audio audioduration (s) 0.96 18 | transcript stringlengths 60 161 |
|---|---|
қосып қана беріп отыр еді соның өзіне қыза бастаған милиционерлер арақ бар ма ақсақал деп | |
байғазы кеп беруге батпай азғана бар еді деп әуелі екі шынысын шығарды | |
оны көрген милиционерлер ет пісуге қарамай нанды закуска қып стаканды толтыра бір-бірден қағып салды да тағы сұрады | |
аш өзекті арақ өртеп уыты бойларына тез жайылып олар мас боп сандырақтауға айналды | |
бұл кезде жан-жақтан жиналған он он бес дос-жар жігітімен асан ауылдың іргесіндегі жар қабақтың астында жатыр еді | |
енді оған амал қанша байғазы берген екінші екі бөтелкені ішкесін шешесінің атылып өлгенін ол естіген бұл | |
істің арты бұған айналған соң деді ол қасындағыларға қанды қанмен жумай мен енді тынбаймын жанындай жақсы | |
байғазы берген үшінші екі бөтелкені ішкесін олардың көбінің көзі бозарып етке қарауға да әлі келмей қылжиып қалды | |
мастығымды білдірмейін деп тырысқан бір-екеуі төртінші екі бөтелкеге қазандағы еттен закуска алдырып жеп отырып бөтелкелерін жартылап ішкенде қосыла | |
милиционерлер қылжиған хабарын алғасын әуел мылтықтарын тонайық деп қасындағы жігіттермен асан байғазыныкіне келді де мастықтан түк сезбеген олардың | |
содан кейін ол үш-төрт жігітке мылтық беріп күзеттіріп қойды да үйіне келді | |
соң еркек атаулыны ауылға апарып тергеуге алып қайтты асанды танып күңіренген зармен мұңдарын шақты | |
масатының өлігінің қасында қараңғы үйде амантайды құшақтап отырған ботагөз оның қасында құр сүлдесі ғана отырған қалима үйге кірген | |
бірақ сіріңке тұтатқан асан жылаған даусынан болмаса кескінінен ботагөзді де қалиманы да таныған жоқ | |
сіріңкенің және біреуін шаққан асан жарықты бетіне тосып шешесіне қарап еді демсіз жатыр екен | |
жарасын көруге ол батпай көзінің жасын төгіп-төгіп жіберді де қолымен көзін сүртіп | |
ал жігіттер деді қасындағыларға маған да менің үй-ішіме де бұл оғын туралаған ажал екен | |
ботагөздің бет-аузы көнектей ісік және сағалданған қанның жолақ-жолақ ізі байтөбет иттің сөзіне еріп өзіме тілеп алған | |
екеуіңді жалғыз қаңғыртпаспыз деді жігіттер қысылтаяң күн туса біз де ат тізгінін берерміз | |
оны көрерміз деді асан маған сендер мына жұмысқа ақыл беріңдерші милиционерлердің ісін көріп отырсыңдар | |
не мені ұстап беріп құтыласыңдар болмаса мен үшін ездерің елуге бейіл боласыңдар | |
мені ұстап берем десеңдер айтыңдар сендерді әлекке ұшыратпай ертең өзім-ақ қолдарына түсейін | |
өткеннің керегі не маған кәзір серік керек бұлар әлі де тегін кетпейді екінің бірі оны айта | |
қайда барса да қорқыттың көрі болатын болса деді біреулер осылардың өзін жоқ қып жіберіп пәлесін бір жола көріп | |
ендеше сендер де өлмеңдер асанның да айтайын деген сөзі осы еді бірақ ол өзгенің пікірін күтіп | |
бір дәндеп алғансын бұлар елге кіжіңдейді де тұрады десті көпшілік күнде өлгенше бір-ақ өлейік көргем жоқ | |
мені ұстап бер берме бәрібір бұлар бұл елдің басынан әңгі таяқты айырмайды | |
сөз осыған құйылса деді асан мен де соны мақұлдаймын бірақ ұжым болайық ауызға сақ болайық қайда | |
есілге ағызамыз шығып қап пәле болмай ма тас байлаймыз алаштың жендеттеріне жігіттердің кескен жазасы сол түні | |
алаш милицияларына алмай кетпеңдер деп үйінен қайрап-қайрап аттандырған байтөбет асанды көзге көріне олармен бірге жауласуға бата | |
алмай бірақ ішінен әй бәлем дәндеп едің енді сәті түскен шығар деп табалап үйінде жатты | |
милиционерлер асан аулына барып асанның шешесін атып өлтіріп қос басына кеткен хабарын да ол алды | |
бірақ содан кейін не болғанын қанша тіміскілеп сұрағанмен оған ешкім айтпай-ақ қойды | |
қостан қайтып ауылға кеп ауылдағы қатын-қалашты қысқасын асан ерлік көрсетіп өзі келді | |
бұл сөзге басында нанған байтөбет артынан астыртын кісі жүргізу арқылы ботагөз бен асанның тығылып жүргенін олардың қасында бірнеше | |
сұраған адамның оған берер жауабы милиционерлер асан мен ботагөзді ұстап алып қалаға жүріп кетті милиционерлерді біреулер | |
оның анығын білуге байтөбет тағы да шпиондарын жүргізіп еді өлтірген жоқтан өлтірді хабары басымырақ болды | |
не өлген адамның не олардың киім-кешек қару-саймандарының не ат-арбаларының еш жерде қалдығы жоқ | |
көңіліне өлтірді деген күдік кіргесін байтөбет қаласына почтамен мәлімдеме жіберіп егер милиционерлер қайтып бармаса зерттеуін өтінді | |
бірақ деп жазды ол мәлімдемесінің аяғында асанды осал жау деп ойламаңдар онда қару көп ол қолға оңайлықпен түспейді | |
бұл мәлімдеме қостанайдың сырт жағына келіп қалған қызыл әскермен соғысуға аттанған алексей кулаковтың қолына түсті | |
бірақ ізі-түзі жоқ оның помощнигі атаман шайтанов екінші помощнигі және трибунал мүшесі сарыбас итбаев дивизияда алаштан | |
дивизиясын бастап қостанай фронтына аттанған алексей кулаков жолшыбайғы ауылды да деревняны да қан жоса ғып адамдарын | |
бұл кезде асанға әр ауылдан ерген қарулы жігіт есілдің жағасындағы қалың орманның арасында жатыр еді іштерінде ботагөз | |
байтөбеттің мәлімдемесі қалтасында ол да жігітше киініп қару асынған асанның үйінде қалған жалғыз қалима оны асан | |
сұраған кісі болса асан ботагөзді алып мені тастап кетті мен одан айрылдым де | |
сен неге асырап отырсын десе сәби ғой қайда қаңғыртайын обал ғой өліп қалады ғой де | |
осы ақылмен қалған қалимаға асан түнде ұрланып жолығып кететін кейде түнде ұрланып қалима да асандардың қасына орман арасына | |
байтөбет үйіне кеп түскен кулаков қасына шайтановты байтөбетті сарыбасты алып іңірде отыз шақты солдатпен құттыбай аулына салт аттанды | |
осы үй деді байтөбет шапқынмен келген солдаттарды бастап асан үйінің алдына тоқтап | |
кулаков шайтанов байтөбет тағы он шақты солдат аттарынан қарғып түсіп үйге кірді | |
аттың дүбірін естігесін ол есікке жүгіріп барып сығалап түсіп жатқан солдаттарды көргесін жүрегі ұшып кетіп сұп-сұр боп керегеге | |
бұл кезде қалима амантайға ас беріп отыр еді солдаттар мылтық ұсынып кіріп келгенде қалима безгек адамдай | |
бір аяқ айранды екі аяғының арасына қойып қалима ішкізіп отырған амантай қалима тұрып кеткесін қасықты өзі алып ішемін | |
солдаттардың кім екенінде жұмысы болмаған амантай бір қасық айранға аузын малып омырауына төгіп отырып әдемі қара көзін солдаттарға | |
қалиманың аузы сөйлеуге келмей тісі сақ-сақ етті дірілдеген буыны денесін зорға көтеріп ол құлап қала жаздады | |
сенікі бай қайда деді кулаков қалимаға төніп айт деді кулаков қамшымен тартып-тартып қалып ойбай-ай ойбай-ай деген | |
айтсайшы сорлы деді байтөбет әйтпесе өлдің ғой бұл кім баласы деді кулаков асқар досановтың баласы деді | |
кулаковтың түйіле қарап берген бұйрығының шын екенін көрген шайтанов наганының аузын балаға қаратып құлағын қайыра беріп еді | |
ә-ә-ә аты кім амантай амантай ұғымды амантай өлген асқардың досы соған ескерткіш ату керек мұнда романтизмге | |
елизавета андреевна деді шайтанов мен атаманның бұйрығын орындауға тиістімін сәби ғой деді елизавета андреевна жалынышты дауыспен | |
мен сіздердің іштеріңізде жүріп ешбір қылықтарыңызға қарсы тұрған емеспін және қарсы тұрмаймын да | |
жарайды деді кулаков сөйлесіп тұруға уақыт жоқ елизавета андреевна есіңізде болсын бұл ең соңғы тілегіңіз | |
деп үсті-басын бет-аузын қатықпен тегіс жаққан еді еді үрейлене қараған бала жауап бермеді | |
денесі ауыр екі беті нарттанған қара бұйра шашы бар қара көзді әдемі амантайды елизавета көтеріп тұрып бірдемелер сұрап | |
оны ойлайсыз ба бұл менің сіздерден әуелгі де соңғы да өтінішім болсын ну жарайды елизавета қолынан | |
айтасың ба деді кулаков қалимаға тағы қамшы көтеріп айтайын деді үрейі ұшқан қалима ол қорқып шынын | |
салт атқа мінген қалима ақтарды амалсыздан асандардың қосына апарды бұл кезде асан мен жігіттердің көпшілігі қоста | |
тұр деген қатты дауысқа жігіттер де ботагөз де бастарын көтеріп көзін ашып еді мылтық ұсынған солдаттарды көрді | |
ботагөзбен және екі жігіт ұйқтап жатыр отта қазанға ет асулы тұр көтер қолдарыңды деген дауысқа ботагөз | |
бірақ кулаков оны еркекше киінгендіктен әуелі тани алмай қалып денесінен қару қарап сипап жатты да | |
ақтар қол көтергендерді тінтті оларда қару жоқ еді мылтық ұсынғандардың ішінен ботагөздің танығаны алексей кулаков сен | |
сен ботагөз емеспісің деді ол тінтіп болғасын ботагөз үндеген жоқ ботагөздің қорыққаны асқардың хаты төс қалтасында | |
мен саған адамгершілік көрсетіп болдым деді кулаков көзімен атқылап ботагөзге енді жетеді | |
соны тауып ала ма деп састы асан қайда деді кулаков қолын түсірген ботагөзге едірейіп білмеймін мен | |
талай адамды атып та талай ауылды талай орманды күйдіріп те асанды таба алмаған алексей кулаковтың дикая | |
бірақ байтөбет аулынан әскерін ол түгел әкеткен жоқ атаман шайтановпен жүз казакты қалдырып тез арада асанды | |
ол маңайдың ауылы да деревнясы да шайтановтың атына қанық еді жылдың қысында бұрынғы атбасар уезінің маринский | |
бұл көтеріліске сол маңдағы көп деревняның крестьяндары көп ауылдың қазақтары қатынасқан осы көтерілісті басуға колчак атаман | |
көтеріліс басылғаннан кейін еркек кіндікті адам қалмасын деген ұранмен атаман шайтанов көтеріліске қатынасқан ауыл қалалардың еңкейген кәрі еңбектеген | |
одан да айт шыныңды шынын айтпаған ботагөзді кулаков сабамады қайтайық шайтановтың айуандық азабын көрген ел мал-мүлкінен | |
сол маңдағы ауыл деревняға мәтте далаға сыя алмаған адамдардың біразы байтөбет маңындағы ауылдар мен деревняларға қашып келген | |
ауылында жүз казакпен қалған атаман шайтановқа байтөбет өзі білетін жасырынған адамдарды түгел айтып қаннен-қаперсіз боп жүрген олардың біразы | |
сонымен қашақтың саны көбейіп аздан кейін бәрінің басы құралып үлкен жиынға айналды | |
олардың кейбіреуін байтөбет білетін шайтановтан сескеніп олардың жасырынған үйлерінің адамдары да қашты асан да соларға қосылды | |
енді қашуды қояйық деп ұйғарысты жиналғандар партизан отрядын жасап колчакпен соғысайық бұл ұсыныс қабыл алынғаннан кейін | |
мұндай құралданған күш жасалып жатқанын естіген ауыл деревняның ақтардан жапа көрген адамдары жан-жақтан тіленіп келіп партизан отрядына өздері | |
партизан отряды кеп кешікпей ақтарға шабуыл жасауға кірісті үйде қалып жан сақтай алмайтынын білген байтөбет шайтановпен | |
колчак әскерінің жүріс-тұрысына қарағанда қызыл әскердің жақындап қалғандығы ешкім айтпай-ақ мәлім болды | |
бір жұма бұрын күнбатысқа қарай ағылған ақтың қалың әскері енді кейін жапырылды | |
келешегінен үміт үзгендігі ақтардың кескін-кейпінен қылық-мінезінен де айқын ұғылды үрейлері ұшқан қарайғаннан қорқуға айналған ауыздарына шабуыл емес | |
жүздері сынық көңілдері басыңқы мінезі бейбастақ бойларын кернеген тырсылдаған ашу сөздері бейпіл жұмсағаны мылтық пен қамшы істері талау | |
осындай физический де моральный да қалжыраған колчак әскері тәртіпті қарулы қызыл армия түгіл партизан отрядының өзіне де үлкен | |
партизан отряды ақтарға тынымсыз шабуыл жасап шет пұшпақтап қиратып қаруларын ала берді | |
осы әдіспен аз күнде партизан отряды зеңбірек пулеметтерден де қоса қолына мол құрал түсіріп кәдімгі шын мағынасындағы соғысқа | |
бұл кезде ол маңға колчак әскері кеп келген еді партизандар соғысында ерекше көзге түскен жасақтардың біреуі | |
атылған шешесінің жақын жігіттерінің қолға түскен ботагөздің кегін алу үшін ол жанын аямай бата қимылдады | |
оның бір қорыққаны ақтар қалима мен амантайды өлтіріп кетер деп еді ақтардың әйелді баланы атуы көбейіп | |
кеткен бесіктегі балаларды найзаға ілген оқиғалары естілген партизан отряды күшейіп алғасын штабын асан ауылының маңына | |
асанның отрядына бел болған жағдай біріншіден қызыл армияның жақындап қалуы болса екіншіден құлақ естір жерде орыстан |
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
- Downloads last month
- 23