Datasets:
instruction stringlengths 29 320 | output stringlengths 86 7.61k | context stringlengths 240 32.1k | id stringlengths 6 47 | domain stringlengths 6 37 | source stringclasses 2
values | url stringlengths 17 237 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Hêmanên mîtolojîk û hişmendîya Îslamî di Mem û Zîna Hewramî ya Mîrza da çawa tên ravekirin û qehremanên çîrokê bi çi awayî tên nîşandan? | Di gelek varyantên beyta Mem û Zînê da sê qîzên padişahê perîyan, yan jî sê perî rola serekî û pêkgehîştin û rûberûkirina Memê û Zînê dileyîzin. Lê di mesnewîyê da herçiqas ku Mîrza xwastîye xwe ji bûyerên neasayî û qewimînên xeyalî û bîr û bawerîyên efsaneyî dûr bêxe, neçar maye ku li dewsa sê qîzên padişahê perîyan d... | 18. Hatina Melek Reyhana qîza Beko li ser rîya Memê bi berhaneya kirasşoyê û şandian wan bi bal bavê xwe
19. Memê û Bengîn dibin mêvanê Qere Tacedîn û birayên wî
20. Vegeryana Melek Reyhanê ji kirasşoyê û nedîtina mêvanan û daxistina hewarîyê ji bo dadoka xwe
21. Mazûvanên Mem ji ber xatirê wî naçin dîwanxana Mîr
2... | 638601 | tez.yok.gov.tr | muzaffercky/kurdish-theses-yok | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/getTezPdf.jsp?kayitNo=oiZr2aGWmqnlsb-g18ZM4Q&tezNo=uHW1ILPCbShAKwjFTyF1hw |
Li gorî çavkaniyên fermî yên li ser Eyaleta Kurdistanê ya Îranê, taybetmendiyên deryaçeya Zirîwar û daristanên herêmê çi ne? | Deryaçeya Zirîwar deryaçeyek e, ku ava wê şîrîn e. Ew ketiye sê kîlometreya rojavayê Merîwanê. Çavkaniya wê, kaniyên ku ketine nava wê ne. Ne tenê ku tu rûbarek narije wê deryaçeyê, belku Rûbarê Merîwanê bixwe jî çavkaniya xwe ji wê deryaçê digire. Di zivistanan de bi sedema sarbûna hewayê derya qeşa digire. Ji ber ku ... | Eyaleta Kurdistanê Li
Îranê
Amadekar: Îkram Balekanî
Kurdistan ji aliyê dagîrkeran ve hatiye parçekirin û her welatekî dagîrker jî bi awayekî, desthilatdariyê dike. Yek ji wan dagîrkeran jî welatê Îranê ye ku pergala eyaletî li wir serdest e. Îran sîstema eyaletî bi kar tîne û Kurdistan jî kiriye pênc eyalet: Eyaleta A... | <urn:uuid:b6c20f46-b738-4a69-b8a5-b12b47f72975> | www.pen-kurd.org | HuggingFaceFW/fineweb-2 | http://www.pen-kurd.org/kurdi/ikrambalekani/eyaletakurdistane-liirane.html |
Li ser jiyan û berhemên nivîskar û helbestvan Emîn Mihemed agahiyên giştî çi ne? | Heme Emîn MihemedÎsma'îl berinyas bi Emîn Mihemed li sala 1962 an de li bajêrê slêmanî li başûrê kurdistanê ji dayk bûye, heya amadeyî xwendiye, ji bilîçapkirina dîwanekî helbestan bomezinan bi navê helwêst li sala 1991 an de, herwiha heya nihapênc berhem ji bozarokan biçapgehandiye,123 ku herpênc berhem helbestin, bi ... | Livir de madam behisêçavekan hatîye, lazime binvîse reşn, ne reşe, lê bovêçendê ku digel geşe bibête hevqafiye wihanivîsandiye.herwiha li helbesta tabiloyek jî de dibêje:
Dukelêkî reş ûçlkin
Bedewrîda wrûjawe
Behezaran minal ûjn
Le nawendî tabilokeda kujrawe
(Dîwanî Minalan,r.295)
Dîsa bohezaran zarok ûjn, kuprij... | 458823 | tez.yok.gov.tr | muzaffercky/kurdish-theses-yok | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/getTezPdf.jsp?kayitNo=vLXWfq16_oh0lpsEJOQPvg&tezNo=I9HyvK6Raq2bcib8LQLHEg |
Di romanên nivîskarên jin ên kurd de teknîkên name û rojnivîskan çawa hatine bikaranîn û nivîskaran van şêwazan bi çi mebestan xistine nava berhemên xwe? | Nivîskarên jin di van romanên xwe de cih dane name û rojnivîskan. Bi saya bikaranîna van teknîkan, em di van romanan de tecrûbeyên nivîskarên jin, hiş û derhişê wan ji nêz ve dibînin. Li gor ku Argunşah jî radigihîne, “di metnên edebî de, lênûskên bîranînan, name û rojnivîsk, wek sîtava hesasiyeta jinê hatine dîtin û z... | Nivîskarên jin di van romanên xwe de cih dane name û rojnivîskan. Bi saya bikaranîna van teknîkan, em di van romanan de tecrûbeyên nivîskarên jin, hiş û derhişê wan ji nêz ve dibînin. Li gor ku Argunşah jî radigihîne, “di metnên edebî de, lênûskên bîranînan, name û rojnivîsk, wek sîtava hesasiyeta jinê hatine dîtin û z... | 532530 | tez.yok.gov.tr | muzaffercky/kurdish-theses-yok | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/getTezPdf.jsp?kayitNo=ax9ovCGpYrFW2eeuoILZlg&tezNo=mrG2Vh_TaFlBsgMws0AfSQ |
Li gorî bûyerên piştî kuştina Kameran, bandora vê mirinê li ser Sewsen, Mengur û balindeyên qesrê çi bû û xelkê çi nav lê kir? | Sewsen nagirî. Kûrekûr laşê Kameran bêhn dike, bi destê xwe cilên wî ji wî dike. Kameranê Selma piştî ku Mengur wan digihîne sînor, bêyî ku haya wî çêbe, wê şevê bi dizîka ve vedigere malê, nav nivînan. Bi gihiştina nûçeyê re, hemû dibînin çend dilopên gewre yên rondikan ji çavên Mengur dirijin, lê tiştekî nabêje. “Wê ... | bes dixwaze razê. “…wek kesekî ku ji nişkê ve bêhiş bûbe di xew re çû û di xew de xewnek dît … xwe li ser erdekî dî û di cîhaneke dî de dibîne ku pir ji vî şarî û ji vî şerî dûr e” (QBX. r. 381). Mirov ancax di xewnên xwe da dikarin ji wî şerî û şarî dûr bikevin. Mixabin nikarin ji van dînamîkên civakî birevin, ev yek ... | 922785 | tez.yok.gov.tr | muzaffercky/kurdish-theses-yok | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/getTezPdf.jsp?kayitNo=K5AWxLFL0auizVdgMjAhsw&tezNo=AbDhJSDyeyEQoHlSr9_F7A |
Di lêkolîna li ser edebîyata kurdî ya Swêdê û analîza nostaljîyê de rêbaza xebatê, materyal û çavkanîyên hatine bikaranîn, pêvajoya hevpeyvînan û gavên analîzê çawa hatine birêvebirin? | Ev xebat lêkolîneke lîteraturî ye ku di çarçoveya xebatên kalîtatîv de cih digire. Ji ber ku edebîyata kurdî ya Swêdê ji alîyê kurdên sirgûnê ve hatîye afirandin, em pêvajoyeke lêkolînê ya berfireh bi kar tînin ku hem famkirina afirandina vê edebîyatê, hem jî analîza nostaljîyê di nav materyalên lîteraturî de dihewîne.... | Lêkolîneke sereke ku li ser edebîyata kurdî ya sirgûnê hatîye kirin, teza lîsansa bilind a Dawid Yeşilmen e. Ev tez bi navê Temaya Sirgûnê Di Çar Romanên Kurdî (Kurmancî) De li Zanîngeha Mardîn Artukluyê hatîye nivîsîn. Herweha me ji çend gotarên wî yên din jî îsîfade kir ku di mijarên cuda de nivîsîye ku bi xebata me ... | 997177 | tez.yok.gov.tr | muzaffercky/kurdish-theses-yok | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/getTezPdf.jsp?kayitNo=pFTIxfi_QGoEDw9_owEWOw&tezNo=qx8dcv6xGOOvUqO02TQ2Bg |
Taybetmendiyên giştî yên helbestvaniya Berken Bereh çi ne û ew bi kîjan huneran siruştê di helbestên xwe de bi kar tîne? | Berken Bereh, helbestvanê evîn û siruştê ye. Helbesta wî qîmeta xwe ya estetîkê ji îmajên wî yên rengîn digire. Siruşt bi her halê xwe di helbesta wî de ji xwe re cihekî taybet dibîne. Bereh wek wênesazekî empresiyonîst tabloyên siruştê çê dike. Amûrên wî bêjeyên rengîn in. Siruşt bi arîkariya hunerên teşxîs, întaq, îs... | Qefilandina zivistanê mubalexeyeke mezin e. Teswîra zivistana zemherî bi şêwazeke nejirêzê hatiye kirin. Pêçeka zarokan heye, lê ya demê îmajeke bi saya teşxîs û îstiareyê pêk hatiye. Rojên ku serê şevan dixwin, ji bo îfadekirina herikandina wext îmajeke afirîner e.
“û çiya kanî bi kanî verşiya” 310
Baranên biharî li... | 484018 | tez.yok.gov.tr | muzaffercky/kurdish-theses-yok | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/getTezPdf.jsp?kayitNo=ZafGxiMSs4CzEIu3pKW-hQ&tezNo=8R7b_VWx5oUw8-Ff4MBJDA |
Hizr û dîtinên Ehmedê Xanî li ser hesta neteweyî, dagîrkirina Kurdistanê û sedemên paşvemayîn û nebûna dewleta Kurdî çawa hatine şirovekirin? | Demaku behsa hesta neteweyî ji aliyê Xanî ve dekeyn merem bitnê ew yek nîne , ku Xanî wek şa'êrek xewn û xuzî û hez li netewebûnê hebûye û vyaye ji destê dagîrkerên weku " rum û 'usmanî û farsî " rizgar biken , belku cîhan bi dîtineka zansitî evê yekê ku li gel jêwar û şyanên serdem derbkevît û li dema lêkdanê jî da be... | 2.1. Jiyannama Ehmedê Xanî
Şa'êr û hizirmend û feylesuf û 'arf û sofî Ehmedê Xanî navê wî yê di rust ehmedê kurê elyas kurê rosteme û nasnava şîxrî ya xanyan wergirtye , pişkeka evê huzê , li derdurên devera bûtan bûn , belê binemala huzanvanî bo bajêrê Bayezîdî barkirye.88 Xanî li dûmahî pişka Mem û Zînê da bi rengek... | 458844 | tez.yok.gov.tr | muzaffercky/kurdish-theses-yok | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/getTezPdf.jsp?kayitNo=XNtdxPB3_LGVM0Rc8GQXUQ&tezNo=WVEBwl_ejuoEjHgdd9BmYg |
Di kilama Elo Şêxanî û Fatê de çîroka her du lehengan çawa tê vegotin û çi rûdan di navbera wan de derbas dibin? | Mijar evîn e. Di kilamê de du heb birayên hev hene: Hesen Paşa û Şêxanî. Rojekê li hev dicivin û divê qîza kê çê bibe ew ê bide kurê yên din. Hesen Paşa keça wî çê dibe lê Şêxanî kur çêdibe. Navê wan datîne Elo û Fatê. Elo dibe7-8 salî Şêxanî wefat dike û Hesen Paşa li her dû zarokan dinêre. Wezîrê Hesen paşa hene, ji ... | Cebelî re gotine mêvan hatine, lê Homo guh wan nedaye û çûye geştê, Cebelî jî divê ez ê wî biqewirînim. Homo tê hal û merselê dibêje û nîşaneya Binevşê rê dide û Cebelî her du xanima diqewirîne diçe Binevşê bixwaze. Wexta behs dike Faris Paşa divê dergistiya kurê apê xwe ye, wexta Cebelî behsa pere zêde dike Faris Paşa... | 914188 | tez.yok.gov.tr | muzaffercky/kurdish-theses-yok | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/getTezPdf.jsp?kayitNo=mlkzUZWQ7uMU--Pk5CKvkQ&tezNo=h9K6dzM4Xaj813WTtINRaQ |
Li gorî helbesta '‘Elametên Minafiqan', sê nîşan û taybetmendiyên minafiqan çi ne û tevgerên wan li hember bawermendan çawa têne wesifkirin? | Ewan ‘elamet sê ne Her sê nehyêt Xwudê ne Ew ‘emelêt fitnê ne Rastî wan nîn e çu car
Yê ewil direwîn e Rastî di gel da nîn e Dilê wan yê xayîn e ‘Umir direw bû xusar
Rastî nîn e nav devî Hene direwêt qewî Rext rastîyê nakevî Dev her gavê yê mûrdar
Li cem Xwuda kazibîn206 Gunehkar û muznibîn207 Ji Reb dûr şeytan hebî... | Qet êş û xemek li min nema Keyfxweş bûm weku her dema
Dinya tarî li min ron kirin Dem û wextêt min zor xweş kirin
Ciwanîya min hat bîra min Ruh hate ber dest û pêyêt min
Mela Kerem zor xeberxweş e Reng û rûmet wek gula geş e
Cem min rûnişt wek hemî caran Dest havête behs û pisyaran
Mela ‘Elî jî guhdarî d’kir Min p... | 784506 | tez.yok.gov.tr | muzaffercky/kurdish-theses-yok | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/getTezPdf.jsp?kayitNo=VqZmtYHPvZ1Y8PQBLqFGZA&tezNo=1gN7xI_e1unsOVQZQXa6_g |
Mah Şeref-Xanim Musture (Kurdistanî) kî ye û di derbarê jiyan, zewac, xebatên wê yên wêjeyî û dîrokî de agahiyên giştî çi ne? | Di nava nivîskar û wêjeya kurdî de yek ji navên herî girîng Mah Şeref-Xanim Musture (Kurdistanî) ye (1805-1847). Di sedsala 19’emîn de navê herî girîng û di serdema xwe de yekane jina dîroknas a Rojhilata Navîn e. Mestûre li qontarên çiyayê Zagrosê, li paytexta mîrên Erdalan ya bajarên Sineyê, di malbateke helbestvan d... | Di sedsala 19’emîn de navê herî girîng û di serdema xwe de yekane jina dîroknas a Rojhilata Navîn e.
Di nava nivîskar û wêjeya kurdî de yek ji navên herî girîng Mah Şeref-Xanim Musture (Kurdistanî) ye (1805-1847). Di sedsala 19’emîn de navê herî girîng û di serdema xwe de yekane jina dîroknas a Rojhilata Navîn e. Mestû... | <urn:uuid:c3d1c736-b414-44bc-947e-e4fd28ae2e6a> | lekolin.org | HuggingFaceFW/fineweb-2 | http://lekolin.org/haber-2810-Diroknasa-Navdar-a-Kurd-U-Helbestvan-Mah-Seref-Xanim-Kurdistani.html |
Derbarê cih, dîrok û taybetmendiyên Birca Bizinan de çi tê zanîn? | Birca Bizinan li rojhilatê Deriyê Mêrdînê, li ser zinarekî tiraştî ye mezin hatiye bicihkirin. Birca herî kevn û herî mezin a li ser sûran e. Dîroka çêkirina wê bi awayekî teqeez nayê zanîn, lê belê li ser wê nivîseke ku dibêje, di sala 1223'yan ji hêla Merwaniyan ve hatiye tamîrkirin heye. Wisa tê bawerkirin ku ev bir... | ⚠️ ئەم بابەتە بەزمانی (🏳️ Kurmancî - Kurdîy Bakûr) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Birca Bizinan
Birca Bizinan li rojhilatê Deriyê Mêrdînê, li ser zinarekî tiraştî ye mezin hatiye bicihkirin. Birca herî kevn û herî mezin a li ser sûran e. Dîroka çêkirina wê bi awayekî teq... | <urn:uuid:918e9b10-52c7-4f25-8759-db014852bd9a> | www.kurdipedia.org | HuggingFaceFW/fineweb-2 | https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20200506023050383762&lng=17; |
Blokên gauge (ku wekî blokên Johansson an slip gauges jî tên zanîn) çi ne û çawa tên bikaranîn? | Blokên gauge (ku wekî blokên gauge, gauges Johansson, slip gauges, or Jo blokên jî têne zanîn) pergalek hilberîna dirêjahiya rast in.Bloka pîvana ferdî blokek metal an seramîk e ku bi hûrgulî hatî zevtkirin û bi qalindiyek taybetî ve hatî kişandin.Blokên gauge di komek blokan de bi rêzek dirêjahiya standard têne.Di kar... | Blokên gauge (ku wekî blokên gauge, gauges Johansson, slip gauges, or Jo blokên jî têne zanîn) pergalek hilberîna dirêjahiya rast in.Bloka pîvana ferdî blokek metal an seramîk e ku bi hûrgulî hatî zevtkirin û bi qalindiyek taybetî ve hatî kişandin.Blokên gauge di komek blokan de bi rêzek dirêjahiya standard têne.Di kar... | <urn:uuid:071362a1-6028-464f-94ba-9eeb1a1e1d6d> | ku.zhhimg.com | HuggingFaceFW/fineweb-2 | http://ku.zhhimg.com/precision-metal-one-stop-solutions/ |
Têkoşîn, perwerde, beşdariya di şerê Metîna de û çalakiya dawî ya gerîla Rojger çawa têne vegotin? | Di demeke kin de bi perwedeyan fêrî jiyana çiya û gerîla dibe û roj bi roj bû milîtanekî pêşeng. Ji bo ku bibe bersiva şerê germ, destpêkê xwe di şêweyê şerê gerîla de perwerde kir û di taktîkên gerîla yên serdema nû de bû pispor. Her wiha bi hişmendiya ku Gerîlatiya Modernîteya Demokratîk tenê bi leşkerî pêk nayê, xwe... | Piştî ku tevlî nava refên gerîla dibe, ji bo ku bigihêje armanca xwe ango azadiya gelê me bi coş, moral û kelecaneke mezin tevlî xebatan dibe. Di demeke kin de bi perwedeyan fêrî jiyana çiya û gerîla dibe û roj bi roj bû milîtanekî pêşeng. Ji bo ku bibe bersiva şerê germ, destpêkê xwe di şêweyê şerê gerîla de perwerde ... | <urn:uuid:57383af1-13db-4b63-a963-60cb6ce35a18> | anfkurdi.com | HuggingFaceFW/fineweb-2 | https://anfkurdi.com/Cand-U-huner/hpg-e-nasnameya-4-gerilayen-sehid-eskere-kir-165886 |
Der barê berkuteyê biçûk (Sitta neumayer), taybetmendiyên wê yên fîzîkî, şêwaza hêlînçêkirinê û warê jiyana wê de agahî bide. | Berkuteyê biçûk (bi latînî: Sitta neumayer) cureyekî berkuteyan e ku li çiya û cihên bi zinar dijî.
Çûkekî biçûk e, dirêjbûna wê 14-15 cm digihê. Ji bo xwendina xwe ya xweş navdar e, carina jî jê re dibêjin bilbil û di qefesan de tê xwedîkirin.
Berkute devê hêlîna xwe bi xwelî çêdike û hêlîn dişibe molekirî, lewre jî ... | Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Berkuteyê biçûk (bi latînî: Sitta neumayer) cureyekî berkuteyan e ku li çiya û cihên bi zinar dijî.
Mixabin gelek berkuteyên biçûk di qefesan de tên xwedîkirin
Çûkekî biçûk e, dirêjbûna wê 14-15 cm digihê. Ji bo xwendina xwe ya xweş navdar e, carina jî jê re dibêjin bilbil û di qefesa... | <urn:uuid:132a11a1-7262-40e8-b60f-4b679d4e563f> | ku.wikipedia.org | HuggingFaceFW/fineweb-2 | https://ku.wikipedia.org/wiki/Berkutey%C3%AA_bi%C3%A7%C3%BBk |
Derbarê cihê erdnîgarî, paytext û sedema hilweşîna Padşahiya Lîdyayê de çi tê zanîn? | Lîdya (bi Asûrî: Luddu, Yewnanî: Λυδία Lydía, Farsî: لیدییه Lîdîya) welatek di dewera Anatoliya bû, niha dikeve ser parizgehên Îzmîr û Manisa li Tirkiyeyê. Paytextê wê, bajarê Sardîsê bû.
Ji ber êrişa Kûruşê mezin li ser padşehiya Lîdyayê, eW bûn hevpeyman li gel spartaê. Kûruşê mezin êriş kir ser Sardîsê û di sala 54... | Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Padşahiya Lîdyayê di 600 BZ de
Lîdya (bi Asûrî: Luddu, Yewnanî: Λυδία Lydía, Farsî: لیدییه Lîdîya) welatek di dewera Anatoliya bû, niha dikeve ser parizgehên Îzmîr û Manisa li Tirkiyeyê. Paytextê wê, bajarê Sardîsê bû.
Ji ber êrişa Kûruşê mezin li ser padşehiya Lîdyayê, eW bûn hevpeym... | <urn:uuid:7d510cfb-0ea9-4489-898c-3017702197e9> | ku.wikipedia.org | HuggingFaceFW/fineweb-2 | http://ku.wikipedia.org/wiki/L%C3%AEdya |
Der barê jiyan, nasname û serdema papatiya Papa Nîkolaws V de çi agahî hene? | Papa Nîkolaws V, Nîkolawsê 5'em, Nîkolawsê pêncem ku navê wî yê jidayikbûnê Tommaso Parentucelli ya, di 15 mijdara 1397´an de bû û 24´ê adara 1455´an de jî mir li Romayê. Ji 6´ê adara 147´an heta mirina xwe bûya papa. Bi eslê xwe talyanî ye. | Papa Nîkolaws V
Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
|Çavkaniya vê gotarê kêm e yan jî tune ye û ji ber vê hindê peyitandina agahiyan ne gengaz e.|
Papa Nîkolaws V, Nîkolawsê 5'em, Nîkolawsê pêncem ku navê wî yê jidayikbûnê Tommaso Parentucelli ya, di 15 mijdara 1397´an de bû û 24´ê adara 1455´an de jî mir li Romayê. Ji ... | <urn:uuid:cf907e9d-268e-44db-85e9-7cbc4368db13> | ku.wikipedia.org | HuggingFaceFW/fineweb-2 | https://ku.wikipedia.org/wiki/Papa_N%C3%AEkolaws_V |
Taybetmendî, armanc û zimanê gotara zanistî çine û di çi helkeftan de dihête pêşkêşkirin? | Gotara zanisitî hîvênê babetê xo ji zansitên rût weku (kîmya, endazyarî, pizîşkî, derunnasî, ...) werdigrît û gotarbêj hewldidet bi rêka girîman û zanyarî û vedîtnên zanisitî behis li babetekê zanisitî biket û şîrove biket û encamên zanisitî yên nû pêşkêşbiket, Bo nimûne li demê kunifransên zanisitî û kur û simînaran û... | Gotara dadwerî ew gotare ya ku ji layê dawakarê giştî yan parêzerî li beramber dadwerî dihête pêşkêşkirin bo selmandina rastîyê, yan selmandina bê gunehîya tawanbarî, yan daxazkirina biryardanê li ser karekê ji karên giştî yan taybet û ev curê gotarê ya ciyawaze bi ciyawazîya dadgehên lê dihêne gotin, ku dibît derbarey... | 699986 | tez.yok.gov.tr | muzaffercky/kurdish-theses-yok | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/getTezPdf.jsp?kayitNo=3uJ2oF0juOn42h1t6Wwe9w&tezNo=HQxygKbig8jqiFJfXvhFRA |
Li gorî vekolînên edebî, peyva çîrok di zimanên cuda de çawa hatiye bikaranîn û çi cudahî di navbera çemkên çîrok û hekayetê de heye? | Çîrok ji aliyê zimanî ve di nav her zimanekê da bi navekê cuda hatîye, bi meremên cuda cuda hatîye, di zimanê îngilîzî da bo peyva çîrok zaravê “Story, Tale” bikarhatîye û dîsan di ‘Erebî da “el-qisse, el-hîkaye” û di zimanê farsîda jî “qisse, hîkaye, dastan” û di zimanê kurdî da jî “çîrok, hekayet, dastan” jî bikardih... | 1.1.Çîrok ji Layê Çemk û Zaravî ve
1.1.1. Ji Layê Zaravî ve
Çîrok ji aliyê zimanî ve di nav her zimanekê da bi navekê cuda hatîye, bi meremên cuda cuda hatîye, di zimanê îngilîzî da bo peyva çîrok zaravê “Story, Tale” bikarhatîye û dîsan di ‘Erebî da “el-qisse, el-hîkaye” û di zimanê farsîda jî “qisse, hîkaye, dastan... | 705918 | tez.yok.gov.tr | muzaffercky/kurdish-theses-yok | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/getTezPdf.jsp?kayitNo=KEgYGXEjj903r70duGlkJA&tezNo=MvcacQcVcd7VFf3WeMJYEQ |
Di derbarê berhema Mela Nûrullahê Godişkî ya bi navê el-Hemaîl fî’ş-Şemaîl de, peyva hemaîl xwedî çi wateyan e û çima ev nav ji bo pirtûkê hatîye bikaranîn? | Di ferhengê de tê gotin ku peyva "hemaîl" di du wateyan heye: yek benê şûr an qayişa şûr e, ya din jî nusxe, nivişt an tilsim e (Develioğlu, 2007, r. 320). Dema bi awayekî giştî em navê el-Hemaîl fî’ş-Şemaîl wergerînin kurdî tê wateya; hemaîla ku derheqê şemaîlê de ye. Mela Nûrullah di beşa muqeddîmeyê de bi xwe wateya... | 167 beyta jî behsa gunehên kebair (gunehên mezin) dike. Di nava wan 167 beytan 6 beytên dawîyê dûa ne (Destxet, Kufru’l Kebair, r. 1). Mela Nûrullah, di dîbaja berhemê de behsa mijara nivîsandina berhemê û sebebê nivîsandina berhemê bi vê awayî dike:
Bi ḥemdê Xuda û ṣelat û selam
Li pêġemberê xeyrê Ruslê Kîram
Emê î... | 1025675 | tez.yok.gov.tr | muzaffercky/kurdish-theses-yok | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/getTezPdf.jsp?kayitNo=dxDdsJKl3Jm36rimwE34qQ&tezNo=7G10rYjY_f3nhyigDr_UpQ |
Taybetmendiyên sereke yên felsefe, rêbaz û jiyana Sokrates çi ne û nêrîna wî ya li ser exlaq û zanînê çawa tê şirovekirin? | Sokratesê ku navê wî ketiye gelek efsaneyan û wek fîlozofê herî navdar yê dîroka felsefeyê tê hesibandin, yek levzek (hevokek) jî nenivîsandiye. Em ramanên wî ji nivîsarên şagirdên wî Platon (Eflatûn) û Ksenophon, fêr dibin. Sokrates B.Z. di navbera salên 469-399 an de jiyaye û ne li ser rasteqînîya der û xwezayê, lê b... | Taybetmendiyên Felsefeya Sokrates
Taybetmendiyên Felsefeya Sokrates
Sokratesê ku navê wî ketiye gelek efsaneyan û wek fîlozofê herî navdar yê dîroka felsefeyê tê hesibandin, yek levzek (hevokek) jî nenivîsandiye. Em ramanên wî ji nivîsarên şagirdên wî Platon (Eflatûn) û Ksenophon, fêr dibin. Sokrates B.Z. di navbera sa... | <urn:uuid:7dd9d7b7-ad52-4992-98d2-aa6585018a5c> | felsefevan.xyz | HuggingFaceFW/fineweb-2 | https://felsefevan.xyz/taybetmendiyen-felsefeya-sokrates-3.html |
Di edebiyata Kurdî ya klasîk de cûreyên wefatname û laʿnetnameyan çi ne, çawa tên pênasekirin û kîjan taybetmendî wan ji mersîyeyan cuda dikin? | Hinek berhemên ku li ser wefata yekî hatine nivîsîn hene dema ku mirov wan dixwîne yan jî guhdar dike, zen dike ev berhem jî bi şiklê mersîyeyê hatine nivîsîn. Lê di eslê xwe de ev berhem ne mersîye ne. Ji van berhemên ku bi vî awayî hatine nivîsîn re di edebiyatê de Wefatname tê gotin. Di van berhemên ku bi navê Wefat... | Ji bo van neh qonaxên ku mersîyenûs lê jiyane û tê de mersîye nivîsîne dikare bê gotin, ji teref mersîyenûsên ku di sedsala XVI û XVIIem de jiyane ve mersîyeyek; ji teref mersîyenûsên ku di sedsala XVII û XVIIIem de jiyane ve 3 mersîye; ji teref mersîyenûsên ku di sedsala XVIIIem de jiyane ve 3 mersîye; ji teref mersîy... | 811195 | tez.yok.gov.tr | muzaffercky/kurdish-theses-yok | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/getTezPdf.jsp?kayitNo=7qmARWGpvZksn6JMWMpfsA&tezNo=SQf06a2pZEATw0HvSdFY1A |
Taybetmendiyên rûna gulberojê çi ne û ev rûn çi feydeyan li ser tendirustî, por û çermê mirovan çêdike? | Rûna gulberojê rûneke ku ji tovê gulberojê tê wergirtinê û yek ji tendirustirîn rûnan eku rûnekî nimûneyî ye ji bo xwarinê, çûnkî bi giştî di çêkirina xwarinan de tê bikar anînê.
Vêtamîn A,B,C jî têde ye û dewlemende bi kanzayên megnîsyom, hesin, kalisyom û zing, her weha jî çend sûdekî wê yê ji bo xweşikbûnê jî heye ... | Xendan-
Rûna gulberojê rûneke ku ji tovê gulberojê tê wergirtinê û yek ji tendirustirîn rûnan eku rûnekî nimûneyî ye ji bo xwarinê, çûnkî bi giştî di çêkirina xwarinan de tê bikar anînê.
Vêtamîn A,B,C jî têde ye û dewlemende bi kanzayên megnîsyom, hesin, kalisyom û zing, her weha jî çend sûdekî wê yê ji bo xweşikbûnê j... | <urn:uuid:0a0b41d1-a3e1-4107-bbb7-087dce2b7d09> | archive.xendan.org | HuggingFaceFW/fineweb-2 | http://archive.xendan.org/Kurdi/dreja.aspx?=hewal&jmara=10351&Jor=7 |
Hevserokê HDPê Selahatîn Demîrtaş di televîzyona IMCê de derbarê şerê li bajarên kurdan, rola Ahmet Davutoglû û pêşnûmeya rakirina parêzbendiyan de çi nirxandin kirin? | Hevserokê HDPê Demîrtaş behsa şer û pevçûnên li bajarên kurdan kir û got ku "Rewşa şer, dihêle ku qada siyasete jehrî bibe. Ez tev li wê nêrînê nabim ku ‘Erdogan şer da destpêkirin. PKKê jê li gor wê tevgeriya'. Li holê rêxistinek heye ku dibêje ez ji bo çekberdanê amade me, lê hûn nikarin bibêjin ku em ê hemiyan bikuj... | Hevserokê HDPê Selahatîn Demîrtaş derbarê rakirina parêzbendiyan de dibêje ku pêşnûme tenê ji bo parlamenterên HDPê hatiye amadekirin û CHP ji bo ku referndûm çênebe wê dengê erênî bikar bîne. Demîrtaş herweha dibêje "Ahmet Davutoglû li Cizîrê fermana şewitandina mirovan daye".
Navenda Nûçeyan — Selahatîn Demîrtaş nirx... | <urn:uuid:faf58d3f-3c7e-4299-b21a-3930fc4b3d82> | krd.sputniknews.com | HuggingFaceFW/fineweb-2 | https://krd.sputniknews.com/politika/201605192876911-Davutoglu-ferman-sewitandin-mirov/ |
Kurmanji Kurdish Instructions
32,991 instruction–response pairs in Kurmanji Kurdish (kmr_Latn). Each pair has a
question and an answer about a passage of real Kurmanji text. Gemini wrote the
questions. The answers are not generated: each one is copied word for word from its
passage, so every answer is text that Kurmanji speakers wrote.
Subsets
| Subset | Pairs | What |
|---|---|---|
kmr_Latn_clean |
30,927 | The pairs with garbled letters repaired or dropped. Use this one for training |
kmr_latn |
32,991 | The pairs as they were generated, with the garbled letters of their sources |
kmr_Latn_clean was used to instruction-tune
Sorjin2.1-12B-Instruct.
The pipeline that built it is at github.com/cikay/kurdish_ins.
Loading
from datasets import load_dataset
ds = load_dataset("muzaffercky/kurdish-ins", "kmr_Latn_clean", split="train")
Both subsets have only a train split.
Example
{
"instruction": "Li ser jiyan û kariyera helbestvan û nivîskar Sezaî Karakoç çi agahî tê zanîn?",
"output": "Sezaî Karakoç (jdb. 22ê kanûna paşîn a 1933, Erxanî - 15 Mijdar 2021), helbestvan, nivîskar û siyasetmedarê tirk e.\n\nZarokahîya xwe li Erxanîyê, madenê û li Dîcleyê derbas bûye. Li Mereş û Intabê perwedehîya xwe domand.\n\nHelbesta wî ya nav Mona Rosa gelek navdar e. bi eslê xwe kurd e",
"context": "…",
"id": "<urn:uuid:…>",
"domain": "ku.wikipedia.org",
"source": "HuggingFaceFW/fineweb-2",
"url": "https://ku.wikipedia.org/wiki/Seza%C3%AE_Karako%C3%A7"
}
Fields
| Field | Description |
|---|---|
instruction |
A question in Kurmanji, written by Gemini to stand on its own without the passage |
output |
The answer: one or more spans copied verbatim from context, joined in their order |
context |
The passage the question was asked about and the answer was copied from |
id |
The id of the source document in its dataset: the FineWeb-2 id, or the thesis number |
domain |
The website the text came from (tez.yok.gov.tr for the theses) |
source |
The Hugging Face dataset the text came from |
url |
The page the text came from |
Lengths in words:
| Min | Median | Mean | Max | |
|---|---|---|---|---|
instruction |
5 | 22 | 23 | 60 |
output |
16 | 196 | 223 | 1,392 |
context |
50 | 784 | 827 | 5,682 |
Sources
| Source | Pairs | Documents | License |
|---|---|---|---|
HuggingFaceFW/fineweb-2 (kmr_Latn) |
21,270 | 19,032 web pages from 1,117 domains | ODC-By 1.0 |
| muzaffercky/kurdish-theses-yok | 11,721 | 408 theses | CC BY 4.0 |
The largest web domains are ku.wikipedia.org (5,989 pairs), ku.m.wikipedia.org (1,223),
krd.sputniknews.com (888), krd.riataza.com (816), www.bernamegeh.org (673) and
candname.com (559).
How it was made
- Classify. Every FineWeb-2 Kurmanji page and every thesis was labelled with its web register (encyclopedia, news, opinion, how-to, machine translation…) by TurkuNLP/web-register-classification-multilingual.
- Select. Web pages were kept when they scored above 0.5 on an informational register (informational, encyclopedia, biography, FAQ, how-to, recipe) and below the threshold on every register whose facts go out of date or are not facts: news, sports, blogs, opinion, promotion, ads, and machine translation (0.2, stricter, to drop spam sites auto-translated into Kurmanji). Kurdish Wikipedia, Wiktionary and Kurdipedia skip only the machine-translation check, since many of their articles score 0.2–0.3 on it. Every thesis was kept.
- Chunk. Texts longer than 1,500 words were cut at line breaks into chunks of at most 1,500 words; a text with no line breaks stays whole, which is why some contexts are longer. Chunks under 50 words were skipped.
- Generate.
gemini-3.8-flash(temperature 0.3, thinking level low, Batch API) read each chunk and wrote one self-contained, open-ended question in Kurmanji, plus the spans of the chunk that answer it. The prompt asks for whole sentences, as long an answer as the question allows, and no reference to "the text" or "the author", since the question is shown without the passage in training. The prompt is inkurdish_ins/prompts.py. - Verify. A pair was kept only when every span appears verbatim in the chunk, in order and without overlapping, and the joined answer has at least 15 words. Spans are joined by a blank line where a line break was skipped and by a space elsewhere.
Of 37,601 chunks, 33,073 became pairs:
| Outcome | Chunks |
|---|---|
| Kept | 33,073 |
| A span was not found verbatim in the chunk | 2,969 |
| Gemini found no question with a long, complete answer | 1,531 |
| Reply was not valid JSON | 26 |
| Answer under 15 words | 2 |
- Remove contact details. 82 pairs whose answer or context has a phone number or an
email address were dropped. FineWeb-2 replaces emails with placeholders
(
firstname.lastname@example.org,email@example.com, kept here) but not phone numbers, and the theses end with their authors' contact pages.
Cleaning (kmr_Latn_clean)
The thesis PDFs and some FineWeb-2 pages have garbled letters, and a model trained on them
learns to write them. kmr_Latn_clean is kmr_latn after
scripts/clean.py, with
the settings in clean.yml.
Text is put in Unicode NFC first.
Replaced, where the correct letter is certain (25,606 letters). The question, the answer and the context get the same replacements, so every answer is still a verbatim copy of its context:
| Garbled | Correct | Cause | Letters |
|---|---|---|---|
þ Þ |
ş Ş |
Turkish text read in the wrong code page (cp1254 as cp1252): piþtî |
19,811 |
ș Ș |
ş Ş |
Romanian look-alike, another character to a tokenizer | 2,804 |
ȇ ȋ ȗ |
ê î û |
Written with an inverted breve: zimanȇ |
1,994 |
ÅŸ ÄŸ |
ş ğ |
UTF-8 decoded twice | 515 |
ҫ Ҫ |
ç Ç |
Cyrillic look-alike | 482 |
Dropped, a pair whose question or answer has garbling with no single correct form (2,064 pairs). The context is not checked: it is not the text a model learns to write, and checking it would drop many more pairs.
| Pattern | Example | Pairs |
|---|---|---|
Ģ ģ ġ Ġ from the thesis PDFs |
PiĢtî; ġ is sometimes a broken ş, sometimes a transliteration letter |
1,325 |
ì for î in the thesis PDFs |
jì, Kurdì |
293 |
| Footnote numbers turned into subscripts | ₁ |
117 |
― and ‖ for quotation marks in the thesis PDFs |
―Ez … ‖ |
79 |
Kurmanji typed with Turkish ı |
jı, bı, lı |
77 |
| Symbols from the PDFs' own fonts (Unicode private use area) | invisible as text | 65 |
ý Ý ð: Turkish ı İ ğ in the wrong code page, but also real letters of Czech and Icelandic names |
Heyrovský |
51 |
Symbols some theses use for transliterated Arabic letters, and @ |
Mu√ammed, Fa¡ilatun |
35 |
è for the Arabic ayn before a vowel or capital |
Seèîd |
14 |
ÿ |
ÿzdîya |
8 |
Kept by source:
| Source | kmr_latn |
kmr_Latn_clean |
|---|---|---|
| HuggingFaceFW/fineweb-2 | 21,270 | 21,113 |
| muzaffercky/kurdish-theses-yok | 11,721 | 9,814 |
Most dropped pairs come from the theses, so the clean subset leans a little less towards academic text.
Language check
GlotLID was run on every question and answer before the contact details were removed (33,073 pairs):
| Pairs | |
|---|---|
Question not identified as kmr_Latn |
770 (kiu_Latn 764, diq_Latn 6) |
Answer not identified as kmr_Latn |
110 (kiu_Latn 64, diq_Latn 44, others 2) |
No pair was dropped for this. The questions GlotLID called kiu_Latn (Kirmanjki) that were
read are plain Kurmanji; GlotLID seems to confuse short Kurmanji text with Zazaki
varieties. Some of the diq_Latn answers are genuine Zazaki or Gorani verse quoted inside
Kurmanji theses.
Limitations
- Questions are machine-written. They were checked only for their answers being in the passage, not read by a person. A question can be broader or narrower than its answer.
- Answers keep the source's errors. They are copied verbatim, so typos, missing capitals and run-together sentences in the source stay (see the example).
- Garbled letters. In
kmr_latn, about 1,250 pairs from the theses have letters broken when the PDFs were turned into text, e.g.Ģforş("PiĢtî" for "Piştî"), some theses of classical poetry use symbols such as@,◊,¡or√for transliterated letters, and many FineWeb-2 pages haveþforş.kmr_Latn_cleanrepairs or drops these in the questions and answers, but its contexts can still have them, and garbling not listed inclean.ymlremains. - Near duplicates. 328 pairs share their answer with another pair (338 in
kmr_Latn_clean), mostly the same Wikipedia article fromku.wikipedia.organdku.m.wikipedia.org, or a page FineWeb-2 holds twice. Deduplicate onoutputbefore making a test split. - Topics follow the sources. A third of the pairs come from academic theses (literature, linguistics, history, education) and many web pairs from Wikipedia biographies, so the questions lean towards people, history and literature.
License
The dataset is a derivative of two sources and inherits both licenses:
- Pairs with
sourceHuggingFaceFW/fineweb-2are under ODC-By 1.0, and also subject to Common Crawl's terms of use. - Pairs with
sourcemuzaffercky/kurdish-theses-yokare under CC BY 4.0.
The questions were generated with Google's Gemini API; check the Gemini API terms for how its outputs may be used.
- Downloads last month
- 36