Dataset Viewer
Auto-converted to Parquet Duplicate
text
stringlengths
0
76.2k
«Азияның төвү» обелиск
Обелиск Азий Диптиң Төвү, Азий Төвү () - Тываның х.Кызылда турар Азия Диптиң төвүн демдеглээн тураскаал. Ол Эне-Сайның кыдыында хем белдиринде турар. == Турар чери == Бии-Хем биле Каа-Хемниң каттышкан черинден ырак эвесте, барык Кызыл хоорайның төвүнде, Улуг-Хемниң солагай талакы эриинде. == Хевири == Тураскаалдыг улуг...
21 Дөрт ай
21 Дөрт ай - часкы үениң ортаа хүннериниң бирээзи. ==Дараазында хүн== *22 Дөрт ай Аңгылал:Хүнү Аңгылал:Апрель
Автомобиль
Автомобиль (автомобииль, — бот, — шимчээр) — кижиилер азы чүък сөөртүр транспорттуг херексел; дугуйлуг, хөделдирикчилиг, руль-биле башкарылгалыг транспорттуг херекселБольшая российская энциклопедия — Автомобиль . Автомобильди чогаадырының бирги шенелдери XVIII-ки вектен тура кылдынып келген. Бирги автомобильдер буска а...
Ава
Ава (ие) – ажы-төлдүң, төрел-салгалдың чаяакчызы, өртемчейде эң-не буянныг кижи. Ава – ажы-төлүнүң эң-не чоок, эң ынак, эң эргим, хүндүткели болгаш хайыралыг кижизи, ыдыкшылы болгаш сүзүглели. Тывалар ыдыктыг төрээн черлерин иениң өндүр чаагай овурунга дөмейлеп сөглээннер: ие-чер, ие-чурт, ие-хем – Эне-сай, авам аалы, ...
Тываның Национал музейи
Тыва Республиканың Алдан-Маадыр аттыг национал музейи — Тываның күрүне музейи, эртем-шинчилелдиң болгаш культураның албан чери, Тываның төөгүзүнүң болгаш культуразының тураскаалдарын шыгжап турар кол чер. == Төөгүзү == Тыва Арат Республика тургустунган соонда, 1925 чылда, ССРЭ-ниң төлээ чериниң эгелээшкини-биле урянхай...
Астрономнуг хемчеглер
Астрономнуг хемчеглер, Сылдыстарның ырак-чоогун тодарадырда тускай эге хемчеглерни ажыглаар. Ол эге хемчеглер чүгле астрономияга хереглеттинер болгаш Чер кырынга хемчээшкиннерге ажыглаттынмас. Октаргай делгемнеринде телоларның аразын хемчээрде астрономнуг эге хемчегни ажыглаар. Ол хемчег Чер биле Хүн аразының хемчээлин...
Биче Чеди-Хаан деп сылдыстар бөлүү
== Биче Чеди-Хаан деп бөлүк сылдыстарның хевири болгаш дээрде туружу == Улуг Чеди-Хаанны тып алган соонда ону барымдаалап, Биче Чеди-Хаан деп сылдыстар бөлүүн тып ап болур. Биче Чеди-Хаан хевир-туруш талазы-биле Улуг Чеди-Хаанга дөмей. Ол сылдыстар бөлүүнүң "хымыжының тудазы" Улуг Чеди-Хаанның "хымыжының тудазындан" өс...
Бөрү
Бөрү дээрге, тайгага чурттаар ыт хевиринге хамааржыр черлик амытан. Чамдыкта ол малчыннарның хойларын өлүргеш чиир. Бөрү кижиге хора чедирип турар, ынчангаш кижи мону аңнап турар. Улус ол амытанны канчалдыр-даа адаарлар: "бөрү", "кокай", "кокаарак", "кокай ашак". == Ссылки == * Позвоночные животные России: Волк * Подви...
Далай Ламаларның Намдарындан
Далай Ламаларның Намдарындан. :"Төвүт дээрге-ле Далай лама, Далай лама дээрге-ле Төвүт" деп чугаа бар. Ынчаарга чүгле чаңгыс төвүт улус ынча дивес боор. Бистиң моолдарда болза, Далай лама база бедик хүндүткелдиг, шажынныы-биле болза, Башкы дижиривис төөгүде бижиттинген. "Далай лама" дээр ат болза, Хувилай хаан үезинден...
Дээр оруу
Караңгы дүнелерде дээрже көөрге, кандыг-бир чүвениң дүрзү-хевирин чуруп көргүскен чүве дег, ында-мында оюк-делик апарган, шаараш ак туманналчак болу берген, дээрни кежилдир мөңгүннелдир шөйлүп алгаш, Дээр Оруу көстүп турар. Дээр Оруун дуран-биле көөрге, эмге-санчок имиргей сылдыстар көстүр, а телескоп-биле көөрге, олар...
Ишкин
Ишкин – Сүт-Хөл кожуунда суур. Алдыы-Ишкин деп хемниң унунда чыдар болгаш шак ындыг аттыг суур. == Суурнуң тургузуу == 4 кудумчулуг: Ишкин, Лопсан-Дондуп, Мурзууна, Шык. == Билдингир улус == *Ишкин оглу - ыраажы *Ооржак Мурзууна Сундуй-Оглу - эки турачы * == Чоок кавыг == *Даглар: Оргу-Даа, Алдыы-Каргал-Даа... Хемнер: ...
Кенин-Лопсаң, Моңгуш Бора-Хөө оглу
Моңгуш Бора-Хөө оглу Кенин-Лопсаң (, апрель 10, 1925 чылда төр.) — тыва эртемден, шүлүкчү, этнограф, хамнаашкын талазы-биле элээн каш монографияларның автору, төөгү эртемнериниң доктору, Тываның Дээди хамы, Тываның Улустуң чогаалчызы. Тыва Республиканың Баштыңының — Чазааның даргазының С.А. Сарыг-оол аттыг чогаал шаңна...
Куулар, Додоо Бегзи оглу
Додоо Бегзи оглу Куулар — Чөөн-Хемчиктиң Баян-Тала сумузунуң мөгези. == Намдары == Чөөн-Хемчиктиң Баян-Тала сумузунга 1937 чылда төрүтүттүнген. Чадаанага чолаачылар курузун дооскаш, чолаачылап ажылдап турган. Додоо Куулар бодунга улуг бүзүрелдиг, эрес-кашпагай, дидим хүрежи база чүгле бодунуң ажыглаар тускайлаң аргалар...
Кызыл көвүрүүнде аъттар
Кызыл көвүрүүнде аъттар - х.Кызылда Эне-Сайны (Енисейни) кежир көвүрүг кырында каасталга болган 4 аът тураскаалдар. Оларның автору - Ойдуп (ады адазының_ады). == Кылган бүдүмели == Дыка кадыг бойдус бүдүмелден ол аъттар кылдынган. == Дөс == #Дөс1 #Дөс2 #Дөс3 К К К К
Мербегейлер оюну
Мербегейлер оюну (Макпалчыктар оюну) Тыва улус мал ажыл-агыйлыг чүве болганда, малдың сөөгүн оюн херексели кылып алыр чорук дыка элбек чораан. Чижээлээрге, кажык, чарын, хендирбе, молдурук, кудурук сөөгү-биле ойнаар оюннар тургулаан. Элээди оолдар кажык-биле ойнаарындан аңгыда, бода малдың макпалчыының сөөгүн чыып, ооң...
Рушева, Надежда Николаевна
Наде́жда (На́дя) Никола́евна Ру́шева (январь 31, 1952 чыл – март 6, 1969 чыл) — Тываның, Россияның (СССР) алдарлыг салым-чаяанныг чалыы чурукчузу. == Төрүттүнгени == Надя Рушеванын чырык ады чугле Россияда, Тывада эвес, даштыкыда шагда-ла алгый берген. Тываның баштайгы балериназы Наталья Дойдаловна Ажыкмааның база Моск...
XI-ги Далай-Лама
Он бир дугаар Далай-Лама Хайдып Чамзы азы Кхедруб Гьяцо () 1838 чылда төрүттүнгеш, 1855 чылда арзылаң дүжүлгеге чаларааш, он бир айны сөөлзүредир Дээрже чайылган. == Дөзү == *" К.К.Кудажы, Ю.Ш.Күнзегеш. Улуг-Хем: Тыва чогаалчыларның сеткүүлү 5-6. Доржготов "Судур". 1993чыл." О О О О
Пальмбах, Александр Адольфович
Александр Адольфович Пальмбах (сентябрь 11, 1897 - октябрь 20, 1963) — совет эртемден, прозаик, очулдурукчу, түрк-тыва дылдың шинчилекчизи, тыва литератураның үндезилекчилериниң бирээзи, тыва алфавиттиң болгаш тыва дылдың баштайгы грамматика эртеминиң тургузукчуларының бирээзи, орус-тыва (1953) болгаш тыва-орус (1955) ...
Тываның төөгүзү
Тываның төөгүзү — Алдай-Саян чуртун эжелей чуртаан тыва чоннуң төөгүзү. == Эң эртеги үелер. Даш век. == Алдай-Саян девискээринге дөрт аңгы кижи төрелгетени чурттап турган. Ол болза Эректус (лат. Homo erectus), Денисов кижи, Неандертал кижи (лат. Homo neanderthalensis), Амгы үенин кижизи (лат. Homo sapiens). Кижи төрелг...
Финляндия
Финляндия (, швед. Finland; официалдыг Финлянд Республиказы, , швед. Republiken Finland) — Европаның соңгу талазында күрүне. Соңгу эвилелдиң (1956 чылдан тура), Европей эвилелдиң (1995 чылдан тура) база Шенген эвилелдиң кежигүнү (1996 чылдан тура). 1917 чылдың декабрь 6-да хамаарышпас күрүне бооп тургустунган. |Бот-эрг...
Хүн-Хүртү
Хүн-Хүртү (, ) — делегейде ат-сураа билдингир тыва хөгжүмчү бөлүк. Ырлаар хевирлери — тыва национал ырылар болгаш хөөмей. == Тургустунганы == Баштай, 1992 чылда, Кайгал-оол Ховалыг, Александр биле Саян Бапа алышкылар болгаш Альберт Кувезин «Куңгуртуг» деп аттыг бөлүкту тургузуп алганнар. Бичии үе эрткенде, ол адындан о...
Чалгааның үш хевири болгаш багай талалары
Чалгааның үш хевири болгаш багай талалары Чалгааның хевирлери * Кылбазының чалгаазы; * Чылдырарының чалгаазы (чижээ: эртен кылып алыр мен, келир чылын кылыр ыйнаан); * Куду көрдүнериниң чалгаазы (чижээ: ол өөредигни мен боттандырып шыдавас мен, мен хөөкүй ону каяа шиңгээдип алыр мен деп бодалдар). Чалгаага тиилеттирерг...
Чөөн-Хемчик кожууну
Чөөн-Хемчик кожууну — Россия Федерациязында Тыва Республиканың муниципалдыг кезээ. Административтиг төвү — Чадаана хоорай. Чурттакчы чонунуң саны 19 890 кижи (2017). Шөлү – 2169,13 км2. Национал тургузуу – тывалар. Шажынчы тургузуу – сарыг шажынчы. Куржаг шагы – MSK+4 (UTC+7). == Ыдык ырызы == Чөөн-Хемчик кожуунунуң ыд...
Ыт
Ыт () — азырал амытан, ол диис-биле кады эң-не нептереңгей эш-амытан бооп турар-дыр. Баштай ытты аңгы () биологтуг хевирже Линней 1758 чылда ылгаан, а 1993 чылда ону өске классче Смитсон институду болгаш Американың териологтар ассоциациязы бөрүнүң адакы хевирнче () көжүрген[http://www.vetinfo.com/scientific-name-for-do...
Үн (Физика)
Үн – физиктиг болуушкун, агаар (азы өске хей) дыгыйының өскерлип шимчеп кээн кезек чалгыг. Ол чалгыгны дыңнаар азы хүлээп алыр херекселден (азы кижиниң кулаандан) база хамааржыр. == Өске бүдүмелдерге == Үн болза чүгле агаарга (хейге) эвес, а плазма, суук болгаш кадыг бүдүмелдерге чалгып болур. Чижээ: чаныңарда турар ба...
Өөредиглиг притча
== Допчузу == Ийи камгалакчы сагыызыннар дүн чарып алыры – биле бир бай өг – бүлениң бажыңынга келгеннер. Өг – бүлениң кежигүннери аалчыларны анчыгзынып, бажыңга хондуруп алыр хөңнү чок турганнар. Ынчангаш, камгалакчы сагыызыннарны арга чадаарда соок шала кырынга дөжек салып бергеннер. Кажан оларга дөжек чадып берип ту...
Руни, Уэйн
Уэ́йн Марк Ру́ни (англ. Wayne Mark Rooney; 1985 чылдың октябрьның 24-те Ливерпульга төрүттүнген, Англия) — ирланд уктуг англи футболист, «Манчестер Юнайтед» клубтуң болгаш Англия чыындызының халдакчызы. == Хуу чуртталгазы == Уэйн бичиизинден «Эвертон» деп ливерпуль команданың аарыкчызы. Оон аңгыда шотланд «Селтик» деп ...
Сатурн
Сатурн (демдээ: ) — Хүн системазының 6 дугаар планетазы. == Ниити характеристиказы == Сатурнну телескоп-биле көөрге ыржым, сооксумаар болу берген ногаанзымаар өңнүг. Бурун шагда римчилер өлүм бурганның ады-биле ол бомбурзекти Сатурн деп адааннар. Ол долгандыр дээрбектиг болгаш өске бомбурзектерден онза ылгалдыг. Ук дээ...
Сүт чемиштиг амытаннар
Сүт чемиштиг амытаннар (; ) – дириг төрүттүнер болгаш ийезиниң сүдү-биле чемгертинип өзер аң-мең. Филогения млекопитающих по молекулярному анализу: С
Титаник (кино, 1997)
«Тита́ник» () — Джеймс Кэмероннуң, шын төөгүге болган, «Титаник» аттыг лайнерниң Атлантиктиг Океанга дүшкениниң дугайында 1997 чылда үнген кинозу. Кол рольдарны дараазында актёрлар ойнаан: Кейт Винслетт (Роза Дьюит) биле Леонардо ДиКаприо (Джек). Кинода, ийи аңгы, бай-ядыызы өске, эр-кыс улустуң «Титаник» аттыг лайнерг...
Париж
End of preview. Expand in Data Studio

Plaintext Wikipedia (Tuvan)

Compressed plaintext articles from Tuvan Wikipedia. One current main-namespace revision per non-redirect article; titles and cleaned text are stored as UTF-8 in independent gzip shards.

Produced and maintained by cheeseonamonkey/PlainTextWikipedia.

Build status: COMPLETE — 1/1 root shards recovered (1 leaf archives). All planned page ranges recovered.

Format

Each .txt.gz shard has three lines per article (title, single-line body, blank separator):

Article title
Cleaned article body

Next title
Next article body

Shard files are normally named tyvwiki_01_of_NN.txt.gz, etc. If one shard fails, recovery splits it into named halves like tyvwiki_01a_of_NN.txt.gz and tyvwiki_01b_of_NN.txt.gz; a failing half can split again (01ba, 01bb, etc.). Only successful, non-overlapping leaves are published.

The machine-readable coverage file data/build-manifest.json records which roots and subranges completed. Always check its complete flag before treating a dataset as exhaustive. These are raw text archives, not structured rows with title and body fields in the Hugging Face datasets API.

Example: download and read

import gzip
from huggingface_hub import HfApi, hf_hub_download

repo = "ffatty/plaintext-wikipedia-full-tuvan"
files = sorted(
    path for path in HfApi().list_repo_files(repo, repo_type="dataset")
    if path.startswith("data/") and path.endswith(".txt.gz")
)
path = hf_hub_download(repo, filename=files[0], repo_type="dataset")

with gzip.open(path, "rt", encoding="utf-8") as stream:
    title = stream.readline().rstrip("\n")
    body = stream.readline().rstrip("\n")
    print(title, body[:200])

Sources and attribution

  1. cheeseonamonkey/PlainTextWikipedia — maintained converter and publisher.
  2. daveshap/PlainTextWikipedia — original upstream project (unmaintained).
  3. Wikimedia dumps — article source.

Wikipedia content is released under Creative Commons Attribution-ShareAlike (CC BY-SA); the conversion code is MIT licensed. Follow the applicable Wikimedia reuse requirements, including author attribution.


Generated by cheeseonamonkey/PlainTextWikipedia. Source data: Wikimedia dumps.

Downloads last month
54