Datasets:
id large_stringlengths 25 30 | book_id large_stringclasses 34
values | segmentation large_stringclasses 4
values | text large_stringlengths 66 147k | n_words int64 11 22k | n_chars int64 66 147k | n_sentences int64 0 1.64k | ba_prob float64 0.93 1 | source_id large_stringlengths 25 30 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
kitap-2016-tp-164-15-block-001 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Атаҡлы мәғрифәтсе ғалим, шағир
Мөхәмәтсәлим Ишмөхәмәт улы Өмөтбаевтын тыуыуына - 175 йыл
(1841-1907)
һәр кемдең ҡалалыр бер йәдкәре...
Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев
КИТАП
Хөрмәтле уҡыусылар!
Календарға ҡарата булған фекерҙәрегеҙҙе һәм тәҡдимдәрегеҙҙе түбәндәге адрес буйынса ебәрә алаһығыҙ: 450001, Өфө, Октябрь проспекты, 2. Ба... | 186 | 1,362 | 15 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-001 |
kitap-2016-tp-164-15-block-002 | kitap-2016-tp-164-15 | days | 50 йыл элек (1966, 1 ғинуар) Өфө телеүҙәгенән СССР-ҙың Үҙәк телевидениеһы программаларының даими трансляцияһы башлана. БАШҠОРТ ТЕЛЕВИДЕНИЕҺЫ ТАРИХЫ Рәсәй телевидениеһы донъяла боронғоларҙан һанала. Мәскәүҙә даими теле тапшырыуҙар 1939 йылда башлана. Ә баш ҡаланан ситкә аудиовизуаль сигналдар тик Бөйөк Ватан һуғышы тама... | 244 | 1,849 | 13 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-002 |
kitap-2016-tp-164-15-block-003 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Башҡорт милли хәрәкәте лидерҙарының береһе, партия һәм дәүләт эшмәкәре Х. Й. Йомағоловтың тыуыуына
Башҡортостан - дың халыҡ артисткаһы, диктор Наилә Ғәләүетдиноваға 70 йәш
(1946).
Наилә Ғәләүетдинова
Наилә Ғизетдин ҡыҙы Ғәләүетдинова Архангел районы Тирәкле ауылында донъяға килгән. Тыуған ауылында алты йыл белем алғас,... | 203 | 1,498 | 15 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-003 |
kitap-2016-tp-164-15-block-004 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Социалистик Хеҙмәт Геройы, БАССР-ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе
Рауил Ҡотдос улы Бәхтейәровтың тыуыуына 90 йыл (1926–
2001).
Рауил Бәхтейәров
Рауил Ҡотдос улы Бәхтейәров Өфө кантоны Ҡашҡалаша ауылында (хәҙерге Благовар районы) тыуған. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. 1950–1988 йылдарҙа «Нефтепро водмонтаж» тресының 74-се төҙөл... | 135 | 1,104 | 4 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-004 |
kitap-2016-tp-164-15-block-006 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре, тарих фәндәре докторы, профессор Марат Мәхмүт улы Ҡолшәриповҡа 7 ғинуарҙа
75 йәш тула
(1941).
Марат Ҡолшәрипов
Ғалим һәм тарихсы Марат Мәхмүт улы Ҡолшәрипов Күгәрсен районы Ерекле ауылында донъяға килә. Тәүҙә тыуған ауылында, аҙаҡ Ейәнсура районы Башҡорт Үргене ауылында уҡый. 19... | 335 | 2,476 | 19 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-006 |
kitap-2016-tp-164-15-block-007 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Шағирә Зөһрә Алтынбаеваға 3 ғинуарҙа 65 йәш тулды (1951).
Башҡорт шағиры Ғәли Соҡоройҙоң (Мөхәмәтғәли Ғәбдессәлих улы Кейеков) тыуыуына 190 йыл (1826–1889).
САБЫЙ САҒЫМДА
Ләбибем, тип һөйөр ине атабыҙ,
Әҙибем, тип һөйөр ине инәбеҙ.
Йәнә һәр дәм, Ғәлҡәшем, тиер ине ул,
«Ғәли»ҙең тәсғирелер, белеүсе бул!
Мине күндерҙе би... | 151 | 978 | 13 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-007 |
kitap-2016-tp-164-15-block-008 | kitap-2016-tp-164-15 | days | ҒИНУАРҘА КҮК СЕРҘӘРЕ
Венера (m –4.1) Ҡояш сығыр алдынан күктең көньяҡ көнсығыш өлөшөндә беҙҙе сәләмләй. Ул офоҡтан әҙ генә юғарыраҡ урын ала. Ай дауамында Саян Йылан йөрөтөүсе Уҡсы йондоҙлоҡтарында сәйәхәттә. Меркурий (m 0.7) айҙың тәүге декадаһында киске шәфәҡтә көньяҡ көнбайышта күренә. Ғинуарҙың икенсе яртыһында таң... | 214 | 1,448 | 16 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-008 |
kitap-2016-tp-164-15-block-009 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Ғинуарҙа иҫтәлекле даталар 1 – Яңы йыл байрамы 7 – Раштыуа (Рождество) байрамы 11 – Ҡурсаулыҡ һәм милли парктар көнө
Бөтә донъя рәхмәт әйтеү көнө 12 – Рәсәй Федерацияһы прокуратура хеҙмәткәрҙәре көнө
13 – Рәсәй матбуғаты көнө 21 – Рәсәй Федерацияһы инженер ғәскәрҙәре көнө
25 – Рәсәй студенттары көнө 27 – Бөтә донъя там... | 179 | 1,290 | 10 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-009 |
kitap-2016-tp-164-15-block-011 | kitap-2016-tp-164-15 | days | РӘСӘЙ ФЕДЕРАЦИЯҺЫ ПРОКУРАТУРА ХЕҘМӘТКӘРҘӘРЕ КӨНӨ
Рәсәй Президенты ҡарарына ярашлы, илдә Прокуратура хеҙмәткәрҙәре көнө 1996 йылдан билдәләнә. Петр I Указы менән 1722 йылдың 12 ғинуарында Хөкүмәт Сенаты эргәһендә беренсе тапҡыр генерал-прокурор вазифаһы булдырыла, шул рәүешле илдә про Сенаттыңкуратура беренсе инсти гене... | 139 | 1,077 | 7 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-011 |
kitap-2016-tp-164-15-block-012 | kitap-2016-tp-164-15 | days | РӘСӘЙ МАТБУҒАТЫ КӨНӨ
Рәсәйҙә 13 ғинуарҙа Рәсәй матбуғаты көнө билдәләнә. Петр I Указына ярашлы, 1703 йылдың тап ошо көнөндә
«Ведомости» гәзитенең тәүге һаны донъя күрә, ул «Мәскәү дәүләтендә һәм уның эргә-тирәһендә булған белеүгә һәм хәтерләүгә лайыҡ хәрби, шулай уҡ бүтән эштәр тураһында хәбәрҙәр» тип атала. Гәзит «Вед... | 207 | 1,502 | 6 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-012 |
kitap-2016-tp-164-15-block-013 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Яңы «Өфө» аэропорты асылыуға 50 йыл (1966).
«Өфө» халыҡ-ара аэропорты бинаһы
Ватаныбыҙ тарихынан
«Өфө» халыҡ-ара аэропорты» асыҡ акционерҙар йәмғиәте – бөтә төр һауа судноларын ҡабул итеүгә һәләтле, Рәсәйҙә иң эре аэропорттар иҫәбенә ингән заманса комплекс.
Ике осоп китеү-ултырыу һыҙаты булған аэропорт хеҙмәте менән 40... | 175 | 1,200 | 8 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-013 |
kitap-2016-tp-164-15-block-014 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Бата –
2016 1437
ҒИНУАР
ЙОМА2016 1437
Рабиғел ахыр айының 5-се көнө
Тарих фәндәре кандидаты, Салауат
Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты Фәнил Байышевтың тыуыуына
Социалистик
Хеҙмәт Геройы,
БАССР-ҙың атҡаҙанған врачы
Мәстүрә Фәхретдин ҡыҙы Саҡаеваның тыуыуына 100 йыл (1916– 2007).
2007).
Мәстүрә Саҡаева
Мәстүрә Ф... | 220 | 1,645 | 7 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-014 |
kitap-2016-tp-164-15-block-015 | kitap-2016-tp-164-15 | days | 25 йыл элек (1991) Башҡортостан Республикаһының «Аҡбуҙат» балалар журналы нәшер ителә башлай.
Кескәйҙәргә уҡығыҙ
Хыялдарҙы бойомға ул Ашыра,
Балаларҙың янына гел Ашыға.
Һай, ҡанатлы Аҡбуҙатым – Нурлы ат! Һай, тылсымлы Аҡбуҙатым – Тоғро ат!
Һинең менән осам, гүйә, Күктәргә, Киң ҡанатың бейектәргә Күтәрә!
Аҡбуҙ иле – һан... | 66 | 448 | 8 | 0.9998 | kitap-2016-tp-164-15-block-015 |
kitap-2016-tp-164-15-block-016 | kitap-2016-tp-164-15 | days | БАССР-ҙың халыҡ артисы Юлай Ғиниәт улы Ушановтың тыуыуына 70 йыл (1946–2002).
Ю. Ушанов һәм Л. Ҡыуатова П. Чайковскийҙың «Аҡҡош күле» балетында
Юлай Ушанов – иҫ бейеүсе. Ундай партнерҙар һирәк – уның менән бейегәндә артабан үҙеңде нисек тоторға икән тип уйламайһың, ул үҙе бары
Шуға өҫтәп уның леклеген, яҡшы кеше үтергә... | 187 | 1,293 | 10 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-016 |
kitap-2016-tp-164-15-block-017 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Шағир Ғәлимов Сәләмдең (Сәләм Ғәлим улы Ғәлимов) тыуыуына 105 йыл (1911–1939).
Тын күлдәргә төшкән аҡҡошмо ни,
Уйһыуҙарҙа ята аҡ томан,
Ниндәй йәнле иртә!
Бына бер саҡ,
Тау биттәрен солғап яҡтыға,
Ҡояш сыға башлай, нурҙарына
Йым-йым итә Урал таштары;
Иртәнге ел, әкрен генә өрөп,
Һыйпап үтә үлән баштарын… Ғ. Сәләм
(«Рес... | 228 | 1,624 | 9 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-017 |
kitap-2016-tp-164-15-block-018 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Фәһемле фекерҙәр
Бикле ишектәрҙе астырҙы,
Йылмайғандарҙы йылмайтты
Башҡорт балы.
Йөҙ сырхауға шифа булған
Башҡорт балы...
Рауил Бикбаев
Башҡорт ере – урман-дала,
Башҡорт балҡайы – дауа,
Дәртләндергес күкрәү менән
Шифалы ямғыр яуа...
Әхнәф Байрамов
БАЛ
Кешелек бал ҡорттары менән беҙҙең эраға тиклем IX быуатта уҡ таныш б... | 203 | 1,500 | 10 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-018 |
kitap-2016-tp-164-15-block-019 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Утлы миләш, һутлы миләш...
ҠАР ӨҪТӨНДӘ МИЛӘШ…
Ҡар өҫтөндә миләш тәлгәштәре Шәлкем-шәлкем булып һибелгән… Ап-аҡ ҡарҙа әллә усаҡ яна, Әллә ал муйынса өҙөлгән.
Ә миләшкәй башын түбән эйгән, Хәтерләйҙер үткән яҙҙарҙы. Гәлсәр йылғаларҙың моңло йырын, Йәйге йылмайыулы таңдарҙы.
Заманында йәп-йәш миләшкәйҙең Сағыу емештәре кү... | 122 | 864 | 14 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-019 |
kitap-2016-tp-164-15-block-020 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Халыҡ-ара ҡосаҡлашыу көнө
Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Айрат Таһир улы Кәримовҡа 75 йәш (1941).
Айрат Кәримов
АТАҺЫ ҺӨНӘРЕНӘ ТОҒРОЛОҠ
Данлыҡлы композитор Таһир Кәримовтың улы Айрат, сәнғәт кешеләренең ғаиләһенә хас булғанса, бәләкәйҙән үк йыр-моң донъяһында йәшәй. Өфөнөң 1-се музыка мәктәбен һәм музыка уч... | 166 | 1,274 | 11 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-020 |
kitap-2016-tp-164-15-block-021 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Хәҙис Шәрифтәр
Сәләм биреүҙә һаран булмағыҙ, ҡәрҙәштәрегеҙгә бүләктәр биреп кенә тороғоҙ, башҡалар йоҡлап ятҡанда уяу булығыҙ, ризыҡ тапһағыҙ, уны башҡалар менән уртаҡлаша белегеҙ, телегеҙ татлы булһын.
Ғилемде өммәтемдең тәрән белемле, киң мәғрифәтле, күркәм әхлаҡлы, йомшаҡ күңелле ғилем эйәләренән өйрәнегеҙ, улар етә... | 216 | 1,654 | 13 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-021 |
kitap-2016-tp-164-15-block-022 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Ҡышҡы туй. Рәссамы Р. С. Хажиев йортона
Ғаилә үҙенсә халҡының тыуҙырыуҙа
Ғаилә ғәҙәтенә лыҡ икенселәре кәңәштуй тамал килен әйтеү…
БАШҠОРТ ТУЙЫ
Башҡорт халҡының туй йолалары, уларға бәйле тыуған поэтик мираҫ – ғәжәп бай һәм фәһемле. Туй үҙе бер теүәлләнгән тамаша, халыҡ пьесаһы, драмаһы булып күҙ алдына баҫа. Ҡыҙ яусыл... | 186 | 1,274 | 6 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-022 |
kitap-2016-tp-164-15-block-023 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Иртәгә – Рәсәй студенттары көнө
Юмор
«ҠОЙРОҠ» АРҠАҺЫНДА
«СТИПЕШКА»ҺЫҘ ҠАЛМАҒЫҘ!
Студенттар – үҙҙәре сығарған ҡағиҙәгә ярашлы, дөйөм ятаҡ, сессия хәҡиҡәтенә буйһоноп, аптырамай йәшәгән халыҡ. Уларҙың бер-береһе менән аралашҡан ваҡытта ҡулланған һүҙҙәрен ябай кешегә аңлауы мөмкин дә түгел. Мәҫәлән:
«Автомат» – ниндәйҙер ... | 220 | 1,668 | 12 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-023 |
kitap-2016-tp-164-15-block-024 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, фоторәссам Рәйеф
Карам улы Баҙыҡовҡа 70 йәш (1946).
Шағирә Тамара Ғәниеваға 65 йәш (1951).
– Мәңгелек ул ниндәй? – Асыл – күрмәлекһеҙ. – Йәшәү нимә була? – Ғүмер – бер өҙлөкһөҙ. – Нисек йәшәү ҡыйын? – Йәрһеҙ, мөхәббәтһеҙ. – Һағыш ниндәй төҫлө? – Урман, тик ке... | 237 | 1,680 | 12 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-024 |
kitap-2016-tp-164-15-block-025 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы, Салауат
Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты, мәшһүр ҡурайсы
Азат Айытҡоловҡа 27 ғинуарҙа
60 йәш тула
(1956).
Азат Айытҡолов мәктәп-интернатта учили ще кант Башҡорт тамамлай. Өфө уҡыта ҡурайсы, эстрада -солисыартисы филармонияһы союзы идараһымузыка ҡара.
рыу сәнғә... | 166 | 1,324 | 9 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-025 |
kitap-2016-tp-164-15-block-026 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Рәсәйҙең хәрби дан көнө. Ленинград ҡалаһын блокаданан азат иткән көн (1944)
ОНОТОРҒА ХАҠЫБЫҘ ЮҠ!
Бөйөк Ватан һуғышының беренсе көндәренән үк Ленинградта һуғышсан эш ҡайнай башлай. Күп кенә завод-фабрикаларҙы илдең көнсығышына оҙаталар. Һуғыш башланып, бер-ике ай үтеүгә, эвакуацияланған халыҡ һаны 1 миллионға яҡынлаша. ... | 282 | 2,000 | 22 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-026 |
kitap-2016-tp-164-15-block-027 | kitap-2016-tp-164-15 | days | КЕСЕ
Ураҡта булыр).
килер.
кәбән
ҡош йәй көт.
ҒИНУАР
ЙОМА
Рабиғел ахыр айының 18-се көнө
ҒИНУАР ҺЫНАМЫШТАРЫ
Алтыһында тулы ай –
Яҙғы ташҡын һыуға бай.
Алтыһында ябалаҡ ҡар –
Ҡырҙа иген бик уңыр.
Алтыһында көн һалҡын – һуғыр ялҡын (йәғни
Етенсе ғинуарҙа йылы булһа, яҙ һалҡын
Ун туғыҙынсы ғинуарҙа көн йылы булһа, иген ҡу... | 252 | 1,658 | 15 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-027 |
kitap-2016-tp-164-15-block-028 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Һис кенә ҡабатланмаҫ — Эй күңелле бала саҡ...
Р. Шәйхетдинова һүрәте
ҠЫШҠЫ УЙЫНДАР Хәҙерге заман балалары буш ваҡытын йышыраҡ компьютер алдында үткәрә. Балаларығыҙ ҡыш миҙгеленән ҡәнәғәтлек алып өйрәнһен, тиһәгеҙ, улар менән бергә урамға уйнарға сығығыҙ. Ә ниндәй уйындар уйнарға була һуң, тиһегеҙме? Сана шыуыу. Тауҙан ... | 170 | 1,203 | 12 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-028 |
kitap-2016-tp-164-15-block-029 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Тәбиғәт
Шыршы турғайы
ҠЫШҠЫ УРМАН ЙЫРСЫҺЫ Шыршы турғайының русса атамаһы «клест-еловик», уны икенсе төрлө тәресуҡыш, нарат сыпсығы тип тә исемләйҙәр. Был ҡош ҡыҙылтүштән бер аҙ ҙурыраҡ, суҡыштарының остары ҡайсыланып тора. Улар яңғыҙ осмай, ғәҙәттә, туп булып йөрөй, осҡанда тауышланалар, ағасҡа ҡунһалар, тынып ҡалалар.... | 166 | 1,190 | 15 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-029 |
kitap-2016-tp-164-15-block-030 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Йыр!.. Ниҙәр менән генә сағыштырып, ниндәй генә мөғжизәләргә тиңләп була икән уны… Ерҙең ҡатлам-ҡатлам тәрәнлектәренән, мәғрур тауҙар, ҡая таштар ҡуйынынан урғылып сыҡҡан саф шишмәләргә оҡшашмы ул, яҙғы һандуғас тауышын, алҡын һыуҙар ағышын, йәйрәп ятҡан дала киңлектәрен үҙенә иш иткәнме, ҡыйғыр ҡоштарҙың зәңгәр күктәр... | 184 | 1,370 | 16 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-030 |
kitap-2016-tp-164-15-block-031 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Медицина фәндәре докторы, профессор Фәнис Ғилман улы Садыҡовҡа 80 йәш (1936). СССР-ҙың һәм Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау отличнигы, балалар хирургы, БАССР-ҙың атҡа ҙан ған врачы Фәнис Ғилман улы Садыҡов Әлшәй районы Ниғмәтулла ауылында донъяға килгән. Башҡорт дәүләт медицина институтын тамамлағас, Яңауыл район дауахаав... | 284 | 2,020 | 20 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-031 |
kitap-2016-tp-164-15-block-033 | kitap-2016-tp-164-15 | days | 1 февралдән
Айҙың һуңғы сиреге
2016 1437
ФЕВРАЛЬ
ШАРШАМБЫ2016 1437
Рабиғел ахыр айының 24-се көнө
Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисткаһы
Нинель Дауыт ҡыҙы Юлтыеваның тыуыуына 90 йыл
2014).
Нинель Юлтыева
Киң билдәле балерина, педагог һәм хореограф Нинель Юлтыева Өфө ҡала һында күренекле башҡорт яҙыусыһы һәм йәмә... | 178 | 1,341 | 6 | 0.9999 | kitap-2016-tp-164-15-block-033 |
kitap-2016-tp-164-15-block-034 | kitap-2016-tp-164-15 | days | һында күгенең
Таң
Йылан ге иртәнге
Венера
ФЕВРАЛДӘ КҮК СЕРҘӘРЕ
Венера (m=–4.0) Ҡояш сығыр алдынан көньяҡ-көнсығышта Уҡсы йондоҙлоғонда күренә.
Марс (m=–0.6) төнгө ҡалҡа, таңда лашҡан Үлсәү йондоҙлоғонда урын ала.
Юпитер (m=–2.5) киске биҙәге булып урталарында офоҡтан көнсығышта урын алған Арыҫлан йондоҙлоғоноң аҫылташы... | 103 | 757 | 6 | 0.9993 | kitap-2016-tp-164-15-block-034 |
kitap-2016-tp-164-15-block-035 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Февралдә иҫтәлекле даталар 2 – Рәсәйҙең хәрби дан көнө. Сталинград эргәһендәге һуғышта еңеү көнө Рәсәй фәне көнө 9 – Халыҡ ара стоматологтар көнө 10 – Дипломатик хеҙмәткәрҙәр көнө 14 – Бөтә донъя ғашиҡтар көнө 15 – Яугир интернационалистарҙы иҫкә алыу көнө
21 – Халыҡ-ара туған тел көнө
23 – Ватанды һаҡлаусылар көнө
25 ... | 196 | 1,370 | 9 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-035 |
kitap-2016-tp-164-15-block-036 | kitap-2016-tp-164-15 | days | 20 йыл элек (1996) «Ватандаш» журналы нәшер ителә башлай.
«ВАТАНДАШ»ҠА
Йәнтөйәккә ырыҫ, ҡот-йәм өҫтәп Балҡып сығып тора «Ватандаш», Ил өҫтөндә һинең абруйың ҙур, Ватаныңда һин бит «күҙ» ҙә «ҡаш». Ҡоролтайҙың тос тауышы һиндә, Һәр тарафҡа оса ораның, Ил тарихын яҙһын тарихсылар, Ғорурланһын тыуған Уралың. Киң ҡоласлы, э... | 218 | 1,686 | 11 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-036 |
kitap-2016-tp-164-15-block-037 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Башҡорт фольклорсы-ғалимәһе, филология фәндәре докторы,
Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты Фәнүзә
Айытбай ҡыҙы
Нәҙершинаға
Фәнүзә Нәҙершина
ҮРҘӘН ҮРГӘ ҮРЛӘГӘНДӘ
Фәнүзә Айытбай ҡыҙы Нәҙершинаны күрше-күлән дәребеҙҙә лә, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙә лә танымаған, белмәгән фольклорсы-ғалимдар әҙҙер, моғайын. Ш... | 215 | 1,693 | 7 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-037 |
kitap-2016-tp-164-15-block-038 | kitap-2016-tp-164-15 | days | РӘСӘЙ ФӘНЕ КӨНӨ Мәҡәл, әйтемдәр
Белеме барҙың ҡәҙере бар.
Донъя – йоҙаҡ, асҡысы – белем.
Белемле кеше күккә ашыр.
Уҡымышлы кешенең һүҙе тәмле.
Уҡыу – күңел нуры, уҡымай ҡалған – кеше хуры.
Беләге бар берҙе йығыр, белеме бар меңде йығыр.
үҙәге
Тарих, өйрән учреж клорын биәт эшләй.
«Башҡорт
«килеп сис
«
Наил
Хөсә шинайен... | 215 | 1,585 | 13 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-038 |
kitap-2016-tp-164-15-block-039 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Халыҡ-ара стоматологтар көнө
Халыҡ әйтһә, хаҡ әйтә
Аҡыл теше ахмаҡта ла бар.
Ат тешенән билгеле, егет эшенән билгеле.
Ауыҙында теше бөткәндең ҡулында көсө бөткән.
Ашарға тешең бөтһә, эшләргә көсөң бөтөр.
Ҡаҡшаған теш төшмәй ҡалмаҫ. Тешең барҙа ашап ҡал, көсөң барҙа эшләп ҡал.
Телеңде теш аҫтында тот, ҡолағыңды киҫмәһен... | 220 | 1,547 | 13 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-039 |
kitap-2016-tp-164-15-block-040 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Йомадиәл әүүәл айы башланды.
29 көнлөк ай. 9 мартта тамамлана
ДИПЛОМАТИК ХЕҘМӘТКӘРҘӘР КӨНӨ
БАССР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре, техник фәндәр докторы, профессор, инженер-механик Хәйҙәр
Сәғит улы Ғүмәровҡа
80 йәш (1936). Фәнни эшмәкәрлеге двигателдәрҙе һәм осоу аппараттарын интеграциялау проблемаларына арналға... | 197 | 1,491 | 11 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-040 |
kitap-2016-tp-164-15-block-041 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Һүҙ – йәштәргә МАТУРЛЫҠ (Нәҫер) Уйҙарыма сыуалып тәҙрәгә ҡарап ултырам. Ҡар төшкән. Шундай таҙа, шундай саф, шундай аҡ ул! Ҡаршылағы бағананың уты төшөп, әйләнә-тирәне яҡтырта. Ошо матурлыҡҡа ҡарап, күңелгә әллә нисек рәхәт тә, һағышлы ла булып китә. Ирек бирһәләр, көнө буйы, төнө буйы тәбиғәттең бына ошо мөғжизәһенә һ... | 292 | 1,949 | 17 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-041 |
kitap-2016-tp-164-15-block-043 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Бата –
ШӘМБЕ2016 1437
Йомадиәл әүүәл айының 4-се көнө
Тел белгесе, педагогия фәндәре докторы, яҙыусы Рафаил Ғәйнетдин улы Аҙнағоловтың тыуыуына 75 йыл (1941–2015).
Рафаил Аҙнағолов
Рафаил Ғәйнет дин улы Аҙнағолов Ырым бур өлкәһе Ҡыуан дыҡ районының Үрге Үтәғол ауылында донъяға килә. Урта мәктәпте тамамлағас Совет Армия... | 188 | 1,397 | 8 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-043 |
kitap-2016-tp-164-15-block-045 | kitap-2016-tp-164-15 | days | 12 сәғ. 46 мин.
Айҙың беренсе сиреге
15Бата 02.09
2016 1437
ФЕВРАЛЬ
ДҮШӘМБЕ2016 1437
Йомадиәл әүүәл айының 6-сы көнө
Яугир-интернационалистарҙы иҫкә алыу көнө
Шағирә Лилиә Сәғиҙуллинаға 60 йәш
(1956).
БУРАН
Болоттар – оя-оя.
Һауа улы – шаян ел
Уларҙы бергә йыя.
Унан оя туҙҙыра,
Мамығын ергә ҡоя,
Урман, йылға, юлдарҙы
Б... | 205 | 1,348 | 13 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-045 |
kitap-2016-tp-164-15-block-046 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Беләһегеҙме?
Сәләмәтлеге яраҡлы тип табылған һәр ир-ат кеше хәрби хеҙмәткә алына һәм ҡораллы көстәрҙә төрлө званиеларҙа хеҙмәт итә. Ә бына үҙҙәренә бирелгән званиеларҙың мәғәнәһен, нимәне аңлат ҡанын, ҡайҙан килеп сыҡҡанын, шул терминдың этимологияһын барыһы ла беләме икән? Һалдат. Был атама барлыҡ телдәрҙә лә, бер ата... | 244 | 1,794 | 17 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-046 |
kitap-2016-tp-164-15-block-047 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Халҡыбыҙҙың күңел гәүһәрҙәре
Һалдат итеп алдылар,
Билгә ҡайыш һалдылар.
Беҙгә тигән «алма биттәр»
Илдә тороп ҡалдылар.
Ағас сүлмәк – ауыҙы тар,
Бешә һалдат аштары.
Ҡоштар осоп етмәҫ ергә
Китә һалдат баштары.
Элекке һалдат Шаһнияз Шаһимәрҙәновтан ҡыҙы Зөлҡәғиҙә яҙып алған. Учалы районы
Майор. Был атаманың нигеҙендә лати... | 215 | 1,592 | 18 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-047 |
kitap-2016-tp-164-15-block-048 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Флүрә Ноғомановаға 80 йәш (1936).
Флүрә Ноғоманова
Танылған йырсы һәм уҡытыусы Флүрә Ғәлимйән ҡыҙы Ноғоманова Ҡырмыҫҡалы районы Күлләр ауылында йырлы-моңло ғаиләлә тыуып үҫкән. Атаһы ла, әсәһе лә йырға бик оҫта булған. Һигеҙенсе класты тамамлағас, һәләтле ҡыҙ Стәрлетамаҡ мәҙәни-ағартыу ... | 181 | 1,323 | 14 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-048 |
kitap-2016-tp-164-15-block-049 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Хәҙис Шәрифтәр
Ошо өс сифатҡа эйә булғандарҙың хисаптарын Аллаһы Тәғәлә еңел итә, үҙ рәхмәте менән йәннәтенә индерә: һине мәхрүм итһәләр ҙә, уларҙың үҙҙәренә ярҙам итеүең; золомлоҡ итһәләр ҙә, уларҙы кисереүең; һинең менән араны өҙһәләр ҙә, үҙең улар эргәһенә барып йөрөүең.
Нәҫел-нәсәбегеҙҙе белегеҙ, туғандарығыҙ менән... | 276 | 1,890 | 23 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-049 |
kitap-2016-tp-164-15-block-051 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Шағир Сафуан Әлибайҙың тыуыуына 75 йыл (1941–2014).
Халыҡ-ара туған тел көнө
ТУҒАН ТЕЛ
Туған телем!
Кейек ҡаҙҙар моңо,
Ҡыйғаҡ-ҡыйғаҡ ҡаҙҙар телеме?!
Шуға микән зәңгәр бейеклеккә
Әйҙәй мине болот теҙеме!
Зәңгәр күлле, аҡ ҡайынлы яҡтың
Ҡоштар телле халҡым күңеле –
Тап зәңгәр күк төҫлө бейек, бөйөк,
Тап ҡайындай ап-аҡ түг... | 112 | 742 | 9 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-051 |
kitap-2016-tp-164-15-block-052 | kitap-2016-tp-164-15 | days | ЕРҘӘН ҺАЛДАТ АТЛАЙ
Ф. Шафиҡова һүҙҙәре М. Сәлимов көйө
Ерҙән һалдат атлай, Тыуған ерҙе һаҡлай. Ерҙә яңғырай һалдат йырҙары. Сит ерҙе ятһынып, ҡошсоҡтай талпынып, Тыуған яҡҡа ҡайта уйҙары...
Үткән йылдар шаңы, Атайҙарҙың даны Ҡалған унда, Днепр ярында. Һин ғорурһың, илем, ышаныслы сигең Шундай һалдаттарың барында.
Ҡушым... | 358 | 2,439 | 39 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-052 |
kitap-2016-tp-164-15-block-053 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Ир-егеттәргә
Терһәкле сана
САНА ЯҺАУ
Утын санаһы бер пар табандан, ике үрәсәнән, биш пар тояҡтан, шулай уҡ ҡарамаларҙан тора. Сана табандарын күбеһенсә имән һәм йыла ағасынан эшләгәндәр. Имән – сана тояҡтары өсөн дә иң һәйбәт материал. Үрәсәләрҙе дала башҡорттары ҡайындан, уҫаҡтан эшләһә, тау-урмандыҡылар һөйәндән яһағ... | 203 | 1,537 | 16 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-053 |
kitap-2016-tp-164-15-block-054 | kitap-2016-tp-164-15 | days | БАШҠОРТОСТАН РЕСПУБЛИКАҺЫ ДӘҮЛӘТ ФЛАГЫ КӨНӨ
Башҡортостан Республикаһының Дәүләт флагы көнө 2002 йылдан билдәләнә. 1992 йылдың 25 февралендә Башҡорт ССР-ы Юғары Советы республиканың исемен үҙгәртеү тураһында закон ҡабул итте һәм быға ярашлы ул Башҡортостан Республикаһы тип үҙгәртелде, республика дәүләтселегенең рәсми си... | 179 | 1,365 | 7 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-054 |
kitap-2016-tp-164-15-block-055 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Тәрбиә мәктәбе
АТАЙ ҒОРУРЛЫҒЫ – ИР БАЛАЛА…
Көтөп алынған сабыйҙың донъяға килеүе һәр бер ғаилә өсөн иң иҫтәлекле һәм дә шатлыҡлы ваҡиға. Ул үҫтерәсәк атай үҙен мәртәбәлерәк итеп тоя. Малайҙар ысын ир булып үҫһен өсөн уларҙың тәбиғәтенә ярашлы тәрбиә биреү ҙә мотлаҡ.
Бәләкәйҙән үк малайҙарҙың телмәре аҡрыныраҡ үҫешә, шу... | 266 | 2,042 | 12 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-055 |
kitap-2016-tp-164-15-block-056 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Аталы бала – арҡалы бала. А. Василов һүрәте
Малайҙарҙа буласаҡ ир-егеткә хас сифаттарҙы мөмкин тиклем иртәрәк тәрбиәләй башлау мөһим. Малайҙар аңына көслө, етеҙ, үҙаллы, ныҡышмал һәм ихтыярлы булыу, ауыр тыуға түҙеү, сыҙамлылыҡ күрһәтеү, бер ниҙән дә ҡурҡмау, биргән һүҙеңде ныҡ тотоу һымаҡ төшөнсәләрҙе һеңдереп, ошо юҫ... | 180 | 1,342 | 5 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-056 |
kitap-2016-tp-164-15-block-057 | kitap-2016-tp-164-15 | days | 2 марттан
Айҙың һуңғы
28 сиреге
Ҡалҡа –
ЙӘКШӘМБЕ2016 1437
Йомадиәл әүүәл айының 19-сы көнө
Шағирә Гөлшат Әхмәтҡужинаға 65 йәш (1951).
Журналист, әҙип, «Бельские просторы» журналының
Юрий Горюхин
I
ТӨШӨМДӘ
Таңғы йоҡола күргән төш… Йәнемде бүләм, имеш. Йәнемдең ярты өлөшө, Имеш, һиңәлер тейеш. Күкрәгемә һине ҡыҫып, Һиңә ... | 103 | 667 | 10 | 0.9999 | kitap-2016-tp-164-15-block-057 |
kitap-2016-tp-164-15-block-058 | kitap-2016-tp-164-15 | days | I
ФЕВРАЛЬ
Байый 18.48 Көн оҙ. 10.39
2 марттан Айҙың һуңғы сиреге
29 Ҡалҡа 00.59 Бата 10.38
ДҮШӘМБЕ2016 1437
Йомадиәл әүүәл айының 20-се көнө
Юмор Взвод командиры: – Иванов, нимә ул Тыуған ил? – Белмәйем. – Аңра! Тыуған ил – ул һинең әсәйең. Петров, нимә ул Тыуған ил? – Тыуған ил – ул Ивановтың әсәһе.
Сүллектә ишәк менә... | 232 | 1,388 | 14 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-058 |
kitap-2016-tp-164-15-block-059 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Бөтә донъя гражданлыҡ оборонаһы көнө
КҮҢЕЛДӘ ЯҘ
Ай-йондоҙҙар нурлап тора Кис-йыһан көмбәҙҙәрен. Иртән-кисен туңдыра ла Иретә көндөҙҙәрен. Яҙ килә ҡоштар һайратып, Иретә көндөҙҙәрен.…Йыр-моң менән тултырайым Күңелем кәрәҙҙәрен!
Рамай Ҡаһир
БУРАНАЙ
Исеменән үк күренеүенсә, мартты беҙҙә яҙ айы тип әйтергә иртәрәк. Метеоро... | 184 | 1,272 | 13 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-059 |
kitap-2016-tp-164-15-block-060 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Шағир Фәйзи Ғүмәровтың тыуыуына иртәгә
90 йыл тула (1926–2002).
Фәйзи Ғүмәров
Алыҫ райҙа ның әлбиттә төйәгенә яҙғанса уҡырға
Кәримов Тимер менән һиҙгер, күңе ҙәренә һәм юмор
Стәрлебаш районы Иҫке Хәлекәй ауылын да донъяға килгән Фәйзи Ғүмәровҡа тормош тоң шанлы-даулы юлдарын үтергә тура килә. Иң хәтәр 1943 йылда, һалда... | 190 | 1,343 | 12 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-060 |
kitap-2016-tp-164-15-block-062 | kitap-2016-tp-164-15 | days | 2 марттан
Айҙың һуңғы сиреге
2016 1437
МАРТ
ЙОМА2016 1437
Йомадиәл әүүәл айының 24-се көнө
Хеҙмәттә – хөрмәт
Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы, юридик фәндәр докторы,
Салауат Юлаев ордены кавалеры профессор Зөфәр Ирғәли улы Еникеев.
Юридик фәндәр докторы кеев республикала үҙенең депутатлыҡ эшмәкәрлеге менән... | 193 | 1,413 | 11 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-062 |
kitap-2016-tp-164-15-block-063 | kitap-2016-tp-164-15 | days | МАРТТА КҮК СЕРҘӘРЕ
Венера күҙәтелмәй. Марс (m=–0.1) төнгө сәғәт икеләрҙә ҡалҡа. Иртәнсәк офоҡтан саҡ ҡына өҫтәрәк көньяҡта урынлашҡан Үлсәү йондоҙлоғонда емелдәй. 13 марттан Саян йондоҙлоғона күсеп китә. Юпитер (m=–2.4) яҙғы күктең сағыу йондоҙо булараҡ көньяҡ-көнсығышта офоҡтан юғарыла Арыҫлан йондоҙлоғонда балҡый. Та... | 167 | 1,138 | 12 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-063 |
kitap-2016-tp-164-15-block-064 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Мартта иҫтәлекле даталар
3 – Бөтә донъя яҙыусылар көнө
8 – Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө
10 – Архивтар көнө
15 – Бөтә донъя ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау көнө
Торлаҡ-коммуналь хужалығы һәм халыҡҡа көнкүреш хеҙмәте күр теү хеҙмәткәрҙәре көнө
21 – Бөтә донъя шиғриәт көнө
Науруз байрамы (Ҡояш календары буйынса, яҙғы көн ме... | 195 | 1,417 | 6 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-064 |
kitap-2016-tp-164-15-block-065 | kitap-2016-tp-164-15 | days | БАССР-ҙың атҡаҙанған артисткаһы, йырсы Йы - һания Ғиндулла ҡыҙы Рәхмәтуллинаға иртәгә
80 йәш тула
(1936).
Йыһания Рәхмәтуллина
Байрам табынына ЛИМОН БӘЛЕШЕ май 300 г ҡаймаҡ ике лимон 300 г шәкәр 100 г ваҡланған әстрхан сәтләүеге 100 г шәкәр оно 50 г үҫемлек майы кәрәк. Йомшартылған майҙы тәрән һауытҡа һалып ҡаймаҡ өҫтә... | 286 | 1,893 | 23 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-065 |
kitap-2016-tp-164-15-block-066 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Ислам тәғлимәте
ИСЛАМ ҠАТЫН-ҠЫҘҘЫ
ЮҒАРЫҒА КҮТӘРӘ
Әҙәм, ғәләйһис-сәләм, бөтөн уңайлығы булған йәннәттә йәшәһә лә, күңел тыныслығы таба алмаған. Шул саҡта Аллаһы Тәғәлә анабыҙ Һауаны яралтҡан. Әҙәмдең, ғәләй һис-сәләм, күңеле тынысланған, хушланған. Әммә уларҙың шулай йәшәүенә, бөтөн тере йән эйәләренән, фәрештәләрҙән юғ... | 271 | 1,925 | 14 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-066 |
kitap-2016-tp-164-15-block-067 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Йомадиәл ахыр айы башланды. 29 көнлөк ай. 7 апрелдә тамамлана
Архивтар көнө
Яҙыусы Ярулла Вәлиевтең тыуыуына 95 йыл (1921–1985).
Шағир Файыҡ Мөхәмәтйәновтың тыуыуына 95 йыл (1921–2009).
Ғүмер яҡты көн шикелле, Тик килә ул бер генә, Яҡты көндәй ғүмереңдең Ҡәҙерҙәрен бел генә; Мөхәббәт утында дөрлә, Бил быуып, бешеп эшлә... | 247 | 1,800 | 18 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-067 |
kitap-2016-tp-164-15-block-068 | kitap-2016-tp-164-15 | days | 9 марттан
11 яңы Ай
ЙОМА2016 1437
Йомадиәл ахыр айының 2-се көнө
Рәсәйҙең атҡаҙанған нефть һәм газ сәнәғәте хеҙмәткәре, Башҡортостандың ат - ҡаҙанған нефтсеһе Флүр Хәким улы Хәтмуллинға
Флүр Хәтмуллин
Нефтсе-инженер Флүр Хәтмуллин Илеш районы Ябалаҡ ауылында донъя - ға килә. Хеҙмәт юлын «Башмедьстрой» тресының төҙөлөш ... | 160 | 1,216 | 10 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-068 |
kitap-2016-tp-164-15-block-069 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Тәрбиә мәктәбе
ӘҘӘМДЕ ӘҘӘМ ИТКӘН – ӘҘӘП
Кешелә иң матур һыҙат – ул әҙәплелек. Борон-борондан үҙ-үҙеңде тота белеүгә ҙур иғтибар бирелгән. Әле һүҙебеҙ ҡыҙҙар этикеты тураһында. Ни тиһәләр ҙә, бөтә нәмә ҡатын-ҡыҙға бәйле – матурлыҡ, сафлыҡ,
Иренә тоғро ҡатын, балаларының һөйөклө әсәһе булырға ҡыҙҙарҙы бәләкәстән өйрәтә б... | 227 | 1,662 | 21 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-069 |
kitap-2016-tp-164-15-block-070 | kitap-2016-tp-164-15 | days | 15 марттан
Айҙың беренсе
13 сиреге
Бата –
ЙӘКШӘМБЕ2016 1437
Йомадиәл ахыр айының 4-се көнө
ГЕОДЕЗИЯ ҺӘМ КАРТОГРАФИЯ
ХЕҘМӘТКӘРҘӘРЕ КӨНӨ
Һөнәрҙәр күп һәм һәр береһенең үҙ байрамы бар. Мәҫәлән, карта һәм атлас төҙөүселәрҙең байрамы Геодезия һәм картография хеҙмәткәрҙәре көнө тип атала. Ныҡлабыраҡ уйлап ҡараһаң, картограф ... | 251 | 1,831 | 13 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-070 |
kitap-2016-tp-164-15-block-071 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Мөхәмәтсәлим Өмөтбаевтың аҫыл фекерҙәренән:
Әҙәбиәт һәм мәғрифәт күберәген үҙ эсендә табуттары ғәйре
Поляктың ғәнимәт ҡатыны ғөрфәлә дем.
уратып
БАҠСАҺАРАЙ ҠАЛАҺЫНДА
Баҡсаһарай ҡалаһында хандарҙың баҡса вә һарайҙары, фонтандары, йәғни шишмәләре вә жамиғтары (1) – ғәжәйеп ерҙәрҙер. Ихатаһында
Сәлимгәрәй хандың ике манар... | 214 | 1,495 | 18 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-071 |
kitap-2016-tp-164-15-block-072 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Айҙың беренсе
15 сиреге
ШИШӘМБЕ2016 1437
Йомадиәл ахыр айының 6-сы көнө
Бөтә донъя ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау көнө
Был көндө 1992 йылда РСФСР-ҙың
Юғары Советы әйбер һатып алырға, кәрәкле тауарға заказ ҡалдырырға йә билдәле хеҙмәт төрө менән файҙаланырға теләгән граждандарҙың хоҡуҡтарын яҡлау тура һында закон ҡабул ... | 245 | 1,771 | 16 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-072 |
kitap-2016-tp-164-15-block-073 | kitap-2016-tp-164-15 | days | 15 марттан
Айҙың беренсе
16 сиреге
ШАРШАМБЫ2016 1437
Йомадиәл ахыр айының 7-се көнө
Халыҡ әйтһә, хаҡ әйтә
Әсә янында бала етем булмай.
Бала өсөн әсәнең йөрәге, атаның беләге һыҙлар.
Бала шатлығы – әсә шатлығы.
Баланың бармағы ауыртһа, әсәнең йөрәге ауыртыр.
Ҡыҙ ҡыҙлы булмаҫ, әсә ҡәҙерен белмәһә, ул уллы булмаҫ, ата ҡәҙ... | 185 | 1,241 | 16 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-073 |
kitap-2016-tp-164-15-block-074 | kitap-2016-tp-164-15 | days | БАШҠОРТ ҠАТЫН-ҠЫҘҘАРЫНА
ӨНДӘМӘ
Үҙ балаһының атаһын яманлаған ҡатын киләсәккә таш ырғытыусы булып һаналыр. Етәксе йәки рәсми органдарҙа һөйләүе лә, эше лә ихлас һәм кәрәкле һаналмаҫ, яҡшы һөҙөмтә бирмәҫ. Ил алдында хаҡы түбән
Башҡорт халҡының теле, мәҙәниәте, моңо, йола итәғәтенә янаған һәр бер ҡурҡыныс, әхлаҡи боҙоҡлоҡ... | 183 | 1,271 | 12 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-074 |
kitap-2016-tp-164-15-block-075 | kitap-2016-tp-164-15 | days | Шағирә һәм журналист Земфира Аҡбутинаға 50 йәш (1966).
Земфира Аҡбутина
Земфира
Бөр
Иҫке Монасип гәзиттәрендә шиғырҙар йыйынтығында
Хәкимйән ҡыҙы Аҡбутина йән районы Тимер ауылында тыуған.
урта мәктәбен, Башҡорт дәүләт педагогия институтын тамамлаған.
Хеҙмәт юлын Өфөләге 1-се һанлы балалар йортонда башлай, «Ленинсы», «... | 127 | 942 | 10 | 1 | kitap-2016-tp-164-15-block-075 |
Bashkir Books & Calendars Cleaned (Kitap)
Curated, cleaned and structured Bashkir literature and annual calendars (Kitap Publishing House) for LLM pretraining and fine-tuning.
Overview
A curated, deduplicated and filtered edition of modern Bashkir book publications and annual cultural calendars derived from the original bashkorttele/books-kitap dataset published by the Foundation for the Preservation and Development of the Bashkir Language.
The dataset includes material from 36 books and annual calendars published by the Zainab Biisheva Bashkir Publishing House "Kitap" (including folklore tales «Әкиәт иленә сәйәхәт», prose by Farzana Akbulatova, Aibulat Sasanbayev, Ralif Kinyabaev, and 12 annual wall/desk cultural calendars spanning 2014–2026). Repetitive astronomical tables (sunrise/sunset, moon phases, Hijri dates), catalog metadata (УДК, ББК, ISBN), and publisher boilerplate were systematically removed, and language purity was verified using neural language identification.
| At a glance | |
|---|---|
| Task | Text generation, Fill-mask, Language Modeling |
| Default config | sections (6,044 sections/entries, 1.26M words) |
| Fields | id, book_id, segmentation, text, n_words, n_chars, n_sentences, ba_prob, source_id |
| Source | Zainab Biisheva Bashkir Publishing House "Kitap" (via bashkorttele/books-kitap) |
| License | CC-BY-4.0 |
Contents
Files and Configurations
| Configuration | File | Rows | Words | Description |
|---|---|---|---|---|
sections (default) |
cleaned_sections.parquet |
5,641 | 1,132,418 | Coherent daily calendar articles and book chapters |
sentences |
cleaned_sentences.parquet |
73,821 | 647,205 | Deduplicated sentences (3..40 words, NER-protected, strict syntax) |
Schema
sections configuration:
| Column | Type | Description |
|---|---|---|
id |
string | Unique record identifier (e.g. kitap-2016-tp-164-15-block-002) |
book_id |
string | Publication identifier (e.g. kitap-2016-tp-164-15, kitap-si-2026-skazki) |
segmentation |
string | Source segmentation type (days, headings, toc, whole) |
text |
string | Cleaned section/article text |
n_words |
int64 | Word count of the cleaned text |
n_chars |
int64 | Character count of the cleaned text |
n_sentences |
int64 | Number of extracted sentences |
ba_prob |
float64 | Neural Bashkir LID confidence score (0.90..1.00) |
source_id |
string | Upstream block identifier |
sentences configuration:
| Column | Type | Description |
|---|---|---|
sentence_id |
string | Unique sentence identifier |
text |
string | Clean sentence text |
book_id |
string | Publication identifier |
word_count |
int64 | Sentence word count |
source_id |
string | Upstream block identifier |
Examples
Sections configuration:
| Book ID | Preview | ba_prob |
Words |
|---|---|---|---|
| kitap-2016-tp-164-15 | 50 йыл элек (1966, 1 ғинуар) Өфө телеүҙәгенән СССР-ҙың Үҙәк телевидениеһы программаларының даими трансляцияһы башлана... | 1.0000 | 258 |
| kitap-si-2026-skazki | АЙЫУ МЕНӘН БАЛ ҠОРТТАРЫ орон-борон заманда, өйрәк үрәтник, һайыҫҡан дисәтник саҡта булған, ти, бер тайыш табан айыу... | 1.0000 | 114 |
Sentences configuration:
| Book ID | Text | Words |
|---|---|---|
| kitap-2016-tp-164-15 | һәр кемдең ҡалалыр бер йәдкәре... | 5 |
| kitap-2016-tp-164-15 | Йыл иртәһе тиҙәр... ғинуарҙы, Тимәк, ғинуар йылды башланы. | 8 |
| kitap-2017-tp-144-16 | Күтәреләйек беҙ үҙебеҙ! | 3 |
Method
upstream jsonl (6,081 records)
├── 1. strip calendar astronomical headers (sunrise, moon phases, hijri dates)
├── 2. strip bibliographic catalog lines (УДК, ББК, ISBN, publisher colophons)
├── 3. reject syllabified primers & multi-column interlaced corrupted scans (405 dropped)
├── 4. normalize whitespace and detached OCR punctuation ("һүҙ ." -> "һүҙ.")
├── 5. anonymize publisher contacts: mask phones ([ТЕЛЕФОН]) and emails ([EMAIL])
├── 6. neural language filter: failed09/bashkir-lid (ba_prob >= 0.90) (35 non-ba dropped)
├── 7. sentence segmentation with initials/abbreviation protection, casing & syntax filters, deduplication (73,821 unique sentences)
└── 8. export zstd Parquet: sections (5,641) & sentences (73,821)
Quality and Use
Data Sanitization & PII Protection
To protect personal privacy, all texts were passed through automated PII detection. Phone numbers and publisher email addresses have been masked with standard placeholders: [ТЕЛЕФОН] and [EMAIL].
Limitations
- Fully Automated Pipeline: Text extraction, boilerplate stripping, language identification, and sentence splitting were executed entirely automatically. Consequently, residual OCR artifacts from upstream PDF digitization, broken hyphenations, rare fragmented phrases, or imperfect sentence boundary detections may remain.
- Folklore and Literary Vocabulary: Texts contain rich idiomatic, dialectal, and traditional vocabulary (especially in folk tales and author collections), representing literary and historical registers of Bashkir.
- Calendar Origins: Daily calendar entries represent concise biographies, cultural essays, culinary recipes, and folk wisdom, distinct from long-form novels.
Related Resources
- Bashkir LID (Binary BA vs NON_BA) —
compact ONNX language gate used for neural language filtering (
ba_prob >= 0.90) in this dataset. - Bashkir-Russian Phrasebook Corpus — reviewed and cleaned conversational parallel corpus, also derived and optimized from bashkorttele releases.
- Bashkir Periodicals Cleaned (Izddom) — companion dataset containing 38,039 cleaned articles and 1.66M sentences from Bashkir magazines and newspapers.
Usage
pip install datasets pyarrow
from datasets import load_dataset
# Load full sections/stories for pretraining
dataset = load_dataset("failed09/bashkir-books-kitap", "sections", split="train")
print(dataset[0]["text"][:200])
# Load deduplicated sentences
sentences = load_dataset("failed09/bashkir-books-kitap", "sentences", split="train")
print(sentences[0])
Or directly with Pandas:
import pandas as pd
df = pd.read_parquet("cleaned_sections.parquet")
print(df.head())
License
Distributed under the CC BY 4.0 license.
The release contains derived text extracted from books and calendars published by the Zainab Biisheva Bashkir Publishing House "Kitap" and processed by the Foundation for the Preservation and Development of the Bashkir Language (bashkorttele). Original rights remain with the authors and publishers; users should preserve upstream attribution.
Citation
@dataset{failed09_bashkir_books_kitap_2026,
title = {Bashkir Books and Calendars Cleaned (Kitap)},
author = {failed09},
year = {2026},
publisher = {Hugging Face},
url = {https://huggingface.co/datasets/failed09/bashkir-books-kitap},
note = {Derived from bashkorttele/books-kitap}
}
Open Bashkir Data and Sources 🐝
This release is part of an open-source effort to support the development, preservation and practical use of the Bashkir language. Other related models, datasets and tools are available on the author's Hugging Face profile.
The author does not claim ownership or authorship of the source texts or other materials used to derive this release; rights and licensing remain with the original authors, publishers and dataset providers. Source texts are not redistributed in this repository, so users should follow the licenses and attribution requirements of the relevant upstream resources.
- Downloads last month
- 60