Dataset Viewer
Auto-converted to Parquet Duplicate
audio
audioduration (s)
4.36
19.4
transcript
stringlengths
60
218
тәрбие жұмысының шығармашылықпен ойланатын іске асыратын тіпті кей жағдайда талас пікір тудыратын әдістері түрлері көп
иә ұстаздың борышы шәкірт алдындағы зор еңбегі арайлы ісі отанға деген игі қызметінің бәрі осы үлкен арнаға сияды
ол көрнекті тұлғаларды ғалымдарды саясаткелерді өнер қайраткерлерді соғыс және еңбек ардагерлерін үлгі етіп тәрбиелеуге ерекше көңіл аударды
әнгіме соңы орынды дұрыс пайдалана білу құмаш нұрғалиұлы туралы естеліктер сыр шертеді ардақты ұстаз құмаш нұрғалиұлы
құмаш нұрғалиұлы нұрғалиевтың ұстаздық өнегесі тәрбиелік тағылымы өмірге құштарлығы адамды жатырқамайтын мінезділігі қайсарлығымен ізденгіштігі шәкірт алдындағы
беделі сіңірген еңбегі қайраткерлігі мен ұлт жандылығы бауырмалдығы мен іскерлігі жайлы түрлі ұлт өкілдері
олар қазақстаннның бұрынғы кеңес одағының түкпір түкпірлерінен жазылған жадынама дерлік құндылыққа толы
бұл естелік хаттардың біразы кітапта берілген сонымен қатар ұлылыққа деген қадір құрметті саралай сараптай аласыздар бұларда
абай атындағы қазақ ұлттық педагогикалық университетінде келімбетов шығармашылығына арналған ғылыми-практикалық конференция өтті
мекендерін аралап зор қанағат сезіміне кенелген болар еді профессор немат келімбетовтың есімі алыс-жақын шетелдерге кеңінен мәлім
бүгінде көрнекті түркітанушы ғалым жазушы аудармашы филология ғылымдарының докторы қазақстан республикасы гуманитарлық ғылымдар академиясының академигі
оның үміт үзгім келмейді ұлыма хат қариялар күншілдік сияқты повестер мен эсселер кітабы оқырмандарын өмірге құштарлық адамгершілік адамға деген сүйіспеншілік
үміт үзгім келмейді кітабы қазақ әдебиетінің абыройын асырып аясындағы ең мерейлі марапаттардың бірі еуропаның сыйлығына ие болды
оның қазақ әдебиетінің ежелгі дәуірі ежелгі дәуір әдебиеті ежелгі түркі поэзиясы және қазақ әдебиетіндегі дәстүр жалғастығы қазақ әдебиеті бастаулары ежелгі
келімбетовтың қазақ әдебиетінің байырғы бастау-бұлақтарын зерттеудегі еңбегі де ерен ғалымның бұл саладағы ізденістері оны күлтегін атындағы
грунцтың шіркін біздің шушикент козаченканың найзағай ахмадтың көкжиек қадыровтың жұлдызды түндер романдарын төгілдіре тәржімалаған немат келімбетовтың көркем
қаламгер-ғалымның кітаптары орыс украин түрік араб қытай неміс тілдеріне аударылып жүз мыңдаған таралыммен жарық көрді
жұлын-омыртқа ауруымен ауырып жылдар бойы аяқ-қолы қозғалмай төсекке таңылып жатқан жазушы-ғалымның осыншама еңбектері мен ізденістері оның өмірге құштарлығы
өзінің қиын тағдырын жазушы немат келімбетов үміт үзгім келмейді хикаят-монологында терең тебіреніспен жеткізеді
бұл хикаяттың бас кейіпкері ержан жұлын-омыртқасына жасалған аса күрделі нейрохирургиялық операциядан кейін ақырет азабын шегіп күні-түні өліммен арпалысып
бұл туралы халық жазушысы әзілхан нұршайықов былай деп жазады ержанның жұлынына бірнеше жерден аралап кесіп операция жасаған
алайда ержан белдеспей жатып беріле салатын бозборық жан емес ол басына түскен таудай тауқыметке де алты
батпан азапқа да өзін минут сайын қыл мойынға тақап бара жатқан ажалға да дес бермей
рас төбесінен төніп келе жатқан ажал үрейі кейде оның да тұла бойын еріксіз билеп алады
әйтсе де ержан өліп қалам деп емес өзінің қоғам алдындағы туған-туысқандары мен дос-жарандары алдындағы бүлдіршіндей екі
баласы мен сүйікті жары гауһардың алдындағы азаматтық туыстық достық әкелік борышын өтей алмай қаламын ба
күн санап өмір шамы өшіп бара жатқан ержанды ажал аузынан сүйікті жары гауһар алып қалғаны хикаят-монологта зор шеберлікпен
әсіресе аяқ-қолы қимылдамай сал болып жатқан кейіпкердің кітап парақтарын тілімен аударуға дейін әрекет жасап өмір үшін күрескені әрбір
үміт үзгім келмейдіхикаяты келімбетовтың өз өмірі өзі мен зайыбы қуаныш балалары мұхит пен қайрат туралы жазылған деректі шығарма
кітаптың эпилогында автордың өзі былай деп жазады иә алла берген қос арғымаққа екі аяғыма еркін мінбей
жер басып жүрмей жалынды жастық шақтың той-думанға толы қызықты базарын күнде аралап көрмей көктем келген
сайын кең жазира далада жалаң аяқ жүгірмей сәйгүлік атқа сәндене мінбей бәсекелі бәйгеге түспей егінжайда
құлаштап кетпен шаппай сәбилерімді мойныма отырғызып алып қала парктерін араламай асқар таулар бөктерінен бәйшешек теріп
оны қыз-келіншектерге сыйламай өмір мұхитында балықша жүзбей ғұмыр кешіп келе жатқанына биыл отыз бес жыл
оқырманның жанын тебірентіп көзіне жас үйіреді өмірден үмітін үзбей әйгілі құрыш қалай шынықты
жазушының бұл шығармасын оқыған әр адамның көзіне талайлы тағдырды басынан кешірген екі көзі көрмей төсекте таңылып жатса да
романын жазған николай островкий елестейтіні белгілі сондықтан болар немат келімбетовты қазіргілер қазақтың островскийі атап кеткені бекер емес
бірақ немат островский емес қазақтың нематы өлімді жеңе білген қазақтың қайсар перзенті өз батыры
бүгінде сол қайсар қазақтың әлем халықтарының әр тіліне аударылған өлмес туындылары арқылы екінші өмірі басталды
жуырда ғана түркияда германияда оның түрік және неміс тілдерінде шыққан төрт томдық жинақтарының тұсаукесер рәсімі өтті
осы бір жақсы істің жалғасы ретінде кеше ғана абай атындағы қазақ ұлттық педагогикалық университетінің үлкен мәжіліс
залында қазақстан республикасы тәуелсіздігінің арналған көрнекті түркітанушы ғалым жазушы аудармашы немат келімбетов және түркітану
университеттің оқу ісі жөніндегі проректоры философия ғылымдарының докторы профессор ақтолқын құлсариева конференцияны ашып түркиядан қытайдан және
алматыдағы ғылыми мекемелер мен жоғары оқу орындарынан келген қонақтармен көрнекті ғалымдармен таныстырып өткен соң немат
іс-шарада алғаш сөз алған келімбетов шығармаларын түрік тіліне аударған белгілі ғалым түркиядағы мимар синан көркемөнер университетінің профессоры тарих
немат ағамыздың томдық шығармалар жинағы былтыр стамбулда жарық көрсе биыл төрт томдығын шығарып отырмыз
ғылымдарының докторы әбдіуақап қара былай деді ұзамай маған телефон шалып хабарласып тұр
бір түрік жігіті өткен жылы менен түрік тілінде шыққан үміт үзгім келмейді хикаятаның бір данасын алып кеткен еді көп
әрине өмірде ұқсас тағдырлар болады бүгінде түркия елінде келімбетовтың еңбектері жоғары бағалануда бұл кітап менің өмірімді
мен енді не үшін өмір сүретінімді ойлай бастадым өмірдің қаншалықты қымбат екенін ұғындым
үміт үзгім келмейдішығармасын оқығаннан кейін мен күйеуімді бұрынғыдан да қатты сүйетін болдым деді бір түрік әйелі
кітапты түрік тіліне аударып оқырмандарға осындай терең ой салғаныңызға рахмет деді ол жалпы түркияда үміт үзгім
бүгінгі жаһандану жағдайында немат ағаның үміт үзгім келмейді қариялар ұлыма хат күншілдік хикаяттары мен эсселері адамзатқа имандылық адамгершілік отбасының
профессор әбдіуақап қара қазақ ғалымы келімбетовтың зерттеу еңбектерінің түркі әдебиеттерінің қайнар-бастауларын терең зерттеген зерделі еңбек екенін
конференцияның пленарлық мәжілісін абай атындағы ректоратының аппарат жетекшісі филология ғылымдарының докторы профессор бақтияр сманов жүргізіп отырды
алғаш сөз алған қазақстан республикасы ұлттық ғылым академиясының академигі әуезов атындағы әдебиет және өнер институтының директоры сейіт асқарұлы
қазақ әдебиетінің дәуірлеу мәселесі көп уақытқа дейін мамандар арасында дау туғызып келгені мәлім
ұлттық әдебиет тарихын қай заманнан бастау керек оның даму кезеңдері қандай болды
қазақ әдебиетінің ерте заманнан бергі тарихын жүйелеп бір ізге түсіріп көркем ойдың даму жалғастығын көрсеткен еңбектің
бұл оқулық екінші рет толықтырылып қайта басылды жылы үшінші рет шықты
осы оқулықтың алғашқы басылымы мен мен соңғы басылымын салыстырсақ профессор келімбетовтың үнемі іздену үстінде болғанын көрер едік
осындай сұрақтар ғасырдың жылдарына дейін оң шешімін таппай келді филология ғылымдарының докторы профессор қансейіт әбдезұлы өз
профессор немат келімбетовтың ежелгі дәуір әдебиеті оқулығы қазақ әдебиетінің үш мың жылдық тарихын тереңнен зерттеп әр дәуірдегі
ұлы бабаларымыздың соңында қалған рухани жәдігерліктерін ерінбей-жалықпай іздеп тауып бір жүйеге түсіріп сол мұралардың ғылыми
сыйластығы мейірімділік отаншылдық патриоттық жалпы гуманистік тәрбие беретін шығармадеді әбдіуақап қара терең арна-арнамен қарастыра отырып кезең-кезеңге бөліп
ғұлама ғалым сан ғасырларды көктей өтіп бүгінгі күнге тарихи-көркемдік маңызын төмендетпей жеткен уақыт сынына сыр бермеген әдеби мұраларымызды
қазақстан республикасы ұлттық ғылым академиясының академигі профессор әлия бейсенова филология ғылымдарының докторы профессор мекемтас мырзахметов қазақстан
мәдениет министрлігі тіл комитетінің төрағасы белгілі ғалым шерубай құрманбайұлы түркиядағы ардағануниверситетінің проректоры орхан сөйлемез
нематты сөйлету бүкіл түркі халықтарын сөйлетудеген профессор мырзахметовтың түйінді сөзі әр жүрекке қозғау салды
бұл конференцияға немат ағаның қытай тілінде шыққан бума-бума кітаптарын алып жеткен ұлттар баспасының өкілдері айқын әбиден мен
амантай сағатұлы және басқалар немат ағаның еңбектерін қытай тілінде шығаруға зор еңбек сіңірген жанашыр азаматтар
амантай сағатұлының баласы талантты аудармашы әдебиетші ғалым осы еңбектердің көркем аудармасын жасап халқымыздың алдында ғажайып міндет атқарды
қытай парламентінің бір депутаты үлкен мінбеден нағыз адам шынайы адам болам десеңдер үміт үзгім келмейдініоқыңдар
бүгінде немат аға шығармалары көптеген елдер тіліне аударылып шығыс пен батыс арасын шарлап кетті
ғылыми-практикалық конференция бұдан кейін жеке секциялар бойынша жұмыс істеп түркітанушы-ғалым жазушы аудармашы келімбетовтың еңбектеріне жан-жақты және
конференциядан кейін абай атындағы қазақ ұлттық педагогикалық университетінің бас ғимаратындағы дәрісханаға профессор немат келімбетовтың есімін беруге
үн қатты бұл біз үшін зор мақтаныш жазушының бақыты деген осы деді айқын әбиден қазақ
жазушы баспагер ғалым райхан мәженқызы жиналғандар алдында немат келімбетов туралы жүрекжарды сөз сөйледі
еліміз тәуелсіздігінің желтоқсан көтерілісінің жылдығына орай тәуелсіздік еліміздің ерлік жолы тақырыбында дөңгелек үстел
осы бір ұлы құндылығымызды ұлықтау тарихқа тағзым ету одан келешек үшін тағылым алу сондай-ақ студент-жастардың бойында
қазақстандық патриотизмнің отаншылдық сезімнің және мемлекеттің тәуелсіздігін құру процесіне жастардың да қатысы бар екендігіне мақтаныш
тарих факультетінің ұйымдастыруымен өткен аталмыш шара студенттердің өздерін қоғамның бір бөлшегі ретінде сезініп белсенді азаматтық ұстанымдарын қалыптастырудың
дөңгелек үстелге белгілі заңгер ғалым қоғам қайраткері академик сұлтан сартаев қазақстанның еңбек ері ұлағаты ұстаз қазақ
орта мектебінің директоры аягүл миразова нұр отан алматы қалалық комитеті төрағасының орынбасары махамбет бейдалы алматы ақшамы газетінің
бас редакторы қали сәрсенбай қазақстан телерадио корпорациясы президентінің орынбасары қайнар олжай белгілі ғалымдар әзімбай ғали ғабит кенжебеков
ғизатулла халидуллин сондай-ақ желтоқсан көтерілісінің куәгерлері ақын болат шарахымбай еркін ермұханов ордалы қоңыратбаев қатысып тақырып
желтоқсан көтерілісі қазақ халқының кеудесінде намыс отының өшпегендігін әйгілеп берумен бірге елімізді тоталитарлық езгіде жаншып келген
сөйтіп күллі әлемге азаттық аңсаған бостандық сүйгіш қазақ деген ұлттың бар екендігін паш етті
өкінішке орай осы оқиғаның ақиқаты әлі күнге тарихи деңгейде зерттеліп саяси бағасы берілмей келе жатқаны қынжылтады
түркияда арабияда германияда және қытайда жарық көрген кітаптары сондықтан да желтоқсан құбылысы туралы кейінгі жастар әр
басқосу барысында сол ауыр күндерді еске алып осындай түрлі сұрақтарға жауаптар ізделді
біреулері желтоқсанды қозғалыс десе екіншілері көтеріліс деп уәж айтады желтоқсан қаһармандары естеліктері айтып бұл күнді ешқашан ұмытпауға шақырды
дөңгелек үстел соңында абай атындағы проректоры ақтолқын құлсариева құрметті қонақтарға университет басшылығы атынан алғыс айтып ризашылығын білдірді
қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігінің ұйымдастыруымен абай атындағы қазақ ұлттық педагогикалық университетінің базасында орта мектеп
семинар жұмысына жоғары оқу орындарының басшылары жоғары оқу орындары мен ғылыми-зерттеу институттарының ғылыми-әдіскерлері жалпы орта білім
беретін және арнайы мамандандырылған мектептердің басшылары мен математика пәнінің мұғалімдері педагог кадрларының біліктілігін арттыру институттарының
семинардың мақсаты республика мектептері мен жоғары оқу орындарында математиканы оқытудың сапасын жақсарту болатын
өйткені бүгінгі таңда елімізде математиканы мектеп пен жоғары оқу орындарында оқыту олардың мазмұн сабақтастығын қалыптастыруда қордаланып қалған мәселелер
орта және жоғары мектептегі математика жаңа әдістемелік бағыттар мен кәсіби бағдарлы міндеттер тақырыбында баяндама жасаған алтынсарин атындағы
ұлттық білім академиясының президенті педагогика ғылымдарының докторы профессор алма есімбекқызы әбілқасымова бұл мәселелер бойынша нақтылы
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
Downloads last month
4