Dataset Viewer
Auto-converted to Parquet Duplicate
audio
audioduration (s)
7.15
16.6
text
stringlengths
13
199
Мабыць, углыбіўшыся ва ўспаміны, Яраш змоўк. Кірыла падняўся, сабраў галавешкі і кінуў іх у жар.
Зноў затрашчаў вясёлы агеньчык, асвяціў схіленую доктараву постаць. Шыковічу закарцела здагадацца,
чаму раптам Антону сярод ночы захацелася так падрабязна расказаць пра сваё падполле. Звычайна, калі яго прасілі, ён расказваў неахвотна і скупа.
Нават пасля таго, калі ён, Шыковіч, зацікавіўся падполлем, пачаў збіраць матэрыял, сябра яго ні разу яшчэ не расшчодрыўся на такі вось расказ.
Так, зрэдку кідаў некалькі мазкоў, эпізодаў, дэталей, і то часцей дзецям, Віцю, Іры, Славіку,
з педагагічнай мэтай. Вось так ішло змаганне за жыццё, якое вы маеце.
Шыковіч, як губка, упітваў гэтыя эпізоды, дэталі. Ён знарок не патрабаваў спецыяльнага расказу, каб не збіцца на біяграфію толькі аднаго чалавека.
Чэрпаў матэрыял з іншых крыніц, а Яраша як бы трымаў у рэзерве. Ён пачаў збіраць матэрыял для аповесці,
але хутка пераканаўся, што пра падполле іх горада трэба сказаць нейкае новае слова ў нарысавым жанры.
ён не вельмі ўжо спадзяваўся. Але пры ўсёй сваёй сяброўскай блізкасці,
ён не адважваўся што-небудзь сказаць, няхай жартам з гэтай прычыны, адчуваючы, што Антона па-сапраўднаму нешта ўсхвалявала. Каб перапыніць паўзу, Шыковіч сказаў:
Разам з дымам кастра патыхнула добрай папяросай. Яму таксама захацелася запаліць. Ён кінуў паліць год
шэсць таму. Толькі пасля цяжкіх аперацый яго цягнула запаліць, а так, не. А тут раптам ажно
Дні праз тры цётка Люба паведаміла мне, што Павел арыштаваны.
Каб ты ведаў, што я перажыў, які боль і страх і разгубленасць, не было Паўла.
Але ўцячы, гэта, напэўна, выдаць сябе. І тады ўжо не будзе ніякай магчымасці выканаць заданне гаркама
і Паўлаву просьбу. Дзе Тарасік? Што з ім? Цётка Люба паведаміла мне пра арышт
на рынку, калі я купляў у яе піражкі. Аглушаны, спалоханы. Мне не сорамна прызнацца, дрогнула сэрца, што там таіцца.
Я не паспеў спытаць пра Кацю, Тарасіка. Ды і нельга было гутарыць доўга. Якая можа быць гаворка паміж гандляркай і пакупніком? Навокал шпікі.
Я два гады з суседкай не размаўляла. Яна маіх курэй атруціла. Жылі як ворагі.
І не ведалі, што адну справу робім. Божа мой, можа на смерць людзей павезлі. Што яны падумаюць пра мяне?
І цяпер, ой, цяжкая мая доля. Жандараў, рыца і Бобіка, што сядзяць там, я самагонкай пачаставала, піражкамі, каб другімі вачамі глядзелі на мой дом.
Але як затое зірнула на мяне суседка з таго боку. Чаго добрага падумаюць людзі, што гэта я выдала Рамана Ціханавіча.
Цётка Люба нібы пачула мой душэўны шэпт, бо адразу высушыла вочы, выставіла на стол пляшку. Я спытаў пра Паўлаву сям'ю.
Кацю арыштавалі разам з братам. Куды дзяваўся хлопчык, невядома. У кватэры наш чалавек быў, няма.
Там усё разрабавана. Заўтра, заўтра суседзяў абыдзем. Няўжо і дзіця забралі ірады.
Знік і Лотке. Хіндэль сказаў, што ў механіка захварэла маці, і ён паехаў на пабыўку ў Нямеччыну.
Мне ніяк не ўдавалася звязацца з кім-небудзь з кіраўнікоў падполля, з сябрамі гаркама. Настрой у мяне быў цяжкі,
жахлівы. Я зразумеў, што пры ўсёй незвычайнасці заданняў, якія мне давялося выконваць,
Цяпер жа зразумеў. Усё, што я зрабіў, гэта заслуга тых, хто нябачна, асцярожна і мудра кіраваў дзейнасцю такіх, як я.
І тое, што я на волі, таксама іх заслуга, хоць самі яны, магчыма, у кіпцюрах гестапа.
Гэта адбылося васемнаццатага верасня. Я змяніўся з начнога дзяжурства на каланчы. Ноч і раніца былі ясныя і халодныя, па-асенняму.
Помню, я моцна акалеў. Ніколі не быў прыхільнікам выпіўкі, але ў тую раніцу мне хацелася хутчэй сагрэць душу і цела.
Ведаючы, што ласкавая гаспадыня з-пад зямлі дабудзе для мяне чарку, а цёплая пасцеля само сабой чакае, я спяшаўся дадому.
Але пры выхадзе з пажарнай мяне затрымалі гестапаўцы. Не, не арыштавалі, а ветліва папрасілі вярнуцца назад.
Яны ўмелі быць ветлівымі ў такія моманты, гэтыя звяры. У людзей, якія ішлі на работу, яны правяралі дакументы, але дазвалялі прайсці.
Чаму не выпускалі нас? Мы населі на Хіндэля. Ён, як заўсёды, з'явіўся на службу раней за ўсіх, няхай пойдзе высветліць.
Стары немец вярнуўся спалоханы, усхваляваны і на наша запытанне адказаў крыкам і лаянкай, і той, хто хоча ўсё ведаць, нядоўга жыве ў наш час.
Відаць, не спадзяваліся на добраахвотны збор. Ты помніш, да вайны пажарная была на плошчы.
Не толькі з каланчы, але і з вокнаў другога паверха, дзе змяшчалася дзяжурка, плошча была як на далоні.
ахнуў: «Шыбеніцы». Але гэта былі шыбеніцы.
З нямецкай акуратнасцю зробленыя недзе ў майстэрні, трывалыя, нават пафарбаваныя ў нейкі брудна-шэры колер, масавая вытворчасць.
Здагадка гэтая апаліла мозг. Павесяць падпольшчыкаў, маіх таварышаў,
кіраўнікоў, магчыма, Паўла. Што я мог зрабіць, каб ратаваць іх?
Я не ўмею і не люблю расказваць пра гэта. У мяне няма слоў.
Яны здаюцца мне абразлівымі, звычайныя словы. Я не маю права расказваць спакойна, але бачыш,
расказваю. Прыйшлі гады. Я добра ведаю фізіялогію, вучэнне Паўлава.
Але калі адзін хворы неяк пачаў даказваць мне, што мозг можа згарэць ад думак, я
паверыў яму, бо помню, як стаяў тыя дзве гадзіны, учапіўшыся рукамі ў падаконнік.
Грузавік ціха і плаўна падыходзіў да шыбеніцы, вельмі дакладна спыняўся, і кат замацоўваў вяроўку.
Петлі былі загадзя завязаны з двух бакоў. Ён хутка накідваў малую пятлю на перакладзіну і,
каб заціснуць і праверыць трываласць, хапаўся за вялікую пятлю рукамі і павісаў над кузавам.
Усе рухі ката былі разлічаныя, дакладныя, ніводнага лішняга, як на канвеернай лініі.
Яны сталі ў супрацьлеглых баках плошчы, і іх буйнакаліберныя кулямёты пагражалі руінам цэнтра горада і нашай пажарнай.
Кулямётчык глядзеў на мяне. Я бачыў яго вочы, маладыя, насцярожаныя, пільныя.
Прагрукатала па бруку зондэркаманда. Карнікі ўтварылі першы ланцуг вакол шыбеніц.
Воддаль, таксама ланцугом, стаяла паліцыя ўнутранага парадку, бобікі. Яны ж выконвалі другую ганебную місію, зганялі народ.
да бронетранспарцёра. Паліцыя адціснула рабочых, а бронетранспарцёр
адсунуўся заднім ходам бліжэй да шыбеніц, і кулямёт, які глядзеў на мяне, быў скіраваны на рабочых.
Здаецца, дурны, подлы Гвоздзік крыкнуў у дзяжурцы: «Хлопцы, лезем на каланчу, камуністаў будуць вешаць. Але на каланчу, адтуль відней».
«Эх», — падумаў я, не ведаючы, які чарговы план з'явіцца там, у вышыні. Усе мае планы рушыліся.
Што адчуваў Хіндэль у той час? І ўвогуле, што за чалавек ён быў?
Прыехала высокае начальства: фельд камендант Шміт, начальнік СД штурмбанфюрэр Бругер, афіцэры гестапа і СС.
Следам за імі лакеі: бургамістр Цішчанка, начальнік паліцыі Лучынскі і іншыя здраднікі. Я шмат каго з іх добра ведаў.
У мае падпольныя абавязкі ўваходзіла вывучэнне ворагаў. І вось недзе ўнізе на Савецкай непрыемна зараўла сірэна.
Два вялікія чорныя фургоны, за імі грузавік з эсэсаўцамі хутка выехалі на плошчу і, крута павярнуўшыся,
Так выштурхоўвалі спакутаваных людзей, што колькі чалавек не ўтрымаліся на нагах і ўпалі на брук.
Хіндэль прашаптаў па-нямецку: «Нельга біць асуджаных, сволачы». Здалёк
яны былі падобны адзін на аднаго, нашы таварышы, асабліва мужчыны,
з чорнымі ад катаванняў тварамі, ускудлачанымі валасамі, у падраных сарочках, са звязанымі за спіной рукамі, босыя.
Але ўсё адно я адразу пазнаў Паўла. Ён выскачыў з фургона не першы, але адразу прайшоў наперад і стаў побач з чалавекам з белай галавой.
Гэтага чалавека я таксама пазнаў, разы два сустракаў у Паўла. З тых, каго я ведаў, ён быў, бадай што, самы старэйшы,
выглядаў за паўсотню год. Але, знаёмячыся, назваў сябе як юнак, сур'ёзна, без усмешкі: «Саша».
Так да яго звяртаўся і Павел. У часе сустрэч чалавек гэты больш маўчаў і слухаў, што казалі другія.
Але па тым, як ён слухаў, я адразу зразумеў, што гэта адзін з кіраўнікоў падполля. Калі пасля я запытаў у Паўла, хто такі Саша,
той адказаў з хітрай усмешкай: «Саша? Пакуль што проста Саша».
Тады нават крыху пакрыўдзіла, што мне, падпольшчыку, які выканаў ужо не адно баявое заданне, не давяраюць. Але канспірацыя ёсць канспірацыя, гэта я разумеў.
І ўсё-такі цяпер мне шкада, што я так мала ведаў Аляксандра Якаўлевіча Дубецкага,
другога сакратара гаркама. Ды і другіх таксама. Тады, там, у пажарнай, помню, балюча было, што я не ведаю нават прозвішчаў сваіх таварышаў.
Але што я мог зрабіць? Адзін мой рух, і мяне знішчылі б.
на іх месца стаў грузавік з адкінутымі бартамі, з прымацаванымі ззаду ўсходцамі. Па ўсходцах гэтых у кузаў падняліся два чалавекі:
тоўсты гестапавец-кат, які вешаў вяроўкі, і малады фашыст у форме армейскага афіцэра, юрыст.
Ён пачаў чытаць прыгавор крыклівым голасам, але дрэнна ён вывучыў расейскую мову, каверка ў словы, і толькі асобныя з іх я разбіраў.
Звычайнае фашысцкае абвінавачванне ў бандытызме, забастоўках, дыверсіях. І раптам
Шыковіч адчуў нешта накшталт прыступу астмы. Шумам выдыхнуў паветра.
Яраш на момант змоўк, падняўся з зямлі і, стоячы, паўтарыў словы песні
война. І песню падхапілі ўсе асуджаныя.
А я глядзеў. Я глядзеў. Знік з кузава пракурор, застаўся адзін кат.
І вось гестапаўцы за рукі паднялі туды першага асуджанага. Яны спяшаліся, яны білі яго, білі Паўла.
Яраш перад аперацыяй начаваў у горадзе. Шыковіч ляцеў на сваім масквічы адзін,
рызыкуючы апынуцца пад адхонам. У прыгарадзе на чыгуначным пераездзе быў зачынены шлагбаум.
Крычаў вартаўніцы, пагражаў кулаком машыністу, праклінаў усе чыгуначныя парадкі. А ў бальніцы
адказвала старая жанчына, не без цікаўнасці, аднак, назіраючы праз акенца, як нервуецца гэты поўны, лысаваты ўжо мужчына ў пакамечаным парусінавым касцюме.
Шыковіч скрыгатаў зубамі, успомніў, што Антон не вельмі ахвотна згадзіўся, каб ён прысутнічаў на аперацыі. Няўжо перадумаў? Не пусціць?
Пажартаваў? Аднак за такі жарт… Кірыла хадзіў каля варот, круціў у руцэ ключы ад машыны і выдумляў сябру самую страшную кару.
Але раптам адчыніліся дзверы, і юная істота ва ўсім белым ветліва запрасіла: «Кірыла Васільевіч, калі ласка, праходзьце».
І куды дзеліся яго злосць і абурэнне? Ідучы па бальнічным двары, ён уздзяў сястру за локаць.
На другім паверсе ў асобным пакоі сястра памагла яму надзець стэрыльны халат, шапачку, павязку і палатняныя бахілы вышэй каленяў.
Ён пажартаваў, што ўпершыню ў жыцці падобны на прафесара. Яна не ўсміхнулася на яго жарт, правяла па калідоры, паказала на дзверы: сюды.
Ён пачаў разглядаць інструменты ў шкляных шафах, будку для стэрылізацыі з зачыненым акенцам у аперацыйную.
End of preview. Expand in Data Studio

Сэрца на далоні

Аўтар / Author: Іван Шамякін
Мова / Language: Беларуская (Belarusian)

Частка калекцыі Ministerskija — выраўнаваныя аўдыёзапісы беларускіх аўдыёкніг з транскрыпцыямі.

Апублікаваных радкоў (HF) 5,909
Агулам у БД 7,484
Доўгасць аўдыё 24h58m
Парог даверу ≥ 0.95

Структура

Кожны радок змяшчае:

  • audio — аўдыёфрагмент (~15 с)
  • text — транскрыпцыя (Gemini + ASR выраўнаванне)
  • chunk_uid — унікальны ідэнтыфікатар фрагмента

Апрацоўка

Аўдыёкніга разбіта на кароткія фрагменты і выраўнавана з транскрыпцыямі з дапамогай Gemini і двух незалежных ASR-сістэм. Упэўненасць выраўнавання ≥ 0.95.

Дыктар / Speaker

Кластар speaker_02
Ацэнка падабенства (сярэдняя) 0.947
Найбліжэйшы датасет kuzma_chorny_zyamlya_output (0.98)

Вызначана мадэллю WavLM-Base+ (cosine similarity, threshold=0.82).

Downloads last month
79

Collection including fosters/ivan_shamyakin_sertsa_na_daloni_output