audio audioduration (s) 1.96 19.3 | transcript stringlengths 55 165 |
|---|---|
сірә соққыдан түскен мынаның сау жері жоқ қой тұлабойы сойылдың ізі деп қалды комиссияның бір мүшесі | |
да деді вице-губернатор креслода отырып сұраңдаршы бұл жарақатты қайдан алып жүр тілмаш осташкиннің сұрағын аударғанда рысқұл | |
дәу мырза рысқұл не көрмеген рысқұл мына иықтағы тыртық ақсу-жабағылының аюымен алысқанда түскен онда мен небары | |
мұрнына самал түскен бір ағайынға аюдың өті керек болып аңға шыққанда абайсызда жарықтықпен бетпе-бет кездесіп қалып мылтығымды кезеніп | |
ал мына қара сандағы тыртық саймасай жұмсаған бір жортуылда жылқы алғанда дойыр қамшы тіліп кеткен | |
қызыл жебе деген жүйрікті саймасай сойғызайын деп жатқанда мен ара түсіп сонда соққыға жығылдым | |
жотадағы жараның орны бәрінен жаңа ал мына қолдағы тыртықтарды абақтыға атжалман жіберіп өздерің талатып түсірдіндер ал | |
бастағы шаштан да көп оның несі сөз дәу мырза мына кәмесияң ең басты белгімді таба алмады | |
ол менің жүрегімдегі жара ғой зорлардан зұлымдықты көп көрдім жүрек содан жаралы менің жүрегімде түк бар | |
бірақ сол түкке қырау тұрып қалған пендеге пенде болып жүргенімде ол қырау жібімейді міне мендегі ең | |
басқасы түк те емес жақсы белгілер екен деді еңгезердей осташкин айдаудан қашып кетсең ұстап беретін белгің | |
көрдің бе бәрін қағазға түсіріп жатыр қан майданға қатысқан батырларда да ондай таңба жоқ дәу мырза | |
аюды жалаң қолмен буындырып өлтірген палуан ана кісенді қурайдай бырт еткізіп үзе саларсың | |
аяқтағы кісен мынау кісенді саған жуанырақ соқтыру керек сияқты кісенді саған салса ғой көп темір кетер | |
тілмаш мүдіріп қалып еді вице-губернатор что что он сказал деп қадалды рысқұлдың айтқанын естігенде басқалар үрпиісіп | |
сен ұнап бара жатырсың маған деді осташкин ақ бәтес орамалмен көзін сүрте беріп | |
мінезі ауыр сирек езу тартатын алып тұлғалы жартастай түнеріңкі вице-губернатордың неге көңілденіп кеткеніне түсіне алмаған бағыныштылар не күлерін | |
кісен көп кісенге кеткен темір қаншама құдай сақтасын деп рысқұл айылын жияр емес | |
осташкин қарқылдап күліп жіберді түлкібаста жүргенде егін салар едік қол басындай темір тапсақ ат басындай алтын | |
енді ойлаймын ғой түрмедегі кісеннің бәрін балқытып соқа тіс жасаса егінші байғұс бір жарып қалар еді-ау деп | |
омаш басына кигізетін темірге жұтаң болдық ол үшін сен сияқты қылмыстылар болмауы керек кісенді өкімет еріккеннен | |
амал жоқ сені кісендемесе қашып кетесің бір рет қашып кеттің ғой ал оның аяғы барып кісі | |
қылмыс құрыса кісен де құриды вице-губернатор білдің бе дегендей таңдайын тақ еткізді дәу мырза қылмыс құру | |
кесір-кесепат қиянат болмаса кісі өлтіруге кімнің қолы қышып тұр дейсің ал енді менің бір арызым бар | |
мені қатты айналдырып тыр жалаңаш өлшеп-пішіп жатқандарыңа қарағанда сірә мені көп кешіктірмей айдайтын шығарсыңдар итжеккенге | |
әне күні сотыңа да айтқам болсын ал енді қатынымды екі баламды ала кетемін соған рұқсат бер | |
осыған кеңшілік жаса менің орнымда сен болсаң қайтер едің қатын-балаң бар шығар соны ойла вице-губернатор шынында | |
отбасымен жер аударылғандар аз емес соның біріне жатқыза салуға болар еді бірақ оның әлек-шәлек қағаз қатынасы | |
комиссия тарап рысқұлды түрмеге қайта жөнелткеннен кейін вице-губернатор верный оязына мына қатынасты жаза бастады | |
басты қатырып жатудың керегі де шамалы вице-губернатор шешімін тапты солай верный уезінің бастығына жедел орындау үшін | |
облыстық басқарманың ерекше отырысында каторгаға айдалатын киргиз жылқайдаров рысқұл өзімен бірге отбасын ала кететінін мәлімдеді | |
осыны хабарлай отырып облыстық басқарма сізден мынаны талап етеді жылқайдаров рысқұлдың әйелінен қолхат алыңыз күйеуімен еріп | |
бойынша қазына ол әйелді және балаларын қаражатпен тек айдалу пунктіне жеткенше ғана қамтамасыз ете алады | |
ал күйеуі айдалу пунктіне жеткізілген соң әйелімен балалары өз күнін өздері көруге мәжбүр болады | |
осы жағдайға көнетін болса ол әйелдің және балаларының жасы денсаулығы жөнінде толық мәлімет және қолхат алып тез бізге | |
егер ризашылығын білдірген күнде түсіндірілсін бас түрме басқармасының жылғы сәуірде шығарылған циркуляр қазына қараспайды вице-губернатор осташкин | |
әрине сезген де жоқ білген де жоқ уезд кеңсесінің куәлендірген қағазын қалтасына салып кері оралды | |
жас адъютант бұл қатынас хатты верный уезінің бастығы сорокин мырзаға өз қолымен апарып тапсырып хатты қабылдап алғаны жөнінде | |
тірі пенде тіршілігін көріп баяғыша байы бай құлы құл болып жүріп жатқан күндер еді | |
енді ізбайшаның әлегі басталды ізбайшаны іздеуге ояздың өзі бас болып кіріскен мүсәпір халге ұшыраған жалғыз қалдыбек | |
болыстың жарым ақыл ұлын бұрын бәрі реті келген жерде шолжаңдатып неше түрлі қылығына көнуші еді енді сорлының күні | |
саймасайдың жан бауыры анарбайдан бастап қылаяғы қойшы-қолаңға дейін ей жынды нақұрыс есуас бірақ ауыш байғұстың бақыты | |
соның бәрін елемейді намыс білмейді күнінің ауыр екенін ойлап жатпайды арсыз қамсыз қалпында жүре береді анарбай | |
бір арманы оңай орындалған анарбай енді екінші арманның азабын көбірек тартып жүрген жайы бар | |
оның бірден-бір әмеңгері анарбай екенінде құдайдың да құранның да адамның да дауы жоқ | |
бірақ ағасының жылын бермей азан айтып ас шақырып ат шаптырмай нүкетай жеңгесінің қойнына қол сала алмас | |
нүкетаймен неке қияр күнді ойласа анарбай бауыры балқып өзегі өртеніп жүрегі тулар | |
сол ынтызар күнді жақындату мұратымен анарбай ағасының асын жыл толмай-ақ осы күзде атқарып жібермекші болып жан-жаққа жариялатып та | |
саймасайдың қайтуы өткен қыстың қақ ортасы еді қысты күні қалың қонақ қабылдап ас беру рәсім емес | |
таяп қалған қыркүйектің ішінде ағасының ақтық қызметін атқарып асудай арман-тілегіне де жетер | |
рысқұл шынжырмен шырмалып түрмеге түскелі бері қос өкпеден қадалған шөңге суырылғандай тыныс та кеңейген сияқты | |
оған күз лайық оның ағайын-туыстары да бір-бірлеп қашып-пысып көзден таса көңілден ғайып болды осы күні кеше | |
бір қырсығы рысқұлдың әйелі ізбайшаны да ала кетіпті бұған таубай старшыннан өзге ешкім өкіне де қойған | |
ауылнай таубай шашын жұлып жер сабалап тау-шілмембеттің жұртында қалған ахат шалды сақалынан сүйреп | |
қайда қайда деп қысқанмен түк өнбеді анарбай болыс таубайға құрысын кетсе кете берсін артынан топырақ лақтырыңдар | |
сөйтсе онысы бекер екен ояздан келген бұйрық ақ орданы жай түскендей етті айттым ғой ойбай айттым | |
бүлінгеннен бүлдіргі алманы ұмытып рысқұл иттің көзі жойылмай жатып ізбайшаны тау-шілмембеттен тартып алмақ болып қоқаңдадың-ай келіп | |
деп таубайдың түкірігі шашырады айтсаң неге әзір болмадың деп анарбай ақырды сенен қорқып қашып кетті енді | |
қайдан тапсаң одан тап әйтпесе бүлінгеннің бүлдіргісін алып жатқан өзің емес пе болыс мырза саймасай бүлінбегенде | |
тағында отырсың жесірін жемтік күткен күшігендей күн санап күтіп отырсың рысқұлдың шолақ шабдарына дейін өз табыныңа | |
ішіне без байланды да қалды ақыры болыс писаріне оязға арнап хат жаздырды кешірім сұрап құлдық ұрып | |
рысқұлдың қатыны ізбайша қазір шымкент оязы майлыкент болысы түлкібас деген жерде болуы керек | |
әлгі ахат деген өлмелі шалы өз ажалынан өлгенше тиіспей қонаштамай қоя тұрыңдар | |
шығыс-талғар болысының жерінде ізбайша жоқ рысқұл тұқымының бәлесінен қорыққан анарбай таубай старшынға тапсырма берді ол қай | |
туыстарына ілесе алмай амалсыз шөгіп қалған ғой арам қатып жүрмесін қарайласыңдар деді ояз сорокин үшін бұл | |
кейде бір болмашы нәрседен ілік іздеп ізіне түсіп алатын реті келгенде сол ұсақ-түйекті бетіңе салық қылып | |
салатын шатағы бар губернатордың ылғи да ық жағында жүретін ояз қазір насырдың алдын алып дереу | |
су құрлы сұрауы жоқ бір киргиздің қатынына бола биік мәртебелі ояздар арасында іздеу салған ресми қатынас болмақ | |
таз ашуын тырнаудан алдының керімен енді ояз шығыс-талғар болысының управителі анарбай үшкемпіров пен сондағы приставты мықтап мытып алмаққа | |
опырылып ор құлаған жоқ бірақ мінезі шәлкес фон таубеден сескенеді бір жағынан қорланды шымкентке жедел телеграмма | |
шымкенттің оязы қайдағы бір ізбайша дегеннің кім екенін қайдан іздерін біле алмай бұған аса мән бермей | |
киргизка ізбайша жылқайдарова өз күйеуі рысқұл жылқайдаровпен бірге каторгаға баруға келісе ме жоқ па | |
шығыс-талғар болысын жиырма жылдан астам мекендеген тау-шілмембеттен туған жері түлкібасқа тұңғыш оралған омар болды | |
бұл жолы қол қойған жетісу губернаторының орынбасары осташкин еді шымкент уезінің бастығынан вице-губернатор осташкин баяғы көзкөргендердің | |
омар сол тоқал тамнан қалған сидиған қурай басқан үйіндінің үстіне шығып бір кезде балалық шағы балаң | |
жылағанмен көзіңе ғана әлің жетеді басқа қылар дәрмен жоқ белді бекем буып дәт қылып дауылбай болыстың алдына барып | |
мұны білетіндер қатары селдіреп қалған арып-ашып қайыршылық халге жеткен омарды түлкібастықтар әрең таныды болыс та қартаяйын | |
мекені баяғы сол күмісбастау дауылбай омарды есіркеген болды адасқанның айыбы жоқ қайтып үйірін тапқан соң деп | |
жат жарылқамас өзің өлтірмес басқанды былай қойғанда алдыма айыптымын деп келсе рысқұлды да кешер едім | |
баяғыдай ақиланбай байсал танытады есіл ер ақыры түрмеде шіритін болған екен өзінен болды басқа ешкімнің кінәсі | |
қанша жанды азғырып соңынан ертіп қанша қатын-баланың көз жасына қалды жә омар өз еліңе келген екенсің | |
қолыңнан келгенше қызмет қыл да бұйырған наныңды жеп жүре бер енді бұзықтардың тіліне азып адаспассың дауылбайдың | |
өле-өлгенше құлың болып өтейін дәуке деп ант етті оған сонда дүниеде дауылбайдан дархан әділ адам жоқ | |
елден жиған жылумен түтін түтетіп басына лыпа тұрғызып жұрт санатына қосыла бергенде омарды шабарман келіп шапшаң болысқа алып | |
дауылбай бұл жолы алғашқыдай емес оны ызғар шаша қабылдады ант ұрған алсай сендердің қырсықтарың қырық есекке | |
жиырма жылдан астам құлақ тыншып еді енді тағы басталды бәлелерің омар түкке түсінбей не жазып қалдым | |
деп дегбірі кетті рысқұлдың ізбайша деген қатыны бар ма еді деп сұраққа алды болыс бар дәуке | |
бар болса сол қаншық қайда қазір жағын біле алмадым дәуке балапан басымен тұрымтай тұсымен кеткен бір | |
мен кеткенде ізбайша саймасайдың інісі анарбай болыстың адамдарының қарауында қалған қашып кетсе қайдан білейін алматының оязы | |
кылмыскер болып алматыға сыймай қашқан екенсіңдер түлкібаста нелерің бар басбұзар қаны бұзықтар | |
демек ол жақта рысқұлдың қатыны жоқ шымкент оязы арқылы біздің майлыкент болысынан іздетіпті бір күні сені | |
омардың дәу денесі опырылып көктем қарының суы бұзған жарқабақтай морып бара жатты | |
тыныш жатқан ел едік қайдан ғана келдің тентіреп кетсең қайтеді келген жағыңа бәлең жұғып жүрер дәуке | |
жатсынба мен сенің құлақ кесті құлыңмын өлімтігімді сүйрелеп әрең жеттім туған жеріме қума мені менің басым | |
ешбір шатағына қатысқан жоқпын қалдыр мені ая мен пақырды ал ізбайша қайда сонда не деп жауап | |
ізбайша бір болса қырғызбайдың қолында болар дәуке баяғы соқырдың қырғызбайын білесіз бе соқыр атын естігенде дауылбай | |
рысқұл інісі молдабек те ізбайша жеңгесі де сол қырғызбайды паналап барар-ау деп шамалаймын | |
дауылбай алдында бүк түсіп тұрған омарды ұмытқандай өз ойына өзі бөгіп отырып қалды | |
рысқұлдың қолынан ажал табатын болыс алдымен саймасай емес дауылбай еді тағдыр екен алыстағы шығыс-талғар управителі жер жастанды | |
ал рысқұл бердіқұл ағасының кегін ұмытпай дауылбайға деген оғын әлі жанып жүрсе ше |
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
- Downloads last month
- 6