audio audioduration (s) 1.76 17.3 | transcript stringlengths 41 178 |
|---|---|
астындағы сыйда бой кер құнан да иесінің мәпелі жас сұлу екенін білетіндей аяғын лып-лып билеп басады | |
саспа деді ждақай досын иықтан сілкіп тұмсығын қанша көтергенмен сенен артық кімге барады айтқаным келмесе қара | |
күн астында аяқ жолдың күміс шаңын шұбалаңдатып келе жатқан көргеңде реңі бұзылып қоя берді | |
ал ждеке енді сен қарашы мына жаққа онсыз да тікірейген кірпі шашы одан бетер тікірейіп кетті | |
табан астында тықыршып бүлінсін де қалсын шеге қиқылдап күлсін кеп ждақай мұрын ұшы тершіп қызарақтап қасқа | |
деді әңгіменің бетін бұрып құпия сыбырлап ол неғылған қызық сұқ саусағымен ернін басты көз қиығымен | |
шеге түсіне қойды демек қызықтың бұлыш турасында болғаны кешкі астарын ішіп ауыл әлдеқашан жатып қалған көзге | |
ждақайдың қызық көрсетеміне елігіп шегенің мажан ауылының түйе шаңдағында отырғанына біраз болды | |
ай тумаған төңірегінде дуадақтай-дуадақтай теңкиіп жатқан түйелер кебеже қарын кәрі маяның ық жақ тасасында отыр екеуі | |
шолпысы сылдырап үйге кіріп-шығып күйбеңдеп жүріп шамды өшіріп ақыры жатып қалған | |
баққандары осы тұсқа жақын отауы томпиып қарауытып тұрған отау үй шегені бүйірден түртті көрдің | |
қасқа бала қазір көресің қызықты деді одан кейін де біраз уақыт өтті отау үй әлі жым-жырт | |
қора жақтан күйегі алынып қызу науқан кешкен қошқарлардың ғана арсы-гүрсі қимылдары байқалады | |
мүлгіп тұр ауыл үсті монтаны тыныш ит екеш иттердің де жақтары қарысқан әрегідік сатыр-сұтыр сүзісіп те | |
ауылдың желке тұсынан байғыз шақырды сұңқылдап жаман ырым бастап тұр жолдары болса жарар еді жас тоқалдың | |
келеді ай тумай деп қояды сыбырлап қос өркештің арасынан мойнын созып қарай түсіп | |
көп ұзамайды қарындары қампиып көлбеп жатқан түйелер марғау мүлгіп күйіс қайырады түйе шайырының күлімсі иісі келеді | |
сол көргеніңді айта отырсай қарап отырғанша деді шеге көрген қызығын айтып беруге ыңғайланды жарайды | |
мен қасқайып кеш түсісімен есігін аңдитын болдым деп бастады әңгімесін ждақай | |
өзі болса жас сылқым келіншек енді осындайда серілік жасамағанда кашан жасайды деймін | |
деп иығын қомдап қойды ждакай шалы қалаға кеткесін дерсің дәмем күшті күйеуі шал күн батысымен | |
бірақ есікке жеткен жерде мені құдай ұрып қасқаямын да қаламын жабық есікке қол тигізу мен үшін | |
күні кеше тағы да сөйтіп қаскиып есік алдында тұрсам қараң-құраң етіп түн жамылып біреу келеді | |
қолым дірілдеп демім бітіп құлағым шыңылдап жүрегім тарсылдайды зәрем ұшып кетті есік алдынан жалт бердім үйді | |
бір кезде есімді жисам үй ішінен сыбыр-күбір естіледі бері бері жүр деген үні шықты байқа | |
дейді жалғызсың ба дейді бұлыш күңк етіп немене жалғыз болмай байыммен жатыр дейсің бе тек бала-шаға | |
зәрең ұшпай-ақ қойсын сөйткенше ағаш төсек сықыр-сықыр еттіодан әрі жөнді ести алмадым сыбырласып кетті мен үйге | |
тысырым сезіліп қалса керек мүйізің шік деп айқайлады іштен балқия мен тұра қаштым | |
қап қимылдамай отыра бермедің бе деді шеге әңгіменің дәл ортасында үзіліп қалғанына өкініп қасқа бала ай | |
деді өрекпіпенді бұлыш өлсе келмейді не істейміз енді құрысын қайтайык онда деді шеге де өкініп | |
қайтқаны несі қасқалдақ екі сомадай жігіт тұрып келіншек жалғыз жатқанда деп дүңк-дүңк етті ендеше бар күтіп | |
сені деді шеге танауынан күліп барамын несі бар деп өз-өзіне дем бергендей қоқиланды бар | |
ал кеттім біреу көрінсе белгі бер деп түйенің тасасынан шықты бұқпақтап бүкең-бүкең желе түсті желе | |
шеге жүре бер дегендей қол сілтеді ждақай шыбын ұстайтын кісіше сақ басып бүкшеңдеп алға жылжыды мүлгіп | |
бойын тіктеп қарауытып есік алдында іркілді дыбыс берсе керек көп күттірмей есік ашылды ішке | |
орнынан қалай тұрып кеткенін білмейді бір кезде қараса бұл да бүкеңдеп жабулы есікке қарай ұшып келеді екен | |
сөйткенше болған жоқ үй ішінде тулақ сабағандай әлдене таңқ етті де іле леген даңғырлап есіктен ждақай атқып шықты | |
болды бір қызық деді шеге өзіне-өзі үй сыртынан қызығын тамашаламақ атқып шығып бет алды тапырақтап | |
шеге де ойланбастан өкше көтерді екеуі безіп барады сай жаққа қарай бұлардың дүрсіліне желідегі түйе үркіп | |
иттер шу етті шеге ждақайға қапталдаса беріп не болды соры қайнаған деді ырсылдап қасқайтты бала қаш деп | |
екеуі сол қашқан күйі ауыл іргесіндегі терең сайға бір-ақ құлады бұл кезде бүкіл ауыл иті атойласып | |
сайға құласымен екеуі де кейін қарап жер бауырлап жата қалды ждеке не болды несін сұрайсың қасқайтты | |
күліп жатыр шегенің қолын алып басын ұстатты шекесі шодырайып ісіп кетіпті құтты болсын | |
ал айт есікті ашты кірдім деді екі иығынан тыныстап көйлекшең жұпары аңқып тұрды алдымда | |
не керек деді дауысы қатқыл сасып қалдым сөзім божырап жеңеше ойнайықшы деппін тізем қалтырап аяғын құшып отыра | |
жүрегін жібітейін дегенім еді сол екен жеңешем қағынғыр саған ойнаған деп төбеме әлденемен таңқ еткізді | |
қатты ұрды қолында оқтау бар екен көзімнің оты жарқ етті есікке қарай секірдім деген бе білмеймін | |
сөйткенше жеңешем жауырынымның ортасынан оқтаумен тағы қонжитты ойнаған деген осы деп табалдырықтан аттай бергенде басым | |
қасқайдым-ау шеге жерді құшып иығы бүлкілдеп жатыр таңертең шаң-шүң дауыстан оянды шеге әкесі мен шешесі | |
сол баяғы әдеттері шеге түк естігісі келмей көрпемен басын қымтап алды бірақ дастарқан басындағы керіс үдемесе | |
гүлжан бар деді әкесі бар үйінен бір шақпақ қант сұрап әкел ертең базаршылар келгесін береміз | |
гүлжан осы үйдегі бес қыздың ең кенжесі шегенің қарындасы бармайды деді шешесі әй қыз тырп етпе | |
ауылнай болдым деп етік тігуге сен арланғаңда ауылнайдың қатыны болып үй арасында шекер сұрауға біз де арланамыз | |
бармайды сен емес бала алып келсін деп отырмын әкесінің әдепкі шырыл дауысы шыға бастады | |
бармайды деді шешесі өкімет кедейдікі деп кеңірдегіңді күнде кергілейсің тырқ етсе байға қарай жүгіресің сонда | |
шешесі қара торы келген ірі сүйекті мінезі салмақты кісі еді қоңыр дауыспен айтқан сөзі де салмақты | |
дәл осы қазір аузына ұтымды сөз түспей қалған әкесінің ашудан қызарып кеткен түрін шақырайған көзін едірейген жебесін елестетіп | |
шеге ішінен күліп жатыр әй көргенсіз деп шаңқ етті әлден уақытта әкесі не оттап отырсың сұрасақ | |
жарылқағаны сонда анау бір мөр ме шала туған баладай керегеге іліп қойған не қайыр көрдік сол | |
әкім болдым деп сен жүрсің шелтеңдеп кәсібіңді тастап қара су ішіп біз отырмыз байымыз мөр ұстады | |
сол мөріңді тістеп іш ендеше қанттың орнына шеге мырс етті қысқарт көргенсіздің нәсілі тарт тілінді | |
деп шақ-шақ етті әкесі балалар шу етті шеге төсегінен ыршып тұрды ойлағандай-ақ әлжуаздау әкесі қолында | |
шеге екеуінің арасына түсті шеге тысқа шықты қатқылдау ызғырық жел бар еді сыртта күздің қарасуық таңы | |
күншығыс жақ аспан сірескен бұлт күн шықса да көрінбей тұрған сияқты бүрсеңдеп өріске түйелерін қуалап жүрген | |
оның ар жағыңда қабаққа тырмысып ақ тазысын ертіп жалғыз атты кетіп барады | |
кешегі әңгімесі есіне түсіп ауыл сыртына қарай беттей беріп шеге өзінен-өзі күлді | |
құдық жақта біреу шелегін даңғырлатып су алып жатыр аңға бара жатқан еді ол бұлыш жалпақ | |
жасы отызға келіп қалған сақа жігіт оны сүймегенде кімді сүйсін оның үстіне қазір бойдақ | |
осыдан екі жыл бұрын әйелі өлген рас кедей жалғызілікті жігіт үйі анау ауылдың арғы шетінде оқшау | |
ақ тазы ерткен қара арғымақ атты бұлыш түстік беттегі қарауытып жатқан көлденең жотадан әрі асып көрінбей кетті | |
қартайған жалғыз шешесі бар бағыты құмы осы бұлыштай жігіт болса ғой шеге көрер еді | |
анау ауыл ортасында айдыны шығып тұрған үлкен ақ боз үйі | |
шидем күпісінің өңірін қаусыра түсіп ауыл шетінде тұрып шеге күрсінді мынау шегенің жаман қоңыр үйі сыртта | |
құнаны сол құнанға шейін асылдың тұқымы бүл елде жоқ ат әкесі бесқаладан әкеліп берген түрікпеннің | |
келе жатыр келе жатыр деген айқай шықты ауылдың өріскей тұсынан сөйтсе қозбағар екен әлгінде өріске беттеген | |
десе сонау қарауыл төбенің теріскей бөктерін қиып өтіп тырнадай тізіліп керуен келеді екен | |
етжеңді аюдай қорбаңдап ауылға қарай далпылдап жүгіріп келеді бұ несі қалашылар керуені осы екі ауылдың | |
көкең келе жатыр көкең деп құдды өз әкесі базардан келе жатқандай әрпіл-тәрпіл | |
табаны жарқ-жұрқ етеді өзі үйінің малын бағады жаратқан ие сөйте жүріп бұл да дәмелі | |
қозбағардың айқайынан бүкіл ауыл құлақтанып жұрт андыздап тысқа шықты бала біткен шуылдап керуеннің алдынан жүгірді үйінен | |
сымдай тартылып ықшам киініп алған күлгін түсті шалбар қынама бел қырмызы қамзол биік өкше | |
арсалаңдап жүгірген қозбағарға көз қиығын да салған жоқ атына қарай беттей берді | |
тықыршып тұрған құнанына қарғып мініп келесі сәтте да ауыл балаларының соңынан қарауыл төбеге қарай жосылтып шауып бара | |
үкілі кәмшат бөрік қолында қамшы ат жалына сәл еңкейіп қабағын түйіп алған қаракер бейне аяғы | |
қарсы беттен ысылдап соққан жел ашаң жүзді әдемі бидай өнді көз қиығының құйыршығы қайқылау сұлу қыздың көзінен жас | |
жүйрік құнаны көп ұзамай ауыл балаларын артқа тастап сары беткеймен салдыртып келе жатқан мол жүкті іркіс-тіркіс керуеннің | |
жақ жүндері үрпиіп беттерін шаң басқан көздері қызарып іскен жолсоқты жолаушылардың ішінен дегенде әкесі іздеп | |
кішкентай танауы қусырыла түсіп сонда да алдына тура қарап құйғытады керуен алдында ағасы әзберген батыр тұлғалы | |
қалың бетін шанжаулап түк басқан амансыздар ма деді қабағы салбырап аманбыз көкем қайда деді | |
әзберген ағасының неге екені белгісіз қанталаған көзі мүлдем ызғарлы еді жауар бұлттай түсі түнеріңкі | |
әлгіңде деді қою дауысы қоңырлау шығып керуен салдыртып жанынан өте берді енді тықыршыған кер құнанның | |
жосытып шапқан көлденең жатқан дөңге көтерілгенде алдынан бірі түйе бірі ат мініп қатар келе жатқан екі жолаушы | |
қасындағы ақ түйе мінген ақ шапанды басына ақ шалма тартқан әрине | |
қаракер жусанды жазықпен сарыжайдың оғындай зырқырап келеді қарақасқа айғыр мінген әкесін алыстан таныды осы | |
көп кітапты оқымысты ғұлама әрі өзі дүниенің толып жатқан дастан-жырын жатқа айтатын жырау | |
әкесі кең иықты мол денелі сақал-шашы көкбурыл тарта бастаған ат жақты сұлу көзді келбетті кісі | |
ат үстінен еңкейіп жаяу келіп сәлем берген қызының бетінен сүйіп ұзақ еміренді | |
жылы бұлақта мешіт ұстайды осы кісінің қолынан хат таныған бұрын деген екі ұлы | |
екеуі де шешектен қайтыпты солардан кейін туған жалғыз әкесі ұлдан кем көрмейтін амансындар ма деп | |
кең шаралы аласы мол мейірбан көзіне жас іркілді жоталы мұрны домбығып сәл іскендей тұмауратқан кісідей түрі |
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
- Downloads last month
- 6