STT int64 1 80 | Chủ đề stringclasses 5
values | Câu hỏi stringlengths 39 98 | Câu trả lời stringlengths 101 238 |
|---|---|---|---|
1 | Phân loại rác thải | Rác thải sinh hoạt thông thường được chia thành mấy nhóm chính? | 3 nhóm chính: Rác hữu cơ dễ phân hủy, Rác tái chế (rác có khả năng tái sử dụng) và Rác còn lại (rác không tái chế được). |
2 | Phân loại rác thải | Vỏ hộp sữa giấy sau khi uống xong thuộc nhóm rác tái chế hay rác hữu cơ? | Rác tái chế. Thành phần vỏ hộp sữa gồm giấy, nhựa và nhôm, có thể bóc tách để tái chế nếu được làm sạch và gom riêng. |
3 | Phân loại rác thải | Chai nhựa đựng dầu ăn có được bỏ chung vào thùng rác tái chế không? | Được, nhưng phải làm sạch hết lượng dầu mỡ thừa bên trong trước khi bỏ vào, tránh làm bẩn các loại rác tái chế khác. |
4 | Phân loại rác thải | Pin cũ và thiết bị điện tử hỏng nên được xử lý như thế nào? | Gom riêng và mang đến các điểm thu gom rác thải điện tử chuyên dụng. Tuyệt đối không vứt chung với rác sinh hoạt hoặc đốt vì chứa kim loại nặng nguy hại (chì, thủy ngân). |
5 | Phân loại rác thải | Rác hữu cơ bao gồm những loại nào và có thể tự xử lý tại nhà không? | Gồm thức ăn thừa, rau củ quả hư, lá cây, xác động vật. Hoàn toàn có thể tự xử lý tại nhà bằng cách ủ làm phân bón hữu cơ (compost). |
6 | Phân loại rác thải | Bút bi hết mực thuộc loại rác thải nào? | Rác còn lại. Dù làm bằng nhựa nhưng cấu tạo hỗn hợp nhiều thành phần và lượng mực tồn dư khiến chúng khó có thể tái chế kinh tế. |
7 | Phân loại rác thải | Quần áo cũ, rách không còn sử dụng được xếp vào nhóm rác gì? | Rác còn lại (nếu vải hỗn hợp, mục nát). Nếu quần áo còn tốt hoặc bằng vải cotton thuần, có thể gom riêng làm rác tái chế/quyên góp. |
8 | Phân loại rác thải | Tại sao không nên bỏ túi nilon vào thùng rác hữu cơ? | Vì túi nilon không thể phân hủy sinh học. Khi lẫn vào rác hữu cơ, chúng ngăn cản quá trình phân hủy và làm hỏng chất lượng phân ủ. |
9 | Phân loại rác thải | Hộp xốp đựng thức ăn nhanh có thể tái chế được không? | Rất khó và hầu như không được tái chế tại Việt Nam do làm từ nhựa xốp EPS, giá trị tái chế thấp và dễ bám bẩn dầu mỡ. Xếp vào rác còn lại. |
10 | Phân loại rác thải | Rác thải y tế cá nhân (khẩu trang, bông băng) tại nhà cần phân loại ra sao? | Cho vào túi riêng, buộc kín và vứt vào nhóm rác còn lại để mang đi đốt/xử lý an toàn, tránh lây nhiễm dịch bệnh. |
11 | Phân loại rác thải | Bã cà phê và vỏ trứng có tác dụng gì cho cây trồng? | Bã cà phê cung cấp đạm, làm tơi xốp đất; vỏ trứng bổ sung canxi và giúp xua đuổi một số loại côn trùng phá hoại (như ốc sên). |
12 | Phân loại rác thải | Thủy tinh vỡ có được xếp chung với chai lọ thủy tinh nguyên vẹn để tái chế? | Nên gói cẩn thận bằng giấy báo để tránh gây sát thương cho công nhân vệ sinh, ghi nhãn rõ ràng bên ngoài túi rác tái chế/rác còn lại tùy quy định địa phương. |
13 | Phân loại rác thải | Xương động vật lớn (heo, bò) thuộc rác hữu cơ dễ phân hủy hay rác còn lại? | Rác còn lại. Xương lớn mất rất nhiều thời gian để phân hủy tự nhiên, gây cản trở cho các máy xay ép rác hữu cơ thông thường. |
14 | Phân loại rác thải | Rác thải nguy hại tại gia đình gồm những vật dụng phổ biến nào? | Pin, bóng đèn huỳnh quang, chai lọ đựng hóa chất tẩy rửa mạnh, thuốc diệt côn trùng, sơn cũ và thuốc y tế hết hạn. |
15 | Phân loại rác thải | Việc phân loại rác sai quy định có thể bị xử phạt như thế nào? | Theo Luật Bảo vệ môi trường Việt Nam, cá nhân, hộ gia đình không phân loại rác hoặc không sử dụng bao bì đúng quy định có thể bị phạt tiền và đơn vị thu gom có quyền từ chối thu gom. |
16 | Phân loại rác thải | Làm thế nào để phân biệt nhựa số 1 (PET) và nhựa số 5 (PP)? | Nhìn vào ký hiệu dưới đáy chai. Nhựa số 1 (PET) thường cứng, trong suốt (chai nước suối, soda), dùng 1 lần. Nhựa số 5 (PP) hơi đục hoặc có màu, chịu nhiệt tốt (hộp đựng thực phẩm quay được lò vi sóng), độ bền cao. |
17 | Phân loại rác thải | Tã lót trẻ em và băng vệ sinh đã qua sử dụng thuộc nhóm rác nào? | Rác còn lại. Chúng chứa chất lỏng sinh học và các hạt polyme thấm hút không thể phân hủy hay tái chế. |
18 | Phân loại rác thải | Vỏ sò, vỏ ốc, vỏ ngao nên vứt vào thùng rác nào? | Rác còn lại. Thành phần chủ yếu là canxi cacbonat cứng, phân hủy cực kỳ chậm, không phù hợp cho dây chuyền ủ phân hữu cơ ngắn ngày. |
19 | Phân loại rác thải | Gỗ vụn hoặc cành cây chặt tỉa từ vườn thuộc loại rác gì? | Rác hữu cơ (nếu dùng để ủ hoai, làm củi) hoặc rác còn lại/cồng kềnh tùy kích thước. Nếu cành cây lớn phải xử lý theo quy định rác cồng kềnh. |
20 | Phân loại rác thải | Quy trình phân loại rác "3Rs" nghĩa là gì? | Reduce (Giảm thiểu) -> Reuse (Tái sử dụng) -> Recycle (Tái chế). Đây là thứ tự ưu tiên trong quản lý chất thải. |
21 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Quy trình tái chế một chai nhựa PET diễn ra như thế nào? | Thu gom -> Phân loại/Loại bỏ nhãn chai -> Băm nhỏ thành vảy nhựa -> Tẩy rửa sạch -> Nấu chảy và đùn thành hạt nhựa tái sinh (rPET) -> Thổi thành chai mới hoặc dệt thành sợi vải thể thao. |
22 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Có phải tất cả các loại nhựa đều có thể tái chế vô hạn lần? | Không. Nhựa chỉ tái chế được từ 1 - 2 lần (nhiều nhất là 7-9 lần tùy loại cao cấp) vì cấu trúc polyme bị suy giảm sau mỗi lần gia nhiệt. |
23 | Tái chế và tiêu dùng xanh | "Upcycling" (Tái chế nâng cấp) khác gì với "Downcycling" (Tái chế hạ cấp)? | Upcycling biến rác thành sản phẩm có giá trị cao hơn (ví dụ: lốp xe làm ghế sofa). Downcycling biến rác thành vật liệu có chất lượng thấp hơn (ví dụ: giấy cao cấp tái chế thành giấy carton/giấy vệ sinh). |
24 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Kim loại (nhôm, sắt) có thể tái chế bao nhiêu lần mà không giảm chất lượng? | Vô hạn lần. Cấu trúc nguyên tử của kim loại không bị thay đổi hay suy giảm chất lượng khi nấu chảy lại. |
25 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Lợi ích môi trường lớn nhất của việc tái chế giấy là gì? | Cứ 1 tấn giấy tái chế sẽ cứu được khoảng 17 cây gỗ trưởng thành, tiết kiệm lượng lớn nước và năng lượng so với sản xuất giấy từ gỗ nguyên sinh. |
26 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Tại sao việc tái chế thủy tinh lại giúp tiết kiệm năng lượng sản xuất? | Thủy tinh vụn nóng chảy ở nhiệt độ thấp hơn nhiều so với cát và các nguyên liệu thô ban đầu, giúp giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ của lò nung. |
27 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Xu hướng lối sống "Zero Waste" (Không rác thải) bắt đầu từ đâu? | Xuất phát từ phong trào bảo vệ môi trường toàn cầu (đầu thế kỷ 21), phổ biến qua quy tắc 5R của Bea Johnson: Refuse (Từ chối) - Reduce (Giảm) - Reuse (Tái sử dụng) - Recycle (Tái chế) - Rot (Ủ phân). |
28 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Làm thế nào để tái chế dầu ăn thừa thành xà phòng hoặc nhiên liệu? | Đun dầu ăn thừa phản ứng xà phòng hóa với dung dịch kiềm (NaOH) để tạo xà phòng bánh, hoặc qua quá trình transeste hóa trong công nghiệp để tạo dầu Diesel sinh học (Biodiesel). |
29 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Nhựa sinh học (Bioplastic) làm từ ngô/khoai có thực sự phân hủy hoàn toàn trong tự nhiên? | Không hẳn. Đa số chỉ phân hủy hoàn toàn trong môi trường ủ công nghiệp (nhiệt độ cao, độ ẩm ngặt nghèo). Nếu vứt ra bãi rác thông thường, chúng vẫn tồn tại rất lâu. |
30 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Mua quần áo "Fast Fashion" (Thời trang nhanh) ảnh hưởng thế nào đến môi trường? | Gây cạn kiệt tài nguyên nước, phát thải lượng lớn khí nhà kính trong sản xuất, và tạo ra hàng triệu tấn rác thải dệt may sợi tổng hợp không phân hủy mỗi năm. |
31 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Làm sao để biến rác bếp thành phân bón bằng phương pháp Ủ Compost? | Trộn rác xanh (rau thừa, bã trà - giàu đạm) với rác nâu (lá khô, giấy vụn - giàu carbon) theo tỷ lệ phù hợp trong thùng ủ, giữ độ ẩm thích hợp và đảo đều để vi sinh vật hiếu khí phân hủy. |
32 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Mất bao lâu để một chiếc túi nilon phân hủy ngoài tự nhiên? | Từ 100 đến 500 năm. Khi phân hủy, chúng thực chất chỉ rã thành các hạt vi nhựa cực kỳ độc hại chứ không biến mất hoàn toàn. |
33 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Ống hút tre và ống hút cỏ có ưu - nhược điểm gì so với ống hút nhựa? | Ưu điểm: Phân hủy sinh học hoàn toàn, an toàn cho sức khỏe. Nhược điểm: Giá thành cao hơn, thời gian bảo quản ngắn, dễ bị mốc nếu không sấy khô đúng cách. |
34 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Tác hại của các hạt vi nhựa (microplastics) đối với chuỗi thức ăn là gì? | Sinh vật nhỏ (cá, phù du) ăn phải vi nhựa -> Cá lớn ăn cá nhỏ -> Vi nhựa tích tụ chất độc và đi ngược vào cơ thể con người qua đường ăn uống, gây nguy cơ ung thư và rối loạn nội tiết. |
35 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Khi đi mua sắm, làm thế nào để hạn chế tối đa bao bì nhựa? | Mang theo túi vải sử dụng nhiều lần, dùng hộp thủy tinh/inox để đựng thức ăn mua sẵn, từ chối túi nilon nhỏ và chọn sản phẩm có bao bì giấy hoặc không bao bì. |
36 | Tái chế và tiêu dùng xanh | "Kinh tế tuần hoàn" (Circular Economy) áp dụng vào việc tái chế như thế nào? | Chuyển từ mô hình "Khai thác - Sản xuất - Vứt bỏ" sang mô hình khép kín: Thiết kế sản phẩm dễ sửa chữa, tái sử dụng chất thải của ngành này làm nguyên liệu cho ngành khác để không sinh rác thải. |
37 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Làm cách nào để tái chế hoặc quyên góp sách truyện cũ đúng nơi? | Tặng cho các thư viện cộng đồng, trường học vùng cao, hoặc đem đến các ngày hội đổi giấy lấy cây, các nhà sách có chương trình thu gom tái chế. |
38 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Lốp xe ô tô cũ có thể được tái chế thành những sản phẩm gì? | Làm sân cỏ nhân tạo (hạt cao su), thảm cao su chống trượt, làm gạch cao su, gia cố nhựa đường, hoặc làm đồ thủ công (chậu cây, xích đu). |
39 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Ký hiệu hình tam giác có 3 mũi tên trên các sản phẩm có ý nghĩa gì? | Vòng tròn Mobius. Nó có nghĩa là sản phẩm đó có thể tái chế được (hoặc được làm từ vật liệu tái chế). Số bên trong tam giác chỉ loại nhựa cụ thể. |
40 | Tái chế và tiêu dùng xanh | Tại sao hạn chế dùng đồ nhựa một lần lại quan trọng hơn cả việc mang chúng đi tái chế? | Vì chi phí thu gom và tái chế nhựa rất cao, tỷ lệ tái chế thực tế toàn cầu rất thấp (<10%). Giảm thiểu tại nguồn (Reduce) là giải pháp triệt để nhất. |
41 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | "Dấu chân carbon" (Carbon Footprint) là gì và làm sao để tính toán nó? | Là tổng lượng khí nhà kính (chủ yếu là CO2) phát thải ra khí quyển từ hoạt động của một cá nhân, tổ chức hoặc sản phẩm. Được tính dựa trên lượng điện tiêu thụ, số km di chuyển bằng xe, lượng thực phẩm tiêu thụ... |
42 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Rút phích cắm điện khi không sử dụng có thực sự giúp tiết kiệm điện không? | Có. Các thiết bị cắm điện dù tắt vẫn tiêu thụ một lượng điện năng nhỏ (gọi là "năng lượng ma" hoặc chế độ chờ Standby), chiếm khoảng 5-10% hóa đơn điện gia đình. |
43 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Năng lượng mặt trời mái nhà hoạt động như thế nào trong những ngày mưa? | Tấm pin vẫn hoạt động nhưng công suất giảm mạnh (còn khoảng 10-25%) do chúng hấp thụ ánh sáng mặt trời (quang phổ) chứ không phải hấp thụ nhiệt độ, và ánh sáng bị mây cản lại. |
44 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Sự khác biệt về hiệu suất và tiết kiệm điện giữa đèn LED và đèn sợi đốt là gì? | Đèn LED tiết kiệm tới 75-80% điện năng và tuổi thọ cao gấp 25 lần so với đèn sợi đốt (vốn làm thất thoát tới 90% năng lượng dưới dạng nhiệt). |
45 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Nhãn năng lượng (từ 1 đến 5 sao) trên thiết bị điện gia dụng ý nghĩa là gì? | Càng nhiều sao càng tiết kiệm điện. Thiết bị đạt nhãn 5 sao là thiết bị có hiệu suất năng lượng tốt nhất trên thị trường. |
46 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Để điều hòa ở nhiệt độ bao nhiêu độ C là tối ưu cho cả sức khỏe và môi trường? | Từ 25°C đến 28°C. Cứ tăng 1°C, bạn có thể tiết kiệm được khoảng 7-10% điện năng tiêu thụ của máy lạnh. |
47 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Năng lượng tái tạo gồm những loại nguồn lực tự nhiên nào? | Năng lượng mặt trời, năng lượng gió, thủy điện, năng lượng địa nhiệt, năng lượng sóng/thủy triều và năng lượng sinh khối. |
48 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Tại sao việc lãng phí thực phẩm lại gián tiếp làm gia tăng khí nhà kính? | Thực phẩm bị vứt ra bãi rác sẽ phân hủy trong môi trường yếm khí và sinh ra khí Methane (CH4) - một loại khí gây hiệu ứng nhà kính mạnh gấp 28 lần CO2. |
49 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Xe điện (EV) có thực sự thân thiện với môi trường hơn xe xăng không? | Có, xét trên toàn bộ vòng đời sản phẩm. Dù việc sản xuất pin phát thải nhiều carbon, nhưng quá trình vận hành của xe điện không phát thải trực tiếp và năng lượng sạc ngày càng dịch chuyển sang điện sạch (gió, mặt trời). |
50 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | "Giờ Trái Đất" (Earth Hour) mang lại thông điệp gì ý nghĩa nhất? | Khuyến khích tắt đèn 1 giờ vào tối thứ Bảy cuối cùng của tháng 3 hàng năm nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về tiết kiệm năng lượng và chống biến đổi khí hậu. |
51 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Làm thế nào để thiết kế một ngôi nhà tận dụng ánh sáng và gió tự nhiên? | Thiết kế giếng trời, mở nhiều cửa sổ đối lưu không khí (hướng Nam hoặc Đông Nam), sử dụng kính cách nhiệt và trồng cây xanh quanh nhà để che bớt nắng gắt. |
52 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Hiệu ứng nhà kính là gì và nó gây ra hậu quả gì cho Trái Đất? | Là hiện tượng các khí trong khí quyển giữ lại nhiệt lượng của mặt trời khiến Trái Đất ấm lên. Hậu quả: Băng tan, nước biển dâng, thiên tai cực đoan và tuyệt chủng nhiều loài sinh vật. |
53 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Việc bật tắt bình nóng lạnh liên tục có tốn điện hơn việc bật suốt ngày không? | Bật cả ngày tốn điện hơn rất nhiều vì bình phải liên tục đun lại nước mỗi khi nhiệt độ giảm. Tốt nhất là bật trước khi tắm 15-20 phút rồi tắt đi. |
54 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Công nghệ Inverter trên các thiết bị điện giúp tiết kiệm năng lượng ra sao? | Thay vì liên tục bật/tắt động cơ gây hao điện, Inverter tự động điều chỉnh tốc độ quay của máy nén để duy trì nhiệt độ ổn định, giúp giảm 30-50% điện năng. |
55 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Đi bộ hoặc đi xe đạp thay vì xe máy giúp giảm bao nhiêu lượng khí thải? | Giảm hoàn toàn lượng khí thải trực tiếp (0g CO2/km). Trung bình một chiếc xe máy xăng phát thải khoảng 60-100g CO2 cho mỗi cây số di chuyển. |
56 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Năng lượng sinh khối (Biomass) là gì và được ứng dụng như thế nào? | Năng lượng từ vật liệu hữu cơ (gỗ, rơm rạ, chất thải nông nghiệp, phân động vật). Ứng dụng: Đốt trực tiếp phát điện, hoặc ủ lên men làm khí sinh học (Biogas) và nhiên liệu sinh học (Ethanol). |
57 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Tại sao trồng cây xanh lại là cách hiệu quả nhất để trung hòa carbon? | Cây xanh thực hiện quá trình quang hợp, hấp thụ khí CO2 (khí nhà kính chính) từ không khí và chuyển hóa thành oxy (O2) cùng sinh khối gỗ để lưu trữ lâu dài. |
58 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Mạng lưới điện thông minh (Smart Grid) giúp quản lý năng lượng như thế nào? | Sử dụng công nghệ kỹ thuật số để giám sát, điều phối dòng điện hai chiều giữa nhà cung cấp và người dùng, tối ưu hóa việc tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo và giảm thất thoát điện. |
59 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | Làm thế nào để tiết kiệm điện khi sử dụng tủ lạnh trong gia đình? | Đặt tủ cách tường ít nhất 10cm, không mở cửa tủ quá lâu, không bỏ thức ăn còn nóng vào tủ, duy trì lượng thực phẩm vừa phải (khoảng 70-80% dung tích) và định kỳ rã đông vệ sinh tủ. |
60 | Tiết kiệm năng lượng và biến đổi khí hậu | "Tín chỉ carbon" (Carbon Credit) là gì và các quốc gia mua bán nó ra sao? | 1 tín chỉ carbon tương đương với 1 tấn CO2 được giảm thiểu hoặc hấp thụ. Các tổ chức/quốc gia phát thải vượt hạn mức phải bỏ tiền mua lại tín chỉ của những nơi trồng rừng hoặc làm năng lượng sạch để bù trừ lượng phát thải của mình. |
61 | Ô nhiễm không khí | Chỉ số AQI (Air Quality Index) là gì và các mức độ màu sắc cảnh báo điều gì? | Chỉ số báo cáo chất lượng không khí hàng ngày. Màu xanh (0-55: Tốt); Vàng (51-100: Trung bình); Cam (101-150: Kém - nhạy cảm); Đỏ (151-200: Xấu - độc hại); Tím (201-300: Rất xấu); Nâu (301-500: Nguy hại). |
62 | Ô nhiễm không khí | Bụi mịn PM2.5 và PM10 là gì, tại sao chúng lại nguy hiểm cho sức khỏe? | PM10 là hạt bụi có đường kính <= 10µm, PM2.5 là siêu mịn (<= 2.5µm). Chúng nguy hiểm vì kích thước siêu nhỏ cho phép vượt qua hệ thống lọc tự nhiên của mũi, đi sâu vào phế nang, mạch máu gây bệnh tim mạch, ung thư. |
63 | Ô nhiễm không khí | Các nguyên nhân chính gây ra ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn là gì? | Khí thải từ phương tiện giao thông (xe máy, ô tô cũ), hoạt động xây dựng công trình, bụi đường, khí thải công nghiệp vùng ven và hoạt động đốt rác thải sinh hoạt. |
64 | Ô nhiễm không khí | Khói thuốc lá tác động tiêu cực như thế nào đến môi trường không khí trong nhà? | Giải phóng hàng ngàn chất độc hại (nicotine, benzen, formaldehyde...) bám vào rèm cửa, đồ đạc, làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng không khí và gây ung thư cho người hút thụ động. |
65 | Ô nhiễm không khí | Hiện tượng "nghịch nhiệt" là gì và tại sao nó khiến ô nhiễm không khí nặng hơn? | Là hiện tượng nhiệt độ lớp không khí sát mặt đất thấp hơn lớp không khí phía trên. Nó hoạt động như một chiếc "nắp vung" giữ chặt các chất ô nhiễm và bụi mịn ở tầng thấp, không cho chúng khuếch tán lên cao. |
66 | Ô nhiễm không khí | Những loại cây trồng trong nhà nào có khả năng lọc độc tố trong không khí tốt nhất? | Cây lưỡi hổ, cây lan ý (huệ hòa bình), cây dây nhện, cây trầu bà và cây thường xuân. Chúng hấp thụ hiệu quả các chất độc như benzen, trichloroethylene và formaldehyde. |
67 | Ô nhiễm không khí | Ô nhiễm tiếng ồn có được coi là một dạng ô nhiễm môi trường không? | Có. Tiếng ồn vượt ngưỡng an toàn (>70 dB kéo dài) từ còi xe, công trường, loa quảng cáo... gây căng thẳng thần kinh, mất ngủ, tăng huyết áp và giảm thính lực nghiêm trọng. |
68 | Ô nhiễm không khí | Làm thế nào để bảo vệ bản thân khi chỉ số ô nhiễm không khí ở mức nguy hại? | Hạn chế ra đường, luôn đeo khẩu trang đạt chuẩn chống bụi mịn (N95, N99), đóng các cửa sổ hướng ra đường, sử dụng máy lọc không khí và súc họng bằng nước muối sinh lý thường xuyên. |
69 | Ô nhiễm không khí | Khí Ozone ở tầng mặt đất khác gì với tầng Ozone bảo vệ Trái Đất? | Tầng Ozone trên cao bảo vệ chúng ta khỏi tia cực tím (UV) có hại. Ngược lại, Ozone tầng mặt đất là chất ô nhiễm thứ cấp (hình thành do khí thải gặp ánh nắng), rất độc cho hệ hô hấp của con người và vật nuôi. |
70 | Ô nhiễm không khí | Việc đốt rơm rạ sau mùa vụ ảnh hưởng thế nào đến bầu khí quyển? | Sản sinh ra lượng khói khổng lồ chứa khí cacbonic (CO2), cacbon monoxit (CO), hydrocacbon và bụi mịn, làm giảm tầm nhìn nghiêm trọng (gây tai nạn giao thông) và ô nhiễm không khí diện rộng. |
71 | Ô nhiễm không khí | Mưa axit là gì và nó tàn phá hệ sinh thái như thế nào? | Là nước mưa có độ pH < 5.6 do hấp thụ khí SO2 và NOx từ khí thải công nghiệp. Nó làm chua đất, tàn phá rừng cây, giết chết sinh vật sông hồ và ăn mòn các công trình xây dựng. |
72 | Ô nhiễm không khí | Các phương tiện giao thông công cộng đóng vai trò gì trong việc giảm ô nhiễm không khí? | Gom lượng lớn hành khách đi chung một lộ trình, giúp giảm bớt số lượng lớn xe cá nhân lưu thông, từ đó kéo giảm tỷ lệ phát thải khí nhà kính và bụi đường. |
73 | Ô nhiễm không khí | Khí thải từ các nhà máy nhiệt điện than chứa những chất độc hại nào? | Chứa bụi tro, khí SO2 (lưu huỳnh điôxít), NOx (nitơ ôxít), khí CO2 và các kim loại nặng độc hại như thủy nguyên, chì, asen. |
74 | Ô nhiễm không khí | Làm sao để phát hiện và xử lý nấm mốc làm ô nhiễm không khí trong phòng kín? | Nhận biết qua mùi ẩm mốc đặc trưng hoặc các vệt đốm đen/xám trên tường. Xử lý bằng cách mở cửa thông gió, dùng máy hút ẩm hạ độ ẩm xuống dưới 60%, và tẩy rửa vệt mốc bằng cồn hoặc giấm. |
75 | Ô nhiễm không khí | Thoả thuận Paris về khí hậu đặt mục tiêu giới hạn nhiệt độ Trái Đất tăng bao nhiêu? | Giữ cho nhiệt độ toàn cầu tăng dưới 2°C so với thời kỳ tiền công nghiệp, và nỗ lực hết sức để giới hạn mức tăng ở mức 1.5°C. |
76 | Ô nhiễm không khí | Đốt vàng mã vào các dịp lễ Tết gây ra những hệ lụy gì cho không khí? | Giải phóng đột ngột nồng độ bụi mịn PM2.5 cao, phát thải các khí độc (CO, CO2) và các chất hữu cơ độc hại từ phẩm màu mực in trên giấy vàng mã. |
77 | Ô nhiễm không khí | Máy lọc không khí gia đình hoạt động dựa trên cơ chế nào để giữ bụi mịn? | Sử dụng quạt hút không khí qua hệ thống màng lọc. Trong đó quan trọng nhất là màng lọc HEPA có cấu tạo từ các sợi thủy tinh siêu nhỏ đan xen giúp giữ lại tới 99.97% các hạt bụi mịn kích thước tới 0.3µm. |
78 | Ô nhiễm không khí | Chất làm lạnh trong điều hòa cũ (CFCs) đã tàn phá tầng Ozone như thế nào? | Khi bay lên tầng chiến lược, tia UV bẻ gãy phân tử CFC tạo ra các nguyên tử Clo tự do. Một nguyên tử Clo đơn lẻ có thể phá hủy hàng trăm ngàn phân tử Ozone (O3), gây ra lỗ thủng tầng Ozone. |
79 | Ô nhiễm không khí | Hiệu ứng "Đảo nhiệt đô thị" là gì và làm sao để giảm thiểu nó? | Là hiện tượng khu vực thành thị có nhiệt độ cao hơn đáng kể so với vùng nông thôn xung quanh do bê tông và nhựa đường hấp thụ giữ nhiệt. Giảm thiểu bằng cách tăng diện tích công viên, trồng cây xanh và dùng mái nhà màu sáng phản xạ nhiệt. |
80 | Ô nhiễm không khí | Các quốc gia phát triển đang áp dụng biện pháp gì để kiểm soát khí thải xe máy, ô tô? | Áp dụng tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt (như Euro 6), kiểm định khí thải định kỳ bắt buộc, thu phí ô nhiễm khi vào trung tâm thành phố và trợ giá để người dân chuyển đổi sang xe điện. |
1 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Hiện tượng "nước trồi" hoặc "thủy triều đỏ" do đâu mà có? | Do sự bùng phát số lượng quá mức của tảo biển độc hại khi nguồn nước bị dư thừa chất dinh dưỡng (từ phân bón, nước thải), làm nước đổi màu (thường là đỏ/nâu) và cạn kiệt oxy làm cá chết. |
2 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Đổ dầu mỡ thừa trực tiếp xuống bồn rửa bát gây hại gì cho hệ thống thoát nước và môi trường? | Dầu mỡ nguội đi sẽ đông đặc lại, bám vào thành ống tạo thành các "khối mỡ" gây tắc nghẽn cống. Khi thoát ra sông hồ, chúng tạo màng mỏng ngăn oxy hòa tan vào nước, làm chết cá. |
3 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Hóa chất trong bột giặt và nước rửa chén thông thường ảnh hưởng thế nào đến sinh vật sông hồ? | Chứa chất hoạt động bề mặt và phốt-phát cao. Chúng phá hủy lớp màng bảo vệ tự nhiên trên da và mang cá, đồng thời thúc đẩy tảo độc phát triển mạnh gây ô nhiễm nguồn nước. |
4 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Nước thải công nghiệp chưa qua xử lý chứa những kim loại nặng nguy hiểm nào? | Thủy ngân, chì, cadimi, crom, asen (thạch tín)... Chúng không phân hủy sinh học mà tích tụ lâu dài trong chuỗi thức ăn, gây ngộ độc mãn tính và dị tật bẩm sinh. |
5 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Làm thế nào để tái sử dụng nước mưa một cách an toàn tại gia đình? | Sử dụng hệ thống thu gom có lưới lọc thô để bỏ lá cây, bỏ lượng nước mưa của 10-15 phút đầu (chứa nhiều bụi bẩn không khí). Nước thu được dùng để tưới cây, rửa sân hoặc dội nhà vệ sinh. |
6 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Ô nhiễm nguồn nước ngầm xảy ra như thế nào và tại sao lại khó khắc phục? | Do hóa chất bảo vệ thực vật, nước rác từ bãi chôn lấp thấm dần qua các tầng đất vào mạch nước ngầm. Khó khắc phục vì nước ngầm di chuyển rất chậm, nằm sâu trong lòng đất và thiếu ánh sáng/oxy để tự làm sạch. |
7 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Tại sao chúng ta cần tiết kiệm nước ngọt khi Trái Đất có đến 70% là nước? | Khoảng 97% lượng nước trên Trái Đất là nước mặn. Trong 3% nước ngọt thì có tới hơn 2% đóng băng ở các cực. Con người chỉ có thể tiếp cận chưa đầy 1% lượng nước ngọt toàn cầu để sử dụng. |
8 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt đô thị hoạt động theo các bước cơ bản nào? | Lọc rác thô -> Lắng cát -> Xử lý sinh học bằng vi sinh vật (phân hủy chất hữu cơ) -> Lắng bùn thứ cấp -> Khử trùng (bằng Clo hoặc tia UV) trước khi xả ra môi trường. |
9 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Rác thải nhựa đại dương (như đảo rác Thái Bình Dương) đang đe dọa sinh vật biển ra sao? | Khiến sinh vật biển (rùa, cá voi) bị mắc kẹt vào lưới ma, rác nhựa, hoặc chúng nuốt phải túi nilon do nhầm lẫn là sứa, gây tắc nghẽn đường ruột dẫn đến chết đói. |
10 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Hiện tượng "Eutrophication" (Phú dưỡng hóa) là gì và tại sao làm cá chết hàng loạt? | Là hiện tượng ao hồ bị quá tải chất dinh dưỡng (N, P) làm tảo, bèo phát triển bùng nổ, phủ kín mặt nước. Khi tảo chết đi, quá trình phân hủy chúng tiêu thụ toàn bộ oxy hòa tan trong nước, khiến cá bị ngạt chết. |
11 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Làm cách nào để kiểm tra nhanh xem nước sinh hoạt tại nhà có bị nhiễm phèn hoặc clo dư? | Nhiễm phèn thường làm nước có mùi tanh, chuyển màu vàng đục sau khi để ngoài không khí hoặc làm ố vàng chậu rửa. Clo dư có mùi hắc đặc trưng giống nước ở bể bơi. Có thể dùng các bộ test kit nhanh bằng giấy quỳ. |
12 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong nông nghiệp gây ô nhiễm nguồn nước ra sao? | Khi trời mưa, lượng thuốc dư thừa trên lá và mặt đất sẽ bị rửa trôi theo dòng chảy bề mặt đổ vào sông, suối hoặc ngấm sâu xuống mạch nước ngầm ngập độc cho hệ sinh thái thủy sinh. |
13 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Mỗi lần bấm xả bồn cầu tiêu tốn khoảng bao nhiêu lít nước? Cách giảm lượng nước này? | Loại cũ tốn 9-12 lít, loại mới xả hai chế độ tốn khoảng 3-6 lít. Cách giảm: Dùng bồn cầu xả kép, hoặc đặt một chai nhựa đầy nước/cát vào bên trong két nước bồn cầu để thu hẹp thể tích chứa nước. |
14 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Các bãi rác lộ thiên (chôn lấp không đúng chuẩn) làm ô nhiễm nguồn nước xung quanh thế nào? | Nước mưa ngấm qua bãi rác tạo thành một loại chất lỏng cực kỳ độc hại gọi là nước rỉ rác (leachate). Nước này nếu không có màng chống thấm đáy bãi rác sẽ rò rỉ trực tiếp vào nguồn nước mặt và nước ngầm. |
15 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Rừng đầu nguồn đóng vai trò gì trong việc giữ và điều tiết nguồn nước sạch? | Thảm thực vật và rễ cây rừng giữ lại nước mưa, làm chậm dòng chảy, giảm xói mòn đất, giúp nước thấm sâu xuống đất nuôi mạch nước ngầm và điều tiết nguồn nước sông suối quanh năm không bị cạn kiệt. |
16 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Hạn hán và xâm nhập mặn ở các vùng đồng bằng (như ĐBSCL) liên quan gì đến biến đổi khí hậu? | Biến đổi khí hậu làm nước biển dâng cao, dòng chảy sông Mê Kông vào mùa khô bị suy giảm nặng do lượng mưa thất thường, khiến nước biển dễ dàng lấn sâu vào đất liền tàn phá nguồn nước ngọt nông nghiệp. |
17 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Các hạt vi nhựa xâm nhập vào nguồn nước uống của con người bằng con đường nào? | Qua các loại nước đóng chai nhựa bị mài mòn, sợi vải tổng hợp rã ra từ quần áo khi giặt thoát vào nguồn nước thải, hoặc từ sự phân hủy của rác thải nhựa ở các dòng sông cung cấp nước thô cho nhà máy nước. |
18 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Thay vì dùng nước đóng chai, việc dùng bình nước cá nhân tiết kiệm được bao nhiêu tài nguyên nước? | Để sản xuất ra 1 vỏ chai nhựa đựng nước thông thường, nhà máy phải tiêu tốn một lượng nước gấp 3 lần dung tích thực tế chứa trong chai đó. Dùng bình cá nhân giúp tiết kiệm hàng ngàn lít nước sản xuất này. |
19 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Ngày Nước Thế Giới (World Water Day) là ngày nào và nhằm mục đích gì? | Ngày 22 tháng 3 hàng năm. Mục đích nhằm kêu gọi sự chú ý của toàn thế giới về tầm quan trọng của tài nguyên nước ngọt và vận động quản lý bền vững nguồn tài nguyên quý giá này. |
20 | Ô nhiễm nước & Bảo vệ nguồn nước | Hành động đơn giản nhất mà một đứa trẻ có thể làm để bảo vệ nguồn nước là gì? | Tắt vòi nước khi đang chải răng, xoa xà phòng rửa tay, và không vứt rác, đặc biệt là các loại vỏ bánh kẹo, đồ nhựa xuống kênh rạch, sông hồ. |
No dataset card yet
- Downloads last month
- 18