Dataset Viewer
Auto-converted to Parquet Duplicate
text
stringlengths
0
698k
Tatnet
Tatnet - Tatarça İnternet. Tatnet - tulısınça Tatar İnternetı - Tatarstan Respublikası däwlät tellärendä (tatar häm/yäki urıs telläre) yazılğan wä Tatarstan häm/yäki Tatar xalqı turında xäbär itä torğan İnternet çeltärendäge mäğlümati resurslarnıñ barlığı bergä ul bula. "Tatnet" ataması üze elek "Azatlıq" radiosında eş...
Ximiä
Ximiä ul ximik mätdä häm quşılmasınıñ tözeleş, üzençälek, totaşıluın häm reaktsiäsen öyränä torğan fän. == Ximiä büleneşe == Ximiä ğädättä berniçä töp törenä bülenä. Şulay uq berniçä törara häm maxsus bülemnäre bar. * Kümer-su ximiäse ** Näft ximiäse * Bioximijä * Näorganik ximijä * Materiallar ximijäse * Nejroximijä *...
Islamda öylänü
İr häm xatınnıñ bergä yäşäwe möhim íctímağí institüt bulıp tora. Äxläqsezlektän qotılu öçen, ğäliäsen tota alğan här yäş keşe öylänergä tieş. Íslam küzlegennän qarağanda, níqaxlaşmaw – äşäkelek. Ul ğına da tügel, ike keşeneñ mäxäbbäten arttıru öçen ir belän xatın bulıp yäşäwdän dä yaxşırağı yuq. Mätdi xäle naçar buluı ...
Taşlı Yar
Taşlı Yar – Mamadış yanında urnaşılğan ber awıl. İsemennän küräbez, ul yılğa yarında urnaşılğan, häm ul çınlap ta taşlı. Yılğanıñ iseme – Şía. Urıslar awılğa «Novoe Motçalkino» isemen quşqannar, ämma anda yäşän Keräşen Tatarları anı barıber iskeçä yäğni «Taşlı Yar» dip atílar. Sovet çorında urıslar awıl yanında duñğız ...
İslam ädäbe
Ädäp – Ğäräp süze, ğädätne añlata, moña tärbiä, yaxşı xolıq, üz-üzeñne tota belüçänlek, keşelär belän aralaşa belü töşençäläle kerä. İslam qabul itelgän soñ ütkän ike ğasır dawamında «ädäp» süze ictimağıy ähämiätkä iä bula. Süzneñ tamırı ğäcäyep närsäne yäki bäyrämne añlata. Bu mäğnädä «ädäp», bädäwilärneñ tomanalıqlar...
Tatar isemnäre
Tatar xalqı üz balarına matur isemnärne birä, awılda andıy isem belän başqa keşelär bulmasqa tırışalar. Tatarlar ike isemnän/süzdän quşma isem uylap çığarırğa sälätle. : __NOTOC__ == İsem mäğnäse == Qısqartma: :(i) – ir iseme(x) – xatın iseme Çığanaq-tel qısqartması: :(Ğär.) – Ğäräp(Far.) – Farsı(Alm.) – Alman(Yun.) – ...
Идел
Идел, Итил яки Әтил елгасы (борынгы исеме Ра яки Рау; Урта гасырларда: Итил; , , , , , , , .) Россиянең Европа өлешендə иң зур елга. Озынлыгы 3530 км (Татарстан чиклəрендə – 180 км), бассейнының мəйданы 1360 мең км2 (Татарстан чиклəрендə — 30 км2). == Кыскача == Валдай калкулыгында башлана, Казанга кадəр географик киңл...
İdel-Ural Ştatı
İdel-Ural berlege (İdel-Ural ştatı) 1917-1919 yıllarda Könçığış Awrupada xäzerge öç Törki-Tatar (Tatarstan, Başqortstan, Çuaşstan) häm öç Fin-Uğır (Mari İl, Mordoviä häm Udmurtiä) cömhüriätlären berläştergän. Millät Mäclesendä täqdim itelä (1918). Bulaçaq däwlät çikläre Ğälimcan Şäräf citäklägän kämisiä tarafınnan eşlä...
Rudolf Nuriev
{{TwinLAT|Рудольф Нуриев = Başlanğıç yılları, Kirov baletında karyera == Rudolf Nuriev Örket şähäre yanında poyızdta tua. Bu waqıtta anıñ änise, Färidä, Seberdän Vladivostokqa taba, ätise, Qızıl komissar Xämit urnaşqan şähärgä säyäxät itä. Balaçağın Rudolf Öfe yanındağı ber awılda tatar ğailäsendä ütkärä. Bala çaqta uq...
Yunıs Mirğäziän
Yunıs Mirğäziän (Mirğäziän Zakır ulı Yunısov, 1927-2014) — dönyanıñ törle qıytğalarında, okeannarında, diñgezlärendä bulğan, yözlägän danlı qalalarnı üz küze belän kürgän ädip. Mirğäziän Yunıs tatar uquçısın bötenläy yaña dönyağa alıp kerde. Anıñ äsärlären uqığan keşe üzen bütän dönya keşese dıp xis itä kebek. Bu äsärl...
Zölfät
Zölfät (Ðölfät Malik'ov) 1947. yılnıñ Ğínwarında Tatarstannıñ Möslim yağında tuğan. Üniversitättä uqığan, "Yäş Lenin'çı" gäzetendä, Yazuçılar berlegendä eşlägän. Bügenge köndä «Çayan» jurnalında eşli. Anıñ böten ícatı tuğan yağına bäyle. Ni turında yazsa da, xisläreneñ tamırı – tuğan yağında – Möslimdä. Basılğan cíıntı...
Mödärris Äğlämov
=== (1946. yılda tuğan) === Mödärris Äğläm'ov 1946 yılnıñ 13 oktäberendä Tatarstannıñ Zäy yaqlarında awıl eşçese ğäiläsendä tuğan. Urta mäktäpne tämamlağannan soñ Qazan Däwlät Universitäteneñ «Tatar tele häm Ädäbiäte» bülegendä uqí. 1968-1973. yıllarda – taríx uqıtuçısı, annarı Çallı şähäredäge Xalıq Theaterında rejiss...
Ğömär Bäşirov
=== (1901 – 1999) === Ğömär 1901. yılnıñ 7. Ğínwarında xäzerge Tatarstannıñ Arça yaqlarında tua. Awıl mädräsäsendä belem alıp, ul uqutuçı bulıp eşli. Annan soñ Grajdannar Suğışına kitä. Şuğıştan soñ xalıq qazísı bula. 1930\. yıllardan başlap Ğömär Bäşir törle gäzet-jurnalarda, kitap näşriätendä eşli häm böten ğömeren ä...
Näcip Cihanov
Näcip Ğayaz ulı Cihanov (1911-1988), kompozitor, pädagog, cämäğät eşleklese. Sovet Berlegeneñ xalıq artistı (1957), Sosialistik Xezmät Batırı (1981). 1941-1943. yıllarda Tatar Opera häm Balet Teatrınıñ sänğät citäkçese, 1939-1977dä Tatarstan Kompozitorlar berlegeneñ idarä räise; 1945-1988. yıllarda Qazan däwlät konserv...
Интернет
Интернет (, ХФӘ: [ˈɪn.tə.net]) — мәгълүмат саклау һәм тапшыру өчен берләшкән компьютер челтәрләренең бөтендөнья системасы. Бөтендөнья челтәре һәм Глобаль челтәр, яисә Челтәр генә дип тә йөртелә. TCP/IP протоколлары нигезендә төзелгән. Интернет нигезендә бик күп төрле бирелмәләр тапшыру системалары эшли. Мәсәлән, Бөтенд...
Trolleybus
Trolleybus, relssez yöri torğan şähär elektr transportı. Dvigatellärne eşlätä torğan daimi ağımlı kontakt çeltärennän sirtmäle (prujınlı) trolleylär aşa kilä. Tramway häm avtobusnıñ uñay yaqların üzendä berläşterä. Dvigatel köçe 170 kW, yörü tizlege 70 km/säğ. Tatarstanda trolleybus xäräkäte 1948. yılda Qazanda, 1976. ...
Qazan Däwlät Universitetı
Qazan Däwlät Universitetı, V. İ. Ulyanov-Lenin isemendä, Räsäydäge berençe uqu-uqıtu häm fän üzäkläreneñ berse, 1804. yılda nigez salına (1918. yılğa qädär - İmperator, 1925. yıldan Lenin isemendä). 1996\. yıldan Räsäy Federatsiäse xalıqları mädäni mirasınıñ ayıruça ähämiätle däwlät obyektları isemlegenä kertelä. Unive...
Möxämmät Mähdiev
Möxämmät Mähdiev (1930-1995) - Tatar xalqınıñ iñ yaratqan yazuçılarınıñ berse. Möxämmät Mähdiev 1930. yılnıñ 1. Dekäberendä Arça yaqlarında tua. Arçada mäğärif buyınça hönäri mäktäben tämamlağaç, dingezdä xärbi xezmät itä. Annan soñ un yılğa yaqın tarix uqutuçısı bulıp eşli. Qazan Däwlät Mäğärif İnstitutında uqıy, Qaza...
Arça
Arça şähäre. Arça Rayonınıñ üzäge. Tatarstannıñ tönyaq-könbatış töbägendä (Qazannan 65 km), Qazansu yılğası buyında urnaşqan. Qazan-ägerçe timer yulında stansiä. == Borınğı tarixı == 13\. yözdä nigez salına. 13.-16. yözlärdä Bolğar-Tatar qalası, Qazansunıñ uñ yarındağı ürdä urnaşqan. 15.-16. yözlärdä Arça Daruğası bilä...
Robert Miñnullin
Balalar şağire 'Robért Miñnullin 1948 yılnıñ 1 avgustında Başqortstannıñ İleş yağında tua. Urta mäktäpne tämamlağaç, cirle gäcit redaktsiäsendä eşli. 1973 yılda Qazan Däwlät Universitäteneñ «Tarix wä tel» bülegen tämamlıy. Annan soñ "Yäş Lenin'çı" gäcite, "Qazan utları" jurnalı redaktsiälärendä, televideniyesendä eşli....
Tatarstan rayonnarı
Tatarstan 45 rayonğa 1927.neñ 27. Febräldän bülänä. Soñraq rayon sanı 70kä citä, 1963.tä 17gä qala. Xäzer Tatarstanda 43 administrativ rayon. Qazanda 7 şähär rayonı ğämäldä. Tatarstan rayonnarı: :__NOTOC__ == A == Alabuğa rayonı – Alekseyevski rayonı – Apas rayonı – Aqsubay rayonı – Aqtanış rayonı – Arça rayonı == Ä ==...
Latviä
Latvijas Republika {| border=0 cellpadding=2 cellspacing=0 {| border=0 cellpadding=2 cellspacing=0 Latviä yäki Letoniä, räsmi iseme Latviä Cömhüriäte (latışça: Latvijas Republika) — Tönyaq Awrupada Baltıyq diñgeze buyında urnaşqan däwlät. Kürşeläre: tönyaqta Estoniä, könçığışta Räsäy, könyaqta Litva. == Millätläre == L...
Fici
Fici Cömhüriäte {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" Bayraq İltamğa Fici Cömhüriäte (İngliz: Republic of Fiji, Fici: Matanitu Tugalala o Viti) Tın okeanında, Fici arxipelagında urnaşqan. Kürşeläre: tönyaqta Tuvalu, könçığışta Tonga, könbatışta Vanuatu. == Tarixı ==...
Kareliä
Kareliä (Kareliä Cömhüriäte) (Karelça: Karjalan Tazavaldu, Urısça: Республика Карелия, Suomiça: Karjalan Tasavalta) Skandinaviädä, Aq Diñgezdä urnaşqan. Kürşeläre: tönyaqta Murmansk ölkäse, könçığışta Arxangelsk ölkäse, könyaqta Leningrad ölkäse, Vologda ölkäse, könbatışta Finländiä. == Tarixı == === Borınğı Tarixı ===...
Layış rayonı
Statistige Administrativ üzäge:Layış ş.t.b. Mäydanı:2169,5 km² Xalqı:36,7 meñ keşe(2000) Toraq punktları sanı69 Gäzetläre| "Kama yağı", "Камская новь" MillätläreUrıslar - 60,7%, Tatarlar - 36,9%(1989) Lidere Rayon başı ? Xarítası Layış Rayonı (Urısça: Лаишевский район (Laişevskiy rayon)). ==Taríxı== 1708.-1920. yıllard...
Finländiä
Finländiä Cömhüriäte {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" Bayraq İltamğa Finländiä, räsmi iseme Finländiä Cömhüriäte (, ) — Awrupanıñ tönyağında urnaşqan däwlät. Finländiäneñ başqalası — Helsinki şähäre. Könçığışta Rossiä Federatsiäse, tönyaq-könbatışta Şvetsiä, tö...
Alisä Ğällämova
Ğällämova Alisä Mixail qızı (1972), şahmatçı, xalıqara grossmeister (1988). Profsoyuzlar fizkultura-sport cämğiätendä tärbiälänä (Qazan). 1987. yılda (16 yäşkä qädär qızlar arasında), 1988 yılda (20 yäşkä qädär qızlar arasında), dönya, 1992. yılda (Ukraina cıyılma taqımı sostavında), Awrupa çempionı. Bötendönya şahmat ...
Yosıp Sämitev
Sämitev Yosıp Yunıs ulı (1925-87), fizik, fiz.-mat. fän. doktorı (1967), prafisır (1970). TASSRnıñ atqazanğan fän eşleklese (1985). 1954. yıldan Qazan Däwlät Universitätendä, 1957.-85. yıllarda organik quşılmalar tözeleşen öyränü labaratorí mödire. Ber ük waqıtta 1965.-70.tä SSSR FAneñ Qazan filialı Organik häm Fizik X...
Födor Şaläpin
Födor Şaläpin, Födor İvan ulı Şaläpin (rusça Фёдор Иванович Шаляпин, 1873-1938) - cırçı (bas), Respublikanıñ xalıq artistı (1918). Ämät bistäsennän. == Tormış yulı == 1890 yılğa qädär Qazanda yäşi, çirkäw xorlarında cırlıy, opera häm dram spektaklläre statistı, opera xorı cırçısı bula. Pötr İlyiç Çaykovskiynıñ Qazan mu...
Кев Салихов
Салихов Кев Миңнулла улы (1936), физик, ТР ФАнең хакики әгъзасы (1992.), РФАнең мөхбир әгъзасы (1997). РФнең атказанган фән эшлеклесе (1995). 1963-88 елларда СССР ФА Себер бүлегенең Химия кинетиге һәм яну институтында (Новосибирски ш.), профессор (1981), 1988 елдан РФАнең КГҮнең Физик-Техник Институты директоры. Бер үк...
Gerhard fon Mende
Gerhard von Mende /fon MENde/ (1904-1963), Alman tarixçısı, türkolog.1936-1940. yıllarda Berlinnıñ Çit illärne Öyränü yuğarı mäktäbe häm 1940. yıldan Berlin universitetı professorı, ber ük waqıtta 1941. yıldan Poznan universitetı professorı. 1941-­1944 yıllarda Almaniänıñ okkupatsilanğan Könçığış cirlär ministerlegendä...
Qaban külläre
Qaban külläre, Birge Qaban, Arğı Qaban häm Yuğarı Qaban külläre sisteme. Qazan eçendä urnaşqan. Karst upqınnarınnan xasíl bulğan çoqırlarnıñ qatlawlanuı nätiçäsendä İdelneñ elekke su yulı urınında barlıqqa kilgän. TR territorísındağı iñ zur yomıq sulıq, ğomumí mäydanı 186 ha tar buğaz belän totaşqan Birge häm Arğı Qaba...
Boris Yeltsin
Yeltsin Boris Nikolayeviç (Urısça:Ельцин Борис Николаевич) (1 fevral' 1931-23 aprel 2007), däwlät eşleklese, berençe Räsäy Prezidentı. 1955. yıldan xucalıq häm partiä eşendä, 1976-1985. yıllarda SBKFnıñ Swerdlaw Ölkä Komitetı 1. särkätibe, 1985.-86. da SBKF ÜK särkätibe, 1985-1987. dä Mäskäw Şähär Komitetıniñ 1. särkät...
Ekaterina II
End of preview. Expand in Data Studio

Plaintext Wikipedia (Tatar)

Compressed plaintext articles from Tatar Wikipedia. One current main-namespace revision per non-redirect article; titles and cleaned text are stored as UTF-8 in independent gzip shards.

Produced and maintained by cheeseonamonkey/PlainTextWikipedia.

Build status: COMPLETE — 2/2 root shards recovered (2 leaf archives). All planned page ranges recovered.

Format

Each .txt.gz shard has three lines per article (title, single-line body, blank separator):

Article title
Cleaned article body

Next title
Next article body

Shard files are normally named ttwiki_01_of_NN.txt.gz, etc. If one shard fails, recovery splits it into named halves like ttwiki_01a_of_NN.txt.gz and ttwiki_01b_of_NN.txt.gz; a failing half can split again (01ba, 01bb, etc.). Only successful, non-overlapping leaves are published.

The machine-readable coverage file data/build-manifest.json records which roots and subranges completed. Always check its complete flag before treating a dataset as exhaustive. These are raw text archives, not structured rows with title and body fields in the Hugging Face datasets API.

Example: download and read

import gzip
from huggingface_hub import HfApi, hf_hub_download

repo = "ffatty/plaintext-wikipedia-full-tatar"
files = sorted(
    path for path in HfApi().list_repo_files(repo, repo_type="dataset")
    if path.startswith("data/") and path.endswith(".txt.gz")
)
path = hf_hub_download(repo, filename=files[0], repo_type="dataset")

with gzip.open(path, "rt", encoding="utf-8") as stream:
    title = stream.readline().rstrip("\n")
    body = stream.readline().rstrip("\n")
    print(title, body[:200])

Sources and attribution

  1. cheeseonamonkey/PlainTextWikipedia — maintained converter and publisher.
  2. daveshap/PlainTextWikipedia — original upstream project (unmaintained).
  3. Wikimedia dumps — article source.

Wikipedia content is released under Creative Commons Attribution-ShareAlike (CC BY-SA); the conversion code is MIT licensed. Follow the applicable Wikimedia reuse requirements, including author attribution.


Generated by cheeseonamonkey/PlainTextWikipedia. Source data: Wikimedia dumps.

Downloads last month
39