Dataset Viewer
Auto-converted to Parquet Duplicate
audio
audioduration (s)
3.12
18.9
transcript
stringlengths
60
191
ботагөз үндемеді білдім жаңа ұқтым ұқсаңыз сізге рұқсат қош болыңыз ботагөз жөнеле берді рахмет өзім де
сізді бұлай жолықтырмағай ем ал жолыққан соң жалғыз жіберуім адамшылығыма мін болады
күнде барып жүрген орын жоқ енді сіз ренжімеңіз сізге серік болудан басқа ойым жоқ баратын жеріңізге
сарыбас жалпақтап ол-пұлды айтқан болады ботагөз оған салқын сараң ғана жауап береді
қабырды айнала кең қоршаған кірпіш діңгекті тамыр торлы шарбақтың ішінде қабыр араларында өскен орман өте қалың еді
тоқтамаған ботагөздің рұқсатына қарамай сарыбас қатарласа жөнелді қабырдың бақшасына жеткенше олар берекелі сөз сөйлескен жоқ жол
темірбек пен бүркітбайдың қабыры бір жақ түкпірде жолсыз шытырманның арасында қабыр орманына кіре ботагөздің көңіліне сарыбастан
сақ бол деген еді оған жолдастары жауларың қапыңды тауып өлтіріп кетпесін осы сарыбас ойда жоқта
ойына қауіп кірген ол сарыбасқа білдірмей қалтасын сипап еді жоқ үйінде қалып қойыпты
сақ болды ойына алып ботагөз қалтасынан қаруын тастамайтын еді оның қаупі күшейді тамырларына суық қан жүгірді
бірақ қайтпады недәуір ілгері сұғынып барып қалған содан қайтам десе сарыбас неге демей ме оған не жауап айтады
тәуекел деп бекітті ботагөз толқыған ойын маған бұл не істейді мылтығы болмаса жекпе-жекке маған бұның шамасы келе ме
осы ойдан кейін ілігері жүрісін бөгемеген ботагөз білдіртпей сарыбастың екі қолын аңдыды егер қалтасынан мылтық суыратын болса бұрын
осы арадан кейін қайтсам қайтеді деп ойлады ол олар қабыр басына келді топырағы торқаланып гүлденіп тұрған
сезіктенген сайын ботагөзге сарыбастың көз қарауы бет құбылысы дене қимылдары күдіктендіре түседі
жас қабырдың бұл салтанатына сарыбас таңданған тамашалаған болды ботагөздің ойы сарыбаста көзі қолында ал ботагөз деді
енді бірдеме демейміз бе не дейміз дұға-мұға оқымаймыз ба мен дұға білмеймін менің ептеп құлқуалда қайыратыным
отырыңыз мұсылман баласымыз ғой білген бірдемемізді айта кетейік сарыбас жасыл шөптің үстіне тізерлей отыра кетті ботагөз
неге отырмайсыз сіз оқығыңыз келсе оқыңыз бұл кісілер менен дұға тілемейді ботагөздің сөзін зілді кескінін салқын
мына сырт жақ жазық дала соған қарай шығып бой көтеріп қайтсақ қайтеді
ұнатпасаңыз қойдым деді де түрегелді енді қайтамыз ба әрине сүйтеміз сіз барыңыз менің жұмыстарым бар еді
өлмей жұмыс біте ме бүгінгі қызмет аяқталған жоқ па бізге қызмет үшін күні мен түні бірдей
сонда да ұзақ қыдырмасаңыз да сыртқа шықпай-ақ анау бір көделі алапта аз отырып дем алсақ қайтеді
опыр-ай қарындасым-ай бойыңды менен аулақ қылуға ант ішкенбісіз хаттарыма жауап бермеумен ғана қоймай бетпе-бет көріскенде де шиыршық атасыз
мен шаршағам жоқ қаласыз ба қайтасыз ба сіз ше мен қайтам барыңыз онда жүре беруге ботагөз
сарыбасты ала кеткісі келді қалам десеңіз еркіңіз бірақ манағы апарып қайтамын деген сөзіңіз қайда өзіңізге пайдалы
қалам десеңіз қалыңыз мен кеттім ботагөз жөнеле берді одан басқаның арқауын таппады тәуекел деп ойлады ол
тоқта деген сөз артынан шымырлау шыққанға ботагөз жалт қараса сарыбас төрт-бес адымдай жерде ту сыртынан наган ұсынып тұр
ботагөздің жүрегі аттай тулап көзі қарауытқандай боп кетті бірақ ол есінен танбай ақылын тез жинады да
әлей болсын сұлу қыз деді сарыбас сазарып тұрыңыз анау екі қабырдың арасына
бұл ойыныңызға жол болсын деді денесін бетпе-бет бұрып себеп ол сұрауыңыздың жауабын маган айтады рас айтам
ендігі бозбаланың әзілі осындай болды деп еді десеңізші айтар жауабын маған осы арада-ақ айтсын
сұлу қыз сұрқия қыз орындаңыз бұйрығымды орындамасам ше екінің бірі біреуі ату біреуі ше соның үйлесі
қандай жату атқан соң әрине жатады түрегеп тұрмайды атпай да жату бар шығар қандай ойлаңыз
оңбаған бұзық деді ботагөз екпінді дауыспен адаммын дегендегің осы ма саған теңейтін айуан жақ қапымды таптың ат дұшпан
тілегіңді орындайын үш кегімді атап бір оқпен алам ботагөздің жүрегінен көздеді бірі әкем итбайдың кегі екінші таланған мал
өзімнің деген сөзді созбақтап аяқтай берген сарыбастың қолындағы маган ұшып кеп кетті
ол шошынып жалт қараса арқасын таяй тұрған талдың арасынан біреу өзіне наган ұсынып тұр қарына жармасқан бір мықты
әрине не болғанын білмей қалған ботагөздің маңдайынан шып-шып тер шығып кетті ол тал арасына қадала қарай
ботагөз ілгері ұмтылғанда қауға қара сақалды бір адам білегінен ұстаған сарыбасты құлақ-шекеден қойып қап ұшырып жіберді де құшағын
ботагөз көптен көрмеген ағасының дауысынан басқа екі көзі мен мұрнын ғана таныды
бауырым ботам деген сөз малынды оның құлағына таныс дауыс балтабектің дауысы екеуі құшақтасып ұзақ көрісті ботагөз
балтабектің қатты ұрған жұдырығынан есі ауытқып құлағы бітіп құлаған сарыбас есеңгіреген есін аздан кейін жинап төңірегіне
есін жинағанмен сарыбас құлаған орнынан қозғалмады атылған қасқырдай зілдене қарап қырынан жатты
сарыбасқа қозғалма дегендей ара-тұра алара қарап қойған кузнецов көріскен туысқандарға жұбату сөз айтты олар құшақтарын жазды
итбай түгіл шошқабайдың баласы болсаң да жоқтауыңды бір-ақ асырайын деп балтабек ұмтылды
бірақ ол қайғыға пісіп-қатқандығын көрсетіп балтабактей егілген жоқ итбайдың баласы сарыбас деді ботагөз сабыр деді кузнецов
қап деп сарыбасқа тістене бір қарап ашулы кескінін шұғыл жадыратқан балтабек сағынған қарындасын қайта құшақтап ағалық бауырмалдқ мейіріммен
қашып шыққанын естіген жұрт оның қайда кетіп қайда тұрғанынан түк хабар білмеді
бізде қазір тергеуші сот бар жылдың күзінде қотыркөл қаласының бұзылған абақтысынан қашқан амантай жоғалып кетті итбай
бұл хабар уездік губерниялық мекемелерге де жетіп олар амантайды басына бес мың сом бәйге тігіп ашық
жабайы халықтың көңіліне басқаша ой келді көкке ұшқан жоқ жерге сіңген жоқ қайда кетеді сонда дейтін
олар әй дәуде болса итбай тұқымдары оны қамауда өлтіріп жіберіп жұрттан қорыққаннан қашып кетті деген
сонша іздеуге түсіп көзден ғайып болған амантай жоғалған да жоқ онша ұзаққа қашқан да жоқ
қотыркөлдің абақтысын бұзып шыққан адамдардың құрулы мылтық көк түтін астынан аман құтылған бір топ бөлегімен
ол бірнеше күн меңіреуде жатып жан-жағына астыртын хабаршы салып көріп еді қай жақтан болса да көтерілісті патша үкіметі
жалғыз-ақ аманкелді тобы әлі де арпалысып жатыр дейді деген еміс-еміс хабар естіледі бірақ ол да анық емес көмескілеу
бұл арадағы елдің енді бас көтеруге шамасы келмейтінін байқаған амантай енді қайтеміз деп жолдастарына ақылдасты
бәрі бір өлім десті біреулері бұл патшаның қол астынан шығып кете алмаймыз қайда барсақ та бізді тауып алады
одан да осы арадан тырп етпейік қолдан келгенше бүлдірейік қалаларды өртейік өшіккенді өлтірейік талайық сөйтіп шамадан кеткенде ажал
аз ашуын тырнадан алады десті біреулер бізді қолға түсіре алмаған үкімет біздің жазықсыз жақындарымызды қысады
бәйгеге тіккен бір мойын дегендей біздікі бейнетке де ажалға да көнген бас
қолмен істегенді мойынмен көтерейік несіне болса да шыдап өз еркімізбен қолға түсейік
біреулер тағы бірдемелерді айтып даңғаза болғанда үндемей ойда отырған амантай асқарды жоқтады
бәрекелді-ай деп өкінді ол қол қайратын көрмесем де тіл қайратын көп көріп ем қысылған жерде таянышым еді
қаладан да даладан да тіміскіленбеген жер қалмады бірақ жоқ енді осы азапқа салғанымыз да жетер ақыл
қар туралы ойлаған амантайдың есіне оның патша ұзақ жасай алмайды құлайды деген сөзі түсті
бұл ойын ол жолдастарына айтып еді біреулер сол қашып кеткен қоян жүрек неменің сөзі не өзі
не оның қу тілмен құрақ органы не керек деп асқарды сөккенмен енді біреулері амантайдан асқардың
патша түседі деген дәлелдерін тыңдай келе жаны бар сөз екен десті сөздері көкейге қонып тұр
сол жігіт білмейтін жігіт емес сияқты да осыны ойланайықшы ойлана келе олардың тоқтіғаны шыдайық жасырынайық күтейік
өзгемізде жасырынуға сыймайтын қанша үлкен бой бар деді соның біреуі қайда болса сонда бой таса қыла бермейміз бе
сыпайыламай сыйымды сөзіңді айтсайшы әдемі сөзден қайсымыз аштан өлейік деп отырмыз деді біреу
шыдасайшы деді анау мен де құла-дүзге ұлағып отырған жоқ шығармын көздеп отырған нысанам болған соң айтып отырған
бұл топта керекуден келген біраз жігіт бар еді бәріміз жиналып соның бойын жасыруға тырысайық айт нысанаң
нақ менің өзіме тие қоятын ешкім де жоқ еді пароходтағыларды солдатқа алмайтын да еді
ауылдағы інім ілігіп соның намысын жыртам деп көзге түстім де қуғынға ұшыраған соң осында қаштым
менің айтайын дегенім мен өзім жасымнан пароходта жұмыс істедім пароходта менің жан аямас көп достарым
амантай соларға барса олар бұл кісіні сақтай алады және мойны қашық жер бұл кісіні ол жақта танитындар жоқ
көпшілік осы ақылды мақұл көрген соң амантай көнді ақылдаса келе әркім сезіксіз деген жерге паналай тұруға
кереку пристаныңда жүрген жұмысшылар амантайды естіген екен және ол туралы неше түрлі ертегілер тарап оны бір көруге бәрі
керекудің жігіті амантайды өз жеріне бастап алып барды олар амантайды аса құрметпен қарсы алды шамаларынан келгенше
жұмысшы атын алып арамызда жүре бер десті олар жаныңды қинама бір сені бәріміз жабылып асырармыз
жылдың аяғында жылдың басында керекуде тұрып қалған амантай патшаның түскенін пристаньда естіді
пристаньға жұмысшы боп орналасқан амантайға бұрынғы жұмысшылар жұмыс істеткен жоқ ол кешікпей жолдастарынан рұқсат алып еліне
патша түсіпті деген лақап болмаса елдің қалпы баяғыдай екен баяғы болыс би ең көтерілген кедей жоқ
ботагөз де омбыда дейді деген хабар естіп атпен тура омбыға жүріп кетті
ол омбыға барған кезде қалада облыстық жиналысы ашылғалы жатыр екен соған барған оның алдынан күтпеген екі оқиға
бірінші оқиға жиналысқа өкіл болып ақмола облысының әр уезінен бірталай қазақтар да келген екен
қошеметпен қарсы алған олардың көзіне қарағанда жылдың оқиғасына байланысты амантайдың қимыл-қайраты турасында ел арасына ертегі сияқты
нелер ғажап кеңестер тарап кеткен ел оны ертегінің оқ өтпейтін қылыш кеспейтін ешбір қауіптен сескенбейтін
бірден бірге тараған хабар жиналысқа келгендер түгіл қала халқының арасына да тез тарап көргісі келгендер амантай түскен пәтердің
келіп-кетушілер сондай сапырылысып жатқан бір сәтте әлдекімнің бас салып мойнынан құшақтай алғанын амантай аңғармай да қалды
бұл майдың бас кезі еді олардың бәрі де таныса келе амантайды біле кетті бұл кім деп
өңім бе бұл түсім бе деген жасқа булыққан әйел даусы шалынды оның құлағына
ол бұл жұмсаруын хаттарынан шыққан нәтижеге жорыды амантайдың қуанышында ботагөзді көргеннен кейін шек болған жоқ
атын әр уақыт жүрегінің жылы түкпірінде сақтап бірақ қайда екенін не халге ұшырағанын біле алмай сары уайымда жүрген
жылау-сықтауы араласқан ұзақ амандықтан соң сұраса ботагөз совдептің губерналық жиналысына өкіл екен
қайдан келдің нағашы-ау ботагөз даусы сияқты боп кетті оған бұл дауыс рас сол екен амантайдың келгенін
екінші оқиға губерналық жиналысқа қатынасуға мандат алған амантай ботагөзді ертіп жиналыс болатын үйге барса регистрация
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
Downloads last month
8