id stringlengths 12 12 | date timestamp[s]date 0014-08-19 00:00:00 2026-07-24 00:00:00 ⌀ | month_day stringclasses 366
values | year int64 -1,184 2.03k | kind stringclasses 3
values | event stringlengths 9 213 | event_raw stringlengths 12 752 | scope stringclasses 2
values | topic stringclasses 14
values | source_page stringclasses 366
values | source_url stringclasses 366
values | revid int64 36.1M 37.8M | retrieved_at timestamp[s]date 2026-08-17 07:15:48 2026-08-17 07:16:36 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
d14273266a61 | 1906-01-01T00:00:00 | 01-01 | 1,906 | doğum | Türk iş insanı ve Sabancı Holding'in kurucusu Hacı Ömer Sabancı dünyaya geldi. | Hacı Ömer Sabancı, Türk iş insanı ve Sabancı Holding'in kurucusu (ö. 1966) | Türkiye | Ekonomi/İş | 1 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/1_Ocak | 37,059,249 | 2026-08-17T07:15:48 |
4afd3ab63fb2 | 1923-01-01T00:00:00 | 01-01 | 1,923 | olay | Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı kuruldu. | Türkiye'nin ilk futbol federasyonu olan "Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı" (bugün Türkiye Futbol Federasyonu) kuruldu | Türkiye | Spor | 1 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/1_Ocak | 37,059,249 | 2026-08-17T07:15:48 |
f6fa8b9de85e | 1929-01-01T00:00:00 | 01-01 | 1,929 | olay | Millet mektepleri açıldı. | Millet mektepleri açıldı | Türkiye | Toplum/Hukuk | 1 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/1_Ocak | 37,059,249 | 2026-08-17T07:15:48 |
20d16278607e | 1938-01-01T00:00:00 | 01-01 | 1,938 | doğum | Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu Halit Akçatepe dünyaya geldi. | Halit Akçatepe, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2017) | Türkiye | Sanat/Kültür/Eğlence | 1 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/1_Ocak | 37,059,249 | 2026-08-17T07:15:48 |
aa15909cf9e3 | 1948-01-01T00:00:00 | 01-01 | 1,948 | doğum | Türk ekonomist, siyasetçi ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli dünyaya geldi. | Devlet Bahçeli, Türk ekonomist, siyasetçi ve MHP Genel Başkanı | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 1 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/1_Ocak | 37,059,249 | 2026-08-17T07:15:48 |
285ef2eecb15 | 1952-01-01T00:00:00 | 01-01 | 1,952 | doğum | Türk şarkıcı, besteci, yapımcı ve oyuncu İbrahim Tatlıses dünyaya geldi. | İbrahim Tatlıses, Türk şarkıcı, besteci, yapımcı ve oyuncu | Türkiye | Sanat/Kültür/Eğlence | 1 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/1_Ocak | 37,059,249 | 2026-08-17T07:15:48 |
ab0763727347 | 1958-01-01T00:00:00 | 01-01 | 1,958 | olay | Avrupa Ekonomik Topluluğu kuruldu. | Avrupa Ekonomik Topluluğu kuruldu | Global | Siyaset/Yönetim | 1 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/1_Ocak | 37,059,249 | 2026-08-17T07:15:48 |
aa47f7023835 | 1959-01-01T00:00:00 | 01-01 | 1,959 | olay | Küba Devrimi zaferle sonuçlandı. | Küba Devriminin zaferi: Diktatör Fulgencio Batista yeni yılın ilk saatlerinde Havana'dan kaçtı. Camilo Cienfuegos ve Che Guevara önderliğindeki gerilla kolları Havana'ya girmeye başladı. Bütün Küba'da işçiler ve köylüler Fidel Castro'nun çağrısına uyarak genel greve başladı | Global | Siyaset/Yönetim | 1 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/1_Ocak | 37,059,249 | 2026-08-17T07:15:48 |
23200ecfde9e | 1971-01-01T00:00:00 | 01-01 | 1,971 | doğum | Türk şarkıcı, söz yazarı ve oyuncu Emrah dünyaya geldi. | Emrah, Türk şarkıcı, söz yazarı ve oyuncu | Türkiye | Sanat/Kültür/Eğlence | 1 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/1_Ocak | 37,059,249 | 2026-08-17T07:15:48 |
67a808960341 | 1995-01-01T00:00:00 | 01-01 | 1,995 | olay | Dünya Ticaret Örgütü kuruldu. | Dünya Ticaret Örgütü kuruldu | Global | Ekonomi/İş | 1 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/1_Ocak | 37,059,249 | 2026-08-17T07:15:48 |
687159fe72c4 | 1996-01-01T00:00:00 | 01-01 | 1,996 | olay | Gümrük Birliği anlaşması yürürlüğe girdi. | Gümrük Birliği anlaşması Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Anlaşma, Türkiye ile 15 Avrupa ülkesi arasında geçerli oldu | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 1 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/1_Ocak | 37,059,249 | 2026-08-17T07:15:48 |
02f75bf3e8f8 | 1999-01-01T00:00:00 | 01-01 | 1,999 | olay | Avrupa para birimi Euro yürürlüğe girdi. | Avrupa para birimi "Euro" yürürlüğe girdi. (Birleşik Krallık, Danimarka, İsveç ve Yunanistan hariç) | Global | Ekonomi/İş | 1 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/1_Ocak | 37,059,249 | 2026-08-17T07:15:48 |
2d19441c99a0 | 2002-01-01T00:00:00 | 01-01 | 2,002 | olay | Euro banknot ve bozuk paraları kullanılmaya başlandı. | Euro banknot ve bozuk paraları Avrupa Birliği üyesi ülkelerde kullanılmaya başlandı | Global | Ekonomi/İş | 1 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/1_Ocak | 37,059,249 | 2026-08-17T07:15:48 |
da0eec41585f | 2005-01-01T00:00:00 | 01-01 | 2,005 | olay | Türk lirası'ndan altı sıfır atıldı. | Türk lirası'ndan (TL) 6 sıfır atıldı. Yeni Türk Lirası (YTL) tedavüle girdi | Türkiye | Ekonomi/İş | 1 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/1_Ocak | 37,059,249 | 2026-08-17T07:15:48 |
84c2e62a07ea | 1523-01-02T00:00:00 | 01-02 | 1,523 | olay | Kanuni Sultan Süleyman Rodos Adası'nı fethetti. | Rodos Adası, Kanuni Sultan Süleyman tarafından fethedildi | Türkiye | Savaş/Çatışma | 2 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/2_Ocak | 36,633,043 | 2026-08-17T07:16:09 |
1b47eece75dd | 1852-01-02T00:00:00 | 01-02 | 1,852 | doğum | Türk şair ve diplomat (Makber ve Eşber gibi yapıtlarıyla tanınan) Abdülhak Hamit Tarhan dünyaya geldi. | Abdülhak Hamit Tarhan, Türk şair ve diplomat (Makber ve Eşber gibi yapıtlarıyla tanınan) (ö. 1937) | Türkiye | Sanat/Kültür/Eğlence | 2 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/2_Ocak | 36,633,043 | 2026-08-17T07:16:09 |
c7cce1ecd424 | 1935-01-02T00:00:00 | 01-02 | 1,935 | olay | Soyadı Kanunu yürürlüğe girdi. | Türkiye'de Soyadı Kanunu yürürlüğe girdi | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 2 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/2_Ocak | 36,633,043 | 2026-08-17T07:16:09 |
5751500d15cf | 1943-01-02T00:00:00 | 01-02 | 1,943 | doğum | Türk müzisyen, besteci ve şarkıcı Barış Manço dünyaya geldi. | Barış Manço, Türk müzisyen, besteci ve şarkıcı (ö. 1999) | Türkiye | Sanat/Kültür/Eğlence | 2 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/2_Ocak | 36,633,043 | 2026-08-17T07:16:09 |
769b2219c4da | 1943-01-02T00:00:00 | 01-02 | 1,943 | doğum | Türk oyuncu ve yazar Filiz Akın dünyaya geldi. | Filiz Akın, Türk oyuncu ve yazar (ö. 2025) | Türkiye | Sanat/Kültür/Eğlence | 2 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/2_Ocak | 36,633,043 | 2026-08-17T07:16:09 |
f15031640a9c | 1959-01-02T00:00:00 | 01-02 | 1,959 | olay | Fidel Castro Küba lideri oldu. | Fidel Castro, Küba lideri oldu | Global | Siyaset/Yönetim | 2 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/2_Ocak | 36,633,043 | 2026-08-17T07:16:09 |
01bb999d518e | 1975-01-02T00:00:00 | 01-02 | 1,975 | olay | Charlie Chaplin'e şövalyelik unvanı verildi. | Charlie Chaplin'e (Şarlo), Birleşik Krallık'ta "Sir" unvanı verildi | Global | Sanat/Kültür/Eğlence | 2 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/2_Ocak | 36,633,043 | 2026-08-17T07:16:09 |
f7523cfff90a | 1979-01-02T00:00:00 | 01-02 | 1,979 | olay | Ege Denizi'nde dünyanın ilk İslam batığı bulundu. | Türk ve Amerikalı arkeologların beş yıl süren ortak çalışmalarıyla, dünyanın ilk İslam batığı Ege Denizi'nde bulundu | Türkiye | Keşif/Coğrafya | 2 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/2_Ocak | 36,633,043 | 2026-08-17T07:16:09 |
93763036b910 | 1979-01-02T00:00:00 | 01-02 | 1,979 | doğum | Türk oyuncu, sunucu ve manken Çağla Şikel dünyaya geldi. | Çağla Şikel, Türk oyuncu, sunucu ve manken | Türkiye | Sanat/Kültür/Eğlence | 2 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/2_Ocak | 36,633,043 | 2026-08-17T07:16:09 |
2e1f897ac548 | 1980-01-02T00:00:00 | 01-02 | 1,980 | olay | TSK'nin 27 Aralık Muhtırası kamuoyuna açıklandı. | Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): TSK'nin verdiği 27 Aralık Muhtırası, Cumhurbaşkanlığı tarafından kamuoyuna açıklandı | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 2 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/2_Ocak | 36,633,043 | 2026-08-17T07:16:09 |
11314e5f7a31 | 1993-01-02T00:00:00 | 01-02 | 1,993 | olay | Türk Silahlı Kuvvetleri Somali'ye asker gönderdi. | Mehmetçik Somali'de: Türk Silahlı Kuvvetleri, BM'nin çağrısı üzerine 43 yıl aradan sonra ikinci kez bir yabancı ülkenin topraklarına ayak bastı | Türkiye | Savaş/Çatışma | 2 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/2_Ocak | 36,633,043 | 2026-08-17T07:16:09 |
38273b990d36 | 2003-01-02T00:00:00 | 01-02 | 2,003 | olay | Kopenhag kriterlerine uyum için yasal değişiklikler TBMM'de kabul edildi. | Kopenhag kriterlere ile Anayasaya uyum çerçevesinde bazı yasalarda değişiklik öngören tasarı TBMM'de kabul edildi. Yasaya göre, siyasi partilerin kapatılması davalarında 5/3 çoğunluk aranacak. İşkence ve kötü muamele suçlarından verilen cezalar para cezasına çevrilemeyecek. Anayasa Mahkemesi, siyasi partinin devlet yar... | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 2 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/2_Ocak | 36,633,043 | 2026-08-17T07:16:09 |
df424d81ce59 | 2025-01-02T00:00:00 | 01-02 | 2,025 | ölüm | Türk şarkıcı, besteci, yazar ve oyuncu Ferdi Tayfur hayatını kaybetti. | Ferdi Tayfur, Türk şarkıcı, besteci, yazar ve oyuncu (d. 1945) | Türkiye | Sanat/Kültür/Eğlence | 2 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/2_Ocak | 36,633,043 | 2026-08-17T07:16:09 |
7a9b054c9226 | 1496-01-03T00:00:00 | 01-03 | 1,496 | olay | Leonardo da Vinci'nin uçma makinesi testi başarısız oldu. | Leonardo da Vinci bir uçma makinesini test etti, fakat başarısız oldu | Global | Bilim/Teknoloji | 3 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/3_Ocak | 37,348,605 | 2026-08-17T07:16:09 |
279ffa7efb4f | 1501-01-03T00:00:00 | 01-03 | 1,501 | ölüm | Türk şair Ali Şir Nevai hayatını kaybetti. | Ali Şir Nevai, Türk şair (d. 1441) | Türkiye | Sanat/Kültür/Eğlence | 3 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/3_Ocak | 37,348,605 | 2026-08-17T07:16:09 |
8954decdc67b | 1521-01-03T00:00:00 | 01-03 | 1,521 | olay | Martin Luther, Roma Katolik Kilisesi tarafından aforoz edildi. | Martin Luther, Roma Katolik Kilisesi tarafından aforoz edildi | Global | Din | 3 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/3_Ocak | 37,348,605 | 2026-08-17T07:16:09 |
b8a3a1a12bca | 1777-01-03T00:00:00 | 01-03 | 1,777 | olay | George Washington, Charles Cornwallis'i Princeton Muharebesi'nde yendi. | Amerikalı General George Washington, İngiliz General Charles Cornwallis'i Princeton Muharebesi'nde yenilgiye uğrattı | Global | Savaş/Çatışma | 3 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/3_Ocak | 37,348,605 | 2026-08-17T07:16:09 |
cd8e3982a128 | 1889-01-03T00:00:00 | 01-03 | 1,889 | olay | Nietzsche akli dengesini yitirdi. | Nietzsche, akli dengesini yitirdi | Global | Diğer | 3 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/3_Ocak | 37,348,605 | 2026-08-17T07:16:09 |
a15f4f83cbfd | 1892-01-03T00:00:00 | 01-03 | 1,892 | doğum | İngiliz romancı ve bilim insanı (1954-55 arasında yayımladığı Yüzüklerin Efendisi üçlemesiyle ünlenen) J. R. R. Tolkien dünyaya geldi. | J. R. R. Tolkien, İngiliz romancı ve bilim insanı (1954-55 arasında yayımladığı Yüzüklerin Efendisi üçlemesiyle ünlenen) (ö. 1973) | Global | Sanat/Kültür/Eğlence | 3 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/3_Ocak | 37,348,605 | 2026-08-17T07:16:09 |
3ef626a08209 | 1922-01-03T00:00:00 | 01-03 | 1,922 | olay | Mersin düşman işgalinden kurtuldu. | Mersin'in düşman işgalinden kurtuluşu | Türkiye | Savaş/Çatışma | 3 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/3_Ocak | 37,348,605 | 2026-08-17T07:16:09 |
edf9583bb1c0 | 1925-01-03T00:00:00 | 01-03 | 1,925 | olay | Benito Mussolini tüm yetkileri elinde topladı. | İtalya'da Benito Mussolini, bütün yetkileri elinde topladı | Global | Siyaset/Yönetim | 3 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/3_Ocak | 37,348,605 | 2026-08-17T07:16:09 |
cba842de6fc0 | 1945-01-03T00:00:00 | 01-03 | 1,945 | olay | Türkiye Japonya ile ilişkilerini kesti. | Türkiye, Japonya ile ilişkilerini kesmeye karar verdi | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 3 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/3_Ocak | 37,348,605 | 2026-08-17T07:16:09 |
fe02e50b4267 | 1952-01-03T00:00:00 | 01-03 | 1,952 | olay | Erzurum ve Hasankale'de deprem meydana geldi. | Erzurum ve Hasankale'de deprem: 69 kişi öldü, 299 kişi yaralandı | Türkiye | Afet/Kaza | 3 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/3_Ocak | 37,348,605 | 2026-08-17T07:16:09 |
86b4c8aac22c | 1961-01-03T00:00:00 | 01-03 | 1,961 | olay | Kürt devleti kurmakla suçlanan 49 kişinin yargılanmasına başlandı. | Bağımsız bir Kürt devleti kurmak istemekle suçlanan 49 kişinin yargılanmasına Ankara'da başlandı | Türkiye | Toplum/Hukuk | 3 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/3_Ocak | 37,348,605 | 2026-08-17T07:16:09 |
64f035092382 | 1986-01-03T00:00:00 | 01-03 | 1,986 | olay | İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında hisse senetleri alım satımı başladı. | İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında (İMKB) hisse senetleri alım satımı başladı | Türkiye | Ekonomi/İş | 3 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/3_Ocak | 37,348,605 | 2026-08-17T07:16:09 |
dc4355cd1bd7 | 1643-01-04T00:00:00 | 01-04 | 1,643 | doğum | İngiliz matematikçi ve modern fiziğin kurucusu Isaac Newton dünyaya geldi. | Isaac Newton, İngiliz matematikçi ve modern fiziğin kurucusu (ö. 1727) | Global | Bilim/Teknoloji | 4 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/4_Ocak | 36,982,732 | 2026-08-17T07:16:09 |
ffa66beef7af | 1785-01-04T00:00:00 | 01-04 | 1,785 | doğum | Alman yazar (Grimm Kardeşler'in büyüğü) Jacob Grimm dünyaya geldi. | Jacob Grimm, Alman yazar (Grimm Kardeşler'in büyüğü) (ö. 1863) | Global | Sanat/Kültür/Eğlence | 4 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/4_Ocak | 36,982,732 | 2026-08-17T07:16:09 |
1ee65221658e | 1809-01-04T00:00:00 | 01-04 | 1,809 | doğum | Fransız eğitimci (görme engellilerce yaygın olarak kullanılan ve kendi adıyla anılan Braille alfabesini icat eden) Louis Braille dünyaya geldi. | Louis Braille, Fransız eğitimci (görme engellilerce yaygın olarak kullanılan ve kendi adıyla anılan Braille alfabesini icat eden) (ö. 1852) | Global | Toplum/Hukuk | 4 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/4_Ocak | 36,982,732 | 2026-08-17T07:16:09 |
3c9bb602acf5 | 1861-01-04T00:00:00 | 01-04 | 1,861 | doğum | Osmanlı'nın son padişahı Mehmet Vahideddin dünyaya geldi. | Mehmet Vahideddin, Osmanlı'nın son padişahı (ö. 1926) | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 4 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/4_Ocak | 36,982,732 | 2026-08-17T07:16:09 |
1a84cd33c780 | 1878-01-04T00:00:00 | 01-04 | 1,878 | olay | Rus orduları Sofya'daki Osmanlı egemenliğini sona erdirdi. | 93 Harbi savaşı sırasında Rus orduları tarafından Sofya'nın Osmanlı egemenliği sona erdirildi | Türkiye | Savaş/Çatışma | 4 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/4_Ocak | 36,982,732 | 2026-08-17T07:16:09 |
e70b49384814 | 1911-01-04T00:00:00 | 01-04 | 1,911 | olay | Babıâli yangını meydana geldi. | Babıâli yangını | Türkiye | Afet/Kaza | 4 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/4_Ocak | 36,982,732 | 2026-08-17T07:16:09 |
81af231d7c76 | 1932-01-04T00:00:00 | 01-04 | 1,932 | olay | Mahatma Gandhi Hindistan'da tutuklandı. | Hindistan'da Mahatma Gandhi tutuklandı | Global | Siyaset/Yönetim | 4 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/4_Ocak | 36,982,732 | 2026-08-17T07:16:09 |
0e3d6332fa70 | 1944-01-04T00:00:00 | 01-04 | 1,944 | olay | Sovyet askerleri Polonya sınırını geçti. | Sovyet askerleri, savaş öncesinin Polonya sınırını geçti | Global | Savaş/Çatışma | 4 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/4_Ocak | 36,982,732 | 2026-08-17T07:16:09 |
a87d4268d5f5 | 1958-01-04T00:00:00 | 01-04 | 1,958 | olay | Sputnik 1 yörüngeden Dünya'ya düştü. | Sovyetler Birliği'nin 1957'de fırlattığı ilk yapay Dünya uydusu Sputnik 1, yörüngeden Dünya'ya düştü | Global | Uzay | 4 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/4_Ocak | 36,982,732 | 2026-08-17T07:16:09 |
43d0b2807d2a | 1960-01-04T00:00:00 | 01-04 | 1,960 | ölüm | Fransız yazar, düşünür ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Albert Camus hayatını kaybetti. | Albert Camus, Fransız yazar, düşünür ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1913) | Global | Sanat/Kültür/Eğlence | 4 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/4_Ocak | 36,982,732 | 2026-08-17T07:16:09 |
3bb0bdf25080 | 1986-01-04T00:00:00 | 01-04 | 1,986 | olay | Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün yapımına başlandı. | İstanbul Boğazı'nda, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün yapımına başlandı | Türkiye | Ulaşım | 4 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/4_Ocak | 36,982,732 | 2026-08-17T07:16:09 |
5ec42d264efa | 2010-01-04T00:00:00 | 01-04 | 2,010 | olay | Burç Halife'nin inşaatı tamamlandı. | Burç Halife'nin inşaatı tamamlandı ve dünyanın en yüksek gökdeleni ünvanını elde etti | Global | Bilim/Teknoloji | 4 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/4_Ocak | 36,982,732 | 2026-08-17T07:16:09 |
b1d72c28df9b | 1809-01-05T00:00:00 | 01-05 | 1,809 | olay | Kale-i Sultaniye Antlaşması imzalandı. | 1807-1809 Osmanlı-İngiliz Savaşı'nı sona erdiren Kale-i Sultaniye Antlaşması imzalandı | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 5 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/5_Ocak | 37,469,736 | 2026-08-17T07:16:09 |
b3eb6c76aa51 | 1919-01-05T00:00:00 | 01-05 | 1,919 | olay | Alman İşçi Partisi kuruldu. | Weimar Cumhuriyeti'nde Alman İşçi Partisi kuruldu. Bu parti daha sonra "Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi" adını alacaktı | Global | Siyaset/Yönetim | 5 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/5_Ocak | 37,469,736 | 2026-08-17T07:16:09 |
bfc6c23fc113 | 1921-01-05T00:00:00 | 01-05 | 1,921 | olay | Çerkez Ethem ve kardeşleri Yunan İşgal Kuvvetleri'ne sığındı. | Çerkez Ethem ve kardeşleri, Yunan İşgal Kuvvetleri'ne sığındılar | Türkiye | Savaş/Çatışma | 5 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/5_Ocak | 37,469,736 | 2026-08-17T07:16:09 |
c3922a3e7124 | 1922-01-05T00:00:00 | 01-05 | 1,922 | olay | Adana düşman işgalinden kurtuldu. | Adana'nın düşman işgalinden kurtuluşu | Türkiye | Savaş/Çatışma | 5 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/5_Ocak | 37,469,736 | 2026-08-17T07:16:09 |
1d3b7aba0215 | 1941-01-05T00:00:00 | 01-05 | 1,941 | doğum | Japon manga ve anime sanatçısı Hayao Miyazaki dünyaya geldi. | Hayao Miyazaki, Japon manga ve anime sanatçısı | Global | Sanat/Kültür/Eğlence | 5 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/5_Ocak | 37,469,736 | 2026-08-17T07:16:09 |
25387f0624b4 | 1961-01-05T00:00:00 | 01-05 | 1,961 | olay | Yassıada duruşmalarında 6-7 Eylül Olayları davası sonuçlandı. | Yassıada duruşmaları devam ediyor. 6-7 Eylül Olayları davası sonuçlandı. Sanıklardan Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve eski İzmir valisi Kemal Hadımlı mahkûm oldular. Aynı gün Fuad Köprülü ve Fahrettin Kerim Gökay Yassıada'dan tahliye edildi | Türkiye | Toplum/Hukuk | 5 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/5_Ocak | 37,469,736 | 2026-08-17T07:16:09 |
11ed8db42658 | 1979-01-05T00:00:00 | 01-05 | 1,979 | olay | DİSK'in çağrısıyla Türkiye çapında iş bırakma eylemi yapıldı. | DİSK'in çağrısıyla Türkiye çapında 5 dakika iş bırakma eylemi (Faşizmi Lanetleme Eylemi) yapıldı | Türkiye | Toplum/Hukuk | 5 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/5_Ocak | 37,469,736 | 2026-08-17T07:16:09 |
fa481768440f | 1999-01-05T00:00:00 | 01-05 | 1,999 | doğum | Türk öğrenci Berkin Elvan dünyaya geldi. | Berkin Elvan, Türk öğrenci (ö. 2014) | Türkiye | Diğer | 5 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/5_Ocak | 37,469,736 | 2026-08-17T07:16:09 |
d0f3c252ff15 | 2018-01-05T00:00:00 | 01-05 | 2,018 | ölüm | Türk meddah, tiyatro ve sinema oyuncusu Münir Özkul hayatını kaybetti. | Münir Özkul, Türk meddah, tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1925) | Türkiye | Sanat/Kültür/Eğlence | 5 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/5_Ocak | 37,469,736 | 2026-08-17T07:16:09 |
80c146e9fc62 | 1412-01-06T00:00:00 | 01-06 | 1,412 | doğum | Fransız kahraman ve azize Jan Dark dünyaya geldi. | Jan Dark, Fransız kahraman ve azize (ö. 1431) | Global | Savaş/Çatışma | 6 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/6_Ocak | 36,613,417 | 2026-08-17T07:16:09 |
48f2f0ed679c | 1854-01-06T00:00:00 | 01-06 | 1,854 | doğum | Sir Arthur Conan Doyle tarafından oluşturulan Britanyalı hayalî dedektif ve kahraman Sherlock Holmes dünyaya geldi. | Sherlock Holmes, Sir Arthur Conan Doyle tarafından oluşturulan Britanyalı hayalî dedektif ve kahraman | Global | Sanat/Kültür/Eğlence | 6 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/6_Ocak | 36,613,417 | 2026-08-17T07:16:09 |
c1a6de9ff0b1 | 1896-01-06T00:00:00 | 01-06 | 1,896 | doğum | Türk pilot, mühendis ve müteşebbis (Türk havacılık önderi) Vecihi Hürkuş dünyaya geldi. | Vecihi Hürkuş, Türk pilot, mühendis ve müteşebbis (Türk havacılık önderi) (ö. 1969) | Türkiye | Bilim/Teknoloji | 6 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/6_Ocak | 36,613,417 | 2026-08-17T07:16:09 |
681d42e18a4a | 1919-01-06T00:00:00 | 01-06 | 1,919 | ölüm | ABD'nin 26. Başkanı ve Nobel Barış Ödülü sahibi Theodore Roosevelt hayatını kaybetti. | Theodore Roosevelt, ABD'nin 26. Başkanı ve Nobel Barış Ödülü sahibi (d. 1858) | Global | Siyaset/Yönetim | 6 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/6_Ocak | 36,613,417 | 2026-08-17T07:16:09 |
5e03bb6021e8 | 1921-01-06T00:00:00 | 01-06 | 1,921 | olay | I. İnönü Muharebesi başladı. | Yunan birliklerinin Eskişehir ve Afyon doğrultusundaki taarruzuyla, I. İnönü Muharebesi başladı | Türkiye | Savaş/Çatışma | 6 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/6_Ocak | 36,613,417 | 2026-08-17T07:16:09 |
38aed5c3c5c0 | 1926-01-06T00:00:00 | 01-06 | 1,926 | olay | Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti kuruldu. | Türkiye'nin ilk iç ve dış istihbarat örgütü, Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti kuruldu | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 6 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/6_Ocak | 36,613,417 | 2026-08-17T07:16:09 |
d0382dd1cc31 | 1931-01-06T00:00:00 | 01-06 | 1,931 | olay | Thomas Edison son patent başvurusunu yaptı. | Thomas Edison, son patent başvurusunu yaptı | Global | Bilim/Teknoloji | 6 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/6_Ocak | 36,613,417 | 2026-08-17T07:16:09 |
9fc4f0feebdb | 1938-01-06T00:00:00 | 01-06 | 1,938 | olay | Sigmund Freud Londra'ya gitti. | Nazi baskısından kaçan Sigmund Freud, Londra'ya gitti | Global | Diğer | 6 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/6_Ocak | 36,613,417 | 2026-08-17T07:16:09 |
f6e1ab5296e2 | 1981-01-06T00:00:00 | 01-06 | 1,981 | olay | DİSK davasında Kemal Nebioğlu dahil 15 kişi tutuklandı. | Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davasında gözaltında tutulan 39 kişiden 15'i tutuklandı. Tutuklananlar arasında Genel Başkan Kemal Nebioğlu da var | Türkiye | Toplum/Hukuk | 6 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/6_Ocak | 36,613,417 | 2026-08-17T07:16:09 |
af51a0417630 | 1983-01-06T00:00:00 | 01-06 | 1,983 | olay | Yılmaz Güney ve Cem Karaca vatandaşlıktan çıkarıldı. | Yılmaz Güney ve Cem Karaca, Bakanlar Kurulu kararıyla vatandaşlıktan çıkarıldı | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 6 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/6_Ocak | 36,613,417 | 2026-08-17T07:16:09 |
10883fd0145c | 2012-01-06T00:00:00 | 01-06 | 2,012 | ölüm | Türk arabesk fantezi müzik sanatçısı ve oyuncu Azer Bülbül hayatını kaybetti. | Azer Bülbül, Türk arabesk fantezi müzik sanatçısı ve oyuncu (d. 1967) | Türkiye | Sanat/Kültür/Eğlence | 6 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/6_Ocak | 36,613,417 | 2026-08-17T07:16:09 |
c2fffccc3a06 | 2021-01-06T00:00:00 | 01-06 | 2,021 | olay | ABD Kongre binasında kaos çıktı. | Amerika Birleşik Devletleri'nde 46. başkan Joe Biden'in tescilleneceği gün kongre binasında kaos çıktı: 4 kişi hayatını kaybetti | Global | Siyaset/Yönetim | 6 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/6_Ocak | 36,613,417 | 2026-08-17T07:16:09 |
a34992206665 | 1610-01-07T00:00:00 | 01-07 | 1,610 | olay | Galileo Galilei Jüpiter'in iki uydusunu tespit etti. | İtalyan astronom Galileo Galilei, Jüpiter'in iki uydusunu (Ganymede, Callisto) tespit etti | Global | Uzay | 7 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/7_Ocak | 37,404,913 | 2026-08-17T07:16:09 |
592b5bb2fadf | 1789-01-07T00:00:00 | 01-07 | 1,789 | olay | İlk Amerikan Başkanlık seçimleri yapıldı. | İlk Amerikan Başkanlık seçimleri yapıldı. Seçmenler delegeleri, onlar da bir ay sonra ülkenin ilk Başkanını belirlediler: George Washington | Global | Siyaset/Yönetim | 7 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/7_Ocak | 37,404,913 | 2026-08-17T07:16:09 |
b25e1430ea2d | 1942-01-07T00:00:00 | 01-07 | 1,942 | olay | Moskova Muharebesi Sovyetler Birliği zaferiyle sonuçlandı. | II. Dünya Savaşı: Doğu Cephesi'nde başlayan Moskova Muharebesi, kesin Sovyetler Birliği zaferiyle sonuçlandı | Global | Savaş/Çatışma | 7 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/7_Ocak | 37,404,913 | 2026-08-17T07:16:09 |
0e63d28ebb5c | 1943-01-07T00:00:00 | 01-07 | 1,943 | ölüm | Sırp asıllı Amerikalı fizikçi Nikola Tesla hayatını kaybetti. | Nikola Tesla, Sırp asıllı Amerikalı fizikçi (d. 1856) | Global | Bilim/Teknoloji | 7 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/7_Ocak | 37,404,913 | 2026-08-17T07:16:09 |
b477ad56c22f | 1946-01-07T00:00:00 | 01-07 | 1,946 | olay | Demokrat Parti'nin kuruluş başvurusu yapıldı. | CHP'den ayrılan Celâl Bayar ile Adnan Menderes, Fuad Köprülü ve Refik Koraltan, Demokrat Parti'nin kuruluş başvurusunu yaptılar | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 7 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/7_Ocak | 37,404,913 | 2026-08-17T07:16:09 |
b54cab19c576 | 1997-01-07T00:00:00 | 01-07 | 1,997 | olay | Demokrat Türkiye Partisi kuruldu ve Hüsamettin Cindoruk genel başkan seçildi. | Demokrat Türkiye Partisi kuruldu, Hüsamettin Cindoruk partinin Genel Başkanlığı'na seçildi | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 7 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/7_Ocak | 37,404,913 | 2026-08-17T07:16:09 |
1d03714426fe | 1324-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,324 | ölüm | İtalyan seyyah Marco Polo hayatını kaybetti. | Marco Polo, İtalyan seyyah (d. 1254) | Global | Keşif/Coğrafya | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
185ccb163b87 | 1610-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,610 | olay | Galileo Galilei, Jüpiter'in iki uydusunu tespit etti. | İtalyan astronom Galileo Galilei, Jüpiter'in iki uydusunu (İo ve Europa) tespit etti | Global | Uzay | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
719ecf0c1969 | 1642-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,642 | ölüm | İtalyan fizikçi, matematikçi ve astronom Galileo Galilei hayatını kaybetti. | Galileo Galilei, İtalyan fizikçi, matematikçi ve astronom (d. 1564) | Global | Bilim/Teknoloji | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
cd35d2984ae9 | 1784-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,784 | olay | Osmanlı Devleti Rusya'nın Kırım'ı ilhakını resmen tanıdı. | Osmanlı Devleti, Rusya'nın Kırım'ı ilhakını bir "sened" ile resmen tanıdı | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
c448ca8b9321 | 1916-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,916 | olay | İtilaf Devletleri Çanakkale'de yenilerek Gelibolu'dan çekildi. | İtilaf Devletleri, Osmanlı Ordusu'nun Çanakkale direnişini kıramadılar. Yenilgiye uğrayarak Gelibolu Yarımadası'ndan çekilmeye başladılar. Başarısızlığı nedeniyle İngiliz Deniz Kuvvetleri Komutanı, Amiral Winston Churchill görevinden istifa etti | Türkiye | Savaş/Çatışma | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
74fff3cba915 | 1933-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,933 | olay | Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı kabul edildi. | Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı kabul edildi | Türkiye | Ekonomi/İş | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
f6bbfae1481b | 1935-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,935 | doğum | Amerikalı şarkıcı, müzisyen ve oyuncu Elvis Presley dünyaya geldi. | Elvis Presley, Amerikalı şarkıcı, müzisyen ve oyuncu (ö. 1977) | Global | Sanat/Kültür/Eğlence | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
4892096f4947 | 1942-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,942 | doğum | İngiliz teorik fizikçi (patlayan kara delikler teorisiyle görelilik teorisi ve kuantum mekaniğinde çığır açan) Stephen Hawking dünyaya geldi. | Stephen Hawking, İngiliz teorik fizikçi (patlayan kara delikler teorisiyle görelilik teorisi ve kuantum mekaniğinde çığır açan) (ö. 2018) | Global | Bilim/Teknoloji | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
a9dc645540d3 | 1946-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,946 | olay | Celâl Bayar, Demokrat Parti Genel Başkanı oldu. | Celâl Bayar, Demokrat Parti (DP) Genel Başkanı oldu | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
491582b2e996 | 1947-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,947 | doğum | İngiliz şarkıcı ve sinema oyuncusu David Bowie dünyaya geldi. | David Bowie, İngiliz şarkıcı ve sinema oyuncusu (ö. 2016) | Global | Sanat/Kültür/Eğlence | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
2f4366b8d78a | 1980-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,980 | olay | Akaryakıt yokluğu nedeniyle fabrikaların çoğu üretimi durdurdu. | Akaryakıt yokluğu nedeniyle fabrikaların %80'i üretimi durdurdu | Türkiye | Ekonomi/İş | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
8d4b3d62b70c | 1982-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,982 | olay | Yılmaz Güney, komünizm propagandası yapmaktan mahkûm edildi. | Yılmaz Güney, "komünizm propagandası yapmaktan" gıyabında 7,5 yıla mahkûm edildi | Türkiye | Toplum/Hukuk | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
02ce5244bed2 | 1983-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,983 | doğum | Kuzey Kore Devlet Başkanı Kim Jong-un dünyaya geldi. | Kim Jong-un, Kuzey Kore Devlet Başkanı | Global | Siyaset/Yönetim | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
39f439d5c698 | 1988-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,988 | olay | Bülent Ersoy'un sahneye çıkma yasağı kaldırıldı. | Bülent Ersoy'un sahneye çıkma yasağı kaldırıldı. Operasyonla cinsiyet değiştiren Bülent Ersoy'un sahneye çıkmasına, Emniyet Genel Müdürlüğü 7 yıldır izin vermiyordu | Türkiye | Sanat/Kültür/Eğlence | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
739f0ed7f127 | 1992-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,992 | olay | Yasaklı kitaplar Kültür Bakanlığı'nda sergilenmeye başladı. | Ankara'da bir depoda kilitli tutulan "yasak" kitaplar Kültür Bakanlığı'nda sergilenmeye başladı. Kitaplar ileride oluşturulacak Demokrasi ve İnsan Hakları Müzesi'ne konulacak | Türkiye | Sanat/Kültür/Eğlence | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
667a4edfd4fb | 1996-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,996 | doğum | Türk YouTuber Orkun Işıtmak dünyaya geldi. | Orkun Işıtmak, Türk YouTuber | Türkiye | Sanat/Kültür/Eğlence | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
7d8b5f5d15c7 | 1998-01-08T00:00:00 | 01-08 | 1,998 | olay | Kadınlar ilk kez erkeklerle birlikte cenaze namazı kıldı. | Karşıyaka Müftüsü Nadir Kuru'nun, İzmir'de Dr. Tibet Kızılcan'ın cenaze namazını kıldırırken; "İsteyen hanımlar namaza gelebilir" sözleri üzerine, kadınlar ilk kez erkeklerle saf tutarak cenaze namazı kıldı | Türkiye | Din | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
2ac6c6a79d7e | 2003-01-08T00:00:00 | 01-08 | 2,003 | olay | THY'nin Diyarbakır seferini yapan uçağı düştü. | THY'nin İstanbul-Diyarbakır seferini yapan RC-100 tipi uçağı, Diyarbakır'a inişi sırasında düştü: 74 kişi öldü, 3 kişi yaralanarak kurtuldu | Türkiye | Afet/Kaza | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
0e82f50dc3a5 | 2011-01-08T00:00:00 | 01-08 | 2,011 | olay | Kars'taki İnsanlık Anıtı yıkıldı. | Başbakan Erdoğan, Kars Cumhuriyet Meydanı’nda düzenlenen açılış töreninde, kentteki “İnsanlık Anıtı”nı, "ucube" olarak nitelendirdi. Anıt, daha sonra alınan kararla yıkıldı | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
e94fde146809 | 2021-01-08T00:00:00 | 01-08 | 2,021 | olay | Türksat 5A uzaya fırlatıldı. | Türksat 5A uzaya fırlatıldı | Türkiye | Uzay | 8 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/8_Ocak | 36,828,754 | 2026-08-17T07:16:09 |
bca00da2a25c | 0475-01-09T00:00:00 | 01-09 | 475 | olay | Bizans İmparatoru Zeno Antakya'ya kaçtı. | Bizans İmparatoru Zeno, Başkent Konstantinopolis'i terkederek Antioch'a (Antakya) kaçmaya zorlandı, böylelikle birinci saltanatı sona ermiş oldu | Türkiye | Siyaset/Yönetim | 9 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/9_Ocak | 36,641,071 | 2026-08-17T07:16:09 |
903d598332ad | 1778-01-09T00:00:00 | 01-09 | 1,778 | doğum | Türk müzikadamı Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi dünyaya geldi. | Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi, Türk müzikadamı (ö. 1846) | Türkiye | Sanat/Kültür/Eğlence | 9 Ocak | https://tr.wikipedia.org/wiki/9_Ocak | 36,641,071 | 2026-08-17T07:16:09 |
End of preview. Expand in Data Studio
wht-turk-core — Vikipedi Tarihte Bugün (Çekirdek Seçki)
cxrbon16/wh-today dataset'inin en sıkı filtrelenmiş alt kümesi: 4.460 kayıt.
cxrbon16/wht-turk'ün (20.844 kayıt, "ilginç" bar'ı) daha da daraltılmış hali. Amaç: bir arkadaşına ismi söylediğinde "tabii ki biliyorum" demeyeceği ya da somut/şaşırtıcı bir olgu içermeyen hiçbir kayıt bırakmamak. Ayrıca hassas/şiddet içerikli (terör, PKK, katliam) kayıtlar tamamen çıkarılmıştır.
wht-turk'ten farkı
| wht-turk | wht-turk-core | |
|---|---|---|
| kayıt | 20.844 | 4.460 |
| Global doğum kabul oranı | %22,1 | %1,4 |
| Global ölüm kabul oranı | %19,3 | %1,2 |
| Global olay kabul oranı | %82,5 | %14,3 |
| Türkiye olay | tümü (filtrelenmedi) | %48,2 (hassas içerik çıkarılmış havuzdan) |
| Türkiye doğum/ölüm | tümü değerlendirildi | %9,2 / %7,2 (ulusal ikon bar'ı) |
| Suç/Terör, PKK, katliam/soykırım | dahil | tamamen çıkarıldı |
Üç bar/filtre kullanılır:
- Global + Türkiye kişi kayıtları: "gerçekten neredeyse herkesin bildiği mi" — sadece küresel çapta ikonik olanlar (Einstein, Messi, Napolyon) VE Türkiye'nin kendi ulusal ikonları (Mimar Sinan, Nâzım Hikmet, Tarkan, Atatürk gibi — dünya çapında bilinmeseler bile Türkiye'de gerçekten herkesin tanıdığı isimler).
- Türkiye olayları: "Türkiye tarihinde/toplumunda gerçekten önemli mi" VE "somut/şaşırtıcı bir olgu içeriyor mu" — rutin kurumsal kayıtlar (bir bakanlığın kuruluşu) ve genel/muğlak siyasi söylem (ör. "X, Y'nin politikalarından rahatsızlığını belirtti" gibi hiçbir somut sonucu olmayan ifadeler) elenir; net bir eylem/sonuç/rakam/"ilk" içeren olaylar korunur.
- Hassas içerik filtresi:
topic == "Suç/Terör"olan VEYA metninde "PKK", "katliam", "soykırım" geçen kayıtlar kapsam/tür farketmeksizin tamamen çıkarılır. Genel "saldırı" kelimesi bilinçli olarak filtrelenmez — aksi halde II. Dünya Savaşı'nın başlangıcı, 11 Eylül, Kore Savaşı gibi "herkesin bildiği" büyük tarihi olaylar da yanlışlıkla silinirdi.
Şema
Aynı şema wht-turk ile:
id, date, month_day, year, kind, event, event_raw, scope, topic, source_page, source_url, revid, retrieved_at. Detaylar için o dataset'in kartına bakın.
Örnekler
Kişi (Türkiye ulusal ikonu):
Fars şair Mevlânâ Celaleddin-i Rumi dünyaya geldi.Kişi (küresel ikon):İngiliz biyolog Charles Darwin hayatını kaybetti.Olay (Türkiye):Ankara'da iki uçak çarpışarak düştü, 80 kişi öldü.Olay (Global):ABD, Nagazaki'ye atom bombası attı.
Elenen örnek (jenerik/muğlak): Kenan Evren, Necmettin Erbakan'ın politikalarından rahatsızlığını belirtti. — somut bir sonuç/olay içermiyor,
sıradan siyasi söylem sayıldığı için çıkarıldı.
Dağılım
Toplam: 4.460 kayıt — olay 3.186 (%71,4), doğum 793 (%17,8), ölüm 481 (%10,8)
| scope | kind | değerlendirilen havuz | nihai dahil | oran |
|---|---|---|---|---|
| Global | olay | 4.669 | 881 | %18,9 |
| Global | doğum | 5.681 | 362 | %6,4 |
| Global | ölüm | 3.871 | 242 | %6,3 |
| Türkiye | olay | 2.600 | 2.305 | %88,7 |
| Türkiye | doğum | 723 | 431 | %59,6 |
| Türkiye | ölüm | 568 | 239 | %42,1 |
(Türkiye/Global olay için "değerlendirilen havuz" hassas içerik filtresinden sonraki, önceki bar'ları geçmiş kayıtları gösterir — bkz. "Nasıl üretildi".)
Bütünlük: olay cümlesi kelime sayısı ort. 6,2 (max 12, hiçbiri 15'i aşmıyor). Tarihle başlayan cümle: 0. Suç/Terör konulu veya PKK/katliam/ soykırım geçen kayıt: 0.
Gün bazlı dağılım
366 günün (29 Şubat dahil) her birinde en az bir kayıt var — hiçbir gün boş kalmıyor.
| istatistik | değer |
|---|---|
| minimum (gün başına) | 1 (29 Şubat) |
| maksimum (gün başına) | 37 (20 Ocak) |
| ortalama | 12,2 |
| medyan | 12 |
| 0 kayıtlı gün sayısı | 0 |
En az kayıtlı günler: 29 Şubat (1), 9 Aralık (1), 19 Mart (4), 18 Ağustos (4). En çok kayıtlı günler: 20 Ocak (37), 1 Mayıs (26), 1 Temmuz (24).
20 Ocak'ın neden bu kadar yüksek olduğu ilginç bir veri kalıntısı: ABD başkanlık yemin töreni anayasal olarak her zaman 20 Ocak'ta yapılır — bu yüzden Eisenhower'dan Trump'a kadar 8 farklı ABD başkanının yemin kaydı aynı takvim gününde birikmiş durumda.
Nasıl üretildi
wht-turk'ün üretim adımlarına ek olarak (bkz. o dataset'in kartı), üç ek daraltma/filtre geçişi yapıldı:
- Sıkı kişi/Global triajı: wht-turk'te dahil olan 16.066 kayıt, çok daha yüksek bir bar ile ("neredeyse herkes bilir mi") yeniden değerlendirildi. İlk versiyonda bar yanlışlıkla "dünya çapında herkes" olarak kalibre edilmişti — bu, Mimar Sinan, Nâzım Hikmet, Tarkan gibi Türkiye'nin kendi ulusal ikonlarını haksız yere eliyordu. Türkiye doğum/ölüm kayıtları için bar "ortalama bir Türk okuyucusu" ölçütüne göre düzeltilip yeniden çalıştırıldı.
- Hassas içerik filtresi:
topic == "Suç/Terör"olan ve PKK/katliam/ soykırım geçen tüm kayıtlar (kapsam/tür farketmeksizin) çıkarıldı — 1.235 kayıt. - Türkiye olay — somut/şaşırtıcı bar: kalan Türkiye olayları önce orta şiddette bir barla ("gerçekten önemli mi"), sonra ayrıca "somut bir olgu/sonuç içeriyor mu" bar'ıyla değerlendirildi — genel/muğlak siyasi söylem (bir liderin bir başkasından "rahatsızlığını belirtmesi" gibi) elendi.
Bilinen sınırlar
- Bar'lar öznel LLM kararları; birkaç sınır vaka (genç/niş demografiye popüler bazı isimler, tarihsel açıdan önemli ama artık az bilinen bazı olaylar) yanlış tarafta kalmış olabilir.
- "Saldırı" kelimesi bilinçli olarak genel filtrelenmedi (bkz. yukarıda) — bu yüzden büyük savaşlarla ilgili birkaç kayıt hâlâ "saldırdı"/"saldırı" kelimesini içerebilir; bunlar gratüit şiddet değil, ana akım tarih bilgisidir (II. Dünya Savaşı, Kore Savaşı gibi).
- wht-turk'teki tüm sınırlar burada da geçerlidir (kaynak yanlılığı, LLM üretimi cümleler vb.).
Lisans ve atıf
İçerik Türkçe Vikipedi'den türetilmiştir ve CC BY-SA 4.0 ile paylaşılmaktadır.
- Downloads last month
- 45