audio audioduration (s) 4.24 19.8 | transcript stringlengths 57 152 |
|---|---|
он екі мүшеміз сау тұрып әлдекімбіз деп дүрсініп жүріп мұның тапқан қайрат-жігеріне бір жетіп көрмеппіз | |
рас айтасың анық тауып айттың қой абайжан айтпа оны атама олай дей көрме мен кіммен | |
аттаншы қара шоқпармын ғой сен ше сен ше сен берекелі диқаншым елімнің диқаншысы емессің бе жеміс | |
тек бір-ақ қана тілегім сол толып дами берсеңші еліңнің анық қалың көшін бастайтын жолың даңғыл болсын | |
абай бұл тұста да өзіне ырза бола алмаған сыншыл ойдың соңында еді | |
кейінгі әңгімеде сол жөнде өзінің көп өлеңіне көптен араласқан ел жайындағы қайғылы ойларын таратып айтты | |
мынау жақсылық мынау халық басатын жол мынау қайратты тартыс арнасы деп танытқаным жоқ ел қолына ұстатқан құралым жоқ | |
күндізгі тамақ үстінде кешкі бейуаққа шейін де ескі достардың ел елдік азаматтық міндет жөніндегі қадірлі қымбат ойлары үзілместен | |
ардақты адал ойдың бәрі жауыздық кескініне бағысталып жатыр деген арманым айтты осы күні базаралының қасынан тез | |
кеш желсіз тыныш жылы жайлы болғандықтан базаралы өз төсегін тысқа үй жанына салғызды | |
толық ай бұлтсыз аспанда ақ жарқыл нұрын шашты әсіресе өзгеше ол бүгін күндегіден ерекше боп | |
әдейі осы базаралы аулына дәл осы дөң қонысқа ғажайып биігінен бері кеп үңіле қарап тұрғандай | |
осы ғана ауыл мен өңірге бүгін әдейілеп арналып туғандай балалар жас қыздар салған әндер келеді әредікте | |
жарық айлы жасырыны көп әсем кеш тынышын алған жастар қой күзетін сылтау етіп анау тұста алтыбақан құрыпты | |
абайдың көңіліне алыстағы бір естегі шақтар ыстық толқын мен өкініш аралас соғып өтті | |
деген базаралының өз бетімен айтқан арманды тынысы дәл абайдың ішімен сырласудан туғандай | |
енді біразда әткеншек теуіп шырқап салған кезек-кезек өндер естілді әттең шіркін бала шақ абай өз ойының | |
керегі не кетті ғой бізді жатырқап кетті базаралы абайдың жүзіне жылы достық ажармен қимастықпен қарады ол | |
жоқ ербол мен үйреткем жоқ тындашы абай анау әткеншекте сенің әнің айтылып жатыр | |
сенің жөнің бөлек дегенім сол сен сонау жиналған жас буынның қайнаған ортасындасың | |
абайды әлі баяғы жәнібектегі алтыбақанда тұр деп пе ең деп ербол әзіл етті тыңдандаршы деп базаралы | |
айттым сәлем қалам қас деп ербол ризалықпен ақсия сүйсініп отыр енді бірталайға шейін үш дос үнсіз | |
алыстан сермеп татьяна көзімнің қарасы бәрі де абайдың бірде ел мұнымен күңіренген біресе жас сырымен шерленген саздары | |
ем деп қатты арман еттім толқыған аға ақынның көп жылдан бергі шабыт жемістері | |
кейде жас бала жеткіншектер даусымен кейде салмақты ашық үнді жігіт шырқауымен тағы бірде нәзік сезімтал қыз әншінің ырғағымен | |
білесің бе білмейсің бе абай сөздерің мен әндерің сенің жүрегіңнен туып еліңнің көкейіне көмекейіне де оралып жүр ғой | |
абай сүйсінгенінен күрсініп қалды базаралы абайға айтсам деп жүрген соңғы бір сырын айтты анық халқынды айтсам | |
әсіресе кешегі тұсында кедей-кепшікке ара түскенінді естігелі осы тепкі көрген ауылдың барлық жаны сені қандай пана тұтты | |
сен соның жасымен жас ағасымен ағасың олардың ішінде сен бірге жүрсің дегенім сол сөзіңе мүлде қана | |
өзгені қойып езімді айтайыншы сауымда сүйеншім ең сырқауымда күнде кешке ауыл шетінен күзеттен сырласқан серігім болған жоқсың ба | |
деді абайдың сан заманнан бергі қуанып сүйсінген шағы осы еді бірақ ішкі жайын көп таратқан жоқ | |
базеке ат мінгізіп атан жетектеткен сыйдың қайсысы тап осы айтқанына тең болсын қасыңа кеп қанатымды бүгін деп бекітіп қайтқандай | |
ендігіде жазарым өлең болса сен үшін ғана жазармын сенің дертіңе емші болуға жарасам арманым барма | |
базаралыны жалғыз базаралы ғана демей халқым деп ұғып соның көмегіне керегіне жарау мақсатым болар дегені болатын | |
деді бұл бір астарлы мәнді сыр еді өленді кім үшін қалай жазатынын ойлай түскендей қанатым дегені | |
базаралы да осы астарлы ойды бұлжытпай түсінде де енді тек үнсіз ғана бас изеп абай сөзін құптап қалды | |
ертеңінде атқа қонарда да абай осы кеште айтылған алғыс сырдан айнымай көп жүбаныш ала кетті | |
жастар қоңырәулиеден көңілді боп қайтсада ауылға келіп абаймен аз әңгімелескеннен кейін бұнда үлкен әлек туғанын білді | |
болған жайды қысқа әңгімемен жастарға айтып берген абайдың өзі кешеден бері ойда жоқта жаңадан туған бір бәле | |
абайдан естіген қысқа сөздің жайын осы түнде мағаш пен кәкітай оңаша отауға барып отырып ербол мен ақылбайдан білді | |
әбіш әкесінің қабағын көрген соң оның мұны мен уайымын сезініп тыныш ұйықтай алмады | |
әуелі жатып көрсе де кейін қайта тұрып киініп мағашпен оңаша әңгімелеспек боп соның отауына келді | |
онда ақылбай ербол және мағаш пен кәкітай төртеуі оңаша әңгімелесіп отыр екен | |
мәжіліске әбіш келіп араласқан соң отауда қайтадан шай қойылып осы түн бойы таң атқанша абайдың жас достары кешеден | |
қоңырәулиеге кетіп бара жатқан жолда мағаштың әбдірахманға айтқанындай оспан оразбай аулына барады екен | |
бір болыс елдің билері мен елубасыларын билер атшабарларын және песірін ертіп барыпты | |
есболат үстіне соның ішінде әсіресе аққұлы баласы оразбайдың өзіне салмақ салғалы сиязды соның аулының үстінде құрғалы барады | |
тағы кесірге соғатын жанжал бұл тың оқиғаның тап ортасындағы адамдар оспан мен оразбай болыпты осы дақпырты | |
екіншісі өз қарамағындағы екі старшын есболаттан жиып хат мөрлеп арыз әзірлеп алып оспанның үстінен семейдің оязына жандаралына | |
артына екі түрлі егес тастапты біреуі оспанға сияз берілмесін деп иісі есболатқа тапсырған сәлем бұл жайын | |
оспан болса оразбай мен оның айналасындағы ұрыға құрық беріп және сонымен байлықтапқан бірнеше жуан-содырды шет елмен ақылдастырмақ еді | |
шыңғыс ішіндегі көптен бергі бәле тартыс кезінде құрықсыз кеткен тыйымсыз тентек пен терісті тезге салмақ | |
бір жағы қаракесек бір жағы уақ пен керей сияқты көршілес елдердің оразбай басынан көрген шығыны зорлығы | |
оспанға жеткізетін кісілер арқылы ашу сөздер айтқан көп тайғақ болыстың тісі батпайтын іс бірақ оспан өзі | |
оразбай сияқты азулыдан бастап ырқына көндіріп алса ғана өзге елдің барлығында бұның сиязы ойдағыдай жүрмек керек | |
оның үстіне оразбай мен жиреншені көп заманнан бері оспан іштей жек көреді | |
бүкіл тобықты ішіндегі арам есеп тынымсыз бәленің кесірлі көзі ұясы осылар ортасы деп біледі | |
бүгінгі күн қанаты қырқылған құстай боп шетінен тұралап сорға қамалып қалған жігітек сияқты туысқан ел әлегін де қоздырып | |
содыр-сотқарды тыю жолында қатуланып бекінген оспан өз ішінде дәл өзінің ағасы болса да тәкежанды да осындай қырына алмақшы | |
кімге болсын тура сөзін таймастан бетке соғып қатты айтатын оспан осылардың өздеріне болыс болмай тұрған күнінде де қатты | |
қарын шашы алынбай келе жатқан халықтың анық каскөйі осылар дейтін оспан болыстыққа оншалық ынтығып келген жоқ-ты | |
болып отырған ұлықтығына бұл бас ұрмайды сондықтан ертең түсіп қалады екем деп қорқар да жайы жоқ | |
жаратылысында бірбеткей тұтас тұлғалы оспан атқамінер атаулының алдамыш бояма сиқыр-сайқал мінезінің барлығын айыра беруге де шорқақ | |
бірақ бұның бетінен қандай айлакер залым содыр мықты болса да жасқана жүретін | |
бүкіл тобықты ішінде дене бітімі алып сияқты келген әрі биік әрі балғын жуан алмапсадай | |
сол дене бітіміне орай оспанның қайрат-күшін де көп ел қатты тамаша қылады | |
қайратының молдығын түйе балуан деп сан кісіге бір өзі төтеп беретін бұл заманның дәуі батыры десіп те жүретін | |
өзін сүзгелі келген дөнежін бұқаны сыңар қолымен мүйізінен ұстап жұлқып тартқанда етпетінен шөке түсіріп тұрғызбай қойған бір ісін | |
кісі алатын қабаған төбетті қапқалы келген жерінде қара түмсығынан самса тартып жалғыз шертіп омақа атырып талдырып түсіргені бар | |
құдыққа түсіп кеткен жардай тайлақты екі өркешінен жалғыз өзі көтеріп сүйреп тартып алғаны да бар | |
ішкі мінез қайратына осындай елден өзге зор кеуделі оспанның алып күші қосылған соң оның ашулы бетінен кім де | |
бергі естілген жаманат жайлар туралы ұзақ сөйлесті ең мырза қолы ашық қонақылығы өзгеше кең саналатын | |
әлі күнге шейін біреуді жем етуге арамнан олжа айыруға ауызданып көрмеген оспан бұл жүрген тобықты кісілерінің бәрінің ортасында | |
кей уақыттар бұл туралы қызық әңгімелер айтқан ағайын оның қонақшылдығын күлкі ететін | |
аулының қасынан бұған соқпай үйінен дәм татпай өтіп бара жатқан жолаушы болса шақырып алып кінә салып өкпе айтады дейтін | |
үлкен көзінде алмас бардай дастарқанымның қандай айыбы бар жөнінді айт деп кейбір кісілерді әзілдеп әлек етеді | |
жұрт қонақ шығын шығарады деп безер болса біздің оспан қонақ келмеді деп жылап отырады | |
сол оспан оразбай аулына барып оның бұған істеп кеткен қарсылығын тамам билердің көзінше білгенде қатты томырылып қайнап ашуланды | |
деп тәкежан майбасарлар бұны сыртынан мазақ етіп жүретін қап-қара боп түтігіп кеткен жүзінде түк-түгінің бәрі сояулап | |
осыдан жердің түбіне кіріп кетсе де оразбайды лақша бақыртып байлатып алғызбай тыным таппаспын | |
оразбай қалаға шапқанда артына не ғып тастап кеткен ыспан деген інісі болатын | |
оразбайдың өз үйіне кіріп отырып ақыра зіл тастаған деп аттанған еді ол оспанға қарсы сөз қатқан | |
бірақ ауылдарынан оспанды жөнелте сала қалаға оразбайдың артынан қос атпен кісі шаптырды | |
үндемей аттан түсіріп үн қатпай сазарған күйде аттандырып салған оспанның ызалы сертін жеткізген сол сәлемінде оспан болыс | |
ал оспан күймеге үш ат жеккізіп дәл сол есболат қарасуынан қалаға бір ақтартқан-ды | |
жегін атты ауыстырып отыру үшін қасына бес-алты салт атты жүрдек жігіттер ерткен | |
бетіне жолықса іреп кететіндей аңғары бар аямасын қапы қалып опықжеп жүрмесін оразбай деген болатын олардың астына | |
сөйтіп әр бекетте аттарды ауыстырып кезектеп жеткізіп отырып бір күн бір түн бойы тоқтаусыз талмай тартып қалаға кеп | |
ол тілмаштар адвокаттар арқылы қағаздарын жөнге салдырып арыздарын орыс тілінде сайлатып алып келесі күні казанцев ояздың кеңсесіне | |
оспан да жолдан келген бойында оразбайдың бар әрекетін сұрастырып біліп алып үш ат жеккен күймесімен қырдан келген қалпында | |
оразбай бұрын келсе де алдағы ұзынша салқын бөлмеде томсарған жүзбен өз ашуымен түйіліп отыр | |
бұның алдында оразбайдың жеткеніне үш-ақ күн болған бұл сағатта казанңев кеңседе жоқ екен оспан оны көре | |
жасы үлкен оразбайға сәлем беріп жалпылдап амандасып жарқырап ақсия күліп іші-бауырына кіре келді | |
оразбай бұның жүзіне қайта-қайта оқыс бұрылып таңдана қарады оспан араздықты ұмытқан ба оразбай осыған таңырқап біраздан | |
оспан оразеке ашу ағадан айып ініден маған томырылып кетіпті деп есітіп ем мен өзің білесің қазақ | |
сенен қорқып отырғам жоқ қойның толы арыз болғанмен одан шошиын деп отырган оспан жоқ менің болыс | |
ал мынау сен кіргелі отырған ұлығың болса оның қатынының қойнынан да шыққам жоқ | |
құдай ақына қазір сен екеуміз қатар кіріп көрелік әуелі сені тындамай мені тындайтынына қолынды бері әпкелі | |
деп бір қойды осы сөздердің бәрін айтқанда оспан аппақ тісін ақситып күліп отырып жарқырап айтты | |
істеген ұлықтық қылмысым жоқ елге де жазықты емеспін бұны казанцев өзі де біледі сөйтіп келесі сәтте |
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
- Downloads last month
- 11