Datasets:
tydiqa

Task Categories: question-answering
Languages: en ar bn
Multilinguality: multilingual
Size Categories: unknown
Licenses: apache-2.0
Language Creators: crowdsourced
Annotations Creators: crowdsourced
Source Datasets: extended|wikipedia
Dataset Preview Go to dataset viewer
passage_answer_candidates (json)question_text (string)document_title (string)language (string)annotations (json)document_plaintext (string)document_url (string)
{ "plaintext_start_byte": [ 1, 660, 844, 1196, 1354, 2126, 3608, 4198, 4509, 4741, 6531, 7666, 8000, 8562, 9249, 9616, 10774, 11127, 11980, 12747, 13325, 13503, 15400, 17459 ], "plaintext_end_byte": [ 659, 843, 1195, 1353, 2125, 3607, 4161, 4508, 4740, 6530, 7665, 7999, 8561, 9209, 9615, 10690, 11126, 11979, 12746, 13304, 13486, 15385, 17455, 17505 ] }
berapakah jenis ras yang ada didunia?
Ras manusia
indonesian
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
transl. Ras (dari bahasa Prancis race, yang sendirinya dari bahasa Latin radix, "akar") adalah suatu sistem klasifikasi yang digunakan untuk mengkategorikan manusia dalam populasi atau kelompok besar dan berbeda melalui ciri fenotipe, asal usul geografis, tampang jasmani dan kesukuan yang terwarisi. Di awal abad ke-20 istilah ini sering digunakan dalam arti biologis untuk menunjuk populasi manusia yang beraneka ragam dari segi genetik dengan anggota yang memiliki fenotipe (tampang luar) yang sama.[1] Arti "ras" ini masih digunakan dalam antropologi forensik (dalam menganalisa sisa tulang), penelitian biomedis dan kedokteran berdasarkan asal usul.[2] Di samping itu, di Amerika Serikat misalnya, penegak hukum menggunakan istilah "ras" dalam menentukan profil tersangka dan penggambaran kembali tampang sisa yang belum diidentifikasi. Selain itu, karena di banyak masyarakat, pengelompokan berdasarkan "ras" mengikuti pola pelapisan sosial, bagi ilmuwan sosial yang meneliti kesenjangan sosial, "ras" dapat menjadi variabel yang berarti. Sebagai faktor sosiologis, kategori "ras" dapat secara terbatas mencerminkan penjelasan yang subyektif, mengenai jati diri dan lembaga sosial.[3][4] Oleh karena itu, paradigma "ras" yang digunakan dalam berbagai disiplin menekan dengan cara yang beraneka pada sifat biologis atau pada segi konstruk sosial. Walau para biologis kadang-kadang menggunakan paham "ras" untuk membuat pembedaan antara kumpulan ciri-ciri yang rancu, ilmuwan lain mengajukan wawasan bahwa paham "ras" sering digunakan[5] secara naif[6] atau terlalu sederhana. "Ras" tidak memiliki arti taksonomis untuk manusia: semua manusia adalah anggota dari subspesies hominid yang sama yaitu Homo sapiens sapiens.[7][8] Paham sosial dan pengelompokan ras berubah dengan waktu, termasuk taksonomi awam [9] yang menentukan tipe orang yang bersifat esensialisme berdasarkan ciri-ciri yang terlihat. Para ilmuwan menganggap esensialisme biologis sudah ketinggalan zaman,[10] dan pada umumnya tidak mendukung penjelasan berdasarkan ras untuk pembedaan kelompok, baik dari segi ciri-ciri jasamni maupun kelakuan.[6][11] Saat orang menentukan dan menggunakan satu paham tertentu untuk "ras", mereka menciptakan suatu kenyataan sosial di mana diterapkan suatu kategorisasi sosial tertentu.[12] Oleh sebab itu "ras" dipandang sebagai konstruk sosial.[13] Konstruk tersebut berkembang dalam berbagai konteks hukum, ekonomi dan sosio-politik, dan boleh jadi lebih merupakan akibat daripada sebab dari kenyataan sosial.[14] Walau banyak ilmuwan berpandangan bahwa "ras" adalah suatu konstruk sosial, kebanyakan pakar setuju bahwa "ras" memiliki dampak material yang nyata dalam diskriminasi perhunian, proses hukum, praktik politik, pendidikan dll. Teori Omi dan Winant mengenai pembentukan ras mengatakan bahwa "ras adalah suatu konsep yang mengartika dan melambangkan pertentangan dan kepentingan sosial melalui pengacuan pada tipe jasmani manusia yang berbeda.”[15] Arti dan maksud dari istilah "ras" dihasilkan dan digunakan oleh lembaga sosial melalui pandangan bersifat kebudayaan. Sejak Omi dan Winant, para akademisi telah menyusun dan meninjau kembali maksud "ras" sebagai konstruksi sosial dengan meneliti cara gambaran, paham dan asumsio mengenai "ras" dirumuskan dalam kehidupan sehari-hari. Angela Davis,[16] Ruth Gilmore,[17] dan Imani Perry[18] telah menelusuri hubungan antara paham "ras" dari segi sejarah dan sosial production dalam bahasa hukum dan pidana, dan dampaknya atas kebijakan terhadap orang Hitam di Amerika, dan jumlah mereka dalam penjara yang sudah tidak proporsional lagi. Faktor sosio dan ekonomi berakibatkan penderitaan yang sangat besar di dalam kelompok yang telantar.[19] Diskriminasi rasial sering bertepatan dengan pola pikir yang rasis , di mana para individu dan ideologi satu kelompok melihat anggota dari kelompok lain sebagai suatu "ras" tertentu yang lebih rendah secara moral.[20] Alhasil, kelompok yang tidak banyak berkuasa sering terasing atau tertindas, sedangkan individu dan lembaga yang dominan dituduh bersikap rasis.[21] Rasisme berakibatkan banyak contoh tragedi, termasuk perbudakan dan genosida.[22] Paham modern pertama tentang "ras" Boleh jadi kelompok manusia dari dulu selalu menentukan diri sendiri sebagai berbeda dari kelompok lain. Namun, perbedaan tersebut belum tentu selalu dipandang sebagai sesuatu yang alami, tak terubahkan dan menyeluruh. Pandang seperti ini merupakan ciri-ciri khas paham "ras" yang digunakan pada masa kini.[23] Pada awalnya, kata "ras" dipakai untuk menunjuk suatu bangsa atau kelompok etnis. Marco Polo misalnya, dalam bukunya yang ditulis pada abad ke-13, menguraikan "ras Persia".[24] Paham "ras" masa kini baru muncul pada abad ke-17.[25] Paham Eropa tentang "ras", sejalan dengan sejumlah paham yang sekarang dikaitkan dengan istilah tersebut, muncul pada saat revolusi ilmiah, di mana penelitian alam dimulai dan diutamakan, dan masa imperialisme dan kolonialisme Eropa yang menciptakan hubungan politik antara orang Eropa dan bangsa yang memiliki tradisi kebudayaan dan politik yang berbeda.[23][26] Dengan bertemunya orang Europa dengan bangsa dari berbagai bagian dunia, mereka membahas perbedaan jasmani, sosial dan kebudayaan di antara berbagai kelompok manusia. Munculnya perniagaan budak di Atlantik, yang secara berangsur menggantikan perniagaan budak yang lebih lama di seluruh dunia, makin mendorong untuk mengkategorikan kelompok manusia demi membenarkan ditundukkannya budak asal Afrika.[27] Dengan mengacu kepada sumber Klasik mereka dan hubungan antar bangsa Eropa sendiri — misalnya, permusuhan bebuyutan antara Inggris dan Prancis sangat berpengaruh atas pemikiran Eropa awal mengenai perbedaan antar bangsa[28] — orang Eropa mulai mengotakkan mereka sendiri dan bangsa lain dalam kelompok berdasarkan tampang jasmani, dan melekatkan pada individu dalam kelompok tersebut, perilaku dan kemampuan yang dianggap mengakar dalam-dalam. Berkembanlah sejumlah kepercayaan yang mengaitkan perbedaan jasmani antar kelompok yang terwarisi, dengan sifat intelektual, perilaku dan moral yang juga dikira terwarisi.[29] Paham serupa ditemukan pada kebudayaan lain,[30] misalnya di Tiongkok, di mana suatu konsep yang diterjemahkan dengan istilah "ras" dikaitkan dengan yang dipercayai adalah keturunan bersama dari Kaisar Kuning, dan digunakan untuk menegaskan kesatuan para kelompok etnis di Tiongkok China. Pertikaian penuh kekerasan antar kelompok etnis sempat terjadi di sepanjang sejarah dan di seluruh dunia.[31] Klasifikasi pasca-klasik yang pertama manusia dalam "ras" diketahui adalah Nouvelle division de la terre par les différents espèces ou races qui l'habitent ("Pembagian baru Bumi oleh spesies atau ras yang menghuninya") oleh François Bernier dari Prancis, yang diterbitkan tahun 1684.[32] Pada abad ke-18, perbedaan antara kelompok manusia menjadi bahan penyelidikan ilmiah. Namun klasifikasi ilmiah mengenai variasi fenotipe sering disertai gagasan rasis mengenai kemampuan yang dianggap melekat pada berbagai kelompok, yang selalu memberi ciri-ciri yang paling bagus kepada orang Eropa atau orang Kulit putih, dan memperingkatkan "ras" lain dalam suatu kontinuum ciri-ciri yang secara berangsur menjadi kurang bagus. Klasifikasi Carolus Linnaeus, pencipta taksonomi zoologis, tahun 1755 membagi ras manusia Homo Sapiens dalam varietas "Europaeus", "Asiaticus", "Americanus" dan "Afer", yang masing-masing dikaitkan dengan watak yang berbeda: "sanguine", "melancolis", "choleric" dan "bilious".[33] Homo Sapiens Europeaus dikatakan aktif, cerdas dan petualang, sedangkan Homo Sapiens Afer dikatakan licik, pemalas dan sembrono.[34] Dalam bukunya berjudul The Natural Varieties of Mankind, Johann Friedrich Blumenbach yang diterbitkan tahun 1775 mengajukan lima kelompok besar: "ras Kaukasoid", "ras Mongoloid", "ras Etiopia" (yang kemudian dinamakan "ras Negroid"), "ras Indian" dan "ras Melayu", namun dia tidak mengusulkan peringkatan apa pun antara para ras.[34] Dari abad ke-17 sampai 19, pelemburan kepercayaan orang awam mengenai perbedan antar kelompok, dengan penjelasan ilmiah mengenai perbedaan ini, menghasilkan apa yang oleh salah satu pakar disebut "ideologi tentang ras".[26] Menurut ideologi ini, ras adalah mendasar, alami, lestari dan terpisah. Di Amerika Serikat, teori ras Thomas Jefferson berpengaruh. Dia melihat orang Afrika lebih rendah daripada orang Kulit putih, khususnya dari segi kecerdasan, dan memiliki nafsu seks yang kelebihan, tetapi menganggap orang Indian setara dengan orang Kulit putih.[35] Di dua dasawarsa terakhir abad ke-18poligenisme, yaitu kepercayaan bahwa "ras" yang berbeda telah berkembang secara terpisah di setiap benua dan tidak memiliki moyang yang sama,[36] diajukan di Inggris oleh sejarawan Edward Long dan anatomis Charles White, di Jerman oleh etnograf Christoph Meiners dan Georg Forster, di Prancis oleh Julien Virey dan di Amerika Serikat oleh Samuel Morton, Josiah Nott dan Louis Agassiz. Poligenisme popular dan paling menyebar pada abad ke-19, dan memuncak dengan didirikannya Anthropological Society of London selama American civil war, bertentangan denga Ethnological Society of London yang anti-perbudakan.[37] Perdebatan kini Model evolusi manusia Dalam suatu artikel pada tahun 1995, Leonard Lieberman dan Fatimah Jackson menyatakan bahwa dukungan baru mana pun untuk suatu paham biologis tentang "ras" kemungkinan besar akan datang dari penelitian tentang evolusi manusia. Menurut mereka, pertanyaannya adalah mengenai akibat model evolusi manusia yang ada sekarang atas paham "ras" yang berdasarkan biologi.[38] Saat ini semua manusia diklasifikasi sebagai anggota dari spesies Homo sapiens dan subspesies Homo sapiens sapiens. Namun manusia bukan spesies homininae pertama. Spesies pertama dari genus Homo adalah Homo habilis, yang diperkirakan muncul di Afrika Timur paling sedikit 2 juta tahun lalu. Anggota dari spesies ini menghuni berbagai bagian Afrika dalam waktu yang agak singkat. Homo erectus diteorikan berkembang lebih dari 1,8 juta tahun silam, dan sekitar 1,5 juta tahun silam bersebar di Eropa dan Asia. Hampir semua antropolog fisik setuju bahwa Homo sapiens berkembang dari Homo erectus Afrika ((sensu lato) atauHomo ergaster).[39][40] Kebanyakan antropolog berpikir bahwa Homo sapiens berkembang di Afrika Timur, dan kemudian bermigrasi keluar dari Afrika, menggantikan populasi H. erectus di Eropa dan Asia (model "asal usul manusia modern dari Afrika). Recent Human evolutionary genetics ( Jobling, Hurles and Tyler-Smith, 2004) support this “Out of Africa” model, however the recent sequencing of the Neanderthal and Denisovan genomes shows some admixture [41] Ringkasan berbagai definisi biologis untuk "ras" "Ras" sebagai konstruksi sosial Para antropolog dan ilmuwan evolusi lain sudah beralih dari istilah "ras" ke istilah "populasi" untuk membahas perbedaan genetika. Para sejarawan, antropolog kebudayaan dan ilmuwan sosial memahamkan kembali istilah "ras" sebagai kategori kebudayaan atau konstruksi sosial, suatu cara tertentu orang bicara tentang mereka sendiri dan tentang orang lain. Banyak ilmuwan sosial sudah menggantikan istilah "ras" dengan kata "kelompok etnik" untuk menunjuk kelompok yang mengidentifikasi diri sendiri berdasarkan kepercayan mereka mengenai kebudayaan, asal usul dan sejarah bersama. Selain masalah empiris dan konseptual yang dibawa paham "ras," setelah Perang Dunia Kedua, para ilmuwan di bidang evolusi dan sosial sangat menyadari betapa kepercayaan mengenai "ras" diperalat untuk membenarkan dissriminasi, apartheid, perbudakan dan genosid. Pertanyaan ini bertambah ramai pada tahun 1960-an dengan gerakan hak sipil di Amerika Serikat dan munculnya banyak gerakan anti-kolonial di seluruh dunia. Para ilmuwan akhirnya mulai berpikir bahwa "ras" adalah suatu konstruksi sosial, suatu paham yang orang percaya adalah suatu kenyataan obyectif tetapi sebetulnya mendapat kepercayaan karena fungsi sosialnya.[42] Tahun 2000, Craig Venter dan Francis Collins dari National Institute of Health (lembaga kesehatan nasional) fi Amerika Serikat mengumumkan bersama suatu pemetaan dari genom manusia. Setelah meneliti data dari pemetaan genom tersebut, Venter melihat bahwa walau besaran variasi genetik dalam spesies manusia adalah sekitar 1–3% (yaitu lebih dari 1% yang diperkirakan semula), tipe variasi tersebut tidak mendukung paham "ras" dalam arti genetik. Venter mengatakan bahwa "Ras adalah suatu konsep sosial. Buka konsep ilmiah. Tidak ada garis yang jelas (yang akan muncul), seandainya kita membandingkan semua genom bersekuensi dari semua orang di atas planet ini." "Bila kita coba menerapkan ilmu untuk mencoba menyusun perbedaan sosial tersebut, runtuh semuanya."[43] Stephan Palmié menegaskan bahwa "ras" "bukan suatu benda tetapi suatu hubungan sosial";[44] atau, dengan kataKatya Gibel Mevorach, "suatu metonim," "suatu karangan manusia yang kriteria pembedaannya tidak universal dan tidak tetap, tetapi selalu digunakan untuk mengatur perbedaan."[45] Dengan demikian, penggunaan kata "ras" sendiri perlu dianalisa. Lebih dari itu, Palmié dan Mevorach mengatakan bahwa biologi tidak akan dapat menjelaskan mengapa atau bagaimana orang menggunakan paham "ras". Yang akan menjelaskannyua adalah sejarah dan tatanan sosial. Catatan Lihat pula Asal usul manusia modern dari Afrika Asal usul multiregional manusia modern Sejarah pemikiran evolusi Luigi Luca Cavalli-Sforza Jared Diamond Stephen Oppenheimer Perpustakaan Missing pipe in: |location= (help) CS1 maint: multiple names: editors list (link) Unknown parameter |month= ignored (help) Unknown parameter |month= ignored (help); More than one of |first1= and |first= specified (help) Check date values in: |date= (help) Unknown parameter |author-separator= ignored (help) Unknown parameter |month= ignored (help) Cite journal requires |journal= (help) Unknown parameter |month= ignored (help); Explicit use of et al. in: |last5= (help) Unknown parameter |month= ignored (help) CS1 maint: multiple names: editors list (link) CS1 maint: multiple names: editors list (link) Unknown parameter |month= ignored (help) Unknown parameter |month= ignored (help) Cite journal requires |journal= (help) Cite journal requires |journal= (help); Italic or bold markup not allowed in: |publisher= (help) Cite journal requires |journal= (help) Cite journal requires |journal= (help) Unknown parameter |month= ignored (help) Unknown parameter |month= ignored (help) Unknown parameter |month= ignored (help) Unknown parameter |month= ignored (help) Unknown parameter |month= ignored (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link) Unknown parameter |month= ignored (help); Explicit use of et al. in: |last5= (help) Cite journal requires |journal= (help) Unknown parameter |month= ignored (help) CS1 maint: extra text: authors list (link) Unknown parameter |month= ignored (help) More than one of |editor1= and |editor= specified (help) Unknown parameter |month= ignored (help) Cite journal requires |journal= (help); Check date values in: |date= (help) CS1 maint: extra punctuation (link) Pranala luar Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. - forum organized by the Social Science Research Council, includes a March 2005 op-ed article by A.M. Leroi from the New York Times advocating biological conceptiosn of race and responses from scholars in a variety of fields. Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. Steven and Hilary Rose, The Guardian, , 9 April 2005 Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. Times Online, , 27 October 2004. Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. Catchpenny mysteries of ancient Egypt, , Larry Orcutt. Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. Judy Skatssoon, , ABC Science Online, Wednesday, 14 July 2004. Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. Michael J. Bamshad, Steve E. Olson , Scientific American, December 2003 Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. OMB Statistical Directive 15, , Federal Register, 30 October 1997. Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. Sandra Soo-Jin Lee, Joanna Mountain, and Barbara A. Koenig, Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. Michael Root, Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. Richard Dawkins: (extract from The Ancestor's Tale: A Pilgrimage to the Dawn of Life) - On race, its usage and a theory of how it evolved. ( October 2004) (see also ) Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. - bloodbook.com Kategori:Genetika populasi Kategori:Taksonomi
https://id.wikipedia.org/wiki/Ras%20manusia
{ "plaintext_start_byte": [ 1, 271, 995, 1763, 2415, 2962, 3546, 4259, 5100, 5654, 6040, 6364, 6741, 7991, 9031, 9276, 9780, 10251, 10950, 11043, 11583, 11897, 12084, 12447, 13148, 13560, 14430, 15112, 15481, 16022, 16171, 16271, 16488, 16743, 16945, 16979, 17265, 17547, 17712, 18521, 18693, 19100, 20222, 20964, 21519, 21597, 21956, 22636, 22902, 24322, 24530, 24745, 24996, 25057, 25230, 25273, 25388, 25438, 25586, 25765, 26319, 26588, 26836, 27362, 28050, 28615 ], "plaintext_end_byte": [ 270, 977, 1762, 2414, 2961, 3545, 4258, 5099, 5653, 6039, 6363, 6740, 7990, 9023, 9275, 9779, 10251, 10942, 11028, 11582, 11896, 12083, 12435, 13140, 13549, 14409, 15111, 15480, 16021, 16163, 16253, 16465, 16720, 16944, 16978, 17248, 17536, 17703, 18520, 18672, 19099, 20221, 20956, 21518, 21583, 21908, 22634, 22901, 24321, 24529, 24744, 24981, 25056, 25229, 25272, 25387, 25424, 25578, 25742, 26318, 26574, 26831, 27324, 27994, 28597, 28654 ] }
2018年アメリカで一番治安の悪い州はどこ
デトロイト
japanese
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
デトロイト( /dɨˈtrɔɪt/)は、アメリカ合衆国ミシガン州南東部にある都市。南北をエリー湖とヒューロン湖に挟まれており、東はカナダのウィンザー市に接する。アメリカ中西部有数の世界都市。 人口は、2000年国勢調査では951,270人、2012年では701,475人と減り続けている。デトロイトの都市圏(大都市統計地域:MSA)の人口は4,452,559人であり、全米第9位の規模。フリントなどを含めた広域都市圏(合同統計地域:CSA)の人口は5,357,538人(いずれも2000年国勢調査)で、やはり全米9位の規模である。また、失業率、貧困率が高く、犯罪都市としても知られていた。主要産業は自動車産業であり、「自動車の街」とも呼ばれる(後述)。また、近年ではスタートアップ企業、ロボット産業、医療産業などが盛んとなっている。 歴史と現在 デトロイトは1805年の大火の後、計画都市として裁判官のによって都市設計され、その後ピーター・シャルル・ランファンへと引き継がれる。元々、馬車や自転車製造が盛んだったが、1899年に自動車工業が興る。そして1903年にヘンリー・フォードが量産型の自動車工場を建設、「T型フォード」のヒットとともに全米一の自動車工業都市として発展した。後にゼネラルモーターズとクライスラーが誕生、フォード・モーターと共にビッグ3と呼ばれた。市はモーターシティと呼ばれるようになり、全盛期には180万の人口を数えたが、その半数が自動車産業に関わっていた。 だが1967年7月にはアフリカ系アメリカ人による大規模なデトロイト暴動が市内で発生し多数の死傷者を出し、ホワイト・フライト(白人の郊外への脱出)が盛んになった。1970年代頃から安価で安全、コストパフォーマンスに優れた日本車の台頭により自動車産業が深刻な打撃を受けると、企業は社員を大量解雇、下請などの関連企業は倒産が相次ぎ、市街地の人口流出が深刻となった。同時に、ダウンタウンには浮浪者が溢れ、治安悪化が進んだ(インナーシティ問題と呼ばれる)。 この様な状況を見て、1970年代にはダウンタウン周辺に高層ビル・コンプレックス「ルネサンス・センター」(GM本社がテナントに入った)を建設したが好転せず、日本がバブルを謳歌していた頃、特に市況はどん底に陥っていた。荒れ果てた市街地を逆手に取り映画「ロボコップ」などのモデルとなったのもこの頃である(実際にロケを行ったのはさながら未来都市の景観を呈していたダラスであった)。 事態を重く見た市は、1990年頃から大規模な摩天楼が林立するルネサンス・センターをシンボルに都市再生を目指し、ダウンタウンには新交通システム( - ピープルムーバー)が設けられている。日本総領事館も、邦人から治安のいい郊外に設置するよう強い希望があったが、デトロイト市行政当局の運動に協力する意味合いを含めて市街地に設置した経緯がある。また、自動車以外の産業を育てるべく、映画産業の振興も行った[1]。 だが、限られた街区を更地にして巨大オフィスビル群を建設するルネサンス・センターの手法は、周囲の荒廃した地域に及ぼす波及効果が低く、都市再生の手法としてはあまり成功していない。依然としてダウンタウン周辺の空洞化は続いており、ダウンタウンには駐車場や空地、全くテナントのいない高層ビルも多く、具体的な解決を見ていない。また、富裕層は郊外に移住、貧賤な層が取り残され、治安の改善もあまり進んでいないのが現状である。荒廃した地域では一戸建ての住宅が1ドルで販売されているところもある。 2009年のゼネラルモーターズ破綻、そしてクライスラー破綻とその後の経営状態の回復、世界5大モーターショーの一つである北米国際オートショーの伝統的な開催地となっている他、自動車の殿堂、ヘンリー・フォード・ミュージアムを初めとする自動車関連の博物館など、自動車産業は観光にも少なからず貢献している上に、依然として自動車会社がデトロイトが全米随一の<b data-parsoid='{"dsr":[4633,4647,3,3]}'>モーターシティー</b>として君臨するための貢献を果たしているが、いずれの自動車会社も経営改善を進める中で生産設備の海外移転が進み、これらの自動車会社の先導によるデトロイトの再開発は悲観的となった[1]。 なお、2011年あたりから他業種の研究機関などもミシガン州を中心に進出が相次ぐなど、全米の他都市と比較しても経済状況は回復しつつあり、2011年の1月から2月の間に、失業率が約1%減少するなどしている。それだけに、市は治安、特にインナーシティの環境改善が急務であり、1920年代に建てられ荒廃したままになっているビル群の再開発・再利用や、郊外企業のダウンタウンへの移転などに取り組んでいた。 しかし、2013年3月にミシガン州知事は、デトロイト市が債務超過の状態にあることからその財政危機を宣言し、緊急財務管理者を任命した。それに伴い、同年6月、スタンダード&プアーズは、財政破綻の懸念からデトロイト市の格付けをCCCマイナス、見通しをネガティブに引き下げた[2]。 2013年7月18日、財政破綻を声明し、ミシガン州の連邦地方裁判所に連邦倒産法第9章適用を申請した。負債総額は180億ドル(約1兆8000億円)を超えるとみられ、財政破綻した自治体の負債総額で2013年当時において全米一となった[3][4][5][6][7][8]。 市の発表している統計では、子供の6割が貧困生活を強いられており、市民の半分が読み書きもできず、市内の住宅の1/3が廃墟か空き部屋となっており、市民の失業率(U3[注 1])は18%に達する。また、警官が通報を受けて現場に到着する平均時間は、人手不足のために58分かかる[9]。 それから数年後、2018年現在のデトロイトの失業率は7%台にまで回復するなど、急激に景気が回復しており、また、全米各地から労働人口が流入している。スラム化したダウンタウンには活気が戻り、空洞化したオフィスビルには人が出入りしオフィス占有率は90%台まで回復、激減した市域人口も下げ止まりした。下落した地価を逆手に取って、安い賃金を武器に積極的なスタートアップ企業やエンターテイメント産業を誘致した結果である。また、多くの市民も「Detoroit is came back」と実感し始めており、雇用者は増大し、生活水準も大幅に改善されている。また、自動車配車システム「Uber」の稼働開始によって市街地への移動が楽になり、Q LINEという路面電車(LRT)も稼働開始した。ウォーターフロント地区の再開発を皮切りに、スポーツやカルチャーに新たな資金が投入されている。その一方で急激に変化した地価、家賃、郊外に居留まる富裕層を呼び戻す動線、公共交通網の不足など課題も山積みの状態である。[10][11] また、主要産業の一角であって自動車産業も「国内の雇用回復」をモットーとしたドナルド・トランプの経済政策により、メキシコなどへの工場の海外流出が阻止された一方で、国内工場誘致に対する優遇制度、企業法人税などの減税により、フィアット・クライスラー、ゼネラル・モーターズ、フォード・モーターともどもデトロイト近郊の工場の雇用拡大を実施することが実現し、数千人単位の雇用が戻った。フォード創業者は北米国オートショーにて「デトロイトは、カムバックした街の仲間入りを果たした」と宣言しているなど、回復が見られている。[12]また、それに付随して産業用ロボットなどのロボット産業が盛んとなっており、ABB、川崎重工[13]、ファナック[14]などが研究開発、製造拠点を置くなど、全米最大規模のロボット産業都市となっている。 地理 アメリカ合衆国統計局によると、この都市は総面積370.2 km2(142.9mi2)である。このうち359.4km2(138.8mi2)が陸地で10.8km2(4.2mi2)が水地域である。総面積の2.92%が水地域となっている。 デトロイトはメトロ・デトロイトと東南ミシガン地方の主要都市である。デトロイトで最も高い標高は670フィート(204m)で、大学地区の北西部デトロイトである。逆に、最も低い標高は河岸地域で、579フィート(176m)である。東にはデトロイト川を隔ててカナダのオンタリオ州ウィンザーがあり、デトロイトは主要都市のなかでカナダとの国境に接する唯一の都市である。 同市はハムトラミックとハイランド・パークを内包しており、北東の都市堺にはグロス・ポイントがある。ワイアンドット国立野生動物保護区はアメリカ合衆国で唯一の国際野生動物保護区である。保護区には、デトロイト川と西エリー湖の湖岸線48マイル(77km)に沿って島、沿岸の湿地、沼地、浅瀬帯、ウォーターフロントの地域が含まれている。 3つのフランス式大通りがデトロイトの道路網を交差している。ワシントンD.C.から影響された放射大通りとオハイオ川北西部の道路網をなす東西を結ぶ大通りである。カナダのウィンザーへの交通網は4つあり、そのうち2つの自動車道でアンバサダー・ブリッジとデトロイト・ウィンザー・トンネルがある。鉄道網ではのトンネルがデトロイト川の下を通っており、残りはデトロイト・ウィンザー・トラック・フェリーによる海路である。フェリーの乗り場は、ウィンザー・ソルト・マインとツーク島である[15]。 気候 ケッペンの気候区分では亜寒帯湿潤気候(Dfa)に属する。 都市景観 デトロイトの全景において、ウォーターフロントは様々な建築構造のスタイルを垣間見ることができる。現代的なネオゴシックスタイルで設計されたワン・デトロイト・センターのコメリカ・タワーは、同市に所在するアール・デコスタイルの超高層ビルに調和するように設計された。コメリカ・タワーは、ゼネラルモーターズ本社であるルネサンス・センターと共に特徴的な景観を形成している。 デトロイトでアール・デコスタイルを採用した超高層ビルは、有名なフィッシャー・ ビルディングルを始め、ガーディアン・ビルディング(ユニオン・トラスト)、ペノウスコット・ビルディング、キャデラック・プレイスがある。 市内の中で、突出した構造をもつ建造物は、デトロイト美術館、デトロイト・オペラ・ハウス、国内最大のフォックス・シアターがある。 超高層ビルはダウンタウンのニューセンター地域に集中しており、都市近郊の大部分は低階層建造物と一戸建の住宅からなっている。都市中心から外側に高層住宅がウッドワードの西からパーマー・パークとグロス・ポイントの方向に向かって建設されている。 行政区 デトロイトには警察署の管轄区、学区、選挙区などはあるが、厳格な意味での行政区画は存在しない。デトロイト川沿岸からウッドワード通りに沿って北へ広がるダウンタウン、ミッドタウン、新センター、ノースエンド。ハムトラミックとハイランドパークに遮られた向こう側のパルマーパーク。その東西両側に広がるイーストサイドとウェストサイド。そしてダウンタウンの東から伸びるジェファーソン通り沿いのジェファーソン回廊とフォート通りに沿って南西方向に突き出したサウスウエストに分かれる。 経済 就業者数で言うと1位:公立学校、2位:市役所、3位と4位が病院、5位:アメリカ合衆国連邦政府、6位:ブルークロス・ブルーシールド協会(保険会社の連合体)、7位:ウェイン州立大学、8位:ミシガン州政府であり(9位:GM、10位:クライスラー)経済が崩壊状態であることがわかる[19][20][21][22]。 出身者 ミット・ロムニー(政治家) - 但し、高校まではデトロイト近郊都市ブルームフィールド・ヒルズ市で育つ。その後ミシガン州を離れる。 アリス・クーパー(ミュージシャン) エミネム(ミュージシャン) キッド・ロック(ミュージシャン) アニタ・ベイカー(ミュージシャン) ホワイト・ストライプス(ミュージシャン) ジョージ・クリントン(ミュージシャン) ザ・ブラック・ダリア・マーダー(ミュージシャン) ジミー・エドガー(ミュージシャン) スージー・クアトロ(ミュージシャン) グレン・フライ(ミュージシャン) マービン・レノアー(ミュージシャン) マイク・ケリー(ミュージシャン、現代美術家) 人口動勢 概略 デトロイトは大きなカルデア人住民及びこの国で最大のコミュニティーの本拠地でもある。最近、この地域はアジア系アメリカ人(ミャオ族の支族であるモン人が帰化した)及びヒスパニック・コミュニティーが成長していると確認された。この都市の南西部側は大きなメキシコ系アメリカ人コミュニティーが含まれる。クリント・イーストウッドが監督・プロデューサー・主演をつとめた2008年のアメリカ映画『グラン・トリノ』(Gran Torino)は、このモン人系アメリカ人・コミュニティーを描いている。 デトロイト市内の人口の8割を黒人が占める。その多くが、自動車産業関連の職を求めて南部から移住してきた人とその子孫である(アフリカ系アメリカ人の大移動)。一方、白人の多くは郊外の衛星都市に住んでいる。郊外の衛星都市の住民は9割以上を白人が占めている。 アメリカで最も治安が悪いと言われているデトロイト市内に比べて、郊外の衛星都市には裕福な人々が多く住んでおり、治安は非常に良く対照的である。衛星都市に住む住民は治安の悪いデトロイト市内に入ること無しに生活が成り立っており、デトロイト市内の空洞化に拍車をかけ、空き地や巨大廃墟ビルが多く見受けられる。長期の傾向としては人口減少が続いており、ピークから半減している。 高い犯罪発生率、失業率、そして貧困率といった状況が労働力を流出させ、人口減少に繋がっている[1]。 人口 以下は2000年現在の国勢調査における人口統計データである。 基礎データ 人口:951,270人 世帯数:336,428世帯 家族数:218,341家族 人口密度:6,855.1人/mi2(2,646.7人/km2) 住居数:375,096軒 住居密度:2,703.0軒/mi2(1,043.6軒/km2) 人種別人口構成 白人:12.26% アフリカン・アメリカン:81.55% ネイティブ・アメリカン:0.33% アジア人:0.97% 太平洋諸島系:0.03% その他の人種:2.54% 混血:2.32% ヒスパニック・ラテン系:4.96% 年齢別人口構成 18歳未満:31.1% 18-24歳:9.7% 25-44歳:29.5% 45-64歳:19.3% 65歳以上:10.4% 年齢の中央値:31歳 性比(女性100人あたり男性の人口) 総人口:89.1 18歳以上:83.5 世帯と家族(対世帯数) 18歳未満の子供がいる:33.9% 結婚・同居している夫婦:26.7% 未婚・離別・死別女性が世帯主:31.6% 非家族世帯:35.1% 単身世帯:29.7% 65歳以上の老人1人暮らし:9.2% 平均構成人数 世帯:2.77人 家族:3.45人 収入と家計 収入の中央値 世帯:29,526米ドル 家族:33,853米ドル 性別 男性:33,381米ドル 女性:26,749米ドル 人口1人当たりの収入:14,717米ドル 貧困線以下 対人口:26.1 % 対家族数:21.7 % 18歳未満:34.5 % 65歳以上:18.6 % その他 現在のデトロイト市民の47 %は職務上無学である[24]。 72%の子供は、シングルマザー(未婚の母)の家庭に生まれる。 治安 上述したとおり、治安は悪く、米国100大都市での犯罪率は最悪である。2008年には、人口10万人あたり1,220件の暴力事件が発生。2009年、フォーブスがアメリカで最も危険な街と名指ししたほか、2010年にはCNNが「世界の治安ワースト10都市」の1つに選んだ[26]。2012年に発表されたFBIの統計では、1000人当たりの暴力的犯罪件数は21.4件で、全米2位(1位は近隣のフリント市)、殺人件数は344に及んだ[27]。ミシガン州知事のは、2013年、デトロイトの財政破綻に関連して「財政に持続可能性はなく治安の悪化にも歯止めがかからない現状を踏まえると、デトロイト市は崩壊していると言える」と語っている[28]。 ゼネラル・モーターズが破綻した際には、総額6900万ドルの失業対策及び、警察官の雇用費用が打ち出された[1]。 文化 メディア デトロイト市をサービスしている主要日刊紙はDetroit Free Press及びDetroit Newsである。他のデトロイトの新聞は週刊The Metro Timesである。デトロイト市はこの州で最大なアフリカン・アメリカン所有新聞、週刊Michigan Chronicle、及びアフリカン・アメリカン読者向けの他の新聞、Michigan Citizenの本拠地でもある。 デトロイト市のテレビジョン市場はアメリカ合衆国内で11番目に最大である 。デトロイトから放送している多くのテレビジョン放送局はほぼすべてのデトロイトを本拠地としている放送局の送信施設がある、サウスフィールドにスタジオを所有している。デトロイトから放送している放送局はWJBK(Fox)、WDIV-TV(NBC)、WXYZ(ABC)(広島ホームテレビ(テレビ朝日系)と姉妹局提携)、及び WWJ-TV(CBS) が含まれる。他のデトロイト大都市圏のテレビジョン放送局はWMYD(My)、WKBD(CW)、WPXD-TV(Pax TV)及び WADL-TV(主要なインフォマーシャル放送)が含まれる。WTVS はこの都市のPBS会員局である。デトロイトの人々は Windsor 内を本拠地としているCBCテレビジョン 系列、CBET Ch. 9からの放送波も受信できる。視聴者の場所によってはTVOntario、CTV及びSRCネットワークも受信できる。コムキャストはこの都市向けにケーブルTVを提供している。 デトロイトはまた多様なラジオ放送局によってサービスされている。主要なAM放送局は WJR 760(ニュース/トーク)、WWJ 950(ニュース)、CKLW(カナダの一般的なトーク)及びWDFN 1130(スポーツ)である。いくつかのFM放送局はWNIC 100.3(複合ジャンル)、WJLB 97.9(アーバンコンテンポラリー)、WMXD(アーバンアダルトコンテンポラリー)、及び WOMC 104.3(オールディーズ)が含まれる。WDET 101.9はこの都市のNPR 放送局である。WUOM 91.7及びWEMU 89.1は地域 NPR 系列でもあるWDET。Windsor ラジオ放送局 CIMX 88.7及びCBC 89.9はデトロイト地域でも聞く事ができる。 音楽 デトロイト交響楽団が市内のマックス・F・フィッシャー・ミュージック・センターに本拠を置いている。このオーケストラは、ポール・パレーが音楽監督をつとめた1951年から1962年と、アンタル・ドラティの音楽監督をつとめた1977年から1981年に飛躍的な発展を遂げ、アメリカ十大オーケストラのひとつに数えられ、大量の録音によって世界的な名声を博した。現在の音楽監督はレナード・スラットキンである。 モータウンミュージックの発祥の地である[29]。 スポーツ デトロイトは北米で4つの主要なスポーツを代表するプロフェッショナルチームの本拠地である(バスケットボールのデトロイト・ピストンズは郊外のオーバーンヒルズにあるザ・パレス・オブ・オーバーンヒルズで試合をする)。 クラブスポーツリーグ競技場デトロイト・タイガース野球MLBコメリカ・パークデトロイト・ライオンズフットボールNFLフォード・フィールドデトロイト・ピストンズバスケットボールNBAザ・パレス・オブ・オーバーンヒルズデトロイト・レッドウィングスアイスホッケーNHLジョー・ルイス・アリーナデトロイト・ショックバスケットボールWNBAザ・パレス・オブ・オーバンヒルズデトロイト・デモリションアメリカンフットボールNWFAデトロイト・イグニッションサッカーMISL、XSLコンピュウェア・アリーナ この都市は3つの活動的な主要スポーツの開催地である:野球向けのコメリカ・パーク、アメリカンフットボール向けのフォード・フィールド及びアイスホッケー向けのジョー・ルイス・アリーナ。 1982年から1988年まで、先述のルネッサンス・センターを中心とした市街地を利用して、F1が開催された。F1は一つの国で一開催という原則があるが、アメリカは国土が広いことから一時期複数回のF1が開催されており、「アメリカ東GP」(「アメリカ西GP」はカリフォルニア州のロングビーチ市街地)または「デトロイトGP」という名称が用いられた。また1989年から1992年まで、インディカー・シリーズ(当時はCARTとして)が、同じコースで開催されている。CART(チャンプカー)はその後、ベルアイル島Belle Isleに開催の舞台を移し、2001年までCARTのレースとして開催。2007年からはインディカー(IRL)のレースとして開催されている(なお、インディカーとチャンプカーは1996年から2007年までの12年間分裂状態にあった)。なお、シルベスター・スタローン監督のカーレースをテーマにした映画「ドリヴン」では、このベルアイル島のCARTレースの模様が映画のシーンに用いられている。メインスポンサーであるゼネラル・モーターズの経営不振により、2008年から2011年までは開催が見送られていたが、2012年にインディカー・シリーズのカレンダーに復活した。 無制限の水上滑走艇ボートレース APBA ゴールドカップは1990年以来毎年デトロイトで開催される。このレースはBelle Isle 近くのデトロイト川で開催される。 コメリカ・パークは2005年7月12日の2005年のMLBオールスターゲームの開催地となり、フォード・フィールドは2006年2月5日の第40回スーパーボウルの開催地となる。 また、デトロイトは1944年大会、1952年大会、1956年大会、1960年大会、1964年大会、1968年大会、及び1972年大会と、過去7回オリンピックの開催都市に立候補した(いずれも落選)。 交通 空港 デトロイト・メトロポリタン国際空港(DTW) デトロイト地域の主要なこの空港はロミュラス(Romulus)に位置していてデルタ航空とスピリット航空のハブ空港となっている。 Coleman A・ヤング国際空港(DET) 現在商業旅客サービスを停止している、元デトロイトシティ空港とも知られている。 ウイロウ・ラン空港(YIP) 高速道路 デトロイト市は I-75、I-94、I-96、I-696、I-275、及びI-375を含む、6つの主要な州間高速道路が交わっている。 鉄道 シカゴ - ポンティアック間を結ぶアムトラックのデトロイト駅(ミシガン・セントラル駅とは異なる)が存在する。 市内の輸送機関 デトロイト市の輸送機関サービスはデトロイト市交通局(Detroit Department of Transportation 略:DDOT)によって提供されている。デトロイト交通局は路線バスと障害者向けのパラトランジットサービスを直営で行っている。なお、デトロイト市を含むデトロイト大都市圏の4つの郡が共同で地域交通局(Suburban Mobility Authority for Regional Transportation 略:SMART)を運営しており、そのバスもデトロイト市内に乗り入れている。 デトロイト市はダウンタウン地域で2.9マイルのループ路線をサービスしている、ピープル・ムーバーと知られるライトレール・システムを運行するデトロイト交通公社の運営も行っている。 姉妹都市 デトロイト市はいくつかの都市と姉妹都市の提携をしている。このうち、豊田、トリノはそれぞれトヨタ自動車、フィアットの本拠地であり、自動車工業の街として知られている。 重慶市(中華人民共和国 直轄市) ドバイ(アラブ首長国連邦 ドバイ首長国) キトウェ(ザンビア共和国 カッパーベルト州) ミンスク(ベラルーシ共和国 ミンスク特別市) ブカレスト(ルーマニア国 ワラキア地方 ブカレスト首都県) ナッソー(バハマ国 ニュープロビデンス島) 豊田市(日本国 中部地方 愛知県) トリノ(イタリア共和国 ピエモンテ州) 脚注 注釈 出典 関連項目 モータウン - デトロイト発祥のレコードレーベル。名前もデトロイトが自動車の街であることを示す"Motor Town"の略である。 デトロイト・テクノ ロボコップ - 財政破綻して私企業に支配された近未来のデトロイトが舞台。現実のデトロイトも2013年7月に財政破綻を宣言し連邦倒産法第9章の適用を申請。 デトロイト ビカム ヒューマン - 人間そっくりのアンドロイドが製造されている2038年のデトロイトが舞台。 デトロイト大都市圏における日本人の歴史 デトロイト市警察 「デトロイト」の異称を持つ他国の都市 サンクトペテルブルク - 「ロシアのデトロイト」と呼ばれている。 広州 - 「中国のデトロイト」と呼ばれている。 サンベルナルド・ド・カンポ - 「ブラジルのデトロイト」と呼ばれている。 タミルナドゥ州 - 「インドのデトロイト」と呼ばれている。 タイ - 「ASEANのデトロイト」と呼ばれている。 豊田市、刈谷市 - 「日本のデトロイト」と呼ばれている。自動車産業黎明期には「」なるものも存在した。 外部リンク (in English) (in Japanese) (in English)
https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%83%87%E3%83%88%E3%83%AD%E3%82%A4%E3%83%88
{ "plaintext_start_byte": [ 0, 208, 542, 891, 1006, 1348, 1910, 2100, 2562, 2863, 3067, 3237, 3525, 3869, 4118, 4320, 4831, 5078, 5235, 5558, 5678, 5747, 5841 ], "plaintext_end_byte": [ 207, 541, 890, 1005, 1347, 1900, 2099, 2561, 2862, 3066, 3236, 3517, 3862, 4117, 4319, 4813, 5077, 5234, 5539, 5666, 5732, 5804, 5895 ] }
Je,Ngamia anaweza kaa bila maji kwa muda gani?
Kuku
swahili
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
Kuku (Gallus gallus domesticus) ni ndege anayefugwa na binadamu nyumbani tangu miaka 8,000 hivi. Kwa sababu hiyo ni miongoni mwa wanyama waliosambaa zaidi duniani na ndio ndege walio wengi zaidi duniani.[1] Watu hutumia nyama yake na mayai kama chakula. Mwanzoni kuku walifungwa kwa ajili ya mchezo wa mapigano ya kuku na kwenye sherehe maalumu. [2]Katika nchi za baridi malaika yao, ambayo ni manyoya madogo ya chini, yanatumiwa kwa kujaza mashuka au makoti. Samadi ya kuku ni mbolea nzuri lakini inapaswa kukaa kwa muda kabla ya kutumiwa. Idadi ya kuku duniani inakadiriwa kuwa zaidi ya bilioni 10 (mpaka kufikia bilioni 24 mwaka 2003) na wengi wanafugwa kwa wingi wakiotamiwa na kuishi zizini. Kwa njia ya ufugaji aina nyingi za kuku zimeendelezwa kwa kuchagua wale wenye tabia maalumu na kuzaliana. Wanaofugwa siku hizi ni aina zinazotoa hasa nyama na aina nyingine zinatoa hasa mayai. Kuku dume huitwa jogoo na jike ni tembe; mtoto wa kuku ni kifaranga. Kutokana na ufugaji uwezo wa kuruka umepotea. Katika mazingira asilia kuku huishi miaka 5-11 lakini wale wanaofugwa kwa wingi wanachinjwa baada ya wiki 6-8 kama ni kuku wa nyama na baada ya mwaka mmoja kama ni kuku wa mayai. Kati ya aina zinazofugwa kwa mayai karibu madume wote, yaani nusu ya vifaranga, wanauawa mara moja kwa sababu hawatagi mayai na aina hii haileti nyama ya kutosha. Asili ya kuku zetu ni kuku-mwitu mwekundu wa Asia ya Kusini-Mashariki. Ilisemekana kuwa, kuku walianza huko India, lakini ushahidi wa sasa unaonyesha kuwa walianza huko Vietnam miaka 10,000 iliyopita. Ufugaji wake ulisambazwa Asia Bara na Polynesia. Mabaki ya mifupa ya kuku yamepatikana China yakiwa na umri wa miaka 8,000. Kutoka Asia ya Kusini-Magharibi kuku walisambazwa pia Uhindi na kupitia Uajemi hadi Ugiriki na sehemu nyingine za Ulaya, Misri n.k. Inaaminiwa ya kwamba kuku waliletwa Amerika Kusini kabla ya kuja kwa Kolumbus kupitia Pasifiki. Chakula Kuku hula majani na nyama. Wakiwa mwituni mara nyingi huonekana wakitumia muda wao mwingi kuparua-parua kutafuta mbegu, wadudu na hata wanyama wakubwa kama vile mijusi na panya pori wadogo. Kuku huweza kuishi kwa miaka mitano mpaka kumi na moja kadiri ya spishi husika. Kuku wa biashara hukua kwa wiki sita tu kabla ya kuchinjwa. Kuku wanaokula kwa kutangatanga huweza kuchinjwa kuanzia wiki ya 14 na kuendelea. Kuku maalumu wa mayai huweza hata kutaga mayai 300 kwa mwaka kila mmoja. Baada ya mwaka mmoja uwezo wa kuku kutaga hupungua na kuku hao huchinjwa kwa ajili ya nyama. Kuku aliyevunja rekodi ya dunia, ni yule aliyeishi kwa zaidi ya miaka 16. Biolojia ya kawaida ya mazingira, kuku dume, jogoo, hutofautiana na kuku jike, tena kwa mwonekano wao. Majogoo huwa na kilemba na mkia maridadi, huku wakiwa pia na manyoya marefu mgongoni na shingoni mwao. Japo kuna baadhi ya aina ya kuku, ambao jogoo hawana kilemba chao, isipokuwa tu manyoya mengi. Kuku wafugwao hawana uwezo mkubwa wa kuruka, japokuwa kuku wepesi wana uwezo wa kuruka juu ya uzio, kuta. Mara kadhaa kuku huruka kuyatizama mazingira yao, lakini mara nyingi huwa juu ya kuwakimbia adui. Kuku huwa na tabia ya kutaga mayai kwenye kiota ambacho kina mayai tayari. Baadhi ya wakulima hutumia mayai ya unsushi ili kuwavutia kuku watage maeneo wanayoyataka wao. Kuku pia huwa wasumbufu sana kuhusu mahali panapowafaa kutumika kwa majogoo huashiria uwepo katika himaya yake kwa majogoo wengine. Hata hivyo mara nyingine kuwika huwa ni kutokana na kusumbulia mara kadhaa. Temba hutumika mara baada ya kutaga na pia wakati wa kuwaita watoto wao. Makuzi Jogoo anapopata chakula huwaita kuku wengine na kuwapa fursa ya kula kwanza. Hufanya hivi kwa kulia kwa mlio wa juu na kuinua chakula na kukiangusha tena mara kadhaa, jogoo hueleza mbele ya temba wake, kwa kumzunguka huku bawa moja likiwa chini na kucheza huku huamsha ubongo wa temba na jogoo huendelea na kazi ya kumzalisha temba huyo. Uzazi Kuku hutaga mayai mpaka yanapoisha kwenye mfuko wake. Kisha huanza kutamia. Wakati huu kuku hutulia kwenye kiota chake bila ya kutembea wala kula, huku tu akigeuzageuza mayai yake, akijitahidi kuweka kiwango sawa cha joto na unyevu kwa mayai yote. Huchukua kwa wastani siku 21 tu mpaka mayai kuanguliwa. Mayai huanza kukomaa mara tu baada ya kuanza kutamiwa. Wakati wa kuanguliwa, kuku husaidia kuvunja mayai taratibu na kuwasaidia vifaranga kutoka. Kuku kwa kawaida, hukaa kwenye kiota kwa siku mbili baada ya kuangua mayai yake. Mayai yote ambayo hayakurutubishwa na jogoo, hayataanguliwa. Kuku kisha kusubiri kwa siku kadhaa, hukiacha kiota chake. Kuku huwa mkali sana nyakati hizi, na kuwafunika vifaranga mara nyingi ili kuwapa joto. Huwaongoza kwenye chakula na maji, kuwaita kwenye chakula na mara kadhaa huwalisha moja kwa moja. Hukaa nao kwa wiki kadhaa mpaka wawe wakubwa, na pindi wanapokuwa, hupoteza hamu nao na kuanza kutaga nao. Ufugaji wa kuku Kuku ni mnyama mwenye faida kubwa sana kwa mwanadamu na viumbe vinginevyo: kuku hutaga mayai ambayo hutumika kama chakula kwa wanadamu na viumbe vingine. Watu wengine hukosa faida za wanyama hao kwa sababu hawajui njia sahihi za ufugaji wa kuku. Zaidi ya kuku bilioni 50 huzalishwa duniani kwa ajili ya chakula, hasa kwa ajili ya nyama na mayai yao. Kwa ujumla, Ulaya hutumia mayai milioni 29 kwa siku. Siku hizi watu hukuza kuku kwa kutumia kemikali za viwandani, ambazo huleta madhara kwa kuku, hivyo kufanya ukuaji wao kuwa mbovu, mayai yao kuwa mabaya, hata ladha huwa mbaya. Afadhali tuachane na njia hizo, tufuate njia za kawaida za ufugaji wa kuku tutapata faida nzuri sana na manufaa makubwa kiafya. Kuku kama chakula Nyama ya kuku hupendwa sana, hasa kwa ajili ya ladha yake na bei yake ndogo. Hupikwa kwa namna mbali mbali. Tazama pia Kuku Mashuhuri Tanzania Magonjwa ya Kuku Kuku wa Nyama Picha za kuku Jogoo Kuku jike Jogoo Ameraucana Jogoo buluu wa Sumatra Marejeo Viungo vya nje at Curlie Jamii:Kuku Jamii:Kuku na jamaa Jamii:Wanyama wa Biblia
https://sw.wikipedia.org/wiki/Kuku
{ "plaintext_start_byte": [ 5, 401, 1185, 2103, 3527, 5959, 6460, 8338, 11805, 13221, 15645, 16550, 18690, 19961, 22283, 24460, 26218, 26527, 29887, 30212, 30956, 31299, 32383, 35082, 37489, 38110, 39694, 40403, 43256, 47637, 49030, 49696, 50617, 53307, 55073, 57285, 57973, 58680, 59483, 59804, 60865, 62371, 64317, 65207, 66417, 67073, 68309, 69477, 71590, 73931, 75177, 79485, 81107, 82539, 84659, 88113, 88838, 90673, 93531, 95301, 97116, 99792, 101310, 102371, 103333, 103746, 104824, 104892, 105258 ], "plaintext_end_byte": [ 400, 1184, 2102, 3526, 5938, 6459, 8302, 11804, 13220, 15644, 16495, 18689, 19960, 22208, 24459, 26217, 26526, 29885, 30211, 30955, 31298, 32344, 35057, 37420, 38109, 39693, 40354, 43255, 47534, 49029, 49695, 50616, 53232, 55072, 57284, 57970, 58679, 59482, 59772, 60864, 62318, 64316, 65206, 66416, 67026, 68308, 69476, 71589, 73869, 75176, 79355, 81106, 82454, 84658, 88054, 88801, 90672, 93481, 95300, 97056, 99747, 101309, 102370, 103305, 103633, 104756, 104862, 105255, 105363 ] }
কম্পিউটার বিজ্ঞানের মোট কয়টি শাখা রয়েছে ?
বিজ্ঞান
bengali
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
ভৌত বিশ্বের যা কিছু পর্যবেক্ষণযোগ্য, পরীক্ষণযোগ্য ও যাচাইযোগ্য, তার সুশৃঙ্খল, নিয়মতান্ত্রিক গবেষণা ও সেই গবেষণালব্ধ জ্ঞানভাণ্ডারের নাম বিজ্ঞান। ল্যাটিন শব্দ সায়েনটিয়া (scientia) থেকে ইংরেজি সায়েন্স শব্দটি এসেছে, যার অর্থ হচ্ছে জ্ঞান। বাংলা ভাষায় বিজ্ঞান শব্দটির অর্থ বিশেষ জ্ঞান।[2] ধারাবাহিক পর্যবেক্ষণ ও গবেষণার ফলে কোন বিষয়ে প্রাপ্ত ব্যাপক ও বিশেষ জ্ঞানের সাথে জড়িত ব্যক্তি বিজ্ঞানী, বিজ্ঞানবিদ কিংবা বৈজ্ঞানিক নামে পরিচিত হয়ে থাকেন। বিজ্ঞানীরা বিশেষ বৈজ্ঞানিক পদ্ধতি অনুসরণ করে জ্ঞান অর্জন করেন এবং প্রকৃতি ও সমাজের নানা মৌলিক বিধি ও সাধারণ সত্য আবিষ্কারের চেষ্টা করেন।[3] বর্তমান বিশ্ব এবং এর প্রগতি নিয়ন্ত্রিত হয় বিজ্ঞানের মাধ্যমে। তাই এর গুরুত্ব অপরিসীম। ব্যাপক অর্থে যেকোনো জ্ঞানের পদ্ধতিগত বিশ্লেষণকে বিজ্ঞান বলা হলেও এখানে বিশেষায়িত ক্ষেত্রে শব্দটি ব্যবহার করা হবে। বিজ্ঞানের ক্ষেত্র মূলত দুটি: সামাজিক বিজ্ঞান এবং প্রাকৃতিক বিজ্ঞান। জীববিজ্ঞান, পদার্থবিজ্ঞান, রসায়ন-সহ এ ধরনের সকল বিজ্ঞান প্রাকৃতিক বিজ্ঞানের অন্তর্ভুক্ত। অন্যদিকে মানুষের আচার-ব্যবহার এবং সমাজ নিয়ে যে বিজ্ঞান তা সমাজ বিজ্ঞানের অন্তর্ভুক্ত। তবে যে ধরনেরই হোক বিজ্ঞানের আওতায় পড়তে হলে উক্ত জ্ঞানটিকে সুনির্দিষ্ট পর্যবেক্ষণ এবং পরীক্ষণের মাধ্যমে প্রমাণিত হতে হবে। আর একই শর্তের অধীনে যে গবেষকই পরীক্ষণটি করুন না কেন ফলাফল একই হতে হবে। অর্থাৎ ব্যক্তি চেতনা অনুযায়ী বিজ্ঞানভিত্তিক পরীক্ষণের ফলাফল কখনও পরিবর্তিত হতে পারে না। গণিতকে অনেকেই তৃতীয় একটি শ্রেণী হিসেবে দেখেন। অর্থাৎ তাদের মতে প্রাকৃতিক বিজ্ঞান, সামাজিক বিজ্ঞান আর গণিত এই তিনটি শ্রেণী মিলে বিজ্ঞান। ঐ দৃষ্টিকোণে গণিত হল আনুষ্ঠানিক বিজ্ঞান আর প্রাকৃতিক ও সামাজিক বিজ্ঞান হল পরীক্ষণমূলক বিজ্ঞান। প্রাকৃতিক ও সামাজিক বিজ্ঞানের সাথে গণিতের মিল-অমিল উভয়ই রয়েছে। গণিত একদিক থেকে পরীক্ষণমূলক বিজ্ঞানের সাথে সামঞ্জস্যপূর্ণ যে, উভয়টিই একটি নির্দিষ্ট বিষয়ে পদ্ধতিগত অধ্যয়ন করে। আর পার্থক্য হচ্ছে, পরীক্ষণমূলক বিজ্ঞানে পরীক্ষণের মাধ্যমে প্রমাণ করা হলেও গণিতে কোন কিছু প্রতিপাদন করা হয় আগের একটি সূত্রের (প্রায়োরি) উপর নির্ভর করে। এই আনুষ্ঠানিক বিজ্ঞান, যার মধ্যে পরিসংখ্যান এবং যুক্তিবিদ্যাও পড়ে, অনেক সময়ই পরীক্ষণমূলক বিজ্ঞানের অগ্রগতিতে বিশেষ ভূমিকা রাখে। তাই পরীক্ষণমূলক বিজ্ঞানে উন্নতি করতে হলে আনুষ্ঠানিক বিজ্ঞানের প্রসার আবশ্যক। কিভাবে কোন কিছু কাজ করে (প্রাকৃতিক বিজ্ঞান) বা কিভাবে মানুষ চিন্তা করে (সামাজিক বিজ্ঞান) তাই আনুষ্ঠানিক বিজ্ঞান ব্যাখ্যা করে। ইতিহাস বিজ্ঞান ব্যাপক অর্থে জ্ঞান অর্জনের জন্য ব্যবহৃত একটি বিশেষ শব্দ যা আধুনিক যুগের আগে অনেক ঐতিহাসিক সভ্যতার মধ্যে বিদ্যমান ছিল। আধুনিক বিজ্ঞান এর পদ্ধতিতে স্বতন্ত্র এবং ফলাফলের মধ্যে সফল। বিজ্ঞান শব্দটি উৎপত্তিগত অর্থে এক ধরনের জ্ঞান বোঝাতো কিন্তু বিজ্ঞান সম্পর্কিত জ্ঞান অর্জন বুঝাতো না । বিশেষ করে, এটি ছিল এক ধরনের জ্ঞান যা মানুষ একে অপরের সাথে যোগাযোগ করতে ব্যবহৃত হত। উদাহরণস্বরূপ, প্রাকৃতিক বিষয়গুলির জ্ঞান সম্পর্কে রেকর্ড ইতিহাসের অনেক আগেই সংগৃহীত হয়েছিল এবং জটিল বিমূর্ত ধারণাগুলির উন্নয়ন ঘটেছিল । এটি জটিল ক্যালেন্ডার নির্মাণ, কৌশলগত উপায়ে বিষাক্ত উদ্ভিদকে খাবার উপযোগী করে তৈরি করার কৌশল এবং পিরামিডের মতো ভবনগুলি নিয়ে গবেষণা করার কাজে ব্যবহৃত হত । যাইহোক, এই ধরনের জিনিসগুলির জ্ঞানের মধ্যে কোন সঙ্গতিপূর্ণ বিশিষ্ট পার্থক্য তৈরি করা হয়নি যা প্রতিটি সম্প্রদায়ের মধ্যে সত্য এবং অন্যান্য ধরনের সাম্প্রদায়িক জ্ঞানের মতো, যেমন: পৌরাণিক কাহিনী এবং আইনি ব্যবস্থা । প্রাকাদিকাল সক্রেটিস পূর্ব দার্শনিকগণ দ্বারা "প্রকৃতি" (প্রাচীন গ্রিক ফোসিস) এর ধারণার উদ্ভাবনের আগে, একই শব্দটি ব‍্যবহার করা হত একটি প্রাকৃতিক "পথ" যেভাবে একটি উদ্ভিদ বৃদ্ধি পায় বোঝাতে অথবা একটি উপজাতি যেভাবে একটি নির্দিষ্ট ঈশ্বরকে পূজা করে বোঝাতে । এই কারণেই এই দাবি করা হত যে, কঠোর অর্থে এই পুরুষরা প্রথম দার্শনিক ছিল। এমনকি ধারণা করা হত প্রথম মানুষটি "প্রকৃতি" এবং "রীতি" প্রভৃতির পার্থক্য স্পষ্ট করে তুলে ধরেছিল । বিজ্ঞান প্রকৃতির জ্ঞান হিসাবে বিশিষ্ট ছিল এবং প্রত্যেক সম্প্রদায়ের জন্য যা ছিল সত্য জিনিস, এবং এই ধরনের বিশেষ জ্ঞান সাধনার নাম ছিল দর্শন - প্রথম দার্শনিক-পদার্থবিজ্ঞানীর আলোচ্য বিষয় । তারা প্রধানত ছিল তত্ত্ববিদ, বিশেষ করে জ্যোতির্বিদ্যাতে আগ্রহী ছিল । এর বিপরীতে, প্রকৃতির জ্ঞানকে ব‍্যবহার করে প্রকৃতির অনুকরণ করার চেষ্টা , শাস্ত্রীয় বিজ্ঞানীদের দ্বারা নিম্ন শ্রেণির কারিগরদের জন্য আরও উপযুক্ত স্বার্থ হিসাবে দেখা হত । প্রথাগত (eon) এবং গবেষণামূলক বিজ্ঞান (ডক্সা) মধ্যে একটি স্পষ্ট পার্থক্য প্রাক-সক্রেটিস দার্শনিক পার্মিনাইডস (প্রায় ছয় শতকের প্রথম দিকে বা পঞ্চম শতকের প্রথম দিকে ) তৈরি করে ছিলেন । যদিও তাঁর কাজটি ছিল পেরি ফিসুয়েস (প্রকৃতির উপর) একটি কবিতা, প্রাকৃতিক বিজ্ঞানের পদ্ধতিতে একে একটি জ্ঞানতাত্ত্বিক প্রবন্ধ হিসেবে দেখা যেতে পারে। পার্মিনাইডস ' একটি প্রথাগত পদ্ধতি বা ক্যালকুলাসকে নির্দেশ করে যা প্রাকৃতিক ভাষাগুলির তুলনায় প্রকৃতির নিখুঁত বর্ণনা করতে পারে। "ফিজিস" এর অনুরূপ হতে পারে । প্রথম দিকে দার্শনিক বিজ্ঞানের ইতিহাসে একটি বড় টার্নিং পয়েন্ট হল সক্রেটিস কর্তৃক মনুষ্য প্রকৃতি, রাজনৈতিক সম্প্রদায়ের প্রকৃতি এবং মানব জ্ঞানের সহিত মানবিক বিষয়গুলির গবেষণায় দর্শন প্রয়োগের বিষয় বিতর্কিত কিন্তু সফল প্রচেষ্টা ছিল। তিনি পুরাতন ধরনের পদার্থবিজ্ঞানের গবেষণার সমালোচনা করেছিলেন যেমনটা কেবল বিশ্লেষণেই এবং স্ব-সমালোচনার অভাব ছিল । তিনি বিশেষ করে সচেতন ছিলেন যে কিছু প্রাথমিক পদার্থবিজ্ঞানী প্রকৃতিকে এমনভাবে ব্যবহার করেছিলেন যেখানে এর কোন বুদ্ধিমান শৃঙ্খলা নেই, যা কেবল গতি ও বস্তুর ক্ষেত্রকেই ব্যাখ্যা করে । মানবকেন্দ্রিক অধ্যয়ন ছিল পৌরাণিক এবং ঐতিহ্য ভিত্তিক, সক্রেটিস এর বাহিরে গিয়ে জ্ঞানদান করতে চেয়েছিলেন, তাই তাকে হত্যা করা হয়েছিল। অ্যারিস্টটল সক্রেটিসের চেয়ে কম বিতর্কিত পদ্ধতি তৈরি করেছিলেন। তিনি পূর্বের বিজ্ঞানীদের অনেক মীমাংসিত বিষয়কে প্রত্যাখ্যান করেছিলেন । উদাহরণস্বরূপ, তাঁর পদার্থবিজ্ঞানে সূর্য পৃথিবীর চারপাশে ঘুরে এবং অনেকগুলো প্রকৃতির অংশ হিসাবে যা ছিল মানুষের জন্য। প্রতিটি জিনিসের একটি আনুষ্ঠানিক কারণ এবং চূড়ান্ত কারণ থাকে এবং তার সাথে যুক্তিসঙ্গত মহাজাগতিক ক্রমের একটি ভূমিকা আছে । গতি এবং পরিবর্তনকে ইতিমধ্যে সম্ভাব্য বাস্তবায়ন হিসাবে বর্ণনা করা হয়েছিল তাদের ধরণটা কেমন তার উপর ভিত্তি করে । সক্রেটিস যখন দৃঢ়তার সাথে দাবি করেন যে মানুষের জন্য জীবিত থাকার সর্বোত্তম উপায় (একটি অধ্যয়ন অ্যারিস্টটল একে নৈতিকতা ও রাজনৈতিক দর্শনে বিভক্ত করেছিলেন) এর ব্যবহারিক প্রশ্ন বিবেচনা করার জন্য দর্শনের ব্যবহার করা উচিত, তখন তারা অন্য কোনও ধরনের প্রযোজ্য বিজ্ঞানের পক্ষে তর্কবিতর্ক করে না। অ্যারিস্টটল বিজ্ঞান এবং কারিগরদের ব্যবহারিক জ্ঞানের মধ্যে তীক্ষ্ণ পার্থক্য বজায় রেখেছিলেন । তাত্ত্বিক ধারণাকে মানবীয় ক্রিয়াকলাপের সর্বোচ্চ ধরণ হিসাবে তিনি বিবেচনা করতেন । কম জীবনধারা হিসাবে ব্যবহারিক চিন্তাভাবনা ভাল জীবনযাপনের জন্য উঁচুমানের এবং কারিগরদের জ্ঞান নিম্ন শ্রেণির জন্য উপযুক্ত বলে তিনি মনে করতেন । মধ্যযুগীয় বিজ্ঞান প্রাক-প্রাচীন এবং প্রাথমিক মধ্যযুগে প্রাকৃতিক ঘটনাগুলির অনুসন্ধানে অ্যারিস্টটলীয় পদ্ধতির ব্যবহার করা হয়েছিল । রোমান সাম্রাজ্যের পতনের সময় এবং পর্যায়ক্রমিক রাজনৈতিক সংগ্রামের সময় কিছু প্রাচীন জ্ঞান হারিয়ে গিয়েছিল, অথবা কিছুটা অস্পষ্ট অবস্থায় রাখা হয়েছিল। যাইহোক, বিজ্ঞানের সাধারণ ক্ষেত্র (বা "প্রাকৃতিক দর্শন" যেটিকে বলা হয়) এবং প্রাচীন বিশ্বের অধিকাংশ সাধারণ জ্ঞান সেভিলের ইসিডোরের মতো প্রাথমিক ল্যাটিন এনসাইক্লোপিডীয়দের কাজগুলির মাধ্যমে সংরক্ষিত ছিল। বাইজেন্টাইন সাম্রাজ্যে অনেক গ্রীক বিজ্ঞানের গ্রন্থগুলি নেস্টোরিয়ান্স এবং মনোফিসিটস গোষ্ঠী দ্বারা সম্পন্ন সিরিয়াক অনুবাদগুলিতে সংরক্ষিত ছিল। এইগুলির মধ্যে বেশিরভাগই পরবর্তীতে খলিফাদের অধীনে আরবিতে অনূদিত হয়েছিল, যার মধ্যে অনেক ধরনের শাস্ত্রীয় শিক্ষা সংরক্ষণ করা হয়েছিল এবং কিছু ক্ষেত্রে ক্ষেত্রে উন্নতি সাধিত হয়েছিল। উইসডম হাউস আব্বাসীয় যুগে ইরাকের বাগদাদে প্রতিষ্ঠিত হয়েছিল । একে ইসলামিক গোল্ডেন এজের সময় একটি প্রধান জ্ঞান চর্চা কেন্দ্র বলে বিবেচিত হয়, যেখানে বাগদাদে আল-কিন্ডি এবং ইবনে সাহল এর মত মুসলিম পণ্ডিত এবং কায়রোতে ইবনে আল-হায়তাম নবম থেকে ত্রয়োদশ শতাব্দী পর্যন্ত সমৃদ্ধ হয়েছিল বাগদাদ মোঘলদের দ্বারা ধ্বংস হওয়ার আগ পর্যন্ত । । ইবনে আল-হায়থাম যিনি পশ্চিমে আলহাজেন হিসেবে পরিচিত, তিনি পরীক্ষামূলক তথ্যের উপর জোর দিয়ে অ্যারিস্টটলীয় দৃষ্টিকোণকে আরও এগিয়ে নিয়ে গিয়েছিলেন । পরে মধ্যযুগীয় সময়ের মধ্যে, অনুবাদের জন্য চাহিদা বৃদ্ধি পেয়েছিল (উদাহরণস্বরূপ, টলেডো অনুবাদকদের বিদ্যালয়), পশ্চিমা ইউরোপীয়রা শুধুমাত্র ল্যাটিন ভাষায় নয় বরং গ্রিক, আরবি এবং হিব্রু থেকে ল্যাটিন অনুবাদ লিখিত সংগ্রহগুলি সংগ্রহ করতে শুরু করেছিল । বিশেষত, অ্যারিস্টটল, টলেমী, এবং ইউক্লিডের গ্রন্থগুলো উইসডম এর ঘরগুলিতে সংরক্ষিত ছিল যা ক্যাথলিক পণ্ডিতদের মধ্যে চাওয়া হয়েছিল । ইউরোপে, আলহাজেনের বুক অফ অপটিকস এর ল্যাটিন অনুবাদ সরাসরি ইংল্যান্ডে রজার বেকনকে (ত্রয়োদশ শতকে) প্রভাবিত করেছিল, যিনি আলহাজেনের দ্বারা প্রকাশিত আরও পরীক্ষামূলক বিজ্ঞান সম্পর্কে যুক্তি দিয়েছিলেন। মধ্যযুগ যুগ ধরে, পশ্চিমা ইউরোপে ক্যাথলিকবাদ ও আরিস্টোলেটিয়ালিজমের একটি সংশ্লেষণের উদ্ভব হয় যা পশ্চিমা ইউরোপে উদ্দীপ্ত ছিল, যেখানে বিজ্ঞান একটি নতুন ভৌগোলিক কেন্দ্র হয়ে উঠেছিল । কিন্তু পঞ্চদশ থেকে ষোড়শ শতাব্দীতে পণ্ডিতবাদের সকল দিক নিয়ে সমালোচনা করা হয়েছিল। রেনেসাঁ এবং আধুনিক বিজ্ঞান মধ্যযুগীয় বিজ্ঞান সক্রেটিস, প্লেটো এবং অ্যারিস্টটলের হেলেনিস্ট সভ্যতার মতামত বহন করে, যেমন আলহাজেনের হারানো কর্মের একটি বইয়ে দেখানো হয়েছে যেখানে 'আমি ইউক্লিড ও টলেমীর দুই বই থেকে অপটিক্সের বিজ্ঞান সমন্ধে তুলেছি, যা আমি যোগ করেছি প্রথম বক্তৃতা যা ইবনে আবি যোসেবিয়া এর ক্যাটালগ থেকে টলেমীর বই থেকে হারিয়ে যাওয়া (স্মিথ ২০০১): ৯১ (ভল .১), পি. এক্স. ভি । আলহাজেন নিছক টলেমীর দৃষ্টি তত্ত্বকে ভুল প্রমাণ করেছিলেন, কিন্তু তিনি অ্যারিস্টটলের তত্ত্ববিদ্যা বজায় রেখেছিলেন; রজার বেকন, ভিটেল্লো এবং জন পেখাম প্রত্যেকে আলহাজেনের বুক অফ অপটিক্স-এর উপর একটি তত্ত্ববিদ্যা রচনা করেছিলেন । একটি সংবেদন চিহ্নের শৃঙ্খলে সেন্সেশন, ধারণা এবং শেষ পর্যন্ত অ্যারিস্টটলের ব্যক্তিগত ও সার্বজনীন ফর্মগুলির স্বীকৃতি দিয়েছিলেন । দৃষ্টি তত্ত্বের এই মডেল Perspectivism হিসাবে পরিচিত হয়ে ওঠে, যা রেনেসাঁ শিল্পীদের দ্বারা ব্যবহৃত এবং অধ্যয়ন করা হয়েছিল । এ .মার্ক স্মিথ দৃষ্টিতত্ত্ব নিয়ে তার নিজস্ব দৃষ্টিভঙ্গি নির্দেশ করেছিল যা অ্যারিস্টটলের চারটির মধ্যে তিনটি কারণ আনুষ্ঠানিক, পদার্থ এবং চূড়ান্ত দোষে দায়ী, " যা মূলত অর্থনৈতিক, যুক্তিসঙ্গত এবং সুসঙ্গত।" যদিও আলহাজেন জানতেন যে একটি দৃশ্য একটি অ্যাপারচারের মাধ্যমে চিত্রিত করা হয়েছে যা হল তার বিপরীত । তিনি যুক্তি দেন যে দৃষ্টি হল উপলব্ধি সম্পর্কিত । যা কেপলার দ্বারা উল্টানো হয়েছিল , যিনি প্রবেশপথের ছাত্রকে মডেল করার জন্য এটির সামনে একটি অ্যাপারচার সহ একটি জলভর্তি কাঁচের মতো চোখের মডেল করেছিলেন । তিনি দেখেছিলেন যে, একক দৃষ্টিকোণ থেকে সমস্ত আলো এক গ্লাসে কাচের গোলকের পিছনে চিত্রিত হয়েছিল । অপটিক্যাল শিকল চোখের পেছনে রেটিনাতে শেষ হয় এবং ছবিটি উল্টে যায়। কোপার্নিকাস টলেমীর আলমাজেস্টের পৃথিবীকেন্দ্রিক মডেলের বিপরীতে সৌরজগতের একটি সূর্যকেন্দ্রিক মডেল তৈরি করেছিলেন। গালিলিও পরীক্ষামূলক ও গণিতের উদ্ভাবনী ব্যবহার করেছিলেন । যাইহোক, তিনি অষ্টম পোপ আরবান দ্বারা কোপার্নিকাসের ব্যবস্থার বিষয়ে লিখতে আশীর্বাদ পুষ্ট হয়েছিলেন । গালিলিও পোপের কাছ থেকে আর্গুমেন্ট ব্যবহার করেছিলেন এবং তাদেরকে "ডায়ালগ কনসার্নিং দ্য টু চিফ ওয়ার্ল্ড সিস্টেম" এ কাজটি সহজবোধ্যতার জন্য দিয়েছিলেন যা তাকে অনেকটা হতাশ করেছিল। উত্তর ইউরোপে প্রিন্টিং প্রেসের নতুন প্রযুক্তি ব্যাপকভাবে বহু আর্গুমেন্ট প্রকাশ করতে ব্যবহৃত হয়েছিল, কিছু কিছু ক্ষেত্রে প্রকৃতির সমসাময়িক ধারণাগুলির সাথে ব্যাপকভাবে মতবিরোধে ছিল। রেনি ডেসকার্টেস এবং ফ্রান্সিস বেকন একটি নতুন ধরনের অ-অ্যারিস্টটলীয় বিজ্ঞানের পক্ষে দার্শনিক আর্গুমেন্ট প্রকাশ করেছিলেন । Descartes দাবী করেন যে গ্যালিলিওর মত প্রকৃতির অধ্যয়ন করার জন্য গণিত ব্যবহার করা যেতে পারে এবং বেকন চিন্তার উপর গবেষণার গুরুত্বের উপর জোর দিয়েছিলেন । বেকন Aristotelian আনুষ্ঠানিক কারণ এবং চূড়ান্ত কারণের ধারণা নিয়ে প্রশ্ন তুলেছিলেন এবং বিজ্ঞানকে "সহজ" প্রকৃতির নিয়মগুলির মাধ্যমে অধ্যয়ন করা উচিত, যেমন- তাপকে কোনও নির্দিষ্ট প্রকৃতি বা "আনুষ্ঠানিক কারণ" বলে অভিহিত করা যায় না। এই নতুন আধুনিক বিজ্ঞান নিজেকে "প্রাকৃতিক আইন" হিসাবে বর্ণনা করতে শুরু করেছিল । প্রকৃতির গবেষণায় এই আপডেট পদ্ধতিটিকে যান্ত্রিক হিসাবে দেখা হয় । বেকন যুক্তি দেন যে বিজ্ঞানের উচিত সমস্ত মানব জীবনের উন্নতির জন্য ব্যবহারিক আবিষ্কারগুলির উপর জোর দেয়া । In the sixteenth century, Copernicus formulated a heliocentric model of the solar system unlike the geocentric model of Ptolemy's Almagest. This was based on a theorem that the orbital periods of the planets are longer as their orbs are farther from the centre of motion, which he found not to agree with Ptolemy's model.[5] Kepler and others challenged the notion that the only function of the eye is perception, and shifted the main focus in optics from the eye to the propagation of light.[6][7]:102 Kepler modelled the eye as a water-filled glass sphere with an aperture in front of it to model the entrance pupil. He found that all the light from a single point of the scene was imaged at a single point at the back of the glass sphere. The optical chain ends on the retina at the back of the eye.[lower-alpha 1] Kepler is best known, however, for improving Copernicus' heliocentric model through the discovery of Kepler's laws of planetary motion. Kepler did not reject Aristotelian metaphysics, and described his work as a search for the Harmony of the Spheres. Galileo made innovative use of experiment and mathematics. However, he became persecuted after Pope Urban VIII blessed Galileo to write about the Copernican system. Galileo had used arguments from the Pope and put them in the voice of the simpleton in the work "Dialogue Concerning the Two Chief World Systems," which greatly offended him.[8] In Northern Europe, the new technology of the printing press was widely used to publish many arguments, including some that disagreed widely with contemporary ideas of nature. René Descartes and Francis Bacon published philosophical arguments in favor of a new type of non-Aristotelian science. Descartes emphasized individual thought and argued that mathematics rather than geometry should be used in order to study nature. Bacon emphasized the importance of experiment over contemplation. Bacon further questioned the Aristotelian concepts of formal cause and final cause, and promoted the idea that science should study the laws of "simple" natures, such as heat, rather than assuming that there is any specific nature, or "formal cause," of each complex type of thing. This new modern science began to see itself as describing "laws of nature". This updated approach to studies in nature was seen as mechanistic. Bacon also argued that science should aim for the first time at practical inventions for the improvement of all human life. --> নবজাগরণের যুগ সপ্তদশ ও অষ্টাদশ শতকের মধ্যে আধুনিকতার প্রকল্প বেকন ও ডেসকার্টের দ্বারা উন্নত করা হয়েছিল যা দ্রুত বৈজ্ঞানিক অগ্রগতির দিকে এগিয়ে নিয়েছিল এবং একটি নতুন ধরনের প্রাকৃতিক বিজ্ঞান, গাণিতিক, পদ্ধতিগতভাবে পরীক্ষামূলক এবং ইচ্ছাকৃতভাবে উদ্ভাবনী এর সফল উন্নয়নের দিকে পরিচালিত হয়েছিল । নিউটন ও লিবনিজ একটি নতুন পদার্থবিজ্ঞান তৈরিতে সফল হয়েছিলেন যা এখন ক্লাসিক্যাল মেকানিক্স হিসাবে পরিচিত, যা পরীক্ষা দ্বারা নিশ্চিত করা যায় এবং গণিত ব্যবহার করে ব্যাখ্যা করা যায় । লিবনিস Aristotelian পদার্থবিদ্যা থেকে পদটি নিয়েছিলেন, কিন্তু এখন এটি একটি নতুন অ-টেলিওলজিকাল পদ্ধতিতে ব্যবহার করা হচ্ছে, উদাহরণস্বরূপ, "শক্তি" এবং "সম্ভাব্যতা" (Aristotelian "Energeia এবং potentia" এর আধুনিক সংস্করণ) । বেকনের শৈলীতে তিনি ধারণা করেছিলেন যে, বিভিন্ন ধরনের জিনিস প্রকৃতির একই সাধারণ আইন অনুযায়ী কাজ করে যার প্রতিটি ধরণের কোন বিশেষ আনুষ্ঠানিক বা চূড়ান্ত কারণ নেই। এই সময়ের মধ্যে "বিজ্ঞান" শব্দটি ধীরে ধীরে এক প্রকারের জ্ঞান বিশেষ করে প্রাকৃতিক জ্ঞানের প্রেক্ষাপট হিসাবে ব্যবহৃত হতে শুরু হয়েছিল যা পুরাতন শব্দ "প্রাকৃতিক দর্শনের" অর্থের কাছাকাছি চলে আসছে। উনিশ শতক জন হার্শেল এবং উইলিয়াম হুইয়েল উভয়ে মিলে প্রণালী বিজ্ঞানকে একটি সিস্টেমের মধ্যে নিয়ে এসেছিলেন পরে শব্দটি বিজ্ঞানীকে বুঝানো হত । যখন চার্লস ডারউইন 'দ্য অরিজিন অব স্পিসিজ' প্রকাশ করেছিলেন তখন তিনি বিবর্তনকে প্রতিষ্ঠিত করেছিলেন প্রচলিত জৈবিক জটিলতার ব্যাখ্যা হিসাবে । তাঁর প্রাকৃতিক নির্বাচনের তত্ত্বটি কীভাবে প্রজাতি উৎপন্ন হয়েছিল তার প্রাকৃতিক ব্যাখ্যা প্রদান করেছিল । তবে এটি কেবল শত বছর পরে ব্যাপক স্বীকৃতি লাভ করেছিল । জন ডাল্টন পরমাণুর ধারণাটির উন্নয়ন করেছিলেন । ঊনবিংশ শতাব্দীতে তাপবিদ্যুৎ এবং তড়িৎচুম্বকীয় তত্ত্বের আইনগুলিও প্রতিষ্ঠিত হয়েছিল, যার ফলে নতুন প্রশ্নগুলি উত্থাপিত হয়েছিল যা নিউটনের কাঠামো ব্যবহার করার মাধ্যমেও সহজেই উত্তর মেলেনি । উনিশ শতকের শেষ দশকে পরমাণুর বিভাজনকে পুনর্নির্মাণ করার ঘটনাটি আবিষ্কৃত হয়েছিল । এক্স-রশ্মি আবিষ্কার তেজস্ক্রিয়তা আবিষ্কারকে অনুপ্রেরণা দিয়েছিল। পরের বছর প্রথম উপপারমানবিক কণা ইলেকট্রন আবিষ্কৃত হয়েছিল । বিংশ শতাব্দী এবং তারপরেও আইনস্টাইনের আপেক্ষিকতাবাদ এবং কোয়ান্টাম বলবিদ্যা এর বিকাশের ফলে একটি নতুন পদার্থবিজ্ঞানের সাথে শাস্ত্রীয় বলবিজ্ঞানগুলির প্রতিস্থাপনের সৃষ্টি হয় যার দুটি অংশে রয়েছে তাদের মাধ্যমে প্রকৃতির বিভিন্ন ধরণের ঘটনা বর্ণনা করা যায়। শতাব্দীর প্রথমার্ধে কৃত্রিম সারের উন্নয়ন বিশ্বব্যাপী জনসংখ্যার বৃদ্ধি সম্ভব হয়েছে। একই সময়ে পরমাণু এবং নিউক্লিয়াস এর গঠন আবিষ্কার করা হয়েছিল, যার ফলে "পারমাণবিক শক্তি" (পারমাণবিক শক্তি) মুক্ত করা সম্ভব হয়েছিল। উপরন্তু, এই শতাব্দীর যুদ্ধ দ্বারা অনুপ্রাণিত বৈজ্ঞানিক উদ্ভাবনের ব্যাপক ব্যবহার অ্যান্টিবায়োটিকের আবিষ্কার সহজসাধ্য করেছিল যার ফলে মানুষের প্রত্যাশিত গড় আয়ু বৃদ্ধি পেয়েছিল। তাছাড়া পরিবহন বিপ্লব (অটোমোবাইল এবং বিমান), ICBMs এর উন্নয়ন, মহাকাশ নিয়ে প্রতিযোগিতা, এবং পারমাণবিক অস্ত্র নিয়ে প্রতিযোগিতা, সবকিছুই আধুনিক বিজ্ঞানের অনুগ্রহ যা সবাই গুরুত্বের সাথে গ্রহণ করেছে। বিংশ শতাব্দীর শেষ চতুর্থাংশে যোগাযোগের উপগ্রহগুলির সাথে সংযুক্ত ইন্টিগ্রেটেড সার্কিটগুলির বিস্তৃত ব্যবহার তথ্য প্রযুক্তির ক্ষেত্রে একটি বিপ্লব বয়ে নিয়ে আসে যার ফলে স্মার্টফোন সহ বিশ্বব্যাপী ইন্টারনেট এবং মোবাইল কম্পিউটিংয়ের উত্থান ঘটেছে। বৈজ্ঞানিক পদ্ধতি বৈজ্ঞানিক পদ্ধতি প্রাকৃতিক ঘটনাগুলিকে একটি প্রজনন পদ্ধতিতে ব্যাখ্যা করার চেষ্টা করে। একটি ব্যাখ্যামূলক চিন্তাধারা পরীক্ষা বা অনুমানকে প্যারাসিমনির মত নীতিগুলি ("ওকামের ক্ষুর" নামেও পরিচিত) ব্যবহার করে ব্যাখ্যা করা হয় এবং সাধারণত অনুভূতি খোঁজার আশা করা হয়, ঘটনা সম্পর্কিত অন্যান্য স্বীকৃত তথ্য যাদের সবার কাছে গ্রহণযোগ্য বলে মনে হয়েছে। এই নতুন ব্যাখ্যাটি falsifiable পূর্বাভাস করতে ব্যবহৃত হয় পরীক্ষা বা পর্যবেক্ষণ দ্বারা পরীক্ষনীয় হয়। কোন নিশ্চিত পরীক্ষা বা পর্যবেক্ষণের আগে পূর্বাভাসগুলি করা হবে এবং প্রমাণ হিসাবে দেখা হবে যে এর মধ্যে কোন হেরফের হয়নি। ভবিষ্যদ্বাণীর অপ্রমাণ করাই হল অগ্রগতির প্রমাণ। এটি প্রাকৃতিক ঘটনা পর্যবেক্ষণের মাধ্যমে আংশিকভাবে করা হয়, কিন্তু পরীক্ষা-নিরীক্ষার মাধ্যমে নিয়ন্ত্রিত অবস্থার অধীনে শৃঙ্খলা রক্ষার জন্য প্রাকৃতিক ঘটনাগুলি অনুকরণ করার চেষ্টা করা হয় (পর্যবেক্ষণ বিজ্ঞানগুলির মধ্যে যেমন-জ্যোতির্বিদ্যা বা ভূতত্ত্ব যেখানে পূর্বাভাস পর্যবেক্ষণ একটি নিয়ন্ত্রিত পরীক্ষার মাধ্যমে সংগঠিত হতে পারে) বিজ্ঞানের ক্ষেত্রে গবেষণা বিশেষভাবে গুরুত্বপূর্ণ পারস্পরিক সম্পর্ক প্রতিষ্ঠার ক্ষেত্রে (পারস্পরিক সম্পর্কের ভুলত্রুটি এড়াতে)। যখন কোন অনুমান অসন্তোষজনক প্রমাণিত হয় তখন এটি সংশোধন বা বাতিল করা হয়। যদি প্রকল্প পরীক্ষায় টিকে যায় তবে এটি একটি প্রাকৃতিক তত্ত্বের কাঠামোতে রূপান্তরিত হতে পারে, যা নির্দিষ্ট প্রাকৃতিক ঘটনাগুলির আচরণের বর্ণনা দেওয়ার জন্য একটি যৌক্তিক, যুক্তিযুক্ত এবং স্বতন্ত্র মডেল বা কাঠামো হিসাবে বিবেচিত হয়। একটি তত্ত্ব সাধারণত একটি প্রকল্পের চেয়ে অনেক বিস্তৃত সেটের আচরণকে বর্ণনা করে। সাধারণভাবে, একটি বৃহৎ সংখ্যক অনুমান একক তত্ত্ব দ্বারা একত্রে আবদ্ধ হতে পারে। সুতরাং একটি তত্ত্ব হল এক ধরণের অনুমান যা আরও ব্যাপক সংখ্যক অনুমানের ব্যাখ্যা করতে পারে। সেই সূত্রে, তত্ত্বগুলি হ'ল অনুমান যার বেশিরভাগই বৈজ্ঞানিক নীতিমালাগুলির অনুসারে প্রণয়ন করা হয়। অনুমান পরীক্ষা করার পাশাপাশি বিজ্ঞানীরা একটি মডেল তৈরি করতে পারে যার মাধ্যমে যৌক্তিক, ভৌত বা গাণিতিক প্রতিনিধিত্বের ক্ষেত্রে প্রপঞ্চকে বর্ণনা বা চিত্রিত করার প্রচেষ্টা করবে যাতে পর্যবেক্ষণযোগ্য ঘটনাগুলির উপর ভিত্তি করে তারা নতুন প্রকল্প তৈরি করতে পারবে। হাইপোথিসিস পরীক্ষা করার সময় বিজ্ঞানীদের একটি ফলাফলের জন্য অন্যের উপর অগ্রাধিকার থাকতে পারে। তাই এটি নিশ্চিত করা গুরুত্বপূর্ণ যে বিজ্ঞান সম্পূর্ণভাবে এই পক্ষপাতকে দূর করতে পারে। এটি সতর্কভাবে পরীক্ষামূলক নকশা, স্বচ্ছতা, এবং পরীক্ষামূলক ফলাফলগুলির একটি সম্পূর্ণ পিয়ার রিভিউ প্রক্রিয়া এবং উপসংহার দ্বারা অর্জন করা যেতে পারে। পরীক্ষার ফলাফল ঘোষিত বা প্রকাশিত হওয়ার পর স্বাধীন গবেষকদের কাজ হল গবেষণাটি কীভাবে পরীক্ষা করা হয়েছিল তা দুইবার পরীক্ষা করা এবং ফলাফলগুলি নির্ভরশীল কিনা তা নির্ভর করে অনুরূপ পরীক্ষাগুলি অনুসরণ করার জন্য এটি সাধারণ অনুশীলন পরিচালনা করা। তাদেরকে তখনই সম্পূর্ণভাবে গ্রহণ করা হবে যখন বৈজ্ঞানিক পদ্ধতি দ্বারা পুরোপুরি পক্ষপাতমূলক পক্ষপাতের প্রভাবকে কমিয়ে আনা সম্ভব হবে। গণিত এবং সাংগঠনিক/আনুষ্ঠানিক বিজ্ঞান গণিত বিজ্ঞানের জন্য অত্যাবশ্যক । বিজ্ঞান ক্ষেত্রে গণিতের একটি গুরুত্বপূর্ণ ফাংশন হল এটি বৈজ্ঞানিক মডেলকে প্রকাশের ক্ষেত্রে গুরুত্বপূর্ণ ভূমিকা পালন করে । পর্যবেক্ষণ এবং পরিমাপ সংগ্রহ, পাশাপাশি প্রকল্প রচনা করা এবং পূর্বাভাস প্রদানের ক্ষেত্রে প্রায়ই ব্যাপকভাবে গণিত ব্যবহারের প্রয়োজন হয় । উদাহরণস্বরূপ, পাটিগণিত, বীজগণিত, জ্যামিতি, ত্রিকোণমিতি, এবং ক্যালকুলাস সব পদার্থবিজ্ঞানের জন্য অপরিহার্য । কার্যত: বিজ্ঞানের প্রতিটি শাখায় গণিতের প্রয়োগ করা হয়, যেমন "বিশুদ্ধ" এলাকা হিসাবে "তত্ত্ব" এবং টপোলজির কথা বলা যায় । পরিসংখ্যানগত পদ্ধতিগুলি, যা বিজ্ঞানীদের গাণিতিক কৌশল অবলম্বন করে বিশ্বস্ততার সাথে পরীক্ষামূলক ফলাফলগুলির পরিমাণ মূল্যায়ন করার অনুমতি দেয় । পরিসংখ্যানগত বিশ্লেষণটি প্রাকৃতিক বিজ্ঞান ও সামাজিক বিজ্ঞান উভয় ক্ষেত্রেই একটি মৌলিক ভূমিকা পালন করে। কম্পিউটেশনাল বিজ্ঞান বাস্তব বিশ্বে পরিস্থিতি অনুকরণ করার জন্য কম্পিউটিং শক্তি প্রয়োগ করে যা গঠনগত গণিতের তুলনায় বৈজ্ঞানিক সমস্যা জনিত বিষয়গুলো খুব ভালভাবে বোঝার জন্য সাহায্য করতে পারে । সোসাইটি ফর ইন্ডাস্ট্রিয়াল অ্যান্ড অ্যাপ্লাইড ম্যাথম্যাটিকসের মতে, গণিতের জ্ঞান বৈজ্ঞানিক প্রবর্তনের তত্ত্ব এবং গবেষণার মতোই এখন গুরুত্বপূর্ণ বিষয় । গণিতবিদ ও দার্শনিকদের মধ্যে বিবর্তিত তত্ত্বের উত্থান এবং গণিতের ভিত্তিগুলির জন্য এটির ব্যবহারের জন্য বিংশ শতাব্দীর প্রথম দিকে আনুষ্ঠানিক যুক্তিবিজ্ঞানের গবেষণায় অনেক গুরুত্ব দেওয়া হয়েছিল । উল্লেখযোগ্য গণিতজ্ঞ এবং দার্শনিক যারা এই ক্ষেত্রে অবদান রেখেছেন তাদের মধ্যে রয়েছে গটলব ফ্রেজ, জিউসেপ পেয়ানো, জর্জ বুল, আর্নেস্ট জেরমেলো, আব্রাহাম ফ্রাংকেল, ডেভিড হিলবার্ট, বারট্রান্ড রাসেল এবং আলফ্রেড হোয়াইটহেড। প্যানানো গণিতের মতো বিভিন্ন স্বতন্ত্র সিস্টেমগুলি, যেমন- জেরেমো-ফেনেকেলের সেটমার্ক পদ্ধতি এবং প্রিন্সিপিয়া ম্যাথমেটিকা​ব্যবস্থার পাশাপাশি গণিতের ভিত্তি প্রমাণ করার জন্য অনেকের ধারণা ব্যবহার করা হয়েছিল । যাইহোক, ১৯৩১ সালে কার্ট গডেলের অসম্পূর্ণতা তত্ত্বের প্রকাশের সঙ্গে সঙ্গে তাদের বেশিরভাগ প্রচেষ্টা হ্রাস পেয়েছিল । গণিত, দর্শন ও কম্পিউটার বিজ্ঞানের শিক্ষার্থীরা বিশ্ববিদ্যালয়ে আজও সাংগঠনিক যুক্তিবিদ্যা অধ্যয়ন করে । উদাহরণস্বরূপ, বুলিয়ান বীজগণিত দ্বারা সমস্ত আধুনিক কম্পিউটারগুলি কার্যকরী হয় এবং এই শাখার জ্ঞান প্রোগ্রামারদের জন্য অত্যন্ত দরকারি । বিজ্ঞানের শাখা এবং ক্ষেত্র বৈজ্ঞানিক ক্ষেত্রগুলি সাধারণত দুইটি প্রধান গোষ্ঠীর মধ্যে ভাগ করা হয়: প্রাকৃতিক বিজ্ঞান, যা প্রাকৃতিক ঘটনা (জীববিজ্ঞান সহ) এবং সামাজিক বিজ্ঞান, যা মানবিক আচরণ ও সমাজের অধ্যয়ন করে । এই উভয় বিজ্ঞান গবেষণামূলক বিজ্ঞান, যার মানে তাদের জ্ঞানটি দৃশ্যমান ঘটনা এবং তার অবস্থার জন্য একই অবস্থার অধীনে কাজ করে এমন অন্যান্য গবেষকদের দ্বারা যাচাই করার জন্য সক্ষম হতে হবে । এছাড়াও সম্পর্কিত বিষয়গুলি যেমন আন্তঃসম্পর্কিত প্রয়োগ বিজ্ঞান হিসাবে শ্রেণীবদ্ধ করা হয়, যেমন ইঞ্জিনিয়ারিং এবং চিকিৎসা বিজ্ঞান । এই বিভাগগুলি ছাড়াও আরও বিশেষ বৈজ্ঞানিক ক্ষেত্র রয়েছে যাদেরকে অন্যান্য বৈজ্ঞানিক শাখার অন্তর্ভুক্ত করা যেতে পারে যদিও প্রায়ই তাদের নিজস্ব নামকরণ এবং দক্ষতা থাকে । গণিত, যাকে একটি সাংগঠনিক বিজ্ঞান হিসাবে শ্রেণীবদ্ধ করা হয় যার মধ্যে গবেষণামূলক বিজ্ঞান (প্রাকৃতিক ও সামাজিক বিজ্ঞান) উভয়ের সাদৃশ্য এবং বৈসাদৃশ্য আছে। এটি পরীক্ষামূলক অনুষঙ্গের অনুরূপ যা একটি উদ্দেশ্যের সাথে জড়িত এটি জ্ঞানের একটি ক্ষেত্রের সতর্ক এবং নিয়মানুগ গবেষণাকে অন্তর্ভুক্ত করে; অভিজ্ঞতাগত পদ্ধতির পরিবর্তে অগ্রাধিকারের ব্যবহার করে তার জ্ঞান যাচাইয়ের পদ্ধতির কারণে এটি ভিন্ন । সাংগঠনিক বিজ্ঞান যা পরিসংখ্যান এবং যুক্তিবিদ্যাকে অন্তর্ভুক্ত করে । তাদেরকে পরীক্ষামূলক বিজ্ঞানের অন্তর্ভুক্ত হওয়া অত্যাবশ্যক । সাংগঠনিক বিজ্ঞানে প্রধান অগ্রগতি প্রায়ই প্রধান পরীক্ষামূলক অনুষদের অগ্রগতিতে নেতৃত্ব দেয় । সাংগঠনিক বিজ্ঞান অনুমান, তত্ত্ব ও আইন নিয়ে গঠিত হওয়া অপরিহার্য উভয় বিষয়ই আবিষ্কার করে এবং বর্ণনা করে যে কীভাবে কোন জিনিস কাজ করে (প্রাকৃতিক বিজ্ঞান) এবং মানুষ কীভাবে চিন্তা করে এবং কাজ করে (সামাজিক বিজ্ঞান) । তার ব্যাপক অর্থ ছাড়াও, "বিজ্ঞান" শব্দটি কখনও কখনও বিশেষভাবে মৌলিক বিজ্ঞান (গণিত এবং প্রাকৃতিক বিজ্ঞান) বোঝাতে পারে । অনেক প্রতিষ্ঠানের বিজ্ঞান স্কুল বা অনুষদ চিকিৎসা বা প্রকৌশল বিভাগকে পৃথক করে দেখা হয় । তাদের প্রতিটিকে একটি প্রয়োগ বিজ্ঞান হিসাবে ধরা হয় । Scientific fields are commonly divided into two major groups: natural sciences, which study natural phenomena (including biological life), and social sciences, which study human behavior and societies. These are both empirical sciences, which means their knowledge must be based on observable phenomena and capable of being tested for its validity by other researchers working under the same conditions.[9] There are also related disciplines that are grouped into interdisciplinary applied sciences, such as engineering and medicine. Within these categories are specialized scientific fields that can include parts of other scientific disciplines but often possess their own nomenclature and expertise.[10] Mathematics, which is classified as a formal science,[11][12] has both similarities and differences with the empirical sciences (the natural and social sciences). It is similar to empirical sciences in that it involves an objective, careful and systematic study of an area of knowledge; it is different because of its method of verifying its knowledge, using a priori rather than empirical methods.[13] The formal sciences, which also include statistics and logic, are vital to the empirical sciences. Major advances in formal science have often led to major advances in the empirical sciences. The formal sciences are essential in the formation of hypotheses, theories, and laws,[14] both in discovering and describing how things work (natural sciences) and how people think and act (social sciences). Apart from its broad meaning, the word "science" sometimes may specifically refer to fundamental sciences (maths and natural sciences) alone. Science schools or faculties within many institutions are separate from those for medicine or engineering, each of which is an applied science. --> প্রতিষ্ঠান রেনেসাঁসকালীন সময় থেকে বৈজ্ঞানিক চিন্তাধারা ও গবেষণার প্রচার এবং গবেষণার জন্য শিক্ষিত সমাজগুলি বিদ্যমান ছিল । প্রাচীনতম জীবিত সংস্থাটি ইতালির অ্যাক্রেডেমিয়া দে লিন্সি যা ১৬০৩ সালে প্রতিষ্ঠিত হয়েছিল । বিজ্ঞানের সাথে সংশ্লিষ্ট জাতীয় একাডেমী কয়েকটি দেশে প্রতিষ্ঠিত হয়েছিল । যেমন-১৬৬০ সালে ব্রিটিশ রয়্যাল সোসাইটির এবং ১৬৬৬ খ্রিস্টাব্দে ফ্রান্সের অ্যাকাডেমি ডি সাইন্স যাত্রা শুরু করেছিল । ইন্টারন্যাশনাল কাউন্সিল ফর সায়েন্সের মতো আন্তর্জাতিক বৈজ্ঞানিক সংগঠনগুলি বিভিন্ন জাতির বিজ্ঞানীদের মধ্যে সহযোগিতা বৃদ্ধির জন্য গঠিত হয়েছে। অনেক সরকার বৈজ্ঞানিক গবেষণার সমর্থনে সংস্থাগুলিকে উৎসর্গ করেছে । বিশিষ্ট বৈজ্ঞানিক সংস্থায় মার্কিন যুক্তরাষ্ট্রে ন্যাশনাল সায়েন্স ফাউন্ডেশন, আর্জেন্টিনায় ন্যাশনাল সায়েন্টিফিক অ্যান্ড টেকনিকাল রিসার্চ কাউন্সিল, অস্ট্রেলিয়ায় সিএসআইআরও, ফ্রান্সের সেন্ট্রাল ন্যাশনাল দে লা রিচার্স সায়েন্টিফিক, ম্যাক্স প্লাংক সোসাইটি এবং জার্মানিতে ডয়েশ ফোর্শংজেমিনসচফ্ট এবং স্পেনের সিএসআইসি অন্যতম। বৈজ্ঞানিক সাহিত্য বৈজ্ঞানিক সাহিত্যের (Scientific literature) একটি বিশাল পরিসর প্রকাশিত হয়েছে । বৈজ্ঞানিক জার্নালগুলি বিশ্ববিদ্যালয় এবং অন্যান্য গবেষণা প্রতিষ্ঠানগুলিতে পরিচালিত গবেষণার ফলাফলগুলি ডকুমেন্ট আকারে প্রকাশ করে, যা বিজ্ঞানের একটি আর্কাইভ রেকর্ড হিসাবে কাজ করে। প্রথম বৈজ্ঞানিক পত্রিকা জার্নাল দেসভভানস দর্শনশাস্ত্র অনুসরণ করে ১৬৬৫ সালে প্রকাশনা শুরু করেছিল । সেই সময় থেকে সক্রিয় সাময়িকীর মোট সংখ্যা ক্রমান্বয়ে বৃদ্ধি পেয়েছে । ১৯৮১ সালে প্রকাশ্যে প্রকাশিত বিজ্ঞানী ও কারিগরি জার্নালগুলির সংখ্যা ছিল ১১,৫০০ । মার্কিন যুক্তরাষ্ট্রের ন্যাশনাল চিকিৎসা লাইব্রেরী বর্তমানে ৫,৫১৬ জার্নালকে সূচিত করে যা জীবন বিজ্ঞান সম্পর্কিত বিষয়ের উপর নিবন্ধ রয়েছে । যদিও জার্নালগুলি ৩৯ টি ভাষায় হয়, তবুও সূচকের ১১২ শতাংশ নিবন্ধ ইংরেজিতে প্রকাশিত হয় । বেশিরভাগ বৈজ্ঞানিক পত্রিকা একক বৈজ্ঞানিক ক্ষেত্রকে অন্তর্ভুক্ত করে এবং সেই ক্ষেত্রের মধ্যেই গবেষণা প্রকাশ করে; গবেষণা সাধারণত একটি বৈজ্ঞানিক কাগজের আকারে প্রকাশ করা হয় । আধুনিক সমাজে বিজ্ঞানের এত স্পর্শকাতর হয়ে উঠেছে যে সাধারণভাবে বিজ্ঞানীদের কাছে কৃতিত্ব, খবর এবং যোগাযোগ করার জন্য এটি ব্যাপকভাবে গুরুত্বপূর্ণ বলে বিবেচিত হয়। বিজ্ঞানের ম্যাগাজিন যেমন নিউ সায়েন্টিস্ট, সায়েন্স এন্ড ভিই, এবং বৈজ্ঞানিক আমেরিকান অনেক বেশি পাঠকের প্রয়োজনগুলি পূরণ করে এবং গবেষণার কয়েকটি ক্ষেত্রে উল্লেখযোগ্য আবিষ্কার এবং অগ্রগতি সহ গবেষণার জনপ্রিয় অঞ্চলের একটি অ-টেকনিকাল সারসংক্ষেপ প্রদান করে । বিজ্ঞানের বইগুলি আরও অনেক লোকের আগ্রহের সাথে জড়িত । তাত্পর্যপূর্ণভাবে, বৈজ্ঞানিক কথাসাহিত্য রীতি, প্রাথমিকভাবে প্রকৃতির চমৎকার, পাবলিক কল্পনা এবং ধারণা প্রচার করে, যদিও তা বৈজ্ঞানিক পদ্ধতি নয় । সাহিত্য বা আরও নির্দিষ্টভাবে কবিতার মত বিজ্ঞান ও অ-বৈজ্ঞানিক শাখার মধ্যবর্তী লিঙ্কগুলিকে তীব্রতর করার বা বিকাশের সাম্প্রতিক প্রচেষ্টায় রয়্যাল লিটারারি ফান্ডের মাধ্যমে ক্রিয়েটিভ রাইটিং সায়েন্স রিসোর্স অনেক উন্নত হয়েছে। বিজ্ঞানের দর্শন কর্মরত বিজ্ঞানীরা সাধারণভাবে মৌলিক ধারণাগুলির একটি সেট মঞ্জুর করেন যা বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিকে ন্যায্যতা দেওয়ার জন্য প্রয়োজন: (১) যে সকল যুক্তিপূর্ণ বিষয় পর্যবেক্ষকদের দ্বারা শেয়ার করা হয়েছে তাদের প্রকৃত বাস্তবতা থাকতে হবে ; (২) এই উদ্দেশ্যগুলি প্রাকৃতিক আইন দ্বারা আবিষ্কৃত হতে হবে; (৩) এই আইনগুলি পদ্ধতিগত পর্যবেক্ষণ ও গবেষণার মাধ্যমে আবিষ্কৃত হতে পারে।[15] বিজ্ঞানের দর্শনশাস্ত্র এই অন্তর্নিহিত অনুমানের অর্থ কি এবং সেগুলি বৈধ কিনা তা গভীর গভীরভাবে অনুসন্ধান করে। বিশ্বাস যে বৈজ্ঞানিক তত্ত্ব এবং আধ্যাত্মিক বাস্তবতা হিসাবে প্রতিনিধিত্ব করতে হবে যা বাস্তববাদ নামে পরিচিত । এটা বাস্তবতাবাদ এর বিপরীত হতে পারে, বিজ্ঞানের সাফল্য যেমন ইলেকট্রন হিসাবে unobservable সত্ত্বার উপর নির্ভর করে না । একটি বাস্তবতাবাদ বিরোধী গঠন হল আদর্শবাদ, বিশ্বাস যে মন বা চেতনা হল সবচেয়ে মৌলিক সূত্র, এবং প্রতিটি মন তার নিজস্ব বাস্তবতা উৎপন্ন করে । একটি আদর্শবাদী দৃষ্টিভঙ্গি হল একটি মনের জন্য যা সত্য তা অন্য মনের জন্য সত্য কি সত্য নয় । বিজ্ঞানের দর্শনের মধ্যে চিন্তার বিভিন্ন স্কুল আছে । সবচেয়ে জনপ্রিয় পজিশন হচ্ছে প্রয়োগবাদ, ধারণা করা হয় যে জ্ঞানটি পর্যবেক্ষণের একটি প্রক্রিয়া দ্বারা তৈরি করা হয় এবং বৈজ্ঞানিক তত্ত্বগুলো এই পর্যবেক্ষণ থেকে সাধারণীকরণের ফলাফল হিসাবে গণ্য। প্রয়োগবাদ সাধারণত inductivism কে অন্তর্ভুক্ত করে, একটি পজিশন যা ব্যাখ্যা করতে পারে যে সাধারণ তত্ত্বগুলি পরিমাপের সংখ্যা দ্বারা মানুষ তাকে যথাযথভাবে যাচাই করতে পারবে এবং সেইজন্য বৈজ্ঞানিক তত্ত্বগুলি নিশ্চিত করার জন্য উপলব্ধ প্রামাণিক প্রমাণগুলির সীমাবদ্ধ পরিমাণ উপলব্ধ করা হয়। এটি অপরিহার্য কারণ এই তত্ত্বগুলির পূর্বাভাসের সংখ্যা অসীম, যার অর্থ হল যে কেবলমাত্র নিখুঁত লজিক ব্যবহার করে প্রমাণের সীমাবদ্ধ পরিমাণ থেকে তা জানা যাবে না । প্রয়োগবাদের অনেক সংস্করণ বিদ্যমান রয়েছে, যার মধ্যে প্রধানত বেইসিয়ানিজম এবং হাইপোথেটিকো ন্যায়ত পদ্ধতি অন্যতম । প্রয়োগবাদ যুক্তিবাদের বিপরীতে দাঁড়িয়েছে, অবস্থানটি মূলত ডেসকার্টেসের সাথে সম্পর্কযুক্ত , যা এই ধারণাকে ধারণ করে যে মানব বুদ্ধি দ্বারা জ্ঞান তৈরি হয় পর্যবেক্ষণের দ্বারা নয় । বিংশ শতাব্দীর দিকে জটিল যুক্তিবাদ বিজ্ঞানের বৈপরীত্যে অবস্থান নিয়েছিল তা প্রথম সংজ্ঞায়িত হয়েছিল অস্ট্রিয়ান-ব্রিটিশ দার্শনিক কার্ল পপার দ্বারা । পপার তত্ত্ব এবং পর্যবেক্ষণের মধ্যে সংযোগের বিষয়টিকে প্রয়োগবাদ যেভাবে বর্ণনা দেয় তা পরিত্যাগ করেছিলেন । তিনি দাবি করেন যে তত্ত্বগুলি পর্যবেক্ষণ দ্বারা উৎপন্ন হয় না, তবে ঐ পর্যবেক্ষণ তত্ত্বের আলোকে তৈরি করা হয় এবং একমাত্র উপায়টি পর্যবেক্ষণ দ্বারা প্রভাবিত হতে পারে যখন এটির সাথে বিরোধও একসাথে আসে । পপার প্রস্তাব করেছিলেন যে বৈজ্ঞানিক তত্ত্বের ল্যান্ডমার্ক হিসাবে মিথ্যাকে যাচাইয়ের সাথে যাচাইযোগ্যতাকে প্রতিস্থাপিত করা দরকার এবং পরীক্ষামূলক পদ্ধতি হিসাবে জালিয়াতির সঙ্গে ন্যায়তাকে প্রতিস্থাপন করা যেতে পারে । নিশ্চয়তা এবং বিজ্ঞান বৈজ্ঞানিক তত্ত্ব হল পরীক্ষামূলক এবং নতুন প্রমাণ উপস্থাপন করা হলে এটি সর্বদা জালিয়াতিকে উন্মুক্ত করে দেয় । অর্থাৎ কোন তত্ত্বকে কখনোই কঠোরভাবে নির্দিষ্ট বা নিশ্চিত বলে বিবেচিত হয় না কারণ বিজ্ঞান ফ্যালিবিলিজমের ধারণাকে গ্রহণ করে। বিজ্ঞানের দার্শনিক কার্ল পপার সুনির্দিষ্টভাবে সত্যকে থেকে নিশ্চিতকে আলাদা করেছিলেন । তিনি লিখেছেন যে বৈজ্ঞানিক জ্ঞান "সত্যের সন্ধানে গঠিত", কিন্তু এটি "নিশ্চিততার সন্ধান করেনা ...মানুষের সমস্ত জ্ঞান ভ্রমপ্রবণ এবং সেইজন্য তা অনিশ্চিত।" নতুন বৈজ্ঞানিক জ্ঞান খুব কমই আমাদের বোঝার মধ্যে পরিবর্তন নিয়ে আসে । মনস্তাত্ত্বিক কিথ স্ট্যানোভিচের মতে, "বিপ্লব" শব্দটি মিডিয়াগুলির দ্বারা অত্যধিক ব্যবহৃত হতে পারে যার ফলে জনসাধারণ কল্পনা করে যে বিজ্ঞান ক্রমাগত প্রতিটা মিথ্যাকে বলে সত্য বলে প্রমাণ করে । যদিও বিখ্যাত আপেক্ষিকতার তত্ত্ব যা সম্পূর্ণ পুনর্বিবেচনার প্রয়োজন বলে মনে করে যাকে চরম ব্যতিক্রম বলা যায় । বিজ্ঞানের বিভিন্ন শাখায় বিভিন্ন গবেষকরা গবেষণার মাধ্যমে স্নাতকোত্তর জ্ঞান অর্জন করেন; এটি অনেকটা আরোহণ করার তুলনায় লাফ দেয়া বুঝায় । তত্ত্বগুলি ভালোভাবে পরীক্ষা এবং যাচাই করা হয়েছে কিনা, সেইসাথে বৈজ্ঞানিক সম্প্রদায়ের দ্বারা তারা স্বীকৃতি পেয়েছে কিনা তার উপর ভিত্তি করে তারা পরিবর্তিত হয় । উদাহরণস্বরূপ, সূর্যকেন্দ্রিক তত্ত্ব, বিবর্তন তত্ত্ব, আপেক্ষিকতা তত্ত্ব এবং জীবাণু তত্ত্ব এখনও "তত্ত্ব" নাম বহন করে যদিও প্রথাগতভাবে এটি বাস্তবিক বলে মনে করা হয় । দর্শনশাস্ত্র ব্যারি স্ট্রাউড যোগ করেন যে, যদিও "জ্ঞান" এর জন্য সর্বোত্তম সংজ্ঞাটি প্রতিযোগিতার সম্মুখীন হয়েছে এবং একটি ভুলটি সঠিক হওয়ার সাথে সামঞ্জস্যপূর্ণ বলে বিবেচিত হচ্ছে । তদ্ব্যতীত, বিজ্ঞানীরা সঠিক বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভঙ্গি অনুসরণ করে এমনকি সত্যের পরেও তারা তা নিয়ে সন্দেহ করবে । ফ্যাল্লিবিলিস্ট সি.এস. পিয়ারস যুক্তি দেন যে তদন্তটি সঠিক সন্দেহ সমাধানের জন্য সংগ্রাম এবং কেবল নিছক দ্বন্দ্বপূর্ণ, মৌখিক বা অতিপ্রাকৃত সন্দেহের ফলশ্রুতি । কিন্তু অনুসন্ধানকারীকে সাধারণ জ্ঞানের পরিবর্তে প্রকৃত সন্দেহ অর্জন করার চেষ্টা করতে হবে । তিনি মনে করেন যে সফল বিজ্ঞানগুলি কোন একক শৃঙ্খলার অনুভূতিতে বিশ্বাস করে না (তারা দুর্বলতম লিঙ্কের চেয়ে শক্তিশালী নয়) কিন্তু একত্রে সংযুক্ত বহুবিধ এবং বিভিন্ন আর্গুমেন্টের ক্যাবলের সাথে তারা যুক্ত থাকে । ফ্রিন্জ বিজ্ঞান, ছদ্মবিজ্ঞান, এবং জাঙ্ক বিজ্ঞান এটি গবেষণায় বা অনুমানমূলক একটি ক্ষেত্র যা বিজ্ঞান হিসাবে বৈধতা দাবি করার চেষ্টা করা সত্ত্বেও তারা বিজ্ঞানের মর্যাদা অর্জন করতে সক্ষম হবে না কখনও কখনও তাদেরকে ছদ্মবিজ্ঞান, fringe বিজ্ঞান, বা জাঙ্ক বিজ্ঞান হিসাবে উল্লেখ করা হয়। পদার্থবিদ রিচার্ড ফাইনম্যান "cargo cult science" শব্দটি ব্যবহার করেছেন তাদের ক্ষেত্রে যে গবেষকরা বিশ্বাস করেন যে তারা বিজ্ঞানের কাজ করছেন কারণ তাদের কার্যক্রমগুলিতে বিজ্ঞানের বাহ্যিক চেহারা রয়েছে কিন্তু প্রকৃতপক্ষে" নির্গত সততার "অভাব রয়েছে যার ফলে তাদের ফলাফল অক্ষরে অক্ষরে মূল্যায়ন করা যায় । বিভিন্ন ধরণের বাণিজ্যিক বিজ্ঞাপন হাইপ থেকে জালিয়াতি পর্যন্ত এই বিভাগগুলির মধ্যে পড়তে পারে । বৈজ্ঞানিক বিতর্কে সকল পক্ষের উপর রাজনৈতিক বা মতাদর্শগত পক্ষপাতের একটি উপাদানও থাকতে পারে। কখনও কখনও গবেষণায় একে "খারাপ বিজ্ঞান" হিসাবে চিহ্নিত করা যেতে পারে, যা গবেষণায় ভালভাবে ধারণা করা যায় কিন্তু প্রকৃতপক্ষে এটি আসলেই ভুল, অপ্রচলিত, অসম্পূর্ণ, বা বৈজ্ঞানিক ধারণাগুলির সরলীকৃত ব্যাখ্যা । "বৈজ্ঞানিক অপব্যবহার" শব্দটি এমন পরিস্থিতিতে বোঝায় যখন গবেষকরা ইচ্ছাকৃতভাবে তাদের প্রকাশিত তথ্যকে ভুলভাবে উপস্থাপন করেছেন বা ভুলভাবে ভুল ব্যক্তির কাছে একটি আবিষ্কারের জন্য ইচ্ছাকৃতভাবে তাকে কৃতিত্ব দিয়েছেন । বিজ্ঞান এবং সমাজ বিজ্ঞানে নারী বিজ্ঞানের ইতিহাসে ঐতিহাসিকভাবে একটি পুরুষ-আধিপত্যের ক্ষেত্র রয়েছে যদিও এর মধ্যে কিছু উল্লেখযোগ্য ব্যতিক্রম রয়েছে । বিজ্ঞানের ক্ষেত্রে নারীরা অনেক বৈষম্যের স্বীকার হয়েছিল । তবে নারীরা সমাজের অন্যান্য অঞ্চলে যেমন পুরুষ-শাসিত সমাজের প্রায় সব কাজই করেছিলেন । তাছাড়া তাদের কাজের কৃতিত্বকে প্রায়ই অস্বীকার করা হত । উদাহরণস্বরূপ, ক্রিস্টিন লেড (১৮৪৭-১৯৩০) পিএইচডি প্রোগ্রামে প্রবেশ করতে সক্ষম হয়েছিলেন "সি লেড"; ক্রিস্টিন "কিটটি" লেড ১৮৮২ সালে সব প্রয়োজনীয়তা সম্পন্ন করেছিলেন কিন্তু ১৯২৬ সালে ডিগ্রি লাভ করেছিলেন । তার কর্মজীবনের পর তিনি লজিক, বীজগণিত (সত্য সারণি), রঙ দর্শন, এবং মনস্তত্ত্ব নিয়েও গবেষণা করেছিলেন । তার কাজগুলি উল্লেখযোগ্য গবেষক Ludwig Wittgenstein এবং চার্লস স্যান্ডার্স Peirce মত বিখ্যাত হয়েছিল । বিজ্ঞানের ক্ষেত্রে নারীদের কৃতিত্বকে গার্হস্থ্য গোলকের মধ্যে শ্রমিক হিসাবে অভিহিত করা হত । বিংশ শতাব্দীর শেষের দিকে নারীর সক্রিয় নিয়োগ এবং লিঙ্গ নিয়ে প্রাতিষ্ঠানিক বৈষম্য দূর করার ফলে নারী বিজ্ঞানীর সংখ্যা বৃদ্ধি পেয়েছে । তবে বেশিরভাগ লিঙ্গ বৈষম্য কিছু ক্ষেত্রে থেকেই গেছে ; অর্ধেকের ও বেশি নতুন জীববিজ্ঞানী হচ্ছে নারী, আর যেখানে ৮০% পিএইচডি পুরুষ পদার্থবিদের দেওয়া হয় । নারীবাদীরা দাবি করে যে লিঙ্গ বৈষম্যের পরিবর্তে সংস্কৃতির ফলাফলের পার্থক্যই হল মূল বিষয় । কিছু পরীক্ষায় দেখা গেছে যে বাবা-মা মেয়েদের চেয়ে ছেলেদের উপর বেশি গুরুত্বারোপ করে যার প্রভাব তাদেরকে গভীরভাবে এবং যুক্তিযুক্তভাবে প্রতিফলিত করে। বিংশ শতকের প্রথম দিকে আমেরিকাতে ৫০.৩% স্নাতক ডিগ্রি, ৪৫.৬% মাস্টার ডিগ্রী এবং বিজ্ঞান ও প্রকৌশলের ক্ষেত্রে ৪০.৭% পিএইচডি ডিগ্রি লাভ করে । নারীদের অর্ধেকেরও বেশি তিনটি ক্ষেত্রে ডিগ্রি অর্জন করে, যেমন- মনোবিজ্ঞানে (প্রায় ৭০%), সামাজিক বিজ্ঞানে (প্রায় ৫০%) এবং জীববিজ্ঞানে (প্রায় ৫০-৬০%)। যাইহোক, যখন শারীরিক বিজ্ঞান, ভূতত্ত্ব, গণিত, প্রকৌশল এবং কম্পিউটার বিজ্ঞান আসে, তখন মহিলাদের অর্ধেকেরও কম ডিগ্রি অর্জন করে । যাইহোক, লাইফস্টাইল পছন্দের বিষয়টি বিজ্ঞানের ক্ষেত্রে মহিলাদের অংশগ্রহণ একটি প্রধান ভূমিকা পালন করে । কর্মক্ষেত্রের ভারসাম্য জনিত সমস্যাগুলির কারণে ছোট শিশুদের সঙ্গে মেয়েদের বয়স ২৮% কম থাকে, এবং গ্র্যাজুয়েট স্কুলের কোর্সে ছাত্রীদের স্নাতক আগ্রহের হার নাটকীয়ভাবে হ্রাস পায়, যদিও তাদের পুরুষ সহকর্মীদের ক্ষেত্রে তা অপরিবর্তিত রয়ে যায় । [16] বিজ্ঞান এবং জনসাধারণ বিজ্ঞান নিয়ে জনসচেতনতা ,যোগাযোগের সাথে বিজ্ঞানের সম্পর্ক, বিজ্ঞান উৎসব, নাগরিক বিজ্ঞান, বিজ্ঞান সাংবাদিকতা, বিজ্ঞান আউটরিচ,গণ বিজ্ঞান, এবং জনপ্রিয় বিজ্ঞানের মতো জনসাধারণ এবং বিজ্ঞান / বিজ্ঞানীর মধ্যে যোগাযোগের জন্য বিভিন্ন কর্মকান্ডগুলি উন্নত করা হয়েছে। বিজ্ঞান নীতি বিজ্ঞান নীতি হচ্ছে জনসাধারণের নীতির সাথে সম্পর্কিত একটি ক্ষেত্র যা বৈজ্ঞানিক উদ্যোগের আচরণকে প্রভাবিত করে তাছাড়া গবেষণা তহবিল সহ অন্যান্য জাতীয় নীতির লক্ষ্যসমূহ যেমন বাণিজ্যিক পণ্য উন্নয়ন, অস্ত্র উন্নয়ন, স্বাস্থ্যসেবা এবং পরিবেশ উন্নত করার জন্য প্রযুক্তিগত উদ্ভাবন পর্যবেক্ষণ অন্যতম । বিজ্ঞান নীতি জনসাধারণের নীতিগুলি উন্নয়নের জন্য বৈজ্ঞানিক জ্ঞান এবং ঐক্যমত্য প্রয়োগের আইনটিকেও উল্লেখ করে । এইভাবে বিজ্ঞান নীতি বিষয়গুলি এমন সমস্ত বিষয়গুলির সাথে সম্পর্কিত হয় যা প্রাকৃতিক বিজ্ঞানকে অন্তর্ভুক্ত করে । জনগণের নীতিমালা অনুযায়ী বিজ্ঞানের নীতিমালার প্রধান লক্ষ্য হল জনগণের কল্যাণে বিজ্ঞান ও প্রযুক্তি জনসাধারণের জন্য কিভাবে সর্বোত্তমভাবে সেবা প্রদান করে তা বিবেচনা করা । রাষ্ট্রীয় নীতিমালা হাজার হাজার বছর ধরে জনকল্যাণ ও বিজ্ঞানকে আর্থিকভাবে প্রভাবিত করেছে, কমপক্ষে মোহিস্টদের সময় থেকে যারা হান্ড্রেড স্কুল অফ থট দ্বারা অনুপ্রাণিত হয়েছিলেন, এবং চীনে Warring রাজ্যের সময় রক্ষণাত্মক দুর্গসমূহের অধ্যয়ন গবেষণায় অনুপ্রাণিত করেছিলেন । গ্রেট ব্রিটেনে সপ্তদশ শতাব্দীতে রয়্যাল সোসাইটির সরকারি অনুমোদনটি একটি বৈজ্ঞানিক সম্প্রদায়কে স্বীকৃতি দিয়েছিল যা আজকের দিনেও বিদ্যমান । বিজ্ঞানের পেশাদারিত্ব উনিশ শতকে শুরু হয়েছিল এবং বৈজ্ঞানিক সংস্থার সৃষ্টি দ্বারা আংশিকভাবে সক্রিয় করা হয়েছিল । যেমন-জাতীয় বিজ্ঞান একাডেমী, কাইজার উইলহেম ইন্সটিটিউট, এবং তাদের নিজ দেশের বিশ্ববিদ্যালয়গুলির রাষ্ট্রীয় তহবিলের মাধ্যমে পরিচালিত হত । পাবলিক পলিসি শিল্প গবেষণা জন্য পুঁজি সরঞ্জাম এবং বৌদ্ধিক অবকাঠামোর জন্য যে তহবিল দরকার তা গবেষণা ফান্ডের মাধ্যমে বা ঐ সংস্থাকে কর প্ররোচনা প্রদান করার মাধ্যমে প্রভাবিত করতে পারেন । ভানিভার বুশ ন্যাশনাল সায়েন্স ফাউন্ডেশনের অগ্রদূত এবং মার্কিন যুক্তরাষ্ট্র সরকারের জন্য বৈজ্ঞানিক গবেষণা ও উন্নয়ন কার্যালয়ের পরিচালক ১৯৪৫ সালের জুলাই লিখেছিলেন যে "বিজ্ঞান সরকারের একটি সঠিক উদ্বেগের বিষয়। রাজনৈতিক ব্যবহার অনেক বিষয় বিজ্ঞানের সম্পর্ককে ক্ষতিগ্রস্ত করে মিডিয়া এবং রাজনীতিবিদদের দ্বারা বিজ্ঞান ও বৈজ্ঞানিক আর্গুমেন্টগুলি ব্যবহার করার ফলে । খুব বিস্তৃত সাধারণীকরণের হিসাবে অনেক রাজনীতিক নিশ্চয়তা এবং সত্য খোঁজেন আর বিজ্ঞানীরা সাধারণত সম্ভাব্যতা এবং caveats অফার করেন । যাইহোক, রাজনীতিবিদদের দ্বারা গণমাধ্যম শোনার সামর্থ্য প্রায়ই জনসাধারণের দ্বারা বৈজ্ঞানিক বিষয়গুলি বোঝার ক্ষেত্রে বাধা হয়ে দাঁড়াতে পারে । উদাহরণ হিসাবে যুক্তরাজ্যের এমএমআর ইস্যুতে সৃষ্ট বিতর্ককে অন্তর্ভুক্ত করা যায় । ১৯৮৮ সালে সরকারী মন্ত্রী এডউইন কুরিয়েকে জোর পূর্বক পদত্যাগের জন্য বাদ্য করা হয়েছিল কারণ তিনি প্রকাশ করে দিয়েছিলেন যে ব্যাটারিজাত ডিমকে সালমোনেলা দিয়ে দূষিত করা হয়েছিল । জন হরগান, ক্রিস মুনে এবং মার্কিন যুক্তরাষ্ট্র ও কানাডার গবেষকগণ বৈজ্ঞানিক সার্টিফিকেট আর্গুমেন্টেশন পদ্ধতি (এসএএনএএম) বর্ণনা করেছেন, যেখানে কোনও প্রতিষ্ঠান বা চিন্তাধারা তাদের সমর্থিত বিজ্ঞাপনের উপর সন্দেহ করার জন্য তাদের একমাত্র লক্ষ্য করে কারণ এটি রাজনৈতিক এজেন্ডাগুলির সাথে বিরোধিতা করে । হ্যাঙ্গক ক্যাম্পবেল এবং মাইক্রোবায়োলজি বিশেষজ্ঞ অ্যালেক্স বিয়ারজো রাজনীতিতে ব্যবহৃত বিশেষত বামপন্থী "feel-good fallacies" বর্ণনা করেছেন যেখানে রাজনীতিবিদরা এমন একটি পজিশন তৈরি করেন যা মানুষকে কিছু নীতি সমর্থন করার ব্যাপারে স্বাবাভিক করে তুলে , এমনকি যখন বৈজ্ঞানিক প্রমাণ দেখায় যে উদ্বিগ্ন হওয়ার প্রয়োজন নেই বা বর্তমান কর্মসূচিতে নাটকীয় পরিবর্তনের কোন প্রয়োজন নেই। মৌলিক এবং ফলিত গবেষণা যদিও কিছু বৈজ্ঞানিক গবেষণা নির্দিষ্ট সমস্যাগুলির মধ্যে গবেষণা প্রয়োগ করা হয়, আমাদের বোঝার অনেক বিষয় মৌলিক গবেষণার উদ্দীপনামূলক উদ্যোগ থেকে আসে। এটি প্রযুক্তিগত অগ্রগতির দিকে নিয়ে যায় যা পরিকল্পিত বা কখনও কখনও এমনকি কল্পনাপ্রসূত ছিল না । এই পয়েন্টি মাইকেল ফ্যারাডে দ্বারা তৈরি করা হয়েছিল যখন তাকে প্রশ্ন করা হয়েছিল "মৌলিক গবেষণার ব্যবহার কী?" তিনি প্রতিক্রিয়া জানিয়েছিলেন যে: "স্যার, নতুন জন্মানো শিশুটির ব্যবহার কী?" উদাহরণস্বরূপ, মানুষের চোখের রড সেলগুলোতে লাল আলোর প্রভাব সম্পর্কে গবেষণায় কোন বাস্তব উদ্দেশ্য নেই বলে মনে হয়; অবশেষে, আবিষ্কার হয় যে আমাদের রাতের দৃষ্টি লাল আলো দ্বারা আক্রান্ত হয় না তবে অনুসন্ধান এবং রেসকিউ দল (অন্যদের মধ্যে) জেট এবং হেলিকপ্টার ককপিটের মধ্যে লাল আলো গ্রহণ করতে পারে । সংক্ষিপ্তভাবে, মৌলিক গবেষণা হল জ্ঞানের জন্য অনুসন্ধান করা এবং ফলিত গবেষণা হল এই জ্ঞান ব্যবহার করে ব্যবহারিক সমস্যার সমাধানের জন্য অনুসন্ধান । অবশেষে, এমনকি মৌলিক গবেষণায় অপ্রত্যাশিত পরিবর্তন ঘটতে পারে এবং এমন কিছু ধারণা রয়েছে যা বৈজ্ঞানিক ভাগ্য নির্ধারণের জন্য নির্মিত । বৈজ্ঞানিক চর্চা যদিও প্লিনির প্রাকৃতিক ইতিহাস সম্পর্কিত এনসাইক্লোপিডিয়াগুলি (৭৭ খ্রিষ্টপূর্বাব্দ) গভীর সত্যের প্রমাণ দেয়, তবে তারা অবিশ্বস্ত প্রমাণিত হয়েছিল । একটি সংশয়বাদী দৃষ্টিভঙ্গি, প্রমাণের একটি পদ্ধতির দাবি করে যা অবিশ্বস্ত জ্ঞান মোকাবেলা করার জন্য গৃহীত বাস্তব পদক্ষেপ নেয়া হয়েছিল। যেমন ১০০০ বছর আগে আলহাজেন (টলেমীর বিষয়ে সন্দেহ করেছিলেন), রজার বেকন, উইটেলো, জন পেখাম, ফ্রান্সিস বেকন (১৬০৫) এবং সি .এস. পিয়ারস (১৮৩৯-১৯১৪) এর মত পণ্ডিতরা অনিশ্চয়তার এই বিষয়গুলি সম্প্রদায়কে মোকাবেলা করতে দিয়েছিলেন । বিশেষ করে, প্রতারণাপূর্ণ যুক্তি প্রকাশ হতে পারে, যেমন "পরিণাম দৃঢ় করা।" "যদি একজন মানুষ নিশ্চিতভাবেই শুরু করে তবে সে সন্দেহের মধ্যেই পতিত হবে, কিন্তু যদি সে সন্দেহের সাথে শুরু করতে চায় তবে সে নিশ্চিতভাবেই শেষ করবে।" - ফ্রান্সিস বেকন, "The Advancement of Learning", বই ১, ভি, ৮ একটি সমস্যা তদন্তের পদ্ধতি হাজার বছর ধরে পরিচিত এবং অনুশীলনের তত্ত্ব অতিক্রম চর্চার দিকে প্রসারিত হয়েছে । উদাহরণস্বরূপ, পরিমাপের ব্যবহার, সম্প্রদায়ের মধ্যে বিদ্যমান বিরোধের নিষ্পত্তি করার একটি বাস্তবসম্মত পদ্ধতি। জন জিমান নির্দেশ করে যে আন্তঃবৈচিত্র্যিক প্যাটার্ন শনাক্তকরণটি সকল বৈজ্ঞানিক জ্ঞান সৃষ্টির জন্য মৌলিক বিষয়। জিমান দেখায় যে বিজ্ঞানীরা শত শত শতাব্দী ধরে একে অপরের পরিমাপ কিভাবে চিহ্নিত করতে পারে; তিনি এই ক্ষমতাটিকে "চেতনাগত যৌক্তিকতা" বলে উল্লেখ করেন। তারপর তিনি ঐকমত তৈরি করেন, ঐক্যমত্যের দিকে অগ্রসর হন এবং অবশেষে নির্ভরযোগ্য জ্ঞানের আশ্রয় নেন । আরও দেখুন Antiquarian science books Criticism of science Human timeline Index of branches of science Life timeline List of scientific occupations Normative science Outline of science Pathological science Protoscience Science in popular culture Science wars Scientific dissent Sociology of scientific knowledge পদটিকা তথ্যসূত্র উপাত্তসূত্র আরও পড়ুন Augros, Robert M., Stanciu, George N., The New Story of Science: mind and the universe, Lake Bluff, Ill.: Regnery Gateway, c1984. ISBN0-89526-833-7 Burguete, Maria, and Lam, Lui, eds.(2014). All About Science: Philosophy, History, Sociology & Communication. World Scientific: Singapore. ISBN978-981-4472-92-0 Cole, K. C., Things your teacher never told you about science: Nine shocking revelations Newsday, Long Island, New York, March 23, 1986, pp.21+ Feyerabend, Paul (2005). Science, history of the philosophy, as cited in Feynman, Richard Gopnik, Alison, , Daedalus, Winter 2004. Krige, John, and Dominique Pestre, eds., Science in the Twentieth Century, Routledge 2003, ISBN0-415-28606-9 Levin, Yuval (2008). Imagining the Future: Science and American Democracy. New York, Encounter Books. ISBN1-59403-209-2 Kuhn, Thomas, The Structure of Scientific Revolutions, 1962. Cite journal requires |journal= (help) Papineau, David. (2005). Science, problems of the philosophy of., as cited in ; বহিঃসংযোগ প্রকাশনাসমূহ "GCSE Science textbook". Wikibooks.org সহায়ক উৎস : in Dictionary of the History of Ideas. (Dictionary's new electronic format is badly botched, entries after "Design" are inaccessible. Internet Archive ). University of California Museum of Paleontology Selected science information provided by US Government agencies, including research & development results University of California Museum of Paleontology বিষয়শ্রেণী:বিজ্ঞান বিষয়শ্রেণী:জ্ঞান
https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%9C%E0%A7%8D%E0%A6%9E%E0%A6%BE%E0%A6%A8
{ "plaintext_start_byte": [ 0, 395, 716, 1320, 3958, 4136, 4482, 4782, 6170, 6569, 7148, 7476, 8107, 8967, 9731, 9941, 12364, 12925, 14766, 15830, 17629, 19150, 20552, 24346, 26488, 26807, 29691, 33153, 33318, 33861 ], "plaintext_end_byte": [ 356, 715, 1300, 3876, 4091, 4481, 4661, 5968, 6474, 7065, 7475, 8033, 8938, 9705, 9897, 12323, 12899, 14765, 15829, 17628, 19149, 20532, 24345, 26487, 26805, 29689, 33152, 33289, 33678, 34482 ] }
మెదక్ నగర విస్తీర్ణం ఎంత?
మెదక్ జిల్లా
telugu
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
మెదక్ జిల్లా తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని 31 జిల్లాలలో ఒకటి.[1] మెదక్‌ పట్టణం హైదరాబాదుకు 100 కి మీ ల దూరంలో ఉంది. మెదక్ జిల్లాకు ఇది ముఖ్యపట్టణం. జనాభా లెక్కలు 1981 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఈ జిల్లా జనాభా 18,07,139, స్త్రీ, పురుషుల నిష్పత్తి 98:100, అక్షరాస్యత 21.38 శాతం.(మూలం: ఆంధ్రప్రదేశ్ దర్శిని 1985) 2011 జనగణన ప్రకారం జిల్లా జనాభా 30,31,877. జనసాంద్రత 313/కి.మీ² (811/చ.మై), పురుషులు 15,24,187, స్త్రీలు 15,07,690. 2001 భారతీయ జనాభా గణనను అనుసరించి అక్షరాస్యత 66 %. పురుషుల అక్షరాస్యత 74%. స్త్రీల అక్షరాస్యత 57%. జనాభాలో 6 సంవత్సరాలకు దిగువన ఉన్న వారి శాతం 13%. చరిత్ర పూర్వం సిద్దాపూర్</i>‌ అని పిలువబడే నేటి మెదక్, కాకతీయుల కాలంలో ఉచ్ఛస్థితిలో ఉండేది. ఆ కాలం నాటి దుర్గం మెదక్ లో ఉంది. మెతుకుసీమగా తరువాతి కాలంలో పిలువబడేది. 1830లో కాశీయాత్రలో భాగంగా జిల్లాలోని పలు గ్రామాలు, పట్టణాలలో మజిలీ చేస్తూ ప్రయాణించిన యాత్రా చరిత్రకారుడు ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య ఆనాడు ఈ ప్రాంతపు స్థితిగతుల గురించి వ్యాఖ్యానించారు. హైదరాబాద్ రాజ్యంలో, కృష్ణానది దాటినది మొదలుకొని హైదరాబాద్ నగరం వరకూ ఉన్న ప్రాంతాల్లో (నేటి రంగారెడ్డి జిల్లా, హైదరాబాద్ నగర జిల్లా, మహబూబ్ నగర్ జిల్లాల్లో) సంస్థానాధీశుల కలహాలు, దౌర్జన్యాలు, భయభ్రాంతులను చేసే స్థితిగతులు ఉన్నాయని, ఐతే హైదరాబాద్ నగరం దాటిన తరువాత నుంచి గోదావరి నది దాటేవరకూ (నేటి నిజామాబాద్, మెదక్ జిల్లాలు) గ్రామాలు చాలావరకూ అటువంటి దౌర్జన్యాలు లేకుండా ఉన్నాయని వ్రాశారు. కృష్ణానది నుంచి హైదరాబాద్ వరకూ ఉన్న ప్రాంతాల్లో గ్రామ గ్రామానికి కోటలు, సైన్యం విస్తారంగా ఉంటే, హైదరాబాద్ నుంచి గోదావరి నది వరకూ ఉన్న ప్రాంతంలో మాత్రం కోటలు లేవని, చెరువులు విస్తారంగా ఉండి మెట్టపంటలు ఉంటున్నాయని వ్రాశారు.[2] జిల్లాలోని ముఖ్యమైన పట్టణాలు నర్సాపూర్‌ రామాయంపేట గజ్వేల్‌ తూప్రాన్ శంకరంపేట భౌగోళిక స్వరూపం మెదక్ జిల్లాను భౌగోళికంగా నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల పునర్య్వస్థీకరణకు ముందు 46 రెవిన్యూ మండలాలుగా విభజించారు.[3]. పూర్వపు 46 మండలాలతో ఉన్న మెదక్ జిల్లా రేఖా పటం (కుడివైపు) ——→ ——→ మెదక్ జిల్లా నుండి కొత్తగా ఏర్పడిన జిల్లాలు 2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవిన్యూ డివిజన్లు, మండలాల నిర్మాణం / పునర్య్వస్థీకరణ చేపట్టింది.అందులో భాగంగా మెదక్ జిల్లా పరిధిలో పునర్య్వస్థీకరణ ముందు ఉన్న 45 పాత మండలాలు నుండి 19 మండలాలుతో సంగారెడ్డి, 13 మండలాలుతో సిద్దిపేట కొత్త జిల్లాలుగా ఏర్పడగా,13 పాత మండలాలుతో మెదక్ జిల్లాను పునర్య్వస్థీకరించారు. అధికారికంగా ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. కొత్తగా ఏర్పడిన జిల్లాలలో చేరిన మండలాలు సిద్దిపేట జిల్లాలో చేరిన మండలాలు సిద్దిపేట నంగనూరు చిన్న కోడూరు తొగుట దౌలతాబాదు మీర్‌దొడ్డి దుబ్బాక గజ్వేల్ జగ్దేవ్ పూర్ కొండపాక ములుగు వర్గల్‌ సంగారెడ్డి జిల్లాలో చేరిన మండలాలు సంగారెడ్డి కొండాపూర్‌ సదాశివపేట పటాన్ చెరువు రామచంద్రాపురం మునుపల్లి జిన్నారం పుల్కల్లు ఆందోల్ హత్నూర జహీరాబాద్ న్యాల్కల్ ఝారసంగం కోహిర్‌ రైకోడ్‌ నారాయణఖేడ్ కంగిటి కల్హేరు మానూర్ మెదక్ జిల్లా ప్రస్తుత మండలాలు పునర్య్వస్థీకరణ తరువాత పాత మండలాలు 15 కాగా,మెదక్ జిల్లాల గ్రామాల నుండి వ.సంఖ్య16 నుండి 20 వరకు గలవి 5 కొత్తగా ఏర్పడిన మండలాలు.[1] మెదక్ పాపన్నపేట శంకరంపేట (ఆర్) రామాయంపేట శంకరంపేట (ఎ) టేక్మల్ ఆళ్ళదుర్గ రేగోడు యెల్దుర్తి చేగుంట తూప్రాన్ నర్సాపూర్ కౌడిపల్లి కుల్చారం శివంపేట హవేలిఘన్‌పూర్ * నిజాంపేట్ * నార్సింగి * మనోహరాబాదు * చిలిప్‌చేడ్ * రవాణా వ్వవస్థ రోడ్డు రవాణా మెదక్ జిల్లా గుండా 2 జాతీయ రహదారులు వెళ్ళుచున్నాయి. 7వ నెంబరు జాతీయ రహదారి ఉత్తర-దక్షిణముగా వెళ్ళుచుండగా, 9వ నెంబరు జాతీయ రహదారి తూర్పు-పడమరలుగా పోవుచున్నది. ఇవే కాకుండా సంగారెడ్డి-నాందేడ్ రహదారి, హైదరాబాదు-కరీంనగర్ రహదారి, మెదక్-నిజామాబాదు రహదారి, మెదక్ - సిద్ధిపేట్ రహదారి జిల్లా గుండా వెళ్ళు ప్రధాన రహదారులు. రైలురవాణా జిల్లాలో మొట్టమొదటిసారిగా 1886లో రైలుమార్గము వేయబడింది.[4] సికింద్రాబాదు నుండి వాడి వరకు వేయబడిన రైలుమార్గము జిల్లాలో దక్షిణ ఆగ్నేయములో కొంతదూరం జిల్లా నుండి పోవుచున్నది. ఇది కాకుండా వికారాబాదు-పర్లివైద్యనాథ్ మార్గం మరియు కాచిగూడ-మన్మాడ్ మార్గం జిల్లా గుండా వెళ్ళుచున్నది. సంస్కృతి మెదక్ జిల్లాలో చాలా రకాల మతాలవారు,కులాలవారు నివసిస్తున్నారు. పశుపక్ష్యాదులు హైదరాబాదుకు 115 కిలోమీటర్ల దూరంలో అలాగే మెదక్‌కు 15 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న పోచారం అటవీ ప్రాంతం. ఇది 20వ శతాబ్దం ఆరంభంలోనే అడవి జంతువుల శరణాలయంగా ప్రకటించబడింది. ఇది ఒకప్పుడు నిజాంకు ప్రియమైనా వేటప్రదేశం. పోచారం సరస్సు రూపుదిద్దుకున్న తరువాత దీనికి ఈ పేరు పెట్టబడింది. ఇది 9.12 కిలోమీటర్లదూరం విస్తరించబడి ఉంది. ఇది దట్టమైన వృక్షాలతో అలరారుతుంది. జంతు సంపద మరియు వృక్షసంపదలతో అలరారుతున్న ఇది పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తుంది. ఇది బార్-హెడ్డెడ్ గూస్, బ్రహ్మిణీ బాతులు, ఓపెన్ బిల్డ్ స్ట్రోక్ వంటి విదేశీ పక్షులను ఆకర్షిస్తుంది. పరస్పరాధారిత పర్యావరణ వ్యవస్థకు పేరు పొందిన పర్యాటనకు ఇది ప్రసిద్ధి పొంది ఉంది. ఇక్కడ పర్యాటకులు జింకలు మరియు దుప్పి జాతి మృగాలను సందర్శించ వచ్చు. వేసవి ఉష్ణోగ్రతలు 46°సెంటీగ్రేడ్ మరియు శీతాకాలం 6 ° సెంటీగ్రేడ్ వరకు ఉంటుంది. ఈ శరణాలయంలో చిరుత, అడవి పిల్లి, అడవి కుక్క, తోడేలు, గుంటనక్క, దక్షిణ ఎలుగుబంటు, కృష్ణజింక మరియు నాలుగు కొమ్ముల దుప్పి వంటి జంతువులు ఉన్నాయి. విద్యాసంస్థలు మెదక్ జిల్లాలో ప్రముఖ విద్యాలయాలలో కొన్ని: ఐఐటి, హైదరాబాద్, ఎమ్ ఎన్ ఆర్ మెడికల్ కాలేజ్, ఎమ్ ఎన్ ఆర్ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ మరియు పఠాన్ చెరువులోని గీతం (జి ఐ టి ఎ ఎమ్) విశ్వవిద్యాలయం, సుల్తంపుర్ లో జె.ఎన్.టి.యూ. ఆకర్షణలు కాకతీయ చక్రవర్తి, ప్రతాపరుద్రుని కాలంలో మెదక్ దుర్గం నిర్మించారు. వ్యూహాత్మకంగా ఒక గుట్టపైన నిర్మించిన ఈ దుర్గాన్ని మెతుకుదుర్గం అని ఈ ప్రాంతాన్ని మెతుకుసీమ అని అనేవారు. ముఖద్వారం వద్ద కాకతీయుల ముద్ర రెండు తలల గండభేరుండం ఠీవిగా ఉంటుంది. కాకతీయుల నిర్మాణ ధురీణతకు ఈ కోట తార్కాణంగా నిలుస్తుంది. కోటలోని ఒక బావినుండి గొట్టాల ద్వారా కోటలోకి నీటి సరఫరా జరిగేది. కోటకు మూడు ద్వారాలున్నాయి: "ప్రథమ ద్వారం", గర్జిస్తున్న రెండు సింహాల మూర్తులతో కూడిన "సింహ ద్వారం", ఇరువైపులా రెండు ఏనుగుల ప్రతిమలు కలిగిన "గజ ద్వారం". కోటలో 17 వ శతాబ్దంకు చెందిన 3.2 మీటర్ల పొడవైన శతఘ్నిని చూడవచ్చు. సహజ సిద్ధమైన భౌగోళిక రూపురేఖలను చక్కగా వినియోగించుకున్న ఈ కోటకు చుట్టు ఉన్న గండ శిలలు సహజ రక్షణగా నిలుస్తున్నాయి. నిర్మాణ, శిల్పకళల చాతుర్యాన్ని ప్రదర్శించే దేవాలయాలెన్నో మెదక్ జిల్లాలో ఉన్నాయి. బొంతపల్లి లోని వీరభద్ర స్వామి దేవాలయం (హైదరాబాదు నుండి 25 కి మీ), జరసంగం, మంజీరా నది ఒడ్డున గల ఏడుపాయలు లోని కనకదుర్గ ఆలయం (మెదక్‌ నుండి 8 కి మీ), నాచగిరి లోని లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి ఆలయం (హైదరాబాదు నుండి 55 కి మీ), సిద్ధిపేట లోని కోటి లింగేశ్వర స్వామి ఆలయం వీటిలో కొన్ని. సాంప్రదాయిక తెలంగాణా సంస్కృతికి మెదక్ జిల్లా నెలవు. మెదక్‌ నుండి 60 కి మీ ల దూరంలో గల కొండాపూర్‌ వద్ద జరిపిన తవ్వకాల్లో శాతవాహనుల కాలం నాటి అవశేషాలు, బౌద్ధ నిర్మాణాలు బయట పడ్డాయి. పురావస్తు శాఖ వారు నిర్వహిస్తున్న సంగ్రహాలయం ఇక్కడ ఉంది. ఇక్కడ 8,100 పురాతన వస్తువులు ప్రదర్శన కోసం ఉంచారు. శాతవాహనుల నాణేలు కూడా ఇక్కడ ఉన్నాయి. ఈ నాణేలను బట్టి కొండాపూర్‌ కూడా శాతవాహనులకు చెందిన 30 నగరాల్లో ఒకటిగా కొందరు పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. బౌద్ధ స్థూపాలు, చైత్యాల అవశేషాలు కూడా కొండాపూర్‌లో లభించడంతో ఈ ప్రాంతం ఒకప్పుడు గొప్ప బౌద్ధమత కేంద్రంగా వెలిగిందని కూడా తెలుస్తోంది. రోమను చక్రవర్తి ఆగస్టస్‌కు చెందిన బంగారు నాణెం కూడా ఇక్కడ ప్రదర్శనలో ఉంది. ఇంకా వెండి నాణేలు, పూసలు, మట్టి గాజులు, దంతం, రాగి, గాజుతో చేసిన అందమైన వస్తువులు ఉన్నాయి. మెదక్‌కు 15 కి మీ ల దూరంలో గల పోచారం అడవి నిజాము నవాబు వేటకు వెళ్ళే స్థలం.20 వ శతాబ్దపు తొలినాళ్ళలో దీనిని అభయారణ్యముగా ప్రకటించారు. పోచారం చెరువు పేరిట ఏర్పడిన ఈ అడవి 9.12 చ.కి.మీ ల విస్తీర్ణంలో వ్యాపించి ఉంది. ఎన్నో రకాల వృక్ష, జంతు జాతులకు నెలవైన ఈ అడవికి ఏటా రకరకాలైన పక్షులు వస్తూ ఉంటాయి. ఇక్కడ ఉన్న పర్యావరణ యాత్రా స్థలంలో ఐదు రకాల లేళ్ళను, దుప్పులను చూడవచ్చు. వేసవిలో 46°C‌ దాటే ఉష్ణోగ్రత, శీతాకాలంలో 6°C‌కు పడిపోతుంది. ఈ అభయారణ్యంలో చిరుతపులి, అడవి పిల్లి, అడవి కుక్క, తోడేలు, నక్క, ఎలుగుబంటి, సాంబార్‌ దుప్పి, నీల్గాయి, చింకారా, నాలుగు కొమ్ముల దుప్పి మొదలైన జంతువులు ఉన్నాయి. ప్రకృతి ఆరాధకులకు మెదక్‌లో ఎన్నో అందమైన ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. హైదరాబాదుకు 35 కి మీ ల దూరంలో గల నర్సాపూర్ అడవి, గుమ్మడిదల, నర్సాపూర్‌ ల మధ్య 30 చ.కి.మీ ల వైశాల్యంలో విస్తరించి ఉంది. ఎన్నో రకాల చెట్లు, జంతుజాలం, ఎన్నో చెరువులతో ఈ అడవి కళకళలాడుతూ ఉంటుంది. మెదక్‌కు 75 కి.మీ ల దూరంలో ఉన్న మంజీర అభయారణ్యం 20 చకి మీ ల వైశాల్యంలో విస్తరించి ఉంది. ఈ అడవి సగటు వెడల్పు 500 నుండి 800 మీటర్లు. మంజీర, సింగూరు ఆనకట్టల మధ్య విస్తరించి ఉన్న ఈ అడవి తొమ్మిది చిన్న చిన్న దీవుల సమాహరం. ఎన్నో రకాల వలస పక్షులు, బురద మొసళ్ళు మొదలైన వాటికి ఈ ప్రాంతం ఆలవాలం. ఆలయాలు మెదక్ జిల్లా శిల్పకళా సౌందర్యం ప్రతిబింబిస్తున్న పలు ఆలయాలకు పుట్టిల్లు. గణేశ్‌గడ్డకు 5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఎర్దనూరు, ప్రతిసంవత్సరం వైభవోపేతంగా జాతర జరుపుకుంటున్న సంగారెడ్డి వద్ద ఉన్న ఇస్మాయిల్ఖాన్ పేటలో ఉన్న సౌధమ్మమాతా ఆలయం, హైదరాబాదు నుండి 35 కిలోమీటర్లదూరంలో ఉన్న సప్తప్రాకారయుత భవాని మాతా ఆలయం, హైదరాబాదుకు ఉత్తరంగా 25 కిలోమీటర్ల దూరంలో బొంతపల్లిలో ఉన్న వీరభద్రస్వామి ఆలయం, మెదక్‌కు 45 కిలోమీటర్లదూరంలో ఉన్న సంగమేశ్వరాలయం, మెదక్‌కు 15 కిలోమీటర్ల దూరంలో మంజీరా నదీ తీరంలో ఉన్న కనకదుర్గాలయం, నాచగిరి ఆలయాలు, హైదరాబాదుకు 55 కిలోమీటర్లదూరంలో ఉన్న లక్ష్మీనారాయణాలయం, సైదాపేటలో ఉన్న కోటిలింగేశ్వరాలయం, శ్రీసరస్వతిక్షేత్రం, సైదాపేటకు 22 కిలోమీటర్లదూరంలో కరీంనగర్ వెళ్ళే దారిలో ఉన్న అనంతసాగర్ ఆలయం, కర్ణంపల్లి వద్ద ఉన్న చేగుంట సాయిబాబా దేవస్థానం, కల్యాణవేంకటేశ్వరస్వామి దేవస్థానం, వాసవీ కన్యకాపరమేశ్వరీ అమ్మవారి దేవాలయం, స్వయంభూ మహాలక్ష్మీ దేవస్థానం, ఆంజనేయస్వామి ఆలయం ప్రముఖమైనవి. ఇంకా ఈ జిల్లాలో జోగిపేట పట్టణం ఆందోల్ మండలంలో చితుకుల పల్లెలో ఉన్న శ్రీ శ్రీ చాముండేశ్వరీ అమ్మవారి ఆలయం, మంజీరా నదీతీరంలో రామయ్య చేత నిర్మించబడిన ప్రబలమైన శక్తి ఆలయం, జోగిపేటలో ఉన్న జోగినాధాలయం, అందొల్ గ్రామంలో కల శ్రీ రంగనాథ స్వామి దేవాలయం,  హైదరాబాదుకు 60 కిలోమీటర్లదూరంలో కౌడిపల్లి మండలంలో ఉన్న తుణికిలో ఉన్న పోచమ్మ ఆలయం, పుల్కల్ మండలంలోని బొమ్మారెడ్డి గూడెంలో ఉన్న జగదాంబమాతా మరియు కర్నల్పల్లి, చేగుంటమండలంలో సాయిబాబా ఆలయం, ప్రబల రేణుకా ఎల్లం దేవీ ఆలయం మరియు కర్నల పాల్లి వాసుల చేత నిర్మింపబడిన ఆంజనేయ ఆలయం ఉన్నాయి. సిద్ధిపేట సత్యనారాయణుని ఆలయం: సత్య దేవుని ఆలయం సిద్ధిపేటలో స్థానిక భక్తులు, దాతలు కలిసి విరాణాలు సేకరించి 2011 లో ఆలయ నిర్మాణ పనులు చేపట్టారు. గర్భగుడిచుట్టూ విష్ణుమూర్తి దశావతారల విగ్రహాలు చెక్కించారు. ఇందులోని అద్దాల మండపము ఈ ఆలయంలో చెప్పుకోదగ్గ విశేషం. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి రంగు రంగుల పాల రాతిని తెప్పించి అద్దాల మండపాన్ని నిర్మించారు.అదే విధంగా అనేక రంగుల అద్దాలను తెప్పించి అనేక డిజైన్ల ప్రకారం కోసి మండపానికి అతికించారు. మండపంలో పైభాగానికి అమర్చిన అష్టదళ పద్మం ఈ మండపానికే వన్నె తెచ్చింది. విద్యుత్తు దీపాల వెలుగులో ఈ అద్దాల మండపాన్ని చూడడం ఒక ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవచ్చు. ఈ ఆలయంలో ఏటా ధనుర్మాసంలో ఉత్సవాలు ఘనంగా జరుగుతాయి. వైకుంఠ ఏకాదశి వుత్సవాలు ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. చివరిలో గోదా దేవి కళ్యాణం నిర్వహిస్తారు. నూతనంగా నిర్మించిన ఈ ఆలయం సిద్ధిపేటకు తలమానికంగా వెలుగొందుతున్నది. మెదక్ నుండి 12 కి.మీ. దూరంలో గల తిమ్మానగర్ గ్రామంలో గల హరి హర దేవాలయం, గట్టు మైసమ్మ తల్లి దేవాలయం చాలా ప్రసిద్ధి చెందినవి మెదక్ కేథలిక్ చర్చి - మెదక్ లోని మెదక్ కేథలిక్ చర్చి చర్చి ఒక అమూల్యమైన చారిత్రక వారసత్వం. ఇది ఆసియా లోకెల్లా పెద్దదైన డయోసీసే కాక వాటికన్‌ నగరం తరువాత ప్రపంచంలోనే పెద్దది కూడా. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధసమయంలో వచ్చిన కరువు సందర్భంగా ఈ చర్చిని నిర్మించారు. ఛార్లెస్‌ వాకర్‌ పోస్నెట్‌ అనే ఆయన అప్పట్లో ఫాదర్ గా ఉండేవాడు. మూడేళ్ళపాటు పీడించిన కరువు బీభత్సానికి చలించిన ఆయన 1914లో ఈ చర్చిని నిర్మించ తలపెట్టాడు. కళాత్మకమైన ఈ చర్చి నిర్మాణం పూర్తి చెయ్యడానికి పదేళ్ళు పట్టింది. ఒకేసారి 5000 మంది పట్టగల అతి పెద్ద చర్చి ఇది. - ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద చర్చి.నాలుగు గోపురాలతో 173 అడుగుల ఎత్తైన గోపురము కలిగి తెల్లని గ్రానైట్ రాళ్ళతో నిర్మించబడిన చర్చి. గోట్టంగోట - జహీరాబాదుకు 25 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. చారిత్రక ఆలయాలు, దట్టమైన అడవి మరియు పెద్ద సరస్సు ఉన్న ప్రదేశం. పోచారం అడవి & అడవిజంతువుల అభయారణ్యం - ఇది పలు అడవి జంతువుల పుట్టిల్లు మరియు నిజాం నవాబుకు ప్రియమైన వేటప్రదేశం. సీగూర్ ఆనకట్ట - సంగారెడ్డి నుండి 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. మెదక్ కోట - ఈ కోటను ముందుగా కాకతీయ రాజైన రుద్రుని చేత నిర్మించబడింది. కోటంతా ఇనుప పైపుల సహాయంతో నీటి వసతి కల్పించినట్లు ఈ కోట యాజమాన్యం సగర్వంగా చెప్పుకుంటున్నది. నిజాం సాగర్ - నిజాం సాగర్ ఆనకట్ట - గోదావరీ నది ఉపనది అయిన మంజీరా నది మీద నిర్మించబడిన ఈ ఆనకట్ట మెదక్ నుండి 50 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ప్రకృతి సహజ అందాలకు ఈ ప్రదేశం పేరు పొందినది. మూడు కిలోమీటర్ల పొడవున్న ఈ ఆనకట్ట మీద వాహనాలు నడుపగలిగిన వసతి ఉంది. మంజీరా అడవి & పక్షుల శరణాలయం - తొమ్మిది ద్వీపసమూహం కలిగిన ఈ శరణాలయం దేశీయ మరియు విదేశీయ వలస పక్షులకు శరణాలయంగా ఉంది. సరస్వతీ క్షేత్రము - అనంతసాగరం - సిద్దిపేట విభాగం. ఈ ఆలయం అష్టకల నరసింహ శర్మ (అష్టావధాని)చేత 1980 నుండి 1990 ల మధ్య నిర్మించబడింది. వెలుగొండ తుంబురునాధ దేవాలయం - రాష్ట్రకూట రాజుల చేత నిర్మించబడింది. తుంబురునాధస్వామి (సంగీత దేవత) దేవాలయాలలో ఇది అతి పెద్దదిగా భావించబడుతుంది. స్త్రీలు పురుషులు నృత్యగానాలు చేస్తున్న అందమైన శిల్పాలకు ఇది ప్రసిద్ధి చెంది ఉంది. టెక్మల్ మండలంలోని ఎలుగొండలో ఉన్న ఈ ఆలయం మెదక్ పట్టణానికి 35 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఏడుపాయల దుర్గా భవానీ గుడి - ఈ ఆలయ దర్శనానికి తెలంగాణా, కర్ణాటక మరియు మహారాష్ట్రా సమీప ప్రజలు లక్షల సంఖ్యలో వస్తుంటారు. ఇక్కడ ఉన్న ఏడుపాయలు అనే ప్రదేశంలో మంజీరా నది ఏడుపాయలుగా విడిపోయి ప్రవహిస్తున్న కారణంగా ఈ ప్రదేశానికీ పేరు వచ్చింది. ఈ ప్రదేశవర్ణన మహాభారతంలో ఉంది. అర్జునుడి మునిమనుమడైన జనమేజయుడు తన తండ్రి పరీక్షిత్తు శాపానికి ప్రతీకారంగా ఇక్కడ సర్పయాగం చేసినట్లు విశ్వసించబడుతుంది. మంజీరా నది మైదానంలో ఇప్పటికీ బూడిద కనిపిస్తుంది. ఏడు పాయల వద్ద నిర్వహించబడే జాతరకు లక్షలాది మంది తరలి వస్తారు. చిత్ర మాలిక File:దస్త్రం:Medak_Fort_Entrance.JPG File:దస్త్రం:Medak_Fort.JPG దేవాలయాలు శ్రీ రంగనాధస్వామి ఆలయం- రంగంపేట గ్రామం. నరసింహస్వామిఆలయం - జక్కన్నపేట. సిద్ధ రామేశ్వర ఆలయం - మెదక్ పట్టణానికి 2 కిలోమీటర్ల సమీపంలో ఉంది. ప్రముఖ వ్యక్తులు బర్రెంకల జయదేవులు - మెదక్ పార్లమెటు సభ్యుల జాబితా 1957, 1962 - పి. హనుమంతరావు. 1967 - సంగం లక్ష్మీభాయి. 1971,1977, 1980 - ఇందిరా గాంధీ (కాంగెస్). 1984 - పి . మానిక్ రెడ్డి. 1989, 1991, 1996, 1998 - మొగలిగుండ్ల బాగారెడ్డి. 1999 - ఆలె నరేంద్ర (బి.జె.పి) 2004 - ఆలె నరేంద్ర (టి ఆర్ ఎస్) 2009 - విజయశాంతి (టి ఆర్ ఎస్) 2014 - కొత్త ప్రభాకర్ రెడ్డి (టి ఆర్ ఎస్) మూలాలు వెలుపలి లంకెలు వర్గం:తెలంగాణ జిల్లాలు
https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%86%E0%B0%A6%E0%B0%95%E0%B1%8D%20%E0%B0%9C%E0%B0%BF%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%BE
{ "plaintext_start_byte": [ 0, 890, 1247, 1764, 2218, 3193, 4384, 4911, 5372, 5672, 7072, 7555, 8034, 8565, 8928, 9355, 9760, 10935, 11190, 11626, 12036 ], "plaintext_end_byte": [ 867, 1246, 1763, 2195, 3192, 4383, 4910, 5371, 5661, 7071, 7544, 8017, 8554, 8878, 9347, 9752, 10927, 11179, 11615, 12028, 12900 ] }
嗜好する音楽のジャンルと学業パフォーマンスに関連性はある?
音楽選好の心理学
japanese
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
音楽選好の心理学(おんがくせんこうのしんりがく)は、人それぞれの音楽選好の背後にある心理学的要因を扱う。音楽は世界中で日々聴かれている。それは自己表現の方法であると同時に、感情調節や認知発達といった様々な面で人々に影響を与えている[1]。音楽の訓練が知能発達を促進することが示されているが、感情調節にどのように影響するかとの関係は分かっていない[2]。個人の性格が音楽選好に影響を与え得ることを示す多くの研究が行われ、そのほとんどにはビッグファイブが用いられていた。これらの研究は西側諸国やアメリカの文化に限らず、日本[3]、ドイツ[4]、スペイン[5]を含む世界中の国々に重大な結果をもたらした。 性格と音楽選好 心理学者の間では一般に、病的でない個人の差は5つの異なる次元で要約されるという考えが受け入れられている[6]。多くの研究では性格測定のためビッグファイブ(性格を、経験への開放性、協調性、外向性、神経症傾向、誠実性に5分類する)が用いられている。 ビッグファイブと音楽選好を測定するための様々な質問紙が作成されてきたが、性格と音楽選好の相関を見つけるための研究の大半で用いられた質問紙は、性格と音楽選好の両方を測定するようなものだった[7][8][9][6][10][11][12]。他には、被験者に性格特性を測定する質問紙に回答させてから、楽曲の抜粋に対して好み、知覚される複雑性、感情等を評価させるものもあった[13][14][15]。 一般に、可塑的な特性(経験への開放性と外向性)の方が、安定した特性(協調性、神経症傾向、誠実性)よりも音楽選好に影響しやすいが[16]、どちらの特性も検討されるべきである。性格特性は、音楽の感情への影響にも重大な相関がある。性格の個人差は、音楽が引き起こす感情の強度と誘発性の予測に役立つ[17]。 経験への開放性 全特性の中で、経験への開放性はジャンル選好に最も強い影響が見られる[7][18]。一般に、経験への開放性が高い人は、クラシックやジャズやエクレクティックといった複雑で奇抜な音楽や[19]、激しく反抗的な音楽を好む[20][11][7][21]。思索的で複雑なジャンルとはクラシック、ブルース、ジャズ、フォークといった音楽で、激しく反抗的な音楽とはロック、オルタナティヴ、ヘヴィメタルといった音楽である[11]。経験への開放性の一側面として審美眼があるため、開放性と複雑な音楽の選好に強い正の相関を認める研究者は多い[22]。経験への開放性が高い人は知性の自己評価も高い、すなわち経験への開放性の高さが知性の自覚の強さにつながり、このことも複雑な音楽、クラシックやジャズを好む傾向を説明できる[23]。 音楽が引き起こす感情に性格特性がどう影響するかというある研究によると、経験への開放性は、悲しげでゆったりした音楽に感情的に強く反応することを最も良く予測した。悲しげな音楽が表現する最も一般的な印象は、ノスタルジア、安らぎ、不思議であり、経験への開放性はこれら全てと正の相関があった[24]。悲しげな音楽からは美しい経験が得られると考えられている[15] 。また、開放的な人は多様なスタイルの音楽を好んだが、現代の人気なスタイルは好まず、開放性にも限界があることが示された[25]。しかし、以上のように言えるのもある程度までであり、別の研究では音楽を聴いて興ざめすることについて調査されている。この研究によると経験への開放性がジャンル選好を最も良く予測する一方、経験への開放性では音楽による興ざめの予測はできない。唯一興ざめを測定できるのは、音楽を聴く頻度と、生活の中で音楽をどれだけ重要と捉えているかである[26]。 別の研究では、経験への開放性と音楽を聴く頻度の関連と、それが音楽選好にどう影響するかが調査された。クラシック音楽の抜粋を聴かせると、開放性が高い人は繰り返し聴くことですぐ好きでなくなる傾向があり、逆に開放性が低い人は繰り返し聴くことでより好きになる傾向があった。このことから、経験への開放性が高い人にとって音楽の目新しさが重要だということが分かる[27]。 性格検査の前と後にクラシック音楽を聴く実験で、歌詞を見る条件と見ない条件に分けられた。結果、歌詞の有無によらずいくつかの性格特性に変化があり、最も顕著に上昇したのは経験への開放性だった[28]。性格が音楽選好に影響するのではなく、クラシック音楽が性格の自己評価を変化させ、自身をより開放的と評価するようになった。 経験への開放性は音楽の知的、認知的利用とも正の相関があり、これは開放的な人が楽曲の複雑な構成を分析しようとすることを意味する[9][6][12][29]。さらに、開放性が高いほど美しい主題の多い作品を好む[30][10]。 外向性 外向性もジャンル選好と音楽利用を予測しやすい。活発な外向性は、ハッピーでアップビートな伝統的音楽や、ラップ、ヒップホップ、ソウル、エレクトロニカ、ダンスといったエネルギッシュでリズミカルな音楽を好むことに繋がる[9][11]。さらに、外向的な人は沢山の音楽を聴き、生活にBGMを多く取り入れる傾向がある[22]。BGMの歌詞の有無によって、内向的な人と外向的な人のどちらがより気が散りやすいかという研究では、外向的な人の方がBGMを多く聴く分それを無視することに長けていると想定されていたが、結果はそうならなかった。音楽を聴いている量によらず、歌詞のある楽曲の影響を受け、気が散った[31]。外向的な人はテンポの速い元気な音楽、美しい主題の多さ、ボーカルも好んだ[12][10][21]。また、ランニング中、友人と過ごす時、勉強中といった、別の活動をしながらBGMを聴くことをより好んだ[29][6][9]。外向的な人はアイロンがけのような日常の退屈に対抗するために音楽を用いる傾向がある[6]。トルコにおける研究によると、外向的な人はダンスや動作を促進するジャンルであるロック、ポップ、ラップを好む。 他にも、音楽教師や音楽療法士は音楽を好み勉強しているのだからより外向的ではないかとする研究が行われた。その結果、音楽教師はそうでない人より明らかに外向的であった。音楽療法士も、教師よりは低得点であったもののやはり外向的であった[32]。この差の原因は、教えることを仕事にできるかはより外向性に依存するからだと考えられる。 協調性 協調性のある人は、アップビートな伝統的音楽を好む[11]。また、聴いたことがない楽曲に対し強い情動反応を示す[13]。協調性は、あらゆる種類の音楽により経験される感情の強度を、肯定的感情であっても否定的感情であっても、上手く予測する。協調性で高得点の人は、あらゆる種類の音楽に対してより強い情動反応を示す傾向がある[33]。 神経症傾向 神経症傾向が強いほど、ロックやヘヴィメタルといった激しく反抗的な音楽を好みにくく、逆にカントリー、サウンドトラック、ポップといったアップビートな伝統的音楽を好む[11]。また、神経症傾向は音楽の感情的な利用と正の相関がある[9][8]。神経症傾向で高得点の人は、感情調節のための音楽利用を報告しやすく、特に否定的感情について強い情動反応を経験しやすかった[9][6]。 誠実性 誠実性は、ロックやヘヴィメタルといった激しく反抗的な音楽と負の相関がある[11]。過去の研究から誠実性と感情調節に関係があることが分かっているが、その関係はマレーシアでは見られず、多文化に適用できるものではない[6]。 音楽選好に対する個人や状況の影響 状況も、個人のある種の音楽選好に影響する。1996年に行われた研究では、人が特定の状況でどのような音楽を聴こうとするかについて、状況が音楽選好に大きく影響することが示された。例えば、憂鬱な状況では悲しくムーディな音楽が、興奮した状況では大音量で力強いリズムの元気な音楽が求められた[34]。 性別 女性は男性よりも音楽に感情的な反応をしやすい[29]。また、女性の方がポピュラー音楽を好む[25]。低音を強調した音楽の好みに関する性格と性別の研究では、男性の方がベース・ミュージックを好んだ。ベース・ミュージックを好むことは、反社会性やボーダーラインとの相関も見られた[35] 。 年齢 年齢は音楽選好を決定づける強力な要因である。ノスタルジアは音楽選好に影響する最も重要な印象である。ノスタルジアを生み出す音楽はどの年齢の人にも大きな影響を持っていた[36]。イングランドにおける思春期の音楽選好の研究では、女の子の方が音楽を価値ある活動とみなす一方、音楽を学校で教えられる必要はないという意見には男女ともに賛成した。このことは、音楽に対する好みや考えは年齢とともに変化し得ることの根拠となる[37]。カナダにおける思春期の音楽選好と性格の関連の研究では、重い楽曲を好む人は自尊感情が低く、家族内での不安が強く、他者から拒絶されていると感じる傾向があり、軽い楽曲を好む人は相応しい行動を取ることに囚われ、自立と依存のバランスを取ることに困難を感じていた。エクレクティックを好む人の方が思春期を上手に乗り越えることができ、気分やその時の必要に応じて柔軟に音楽を利用していた[38]。 季節 季節も音楽選好に影響する。秋や冬には思索的で複雑な音楽が、夏や春にはエネルギッシュでリズミカルな音楽が好まれる。だが、ポピュラー音楽は季節を問わず常に好まれる[39]。 既知感 既知感と複雑性は音楽選好に面白い影響を及ぼす。他種の芸術でも見られるように、楽曲の抜粋が主観的に複雑であることとそれを好むことには逆U字の関連が現れる。人はある程度までの複雑性であれば好むが、楽曲が複雑すぎると好まなくなる。さらに、既知感と選好にははっきりと単調な正の相関があった[40]。 自己観 自分がどう見られたいかということについて、特に男性では音楽選好への影響があった[9] 。音楽選好は、自分で決めることができる自己主張の道具となる。人は自己観を補強するために音楽スタイルを選ぶ。例えば、保守的な自己観の人は伝統的音楽を、元気な自己観の人は力強い音楽を好む[12]。 気分 積極的な気分も音楽選好に影響する要因である。一般に、音楽を聴くときの良い気分も悪い気分も、その音楽への感じ方や情動反応に影響する[17]。この考え方に従えば、攻撃性が高ければ、音楽によって引き起こされる創造力や感情の強度も促進される。攻撃性の強い人にとって、音楽は強力な感情のはけ口である[41]。さらに、個人にとっての音楽の価値と聴く頻度は、音楽への反応に影響する。特定の種類の楽曲やそのジャンル全般に感情経験を付与するような聴き方をする人は、音楽を楽しんだり感情的な影響を受けたりしやすい[18]。このことは、子供時代に親がよく聴いていた音楽に強い反応をする人が多いことの説明にも役立つ。 関連項目 音楽心理学 出典
https://ja.wikipedia.org/wiki/%E9%9F%B3%E6%A5%BD%E9%81%B8%E5%A5%BD%E3%81%AE%E5%BF%83%E7%90%86%E5%AD%A6
{ "plaintext_start_byte": [ 1, 206, 1144, 2510, 3680, 3866, 4725, 6388, 7379, 8536, 8989, 9119, 9564, 9756, 9825 ], "plaintext_end_byte": [ 205, 1096, 2408, 3590, 3834, 4660, 6321, 7297, 8504, 8950, 9118, 9538, 9720, 9799, 10001 ] }
పనుకురాతిపాలెం గ్రామానికి దక్షిణాన ఉన్న గ్రామమేది ?
పనుకురాతిపాలెం
telugu
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
పనుకురాతిపాలెం, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, అడ్డతీగల మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]. ఇది మండల కేంద్రమైన అడ్డతీగల నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పెద్దాపురం నుండి 21 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 74 ఇళ్లతో, 236 జనాభాతో 35 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 125, ఆడవారి సంఖ్య 111. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 236. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586839[2].పిన్ కోడ్: 533428. విద్యా సౌకర్యాలు గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు అడ్డతీగలలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల అడ్డతీగలలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రంపచోడవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల రాజానగరంలోను, పాలీటెక్నిక్‌ రంపచోడవరంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల పెద్దాపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రంపచోడవరంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అడ్డతీగలలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కాకినాడ లోనూ ఉన్నాయి. వైద్య సౌకర్యం ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం తాగు నీరు గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. పారిశుధ్యం గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు. సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి. మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.  ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. విద్యుత్తు గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. భూమి వినియోగం పనుకురాతిపాలెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది: వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 2 హెక్టార్లు వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 9 హెక్టార్లు నికరంగా విత్తిన భూమి: 23 హెక్టార్లు నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 23 హెక్టార్లు ఉత్పత్తి పనుకురాతిపాలెంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి. ప్రధాన పంటలు జీడి, వరి, సజ్జలు గణాంకాలు జనాభా (2011) - మొత్తం 236 - పురుషుల సంఖ్య 125 - స్త్రీల సంఖ్య 111 - గృహాల సంఖ్య 74 మూలాలు
https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AA%E0%B0%A8%E0%B1%81%E0%B0%95%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%A4%E0%B0%BF%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%86%E0%B0%82
{ "plaintext_start_byte": [ 1, 415, 1004, 1307, 1962, 2613, 3328, 3395, 4168, 4224, 4951, 5732, 6551, 7214, 8340, 8746, 9797, 10688, 11771, 13537, 14823, 15873, 16187, 16212, 16455, 16853, 17038, 17419, 17450, 17695, 17871, 18042, 18291, 19052, 19481, 19852, 20106, 20614, 21194, 21811, 22866, 23202, 23522, 26713, 27506, 27656, 27778, 28132, 28660, 29379, 29497, 29630, 30383, 31059, 31198, 33243, 33584, 33940, 34605 ], "plaintext_end_byte": [ 406, 1003, 1287, 1961, 2612, 3327, 3394, 4167, 4223, 4925, 5731, 6550, 7155, 8339, 8708, 9796, 10687, 11746, 13536, 14782, 15861, 16186, 16211, 16434, 16828, 17031, 17418, 17449, 17683, 17857, 18007, 18290, 19051, 19480, 19851, 20087, 20613, 21193, 21798, 22833, 23166, 23366, 26670, 27488, 27625, 27756, 28113, 28639, 29366, 29473, 29591, 30382, 31052, 31197, 33230, 33583, 33932, 34578, 34731 ] }
Dari manakah asal Dr. H. Shofwan Karim Elha?
Universitas Islam Negeri Syarif Hidayatullah Jakarta
indonesian
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
Universitas Islam Negeri Syarif Hidayatullah Jakarta atau UIN Jakarta (sebelumnya: IAIN Syarif Hidayatullah atau IAIN Jakarta) (Bahasa Inggris: Syarif Hidayatullah State Islamic University Jakarta, Bahasa Arab: جامعة شريف هداية الله الإسلامية الحكومية جاكرتا) adalah sebuah universitas Islam negeri yang terletak di Cempaka Putih, Ciputat Timur, Tangerang Selatan. Sejarah Pada 1 Juni 2007, UIN Syarif Hidayatullah Jakarta merayakan golden anniversary. Selama setengah abad, UIN Syarif Hidayatullah Jakarta telah menjalankan mandatnya sebagai institusi pembelajaran dan transmisi ilmu pengetahuan, institusi riset yang mendukung proses pembangunan bangsa, dan sebagai institusi pengabdian masyarakat yang menyumbangkan program-program peningkatan kesejahteraan sosial. Selama setengah abad itu pula, UIN Syarif Hidayatullah Jakarta telah melewati beberapa periode sejarah sehingga sekarang ini telah menjadi salah satu universitas Islam terkemuka di Indonesia. Secara singkat sejarah UIN Syarif Hidayatullah Jakarta dapat dibagi ke dalam beberapa periode, yaitu periode perintisan (Sekolah Tinggi Islam dan Akademi Dinas Ilmu Agama), periode fakultas IAIN al-Jami’ah, periode IAIN Syarif Hidayatullah, dan periode UIN Syarif Hidayatullah. [1] Periode perintisan 250px|jmpl|kiri|Kampus UIN Syarif Hidayatullah Universitas Islam Negeri Syarif Hidayatullah Jakarta ditetapkan berdasarkan Surat Keputusan Presiden RI Nomor 031 Tahun 2002. Sejarah pendirian UIN Syarif Hidayatullah Jakarta merupakan mata rantai sejarah perkembangan perguruan tinggi Islam di Indonesia dalam menjawab kebutuhan pendidikan tinggi Islam modern yang dimulai jauh sebelum Indonesia merdeka. Pada zaman penjajahan Belanda, Dr. Satiman Wirjosandjojo, salah seorang muslim terpelajar, tercatat pernah berusaha mendirikan Pesantren Luhur sebagai lembaga pendidikan tinggi Islam. Namun, usaha ini gagal karena hambatan dari pihak penjajah Belanda. Lima tahun sebelum proklamasi kemerdekaan Indonesia, Persatuan Guru Agama Islam (PGAI) di Padang mendirikan Sekolah Tinggi Islam (STI). STI hanya berjalan selama dua tahun (1940-1942) karena pendudukan Jepang. Umat Islam Indonesia tidak pernah berhenti menyuarakan pentingnya pendidikan tinggi Islam bagi kaum Muslim yang merupakan mayoritas pendudukan Indonesia. Pemerintah pendudukan Jepang kemudian menjanjikan kepada umat Islam untuk mendirikan Lembaga Pendidikan Tinggi Agama di Jakarta. Janji Jepang itu direspon tokoh-tokoh muslim dengan membentuk yayasan, Dr.(H.C.) Drs. H. Mohammad Hatta sebagai ketua dan Mohammad Natsir sebagai sekretaris. Pada 8 Juli 1945, yayasan tersebut mendirikan Sekolah Tinggi Islam (STI). STI berkedudukan di Jakarta dan dipimpin oleh Prof. K.H. Abdul Kahar Mudzakkir. Beberapa tokoh Muslim lain ikut berjasa dalam proses pendirian dan pengembangan STI. Mereka antara lain Dr.(H.C.) Drs. H. Mohammad Hatta, K.H. Abdul Wahid Hasjim, K.H. Mas Mansur, K.H. Fathurrahman Kafrawi, dan Farid Ma’ruf. Pada 1946, STI dipindahkan ke Yogyakarta mengikuti kepindahan ibu kota negara dari Jakarta ke Yogyakarta. Sejalan dengan perkembangan STI yang semakin besar, pada 22 Maret 1948, nama STI diubah menjadi Universitas Islam Indonesia (UII) dengan penambahan fakultas-fakultas baru. Sampai dengan 1948, UII memiliki empat fakultas, yaitu: Fakultas Agama Fakultas Hukum Fakultas Ekonomi Fakultas Pendidikan Kebutuhan akan tenaga fungsional di Departemen Agama Republik Indonesia menjadi latar belakang penting berdirinya perguruan tinggi agama Islam. Untuk memenuhi kebutuhan tersebut, Fakultas Agama UII dipisahkan dan ditransformasikan menjadi Perguruan Tinggi Agama Islam Negeri (PTAIN). Perubahan ini didasarkan kepada Peraturan Pemerintah (PP) No. 34 Tahun 1950. Dalam konsideran disebutkan bahwa PTAIN bertujuan memberikan pengajaran studi Islam tingkat tinggi dan menjadi pusat pengembangan serta pendalaman ilmu pengetahuan agama Islam. Berdasarkan PP tersebut, hari jadi PTAIN ditetapkan pada 26 September 1950. PTAIN dipimpin Prof. K.H.R. Muhammad Adnan dengan data jumlah mahasiswa per 1951 sebanyak 67 orang. Pada periode tersebut PTAIN memiliki tiga jurusan, yaitu: Jurusan Tarbiyah Jurusan Qadla (Syariah) Jurusan Dakwah Komposisi mata kuliah pada waktu itu terdiri dari Bahasa Arab, Pengantar Ilmu Agama, Fiqih, Ushul Fiqih, Tafsir, Hadits, Ilmu Kalam, Filsafat, Mantiq, Akhlaq, Tasawuf, Perbandingan Agama, Dakwah, Tarikh Islam, Sejarah Kebudayaan Islam, Ilmu Pendidikan dan Kebudayaan, Ilmu Jiwa, Pengantar Hukum, Asas-asas Hukum Publik dan Privat, Etnologi, Sosiologi, dan Ekonomi. Mahasiswa yang lulus bakaloreat dan doktoral masing-masing mendapatkan gelar Bachelor of Art (B.A.) dan Doktorandus (Drs). Komposisi mata kuliah PTAIN tersebut merupakan kajian utama perguruan tinggi Islam yang terus berlanjut sampai masa-masa berikutnya. Gelar akademik yang ditawarkan juga terus bertahan sampai dengan dekade 1980-an. Periode ADIA (1957-1960) Kebutuhan tenaga fungsional bidang guru agama Islam yang sesuai dengan tuntutan modernitas pada dekade 1950-an mendorong Departemen Agama mendirikan Akademi Dinas Ilmu Agama (ADIA) di Jakarta. ADIA didirikan pada 1 Juni 1957 dengan tujuan mendidik dan mempersiapkan pegawai negeri guna mendapatkan ijazah pendidikan akademi dan semi akademi sehingga menjadi guru agama, baik untuk sekolah umum, sekolah kejuruan, maupun sekolah agama. Dengan pertimbangan UIN Syarif Hidayatullah Jakarta merupakan kelanjutan dari ADIA, hari jadi ADIA 1 Juni 1957 ditetapkan sebagai hari jadi atau Dies Natalis UIN Syarif Hidayatullah Jakarta. Sama seperti perguruan tinggi pada umumnya, masa studi di ADIA adalah 5 tahun yang terdiri dari tingkat semi akademi 3 tahun dan tingkat akademi 2 tahun. ADIA memiliki tiga jurusan, yaitu Jurusan Pendidikan Agama, Jurusan Bahasa Arab, dan Jurusan Da’wah wal Irsyad yang juga dikenal dengan Jurusan Khusus Imam Tentara. Komposisi kurikulum ADIA tidak jauh berbeda dengan kurikulum PTAIN dengan beberapa tambahan mata kuliah untuk kepentingan tenaga fungsional. Komposisi lengkapnya adalah Bahasa Indonesia, Bahasa Arab, Bahasa Inggris, Bahasa Perancis, Bahasa Ibrani, Ilmu Keguruan, Ilmu Kebudayaan Umum dan Indonesia, Sejarah Kebudayaan Islam, Tafsir, Hadits, Musthalah Hadits, Fiqih, Ushul Fiqih, Tarikh Tasyri’ Islam, Ilmu Kalam/Mantiq, Ilmu Akhlaq/Tasawuf, Ilmu Fisafat, Ilmu Perbandingan Agama, dan Ilmu Pendidikan Masyarakat. Kepemimpinan ADIA dipercayakan kepada Prof. Dr. H. Mahmoed Joenoes sebagai dekan dan Prof. Dr. H. Bustami Abdul Gani sebagai Wakil Dekan. Terdapat dua ciri utama ADIA. Pertama, sesuai dengan mandatnya sebagai akademi dinas, mahasiswa yang mengikuti kuliah di ADIA terbatas pada mahasiswa tugas belajar. Mereka diseleksi dari pegawai atau guru agama di lingkungan Departemen Agama yang berasal dari wakil-wakil daerah di seluruh Indonesia. Kedua, sesuai dengan mandatnya untuk mempersiapkan guru agama modern, tanggung jawab pengelolaan dan penyediaan anggaran ADIA berasal dari Jawatan Pendidikan Agama (Japenda) Departemen Agama yang pada waktu itu memiliki tugas mengelola madrasah dan mempersiapkan guru agama Islam modern di sekolah umum. Periode fakultas IAIN al-Jami’ah Yogyakarta (1960-1963) Dalam satu dekade, PTAIN memperlihatkan perkembangan menggembirakan. Jumlah mahasiswa PTAIN semakin banyak dengan cakupan pembelajaran yang semakin luas. Mahasiswa PTAIN tidak hanya datang dari berbagai wilayah Indonesia, tetapi juga datang dari negara tetangga seperti Malaysia, Brunei Darussalam, dan Singapura. Meningkatnya jumlah mahasiswa dan meluasnya area of studies yang menuntut perluasan dan penambahan, baik dari segi kapasitas kelembagaan, fakultas dan jurusan maupun komposisi mata kuliah. Untuk memenuhi kebutuhan tersebut, ADIA di Jakarta dan PTAIN di Yogyakarta diintegrasikan menjadi satu lembaga pendidikan tinggi agama Islam negeri. Integrasi terlaksana dengan keluarnya Peraturan Presiden Republik Indonesia No. 11 Tahun 1960 tertanggal 24 Agustus 1960. Peraturan Presiden RI tersebut sekaligus mengubah dan menetapkan perubahan nama dari PTAIN menjadi Institut Agama Islam Negeri (IAIN) al-Jami’ah al-Islamiyah al-Hukumiyah. IAIN diresmikan oleh K.H. M. Wahib Wahab sebagai Menteri Agama Republik Indonesia dengan Rektor pertamanya yaitu Prof. Mr. Sunario Sastrowardoyo di Gedung Kepatihan Yogyakarta. Dengan keluarnya Peraturan Presiden Republik Indonesia No. 27 Tahun 1963 mengakibatkan didirikannya IAIN Jakarta yang terpisah dari Yogyakarta. Kemudian berdasarkan keputusan Menteri Agama Republik Indonesia No. 49 Tahun 1963 tertanggal 25 Februari 1963 ditetapkan adanya dua IAIN di Indonesia, yaitu IAIN Sunan Kalijaga Yogyakarta dan IAIN Syarif Hidayatulah Jakarta. Asal mula nama "Syarif Hidayatullah" Nama Syarif Hidayatullah diambil dari nama asli Sunan Gunung Jati, salah satu Walisongo, sembilan penyiar Islam di Pulau Jawa. Syarif Hidayatullah (1448-1568) adalah putra Nyai Rara Santang, putri Prabu Siliwangi dari Pajajaran, yang menikah dengan Syarif Abdullah, penguasa di salah satu wilayah Mesir. Syarif Hdayatullah memiliki banyak gelar, antara lain Muhammad Nuruddin, Syaikh Nurullah, Sayyid Kamil, Maulana Syekh Makhdum Rahmatullah, dan Makhdum Jati. Setelah wafat ia diberi gelar Sunan Gunung Jati dan dimakamkan di Cirebon. Setelah mendapat pendidikan di tempat kelahirannya, Syarif Hidayatullah menjadi aktor penting penyiaran Islam di Jawa, terutama bagian Barat. Dia berhasil menempatkan putranya, Maulana Hasanuddin, sebagai penguasa Banten. Pada 1527 M, atas bantuan Falatehan (Fatahillah), dia berhasil menguasai Sunda Kelapa setelah mengusir pasukan Portugis yang dipimpin oleh Fransisco de Sa. Karena itu, Syarif Hidayatullah dikenal sebagai salah satu Walisongo yang memiliki peran ganda, yakni sebagai penguasa sekaligus ulama. Syarif Hidayatullah melakukan dakwah langsung kepada pemimpin masyarakat dan bangsawan setempat dengan cara bijaksana (bi al-hikmah wa mauidha hasanah). Ia mulai dengan memberikan pengetahuan ajaran Islam atau tazkirah (peringatan) tentang pentingnya ajaran Islam dengan cara lemah lembut. Ia bertukar pikiran dari hati ke hati dengan penuh toleransi. Jika cara ini dianggap kurang berhasil maka ia menempuh cara berdebat atau mujadalah. Cara terakhir ini diterapkan terutama kepada orang-orang yang secara teang-terangan menunjukkan sikap yang kurang setuju terhadap Islam. Metode dakwah yang dipergunakan oleh Syarif Hidayatullah telah berhasil menarik simpati masyarakat. Ia juga dikenal sebagai tokoh yang memiliki sikap sosial yang tinggi dengan banyak memberikan bantuan kepada masyarakat miskin. Ia banyak bergaul dengan bahasa rakyat, sehingga ajarannya dapat dengan mudah diterima. Syarif Hidayatullah tidak bersikap frontal terhadap agama, kepercayaan, dan adat istiadat penduduk setempat. Sebaliknya ia memperlihatkan keindahan dan kesederhanaan Islam. Yang dilakukannya adalah menunjukkan kelebihan Islam dan persamaan derajat di antara sesama manusia. Dalam rangka membina keberagamaan masyarakat dan berbagai etnis, ia menjalin ikatan perkawinan dengan adik Bupati Banten, putri Kunganten (1475), ibu Maulana Hasanuddin; seorang putri Cina, Ong Tien, pada tahun 1481 (tidak memperoleh keturunan); putri Arab bernama Syarifah Baghdad, ibu dari Pangeran Jaya Kelana dan Pangeran Brata Kelana; dan Nyi Tepasari dari Majapahit, ibu dari Ratu Winahon dan Pangeran Pasarean. Syarif Hidayatullah memiliki peranan yang besar dalam pengukuhan kekuasaan Islam di Sunda Kelapa yang di kemudian hari ia beri nama Jayakarta dan diubah menjadi Batavia oleh Belanda. Penamaan IAIN Jakarta dengan Syarif Hidayatullah antara lain bertujuan menghargai jasa sekaligus menjadikannya sebagai sumber inspirasi bagi pengembangannya di masa yang akan datang. IAIN with Wider Mandate IAIN Syarif Hidayatullah Jakarta sebagai salah satu IAIN tertua di Indonesia yang bertempat di Jakarta, menempati posisi yang unik dan strategis. Ia tidak hanya menjadi "Jendela Islam di Indonesia", tetapi juga sebaga simbol bagi kemajuan pembangunan nasional, khususnya di bidang pembangunan sosial-keagamaan. Sebagai upaya untuk mengintegrasikan ilmu umum dan ilmu agama, lembaga ini mulai mengembangkan diri dengan konsep IAIN dengan mandat yang lebih luas (IAIN with Wider Mandate) menuju terbentuknya Universitas Islam Negeri Syarif Hidayatullah Jakarta. Langkah konversi ini mulai diintensifkan pada masa kepemimpinan Prof. Dr. Azyumardi Azra, MA dengan dibukanya jurusan Psikologi dan Pendidikan Matematika pada Fakultas Tarbiyah, serta Jurusan Ekonomi dan Perbankan Islam pada Fakultas Syariah pada tahun akademik 1998/1999. Untuk lebih memantapkan langkah konversi ini, pada tahun 2000 dibuka Program Studi Agribisnis dan Teknik Informatika bekerja sama dengan Institut Pertanian Bogor (IPB) serta Badan Pengkajian dan Penerapan Teknologi (BPPT) dan Program Studi Manajemen dan Akuntansi. Pada tahun 2001 diresmikan Fakultas Psikologi dan Dirasat Islamiyah bekerja sama dengan Al-Azhar, Mesir. Selain itu dilakukan pula upaya kerja sama dengan Islamic Development Bank (IDB) sebagai penyandang dana pembangunan kampus yang modern, McGill University melalui Canadian International Development Agencis (CIDA), Leiden University (INIS), Universitas Al-Azhar (Kairo), King Saud University (Riyadh), Universitas Indonesia, Institut Pertanian Bogor (IPB), Ohio University, Lembaga Indonesia Amerika (LIA), Badan Pengkajian dan Penerapan Teknologi (BPPT), Bank Negara Indonesia; Bank Muamalat Indonesia, dan universitas-universitas serta lembaga-lembaga lainnya. Langkah perubahan bentuk IAIN menjadi UIN mendapat rekomendasi pemerintah dengan ditandatanganinya Surat Keputusan Bersama (SKB) antara Menteri Pendidikan Nasional RI Nomor 4/U/KB/2001 dan Menteri Agama RI Nomor 500/2001 tanggal 21 November 2001. Selanjutnya melalui suratnya Nomor 088796/MPN/2001 tanggal 22 Nopember 2001, Direktur Jenderal Pendidikan Tinggi Departemen Pendidikan Nasional memberikan rekomendasi dibukanya 12 program studi yang meliputi program studi ilmu sosial dan eksakta, yaitu Teknik Informatika, Sistem Informasi, Akuntansi, Manajemen, Sosial Ekonomi Pertanian/Agribisnis, Psikologi, Bahasa dan Sastra Inggris, Ilmu Perpustakaan, Matematika, Kimia, Fisika, dan Biologi. Seiring dengan itu, rancangan Keputusan Presiden tentang Perubahan Bentuk IAIN menjadi UIN Syarif Hidayatullah Jakarta juga telah mendapat rekomendasi dan pertimbangan Menteri Pendayagunaan Aparatur Negara RI dan Dirjen Anggaran Departemen Keuangan RI Nomor 02/M-PAN/1/2002 tanggal 9 Januari 2002 dan Nomor S-490/MK-2/2002 tanggal 14 Februari 2002. Rekomendasi ini merupakan dasar bagi keluarnya Surat Keputusan Presiden RI Nomor 031 tanggal 20 Mei Tahun 2002 tentang Perubahan IAIN Syarif Hidayatullah Jakarta menjadi UIN Syarif Hidayatullah Jakarta. Periode UIN Syarif Hidayatullah Jakarta Dengan keluarnya Keputusan Presiden Republik Indonesia Nomor 031 tanggal 20 Mei 2002, IAIN Syarif Hidayatullah Jakarta resmi berubah menjadi UIN Syarif Hidayatullah Jakarta. Peresmiannya dilakukan oleh Wakil Presiden Republik Indonesia pada 8 Juni 2002 bersamaan dengan upacara Dies Natalis ke-45 dan Lustrum ke-9 serta pemancangan tiang pertama pembangunan Kampus UIN Syarif Hidayatullah Jakarta melalui dana Islamic Development Bank (IDB). Satu langkah lagi UIN Syarif Hidayatullah Jakarta menambah fakultas yaitu Fakultas Kedokteran dan Ilmu Kesehatan (Program Studi Kesehatan Masyarakat) sesuai surat keputusan Menteri Pendidikan Nasional Nomor 1338/ D/T/2004 Tahun 2004 tanggal 12 April 2004 tentang izin Penyelenggaraan Program Studi Kesehatan Masyarakat (S-1) pada Universitas Islam Negeri dan Keputusan Direktur Jenderal Kelembagaan Agama Islam tentang izin penyelenggaraan Program Studi Kesehatan Masyarakat Program Sarjana (S-1) pada Universitas Islam Negeri Syarif Hidayatullah Jakarta Nomor Dj.II/37/2004 tanggal 19 Mei 2004. Makna logo Logo baru UIN Syarif Hidayatullah Jakarta merupakan amanat Rapat Senat UIN Syarif Hidayatullah Jakarta tahun 2008. Logo baru itu mengandung 4 (empat) karakter utama, yaitu Keislaman, Keilmuan, Keindonesiaan, dan Globalisme. Ciri atau karakter tersebut tercermin dalam logo baru dengan penjelasan sebagai berikut: Bayang-bayang bola dunia Menggambarkan wawasan global UIN Syarif Hidayatullah Jakarta. Menggambarkan misi Islam sebagai rahmat bagi semesta (Rahmatan Li al-Alamin) yang juga diemban oleh UIN Syarif Hidayatullah Jakarta. Menggambarkan Kubah masjid. Garis edar elektron Menggambarkan ilmu pengetahuan yang secara terus menerus harus digali, diriset, dan dikembangkan. Menggambarkan perubahan dan dinamika kehidupan yang harus senantiasa ditanggapi atau direspon oleh UIN Syarif Hidayatullah Jakarta. Menggambarkan keajegan hukum alam (sunnatullah) yang diperintahkan Allah SWT untuk selalu dibaca dan diteliti untuk kesejahteraan umat manusia. Bunga lotus atau sidrah Diambil dari al-Qur'an: Sidrah al-Muntaha. Sebuah lambang dan cita-cita setiap mukmin untuk menggapai pengetahuan kebenaran tertinggi (Ma'rifah al-Haq) demi kemaslahatan bersama. Kitab Menggambarkan himpunan petunjuk kehidupan dan moral serta sumber inspirasi dan kaidah hukum yang tertulis di dalam Kitab Suci al-Qur'an dan al-Hadits yang harus ditaati bagi pengembangan UIN Syarif Hidayatullah Jakarta. Menggambarkan himpunan ilmu pengetahuan yang tertulis di dalam berbagai literatur yang harus terus digali dan dikembangkan oleh UIN Syarif Hidayatullah Jakarta. Garis putih pada kata-kata UIN Menggambarkan sebuah tali pengikat UIN Syarif Hidayatullah Jakarta sebagai universitas yang kuat, yang istiqamah, yang teguh berpendirian dan senantiasa mengedepankan kejernihan intelektual dan moral. Menggambarkan Sirat al Mustaqim. Warna biru Melambangkan kedalaman ilmu, kedamaian dan kepulauan Nusantara yang berada di antara dua lautan besar, sebuah wilayah yang mempertemukan berbagai peradaban dunia. Warna kuning Melambangkan cita-cita UIN Syarif Hidayatullah Jakarta menuju tahun-tahun keemasan, kecemerlangan, Baldatun Tayyibatun wa Rabbun Ghafur. Motto dan arah pengembangan Motto Sejak 2007 UIN Syarif Hidayatullah menetapkan motto "Knowledge, Piety, Integrity". Motto ini pertama kali disampaikan Rektor UIN Syarif Hidayatullah Jakarta, Prof. Dr. Komaruddin Hidayat, dalam pidato Wisuda Sarjana ke-67 tahun akademik 2006-2007. Knowledge mengandung arti bahwa UIN Syarif Hidayatullah memiliki komitmen menciptakan sumber daya insani yang cerdas, kreatif, dan inovatif. UIN Syarif Hidayatullah Jakarta berkeinginan memainkan peranan optimal dalam kegiatan learning, discoveries, and angagement hasil-hasil riset kepada masyarakat. Komitmen tersebut merupakan bentuk tanggung jawab UIN Syarif Hidayatullah Jakarta dalam membangun sumber insani bangsa yang mayoritas adalah Muslim. UIN Syarif Hidayatullah Jakarta ingin menjadi sumber perumusan nilai keislaman yang sejalan dengan kemodernan dan keindonesiaan. Oleh karena itu, UIN Syarif Hidayatullah Jakarta menawarkan studi-studi keislaman, studi-studi sosial, politik, ekonomi, sains dan teknologi modern dalam perspektif integrasi ilmu. Piety mangandung pengertian bahwa UIN Syarif Hidayatullah Jakarta memiliki komitmen mengembangkan inner quality dalam bentuk kesalehan di kalangan sivitas akademika. Kesalehan yang bersifat individual (yang tercermin dalam terma habl min Allah) dan kesalehan sosial (yang tercermin dalam terma habl min al-nas) merupakan basis bagi sivitas akademika UIN Syarif Hidayatullah Jakarta dalam membangun relasi sosial yang lebih luas. Integrity mengandung pengertian bahwa sivitas akademika UIN Syarif Hidayatullah Jakarta merupakan pribadi yang menjadikan nilai-nilai etis sebagai basis dalam pengambilan keputusan dan perilaku sehari-hari. Integrity juga mengandung pengertian bahwa sivitas akademika UIN Syarif Hidayatullah Jakarta memiliki kepercayaan diri sekaligus menghargai kelompok-kelompok lain. Dalam moto "Knowledge, Piety, Integrity" terkandung sebuah spirit untuk mewujudkan kampus madani, sebuah kampus yang berkeadaban, dan menghasilan alumni yang memiliki kedalaman dan keluasaan ilmu, ketulusan hati, dan kepribadian kukuh. Arah pengembangan UIN Syarif Hidayatullah Jakarta telah menjadi jendela keunggulan akademis Islam Indonesia (window of academic exellence of Islam in Indonesia) dan barometer perkembangan pembelajaran, penelitian, dan kerja-kerja sosial yang diselenggarakan kaum Muslim Indonesia dalam berbagai bidang ilmu. Dalam kerangka memperkuat peranannya tersebut UIN Syarif Hidayatullah Jakarta berkomitmen untuk mengembangkan diri sebagai universitas riset (research university) dan universitas kelas dunia (world class university). Universitas riset dapat diartikan sebagai universitas yang menjadikan tradisi riset sebagai basis normatif aktivitas universitas. Secara operasional, universitas riset adalah universitas yang mengimplementasikan sistem pendidikan berbasis riset dengan menerapkan Kurikulum Berbasis Kompetensi (KBK) dan Satuan Kredit Semester (SKS) secara utuh; keseluruhan aktivitas penelitian menerapkan standar ilmiah; penyelenggaraan manajemen universitas mengacu pada penerapan total quality management (TQM); dan mengupayakan produk-produk unggulan perguruan tinggi yang diapresiasi publik. Sedangkan universitas kelas dunia, dapat diartikan bahwa pengembangan UIN Syarif Hidayatullah diarahkan untuk membangun jaringan kerja sama dengan universitas-universitas terkemuka di dunia. Jaringan kersajama itu dirancang dalam berbagai tingkatan, baik pembelajaran dalam bentuk pertukaran mahasiswa (exchange students), penelitian, dan program-program pengabdian masyarakat (social services). Pada saat bersamaan pembangunan jaringan itu diharapkan dapat memberikan manfaat berupa pengakuan dunia internasional terhadap UIN syarif Hidayatullah Jakarta sebagai salah satu universitas berkualitas dunia. Penghargaan UIN Syarif Hidayatullah Jakarta mendapatkan 3 bintang dari QS Stars Rated for Excellence pada tanggal 26 Juli 2018. [2] UIN Syarif Hidayatullah Jakarta menempati peringkat 13 universitas di Indonesia versi 4icu.org Juli 2017, dan berada di ranking pertama perguruan tinggi Islam negeri di Indonesia. UIN Syarif Hidayatullah Jakarta menempati peringkat 20 universitas di Indonesia versi Webometrics Juli 2017, dan berada di ranking pertama perguruan tinggi Islam di Indonesia. UIN Syarif Hidayatullah Jakarta menempati peringkat 3 universitas di Indonesia versi Google Scholar Citations Januari 2017, dan berada di ranking pertama perguruan tinggi Islam di Indonesia. [3] UIN Syarif Hidayatullah Jakarta menjadi perguruan tinggi Islam pertama di Indonesia yang mendapatkan sertifikasi ASEAN University Network-Quality Assurance (AUN-QA) pada tanggal 26 April 2016. [4] UIN Syarif Hidayatullah Jakarta memperoleh akreditasi A dari Badan Akreditasi Nasional Perguruan Tinggi (BAN-PT) yang diputuskan pada tanggal 24 Mei 2013. Rektorat dan fakultas Rektorat Rektor: Prof. Dr. Hj. Amany Burhanuddin Umar Lubis, Lc., M.A. Wakil Rektor Bidang Akademik: Dr. Fadhilah Suralaga, M.Si Wakil Rektor Bidang Administrasi Umum: Prof. Dr. Abdul Hamid, MS Wakil Rektor Bidang Kemahasiswaan: Prof. Dr. Yusron Razak, M.Si Wakil Rektor Bidang Kerjasama: Prof. Dr. Murodi, MA Fakultas dan jurusan/program studi Sebagai bentuk reintegrasi ilmu, UIN Syarif Hidayatullah Jakarta sejak tahun akademik 2002/2003 menetapkan nama-nama fakultas dan program studi sebagai berikut: [5] No.FakultasDekan/DirekturProgram StudiGelar AkademikI.Fakultas Ilmu Tarbiyah dan Keguruan (FITK)Prof. Dr. Ahmad Thib Raya, MAPendidikan Agama Islam (S1)S.Pd.I.Pendidikan Bahasa Arab (S1)S.Pd.I.Pendidikan Bahasa Inggris (S1)S.Pd.Pendidikan Bahasa Indonesia (S1)S.Pd.Pendidikan Biologi (S1)S.Pd.Pendidikan Kimia (S1)S.Pd.Pendidikan Fisika (S1)S.Pd.Pendidikan Matematika (S1)S.Pd.Pendidikan Ilmu Pengetahuan Sosial (S1)S.Pd.Pendidikan Guru Madrasah Ibtidaiyah/SD (S1)S.Pd.I.Pendidikan Guru Raudhatul Athfal (S1)S.Pd.I.Manajemen Pendidikan (S1)S.Pd.I.Pendidikan Agama Islam (S2)M.Pd.I.Pendidikan Bahasa Arab (S2)M.Pd.I.Pendidikan Bahasa Inggris (S2)M.Pd.Manajemen Pendidikan Islam (S2)M.Pd.I.II.Fakultas Adab dan Humaniora (FAH)Prof. Dr. Sukron Kamil, MABahasa dan Sastra Arab (S1)S.Hum.Bahasa dan Sastra Inggris (S1)S.S.Sejarah dan Peradaban Islam (S1)S.Hum.Tarjamah (S1)S.S.Ilmu Perpustakaan (S1)S.I.P.Bahasa dan Sastra Arab (S2)M.Hum.Sejarah dan Peradaban Islam (S2)M.Hum.III.Fakultas Ushuluddin (FU)Prof. Dr. Masri Mansoer, M.AgPerbandingan Agama (S1)S.Ag.Akidah Filsafat (S1)S.Ag.Tafsir Al-Qur'an (S1)S.Ag.Tafsir Hadits (S1)S.Ag.Ilmu Tasawuf (S1)S.Ag.Perbandingan Agama (S2)M.Ag.Akidah Filsafat (S2)M.Ag.Tafsir Hadits (S2)M.Ag.IV.Fakultas Syariah dan Hukum (FSH)Dr. Asep Saepudin Jahar, MAPerbandingan Madzhab (S1)S.Sy.Hukum Tata Negara (Siyasah) (S1)S.Sy.Hukum Pidana Islam (Jinayah) (S1)S.Sy.Hukum Keluarga (Ahwal Syakhsyiyah) (S1)S.Sy.Hukum Ekonomi Syariah (Mu'amalat) (S1)S.Sy.Ilmu Hukum (S1)S.H.Hukum Ekonomi Syariah (Mu'amalat) (S2)M.Sy.Hukum Keluarga Islam (S2)M.Sy.V.Fakultas Ilmu Dakwah dan Ilmu Komunikasi (FIDKOM)Dr. Arief Subhan, M.AgKomunikasi dan Penyiaran Islam (S1)S.Kom.I.Bimbingan dan Penyuluhan Islam (S1)S.Kom.I.Pengembangan Masyarakat Islam (S1)S.Kom.I.Kesejahteraan Sosial (S1)S.Sos.I.Manajemen Dakwah (S1)S.Kom.I.Komunikasi dan Penyiaran Islam (S2)M.Kom.I.VI.Fakultas Dirasat Islamiyah (FDI)Dr. Hamka Hasan, Lc, MADirasat Islamiyah (S1)S.S.I.Dirasat Islamiyah (S2)M.S.I.VII.Fakultas Psikologi (FPSI)Prof. Dr. Abdul Mujib, M.Ag, M.SiPsikologi (S1)S.Psi.Psikologi (S2)M.Psi.VIII.Fakultas Ekonomi dan Bisnis (FEB)Dr. M. Arief Mufraini, Lc, M.SiManajemen (S1)S.E.Akuntansi (S1)S.E.Ak.Ilmu Ekonomi dan Studi Pembangunan (S1)S.E.Perbankan Syariah (S1)S.E.Sy.Ekonomi Syariah (S1)S.E.Sy.Perbankan Syariah (S2)M.E.Sy.IX.Fakultas Sains dan Teknologi (FST)Dr. Agus Salim, S.Ag, M.SiTeknik Informatika (S1)S.Kom.Sistem Informasi (S1)S.Kom.Sosial Ekonomi Pertanian/Agribisnis (S1)S.P.Biologi (S1)S.Si.Kimia (S1)S.Si.Fisika (S1)S.Si.Matematika (S1)S.Si.Teknik Pertambangan (S1)S.T. [6]Sosial Ekonomi Pertanian/Agribisnis (S2)M.P.X.Fakultas Kedokteran dan Ilmu Kesehatan (FKIK)Prof. Dr. Arif Sumantri, SKM, M.KesPendidikan Dokter (S1)S.Ked.Ilmu Keperawatan (S1)S.Kep.Farmasi (S1)S.Farm.Kesehatan Masyarakat (S1)S.K.M.Dokter (Profesi)dr.Ners (Profesi)Ners.Apoteker (Profesi)Apt.XI.Fakultas Ilmu Sosial dan Ilmu Politik (FISIP)Prof. Dr. Zulkifli, MAHubungan Internasional (S1)S.Sos.Ilmu Politik (S1)S.Sos.Sosiologi (S1)S.Sos.XII.Sekolah Pascasarjana (SPS)Prof. Dr. Masykuri Abdillah, MAMagister Studi Islam (S2)M.A.Doktor Studi Islam (S3)Dr. Lembaga kemahasiswaan Tingkat universitas KMU: Kongres Mahasiswa Universitas SEMA-U: Senat Mahasiswa Universitas DEMA-U: Dewan Eksekutif Mahasiswa Universitas UKM: Unit Kegiatan Mahasiswa: LDK (Lembaga Dakwah Kampus) HIQMA (Himpunan Qari-qari'ah Mahasiswa) LPM INSTITUT (Lembaga Pers Mahasiswa Institut) TEATER SYAHID PSM (Paduan Suara Mahasiswa) FORSA (Federasi Olahraga Mahasiswa) KPA-ARKADIA (Kelompok Pencinta Alam - Arti Keagungan dan Keindahan Alam) PRAMUKA MENWA (Resimen Mahasiswa) KMM-RIAK (Komunitas Musik Mahasiswa - Ruang Inspirasi Atas Kegelisahan) KSR-PMI (Korps Suka Rela - Palang Merah Indonesia) KOPMA (Koperasi Mahasiswa) KMPLHK RANITA (Kelompok Mahasiswa Lingkungan Hidup Kemahasiswaan Kembara Insani Ibnu Batuttah) FLAT (Foreign Languages Association) KMF KALACITRA (Komunitas Mahasiswa Fotografi) Tingkat fakultas SEMAF: Senat Mahasiswa Fakultas DEMAF: Dewan Eksekutif Mahasiswa Fakultas Distrik Badan Eksekutif Mahasiswa Non Reguler Tingkat jurusan/program studi DPMJ: Dewan Perwakilan Mahasiswa Jurusan/Program Studi HMJ: Himpunan Mahasiswa Jurusan/Program Studi Fasilitas pendidikan UIN Syarif Hidayatullah Jakarta memiliki tiga lokasi kampus. Pertama, Kampus I yang terletak di Jl. Ir. H. Djuanda Ciputat. Kedua, Kampus II yang terletak di Jl. Kertamukti Ciputat. Ketiga, Kampus III yang terletak di Desa Cikuya, Tigaraksa, Kabupaten Tangerang. Fasilitas pendidikan yang terdapat di Kampus I, II, dan III antara lain: Kampus I Colombia Fakultas Ilmu Tarbiyah dan Keguruan (FITK) Fakultas Ushuluddin (FU) Fakultas Syariah dan Hukum (FSH) Fakultas Ilmu Dakwah dan Ilmu Komunikasi (FIDKOM) Fakultas Dirasat Islamiyah (FDI) Fakultas Sains dan Teknologi (FST) Gedung Ruang Bersama Kantor Rektorat Kantor Administrasi Kantor Akademik Auditorium Utama Aula Madya Perpustakaan Utama Book Store Pusat Laboratorium Terpadu Student Center Lapangan Olahraga Cafe Cangkir Gedung Parkir Wisma Usaha Bank Mandiri Bank BNI Bank BRI Pemakaman Masjid al-Jami'ah Kampus II Colombia Fakultas Adab dan Humaniora (FAH) Fakultas Ekonomi dan Bisnis (FEB) Fakultas Psikologi (FPSI) Fakultas Kedokteran dan Ilmu Kesehatan (FKIK) Fakultas Ilmu Sosial dan Ilmu Politik (FISIP) Sekolah Pascasarjana (SPS) Perpustakaan Riset Pascasarjana Pusat Layanan Psikologi Pusat Bahasa dan Budaya Pusat TIK Nasional Pusat Pengkajian Islam dan Masyarakat (PPIM) Center for the Study of Religion and Culture (CSRC) Kantor Kopertais dan Pusat Pelatihan PTAIS Syahida Inn Ma'had Aly Asrama Putra Asrama Putri Asrama Putra FKIK Asrama Putri FKIK Lapangan Tenis Kebun Percobaan Lahan Parkir Pesantren Mahasiswa Madrasah Pembangunan TK Ketilang Komplek Perumahan Dosen Rumah Sakit Syarif Hidayatullah Masjid Fathullah Kampus III Kampus III direncanakan akan dimanfaatkan sebagai Laboratorium Agrobisnis dan Bisnis Industri. Rumah Sakit Pendidikan Rumah Sakit Haji Jakarta merupakan rumah sakit pendidikan UIN Syarif Hidayatullah Jakarta. [7] Alumni, tokoh, dan pendaftaran Alumni Hingga tahun 2008 wisuda ke-72 UIN Syarif Hidayatullah Jakarta telah menghasilkan alumni sebanyak 36.099 orang, terdiri atas 19.174 Sarjana Strata Satu (S-1), 1.273 Sarjana Magister (S-2), dan 426 Sarjana Doktor (S-3). Sedangkan saat ini jumlah mahasiswa UIN Syarif Hidayatullah Jakarta berjumlah sekitar 23.000 mahasiswa, dengan jumlah dosen tetap berjumlah 732 orang dan dosen tidak tetap berjumlah 693 orang. UIN Syarif Hidayatullah Jakarta terus berupaya menyiapkan peserta didiknya menjadi anggota masyarakat yang memiliki kemampuan akademik dan profesional yang dapat menerapkan, mengembangkan dan/atau menciptakan ilmu pengetahuan keagamaan dan ilmu-ilmu terkait lainnya (seperti kedokteran, sains dan teknologi) dalam arti yang seluas-luasnya. Dalam kegiatan pendidikan, UIN Syarif Hidayatullah Jakarta terus menggali dan mengembangkan seluruh substansi pendidikannya, kemudian diterapkan kepada seluruh fakultas (baik fakultas agama maupun umum). Hal ini dilakukan agar UIN Syarif Hidayatullah Jakarta dapat bersaing dengan seluruh universitas dalam tingkat nasional maupun internasional. Dalam mengembangkan substansi pendidikannya, UIN Syarif Hidayullah Jakarta melakukan kerja sama dengan banyak universitas dalam dan luar negeri. Kerja sama juga dilakukan kepada berbagai institusi (lembaga) yang dipandang dapat memberikan dukungan terhadap kemajuan dan peningkatan kualitas UIN Syarif Hidayatullah Jakarta. Tokoh Tokoh dari UIN Syarif Hidayatullah Jakarta yang telah berjasa bagi dunia pendidikan, politik, agama, dan hiburan di Indonesia antara lain: Prof. Dr. Harun Nasution Prof. Dr. Bachtiar Effendy Prof. Dr. K.H. Ma'ruf Amin Prof. Dr. H. Mukhtar Yahya Prof. Dr. Nurcholish Madjid Prof. Dr. H. Salmadanis, MA Prof. Dr. Hj. Zakiah Daradjat Prof. Dr. H. M. Atho Mudzhar Prof. Dr. Dede Rosyada, MA Prof. Dr. H. M. A. Tihami, MA Prof. Dr. H. Zaini Dahlan, MA Prof. Dr. Azyumardi Azra, MA Prof. Dr. Komaruddin Hidayat Prof. Dr. K.H. Ahmadi Isa, MA Prof. Dr. H. Mahmoed Joenoes Prof. Dr. Masykuri Abdillah, MA Prof. Dr. H. A. Fahmy Arief, MA Prof. Dr. K.H. Said Aqil Siradj, MA Prof. Dr. H. Nasaruddin Umar, MA Prof. Dr. Hj. Siti Musdah Mulia, MA Prof. Dr. H. M. Quraish Shihab, MA Prof. Dr. H. Ahmad Athaillah, M. Ag Prof. Dr. H. Akhmad Fauzi Aseri, MA Prof. Dr. K.H. Ali Mustafa Yaqub, MA Prof. Dr. Oman Fathurahman, M.Hum Prof. Dr. Achmad Baiquni, M.Sc, Ph.D Prof. Dr. H. Abdul Hafiz Anshari, AZ, MA Prof. Dr. H. Said Agil Husin Al Munawar, MA Prof. Dr. K.H. M. Sirajuddin Syamsuddin, MA Dr. Tarmizi Taher Dr. Uka Tjandrasasmita Dr. H. Salim Segaf Al-Jufri Dr. Satiman Wirjosandjojo Dr. H. Anwar Abbas, MM, M.Ag Dr. H. Shofwan Karim Elha, MA Dr. H. M. Hidayat Nur Wahid, MA Dr. K.H. M. Ahmad Sahal Mahfudh Dr. K.H. Abdullah Syukri Zarkasyi, MA Dr. H. Nadirsyah Hosen, LLM, MA, Ph.D Dr. H. Saleh Partaonan Daulay, M.Ag, M.Hum, MA Drs. H. Ade Komarudin, MH Drs. K.H. Ahmad Syahiduddin Drs. H. Suryadharma Ali, M.Si Drs. H. Zulkarnaen Djabar, MA Drs. H. Abdurrahman Mohammad Fachir Brigjen. TNI (Purn.) Drs. H. Ahmad Nazri Adlani Burhanuddin Muhtadi, MA Nazaruddin Nasution, SH, MA Refrizal Ucu Agustin Zarkasih Nur Ray Rangkuti Jamal D. Rahman Bashar Ja'afari, Ph.D Raja Juli Antoni, Ph.D Pangi Syarwi Chaniago Andi Mappetahang Fatwa Muhammad Muzammil Basyuni Emral Djamal Datuk Rajo Mudo H. Dani Anwar Hj. Tuty Alawiyah Hj. Yoyoh Yusroh Hj. Nursi Arsyirawati K.H. Fahmi Basya K.H. Zainuddin MZ K.H. Syukri Ghozali K.H. Fathurrahman Kafrawi K.H. Lalu Gede M. Zainuddin Atsani, Lc, M.Pd.I Ustadz Yusuf Mansur Ustadz Shaleh Mahmud Ustadzah Dedeh Rosidah Arafah Rianti Personil Wali Band Pendaftaran Setiap tahun akademik baru, UIN Syarif Hidayatullah Jakarta membuka pendaftaran calon mahasiswa baru untuk program Sarjana Strata Satu (S1), Program Magister (S2), dan Program Doktor (S3). Waktu pendaftaran program S1 biasanya dilakukan dari awal Februari sampai awal Juli. Beberapa jalur masuk UIN Syarif Hidayatullah Jakarta antara lain: Jalur Seleksi Nasional Masuk Perguruan Tinggi Negeri (SNMPTN) Jalur Seleksi Bersama Masuk Perguruan Tinggi Negeri (SBMPTN) Jalur Seleksi Penerimaan Mahasiswa Baru Mandiri (SPMB Mandiri) Jalur Seleksi Prestasi Akademik Nasional Perguruan Tinggi Keagamaan Islam Negeri (SPAN-PTKIN) Jalur Ujian Masuk Perguruan Tinggi Keagamaan Islam Negeri (UM-PTKIN) Galeri Fakultas Ilmu Tarbiyah dan Keguruan (FITK) UIN Syarif Hidayatullah Fakultas Adab dan Humaniora (FAH) UIN Syarif Hidayatullah Fakultas Psikologi (FPSI) UIN Syarif Hidayatullah Fakultas Kedokteran dan Ilmu Kesehatan (FKIK) UIN Syarif Hidayatullah Fakultas Ilmu Sosial dan Ilmu Politik (FISIP) UIN Syarif Hidayatullah Rumah Sakit UIN Syarif Hidayatullah Masjid Fathullah UIN Syarif Hidayatullah Madrasah Pembangunan UIN Syarif Hidayatullah Pemakaman UIN Syarif Hidayatullah Halte UIN Syarif Hidayatullah Bus UIN Syarif Hidayatullah Cafe Cangkir UIN Syarif Hidayatullah Green Area UIN Syarif Hidayatullah Peta Kampus UIN Syarif Hidayatullah Pranala luar Referensi Kategori:Perguruan tinggi Islam negeri di Indonesia Kategori:Universitas Islam negeri Kategori:UIN Syarif Hidayatullah Jakarta
https://id.wikipedia.org/wiki/Universitas%20Islam%20Negeri%20Syarif%20Hidayatullah%20Jakarta
{ "plaintext_start_byte": [ 1, 163, 1213, 1444, 1583, 2165, 2706, 3304, 4292, 4722, 5517, 6079, 6409, 6868, 7207, 8076, 8638, 9440, 9818, 10128, 10445, 11772, 12739, 13422, 14414, 15198, 15901, 16188, 16648, 17573, 18256, 18732, 19598, 19801, 20429, 20563, 21517, 21933, 22055 ], "plaintext_end_byte": [ 162, 1212, 1443, 1574, 2164, 2705, 3303, 4291, 4721, 5516, 6054, 6408, 6867, 7184, 8075, 8618, 9439, 9817, 10101, 10444, 11771, 12738, 13421, 14413, 15197, 15900, 16161, 16647, 17572, 18255, 18731, 19597, 19776, 20403, 20562, 21499, 21932, 22023, 22148 ] }
Milloin Charles Fort syntyi?
Charles Fort
finnish
{ "passage_answer_candidate_index": [ 0 ], "minimal_answers_start_byte": [ 19 ], "minimal_answers_end_byte": [ 68 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
Charles Hoy Fort (6. elokuuta (joidenkin lähteiden mukaan 9.) 1874 – 3. toukokuuta 1932) oli yhdysvaltalainen kirjailija ja paranormaalien ilmiöiden tutkija. Fortin jalanjälkiä seurannut Jerome Clark kuvailee Fortia ”satiirikoksi, joka suhtautui erittäin skeptinen – erityisesti tieteilijöiden – lopullisia totuuksia koskeviin väitteisiin”.[1] Fortin kirjoitustyyliä hän kuvailee ”omalaatuiseksi sekoitukseksi pilkkaavaa huumoria, läpitunkeutuvaa ymmärtämystä ja laskelmoitua poikkeavaisuutta”.[2] Kirjailija Colin Wilson taas kuvailee Fortia ”jonkinlaiseksi sekopäiden suojeluspyhimykseksi”[3], ja päätyy samankaltaiseen kuvailuun Clarkin kanssa, kun hän väittää, että Fortin työstä saa ”tunteen, että sillä ei ole väliä kuinka rehellisiä tiedemiehet luulevat olevansa, heihin silti vaikuttaa heidän alitajuntaiset oletuksensa, jotka estävät heitä saavuttamasta todellista objektiivisuutta”. Wilsonin mukaan yhdellä lauseella ilmaistuna Fortin periaate on: ”Ihmiset, joilla on psykologinen tarve uskoa ihmeisiin eivät ole yhtään sen ennakkoluuloisempia ja herkkäuskoisempia, kuin ihmiset, joilla on psykologinen tarve olla uskomatta ihmeisiin.”[4] Fortin kirjat myivät hyvin, ja niitä painetaan edelleen, vaikka ovatkin Amerikassa jo tekijänoikeussuojata vapaita niden tekijäinoikeuksien rauettua, ja siten niitä on julkaistu internetistä, ja ne ovat luettavissa maksutta. Englanninkielessä termiä "Fortean" (fortilainen) käytetään joskus kuvailemaan erilaisia paranormaaleja tai outoja tapahtumia. Elämä Hollantilaisperäinen Charles Hoy Fort syntyi vuonna 1874 Albanyssa New Yorkissa. Hän oli vanhin kolmesta sisaruksesta (hänellä oli kaksi veljeä, Clarence ja Raymond). Julkaisemattomassa omaelämäkerrassan Many Partsissa Fort muistelee useita kertoja, kuinka hän joutui rankan kohtelun – jopa fyysisen väkivallan – kohteeksi autoritäärisen kauppiasisänsä hoivissa. Jotkut ovat spekuloineet, että Fortin myöhempi epäluulo auktoriteetteja kohtaan juontaa juurensa näistä kokemuksista. Joka tapauksessa Fortille kehittyi vahva itsenäisyyden tunne jo nuoruudessa. Nuorena aloittelevana luonnontieteilijänä hän keräili simpukoiden ja muiden kuoria, mineraaleja ja lintuja. Vaikkakin nuori Fort oli utelias ja täynnä kirjatietoa maailmasta, hän ei menestynyt koulussa. 18 vuoden ikäisenä hän lähti New Yorkista kiertämään maailmaa ja "hankkimaan varoja kokemuksen pankkiin". Hän matkusti halki läntisen Pohjois-Amerikan, Skotlannin ja Englannin, aina Etelä-Afrikkaan, missä hän sairastui. Kun hän palasi kotiin, häntä hoiti tyttö nimeltä Anna Filing, jonka hän tunsi nuoruudestaan. Charles Fort ja Anna Filing menivät naimisiin 26. lokakuuta 1896. Anna oli neljä vuotta Charlesia nuorempi elokuvien ja papukaijojen ystävä. He muuttivat sittemmin yhdessä Lontooseen, missä he kävivät elokuvissa, milloin Charles ei ollut kiireinen tutkimuksensa parissa. Charlesin ura kirjailijana vaihteli menestyksen ja köyhyyden ja masennuksen välillä. Perittyään sedältään rahaa Fort pystyi vuonna 1916 lopettamaan useat päivätyönsä ja kirjoittamaan täysipäiväisesti. Vuonna 1917 Fortin veljen Clarencen kuoltua Charles ja Raymond jakoivat hänen osuutensa perinnöstä. Fort kirjoitti kymmenen romaania, vaikkakin niistä julkaistiin vain yksi The Outcast Manufacturers (1906). Kriitikot ylistivät sitä aikaansa edellä olevaksi, mutta myynti jäi vähäiseksi. Vuonna 1915 Fort aloitti kahden kirjan, X:n ja Y:n, kirjoittamisen. Ensimmäisen niistä oli määrä koskea ideaa, että olennot Marsista olivat vastuussa tapahtumista Maassa, ja toisen väitettä pahaenteisen sivilisaation olemassaolosta Etelänavalla. Fort sai kirjoilla kirjailija Theodore Dreiserin huomion, joka yritti turhaan saada niitä julkaistuiksi. Epäonnistumisen tuomassa toivottomuudessa Fort poltti kirjojen käsikirjoitukset, mutta palasi pian työn pariin ja alkoi kirjoittaa kirjaa, joka muuttaisi hänen elämänsä suunnan. Se julkaistiin vuonna 1919 nimellä The Book Of The Damned. Kirjan nimen "damned" eli "kirottu" viittasi "kirottuun tietoon", jota Fort keräili ilmiöistä, joita hänen elinaikansa tiede ei voinut selittää, ja ne siten jätettiin huomioimatta. Fortin kokemukset toimittajana yhdessä hänen yleisen mielipiteen vastaisen luontonsa kanssa valmisti häntä hänen "todelliseen elämäntyöhönsä" kuuluvaan, uutislehtien ja tieteellisten julkaisujen toimittajien tapaan järkeistää ilmiöitä, jotka olivat tieteen kanssa toimimattomia, pilkkaamiseen. Charles ja Anna asuivat Lontoossa 1924–1926, muutettuaan sinne, että Charles voisi tutkia British Museumin arkistoja. Fortin kirjat saivat lähinnä myönteisiä arvosteluita ja olivat tarpeeksi suosittuja, että niistä otettiin useita painoksia, joihin kuului kokoomaversio vuodelta 1941. Vuonna 1929 Fortien jo muutettua takaisin New Yorkiin ja Charles Fortin kärsiessä huonosta kunnosta ja näön heikkenemisestä, hän oli iloisesti yllättynyt huomatessaan, millaisen kulttimaineen hän oli saavuttanut. Oli jopa puhetta järjestön perustamisesta, joka tutkisi Fortin kirjoihin liittyviä outoja tapahtumia. Jerome Clark kirjoittaa: "Fort itse, joka ei ollut tehnyt mitään kannustaakseen moista, oli huvittunut ideasta. Silti hän piti uskollisesti yhteyttä lukijoihinsa, joista jotkut olivat alkaneet tutkia ilmoituksia paranormaaleista ilmiöistä itsekin ja lähettää löytöjään Fortille."[5] Fort ei luottanut lääkäreihin eikä hakenut huononevaan kuntoonsa apua lääketieteestä. Hän käytti energiansa mieluummin Wild Talentsin loppuunsaattamiseen. Tajunton Fort vietiin 3. toukokuuta 1932 Bronxin Royal Hospitaliin, jossa myöhemmin samana päivänä hänen kustantajansa vieraili näyttämässä alustavia kappaleita Wild Talentsista. Fort kuoli vain muutama tunti myöhemmin. Hänet haudattiin Fortin perheen hautuualueelle Albanyyn New Yorkiin. Hänen yli 60000 muistilappuaan lahjoitettiin New York Public Librarylle. Fort ja selittämätön Fortin suhde paranormaaliin on usein ymmärretty ja esitetty väärin. Yli 30 vuoden ajan Charles Fort istui New Yorkin ja Lontoon kirjastoissa, lukien tieteellisiä julkaisua ja uutislehtiä, keräillen samalla muistilappuja ilmiöistä, jotka olivat sen ajan hyväksyttyjen tieteellisten teorioiden ja uskomuksen tuolla puolen. Elämänsä aikana Fort keräsi kymmeniä tuhansia muistilappuja, joita hän säilytti kenkälaatikoissa. Ne olivat pieniä paperinlippuja, joihin oli kirjoitettu Fortin itse keksimällä pieneen tilaan mahtuvalla pikakirjoituksella. Osa niistä on yhä tallessa Pennsylvanian yliopistolla. Masentuneena ja toivonsa menettämänä Fort tuhosi useammin kuin kerran työnsä tulokset, mutta aloitti aina uudestaan. Fortean Society julkaisi osan muistilapuista. Tutkimuksiensa tuloksina Charles Fort sai aikaan seitsemän kirjaa, joista neljä on selvinnyt tähän päivään. Ne ovat: The Book Of The Damned (1919), New Lands (1923), Lo! (1931) ja Wild Talents (1932). Yhden kirjan hän kirjoitti New Landsin ja Lo!:n välissä, mutta hylkäsi sen ja yhdisti sen osaksi Lo!:ta. Fortin kirjoitustyyli Fortin kirjojen ymmärtäminen vaatii aikaa ja paneutumista: hänen tyylinsä on monimutkainen, väkivaltainen ja runollinen, satiirinen ja herkkä, syvällinen ja välillä arvoituksellinen. Ideoita hylätään ja niihin taas palataan joitakin sivuja myöhemmin; esimerkkejä ja tietoa tarjotaan, vertaillaan ja niille esitetään vastakohtia, lopputuloksiin päädytään ja niistä päästään, kun Fort pitää epätavanomaisuutta tavanomaisuuden tarkkailun alla, se epäonnistuu jatkuvasti tekemään selkoa niistä. Hyökkäyksiään jatkaessa Fort näyttää tavanomaisten selitysten naurettavuuden ja sitten esittää omat teoriansa. Colin Wilson pitää Fortin kirjoitustyyliä "raakana" ja "melkein lukemiskelvottomana"[6], ja spekuloi, että Fortille ominaislaatuinen proosa on saattanut olla se, mikä on estänyt häntä saavuttamasta suurempaa suosiota. Fort ehdottaa esimerkiksi että on olemassa "Super-Sargassomeri", minne kaikki kadonneet tavarat joutuvat – teorioitaan hän perustelee sillä, että ne toimivat aivan yhtä hyvin kuin tavanomaisetkin selitykset. Mitä tulee siihen, uskoiko Fort itsekään teorioitaan, tai ehdotuksiaan, hän vastaa: "En usko mitään omaani, mitä olen milloinkaan kirjoittanut". Wilson luulee, että Fort otti vain muutaman, jos mitään, "selityksistään" tosissaan, ja muistuttaa, että Fort ei edes "yrittänyt esittää yhtenäisiä väitteitä".[7] Fortilainen ilmiö Fortin kirjoitustyylin vastustamisestaan huolimatta, Wilson hyväksyy, että "tosiasiat todella ovat tarpeeksi ällistyttäviä."[8] Fortin kirjat sisältävät esimerkkeinä oudoista ilmiöistä useita, joihin on vaihtelevasti viitattu okkultistiseina, yliluonnollisina ja paranormaaleina ilmiöitä. Raportoidut tapahtumat sisältävät teleportaation (termi, jonka usein sanotaan olevan Fortin keksimä) ja muut selittämättömät ilmaantumiset ja katoamiset; räyhähenkiin liittyvät ilmiöt; sammakoiden, kalojen tai erinäisten epäorgaanisten aineiden sataminen taivaalta; viljaympyrät; tuntemattomista lähteistä tulevat melut ja räjähdykset; itsesytynnän; levitaation; pallosalamat; lentävät lautaset; jättimäiset valorenkaat merissä; ja eläimet niille oudoissa ympäristöissä. Hän esittelee lukijalleen useita outoja artefakteja, joita on löytynyt odottamattomista paikoista (joihin englanniksi viitataan OOPArt:eina eli "out of place artefacts"). Hän oli myös kenties ensimmäinen henkilö, joka pyrki selittämään ihmisten outoja ilmestymisiä ja katoamisia ufojen kaappauksilla, ja oli varhainen Maan ulkopuolinen elämä -hypoteesin kannattaja. Moniin näistä ilmiöistä nyttemmin viitataan englanniksi Fortean, suomeksi fortilaisina ilmiöinä, ja joistakin on jopa syntynyt omia "koulukuntiaan", kuten ufologia ja kryptozoologia. Useimmat tiedemiehistä ja akateemikoista kuitenkin pitävät niitä yhä näennäistieteenä. Fort ja valtavirran tiede Epäilijät ja arvostelijat ovat usein kutsuneet Fortia herkkäuskoiseksi ja lapselliseksi, väite jonka hänen kannattajansa vahvasti kieltävät. Kirjoituksissaan yhä uudelleen ja uudelleen, Fort yrittää saada läpi joitakin perusasioita, jotka usein tuntuvat unohtuvan, kun puhutaan tieteen määritelmästä: Fort panee usein merkille, että rajat tieteen ja näennäistieteen välillä ovat epäselvät, ja saattavat muuttua ajan myötä. Fort myös osoittaa, että siinä missä faktat ovat objektiivisia, miten niitä tulkitaan riippuu siitä kuka tulkitsee, ja missä asiayhteydessä. Fort painotti, että siihen, mikä käsitetään tieteessä "hyväksyttäväksi" tai "kirotuksi", on olemassa vahvat sosiologiset vaikutteet. Vaikka hän ei ikinä käyttänyt termiä "maaginen ajattelu", Fort tarjosi useita argumentteja ja näkökulmia, jotka ovat samankaltaisia: hän väitti, että useimmat (jos ei kaikki) ihmiset ovat ainakin joskus syyllisiä irrationaaliseen tai "epätieteelliseen" ajatteluun. Kirjailija John Mitchell panee merkille, että "Fort antoi useita humoristisia esimerkkejä, joissa sama tieteellinen koe antoi kaksi eri tulosta, joista kumpikin tyydytti kokeensuorittajaa." Fort pani merkille, että jos hallituissa olosuhteissa suoritetut kokeet – tieteellisen tavan pääpilarit – voivat tuottaa näin vaihtelevia tuloksia, riippuen siitä kuka niitä suorittaa, sitten itse tieteellinen tapa tulisi olla avoin tarkemman tarkastelun alaiseksi. Fortin kuoltua, tiedemiehet ovatkin tunnustaneet kokeentekijään liittyvän kognitiivisen puolueellisuuden – kokeiden on tapana vahvistaa ennakko-oletuksia. Sittemmin "valtavirran tiede" on myös hyväksynyt osittain tai kokonaan useat ilmiöistä, joita Fort esitteli – kuten pallosalama, jonka Fortin aikainen tieteellinen konsensus laajasti torjui mahdottomana. Mutta useimmat Fortin ideoista pysyttelee vieläkin "valtavirran tieteen" rajamailla, tai aivan niiden ulkopuolella, paranormaalin ja oudon sisällä. Tämä ei ole yllättävää, sillä Fort ei halunnut missään nimessä hylätä "hyväksyttävän" tieteen ulkopuolista. Myöhemmät tutkimukset ovat osoittaneet, että Fortin väitteet olivat vähintään niin uskottavia kuin niiden lähteet. Osittain Fortin inspiroimana, 1960-luvulla amerikkalainen kirjailija William R. Corliss aloitti oman tieteellisten poikkeavaisuuksien dokumentoinnin, hän tarkasti joitakin Fortin lähteistä ja päätteli, että Fortin tutkimus oli "paikkansapitävää, mutta varsin kapeaa" – on useita muita "poikkeavaisuuksia", joita Fort ei sisällyttänyt kirjoihinsa. Monet ovat kuitenkin pitäneet outona sitä, että Fort – mies joka oli niin skeptinen ja halukas kyseenalaistamaan tieteellisen valtavirran ilmoitukset – oli kuitenkin niin halukas hyväksymään vanhat tarinat kyseenalaistamatta. Ehkä on kysyttävä hyväksyikö Fort todistusaineistoa lainkaan: useissa esimerkeissä hänen kirjoissaan, Fort panee merkille, että hän piti joitakin väittämiä epätodennäköisinä, ja lisäksi hän kommentoi, "Tarjoan tiedot. Päätä itse." Fortin kirjoista onkin usein vaikea päätellä ottiko hän ehdotuksensa ja teoriansa tosissaan; kuitenkin Fort tuntui todella uskovan Maan ulkopuolisten elämänmuotojen vierailuihin täällä. Fort päätyi teorioihin ja johtopäätöksiin, joita hän kirjoissaan usein esitti, tavalla mitä hän nimitti "Tieteen tavanomaiseksi tavallisuudeksi". Fortin kirjoissa on raportteja melkein joka sivulla oudoista ilmiöistä, jotka alun perin julkaistiin kunnioitetuissa valtavirran tieteellisissä julkaisuissa, kuten Scientific Americanissa, The Timesissä, Naturessa ja Sciencessä. Kerran toisensa perään, Fort huomioi, että vaikka jotkut näistä ilmiöistä hyväksyttiin iloisesti, aivan yhtä usein selittämättömät ja epätavalliset raportit jätettiin huomioimatta, tai ne lakaistiin täysin maton alle. Ja toistuvasti, Fort otti ne talteen maton alta, ja toi ne yleiseen tietoisuuteen, tai kuten hän kirjoitti "tuulettumaan". Niin kauan kuin todistusaineistoa jätetään huomioimatta – vaikutti se miten omituista tai epätodennäköistä hyvänsä – Fort esitti, että tiedemiesten väitteet perinpohjaisuudesta ja objektiivisuudesta tulisi olla kyseenalaistettuja. Fortille sillä ei ollut juuri väliä olivatko hänen tietonsa ja teoriansa paikkansapitäviä vai ei: hänen lähtökohtansa oli, että vaihtoehtoisiin lopputuloksiin ja maailmankuviin voidaan päästä samasta tiedosta, josta "tavanomaiset" tieteelliset johtopäätökset tehdään, ja että mikään selitys ei välttämättä ole muita hyväksyttävämpi. Tässä näkökulmassa hän oli paljon aikaansa edellä. The Book of the Damnedissa ilmeni sosiaalisten arvojen ja sen, mitä nyt kutsutaan niin sanotuksi paradigmaksi vaikutus tiedemiehiin, ja siihen mitä he pitävät "totena". Tämä edelsi Thomas Kuhnin työtä vuosikymmenillä. Samalla tapaa Paul Feyerabendin myöhempi anarkistinen "kaikki käy" -lähestymistapa tieteeseen oli samankaltainen Fortin lähtökohtiin. Fort myös myötävaikutti suuresti tieteen huumoriin. Vaikkakin monet ilmiöistä, jotka tiede torjui hänen elinaikanaan on sittemmin todistettu olevan objektiivisia ilmiöitä, ja vaikkakin Fort oli ennakkotietoinen kokoelmassaan ja siihen liittyvän tiedon säilyttämisessä, ja huolimatta aikalaistensa pilkasta, jonka kohteeksi joutui tutkimuksiensa aikana, Fort oli silti enemmän parodisti ja humoristi kuin tiedemies. Hänen mielestään aivan liian usein tiedemiehet ottavat itsensä aivan liian tosissaan, ja ovat näin alttiita ylimielisyydelle ja dogmatismille. Fort käytti huumoria, sekä sen itsensä takia, että näyttämään mitä hän piti tieteen ja tieteilijöiden heikkouksina. Silti monet pitävät Fortia nykyaikaisen paranormalismin isänä, ei ainoastaan mielenkiinnosta, jota hän osoitti outoja ilmiöitä kohtaan, vaan myös hänen nykyaikaisista asenteista uskontoa, 1800-luvun spiritualismia ja tieteellistä dogmatismia kohtaan. Fortin seuraajat ja fanit Charles Fortin työn innoittamat, lukuisat ihmiset ajattelevat itseään fortilaisina (eng. Fortean). Ensimmäinen näistä oli elokuvien käsikirjoittaja Ben Hecht, joka The Book of the Damnedin arvostelussaan julisti "Olen Charles Fortin ensimmäinen opetuslapsi… täten, olen fortilainen." Muita Fortin merkittäviä faneja olivat John Cowper Powys, Sherwood Anderson, Clarence Darrow ja Booth Tarkington, jotka kirjoittivat uudet alkusanat New Landsiin. Tarkalleen mitä "fortilaisuudella" tarkoitetaan on suuri kiistelyn kohde; termiä käytetään laajalti fortilaisista puristeista, jotka ovat omistautuneita Fortin menetelmille ja mielenkiinnon kohteille, aina niihin jotka ovat aktiivisia paranormaaleihin ilmiöihin uskovia. Jälkimmäinen on asennoituminen minkä kanssa Fort itse ei olisi ollut lainkaan samaa mieltä. Yleisimmin fortilaisia kuvaa mielenkiinto selittämättömiin ilmiöihin laajalta alueelta, useimmiten liittyen luonnolliseen maailmaan, ja joille on kehittynyt agnostinen skeptisismi mitä kaikenlaisiin poikkeavuuksiin tulee. Esimerkiksi Hechtille, fortilaisena oleminen tarkoitti epäluottamuksen osoittamista auktoriteetille, kaikissa sen muodoissa, oli se sitten uskonnollista, tieteellistä, poliittista, filosofista tai mitä tahansa muuta. Se ei tietenkään sisältänyt todellista uskoa maagisiin aiheisiin, joita Fortin työt käsittelivät. Fortin ystävät perustivat Fortean Societyn jo hänen elinaikanan, ja seuraa johti kirjailija Tiffany Thayer, puoliksi tosissaan ja puoliksi vitsin vuoksi, kuten Fortin itsensä työ. Fort kuitenkin torjui Societyn ja ankarana autoritaarisuuden vastustajana kieltäytyi sen johtajuudesta ja edelleen vastusti seuraa, sillä se saattaisi houkutella spiritualisteja, kiihkoilijoita ja niitä, jotka vastustivat tiedettä, koska se ei ollut hyväksynyt heitä. Se houkuttelisi niitä, jotka uskoivat omaan lempi-ilmiöönsä ylitse muiden: täysin vastakohtainen asenne fortilaisuudelle. On siis ironista, että sittemmin useita sellaisia "fortilaisia" seuroja on perustettu lisää. Näistä tunnetuin on lehti Fortean Times, joka ilmestyi ensimmäisen kerran marraskuussa 1973 ja joka on – yhdistäessään huumoria, skeptisismiä ja vakavaa tutkimusta asioihin, joihin tiedemiehet ja muut kunnioitetut auktoriteetit eivät koske – fortilaisen journalismin edustaja. On olemassa myös kansainvälinen fortilainen järjestö (International Fortean Organisation eli INFO) ja muita seuroja, joista huomattavimmat sijaitsevat Edinburghissa ja Wightsaarella. Useat nykyajan kirjailijoista, kuten Loren Coleman, joka on jopa kirjoittanut Fortin vaikutuksesta Mysterious America -kirjassaan, ovat vilpittömiä Fortin seuraajia. Jerome Clark on kuvaillut itseään "skeptiseksi fortilaiseksi". Mike Dash on toinen kykenevä fortilainen, jonka historian tuntemus on avuksi kaikenlaisissa erikoisissa raporteissa. Fort on vaikuttanut hyvin paljon Robert Anton Wilsonin työhön, erityisesti The New Inquisition -kirjassa. Synkän fantasian kirjoittaja ja paleontologi Caitlin R. Kiernan on usein sisällyttänyt fortilaisia aineksia ja lainauksia romaaneihinsa ja novelleihinsa, ja eräs hänen novellikokoelmansa on nimeltään To Charles Fort, With Love (Rakkaudella, Charles Fortille). Hän on myös julkaissut lehtisen nimeltä "The Little Damned Book of Days", joka on aikakirja hänen omista fortilaisista kokemuksistaan. Fortin työtä jatkaa nykyään William R. Corliss, jonka omakustannekirjat ja muistiot herättävät fortilaisessa huumorin, vakavuuden ja avomielisyyden hengessä Fortin eloon. Osittainen bibliografia The Outcast Manufacturers (romaani), 1906 Many Parts (omaelämäkerta, ei julkaistu) The Book of the Damned, Prometheus Books, 1999, paperikansi, 310 sivua, ISBN 1-57392-683-3, ensijulkaisu 1919. New Lands, Ace Books, 1941 ja myöhemmät painokset, paperikansi, ensijulkaisu 1923. ISBN 0-7221-3627-7 Lo!, Ace Books, 1941 ja myöhemmät painokset, paperikansi, ensijulkaisu 1931. ISBN 1-870870-89-1 Wild Talents, Ace Books, 1932 ja myöhemmät painokset, paperikansi, ensijulkaisu 1932. ISBN 1-870870-29-8 Complete Books of Charles Fort, Dover Publications, New York, 1998, kovakansi, ISBN 0-486-23094-5 Lähteet Kirjallisuutta Fortista ei ole kirjoitettu kovin montaa kirjaa. Teokset ovat lähinnä elämäkerrallisia selityksiä Fortista ja hänen ideoistaan. Martin Gardnerin kirjassa Fads and Fallacies in the Name of Sciencessa (1957; Dover; ISBN 0-486-20394-8) on luku Charles Fortista. Damon Knightin Charles Fort: Prophet of the Unexplained on vanhentunut, mutta arvokas elämäkerrallinen lähde, joka kertoo yksityiskohtaisesti Fortin elämästä. Ulrich Maginin Der Ritt auf dem Kometen. Über Charles Fort on samankaltainen Knightin kirjan kanssa, mutta saksaksi, ja sisältää yksityiskohtaisempia lukuja Fortin filosofiasta. Louis Pauwelsin ja Jaques Bergierin The Morning of the Magicians on myös ottanut vaikutteita Fortin työstä, ja mainitseekin sen usein. Jerome Clark, The Extraterrestrial Hypothesis in the Early UFO Age (pp. 122–140 in UFOs and Abductions: Challenging the Borders of Knowledge, David M. Jacobs, editor; University Press of Kansas, 2000; ISBN 0-7006-1032-4) Jerome Clark, The UFO Book; 1998, Visible Ink Colin Wilson, Mysteries, Putnam, ISBN 0-399-12246-X Aiheesta muualla . Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. . Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. . Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. . Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. Charles Fortin kirjat ovat luettavissa (englanniksi) -sivuilta. Linkit suoraan kirjoihin: (säilyneitä katkelmia) Luokka:Yhdysvaltalaiset kirjailijat Luokka:Vuonna 1874 syntyneet Luokka:Vuonna 1932 kuolleet
https://fi.wikipedia.org/wiki/Charles%20Fort
{ "plaintext_start_byte": [ 4, 286, 1134, 2256, 3092, 3279, 3768, 4260, 4547, 4897, 4930, 5067, 5500, 5817, 6017, 6258, 6836, 6988, 7098, 7550, 7909, 8676, 9485, 9823, 10088, 11441 ], "plaintext_end_byte": [ 277, 1120, 2230, 3048, 3264, 3751, 4235, 4528, 4896, 4929, 5035, 5486, 5795, 5982, 6224, 6835, 6987, 7060, 7519, 7892, 8660, 9453, 9801, 10072, 11440, 11502 ] }
siapakah pastur/ketua Ibadah pertama GBI KA?
GBI Keluarga Allah
indonesian
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
GBI Keluarga Allah atau singkatnya GBI KA adalah sebuah gereja kristen di Indonesia yang berpusat di Kota Solo, Indonesia. GBI Keluarga Allah merupakan salah satu gereja berdenominasi Pentakosta kharismatik. Gereja ini merupakan anggota dari sinode Gereja Bethel Indonesia. Sejarah GBI Keluarga Allah adalah sebuah gereja yang berdiri di Solo pada tahun 1989. Pada mulanya, terdiri dari 7 orang yang setiap saat berkumpul dan berdoa di rumah Pdt. Obaja Tanto Setiawan di kota Solo. Mulai dari kota Solo inilah, kegerakan besar-besaran terjadi. Gereja Keluarga Allah yang pada mulanya hanya terdiri dari 7 orang, akhirnya berkembang menjadi ratusan, bahkan ribuan. Jumlah jemaat yang semakin meningkat ini membuat Pdt. Obaja Tanto Setiawan berpikir untuk membangun gedung gereja yang baru dengan kapasitas yang lebih besar. Kemudian muncul ide untuk membeli gedung bioskop yang terletak di Jl. Sutan Syahir 88 Widuran. Pdt. Obaja sempat mengalami pergumulan karena dana yang akan digunakan masih kurang. Lalu melalui dukungan doa dari seluruh keluarga dan jemaat, akhirnya gedung bioskop tersebut dapat terjual lunas. Perkembangan Gereja Keluarga Allah terus berkembang hingga ke beberapa daerah di Pulau Jawa. Dari Solo, gereja ini berkembang ke Jogja, Jakarta, Magelang, Wonogiri, Ngawi, Semarang, Madiun, Klaten, Salatiga, Bandung, dan Palur Plaza Karanganyar. Di Kota Solo sendiri gereja ini juga membuka cabang di El-Shadai Convention Center Solo Paragon. Selain berkembang ke berbagai daerah, Gereja Keluarga Allah juga diberkati dengan stasiun radio Impact Fm (Yogyakarta) dan El Shaddai Fm (Solo), dan stasiun televisi TATV (Terang Abadi Televisi) Solo. Melalui kedua media elektronik ini, dampak dari perkembangan Gereja Keluarga Allah semakin terasa di berbagai daerah. Jumlah jiwa yang berjemaat di Gereja Keluarga Allah di wilayah Indonesia saat ini telah mencapai 30.000 jiwa. Sejak ulang tahun yang ke 21, Gereja Keluarga Allah mengembangkan sayap untuk membangun berbagai gereja lokal di Indonesia dan di seluruh dunia sehingga Firman Tuhan dan berita keselamatan dapat menjangkau semakin banyak orang. Melalui Gereja Keluarga Allah, diharapkan banyak mujizat dan terobosan terjadi dalam kehidupan rohani jemaat. Perjalanan Rohani Jemaat Di dalam iman percaya kepada Tuhan Yesus, setiap jemaat menerima keselamatan dan pengampunan dosa. Setiap jemaat menerima jaminan kehidupan kekal di Surga dan beroleh kesempatan untuk senantiasa hidup dalam penyertaan Tuhan. Jemaat yang telah diselamatkan oleh Kristus, tergabung menjadi satu dalam tubuh Kristus. Rasul Paulus berkata dalam Efesus 2:19–20 bahwa Anda bukan lagi orang asing dan pendatang, melainkan satu sebagai anggota keluarga Allah. Ketika jemaat sudah diselamatkan, hidup jemaat tidak ubahnya sebuah perjalanan rohani bersama Tuhan. Jemaat digabungkan ke dalam gereja lokal, kelompok sel, dan komunitas, dimuridkan untuk menjadi murid Kristus yang baik, diutus ke ladang-ladang Tuhan, serta berbuah lebat bagi Kerajaan Allah, sampai akhirnya jemaat mencapai garis akhir. Ibadah dan Kegiatan Jemaat Ibadah Mingguan Saat ini GBI Keluarga Allah telah hadir untuk melayani di 19 kota di Indonesia dengan total 52 ibadah umum yang terselenggara. Setiap ibadah memiliki tema kotbah yang sama. Baptisan Air GBI Keluarga Allah melaksanakan baptisan air setiap minggu. Kata “baptis” diambil dari bahasa Yunani, Baptizo yang artinya menenggelamkan sepenuhnya atau mencelupkan ke dalam cairan. Jadi, dibaptis air artinya ditenggelamkan atau diselamkan ke dalam air. Baptisan air adalah salah satu perintah yang diperintahkan oleh Tuhan Yesus kepada setiap murid-Nya dalam “Amanat Agung”, maka setiap orang yang percaya harus dibaptis sebagai bukti ketaatan kita kepada Tuhan. Penyerahan Anak Penyerahan anak dilakukan setiap bulan pada saat jam ibadah tertentu. Penyerahan anak dilakukan menurut teladan Tuhan Yesus. Anak-anak mulai umur 8 hari sampai 12 tahun diserahkan kepada Tuhan dalam sidang jemaat. Alkitab tidak mengajarkan bahwa bayi-bayi dan anak-anak harus dibaptis. Selama mereka belum bisa mengerti bahwa Yesus itu Tuhan dan Juruselamat, dan belum bisa memahami karya keselamatan-Nya, maka mereka tidak dibaptis melainkan diserahkan kepada Tuhan. Tujuan penyerahan anak: Di pihak Allah: Anak-anak itu menjadi milik Tuhan. Tuhan memelihara serta memberkati mereka, seperti Musa dan Samuel. Di pihak orang tua: Orang tua mengikat janji dengan Tuhan, bahwa mereka akan mengasihi anak-anak mereka dan mendidik mereka dalam segala ajaran Tuhan. Retreat Encounter Kata “Encounter” yang diambil dari kata bahasa Inggris diartikan sebagai “pertemuan – perjumpaan (dalam kata bendanya)” dan “pengalaman (dalam kata kerjanya)”. Retreat ini diadakan setiap 1 bulan sekali selama 2 hari 1 malam (menginap). Peserta minimal berusia 16 tahun dan akan ditemani oleh seorang konselor selama acara berlangsung. Materi dalam retreat ini adalah: Pelepasan dari kepahitan hidup Pelepasan dari okultisme Pelepasan dari kebiasaan buruk Baptisan Roh Kudus Elite Soldier Boot Camp (ESBC) Setelah mengalami pemulihan melalui Retreat Encounter dan dibaptis, jemaat didorong untuk mengikuti Elite Soldier Boot Camp (ESBC). Di retreat ini, jemaat akan belajar bagaimana untuk menjadi seorang tentara Allah yang kuat, yang tidak mudah menyerah dengan keadaan dan situasi hidup, yang tetap berpegang teguh pada pengharapan kepada Tuhan. Retreat ini diselenggarakan setiap 2 - 3 bulan sekali selama 3 hari 2 malam. Kelompok Sel Setiap GBI Keluarga Allah adalah gabungan dari kelompok-kelompok sel yang lebih kecil. Kelompok ini beranggotakan 1 orang pemimpin dan 10 - 15 anggota kelompok sel. Kelompok sel dalam penyelengaraannya dibagi menurut golongan usia tertentu: anak-anak, remaja, mahasiswa & pekerja muda, keluarga. Ibadah Gebyar Penuai GBI Keluarga Allah menyelenggarakan ibadah Gebyar Penuai khusus untuk Staf Gembala, Pelayan Tuhan, dan Ketua Kelompok Sel. Ibadah ini diselenggarakan 1 bulan sekali. Ibadah Raya Anak (Sekolah Minggu) Ibadah Raya Anak diadakan setiap ibadah umum berlangsung. Ibadah berlangsung di ruangan terpisah dari ruangan ibadah umum. Kurikulum pengajaran yang diberikan disesuaikan untuk setiap golongan umur tertentu. Sekolah Orientasi Melayani (SOM) GBI Keluarga Allah menyelenggarakan SOM dengan tujuan untuk membekali setiap jemaat dengan dasar-dasar doktrin alkitabiah agar tidak mudah diombang-ambingkan oleh pengajaran-pengajaran yang tidak sesuai dengan Firman Tuhan. Periode baru SOM diadakan setiap 3 bulan sekali dan selama 3 bulan (1 minggu sekali), jemaat wajib menghadiri kelas untuk menerima materi, mengerjakan tugas mingguan dan ujian akhir. Jika pada penilaian akhir jemaat dianggap telah menyelesaikan program dengan baik, jemaat diperbolehkan untuk melanjutkan kelas selanjutnya. SOM terdiri dari kelas 1 - 5. Kelas 1: Aku Pasti Selamat, Kelas 2: Aku Pasti Berubah, Kelas 3: Aku Pasti Diberkati, Kelas 4: Aku Pasti Berbuah, Kelas 5: Aku Pemimpin yang Excellent. Saat ini, SOM juga sudah dapat diikuti secara internet melalui website . Pelayanan Multimedia Gereja Internet GBI Keluarga Allah menyelenggarakan gereja internet dengan tujuan untuk menjangkau jiwa - jiwa yang terhilang yang tersebar di berbagai daerah di seluruh dunia. Pelayanan yang diselenggarakan adalah ibadah mingguan, konseling online, kelompok sel online, dan Sekolah Orientasi Melayani Online. Setiap ibadah GBI Keluarga Allah Solo, Yogyakarta, dan Jakarta dapat diikuti secara streaming online (live) di keluargaallah.tv Radio El-Shaddai FM, 91.30 FM GBI Keluarga Allah memiliki radio yang diberi nama El-Shaddai FM dengan motivasi untuk memberkati mesyarakat kota Solo secara keseluruhan dengan lebih baik. Radio ini bisa didengarkan di Solo dan kota sekitarnya dengan menggunakan radio. Selain itu bisa juga didengarkan secara online melalui elshaddaifm.com dan aplikasi di Android & Iphone. Terang Abadi TV Terang Abadi Televisi (TATV) merupakan televisi lokal pertama di Kota Solo. TATV berdiri pada tanggal 1 September 2004, yang terletak di Jalan Brigjend Katamso No. 173 Mojosongo, Surakarta. Sebagai media televisi yang memiliki frekuensi 50 UHF, TATV memiliki beberapa karateristik yang kuat, yakni sebagai penyedia hiburan sebagai alat informasi lokal yang tajam dan lugas, serta sebagai televisi yang memberi pencerahan terhadap paradigma berpikir dan berperilaku bagi masyarakat pemirsa, tanpa meninggalkan budaya lokal dan tetap mengikuti perkembangan jaman. Dengan jangkauan siar yang semakin luas menjadikan TATV dapat dinikmati banyak pemirsa di wilayah Jawa Tengah. Dengan adanya live streaming, TATV dapat disaksikan pemirsa di manapun berada. STT El-Shadday Sekolah Tinggi Teologi El-Shadday Surakarta atau disingkat STT El-Shadday adalah perguruan tinggi teologi yang bernaung di bawah Yayasan Pendidikan Kristen Pelita Nusantara Kasih Surakarta. STT El-Shadday berdiri pada tahun 2007 sebagai jawaban atas kebutuhan jemaat GBI Keluarga Allah akan pekerja-pekerja Kristus yang cakap dalam pengetahuan Alkitab, terampil dalam pelayanan gerejawi, dan memiliki karakter seperti Kristus. Sebagaimana berdirinya STT El-Shadday adalah untuk menjawab kebutuhan GBI Keluarga Allah, maka STT El-Shadday memiliki ikatan kerja sama dengan GBI Keluarga Allah. GBI Keluarga Allah menjadi laboratorium praktik pelayanan mahasiswa STT El-Shadday. Pada saat ini STT El-Shadday memiliki program studi strata satu: Teologi dan Pendidikan Agama Kristen. Sekolah Pelita Nusantara Kasih Sekolah Pelita Nusantara Kasih didirikan sebagai bentuk sumbangsih GBI Keluarga Allah kepada dunia pendidikan Indonesia sekaligus juga untuk memuridkan anak - anak dan remaja sejak dini. Sekolah Pelita Nusantara Kasih membuka kelas untuk Playgroup, Sekolah Dasar, Sekolah Menengah Pertama, dan Sekolah Menengah Atas. Filosofi Pengajaran: Holistic (1 Tesalonika 5: 23, Roma 8: 29, Efesus 4: 13 - 16, Korintus 3: 17 - 18) Biblical Foundation (Amsal 2: 6, Yohanes 1: 1 - 3, 2 Timotius 3: 16 - 17) Discipleship (Matius 28: 18 - 19, Amsal 9: 10, Efesus 2: 10, Roma 12: 2, Korintus 9: 24 - 27) Program Sosial Balai Pengobatan Bethesda: GBI Keluarga Allah Solo membuka balai pelayanan kesehatan yang ditangani oleh dokter anggota jemaat GBI Keluarga Allah. Balai ini dibuka setiap Minggu pukul 11.00 s.d. 12.00 WIB. Pelayanan medis dan obat - obatan diberikan kepada pasien hanya dengan biaya Rp 2.000,- saja. Mobil Ambulans dan Mobil Jenazah: GBI Keluarga Allah Solo menyediakan sebuah mobil ambulans yang dapat dipergunakan untuk membantu orang-orang yang dalam keadaan sakit / darurat untuk diantar ke Rumah Sakit. Mobil ini hanya menyediakan fasilitas jemput dan antar ke Rumah Sakit, tidak ada tenaga medis di dalamnya. Selain mobil ambulans tersedia juga mobil jenazah. Untuk bantuan bisa menghubungi telp. (0271) 634996. Pembagian Beras Gratis: GBI Keluarga Allah Solo mengadakan pembagian beras setiap bulannya (tiap Selasa minggu ke-2) untuk para janda yang betul-betul tidak mampu. Pasar Murah: GBI Keluarga Allah secara rutin mengadakan Pasar Murah untuk memberkati masyarakat sekitar gereja sampai dengan masyarakat sekota. Diawali dari Pasar Murah yang diadakan di daerah sekitar gereja, berkembang hingga Pasar Murah yang menjangkau seluruh masyarakat kota Solo. Anak Asuh: GBI Keluarga Allah menyelenggarakan Program Sosial Bantuan Anak Asuh. Program ini diberikan kepada setiap anak yang tidak mampu untuk mengenyam pendidikan dasar dan menengah. Kategori:Gereja di Indonesia Kategori:Gereja Bethel Indonesia
https://id.wikipedia.org/wiki/GBI%20Keluarga%20Allah
{ "plaintext_start_byte": [ 1, 902, 2386, 3483, 4975, 6513, 8103, 8408, 11827, 13973, 15231, 15694, 18067, 19854, 21151, 22119, 23138, 23949, 26399, 27515, 29351, 31390, 33194, 34817, 35880, 37190, 37908, 42164, 42877, 47902, 52249, 53984, 54683, 56388, 56754, 58186, 60701, 61735, 63264, 64973, 66624, 69686, 70897, 73530, 74475, 77093, 78387, 79823, 80960, 81994, 83045, 83968, 84996, 85809, 87284, 88938, 89407, 91852, 94098, 94553, 95054, 95554, 96944, 97590, 99310, 99865, 100958, 101928, 103965, 108060, 108856, 111769, 115074, 115359, 118152, 119296, 120858, 121745, 125153, 125814, 126390, 127052, 128151, 129469, 129666, 131264, 131965, 132366, 133645, 134308, 136252, 136974, 138569, 141647, 142987, 147255, 148304, 148757, 150517, 152454, 155369, 158961, 159608, 160855, 162982, 163715, 165650, 166390, 167978, 169804, 171639, 174311, 175201, 176783, 178031, 180921, 183213, 185393, 187656, 189567, 192021, 194088, 195508, 197558, 198739, 200808, 202880, 204298, 204608, 207212, 207959, 208551, 209217, 209891 ], "plaintext_end_byte": [ 901, 2385, 3482, 4974, 6512, 8070, 8407, 11826, 13972, 15230, 15636, 18066, 19853, 21150, 22001, 23137, 23948, 26398, 27514, 29312, 31389, 33193, 34816, 35879, 37189, 37869, 42130, 42876, 47901, 52248, 53983, 54682, 56387, 56728, 58185, 60700, 61734, 63263, 64930, 66623, 69685, 70896, 73529, 74433, 77063, 78351, 79763, 80959, 81946, 83044, 83932, 84926, 85808, 87244, 88937, 89381, 91826, 94097, 94552, 95002, 95553, 96861, 97589, 99309, 99864, 100957, 101885, 103964, 108059, 108855, 111748, 115073, 115299, 118151, 119233, 120857, 121744, 125152, 125813, 126389, 127010, 128150, 129468, 129624, 131231, 131964, 132365, 133644, 134272, 136197, 136973, 138568, 141608, 142986, 147226, 148303, 148701, 150516, 152453, 155368, 158960, 159591, 160725, 162981, 163714, 165649, 166252, 167949, 169765, 171616, 174310, 175200, 176782, 178030, 180836, 183212, 185392, 187561, 189566, 192020, 194087, 195507, 197557, 198666, 200807, 202879, 204297, 204578, 207136, 207939, 208498, 209154, 209890, 210139 ] }
భారతదేశంలో ఓటు హక్కు వినియోగించడానికి కావలసిన వయసు ఎంత?
పారిశ్రామిక విప్లవం
telugu
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
18 నుండి 19 వ శతాబ్ద మధ్యకాలంలో వ్యవసాయం, యాంత్రిక ఉత్పత్తి, గనుల త్రవ్వకం, రవాణా మరియు సాంకేతికతలలోని ప్రధాన మార్పులు ఆ కాలంలోని సాంఘిక ఆర్థిక మరియు సాంస్కృతిక పరిస్థితులపై గొప్ప ప్రభావాన్ని చూపిన కాలం పారిశ్రామిక విప్లవం గా పిలువబడుతుంది. ఇది యునైటెడ్ కింగ్డంలో ప్రారంభమై, అనతరం ఐరోపా, ఉత్తర అమెరికా, తుదకు ప్రపంచం అంతటా వ్యాపించింది. పారిశ్రామిక విప్లవం మానవ చరిత్రలో ఒక ప్రధాన మలుపుగా ఉంది; నిత్య జీవితంలో దాదాపు ప్రతి అంశము ఏదో ఒక విధంగా ప్రభావితమైంది. ముఖ్యంగా, సగటు ఆదాయం మరియు జనాభా అనూహ్యంగా నిలకడతో కూడిన అభివృద్ధిని ప్రదర్శించడం ప్రారంభించాయి. 1800 తరువాత రెండు శతాబ్దాలలో, ప్రపంచం యొక్క సగటు తలసరి ఆదాయం 10- రెట్లకు పైగా పెరుగగా, ప్రపంచం యొక్క జనాభా 6-రెట్లకు పైగా పెరిగింది.[2] నోబెల్ బహుమతి విజేత రాబర్ట్ E. లుకాస్, జూనియర్ మాటలలో, "చరిత్రలో మొదటిసారి, సాధారణ ప్రజా సమూహాల జీవన ప్రమాణాలు నిలకడతో అభివృద్ధి చెందాయి..... ఈ ఆర్ధిక స్వభావం వంటి దానికి వేరే విధమైనది గతంలో ఎప్పుడూ ఏర్పడలేదు."[3] 18వ శతాబ్దపు తరువాత భాగంలో ప్రారంభించి, గతంలో మానవశ్రమ మరియు జంతువులతో-లాగబడటంపై ఆధారపడిన గ్రేట్ బ్రిటన్ యొక్క ఆర్థిక వ్యవస్థలోని భాగాలలో మార్పు ప్రారంభమై, యంత్ర-ఆధారిత తయారీవైపు మరలాయి. అది నూలు పరిశ్రమల యాంత్రీకరణ, ఇనుము-తయారీ పద్ధతులలో అభివృద్ధి మరియు శుద్ధమైన బొగ్గు ఉపయోగంలో పెరుగుదలలతో ప్రారంభమైంది.[4] కాలువలు, మెరుగుపరచబడిన రహదారులు మరియు రైలుమార్గాల ద్వారా వర్తక విస్తరణకు అవకాశం కల్పించబడింది.[5] బొగ్గు ప్రాధాన ఇంధనంగా ఆవిరి శక్తి ప్రవేశం, జల చక్రముల విస్తృత వినియోగం మరియు యంత్రాల యొక్క శక్తి (ప్రధానంగా నూలు తయారీలో) ఉత్పత్తి సామర్ధ్యంలో నాటకీయ పెరుగుదలలకు బలాన్ని కలిగించాయి.[5] 19వ శతాబ్దం యొక్క మొదటి రెండు దశాబ్దాలలో అన్ని రకాల-లోహ యాంత్రిక పరికరముల అభివృద్ధి ఇతర పరిశ్రమలలో తయారీకి అవసరమైన ఉత్పత్తి యంత్రాల తయారీకి వీలు కలిగించింది. 19వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రభావాలు పశ్చిమ ఐరోపా మరియు ఉత్తర అమెరికా అంతా వ్యాపించి, చివరకు పారిశ్రామికీకరణగా కొనసాగుతున్న ప్రక్రియలో ప్రపంచం మొత్తాన్ని ప్రభావితం చేసాయి. సమాజంపై ఈ మార్పు యొక్క ప్రభావం అపరిమితంగా ఉంది.[6] 18వ శతాబ్దంలో మొదలైన మొదటి పారిశ్రామిక విప్లవం, సుమారు 1850 నాటికి రెండవ పారిశ్రామిక విప్లవంలో కలిసిపోయింది, ఆ సమయంలో ఆవిరి-శక్తితో కూడిన పడవలు, రైలు మార్గాలు, మరియు తరువాత 19వ శతాబ్దంలో అంతర్గత దహన యంత్రం మరియు విద్యుచ్ఛక్తి ఉత్పత్తి యొక్క అభివృద్ధితో సాంకేతిక మరియు ఆర్థిక అభివృద్ధి ఊపందుకుంది. పారిశ్రామిక విప్లవం జరిగిన కాలాన్ని వివిధ చరిత్రకారులు విభిన్న రకాలుగా పేర్కొన్నారు. ఎరిక్ హాబ్స్బావ్మ్, అది బ్రిటన్‌లో 1780లలో "ఒక్కసారిగా ప్రారంభమైందని" మరియు 1830లు లేదా 1840ల వరకు పూర్తిగా గుర్తించబడలేదని పేర్కొనగా,[7] T. S. అష్టన్, సుమారుగా 1760 మరియు 1830ల మధ్యభాగంలో జరిగిందని చెప్పాడు.[8] జాన్ క్లాఫం మరియు నికోలస్ క్రాఫ్ట్స్ వంటి కొందరు 20వ శతాబ్ద చరిత్రకారులు ఆర్థిక మరియు సాంఘిక మార్పు క్రమంగా జరిగిందని మరియు విప్లవం అనేది తప్పు పేరని వాదించారు. చరిత్రకారుల మధ్య ఇది ఇప్పటికీ వివాదాస్పద విషయంగానే ఉంది.[9][10] పారిశ్రామిక విప్లవం మరియు ఆధునిక సామ్రాజ్యవాద ఆర్థికవ్యవస్థల ఉద్భవానికి ముందు GDP తలసరి స్థూలంగా స్థిరంగా ఉంది.[11] పారిశ్రామిక విప్లవం సామ్రాజ్యవాద ఆర్థికవ్యవస్థలలో తలసరి ఆర్థిక పెరుగుదల యుగాన్ని ప్రారంభించింది.[12] పశువులు మరియు మొక్కల పెంపకం తరువాత పారిశ్రామిక విప్లవ ప్రారంభం మానవ చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన సంఘటన అని ఆర్థిక చరిత్రకారులు అంగీకరిస్తారు.[13] ఆవిష్కరణలు పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క ఆరంభం అనేక చిన్న ఆవిష్కరణలతో జతచేయబడింది,[14] ఇవి 18వ శతాబ్ద రెండవ అర్ధభాగంలో తయారయ్యాయి. నూలు – రిచర్డ్ ఆర్క్ రైట్ యొక్క వాటర్ ఫ్రేమ్ (నీటి చట్రం), జేమ్స్ హర్గ్రీవ్స్ యొక్క స్పిన్నింగ్ జెన్నీ, మరియు సామ్యూల్ క్రాంప్టన్ యొక్క స్పిన్నింగ్ మ్యూల్ (స్పిన్నింగ్ జెన్నీ మరియు వాటర్ ఫ్రేమ్‌ల కలయిక)లను ఉపయోగించి పత్తి వడకటం జరిగింది. ఇది 1769లో పేటెంట్ చేయబడి 1783లో పేటెంట్ నుండి బయటకు వచ్చింది. పేటెంట్ యొక్క ముగింపు అనేక పత్తి మిల్లులచే అనుసరించబడింది. తరువాత ఇదే విధమైన సాంకేతికత అనేక వస్త్రాల కొరకు ఉన్ని నూలు మరియు లినెన్ కొరకు నార వడకుటకు ఉపయోగించబడ్డాయి. ఆవిరి శక్తి – జేమ్స్ వాట్‌చే కనుగొనబడిన మెరుగు పరచబడిన ఆవిరి యంత్రం 1775లో పేటెంట్ చేయబడింది, ప్రారంభంలో ఇది గనుల నుండి నీటిని వెలుపలికి పంపే గొట్టాలకు శక్తిని ఇవ్వడానికి ఉపయోగించబడింది, అయితే 1780ల నుండి ఇతర రకాల యంత్రాలకు శక్తిని ఇవ్వడానికి ఉపయోగించబడింది. ఇది జలశక్తి అందుబాటులో లేని ప్రదేశాలలో, గతంలో అనూహ్యమైన పరిమాణంలో సమర్ధవంతమైన అర్ధ-స్వీయచలిత కార్మాగారాల వేగవంతమైన అభివృద్ధికి వీలు కలిగించింది. ఇనుము తయారీ –ఇనుప పరిశ్రమలో, ఇనుమును శుద్ధిచేయుటలో అన్ని స్థాయిలకు చివరగా పూయబడే బొగ్గుకు బదులుగా కోక్ పూయబడింది. ఇది ఒక విస్ఫోటన కొలిమిలో సీసము మరియు రాగి వాటితో పాటు దుక్క ఇనుము తయారీలలో ఎంతో ముందుగానే సాధించబడింది, కానీ కడ్డీ ఇనుము ఉత్పత్తిలో రెండవ దశ సుత్తితో కొట్టడం మరియు అణగ ద్రొక్కడం (దీనికి పేటెంట్ 1786లో ముగిసింది ) లేదా పుడ్డ్లింగ్ (1783 మరియు 1784లో హెన్రీ కోర్ట్‌చే పేటెంట్ చేయబడింది) పై ఆధారపడింది. ఇవి మూడు 'ప్రధాన రంగాలను' సూచిస్తున్నాయి, వీటిలో కీలకమైన ఆవిష్కరణలు జరిగాయి, ఇవి సాధారణంగా పారిశ్రామిక విప్లవం నిర్వచించబడే ఆర్థిక ఉన్నతికి అనుమతించాయి. ఇది అనేక ఇతర ఆవిష్కరణలను, ప్రత్యేకించి నూలు పరిశ్రమలో, తక్కువ చేయడానికి కాదు. నూలు పరిశ్రమలో స్పిన్నింగ్ జెన్నీ మరియు ఫ్లయింగ్ షటిల్ వంటివి మరియు దుక్క ఇనుము తయారీలో కోక్ ఉపయోగం వంటి ఆవిష్కరణలు గతంలో లేనట్లయితే, వీటిని సాధించడం అసాధ్యంగా మారేది. తరువాత కనుగొనబడిన విద్యుత్ మగ్గం మరియు రిచర్డ్ ట్రెవితిక్ యొక్క అధిక పీడన ఆవిరి యంత్రం కూడా బ్రిటన్‌లో పెరిగిన పారిశ్రామికీకరణకు ముఖ్యమైనవి. నూలు మిల్లులకు మరియు ఇతర ఇనుప పనులకు శక్తిని అందించడానికి ఈ ఆవిరి యంత్రాలను వినియోగించడం వలన, వాటిని నీటియంత్రాలకు శక్తిని ఇవ్వడానికి నీటికి దగ్గరలో నెలకొల్పడానికి బదులుగా, ఇతర వనరులు లభ్యమయ్యే అత్యంత అనువైన ప్రదేశాలలో నెలకొల్పడానికి వీలుకలిగింది. నూలు రంగంలో, ఆ విధమైన మిల్లులు కార్మాగారాలలో మానవ శ్రమ వ్యవస్థీకరణకు నమూనాలుగా మారాయి, కాటనోపోలిస్‌గా సూచించబడిన ఈ విస్తృత సంఖ్యలోని కాటన్ మిల్లులు, కార్మాగారాలు మరియు పరిపాలనా కార్యాలయాలు మాంచెస్టర్ కేంద్రంగా ఉండేవి. దీనిలో మరియు ఇతర పరిశ్రమలలో సమీకరణ ప్రక్రియ సమర్ధతను ఎంతో మెరుగుపరచింది. ఒక ఉత్పత్తిలో ఒక ప్రత్యేక పనిని చేయడానికి కొంతమంది వ్యక్తులు శిక్షణ పొంది, ఆ తరువాత దానిని శిక్షణ పొందిన కార్మికునికి అందించడం ద్వారా, తయారైన వస్తువులు గణనీయంగా పెరిగాయి. 1300 సంవత్సరాలు క్రితం అంతరించిన కాంక్రీట్ (హైడ్రాలిక్ సున్నపు మోర్టార్ పై ఆధారపడింది), బ్రిటిష్ ఇంజనీర్ అయిన జాన్ స్మేటన్‌చే 1756లో తిరిగి కనుగొనబడింది.[15] విజ్ఞానం యొక్క బదిలీ ఆవిష్కరణల విజ్ఞానం అనేక మార్గాల ద్వారా విస్తరించింది. ఈ సాంకేతిక పద్ధతిలో శిక్షణ పొందిన కార్మికులు మరొక యజమాని వద్దకు వెళ్ళడం లేదా దొంగతనంగా వేటాడబడటం జరిగేది. సమాచారం పొందగలిగిన చోట దానిని సేకరిస్తూ జరిపే అధ్యయన పర్యటన ఒక సాధారణ పద్ధతిగా ఉండేది. పారిశ్రామిక విప్లవం జరిగిన సమయం మొత్తం మరియు దానికి ముందు ఉన్న శతాబ్దంలో, అన్ని ఐరోపా దేశాలు మరియు అమెరికా అధ్యయన పర్యటనలు చేపట్టాయి; స్వీడన్ మరియు ఫ్రాన్స్ వంటి కొన్ని దేశాలు దానిని ప్రభుత్వ విధానంగా చేపట్టడానికి పౌర అధికారులు లేదా సాంకేతిక నిపుణులను నియమించాయి. ఇతర దేశాలలో, ప్రత్యేకించి బ్రిటన్ మరియు అమెరికాలలో, ఈ పద్ధతి తమ స్వంత ఉత్పత్తులను మెరుగు పరచుకోవడానికి ఆసక్తి చూపే వ్యక్తిగత తయారీదారులచే చేపట్టబడింది. ఇప్పటి వలెనె అప్పుడు కూడా అధ్యయన పర్యటనలు మరియు పర్యటన డైరీలు సాధారణంగా ఉండేవి. ఆ కాలంలోని పారిశ్రామిక వేత్తలు మరియు సాంకేతిక నిపుణుల ద్వారా తయారుచేయబడిన నమోదులు వారి పద్ధతుల యొక్క అమూల్యమైన వనరులుగా ఉన్నాయి. ఆవిష్కరణల వ్యాప్తికి మరొక మార్గంగా తత్వజ్ఞాన సమాజాల వ్యవస్థ ఉండేది, బర్మింగ్‌హామ్‌లోని లూనార్ సొసైటీ వంటివి, ఈ సంస్థ యొక్క సభ్యులు 'ప్రాకృతిక తత్వం' (అనగా విజ్ఞానం) మరియు తయారీలో దాని అన్వయం గురించి తరచూ సమావేశమయ్యేవారు. లూనార్ సొసైటీ 1765 నుండి 1809 వరకు వర్ధిల్లింది, మరియు వారి గురించి ఈ విధంగా చెప్పబడింది, "వారు, మీరు ఒప్పుకుంటే, పద్దెనిమిదవ శతాబ్ద విప్లవాలలో అన్నిటికంటే గొప్పదైన పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క విప్లవ సంఘం".[16] ఆ విధమైన ఇతర సంఘాలు సంపుటాలకొద్దీ వ్యవహారాలను మరియు నిర్వహణలను ప్రచురించాయి. ఉదాహరణకు, లండన్-కేంద్రంగా ఉన్న రాయల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ నూతన ఆవిష్కరణల సచిత్ర సంకలనంతో పాటు, వాటి గురించిన పత్రాలను తన సాంవత్సరిక ట్రాన్సాక్షన్స్ ‌లో ప్రకటించింది. సాంకేతిక విషయాలను వివరించే ప్రచురణలు కూడా వెలువడ్డాయి. హారిస్ యొక్క లెక్సికన్ టెక్నికమ్ (1704) మరియు అబ్రహాం రీస్ యొక్క సైక్లోపేడియా (1802–1819) వంటి విజ్ఞానసర్వస్వాలు అధిక విలువను కలిగి ఉన్నాయి. సైక్లోపీడియా మంచి చిత్రాలతో, పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క మొదటి అర్ధభాగంలోని శాస్త్రం మరియు సాంకేతికతల గురించి చిత్రాలలో చెక్కబడిన అపరిమిత సమాచారాన్ని కలిగి ఉంది. డిస్క్రిప్షన్స్ డెస్ ఆర్ట్స్ ఎట్ మెటియర్స్ అండ్ డిడెరోట్ యొక్క ఎన్సైక్లోపీడియా చెక్కబడిన ఫలకాలపై విదేశీ పద్ధతులను వివరించింది. 18వ శతాబ్ద చివరి దశాబ్దంలో వస్తువుల తయారీ మరియు సాంకేతికతల గురించి పత్రికా ప్రచురణలు కనిపించడం ప్రారంభమయ్యాయి, వీటిలో అనేకం క్రమంగా కొత్త పేటెంట్‌ల ప్రకటనలను కలిగి ఉన్నాయి. అన్నలెస్ డెస్ మైన్స్ వంటి విదేశీపత్రికలు అధ్యయన పర్యటనలలో బ్రిటిష్ పద్ధతులను పరిశీలించిన ఫ్రెంచ్ ఇంజనీర్ల ప్రయాణాల వివరాలను ప్రచురించాయి. బ్రిటన్‌లో సాంకేతికత పురోగతులు నూలు తయారీ 18వ శతాబ్ద ప్రారంభంలో, తమ స్వంత ప్రాంగణంలో వ్యక్తిగత నిపుణులు వడికి మరియు నేసిన ఉన్నిపై బ్రిటిష్ నూలు తయారీ ఆధారపడి ఉండేది. ఈ వ్యవస్థ ఒక కుటీర పరిశ్రమగా పిలువబడేది. ఉత్తమ పదార్ధాల కొరకు నార మరియు పత్తి కూడా ఉపయోగించబడేవి, వీటిని ఉపయోగించడానికి ముందు చేసే ప్రక్రియ కష్టమైనదిగా ఉండేది, అందువలన ఈ పదార్ధాల నుండి తయారైన వస్తువులు మొత్తం ఉత్పత్తిలో కేవలం ఒక చిన్న నిష్పత్తిగా ఉండేవి. వడికే చక్రం మరియు చేతి మగ్గం యొక్క ఉపయోగం ఈ పరిశ్రమ యొక్క ఉత్పత్తి సామర్ధ్యాన్ని నియంత్రించాయి, అయితే పురోగతులు పెరగడం వలన ఉత్పాదకత ఎంతగా పెరిగిందంటే 19వ శతాబ్ద ప్రారంభ దశాబ్దాలకు బ్రిటిష్ ఎగుమతులలో నేత వస్త్రాలు ఆధిపత్యం వహించాయి. నేత వస్త్రాల ప్రధాన సరఫరాదరుగా భారతదేశం తన స్థానాన్ని కోల్పోయింది. లెవిస్ పాల్, రోలర్ స్పిన్నింగ్ యంత్రానికి మరియు జాన్ వ్యాట్ సహాయంతో బర్మింగ్‌హామ్‌లో అభివృద్ధి పరచిన ఉన్నిని మరింత సమమైన మందంతో తీసే పద్ధతి అయిన ఫ్లయర్-అండ్-బాబిన్ పద్ధతిని పేటెంట్ చేసాడు. పాల్ మరియు వ్యాట్ తమ నూతన రోలింగ్ యంత్రానికి గాడిద యొక్క శక్తిని ఉపయోగించి బర్మింగ్‌హామ్‌లో ఒక మిల్లును ప్రారంభించారు. 1743లో, నార్తాంప్టన్‌లో పాల్ మరియు వ్యాట్ యొక్క యంత్రాలలో ఒకొక్కదానిపై ఐదుగా యాభై కుదురులతో ఒక కార్మార్గారం ప్రారంభించబడింది. ఇది సుమారు 1764 వరకు నడచింది. ఇదే విధమైన మిల్లు డానియెల్ బౌర్న్‌చే లియోమిన్స్టర్‌లో నిర్మించబడింది, కానీ ఇది కాలిపోయింది. లెవిస్ పాల్ మరియు డేనియల్ బౌర్న్ చిక్కుదీయు యంత్రాలను 1748లో పేటెంట్ చేసారు. విభిన్న వేగాలతో ప్రయాణించిన రెండు జతల రోలర్లను ఉపయోగించి, ఇది తరువాతి కాలంలో మొదటి పత్తి వడికే మిల్లులో ఉపయోగించబడింది. లెవిస్ యొక్క ఆవిష్కరణ రిచర్డ్ ఆర్క్ రైట్ ‌చే తన నీటి చట్రంలోను మరియు సామ్యూల్ క్రాంప్టన్‌చే అతని స్పిన్నింగ్ మ్యూల్‌లోను అభివృద్ధి మరియు మెరుగుపరచబడ్డాయి. ఇతర ఆవిష్కర్తలు వడకటంలో గల వేర్వేరు దశలలో (శుభ్రపరచడం, మెలిత్రిప్పడం, వడకటం మరియు చుట్టడం) సామర్ధ్యాన్ని పెంచారు అందువలన దారం యొక్క సరఫరా ఎంతో పెరిగింది, ఇది నాడెలు మరియు మగ్గం లేదా 'చట్రం'తో పురోగమిస్తున్న నేతపరిశ్రమకు సహాయపడింది. వ్యక్తిగత కార్మికుని ఉత్పత్తి గణనీయంగా పెరిగింది, నూతన యంత్రాల ఫలితం ఉద్యోగాలకు ముప్పుగా భావించబడింది, మరియు ప్రారంభ ఆవిష్కర్తలపై దాడులు జరుపబడి, వారి ఆవిష్కరణలు నాశనం చేయబడ్డాయి. ఈ పురోగతులను మూలధనీకరించడానికి అవస్థాపకుల యొక్క ఒక నూతన తరగతి ఏర్పడింది, దీనిలో రిచర్డ్ ఆర్క్ రైట్ అత్యంత ప్రసిద్ధిచెందాడు. ఆయన అనేక ఆవిష్కరణలకు ప్రసిద్ధి చెందాడు, కానీ ఇవి నిజానికి థామస్ హిగ్స్ మరియు జాన్ కే వంటి వారిచే అభివృద్ధిపరచబడ్డాయి; ఆర్క్ రైట్ ఆవిష్కర్తలను పోషించి, వారి ఆలోచనలను పేటెంట్ చేసి, ప్రారంభ ప్రయత్నాలకు ద్రవ్యాన్ని అందించి, యంత్రాలకు రక్షణ కల్పించాడు. ఆయన ఉత్పత్తి ప్రక్రియలను ఒకే కార్మాగారంలోకి తెచ్చిన ఒక పత్తి మిల్లును ప్రారంభించి, మొదట అశ్వ శక్తి దాని తరువాత జల శక్తితో శక్తి వినియోగాన్ని అభివృద్ధిపరచాడు—ఇది నేత తయారీని ఒక యాంత్రిక పరిశ్రమగా తయారుచేసింది. తరువాత కొద్దికాలానికే నూలు యంత్రాలను నడిపించడానికి ఆవిరి శక్తి ఉపయోగించబడింది. లోహశాస్త్రము పారిశ్రామిక విప్లవ కాలపు లోహ పరిశ్రమలలో ముఖ్యమైన మార్పు కలపపై ఆధారపడిన సేంద్రియ ఇంధనాల స్థానాన్ని బొగ్గుపై ఆధారపడిన శిలాజ ఇంధనాలు ఆక్రమించటం. దీనిలో అధికభాగం పారిశ్రామిక విప్లవానికి ముందు, 1678 నుండి క్యుపొలస్ అని పిలువబడే బొగ్గు రివెర్బరేటరీ కొలిమిలను ఉపయోగించి క్లెమెంట్ క్లెర్క్ మరియు ఇతరులచే చేయబడిన ఆవిష్కరణలపై ఆధారపడి జరిగింది. ఇవి ముడిఖనిజంపై పనిచేసి ఆక్సైడ్‌ను లోహంగా క్షయకరణం చేసే, కార్బన్ మోనాక్సైడ్ మంటలచే నడుపబడతాయి. దీనిలో ఉన్న ఒక ప్రయోజనం బొగ్గులోని మలినాలు (సల్ఫర్ వంటివి) లోహంతో చేరకపోవటం. ఈ సాంకేతికత 1678 నుండి సీసంకి మరియు 1687 నుండి రాగికి అనువర్తించబడింది. ఇది 1690లలో ఇనుము కర్మాగారంలో కూడా ఉపయోగించబడింది, కానీ ఈసందర్భంలో రివెర్బరేటరీ కొలిమి వాయు కొలిమిగా పిలువబడింది. లోహ కర్మాగారపు క్యుపోల వేరొక విభిన్న (మరియు తరువాతి కాలపు) ఆవిష్కరణ. ఇది 1709లో కోల్‌బ్రూక్‌డేల్ వద్ద తన విస్ఫోటన కొలిమిలకు ఇంధనంగా కోక్‌ను వాడి ఈ ప్రక్రియలో ముందడుగు వేసిన అబ్రహాం డర్బీచే అనుసరించబడింది. అయినప్పటికీ, అతను తయారుచేసిన కోక్ దుక్క ఇనుము ఎక్కువగా పోత ఇనుము వస్తువులైన కుండలు మరియు పాత్రలు ఉత్పత్తికి ఉపయోగించబడింది. అతను హక్కులు పొందిన పద్ధతిలో తయారుచేసిన పాత్రలు అతని ప్రత్యర్థుల వాటి కంటే పలుచగాను మరియు చౌకగాను ఉండి అతనికి అదనపు ప్రయోజనాన్ని కల్పించాయి. అతని కుమారుడు అబ్రహాం డర్బీ II హార్స్హె మరియు కెట్లే కొలుములను (కోల్‌బ్రూక్‌డేల్ నుండి దూరంలో కాదు) నిర్మించేదాకా కోక్ దుక్క ఇనుమును, కడ్డీ ఇనుము తయారుచేయటానికి 1750ల వరకూ కమ్మరి దుకాణములలో ఉపయోగించేవారు కాదు. అప్పటికి, బొగ్గు దుక్క ఇనుము కంటే కోక్ దుక్క ఇనుము చౌకైంది. లోహకారులకు వినియోగ వస్తువుల తయారీకి కాల్చి సాగదీయవలసిన కడ్డీ ఇనుము అప్పటికి చాలా కాలంగా తయారుచేస్తున్న విధంగా ఇంకా ఫైనరీ కొలిమిల నుండే తయారవుతుండేది. ఏమైనప్పటికీ, తరువాతి సంవత్సరాలలో నూతన పద్ధతులు అవలంబించబడ్డాయి. ఈ రోజుకీ మొట్టమదటిదిగా చెప్పబడేది సుత్తితో కొట్టడం మరియు అణగ ద్రొక్కడం, కానీ ఇది హెన్రీ కోర్ట్ యొక్క పుడ్లింగ్ పద్ధతిచే అధిగమించబడింది. 1785 నుండి, బహుశా సుత్తితో కొట్టడం మరియు అణగ ద్రొక్కడం యొక్క వృద్ధిచేయబడిన రూపం పేటెంట్ పొందటం వలన, బ్రిటిష్ ఇనుప పరిశ్రమ యొక్క ఉత్పత్తి బాగా విస్తరించింది. నూతన పద్ధతులు బొగ్గు ఉపయోగంపై ఏమాత్రం ఆధారపడకపోవటం వలన బొగ్గు వనరుల పరిమితికి ఇవి లోబడలేదు. అప్పటివరకూ, బ్రిటిష్ ఇనుప తయారీదారులు తమ ప్రాంతీయ సరఫరాలకు గణనీయ పరిమాణంలో దిగుమతి చేసుకున్న ఇనుమును ఉపయోగించారు. ఇది ముఖ్యంగా 17వ శతాబ్దం మధ్య మరియు ఆతరువాత స్వీడన్ నుండి మరియు 1720ల చివరినుండి రష్యా నుండి కూడా దిగుమతి అయ్యేది. ఏమైనప్పటికీ, 1785 నుండి బ్రిటన్‌లో, ఇనుము తయారీలో నూతన సాంకేతికత వలన దిగుమతులు తగ్గి, ఆ దేశం కడ్డీ ఇనుముతో పాటుగా చేత ఇనుముతో తయారైన వినియోగ వస్తువుల ఎగుమతిదారుగా మారింది. ఇనుము చౌకగాను మరియు తగినంతగా లభించి, ఇది ఒక భారీ నిర్మాణ పదార్థంగా ఉపయోగపడటంతో 1778లో అబ్రహం డర్బీ III చేత వినూత్న రీతిలో ది ఐరన్ బ్రిడ్జ్ నిర్మాణం జరిగింది. ఖరీదైన వస్తువు మరియు ఇనుము ఉపయోగించలేని చోట మాత్రమే ఉపయోగించే ఉక్కు యొక్క ఉత్పత్తిలో మెరుగుదల చోటుచేసుకొని పరికరాలు మరియు స్ప్రింగులు వంటి అత్యాధునికమైన వాటిని తయారుచేయుటకు ఉపయోగపడింది. బెంజమిన్ హన్ట్స్‌మన్ 1740లలో తన మూస ఉక్కు పద్ధతిని అభివృద్ధి చేశాడు. దీనికి ముడి పదార్థం అయిన బ్లిస్టర్ ఉక్కు, సిమెన్టేషన్ పద్ధతిలో తయారవుతుంది. చౌకగా ఇనుము మరియు ఉక్కు లభించటం బాయిలర్లు మరియు ఆవిరి యంత్రముల అభివృద్ధికి తద్వారా రైలు మార్గాలకు దోహదపడింది. యంత్ర పరికరాలలో మెరుగుదలలు ఇనుము మరియు ఉక్కుతో ఎక్కువ నాణ్యతతో పనిచేయటానికి సహాయపడి బ్రిటన్ యొక్క పారిశ్రామిక అభివృద్ధిని వేగవంతం చేశాయి. గనుల త్రవ్వకం బ్రిటన్‌లో బొగ్గు త్రవ్వకం, ప్రత్యేకించి సౌత్ వేల్స్‌లో ముందుగా ప్రారంభమైంది. ఆవిరి యంత్రానికి పూర్వం, బొగ్గును తవ్వి వదలివేయబడిన గోతులు తరచుగా ఉపరితలం వెంట వుండే బొగ్గు పొరవలన లోతు తక్కువైన బెల్ పిట్స్ గా ఉండేవి. ఇతర సందర్భాలలో, భూవిజ్ఞానశాస్త్ర అనుకూలత ఉన్నట్లయితే, ఒక కొండ ప్రక్కనుంచి తవ్వే ఎడిట్ లేదా డ్రిఫ్ట్ మైన్ పద్ధతుల ద్వారా తవ్వబడుతుంది. కొన్ని ప్రాంతాలలో షాఫ్ట్ మైనింగ్ జరుగుతుంది, కానీ నీటిని తొలగించే సమస్య దీనికి ఒక పరిమిత కారకం అవుతుంది. ఇది బకెట్ల కొద్దీ నీటిని షాఫ్ట్ వరకు లేదా ఒక ఖాళీ వరకు ( ఒక కొండలోకి గని కోసం తవ్వబడిన సొరంగం) తోడివేయటం ద్వారా జరిగేది. ఏ సందర్భంలోనైనా, నీటిని ఒక ఎత్తులో ఉన్న ప్రవాహంలోకి లేదా కందకంలోకి పంపిస్తే అక్కడనుండి భూమ్యాకర్షణ ప్రభావంతో దూరంగా ప్రవహిస్తుంది. ఆవిరి యంత్రం కనుగొనబడటంతో దానివలన నీటిని తొలగించటం సులభమై షాఫ్ట్‌లను లోతులో ఏర్పాటు చేయటం సాధ్యమై తద్వారా ఎక్కువ బొగ్గును తీయటం సాధ్యమైంది. ఇవి పారిశ్రామిక విప్లవానికి ముందు ప్రారంభమైన మార్పులు, కానీ 1770ల నుండి జేమ్స్ వాట్ యొక్క అధిక నైపుణ్యంగల ఆవిరి యంత్రాన్ని వాడటంతో యంత్రముల ఇంధన ఖర్చులు తగ్గి, గనులు లాభదాయకంగా మారాయి. లోపలి బొగ్గు పొరలలో ఫైర్ డామ్ప్ (బొగ్గు గనిలో మీథేన్ వాయువు గాలితో కలిసి మండటం) వలన బొగ్గు గని పని చాలా ప్రమాదకరమైనది. 1816లో సర్ హంఫ్రీ డెవీచేత మరియు విడిగా జార్జ్ స్టీఫెన్సన్‌చేత కనుగొనబడిన రక్షణ దీపం వలన కొంత స్థాయి వరకూ రక్షణ కల్పించబడింది. ఏమైనప్పటికీ, ఈ దీపాలు త్వరలోనే ప్రమాదకరంగామారి బలహీన కాంతిని ఇవ్వటంతో ప్రారంభంలోనే వైఫల్యంచెందాయి. ఫైర్ డామ్ప్ పేలుడులు కొనసాగి, తరచుగా బొగ్గు ధూళి పేలుడులు జరిగి, 19వ శతాబ్దం అంతటా మరణాలు పెరుగుతూవచ్చాయి. రాళ్ళు పడిపోవటం వలన మరణాల రేటు అధికంగా ఉండి, పని చేసే పరిస్థితులు చాలా దుర్భరంగా ఉండేవి. ఆవిరి శక్తి స్థిర ఆవిరి యంత్రం యొక్క ఆవిష్కరణ పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క ప్రారంభదశ ముఖ్య అభివృద్ధికారకం; ఏమైనప్పటికీ, పారిశ్రామిక విప్లవ కాలంలో అత్యధిక కాలం, ఎక్కువ పరిశ్రమలు వాయు మరియు నీటి శక్తితోపాటు చిన్న యంత్రాలను నడపటానికి అశ్వం-మరియు మనిషి-సామర్ధ్యంపైనే ఆధారపడ్డాయి. ఆవిరి శక్తిని పారిశ్రామిక ప్రయోజనానికి ఉపయోగించే నిజమైన మొదటి ప్రయత్నం 1698లో థామస్ సవేరిచే జరుపబడింది. అతడు లండన్‌లో ఒక తక్కువ-పైకెత్తు మిశ్రిత శూన్య మరియు పీడన నీటి పంపును నిర్మించి పేటెంట్‌ను పొందాడు, ఇది ఒక ఆశ్వ సామర్ధ్యం (hp) శక్తిని ఉత్పత్తి చేసి అనేక నీటి పనులలో ఉపయోగించబడి కొన్ని గనులలో ప్రయత్నించబడింది (అందుకే దాని "బ్రాండ్ నేమ్", ది మైనర్స్ ఫ్రెండ్ ), కానీ ఇది ఎత్తుకు తోడటంలో పరిమితి కలిగిఉండటం మరియు బాయిలర్ పేలుడుకి అనువుగా ఉండటంతో ఇది విజయవంతం కాలేదు. 1712కి ముందు థామస్ న్యూకొమెన్ చేత మొట్టమొదటి సురక్షితమైన మరియు విజయవంతమైన ఆవిరి ఆధారిత శక్తి కేంద్రం ప్రారంభించబడింది. సవేరితో సంబంధం లేకుండా న్యూకొమెన్ తన స్వంతంగా న్యూకొమెన్ ఆవిరి యంత్రం తయారుచేసినప్పటికీ, సవేరి విస్తృత పరిధిగల పేటెంట్‌ను పొందటంతో, న్యూకొమెన్ మరియు అతని సహచరులు అతనితో ఒక ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకొని, 1733 వరకూ దానిని ఉమ్మడి పేటెంట్ క్రింద విక్రయం నడిపారు.[17][18] న్యూకొమెన్ యొక్క యంత్రం అప్పటికి 30 సంవత్సరాల క్రితం పాపిన్ చేసిన ప్రయోగాలపై ఆధారపడి, ఒక ముషలకము మరియు స్థూపము కలిగి, దాని ఒక చివర ముషలకం పైన వాతావరణంలోకి తెరువబడిఉంటుంది. భూమ్యాకర్షణ- ప్రేరిత ఎగువఘాతం జరిగినపుడు, వాతావరణ పీడనానికి కొద్దిగా ఎక్కువ పీడనంలో ఉన్న ఆవిరి (బాయిలర్ భరించగలిగేదిగా ఉండాలి) ముషలకం క్రింద ఉన్న స్థూపం యొక్క దిగువ అర్ధ భాగంలోకి పంపబడుతుంది; ఈ ఆవిరిలోకి చల్లని నీటి తుంపర పంపబడి అది ద్రవీకరణ చెందటం వల్ల ఆవిరి అంతరాళంలో పాక్షిక శూన్యం ఏర్పడుతుంది; ముషలకానికి ఇరువైపులా వాతావరణం మరియు శూన్య ప్రదేశాల మధ్య పీడన వ్యత్యాసం దానిని స్థూపంలోనికి స్థానభ్రంశం చెందిస్తుంది, దానితో ఒక ఊగుతున్న లోహ దండం యొక్క రెండవ కొన పైకిలేచి దానికి సంధానించి ఉన్న గనిరంధ్రంలోకి ఉన్న భూమ్యాకర్షణ-ప్రేరేపిత పరస్పర బలాధార పంపులను ముందుకు కదుపుతుంది. యంత్రం యొక్క దిగువ ఘాతం పంపును పైకిలేపి, పంపును పైకి క్రిందికి కదపటానికి ప్రేరేపిస్తుంది. ప్రారంభంలో దశలు చేతితో నియంత్రించబడ్డాయి, కానీ పది సంవత్సరాలలోనే ఒక క్రమపరచే యాంత్రీకరణ కనుగొనబడి ఊగుతున్న లోహదండం నుండి వ్రేలాడే నిలువైన ప్లగ్ ట్రీ యంత్రాన్ని స్వయం-చోదితంగా చేసింది. బ్రిటన్‌లో అనేక న్యూకొమెన్ యంత్రాలు, వీటిని ఉపరితలంపై ఉంచి, ఇంతకు ముందు పనిచేయలేని లోతైన గనుల నుండి తోడివేయడానికి విజయవంతంగా ఉపయోగించబడ్డాయి; ఇవి తమ నిర్మాణానికి మరియు ఉత్పాదనకు పెద్ద మొత్తంలో మూలధనం అవసరమైన భారీ యంత్రాలు5hp (3.7kW). ఆధునిక ప్రమాణాల ప్రకారం ఇవి ఏ మాత్రం సామర్ధ్యం లేనివి, అయితే బొగ్గు చౌకగా లభించే గనుల వద్ద ఉపయోగించినపుడు, గనులలో లోతుకు వెళ్ళడానికి వీలు కల్పించి బొగ్గు తవ్వకంలో విస్తరణకు తోడ్పడ్డాయి. వాటిలో లోపాలు ఉన్నప్పటికీ, న్యూకొమెన్ యంత్రాలు విశ్వసనీయంగా మరియు నిర్వహణకు తేలికగా ఉండి 19వ శతాబ్ద ప్రారంభ దశాబ్దాల వరకు బొగ్గుగనులలో ఉపయోగించబడ్డాయి. 1729లో న్యూకొమెన్ మరణించేనాటికి, అతని యంత్రాలు 1722లో (మొదట) హంగరీకి, జర్మనీ, ఆస్ట్రియా, మరియు స్వీడన్‌లకు విస్తరించాయి. 1733లో ఉమ్మడి పేటెంట్ ముగిసే నాటికి మొత్తం 110 నిర్మించబడ్డాయని, వీటిలో 14 విదేశాలలో ఉన్నాయని తెలిసింది. 1770లలో, ఇంజనీర్ జాన్ స్మేటన్ కొన్ని అతి పెద్ద నమూనాలను నిర్మించి, అనేక మెరుగుదలలను ప్రవేశపెట్టాడు. 1800 నాటికి మొత్తం 1,454 యంత్రాలు నిర్మించబడ్డాయి.[19] జేమ్స్ వాట్‌చే క్రియాశీలక నియమాలలో ఒక మౌలిక మార్పు ప్రవేశపెట్టబడింది. మాత్త్యూ బౌల్టన్ యొక్క సన్నిహిత సహకారంతో, 1778 నాటికి అతను తన ఆవిరి యంత్రానికి పరిపూర్ణత సాధించడంలో విజయవంతమయ్యాడు, దీనికి వరుసగా సమూల మార్పులు చేయబడ్డాయి, వీటిలో ముఖ్యమైనవి, స్థూపం యొక్క పై భాగాన్ని మూసివేయడం ద్వారా వాతావరణ పీడనానికి బదులుగా తక్కువ పీడనం కలిగిన ఆవిరి ముషలకం యొక్క పై భాగాన్ని నెట్టివేసేటట్లు చేయడం, ఒక ఆవిరి జాకెట్‌ను ఉపయోగించడం మరియు ఆవిరి ద్రవీకరణ ప్రదేశం విడిగా ఉంచడం ఉన్నాయి. దీనర్ధం స్థూపంలో ఎక్కువ స్థిరమైన ఉష్ణోగ్రతను ఉండేలా చేయటం మరియు వాతావరణ పరిస్థితులనుబట్టి యంత్రం యొక్క సామర్ధ్యం మారకుండా ఉంటుంది. ఈ మెరుగుదలలు యంత్రం యొక్క సామర్ధ్యాన్ని ఐదోవంతు పెంచి, బొగ్గు ఖర్చులో 75% ఆదా చేశాయి. ఒక భ్రమణ చక్రాన్ని నడపటానికి వాతావరణ యంత్రాన్ని తేలికగా ఉపయోగించలేము, అయితే వస్బోరౌ మరియు పికార్డ్‌లు 1780 నాటికి ఆవిధంగా చేయటంలో విజయం సాధించారు. ఏమైనప్పటికీ 1783 నాటికి ఎక్కువ పొదుపైన వాట్ ఆవిరి యంత్రం ద్వంద్వ-చర్య భ్రమణ రకానికి చెందినదిగా పూర్తి స్థాయిలో అభివృద్ధి చేయబడింది, అంటే దానిని ఒక కర్మాగారం లేదా మిల్లు యొక్క భ్రమణ యంత్రాలను నడపటానికి నేరుగా ఉపయోగించవచ్చు. వాట్ యొక్క రెండు ప్రాధమిక రకాల యంత్రములు వ్యాపారపరంగా విజయం సాధించాయి, మరియు 1800నాటికి, బౌల్టాన్ & వాట్ సంస్థ 164 పరస్పర చోదిత పంపులతో, 24 పనిచేస్తున్న విస్ఫోటక కొలిమిలతో, 308 శక్తి సరఫరా మిల్లు యంత్రాలతో మొత్తం 496 యంత్రాలను నిర్మించింది; అధికభాగం యంత్రాలు 5 నుండి 10hp (7.5kW) ఉత్పత్తి చేశాయి. కోత పరికరం వంటి యంత్ర పరికరముల అభివృద్ధి, ఈ ఇంజనుల చేత నడుపబడే యంత్రముల తయారీ యొక్క ప్రణాళిక మరియు రూపకల్పన వలన, యంత్ర పరికరాల యొక్క అన్ని లోహ భాగాలు తేలికగా మరియు కచ్చితంగా కోయటం సాధ్యమై దానివల్ల మరింత భారీ మరియు సామర్ధ్యంగల యంత్రాలను నిర్మించటం సాధ్యమైంది. దాదాపు 1800 వరకూ, దండ యంత్ర రూపమే ఆవిరి యంత్రం యొక్క అత్యంత సాధారణ శైలిగా ఉండేది, ఇది ఒక రాతి లేదా ఇటుక ఇంజను-గృహంలో అంతర్భాగమై నిర్మితమయ్యేది, కానీ త్వరలోనే టేబుల్ ఇంజన్ వంటి వివిధ రూపాల సొంత-పట్టు కలిగిన క్లుప్తమైన (తేలికగా తొలగించగలిగేవి, అయితే చక్రాల మీద కాదు) యంత్రములు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. 19వ శతాబ్దపు అనటానికి, కార్నిష్ ఇంజనీర్ రిచర్డ్ ట్రెవితిక్, మరియు అమెరికన్, ఆలివర్ ఎవాన్స్‌లు అధిక పీడన ద్రవీకరణం చెందని ఆవిరి యంత్రాలు, వాతావరణ ప్రభావానికి లోనుకానివి నిర్మించటం ప్రారంభించారు. దీనివల్ల ఒక ఇంజను మరియు బాయిలర్ కలిపి ఒకే భాగంగా, రోడ్డు మరియు రైలు లోకోమోటివ్‌లపై మరియు స్టీమ్ బోట్స్‌పై ఇమిడిపోగల విధంగా తయారుచేయటం సాధ్యమైంది. 19వ శతాబ్దపు ప్రారంభంలో వాట్ యొక్క పేటెంట్ కాలం ముగిసిన తర్వాత, అనేకమంది ఆవిష్కర్తలు మరియు ఇంజనీర్లచేత అనేక మార్పులకు లోనైంది. రసాయనాలు భారీ స్థాయిలో రసాయనాల ఉత్పత్తి పారిశ్రామిక విప్లవ కాలంలో ఒక ముఖ్యమైన అభివృద్ధి. వీటిలో 1746లో ఆంగ్లేయుడైన జాన్ రోబక్ (జేమ్స్ వాట్ యొక్క మొదటి భాగస్వామి) చేత సీసపు కోష్టికా విధానంలో సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం తయారీ మొట్టమొదటిది. అతడు అంతకుముందు దాకా వాడబడుతున్న ఖరీదైన గాజు పాత్రల స్థానంలో, సాపేక్షంగా తక్కువ ఖరీదైన మేకులతో అతుకబడిన సీసపు పలకలతో తయారైన కోష్టికాలను ప్రవేశపెట్టి ఉత్పాత్తిని భారీగా పెంచగలిగాడు. ప్రతిసారీ కొద్ది మొత్తంలో తయారుచేయటానికి బదులుగా, ప్రతి కోష్టికంలో కనీసం పదిరెట్ల అధిక స్థాయిలో దాదాపు 100 pounds (50kg) తయారు చేయగలిగాడు. భారీ స్థాయిలో క్షార ఉత్పత్తి కూడా ఒక ముఖ్యమైన లక్ష్యంగా ఉండి, 1791లో నికొలస్ లెబ్లాన్క్ సోడియం కార్బోనేట్ తయారీకి ఒక పద్ధతిని కనుగొనటంలో విజయం సాధించాడు. లెబ్లాన్క్ పద్ధతిలో సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం సోడియం క్లోరైడ్‌తో చర్య జరిపి సోడియం సల్ఫేట్ మరియు హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం ఏర్పడతాయి. సోడియం సల్ఫేట్ సున్నపురాయి (కాల్షియం కార్బోనేట్) మరియు బొగ్గుతో కలిపి వేడిచేసినపుడు సోడియం కార్బోనేట్ మరియు కాల్షియం సల్ఫైడ్‌ల మిశ్రమం ఏర్పడుతుంది. నీటితో కలపటంవల్ల సోడియం కార్బోనేట్ నీటిలో కరిగి కాల్షియం సల్ఫైడ్ నుండి వేరు చేయబడుతుంది. ఈ పద్ధతి అధిక పరిమాణంలో కాలుష్యాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది (హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం ప్రారంభంలో గాలిలోకి వదిలివేయబడేది, మరియు కాల్షియం సల్ఫైడ్ ఉపయోగంలేని ఉత్పత్తి). ఐనప్పటికీ, ఈ సంశ్లిష్ట బట్టల సోడా అంతకుముందు ప్రత్యేకంగా దాని ముఖ్య వనరులైన (బరిల్ల) లేదా కెల్ప్‌లను కాల్చుట ద్వారా తయారుచేసే పద్ధతి కంటే ఆర్థికంగా పొదుపైనదిగా నిరూపించబడినది,[20] మరియు హార్డ్ వుడ్ పొడి నుండి తయారుచేసే పొటాష్ (పొటాషియం కార్బోనేట్) కంటే కూడా. ఈ రెండు రసాయనాలు చాలా ముఖ్యమైనవి, ఎందుకంటే వీటివల్ల అనేక తక్కువ స్థాయి ప్రక్రియల బదులుగా ఇతర ఖర్చు-తక్కువ మరియు నియంత్రిత పద్ధతుల ఆవిష్కరణల పర్వం ప్రారంభమైంది. గాజు, నూలు, సబ్బు, మరియు కాగితపు పరిశ్రమలలో సోడియం కార్బోనేట్ అనేక విధాలుగా ఉపయోగపడుతుంది. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం యొక్క ప్రారంభ ఉపయోగాలలో ఇనుము మరియు ఉక్కు పిక్లింగ్ (తుప్పు తొలగించటం), మరియు బట్టను విరంజనం చేయటం వంటివి ఉన్నాయి. ఫ్రెంచ్ రసాయన శాస్త్రవేత్త క్లాడే లూయిస్ బెర్తోల్లెట్ ఆవిష్కరణల ఆధారంగా సుమారు 1800 నాటికి స్కాటిష్ రసాయన శాస్త్రవేత్త ఛార్లెస్ టెన్నంట్ చేత విరంజన పొడి (కాల్షియం హైపోక్లోరైట్) తయారుచేయబడటం, అప్పటికి అమలులో ఉన్న సాంప్రదాయ పద్ధతి ప్రకారం నూలును క్షారము లేదా పుల్లని పాలలో నానబెట్టిన తర్వాత విరంజన క్షేత్రాలలో అనేకమార్లు ఎండబెట్టవలసిన ప్రక్రియ యొక్క కాలాన్ని నాటకీయంగా తగ్గించి (నెలల నుండి రోజులకు) ఈ ప్రక్రియను విప్లవాత్మకంగా మార్చివేసింది. సెయింట్ రోలొక్స్, నార్త్ గ్లాస్గోవ్ లోని టెన్నంట్ యొక్క కర్మాగారం ప్రపంచంలోకెల్లా అతి పెద్ద రసాయన కర్మాగారంగా నిలిచింది. 1824లో ఒక తాపీ పనివాని దశనుండి నిర్మాణదారుడిగా ఎదిగిన బ్రిటిష్ జాతీయుడైన జోసెఫ్ ఆస్ప్డిన్, పోర్ట్ ల్యాండ్ సిమెంట్ తయారీకి ఒక రసాయన పద్ధతికి హక్కులు పొందటం నిర్మాణరంగ వ్యాపారాలలో ముఖ్య పురోగతి. ఈ పద్ధతిలో మన్ను మరియు సున్నపు రాయిల మిశ్రమాన్ని1,400°C (2,552°F) దాకా సింటెరింగ్ చేసి, తదుపరి మెత్తని పొడిగా విసరిన తరువాత దానిని నీరు, ఇసుక మరియు కంకరతో కలిపి కాంక్రీట్ తయారు చేయటం జరుగుతుంది. చాలా సంవత్సరాల తర్వాత థేమ్స్ టన్నెల్ నిర్మాణానికి ప్రఖ్యాత ఆంగ్లేయ ఇంజనీరు అయిన మార్క్ ఇసాంబర్డ్ బృనేల్ చేత పోర్ట్ ల్యాండ్ సిమెంట్ ఉపయోగించ బడింది.[21] ఒక తరం తర్వాత లండన్ మురుగునీటి వ్యవస్థ నిర్మాణంలో సిమెంట్ భారీ పరిమాణంలో ఉపయోగించబడింది. యంత్ర పరికరాలు యంత్ర పరికరములు లేకుండా పారిశ్రామిక విప్లవం వృద్ధి చెందేది కాదు, దీనికి కారణం ఉత్పాదక యంత్రములను తయారు చేయుటకు ఇవి అవసరమైనవి. ఇవి వాటి మూలాలను 18వ శతాబ్దములో గడియారములు మరియు చేతి గడియారముల తయారీదారుల చేత మరియు చిన్న యంత్రముల సామూహిక-ఉత్పత్తికి అవసరమైన వాటిని తయారుచేసే శాస్త్ర పరికరాల తయారీదారుల చేత అభివృద్ధి చేయబడిన పరికరాలలో కలిగిఉన్నాయి. ప్రారంభ నూలు యంత్రాల యంత్ర భాగాలు వాటిలో లోహపు ఇరుసులు మరియు చలనము కలిగించే భాగాలను కలిగి ఉండటము చేత వాటిని కొన్నిసార్లు 'గడియారపు పని'గా పిలిచేవారు. నూలు యంత్రాల తయారీకి అవసరమైన వృత్తి నిపుణులు ఈ రంగాలనుండి లభించటమే కాక ఆధునిక ఇంజనీరింగ్ పరిశ్రమకు ఇది మూలంగా ఉంది. యంత్రములు వివిధ వృత్తినిపుణుల చేత తయారుచేయబడేవి— చెక్క చట్రాలను వడ్రంగులు, మరియు లోహ భాగాలను లోహకారులు మరియు తరిమొన పెట్టువాళ్ళు తయారు చేసేవారు. ఉత్పత్తిని యంత్ర పరికరాలు ఏవిధంగా మార్చివేశాయో తెలిపే ఒక మంచి ఉదాహరణ 1830లో బర్మింగ్‌‌హామ్, ఇంగ్లాండ్‌లో జరిగింది. జోసెఫ్ గిల్లోట్, విలియం మిచెల్ మరియు జేమ్స్ స్టీఫెన్ పెర్రిలచే ఒక నూతన యంత్ర ఆవిష్కరణ దృఢమైన, చౌకైన ఉక్కు కలము పాళీల సామూహిక ఉత్పత్తికి దోహదపడింది; ఇది శ్రమతో మరియు ఖర్చుతో కూడుకున్నదిగా ఉండేది. లోహంతో చేతిపని చేయటం కష్టం కావటం మరియు యంత్ర పరికరాలు లేకపోవటం వలన, లోహాన్ని ఉపయోగించటం అతి తక్కువ స్థాయిలో ఉండేది. చెక్క చట్రములో ఉష్ణోగ్రత మరియు ఆర్ద్రతల ప్రభావంతో కొలతలలో మార్పులు రావటమనే అసౌకర్యం ఉంది మరియు వివిధ అతుకులు కాలంతో పాటు సాగతీతకు (పని చేయటం వలన వదులు కావటం) గురి అవుతాయి. పారిశ్రామిక విప్లవం పురోగతితోపాటు, లోహ చట్రాలతో కూడిన యంత్రములు సాధారణమయ్యాయి, కానీ వాటిని చౌకగా తయారుచేయటానికి యంత్ర పరికరాల అవసరంఉంది. యంత్ర పరికరాలు రావటానికి ముందు, ప్రాధమిక చేతి పరికరాలైన సుత్తులు, ఆకురాళ్ళు, తురుముడు సాధనాలు, రంపములు మరియు ఉలులతో లోహపు పని జరిగేది. చిన్న లోహపు భాగాలు వీటితో సులువుగా తయారు చేయవచ్చు, కానీ భారీ యంత్ర భాగాల విషయంలో, తయారీ శ్రమ మరియు ఖర్చులతో కూడుకున్నది. వృత్తిపనివారి చేత ఉపయోగించబడే వర్క్‌షాపు తరిమొన సాధనములను ప్రత్యేకించితే, ప్రారంభ ఆవిరి యంత్రములలో దీర్ఘ-వ్యాసపు స్థూపాలను తొలుచుటకు ఉపయోగించే స్థూప తొలుచు యంత్రము మొట్టమొదటి భారీ యంత్ర పరికరం. 19వ శతాబ్దపు మొదటి దశాబ్దాలలో ప్లానింగ్ యంత్రము, స్లాటింగ్ యంత్రము మరియు షేపింగ్ యంత్రములు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. ఈకాలంలోనే మిల్లింగ్ యంత్రం కనుగొనబడినప్పటికీ, రెండవ పారిశ్రామిక విప్లవం వరకు దీనిని ఒక ముఖ్యమైన వర్క్‌షాప్ పరికరంగా అభివృద్ధి చేయలేదు. యంత్ర పరికరాల అభివృద్ధిలో సైనిక రంగపు ఉత్పత్తి యొక్క హస్తం కూడా ఉంది. 19వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో యంత్ర పరికరాల తయారీదారులకు శిక్షణ ఇచ్చిన హెన్రీ మాడ్స్లె, రాయల్ అర్సెనల్, వూల్విచ్‌లో నియమింపబడ్డాడు, యువకుడుగా ఇతడు వెర్బ్రుగ్గన్స్ చేత తయారు చేయబడి మరియు పని చేయబడిన ఫిరంగికి రంధ్రం చేయటానికి వాడే గుర్రాలతో-లాగబడే భారీ చెక్క యంత్రాలను పర్యవేక్షించాడు. అతడు తర్వాత లోహపు తాళాల తయారీలో జోసెఫ్ బ్రమాకు పనిచేసి, త్వరలోనే తను స్వంతంగా పని చేసుకోవటం ప్రారంభించాడు. పోర్ట్స్‌మౌత్ బ్లాక్ మిల్స్‌లో రాయల్ నేవీ కోసం ఓడల కప్పీ దిమ్మల తయారీకి ఉపయోగించే యంత్రాలను తయారు చేయటానికి నియమించబడ్డాడు. ఇవన్నీ లోహంతో చేసినవి మరియు సామూహిక ఉత్పత్తిలో మొదటివి మరియు పరస్పర మార్పిడికి అనువైనవిగా తయారు చేయబడిన భాగాలు కలవి. నిలకడ యొక్క అవసరం గురించి మాడ్స్లె నేర్చుకున్న పాఠాలు మరియు యంత్ర పరికరాల అభివృద్ధికి అతను అనుసరించిన కచ్చితత్వం, అతని వర్క్‌షాపులలో తన పనితనాన్ని కొనసాగించటానికి రిచర్డ్ రాబర్ట్స్, జోసెఫ్ క్లెమెంట్ మరియు జోసెఫ్ విట్వర్త్ వంటి ఒక తరం వారికి శిక్షణ ఇవ్వటానికి దోహదపడ్డాయి. డెర్బీకి చెందిన జేమ్స్ ఫాక్స్ లీడ్స్‌కు చెందిన మాథ్యూ ముర్రే వలెనే శతాబ్దపు మొదటి మూడవ భాగంలో లాభదాయక యంత్ర పరికరాల ఎగుమతి వ్యాపారాన్ని కలిగి ఉన్నారు. రాబర్ట్స్ మంచి నాణ్యత కలిగిన యంత్ర పరికరాలను తయారు చేసేవాడు మరియు కచ్చితమైన వర్క్‌షాప్ ప్రమాణానికి అవసరమైన పని నిర్వహణ పరికరాలు మరియు ప్రమాణాలు ఉపయోగించటంలో మార్గదర్శిగా ఉన్నాడు. గ్యాస్ లైటింగ్ పారిశ్ర్రామిక విప్లవ చివరి భాగపు మరియొక భారీ పరిశ్రమ గ్యాస్ లైటింగ్. వేరే ప్రాంతంలో ఇతరులు ఇలాంటి ఆవిష్కరణను చేసినప్పటికీ, భారీ పరిమాణంలో దీనిని ప్రవేశపెట్టిన పనితనం మాత్రం బర్మింగ్‌హామ్ ఆవిరి యంత్రం మార్గదర్శులైన బౌల్టన్ అండ్ వాట్ యొక్క ఉద్యోగి అయిన విలియం ముర్డోక్ లది. ఈ పద్ధతిలో కొలుములలో భారీ స్థాయిలో బొగ్గుని వాయువీకరణ చేయటం, వాయువుని శుభ్రపరచటం (సల్ఫర్, అమ్మోనియా, మరియు భార హైడ్రోకార్బన్లు తొలగించుట), దానిని నిల్వ చేసి పంపిణీ చేయుట వంటి దశలు ఉన్నాయి. గ్యాస్ లైటింగ్ యొక్క మొదటి సేవా కేంద్రాలు 1812-20ల మధ్య లండన్‌లో స్థాపించబడ్డాయి. అవి త్వరలోనే UKలోని బొగ్గు యొక్క ముఖ్య వినియోగదారులలో ఒకటిగా మారాయి. సాంఘిక మరియు పారిశ్రామిక సంస్థలపై గ్యాస్ లైటింగ్ ప్రభావాన్ని చూపింది, ఎందుకంటే దీనివల్ల కర్మాగారాలు మరియు దుకాణములు కొవ్వు లేదా చమురు దీపాలు వాడినప్పటికంటే ఎక్కువ కాలం తెరచి ఉంచబడటానికి అవకాశం ఏర్పడింది. వీటి పరిచయం వల్ల నగరాలలో మరియు పట్టణాలలో రాత్రి జీవితం వర్ధిల్లి ఇంతకుముందు కంటే వాటి లోపలి భాగాలు మరియు వీధులు ఎక్కువగా కాంతివంతం చేయబడ్డాయి. గాజు తయారీ 19వ శతాబ్దపు ప్రారంభంలో ఐరోపాలో స్థూప పద్ధతి అని పిలవబడే ఒక నూతన పద్ధతి గాజు తయారీకి కనుగొనబడింది. 1832లో, ఈ పద్ధతి ఛాన్స్ బ్రదర్స్‌చే పలక గాజు తయారు చేయటానికి ఉపయోగించబడింది. వారు కిటికీ మరియు పలక గాజు ఉత్పత్తిలో అగ్రగాములయ్యారు. ఈ రకమైన అభివృద్ధి ఆటంకం లేని పెద్ద గాజు పలకల తయారీకి దోహదపడి, భవనాంతరాలలో స్థల ప్రణాళికతో పాటు భవనాల కిటికీల నిర్మాణకళను నిరాటంకమైనదిగా చేసింది. పలక గాజును ఒక నూతన మరియు కల్పనాత్మకంగా వినియోగించిన విశేష నిర్మాణ ఉదాహరణ ది క్రిస్టల్ పాలెస్. కాగిత యంత్రం ఒక తీగ చట్రం యొక్క ఉచ్చుపై అతుకులు లేకుండా కొనసాగే కాగితపు ఉత్పత్తికి ఉపయోగపడే యంత్రంపై 1798లో ఫ్రాన్స్‌లో సెయింట్-లేగర్ డిడాట్ కుటుంబానికి పనిచేసిన నికొలస్ లూయిస్ రాబర్ట్‌చే హక్కులు పొందబడ్డాయి. కాగిత యంత్రం లండన్‌లో వ్రాత సంబంధ వస్తు సామగ్రి వ్యాపారులు, ఆర్థిక సహకారులు, సోదరులు అయిన సీలే మరియు హెన్రీ ఫొర్డ్రినియెర్ పేరు మీదుగా ఫొర్డ్రినియెర్ అని పిలువబడుతుంది. చాలా రకాలుగా మార్పులుపొంది గొప్పగా మెరుగుపరచబడినప్పటికీ, ఫొర్డ్రినియెర్ యంత్రం కాగితపు ఉత్పత్తికి ఉన్న పద్ధతులలో ఈనాటికీ ముఖ్యమైనదిగా ఉంది. వ్యవసాయంపై ప్రభావాలు బ్రిటిష్ వ్యవసాయ విప్లవాన్ని ముందుకు నడిపించడంలో యంత్రాల యొక్క ఆవిష్కరణ ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. పారిశ్రామిక విప్లవానికి శతాబ్దాల ముందే వ్యవసాయ అభివృద్ధి ప్రారంభమైంది మరియు 18వ శతాబ్దం యొక్క పారిశ్రామిక మిల్లులకు కావలసిన శ్రామికులను వ్యవసాయ పనుల నుండి పంపడంలో ఇది ఒక పాత్ర వహించి ఉండవచ్చు. పరిశ్రమలలో విప్లవం ఊపందుకోవడంతో యంత్రాల క్రమం అందుబాటులోకి వచ్చి ఎప్పటికంటే తక్కువ మంది శ్రామికులతో ఆహార ఉత్పత్తి పెరిగింది. 1701లో కనుగొనబడిన జెత్రో తుల్ యొక్క విత్తనాలు నాటే యంత్రం ఒక భూభాగం మొత్తంలో విత్తనాలు సమర్ధవంతంగా నాటగల విత్తనయంత్రం. 1730 నాటి జోసెఫ్ ఫోల్జమ్బే యొక్క రోతేర్హం నాగలి, మొట్టమొదటిసారిగా వాణిజ్యపరంగా విజయవంతమైన నాగలి.[22] 1784 నాటి ఆండ్రూ మైకేల్ యొక్క నూర్చే యంత్రం అనేక మంది వ్యవసాయ కార్మికులకు చివరి అసహనంగా మారి 1830 నాటి స్వింగ్ రయట్స్ యొక్క వ్యవసాయ విప్లవానికి దారితీసింది. బ్రిటన్‌లో రవాణా పారిశ్రామిక విప్లవ ప్రారంభంలో, దేశీయ రవాణా జల రవాణాకు అనుకూలమైన నదులు మరియు రహదారుల ద్వారా జరిగేది, సముద్రం ద్వారా భారీ వస్తువులను తరలించడానికి తీరప్రాంత ఓడలు వినియోగించబడేవి. తరువాత నౌకాయానం కొరకు రైలు మార్గాలు మరియు వేగన్ మార్గాల ద్వారా బొగ్గు నదుల వద్దకు చేర్చబడేది, అయితే కాలువలు ఇంకా నిర్మించబడలేదు. భూభాగంపై జంతువులు చలన శక్తిని అందించగా, తెరచాపలు సముద్రంపై చలన శక్తిని అందించాయి. పారిశ్రామిక విప్లవం బ్రిటన్ యొక్క రవాణా అవస్థాపనను, సుంకం చెల్లించే రహదారుల అనుసంధానం, కాలువలు మరియు జలమార్గ అనుసంధానం, మరియు ఒక రైల్వే అనుసంధానంతో మెరుగుపరచింది. ముడిపదార్ధాలు మరియు తయారైన వస్తువులు గతంలో కంటే త్వరగా మరియు చౌకగా తరలించబడ్డాయి. మెరుగైన రవాణా వ్యవస్థ నూతన ఆలోచనలు వేగంగా విస్తరించడానికి కూడా వీలు కలిగించింది. తీర నౌకాయానం బ్రిటిష్ తీరం వెంబడి సరుకులను తరలించడానికి చాలాకాలంగా పడవలు ఉపయోగించబడేవి. న్యూకాజిల్ నుండి లండన్‌కు బొగ్గును రవాణా చేయడం మధ్యయుగ కాలంలోనే ప్రారంభమైంది. అనేక శతాబ్దాల నుండి జరుగుతున్న విధంగానే పారిశ్రామిక విప్లవ సమయంలో బ్రిటన్‌లో సముద్రం ద్వారా తీరప్రాంత సరుకుల రవాణా కొనసాగింది. ఈ కాలం ముగిసేనాటికి రైల్వేల పెరుగుదలతో దీని ప్రాముఖ్యత తగ్గిపోయింది. నౌకాయనమునకు అనువైన నదులు పారిశ్రామిక విప్లవ కాలంలో యునైటెడ్ కింగ్డంలోని అన్ని పెద్ద నదులు నౌకాయానానికి అనుకూలంగా ఉండేవి. సెవెర్న్, థేమ్స్, మరియు ట్రెంట్ పురాతన కాలం నుండి నౌకాయానానికి ప్రసిద్ధిచెందాయి. కొన్ని అభివృద్ధి పరచబడ్డాయి లేదా నౌకాయానం పొడిగించబడింది, అయితే ఇది పారిశ్రామిక విప్లవ సమయంలో కాక, దానికి ముందే జరిగింది. ప్రత్యేకించి సెవెర్న్, విదేశాల నుండి బ్రిస్టల్‌కు దిగుమతి చేసుకున్న వస్తువులను మిడ్‌లాండ్స్‌కు చేరవేయడానికి, మరియు ష్రోప్ షైర్ (కోల్‌‌‌బ్రూక్‌డేల్ నుండి ఇనుప వస్తువుల వంటివి) మరియు బ్లాక్ కంట్రీ వంటి ఉత్పత్తి కేంద్రాల నుండి వస్తువులను ఎగుమతి చేయడానికి ఉపయోగించబడేది. రవాణా, నదులలో ఉండే గాథ ప్రాంతాలు మరియు వంతెనల నుండి పోగల చిన్న ట్రోలు (పడవల)—ద్వారా జరిగేది. ఈ ట్రోలు బ్రిస్టల్ ఛానెల్ నుండి సౌత్ వేల్స్ నౌకాశ్రయాలకు మరియు బ్రిడ్జ్ వాటర్ వంటి సోమర్సెట్ నౌకాశ్రయాలకు మరియు ఫ్రాన్స్ అంత దూరానికి కూడా నౌకాయానానికి అనువుగా ఉండేవి. పెద్ద కాలువలు: 18వ శతాబ్ద చివరి భాగంలో మిడ్‌లాండ్స్ మరియు ఉత్తరభాగంలో ఉన్న పెద్ద తయారీ కేంద్రాలను నౌకాశ్రయాలతో మరియు ఆ సమయంలో దేశంలో అతిపెద్ద తయారీ కేంద్రమైన లండన్‌తో కలుపడానికి కాలువలను నిర్మించడం మొదలైంది. దేశవ్యాప్తంగా పెద్ద మొత్తంలో పదార్ధాలను తేలికగా రవాణా చేయడానికి ప్రారంభ సాంకేతికతగా కాలువలు ఉన్నాయి. కాలువలోని పడవ ఒక బండి కంటే పన్నెండు రెట్ల బరువును దాని కంటే వేగంగా లాగగలదు. 1820 నాటికి దేశవ్యాప్త అనుసంధానం ఉనికిలో ఉంది. తరువాతి కాలంలో రైల్వేల నిర్మాణానికి కాలువల త్రవ్వకం ఒక నమూనా వ్యవస్థ మరియు పద్ధతిగా పనిచేసింది. 1840ల తరువాత నుండి రైలుమార్గాల విస్తరణతో అవి లాభదాయకమైన వాణిజ్య సంస్థలుగా తమ స్థానాన్ని కోల్పోయాయి. బ్రిటన్ యొక్క కాలువల అనుసంధానం, ఇప్పటికీ నిలిచి ఉన్న దాని మిల్లు భవనాలతో సహా, బ్రిటన్‌లో ప్రారంభమైన పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క ఎక్కువకాలం నిలిచి ఉన్న లక్షణంగా ఉంది. రహదారులు ప్రారంభ బ్రిటిష్ రహదారి వ్యవస్థ వేల మంది స్థానిక పారిష్‌లచే అధ్వాన్నంగా నిర్వహించబడింది, కానీ 1720ల నుండి (అప్పుడప్పుడూ దానికి ముందు నుండి) పన్నులు వసూలు చేయడానికి మరియు కొన్ని రహదారులను నిర్వహించడానికి రహదారి సుంక ట్రస్ట్‌లు స్థాపించబడ్డాయి. 1750ల నుండి పెరుగుతున్న ప్రధాన రహదారులు ఎంతగా సుంకం విధించబడ్డాయంటే, ఇంగ్లాండ్ మరియు వేల్స్ మధ్య ఉన్న ప్రతి ప్రధాన రహదారి ఏదో ఒక రహదారి సుంక ట్రస్ట్ యొక్క బాధ్యతగా ఉంది. జాన్ మెట్కాఫ్, థామస్ టెల్ఫోర్డ్ మరియు జాన్ మకాడమ్‌లచే నూతన సాంకేతికతో కూడిన రహదారులు నిర్మించబడ్డాయి. ప్రధాన రహదారులు లండన్ నుండి బయలు దేరి దేశవ్యాప్తంగా రాయల్ మెయిల్ చేరవేయడానికి మార్గాలుగా ఉండేవి. నిదానంగా, వెడల్పైన చక్రాలను కలిగి, గుర్రాల సమూహంచే లాగబడే బళ్ళలో ఈ రోడ్లపై భారీ వస్తువులు రవాణా చేయబడేవి. తేలికైన వస్తువులు చిన్న బల్లద్వారా లేదా సరుకు రవాణా గుర్రాల సమూహాలచే రవాణా చేయబడేవి. ధనవంతులు స్టేజ్ బళ్ళలో ప్రయాణించగా, సామాన్యులు రుసుము చెల్లించి రవాణా బళ్ళలో ప్రయాణించేవారు. రైల్వేలు 17వ శతాబ్దంలో గనులు ఉన్న ప్రాంతం నుండి బొగ్గును రవాణా చేయడానికి వాగన్ మార్గాలు ప్రారంభించబడ్డాయి, ఇవి బొగ్గు యొక్క మరింత రవాణా కొరకు తరచు కాలువ లేదా నదీ వ్యవస్థలతో సంబంధం కలిగి ఉండేవి. వాల యొక్క పైభాగానికి వాగన్ లను నెట్టడానికి ఒక స్థావర ఆవిరి యంత్రాన్ని కలిగి, ఇవి గుర్రాలతో లాగబడేవి లేదా గురుత్వాకర్షణపై ఆధారపడినవి. ఆవిరి లోకోమోటివ్ యొక్క మొదటి ఉపయోగాలు వాగన్ లేదా పలక మార్గాలపై చేయబడ్డాయి (పోత ఇనుము పలకలను ఉపయోగించడం వలన అవి తరచూ ఆవిధంగా పిలువబడేవి). 19వ శతాబ్ద ప్రారంభ సంవత్సరాల వరకు అశ్వంతో లాగబడే ప్రభుత్వ రైల్వేలు ప్రారంభం కాలేదు. ఆవిరితో నెట్టబడే ప్రభుత్వ రైల్వేలు 1825లో స్టాక్టన్ అండ్ డార్లింగ్టన్ రైల్వేలో మరియు 1830లో లివర్పూల్ అండ్ మాంచెస్టర్ రైల్వేలో ప్రారంభించబడ్డాయి. పెద్ద నగరాలను మరియు పట్టణాలను కలిపే ప్రధాన రైలు మార్గాల నిర్మాణం 1830లలో ప్రారంభమైంది కానీ మొదటి పారిశ్రామిక విప్లవం అంతమయ్యేనాటికి వేగాన్ని అందుకుంది. రైలు మార్గాల నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేసిన తరువాత అనేక మంది శ్రామికులు తమ గ్రామీణ జీవనశైలికి తిరిగి మళ్లక, నగరాలలోనే నిలిచిపోయి, కర్మాగారాలకు అదనపు శ్రామికులను అందించారు. రైల్వేలు బ్రిటన్ యొక్క వర్తకానికి గొప్ప సహాయాన్ని అందించి, రవాణాకు ఒక వేగవంతమైన మరియు సులువైన మార్గాన్ని, తపాల మరియు వార్తల రవాణాకు ఒక తేలికైన మార్గాన్ని అందించింది. సమాజం పై ప్రభావాలు సాఘిక నిర్మాణపరంగా, పారిశ్రామిక విప్లవం, కులీన వర్గాలు మరియు ప్రత్యేక వర్గాలకు చెందిన అనువంశిక భూస్వామ్య పారిశ్రామికవేత్తలు మరియు వ్యాపారవేత్తలపై మధ్య తరగతి యొక్క విజయాన్ని చూసింది. సాధారణ శ్రామిక ప్రజానీకానికి నూతన మిల్లులు మరియు కర్మాగారాలలో ఉద్యోగ అవకాశాలు పెరిగాయి, కానీ ఇవి తరచూ యంత్రముల చేత నిర్దేశించబడిన వేగానికి దీటుగా దీర్ఘ పనిగంటలతో కూడిన కఠిన పరిస్థితులలో ఉండేవి. ఏదేమైనా, కఠినమైన పని పరిస్థితులు పారిశ్రామిక విప్లవ ప్రారంభానికి చాలా ముందు నుండే ప్రబలంగా ఉన్నాయి. పూర్వ పారిశ్రామిక సమాజం చాలా నిశ్చలంగా మరియు తరచు క్రూరంగా ఉండేది—బాల కార్మికులు, దుర్భర జీవన పరిస్థితులు, మరియు సుదీర్ఘ పనిగంటలు పారిశ్రామిక విప్లవానికి ముందు నుండే ప్రబలంగా ఉన్నాయి.[23] కార్మాగారాలు మరియు పట్టణీకరణ పారిశ్రామికీకరణ కర్మాగార సృష్టికి దారితీసింది. 1721లో డెర్బీలో పనిచేయడం ప్రారంభించిన జాన్ లోమ్బే'యొక్క నీటి-శక్తితో నడిచే సిల్క్ మిల్లు వాదనాపరంగా మొదటిదిగా చెప్పవచ్చు. ఏదేమైనా, పత్తి వడకటం యాంత్రీకరించబడిన తరువాత కర్మాగారం ఉద్భవించింది. ఈ కర్మాగారాలలో ఉద్యోగాల కొరకు పెద్ద సంఖ్యలో కార్మికులు పట్టణాలకు వలస రావడం వలన, ఆధునిక నగర పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణంగా కర్మాగార వ్యవస్థఉంది. దీనిని అన్ని ప్రాంతాల కంటే ఎక్కువగా "కాటనోపోలిస్"గా మారుపేరు పెట్టబడిన మాంచెస్టర్ మారియు దాని పరిసర ప్రాంతాలలోని మిల్లులు మరియు సంబంధిత పరిశ్రమలలో బాగా చూడవచ్చు, వాదనాపరంగా ఇది ప్రపంచంలోని మొదటి పారిశ్రామిక నగరంగా ఉంది. 19వశతాబ్దంలో ఉత్పత్తి ఎక్కువభాగం చిన్న మిల్లులలో జరిగేది, ఇవి సాధారణంగా నీటి-శక్తితో నడచి స్థానిక అవసరాలను తీర్చేవిధంగా నిర్మించబడేవి. తరువాత ప్రతి కర్మాగారం తన స్వంత ఆవిరి యంత్రాన్ని మరియు తన బాయిలర్ యొక్క త్రుక్కును సమర్ధవంతంగా బయటకు పంపడానికి పొగగొట్టాలను కలిగి ఉండేది. పారిశ్రామికీకరణకు ఈ మార్పు అంత తేలికగా సాధ్యపడలేదు. ఉదాహరణకు, లుడ్డిటేగా పిలువబడే ఒక ఆంగ్ల ఉద్యోగుల సమూహం పారిశ్రామికీకరణను వ్యతిరేకించడానికి ఏర్పడింది మరియు కొన్నిసార్లు కర్మాగారాలను విధ్వంసం చేసేది. ఇతర పరిశ్రమలలో కర్మాగార ఉత్పత్తికి మారడం అంత కలహకారకంగా లేదు. కొందరు పారిశ్రామికవేత్తలు తమంతట తామే కర్మాగార మరియు కార్మికుల నివాస పరిస్థితులను మెరుగు పరచడానికి ప్రయత్నించారు. ఆ విధమైన ప్రారంభ సంకరణ వాదులలో ఒకరైన రాబర్ట్ ఓవెన్, న్యూ లానర్క్ మిల్స్‌లో కార్మికుల పరిస్థితి మెరుగుపరచడానికి తన ప్రయత్నాల ద్వారా ప్రసిద్ధిచెందాడు, మరియు ప్రారంభ సామ్యవాద ఉద్యమం యొక్క కీలక ఆలోచనాపరులలో ఒకరిగా భావించబడతాడు. 1746 నాటికి ఒక సమీకృత ఇత్తడి మిల్లు బ్రిస్టల్ సమీపంలోని వార్మ్లే‌లో పనిచేస్తోంది. ఒక వైపు ఉంచిన ముడిపదార్థం, ఇత్తడిగా కరిగించబడి పెనములు, సూదులు, తీగలు మరియు ఇతర వస్తువులుగా మార్చబడింది. కార్మికులకు పనిప్రదేశం వద్దే నివాసం కల్పించబడింది. జోసయ్య వెడ్జ్ వుడ్ మరియు మాథ్యూ బటన్ కర్మాగార వ్యవస్థను స్థాపించిన ఇతర ప్రముఖ ప్రారంభ పారిశ్రామికవేత్తలు. బాల కార్మికులు పారిశ్రామిక విప్లవం జనాభా పెరుగుదలకు దారితీసింది, అయితే బాల్యదశలో బ్రతికి ఉండే అవకాశాలు పారిశ్రామిక విప్లవ కాలంలో అభివృద్ధిచెందలేదు ( కానీ శిశు మరణాల రేట్లు గణనీయంగా తగ్గాయి).[24][25] అప్పటికీ చదువుకొనే అవకాశం తక్కువగా ఉంది, పిల్లలు పనిచేయాలని భావించేవారు. పిల్లల ఉత్పాదకత పెద్దవారితో పోల్చదగినదిగా ఉన్నప్పటికీ యజమానులు వారికి తక్కువ చెల్లించేవారు; ఒక పారిశ్రామిక యంత్రాన్ని పనిచేయడానికి బలం అవసరం లేదు మరియు ఈ పారిశ్రామిక వ్యవస్థ పూర్తిగా కొత్తది కావడం వలన అనుభవం ఉన్న పెద్ద వయసు కార్మికులు ఎవరూ లేరు. అందువలన 18 మరియు 19వ శతాబ్దాల మధ్య పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క ప్రారంభ దశలలో ఉత్పత్తికొరకు కార్మికులను నియమించడంలో బాలకార్మికులకు ప్రాధాన్యత ఉండేది. 1788లో ఇంగ్లాండ్ మరియు స్కాట్లాండ్‌లలోని, 143 నీటి శక్తితో నడిచే పత్తి మిల్లులు పిల్లలవిగా వర్ణించబడ్డాయి.[26] బాల కార్మికులు పారిశ్రామిక విప్లవానికి ముందు కూడా ఉన్నారు, కానీ జనాభా మరియు విద్యల పెరుదలతో అది మరింతగా గోచరమైంది. సాపేక్షంగా దుర్భరమైన పరిస్థితులలో, వారి పెద్ద వారి కంటే చాలా తక్కువ జీతాలతో [27] పెద్దవాడైన ఒక మగ కార్మికుని జీతంలో 10-20%తో పనిచేయడానికి ఎక్కువమంది బాలలు వత్తిడి చేయబడేవారు.[28] నాలుగు సంవత్సరాల వయసు కలిగిన పిల్లలు కూడా పనిచేసేవారు.[28] కొట్టడం మరియు దీర్ఘకాలం పనిచేయించడం సాధారణంగా ఉండేవి, బొగ్గు గనులలోని కొందరు బాల కార్మికులు ఉదయం 4 గంటల నుండి సాయంత్రం 5 గంటల వరకు పనిచేసేవారు.[28] పరిస్థితులు ప్రమాదకరంగా ఉండేవి, కొందరు పిల్లలు నిద్ర మత్తులో బళ్ళ మార్గంలో పడి చనిపోగా, మరికొందరు వాయువులు ప్రేలడం కారణంగా చనిపోయారు.[28] అనేక మంది పిల్లలలో ఊపిరితిత్తుల కాన్సర్ మరియు ఇతర వ్యాధులు సంభవించి 25 సంవత్సరాల వయసు వచ్చేలోగానే మరణించారు.[28] వర్క్‌హౌస్‌లు అనాథలను మరియు వదలివేసిన పిల్లలను "భిక్షుక శిక్షకులు"గా, నివాసం మరియు భోజనం కోసం వేతనం లేకుండా పనిచేయించడానికి అమ్మేవి.[28] ఇక్కడ నుండి పారిపోయిన వారిని కొరడాలతో కొట్టి వారి యజమానులకు తిరిగి అప్పగించేవారు, కొందరు యజమానులు పారిపోకుండా బేడీలు వేసేవారు.[28] పత్తి మిల్లులలో పారిశుధ్య కార్మికులుగా నియమించబడినవారు యంత్రాల క్రిందకి ఎక్కి పత్తిని సేకరిస్తూ వారానికి ఆరు రోజులు రోజుకు 14 గంటలు పనిచేసేవారు. కొందరు చేతులు లేదా అవయవాలను కోల్పోయారు, మరి కొందరు యంత్రాల క్రింద నలిపివేయబడ్డారు, కొందరు నరికివేయబడ్డారు.[28] అగ్గిపెట్టెల కర్మాగారంలో యువతులు పనిచేసేవారు, ఆక్కడ భాస్వరపు మంటలు వారిలో చాలామందికి ఫాజి జా రావటానికి కారణమయ్యేవి.[28] గాజుపనుల వద్ద నియమింపబడిన పిల్లలకు కాలటం మరియు అంధులవటం మామూలుగా జరిగేది, మరియు మృణ్మయశాలలు విషపూరిత బంకమన్ను బూడిదచే హానికి అనువుగా ఉండేవి.[28] కొన్ని దుర్వినియోగాల గురించి వివరంగా నివేదికలు రాయబడ్డాయి, ప్రత్యేకించి బొగ్గు గనులు[29] మరియు నూలు కర్మాగారాలలో[30] ఇవి పిల్లల యొక దుస్థితిని వెలుగులోకి తెచ్చాయి. ప్రత్యేకించి ఎగువ మరియు మధ్యతరగతి వర్గాలలో, దీనిపై పెల్లుబికిన ప్రజా నిరసన, యువ శ్రామికుల సంక్షేమంలో మార్పులు తేవటానికి దోహదపడింది. రాజకీయ నాయకులు మరియు ప్రభుత్వం చట్టం ద్వారా బాల కార్మిక వ్యవస్థను అదుపులో పెట్టటానికి ప్రయత్నిచారు, కానీ కర్మాగార యజమానులు వ్యతిరేకించారు; వీరిలో కొంతమంది, పేదవారి పిల్లలు ఆకలితో బాధపడకుండా వారికి డబ్బులు ఇవ్వటం ద్వారా సహాయపడుతున్నామని భావించగా మరికొందరు చౌకగా లభ్యమౌతున్న శ్రామికతను స్వాగతించారు. 1833 మరియు 1844లలో ఇంగ్లాండ్‌లో బాల కార్మిక వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా మొట్టమొదటి సాధారణ చట్టాలు ఫ్యాక్టరీ యాక్ట్స్ ఆమోదించబడ్డాయి: తొమ్మిది సంవత్సరాల వయసు కన్నా తక్కువున్న బాలలు పనిలోకి అనుమతించబడరు, బాలలు రాత్రిపూట పనిచేయుటకు అనుమతింపబడరు, మరియు 18సంవత్సరాల లోపు యువజనులకు పనిరోజు పన్నెండు గంటలుగా పరిమితి పెట్టబడింది. కర్మాగార తనిఖీ అధికారులు ఈ చట్ట అమలును పర్యవేక్షించేవారు, అయితే, వారు తగినంతమంది లేనందున దీనిని ఆచరింపచేయుట కష్టమైంది.[28] దాదాపు పది సంవత్సరాల తర్వాత, గనుల త్రవ్వకంలో బాలలను మరియు స్త్రీలను నియమించుట నిషేధించబడింది. ఈ చట్టాలు బాల కార్మికుల సంఖ్యను తగ్గించాయి; అయితే, ఐరోపాలోను మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోను 20వ శతాబ్దం వరకు బాల కార్మిక వ్యవస్థ మిగిలిఉంది.[31] 1900నాటికి, అమెరికా పరిశ్రమల్లో 1.7 మిలియన్ల మంది పదిహేనేళ్లలోపు వయస్సు ఉన్న బాల కార్మికులు ఉన్నారు.[10] నివాసం పారిశ్రామిక విప్లవ కాలంలో జీవన పరిస్థితులు అద్భుత గృహాల యజమానులనుండి శ్రామికుల పేద జీవితాల వరకు మారతాయి. పేదలు ఇరుకైన వీధులలో చాలా చిన్న గృహాలలో నివసించేవారు. ఈ నివాసాలలో పారిశుధ్య సౌకర్యాలు పంచుకోబడేవి, మరియు బహిర్గత విసర్జక సేకరణ వ్యవస్థ కలిగి అసౌకర్య తేమ పరిస్థితులకు అనువుగా ఉండేవి. నిల్వ ఉన్న నీటి సరఫరా వల్ల వ్యాధి వ్యాపించేది. 19వ శతాబ్దంలో వ్యర్ధాలు, ప్రాధమిక ఆరోగ్యం మరియు గృహ నిర్మాణంపై కొన్ని హద్దులు నిర్దేశించటం వంటి వాటి గురించి యోచనతో ప్రవేశపెట్టిన ప్రజారోగ్య చట్టాల వలన పరిస్థితులు మెరుగు పడ్డాయి. ప్రతి ఒక్కరూ ఇలాంటి గృహాలలో నివసించారని కాదు. పారిశ్రామిక విప్లవం న్యాయవాదులు మరియు వైద్యుల వంటి వృత్తి నిపుణులతో కూడిన ఒక పెద్ద మధ్యతరగతి వర్గాన్ని సృష్టించింది. 19వ శతాబ్దం గడిచే కొద్దీ ప్రభుత్వం మరియు ప్రాంతీయ ప్రణాళికల వలన నగరాలు పరిశుభ్రమైన ప్రాంతాలుగా మారి పేదల పరిస్థితులు మెరుగు పడ్డాయి, కానీ పారిశ్రామికీకరణకు ముందు పేదల జీవనం తేలికగా మాత్రం లేదు. ఏమైనప్పటికీ, విప్లవం ఫలితంగా, అసౌకర్య జీవన పరిస్థితులవలన వ్యాపించిన వ్యాధులతో అధిక సంఖ్యలో శ్రామిక వర్గ ప్రజలు మరణించారు. గనుల వలన ఛాతీ రోగములు, కలుషిత నీటి వలన కలరా మరియు టైఫాయిడ్ జబ్బులు మసూచి వలెనే సర్వ సాధారణంగా ఉండేవి. కర్మాగారాలలో బాలలకు మరియు స్త్రీలకు క్రమంతప్పకుండా ప్రమాదాలు జరిగేవి. శ్రామికుల సమ్మెలు మరియు దాడులు కూడా సాధారణంగా ఉండేవి. 1844లో ఇంగ్లాండ్‌లో ఒక మిల్లు కార్మికుల గృహ వివరణ ఫ్రెడరిక్ ఎంగెల్స్‌చే ఇవ్వబడింది.[32] యంత్రవ్యతిరేకవాదులు ఇంగ్లీష్ ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క వేగవంతమైన పారిశ్రామికీకరణ అనేకమంది వృత్తి పనివారు తమ ఉద్యోగాలు కోల్పోయేలా చేసింది. ఈ ఉద్యమం మొదట నాటింగ్‌హామ్ సమీపంలోని అల్లిక మరియు హోజియరీ పనివారితో ప్రారంభమై ప్రారంభ పారిశ్రామికీకరణ మూలంగా వస్త్ర పరిశ్రమ యొక్క ఇతర రంగాలకు కూడా వ్యాపించింది. పరిమిత (మరియు నైపుణ్యం లేని ) శ్రమతో ఒక నేత కార్మికుని కంటే ఎక్కువ వస్త్రాన్ని ఉత్పత్తి చేయగల యంత్రాలతో పోటీపడలేకపోవడం వలన అనేకమంది నేత పనివారు ఆకస్మికంగా నిరుద్యోగులుగా మారారు. ఆ విధంగా నిరుద్యోగులైన పనివారిలో అధికభాగం, నేత పనివారు మరియు ఇతరులు, యంత్రాలు తమ పనిని తీసుకున్నందువలన వాటి పట్ల శత్రుత్వాన్ని పెంచుకొని కర్మాగారాలను మరియు యంత్రాలను ధ్వంసం చేయడం ప్రారంభించారు. జానపద ప్రముఖుడైన నెడ్ లుడ్ పేరుమీదుగా ఈ విధ్వంసకారులు లుడ్డిటెస్‌గా పిలువబడ్డారు. ఈ లుడ్డిటె ఉద్యమ మొదటి దాడులు 1811లో ప్రారంభమయ్యాయి. లుడ్డిటెస్ వెంటనే ప్రజాదరణ పొందారు, మరియు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం పరిశ్రమ యొక్క రక్షణకు అత్యవసర సైన్యం లేదా సైన్యాన్ని ఉపయోగించి తీవ్రమైన చర్యలను చేపట్టింది. ఈ విధ్వంసకారులు పట్టుకోబడి విచారణ మరియు ఉరితీయబడ్డారు లేదా జీవిత పర్యంత బహిష్కారం పొందారు. పారిశ్రామికీకరణకు గురైన ఇతర రంగాలలో కూడా అనిశ్చితి కొనసాగింది, దక్షిణ బ్రిటన్‌లో అధికభాగం కెప్టెన్ స్వింగ్ ఆందోళనల కారణంగా ప్రభావితమైనపుడు, 1830లలోని వ్యవసాయ కార్మికుల సమ్మె వంటివి దీనికి ఉదాహరణ. నూర్పిడి యంత్రాలు ఒక ప్రత్యేక లక్ష్యంగా ఉన్నాయి, మరియు గడ్డివాములను తగులబెట్టటం ఒక ప్రజాదరణ పొందిన చర్య. ఏదేమైనా ఈ అల్లర్లు మొదట కార్మిక సంఘముల ఏర్పాటుకు దారితీసి, తరువాత వాటి సంస్కరణకు వత్తిడి తెచ్చాయి. శ్రామికుల వ్యవస్థీకరణ పారిశ్రామిక విప్లవం మిల్లులు, కర్మాగారాలు మరియు గనులలో కార్మికుల సాంద్రతను పెంచి, పనిచేసే ప్రజల యొక్క ఆసక్తులను ప్రోత్సహించడానికి సహాయపడటానికి సంఘటితాలు లేదా కార్మిక సంఘాల వ్యవస్థలకు వీలు కల్పించింది. ఒక సంఘం మెరుగైన హామీలను కోరుతూ కార్మికులందరినీ నిలిపివేయడం ద్వారా వెంటనే ఉత్పత్తిని నిలిపివేయవచ్చు. యజమానులు సంఘాల కోరికలను అంగీకరించి ఆ ఖర్చును భరించడం లేదా ఉత్పత్తిని నష్టపోవడం వలన అయ్యే ఖర్చును భరించడమా అనేది నిర్ణయించుకోవలసి ఉంటుంది. నైపుణ్యం కలిగిన పనివారిని తిరిగి పొందటం కష్టం, ఈ విధమైన బేరాలలో తమ షరతులను విజయవంతంగా ఆమోదింపచేసుకునే ప్రధమ బృందాలుగా వారు ఉంటారు. మార్పు యొక్క ఫలితం కొరకు సంఘాలు అనుసరించే ప్రధాన పద్ధతి సమ్మె చర్య. అధికభాగం సమ్మెలు, సంఘాలు మరియు నిర్వాహకులు ఇద్దరికీ నష్టదాయకంగానే ఉంటాయి. ఇంగ్లాండ్‌లో, కాంబినేషన్ యాక్ట్ 1799 నుండి అది ఎత్తివేయబడిన 1824 వరకు కార్మికులు ఏ విధమైన కార్మిక సంఘాలు స్థాపించకుండా నిషేధించింది. దీని తరువాత కూడా, సంఘాలు ఇంకా తీవ్రంగా నియంత్రించబడ్డాయి. 1832లో రిఫార్మ్ చట్టం ఇంగ్లాండ్‌లో ఓటు హక్కును విస్తరించింది కానీ ఇది సార్వత్రిక ఓటు హక్కును కల్పించలేదు, డార్సెట్‌లోని టోల్పుద్దెల్‌కు చెందిన ఆరుగురు పురుషులు 1830లలో వేతనాలను క్రమంగా తగ్గించడానికి వ్యతిరేకంగా నిరసన తెలియచేయడానికి ఫ్రెండ్లీ సొసైటీ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ లేబరర్స్‌ను స్థాపించారు. ఆ సమయానికి వేతనాలు వారానికి ఏడు షిల్లింగ్‌లకు తగ్గించబడి, ఆరు షిల్లింగ్‌లకు తగ్గడానికి సిద్ధంగా ఉన్నప్పటికీ, వారు వారానికి పది షిల్లింగ్‌లకంటే తక్కువకు పనిచేయడానికి నిరాకరించారు. 1834లో స్థానిక భూస్వామి అయిన జేమ్స్ ఫ్రాంప్టన్, ప్రధాన మంత్రి లార్డ్ మేల్బౌర్నే ఈ సంఘం గురించి ఫిర్యాదు చేస్తూ రాసి, ఫ్రెండ్లీ సొసైటీ సభ్యుల వలె ప్రజలు ప్రమాణాలు చేయడాన్ని నిషేధిస్తూ 1797లో ఒక గూఢమైన చట్టాన్ని రూపొందింపచేసాడు. జేమ్స్ బ్రినే, జేమ్స్ హంమేట్ట్, జార్జ్ లవ్లెస్, జార్జ్ సోదరుడు జేమ్స్ లవ్లెస్, జార్జ్ బావమరిది థామస్ స్టాండ్ఫీల్డ్, మరియు థామస్ యొక్క కుమారుడు జాన్ స్టాండ్ఫీల్డ్ ఖైదు చేయబడి, దోషులుగా నిర్దారింపబడి, ఆస్ట్రేలియాకు రవాణా చేయబడ్డారు. వీరు, టోల్పుద్దెల్ అమరవీరులుగా ప్రసిద్ధిచెందారు. 1830లు మరియు 1840ల చర్టిస్ట్ ఉద్యమం, శ్రామిక వర్గం యొక్క మొదటి భారీ స్థాయి వ్యవస్థీకృత రాజకీయ ఉద్యమంగా ఉంది, ఇది రాజకీయ సమానత్వం మరియు సాంఘిక న్యాయం కొరకు ప్రచారం చేసింది. దాని సంస్కరణల చార్టర్ మూడు మిలియన్లకు పైగా సంతకాలను పొందింది, కానీ పార్లమెంట్ పరిశీలనకు ముందే దానిని తిరస్కరించింది. శ్రామిక ప్రజలు ఆర్థికపరమైన కష్టాలలో పరస్పర సహాయసంఘాలుగా స్నేహపూర్వక సంఘాలు మరియు సహకార సంఘాలు ఏర్పరచుకున్నారు. రాబర్ట్ ఓవెన్ వంటి వివేకవంతులైన పారిశ్రామికవేత్తలు శ్రామిక ప్రజల పరిస్థితులను మెరుగు పరచడానికి ఈ వ్యవస్థలకు మద్దతును అందించారు. సమ్మె హక్కుపై ఉన్న చట్టపరమైన నియంత్రణలను సంఘాలు నిదానంగా అధిగమించాయి. 1842లో, నేత కార్మికులు మరియు బొగ్గుగని పనివారితో చర్టిస్ట్ ఉద్యమం నిర్వహించిన సాధారణ సమ్మె, గ్రేట్ బ్రిటన్ మొత్తంలో ఉత్పత్తిని నిలిపివేసింది.[33] చివరకు, 1867 మరియు 1885లలో ఓటు హక్కు విస్తరణ తరువాత శ్రామిక సంఘాల ద్వారా శ్రామిక ప్రజల కొరకు సమర్ధవతమైన రాజీయ వ్యవస్థ సాధించబడి, సామ్యవాద రాజకీయ పార్టీలకు మద్దతు నివ్వడం ప్రారంభించింది, తరువాత అవి బ్రిటిష్ లేబర్ పార్టీగా విలీనమయ్యాయి. జీవన ప్రమాణాలు పారిశ్రామిక వివాద సమయంలో జీవన ప్రమాణాల మార్పు యొక్క చరిత్ర చాలా వివాదాస్పదమైంది, మరియు 1950ల నుండి 1980ల వరకు ఆర్థిక మరియు సాంఘిక చరిత్రకారుల మధ్య తీవ్రమైన వివాదానికి కారణమైంది.[34] హెన్రీ ఫెల్ప్స్ బ్రౌన్ మరియు షీలా V. హాప్కిన్స్ యొక్క 1950ల నాటి వ్యాసాల శ్రేణి, సాంఘిక నిచ్చెనలో అడుగు భాగాన ఉన్న ప్రజానీకంలో అధికభాగం, వారి జీవన ప్రమాణాలు తగ్గడం వలన ఇబ్బందులకు గురయ్యారనే విద్యాపరమైన ఏకాభిప్రాయాన్ని వెలిబుచ్చింది.[34] 19వ శతాబ్దం యొక్క చివరిభాగం వరకు, ఇంగ్లాండ్ మరియు ఫ్రాన్స్‌తో సహా ప్రపంచంలో అధికభాగం ప్రజానీకం దీర్ఘకాల ఆకలి మరియు పోషకాహార లోపాలతో ఉన్నారు. సుమారు 1750 వరకు, ఎక్కువభాగం పోషకాహార లోపం కారణంగా ఫ్రాన్స్‌లో జీవిత కాలం సుమారు 35 సంవత్సరాలు ఉండగా, ఇంగ్లాండ్‌లో ఇది కొద్దిగా మెరుగుగా ఉంది. ఆ సమయంలోని U.S. ప్రజానీకం సరిపడినంత ఆహారాన్ని కలిగి, ఎక్కువ పొడవుతో 45–50 సంవత్సరాల జీవిత కాలాన్ని కలిగి ఉన్నారు.[35] 1844లో ఇంగ్లాండ్‌లోని మిల్లు పనివారి జీవన ప్రమాణాలపై ఫ్రెడరిక్ ఏంగెల్స్ ఒక స్పష్టమైన వివరణ ఇచ్చాడు.[32] 1813-1913 మధ్య సమయంలో, శ్రామికుల వేతనాలు గణనీయంగా పెరిగాయి.[36][37][38] జనాభా పెరుగుదల ది ఫాటల్ షోర్ లో, రాబర్ట్ హుగ్స్ వివరించిన దాని ప్రకారం వేల్స్ మరియు ఇంగ్లాండ్ యొక్క జనాభా, 1700 నుండి 1740 వరకు 6 మిలియన్ల వద్ద స్థిరంగా ఉండి, 1740 తరువాత గణనీయంగా పెరిగింది. ఇంగ్లాండ్ యొక్క జనాభా 1801లో 8.3 మిలియన్ల నుండి 1851లో 16.8 మిలియన్లకు రెట్టింపు కంటే ఎక్కువగా మరియు 1901 నాటికి మరొక సారి సుమారు రెట్టింపుగా 30.5 మిలియన్లకు పెరిగింది.[39] 19వ శతాబ్దంలో జీవన ప్రమాణం మరియు ఆరోగ్య రక్షణ మెరుగుపడటం వలన బ్రిటన్ యొక్క జనాభా ప్రతి 50 సంవత్సరాలకు రెట్టింపైంది.[40][41] 18వ శతాబ్దంలో ఐరోపా యొక్క జనాభా సుమారు 100 మిలియన్ల నుండి దాదాపు 200 మిలియన్లకు పెరిగి రెట్టింపైంది, 19వ శతాబ్దంలో మరలా రెట్టింపై 400 మిలియన్లకు చేరింది.[42] ఇతర ఫలితాలు ఆవిరి శక్తిని ముద్రణ యొక్క పారిశ్రామిక ప్రక్రియలకు అన్వయించడం వలన వార్తాపత్రికలు మరియు ప్రజాదరణ పొందిన పుస్తకాల ప్రచురణను పెద్దసంఖ్యలో విస్తరించడానికి వీలైంది, ఇది పెరుగుతున్న అక్ష్యరాస్యత మరియు సామాన్య ప్రజల రాజకీయ భాగస్వామ్యానికి బలాన్ని చేకూర్చింది. పారిశ్రామిక విప్లవ సమయంలో బాలల ఆయు ప్రమాణం నాటకీయంగా పెరిగింది. లండన్‌లో ఐదు సంవత్సరాల లోపు మరణించిన పిల్లల శాతం 1730–1749లో 74.5% నుండి 1810–1829 31.8%కి తగ్గింది.[24] 18వ శతాబ్ద చివరి భాగం నుండి ఆధునిక పారిశ్రామిక అభివృద్ధి, మొదట ఐరోపాలోను ఆ తరువాత ఇతర ప్రాంతాలలో అసాధారణ పట్టణీకరణకు మరియు నూతన గొప్ప నగరాల ఏర్పాటుకు దారితీసింది, నూతన అవకాశాలు పొందడానికి గ్రామీణ ప్రాంతాల నుండి పట్టణ ప్రాంతాలకు ప్రజలు వలస రావడం దీనికి కారణం. 1800లో ప్రపంచ జనాభాలో కేవలం 3% మాత్రమే పట్టణాలలో నివసించేవారు,[43] 21వ శతాబ్ద ప్రారంభం నాటికి ఈ సంఖ్య సుమారు 50%నికి చేరింది.[44] 1717లో మాంచెస్టర్ కేవలం 10,000 జనాభా కలిగి ఉన్న ఒక మార్కెట్ పట్టణం, అయితే 1911 నాటికి దాని జనాభా 2.3 మిలియన్లు.[45] నగరాలలో అత్యంత ప్రమాదకరంగా క్షయవ్యాధి (TB) ఉండేది.[46] 19వ శతాబ్ద చివరి నాటికి, ఐరోపా మరియు ఉత్తర అమెరికాలోని 70 నుండి 90% పట్టణ ప్రజానీకానికి M. ట్యూబర్ క్యూలోసిస్ సంక్రమించింది, మరియు పట్టణాలలోని కార్మికవర్గంలో 40% మరణాలు TB ద్వారా సంభవించాయి.[47] ఖండాతర ఐరోపా ఖండాంతర ఐరోపాలో పారిశ్రామిక విప్లవం గ్రేట్ బ్రిటన్ కంటే కొద్దిగా ఆలస్యంగా సంభవించింది. అనేక పరిశ్రమలలో, ఇది బ్రిటన్‌లోని నూతన ప్రదేశాలలో అభివృద్ధి చెందిన సాంకేతికత యొక్క అన్వయంగా ఉంది. ఈ సాంకేతికత తరచు బ్రిటన్ నుండి ఖరీదు చేయబడేది లేదా బ్రిటిష్ ఇంజనీర్లు లేదా అవస్థాపకులు నూతన అవకాశాల కొరకు విదేశాలకు వెళ్ళేవారు. 1809 నాటికి వెస్ట్ ఫాలియాలోని రూర్ వాలీలో కొంతభాగం ఇంగ్లాండ్‌లోని పారిశ్రామిక ప్రాంతాలతో దానికి గల పోలిక కారణంగా 'మినీయేచర్ ఇంగ్లాండ్'గా పిలువబడింది. జర్మన్, రష్యన్ మరియు బెల్జియన్ ప్రభుత్వాలు అన్నీ నూతన పరిశ్రమలకు ప్రభుత్వ నిధులను అందించాయి. కొన్ని సందర్భాలలో (ఇనుము వంటివి), స్థానికంగా లభ్యమయ్యే వనరుల వైవిధ్యత కారణంగా బ్రిటిష్ సాంకేతికతలోని కొన్ని అంశాలు మాత్రమే అనుసరించబడ్డాయి. వల్లోనియా, బెల్జియం బొగ్గు మరియు ఉక్కులకు ప్రసిద్ధి చెందిన వల్లోనియా మధ్య యుగాల నుండి పారిశ్రామిక ప్రగతిని సాధించింది. అనేక సంవత్సరాల పాటు, ఈ ప్రాంత ఆర్థికవ్యవస్థకు నేపథ్య చోదక శక్తిగా భారీ పరిశ్రమ ఉంది. నిజానికి, వల్లోనియా, ఖండాంతర ఐరోపాలో పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క జన్మస్థానంగా ఉంది. ఖండంలో రైలుమార్గాల నిర్మాణానికి ముందు పెద్దమొత్తంలో, ప్రధానంగా రైళ్ళ కొరకు మార్ధవత కలిగిన ఇనుము అవసరమైంది, దీనికి తక్కువ నాణ్యత గల ఇనుము సరిపోతుంది, ఖండాంతర ప్రాంతంలో వల్లోనియా మాత్రమే బ్రిటిష్ నమూనాను విజయవంతంగా అనుసరించగలిగింది. 1820ల మధ్య నుండి లీజ్ మరియు చర్లేరోయ్ పరిసరాలలోని బొగ్గు గనుల ప్రాంతాలలో కోక్ విస్ఫోటన కొలిమిలకు సంబంధించిన పనులు మరియు వాటితో పాటే పుడ్డింగ్ మరియు రోలింగ్ మిల్లులు నిర్మించబడ్డాయి. ఇతరులందరి కంటే ఉత్తమంగా, సెరయింగ్ వద్ద గల జాన్ కకెరిల్ యొక్క కార్మాగారాలలో, 1825 నాటికే ఇంజనీరింగ్ నుండి ముడి పదార్ధాల సరఫరా వరకు అన్ని స్థాయిలలోని ఉత్పత్తి సమీకృతం చేయబడింది.[48] వల్లోనియా పారిశ్రామిక విస్తరణ యొక్క వేగవంతమైన పరిణామానికి ఒక ఉదాహరణగా పేర్కొనబడింది. ఈ ప్రాంతంలోని బొగ్గు కారణంగా ("హౌయిల్లె" అనే ఫ్రెంచ్ పదం వల్లోనియాలో పుట్టింది),[49] ఇది ఇంగ్లాండ్ తరువాత ప్రపంచంలో 2వ పారిశ్రామిక శక్తిగా ఎదిగింది. అనేకమంది పరిశోధకుల ప్రకారం, తమ సిల్లోన్ పరిశ్రమలతో, 'ప్రత్యేకించి బోరినేజ్ మరియులీగ్ మధ్య హైనె, సంబ్రే మరియు మ్యూజ్ లోయలలో, (...) బొగ్గుగనుల త్రవ్వకం మరియు ఇనుము తయారీపై ఆధారపడి గొప్ప పారిశ్రామిక అభివృద్ధి జరిగింది...'.[50] 1830 తరువాత ఫిలిప్పే రాక్శోన్ ఈ కాలం గురించి రాసారు: "వాల్లూన్ ప్రాంతాలు ఇంగ్లాండ్ తరువాత ప్రపంచం మొత్తం మీద రెండవ పారిశ్రామిక శక్తిగా ఎదుగుతున్నాయనేది వాస్తవం తప్ప ప్రచారం కాదు."[51] "వాల్లూన్ యొక్క బొగ్గు గనులు మరియు విస్ఫోటక కొలిమిల వెలుపల ఉన్న ఏకైక పారిశ్రామిక కేంద్రం పురాతన వస్త్ర తయారీ నగరమైన ఘెంట్."[52] యూనివర్సిటే డి లీగ్‌లో ఆచార్యుడిగా ఉన్న మిచెల్ డి కోస్టర్ కూడా ఈ విధంగా రాసాడు: "చరిత్రకారులు మరియు ఆర్ధికవేత్తలు బెల్జియం ప్రపంచం యొక్క రెండవ పారిశ్రామిక శక్తి అంటారు, దాని జనాభా మరియు ప్రదేశం యొక్క నిష్పత్తికి (...) కానీ ఈ స్థానం వల్లోనియాది, ఇక్కడ బొగ్గు గనులు, విస్ఫోటక కొలిములు, ఇనుము మరియు జింక్ కార్మాగారాలు, ఉన్ని పరిశ్రమ, గాజు పరిశ్రమ, ఆయుధాల పరిశ్రమ...కేంద్రీకృతమయ్యాయి" [53] జనాభా ఫలితాలు ఒక ప్రత్యేక సామాజిక దృశ్యంపై వల్లోనియా ఒక బలమైన సామ్యవాద పార్టీ మరియు బలమైన కార్మిక సంఘాలు పుట్టిన ప్రదేశం. ఎడమవైపు, సిల్లోన్ పరిశ్రమలు, పశ్చిమాన మొన్స్ నుండి తూర్పున వేర్వియేర్స్ వరకు నడుస్తాయి (1920 తరువాత, పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క మరొక యుగంలో నార్త్ ఫ్లండర్స్ యొక్క భాగంలో తప్ప). ఒకవేళ వల్లోనియా, ఇంగ్లాండ్ తరువాత రెండవ పారిశ్రామిక దేశం అయినప్పటికీ, ఇక్కడ పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క ప్రభావం విభిన్నంగా ఉంది. 'బ్రేకింగ్ స్టీరియోటైప్స్'లో, మురియెల్ నెవెన్ మరియు ఇసబెల్లె డేవియౌస్ ఈ విధంగా అన్నారు: పారిశ్రామిక విప్లవం ప్రధానంగా గ్రామీణ సమాజాన్ని పట్టణ సమాజంగా మార్చింది, అయితే ఉత్తర మరియు దక్షిణ బెల్జియంల మధ్య బలమైన వ్యత్యాసం ఉంది. మధ్య యుగాలు మరియు ఆధునిక యుగ ప్రారంభంలో, ఫ్లాండర్స్ అతి పెద్ద పట్టణ కేంద్రాలతో స్వాభావీకరించబడింది (...) పందొమ్మిదవ శతాబ్ద ప్రారంభంలో ఈ ప్రాంతం (ఫ్లాండర్స్), 30 శాతం కంటే ఎక్కువ పట్టణీకరణతో ప్రపంచంలో అత్యంత పట్టణీకరణ పొందిన ప్రదేశంగా మిగిలింది. పోల్చి చూసినపుడు, ఈ నిష్పత్తి వల్లోనియాలో 17 శాతం, అధికభాగం పశ్చిమ ఐరోపా దేశాలలో 10 శాతం, ఫ్రాన్స్‌లో 16 శాతం మరియు ఇంగ్లాండ్‌లో 25 శాతంగా ఉంది. పందొమ్మిదో శతాబ్ద పారిశ్రామికీకరణ ఒక్క ఘెంట్ మినహాయించి సాంప్రదాయక పట్టణ అవస్థాపనను ప్రభావితం చేయలేదు(...) అంతేకాక, 1831 మరియు 1910ల మధ్య పట్టణ-నివాసితుల నిష్పత్తి 17 నుండి 45 శాతానికి పెరిగినప్పటికీ, వల్లోనియాలోని సాంప్రదాయక పట్టణ అనుసంధానం పారిశ్రామికీకరణ ప్రక్రియ వలన పెద్దగా ప్రభావితం కాలేదు. ప్రత్యేకించి బోరినేజ్ మరియు లీగ్ మధ్య గల హైనె, సంబ్రే మరియు మ్యూస్ లోయలలో, బొగ్గు గనుల త్రవ్వకం మరియు ఇనుము తయారీఅపై ఆధరపడిన పారిశ్రామిక అభివృద్ధి అధికంగా ఉండటం వలన, పట్టణీకరణ వేగవంతమైంది. ఈ ఎనభై సంవత్సరాలలో 5,000 కంటే ఎక్కువమంది నివాసితులను కలిగిన పురపాలక సంఘాల సంఖ్య కేవలం 21 నుండి వందకు పైగా పెరిగి, వల్లూన్ యొక్క జనాభాలో సుమారు సగం మందిని ఈ ప్రాంతంలో కేంద్రీకృతం చేసింది. ఐనప్పటికీ, పారిశ్రామికీకరణ సాంప్రదాయకంగానే మిగిలి ఉంది అనగా అది ఆధునిక మరియు పెద్ద పట్టణ కేంద్రాల పెరుగుదలకు దారితీయలేదు, కానీ ఒక బొగ్గు-గని లేదా కర్మాగారం చుట్టూ గ్రామాలు మరియు పట్టణాల యొక్క విస్తరణకు దారితీసింది. ఈ చిన్న కేంద్రాల మధ్య సమాచార మార్గాలు తరువాత మాత్రమే జనంతో నిండి, పురాతన పట్టణమైన లీగ్ పరిసర ప్రాంతంలో ప్రత్యక్ష వలస ప్రవాహాల కంటే, తక్కువ కేంద్రీకృత పట్టణ నిర్మాణంగా ఏర్పడ్డాయి.[54] ఫ్రాన్స్‌ ఫ్రాన్స్‌లో పారిశ్రామిక విప్లవం ఒక ప్రత్యేక ప్రక్రియ అనగా ఇది ఇతర దేశాలు అనుసరించిన ప్రధాన నమూనాతో అనుగుణంగా లేదు. అధికభాగం ఫ్రెంచ్ చరిత్రకారులు ఫ్రాన్స్ ఒక స్పష్టమైన ఎదుగుదల చేయలేదని భావిస్తారు.[55] దానికి బదులు, 18 మరియు 19వ శతాబ్దాలలో ఫ్రాన్స్ యొక్క ఆర్థిక అభివృద్ధి మరియు పారిశ్రామిక ప్రక్రియ నిదానంగా మరియు నిలకడగా ఉంది. ఏదేమైనా, మౌరిస్ లేవీ-లెబోఎర్‌చే కొన్ని స్థాయిలు గుర్తించబడ్డాయి: ఫ్రెంచ్ విప్లవం మరియు నేపోలియనిక్ యుద్ధాలు (1789–1815), బ్రిటన్ (1815–1860) మొత్తం పారిశ్రామికీకరణ, ఆర్థిక మందగింపు (1860–1905), 1905 తరువాత పెరుగుదల యొక్క పునః ప్రారంభం సంయుక్త రాష్ట్రాలు యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆరంభంలో దాని కర్మాగారాలకు అశ్వ-శక్తితో నడిచే యంత్రాల ద్వారా శక్తిని ఇచ్చి, చివరకు జలశక్తికి మారింది, దీనికి పరిణామంగా పారిశ్రామికీకరణ ప్రధానంగా వేగవంతమైన నదులు నెలకొని ఉన్న న్యూ ఇంగ్లాండ్ మరియు ఈశాన్య యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని ఇతర ప్రాంతాలకు పరిమితమైంది. అశ్వ శక్తితో నడిచే ఉత్పత్తి ఆర్థికంగా భారంతో కూడి ఉండి నూతన జల-శక్తి ఆధారిత ఉత్పత్తికి మరింత కష్టమైన ప్రత్యామ్నాయంగా నిరూపించబడింది. ఏదేమైనా, ముడి పదార్ధాలు (పత్తి) దక్షిణ యునైటెడ్ స్టేట్స్ నుండే వచ్చాయి. 1860ల నాటి పౌర యుద్ధం తరువాత మాత్రమే ఆవిరి-శక్తి ఆధారిత ఉత్పత్తి, జల-శక్తి ఆధారిత ఉత్పత్తి యొక్క స్థానాన్ని ఆక్రమించి, పరిశ్రమ దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించడానికి వీలు కలిగించింది. 1787లో థామస్ సోమర్స్ మరియు కాబోట్ సోదరులు అమెరికాలో మొదటిది మరియు ఆ కాలంలో అతిపెద్దది అయిన పత్తి మిల్లు బెవర్లీ కాటన్ మానుఫాక్టరీ స్థాపించారు,[56] ఇది భవిష్యత్తులోని పత్తి మిల్లుల పరిశోధన మరియు అభివృద్ధికి గుర్తించదగిన మైలురాయిగా ఉంది. ఈ పత్తి మిల్లు అశ్వ-శక్తి ఆధారిత ఉత్పత్తి వినియోగించుకొనే విధంగా రూపొందించబడింది, ఏదేమైనా వారి అశ్వ శక్తి ఆధారిత వేదిక యొక్క ఆర్థిక స్థిరత్వం అస్థిరంగా ఉందని నిర్వాహకులు వెంటనే తెలుసుకున్నారు, మరియు అది నిర్మించబడిన కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత ద్రవ్య సమస్యలను పొందారు. నష్టాలు ఉన్నప్పటికీ, మానుఫాక్టరీ ఆవిష్కరణకు ఒక వేదికగా నిలిచింది, పెద్ద మొత్తంలో పత్తిని మార్చడానికే కాక స్లేటర్ యొక్క మిల్లును ఉపయోగించి జల-శక్తి ఆధారిత మిల్లు నిర్మాణాన్ని అభివృద్ధి పరచడానికి కూడా ఉపయోగపడింది.[57] సామ్యూల్ స్లేటర్ (1768–1835) స్లేటర్ మిల్ను కనుగొన్నాడు. డెర్బి షైర్, ఇంగ్లాండ్లో ఒక శిక్షణ పొందే యువకునిగా అతను వస్త్ర పరిశ్రమలోని నూతన పద్ధతులను నేర్చుకొని, తన జ్ఞానంతో డబ్బు సంపాదించాలనే ఆశతో, నైపుణ్యంగల పనివారి వలసలకు వ్యతిరేకంగా ఉన్న చట్టాలను ధిక్కరించి 1789లో న్యూ యార్క్ వెళ్ళాడు. 1793లో పాటుకేట్, రోడ్ ఐలాండ్ వద్ద స్లేటర్, స్లేటర్'స్ మిల్‌ను స్థాపించాడు. అతను పదమూడు నూలు మిల్లులకు యజమాని అయ్యాడు.[58] డానియెల్ డే, ఉక్స్ బ్రిడ్జ్, మసాచుసెట్స్‌లోని బ్లాక్‌స్టోన్ వాలీ వద్ద 1809లో ఉన్ని చిక్కు విడదేసే మిల్లును స్థాపించాడు, ఇది U.S.లో స్థాపించబడిన మూడవ నూలు మిల్లు (మొదటిది హార్ట్ ఫోర్డ్, కనెక్టికట్‌లో, మరియు రెండవది వాటర్‌టౌన్, మసాచుసెట్స్‌లో స్థాపించబడ్డాయి.) జాన్ H. చాఫీ బ్లాక్‌స్టోన్ రివర్ వాలీ నేషనల్ హెరిటేజ్ కారిడార్ "అమెరికా యొక్క అత్యంత కష్టపడి పనిచేసే నది', బ్లాక్‌స్టోన్ యొక్క చరిత్రను తిరిగి చూపుతుంది. బ్లాక్‌స్టోన్ నది మరియు దాని ఉపనదులు వర్సుస్టర్ నుండి ప్రొవిడెన్స్ వరకు 45 miles (72km) విస్తరించి, అమెరికా పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క జన్మస్థానంగా ఉన్నాయి. తన ఉచ్ఛ స్థితిలో, స్లేటర్ మిల్లు మరియు అమెరికా యొక్క పారిశ్రామిక మరియు సాంకేతిక అభివృద్ధులతో, ఈ లోయ 1100 మిల్లుల నిర్వహణను కలిగి ఉంది. 1810లో ఇంగ్లాండ్‌కు ఒక పర్యటనలో న్యూబరీపోర్ట్‌కు చెందిన వ్యాపారి ఫ్రాన్సిస్ కాబోట్ లోవెల్, ఏ విషయాన్ని నమోదు చేసుకోకూడనే నిబంధనపై, బ్రిటిష్ నూలు కర్మాగారాల పర్యటనకు అనుమతించబడ్డాడు. 1812 నాటి యుద్ధం తన దిగుమతి వ్యాపారాన్ని నాశనం చేసిందని అయితే అమెరికాలో దేశీయంగా తయారైన వస్త్రానికి మార్కెట్ పెరుగుతుందని గ్రహించి, ఆయన నూలు యంత్రాల రూపాలను జ్ఞాపకం ఉంచుకొని, యునైటెడ్ స్టేట్స్‌కు తిరిగి వచ్చిన తరువాత, బోస్టన్ మాన్యుఫాక్చరింగ్ కంపెనీని స్థాపించాడు. లోవెల్ మరియు అతని భాగస్వాములు అమెరికా యొక్క రెండవ పత్తి -నుండి-నూలు వస్త్రాన్ని చేసే మిల్లును వాల్ట్‌హామ్, మసాచుసెట్స్‌లో స్థాపించారు, ఇది బెవర్లీ కాటన్ మానుఫాక్టరీ తరువాత రెండవది. 1817లో అతని మరణం తరువాత, అతని సహచరులు అతని పేరుతో అమెరికా యొక్క మొదటి ప్రణాళికా బద్ధ పారిశ్రామిక పట్టణాన్ని అతని పేరుతో నిర్మించారు. ఈ సంస్థ ప్రజలకు వాటా ఇవ్వజూపడం ద్వారా మూలధనీకరించబడింది, యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో దానిని ఉపయోగించిన మొదటి సంస్థలలో ఒకటిగా ఉంది. మెర్రిమాక్ నది యొక్క కాలువల ద్వారా 5.6 miles (9.0km) విడుదలైన పదివేల అశ్విక శక్తిని వినియోగించుకొని లోవెల్, మసాచుసెట్స్, అమెరికన్ పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క విజయానికి ప్రధాన సహాయకురాలిగా కొందరిచే పరిగణించబడుతుంది. బ్రిటన్‌లో ఉన్న దుర్భర పని పరిస్థితులకు ప్రత్యక్ష ప్రతిస్పందనగా, స్వల్ప కాలం ఉనికిలో ఉన్న ఆదర్శధామం వంటిది లోవెల్ సిస్టం స్థాపించబడింది. ఏదేమైనా, 1850 నాటికి, ప్రత్యేకించి ఐరిష్ బంగాళదుంప కరువు తరువాత ఈ వ్యవస్థ చౌకైన వలస కూలీలతో మార్చబడింది. గడియార పరిశ్రమ యొక్క పారిశ్రామికీకరణ కూడా 1854లో మసాచుసెట్స్‌లోని వాల్తంలో, వాల్తం వాచ్ కంపెనీలో, గడియారాలకు అవసరమైన సూక్ష్మస్థాయి కచ్చితత్వంతో కూడిన సమీకరణ పద్ధతులు, యాంత్రిక పరికరాలు, పరికరాలు మరియు కొలతల అభివృద్ధితో ప్రారంభమైంది. జపాన్ 1871లో ఇవకురా మిషన్‌గా పిలువబడే జపాన్ రాజకీయ నాయకుల సమూహం పాశ్చాత్య పద్ధతులను నేర్చుకోవడానికి ఐరోపా మరియు USAలలో పర్యటించింది. దీని ఫలితంగా, జపాన్ వెనుకబడి పోకుండా ప్రభుత్వ నాయకత్వంలో పారిశ్రామిక విధానం ఏర్పడింది. 1877లో స్థాపించబడిన బాంక్ ఆఫ్ జపాన్, పన్నులను ఉపయోగించి నమూనా ఉక్కు మరియు నూలు కార్మాగారాలకు నిధులను అందించింది. విద్యారంగం విస్తరించింది మరియు జపాన్ విద్యార్థులు అధ్యయనానికి పశ్చిమ దేశాలకు పంపబడ్డారు. రెండవ పారిశ్రామిక విప్లవం మరియు తరువాత పరిణామం ఎక్కువ కాలం నిలిచి ఉండే రైలు కొరకు రైల్వేల తృప్తి చెందని డిమాండ్ తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ ఉక్కు యొక్క ఉత్పత్తి మార్గాల అభివృద్ధికి దారితీసింది. ఉక్కు తరచు పారిశ్రామిక భారీ-ఉత్పత్తి కొరకు అనేక రంగాలలో మొదటిదిగా చూపబడేది, ఇవి సుమారు 1850 ప్రాంతంలో ప్రారంభమైన "రెండవ పారిశ్రామిక విప్లవం", యొక్క లక్షణాలుగా చెప్పబడతాయి, అయితే 1860లలో సర్ హెన్రీ బెస్సేమేర్ చేత ఇనుము మరియు ఉక్కును పెద్ద పరిమాణాలలో ఉత్పత్తి చేయగల నూతన కొలిమిని కనుగొన్న తరువాత మాత్రమే ఉక్కు యొక్క భారీ ఉత్పత్తి పద్ధతి సాధ్యపడింది. ఏదేమైనా, 1870లలో మాత్రమే ఇది విస్తృతంగా అందుబాటులోకి వచ్చింది. ఈ రెండవ పారిశ్రామిక విప్లవం క్రమంగా రసాయనిక పరిశ్రమలు, పెట్రోలియం శుద్ధి మరియు పంపిణీ, విద్యుత్ పరిశ్రమలు, మరియు 20వ వాహన పరిశ్రమలను చేర్చుకుంది, మరియు బ్రిటన్ నుండి యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు జర్మనీలకు సాంకేతిక నాయకత్వ మార్పుకు గుర్తించబడింది. 1890లలో ప్రారంభించి ఆల్ప్స్‌లో జల విద్యుత్ ఉత్పత్తి బొగ్గు-వనరు లేని ఉత్తర ఇటలీలో పారిశ్రామికీకరణ వేగవంతం కావడానికి దోహదం చేసింది. చౌకైన పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు ఎక్కువగా లభ్యం కావడం బొగ్గు యొక్క ప్రాముఖ్యతను తగ్గించడంతో పాటు పారిశ్రామికీకరణ శక్తిని మరింతగా విస్తరించాయి. మార్షల్ మక్ లుహాన్ విద్యుత్ యుగం యొక్క సాంఘిక మరియు సాంస్కృతిక ప్రభావాన్ని విశ్లేషించాడు. గత యుగంలోని యాంత్రికీకరణ ప్రతి ప్రక్రియను ఒక వరుసలో విడగొట్టడాన్ని ఉపయోగంలోకి తేగా, విద్యుచ్ఛక్తి యొక్క తక్షణ వేగంతో ఇది అంతమై వెంటనే ఉత్పత్తి చేయడం ప్రారంభమైంది. ఇది "ప్రత్యేక విభాగాల యొక్క శ్రద్ధ" (ఒక ప్రత్యేక దృష్టిని అనుసరించడం), అనే పద్ధతి నుండి "సంపూర్ణం యొక్క తక్షణ లక్షణ గ్రాహ్యత", "మొత్తం క్షేత్రం" పై శ్రద్ధ చూపడం, "మొత్తం రూపకల్పన యొక్క జ్ఞానం" అనే సాంస్కృతిక మార్పును ప్రదర్శించింది. ఇది, "రూపం మరియు క్రియల ఏకత్వం" యొక్క భావనను, ఒక "నిర్మాణ మరియు విన్యాసాల సమీకృత భావన"గా చూపి, విస్తరింపచేసింది. ఇది వర్ణచిత్రలేఖనం (క్యూబిజంతో), భౌతిక శాస్త్రం, పద్య రచన, సమాచార మరియు విద్యా విధాన విభాగాలలో గొప్ప ప్రభావాన్ని కలిగించింది.[59] 1890ల నాటికి, ఈ రంగాలలో పారిశ్రామికీకరణ వేగంగా పెరుగుతున్న ప్రపంచ ఆసక్తులతో మొదటి పెద్ద పారిశ్రామిక సంస్థలైన U.S. స్టీల్, జనరల్ ఎలక్ట్రిక్, మరియు బేయర్ AG వంటి ప్రపంచ స్టాక్ మార్కెట్లలో పాల్గొన్న రైల్‌రోడ్ సంస్థలను సృష్టించింది. మేధోపరమైన దృష్టాంతాలు మరియు విమర్శ సామ్రాజ్యవాదం జ్ఞాన యుగం యొక్క ఆరంభం పెరుగుతున్న శాస్త్రీయ విజ్ఞానం యొక్క ప్రయోగ పూర్వక అన్వయాన్ని స్వాగతించే ఒక మేధోపరమైన ఆధారాన్ని అందించింది—శాస్త్రీయమైన విశ్లేషణ ద్వారా క్రమపద్ధతిలో అభివృద్ధి పరచబడిన ఆవిరియంత్రం, మరియు రాజకీయ మరియు సామాజిక విశ్లేషణలు, అంతిమంగా ఆడం స్మిత్ యొక్క ది వెల్త్ ఆఫ్ నేషన్స్ ‌లో ఈ కారణాంశం సాక్ష్యంగా ఉంది. ది ఇంప్రూవింగ్ స్టేట్ ఆఫ్ ది వరల్డ్ అనే సామ్రాజ్యవాద ప్రధాన అనుకూలవాదం ఇవ్వబడిన పుస్తకంలోని ఉదాహరణ ప్రకారం, పారిశ్రామికీకరణ అందరికీ సంపదను పెంచుతుంది, ఇది పెరిగిన ఆయు ప్రమాణం, తగ్గిన పనిగంటలు, మరియు బాలలకు మరియు వృద్ధులకు పనిలేకపోవడంలో కనిపిస్తుంది. సామ్యవాదం సామ్రాజ్యవాదం యొక్క గుణదోష పరీక్షగా సామ్యవాదం ఉద్భవించింది. పారిశ్రామిక విప్లవానికి అవసరార్ధ ప్రతిస్పందనగా మార్క్సిజం ప్రారంభమైంది.[60] కార్ల్ మార్క్స్ ప్రకారం, పారిశ్రామికీకరణ సమాజాన్ని రెండు ధృవాలుగా చేసింది, అవి, బూర్జువా వర్గం (ఉత్పత్తి కారకాలు, కార్మాగారాలు మరియు భూమి యొక్క యాజమాన్యాన్ని కలిగి ఉన్నవారు) మరియు అధిక సంఖ్యాక శ్రామిక వర్గం (ఉత్పత్తి కారకాలనుండి విలువైన దానిని ఉత్పత్తి చేయడానికి అవసరమయ్యే శ్రమ చేసేవారు). ఆయన పారిశ్రామికీకరణ ప్రక్రియను, సామ్రాజ్యవాదం యొక్క సంపూర్ణ అభివృద్ధికి అవసరమైన భూస్వామ్య ఆర్థిక విధానాల యొక్క తార్కిక విధానాల కొనసాగింపుగా చూసి, దానిని సామ్యవాదం మరియు చివరకు కమ్యూనిజంల అభివృద్ధికి అవసరమైన ప్రారంభ దశగా భావించాడు. కాల్పనిక వాదం పారిశ్రామిక విప్లవ కాలంలో నూతన పారిశ్రామికీకరణ పట్ల ఒక మేధోపరమైన మరియు కళాత్మకమైన ప్రతికూలత అభివృద్ధి చెందింది. ఇది కాల్పనిక ఉద్యమంగా పిలువబడుతుంది. ఆంగ్లభాషలో దీని ప్రధాన ప్రతిపాదకులలో కళాకారుడు మరియు కవి విలియం బ్లేక్ మరియు కవులు విలియం వర్డ్స్‌వర్త్, సామ్యూల్ టేలర్ కొలెరిడ్జ్, జాన్ కీట్స్, లార్డ్ బైరన్ మరియు పెర్సీ బిస్షే షెల్లీ ఉన్నారు. ఈ ఉద్యమం "రాక్షసమైన" యంత్రాలు మరియు కర్మాగారాలకు వ్యతిరేకంగా కళ మరియు భాషలలో "ప్రకృతి" యొక్క ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెప్పింది; బ్లేక్ పద్యం యొక్క "డార్క్ సాటానిక్ మిల్స్" "అండ్ డిడ్ దోజ్ ఫీట్ ఇన్ ఏన్షియంట్ టైం". మేరీ షెల్లీ యొక్క నవల ఫ్రాంకెన్‌స్టీన్ శాస్త్రీయ ప్రగతికి రెండు వైపులా పదును (ప్రమాదం) ఉండవచ్చనే ఆలోచనను ప్రతిఫలించింది. కారణాలు పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క కారణాలు క్లిష్టమైనవి మరియు వివాదాస్పదంగా ఉన్నాయి, 17వ శతాబ్దంలో ఇంగ్లీష్ పౌర యుద్ధం తరువాత బ్రిటన్‌లో భూస్వామ్యవాద ముగింపు నాటికి వచ్చిన సాంఘిక మరియు సంస్థాగత మార్పుల అధిక పెరుగుదలగా కొందరు చరిత్రకారులు పారిశ్రామిక విప్లవాన్ని విశ్వసించారు. దేశాల సరిహద్దు నియంత్రణలు సమర్ధవంతంగా అమలు జరగడంతో, వ్యాధుల వ్యాప్తి తగ్గి, పూర్వకాలంలో సాధారణమైన అంటురోగాలను నిరోధించింది.[61] శైశవ దశ తరువాత జీవించిన బాలల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగి, పెద్ద సంఖ్యలో శ్రామికుల లభ్యతకు దారితీసింది. ఎన్క్లోజర్ ఉద్యమం మరియు బ్రిటిష్ పారిశ్రామిక విప్లవం ఆహార ఉత్పత్తిని అధిక సమర్ధవంతంగా మరియు తక్కువ శ్రమ-తీవ్రత కలిగినవిగా మార్చి, వ్యవసాయ రంగంలో ఉద్యోగితను పొందలేని మిగులు జనాభాను కుటీర పరిశ్రమ, ఉదాహరణకు నేతకు, మరియు దీర్ఘకాలంలో నగరాలకు మరియు నూతనంగా అభివృద్ధి చెందిన కార్మాగారాలకు వెళ్ళేలా వత్తిడి చేసింది.[62] 17వ శతాబ్దం యొక్క వలసరాజ్య విస్తరణ దానితోపాటే అంతర్జాతీయ వర్తక అభివృద్ధి, ఆర్థిక విపణుల సృష్టి మరియు మూలధనం ప్రోగుపడటం, అదే విధంగా 17వ శతాబ్ద శాస్త్రీయ విప్లవం కారణాలుగా చూపబడతాయి.[63] 1980ల వరకు, సాంకేతిక ఆవిష్కరణ పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క హృదయంగా మరియు దీనికి కీలక అవకాశాన్ని కల్పించే సాంకేతికతగా ఆవిరి యంత్రం విద్యాపరమైన చరిత్రకారులచే సార్వత్రికంగా విశ్వసించబడ్డాయి.[64] ఏదేమైనా, మార్కెటింగ్ ఎరా (విపణి యుగం)లోకి ఇటీవలి పరిశోధన, పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క సాంప్రదాయక, సరఫరా ఆధారిత వ్యాఖ్యానానికి సవాలు విసిరింది.[65] లెవిస్ మమ్ఫోర్డ్, అన్ని అంచనాల కంటే ఎంతో ముందుగా, పారిశ్రామిక విప్లవం తన మూలాలను ప్రారంభ మధ్య యుగాలలో కలిగి ఉందని ప్రతిపాదించాడు.[66] ప్రామాణీకరించబడిన భారీ ఉత్పత్తికి నమూనా ముద్రణా యంత్రం అని మరియు "పారిశ్రామిక యుగానికి అసలైన స్వరూపం గడియారం" అని ఆయన వివరిస్తాడు. ఆయన క్రమము మరియు కాలాన్ని అనుసరించడంలో మఠసంబంధ (సన్యాసుల వంటి జీవన విధానం) వత్తిడిని కూడా చూపుతాడు, దానితో పాటే మధ్యయుగ నగరాలు వాటి కేంద్రభాగంలో క్రమ అంతరాలలో మ్రోగే గంట ఉన్న చర్చిలను కలిగి ఉండేవని చూపుతాడు, ఇవి తరువాతి కాలంలోని ఆవిరి యంత్రం వంటి మరింత భౌతిక ఆవిష్కరణలకు అవసరమైన గొప్ప సమకాలీనతకు అవసరమైన పూర్వదశగా ఉన్నాయి. పారిశ్రామిక విప్లవం ప్రత్యేకించి అది బ్రిటన్‌లో ఎందుకు సంభవించిందో వివరిస్తున్నపుడు, ఒక పెద్ద దేశీయ విపణి ఉనికిని కూడా పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క చోదక శక్తిగా పరిగణించాలి. ఫ్రాన్స్ వంటి ఇతర దేశాలలో, విపణులు స్థానిక ప్రాంతాలచే విభజించబడ్డాయి, ఇవి తరచూ వాటి మధ్య వర్తకం జరిగే వస్తువులపై సుంకాలు మరియు వసూళ్లు విధించేవి.[67] ఇంగ్లాండ్ యొక్క హెన్రీ VIII చే అంతర్గత వసూళ్లు రద్దుచేయబడ్డాయి, అవి రష్యాలో 1753 వరకు, ఫ్రాన్స్‌‌లో 1789 వరకు మరియు స్పెయిన్‌లో 1839 వరకు మిగిలిఉన్నాయి. ప్రభుత్వం ఒక అభివృద్ధి చెందుతున్న పేటెంట్ వ్యవస్థ (స్టాట్యూట్ ఆఫ్ మోనోపొలీస్ 1623) క్రింద ఆవిష్కర్తలకు పరిమిత ఏకస్వామ్యాలను మంజూరు చేయడం ఒక ప్రభావవంతమైన కారకంగా పరిగణించబడింది. పారిశ్రామికీకరణ యొక్క అభివృద్ధిపై పేటెంట్‌ల యొక్క మంచి మరియు చెడు ప్రభావాలు సాంకేతికతకు అందుబాటులోకి తెచ్చిన కీలక సాధనమైన ఆవిరి యంత్రం యొక్క చరిత్రలో స్పష్టంగా చూపబడ్డాయి. వారి ఆవిష్కరణల పనితీరును బహిరంగంగా వెల్లడించినందుకు ప్రతిఫలంగా పేటెంట్ వ్యవస్థ జేమ్స్ వాట్ వంటి ఆవిష్కర్తలకు ఆవిరి యంత్రాల మొదటి ఉత్పత్తిపై ఏకస్వామ్యాన్ని అనుమతించి, అప్పటినుండి ఆవిష్కర్తలకు ప్రతిఫలం అందించి సాంకేతిక అభివృద్ధిని వేగవంతం చేసింది. ఏదేమైనా ఏకస్వామ్యాలు తమతో పాటు తమ స్వంత అసమర్ధతలను కూడా తీసుకువచ్చాయి, ఇవి బహిరంగ పరచిన తెలివితేటల ప్రయోజన ఫలితాలు మరియు ఆవిష్కర్తలను సన్మానించడంతో సమతూకంలో ఉండటం లేదా అధిగమించడంగా ఉండేవి.[68] వాట్ యొక్క ఏకస్వామ్యం ఇతర ఆవిష్కర్తలైన రిచర్డ్ ట్రెవితిక్, విలియం ముర్దోక్ లేదా జోనాథన్ హార్న్‌బ్లోయర్ వంటి వారిని తమ మెరుగు పరచిన ఆవిరియంత్రాలను ప్రవేశపెట్టడం నుండి నిరోధించి, పారిశ్రామిక విప్లవాన్ని సుమారు 16 సంవత్సరాలు ఆలస్యం చేసింది.[69] ఐరోపాలో సంభవించడానికి కారణాలు పారిశ్రామిక విప్లవం 18వ శతాబ్దంలో ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాలలో కాక, ప్రత్యేకించి చైనా, భారతదేశం, మరియు మధ్య ప్రాచ్యం, లేదా ఇతర సమయాలైన సాంప్రదాయ పూర్వకాలం[70] లేదా మధ్య యుగాలలో ఎందుకు సంభవించలేదనే ప్రశ్న చరిత్రకారులకు క్రియాశీల ఆసక్తిని కలిగిస్తోంది.[71] అనేక కారకాలు సూచించబడ్డాయి, వీటిలో విద్య, సాంకేతిక మార్పులు [72] (చూడుము ఐరోపాలో శాస్త్రీయ విప్లవం), "ఆధునిక" ప్రభుత్వం, "ఆధునిక" పని వైఖరులు, పర్యావరణం మరియు సంస్కృతి ఉన్నాయి.[73] విజ్ఞానం యొక్క యుగం యొక్క అర్ధం అధిక జనాభా విద్యావంతులు కావడమే కాక పనిపై మరింత ఆధునిక భావనలు కలిగి ఉండటం. ఏదేమైనా, ఏదేమైనా ఐరోపా మరియు చైనా దాదాపు సమానమనే ప్రకటనను ఎక్కువ మంది చరిత్రకారులు సవాలు చేస్తారు దీనికి కారణం 18వ శతాబ్దం చివరిలో పశ్చిమ ఐరోపా యొక్క తలసరి ఆదాయంపై ఆధునిక అంచనాలు కొనుగోలు శక్తి మారకమును 1,500 డాలర్లుగా (మరియు బ్రిటన్ యొక్క తలసరి ఆదాయం సుమారు 2,000 డాలర్లు[74]) చూపాయి, పోల్చి చూసినపుడు చైనా కేవలం 450 డాలర్లను కలిగి ఉంది. డేవిడ్ లాండెస్[75] మరియు మాక్స్ వెబర్ వంటి కొందరు చరిత్రకారులు చైనా మరియు ఐరోపాలలో విప్లవం ఎక్కడ సంభవించిందనే దానిని నియంత్రించే విభిన్న విశ్వాస వ్యవస్థలను శ్లాఘిస్తారు. ఐరోపా యొక్క మతము మరియు నమ్మకాలు ప్రధానంగా జుడావో-క్రైస్తవత్వం, మరియు గ్రీక్ విచారాల ప్రధాన ఉత్పత్తులుగా ఉన్నాయి. దీనికి విరుద్ధంగా, చైనీస్ సమాజం కన్ఫ్యూషియస్, మెన్సియస్, హాన్ ఫైజి (లీగలిజం), లావో ట్జు (టావోయిజం), మరియు బుద్ధుని (బుద్ధిజం) చే స్థాపించబడింది. యూరోపియన్లు విశ్వం హేతుబద్ధమైన మరియు శాశ్వత చట్టాలచే పాలించబడుతుందని విశ్వసించగా, తూర్పున బౌద్ధులు మరియు టావోయిస్ట్ లు విశ్వం ఒక నిరంతర ప్రవాహంలో ఉందని, తార్కికంగా అర్ధం చేసుకోవడానికి సాధ్యపడనిదని నమ్మారు. ఇతర కారకాలలో, చైనా యొక్క బొగ్గు గనులు పెద్దవే అయినప్పటికీ, దాని నగరాల నుండి దూరంగా ఉండటం, అప్పటికి ఆ నిల్వలను చేర్చగలిగే ఎల్లో నది రవాణాకు అనుకూలంగా లేకపోవడం వంటివి ఉన్నాయి.[76] భారతదేశానికి సంబంధించి, మార్క్సిస్ట్ చరిత్రకారురాలు రజని పాల్మే దత్ ఈ విధంగా అన్నారు: "భారతదేశంలో పారిశ్రామిక విప్లవానికి అందించవలసిన మూలధనం ఇంగ్లాండ్ లో పారిశ్రామిక విప్లవాన్ని మూలధనీకరించడానికి తరలిపోయింది."[77] చైనాకు విరుద్ధంగా, మూడు అనేక పోటీ రాజ్యాలుగా విడిపోయింది, వీరిలో ముగ్గురు ప్రధానమైన వారుగా మరాఠాలు, సిక్కులు మరియు మొగలులు ఉన్నారు. దీనికి తోడు, ఆర్థికవ్యవస్థ రెండు రంగాలపై అధికంగా ఆధారపడి ఉంది—జీవనాధార వ్యవసాయం మరియు పత్తి, ఇంకా ఇక్కడ సాంకేతిక ఆవిష్కరణ కూడా చాలా తక్కువగా ఉంది. బ్రిటిష్ వారి స్వాధీనానికి ముందు నిరంకుశ ప్రభువులచే రాజభవనాల కోశాగారాలలో పెద్ద మొత్తాలలో సంపద నిల్వ చేయబడిందని నమ్మబడింది. చైనా, భారతదేశం, మరియు మధ్య ప్రాచ్యాలలో సంపూర్ణాధికారం కలిగిన వంశాలు ఉత్పత్తి మరియు ఎగుమతులను ప్రోత్సహించడంలో విఫలమయ్యాయి, మరియు వారి పౌరుల శ్రేయస్సు పట్ల చాలా తక్కువ శ్రద్ధ చూపాయి.[78] బ్రిటన్‌లో సంభవించడానికి కారణాలు పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క ప్రారంభానికి చెందిన చర్చ ఇతర దేశాలపై గ్రేట్ బ్రిటన్‌కు ఉన్న భారీ పెత్తనాన్ని కూడా పరిశీలిస్తుంది. కొంతమంది, బ్రిటన్ సముద్రాల ఆవల ఉన్న తన వలసల నుండి అందుకున్న ప్రాకృతిక లేదా ఆర్థిక వనరుల గురించి లేదా ఆఫ్రికా మరియు కరేబియన్ మధ్య నెరపిన బ్రిటిష్ (బానిసల వ్యాపారం) నుండి పొందిన లాభాలు పారిశ్రామిక పెట్టుబడులకు ఉపయోగ పడ్డ విషయం యొక్క ప్రాముఖ్యత గురించి నొక్కి చెప్పారు. ఏదేమైనా, పారిశ్రామిక విప్లవం జరిగిన సంవత్సరాలలో బానిస వ్యాపారం మరియు వెస్ట్ ఇండియన్ తోటలు బ్రిటిష జాతీయ ఆదాయంలో 5%ను మాత్రమే అందించాయని చూపబడింది.[79] పారిశ్రామిక విప్లవం సమయంలో బానిస వ్యాపారం వలన బ్రిటన్ కనీస లాభాలను మాత్రమే పొందినప్పటికీ, కరేబియన్-ఆధారిత డిమాండ్ ఇంగ్లాండ్ యొక్క పారిశ్రామిక ఉత్పత్తిలో 12%గా ఉంది.[80] ప్రత్యామ్నాయంగా, పెద్ద వర్తకుల నుండి అధిక వర్తక స్వేచ్ఛను పొందడం బ్రిటన్‌కు, బలమైన రాచరికాలను కలిగిన దేశాల కంటే, ప్రత్యేకించి చైనా మరియు రష్యాల కంటే సమర్ధవంతంగా ఉద్భవిస్తున్న శాస్త్రీయ మరియు సాంకేతిక అభివృద్ధులను ఉత్పత్తి చేసి, ఉపయోగించడానికి వీలు కలిగించింది. బ్రిటన్ నెపోలెనిక్ యుద్ధాల సంపద దోపిడీ మరియు ఆర్థిక క్రుంగుబాటుల ధ్వంసం కాని ఏకైక యూరోపియన్ దేశంగా పైకి వచ్చింది, మరియు ఏ పరిమాణంలోనైనా ఉపయోగించగల వర్తక ఓడల సమూహాన్ని కలిగి ఉంది (ఐరోపా యొక్క వర్తక ఓడల సమూహం యుద్ధ సమయంలో రాయల్ నావీచే ధ్వంసం చేయబడింది[81]). బ్రిటన్ యొక్క విస్తృత ఎగుమతి కలిగిన కుటీర పరిశ్రమలు తయారు చేయబడిన వస్తువుల ప్రారంభ రూపాలకి విపణులను సిద్ధంగా ఉంచాయి. బ్రిటిష్ యుద్ధ తంత్రం ఫలితంగా ఏర్పడిన సంక్షోభంలో అధికభాగం విదేశాలలో జరిగి, ఐరోపాలో అధిక భాగాన్ని ప్రభావితం చేసిన వినాశకరమైన భూభాగ దండయాత్ర ఫలితాలను తగ్గించింది. బ్రిటన్ యొక్క భౌగోళిక స్థితి మరింత సహాయకరం అయింది—ఒక ద్వీపంగా ఇది ఐరోపా యొక్క ప్రధాన భూభాగం నుండి వేరుగా ఉంది. మరొక సిద్ధాంతం ప్రకారం బ్రిటన్ తన వద్ద ఉన్న కీలకమైన వనరుల కారణంగా పారిశ్రామిక విప్లవంలో విజయం సాధించగలిగింది. భౌగోళికంగా దాని పరిమాణానికి అది జనాభా సాంద్రతను కలిగి ఉంది. సాధారణ భూమి యొక్క ఆక్రమణ మరియు సంబంధిత వ్యవసాయ విప్లవం ఈ శ్రమ యొక్క సరఫరా సిద్ధంగా ఉండేలా చేసాయి. ఇంగ్లాండ్ యొక్క ఉత్తర ప్రాంతం, ఇంగ్లీష్ మధ్య భూములు, సౌత్ వేల్స్ మరియు స్కాటిష్ పల్లపు ప్రాంతాలలో సహజవనరుల యొక్క స్థానిక ఆక్రమణ కూడా ఉంది. బొగ్గు, ఇనుము, సీసము, రాగి, తగరం, సున్నపురాయి మరియు జలశక్తి యొక్క స్థానిక సరఫరా, పరిశ్రమ యొక్క అభివృద్ధికి మరియు విస్తరణకు అత్యుత్తమ పరిస్థితులను కల్పించగలిగింది. ఇంకా, ఇంగ్లాండ్ యొక్క వాయవ్య భాగంలో ఉండే తేమతో కూడిన, శాంతంగా ఉండే వాతావరణ పరిస్థితులు పత్తి వడకడానికి అనువైన పరిస్థితులను కల్పించి, వస్త్ర పరిశ్రమ పుట్టుకకు ఒక సహజ ప్రారంభ కేంద్రాన్ని సమకూర్చాయి. 1688 ప్రాంతంలో బ్రిటన్‌లో ఉన్న స్థిరమైన రాజకీయ పరిస్థితి మరియు బ్రిటిష్ సమాజం మార్పును గొప్పగా స్వీకరించగలగడం (ఇతర ఐరోపా దేశాలతో పోల్చినపుడు) కూడా పారిశ్రామిక విప్లవానికి మేలు చేసిన కారకాలుగా చెప్పవచ్చు. ఆక్రమణ ఉద్యమం ప్రధాన కారణంగా, పారిశ్రామికీకరణ వ్యతిరేకతకు ముఖ్యమైన వనరుగా రైతు కూలీలు నాశనం చేయబడ్డారు మరియు భూస్వామ్య ఉన్నత వర్గాలు వాణిజ్యపరమైన ఆసక్తులను పెంపొందించుకోవడంతో అది వారిని సామ్రాజ్యవాద అడ్డంకులను తొలగించడంలో మార్గదర్శకులుగా చేసింది.[82] (ఈ అంశం హిలైరే బెల్లోక్ యొక్క ది సెర్వైల్ స్టేట్‌లో కూడా చూపబడింది.) బ్రిటన్ యొక్క జనాభా 1550-1820 మధ్య 280% పెరుగగా, పశ్చిమ ఐరోపాలోని ఇతర ప్రాంతాలలో 50-80% పెరిగింది. ఐరోపా యొక్క పట్టణీకరణలో 70% బ్రిటన్‌లో 1750-1800లో జరిగింది. 1800 నాటికి ఒక్క నెదర్లాండ్స్ మాత్రమే బ్రిటన్ కంటే ఎక్కువ పట్టణీకరణను కలిగి ఉంది. ఇది కేవలం బొగ్గు, కోక్, దిగుమతి చేసుకున్న పత్తి, ఇటుక మరియు పలకలు -చెక్క, బొగ్గు, నార, పీట్ బొగ్గు మరియు తాటి ఆకుల స్థానాన్ని ఆక్రమించడం వలన సాధ్యపడింది. ప్రజలకు ఆహారాన్ని అందించడానికి భూమి పెరుగుదలతో తరువాత పేర్కొన్నవి పోటీపడగా గనుల నుండి వచ్చిన పదార్ధాలు ఆ విధంగా చేయలేకపోయాయి. రసాయనిక ఎరువులు సేంద్రియ ఎరువుల స్థానాన్ని ఆక్రమించడం మరియు అశ్వం యొక్క పని యాంత్రీకరించబడటం వలన మరింత ఎక్కువ భూమి లభ్యమౌతుంది. ఒక పనిచేసే ఆశ్వానికి గ్రాసం కొరకు 3 to 5 acres (1.21 to 2.02ha) అవసరం కాగా, ప్రారంభ ఆవిరి యంత్రాలు కూడా 4 రెట్లు అధిక యాంత్రిక శక్తిని ఉత్పత్తి చేయగలిగాయి. 1700లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా గనుల నుండి త్రవ్విన బొగ్గులో 5/6వ వంతు బ్రిటన్‌లో ఉండగా నెదర్లాండ్స్‌లో ఏమీలేదు; ఐరోపా యొక్క ఉత్తమ రవాణా, అత్యంత పట్టణీకరణ, మంచి చెల్లింపులు గల విద్యావంతులైన పౌరులు మరియు అతి తక్కువ పన్నులు ఉన్నప్పటికీ, అది పారిశ్రామికీకరణ సాధించడంలో విఫలమైంది. 18వ శతాబ్దంలో నగరాలు మరియు జనాభా తగ్గినా ఐరోపా దేశం అది ఒక్కటే. బొగ్గు లేకుండా, బ్రిటన్ 1830ల నాటికి మిల్లులకు అనువైన నదీ స్థలాలను అందించలేకపోయేది.[83] ప్రొటెస్టెంట్ పని నియమాలు మరొక సిద్ధాంతం ప్రకారం బ్రిటిష్ వారు పురోగతి సాధించడానికి, ఉన్నతి, సాంకేతికత మరియు కష్టపడి పనిచేయడాన్ని నమ్మిన ఒక యాజమాన్య వర్గం ఉనికిలో ఉండటం కారణం.[84] ఈ వర్గం యొక్క మనుగడ తరచు ప్రొటెస్టెంట్ పని నియమాలకు (చూడుము మాక్స్ వెబర్) మరియు బాప్టిస్ట్‌ల ప్రత్యేక స్థితి మరియు ఇంగ్లీష్ పౌర యుద్ధ సమయంలో అభివృద్ధి చెందిన క్వాకర్స్ మరియు ప్రెస్బిటేరియన్స్ వంటి విభేదించే ప్రొటెస్టెంట్ శాఖలకు జతచేయబడుతుంది. చట్టం యొక్క పాలనలో విశ్వాసాన్ని తిరిగి ప్రవేశ పెట్టడం, బ్రిటన్ లో 1688 నాటి గ్లోరియస్ రివల్యూషన్‌లో రాజ్యాంగబద్ధ రాచరికానికి నమూనాను ఏర్పాటు చేయడాన్ని అనుసరించింది, మరియు బాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్‌చే దేశీయ ఋణం యొక్క నిర్వహణపై ఆధారపడిన స్థిరమైన ఆర్థిక విపణి యొక్క ఉద్భవం, పారిశ్రామిక కార్యకలాపాలలో వ్యక్తిగత ఆర్థిక పెట్టుబడి కొరకు సామర్ధ్యానికి మరియు ఆసక్తికి సహకరించింది. అవిశ్వాసులు దాదాపు అన్ని ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు మరియు ఆ సమయంలో ఇంగ్లాండ్ యొక్క కేవలం రెండు విశ్వవిద్యాలయాల నుండి (అయితే ఇంకా అవిశ్వాసులు స్కాట్లాండ్ యొక్క నాలుగు విశ్వవిద్యాలయాలలో అధ్యయనం చేసే స్వేచ్ఛ ఉంది) బహిష్కరింపబడ్డారు లేదా నిరుత్సాహపరచబడ్డారు. రాచరిక పునరుద్ధరణ జరిగి మరియు టెస్ట్ చట్టం వలన అధికారిక ఆంగ్లికన్ చర్చ్‌లో సభ్యత్వం తప్పనిసరి అయినపుడు, వారు బ్యాంకింగ్, తయారీ మరియు విద్యారంగాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. ప్రత్యేకించి యూనిటేరియన్లు, డిసెంటింగ్ అకాడెమీలు నడపడం ద్వారా విద్యారంగంలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు, ఇది ఆక్స్ఫర్డ్ మరియు కేంబ్రిడ్జ్‌లోని విశ్వవిద్యాలయాలు మరియు ఎటన్ మరియు హారోలోని విద్యాలయాలకు విరుద్ధంగా ఉంది, తయారీ సాంకేతికతల అభివృద్ధికి ప్రధానమైన పాండిత్య రంగాలైన-గణితం మరియు విజ్ఞాన శాస్త్రాలపై ఎక్కువగా దృష్టి కేంద్రీకరించబడింది. ప్రకృతి మరియు జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలతో పాటు, చరిత్రకారులు కొన్నిసార్లు ఈ సాంఘిక కారకాన్ని అత్యంత ముఖ్యమైనదిగా పరిగణిస్తారు. ఈ విభాగాలలోని సభ్యులు ప్రభుత్వం యొక్క నిర్ధిష్ట రంగాల నుండి వదలివేయబడగా, వారు, సాంప్రదాయ ద్రవ్యాధికారులు లేదా ఇతర వర్తకులు వంటి అనేకమంది మధ్య తరగతి వారిచే సహచర ప్రొటెస్టెంట్లుగా పరిగణించబడ్డారు. సాపేక్షమైన సహనం మరియు మూలధన సరఫరాతో, 17వ శతాబ్దం యొక్క శాస్త్రీయ విప్లవం యొక్క ప్రారంభంతో సృష్టించబడిన సాంకేతికతలలో, ఈ వర్గాలకు చెందిన సంస్థలను స్థాపించగలిగే వ్యక్తులు సహజమైన విపణిలో అవకాశాలను కోరతారు. ఈ సిద్ధాంతం పారిశ్రామికీకరణ చెందిన రెండవ దేశమైన బెల్జియం, కాథలిక్ దేశంగా ఉండటానికి కారణాలను తెలుపలేదు. నామ చరిత్ర ఇప్పటి వరకు తెలిసినంతవరకు "పారిశ్రామిక విప్లవం" అనే పదం మొదట ఫ్రెంచ్ రాయబారి అయిన లూయిస్-గిల్లామె ఓట్టోచే 1799 జూలై 6న రాయబడిన ఒక లేఖలో, తన దేశంలో అది మొదలైందని ప్రకటించే సందర్భంలో ఉపయోగించబడింది.[85] 11 రేమండ్ విలియమ్స్ తన 1976 నాటి పుస్తకం Keywords: A Vocabulary of Culture and Society లో, "పరిశ్రమ" అనే అంశమును వివరిస్తూ: "గొప్ప పారిశ్రామిక మార్పుపై ఆధరపడిన నూతన సాంఘిక క్రమం యొక్క భావన 1811 మరియు 1818 మధ్య, సౌతే మరియు ఓవెన్‌లలో స్పష్టంగా ఉంది, మరియు 1790ల ప్రారంభంలో బ్లేక్ శతాబ్దం యొక్క ముగింపులో వర్డ్స్‌వర్త్ రచనలలో బలంగా ఉంది." 1837 నాటి లా రివల్యూషన్ ఇండస్ట్రియెల్లె</i>లో లూయిస్-అగస్టే బ్లాంకి వలె 1830ల చివరి నాటికి పారిశ్రామిక విప్లవం అనే పదం సాంకేతిక మార్పుకు అన్వయించడం సాధారణంగా మారింది. ది కండిషన్ ఆఫ్ ది వర్కింగ్ క్లాస్ ఇన్ ఇంగ్లాండ్ ఇన్ 1844</i>లో ఫ్రెడరిక్ ఏంగెల్స్ "ఒక పారిశ్రామిక విప్లవం, ఏక సమయంలో పౌర సమాజం మొత్తాన్ని మార్చిన ఒక విప్లవం" అని అన్నాడు. ఈ పదాన్ని ప్రచారం చేసిన ఘనత ఆర్నాల్డ్ టోయ్న్‌బీకి ఇవ్వవచ్చు, 1881లో ఇవ్వబడిన అతని ఉపన్యాసాలు దాని యొక్క సవివరమైన నివేదికను ఇచ్చాయి.[86] వీటిని కూడా చూడండి సాధారణం పందొమ్మిదవ శతాబ్దంలో సామ్రాజ్యవాదం అపారిశ్రామికీకరణ అభివృద్ధి యొక్క భావసంఘర్షణలు ద్వంద్వ విప్లవం యునైటెడ్ కింగ్డం యొక్క ఆర్థిక చరిత్ర విద్యుదీకరణ పారిశ్రామీకరణ సమాచార విప్లవం కాగితం కాగితపు తయారీ పూర్వ-పారిశ్రామిక సమాజం ప్రొటెస్టెంట్ శ్రమ నీతి శాస్త్రీయ విప్లవం ఇతరులు ఇస్లాం ప్రపంచంలో పారిశ్రామిక అభివృద్ధి చైనాలో పారిశ్రామిక విప్లవం పెట్రోలియం విప్లవం బర్మింగ్‌హామ్‌లో శాస్త్రీయ విజ్ఞానం మరియు ఆవిష్కరణ యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క సాంకేతిక మరియు పారిశ్రామిక చరిత్ర సూచనలు గ్రంథ సూచిక Check date values in: |date= (help) URL–wikilink conflict (help) . Reprinted by McGraw-Hill, New York and London, 1926 (LCCN); and by Lindsay Publications, Inc., Bradley, Illinois, (ISBN978-0-917914-73-7). చంబ్లిస్, విలియం J. (సంపాదకుడు), ప్రాబ్లెమ్స్ ఆఫ్ ఇండస్ట్రియల్ సొసైటీ, రీడింగ్, మసాచుసెట్స్: అడిసన్-వెస్లీ పబ్లిషింగ్ కో, డిసెంబరు 1973. ISBN 978-0-201-00958-3 గమనికలు బాహ్య లింకులు at Curlie బై క్లార్క్ నార్డినెల్లి – జీవన ప్రమాణాలు పెరిగాయా లేక తగ్గాయా అనే దానిపై చర్చ —వ్యాసాలు, వీడియో, చిత్రాలు, మరియు వాస్తవాలు డింగ్ డాంగ్ మైన్ యొక్క కౌంట్ హౌస్ చరిత్ర, కార్న్వాల్ లో రిచర్డ్ ట్రేవితిక్ అధిక పీడన ఆవిరితో తన మొదటి ప్రయోగాలను చేసాడు. వర్గం:సాంకేతికత యొక్క చరిత్ర వర్గం:పారిశ్రామిక విప్లవం వర్గం:పరిశ్రమలు వర్గం:ప్రపంచ చరిత్ర
https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B0%BF%E0%B0%B6%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%BF%E0%B0%95%20%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%B5%E0%B0%82
{ "plaintext_start_byte": [ 0, 978, 2427, 3419, 3990, 5072, 6395, 7183, 8079, 9376, 10995, 12783, 13745, 14792, 15612, 16108, 17082, 17232, 17961, 18650, 18783, 19166, 19421 ], "plaintext_end_byte": [ 960, 2425, 3418, 3952, 5071, 6394, 7160, 8078, 9375, 10965, 12782, 13744, 14791, 15611, 16072, 17080, 17224, 17960, 18602, 18772, 19148, 19407, 19448 ] }
“ダン” ダニエル・ジャドソン・キャラハンの出身はどこ
ダニエル・J・キャラハン
japanese
{ "passage_answer_candidate_index": [ 1 ], "minimal_answers_start_byte": [ 1069 ], "minimal_answers_end_byte": [ 1117 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
“ダン” ダニエル・ジャドソン・キャラハン(Daniel Judson Callaghan, 1890年7月26日 - 1942年11月13日)は、アメリカ海軍の軍人、最終階級は少将。名誉勲章受章者。軍歴は二つの大戦を含むて30年に及び、その内20年間は第一次世界大戦時における船団護衛任務を含め、いくつかの艦船での勤務と陸上勤務を経験した。1938年にはフランクリン・ルーズベルト大統領によって海軍補佐官に任命され[1]、第二次世界大戦参戦後は司令官任務に戻った。1942年11月13日の第三次ソロモン海戦では巡洋艦主体の第67.4任務群を率いて戦艦を有する日本艦隊と対決し、海戦はアメリカ側の戦略的勝利に帰したがキャラハン自身は重巡洋艦サンフランシスコ (USS San Francisco, CA-38) 艦上で敵弾を浴びて戦死し、死後に名誉勲章が追贈された。 生涯 前半生 “ダン”こと、ダニエル・ジャドソン・キャラハンは1890年7月26日、カリフォルニア州サンフランシスコに商社員チャールズ・ウィリアム・キャラハンとローズ・ウィーラー・キャラハンの子として生まれる[2][3]。弟は、のちに中将に昇進し戦艦ミズーリ (USS Missouri, BB-63) 艦長時代には、艦に突入した特攻隊員に礼を尽くした(アナポリス1918年組)[4]である。キャラハン家の信仰はローマ・カトリックであった[2][3]。キャラハンは海軍兵学校(アナポリス)に進む前にに入学して1907年に卒業したが、のちに弟ウィリアムも同じコースをたどった[1]。その後はアナポリスに進み、1911年に卒業。卒業年次から「アナポリス1911年組」と呼称されたこの世代からは沖縄戦で戦艦大和と対決し損なったモートン・デヨ、潜水艦部隊を率いたロバート・H・イングリッシュ[5]、室蘭艦砲射撃を行った[6]、空母任務群を率いたジョン・W・リーヴス[7]らがおり、のちに第三次ソロモン海戦でともに戦うノーマン・スコットも同期である[注釈 1]。卒業後は少尉候補生として装甲巡洋艦カリフォルニア (USS California, ACR-6) に配属され、8インチ砲の担当となる。1921年5月21日付で少尉に任官した[8]。 1913年半ばには駆逐艦トラクスタン (USS Truxtun, DD-14) に移り、1915年5月に中尉に進級[8]。5年におよんだカリフォルニアとトラクスタンにおけるキャラハンはアルコールを避け、定期的にミサに出席するなど「良心的な船乗り」としての評判を高めた。また、砲術にも熱心に取り組み、キャラハンの上官であったジョエル・プリングルは「(キャラハンの)義務への忠実さ、的確な判断と部下の忠誠心を鼓舞する能力は、総じて効率アップにつながった。太平洋艦隊での演習のときには、キャラハンは他の艦よりも艦砲の命中率がよかった」と回想している[9]。1914年7月23日、キャラハンはメアリー・トーミーとオークランドで結婚し、翌1915年10月16日にはアラメダで息子のダニエル・ジャドソン・キャラハン・ジュニアが誕生した[9][10][11]。 しかし1915年7月にアラスカに向かっていたトラクスタンで事故が起き、キャラハンは「復水器に違う部品を取り付けた」と非難されて停職処分となり、軍法会議に出頭せざるを得なかった[8]。軍法会議の結果、原因は別の乗組員によるものでキャラハンに非はなしと評決されたもののストレスは大きく、数か月後にトラクスタンの艦長となった際には、半ば白髪になっているかのように見えた[8]。 第一次世界大戦から戦間期 1916年11月、キャラハンは防護巡洋艦ニューオーリンズ ((USS New Orleans, PG-34) に移る[9]。1917年4月にアメリカが第一次世界大戦に参戦すると、ニューオーリンズは大西洋を渡る輸送船団の護衛に任じた。キャラハンはこの任務を通じて、のちに影響を受けることとなる外科医のロス・マッキンタイアと初めて出会う。キャラハンの伝記を著した伝記作家フランシス・マーフィーによれば、キャラハンはアイルランド沖で損傷したイギリス輸送船を発見し、「4回にわたってニューオーリンズの3倍ある輸送船を曳航しようとしたものの、4回ともケーブルが切れた。艦長は曳航を断念しかけたが、キャラハンは敢然と人並み外れた能力を発揮して部下とともに作業を継続し、最終的に曳航に成功した。ニューオーリンズは48時間かけて輸送船を北アイルランドの基地まで曳航し、タグボートに引き渡した。」。[9] 大戦終結後、キャラハンはジョージタウンに2年にわたって、妻メアリーおよび息子ダニエル・ジュニアと居住した。戦間期の初めには、海軍内における人員再編成に取り組んだ[9]。家族とともにオークランドに戻った1920年10月には、戦艦アイダホ (USS Idaho, BB-42) 配属となり、砲術管制担当士官となる[9]。1923年6月にはアイダホを退艦し、一時中尉の位になったあと、1925年5月からは戦艦コロラド (USS Colorado, BB-45) 配属となる。コロラドはオセアニア巡航のついでにオーストラリアに金を輸送し、1926年にアメリカに戻った。帰国後、キャラハンは戦艦ミシシッピ (USS Mississippi, BB-41) に移って砲術長となった[9]。後年司令長官や上院議員を務めたこともあるミシシッピ艦長のトーマス・C・ハート大佐(アナポリス1897年組)は、キャラハンについて次のように語った。「私がこの将校について好意的に報告することは難しいでしょうが、彼は一般的には優れていると評価されており、砲術長としては非常に優れた士官であるとは思うので、他所の艦にも薦めることができるでしょう。」[9] ミシシッピでの勤務は1928年7月に終わり、以降2年間は海軍の検査所に務めていた。その後は合衆国艦隊司令長官の首席補佐官を務め、1931年6月には中佐に昇級した[12]。以降は、カリフォルニア大学バークレー校内の副長を経て、重巡洋艦ポートランド (USS Portland, CA-33) 配属となる[12]。1938年、時のルーズベルト大統領は主治医のマッキンタイアに、海軍補佐官としてふさわしい人物の推薦を依頼した[1]。ここでマッキンタイアは旧知のキャラハンの名前を挙げ、キャラハンは1938年7月に海軍補佐官に任命されて3年間務めた[1][12]。その間の1938年10月には大佐となった[12]。 第二次世界大戦 アメリカがいまだ第二次世界大戦に参戦していなかった1941年7月、ルーズベルトはキャラハンを重巡洋艦サンフランシスコ艦長とした[1][12]。ルーズベルト曰く、「それは、私がキャラハン大佐を海軍補佐官として手元に置き続けることができないという後悔であった。彼は多くの職務をこなし、その指揮ぶりと効率には大いに満足であった。彼はまた、政府とその他の機関との関係に起こった多くの問題に対して、真に理解をしてくれた。」[1]。キャラハンは1942年4月に少将に昇進し[12]、サンフランシスコの艦長を5月7日まで務めたあと[13]、新たに編成された南太平洋軍入りして司令官ロバート・L・ゴームレー中将(アナポリス1906年組)の参謀長となった[12][14]。 南太平洋軍は8月7日からのガダルカナル島の戦いで日本軍と対峙しており、キャラハンの仕事は、自然とガダルカナル戦に関わる作戦立案が主であった[14]。しかし、ダグラス・マッカーサー陸軍大将指揮下の南西太平洋軍の間接的な支援があったにもかかわらず戦局は一進一退で[15]、ゴームレーの支援は効果的とは言えず「ガダルカナルは奪回できない」という悲観論が出る有様であった[16]。太平洋艦隊司令長官チェスター・ニミッツ大将(アナポリス1905年組)が直接視察し、ゴームレーを焚き付けても流れはあまり変わらなかった[17]。キャラハンの同期スコットが第64.2任務群[18]を指揮して、1942年10月11日から12日の深夜に五藤存知少将の日本艦隊を追い払ったサボ島沖海戦は一時的にせよ南太平洋方面の連合軍の士気を上昇させたが[19]、日本側は間髪入れず戦艦を繰り出してヘンダーソン基地艦砲射撃(10月13日)を行った。視察したニミッツはゴームレーの解任を決定し、10月18日付で後任はウィリアム・ハルゼー中将(アナポリス1904年組)となった[20]。 ガダルカナル島をめぐる息もつかせぬ攻防で、キャラハン以下ゴームレーの幕僚も疲労困憊の極みであった。ハルゼーの副官ウィリアム・アッシュフォード少佐はゴームレーの幕僚について「睡眠不足、過労、それに一種のぼーっとした状態のままで彼らの双肩にかぶさる緊張で、あまりにも疲れ切っていた。わたしは彼らが人間の持久力の限界に達していると感じた」と回想しており、ハルゼーは幕僚を入れ替えることとした[21]。キャラハンに代わる参謀長には大佐(アナポリス1918年組)を据え、キャラハンは第67.4任務群の指揮を執ることとなった[14]。アメリカでは参謀という職務があまり歓迎されないこともあって、これは「栄転」と受け止められていた[22][23]。キャラハンの司令官就任は10月30日付で発令された[14]。キャラハンは自分の旗艦を、半年足らず前までは自分の艦であったサンフランシスコと決めたが、当時サンフランシスコはスコットの旗艦であった。しかし、キャラハンの少将昇進がスコットより早かったこともあって、スコットはサンフランシスコをキャラハンに譲って軽巡洋艦アトランタ (USS Atlanta, CL-51) に移り、副将格となった[24]。そのサンフランシスコはキャラハンが艦長だったころとさほど変わっておらず、レーダーも旧式のままであった[25]。 第三次ソロモン海戦 10月末から11月にかけては、北アフリカ戦線の第二次エル・アラメイン会戦と重なったこともあって南太平洋方面に兵力が回らず、ルーズベルトのイニシアチブがなかったら、ガダルカナル島は日本軍の手に帰していた可能性もあった[26]。新たな日本軍の攻勢が察知され、ハルゼーはキャラハンとスコットに輸送船団をガダルカナル島へ送り、任務が終われば日本艦隊との交戦を避けるため即座に撤退するよう命じた[27]。11月11日、まずスコットに率いられた輸送船団がガダルカナル島に到着して揚陸を開始し、到着を嗅ぎ付けた日本軍機の空襲を受けたが撃退した[28]。翌11月12日朝には、キャラハンが指揮する輸送船団がガダルカナル島に到着し、同じように揚陸を開始したが、相前後して偵察機が「スロット」ニュージョージア海峡を南下する阿部弘毅少将率いる日本艦隊を発見したため揚陸作業は急速に進められたものの、前日に続いて日本軍機が空襲を行い、そのうちの撃墜された1機がサンフランシスコに体当たりを行って射撃指揮装置と射撃用レーダーを破壊して能力を低下させた[29][30][31]。夕方までに輸送船団は揚陸を9割方終えて洋上に退避し、あとにはキャラハン、スコットの第67.4任務群が日本艦隊迎撃のため残っていた[29]。キャラハンはハルゼーが戦艦を後詰に繰り出してくることを知っていたため、迎撃には乗り気ではなかったが、ガダルカナル島の味方部隊を守りきる使命感がそれを上回っていた[32]。 11月12日夜、キャラハンの第67.4任務群はスコットがサボ島沖海戦で使用した隊形を借用し、前衛と後衛に駆逐艦を配して北北西の針路を進んでいた[33]。やがて軽巡洋艦ヘレナ (USS Helena, CL-50) が阿部艦隊を探知したものの、旧式レーダーしかないサンフランシスコでは何もわからないまま時が過ぎていった[34]。前衛の駆逐艦が日本側の駆逐艦夕立と春雨に至近距離で出くわして大混乱したことすら、すぐにはわからなかった[35]。間もなく、前衛の混乱を避けて左に針路をとった軽巡洋艦アトランタが阿部艦隊の戦艦、比叡および霧島の懐に飛び込む形となり、比叡はサーチライトでアトランタを照射ののち主砲の二斉射を行って艦橋を破壊し、アトランタにいるスコットや幕僚は一人を残して全員戦死した[36][37]。 キャラハンの指揮は、お世辞にもよいものではなかった。サンフランシスコは炎上中の艦船に向けて19発の命中弾を与えたが、その艦船はアトランタであり、驚いたキャラハンは射撃中止を命じたものの、何がどう間違ったのか指揮下の全艦艇に一瞬とはいえ発令してしまった[38][39]。やがてサンフランシスコは比叡と砲撃戦を演じたが、比叡の背後にいた霧島が三斉射を行って、そのうちの一発が艦橋に命中、キャラハンやサンフランシスコ艦長カッシン・ヤング大佐(アナポリス1916年組)ら任務群幕僚およびサンフランシスコ幹部はことごとく戦死した。キャラハンはアイザック・C・キッド(アナポリス1906年組)、スコットに続く、第二次世界大戦で直接戦闘により戦死した3人目の提督となった。この海戦で使命を尽くしたことが評価され、死後名誉勲章が追贈された。 サンフランシスコでは死傷者が続出し、生存者で最上位の将校であった通信担当のブルース・マッカンドレス少佐(アナポリス1932年組)が艦の指揮をキャラハンの名前において発した[40]。マッカンドレスの行為自体は、通常なら重大な違法行為として軍法会議で追及されるところであったが、マッカンドレスが作戦に直接タッチしていたこととキャラハンの戦死を日本側から秘匿する必要性があったことから特例で不問となり、マッカンドレスにも名誉勲章が授けられた[40]。第三次ソロモン海戦ではキャラハン、スコット両将が戦死して幕僚も多くが戦死したが、海戦はアメリカ側の戦略的勝利に帰した。 海戦のあとの11月19日、ハルゼーは海軍大将となった[41]。ハルゼーは両襟に大将の四つ星章を取り付けたが、三つ星章を外して外した中将の三つ星章を「わたしに新しい階級章を下さったのは、お二人の御主人たちの勇敢な行為だったのだ」との言葉を添えて[42]メアリー・トーミー・キャラハンとスコット夫人に1個ずつ贈るよう手配させた。 名誉勲章と賞賛 名誉勲章 名誉勲章感状 1942年11月12日から13日にかけての夜に、サボ島沖で突発的に起こった日本艦隊の襲来に対して、並外れた英雄的行為と明らかなる大胆不敵さを見せつけた。キャラハン少将は彼我の戦力差をものともせず、独創的かつ戦術的スキルと部隊の見事な連携策をもって強力で恐るべき日本艦隊との対決を決意し、日本艦隊に決定的な打撃と敗走を与えることに貢献した。圧倒的に優勢な敵の火力の猛攻撃を前面に浴びながら近接攻撃を敢行し、彼は旗艦艦上で戦死した。彼の発揮した勇敢なイニシアチブと感動的なリーダーシップ、および重大な危機が迫る中での賢明な予測と分析は、アメリカ海軍における任務での最高の伝統と一致している。彼はその勇敢な行為をもってわが身を捧げて国に忠誠をつくした。[12] キャラハンの戦死時、息子のダニエル・ジュニアは中尉であり、父に代わって名誉勲章を受け取った[10]。 賞賛 名誉勲章以外では、やはり第三次ソロモン海戦の戦功によりが授けられた[43][44]。フレッチャー級駆逐艦の一艦であるキャラハン (USS Callaghan, DD-792) およびキッド級ミサイル駆逐艦の2番艦キャラハン (USS Callaghan, DD-994/DDG-994) はキャラハンを記念して命名されたが、前者は1945年7月29日朝方に神風特攻隊の攻撃を受けて沈没し、神風攻撃で沈没した最後の艦艇となった[45]。何たる偶然か、沈みゆくキャラハンの救助作業にあたった艦艇のうちの一隻は、キャラハンとともに戦死したヤングを記念して命名された (USS Cassin Young, DD-793) であった[46]。 キャラハンはの行方不明者の碑に名を連ねている[47]。ロードアイランド州ニューポートにある将校研修部隊用のキャラハン・ホールは、キャラハンの栄誉をたたえて命名された[48]。カリフォルニア州ヴァレーホにある通り「アドミラル・キャラハン・レーン」もキャラハンにちなんで命名されたものであり、ゴールデン・ゲート国立保養地の一角、にあるサンフランシスコの記念碑には、キャラハンはともに戦死したサンフランシスコの乗組員とともに名前が刻まれている。 脚注 注釈 出典 参考文献 サイト This article incorporates text from the public domain Dictionary of American Naval Fighting Ships.The entry can be found . 印刷物 Text "和書" ignored (help); Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help) Text "和書" ignored (help) Text "和書" ignored (help) Text "和書" ignored (help) Text "和書" ignored (help) Text "和書" ignored (help); Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help) Text "和書" ignored (help) Text "和書" ignored (help) 外部リンク displays a summary record of Callaghan's awards for valor. Unknown parameter |deadurldate= ignored (help); Check date values in: |archivedate= (help) Unknown parameter |deadurldate= ignored (help); Check date values in: |archivedate= (help) 関連項目 第三次ソロモン海戦
https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%83%80%E3%83%8B%E3%82%A8%E3%83%AB%E3%83%BBJ%E3%83%BB%E3%82%AD%E3%83%A3%E3%83%A9%E3%83%8F%E3%83%B3
{ "plaintext_start_byte": [ 1, 1854, 3406, 4397, 5522, 6632, 10626, 19242, 23894, 25798, 27774, 27908 ], "plaintext_end_byte": [ 1823, 3380, 4396, 5521, 6571, 10579, 19207, 23856, 25775, 27732, 27886, 28031 ] }
వేప చెట్టు యొక్క శాస్త్రీయ నామం ఏమిటి?
వేప
telugu
{ "passage_answer_candidate_index": [ 1 ], "minimal_answers_start_byte": [ 1884 ], "minimal_answers_end_byte": [ 1902 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
వేపచెట్టు, వేపాకు, వేపపూత ఇలా వేపచెట్టునుండి వచ్చే ప్రతి భాగము కూడా మనిషి ఆరోగ్యంలో పాలుపంచుకుంటున్నాయి. మనిషికి కావలసిన స్వచ్ఛమైన గాలిని ఈ వేప చెట్టు అందిస్తుంది, అలాగే ఆరోగ్యం కూడా. దీనివలన ప్రాచీనకాలం నాటినుండే మనిషి వేపతో అనుసంధానమయ్యాడు. ఇంటికి వాడే ద్వారబంద్రాలు, తలుపులు, కిటికీలు, బీరువాలు, మంచాలు తదితరవస్తువలన్నింటినీ ఈ వేపచెట్టు కాండంనుండే తయారు చేసుకుని వాడుకుంటున్నాడు. అలాగే వేపాకులను కూడా వైద్యానికి ఉపయోగిస్తారు. భారతదేశంలో వేప చెట్టును సాక్షాత్తూ లక్ష్మీదేవిగా జనం పూజిస్తారు. తెలుగు సంవత్సరాది ఉగాది పండుగ రోజు వేప, బెల్లం తినాలని శాస్త్రాలు చెపుతున్నాయి. అంటే వేప, బెల్లం తినడం వల్ల మనిషి శరీరం వజ్రంలా మారుతుంది. వేప (ఆంగ్లం Neem) ఎన్నో సుగుణాలున్న చెట్టు. వేప చెట్టు వేప (లాటిన్ Azadirachta indica, syn. Melia azadirachta L., Antelaea azadirachta (L.) Adelb.) చెట్టు మహోగని కుటుంబానికి చెందినది. అజాడిరక్తకు చెందిన రెండు సంతతులలో ఒకటైన వేపకు పుట్టిళ్ళు సమ శీతోష్ణ దేశాలయిన బంగ్లాదేశ్, భారతదేశం, మ్యాన్ మార్, మరియు పాకిస్తాన్. ఇతరదేశాల్లోని పేర్ల విషయానికొస్తే వేపను అజాద్ డిరఖ్త (పర్షియ), డొగొన్ యార్లొ (నైజీరియా), మార్గోస, నీబ్ (అరబిక్), నిమ్ వృక్షము, నింబ (సంస్కృతము), వేపు, వెంపు, బేవు (కన్నడ), వెప్పం (తమిళము), ఆర్య వెప్పు (మలయాళము), భారత లైలాక్ అని పిలుస్తున్నారు. తూర్పు ఆఫ్రికాలో దీనినే మ్వారోబైని (కిస్వాహిలి) అంటారు. దీని అర్థం 'నలభై చెట్టు'. వేప నలభై వివిధ వ్యాధులను నయం చేస్తుందని చెప్తారు. స్వరూపము వేప త్వరత్వరగా పెరిగి, 15 నుంచి 20 మీటర్లు, కొన్ని సార్లు 35 నుంచి 40 మీటర్ల వరకు కూడా పెరగ గలిగే చెట్టు. ఎప్పుడూ పచ్చదనంతో కళకళలాడే వేప తీవ్రమైన క్షామ పరిస్థితుల్లో మాత్రమే చాలవరకు ఆకులను రాల్చుతుంది. దీని కొమ్మలు బాగా విస్తరించి ఉంటాయి. దట్టంగా ఉండే దీని శీర్షం గుండ్రంగా లేదంటే కోడి గుడ్డు ఆకారంలో ఉండి బాగా స్వతంత్రంగా పెరిగిన చెట్లలో 15 నుంచి 20 మీటర్ల వ్యాసం వరకు ఉంటుంది. మొత్తం మీద చూస్తే కాండము కురచగా నిటారుగ ఉండి, 1.2 మీటర్ల వ్యాసం వరకు పెరుగుతుంది. బెరడు గట్టిగా, పగుళ్ళతో లేక పొలుసులతో ఉండి, పాలిపోయిన బూడిదరంగు లేక ఎరుపుకలసిన ఊదా రంగులో ఉంటుంది. బెరడు వెనుకనుండే చెక్క (sapwood) బూడిదరంగు కలసిన తెలుపులోను ఉంటుంది. చెట్టుకు మధ్యన ఉన్న చెక్క (heartwood) గాలి తగలక ముందు ఎర్రగా ఉండి, క్రమేపి ఎరుపు కలసిన ఊదారంగులోకి మారుతుంది. వేరు వ్యవస్థలో బలమైన తల్లివేరు, బాగా అభివృద్ధిచెందే మిగిలిన వేళ్ళూ ఉంటాయి. 20-40 సెం.మీ. పొడవైన రెమ్మలు, వాటికి అటు-ఇటు 20-31 ఒక మాదిరినుండి, ముదురు ఆకుపచ్చ రంగు గల 3-8 సెం.మీ. పొడవైన ఆకులు కలిగి ఉంటుంది. ఈ రెమ్మలలో చివరి ఆకు చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. ఆకుల తొడిమెలు చిన్నవిగా ఉంటాయి. లేత ఆకులు ఎర్రాకుపచ్చ (ఎరుపు, ఊదారంగుల మధ్య) రంగులో ఉంటాయి. ముదురు ఆకుల అంచులు నొక్కులు, నొక్కులుగా ఉంటాయి. ఈ నొక్కులు ఆకు తొడిమె నుండి కొంత దూరం తరువాత మొదలవుతాయి. ఆకులు ఈనెకు అటు-ఇటు సమానంగా ఉండవు (asymmetric) వేపతో ఉపయోగములు అనేకం వేప (లాటిన్ Azadirachta indica, syn. Melia azadirachta L., Antelaea azadirachta (L.) Adelb.) చెట్టు మహోగని కుటుంబానికి చెందినది. అజాడిరక్తకు చెందిన రెండు సంతతులలో ఒకటైన వేపకు పుట్టిళ్ళు సమ శీతోష్ణ దేశాలయిన బంగ్లాదేశ్, భారతదేశం, మ్యాన్ మార్, మరియు పాకిస్తాన్. ఇతరదేశాల్లోని పేర్ల విషయానికొస్తే వేపను అజాద్ డిరఖ్త (పర్షియ), డొగొన్ యార్లొ (నైజీరియా), మార్గోస, నీబ్ (అరబిక్), నిమ్ వృక్షము, నింబ (సంస్కృతము), వేపు, వెంపు, బేవు (కన్నడ), వెప్పం (తమిళము), ఆర్య వెప్పు (మలయాళము), భారత లైలాక్ అని పిలుస్తున్నారు. తూర్పు ఆఫ్రికాలో దీనినే మ్వారోబైని (కిస్వాహిలి) అంటారు. దీని అర్థం 'నలభై చెట్టు'. వేప నలభై వివిధ వ్యాధులను నయం చేస్తుందని చెప్తారు. స్వరూపము వేప త్వరత్వరగా పెరిగి, 15 నుంచి 20 మీటర్లు, కొన్ని సార్లు 35 నుంచి 40 మీటర్ల వరకు కూడా పెరగ గలిగే చెట్టు. ఎప్పుడూ పచ్చదనంతో కళకళలాడే వేప తీవ్రమైన క్షామ పరిస్థితుల్లో మాత్రమే చాలవరకు ఆకులను రాల్చుతుంది. దీని కొమ్మలు బాగా విస్తరించి ఉంటాయి. దట్టంగా ఉండే దీని శీర్షం గుండ్రంగా లేదంటే కోడి గుడ్డు ఆకారంలో ఉండి బాగా స్వతంత్రంగా పెరిగిన చెట్లలో 15 నుంచి 20 మీటర్ల వ్యాసం వరకు ఉంటుంది. మొత్తం మీద చూస్తే కాండము కురచగా నిటారుగ ఉండి, 1.2 మీటర్ల వ్యాసం వరకు పెరుగుతుంది. బెరడు గట్టిగా, పగుళ్ళతో లేక పొలుసులతో ఉండి, పాలిపోయిన బూడిదరంగు లేక ఎరుపుకలసిన ఊదా రంగులో ఉంటుంది. బెరడు వెనుకనుండే చెక్క (sapwood) బూడిదరంగు కలసిన తెలుపులోను ఉంటుంది. చెట్టుకు మధ్యన ఉన్న చెక్క (heartwood) గాలి తగలక ముందు ఎర్రగా ఉండి, క్రమేపి ఎరుపు కలసిన ఊదారంగులోకి మారుతుంది. వేరు వ్యవస్థలో బలమైన తల్లివేరు, బాగా అభివృద్ధిచెందే మిగిలిన వేళ్ళూ ఉంటాయి. ఉపయోగాలు దాదాపు 200 ఏళ్లపాటు జీవించే చెట్టు వేప. వేప చెట్టులోని అన్ని భాగాలు వైద్యపరంగా ఎంతో ఉపయోగపడతాయి. సర్వరోగనివారిణి వేపను ఆయుర్వేద శాస్త్రం చింతామణి, సర్వరోగ నివారిణి అని కొనియాడుతోంది. ఆయుర్వేదంలో పేర్కొన్న పిత్త- ప్రకోప లక్షణాలను నివారించడానికి వేప ఆకును ఉపయోగిస్తారు. ప్రాచీన ఆయుర్వేద గ్రంథంలో చరకుడు ఇలా చెప్పాడు.... "ఎవరైతే పగటిపూట వేప చెట్టు నీడలో విశ్రమిస్తారో వారు ఆరోగ్యవంతంగా, ఎక్కువకాలం జీవిస్తారు". ఇన్ని సుగుణాలున్న వేప చెట్టును ఇంటి ఆరోగ్య దేవతగా అభివర్ణించవచ్చు. భారతదేశంలో వేప చెట్టు నుండి వచ్చే ఎన్నో పదార్థాలను ఆయుర్వేదంలో గృహవైద్యంలో తరతరాల నుండి ఉపయోగిస్తున్నారు. వేపపువ్వు హిందువులు ఉగాది పచ్చడిలో చేదు రుచికోసం వాడతారు. వేపకొమ్మను పళ్ళు తోముకోవడానికి ఉపయోగిస్తారు. వేప నూనెను సబ్బులు, షాంపూ, క్రీమ్ లు మొదలైన సౌందర్య సాధనాలలో వాడుతున్నారు. అనేక చర్మవ్యాధులలో ముఖ్యంగా గజ్జి, మొటిమలకు పైపూతగా ఇది బాగా పనిచేస్తుంది. అమ్మవారు వంటి అంటువ్యాధులు సోకినవారిని వేపాకుల మీద పడుకోబెడతారు. వేపకాయ గుజ్జును క్రిమిసంహారిగా వ్యవసాయంలో ఉపయోగిస్తున్నారు. అన్ని కాలాల్లోనూ, అన్ని ప్రాంతాలలోనూ లభించే మహత్తరమైన ఔషధి వేప. కాలుష్యాన్ని నివారించగల వేప సౌందర్య సాధనంగానూ పనికొస్తుంది. చర్మ రోగాలు, పేగుల్లో చేరిన పురుగులు, మధుమేహం వంటి వాటికి ఇది ఔషధంగా పనిచేస్తుంది. నేటి ఆధునిక కాలంలో చాలామంది చుండ్రు సమస్యతో సతమతమవుతున్నారు. ఈ సమస్యతో బాధపడేవారు కొబ్బరి నూనెలో వేప బెరడును, ఆకులను వేసి రెట్టింపు పరిమాణం నీళ్లు చేర్చి, చిన్న సెగ మీద నీటి భాగం ఆవిరైపోయేలా మరిగించాలి. ఇలా మరిగించిన తర్వాత వచ్చిన మిశ్రమాన్ని వారానికి ఒకసారి చొప్పున తలకు పట్టించాలి. చుండ్రు సమస్యను అధిగమించవచ్చు. అంతేకాదు సాధారణ వైరల్ సంబంధ జ్వరాల్లో వేప చెక్కను కషాయంగా కాచి అరకప్పు మోతాదులో తీసుకుంటే జ్వరం తగ్గుతుంది. నులిపురుగులతో ఇబ్బందిపడేవారు చెంచాడు వేపాకు రసానికి అర చెంచా తేనె చేర్చి తీసుకోవాలి. చర్మ వ్యాధులు కలిగినవారు వేపచెక్క పొడిని త్రిఫల చూర్ణంతో కలిపి చెంచాడు మోతాదులో తీసుకోవాలి. ఆయుర్వేదిక్ ఉపయోగాలు రెండు కప్పుల నీటిలో నాలుగైదు వేపా కులు వేసి బాగా మరిగించి ముఖానికి ఆవిరి పట్టి గోరువెచ్చని నీటిలో ముఖం కడు క్కుంటూ ఉంటే ముఖం జిడ్డుతనం పోయి నిగారింపు సంతరించుకుంటుంది. మొటి మలు, మచ్చలు తగ్గుతాయి. వారానికి ఒకసారి పరగడుపున 7 నుంచి 8 వేప చిగుళ్లు నూరి ఉండ చేసి మింగి, పావుకప్పు పెరుగుసేవిస్తుంటే కడుపు, పేగు ల్లోని వివిధ రకాల క్రిములు చనిపోతాయి. వేప చిగుళ్లు, పసుపు సమంగా కలిపి మెత్తగా నూరి ఆయా భాగాల్లో లేపనం చేస్తుంటే దురదలు, దద్దుర్లు తగ్గుతాయి. మీజిల్స్‌, చికెన్‌పాక్స్‌లాంటి వైరస్‌ వ్యాధులు తగ్గుతాయి. వారానికి ఒకటి రెండుసార్లు వేప చిగు ళ్లకు రెట్టింపు చింత ఆకు కలిపి నూరి ఉండ చేసి పరగడుపున కరక్కాయ ప్రమాణంలో తీసుకుని పాలు తాగితూ పథ్యం చేస్తే కఠినమైన కామెర్ల వ్యాధి కూడా రెండు నుంచి నాలుగు వారాల్లో తగ్గుతుంది. వేపాకు, నెయ్యి సమానంగా తీసుకుని నెయ్యిలో వేపాకు నల్లగా మాడిపోయేట్లు కాచి మొత్తమంతా కాలిపి నూరి నిలువ ఉంచుకోవాలి. రోజూ రెండు సార్లు దీనిని లేపనం చేస్తుంటే వ్రణాలు, దీర్ఘకాలిక పుళ్లు, దుష్ట వ్రణాలు తగ్గుతాయి. పావు స్పూను వేపచెక్క చూర్ణంలో తగినంత పంచదార కలిపి ఉదయం, సాయంత్రం పాలతో తీసుకుంటూ ఉంటే అతిమూత్ర వ్యాధి తగ్గుతుంది. మూత్రమార్గ ఇన్‌ఫెక్షన్‌ తగ్గి మూత్రమార్గంనుంచి చీము రావడం తగ్గుతుంది. పావు స్పూను వేపచెట్టు బెరడు చూర్ణాన్ని ఒక కప్పు నీటిలో కలిపి రాత్రంతా నానించి, ఉదయం ఆ నీటిని వడబోసి స్పూను తేనె కలిపి తాగాలి. అలాగే ఉదయం నానబెట్టి సాయంత్రం తాగుతూ ఉంటే రక్త శుద్ధి జరిగి ఒంటి దురదలు, తామర, పుండ్లు, మచ్చలు, గుల్లలులాంటి వివిధ రకాల చర్మవ్యాధులు తగ్గుతాయి. వేపబంక చూర్ణాన్ని రెండుపూటలా అరస్పూను చొప్పున సేవిస్తుంటే మూత్రాశయ కండరాలు బలోపేతమై అసంకల్పిత మూత్ర విసర్జన తగ్గుతుంది. ఆయుర్వేదంలో వేపనూనె, నీరుడు విత్తుల తైలం ఒక్కొక్కటి రెండు వందల గ్రాములు తీసుకుని వేడి చేసి అందులో ఇరవై అయిదు గ్రాముల వంట కర్పూరాన్ని కరిగించి వివిధ చర్మవ్యాధుల్లో ఉపయోగిస్తారు. నింబాది తైలంగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ ఆయుర్వేద ఔషధాన్ని పై పూత మందుగా కుష్టువ్యాధిలో ఎక్కువగా వాడుతారు. ఎండించిన వేపపండ్ల చూర్ణం, ఉప్పు, పొంగించిన పటిక సమంగా కలిపి దంతధావన చూర్ణంగా వాడవచ్చు. వేపపుల్లల బదులు ఈ ఔషధాన్ని ఉపయోగించడం వల్ల ఉత్తమ ప్రయోజనాలు పొందవచ్చు. అరస్పూను వేప గింజల చూర్ణాన్ని రోజూ ఉదయంపూట నీటితో సేవిస్తూ పై పూత మందుగా వేపపప్పును రెండింతలు నువ్వుల నూనెలో వేసి నల్లగా అయ్యేంత వరకూ మాడ్చి సల్లారిన తరువాత కొద్దిగా మైలుతుత్తం కలిపి నిలువ ఉంచుకుని లేపనం చేస్తుంటే మొలలు తగ్గుతాయి. ఒక వారంపాటు ఉదయం పరగడుపునే 5 వేపాలకులు, 5 మిరియాలు కలిపి నమిలి మింగితూ ఉంటే ఆ సంవత్సరమంతా వివిధ రకాల అంటువ్యాధులు రాకుండా రక్షణనిస్తుంది. ముఖ్యంగా డెంగ్యూ, చికెన్‌గున్యా వంటి వైరస్‌ వ్యాధులు తీవ్రరూపం దాల్చే తరుణంలో వాడుకో దగిన దివ్యౌష ధమిది. కాడలను తొల గించిన తాజా వేప పువ్వులను వెడ ల్పాటి పాత్రలో వేసి తగి నంత పంచదార లేదా పటికబెల్లం వేసి బాగా కలిపి ఒక గాజుపాత్రలో వేసి సూర్యరశ్మిలో ఒక నెలపాటు ఉంచితే అంతా కలిసిపోయి చక్కని ఔషధం తయారవు తుంది. వేపగుల్కందుగా పేర్కొనే ఈ ఔషధాన్ని రోజూ పరగడుపున ఒక స్పూను వంతున సేవిస్తుంటే ఎప్పుడూ జ్వరం వచ్చినట్లు ఉండటం, ముక్కులోనుంచి రక్తం కారడం, ఆకలి మందగించడం, గొంతు ఎండిపోయి నట్లు ఉండటం, రక్త దోషాలు తగ్గిపోతాయి. పొంగించిన పటిక ఒక భాగం, వేపాకులు రెండు భాగాలు కలిపి నీటితో నూరి, కంది గింజంత మాత్రలు చేసుకుని మలేరియా వ్యాధిలో జ్వరం వచ్చే సమయానికి ఒక గంట ముందు, జ్వరం తగ్గిన ఒక గంట తరువాత రెండు రెండు మాత్రల చొప్పున సేవిస్తుంటే మలేరియా తగ్గుతుంది. వేపాకు బూడిదను రసికారే పుళ్లపై చల్లితే అవి త్వరగా మానిపోతాయి. ఈ బూడిదను నెయ్యితో కలిపి రాసుకుంటూ ఉంటే సొరియాసిస్‌ అనే చర్మవ్యాధిలో సుగుణం కనిపిస్తుందని అనుభవ వైద్యం చెబుతోంది. ఔషధ ఉపయోగాలు భారతదేశంలో వేప చెట్టు నుండి వచ్చే ఎన్నో పదార్థాలను ఆయుర్వేదంలో గృహవైద్యంలో తరతరాల నుండి ఉపయోగిస్తున్నారు. వేపపువ్వు ను హిందువులు (ఆంధ్రులు, కన్నడిగులు, మహారాష్ట్రులు) ఉగాది పచ్చడిలో చేదు రుచికోసం వాడతారు. వేపకొమ్మ</b>ను పళ్ళు తోముకోవడానికి ఉపయోగిస్తారు. వేపనూనెను సబ్బులు, షాంపూ, క్రీమ్ లు మొదలైన సౌందర్య సాధనాలలో వాడుతున్నారు. అనేక చర్మవ్యాధులలో ముఖ్యంగా గజ్జి, మొటిమలకు పైపూతగా ఇది బాగా పనిచేస్తుంది. వేపనూనె ను క్రిమిసంహారిగా కూడా ఉపయోగిస్తారు. ఈ నూనెను వేపగింజల నుండి తయారు చేస్తారు. అమ్మవారు వంటి అంటువ్యాధులు సోకినవారిని వేపాకుల మీద పడుకోబెడతారు. వేపకాయ గుజ్జును క్రిమిసంహారిగా వ్యవసాయంలో ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈ చెట్టు నుండి లభించే కలప, తక్కువ ధరలో తలుపులు, కిటికీలు తయారు చేయటానికి వాడుతారు. అనుబంధం వేపచెట్టు అంధ్రప్రదేష్ రాష్ట్రమునకు రాష్ట్ర వ్రుక్షముగా తీసుకోబడింది. వేప తెలుగు సంస్కృతిలో ఒక ముఖ్య భాగంగా ఉంది.ప్రతి సంవత్సరము తెలుగు సంవత్సరాది ఐన ఉగాది నాడు ఉగాది పచ్చడినందు వేప కచ్చితంగా ఉండవలసినదే.ప్రతి సంవత్సరము వేపకాయల కాలములో గ్రామాలలో చిన్నపిల్లలు మరియు వృద్ధులు వెపకాయలను వేరి అమ్మడం మనం చూడవచ్చు.ప్రతి రైతు తన పొలమునందు కచ్చితంగా కనీసం ఒక వేపచెట్టైనా పెంచుకుంటారు.పొలం పనిచేసి మధ్యలో వేపచెట్టు కిందే తలవాల్చి నిద్రిస్తాడు.మధ్యాహ్న సమయాన పొలం పని అయిన తరువాత వేపచెట్టు నీడలో కూర్చుని కూలీలు, రైతు, అందరు వాల్ల వల్ల చద్దిమూటలు విప్పి భోజనం చేస్తారు.కొన్ని గ్రామాలలోరచ్చ వేపచెట్టుని దైవంగా భావించి ప్రతి సుభకార్యమునందు మొదటగా వేపచెట్టునే పూజిస్తారు.ఇలా వేపచెట్టు మన సంస్కృతిలో ఒక ప్రధాన భాగమయింది. ఇవికూడా చూడండి చెట్లనుండి వచ్చే నూనెగింజలు వేపనూనె నూనె మూలాలు వర్గం:చెట్లు వర్గం:మెలియేసి వర్గం:ఔషధ మొక్కలు
https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%AA
{ "plaintext_start_byte": [ 1, 685, 1113, 3832, 5579, 7495, 8324, 9238, 9909, 11888, 14506, 15279, 16186, 16776, 17900, 18333, 19418, 19958, 20485, 21407, 22720, 24374, 24615, 25991, 27484, 29002 ], "plaintext_end_byte": [ 684, 1030, 3831, 5560, 7494, 8323, 9237, 9908, 11871, 14505, 15278, 16185, 16775, 17841, 18332, 19389, 19957, 20484, 21406, 22706, 24366, 24614, 25969, 26042, 27535, 29157 ] }
シカゴ・ノースショアー・アンド・ミルウォーキー鉄道の最北端の駅は何?
シカゴ・オーロラ・アンド・エルジン鉄道
japanese
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
シカゴ・オーロラ・アンド・エルジン鉄道(Chicago Aurora and Elgin Railroad,CA&E)、通称「ローリン・エルジン(Roarin' Elgin)」、「グレート・サードレール(Great Third Rail)」、「オーロラ・エルジン線」とは、アメリカにかつて存在したインターアーバンである。旅客輸送と貨物輸送をイリノイ州シカゴとオーロラ、バタビア、ジュネーバ、 セントチャールズそしてエルジンとの間で行っていた。この会社はさらにヒルサイドのマウントカーメル墓地とウエストチェスターへ向かう小規模な支線を保有していた。 第二次大戦後の自動車使用の増加により経営は悪化し、1957年に突如旅客営業を終了した。その後貨物輸送は1959年に休止され最終的に正式に鉄道が廃止されたのは1961年である。ほとんどの軌道敷はイリノイ・プレーリー・パス・レイル・トレイルとなった。 オーロラ・エルジン・アンド・シカゴ鉄道 起源(1899-1901) 最初のよく知られるシカゴの都心部とフォックスバレーの居住地であるオーロラを結ぼうとした試みは1891年後半のものである。このころ、オーロラやエルジンの旅客輸送は蒸気鉄道が行っていた。エルジンではミルウォーキー鉄道が、ゲネバと西シカゴでは、シカゴ・ノース・ウェスタン鉄道が、セントチャールズではシカゴ・アンド・グレート・ウェスタン鉄道が、そしてオーロラではシカゴ・バーリントン・アンド・クインシー鉄道(CB&Q)がそれぞれ旅客輸送を行っていた。しかし、電鉄線は旅客列車を遅くするような貨物列車がいなければ都市間輸送をより容易にするものと考えられていた。投資家の集団がシカゴ・アンド・オーロラ・インターアーバン鉄道を百万ドルの出資によって設立した。しかし、会社は追加の資金調達に失敗し、1893年の建設期限に間に合うことができず事実上操業を停止した。二つ目の試みは2年後にシカゴ・エルジン・アンド・オーロラ電鉄によっておこなわれた。この計画はターナー(現西シカゴ)、ホイートンそしてグレン・エリンを通るものでした。先代がそうであったように、この会社も建設に必要な資金の調達に失敗した。ほかにも1897年に法人化された組織であるデュページ・インターアーバン電鉄があったが、しかしほぼ同様の道をたどった[1]。フォックス川渓谷の町を結ぶ小規模な電鉄が1890年代に開業した。オーロラから北のカーペンターズビルまで伸びていた路面電車は利益が出ていた。この鉄道の成功は投資家たちにシカゴへ電鉄を接続させる取り組みを鼓舞した。F・マーラー、E・W・ムーア、ヘンリー・A・エヴァレット、エドワード・ディキンソン、エルマー・バレットによって率いられたグループはオーロラとエルジンからシカゴへ延びる路線を計画する独立した鉄道会社を組織した。これらの二つの会社は1899年2月24日に合併した。エバレットとムーアのグループはオハイオ州最大級の都市間鉄道会社であり、またレイクショアー電鉄をはじめとしたクリーブランド周辺のいくつかの鉄道路線を運営した経験をもっていた。これら二つの会社、オーロラ・ホイートン・アンド・シカゴ鉄道とエルジン・アンド・シカゴ鉄道は1899年2月24日に合併した[2]。 彼らの創業からちょうど一日後に創業した第もう一つのクリーブランドを拠点とするポメロイとマンデルバウムの投資家グループはオーロラ・ホイートン・アンド・シカゴ鉄道を設立した。ポメロイとマンデルバウムのグループはクリーブランドで二番目に大きいインターアーバンを運営しており、エバレットとムーアのグループと対抗することを考えていた。エバレットとムーアの企業連合とポメロイとマンデルバウムのグループとの間でが1900年または1901年に会議が開催され2社の将来像に関する話し合いが行われた。彼らは以下の合意に至った。エバレットとムーアのグループがオーロラとシカゴを結ぶ鉄道路線を建設・運営し、ポメロイとマンデルバウムのグループがフォックス川渓谷の各都市を結ぶ鉄道(最終的に統合されてオーロラ・エルジン・アンド・フォックスリバー電鉄(Aurora, Elgin and, Fox River Electric Company、AE&FRE)となった)を運営することとされた[3] 。三つめの鉄道会社であるバタビア・アンド・イースタン鉄道が、バタビアの町とオーロラ線をつなぐためにエバレットとムーアのグループにより1901年に設立された。1901年4月12日には、すべてのエバレットとムーアが設立した会社が一社に統合され、名称を「オーロラ・エルギン・アンド・シカゴ鉄道 (Aurora, Elgin & Chicago Railway Company、AE&C)」とした。軌道の建設のために300万米ドルの社債を1901年に発行した[4]。 建設(1901-1902) 1900年9月18日に建設が開始され、会社は軌道敷地の地ならしを開始した。会社は既存の鉄道との交差の許可を1902年に受け、鉄道建設におけるもっとも大きな障害の一つを緩和した。建設は次の冬に進んだ。4月には第三軌条の設置がオーロラとホイートンの間で完了した。その月の後半、メトロポリタン・ウェスト・サイド高架鉄道にシカゴの52番通り(現在のララミー通り)で接続した。会社は完成した区間に必要な建設資材を送り込むための蒸気機関車を運用した。ホイートンは本社、車庫と工場の用地として選定され、150万ドルの優先株式が1902年4月に予期しないコストを穴埋めするために発行された[5]。 会社は南バタヴィアに28-acre (11ha)の土地を購入し電力を供給する発電所を建設した。この時はまだ商業電力が利用できなかったので、会社は自ら第三軌条に電力を供給しなければならなかった。シカゴ・バーリントン・アンド・クインシー鉄道が蒸気ボイラーに必要な石炭を供給した。1902年4月11日には、ゼネラル・エレクトリックと発電所のための発電機、変圧器と変換器を供給する契約を結んだ。オーロラとウォーレンヴィルとロンバートの線路沿いにある変電所との間での電力の交換と通信を行うための電柱のネットワークを線路沿いに整備した。5番目の駅がエルジン支線のためにウェインの南東に建設された。変電所は送電線の交流電流を第三軌条で用いる低電圧の直流電流に変換した。完成後は、発電所は少なくとも三つの小さな路面電車線と複数のフォックスバレーの地域にも電力を供給した[6][7]。 クリーブランドの建設会社が路線を建設するために雇われた。第三軌条を含む三本すべての線路が従来通りのT字型のレールでバラストの上に敷設された。1マイルあたり2816本の木製の枕木が敷かれ軌間は標準軌とされた。5本に1本の枕木は第三軌条を支えるため9 feet (2.7m) の長さとされた。大部分の区間は複線とされ、シカゴゴルフクラブからオーロラの間は単線とされた。複線の道床は30 feet (9.1m) 広さがあり柵に囲まれていた。第三軌条は住民や従業員の安全のため通常は複線の内側に配置された。第三軌条は踏切で分断され、そこにできる75-foot (23m) の切れ目の間に電流を流すためにケーブルが配置された [8]。 1902年5月16日に34.5-mile (55.5km)の線路の最初の試運転が行われた。電車はオーロラの52通り駅を出発し、オーロラ・エルジン・アンド・フォックス・リバー電鉄をまたぎヨークヴィルへ南進しそれからダンディーへ北進した。経営陣はその日の夕方遅く7月1日に営業運転を開始すると発表した。その発表の後オーロラ・エルジン・アンド・フォックス・リバー電鉄はフォックスバレー地域からオーロラ・エルジン線への急行連絡輸送を申し出た。5月17日に会社はバタビアの発電所を試験しその性能にいくつかの問題点を発見した。6月に大雨があり建設は遅れ完成した道床がいくつか流出した。7月12日に開業が延期されたが、車両の生産が遅れ開業日は8月まで遅れることとなった[9]。 不十分な出資金はエバレットとムーアの企業連合に1902年に会社の株式を売却することを余儀なくさせた。会社は電話会社を設立したがベル電話会社との競争に苦しめられた。また、建設を行っていた会社の一つが倒産し、クリーブランドの信用危機に拍車をかけた。債権者は支払いを求め、そしてエバレットとムーアのグループは合計20万ドルの会社の株主を含む複数の資産を売却した。ポメロイとマンデルバウムのグループはいまだ多くの株式を保有しており、経営を主導するようになった[10]。 G.C.クルーマン車両会社は30両の車両の製造を請け負ったが、理由は不明だが失敗に終わった。1902年に10両がナイルズ車両工業に発注された。ナイルズ車両工業は多くの注文を抱えており注文を完遂することができなかったが、最初の6両を1902年7月29日に引き渡した。その車両の重量は 74,325 pounds (33,713kg) で125 horsepower (93kW) モーターを4機搭載し 36-inch (910mm) の大きさの車輪を装備していた。それらの車両は「ミニチュア・プルマン」と呼ばれ、そして52または56人が座ることができた。残りの20両はジョン・スティーブンソン車両会社に発注され、鉄道が開業した後に到着した[11][12]。 会社の最後の問題は電車を走らせる資格を持った運転士を十分な数見つけることだった。路線の営業範囲から見つけることができず、オハイオ州デイトンで16人の男性を募集せざるを得なかった。別の試運転が8月4日に52番通りからウィートンの間で行われた。ナイルズ車両製の車両が蒸気機関車に牽引され、すべての曲線が用意された車両に急すぎて曲がれないことがないことがないことを確認した。当初の計画では第三軌条で車両の誘導を行おうとしていたが、会社は送電線に関連した数多くの電気的問題を経験した。第三軌条が適切に機能するようになるまでに、碍子の故障によって250本の電柱が全焼した。最後の試運転がウィートンからエルムハーストの間で8月21日に行われた。電柱にかかわる問題が指摘されたものの、試運転は成功したものとみなされた。その後の3日間にわたってオーロラとウィートンの間で運転手が線路になれるための試運転が行われた[13]。 初期の運行 発電システムの不具合、ほぼ訓練されていない運転手たち、そして稼働できる車両が6両のみであるのにもかかわらず、シカゴ・オーロラ・アンド・エルジン鉄道のオーロラ支線は1902年8月25日に開業した。運賃は片道25セント、往復で45セントだった。ループ方面へ向かう乗客はもう5セント支払い52番通りでメトロポリタン・ウェスト・サイド高架鉄道に乗り換えなければならなかった。運行は朝5時33分に始まり夜23時33分に終了し、電車は30分毎に走っていた。始発駅は52番通りに開業し、オースティン通り(シカゴ)、オークパーク、ハーレム通り(フォレスト・パーク)、メイウッドは、ベルウッド、ウルフ・ロード(ヒルサイド)、セッカー・ロード( ヴィラ・パーク)、サウス・エルムハースト、ロンバード、グレンエリン、大学通り(ウィートン)、ウィートン、ゲーリー・ロード(ウィートン)、シカゴ・ゴルフ・グラウンド、ウォーレンヴィル、フェリー・ロード(ウォーレンヴィル)、エオラ・ジャンクション(オーロラ)、オーロラの駅が開業した[14][15]。オーロラからシカゴは片道75分かかった。ナイルズ車両会社からの最後の4両が9月5日に到着し7日後に運行開始した。当初駅に掲示された時刻表にはバタヴィア支線の運行も記載されていた。しかし、実際に運行が開始されたのは1902年の9月の最後の週であった。バタビア支線はエオラ・ジャンクションでオーロラ支線と合流していた。開業した後もバタヴィア支線の利用客は少なく、主に鉄道会社の関係者がバタヴィアの発電所に向かうのに便利な交通手段として用いられていた[16][17]。 フォックスバレーの都市や町に対して会社は利用促進のパンフレットを発行した。会社はこれらのパンフレットをオーロラまで蒸気鉄道に乗ってから電鉄線へ乗り換えたいと考えている西オーロラ住民にも送った。それらパンフレットは会社を「世界で最もすばらしい鉄道」と自慢していた。その年の年末に、会社は月当たりの収入が16500ドルを超えることを経験した。また、近隣を走るシカゴ・バーリントン・アンド・クインシー鉄道のオーロラとシカゴの間の利用客が大きく減少した[18]。 1902年12月にスティーブンソン製の20両が到着した。15両はモータを搭載し(30から58の偶数の番号)5両は搭載されなかった(101から109の奇数)。後者の5両は付随車として使うことのみが想定されていた。付随車は乗客の量によりウィートンでよく連結されたり切り離されたりした。スティーブン製の車両はナイルズ製の車両とすべての面でほぼ同じであった。これらの新車によってオーロラからシカゴまでの所要時間は1時間に短縮された。新車たちは会社により早い速度での運航を可能にした。ある列車は52番通りからオーロラまで平均 65 miles per hour (105km/h)で走行した[19]。 1903年5月26日にエルジンへの運行を開始した。ウィートンで本線から分岐した17.5-mile (28.2km)の支線で、シカゴからのフォックスバレー市内に65分で電車が到達できるようになった。開業したときに52番通りから15分ごとにオーロラゆきとエルジンゆきの電車が交互に出発するダイヤへ変更された。この時点ではすべての列車は普通列車で各駅に停車していた。会社はメンドータへの延伸を一時考えたが金融面のリスクを考え価値がないと判断した。主に列車は旅客を運んでいたが早朝は軽貨物も運搬していた。その中の著名なものは、1903年10月に<i data-parsoid='{"dsr":[7763,7780,2,2]}'>シカゴ・レコード・ヘラルド</i>と合意した同社の新聞紙を沿線の郊外への配送することである[20]。 1910年には、会社はウィートンの近くからジェノバとセントチャールズへ視線を開業させた。都市間の線路は集電方式に第三軌条方式を用いているが、これは他のインターアーバンと比べると珍しい。都市の高架鉄道や地下鉄では第三軌条が標準となっているのにもかかわらず、多くのインターアーバン鉄道はトロリーポールを架線からの集電に用いていた。会社はいくつかの併用軌道がある箇所など必要がある場所でのみ架線を用いた。 当初はシカゴ側の終着駅は52番通り駅でメトロポリタン・ウェスト・サイド高架鉄道のガーフィルドパーク高架鉄道線と共有しており乗客はここでインターアーバンと高架鉄道とを乗り換えていた。[21] 1905年4月11日にはインターアーバンは高架鉄道の線路への乗り入れを開始し直接シカゴの中心部へ乗り入れるようになった。同時にガーフィールドパーク線は52番通り駅の西へ延伸され、フォレスト・パークのデスプレーンズまでのインターアーバンの地上線に乗り入れ同区間の普通列車を置き換えた。インターアーバンの電車はシカゴ高架鉄道のループに隣接する頭端式のウェルズ・ストリート・ターミナルを終点とした[21]。インターアーバンの電車は「L」の線路を シカゴ・ラピッド・トランジット(CRT)が所有している時も、シカゴ交通局 (CTA) の時期になっても使用していた[22][23][24]。 シカゴ・オーロラ・アンド・エルジン鉄道 第一次世界大戦はAE&Cにとって厳しく、1919年に倒産してしまった。フォックス・リバーライン (フォックス川沿いに路線を展開するインターアーバン)を切り離し、1922年7月1日にトーマス・コンウェイ・ジュニア博士の管理下においてシカゴ・オーロラ・アンド・エルジン鉄道として再編成され破産状態から抜け出した。 ベルウッドからウエストチェスターに向かう支線が1920年代に建設された。CRTの高架鉄道の運行は1926年にその支線まで延伸された。「L」の会社はその支線において単独で旅客輸送を行い、またCA&Eの本線のベルウッド以東の普通列車の運行を同社のものから置き換えた[25]。 シカゴ周辺の公共交通の有力者であったサミュエル・インスルが1926年に経営権を得た。インスルと彼の会社の関係者はすでにノースショアー線とサウスショアー線を合併し施設の改良を行っていた。インスルのCA&Eに対する似たような改良の計画は世界恐慌により破棄された。インスルによる公益事業の大規模な支配が崩れるとインスルは彼の保有するCA&Eの株式を売却することを余儀なくされ、会社は1932年にもう一度倒産した。ウェストシカゴからジェノバ、セントチャールズを結ぶ路線は1937年に廃止された。 戦後の利用客の減少 1946年まで破産状態を脱することはできなかった。鉄道の低い利益、巨額の債務、資本の不足などに苦しみながらも戦時中の利益と西部の郊外地域の成長による強い旅客の基盤が会社に輸送改善を着手させることとなった。かなりの物的設備の改善を行い、そして1946年に10両の鋼製車両を調達し、さらにもう8両を最も早い時期から在籍する最も古い木造車を置き換えるために導入することを計画した。 しかし、戦後の利用客は鉄道から自動車へとシフトし、その後のCA&Eの鉄道を窮地へ追い込んだ。コングレス・ストリート高速道路(現在の アイゼンハワー高速道路)の建設計画はCA&Eの利用客をさらに減少させる原因として現れるだけでなく、その高速道路用地はCA&Eが繁華街のターミナルへ乗り入れるために必要としていたCTAのガーフィルド・パーク高架線の廃止を必要とするものだった。 高速道路の建設計画において電車の走る線路用地は中央分離帯として利用する計画だった。しかし、高速道路を5年で完成させる見積もりでは「L」の電車もインターアーバンの電車も一時的に地上の線路を走らなければならなかった。1951年にこの計画が広まったとき、CA&Eは所要時間とラッシュアワーのシカゴ西側の道路の混雑が電車のダイヤに与える影響を引用し反対した。高速道路の開業に伴い長期的に鉄道会社の収入が減るのは言うまでもなく、会社は遅れによって1年あたり100万ドル近い損失が出ると見積もった。他の長期的な懸案事項は会社の繁華街側のターミナルで、新たな中央分離帯の路線はウェルズ・ストリート・ターミナル駅へアクセスすることができなかった[26]。 妥協として、フォレスト・パークにあるデスプレーンズ通り駅まで運行を短縮する認可を得た。そこはCTAのガーフィルド・パーク線の最西端の駅で、CTAがCA&Eのウエストチェスター線で行っていた不採算の高架鉄道の運行が終了した1951年のことである。新しいフォレスト・パークのターミナルでは、乗客はCA&Eのインターアーバン電車からCTAの電車に都市部への通勤のために乗り換えた。このターミナルには二つのループ線(一つはCA&Eでもう一つはCTA)があり、旅客はインターアーバンの電車と一時的に地上を走り、おそらく最終的には中央分離帯を走る新線のコングレス線となるCTAの電車と対面乗り換えすることができた[27]。しかしながら、1953年9月20日にこの変更が行われるとCA&Eの利用客はシカゴの繁華街への直通列車を失ってしまった。この運行の短縮から数か月の間に、半分の利用客はこの路線の利用をやめ並行するシカゴ・ノース・ウェスタン鉄道の通勤列車、現在のメトラが営業するユニオンパシフィック・ウェスト線を利用するようになった[28][29]。 運行終了 ループへの直通運転を失ったことがこのインターアーバンを壊滅を壊滅に追い込んでしまった。鉄道会社の財務状況は不安定で、繁華街への運行の再開はさまざまな法律や運営上の障害に直面した。1952年になると会社はすぐに電車の代替バスの運行を模索し[30]、そしてその後の数年間に及ぶ損失の計上により1957年4月にイリノイ州通商委員会は会社に旅客輸送の廃止を認めた[31]。旅客グループや関係自治体が鉄道会社に一時的に運行を継続する命令を求めたが、法廷はそれを退け、経営者は1957年7月3日<b data-parsoid='{"dsr":[11341,11349,3,3]}'>正午</b>に突如旅客営業を終了した。そのため、CA&Eを利用していた通勤客は、帰りの電車に乗ろうとしたときはじめて帰りの足がないことに気づくことになった。貨物事業はもう2年続き、1959年6月10日に終了した。これ以降列車が走ることはなかったが、線路と車両は財産が購入させる段階に入るまで保存されていた。シカゴ・オーロラ・アンド・エルジン鉄道は1961年7月6日17時に正式に廃止になったが、これは最後の旅客電車が走ってから4年後のことである。 不動産は小規模なコングロマリットであるイリノイ州のオーロラ株式会社のものとなり線路用地やその他の資産をゆっくりと売却していった[32]。線路の用地の一部はイリノイ・プレーリー・パスという遊歩道となっている[33]。 保存 線路敷地のほとんどがイリノイ・プレーリー・パスとして残されている。さらに2つの車庫、2つの変電所併設の車庫、そして19両の車両がCA&Eからのものとしてはいまだ存在する。 イリノイ州南エルジンにあるクリントンビル変電所変電所、現在はの本部がある。 イリノイ州西シカゴのプリンス交差変電所、現在はの本部がある。 イリノイ州ヴィラ・パークにあるヴィラ・アヴェニュー車庫にはヴィラパーク歴史協会の本部がある。 イリノイ州ヴィラ・パークのアードモア車庫にはヴィラパーク商工会議所の本部がある。 イリノイ州ユニオンにあるイリノイ鉄道博物館は36、308、309、319、321、409、431、451、460を保有している。 イリノイ州南エルジンのフォックスリバー・トロリー博物館は11、20、316、317、458を保有している。 ペンシルベニア州のロックヒルファーネスにあるロックヒル・トロリー博物館は315を保有している。 アイオワ州のマウント・プレザントにあるは320を保有している。 メイン州のケネバンクポートにあるシーショア・トロリー博物館[34]は434を保有している。 コネチカット州の東ウィンザーにあるコネチカット・トロリー博物館は303を保有している。 ペンシルベニア州のスクラントンにあるエレクトリック・シティー・トロリー博物館 は453を保有している。 脚注 参考文献 More than one of |oclc= and |OCLC= specified (help) Cite bookTitleSunset Lines: The Story of the Chicago Aurora & Elgin RailroadLast namePlachnoFirst nameLarryDate1986PublisherTransportation TrailsISBN978-0-9334-4902-2Volume1 - TrackageLocation of publicationPolo, IllinoisOCLC14905944RefharvCite bookTitleSunset Lines: The Story of the Chicago Aurora & Elgin RailroadLast namePlachnoFirst nameLarryDate1986PublisherTransportation TrailsISBN978-0-9334-4902-2Volume1 - TrackageLocation of publicationPolo, IllinoisOCLC14905944RefharvCite bookTitleSunset Lines: The Story of the Chicago Aurora & Elgin RailroadLast namePlachnoFirst nameLarryDate1986PublisherTransportation TrailsISBN978-0-9334-4902-2Volume1 - TrackageLocation of publicationPolo, IllinoisOCLC14905944RefharvCite bookTitleSunset Lines: The Story of the Chicago Aurora & Elgin RailroadLast namePlachnoFirst nameLarryDate1986PublisherTransportation TrailsISBN978-0-9334-4902-2Volume1 - TrackageLocation of publicationPolo, IllinoisOCLC14905944RefharvCite bookTitleSunset Lines: The Story of the Chicago Aurora & Elgin RailroadLast namePlachnoFirst nameLarryDate1986PublisherTransportation TrailsISBN978-0-9334-4902-2Volume1 - TrackageLocation of publicationPolo, IllinoisOCLC14905944RefharvCite bookTitleSunset Lines: The Story of the Chicago Aurora & Elgin RailroadLast namePlachnoFirst nameLarryDate1986PublisherTransportation TrailsISBN978-0-9334-4902-2Volume1 - TrackageLocation of publicationPolo, IllinoisOCLC14905944Refharv More than one of |oclc= and |OCLC= specified (help) Cite bookTitleSunset Lines: The Story of the Chicago Aurora & Elgin RailroadLast namePlachnoFirst nameLarryDate1989PublisherTransportation TrailsISBN978-0-9334-4910-7Volume2 — HistoryLocation of publicationPolo, IllinoisOCLC180587090RefharvCite bookTitleSunset Lines: The Story of the Chicago Aurora & Elgin RailroadLast namePlachnoFirst nameLarryDate1989PublisherTransportation TrailsISBN978-0-9334-4910-7Volume2 — HistoryLocation of publicationPolo, IllinoisOCLC180587090RefharvCite bookTitleSunset Lines: The Story of the Chicago Aurora & Elgin RailroadLast namePlachnoFirst nameLarryDate1989PublisherTransportation TrailsISBN978-0-9334-4910-7Volume2 — HistoryLocation of publicationPolo, IllinoisOCLC180587090RefharvCite bookTitleSunset Lines: The Story of the Chicago Aurora & Elgin RailroadLast namePlachnoFirst nameLarryDate1989PublisherTransportation TrailsISBN978-0-9334-4910-7Volume2 — HistoryLocation of publicationPolo, IllinoisOCLC180587090RefharvCite bookTitleSunset Lines: The Story of the Chicago Aurora & Elgin RailroadLast namePlachnoFirst nameLarryDate1989PublisherTransportation TrailsISBN978-0-9334-4910-7Volume2 — HistoryLocation of publicationPolo, IllinoisOCLC180587090RefharvCite bookTitleSunset Lines: The Story of the Chicago Aurora & Elgin RailroadLast namePlachnoFirst nameLarryDate1989PublisherTransportation TrailsISBN978-0-9334-4910-7Volume2 — HistoryLocation of publicationPolo, IllinoisOCLC180587090Refharv 関連項目 インターアーバン サウスショアー線 シカゴ・ノースショアー・アンド・ミルウォーキー鉄道(ノースショアー線) 外部リンク
https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%82%B7%E3%82%AB%E3%82%B4%E3%83%BB%E3%82%AA%E3%83%BC%E3%83%AD%E3%83%A9%E3%83%BB%E3%82%A2%E3%83%B3%E3%83%89%E3%83%BB%E3%82%A8%E3%83%AB%E3%82%B8%E3%83%B3%E9%89%84%E9%81%93
{ "plaintext_start_byte": [ 1, 2351, 3466, 5281, 5767, 6294 ], "plaintext_end_byte": [ 2325, 3439, 5227, 5713, 6292, 6720 ] }
চেঙ্গিস খান কোন বংশের রাজা ছিলেন ?
চেঙ্গিজ খান
bengali
{ "passage_answer_candidate_index": [ 0 ], "minimal_answers_start_byte": [ 1029 ], "minimal_answers_end_byte": [ 1053 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
চেঙ্গিজ খান (মঙ্গোলীয়: Чингис Хаан আ-ধ্ব-ব: [ʧiŋgɪs χaːŋ], ), (১১৬২[1]–আগস্ট ১৮, ১২২৭) প্রধান মঙ্গোল রাজনৈতিক ও সামরিক নেতা বা মহান খান, ইতিহাসেও তিনি অন্যতম বিখ্যাত সেনাধ্যক্ষ ও সেনাপতি। জন্মসূত্রে তার নাম ছিল তেমুজিন (মঙ্গোলীয়: Тэмүжин )। তিনি মঙ্গোল গোষ্ঠীগুলোকে একত্রিত করে মঙ্গোল সাম্রাজ্যের (Екэ Монгол Улус; ১২০৬ - ১৩৬৮) গোড়াপত্তন করেন। নিকট ইতিহাসে এটিই ছিল পৃথিবীর সর্ববৃহৎ সম্রাজ্য। তিনি মঙ্গোলিয়ার বোরজিগিন বংশে জন্ম নিয়েছিলেন। এক সাধারণ গোত্রপতি থেকে নিজ নেতৃত্বগুণে বিশাল সেনাবাহিনী তৈরি করেন।যদিও বিশ্বের কিছু অঞ্চলে চেঙ্গিজ খান অতি নির্মম ও রক্তপিপাসু বিজেতা হিসেবে চিহ্নিত[2] তথাপি মঙ্গোলিয়ায় তিনি বিশিষ্ট ব্যক্তি হিসেবে সম্মানিত ও সকলের ভালোবাসার পাত্র। তাকে মঙ্গোল জাতির পিতা বলা হয়ে থাকে। একজন খান হিসেবে অধিষ্ঠিত হওয়ার পূর্বে চেঙ্গিজ পূর্ব ও মধ্য এশিয়ার অনেকগুলো যাযাবর জাতিগোষ্ঠীকে একটি সাধারণ সামাজিক পরিচয়ের অধীনে একত্রিত করেন। এই সামাজিক পরিচয়টি ছিল মঙ্গোল। বাল্যকাল ১১৫০ থেকে ১১৬০ সনের মধ্যে কোন এক সময়ে চেঙ্গিজ খান জন্মগ্রহণ করেন। বাল্যকাল কাটান ঘোড়া চালনা শিখে। মাত্র ছয় বছর বয়সে নিজ গোত্রের সাথে শিকার অভিযানে যোগ দেয়ার অনুমতি পান। নয় বছর বয়সে তার বাবাকে বিষ প্রয়োগে হত্যা করা হয় এবং তাদের পুরো পরিবারকে ঘরছাড়া করা হয়। মা'র কাছ থেকে পাওয়া শিক্ষায় তিনি পরিবারের কর্তার ভূমিকা পালন শুরু করেন। অন্যকে রক্ষা করার বিদ্যা তখনই তার রপ্ত হয় যা পরবর্তীতে কাজে লেগেছিল। রাজ্য জয় ৪০- ৫০ বছর বয়সের সময় তিনি মঙ্গোল জাতির পত্তন ঘটানোর পর বিশ্বজয়ে বের হন। প্রথমেই জিন রাজবংশকে পরাজিত করেন। চীন থেকেই তিনি যুদ্ধবিদ্যা কূটনীতির মৌলিক কিছু শিক্ষা লাভ করেন। পালাক্রমে দখল করেন পশ্চিম জিয়া, উত্তর চীনের জিন রাজবংশ, পারস্যের খোয়ারিজমীয় সম্রাজ্য এবং ইউরেশিয়ার কিছু অংশ। মঙ্গোল সাম্রাজ্য অধিকৃত স্থানগুলো হল আধুনিক: গণচীন, মঙ্গোলিয়া, রাশিয়া, আজারবাইজান, আর্মেনিয়া, জর্জিয়া, ইরাক, ইরান, তুরস্ক, কাজাখস্তান, কিরগিজিস্তান, উজবেকিস্তান, পাকিস্তান, তাজিকিস্তান, আফগানিস্তান, তুর্কমেনিস্তান, মলদোভা, দক্ষিণ কোরিয়া, উত্তর কোরিয়া এবং কুয়েত। চেঙ্গিজ খান ১২২৭ সালে মারা যাওয়ার পর তার পুত্র ও পৌত্রগণ প্রায় ১৫০ বছর ধরে মঙ্গোল সম্রাজ্যে রাজত্ব করেছিল। মন্তব্য বহিঃসংযোগ Welcome to Parts of this biography were taken from the (directory of some 250 resources) iExplore.com: BBC Radio 4 programme "In Our Time", topic was , 1 February 2007. With Peter Jackson, Professor of Medieval History at Keele University, Naomi Standen, Lecturer in Chinese History at Newcastle University, and George Lane, Lecturer in History at the School of Oriental and African Studies and presented by Melvyn Bragg. প্রাসঙ্গিক অধ্যয়ন Cable, Mildred and Francesca French. The Gobi Desert (London: Landsborough Publications, 1943). Man, John. Gobi: Tracking the Desert (London: Weidenfeld & Nicolson, 1997) hardbound; (London: Weidenfeld & Nicolson, 1998) paperbound, ; (New Haven: Yale, 1999) hardbound. Stewart, Stanley. In the Empire of Genghis Khan: A Journey among Nomads (London: Harper Collins, 2001) . Secret History of the Mongols: The Origin of Chingis Khan (expanded edition) (Boston: Cheng & Tsui Asian Culture Series, 1998) adapted by Paul Kahn, . বিষয়শ্রেণী:চেঙ্গিজ খান বিষয়শ্রেণী:১১৬২-এ জন্ম বিষয়শ্রেণী:১২২৭-এ মৃত্যু বিষয়শ্রেণী:মঙ্গোলিয়া বিষয়শ্রেণী:বোরজিগিন বিষয়শ্রেণী:মঙ্গোল সাম্রাজ্যের খাগান
https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%9A%E0%A7%87%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A6%BF%E0%A6%9C%20%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8
{ "plaintext_start_byte": [ 15, 108, 279, 384, 406, 486, 558, 672, 828, 1075, 1446, 1583, 1867, 2160, 2562, 2765, 2877, 3189, 3625, 4079, 4165, 4464, 4854, 5083, 5320, 5587, 5999, 6203, 6844, 7335, 7610, 7922, 8280, 8513, 8981, 9523, 9754, 10572, 10837, 11216, 11747, 12769, 13693, 14023, 14551, 15172, 15690, 16132, 16665, 17107, 17329, 17791, 18168, 18698, 19129, 19256, 19593, 20061, 20471, 21469, 21909, 22127, 22715, 23777, 24094, 24246, 24462, 24654, 24930, 25333, 25453, 25750, 25900, 26114, 26460, 27052, 27474, 27695, 28406, 28792, 29016, 29100, 29346, 29546, 29773, 30327, 31000, 31644, 31884, 32215, 32543, 32574, 32912, 32935, 33259, 33663, 34096, 34305, 34965, 35268, 35600, 36459, 36885, 37126, 37596, 37858, 38293, 38575, 38819, 39510, 39869, 40154, 40259, 40709, 40909, 41565, 41989, 42494, 43255, 44253, 45003, 45249, 45945, 46223, 46471, 46847, 47034, 47176, 47222, 47277, 47641 ], "plaintext_end_byte": [ 107, 278, 383, 405, 485, 557, 644, 827, 1074, 1445, 1582, 1866, 2147, 2561, 2764, 2848, 3188, 3624, 4052, 4164, 4463, 4853, 5082, 5319, 5586, 5998, 6202, 6825, 7334, 7609, 7921, 8279, 8512, 8980, 9522, 9753, 10571, 10836, 11215, 11746, 12768, 13692, 14022, 14550, 15171, 15689, 16131, 16628, 17106, 17328, 17775, 18167, 18697, 19128, 19237, 19592, 20060, 20452, 21468, 21908, 22105, 22714, 23776, 24093, 24245, 24455, 24653, 24929, 25314, 25452, 25749, 25858, 26113, 26452, 27051, 27461, 27694, 28405, 28791, 29015, 29092, 29345, 29545, 29772, 30308, 30999, 31619, 31883, 32214, 32542, 32572, 32910, 32934, 33258, 33662, 34095, 34295, 34964, 35267, 35590, 36458, 36884, 37125, 37595, 37857, 38292, 38574, 38818, 39501, 39868, 40153, 40250, 40708, 40908, 41564, 41988, 42493, 43254, 44252, 45002, 45248, 45921, 46222, 46459, 46812, 47027, 47157, 47214, 47257, 47637, 47713 ] }
CNN ina wana habari wangapi?
Kenya
swahili
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
Coordinates: Jamhuri ya Kenya ni nchi iliyoko Afrika Mashariki katika ikweta, kando ya Bahari ya Hindi. Kenya imepakana na Ethiopia (kaskazini), Somalia (kaskazini mashariki), Tanzania (kusini), Uganda na Ziwa Victoria (magharibi), kisha Sudan Kusini (kaskazini magharibi). Kenya ni nchi mwanachama wa Jumuiya ya Afrika ya Mashariki na wa miundo mingine mbalimbali ya kimataifa. Mji mkuu ni Nairobi. Idadi ya watu imeongezeka sana katika miaka ya karibuni na kufikia milioni 49. Kenya ina mbuga mbalimbali wanamoishi aina elfu kadhaa za wanyama pori. Jina la nchi limetokana na mlima Kenya[4], ulio wa pili kwa urefu barani Afrika.[5][6] Jiografia na hali ya hewa Kenya ni nchi ya 47 kwa ukubwa duniani ikifuata mara Madagaska 580,367km2 (224,081sqmi) [3] ikiwa na eneo la kilomita mraba 580,367 (maili mraba 224,081). Kutoka pwani ya Bahari ya Hindi, nyanda za chini zimeinuka hadi milima ya kati. Milima hii imetenganishwa na eneo la Bonde la Ufa; sehemu tambarare yenye rutuba upande wa mashariki. Milima ya Kenya ni kati ya iliyofaulu kwa kilimo barani Afrika. Eneo hili la milima ndilo la juu zaidi nchini Kenya (na la pili kwa urefu barani Afrika): Mlima Kenya, unaofikia urefu wa mita 5,199 (futi 17,0570) 5,199m (17,057ft) na ni eneo lenye mito ya barafu. Mlima Kilimanjaro (5,895m (19,341ft)Error in convert: Ignored invalid option "disp=s" (help)) huweza kuonekana upande wa kusini, ng'ambo ya mpaka wa Kenya na Tanzania .[7] Kenya ni nchi yenye jua kali na nguo za majira ya joto huvaliwa mwaka mzima. Hata hivyo, huwa na baridi usiku na pia asubuhi na mapema. Hali ya hewa ina joto na unyevu sehemu za pwani, joto kiasi sehemu za bara na ni kame katika sehemu za kaskazini na kaskazini-mashariki mwa nchi. Hata hivyo kuna mvua nyingi kati ya Machi na Aprili, na mvua ya kadiri kati ya Oktoba na Novemba. Halijoto huwa juu zaidi miezi hii yote. Mvua ya masika hunyesha kuanzia Aprili hadi Juni. Mvua ya vuli nayo hunyesha kuanzia Oktoba hadi Desemba. Wakati mwingine mvua hii huwa nyingi na aghalabu hunyesha wakati wa alasiri na jioni. Majira ya joto jingi ni kuanzia Februari hadi Machi nayo ya baridi ni Julai hadi Agosti. Mazingira Kenya ina eneo kubwa wanapoishi wanyamapori likiwemo Masai Mara, ambapo nyumbu na wanyama wengi walanyasi hushiriki katika uhamaji kila mwaka. Uhamaji huo, hasa uhamaji wa nyumbu, hutokea Juni hadi Septemba na hushirikisha mamilioni ya wanyama. Tukio hili huwavutia sana wapigaji picha za sinema. Takribani nyumbu 250,000 huangamia kila mwaka katika uhamaji huu wa kutafuta lishe wakati wa kiangazi. Wale wanyama wakubwa watano wa Afrika wanapatikana Kenya: simba, chui, nyati, kifaru na ndovu. Wanyama wengine wengi wa pori na ndege hupatikana katika mbuga za taifa na hifadhi za wanyama hawa nchini. Mazingira ya Kenya yanatishiwa na ongezeko kubwa la idadi ya watu na athari zake. Historia Historia ya awali Mabaki ya mamba mkubwa ajabu wa zamani za Mesozoic Era, ambayo ni miaka milioni 200 iliyopita, yaligunduliwa nchini Kenya katika chimbo zilizochimbwa na wataalamu kutoka Chuo Kikuu cha Utah na Makavazi ya Kitaifa nchini Kenya miezi ya Julai hadi Agosti 2004 katika bonde la Lokitaung, karibu na Ziwa Turkana.[8] Mabaki yaliyopatikana Afrika Mashariki yaonyesha kuwa miaka milioni 20 iliyopita viumbehai mfano wa sokwe waliishi eneo hili. Uchunguzi wa juzijuzi karibu na Ziwa Turkana waonyesha kuwa viumbe aina ya Homo habilis (walioishi miaka milioni 1.8 na 2.5 iliyopita) na Homo erectus (walioishi miaka milioni 1.8 na miaka 350,000 iliyopita) huenda ndio wazazi wa watu wa kisasa homo sapiens walioishi Kenya enzi za barafu kuu kuisha barani. Katika mwaka wa 1984, uvumbuzi uliofanywa na mtafiti maarufu Richard Leakey na Kamoya Kimeu huko Ziwa Turkana ulikuwa wa mifupa ya mvulana iliyohusishwa na Homo erectus wa miaka milioni 1.6 iliyopita. Utafiti wa awali wa viumbe hawa unahusishwa na Mary Leakey na Louis Leakey, ambao ndio waliofanya uchunguzi wa mwanzo wa kiakiolojia huko Olorgesailie na Hyrax Hill. Baadaye utafiti wa Olorgesailie uliendelezwa na Glynn Isaac. Historia kabla ya ukoloni Wakushi kutoka Afrika kaskazini waliingia eneo linaloitwa Kenya miaka ya 2000 KK.[9] Wafanyabiashara wa Kiarabu walianza kuja pwani ya Kenya karne ya 1 BK. Ukaribu wa Kenya na Uarabuni kuliraisisha ukoloni, na Waarabu na Waajemi walianza kuishi eneo la pwani karne ya 8. Hata hivyo, baadhi ya walioitwa "Waarabu" katika eneo la Afrika Mashariki walikuwa machotara, Waafrika-Waarabu. Katika milenia ya kwanza, wazungumzaji wa lugha za Kinilo-Sahara na lugha za Kibantu waliingia katika eneo hili, na sasa Waniloti ni 30% ya Wakenya wote. Pwani ya Kenya imekuwa makao ya jamii ya wahunzi na jamii ya wakulima wadogo wadogo, wawindaji na wavuvi ambao walikuwa mhimili wa uchumi kwa kushirika katika kulimo, uvuvi, utengenezaji chuma, na kufanya biashara na nchi za kigeni.[9] Kuanzia karne ya 6 au karne ya 9, Kenya ilijihusisha na shughuli za ubaharia kukuza uchumi ikaanza kutengeneza meli za kuabiria kusini hadi miji mingine yenye bandari kama Kilwa na Shanga iliyo katika pwani ya Afrika Mashariki. Mombasa ulikuwa mji wenye bandari wa nchi ya Kenya kabla ya ukoloni katika Enzi ya kati. Bandari hiyo ilitumika kuendeleza biashara na miji mingine yenye bandari Afrika, Uajemi, na wafanyabiashara Waarabu, Yemeni na hata Bara Hindi.[10] Mwanabaharia Mreno Duarte Barbosa wa karne ya 15 alidai kuwa "[Mombasa] ni bandari nzuri na yenye shughuli nyingi, mashua nyingi na hata meli kubwa ajabu, ambazo zote hutoka Sofala na nyingine kutoka Cambay, Melinde na nyingine zinazoabiri hadi kisiwani Unguja."[11] Karne kadhaa kabla ya ukoloni, upwa wa Kenya wanakoishi Waswahili ulikuwa sehemu ya eneo la mashariki mwa Afrika lililofanya biashara, hasa ya watumwa na pembe za ndovu na Waarabu na Wahindi. Inasemekana kwamba kabila la Wameru lilitokana na watumwa waliotoroka utumwa Uarabuni miaka ya 1700. Mwanzoni wafanyabiashara wengi walitoka milki za Uarabuni lakini baadaye wengine wakatoka Unguja (kama Tippu Tip).[12] Kiswahili, ambayo ni lugha ya Kibantu iliyokopa misamiati ya Kiarabu, Kiajemi na mingine kutoka Mashariki ya Kati na Asia Kusini, baadaye ilikua ikawa lingua franca ya kibiashara kwa jamii mbalimbali.[9] Kwa karne nyingi, upwa wa Kenya umekuwa mwenyeji wa wafanyabiashara na wasafiri. Kati ya miji iliyopo kwenye upwa wa Kenya ni mji wa Malindi. Umebakia kuwa makazi muhimu ya Waswahili tangu karne ya 14 na wakati mmoja ulishindana na Mombasa kwa ukuu pande hizi za Afrika Mashariki. Kwa kawaida, Malindi umekuwa mji na bandari ya kirafiki kwa serikali zingine. Mwaka wa 1414, Sultani Mwarabu wa Malindi alianzisha uhusiano wa kidiplomasia na utawala wa Uchina wa Ming, wakati wa safari za mchunguzi Zheng He.[13] Katika mwaka wa 1498, utawala wa Malindi ulimkaribisha msafiri na mvumbuzi maarufu kutoka Ureno, Vasco da Gama. Chini ya ukoloni Wareno walikuwa Wazungu wa kwanza kuzuru eneo la Kenya ya sasa: Vasco da Gama alikuwa amezuru Mombasa mwaka wa 1498. Safari ya Vasco da Gama ilifaulu alipofikia huko India, na jambo hilo liliwawezesha Wareno kufanya biashara moja kwa moja na Mashariki ya Mbali kupitia bahari na hivyo kutatiza mitandao ya kibiashara ya awali ya nchi kavu na baharini kama njia za biashara ya viungo zilizotumia Ghuba la Uajemi, Bahari Nyekundu na misafara iliyofika hadi eneo la mashariki ya Mediterranea. Jamhuri ya Venisi ndiyo iliyotawala maeneo ya biashara kati ta Uropa na Asia. Baada ya njia za kawaida za nchi kavu hadi India kufungwa na Waturuki wa Ottoman, Ureno ulitarajiwa kutumia njia ya baharini iliyotumiwa kwanza na Vasco da Ghama ili kuvunja ukiritimba wa Venice. Utawala wa Wareno huko Afrika Mashariki ulijihusisha hasa na pwani iliyokaribia Mombasa. Kuwepo kwa Wareno Afrika Mashariki kulianza rasmi baada ya mwaka wa 1505, wakati manowari za Wareno, zikiongozwa na Don Francisco de Almeida, zilipokishinda Kilwa, kisiwa kilicho katika eneo ambalo sasa ni Tanzania kusini. Kuwepo kwa Wareno Afrika Mashariki kuliwawezesha kudhibiti biashara katika Bahari ya Hindi, na kulinda njia za baharini zinazounganisha Uropa na Asia. Manowari zao za kivita zilikwamisha biashara za maadui wao magharibi mwa Bahari ya Hindi na walitoza kodi juu ya bidhaa zilizosafirishwa kupitia eneo hilo kwani walitawala bandari zote na njia kuu za meli. Kujengwa kwa ngome iliyoitwa Fort Jesus Mombasa mwaka wa 1593 kulikusudiwa kuimarisha utawala wao katika eneo hilo, lakini ushawishi wao ulikatizwa na kuja kwa Waingereza, Waholanzi na Waarabu wa Omani katika eneo hilo karne ya 17. Waarabu kutoka Omani ndio waliokuwa tishio kuu la utawala wa Wareno Afrika Mashariki na waliizingira ngome ya Wareno, wakazishambulia meli zao za kivita, kisha kuwafukuza Wareno waliobaki kutoka pwani ya Kenya na Tanzania mwaka wa 1730. Kufikia wakati huo, ufalme wa Ureno haukuwa na haja na njia ya bahari ya biashara ya viungo kwani faida yake ilikuwa imepungua sana. Utawala wa Wareno ulibakia tu katika bandari na maeneo ya kusini mwa Msumbiji hadi mwaka wa 1975. Kutawaliwa kwa pwani ya Kenya na Tanzania na Waarabu kutoka Omani kuliifanya miji hii iliyojitawala hapo awali iwe chini ya uangalifu mkali wa wageni kuliko ilivyokuwa katika enzi za utawala wa Wareno. Waarabu wa Omani, kama Wareno waliowatangulia, waliweza kutawala eneo la pwani tu, si eneo la bara. Hata hivyo, kuanzishwa kwa mashamba makubwa ya mikarafuu, kuongezeka kwa biashara ya utumwa na kuhamishwa kwa makao makuu ya Waomani hadi Zanzibar mwaka wa 1839 na Seyyid Said kulisababisha Waomani kuimarisha utawala wao katika eneo hilo. Utawala wa Waarabu katika bandari kuu zote za pwani ya Afrika Mashariki uliendelea hadi Uingereza ilipoamua kumaliza biashara ya utumwa na uanzishaji wa utaratibu wa kufanya kazi kwa malipo ukaanza kushinikiza utawala wa Waomani. Kufikia mwisho wa karne ya 19, biashara ya watumwa katika bahari zote kuu ilikuwa imeharamishwa na Waingereza: Waarabu wa Omani hawakuwa na uwezo wa kupingana na jeshi la wanamaji la Uingereza lililokuwa likitekeleza amri hiyo. Waomani waliendelea kuwepo visiwani Unguja na Pemba hadi mapinduzi ya mwaka wa 1964, lakini kuwepo kwa Waarabu wa Omani nchini Kenya rasmi kulisitishwa wakati Wajerumani na Waingereza walipozidhibiti bandari zote kuu na kuanzisha mahusiano ya kibiashara na viongozi mashuhuri waliokuwa wenyeji miaka ya 1880. Hata hivyo, urithi waliouacha Afrika Mashariki ungali unaonekana kupitia kwa vizazi vyao vipatikanavyo pwani ya Kenya na ambavyo vinaona kuwa asili yao ni Oman. Vizazi hivi hata leo humiliki utajiri mwingi na ndio wenye ushawishi mkubwa wa kisiasa katika jamii za pwani ya Kenya. Hata hivyo, wanahistoria wengi hushikilia kuwa historia ya ukoloni nchini Kenya ilianza wakati Wajerumani walipoanza kutawala mali ya Sultani wa Unguja iliyo pwani mwaka wa 1885, ikifuatwa na kuja kwa kampuni ya Imperial British East Africa Company mwaka wa 1888. Uhasama wa kwanza baina ya mabepari ulikatizwa wakati Ujerumani ulipouachia Uingereza sehemu ya pwani iliyomiliki. Hii ilifuatia kujengwa kwa reli iliyounganisha Kenya na Uganda. Baadhi ya makabila ya Kenya yalipinga ujenzi huo, hasa Wanandi wakiongozwa na Orkoiyot Koitalel Arap Samoei kwa miaka kumi, kuanzia 1895 hadi 1905 – lakini hatimaye Waingereza waliijenga reli hii. Inaaminika kuwa Wanandi walikuwa kabila la kwanza kuwekwa kwenye maeneo yaliyotengewa Waafrika ili kuwazuia kutatiza ujenzi wa reli. Wakati huo Wahindi wengi wenye ujuzi waliingia nchini ili kuchangia ujenzi. Wakati wa ujenzi wa reli kupitia Hifadhi ya Taifa ya Tsavo Magharibi, Wahindi wengi na wenyeji Waafrika walivamiwa na simba wawili waliojulikana kama “wala watu wa Tsavo”. Wahindi hao na vizazi vyao baadaye walibakia nchini Kenya na kuunda kitovu cha jamii za Wahindi zijulikanayo kama Ismaili Muslim na Sikh.[14][15] Mnamo Agosti 1914, Vita vya Kwanza vya Dunia vilipoanza, magavana wa British East Africa (kama eneo hilo lilivyojulikana) na German East Africa walifikia makubaliano ili kuepusha makoloni yao machanga na uhasama. Hata hivyo, Luteni Kanali Paul von Lettow-Vorbeck alichukua mamlaka ya majeshi ya Ujerumani, akiwa na kusudi la kutwaa raslimali nyingi iwezekanavyo za Uingereza. Jeshi la Uingereza likiwa limemtenga na Ujerumani, von Lettow aliendesha kampeni iliyofaulu ya vita vya kuvizia, wakila walichopata, wakiteka bidhaa za matumizi za Uingereza, na kuepuka kushindwa. Mwishowe alisalimu amri na akajisalimisha nchini Zambia siku kumi na moja baada ya mapatano ya kusimamisha vita kutiwa sahihi mwaka wa 1918. Waingereza walitumia jeshi la Wahindi kumfukuza Lettow na walihitaji wachukuzi wengi ili kubeba vifaa vya matumizi hadi bara kwa miguu na hivyo kutatua shida kuu ya uchukuzi. Kundi la wanajeshi wachukuzi liliundwa na kuwajumuisha Waafrika 400,000, na kuchangia katika uhamasishaji wao wa muda mrefu kisiasa. Hadi mwaka wa 1920, eneo linaloitwa Kenya lilijulikana kama Himaya ya Uingereza ya Afrika Mashariki.[16] Mwaka huo, koloni la Kenya liliundwa na kupatiwa jina linalotokana na Mlima Kenya[17]Waingereza walilitamka jina hilo kama pronounced/ˈkiːnjə/(deprecated template)[18] ingawa matamshi ya wenyeji na yaliyokusudiwa katika maendelezo asili, Kenia yalikuwa ˈkɛnja.[19] Enzi ya Jomo Kenyatta kuwa rais wa Kenya miaka ya 1960-1969, matamshi ya Kiingereza, yaani /ˈkɛnjə/ yalikubalika na kutumiwa sana kwa sababu jina lake lilidumisha matamshi asilia ya wenyeji.[20] Kumbe saa ya uhuru, mwaka 1963, Jomo Kenyatta alichaguliwa kama rais wa kwanza.[21] Awali alikuwa alishika jina hili kutafakari ahadi yake ya kuikomboa nchi yake na matamshi yake ya jina lake ulisababisha katika matamshi ya Kenya katika Kiingereza kubadilisha nyuma ya makadirio ya awali uliotokea matamshi, pronounced/ˈkɛnjə/(deprecated template) Mwanzoni mwa karne ya 20, wakulima Waingereza na Wazungu wengine walituama katika nyanda za juu katika eneo la kati walikoondokea kuwa matajiri kwa kulima kahawa na chai.[22] Kufikia mwaka 1930, takribani walowezi 30,000 waliishi katika maeneo hayo na walikuwa na ushawishi mkubwa wa kisiasa kwa sababu ya uwezo wao wa kiuchumi. Maeneo hayo yalikuwa makao ya watu milioni moja wa kabila la Wakikuyu, na wengi wao hawakuwa na ithibati ya kumiliki mashamba kwa mujibu wa Waingereza (ingawa mashamba hayo yalimilikiwa na kabila hilo kabla ya Wazungu kufika), na waliishi kama wakulima wanaohamahama. Ili kuendeleza matakwa yao, walowezi waliwakataza kilimo cha kahawa na kuwalazimisha kulipa kodi ya nyumba, na maskwota walipewa mashamba madogo baada ya kuwafanyia kazi. Wakikuyu wengi walihamia mijini kwani mashamba yao hayangeweza kutosheleza mahitaji yao. Mwaka wa 1951, Horace Hector Hearne akawa mkuu wa sheria nchini Kenya (alitoka Ceylon alikoshikilia wadhifa huohuo) na alifanya kazi katika Mahakama Kuu mjini Nairobi. Alihudumu katika wadhifa huo hadi mwaka 1954 alipoteuliwa kama Hakimu wa Rufaa katika Mahakama ya Rufaa ya Afrika Magharibi. Usiku wa tarehe 5 Februari 1952, wakati Mfalme George VI alipoaga dunia, Hearne alimsindikiza Malkia Elizabeth II na mumewe Filipo mwanamfalme wa Edinburgh, kwa dhifa ya kitaifa hotelini Treetops, ambayo sasa ni kivutio maarufu cha watalii. Hapa ndipo alipouanzia umalkia.[23] Alirudi Uingereza mara moja akiandamana na Hearne. Kuanzia Oktoba 1952 mpaka Desemba 1959, Kenya ilikuwa katika hali ya hatari kufuatia uasi wa Mau Mau dhidi ya utawala wa Uingereza. Gavana aliomba na kupata msaada wa wanajeshi Waingereza na Waafrika, pamoja na King's African Rifles. Mnamo Januari 1953, Meja Jenerali Hinde aliteuliwa kuwa mkuu wa oparesheni ya kuzima uasi. Hali hii haikuimarika kwa kukosa uchunguzi, kwa hivyo Jenerali George Erskine aliteuliwa kuwa kamanda msimamizi wa majeshi ya kikoloni mnamo Mei 1953, akiungwa mkono hasa na Winston Churchill. Kutiwa mbaroni kwa Warũhiũ Itote (aka General China) tarehe 15 Januari 1954, na kuhojiwa kwake kulipelekea Waingereza kuuelewa vyema usimamizi wa Mau Mau. Oparesheni Anvil iliyoanzishwa tarehe 24 Aprili 1954 ilipangwa na jeshi kwa wiki kadhaa baada ya kukubaliwa na kamati kuu ya vita. Wakati wa oparesheni hiyo, mji wa Nairobi ulidhibitiwa na wanajeshi na wakazi wake walihojiwa huku wafuasi wa Mau Mau wakikamatwa na kupelekwa vizuizini. Mnamo Mei 1953, walinzi wa nyumbani walitambulika rasmi kama askari wa usalama. Askari hao wa nyumbani ndio waliounda kikosi cha kupambana na mikakati ya Mau Mau kwani walikuwa Waafrika waaminifu, na si majeshi ya kigeni kama Jeshi la Uingereza na King's African Rifles. Kufikia mwisho wa hali ya hatari, askari hao walikuwa wamewaua Mau Mau 4886, ambao ni asilimia 42% ya waasi wote. Kukamatwa kwa Dedan Kimathi huko Nyeri tarehe 21 Oktoba 1956 kuliashiria kushindwa kwa Mau Mau kukamaliza vita. Baada ya uhuru Utawala wa Kenyatta Waafrika walichaguliwa moja kwa moja katika bunge la uwakilishi kwa mara ya kwanza mwaka wa 1957. Licha ya Waingereza kutamani kuwakabidhi mamlaka wapinzani wasio na siasa kali ya Kiafrika, ni chama cha Kenya African National Union (KANU) kilichoongozwa na Jomo Kenyatta kilichounda serikali punde tu kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963. Tarehe 12 Desemba 1964, Kenya ilipotangazwa kuwa jamhuri, Kenyatta akawa rais wa kwanza. Mwaka huohuo, jeshi la Kenya lilipigana na Vita vya Shifta dhidi ya kabila la Wasomali waliokusudia kuiona NFD imejiunga na Jamhuri ya Somalia. Mashifta walililemea jeshi la Kenya lakini baadaye walishindwa mwaka wa 1967. Kenya ilitia saini mkataba na nchi ya Ethiopia mwaka wa 1969 unaodumu mpaka leo kwa kuhofia mashambulizi kutoka kwa jeshi la Somalia lililokuwa na nguvu zaidi.[24] Eneo la NFD nchini Kenya halijaendelea kutokana na kiangazi na mafuriko. Hata hivyo, wakimbizi wafanyabiashara wa Kisomali waliotajirika wamebadilisha mtaa wa Eastleigh uliokuwa wa mabanda na kuufanya kuwa ngome ya kibiashara katika sehemu kubwa ya mashariki mwa mji wa Nairobi.[25] Utawala wa Moi Mwaka wa 1978, Kenyatta alifariki na Daniel Arap Moi akawa rais. Moi alidumisha urais kwa kuchaguliwa bila kupingwa katika chaguzi za mwaka wa 1979, 1983 (uchaguzi wa dharura) na 1988, zote zikiwa zilifanyika chini ya katiba ya chama kimoja. Uchaguzi wa 1983 ulifanyika mwaka mmoja kabla ya wakati kutokana na njama ya kupindua serikali iliyokosa kufaulu tarehe 1 Agosti 1982. Mapinduzi hayo yaliyotibuka yalipangwa na askari mwanahewa wa cheo cha chini, Bwana Hezekiah Ochuka na kuendelezwa hasa na wanahewa. Jaribio hilo lilizimwa kwa haraka na wanajeshi waaminifu wakiongozwa na Jeshi la Nchi Kavu, General Service Unit (GSU) - kikosi cha polisi wenye hadhi ya kijeshi - na baadaye polisi wa kawaida. Hata hivyo raia kadhaa walijeruhiwa na wengine kuuawa. Tukio hilo lilisababisha kuvunjwa kwa kikosi chote cha wanahewa, huku wengine wakiachishwa kazi na wengine wakishtakiwa kwenye mahakama ya kijeshi. Katika uchaguzi wa 1988 kura za mlolongo zilianzishwa, ambapo wapigakura walitakiwa kupiga foleni nyuma ya wagombea uchaguzi wanaowapenda, badala ya kutumia kura ya siri[26] Jambo hilo lilionekana kama kilele cha enzi ya ukiukaji mkubwa wa demokrasia likasababisha msukumo mkuu wa mageuzi ya kikatiba. Vipengele vilivyokuwa na utata, kikiwemo kile kilichoruhusu chama kimoja pekee cha kisiasa, vilibadilishwa miaka iliyofuata.[27] Katika uchaguzi wa kidemokrasia wa vyama vingi wa miaka ya 1992 na 1997, Daniel Arap Moi alichaguliwa tena. Utawala wa Kibaki Kulingana na katiba, mwaka 2002 Moi hakuruhusiwa kuwania urais tena, na Mwai Kibaki wa chama cha upinzani cha "National Rainbow Coalition" — NARC akachaguliwa kuwa rais. Uchaguzi huo ulitambulikana kuwa wa kidemokrasia na wachunguzi wa humu nchini na wa kimataifa na hivyo kuwa chanzo cha mageuzi makubwa ya kidemokrasia nchini Kenya. Mnamo Desemba 2002, Wakenya walifanya uchaguzi uliokuwa wa kidemokrasia na uwazi ambao kwa kiasi kikubwa uliamuliwa kuwa huru na wa haki na wachunguzi wa kimataifa. Uchaguzi wa mwaka huo ulikuwa mwanzo mpya na uliiletea Kenya mabadiliko makuu ya kisiasa yaliyowezesha chama cha Kenya African National Union (KANU), kilichokuwa kimeitawala nchi tangu uhuru, kukabidhi kwa amani mamlaka kwa chama cha National Rainbow Coalition (NARK), uliokuwa muungano wa vyama vingi. Chini ya uongozi wa Rais Mwai Kibaki, muungano wa vyama tawala ulihahidi kushughulikia ukuaji wa kiuchumi, kumaliza ufisadi, kuimarisha elimu na kuandika katiba mpya. Baadhi ya ahadi hizi zimeshatimizwa. Kuna elimu ya msingi ya bure. Mwaka wa 2007 serikali ilitangaza kuwa, kuanzia mwaka 2008 gharama ya masomo ya shule za upili itapunguzwa huku serikali ikilipia gharama zote za mafundisho. Uchaguzi wa 2007 Katika uchaguzi mkuu uliofanyika tarehe 27 Desemba 2007, Rais Kibaki wa chama cha Party of National Unity (PNU) aliwania uchaguzi dhidi ya chama kikuu cha upinzani Orange Democratic Movement (ODM). Kulingana na wachunguzi wa kimataifa, uchaguzi huo ulikumbwa na udanganyifu na hivyo kutofikia kiwango kinachokubalika kimataifa. Chama cha ODM kilisambaratika na kupoteza 8 % ya kura zake kwa chama kipya cha Orange Democratic Movement-Kenya (ODM) - kikiongozwa na Kalonzo Musyoka. Kinyang’anyiro kilikuwa kikali kati ya mgombea wa ODM, Raila Odinga na Kibaki wa PNU. Kuhesabiwa kwa kura na Tume ya Uchaguzi ya Kenya kulionyesha Raila akiongoza kwa kura chache na baadaye kwa kura nyingi. Hata hivyo, kura zilipoendelea kuhesabiwa na Tume ya Uchaguzi, Kibaki alimkaribia mpinzani wake kwa kura, kisha akamshinda. Matokeo hayo yalisababisha maandamano na kulaumiwa kwa Tume ya Uchaguzi ya Kenya kwa kumpendelea Kibaki,hivyo Oginga akajitangaza “rais wa watu” na kutaka kura zihesabiwe tena.[28] Maandamano hayo yalibadilika kuwa ghasia zilizosababisha kuharibiwa kwa mali.[29].[30] Viongozi mashuhuri wa Afrika, wakiongozwa na aliyekuwa katibu mkuu wa Umoja wa Mataifa Kofi Annan walisuluhisha mzozo huo wa kisiasa. Kundi la Annan liliungwa mkono na Umoja wa Mataifa, Jumuia ya Ulaya, Muungano wa Nchi za Afrika, Serikali ya Marekani na nchi nyingine maarufu ulimwenguni kote. Kwa habari zaidi rejelea Ghasia nchini Kenya (2007-2008). Annan aliomba usaidizi kwa kamati yake ya upatanishi kutoka kwa shirika la kushughulikia mizozo la Uswisi lijulikanalo kama Kituo cha Mazungumzo ya Kihisani yaani Centre for Humanitarian Dialogue. Serikali ya muungano Tarehe 12 Februari 2008 Kibaki na Odinga walitia sahihi mkataba wa kuunda serikali ya muungano ambapo Odinga angekuwa waziri mkuu wa pili nchini Kenya. Kulingana na mkataba huo, rais angeteua baraza la mawaziri kutoka pande zote mbili za PNU na ODM kulingana na wingi wa wabunge wa kila chama bungeni. Mkataba huo ulieleza kuwa baraza la mawaziri litajumuisha Makamu wa Rais na manaibu wawili wa Waziri Mkuu. Baada ya majadiliano bungeni ilipitishwa kuwa muungano huo utadumu hadi mwisho wa kipindi cha bunge, ama chama kimoja kikijitoa kwenye muungano kabla ya kipindi cha bunge kuisha. Wadhifa huo mpya wa waziri mkuu utakuwa na nguvu na mamlaka kuratibu na kusimamia shughuli za serikali. Vilevile itaongozwa na mbunge aliyechaguliwa ambaye pia atakuwa kiongozi wa chama au muungano wa vyama wenye idadi kubwa ya wabunge bungeni. Ulimwengu ulimshuhudia Annan na kamati yake iliyoungwa mkono na Umoja wa Mataifa na mwenye kiti wa muungano wa nchi za Afrika Jakaya Kikwete, walipowaleta pamoja wapinzani hawa sugu kwenye sherehe za kutia sahihi mkataba huu. Sherehe hizi zilionyeshwa moja kwa moja kwenya televisheni ya kitaifa kutoka kiingilio cha Jumba la Harambee mjini Nairobi. Wawakilishi wa PNU na ODM walianza majadiliano ya kina kuhusu ugavi wa mamlaka tarehe 29 Februari 2008.[31] Wabunge wa Kenya, kwa pamoja, waliidhinisha mkataba wa ugawaji mamlaka tarehe 18 mwezi wa Machi 2008 ili kuiokoa Kenya iliyoaminika kama mojawapo ya nchi thabiti na iliyoendelea barani Afrika. Mkataba huu uliunganisha PNU iliyoongozwa na Kibaki na ODM ya Odinga kisha kupelekea kuundwa kwa serikali ya muungano, vyama vyote viwili vikiwa na mamlaka sawa.[32] Tarehe 13 Aprili 2008, Rais Kibaki aliitangaza baraza la mawaziri 41 wa serikali hii ya muungano ikijumuisha waziri mkuu na makamu wake wawili. Baraza hili lilijumuisha pia manaibu wa mawaziri 50 na lilitawazwa katika Ikulu ya Nairobi tarehe 17 Aprili 2008 huku Kofi Annan na viongozi wengine mashuhuri wakishuhudia. Tarehe 4 Novemba 2008 ilitangazwa kuwa sikukuu ya kitaifa kusherehekea ushindi wa Barack Obama, ambaye baba yake alikuwa Mkenya, kama rais wa Marekani. Katika sehemu za mashambani, kama wilayani Kisii, visa vya kuchoma watu wakidaiwa kuwa wachawi vinaongezeka.[33] Waathiriwa hasa ni wanawake wakongwe. Mnamo Mei 2008, watu 11 waliuwa na nyumba 30 kuchomwa.[34] Siasa Kenya ni jamhuri ya kidemokrasia ya kiuwakilishi inayoongozwa na rais, ambaye ndiye mkuu wa taifa na kiongozi wa serikali, na yenye mfumo wa vyama vingi. Serikali ndiyo yenye mamlaka ya juu. Utungaji wa sheria ni jukumu la serikali na la bunge la taifa. Idara ya Mahakama ni huru, na imejitenga na serikali kuu na bunge. Hata hivyo, kulikuwa na kutoridhika kwingi, hasa katika enzi ya rais mstaafu Daniel Arap Moi, kuwa serikali iliingilia sana shughuli za mahakama. Kenya imedumisha uthabiti wa kutosha licha ya mabadiliko katika mifumo yake ya kisiasa na michafuko katika nchi kadhaa jirani. Bunge la mseto wa vyama vingi la 1997 lilianzisha mageuzi yaliyobadilisha sheria za kikoloni zenye dhuluma zilizotumika kuuzuia uhuru wa kuongea na kutangamana. Jambo hilo liliimarisha uhuru wa umma na kuchangia kiasi kuaminika kwa uchaguzi wa Desemba 1997. Kaunti na tarafa Kenya ina kaunti 47, kila moja ikiongozwa na Mkuu wa Kaunti anayechaguliwa na watu ambao wanaishi kwenye hiyo kaunti. Serikali za mitaa huendelezwa kupitia mabaraza ya miji. Maeneo mengi ya mijini huwa ni mji, manisipaa au baraza la mji. Serikali za mitaa katika maeneo ya mashambani huitwa serikali za wilaya. Madiwani wa mitaa hii huchaguliwa katika uchaguzi wa madiwani unaofanywa wakati mmoja na uchaguzi mkuu. Maeneo ya uwakilishi bungeni yamegawanywa kwa sababu ya upigaji kura. Kuna maeneobunge 210 nchini Kenya.[35] Idadi ya watu katika miji muhimu Watu Kenya ni nchi yenye makabila mengi tofautitofauti, hasa ya Kibantu (67%) na ya Kiniloti (). Wakenya wengi huzungumza lugha mbili, Kiingereza na Kiswahili, na asilimia kubwa pia huzungumza lugha mama ya kabila lao. Makundi ya makabila ni kama ifuatavyo: Wakikuyu 22%, Waluyia 14%, Wajaluo 13%, Wakalenjin 12%, Wakamba 11%, Wakisii 6%, Wameru 6%, makabila mengine ya Kiafrika 15%, wasio Waafrika (Wahindi, Waingereza na Waarabu) 1% [3] Kila kundi au kabila lina lugha yake na Kiswahili hutumika kama chombo cha kuwasiliana miongoni mwa makabila tofauti. Dini Upande wa dini, idadi kubwa ya Wakenya ni Wakristo: kulingana na sensa ya mwaka 2009, asilimia 82.5 ya wakazi wa Kenya walikuwa Wakristo (asilimia 47.4 ni Waprotestanti, asilimia 23.3 ni Wakatoliki, asilimia 11.8 ni Wakristo wa madhehebu mengine mbalimbali, wakiwemo Waorthodoksi 621,200), asilimia 11.1 ni Waislamu, asilimia 1.6 ni wafuasi wa dini asilia za Kiafrika, asilimia 1.7 ni wa makundi mengine ya dini (kuna Wahindu takribani 300,000, ambao wameingiliana vyema na Wakenya wengine na huchangia pakubwa uchumi wa nchi), na asilimia 2.4 wanadai hawana uhusiano na dini yoyote ile.[36] Asilimia 60 ya idadi ya Waislamu huishi katika Mkoa wa Pwani, wakiwa asilimia 50 ya jumla ya wakazi wa pale. Wengi wa wanaoishi sehemu ya magharibi mkoani Pwani ni Wakristo. Eneo la kaskazini la Mkoa wa Mashariki ni makazi ya asilimia 10 ya jumla ya Waislamu nchini; hii ndiyo dini ya wakazi wengi wa hapa, na mbali na idadi ndogo ya Wasomali wanaoishi Nairobi, idadi kubwa ya Wakenya wengine ni Wakristo.[37] Utamaduni Kenya ni nchi yenye tamaduni anuwai. Tamaduni zinazotambulika ni pamoja na Waswahili walio katika eneo la pwani, jamii za wafugaji katika eneo la kaskazini na jamii nyingine mbalimbali katika maeneo ya kati na magharibi. Wajaluo wa Kenya ni wazawa wa jamii za wakulima na wafugaji walioishi magharibi mwa Kenya kabla ya ukoloni. Inafahamika kwamba asili ya Wajaluo na makabila mengine ya Waniloti ni kaskazini mwa Kenya, pengine maeneo ya Sudan Kusini ya sasa. Waniloti, kama wanavyoitwa, ni kikundi cha kianthropolojia kilichotoka maeneo ya kaskazini mashariki mwa Afrika. Pengine walihamia kusini kutokana na vita vilivyosababishwa na ukuaji wa Kush na Misri. Waniloti nchini Kenya ni Wajaluo, Waturkana, Wakalenjin na Wamasai. Hili linadhihirika kutokana na kuwepo kwa lahaja zinazofanana kati ya makabila fulani nchini Sudan Kusini leo. Makabila haya ni pamoja na Akoli na Lwo (si sawa na Luo) wanaoishi katika eneo la Darfur. Kuna makabila mengine ya Waniloti yanayoishi nchini Uganda na Tanzania. Hii hasa ni kwa sababu ya Wajaluo kuvutiwa na Ziwa Victoria, ambako wanapatikana katika nchi hizi tatu (Uganda, Tanzania na Kenya). Nchini Uganda, wanajulikana kwa kuanzisha himaya ya Waganda na ya himaya ya Watoro. Wajaluo nchini Kenya walipigana vita na majirani wao, hasa Wakalenjin, ili kulidhibiti ziwa hilo. Leo hii, utamaduni wa Wamaasai unajulikana sana kwa kuangaziwa vilivyo na utalii, hata hivyo Wamaasai ni asilimia ndogo ya idadi ya Wakenya kwa jumla. Wamaasai wanatambulika kwa kujipamba sehemu ya juu ya mwili na kwa vito. Kenya ina utajiri mwingi wa muziki, vituo vya runinga na maonyesho ya sanaa. Elimu Mfumo wa elimu nchini Kenya unajumuisha elimu ya chekechea, ya msingi, ya sekondari na ya vyuo. Elimu ya watoto wadogo aghalabu huchukua miaka mitatu, ya msingi miaka minane, sekondari minne na chuo kikuu miaka minne au sita kwa kutegemea kozi. Shule za chekechea, ambazo ni za watoto wa umri wa miaka mitatu hadi mitano, ni sehemu muhimu ya mfumo huu wa elimu na ni kigezo muhimu kabla ya kusajiliwa katika darasa la kwanza (Gredi ya Kwanza). Mwishoni mwa elimu ya msingi wanafunzi hufanya mtihani wa Cheti cha Kuhitimu Masomo ya Msingi Kenya (KCPE), ambao huamua watakaojiunga na shule ya sekondari au vyuo vya ufundi. Umri wa shule ya msingi ni miaka 6/7 hadi 13/14. Wale wanaojiunga na shule ya upili hufanya mtihani wa taifa mwishoni mwa kidato cha nne - Mtihani wa Cheti cha Kuhitimu Masomo ya Shule ya Upili Kenya (KCSE), ambao huamua watakaojiunga na vyuo vikuu, vyuo vya taatuma nyinginezo au kuajiriwa. Baraza Kuu la Usajili (JAB) ndilo lenye jukumu la kuwachagua wanafunzi watakaojiunga na vyuo vikuu vya umma. Mbali na shule za umma, kuna shule nyingi za binafsi nchini, hasa katika sehemu za miji. Vilevile, kuna shule kadhaa za kimataifa zinazofundisha mifumo mbalimbali ya elimu ya ng'ambo. Historia ya elimu Mfumo wa kwanza wa elimu nchini Kenya baada ya uhuru uliletwa na wakoloni Waingereza. Baada ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963, Tume ya Ominde iliundwa ili kuleta mabadiliko ya kielimu ambayo yangeakisi matarajio ya taifa huru la Kenya. Tume hii ilimulika maswala ya usawa na umoja, ambayo yalikuwa maswala muhimu wakati huo. Mabadiliko ya kilichofundishwa katika historia na geografia yalifanywa ili kuakisi umoja wa kitaifa. Kati ya 1964 na 1985, mfumo wa 7-4-2-3 ulifuatwa (miaka saba masomo ya msingi, miaka minne sekondari ya daraja la chini, miaka miwili sekondari ya daraja la juu, na miaka mitatu masomo ya chuo kikuu). Shule zote zilifuata mtaala mmoja. Mwaka wa 1981, kamati iliyoteuliwa na rais kuratibu namna ya kuanzisha chuo kikuu cha pili nchini Kenya na pia kwa jumla kuubadilisha mfumo wa elimu ilianza kazi yake. Kamati hii ilipendekeza kuwa mfumo ule wa 7-4-2-3 ubadilishwe kuwa mfumo wa 8-4-4 (miaka minane shule ya msingi, miaka minne shule ya upili, miaka minne ya elimu ya chuo kikuu). Jedwali lililo katika Elimu ya Sasa Nchini Kenya linaonyesha muundo wa mfumo wa 8-4-4. Ingawa mfumo wa 7-4-2-3 kinadharia ulifikia kikomo mfumo wa 8-4-4 ulipoanzishwa mwaka wa 1985, kundi la mwisho la mfumo huo wa awali lilihitimu kutoka vyuo vikuu vya Kenya mwaka wa 1992. Elimu nchini Kenya sasa Mfumo wa sasa wa 8-4-4 ilizinduliwa Januari 1985. Ulitilia mkazo masomo ya kiufundi kwa matarajio kuwa, muundo huu mpya utawawezesha wanaoacha shule katika viwango mbalimbali aidha kujiajiri wenyewe au kupata ajira katika sekta ya juakali. Mnamo Januari 2003, Serikali ya Kenya ilitangaza kuanzishwa kwa masomo ya shule za msingi bila malipo. Hili lilipelekea kuongezeka kwa wanafunzi waliojiunga na shule za msingi kwa asilimia 70%. Hata hivyo, idadi ya waliojiunga na shule za upili na vyuo haikuongezeka sana kwa sababu malipo bado yalihitajika ili kuhudhuria masomo. Mtihani wa kuhitimu cheti cha masomo ya msingi nchini Kenya (KCPE) hufanywa katika darasa la nane. Matokeo ya mtihani huu huhitajika ili kusajiliwa katika shule ya upili. Mtihani wa kuhitimu cheti cha masomo ya shule ya upili nchini Kenya (K.C.S.E.) hufanywa katika kidato cha nne. Wanafunzi hufanya mtihani katika masomo nane. Mfumo wa kutuza Gredi za KCSE Gredi ya wastani hutegemea jinsi mwanafunzi hupita masomo haya nane. Endapo mtahiniwa atafanya zaidi ya masomo manane, gredi ya wastani itategemea masomo manane ya kwanza anayopita vyema zaidi. Kujiunga na chuo kikuu hutegemea masomo manane yanayopitwa zaidi na jinsi masomo fulani yamepitwa kutegemea kozi ya shahada fulani. Kwa mfano: Jumla ya pointi ni 81. Gredi ya wastani ni 81 na ukiigawa mara 8, ni sawa na 10.1 (hii ni karibu sawa na pointi10.0) ambayo ni B+ kwa mujibu wa mfumo wa gredi. Mwanafunzi apataye gredi kama hii hufaulu kujiunga na mojawapo ya vyuo vya umma kwa kupata gredi nzuri. Taasisi za mafunzo, vitivo na idara huamua mahitaji ya kimsingi ya kujiunga navyo. Wanafunzi wanaopata gredi ya C+ hufaulu kusomea kozi ya shahada fulani katika chuo kikuu. Kwa sababu ya ushindani mkubwa na nafasi chache katika vyuo vikuu, wale wanaopata gredi ya B na wakati mwingine B- na zaidi huchukuliwa kusomea shahada mbalimbali katika vyuo vya umma na hufaidi kwa kulipa karo iliyotolewa ruzuku na serikali. Wale wengine hujiunga na vyuo vikuu vya kibinafsi au na vyuo vya kati. Jambo la kushangaza ni kuwa wanafunzi wanaojiunga na vyuo vikuu vya umma kupitia J.A.B. hutegemea jumla ya nafasi za kulala zinazopatikana katika vyuo vyote vya umma. Hata hivyo wanaokosa nafasi hizi, ingawa walipata gredi za chini zaidi za kujiunga na vyuo vikuu C+ au C, wakiwa na cheti cha diploma fulani husajiliwa kupitia mpango wa kujilipia karo katika vyuo vikuu (Module II) ikiwa wanaweza kujilipia karo yote ya kozi husika. Jambo hili limezua mjadala mkali huku watu wakiuliza sababu na uadilifu wa kuwafungia nje wanafunzi waliofaulu kujiunga na vyuo vya umma kisha kuwasajili wanaotoka kwa familia zenye uwezo wa kifedha. Ukosoaji Mfumo wa elimu wa Kenya 8-4-4 umepitia mengi magumu katika kipindi kirefu ulichodumu. Punde tu baada ya kufuzu kwa kundi la kwanza la wanafunzi wa mfumo huu mwaka wa 1989, wananchi wengi walijitokeza kuilaumu na kuihukumu serikali kwa kuuanzisha mfumo huu". Wakosoaji hawa walidai kuwa waliohitimu walikuwa hawajaandaliwa vyema na hawangeweza kushindana na wenzao kutoka sehemu nyingine za ulimwengu. Wengine walihoji kuwa waliofuzu kupitia kwa mfumo huu walikuwa aidha wachanga sana au hawajaandaliwa vyema kwa nafasi za kazi zilizokuweko. Serikali haikusikiza haya yote pengine kwa sababu uwezekano wa kuubadilisha na kuuunda upya kungeigharimu pesa nyingi. Hata hivyo, kwa miaka mingi waliofuzu wamewaaibisha walioupinga kwa kufualu katika vyuo vya nchini na ng’ambo. Kwa hakika kuhama kwa wasomi na wafanyakazi wa afya hadi nchi zilizoendelea ni dhihirisho tosha la hali hii. Wengi waliofuzu kupitia kwa mfumo huu wamefaulu katika vyuo vikuu vya ng’ambo. Mkazo uliotiliwa masomo ya ufundi umefifia na mabadiliko ya hivi juzi katika mtaala yanasisitiza teknolojia ya ubadilishanaji habari, sayansi, hesabu na lugha. Kwa vyovyote vile, kazi ya kiakademia na kusisitizwa kwa kupita mitihani iliyoandikwa hakujaacha nafasi kwa useremala, uashi, upishi na mafunzo mengine ya ufundi. Michezo Kenya hushiriki katika michezo mbalimbali ikiwemo kriketi, mbio za magari, soka, raga na ngumi. Lakini nchi hii inajulikana hasa kwa kutawala katika mbio za masafa ya kadiri na mbio za masafa marefu. Kenya, kwa muda mrefu, imetoa mabingwa wa Olimpiki na michezo ya Jumuia ya Madola katika nyanja mbalimbali, hasa katika mbio za mita 800, mita 1,500, mita 3,000 kuruka viunzi na maji, mita 5,000, mita 10,000 na mbio za masafa marefu. Wanariadha wa Kenya (hasa wa kabila ya Wakalenjin) wanaendelea kutawala mbio za masafa ulimwenguni, ingawa ushindani kutoka nchi ya Morocco na Ethiopia umepunguza umaarufu huu. Wanariadha wa Kenya wanaosifika sana ni pamoja na mshindi mara-nne wa mbio za masafa marefu za Boston kwa wanawake na mshindi mara-mbili wa mbio za dunia Catherine Ndereba, aliyeshikilia rekodi ya awali ya mbio za dunia Paul Tergat, na John Ngugi. Wakati wa michezo ya Olimpiki ya Beijing Kenya ilishinda medali 6 za dhahabu, 4 za fedha, 4 za shaba na kulifanya taifa lililofaulu sana barani Afrika katika michezo ya Olimpiki ya mwaka 2008. Wanariadha wapya walitambulikana, kama Pamela Jelimo, mshindi wa medali ya dhahabu katika mbio za mita 800 kwa wanawake aliyejitahidi na kushinda tuzo la Golden League, na Samuel Wajiru aliyeshinda mbio za masafa marefu kwa wanaume. Bingwa mstaafu wa mbio za Olimpiki na za Jumuia ya Madola, Kipchoge Keino, alisaidia kuanza ubingwa wa mbio za masafa marefu miaka ya 1970 akafuatwa na bingwa wa michezo ya Jumuia ya Madola, Henry Rono, aliyeshikilia rekodi kadhaa za dunia. Hivi majuzi, kumekuwa na mzozo wa wanariadha wa Kenya waliosaliti nchi yao na kuwakilisha nchi nyingine, hasa Bahrain na Qatar.[38] Wizara ya michezo ya Kenya imejaribu kuzuia usaliti huu, lakini umeendelea tu, Bernard Lagat akiwa wa mwisho, akichagua kuiwakilisha Marekani.[38] Usaliti huu, kwingi unatokana na sababu za kiuchumi au kifedha ingawa pia wanariadha wazuri wasioweza kufaulu katika timu nzuri ya taifa huona ni rahisi kufaulu kwa kukimbilia nchi nyingine. Kenya pia imetawala voliboli ya wanawake hapa Afrika, huku vilabu na timu ya taifa ikishinda mashindano kadhaa barani Afrika katika mwongo uliopita. Timu ya wanawake pia imeshiriki katika michezo ya Olimpiki na Mashindano ya Ulimwengu ingawa haijafaulu vilivyo. Mchezo wa kriketi ni maarufu na pia ni mchezo wa timu ambao umefaulu sana. Kenya imeshiriki katika Kombe la Dunia la Kriketi tangu mwaka 1996. Timu hii ilishinda baadhi ya timu maarufu ulimwenguni na kufikia semifainali katika mchuano wa mwaka 2003. Walishinda ligi ya kriketi ya dunia daraja la 1 iliyofanyika Nairobi kwa mara ya kwanza, kisha wakashiriki katika mchuano wa ulimwengu wa T20. Nahodha wa sasa wa timu ni Collins Obuya. Kenya imejiundia jina katika muungano wa raga. Mchezo huo ni maarufu nchini hasa kwa sababu ya mchuano wa kila mwaka wa Safari Sevens. Timu ya Kenya ya raga ya wachezaji saba kila upande ilikuwa nambari ya 9 katika michezo ya dunia ya wachezaji saba IRB katika msimu wa mwaka 2006. Kenya ilikuwa bingwa wa soka katika eneo hili lakini ubingwa huu umefifia kutokana na kutoelewana kwa maafisa wa Kamati ya Soka Nchini.[39] Mizozo hii ilipelekea Kenya kupigwa marufuku na FIFA, lakini marufuku hii iliondolewa mnamo Machi 2007. Kwa upande wa mbio za magari, Kenya ndio waandalizi wa mbio za magari maarufu za Safari Rally zinazotambulika kuwa ngumu zaidi ulimwenguni,[40] na ambazo ni sehemu ya Bingwa wa Mbio za Magari kwa miaka mingi hadi kuondolewa kwake baada ya mbio za 2002 kwa sababu ya matatizo ya kifedha. Baadhi ya madereva maarufu wa mbio za magari ulimwenguni walioshiriki na kushinda mbio hizi ni Bjorn Waldegard, Hannu Mokkola, Tommi Makinen, Shekhar Mehta, Carlos Sainz na Colin McRae. Ingawa mbio hizi bado huendelea kila mwaka kama sehemu ya kutafuta Bingwa wa Mbio za Magari Afrika, waandalizi wanatarajia kuruhusiwa kujiunga tena na Ubingwa wa Magari Ulimwenguni katika miaka michache ijayo. Fasihi Ngugi wa Thiong'o ni mmoja wa waandishi maarufu wa Kenya. Kitabu chake, en:Weep Not, Child ni ufafanuzi wa maisha yalivyokuwa Waingereza walipoitwaa Kenya. Hii ni hadithi kuhusu athari za Mau Mau katika maisha ya Wakenya weusi. Kinavyochanganya maudhui - ukoloni, elimu, na mapenzi - kunakifanya kuwa kimojawapo kati ya vitabu bora vya hadithi barani Afrika. Kitabu cha hadithi cha M. G. Vassanji The In-Between World of Vikram Lall kilishinda tuzo la Giller Prize mwaka 2003. Hii ni hadithi ya kubuni ya Mkenya mwenye asili ya Kihindi na familia yake wavyojizatiti na mabadiliko ya kisiasa wakati wa ukoloni na baada ya ukoloni nchini Kenya. Kuanzia mwaka wa 2003, jarida la fasihi Kwani? limekuwa likichapisha fasihi ya kisasa ya Kenya. Uchumi Baada ya uhuru, Kenya iliendeleza ukuaji wa kiuchumi haraka kupitia kwa uwekezaji wa umma, kuhimiza uzalishaji wa kilimo, na kushawishi uwekezaji wa watu binafsi na wageni katika viwanda. Pato la taifa lilikua kwa asilimia 6.6 kuanzia 1963 hadi 1973. Uzalishaji wa kilimo ulikua kwa asilimia 4.7 kila mwaka kwa kipindi hicho ukiwa umechochewa na ugawaji upya wa mashamba, kuanzishwa kwa kilimo cha mimea iliyoimarishwa, na kuanzisha mashamba mapya. Hata hivyo, kati ya 1974 na 1993 ukuaji wa uchumi wa Kenya ulipungua. Kupungua kwa kilimo kulisababishwa na sera za kilimo zisizofaa, mikopo isiyotosha na vikwazo visiyofaa vya biashara ya kimataifa. Mnamo mwaka wa 1993, Serikali ya Kenya ilianzisha mpango mkuu wa kuimarisha uchumi na kuufanya huru. Waziri mpya wa fedha na gavana mpya wa Benki Kuu ya Kenya walianza mikakati iliyofuatana kuimarisha uchumi kwa usaidizi wa Benki ya Dunia na Shirika la Fedha la Kimataifa). Kama sehemu ya mpango huu, serikali iliondoa usimamizi wa bei za bidhaa, leseni za uagizaji na uthibiti wa ubadilishaji fedha, kubinafsisha kampuni nyingi zilizomilikiwa na umma, kupunguza idadi ya wafanyi kazi wa serikali na kuanzisha sera madhubuti za kulinda fedha. Kuanzia mwaka wa 1994 hadi 1996 ukuaji halisi wa uchumi wa Kenya ulikadiriwa juu kidogo ya asilimia 4 kwa mwaka. Hata hivyo, kati ya 1997 na 2000, uchumi uliingia kipindi cha kupungua au kutoimarika, kwa sababu ya hali mbaya ya anga na kupungua kwa shughuli za kiuchumi. Mwaka wa 2001 pato la taifa liliimarika kiasi kwani mvua ilirejea kunyesha karibu na viwango vya awali. Ukuaji wa kiuchumi uliendelea kuimarika kiasi mwaka wa 2002 na kufikia asilimia 1.4 mwaka wa 2003, asilimia 4.3 mwaka wa 2004, kisha asilimia 5.8 mwaka wa 2005. Mnamo Julai 1997, Serikali ya Kenya ilikataa kutimiza makubaliano ya awali na IMF kuhusu mabadiliko ya utawala wake. Jambo hili lilisababisha kukatizwa kwa misaada kwa miaka 3, nayo Benki ya Dunia ikaubana mkopo wa dola milioni 90 za mpango wa kuufufua uchumi. Ingawa mabadiliko mengi ya kiuchumi yaliyofanywa kati ya 1993-94 yalibakia, wataalamu wa maswala ya kiuchumi wasiopendelea mabadiliko waliamini kuwa Kenya iliitaji mabadiliko zaidi, hasa ya kiutawala ili kuongeza ukuaji wa pato la taifa (GDP). Serikali ya Kenya ilichukua hatua yakini za mabadiliko, pamoja na kuunda Tume ya Kupambana na Ufisadi (KACA), kuanzisha hatua za kuimarisha uwazi wa katika mikakati ya serikali kupata bidhaa na kupunguza fedha inayotumiwa na serikali kulipia mishahara. Mnamo Julai 2000, shirika la IMF lilitia saini dola milioni 150 za Poverty Reduction and Growth Facility (PRGF), nayo Benki ya Dunia ilifuatia na mkopo wa dola milioni 157 kuimarisha uchumi na kuibadilisha sekta ya umma. Mwezi wa Desemba 2000, iliamuliwa kuwa tume ya kupambana na ufisadi haikuwa ya kikatiba na sehemu za juhudi za mabadiliko kukatizwa mwaka 2001. Shirika la IMF na Benki ya Dunia zilikatiza mipango yao. Juhudi zilizofanywa kuanzisha upya mipango hii katikati ya mwaka wa 2002 hazikufaulu. Chini ya uongozi wa Rais Kibaki, aliyechukua hatamu za uongozi tarehe 30 mwezi wa Desemba 2002, serikali ya Kenya ilianzisha mipango mipya na kabambe ya uimarishaji uchumi na imerejelea ushirikiano wake na Benki ya Dunia na IMF. Serikali mpya ya National Rainbow Coalition (NARC) iliidhinisha Sheria dhidi ya Ufisadi na Uhalifu wa Kiuchumi pamoja na Sheria ya Maadili ya Watumishi wa Umma mnamo Mei 2003 iliyolenga kupiga vita ufisadi katika ofisi za umma. Mabadiliko mengine, hasa katika idara ya sheria, kuagiza bidhaa za umma na kadhalika yamepelekea kurejelewa kwa misaada na matumaini ya kuimarisha uchumi. Kufuatia kupitishwa kwa sheria muhimu za kupambana na ufisadi na serikali mpya, wafadhili walirejelea ufadhili mwezi wa Novemba 2003 na IMF ikaidhinisha msaada wa miaka mitatu wa dola milion 250 ili kupunguza umaskini na kuimarisha uchumi. Wafadhili wakatoa dola bilioni 4.2 kama msaada wa miaka minnne. Kurejelewa kwa ufadhili na kujihusizisha upya kwao kumevutia imani ya wawekezaji. Mswada wa ubinafsishaji umeidhinishwa ingawa kuanzishwa kwa tume ya ubinafsishaji hakujakamilika, mabadiliko katika utendakazi wa umma yametekelezwa na mwaka wa 2007 Kenya ilishinda tuzo la Umoja wa Kimataifa la Utendakazi wa Umma.[41][42] Hata hivyo, kazi nyingi zinahitajika kufanywa ili kuiwezesha nchi hii kuyafikia mataifa yaliyoendelea sana kiuchumi, hasa yale ya Mashariki ya Mbali. Changamoto kuu ni pamoja na kuchukua hatua thabiti dhidi ya ufisadi, kupitisha sheria zinazoshughulikia ugaidi na biashara haramu, kutatua upungufu wa ufadhili wa bajeti kisha kurekebisha na kuunda miundo msingi. Inaaminika haya yatasaidia kudumisha sera za kimsingi za kiuchumi, na kuhakikisha ukuaji wa kasi wa kiuchumi uliofikia asilimia 7.2 mwaka wa 2007. Mwaka wa 2007, serikali ya Kenya ilizindua Ruwaza 2030, ambao ni mpango wa kiuchumi wenye matumaini makuu na ambao ikiwa utatekelezwa kikamilifu , una uwezo wa kuifanya nchi hii kuwa katika kiwango sawa na mataifa yaliyoendelea kiuchumi ya Asia. Nairobi inaendelea kuwa kituo muhimu na cha kimsingi kwa mawasiliano na biashara cha Afrika Mashariki. Kinajivuna kuwa na miundo msingi ya uchukuzi na mawasiliano bora zaidi katika eneo hili, na wafanyi kazi wenye ujuzi. Makampuni mengi ya kigeni hudumisha matawi yao katika eneo hili ama ofisi za kuyawakilisha mjini Nairobi. Mnamo Machi 1996, Marais wa Kenya , Tanzania na Uganda waliifufua Jumuia ya Afrika Mashariki (EAC). Shabaha za EAC ni pamoja na kasawazisha kodi na ada zinazotozwa bidhaa, utembeaji huru wa watu na kuimarisha miundo msingi katika eneo hili. Nchi hizi tatu za Afrika Mashariki zilitia saini mkataba wa Customs Union Agreement mwezi wa Machi 2004. Utafutaji wa mafuta Mwanzoni mwa mwaka wa 2006 Rais wa Uchina, Hu Jintao, alitia saini kandarasi ya utafutaji wa mafuta na Kenya. Haya ndiyo makubaliano ya hivi punde kati ya mfululizo wa mapatano yaliyopagwa kuelekeza maliasili ya Afrika huko Uchina ambako uchumi wake waendelea kukua kwa haraka. Kandarasi hii iliwezesha kampuni inayoongozwa na taifa la Uchina “offshore oil and gas company” CNOOC Ltd kutafuta mafuta Kenya, ambayo ilianza kuchimba visima vya kwanza mpakani mwa Sudan na Somalia na katika maji ya upwa wake.[43] Tazama pia Orodha ya miji ya Kenya Orodha ya Makabila nchini Kenya Orodha ya Hifadhi za Taifa nchini Kenya Orodha ya benki nchini Kenya Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika Marejeo Viungo vya nje Serikali Ofisi Mnenaji wa Serikali ya Jamhuri ya Kenya. Official site. Legislation Kenya, Uchunguzi Sheria, Official Gazette Notices na kisheria Info. Official site State House, Kenya. Jumla Maelezo ya nchi (Country Profile) kutoka BBC News kutoka Encyclopaedia Britannica kutoka UCB Libraries GovPubs at Curlie Vyombo vya habari orodha kutoka Chuo Kikuu cha Stanford Utalii rasmi kusafiri na utalii kuongoza Historia Nyingine Academic bibliography, hasa kwa Kiingereza, compiled by Jan Hoorweg, Afrika-Studiecentrum, Leiden. Check date values in: |date= (help) Mkusanyiko wa habari kutoka Kenya. (IFAD) A photographic mkabala na uzuri wa Kenya. Mkusanyiko wa Kazi kutoka kenya. Solar kupikia historia na maendeleo ya hivi karibuni nchini Kenya Mkusanyiko wa habari kutoka Kenya. * Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Afrika ya Mashariki Jamii:Jumuiya ya Madola
https://sw.wikipedia.org/wiki/Kenya
{ "plaintext_start_byte": [ 1, 532, 777, 1113, 1539, 1989, 2382, 3062, 3180, 3755, 4262, 4558, 4945, 5213, 5849, 6319, 6824, 7499, 7646, 8093, 8262, 9496, 9897, 11327, 11539, 11621, 11838, 12139, 12330, 12617, 12958, 13333, 14172, 14506, 14737, 15619, 17156, 17998, 18482, 18610, 19207, 19942, 20225, 20584, 20864, 21349, 21691, 22275, 22496, 22559, 22934, 23425, 23859, 24054, 24215, 24527, 24810, 24919, 25044 ], "plaintext_end_byte": [ 531, 769, 1112, 1538, 1988, 2381, 3018, 3179, 3754, 4261, 4523, 4944, 5212, 5848, 6318, 6792, 7498, 7645, 8092, 8261, 9495, 9896, 11326, 11531, 11610, 11828, 12130, 12329, 12609, 12935, 13324, 14171, 14483, 14736, 15604, 17146, 17997, 18471, 18609, 19206, 19941, 20224, 20575, 20863, 21348, 21680, 22274, 22488, 22551, 22926, 23417, 23858, 24032, 24214, 24485, 24787, 24904, 24977, 25193 ] }
リビアはいつ建国した
リビア
japanese
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
リビア国(Arabic: دولة ليبيا‎, Dawlat Lībyā、English: State of Libya)、通称<b data-parsoid='{"dsr":[2121,2130,3,3]}'>リビア(リービヤー、ليبيا, Lībiyā、Libya)は、北アフリカに位置する共和制国家。東にエジプト、南東にスーダン、南にチャドとニジェール、西にアルジェリア、北西にチュニジアと国境を接し、北は地中海に面し、海を隔てて旧宗主国のイタリアが存在する。首都はトリポリである。 アフリカ世界と地中海世界とアラブ世界の一員であり、アフリカ連合とアラブ連盟に加盟している。アラブ・マグレブ連合にも加盟しており、広義のマグリブ諸国に含まれる。 国名 1951年 - 1963年:リビア連合王国 1963年 - 1969年:リビア王国 1969年 - 1977年:リビア・アラブ共和国 1977年 - 2004年:社会主義人民リビア・アラブ国 2004年 - 2011年:大リビア・アラブ社会主義人民ジャマーヒリーヤ国 2011年 - 2013年:リビア 2013年 -: リビア国 2011年の内戦時に結成されたリビア国民評議会は国名をリビア(Libya)への改称を宣言し、これを受けて国際連合(UN)は同年9月の決議66/1にて代表権を「リビア・アラブ ジャマーヒリーヤ国(Libyan Arab Jamahiriya)」から「リビア(Libya)」へ移譲している[1][2]。また国際標準化機構(ISO)[3]でも名称が変更されている。 2013年に旧は<b data-parsoid='{"dsr":[3503,3513,3,3]}'>リビア国</b>へ改称を決定しており[4]、2017年12月22日に国連のリビア代表部は正式国名がリビア国(State of Libya)へ変更していることを正式に国連へ通達した[1][2]。しかしながら、イスラム協力機構(OIC)[5]や中央情報局(CIA)[6]、日本の外務省[7]などでは単にリビア(Libya)と呼ばれている。 各言語の国名に共通する Libya は、ギリシャ神話の登場人物リビュエーに由来し、古代ギリシアで北アフリカの地中海沿岸地域(エジプトより西)をまとめて Libya と呼んでいたことに由来する。さらにこの語は、アフリカ大陸全体を指す場合もあったが、現在この意味では使用されていない。 その後、現在のリビアの領域はイフリキアと呼ばれ、北西部が首都トリポリ(アラビア語名:タラーブルス)の名をとってトリポリタニア(タラーブルス)、北東部がバルカ(太古の時代からの呼称、キュレナイカとも呼ばれた)、南部内陸部がフェッザーンなどの地域からなっており、16世紀にこの地を併合したオスマン帝国はこの地域全体を西タラーブルス州としていたが、1911年にイタリア王国がオスマン帝国からこの地を奪った際に、古名を復活させリビアとした。 歴史 古代から植民地時代まで 古代リビュアはフェニキア人、カルタゴ、古代ローマ、東ローマ帝国の支配を受けた。 7世紀にアラブ人のウマイヤ朝に征服され、イスラム教が広がった。その後16世紀にオスマン帝国に併合された()。1711年に土着化したトリポリ総督のトルコ系軍人が自立し、カラマンリー朝が成立した。19世紀初頭にカラマンリー朝はアメリカ合衆国と第一次バーバリ戦争を繰り広げた。その後イギリスとフランスによるこの地への干渉が始まったため、オスマン帝国はリビアを再征服し、1835年にカラマンリー朝は滅亡した。 20世紀初頭の伊土戦争により、1911年にはイタリア王国がリビアを植民地化した。植民地化後はイタリア人が入植したが、サヌーシー教団のオマール・ムフタールやベルベル人による激しい抵抗が繰り広げられ、1926年からイタリアのロドルフォ・グラツィアーニによる厳しい弾圧が行われたが、特にフェザーンでの抵抗は激しく、リビアの完全平定は1932年にまでもつれこんだ。 第二次世界大戦中には連合国(イギリス)と枢軸国(イタリア、ナチス・ドイツ)の間で激戦が繰り広げられた(北アフリカ戦線)。イタリアの敗戦により、戦後は英仏の共同統治領とされた。 独立からカダフィ政権 1949年の国際連合の決議により、1951年に(キレナイカ)、トリポリタニア、フェッザーンの3州の連邦制によるリビア連合王国として独立した。キレナイカの首長であり、サヌーシー教団の指導者だったイドリース1世が国王に即位した。1963年に連邦制は廃止され、リビア王国が成立した。 1969年9月1日、ナーセル主義者だった27歳のムアンマル・アル=カッザーフィー(カダフィ)らによるクーデターにより、イドリース1世は亡命して、カダフィを事実上の元首とする共和国が成立した。 カダフィはイスラーム主義や社会主義やナーセル主義やカダフィが著した『緑の書』に基づく国家の建設を目指し、対外的にはソビエト連邦に接近して援助を受けた。1970年代から1990年代まで数々のテロを支援、アメリカやイギリスなどの欧米諸国と敵対した。1985年の西ヨーロッパでの一連のテロ事件により経済制裁を受け、1986年にはアメリカ軍によって空爆(リビア爆撃)されたが、その報復として1988年にパンナム機を爆破(パンアメリカン航空103便爆破事件)した。 2001年のアメリカ同時多発テロ事件以降はアメリカと協調路線をとる一方、成果を出せない親アラブ外交から親アフリカ外交へとシフトし、アフリカ連合内で主導権を握ろうとしていた。カダフィ政権時代には革命時に外国資本を抑えることによって確保した豊富な石油収入を国民に分配し、教育や医療など国民の生活水準はアフリカ屈指となった。 2011年、カダフィ打倒を旗印にしたリビア国民評議会とカダフィ政権側の間で内戦が勃発した。一時期はカダフィ政権側が評議会側の拠点だったベンガジ進攻寸前まで至ったが、NATO(北大西洋条約機構)などから軍事的な支援を受けた評議会軍が同年8月23日に首都トリポリを制圧。10月20日にカダフィがスルトで殺害され、42年間続いた政権は崩壊した。 カダフィ政権崩壊後 2012年7月7日に60年ぶりに行われた国民全体会議選挙(定数200)で、120議席が無所属に、80議席が政党に配分された。国民勢力連合が39議席、ムスリム同胞団系の公正建設党が17議席、残りの議席は各中小政党が獲得した。国民評議会は同年8月8日に権限を全体国民会議に移譲し解散した。以後、選挙によって選ばれた議員で構成された議会に承認された内閣が行政権を継承し、そしてこの議会が制憲議会としてリビアの新憲法を制定し、1年以内の正式政府発足を目指して[8]統治機構を調えることとなる。 9月11日、米領事館襲撃事件が発生し、J・クリストファー・スティーブンス大使はじめ関係者4人が死亡した。 9月12日、リビア全体国民会議は、ムスタファー・アブーシャーグールを首相に指名したが期限内に組閣を果たせず、首相不信任案を可決し解任した。リビア国民評議会時代の暫定首相であるアブドッラヒーム・アル=キーブが引き続き暫定政権を率いた[9]。10月14日、国民議会は元外交官のアリー・ゼイダーンを首相に選出した[10]。 内戦終了後、旧カダフィ政権を支持する緑のレジスタンスが活動を開始。ミスラタ刑務所を襲撃して145人の守衛を殺害した。 2014年、各地でイスラム系武装勢力の攻勢が活発化し、政府の支配権が弱まった。特に2014年6月25日に行われたリビア国民議会選挙(英語版)の結果で世俗派が圧勝して以降は、結果を不服とするイスラム勢力が攻勢をかけることとなった[11]。同年7月14日にはそれまで民兵が掌握していたトリポリ国際空港がイスラム勢力に奪取され、その後も空港周辺において双方がロケット砲を打ち合う大がかりな戦闘が続いた。戦闘の結果、100人前後が死亡し400人以上の負傷者を出した[12]。同月28日には、市街地と空港を結ぶ道路の途中にある大型石油貯蔵施設が被災し大規模な火災が発生した。また7月31日にはベンガジの特殊部隊本部が陥落した[13]。一連の戦闘の結果、世俗派政府・議会は首都トリポリにおける実効支配権を喪失し、東部の港湾都市トブルクに退去した[14]。一方新たに首都を掌握したイスラム勢力は独自の政府・議会を設立し、これ以降国内に二つの政府・議会が並立し正当性を争う事態となっている[11]。 また、この政治の空白をついて過激派組織が勢力を拡大させている[15]。2014年10月上旬には、過激派組織ISILの旗をはためかせた20台近くの四輪駆動車が同国東部の市街地を行進し、勢力を誇示した[16]。また2015年2月には、エジプトから出稼ぎに来ていたコプト教徒21人を斬首する映像を公開した[17]。 2015年現在、リビア国内はトリポリを拠点とするイスラム勢力系の新国民議会(英語版)とトブルクを拠点とする世俗派のリビア国民代議院(英語版)による二つの政府・議会が存在し[18]、それぞれから元首、首相を選出している。国際社会からはトブルク政府が正当性を認められているのに対し、トリポリ政府はトルコやカタールの支援を受けていると指摘されている[18]。また東部のキレナイカ地方は独自の自治政府「キレナイカ暫定評議会」(CCL)により統治されており、中央政府の支配が行き届いていない[19]。さらにはISILやアルカイダ等のイスラーム過激派が勢力を伸張させたことから各地で内戦(英語版)が激化しており、事実上の無政府状態となっている[20]。2015年12月になって双方の政治家が交渉を行い、リビア統一政権の樹立が目指されることとなり、新首相としてファイズ・サラージが指名されたものの、両方の議会で批准を得られず、政権発足は足踏み状態となった[21][22]。2016年3月31日になって新国民議会はサラージ率いる大統領評議会に権限を移譲するとした[23]が、もう一方の国民代議院(トブルク政府)は統一政府を承認していない[24]。 2016年10月14日、ハリーファ・アル=グワイル率いる国民議会派(英語版)がクーデター(英語版)を起こしトリポリの国家評議会の建物を占拠した[25]。 政治 2016年末時点で、リビアには以下の勢力が存在する。 元首 国連の支持を受けている統一政府の元首は大統領評議会議長のファイズ・サラージであるが、トブルクを拠点とする国民代議院の支持を得られていない。 行政 閣僚として、副首相・財務大臣・石油大臣・国防大臣などが置かれている。国連の支持を受けている統一政府の首相は議長のファイズ・サラージであるが、トブルクを拠点とする国民代議院の支持を得られていない。 立法 代議院の定数は200(トリポリタニア102・バルカ(キレナイカ)60・フェッザーン38)である。代議院は首相及び内閣を承認する権限を有する。 カダフィ政権では、政党は存在しなかったが、政権崩壊後に設立されるようになった。主要政党は、マフムード・ジブリール元暫定首相が設立した国民勢力連合、ムスリム同胞団系の公正建設党などがある。 司法 最高司法機関は最高裁判所で、その下に高等裁判所、第一審裁判所が存在する。また、国の治安に関する事案を扱う特別裁判所として人民裁判所が置かれていたが、近年廃止された。なお、多くのイスラーム国家同様死刑制度があった。 軍事 国際関係 アメリカ合衆国と関係が強く、イスラエルとの関係も改善されつつある。また、シリアにシリア国民評議会が設立された時にいち早く承認し、その後のシリア国民連合もシリアにおける唯一の合法的な政府として承認している。現在シリア政府とは、国交を断交している。 治安 カダフィ政権時では、アフリカ有数に治安が安定している国として知られていたが、2011年リビア内戦以降は各地から流入した武器などが大量に出回り、急速に悪化した。新リビア政府は回収しているが過激派組織などにも渡っており回収作業は難航している。2013年5月武装勢力が外務省などを包囲して、カダフィ前政権高官がまだ政府内に留まっているとして、追放と内閣の交代などを求めている。国民議会はカダフィ前政権高官などを追放させる法案を可決したが、国防相が一時辞意を表明するなど国内は不安定化している。また、カダフィ政権時と比べて殺人事件発生率が約5倍になっており、治安対策が急務である。 2015年には一部でISILによる支配が強まり、過激派勢力が人質となっていたエジプトのコプト教徒21人を殺害。エジプト軍が報復のためにリビアの拠点を空爆した[82]。このように治安は急速に悪化しており、内戦状態が継続している。 地方行政区分 シャアビーヤと呼ばれる県の自治体が22県ある。2007年に32県から22県に再編された。その他にマハッラと呼ばれる自治体が468置かれている(2014年現在)。( )内は県都。 ブトナーン県(トブルク) デルナ県(デルナ) ジャバル・アル・アフダル県(アルバイダ) マルジュ県(マルジュ) ベンガジ県(ベンガジ) アル・ワーハート県(アジュダービヤー) クフラ県(ジャウフ) スルト県(スルト) ミスラタ県(ミスラタ) ムルクブ県(フムス) トリポリ県(トリポリ) ジファーラ県(アジージーヤ) ザーウィヤ県(ザーウィヤ) ヌカート・アル・ハムス県(ズワーラ) ジャバル・アル・ガルビ県(ガリヤン) ナールート県(ナールート) ジュフラ県(フーン) ワジ・アル・シャーティー県(ブラク) サブハー県(セブハ) ワジ・アル・ハヤー県(ウバリ) ガート県(ガート) ムルズク県(ムルズク) 主要都市 トリポリ(タラブルス、首都) - トリポリタニアの中心都市。 シルテ(スルト) - トリポリタニアの都市。カダフィ大佐の出身地として知られる。 ミスラータ - トリポリタニアの都市。製鉄業が盛ん。2011年リビア内戦の激戦地の一つだった。 ザーウィヤ - トリポリから西に約50kmに位置するトリポリタニアの都市。巨大製油所が2つあり、経済上の重要都市の一つ。 バニワリード - トリポリの南東部にあるトリポリタニアの都市。ミスラタ大学のキャンパスがある。ワルファラ族の本拠地。 ベンガジ - キレナイカの中心都市。リビア連合王国・リビア王国の時代には複都制が採られており、ベンガジはトリポリと並ぶもう一つの首都であった。 アジュダービヤー - キレナイカ最西端の都市。トリポリとベンガジを結ぶ幹線上にあり、さらに南部クフラに分岐する交通の要。オージラ油田からのパイプラインが通る。 アルバイダ(アル=バイダ、ベイダ) - キレナイカの都市。リビア連合王国・リビア王国の時代には首都の一つとされていた。国内有数の保養地で、サヌーシー教団の本拠地がある。 トブルク - キレナイカの都市。第二次世界大戦における北アフリカ戦線の激戦地として知られる。 セブハ - フェザーンの中心都市。 地理 アフリカ大陸の北部に位置し、地中海に面している。国土の大部分がサハラ砂漠の一部であり、面積の大半を砂漠が占める。サハラ砂漠のリビア部分を特にリビア砂漠と呼ぶ。砂漠には砂丘のみならず、岩石砂漠や礫砂漠も存在する。南部には山脈が走り、トリポリ南方にはナフサ山地が、ベンガジ東方にはアフダル山地が存在する。降水は北部の地中海沿岸にわずかにある。西のトリポリタニアから東のキレナイカにかけての地中海沿岸の屈曲した部分をスルト湾(シドラ湾)と呼ぶ。国土の70%は標高500m以下だが、地中海を北から南に行くほど標高は高くなり、チャドとの国境付近は標高1,000m~2,000mの高原となっている。 ケッペンの気候区分によれば、地中海沿岸の僅かな部分は地中海性気候とステップ気候に属し、気候は温暖である。しかし、沿岸部も乾燥しており、主要都市でも年間降水量は400mmを越えない。国土の大部分を占める砂漠地帯は砂漠気候であり、年間を通して乾燥している。サハラ砂漠から北に向かってギブリと呼ばれる熱風(シロッコ)が吹き出す。 経済 2010年のGDPは779億ドルであり、アフリカ第7位[83]、日本の岐阜県とほぼ同じ経済規模である[84]。 独立以前のリビアは農牧業を主産業とした農業国だったが、1955年から油田開発が進められ、1959年に産油国となった。王政時代はオクシデンタル・ペトロリウム社等の国際石油資本により石油開発が進められたが、1969年の革命後に石油は国有化された。カダフィ政権が起こしたパンナム機爆破事件により1992年から1999年まで国際連合の経済制裁が続き、リビア経済は疲弊した。その後は徐々に石油関連を筆頭とした外国資本が次々と流入した。 油田は陸上シルテ盆地・キレナイカに存在し、海上油田からも生産している。石油の埋蔵量はアフリカ最大といわれている。輸出の大部分が石油で、貿易黒字を維持するために輸出量は調節している。リビアは石油が豊富でありながらも人口が少ないために、一人当たりのGDPはアフリカでは最上位レベルで12000ドルを超えており、先進国クラスである。2010年のリビアの一人当たりGDPは12,062ドル。なお、エジプトが2,771ドル、スーダンが1,642ドル、チャドが742ドル、ニジェールが383ドル、チュニジアが4,160ドル、アルジェリアが4,477ドルなどである。 独立以前から皮革や繊維、じゅうたん、金属細工などの軽工業が行われていた。独立後、石油収入を基盤に重工業化が進められ、石油精製、製鉄、セメント、アルミ精錬などを行う国営工場が建設されている。 国土の1.2%が耕地となっており、現在でも農業や牧畜に従事する国民も多い。地中海農業やオアシス農業が主な農法であり、1969年革命後の社会主義政権は農業の産業化に力を入れ、深層地下水をパイプラインで輸送して灌漑を進めている(リビア大人工河川)。 交通 トリポリやベンガジなど地中海沿岸の国内の主要都市を結び、チュニジア、エジプトの国境を越えて両国に続く高速道路が整備されている。地中海沿岸の都市から内陸部の都市を結ぶ道路も整備されている。 2011年から続く紛争の影響で、国内最大のトリポリ国際空港やベンガジ・ベニナ空港などリビアのほとんどの空港が閉鎖されており、空路での入国はトリポリにあるミティガ国際空港のイスタンブールやカサブランカなど一部の路線のみとなっている。リビアの航空会社としてリビア航空(旧「リビアン・アラブ航空」)、ブラク航空、アフリキヤ航空がある。 鉄道は、イタリア統治時代に建設されたものが一部の都市を結んでいたが、1965年までに全廃された。しかし、カダフィ政権時代に中国およびロシアの協力で全国を結ぶ鉄道網を建設する計画が立ち上がり、実際に一部の区間では建設が始まった。 国民 国民の大多数がアラブ人、もしくはアラブ人とベルベル人の混血である。少数民族として先住民のベルベル人や、南部のスーダン系黒人が存在する。遊牧生活を送るベドウィンやベルベル系のトゥアレグ人も存在する。かつてはユダヤ人も存在していたが、イスラエル建国や第3次中東戦争による反ユダヤ主義的機運の高まりで、多くのユダヤ人が国外に脱出。最後まで留まっていたユダヤ人もカダフィ政権下で全員国外追放された。 移民としてアラブ諸国やサハラ以南のアフリカ諸国からの出稼ぎ労働者が存在する。特にエジプトとチュニジア出身者が多い。パレスチナ人難民も存在する。 民族 多くの部族がいて、部族の影響が強い。 言語 公用語はアラビア語である。西部ではアラビア語チュニジア方言の影響が強く、東部ではアラビア語エジプト方言の影響が強い。またイタリアの植民地であったことから一部ではイタリア語も通用する。なお、現在もイタリアからの植民者の子孫が2万人ほど居住している。 宗教 宗教は国教のイスラームが約97%であり、大半がスンナ派であるが、イバード派も少数派として5〜10%程度を占める。また、キリスト教も少数ながら存在し、コプト正教会が人口の1%以上を占める他、移民によってもたらされたアングリカン・チャーチやローマ・カトリックも存在する。シナゴーグも存在したが、現在は使われていないか、モスクに改装された。 教育 カダフィ政権時代は、6歳から15歳までの初等教育と前期中等教育が無償の義務教育期間となり、その後3年間の後期中等教育を経て高等教育への道が開けていた。義務教育に限らず、国公立の学校の学費は無償であったなど豊富な石油資源による福祉国家体制を築いていた。2003年の15歳以上の人口の識字率は82.6% である[6]。 主な高等教育機関としてはガル・ユーニス大学(1955年)やトリポリ大学(元アル・ファテフ大学)(1957年)などが挙げられる。 文化 世界遺産 リビア国内には、ユネスコの世界遺産リストに登録された文化遺産が5件存在する。詳細は、リビアの世界遺産を参照。 レプティス・マグナの考古学遺跡 -(1982年) サブラータの考古学遺跡 -(1982年) キュレネの考古学遺跡 -(1982年) タドラルト・アカクスの岩石芸術遺跡群 -(1985年) ガダーミスの旧市街 -(1986年) 祝祭日 国の象徴 国旗・国章 2011年のカダフィ政権崩壊により、1951年から1969年まで使用されていた王政時代の国旗が復活した。2011年まで使われていた旧国旗は緑一色であった。 国章は、国民議会発足後も決まっていない。 脚注 参考文献 Text "和書" ignored (help); Check date values in: |date= (help) Text "和書" ignored (help) 関連項目 リビア関係記事の一覧 アーマンド・ハマー 外部リンク リビア政府 日本政府 観光・その他 (in Japanese) リビア(in English) travel guide from Wikivoyage Wikimedia Atlas of Libya (in English) Geographic data related to at OpenStreetMap
https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%83%AA%E3%83%93%E3%82%A2
{ "plaintext_start_byte": [ 1, 1153, 2525, 3654, 3996, 4860, 6494, 7395, 8566, 8760, 8881, 9203, 9450 ], "plaintext_end_byte": [ 1105, 2423, 3564, 3964, 4795, 6427, 7313, 8534, 8721, 8880, 9177, 9350, 9624 ] }
రెయ్యలగడ్ద గ్రామ విస్తీర్ణత ఎంత?
రెయ్యలగడ్ద
telugu
{ "passage_answer_candidate_index": [ 0 ], "minimal_answers_start_byte": [ 648 ], "minimal_answers_end_byte": [ 678 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
రెయ్యలగడ్ద, విశాఖపట్నం జిల్లా, గంగరాజు మాడుగుల మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1] ఇది మండల కేంద్రమైన గంగరాజు మాడుగుల నుండి 28 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 130 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 19 ఇళ్లతో, 76 జనాభాతో 27 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 37, ఆడవారి సంఖ్య 39. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 72. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 584804[2].పిన్ కోడ్: 531029. విద్యా సౌకర్యాలు గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి గంగరాజు మాడుగులలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల నుర్మతిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల గంగరాజు మాడుగులలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి. వైద్య సౌకర్యం ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం తాగు నీరు బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు. పారిశుధ్యం గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు. సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. విద్యుత్తు గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. భూమి వినియోగం రెయ్యలగెడ్డలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది: వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 22 హెక్టార్లు నికరంగా విత్తిన భూమి: 4 హెక్టార్లు నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 4 హెక్టార్లు ఉత్పత్తి రెయ్యలగెడ్డలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి. ప్రధాన పంటలు పసుపు, పిప్పలి గణాంకాలు జనాభా (2011) - మొత్తం 76 - పురుషుల సంఖ్య 37 - స్త్రీల సంఖ్య 39 - గృహాల సంఖ్య 19 మూలాలు
https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B0%E0%B1%86%E0%B0%AF%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%B2%E0%B0%97%E0%B0%A1%E0%B1%8D%E0%B0%A6
{ "plaintext_start_byte": [ 0, 641, 1580, 2352, 3038, 3099, 3822, 3872, 4657, 4787, 6064, 6228, 7956, 10738, 11044, 12465, 13083, 14132, 15001, 15078, 15807, 16075, 17643, 21148, 22189, 22742, 22867, 22932, 23245, 23357 ], "plaintext_end_byte": [ 640, 1579, 2351, 3015, 3098, 3799, 3871, 4634, 4756, 6033, 6227, 7874, 10715, 11043, 12464, 13082, 14131, 15000, 15062, 15762, 16074, 17578, 21082, 22166, 22741, 22866, 22931, 23199, 23338, 23465 ] }
هل عدم القيام بجهد جسماني ممكن ان يسبب الأرق؟
أرق
arabic
{ "passage_answer_candidate_index": [ 12 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "YES" ] }
تصغير|فيديو توضيحي الأرق هو عبارة عن اضطراب في النوم أو تقطعه أو انخفاض جودته، مما يعود سلباً على صحة المريض النفسية والجسدية. ويمكن أن يعرف بإنه الشكوى من صعوبة بدء النوم، أو الاستمرار فيه، أو عدم الحصول على نوم مريح خلال الليل، أو النهوض مبكراً بغير المعتاد، وهو يؤثر على نشاط المصاب خلال النهار. وتختلف أسبابه وعلاجاته من شخص لآخر حسب حالته وظروفه. يمكن أن يحدث الأرق بشكل مستقل أو نتيجة لمشكلة أخرى.[1] وتشمل الظروف التي يمكن أن تؤدي إلى الأرق: توتر، ألم مزمن، قصور القلب، فرط الدرقية، حرقة الفؤاد، متلازمة تململ الساقين، سن اليأس وبعض الأدوية، مثل كافيين، نيكوتين، و الكحول.[1][2] وتشمل عوامل الخطر الأخرى العمل ليلا وانقطاع النفس النومي. ويستند التشخيص على عادات النوم للبحث عن الأسباب الكامنة.[3] كما يمكن إجراء دراسة على النوم للبحث عن اضطرابات النوم الكامنة.[3]  ويتم هذا الإجراء بسؤالين: "هل تواجه صعوبة في النوم؟" و "هل لديك صعوبة في الدخول في النوم أو البقاء نائما؟ تغيير نمط الحياة هي عادة أول علاج للأرق.[4][5] وتشتمل الأنماط الجديدة على: نظافة الجسد والتعرض لأشعة الشمس، وغرفة هادئة ومظلمة، وممارسة التمارين الرياضية بانتظام.[4] ويمكن أن نضيف أيضا العلاج السلوكي المعرفي.[6][7] في حين أن الحبوب المنومة قد تساعد على حل المشكلة ولكن يوجد لها مشاكل كبيرة حيث أنها ترتبط بالخرف، و الإدمان.[5][6] لا ينصح بالأدوية لأكثر من أربعة أو خمسة أسابيع.[6] كما أن فعالية وسلامة الطب البديل غير واضحة حتى الان.[5][6] بين 10٪ و 30٪ من البالغين يعانون من الأرق في أي لحظة معينة في الوقت، ونصف هؤلاء يعانون من الأرق في أوقات معينه من السنة.[2][8] حوالي 6٪ من الناس لديهم أرق فقط بدون أى مشكلة أخرى يعانون منها وتستمر تلك الحالة إلى عدة أشهر. الناس الذين تزيد أعمارهم عن 65 عاما يتأثرون أكثر من الشباب.[4] الإناث أكثر تضررا من الذكور.[2] أوصاف الأرق تحدث على الأقل بقدر ما يعود إلى اليونان القديمة.[9] أنواع الأرق هناك ثلاثة أنواع مختلفة من الأرق: الأرق العَرَضي أو المؤقت: وهو الذي يدوم ما بين ليلة واحدة إلى بضع أسابيع وكل الناس تقريبا قد يعاني منه في وقت من الأوقات بسبب القلق وضغوط الحياة. الأرق الحاد أو قصير المدى: وهو الذي يحدث عندما تتراوح فترة عدم انتظام النوم أو عدم القدرة على النوم لفترات متواصلة بثلاثة أسابيع إلى ستة أشهر. الأرق المزمن: وهو الذي يحدثَ عندما يستمر الأرق لفترة طويلة قد تصل إلى سنوات. وهو النوع الأكثر خطورة. أصناف الأرق يصنف الأرق إلى ثلاثة أصناف: صعوبة البدء في النوم: ويشكو المصابون من صعوبة في النوم عند ذهابهم إلى الفراش ولكن ما إن يناموا فإن نومهم يستمر بشكل طبيعي. ويكون عادة مرتبطا بالتوتر النفسي. الاستيقاظ المتكرر: ويدخل المصابون في النوم بسهولة ولكنهم يشكون من تقطع النوم وعدم استقراره واستمراريته وصعوبة الرجوع إلى النوم. الاستيقاظ المبكر: ويشكو المرضى من الاستيقاظ في ساعة مبكرة من النهار وعدم القدرة على العودة إلى النوم. وهو من علامات الإصابة بالاكتئاب. أسباب الأرق قسم الأطباء النفسيين أسباب الأرق إلى ثلاث مجموعات وهي: الأسباب النفسية الاضطرابات النفسية: وهو أكثر أسباب الأرق شيوعا. وقد أظهرت الدراسات أن 40% من المصابين بالأرق لديهم اضطرابات نفسية. والأسباب النفسية التي تسبب الأرق متعددة فمنها والقلق والضغوط العائلية والوظيفية وغيرها. والمصاب بالأرق الناتج عن اضطرابات نفسية لا يدرك في معظم الحالات أن السبب في إصابته بالأرق يتعلق باضطرابات نفسية. ويخشى الكثير من الناس بأن يوصفوا بأنهم مرضى نفسيين. ولكن نظرا لشيوع الاضطرابات النفسية كأحد أهم الأسباب للأرق يجب استكشاف احتمال وجود الأسباب النفسية عند المصابين بالأرق. ويشكو المصابون بالإكتئاب من الاستيقاظ المبكر بينما يعاني المصابون بالقلق من صعوبة الدخول في النوم المنومات والمهدئات: يؤدي استعمال المنومات على اضطراب في نوعية النوم وقد تسبب نعاسا أثناء النهار. الأسباب العضوية وهي متعددة وقد يحتاج الطبيب إلى إجراء دراسة للنوم لتشخيص بعض هذه الأسباب. ومن هذه الأسباب: مرض في الجسم كتلك التي تسبب آلاما في أو أو البطن أو الصداع أو الحرارة وعلاج الأرق في هذه الحالة يكون في علاج المرض الأساسي الاضطرابات التنفسية: ومنها الشخير وتوقف التنفس أثناء النوم، توقف التنفس المركزي وخاصة عند المصابين بهبوط القلب، والحساسية التنفسية لمجرى الهواء العلوي أو السفلي. ارتداد الحمض إلى المرئ: وتعني استرجاع الحمض من المعدة إلى المرئ وأحيانا يصل الحمض إلى البلعوم. وهذا أحد الأسباب المعروفة لتقطع النوم والأرق. متلازمة حركة الساقين غير المستقرة. النوم غير المريح "دخول موجات اليقظة على موجات النوم العميق" (نوم الألفا دلتا) ، المصابون بهذا الاضطراب قد ينامون لساعات كافية ولكنهم لا يشعرون بالنشاط والحيوية عند استيقاظهم. وهم يصفون نومهم عادة بالنوم الخفيف جدا وعدم القدرة على الاستغراق في النوم. والمصابون بهذا الاضطراب لا يحصلون على النوم العميق بصورة طبيعية. الألم: الألم مهما كانت أسبابه قد يؤدي إلى الأرق. أسباب طبية أخرى: كالشلل الرعاش وأمراض الكلى واضطراب الغدة الدرقية السكر وغيرها. الأسباب السلوكية والبيئية والأجواء المحيطة تناول وجبة ثقيلة قبل النوم: ويؤدي ذلك إلى عسر الهضم الذي يسبب الأرق. التدخين: من المعروف أن النيكوتين الموجود في التبغ مادة مثيرة للدماغ، يمكن أن تسبب الأرق. شرب الكحول. تناول القهوة أو الشاي قبل وقت قصير من النوم. الضجيج: فبعض الناس لا يستطيع النوم بسبب ما حوله من ضجيج. الطيران البعيد و في الليل: ويحدث ذلك عند الطيارين والممرضين والعاملين في فترات متغيرة من . عدم الانتظام في مواعيد النوم والاستيقاظ. الأرق المكتسب (الأرق السيكوفيزيولوجي): وهنا يعاني المصاب من الأرق نتيجة لبعض العوارض الاجتماعية أو الضغوط النفسية ولكن بعد زوال السبب الذي أدى للأرق تستمر مشكلة الأرق مع المريض وذلك بسبب اكتساب المريض عادات خاطئة في النوم خلال الفترة السابقة ويصبح المريض مشغول الذهن وكثير القلق من احتمال عدم نومه ويدخله ذلك في حلقة مفرغة تزيد من مشكلة الأرق عنده. وهؤلاء المرضى قد ينامون بشكل أفضل خارج منازلهم. الخمول والكسل: فقد أظهرت الدراسات أن الأشخاص الذين يعيشون حياة خاملة ينامون بصورة أسوأ من الذين يعيشون حياة نشطة مليئة بالحيوية. والرياضيون بصورة عامة ينامون أفضل من الخاملين. الإفراط في استخدام المنبهات أو استخدام الكحول أو شرب المشروبات الغازية: والمنبهات تشتمل على المشروبات المنبهة كالقهوة والشاي والكولا والشوكولا. كما أن دخان السجائر يعتبر من المنبهات. أما بالنسبة للكحول فإنه من المثبت علميا أنه يؤدي إلى الأرق وتقطع النوم كما أنه يزيد من اضطرابات التنفس أثناء النوم. عدم القيام بجهد جسماني: فيكثر الأرق عند الذين يعملون في المكاتب أو الذين لا يبذلون جهدًا جسديًا كبيرا. الادوية: الادوية التي قد تؤثر على النوم تشمل: ادوية مضادة للاكتئاب، ادوية لمعالجة امراض القلب وضغط الدم، ادوية ضد الحساسية وأيضا الكثير غيرها. تشخيص الأرق يتم قياس الأرق على نطاق واسع باستخدام مقياس الأرق في أثينا. وذلك باستخدام ثمانية معايير مختلفة تتعلق بالنوم، وتمثل أخيرا كمقياس شامل الذي يقيم بدوره نمط النوم للفرد.[10] ينبغي استشارة أخصائي النوم المؤهل لتشخيص أي اضطراب للنوم حتى يمكن اتخاذ التدابير المناسبة. التاريخ الطبي الماضي والفحص البدني يجب القيام به للقضاء على الظروف الأخرى التي يمكن أن تكون سبباً للأرق. بعد استبعاد جميع الشروط الأخرى يجب أن يؤخذ تاريخ النوم الشامل. وينبغي أن يشمل تاريخ النوم، عادات النوم، والأدوية (الوصفة طبية وغير الوصفة الطبية)، واستهلاك الكحول، والنيكوتين، والكافيين، والأمراض المشتركة، وبيئة النوم. ويمكن استخدام مذكرات النوم لتتبع أنماط النوم الفردية. وينبغي أن تشمل اليوميات: الوقت إلى الفراش، ومجموع وقت النوم، وبداية وقت النوم، وعدد مرات الاستيقاظ، واستخدام الأدوية، وقت الصحوة والمشاعر الذاتية في الصباح. يمكن استبدال مذكرات النوم أو التحقق من صحتها عن طريق استخدام أتيغرافي للمريض الخارجي لمدة أسبوع أو أكثر، وذلك باستخدام جهاز يعمل على قياس الحركة.[11][12] يجوز أن يبين هذا الاختبار للمرضى الذين يعانون من أعراض بالإضافة إلى الأرق، بما في ذلك توقف التنفس أثناء النوم، والسمنة، وقطر الرقبة السميكة، أو امتلاء البلعوم. عادة لا يكون الاختبار ضروريا لإجراء التشخيص، خاصة بالنسبة للأشخاص العاملين يمكن علاجهم في كثير من الأحيان عن طريق تغيير جدول العمل لإتاحة الوقت للنوم الكافي وتحسين معدل النوم.[13] بعض المرضى قد تحتاج إلى إجراء دراسة للنوم بين عشية وضحاها لتحديد ما إذا كان الأرق موجود أم لا. مثل هذه الدراسة سوف تشمل عادة أدوات التقييم بما في ذلك بوليسومنوغرام واختبار النوم المتعدد. المتخصصين في طب النوم مؤهلون لتشخيص الاضطرابات، وفقا ل ICSD فهنالك 81 فئة لتشخيص اضطرابات النوم الرئيسية.المرضى الذين يعانون من بعض الاضطرابات، بما في ذلك تأخير اضطراب مرحلة النوم، غالبا ما يتم تشخيصها بشكل خاطئ مع الأرق الأولي. عندما يكون الشخص لديه صعوبة في الحصول على النوم والإستيقاظ في الأوقات المرجوة، ولكن لديه نمط النوم الطبيعي، فإن اضطراب إيقاع الساعة البيولوجية هو السبب المحتمل.[14] في كثير من الحالات، يشترك الأرق مع مرض آخر، كما يمكن حدوثه بسبب الآثار الجانبية من الأدوية، أو المشاكل النفسية. ما يقرب من نصف الأشخاص المصابين بالأرق يرتبطون باضطرابات نفسية. بينما في الاكتئاب "ينبغي اعتبار الأرق حالة مرضية، بدلا من أن تكون حالة ثانوية؛" والأرق عادة ما يسبق الأعراض النفسية. " فمن الممكن أن يشكل الأرق خطرا كبيرا لتطوير اضطراب نفسي لاحق". يحدث الأرق في ما بين 60٪ و 80٪ من الأشخاص الذين يعانون من الاكتئاب. وقد يرجع ذلك جزئيا إلى العلاج المستخدم لعلاج الاكتئاب.[15][16] تحديد السبب ليس ضروريا للتشخيص.[16] الوقاية الذهاب إلى النوم والاستيقاظ في نفس الوقت كل يوم يمكن أن يخلق نمط ثابت والذي قد يساعد على علاج الأرق. تجنب أي من المشروبات التي تحتوي على كافيين قبل الذهاب إلى النوم ببضع ساعات، في حين استخدام تلك المشروبات في الأوقات الأخرى من النوم مفيد. يجب أن تكون غرفة النوم باردة ومظلمة، وينبغي استخدام السرير فقط للنوم. هذه هي بعض النقاط المدرجة في ما يسميه الأطباء "بالعادات الصحية للنوم". علاج الأرق العلاج الطبي في حالة ما إذا كان الأرق ناتجا عن مرض عضوي أو نفسي فإنه يجب علاج هذا المرض ليزول الأرق. لذا فالعلاج الحقيقي هو وصف الأدوية المناسبة. ومن هذه الأدوية: الأقراص المنومة وأشهرها البنزوديازيبين مثل الفاليوم، إلا أن معظمها يسبب نوعا من التعود، حيث يصبح المريض لا يستطيع النوم بدون الدواء، وقد يحتاج الأمر إلى تقليل الجرعة بالتدريج لكسر اعتماد المريض على الدواء. أحيانا تستخدم مضادات الحساسية مثل الدايفينهايدرامين للمساعدة على النوم، فكما هو معروف فإن النعاس من الآثار الجانبية لمضادات الحساسية. أحيانا توصف أقراص الميلاتونين حيث يقوم الميلاتونين بضبط دورة الاستيقاظ والنوم لدى الإنسان. توصف أحيانا مضادات الاكتئاب لما لها من أثر مهدئ. للأعشاب أيضا دور في العلاج، مثل نبات الفاليريانا الذي يتم تعبئته الآن في كبسولات ووصفه لمصابي الأرق، وأيضا الكاموميل (الشيح) وحشيشة اللافندر. أما العلاج الشعبي للأرق فهو شرب الحليب الدافئ، وقد وجد أن الحليب الدافئ يحتوي على نسبة عالية من التريبتوفان، وهو مهدئ طبيعي. وجد أيضا أن إضافة العسل إلى الحليب يؤدي إلى سرعة امتصاص الجسم للتريبتوفان. خطوات للمساعدة على التخلص من الأرق الذهاب إلى النوم في موعد ثابت، والاستيقاظ يوميا في موعد ثابت. الامتناع عن شرب المنبهات كالشاي والقهوة لعدة ساعات قبل النوم واستبدالها بمشروبات أخرى كالحليب مثلا. تجنب الغفوات النهارية. لا تسهر كثيراً، وعود نفسك على الذهاب إلى الفراش في ساعة محددة كل ليلة سواء كنت متعباً أو لا. وحاول أن تستيقظ في نفس الوقت كل يوم فهذا قد يفيدك في تنظيم نومك. احرص على أن تكون غرفة النوم مريحة، معتدلة الحرارة، خالية من الإزعاج وينبغي أن تكون هادئة مظلمة. اجعل غرفة النوم للنوم فقط ولا يكن السرير صلباً ولا رخواً متهالكاً. القيام ببعض التمارين الرياضية كالمشي، وعدم الإجهاد بتمارين عنيفة فقد يكون مفعولها عكسيا. الابتعاد عن الكحول، فالكحول قد يساعد على النوم في بداية الأمر، لكنك بكل تأكيد سوف يستيقظ الشخص بعد ساعات قليلة. عدم تناول العشاء متأخرا، بل قبل ساعات من النوم، وليكن العشاء خفيفاً. إذا لم تستطع ان تنام بصورة جيدة خلال الليل، حاول أن لا تنام خلال ساعات النهار، وقاوم النوم حتى المساء كي تنام بصورة أفضل. نومك خلال النهار لتعويض ساعات الليل، يجعل نومك أصعب خلال الليل. حاول أن تأخذ قسطا من الراحة والاسترخاء بصورة جيدة قبل ذهابك إلى السرير. إذا كان هناك موضوع يقلقك، ولا تستطيع عمل شيء تجاه هذا الأمر، اكتب هذا الموضوع في ورقة قبل أن تذهب إلى السرير، واكتب امامه بانك سوف تفكر به وتحاول حله في صباح الغد. إذا لم تستطع النوم، فلا تبق في سريرك قلقا تفكر في كيف ستنام، انهض من سريرك وافعل شيئا تشعر انه يجعلك تسترخي مثل قراءة كتاب جيد ومسل، مشاهدة التلفزيون، بعد قليل سوف تشعر بالاجهاد وتشعر بانك ترغب في النوم. هناك طريقة جيدة للعودة للنوم بصورة طبيعية، وهي الاستيقاظ مبكرا صباح كل يوم في نفس الوقت، مهما تأخرت في السهر في الليلة السابقة، وليكن ذلك بمساعدة ساعة منبهة، كذلك عليك ان لا تأوي إلى السرير مرة أخرى قبل الساعة العاشرة مساء. إذا قمت بهذا العمل لعدة ليال، فان نومك سينتظم بصورة طبيعية. إذا قمت بفعل جميع هذه الاشياء ولم تستطع النوم بصورة جيدة، عندئذ يجب عليك استشارة طبيبك، وتستطيع ان تتحدث معه في أي موضوع يقلقك ويمنعك من النوم. يمكن تناول بعض المنومات بعد إستشارة الطبيب مثل نيترازيبام، ولوبرازولام. عادات بعض الشعوب في التخلص من الأرق في ألمانيا: ينصح الأطباء بتناول كوب من الحليب المحلى بالعسل قبل النوم مباشرة إذ إن الحليب يهدئ الأعصاب ويساعد على النوم. في أمريكا: يتثاءب الأمريكي 10 مرات متتالية فيعمل التثاؤب على استرخاء العضلات والأعصاب مما يبدد الأرق ويساعد على الاستغراق في النوم. في فرنسا: ينصح المصاب بالأرق بالنهوض من الفراش واستبدال الملاءة بأخرى ثم الاستسلام للنوم بدون التفكير في موضوع الأرق. في الهند: رقصة الفيل هي الطريق إلى التغلب على الأرق! حيث يقوم المصاب بالأرق بتقليد اهتزازات الفيل بطريقة آلية وببطء شديد. فتبعث رتابة الحركات وتكرارها على الكسل وخمول العضلات مما يجلب النوم. علم الأوبئة بين 10٪ و 30٪ من البالغين يعانون من الأرق في أي لحظة معينة في الوقت، ونصف هؤلاء يعانون من الأرق في أوقات معينه من السنة.[2][8] حوالي 6٪ من الناس لديهم أرق فقط بدون أى مشكلة أخرى يعانون منها وتستمر تلك الحالة إلى عدة أشهر. الناس الذين تزيد أعمارهم عن 65 عاما يتأثرون أكثر من الشباب.[4] الإناث أكثر تضررا من الذكور.[2]  هناك معدلات أعلى من الأرق بين طلاب الجامعات مقارنة مع عامة السكان.[17] الأشخاص الأكثر عرضه للإصابة بالأرق الأفراد الأكبر سنا من 60 عاما. تاريخ اضطراب الصحة النفسية بما في ذلك الاكتئاب، الخ. ضغط عاطفي. العمل في وقت متأخر من الليل. السفر كثيراً لأماكن بعيده. مواقع خارجية انظر أيضاً نيترازيبام. لوبرازولام. بروميثازين. متلازمة مورفان المصادر تصنيف:أرق تصنيف:اضطرابات النوم تصنيف:تشخيص الأمراض النفسية
https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A3%D8%B1%D9%82
{ "plaintext_start_byte": [ 2, 1182, 2140, 3267, 3967, 4732, 6450, 8466, 8690, 9255, 9844, 11875, 13044, 13678, 14006, 15006, 16742, 17533, 18349, 18628, 19173, 19452, 19740, 20210, 20530, 22525, 23715, 23994, 24326, 25145, 26009, 26542, 26718 ], "plaintext_end_byte": [ 1181, 2139, 3217, 3966, 4731, 6449, 8422, 8689, 9254, 9843, 11874, 13043, 13677, 14005, 15005, 16741, 17532, 18348, 18627, 19172, 19451, 19739, 20209, 20529, 22524, 23714, 23993, 24325, 25143, 25980, 26495, 26715, 26977 ] }
เขาโรไรมาจากพื้นถึงยอดเขาเท่าไหร่?
ยอดเขาเอเวอเรสต์
thai
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
ยอดเขาเอเวอเรสต์ (English: Mount Everest) เป็นยอดเขาหนึ่งในเทือกเขาหิมาลัย ซึ่งเกิดจากการชนกันของแผ่นเปลือกโลกยูเรเซียนและแผ่นเปลือกโลกอินเดีย ในทางภูมิรัฐศาสตร์ ยอดเขาเอเวอเรสต์ถือเป็นจุดแบ่งพรมแดนระหว่างประเทศเนปาลและทิเบต โดยชาวเนปาลเรียกยอดเขาเอเวอเรสต์ว่า สครมาตา (ภาษาสันสกฤต: सगरमाथा หมายถึง มารดาแห่งท้องสมุทร) ส่วนชาวทิเบตขนานนามยอดเขาแห่งนี้ว่า โชโมลังมา (จากภาษาทิเบต: จูมู่หลั่งหม่า (珠穆朗玛) หมายถึง มารดาแห่งสวรรค์) ชื่อยอดเขาเอเวอเรสต์นั้น ตั้งโดย เซอร์แอนดรูว์ วอ นักสำรวจประเทศอินเดียชาวอังกฤษ เพื่อเป็นเกียรติแก่ เซอร์จอร์จ อีฟเรสต์ นักสำรวจประเทศอินเดียรุ่นก่อนหน้า (คำว่า Everest นี้ คนส่วนมากอ่านออกเสียงเป็น เอเวอเรสต์ ขณะที่เซอร์จอร์จอ่านออกเสียงชื่อสกุลของตัวเองว่า อีฟเรสต์) ซึ่งก่อนหน้านั้นนักสำรวจเรียกยอดเขาแห่งนี้เพียงว่า ยอดที่สิบห้า (Peak XV) คนทั่วไปจดจำชื่อเอเวอเรสต์ได้ในฐานะยอดเขาที่สูงที่สุดในโลก แต่สำหรับชาวเชอร์ปา (Sherpa) และนักปีนเขา (climber) บางคนแล้ว ยอดเขาเอเวอเรสต์ไม่ได้เป็นเพียงแค่จุดที่สูงที่สุดบนพื้นโลกเท่านั้น หากยังเป็นจุดหมายสูงสุดในชีวิตพวกเขาด้วย การไปให้ถึงยอดเขาเอเวอเรสต์เป็นเรื่องที่ยากลำบาก แต่เมื่อยอดเขาเอเวอเรสต์ถูกพิชิตได้ นั่นหมายความว่าขีดจำกัดของมนุษยชาติได้เพิ่มขึ้นอีกขั้นหนึ่งแล้ว ที่สุดของความสูง เมื่อปี ค.ศ. 1952 รัฐนาถ สิกทาร์ (Radhanath Sikdar) นักคณิตศาสตร์และนักสำรวจจากเบงกอล (Bengal) เป็นคนแรกที่ประกาศว่าเอเวอเรสต์คือยอดเขาที่สูงที่สุดในโลก จากการคำนวณทางตรีโกณมิติ โดยอาศัยข้อมูลที่วัดด้วยกล้องส่องแนว (theodolite) ในที่ที่ไกลจากยอดเขาไป 150 ไมล์ ณ ประเทศอินเดีย ในวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2548 ทางการจีนได้ส่งคณะเดินทางสำรวจไปที่ยอดเขา เพื่อคำนวณความสูงของยอดเขา ในวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2548 สำนักงานสำรวจและทำแผนที่แห่งชาติจีน ได้ทำการวัดครั้งล่าสุด พบว่ายอดเขาเอเวอเรสต์มีความสูง 8,844.43 เมตร (29,017 ฟุต 2 นิ้ว) และอาจมีการคลาดเคลื่อนจากการวัดเล็กน้อย ในปี ค.ศ. 1956 ยอดเขาเอเวอเรสต์วัดความสูงได้ 29,002 ฟุต ต่อมาในช่วงทศวรรษ 1950 การวัดทำได้แม่นยำขึ้น และให้ความสูง 29,028 ฟุต หรือ 8,848 เมตร ซึ่งตัวเลขนี้ถือเป็นความสูงของยอดเขาเอเวอเรสต์ที่ใช้อ้างถึงโดยทั่วไป และได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการจากรัฐบาลเนปาล อย่างไรก็ดี จากการติดตั้งเครื่องมือที่ยอดเขาของทีมสำรวจสหรัฐอเมริกา ในปี ค.ศ. 1999 และทำการวัดความสูงด้วยจีพีเอส (Global Positioning System) แล้ว พบว่าความสูงที่แท้จริงของยอดเขาเอเวอเรสต์ในขณะนั้นคือ 29,035 ฟุต หรือ 8,850 เมตร ทั้งนี้ยอดเขาเอเวอเรสต์เป็นยอดเขาใหม่ที่เกิดขึ้นเพียงไม่กี่แสนปี จึงยังคงสูงขึ้นเรื่อย ๆ ปีละไม่กี่เซนติเมตร เนื่องจากการที่แผ่นเปลือกโลก (Tectonic plate) ยังคงชนกันอยู่ ยอดเขาเอเวอเรสต์เป็นยอดเขาที่สูงที่สุดเมื่อวัดจากระดับน้ำทะเล แต่ก็ยังกล่าวได้ไม่เต็มปากเต็มคำนักว่ายอดเขาเอเวอเรสต์เป็น ยอดเขาที่สูงที่สุดในโลก เนื่องจากมีอีกสองยอดเขาที่ดูจะสูงกว่ายอดเขาเอเวอเรสต์ เมื่อใช้เกณฑ์การวัดที่ต่างกัน ยอดเขาแรกคือ ยอดเขาเมานาโลอา (Mauna Loa) ในหมู่เกาะฮาวาย ซึ่งถ้าวัดความสูงจากฐานที่จมอยู่ในทะเลแล้วจะพบว่ายอดเขานี้สูงกว่า 9 กิโลเมตร เลยทีเดียว แต่เมื่อวัดความสูงจากระดับน้ำทะเล ยอดเขาเมานาโลอาจะสูงเพียง 13,680 ฟุต หรือ 4,170 เมตรเท่านั้น อีกยอดเขาหนึ่งคือ ยอดเขาชิมโบราโซ (Mount Chimborazo) ในประเทศเอกวาดอร์ ที่ถ้าวัดจากจุดศูนย์กลางโลกแล้วจะสูงกว่ายอดเขาเอเวอเรสต์ 2,150 เมตร ทั้งนี้เพราะโลกมีลักษณะป่องตรงกลาง แต่เมื่อวัดความสูงจากระดับน้ำทะเล ยอดเขาชิมโบราโซมีความสูง 6,272 เมตร การพิชิตยอดเขา ประวัติการเดินทางขึ้นสู่ยอดเขาเอเวอเรสต์เริ่มขึ้นในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ในปี ค.ศ. 1921 คณะเดินทาง (expedition) จากอังกฤษคณะแรกได้เดินทางมาเพื่อสำรวจหาเส้นทางการข้ามธารน้ำแข็งรงบุก (Rongbuk Glacier) โดยเดินทางขึ้นเขาจากจีนทิเบตทางทิศเหนือ เนื่องจากในขณะนั้น เนปาล ทางทิศใต้ยังคงปิดประเทศอยู่ ในปี ค.ศ. 1922 นักปีนเขาชาวเชอร์ปาเจ็ดคนเสียชีวิตจากหิมะถล่ม (avalanche) นับเป็นครั้งแรกของการเสียชีวิตบนยอดเขาเอเวอเรสต์ที่ถูกบันทึกไว้ ในปีเดียวกันนี้ คณะเดินทางจากอังกฤษคณะที่สองได้ไต่ขึ้นสู่ระดับความสูง 8321 เมตร ในปี ค.ศ. 1924 คณะเดินทางจากอังกฤษคณะที่สามเดินทางเข้าใกล้ยอดเขาเอเวอเรสต์ จอร์จ มัลลอรี (George Mallory) และ แอนดรู เออร์ไวน์ (Andrew Irvine) ตัดสินใจเดินทางขึ้นสู่ยอดเขา การเดินทางของเขาทั้งสองในครั้งนี้เป็นการเดินทางที่ไม่มีวันหวนกลับ วันที่ 8 มิถุนายน เวลา 12.50 น. นักเดินทางคนอื่น ๆ เห็นทั้งสองอยู่ไม่ไกลจากยอดเขา จากนั้นมีเมฆลอยมาปกคลุม และไม่มีใครเห็นทั้งสองคนนี้อีกเลย ในปี ค.ศ. 1979 หวังฮงเป่า (Wang Hongbao) นักปีนเขาชาวจีนบอกกับเพื่อนร่วมทางว่าเขาพบศพศพหนึ่งในปี ค.ศ. 1975 และนั่นน่าจะเป็นศพของเออร์ไวน์ แต่โชคไม่ดีที่หวังฮงเป่าตกเขาเสียชีวิตไปก่อนที่จะได้บอกอะไรเพิ่มเติม ในปี ค.ศ. 1999 คณะเดินทางวิจัยมัลลอรี-เออร์ไวน์ (Mallory and Irvine Research Expedition) ได้พบศพของมัลลอรีใกล้แคมป์จีนเก่า ส่วนศพของเออร์ไวน์นั้น แม้จะมีการค้นหาอย่างหนักหน่วงในปี ค.ศ. 2004 แต่ก็ยังไม่พบ เป็นที่ถกเถียงกันในหมู่นักปีนเขาว่ามัลลอรีและเออร์ไวน์ได้พิชิตยอดเขาเอเวอเรสต์แล้วหรือไม่ นักปีนเขาส่วนใหญ่ไม่เชื่อว่ามัลลอรีและเออร์ไวน์ได้ไปถึงยอดเขาเอเวอเรสต์ เนื่องจากไม่มีหลักฐานว่าทั้งคู่ได้ไปถึงหินขั้นที่สอง (การไปถึงยอดเขาเอเวอเรสต์จากทางด้านเหนือต้องผ่านหินสามขั้น) แต่นักปีนเขาทั้งหลายเชื่อว่าถ้าทั้งคู่ผ่านตรงนี้ไปได้ การไปถึงยอดเขาก็ไม่ใช่เรื่องลำบาก เพราะไม่มีอุปสรรคใหญ่ใดๆ อีกแล้ว ในระยะแรก การเดินทางขึ้นสู่ยอดเขาใช้เส้นทางด้านเหนือจากดินแดนจีนทิเบต แต่เส้นทางนี้ได้ปิดตัวลงในปี ค.ศ. 1950 หลังจากประเทศจีนเข้ายึดครองทิเบต ในขณะที่ประเทศเนปาล ได้เริ่มเปิดประเทศให้คนภายนอกเดินทางเข้าประเทศได้ในปี ค.ศ. 1949 ในปี ค.ศ. 1951 คณะเดินทางจากอังกฤษเดินทางเข้าสู่ประเทศเนปาลเพื่อสำรวจเส้นทางปีนเขาเส้นใหม่ที่อยู่ด้านใต้ของเทือกเขา ในปี ค.ศ. 1952 คณะเดินทางจากประเทศสวิตเซอร์แลนด์ พยายามขึ้นสู่ยอดเขาจากทางด้านใต้ โดยอาศัยข้อมูลของคณะเดินทางจากอังกฤษ ซึ่งทีมของ เรย์มอนด์ แลมเบิร์ต (Raymond Lambert) และ เทนซิง นอร์เก เกือบจะขึ้นสู่ยอดเขาได้ แต่ต้องถอยกลับเสียก่อนขณะที่เหลือระยะทางอีก 200 เมตรเท่านั้น ในฤดูใบไม้ร่วงปีเดียวกัน คณะเดินทางจากสวิสได้พยายามอีกครั้ง แต่ก็ไต่ได้ในระดับที่ต่ำกว่าเดิม ในปี ค.ศ. 1953 คณะเดินทางจากอังกฤษนำทีมโดย จอห์น ฮันต์ (John Hunt) ได้กลับมาที่ประเทศเนปาล และพยายามขึ้นสู่ยอดเขาเอเวอเรสต์อีกครั้ง เมื่อคณะเดินทางไต่ขึ้นใกล้ยอดเขา จอห์น ฮันต์ ได้เลือกนักปีนเขาหนึ่งคู่ให้ไต่ขึ้นไปสู่ยอดเขา แต่นักปีนเขาคู่นี้อ่อนแรงเสียก่อน และไม่สามารถขึ้นไปสู่ยอดเขาได้ ในวันถัดมา จอห์น ฮันต์ เลือกนักปีนเขาอีกคู่หนึ่งคือ เอดมันด์ ฮิลลารี ชาวนิวซีแลนด์ และ เทียนซิง นอร์เก ชาวเชอร์ปาร์ นักปีนเขาคู่นี้เองที่พิชิตยอดเขาเอเวอเรสต์ลงได้เป็นครั้งแรก เมื่อเวลา 11.30 น. ตามเวลาท้องถิ่น ของวันที่ 29 พฤษภาคม ค.ศ. 1953 ที่ยอดเขาทั้งสองได้หยุดพักถ่ายรูป รวมทั้งฝังลูกอมและไม้กางเขนเล็ก ๆ ไว้ในหิมะก่อนจะเดินทางกลับ ข่าวความสำเร็จของคณะเดินทางไปถึงลอนดอน ในเช้าวันที่สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2ขึ้นครองราชย์ และหลังจากที่ เอ็ดมันด์ ฮิลลารี และ จอห์น ฮันต์ กลับมายังกาฐมัณฑุ ทั้งสองก็ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นอัศวิน เพื่อเป็นเกียรติแก่ความพยายามและความสำเร็จในครั้งนี้ แม้ยอดเขาเอเวอเรสต์จะถูกพิชิตลงได้อย่างเป็นทางการ แต่มนต์ขลังของยอดเขาแห่งนี้ก็ใช่ว่าจะหมดไป นักปีนเขาทั้งหลายทั่วทุกสารทิศจากทุกมุมโลกต่างก็อยากพิชิตยอดเขาเอเวอเรสต์ให้ได้ซักครั้งในชีวิต นับตั้งแต่ปี ค.ศ. 1953 เป็นต้นมา ความพยายามในการขึ้นไปสู่ยอดเขาเอเวอเรสต์ครั้งสำคัญๆ มีดังนี้ ในปี ค.ศ. 1960 วันที่ 25 พฤษภาคม นักปีนเขาชาวจีนสามารถขึ้นถึงยอดเขาเอเวอเรสต์ได้โดยใช้เส้นทางด้านเหนือ ในปี ค.ศ. 1963 วันที่ 22 พฤษภาคม ทอม ฮอร์นเบียน และวิลลี อันโซลด์ ชาวอเมริกัน ขึ้นถึงยอดเขาโดยใช้เส้นทางด้านทิศตะวันตก ค้างคืนที่ระดับความสูง 8,400 เมตร และเดินทางกลับตามเส้นทางด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ ในปี ค.ศ. 1965 วันที่ 20 พฤษภาคม นาวาง กมบุ (Nawang Gombu) ชาวเชอร์ปา เป็นคนแรกที่พิชิตยอดเขาเอเวอเรสต์ได้สองครั้ง ในปี ค.ศ. 1975 วันที่ 16 พฤษภาคม จุนโกะ ตาเบอิ (Nawang Gombu) ชาวญี่ปุ่น เป็นผู้หญิงคนแรกที่ได้สัมผัสยอดเขาเอเวอเรสต์ ในปี ค.ศ. 1978 ไรน์โฮลด์ เมสเนอร์ (Reinhold Messner) (Reinhold Messner) ชาวอิตาลี และ ปีเตอร์ ฮาเบเลอร์ (Peter Habeler) (Peter Habeler) ชาวออสเตรีย เป็นสองคนแรกที่ขึ้นสู่ยอดเขาเอเวอเรสต์ได้โดยไม่ใช้ถังออกซิเจน (oxygen tank) ในปี ค.ศ. 1980 ไรน์โฮลด์ เมสเนอร์ (Reinhold Messner) เป็นมนุษย์คนแรกที่ขึ้นสู่ยอดเอเวอเรสต์เพียงลำพัง โดยไม่ใช้ถังออกซิเจนสำรอง ในฤดูกาลปีนเขาปี ค.ศ. 1996 มีผู้เสียชีวิตจากการปีนยอดเขาเอเวอเรสต์ทั้งหมด 15 คน นับว่าเป็นปีที่มีผู้เสียชีวิตจากการปีนเขามากที่สุด โดยในวันที่ 10 พฤษภาคม ได้เกิดพายุขึ้นและคร่าชีวิตนักปีนเขาไปทั้งหมด 8 คน ในจำนวนนี้รวมถึง ร็อบ ฮอลล์ (Rob Hall) และ สก็อต ฟิชเชอร์ (Scott Fischer) สองนักปีนเขาผู้มากประสบการณ์ผู้ถูกจ้างให้นำทางคณะสำรวจ อย่างไรก็ตาม สองผู้รอดชีวิตจากเหตุการณ์ครั้งนี้ คือ จอน คราเคอร์ (Jon Krakauer) และ เบค เวเธอร์ส (Beck Weathers) ได้กลับมาเขียนหนังสือเล่าประสบการณ์เฉียดตายในครั้งนั้น โดย จอน คราเคอร์ เขียนหนังสือ Into Thin Air และกลายเป็นหนังสือขายดี (bestseller) ในเวลาต่อมา ส่วน เบค เวเธอร์ส ออกหนังสือชื่อ Left for dead ซึ่งเหตุการณ์ในครั้งนี้ได้ถูกยูนิเวอร์แซล พิคเจอร์นำกลับมาสร้างเป็นภาพยนตร์ในชื่อ เอเวอเรสต์ ไต่ฟ้าท้านรก ซึ่งออกฉายในปี ค.ศ. 2015 ในปีเดียวกันนั้นเองที่ เดวิด เบรเชียร์ส นักปีนเขาและนักถ่ายทำภาพยนตร์ (filmmaker) ได้ถ่ายทำภาพยนตร์ไอแมกซ์ที่ยอดเขาเอเวอเรสต์ โดยคณะถ่ายทำของเบรเชียร์สอยู่ที่นั่นหลายสัปดาห์และมีโอกาสพบผู้รอดชีวิตจากเหตุการณ์ 10 พฤษภาคม รวมถึงซากศพของร็อบ ฮอลล์ นอกจากนี้ คณะของเบรเชียร์สยังมี จัมลิง เทนซิง นอร์เกย์ (Jamling Tenzing Norgay) ซึ่งเป็นลูกชายของ เทนซิง นอร์เกย์ และสามารถพิชิตยอดเขาเอเวอเรสต์ได้พร้อมคณะของเบรเชียร์ส เจริญรอยตามผู้เป็นพ่อ ในปี ค.ศ. 2001 วันที่ 25 พฤษภาคม เอริก ไวเฮนเมเยอร์ ชาวสหรัฐ เป็นคนตาบอดคนแรกที่พิชิตยอดเขาเอเวอเรสต์ได้ ในปี ค.ศ. 2013 วันที่ 23 พฤษภาคม ยูจิอิโระ มิอุระ ชาวญี่ปุ่น วัย 80 ปี เป็นผู้ชายที่มีอายุมากที่สุดในการพิชิตยอดเขาเอเวอเรสต์ เมื่อจบฤดูกาลปีนเขาปี ค.ศ. 2001 มีผู้พิชิตยอดเขาเอเวอเรสต์ได้แล้วทั้งหมด 1491 คน และมีผู้เสียชีวิตจากการปีนเขาทั้งหมด 172 คน กล่าวได้ว่าที่ยอดเขาเอเวอเรสต์แห่งนี้เป็นที่ที่มีทั้งชีวิตและความตาย ความสำเร็จและความล้มเหลว อย่างไรก็ตาม ยอดเขาเอเวอเรสต์ก็ยังคงเป็นสถานที่ที่ท้าทายนักปีนเขาต่อไป คนไทยที่สามารถพิชิตยอดเขาเอเวอร์เรสต์สำเร็จเป็นคนแรกคือ วิทิตนันท์ โรจนพานิช ซึ่งสามารถพิชิตยอดเขาได้เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 เวลา 8:00 น. ตามเวลาท้องถิ่นเนปาล ร่วมกับนักปีนเขาชาวเวียดนาม 3 คนจากรายการเรียลลิตี้โชว์ "Conquering Mount Everest 2008" ของสถานีโทรทัศน์วีทีวี ประเทศเวียดนาม (ได้แก่ Phan Thanh Nhien, Bui Van Neogi, Nguyen Mau Linh) [2][3][4] ความเชื่อ ก่อนปีนยอดเขาเอเวอเรสต์ ชาวเนปาลจะจัดพิธีบวงสรวงเทพยดาแห่งขุนเขา ซึ่งเป็นการขอขมาและบูชาเทพธิดา "สักการะมาถา" ซึ่งเป็นชื่อของยอดเขาเอเวอเรสต์ แปลว่า พระแม่ผู้เป็นเจ้า [5] อ้างอิง ดูเพิ่ม อุทยานแห่งชาติสครมาถา เทือกเขาหิมาลัย ภูเขาไฟโอโคสเดลซาลาโด อเวเอรเสต์ อเวเอรเสต์ หมวดหมู่:ประเทศเนปาล หมวดหมู่:จุดที่สุดในโลก หมวดหมู่:เทือกเขาหิมาลัย
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A2%E0%B8%AD%E0%B8%94%E0%B9%80%E0%B8%82%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%A7%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B9%8C
{ "plaintext_start_byte": [ 1, 175, 811, 1084, 1118, 1173, 1285, 1332, 1400 ], "plaintext_end_byte": [ 165, 810, 1072, 1108, 1160, 1276, 1307, 1398, 1448 ] }
Kapan Makoto Haruno lahir ?
Mao Akiyama
indonesian
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
Mao Akiyama(秋山眞緒,Akiyama Mao, Template:Lahirmati) adalah penyanyi dan idola Jepang di bawah Hello Project. Ia adalah anggota kelompok J-pop Tsubaki Factory. Biografi Pada tanggal 1 April 2015, Akiyama bergabung dengan Hello Pro Kenshuusei, setelah gagal dalam audisi Morning Musume 2014. Ia secara resmi diperkenalkan dan tampil dalam konser Hello Pro Kenshuusei Happyoukai 2015 ~ Haru no Koukai Jitsuryoku Shindan Test ~ pada 4 Mei 2015. Pada tanggal 13 Agustus 2016, di acara fanclub Tsubaki Factory diumumkan bahwa Akiyama dipilih sebagai anggota baru bersama Onoda Saori dan Mizuho Ono. Penampilan pertamanya sebagai anggota Tsubaki Factory digelar pada 4 September dalam tur konser Hello! Project Kenshuusei yang bertajuk ‘Hello! Project Kenshuusei Happyoukai 2016 9-gatsu ~SINGING!~’[1][2]. Pada tanggal 25 Juli 2018, duo komedian Joujou Gundan merilis singel debut mereka "Nakama", yang menampilkan Akiyama di lagu side B "Sunao ni Narenai Sakuranbo" sebagai anggota kelompok fiktif Yamato Nadeshiko Semicolon dengan Suzuki Keita dan Niinuma Kisora. TV Program [2015–] The Girls Live Internet [2016–] Hello! Station (ハロ!ステ) Musik video [2014] Miyagawa Haruno - "NIPPON Soran Hanafubuki" (NIPPONソーラン花吹雪) (sebagai penari latar) Majalah [2017.01] VDC Magazine Referensi Pranala luar (in Japanese) (in Japanese) di YouTube di Twitter di Facebook Kategori:Idola Jepang Kategori:Penyanyi Jepang
https://id.wikipedia.org/wiki/Mao%20Akiyama
{ "plaintext_start_byte": [ 1, 714, 2444, 3959, 6594, 7971, 9353, 10791, 11826, 13354, 14382, 17196, 19008, 20419, 21272, 23533, 24758, 26006, 26773, 27289, 27914, 28911, 30657, 32758, 34137, 35115, 35800, 36733, 37897, 39706, 40683, 43556, 47141, 48394, 49402, 51595, 53276, 53895, 56118, 57071, 57987, 58783, 59108, 59207, 59315, 59465, 59769, 59946, 60080, 60182, 60358, 60447, 60707, 62065, 62224, 62537, 63226, 64938, 65544, 65823, 66218, 67154, 67554, 69818, 70203, 70369, 70649, 71253, 71836, 72423, 74542, 74713, 75029, 75672, 76255, 76903, 79071, 80361 ], "plaintext_end_byte": [ 713, 2279, 3958, 6593, 7858, 9352, 10790, 11764, 13353, 14375, 17195, 19001, 20418, 21158, 23528, 24757, 26005, 26772, 27288, 27782, 28910, 30652, 32757, 34136, 35114, 35799, 36732, 37896, 39705, 40621, 43555, 47140, 48393, 49401, 51320, 53223, 53836, 56042, 56981, 57882, 58782, 59038, 59206, 59314, 59464, 59768, 59945, 60079, 60181, 60357, 60446, 60706, 62020, 62223, 62536, 63220, 64936, 65428, 65822, 66217, 67153, 67549, 69817, 70136, 70368, 70648, 71252, 71835, 72350, 74541, 74712, 75028, 75671, 76254, 76772, 79070, 80239, 81274 ] }
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เปิดสอนกี่สาขาวิชา?
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
thai
{ "passage_answer_candidate_index": [ 1 ], "minimal_answers_start_byte": [ 1614 ], "minimal_answers_end_byte": [ 1617 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (English: Mahasarakham University, อักษรย่อ: มมส - MSU) ตั้งอยู่ในจังหวัดมหาสารคาม ก่อกำเนิดจากวิทยาเขตของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2517 และได้รับการยกระดับเป็นมหาวิทยาลัยมหาสารคาม เมื่อปี พ.ศ. 2537 [1] นับเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐแห่งที่ 22 ของประเทศไทย ปัจจุบัน มหาวิทยาลัยมหาสารคามมีศูนย์กลางบริหารงานอยู่ที่เขตพื้นที่ขามเรียง ตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม เขตพื้นที่ในเมือง ตำบลตลาด อำเภอเมือง มหาสารคาม และเขตพื้นที่นาสีนวน ที่ตั้งของ คณะเทคโนโลยี คณะสัตวแพทยศาสตร์ อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม เปิดการสอนระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก 177 สาขาวิชา [2]:5 ใน 20 คณะหรือเทียบเท่า [2]:69 และขยายโอกาสทางการศึกษาโดยจัดโครงการศึกษาที่ จังหวัดอุบลราชธานี และจังหวัดอุดรธานี [2]:7 นอกจากนี้ยังมีการจัดการเรียนการสอนขั้นพื้นฐาน คือ โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ฝ่ายประถมและฝ่ายมัธยม [2]:7 ประวัติ มหาวิทยาลัยมหาสารคามกับประวัติศาสตร์ดินแดนอีสาน ดินแดนอีสานได้ปรากฏมีความสัมพันธ์กับรัฐศูนย์กลางของคนไทยที่ลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา มาตามลำดับ ตั้งแต่สมัยอยุธยา กรุงธนบุรี และกรุงรัตนโกสินทร์ โดยภายหลังที่เมืองสุวรรณภูมิแยกจากการขึ้นตรงต่อจำปาศักดิ์มาขึ้นกับอยุธยา ซึ่งหัวเมืองต่าง ๆ ในอีสานต่างขึ้นกับสุวรรณภูมิต่อหนึ่ง[3] ภายหลังได้เปลี่ยนมาขึ้นกับโคราช [4] และต่อมาจึงได้ให้ทุกหัวเมืองของอีสานขึ้นกับกรุงเทพฯ หลังจากเกิดกรณีเจ้าอนุวงศ์ (พ.ศ. 2369-2371)[5] แต่ความสัมพันธ์ของหัวเมืองอีสานกับศูนย์กลางของรัฐไทย อยู่ในลักษณะเมืองขึ้นที่เพียงส่งส่วยบรรณาการและป้องกันภัยจากญวนเท่านั้น กระทั่งความสำคัญของดินแดนและหัวเมืองอีสานได้ปรากฏชัดเจนในช่วงที่กระแสการล่าอาณานิคมของประเทศตะวันตกที่ทวีความรุนแรงเพิ่มมากขึ้น พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงได้มีการปรับเปลี่ยนรูปแบบการปกครองต่อหัวเมืองแถบนี้ใหม่ รวมทั้งการปฏิรูปการศึกษา ทั้งนี้เพื่อให้คนในรัฐสยามสามารถอ่าน เขียน พูดและเรียนมาตรฐานความรู้อย่างเดียวกัน เพื่อสร้างความเป็น ‘รัฐชาติ’ (Nation State) ขึ้นมา ครั้นยุคจากการล่าอาณานิคมทางดินแดนสิ้นสุดลง ภายหลังสงครามโลกครั้งที่สองโลกได้แบ่งขั้วการเมืองออกไปอีก ประเทศไทยได้มีการปรับตัวเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาอันเกิดจากทั้งปัจจัยภายในและภายนอก แผนพัฒนาประเทศทั้งทางการและไม่ทางการได้ทะยอยออกมาใช้อย่างต่อเนื่อง สิ่งหนึ่งที่รัฐบาลตระหนักถึงและเข้าใจว่าการพัฒนาประเทศนั้น เครื่องมือที่สำคัญคือคน ซึ่งถือเป็นทรัพยากรที่สำคัญ ดังนั้นปัจจัยที่นำมาพัฒนาคนที่สำคัญคือ การศึกษา จึงเป็นการลงทุนที่เร่งด่วน รัฐบาลทุกยุคได้ให้ความสำคัญมาอย่างต่อเนื่องตามสถานการณ์และความสนใจของผู้นำในช่วงต่าง ๆ เมื่อพิจารณาจากบริบททางประวัติศาสตร์มหาวิทยามหาสารคามนั้นไม่ได้ยืนหยัดอยู่เพียงลำพัง แต่ได้มีปฏิสัมพันธ์เชื่อมโยงกับชุมชนและสังคมตลอดช่วงเวลา ภาพของมหาวิทยาลัยในช่วงต่างๆ จึงสามารถสื่อสะท้อนความคิด โลกทัศน์ ชีวทัศน์ของคนในแต่ละช่วงเวลาได้พอสมควร รวมทั้งมหาวิทยาลัยยังเป็นผลผลิตของท้องถิ่นและชุมชน ซึ่งได้มีการสร้างสมมาหลายช่วงอายุคน โดยได้ตกผลึกจากการสั่งสมของสิ่งที่เรียกว่า ‘ตัวตน’ และได้เป็นลักษณะเฉพาะของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม โรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูงถนนประสานมิตร แรกเริ่มก่อนที่จะมีการก่อตั้งโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูงนั้น วงการศึกษาของไทยประสบปัญหาในความล้าหลังของการศึกษาประชาชนส่วนใหญ่ยังมีมาตรฐานการศึกษาอยู่ในเกณฑ์ต่ำ โดยเฉพาะบุคคลที่จะทำหน้าที่เป็นผู้ประสิทธิ์ประสาทความรู้นั้นยังมีข้อจำกัดหลายประการ[6] และยังประสบปัญหาอื่นอยู่เนืองๆ โดยเฉพาะพื้นที่ตั้งโรงเรียน ซึ่งต้องประสบกับการย้ายที่ตั้งอยู่เสมอ เช่น ในปี พ.ศ. 2484 เมื่อรัฐบาลได้สถาปนากระทรวงอุตสาหกรรม[7] ใช้พื้นที่ตั้งของโรงเรียนแห่งเดิม จึงจำเป็นต้องย้ายสถานที่ตั้งมาที่ใหม่[8] ภายหลังได้มีผู้ที่ตระหนักถึงความสำคัญของการศึกษาท่านหนึ่งจึงได้พยายามแสวงหาสถานที่ที่เหมาะสมเพื่อก่อตั้งกิจการวิชาครู ให้เป็นหลักฐานมั่นคงสืบไป คือ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ซึ่งมีความกังวลต่อสภาพการณ์ดังกล่าว จนสามารถมาได้พื้นที่บริเวณถนนประสานมิตร ริมคลองแสนแสบ[9] ซึ่งแต่เดิมพื้นที่ดังกล่าวนั้นเคยใช้เป็นฟาร์มเลี้ยงโค เพราะในระหว่างสงครามไม่มีนมเนยเข้ามาจากต่างประเทศ ท่านจึงได้ทำหนังสือราชการขอซื้อที่จากกระทรวงเกษตรทันที ในราคาวาละ 38 บาท รวมทั้งขอซื้อจากเจ้าของรายอื่นใกล้เคียงเพิ่มเติม[8][10][11] จากนั้นจึงได้มีการก่อสร้างอาคารและจัดให้มีการประชุมกัน ในวันที่ 2 พฤษภาคม 2492 เพื่อกำหนดนัดหมายทำความเข้าใจ เรื่องคำสั่งเปิด โรงเรียน[8] และแต่งตั้งคณะกรรมการและระเบียบ ลงวันที่ 28 เมษายน 2492 จึงได้กำหนดวันดังกล่าวเป็นวันก่อตั้งโรงเรียน และมีการพิจารณาตั้งชื่อชั่วคราวว่า โรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง ที่ถนนประสานมิตร อำเภอพระโขนง จังหวัดพระนคร[9][10][11] วิทยาลัยวิชาการศึกษา ต่อมาวงการศึกษาได้ประสบปัญหาเข้ามาอีกทั้งภาวะการขาดแคลนครูเป็นอันมากและวุฒิการศึกาษาครูสูงที่สุดคือ วุฒิ ป.ม.(ประกาศนียบัตรประโยคครูมัธยม) ซึ่งเทียบเท่ากับอนุปริญญาเท่านั้น ทำให้เกิดความล้าหลังในอาชีพครู[12] อีกทั้งครู ป.ม. บางคนเมื่อศึกษาเพิ่มเติมสูงขึ้นได้ปริญญาทางด้านอื่นแล้วต่างลาออกไปประกอบอาชีพใหม่ที่เข้าใจว่ามีความก้าวหน้ามากกว่า ผู้บริหารในวงการศึกษาจึงได้มีการปรึกษาหารือและดำเนินการเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวมาตามลำดับ แต่ความเข้าใจในเวลานั้นของผู้เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะบุคคลในพรรครัฐบาล จึงต้องใช้ความพยามยามอย่างมาก ดร. สาโรช บัวศรี เป็นบุคคลที่ได้รับมอบหมายให้เข้าชี้แจงให้คณะรัฐบาลเข้าใจถึงเหตุและผลที่จะดำเนินการและสิ่งที่เกิดขึ้น หากให้สามารถเปิดสอนครูถึงระดับปริญญา และสามารถชี้แจงจนเข้าใจร่วมกันได้ ซึ่งในที่สุดที่ประชุมจึงได้มีมติยอมรับ และในที่สุดก็ผ่านพระราชบัญญัติวิทยาลัยวิชาการศึกษาได้ในปี พ.ศ. 2497 [13] แต่กว่าที่จะได้มีการยอมรับนั้นค่อนข้างพบอุปสรรคพอสมควร “...ตอนนั้นในหมู่ประชาชนความคิดที่ว่าจะให้ครูเรียนถึงปริญญายังไม่มี ดังนั้นการเสนอให้ครูมีการศึกษาถึงระดับปริญญาตรีเป็นของที่แปลกมาก อีกประการหนึ่งนั้นจะให้สถาบันการศึกษาระดับวิทยาลัยประสาทปริญญานี้ยิ่งไม่เข้าใจใหญ่ ฉะนั้นพอกฎหมายไปถึงพรรคเสรีมนังคศิลาแล้ว ผมก็ต้องไปชี้แจงหนักหน่วงมาก เพราะท่านผู้แทนสมัยโน้นเขาไม่เข้าใจเลย เป็นวิทยาลัยอะไรให้ปริญญา? เป็นครู, เป็นศึกษาธิการอำเภอจะเอาปริญญาเชียวหรือ? ผมก็ต้องชี้แจงมากมาย… …แต่พอมาถึงประเด็นที่ว่า วิทยาลัยจะประสาทปริญญาได้นี่ไม่เคยเห็นมีแต่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยกับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เท่านั้น เป็นแค่วิทยาลัยจะมาประสาทปริญญาไม่เห็นด้วย เป็นไปไม่ได้ ผมก็ออกไปชี้แจงอีก…แต่เขาก็ไม่ฟังเสียง เป็นวิทยาลัยจะมาประสาทปริญญาได้อย่างไร ตอนนั้นผมก็หนักใจมาก แต่ก็กัดฟันชี้แจงต่อไปอีก แล้วก็เป็นการบังเอิญมีรัฐมนตรีท่านหนึ่งซึ่งอยู่ในที่ประชุมและผมทราบลูกของท่านเรียนอยู่ที่วิทยาลัยแห่งหนึ่งในรัฐแคลิฟอร์เนีย กำลังทำปริญญาเอกด้วย ทำไมทำได้ล่ะ เขาจึงค่อยเงียบเสียงลง…”—ศาสตราจารย์ ดร. สาโรช บัวศรี, ปราชญ์ผู้ทรงศีล พ.ศ. 2531 อย่างไรก็ตามในที่สุดก็สามารถตราพระราชบัญญัติวิทยาลัยวิชาการศึกษาได้สำเร็จ โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯทรงลงพระปรมาภิไธย เมื่อวันที่ 16 กันยายน 2497[12] ในระหว่างนั้น อาจารย์บุญถิ่น อัตถากร อธิบดีกรมการฝึกหัดครู (พ.ศ. 2500 –2513) และเป็นคณะกรรมการร่วมของโครงการพัฒนาการศึกษาด้วย ซึ่งถือเป็นบุคคลที่ให้ความสำคัญกับงานฝึกหัดครูอย่างมาก จากแนวคิดในการดำเนินการขยายการฝึกหัดครูระดับปริญญาไปสู่ส่วนภูมิภาคนั้น จึงได้มีการขยายวิทยาลัยวิชาการศึกษา ซึ่งขณะนั้นยังสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ และมีความคล้ายคลึงทั้งในที่มา จุดประสงค์และการดำเนินการเพื่อผลิตบุคลากรวิชาชีพครู เหมือนกับกรมการฝึกหัดครู โดยแนวคิดของอาจารย์บุญถิ่น อัตถากรนั้น คือ[14][15] “…ต้องการใช้การศึกษาพัฒนาชุมชนในชนบท โดยต้องรีบผลิตครูที่มีคุณภาพและจำนวนมากพอเพียงออกไปเป็นผู้นำ โดยการศึกษาฝึกหัดครูจะต้องเป็นขั้นๆโดยลำดับจนถึงขั้นปริญญา ขณะเดียวกันก็ค่อยลดการผลิตครูระดับประกาศนียบัตรลงจนเลิกไปในที่สุด และผลิตครูขั้นปริญญาเพิ่มขึ้น และเมื่อถึงโอกาสอันสมควร, สถานศึกษาฝึกหัดครู สถานศึกษาอาชีวศึกษาและสถาบันขั้นปริญญาต่างๆ ซึ่งอยู่ในจังหวัดเดียวกันและจังหวัดใกล้เคียง ก็จะรวมกันเป็นมหาวิทยาลัยภูมิภาค…”—อาจารย์บุญถิ่น อัตถากร อดีตอธิบดีกรมการฝึกหัดครู (พ.ศ. 2500 –2513) หลังจากนั้นจึงได้มีการขยายวิทยาเขตไปสู่ภาคต่าง ๆ ทุกภาค โดยได้เปิดสอนแห่งเดียวในแต่ละภาค คือ ภาคเหนือเปิดที่พิษณุโลก (25 มกราคม 2510) ภาคใต้ที่สงขลา (1 ตุลาคม 2511) ภาคตะวันออกที่ชลบุรี (8 กรกฎาคม 2498) ภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มหาสารคาม และกรุงเทพมหานคร ที่บางเขน (27 มีนาคม 2512)[9] วิทยาลัยวิชาการศึกษา วิทยาเขตมหาสารคาม บุคคลที่มีคุณูปการต่อวงการศึกษาไทยท่านหนึ่ง คือ อาจารย์บุญถิ่น อัตถากร อดีตอธิบดีกรมการฝึกหัดครู (พ.ศ. 2500 - 2513) อีกทั้งมีภูมิลำเนากำเนิดอยู่ที่จังหวัดมหาสารคาม ท่านได้มีแนวคิดเกี่ยวกับการศึกษาในสมัยนั้น เรื่องความต้องการใช้การศึกษาช่วยพัฒนาชุมชนในชนบท จึงต้องรีบผลิตครูที่มีคุณภาพและจำนวนมากพอเพียงออกไปเป็นผู้นำ โดยการศึกษาฝึกหัดครูจะต้องเป็นขั้นๆ โดยลำดับจนถึงขั้นปริญญา ขณะเดียวกันก็ค่อยลดการผลิตครูระดับประกาศนียบัตรลงจนเลิกไปในที่สุด และผลิตครูขั้นปริญญาเพิ่มขึ้นๆ และเมื่อถึงโอกาสอันสมควร สถานศึกษาฝึกหัดครู สถานศึกษาอาชีวศึกษา และสถาบันขั้นปริญญาต่าง ๆ ซึ่งอยู่ในจังหวัดเดียวกันและจังหวัดใกล้เคียง ก็จะรวมกันเป็นมหาวิทยาลัยภูมิภาค ทั้งนี้อาจารย์บุญถิ่น ได้มีแนวคิดและเหตุผลที่เลือกจังหวัดมหาสารคามให้เป็นที่ตั้งของวิทยาลัย “ครูปริญญา” ที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือนั้นว่า[16] “…ทางภาคเหนือนั้น เดิมเราตั้งใจจะเปิดที่เชียงใหม่ก่อน แต่เมื่อมีมหาวิทยาลัยตั้งขึ้นในระยะที่เรากำลังดำเนินการอยู่ จึงเปิดที่พิษณุโลก ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือนั้นขั้นแรกเตรียมจะเปิดที่อุบลหรืออุดรธานี แต่ในระยะนั้นแถบชายแดนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือไม่ค่อยเรียบร้อยจึงเปิดที่มหาสารคาม ในภาคใต้และภาคกลางก็จะเปิดหลายแห่ง แต่เนื่องจากกำลังคนมีจำกัด จึงเปิดเพียงสองแห่งไปตามกำลังคนที่มีอยู่ในขณะนั้น คือที่สงขลาและบางเขน…” ในช่วงระยะแรกของการก่อตั้งวิทยาลัยวิชาการศึกษา มหาสารคามนั้นต้องประสบปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงานจากความไม่พร้อมในด้านอาคารสถานที่ บุคลากร และอุปกรณ์ประกอบการเรียนการสอน จึงต้องอาศัยวิทยาลัยครูมหาสารคาม (มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ในปัจจุบัน) ในเบื้องต้นเกือบทั้งหมด ซึ่งช่วยสนับสนุนและเป็นพี่เลี้ยงในช่วงก่อตั้ง วิทยาลัยวิชาการศึกษาอื่นที่ไปตั้งในแต่ละภูมิภาคต่างก็ประสบในทำนองเดียวกันและช่วยเหลือกันในการแก้ปัญหาดังกล่าว หลักสูตรที่เปิดสอนในปีการศึกษาแรก พ.ศ. 2511 มี 2 วิชาเอก คือ วิชาเอกภาษาอังกฤษและชีววิทยา โดยสามารถเปิดรับนิสิตได้จำนวน 134 คน ซึ่งนิสิตที่มาเรียนในระยะแรก ปีการศึกษา 2511 – 2515 ได้รับการดเลือกจากผู้สมัครที่มีผลการเรียนดีจากวิทยาลัยครูทั่วประเทศมาศึกษาต่อในหลักสูตรปริญญาตรี 2 ปี ในปีการศึกษา 2512 การก่อสร้างอาคารสถานที่ของวิทยาลัยเสร็จสมบูรณ์และเปิดใช้งาน คือ อาคารเรียน 1, หอสมุด หอศิลป์ โรงอาหาร หอพักชาย และหอพักหญิง จากนั้นวิทยาลัยจึงได้มีการพัฒนามาตามลำดับ ในปี 2514 ได้มีการดำเนินการขอพื้นที่ฝั่งตรงข้ามซึ่งเป็นที่ราชพัสดุของกองทัพอากาศ ซึ่งได้ใช้เป็นสนามแข่งม้าและสนามบินจากนั้นจึงได้มีการก่อสร้างอาคารเรียนและหอพักเพิ่มเติม มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคาม ในวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2517 ได้มีประกาศใช้พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. 2517 ในราชกิจจานุเบกษา [17] ซึงเป็นการรวมวิทยาลัยเขตทั้งหมด เป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และโอนสถานะไปสังกัดทบวงมหาวิทยาลัย และเรียกชื่อมหาวิทยาลัยและชื่อวิทยาเขตตามสถานที่ตั้งของวิทยาเขตต่อท้าย ยกเว้นวิทยาเขตพระนครให้เปลี่ยนเป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ บางเขน ก่อนที่จะได้รับการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยได้นั้น ทางวิทยาลัยวิชาการศึกษาได้เริ่มมีการเคลื่อนไหวมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2512 ทั้งนี้ เมื่อครั้งที่ศาสตราจารย์ ดร. สุดใจ เหล่าสุนทร เข้าดำรงตำแหน่งอธิการวิทยาลัยวิชาการศึกษา และเห็นว่าการบริหารงานของวิทยาลัยนั้นขาดความคล่องตัวอยู่มาก เนื่องด้วยข้อจำกัดหลายประการจะเป็นปัญหาระยะยาวในการขยายผลด้านการศึกษาในอนาคตต่อไป ท่านจึงได้ร่างพระราชบัญญัติเพื่อขอยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยต่อสภาวิทยาลัยวิชาการศึกษา โดยในระหว่างนั้น ศาสตราจารย์ ดร. สุดใจ เหล่าสุนทร|ศาสตราจารย์ ดร. สุดใจ ได้ออกเอกสารที่เรียกว่า 'เอกสารปกขาว' เพื่อชี้แจงหลักการและเหตุผลดังกล่าวแก่ผู้ที่สนใจรับทราบว่า “…เมื่อข้าพเจ้าได้รับตำแหน่งอธิการวิทยาลัยวิชาการศึกษาเมื่อเดือนมกราคม 2512 ได้พบว่าการดำเนินงานของวิทยาลัยวิชาการศึกษาไม่มีความคล่องตัวเป็นอันมาก จึงได้ร่างพ.ร.บ. ยกฐานะวิทยาลัยเป็นมหาวิทยาลัยเสนอต่อประธานสภาวิทยาลัยวิชาการศึกษา เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2512 และรอรับฟังพิจารณาอยู่ 1 ปีเต็ม จนถึงเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2512 จึงได้เสนอร่าง พ.ร.บ. นี้ต่อประธานสภาวิทยาลัยวิชาการอีกครั้งหนึ่ง และเสนอให้เลขาธิการสภาการศึกษาแห่งชาติ เพื่อพิจารณาอีกทางหนึ่ง... ...อาจจะเป็นเพราะวิทยาลัยวิชาการศึกษาเป็น วิทยาลัย ในความหมายของความเข้าใจของบุคคลทั่วไปว่า ไม่ใช่สถานศึกษาชั้นปริญญาในระดับมหาวิทยาลัย ดังที่วิทยาลัยวิชาการศึกษาได้ดำเนินงานอยู่จริง จึงเห็นสมควรที่จะออกเอกสารฉบับนี้ เพื่อสร้างความเข้าใจให้แก่บุคคลที่สนใจในการศึกษาขั้น มหาวิทยาลัย…” เมื่อได้มีการเสนอร่างพระราชบัญญัติต่อไปตามลำดับ โดยเป็นการดำเนินการตามวิธีที่ถูกต้องและขั้นตอนระเบียบแบบแผนของทางราชการ เริ่มตั้งแต่สภาวิทยาลัยวิชาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ สภาการศึกษา สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี จากนั้นเรื่องได้หยุดชะงักไปช่วงหนึ่ง เนื่องจากสถานการณ์ทางการเมืองของประเทศที่ไม่เอื้อในเวลานั้น การดำเนินการจึงได้มายุติโดยการยกฐานะวิทยาลัยวิชาการศึกษาเป็นกรมหนึ่งของกระทรวงศึกษาธิการ ตามประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 216 ลงวันที่ 29 กันยายน 2515 จากการที่วิทยาลัยโดยความร่วมมือทั้งอาจารย์และนิสิตได้พยายามดำเนินการมาตามลำดับอย่างสม่ำเสมอและด้วยความจริงจัง กระทั่งในวันที่ 16 มกราคม 2517 คณะรัฐมนตรีจึงมีมติให้ยกฐานะวิทยาลัยวิชาการศึกษาเป็นมหาวิทยาลัย และได้มีการเสนอร่างพระราชบัญญัติสู่การพิจารณาของสภานิติบัญญัติ กระทั่งมีการประกาศใช้พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. 2517 [17] ทั้งนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ได้ทรงโปรดเกล้าฯพระราชทานชื่อมหาวิทยาลัยให้เป็นมงคลนามและพระราชทานความหมายว่า " มหาวิทยาลัยที่เจริญเป็นศรีสง่าแก่มหานคร " โดย ' วิโรฒ ' มาจาก ' วิรูฒ '(ภาษาสันสกฤต) ' วิรุฬห์ ' (ภาษาบาลี) ซึ่งแปลว่า " เจริญ , งอกงาม " ภายหลังทางวิทยาลัยโดยความร่วมมือทั้งอาจารย์และนิสิต ได้พยายามดำเนินการมาตามลำดับ ทั้งนี้โดยตระหนักจากการพิจารณาองค์ ประกอบความพร้อมในด้านต่าง ๆ ของวิทยาลัยและประโยชน์อันจะเกิดขึ้นต่อ วิทยาลัยและในวงกว้างทางการศึกษาและประเทศชาติต่อไป ทางวิทยาลัย จึงได้มีการชี้แจงเหตุผลและความจำเป็นในการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยได้ดังนี้ วิทยาลัยวิชาการศึกษามีความพร้อมโดยสมบูรณ์ที่จะเติบโต เป็นมหาวิทยาลัย ทั้งนี้ทางวิทยาลัยมีความพร้อมของอุปกรณ์ประกอบการสอน อาจารย์ และอาคารสถานที่เพียงพอที่จะเปิดสอนสาขาอื่นๆได้โดยไม่ต้องใช้งบประมาณเพิ่มขึ้น ความเจริญก้าวหน้าของวิทยาลัยวิชาการศึกษา ความคล่องตัวในการบริหารงาน ความเจริญก้าวหน้าทางวิชาการความหลากหลายทางการศึกษาที่ จะก่อให้เกิดประโยชน์อย่างกว้างขวางในด้านเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ หลังจากที่ได้ยกฐานะแล้ว ทางมหาวิทยาลัยฯได้นำวิธีสอบคัดเลือกนิสิต เข้าศึกษาใน 2 ระดับ คือชั้นปีที่ 1 และ 3 ซึ่งในปีการศึกษานี้มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคามยังคงรับนิสิตภาคปกติที่จบป.กศ. สูงเข้าศึกษาชั้นปีที่ 3 โดยวิธีการสอบคัดเลือกเหมือนเดิม แต่ที่เพิ่มเข้ามาใหม่ คือได้เปิดรับสมัครสอบนิสิตชั้นปีที่ 1 เข้าเรียนหลักสูตรปริญญาตรี 4 ปีเป็นปีแรกโดยใช้ วิธีการสอบผ่านทบวงมหาวิทยาลัย โดยรับทั้งสิ้น 63 คน สำหรับวิชาเอกที่เปิดในปีการศึกษา 2517 มีดังนี้ สาขาวิชาประวัติศาสตร์ ฟิสิกส์ เคมี ภูมิศาสตร์ คณิตศาสตร์ ภาษาไทย สังคมศึกษา ภาษาอังกฤษ ชีววิทยา และการประถมศึกษาซึ่งได้ใช้วิธีการสอบแข่งขันในการคัดเลือกผู้มาเรียนเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน นอกจากนั้นยังได้ยกฐานะหน่วยงานสำคัญขึ้นมา 3 หน่วยงานใน ปีพ.ศ. 2529 พร้อมกับคณะเทคโนโลยี คือ สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน ตามประกาศทบวงมหาวิทยาลัยในราชกิจจานุเบกษา วันที่ 12 พฤศจิกายน 2529 [18], สำนักวิทยบริการ ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษา [19] สิงหาคม 2529 และสถาบันวิจัยรุกขเวช ตามประกาศจัดตั้งในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 7 กันยายน 2536 มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคามได้มีพัฒนาการมาตามลำดับโดยอาศัยเงื่อนไขของเวลาในการสร้างความพร้อมต่าง ๆ กระทั่งสามารถดำเนินการแยกเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศสำเร็จภายใต้ชื่อ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2537 โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯทรงลงพระปรมาภิไธยในพระราชบัญญัติของมหาวิทยาลัย ซึ่งได้มีการประกาศในราชกิจจานุเบกษา [1] นับเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐแห่งที่ 22 ของประเทศไทย สำหรับแนวคิดในการแยกตัวเป็นเอกเทศนั้นได้เริ่มปรากฏขึ้นตั้งแต่ปีพ.ศ. 2527 โดย ดร.ถวิล ลดาวัลย์รองอธิการบดีเวลานั้นได้มีแนวความคิดที่จะรวมสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาหลักๆของจังหวัดมหาสารคามเข้าเป็นมหาวิทยาลัยเดียวกัน แต่แนวคิดดังกล่าวได้ติดขัดปัญหาบางประการจึงไม่สามารถดำเนินการต่อไปได้ เช่น ปัญหาของต้นสังกัดเดิมของแต่ละสถาบัน เป็นต้น ครั้นต่อมาในปี พ.ศ. 2531 รองศาสตราจารย์ ดร. วีระ บุญยกาญจนะเป็นรองอธิการบดีจึงได้มีการเสนอให้แยกออกจากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒอีกครั้ง โดยให้ลักษณะเป็นสถาบันในนามของสถาบันบัณฑิตศึกษาเพื่อพัฒนาชนบท แต่ให้มีสถานภาพเป็นมหาวิทยาลัย หากแต่ไม่อาจดำเนินต่อไปให้สัมฤทธิ์ผลได้เช่นกัน กระทั่งในปี พ.ศ. 2535 เมื่อรองศาสตราจารย์ ดร. จรูญ คูณมีเป็นรองอธิการบดี จึงได้มีสืบสานแนวคิดที่จะแยกตัวออกอีกครั้ง และเริ่มปรากฏผลชัดเจนมากขึ้น ทั้งนี้ประกอบกับในช่วงเวลานั้น นายสุเทพ อัตถากร ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัย ซึ่งได้ให้สนใจและความช่วยเหลืออย่างเต็มที่ในการสนับสนุนแนวคิดที่จะให้มีมหาวิทยาลัยเกิดขึ้นในจังหวัดมหาสารคาม การดำเนินงานจึงได้เริ่มตั้งแต่การแต่งตั้งคณะกรรมการจัดทำโครงการจัดตั้งมหาวิทยาลัยมหาสารคามและคณะกรรมการร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2535 จากนั้นจึงได้ดำเนินงานมาตามขั้นตอนจนสามารถยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยได้สำเร็จดังที่กล่าวข้างต้นในช่วงรองศาสตราจารย์ ดร. บุญชม ศรีสะอาด เป็นรองอธิการบดี ซึ่งได้สืบสานแนวคิดและการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องโดยได้รับความร่วมมือจากหลายฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ทั้งบุคคลภายในและภายนอกในสายงานต่าง ๆ ในระหว่างที่มีการดำเนินการเพื่อยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศนั้นได้มีการทบทวนเรื่องชื่อของมหาวิทยาลัยเพื่อหาความเหมาะสมและเห็นพ้องต้องกันทุกฝ่าย โดยการดำเนินการสำรวจประชามติให้เป็นเอกฉันท์ ซึ่งชื่อที่เสนอในครั้งนั้นมีความหลากหลายของที่มาและแนวคิด ได้แก่ มหาวิทยาลัยอีสาน มหาวิทยาลัยภัทรินธร มหาวิทยาลัยศรีเจริญราชเดช มหาวิทยาลัยศรีมหาชัย มหาวิทยาลัยศรีมหาสารคาม จนกระทั่งได้มาเห็นชอบพร้อมกันต่อชื่อ มหาวิทยาลัยมหาสารคามในเบื้องท้ายดังปรากฏในปัจจุบัน ภายหลังได้มีการขยายพื้นที่มายัง ป่าโคกหนองไผ่ ตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม บนเนื้อที่ประมาณ 1,300 ไร่ ขณะนั้นของรองศาสตราจารย์ ดร. ภาวิช ทองโรจน์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาสารคามคนแรก (พ.ศ. 2538-2546) และได้ดำเนินการสร้างอาคารต่าง ๆ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2539 ภายหลังจึงได้ย้ายศูนย์กลางบริหารงานมา ณ ที่ทำการแห่งใหม่ในปีการศึกษา 2542 อีกทั้งยังได้มีการเปิดสาขาวิชาและคณะใหม่เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก เพื่อเปิดบริการทางการศึกษาให้มีหลากหลายมากยิ่งขึ้น นอกจากนี้มหาวิทยาลัยยังได้เปิดสอนระดับประถมและมัธยมศึกษาในโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดยเปิดสอนในปีการศึกษา 2540 เป็นปีการศึกษาแรกและยังได้ขยายการศึกษาระดับปริญญาตรี ปริญญาโทไปยังจังหวัดนครพนม (ปัจจุบัน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม วิทยาเขตนครพนม แยกเป็นเอกเทศในชื่อ มหาวิทยาลัยนครพนม) และศูนย์พัฒนาการศึกษาอุดรธานี โดยใช้สอน ระบบทางไกลผ่านดาวเทียม โดยสรุปแล้ว มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มีกำเนิดมาจากวิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคาม ซึ่งตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2511 มีจุดมุ่งหมายเพื่อที่จะขยายการศึกษาชั้นสูงไปสู่ภูมิภาค ต่อมาได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม เมื่อปีพุทธศักราช 2517 และได้แยกเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศในชื่อ "มหาวิทยาลัยมหาสารคาม" เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2537 ตามพระราชบัญญัติของมหาวิทยาลัยในราชกิจจานุเบกษา [1] นับเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐแห่งที่ 22 ของประเทศไทย [20] ปัจจุบัน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มีศูนย์กลางการบริหารงานตั้งอยู่ที่ ตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม มีพื้นที่ประมาณ 1,300 ไร่ ที่ตั้งเดิม ซึ่งตั้งอยู่ที่ 269 ถนนนครสวรรค์ ตำบลตลาด อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม บนพื้นที่ 197 ไร่ เพลงมาร์ชมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ไฟล์:Msu.ogg อันดับและมาตรฐานมหาวิทยาลัย การประเมินคุณภาพมหาวิทยาลัย เมื่อปี พ.ศ. 2549 คณะวิศวกรรมศาสตร์ ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกลได้เข้าร่วมการประเมินคุณภาพผลงานวิจัยเชิงวิชาการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของสถาบันอุดมศึกษาซึ่งจัดประเมินโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) มีหน่วยงานเข้าร่วม 436 หน่วยงาน จาก 36 สถาบันอุดมศึกษาทั้งภาครัฐและเอกชน โดยภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ถูกจัดอันดับอยู่ในระดับ 4 (ดี) [35]และต่อมาในปี พ.ศ. 2554 ภาควิชาวิศวกรรมชีวภาพ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้เข้าร่วมประเมินในโครงการดังกล่าวในสาขา Agricultural/Irrigation/Water Resources Engineering และ Other Engineering Disciplines ผลการประเมินถูกจัดอยู่ในระดับ 5 (ดีมาก) [36] อันดับมหาวิทยาลัย นอกจากการจัดอันดับมหาวิทยาลัยโดยหน่วยงานในประเทศไทยแล้ว ยังมีหน่วยงานจัดอันดับมหาวิทยาลัยจากต่างประเทศอีกหลายหน่วยงาน ซึ่งแต่ละหน่วยงานมีเกณฑ์การจัดอันดับและการให้คะแนนที่แตกต่างกัน ได้แก่ การจัดอันดับโดย Webometrics การจัดอันดับมหาวิทยาลัยของเว็บโอเมตริกซ์ ปี พ.ศ. 2559 จัดทำขึ้นเพื่อแสดงถึงความตั้งใจของสถาบันต่าง ๆ ในการเผยแพร่ความรู้สู่เว็บ และเพื่อส่งเสริมการเข้าถึงความรู้อย่างเปิดกว้าง (Open Access) ทั่วโลก อันดับโอเมตริกซ์จะบอกถึงปริมาณและคุณภาพของสิ่งตีพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์ในเว็บไซต์ของสถาบัน โดยพิจารณาจากจำนวนลิงก์ที่เชื่อมโยงเข้าสู่เว็บสถาบันจากเว็บภายนอกโดยวัดจากการสืบค้นด้วยเสิร์ชเอนจิน (Search engine) และนับจำนวนเอกสารตีพิมพ์ออนไลน์ในไฟล์ (อาทีเช่น .pdf .ps .ppt และ .doc) และจำนวนเอกสารที่มีการอ้างอิง (Citations) ผ่านกูเกิลสกอลาร์ (Google Scholar) เว็บโอเมตริกซ์0tจัดอันดับปีละ 2 ครั้ง ในเดือนมกราคม และกรกฎาคม การจัดอันดับล่าสุดในรอบที่ 1 ประจำปี พ.ศ. 2559 มหาวิทยาลัยมหาสารคามอยู่ในอันดับที่ 12 ของมหาวิทยาลัยในประเทศไทย อันดับที่ 25 ของภูมิภาคอาเซียน อันดับที่ 279 ของเอเชีย และอยู่ในอันดับที่ 1156 ของโลก [37] การจัดอันดับโดย SCImago Institutions Ranking อันดับมหาวิทยาลัยโดย SCImago Institutions Ranking หรือ SIR ซึ่งเป็นการจัดอันดับสถาบันที่มีผลงานวิจัยในระดับนานาชาติ ในปี พ.ศ. 2553 มหาวิทยาลัยมหาสารคามได้รับการจัดให้อยู่ในอันดับที่ 2863 ของโลก อันดับที่ 767 ของทวีปเอเชีย และเป็นอันดับ 15 ของประเทศไทย[38] ส่วนปี ค.ศ. 2017 อยู่ในลำดับที่ 23 ของประเทศไทย, ลำดับ 649 ของทวีปเอเชีย และลำดับ 1130 ของโลก[24] การจัดอันดับโดย University Ranking by Academic Performance อันดับที่จัดโดย University Ranking by Academic Performance หรือ URAP ปี พ.ศ. 2558 มหาวิทยาลัยมหาสารคามได้รับการจัดอันดับให้เป็นอันดับ 16 ของประเทศไทย และอันดับ 1767 ของโลก ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม B โดยมีพื้นฐานทางด้านวิชาการตรงตามกฎเกณฑ์ที่กำหนดไว้ คุณภาพและปริมาณของบทความตีพิมพ์ทางวิชาการ บทความวิจัย การเผยแพร่ และการอ้างอิง[39] สัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ตราโรจนากร คือ ตราประจำมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ซึ่งมีความหมายว่า สัญลักษณ์แห่งความเจริญรุ่งเรือง ซึ่งมีองค์ประกอบเป็นรูปใบเสมา ภายในมีภาพขององค์พระธาตุนาดูน ด้านล่างเป็นสุริยรังสีที่แผ่ขึ้นจากผ้าลายขิตซึ่งอยู่เหนือคำขวัญภาษาบาลี โดยแต่ละส่วนของตราโรจนากรนี้ มีความหมายดังนี้ พหูนํ ปณฺฑิโต ชีเว คือ ปรัชญาของมหาวิทยาลัย มีหมายความว่า ผู้มีปัญญาพึงเป็นอยู่เพื่อมหาชน ใบเสมา หมายถึง ภูมิปัญญา พระธาตุนาดูน หมายถึง คุณธรรมความดี สุริยรังสี หมายถึง ความเจริญรุ่งเรือง ลายขิต หมายถึง ภูมิปัญญาและมรดกทางวัฒนธรรมแห่งอีสาน ความหมายโดยรวม คือ ความเจริญรุ่งเรืองอันเป็นผลจากความรู้และคุณธรรม ผสมผสานกับภูมิปัญญาแห่งท้องถิ่นอีสาน พระพุทธรูปประจำมหาวิทยาลัย: พระพุทธกันทรวิชัยอภิสมัยธรรมนายก ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย: ต้นราชพฤกษ์ หรือ ต้นคูณ สีประจำมหาวิทยาลัย คือ สีเหลือง - เทา สีเหลือง หมายถึง ความเจริญรุ่งเรือง ความดีงาม ความอุดมสมบูรณ์ สีเทา หมายถึง ความคิด หรือ ปัญญา ดังนั้น สีเหลือง - เทา จึงหมายถึง การมีปัญญาและความคิดที่ดีงาม อันนำไปสู่ความเจริญรุ่งเรือง วาทกรรมอัตลักษณ์ประชาคม มมส คือ ลูกพระธาตุนาดูน ดอกคูนผลิช่อ มอน้ำชี ศรีโรจนากร อัตลักษณ์ของมหาวิทยาลัย คือ นิสิตกับการช่วยเหลือสังคมและชุมชน เอกลักษณ์ของมหาวิทยาลัย คือ การเป็นที่พึ่งของสังคมและชุมชน ปณิธานของมหาวิทยาลัย คือ มหาวิทยาลัยมหาสารคามเป็นสถาบันที่มุ่งมั่นในการสั่งสมแสวงหาความเป็นเลิศทางวิชาการ โดยศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่น ผสมผสานกับวิทยาการที่เป็นสากลให้เกิดความงอกงามทางสติปัญญาสามารถพัฒนาตนเองให้เพียบพร้อมด้วยวิชาการ จริยธรรมและคุณธรรม คณะและวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เปิดการสอนใน 3 กลุ่มสาขาวิชา ได้แก่ กลุ่มสาขาวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีกลุ่มสาขาวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพกลุ่มสาขาวิชาสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ การบริหารการศึกษาดำเนินการโดย 18 คณะ 2 วิทยาลัย 1 บัณฑิตวิทยาลัย และ 2 สถาบันวิจัย [2]:5 ในปีการศึกษา 2560 มหาวิทยาลัยเปิดการสอนหลักสูตรต่าง ๆ จำนวน 177 สาขาวิชา [2]:5 เป็นหลักสูตรระดับปริญญาตรี 87 สาขาวิชา ระดับปริญญาโท 56 สาขาวิชา และระดับปริญญาเอก 34 สาขาวิชา [2]:3 คณะในกลุ่มวิทยาศาสตร์สุขภาพ คณะแพทยศาสตร์ คณะพยาบาลศาสตร์ คณะเภสัชศาสตร์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ คณะสัตวแพทยศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย คณะในกลุ่มมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ คณะศึกษาศาสตร์ คณะการบัญชีและการจัดการ คณะศิลปกรรมศาสตร์ คณะการท่องเที่ยวและการโรงแรม วิทยาลัยการเมืองการปกครอง วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ คณะวัฒนธรรมศาสตร์ คณะนิติศาสตร์ สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน คณะในกลุ่มวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี คณะวิทยาศาสตร์ คณะเทคโนโลยี คณะวิทยาการสารสนเทศ คณะวิศวกรรมศาสตร์ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ สถาบันวิจัยวลัยรุกขเวช หอแสดงดนตรี วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ โรงพยาบาลสุทธาเวช. คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มหาวิทยาลัยมหาสารคาม พื้นที่ขามเรียง โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม) การรับบุคคลเข้าศึกษาต่อ ระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้กำหนดวิธีการรับบุคคลเข้าศึกษาในระดับปริญญาตรีในระบบต่าง ๆ ดังต่อไปนี้ [40] ผู้ที่จบการศึกษามัธยมศึกษาตอนปลายหรือเทียบเท่าจะสมัครเพื่อเข้ารับการสอบคัดเลือกผ่านระบบแอดมิสชันส์ โดยสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา ทั้งนี้ ตั้งแต่ปีการศึกษา 2561 เป็นต้นไป การคัดเลือกจะทำ 5 รอบ ตามระบบและเกณฑ์การคัดเลือกเข้าอุดมศึกษากลาง TCAS [40]:24 การรับสมัครและการคัดเลือกแต่ละรอบตาม<b data-parsoid='{"dsr":[42262,42277,3,3]}'>ระบบ TCAS จะเป็นไปตามปฏิทินการรับบุคคลเข้าศึกษาในระดับปริญญาตรีประจำปีของมหาวิทยาลัย และรายละเอีนดของเกณฑ์พื้นฐาน ดังเช่น เอกสารแผ่นพับการรับสมัครประจำปีการศึกษา 2561 [41] มหาวิทยาลัยมหาสารคามจัดสอบคัดเลือกหรือรับเข้าโดยตรง ตามโครงการต่าง ๆ ดังนี้ [40]:38-45 ตามเอกสารที่มหาวิทยาลัยประกาศให้ทราบล่วงหน้าเป็นรายปี [41] โครงการส่งเสริมเยาวชนดีเด่นด้านกีฬาโครงการส่งเสริมเยาวชนดีเด่นด้านศิลปวัฒนธรรมโครงการเด็กดีมีที่เรียน [lower-alpha 1]โครงการเพชรราชพฤกษ์โครงการโรงเรียนในเครือข่ายของคณะวิทยาศาสตร์*โครงการสนับสนุนการจัดตั้งห้องเรียนวิทยาศาสตร์ในโรงเรียน (วมว.) [lower-alpha 1]โครงการส่งเสริมด้านวิทยาการสารสนเทศโครงการเส้นทางสู่วิศวกรรุ่นใหมโครงการสาธิตพิชิตสถาปัตย์ [lower-alpha 1]โครงการสานฝันฉันอยากเรียนสถาปัตย์ [lower-alpha 1]โครงการเส้นทางอาชีวะสู่สถาปัตย์มมส [lower-alpha 1]โครงการดาวอินทนิล โครงการโควตา COPAG รอบที่ 1โครงการ COPAG ONEโครงการเพชรพระพิฆเนศวรโครงการศิษย์ก้นกุฏิดนตรีโครงการคนดีศรีวัฒนธรรมโครงการต้นกล้านิติศาสตรโครงการส่งเสริมด้านวิทยาการสารสนเทศ (ระบบพิเศษ)โครงการศิษย์ก้นกุฏิดนตรี (ระบบพิเศษ)โครงการต้นกล้านิติศาสตร์(ระบบพิเศษ)โครงการส่งเสริมด้านวิทยาการสารสนเทศ (ระบบเทียบเข้า) [lower-alpha 1]โครงการโควตาระบบพิเศษ (ระบบเทียบเข้า) [lower-alpha 1] มหาวิทยาลัยประกาศรายชื่อผู้ผ่านการคัดเลือกเข้าศึกษาในหลักสูตรระดับปริญญาตรี ผ่านทางเว็บไซต์ของผ่ายวิชาการ [42] หมายเหตุ ระดับปริญญาโท การรับเข้าศึกษาในระดับปริญญาโท มีรายละเอียดดังต่อไปนี้ [43] ผู้สมัครต้องสำเร็จปริญญาตรี หรือกำลังศึกษาอยู่ในภาคการศึกษาสุดท้าย และมีคุณสมบัติขั้นต้น ดังนี้ ผลการศึกษาหลังจากสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี ได้คะแนนเฉลี่ยไม่ต่ำกว่าร้อยละ 75.00 หรือแต้มระดับคะแนนเฉลี่ยสะสมไม่ต่ำกว่า 2.50, หรือมีประสบการณ์ในการทำงานอย่างน้อย 3 ปี และมีคุณสมบัติพิเศษตามที่แต่ละหลักสูตรกำหนด [44] กรณีสมัครเรียนหลักสูตร<b data-parsoid='{"dsr":[45386,45397,3,3]}'>แผน ก แบบ ก.1 หรือ แบบ ก.2 (ตามมาคฐานบัณฑิตศึกษาของประเทศไทย) ผู้สมัครต้องจัดเตรียมเอกสารเค้าโครงวิจัย ที่สอดคล้องกับทิศทางของสาขาวิชา และนำเสนอต่อคณะกรรมการสอบสัมภาษณ์ มาตรฐานหนึ่งของบัณฑิตศึกษาสำหรับหลักสูตรปริญญาโท ที่กำหนดการทำวิทยานิพนธ์ แบ่งเป็น 2 แบบ คือ แผน ก แบบ ก.1 วิทยานิพนธ์ไม่น้อยกว่า 36 หน่วยกิต แผน ก แบบ ก.2 วิทยานิพนธ์ไม่น้อยกว่า 12 หน่วยกิต ระดับปริญญาเอก คณะ และหลักสูตรหลักสูตรปริญญาเอก ที่มหาวิทยาลัยมหาสารคาม คณะการบัญชีและการจัดการการจัดการการจัดการการตลาดการบัญชี คณะเทคโนโลยีเทคโนโลยีการอาหาร คณะแพทยศาสตร์วิทยาศาสตร์สุขภาพคณะเภสัชศาสตร์เภสัชศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ภาษาไทย คณะวัฒนธรรมศาสตร์วัฒนธรรมศาสตร์ คณะวิทยาการสารสนเทศวิทยาการคอมพิวเตอร์ คณะวิทยาศาสตร์บรรพชีวินฟิสิกส์ คณะวิศวกรรมศาสตร์วิศวกรรมเครื่องกลวิศวกรรมไฟฟ้าและคอมพิวเตอร์วิศวกรรมโยธา คณะศิลปกรรมศาสตร์การวิจัยทางศิลปกรรมศาสตร์คณะศึกษาศาสตร์ การบริหารและพัฒนาการศึกษาจิตวิทยาการศึกษาและการแนะแนววิจัยและประเมินผลการศึกษาวิทยาศาสตร์การออกกำลังกายและการกีฬาหลักสูตรและการสอนคณะสาธารณสุขศาสตร์ สาธารณสุขศาสตร์คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ สิ่งแวดล้อมศึกษาวิทยาลัยดุริยางคศิลป์ดุริยางคศิลป์ การรับเข้าศึกษาในระดับปริญญาเอก มีรายละเอียดดังต่อไปนี้ [43]:5 ผู้สมัครต้องสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท หรือกำลังศึกษาอยู่ในภาคการศึกษาสุดท้าย และมีคุณสมบัติขั้นต้น ดังนี้ ผลการศึกษาหลังจากสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท ได้คะแนนเฉลี่ยไม่ต่ำกว่าร้อยละ 81.25 หรือแต้มระดับคะแนนเฉลี่ยสะสมไม่ต่ำกว่า 3.25, หรือมีคุณสมบัติพิเศษตามที่แต่ละหลักสูตรกำหนด [44] โดยพิจารณาผลการสอบข้อเชียนและผลงานวิชาการอื่นประกอบ กรณีสมัครเรียนหลักสูตร<b data-parsoid='{"dsr":[48086,48097,3,3]}'>แผน ก แบบ ก.1 หรือ แบบ ก.2 (ตามมาคฐานบัณฑิตศึกษาของประเทศไทย) ผู้สมัครต้องจัดเตรียมเอกสารเค้าโครงวิจัย ที่สอดคล้องกับทิศทางของสาขาวิชา และนำเสนอต่อคณะกรรมการสอบสัมภาษณ์ มาตรฐานหนึ่งของบัณฑิตศึกษาสำหรับหลักสูตรปริญญาเอก ที่กำหนดการทำวิทยานิพนธ์ แบ่งเป็น 2 แบบ คือ แผน ก แบบ ก.1 วิทยานิพนธ์ไม่น้อยกว่า 48 หน่วยกิต แผน ก แบบ ก.2 วิทยานิพนธ์ไม่น้อยกว่า 36 หน่วยกิต โครงการและกิจกรรมที่สำคัญ งานเทา-งามสัมพันธ์ กิจกรรมเทา-งามสัมพันธ์ เกิดขึ้นหลังจากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒวิทยาเขตต่าง ๆ ได้รับการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยใหม่ ซึ่งประกอบด้วย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาวิทยาลัยบูรพา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มหาวิทยาลัยทักษิณ และมหาวิทยาลัยนเรศวร แม้ว่าวิทยาเขตต่าง ๆ จะได้รับการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศ แต่ด้วยความตระหนักถึงความผูกพันทั้ง 5 มหาวิทยาลัย จึงมีปณิธานที่จะร่วมมือกันในภารกิจอันควรแก่มหาวิทยาลัย ดังนั้นจึงได้ร่วมมือกันจัดงานเทา-งามสัมพันธ์ ขึ้น โดยใช้สี “เทา” ซึ่งเป็นสีประจำโดยรวมของทุกวิทยาเขตเป็นพื้นฐาน และเพิ่มคำว่า “งาม” ซึ่งเป็นคำที่มีความหมายและมีคุณค่ายิ่ง มีความหมายรวมเป็น “เทา-งามสัมพันธ์” ในปี 2538 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตสงขลา หรือมหาวิทยาลัยทักษิณ เป็นเจ้าภาพโดยมีรูปแบบกิจกรรมที่เน้นด้านกีฬาและด้านศิลปวัฒนธรรมเป็นหลัก ต่อมาในปี พ.ศ. 2539 ทั้ง 5 มหาวิทยาลัย โดยอธิการบดีร่วมเล็งเห็นความสำคัญต่อภารกิจของมหาวิทยาลัยและประเทศชาติ จึงได้ร่วมลงนามข้อตกลงความร่วมมือมหาวิทยาลัยในเครือเทา-งามสัมพันธ์ เป็นต้นมา ซึ่งมีข้อตกลงชัดเจนใน 4 ด้าน คือ ด้านการวิจัย ด้านการบริหารวิชาการแก่สังคม ด้านการสร้างความสามัคคีระหว่างมหาวิทยาลัยในเครือเทา-งาม ตลอดจนถึงการทะนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมและการกีฬา และด้านการพัฒนาองค์กรบริหาร การจัดการและวิชาการ ทำเนียบอธิการบดี พิธีพระราชทานปริญญาบัตร พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ในการประกอบพระราชพิธีต่าง ๆ ในกิจการของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม และพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิต มหาบัณฑิต และดุษฎีบัณฑิตของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ในช่วงเดือนธันวาคมเป็นประจำทุกปี อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น ม ม
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%A2%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%B2%E0%B8%A1
{ "plaintext_start_byte": [ 0, 593, 1534, 2631, 3557, 4045, 4982, 5775, 6163 ], "plaintext_end_byte": [ 553, 1533, 2551, 3499, 4044, 4923, 5758, 6162, 6224 ] }
ما هي المسألة الشرقية ؟
المسألة الشرقية
arabic
{ "passage_answer_candidate_index": [ 0 ], "minimal_answers_start_byte": [ 124 ], "minimal_answers_end_byte": [ 398 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
المسألة الشرقية (بالإنجليزية: Eastern Question) (بالفرنسية: Question de l'orient): هي مسألة وجود العثمانيين المسلمين في أوروبا وطردهم منها واستعادة القسطنطينية من العثمانيين بعد سقوطها في 1453 وتهديد مصالح الدول الأوروبية في هذه المنطقة. كما يدل المصطلح على تصفية أملاك رجل أوروبا المريض في البلقان من طرف الدول الأوروبية. جذور المسألة الشرقية بعد فتح العثمانيين للقسطنطينية العاصمة البيزنطية في 29 ماي 1453 م بقيادة محمد الثاني الفاتح وتغيير اسمها إلى إسطنبول أي مدينة الإسلام، فتحت أبواب انتشار الإسلام في شرق أوروبا ثم أوروبا بالكامل ؛ نظرا للموقع الإستراتيجي لهذه المدينة العريقة الأوروبية والآسيوية في نفس الوقت وبين البحرين الأسود والأبيض المتوسط، فخلّّق الحدث ارباك وخوف وقلق في نفوس الأوروبيين المسيحيين ورجال الدين يومها من انتشار الإسلام في أوروبا عبر مضيقي البوسفور والدردنيل، بعد ما دخل الإسلام سابقا عبر مضيق جبل طارق في العام 711 من جنوبها الغربي. و قد توسع العثمانيون في البلقان ؛ فاحتلوا رودس في 1522م وحاصروا فيينا في 1529م (حصار فيينا) واحتلوا صربيا في نفس العام والبوسنة في 1463م، كما توسعت الفتوحات في الوطن العربي ابتداء من 1516م والذي كان أي الوطن العربي ضحية للحروب الصليبية الأوروبية في 1095 و1270م ليتغلغل البعد الديني في الصراع بين المسلمين والمسيحيين. فأصبح من الضروري طرد العثمانيين الآسيويين المُُنغوليين أو المسلمين من منطقة البلقان وتحريره أبديا من الإسلام، وكانت القضية قضية سنوات فقط خاصة بعد تدهور الدولة الإسلامية في شبه جزيرة إيبيريا وطرد المسلمين منها بسقوط غرناطة آخر معقل للمسلمين في الأندلس. مراحل المسألة الشرقية المرحلة الأولى 1453-1535 قامت هذه المرحلة على تعميق الحقد والكراهية للرأي العام الأوروبي ضد الدولة العثمانية عبر حملات تحسيسية من طرف الدول والجماعات الدينية والكنيسة المسيحية بتبيان الإجرام العثماني في حق أوروبا من خلال احتلال أوروبا ونشر الإسلام في نظر المسيحيين، لكن الممارسة والتطبيق أصعب من الكلام حيث جعلت القوة العثمانية من الرغبة الأوروبية في طردها أمرا مستحيلا وبعيد المدى. كانت الرغبة الدفينة في منأى عن علم العثمانيين بها ؛ فقد كان الوجه الظاهر هو الترحاب والموافقة على نقيض الوجه الآخر . المرحلة الثانية (التمهيد) 1535-1830 اعتبرت المرحلة تاريخيا تمهيدا للمرحلة الثالثة ألا وهي التنفيذ، فكانت غنية بالامتيازات العثمانية للأوروبيين والبعثات المسيحية التبشيرية والثقافية والتجارية مما وسع مناطق النفوذ الأوروبي في الدولة العثمانية ؛ كان التناسق والتكامل بين مختلف المجالات جد دقيق ومدروس. لقد بدأت هذه المرحلة عمليا بعد الامتياز الذي حصلت عليه فرنسا من السلطان العثماني سليمان القانوني في 1535 بإعطائها الحق في حماية المسيحيين الكاثوليك والأماكن المقدسة لهم ككنيستي القيامة و<b data-parsoid='{"dsr":[2962,2973,3,3]}'>المهد. لم تقف كل من بريطانيا وروسيا ساكنتين بل فعلتا نفس الشيء ،فتطورت الامتيازات الدينية إلى تجارية فاقتصادية استعداد للإجهاز على الدولة العثمانية في الوقت المناسب وسلب الامتيازات بناء على المواثيق والعقود الموقّعة. وهذا الجدول يمثل أهم المعاهدات والامتيازات المبرمة[1]: المرحلة الثالثة (التنفيذ) 1830-1870 مرحلة التصفية والاقتسام في البلقان بالاستقلال أو الحكم الذاتي بضغط سياسي أو تدخل عسكري عند الضرورة (كحرب اليونان وحرب القرم) بإجبار الدولة العثمانية على منح الاستقلال للدويلات البلقانية بهدف الانفصال لاحقا حيث طُبِِّقت سياسة القومية، كما احتلال للأراضي العثمانية الممتدة في الوطن العربي وشمال أفريقيا. لكن عملية التنفيذ لم تنته بعد في ظل الضعف والتدهور المستمر للدولة العثمانية وتفاقم الهجمات الاستعمارية الأوروبية عليها. المصادر تصنيف:العلاقات السوفيتية التركية تصنيف:القرن 19 في الدولة العثمانية تصنيف:تاريخ البلقان تصنيف:تاريخ الدولة العثمانية تصنيف:تاريخ العلاقات الدولية تصنيف:دبلوماسية تصنيف:سياسة الدولة العثمانية تصنيف:مسيحية شرقية تصنيف:العلاقات النمساوية التركية
https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A3%D9%84%D8%A9%20%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D9%82%D9%8A%D8%A9
{ "plaintext_start_byte": [ 3, 185, 621, 1574, 1884, 2597, 3332, 3864, 4625, 5201, 5490, 6771, 7136, 7546, 8626, 9065, 9840, 10062, 10703, 11457, 11673, 12087, 13017, 13431, 14235, 14690, 15079, 15437, 15750, 16411, 17040, 17388, 17693, 17919, 18102, 18457, 18700, 18769, 18844 ], "plaintext_end_byte": [ 184, 602, 1573, 1883, 2596, 3331, 3839, 4612, 5152, 5489, 6770, 7135, 7529, 8625, 9064, 9839, 10035, 10656, 11456, 11672, 12086, 12972, 13430, 14206, 14689, 15054, 15436, 15749, 16352, 17039, 17387, 17692, 17918, 18089, 18456, 18688, 18751, 18829, 19036 ] }
dimanakah Dr. Ernest François Eugène Douwes Dekker meninggal?
Ernest Douwes Dekker
indonesian
{ "passage_answer_candidate_index": [ 33 ], "minimal_answers_start_byte": [ 17964 ], "minimal_answers_end_byte": [ 17979 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
Dr. Ernest François Eugène Douwes Dekker (umumnya dikenal dengan nama Douwes Dekker atau Danudirja Setiabudi; ) adalah seorang pejuang kemerdekaan dan pahlawan nasional Indonesia. Ia adalah salah seorang peletak dasar nasionalisme Indonesia di awal abad ke-20, penulis yang kritis terhadap kebijakan pemerintah penjajahan Hindia Belanda, wartawan, aktivis politik, serta penggagas nama "Nusantara" sebagai nama untuk Hindia Belanda yang merdeka. Setiabudi adalah salah satu dari "Tiga Serangkai" pejuang pergerakan kemerdekaan Indonesia, selain dr. Tjipto Mangoenkoesoemo dan Suwardi Suryaningrat. Kehidupan pribadi Douwes Dekker terlahir di Pasuruan, Jawa Timur, pada tanggal 8 Oktober 1879, sebagaimana yang dia tulis pada riwayat hidup singkat saat mendaftar di Universitas Zurich, September 1913. Ayahnya, Auguste Henri Edoeard Douwes Dekker, adalah seorang agen di bank kelas kakap Nederlandsch Indisch Escomptobank. Auguste ayahnya, memiliki darah Belanda dari ayahnya, Jan (adik Eduard Douwes Dekker) dan dari ibunya, Louise Bousquet. Sementara itu, ibu Douwes Dekker, Louisa Neumann, lahir di Pekalongan, Jawa Tengah, dari pasangan Jerman-Jawa.[1] Dia terlahir sebagai anak ke-3 dari 4 bersaudara, dan keluarganya pun sering berpindah-pindah. Saudaranya yang perempuan dan laki-laki, yakni Adeline (1876) dan Julius (1878) terlahir sewaktu keluarga Dekker berada di Surabaya, dan adik laki-lakinya lahir di Meester Cornelis, Batavia (sekarang Jatinegara, Jakarta Timur pada tahun 1883. Dari situ, keluarga Dekker berpindah lagi ke Pegangsaan, Jakarta Pusat.[1] Douwes Dekker menikah dengan Clara Charlotte Deije (1885-1968), anak dokter campuran Jerman-Belanda pada tahun 1903, dan mendapat lima anak, namun dua di antaranya meninggal sewaktu bayi (keduanya laki-laki). Yang bertahan hidup semuanya perempuan. Perkawinan ini kandas pada tahun 1919 dan keduanya bercerai. Kemudian Douwes Dekker menikah lagi dengan Johanna Petronella Mossel (1905-1978), seorang Indo keturunan Yahudi, pada tahun 1927. Johanna adalah guru yang banyak membantu kegiatan kesekretariatan Ksatrian Instituut, sekolah yang didirikan Douwes Dekker. Dari perkawinan ini mereka tidak dikaruniai anak. Di saat Douwes Dekker dibuang ke Suriname pada tahun 1941 pasangan ini harus berpisah, dan di kala itu kemudian Johanna menikah dengan Djafar Kartodiredjo, yang juga merupakan seorang Indo (sebelumnya dikenal sebagai Arthur Kolmus), tanpa perceraian resmi terlebih dahulu. Tidak jelas apakah Douwes Dekker mengetahui pernikahan ini karena ia selama dalam pengasingan tetap berkirim surat namun tidak dibalas. Sewaktu Douwes Dekker "kabur" dari Suriname dan menetap sebentar di Belanda (1946), ia menjadi dekat dengan perawat yang mengasuhnya, Nelly Alberta Geertzema née Kruymel, seorang Indo yang berstatus janda beranak satu. Nelly kemudian menemani Douwes Dekker yang menggunakan nama samaran pulang ke Indonesia agar tidak ditangkap intelijen Belanda. Mengetahui bahwa Johanna telah menikah dengan Djafar, Douwes Dekker tidak lama kemudian menikahi Nelly, pada tahun 1947. Douwes Dekker kemudian menggunakan nama Danoedirdja Setiabuddhi dan Nelly menggunakan nama Haroemi Wanasita, nama-nama yang diusulkan oleh Sukarno. Sepeninggal Douwes Dekker, Haroemi menikah dengan Wayne E. Evans pada tahun 1964 dan kini tinggal di Amerika Serikat. Walaupun mencintai anak-anaknya, Douwes Dekker tampaknya terlalu berfokus pada perjuangan idealismenya sehingga perhatian pada keluarga agak kurang dalam. Ia pernah berkata kepada kakak perempuannya, Adelin, kalau yang ia perjuangkan adalah untuk memberi masa depan yang baik kepada anak-anaknya di Hindia kelak yang merdeka. Pada kenyataannya, semua anaknya meninggalkan Indonesia menuju ke Belanda ketika Jepang masuk. Demikian pula semua saudaranya, tidak ada yang memilih menjadi warga negara Indonesia. Riwayat hidup Masa muda Pendidikan dasar ditempuh Nes di Pasuruan. Sekolah lanjutan pertama-tama diteruskan ke HBS di Surabaya, lalu pindah ke Gymnasium Koning Willem III School, sekolah elit setingkat HBS di Batavia. Selepas lulus sekolah ia bekerja di perkebunan kopi "Soember Doeren" di Malang, Jawa Timur. Di sana ia menyaksikan perlakuan semena-mena yang dialami pekerja kebun, dan sering kali membela mereka. Tindakannya itu membuat ia kurang disukai rekan-rekan kerja, namun disukai pegawai-pegawai bawahannya. Akibat konflik dengan manajernya, ia dipindah ke perkebunan tebu "Padjarakan" di Kraksaan sebagai laboran.[2] Sekali lagi, dia terlibat konflik dengan manajemen karena urusan pembagian irigasi untuk tebu perkebunan dan padi petani. Akibatnya, ia dipecat. Perang Boer Menganggur dan kematian mendadak ibunya, membuat Nes memutuskan berangkat ke Afrika Selatan pada tahun 1899 untuk ikut dalam Perang Boer Kedua melawan Inggris.[3] Ia bahkan menjadi warga negara Republik Transvaal.[2] Beberapa bulan kemudian kedua saudara laki-lakinya, Julius dan Guido, menyusul. Nes tertangkap lalu dipenjara di suatu kamp di Ceylon. Di sana ia mulai berkenalan dengan sastera India, dan perlahan-lahan pemikirannya mulai terbuka akan perlakuan tidak adil pemerintah kolonial Hindia Belanda terhadap warganya. Sebagai wartawan yang kritis dan aktivitas awal DD dipulangkan ke Hindia Belanda pada tahun 1902, dan bekerja sebagai agen pengiriman KPM, perusahaan pengiriman milik negara. Penghasilannya yang lumayan membuatnya berani menyunting Clara Charlotte Deije, putri seorang dokter asal Jerman yang tinggal di Hindia Belanda, pada tahun 1903. Kemampuannya menulis laporan pengalaman peperangannya di surat kabar terkemuka membuat ia ditawari menjadi reporter koran Semarang terkemuka, De Locomotief. Di sinilah ia mulai merintis kemampuannya dalam berorganisasi. Tugas-tugas jurnalistiknya, seperti ke perkebunan di Lebak dan kasus kelaparan di Indramayu, membuatnya mulai kritis terhadap kebijakan kolonial. Ketika ia menjadi staf redaksi Bataviaasch Nieuwsblad, 1907, tulisan-tulisannya menjadi semakin pro kaum Indo dan pribumi. Dua seri artikel yang tajam dibuatnya pada tahun 1908. Seri pertama artikel dimuat Februari 1908 di surat kabar Belanda Nieuwe Arnhemsche Courant setelah versi bahasa Jermannya dimuat di koran Jerman Das Freie Wort, "Het bankroet der ethische principes in Nederlandsch Oost-Indie" ("Kebangkrutan prinsip etis di Hindia Belanda") kemudian pindah di Bataviaasche Nieuwsblad. Sekitar tujuh bulan kemudian (akhir Agustus) seri tulisan panas berikutnya muncul di surat kabar yang sama, "Hoe kan Holland het spoedigst zijn koloniën verliezen?" ("Bagaimana caranya Belanda dapat segera kehilangan koloni-koloninya?", versi Jermannya berjudul "Hollands kolonialer Untergang"). Kembali kebijakan politik etis dikritiknya. Tulisan-tulisan ini membuatnya mulai masuk dalam radar intelijen penguasa.[4] Rumah DD, pada saat yang sama, yang terletak di dekat Stovia menjadi tempat berkumpul para perintis gerakan kebangkitan nasional Indonesia, seperti Sutomo dan Cipto Mangunkusumo, untuk belajar dan berdiskusi. Budi Utomo (BO), organisasi yang diklaim sebagai organisasi nasional pertama, lahir atas bantuannya. Ia bahkan menghadiri kongres pertama BO di Yogyakarta. Aspek pendidikan tak luput dari perhatian DD. Pada tahun 1910 (8 Maret) ia turut membidani lahirnya Indische Universiteit Vereeniging (IUV), suatu badan penggalang dana untuk memungkinkan dibangunnya lembaga pendidikan tinggi (universitas) di Hindia Belanda. Di dalam IUV terdapat orang Belanda, orang-orang Indo, aristokrat Banten dan perwakilan dari organisasi pendidikan kaum Tionghoa THHK. Indische Partij Karena menganggap BO terbatas pada masalah kebudayaan (Jawa), DD tidak banyak terlibat di dalamnya. Sebagai seorang Indo, ia terdiskriminasi oleh orang Belanda murni ("totok" atau trekkers). Sebagai contoh, orang Indo tidak dapat menempati posisi-posisi kunci pemerintah karena tingkat pendidikannya. Mereka dapat mengisi posisi-posisi menengah dengan gaji lumayan tinggi. Untuk posisi yang sama, mereka mendapat gaji yang lebih tinggi daripada pribumi. Namun, akibat politik etis, posisi mereka dipersulit karena pemerintah koloni mulai memberikan tempat pada orang-orang pribumi untuk posisi-posisi yang biasanya diisi oleh Indo. Tentu saja pemberi gaji lebih suka memilih orang pribumi karena mereka dibayar lebih rendah. Keprihatinan orang Indo ini dimanfaatkan oleh DD untuk memasukkan idenya tentang pemerintahan sendiri Hindia Belanda oleh orang-orang asli Hindia Belanda (Indiërs) yang bercorak inklusif dan mendobrak batasan ras dan suku. Pandangan ini dapat dikatakan original, karena semua orang pada masa itu lebih aktif pada kelompok ras atau sukunya masing-masing. Berangkat dari organisasi kaum Indo, Indische Bond dan Insulinde, ia menyampaikan gagasan suatu "Indië" (Hindia) baru yang dipimpin oleh warganya sendiri, bukan oleh pendatang. Ironisnya, di kalangan Indo ia mendapat sambutan hangat hanya di kalangan kecil saja, karena sebagian besar dari mereka lebih suka dengan status quo, meskipun kaum Indo direndahkan oleh kelompok orang Eropa "murni" toh mereka masih dapat dilayani oleh pribumi. Tidak puas karena Indische Bond dan Insulinde tidak bisa bersatu, pada tahun 1912 Nes bersama-sama dengan Cipto Mangunkusumo dan Suwardi Suryaningrat mendirikan partai berhaluan nasionalis inklusif bernama Indische Partij ("Partai Hindia").[2][5] Kampanye ke beberapa kota menghasilkan anggota berjumlah sekitar 5000 orang dalam waktu singkat. Semarang mencatat jumlah anggota terbesar, diikuti Bandung. Partai ini sangat populer di kalangan orang Indo, dan diterima baik oleh kelompok Tionghoa dan pribumi, meskipun tetap dicurigai pula karena gagasannya yang radikal. Partai yang anti-kolonial dan bertujuan akhir kemerdekaan Indonesia ini dibubarkan oleh pemerintah kolonial Hindia Belanda setahun kemudian, 1913 karena dianggap menyebarkan kebencian terhadap pemerintah. Akibat munculnya tulisan terkenal Suwardi di De Expres, "Als Ik Een Nederlander Was" (Seandainya Aku Seorang Belanda), ketiganya lalu diasingkan ke Belanda, karena DD dan Cipto mendukung Suwardi. Dalam pembuangan di Eropa jmpl|200px|Universitas Zurich, tempat Ernest Douwes Dekker menempuh pendidikan tingginya. Masa di Eropa dimanfaatkan oleh Nes untuk mengambil program doktor di Universitas Zürich, Swiss, dalam bidang ekonomi. Di sini ia tinggal bersama-sama keluarganya. Gelar doktor diperoleh secara agak kontroversial dan dengan nilai "serendah-rendahnya", menurut istilah salah satu pengujinya. Karena di Swis ia terlibat konspirasi dengan kaum revolusioner India, ia ditangkap di Hong Kong dan diadili, kemudian ia ditahan di Singapura (1918). Setelah dua tahun dipenjara, ia pulang ke Hindia Belanda 1920. Kegiatan jurnalistik dan Peristiwa Polanharjo Sekembalinya ia ke Batavia setelah dipenjara DD aktif kembali dalam dunia jurnalistik dan organisasi. Ia menjadi redaktur organ informasi Insulinde yang bernama De Beweging. Ia menulis beberapa seri artikel yang banyak menyindir kalangan pro-koloni serta sikap kebanyakan kaumnya: kaum Indo. Targetnya sebetulnya adalah de-eropanisasi orang Indo, agar mereka menyadari bahwa demi masa depan mereka berada di pihak pribumi, bukan seperti yang terjadi, berpihak ke Belanda. Organisasi kaum Indo yang baru dibentuk, Indisch Europeesch Verbond (IEV), dikritiknya dalam seri tulisan "De tien geboden" (Sepuluh Perintah Tuhan) dan "Njo Indrik" (Sinyo Hendrik). Pada seri yang disebut terakhir, IEV dicap olehnya sebagai "liga yang konyol dan kekanak-kanakan". Sejumlah pamflet lepas yang cukup dikenal juga ditulisnya pada periode ini, seperti "Een Natie in de maak" (Suatu bangsa tengah terbentuk) dan "Ons volk en het buitenlandsche kapitaal" (Bangsa kita dan modal asing). Pada rentang masa ini dibentuk pula Nationaal Indische Partij (NIP), sebagai organisasi pelanjut Indische Partij yang telah dilarang. Pembentukan NIP menimbulkan perpecahan di kalangan anggota Insulinde antara yang moderat (kebanyakan kalangan Indo) dan yang progresif (menginginkan pemerintahan sendiri, kebanyakan orang Indonesia pribumi). NIP akhirnya bernasib sama seperti IP: tidak diizinkan oleh Pemerintah. Pada tahun 1919, DD terlibat (atau tersangkut) dalam peristiwa protes dan kerusuhan petani/buruh tani di perkebunan tembakau Polanharjo, Klaten. Ia terkena kasus ini karena dianggap mengompori para petani dalam pertemuan mereka dengan orang-orang Insulinde cabang Surakarta, yang ia hadiri pula. Pengadilan dilakukan pada tahun 1920 di Semarang. Hasilnya, ia dibebaskan; namun kasus baru menyusul dari Batavia: ia dituduh menulis hasutan di surat kabar yang dipimpinnya. Kali ini ia harus melindungi seseorang (sebagai redaktur De Beweging) yang menulis suatu komentar yang di dalamnya tertulis "Membebaskan negeri ini adalah keharusan! Turunkan penguasa asing!". Yang membuatnya kecewa adalah ternyata alasan penyelidikan bukanlah semata tulisan itu, melainkan "mentalitas" sang penulis (dan dituduhkan ke DD). Setelah melalui pembelaan yang panjang, DD divonis bebas oleh pengadilan. Aktivitas pendidikan dan Ksatrian Instituut Sekeluarnya dari tahanan dan rentetan pengadilan, DD cenderung meninggalkan kegiatan jurnalistik dan menyibukkan diri dalam penulisan sejumlah buku semi-ilmiah dan melakukan penangkaran anjing gembala Jerman dan aktif dalam organisasinya. Prestasinya cukup mengesankan, karena salah satu anjingnya memenangi kontes dan bahkan mampu menjawab beberapa pertanyaan berhitung dan menjawab beberapa pertanyaan tertulis. Atas dorongan Suwardi Suryaningrat yang saat itu sudah mendirikan Perguruan Taman Siswa, ia kemudian ikut dalam dunia pendidikan, dengan mendirikan sekolah "Ksatrian Instituut" (KI) di Bandung. Ia banyak membuat materi pelajaran sendiri yang instruksinya diberikan dalam bahasa Belanda. KI kemudian mengembangkan pendidikan bisnis, namun di dalamnya diberikan pelajaran sejarah Indonesia dan sejarah dunia yang materinya ditulis oleh Nes sendiri. Akibat isi pelajaran sejarah ini yang anti-kolonial dan pro-Jepang, pada tahun 1933 buku-bukunya disita oleh pemerintah Keresidenan Bandung dan kemudian dibakar. Pada saat itu Jepang mulai mengembangkan kekuatan militer dan politik di Asia Timur dengan politik ekspansi ke Korea dan Tiongkok. DD kemudian juga dilarang mengajar. Kegiatan sebelum pembuangan Karena dilarang mengajar, DD kemudian mencari penghasilan dengan bekerja di kantor Kamar Dagang Jepang di Jakarta. Ini membuatnya dekat dengan Mohammad Husni Thamrin, seorang wakil pribumi di Volksraad. Pada saat yang sama, pemerintah Hindia Belanda masih trauma akibat pemberontakan komunis (ISDV) tahun 1927, memecahkan masalah ekonomi akibat krisis keuangan 1929, dan harus menghadapi perkembangan fasisme ala Nazi di kalangan warga Eropa (Europaeer). Serbuan Jerman ke Denmark dan Norwegia, dan akhirnya ke Belanda, pada tahun 1940 mengakibatkan ditangkapnya ribuan orang Jerman di Hindia Belanda, berikut orang-orang Eropa lain yang diduga berafiliasi Nazi. DD yang memang sudah "dipantau", akhirnya ikut digaruk karena dianggap kolaborator Jepang, yang mulai menyerang Indochina Perancis. Ia juga dituduh komunis. Pengasingan di Suriname DD ditangkap dan dibuang ke Suriname pada tahun 1941 melalui Belanda. Di sana ia ditempatkan di suatu kamp jauh di pedalaman Sungai Suriname yang bernama Jodensavanne ("Padang Yahudi").[3] Tempat itu pada abad ke-17 hingga ke-19 pernah menjadi tempat permukiman orang Yahudi yang kemudian ditinggalkan karena kemudian banyak pendatang yang membuat keonaran. Kondisi kehidupan di kamp sangat memprihatinkan. Sampai-sampai DD, yang waktu itu sudah memasuki usia 60-an, sempat kehilangan kemampuan melihat. Di sini kehidupannya sangat tertekan karena ia sangat merindukan keluarganya. Surat-menyurat dilakukannya melalui Palang Merah Internasional dan harus melalui sensor. Ketika kabar berakhirnya perang berakhir, para interniran (buangan) di sana tidak segera dibebaskan. Baru menjelang pertengahan tahun 1946 sejumlah orang buangan dikirim ke Belanda, termasuk DD. Di Belanda ia bertemu dengan Nelly Albertina Gertzema nee Kruymel, seorang perawat. Nelly kemudian menemaninya kembali ke Indonesia. Kepulangan ke Indonesia juga melalui petualangan yang mendebarkan karena DD harus mengganti nama dan menghindari petugas intelijen di Pelabuhan Tanjung Priok. Akhirnya mereka berhasil tiba di Yogyakarta, ibukota Republik Indonesia pada waktu itu pada tanggal 2 Januari 1947. Perjuangan pada masa Revolusi Kemerdekaan dan akhir hayat Tak lama setelah kembali ia segera terlibat dalam posisi-posisi penting di sisi Republik Indonesia. Pertama-tama ia menjabat sebagai menteri negara tanpa portofolio dalam Kabinet Sjahrir III, yang hanya bekerja dalam waktu hampir 9 bulan. Selanjutnya berturut-turut ia menjadi anggota delegasi negosiasi dengan Belanda, konsultan dalam komite bidang keuangan dan ekonomi di delegasi itu, anggota DPA, pengajar di Akademi Ilmu Politik, dan terakhir sebagai kepala seksi penulisan sejarah (historiografi) di bawah Kementerian Penerangan. Di mata beberapa pejabat Belanda ia dianggap "komunis" meskipun ini sama sekali tidak benar. Pada periode ini DD tinggal satu rumah dengan Sukarno. Ia juga menempati salah satu rumah di Kaliurang. Dan dari rumah di Kaliurang inilah pada tanggal 21 Desember 1948 ia diciduk tentara Belanda yang tiba dua hari sebelumnya di Yogyakarta dalam rangka "Aksi Polisionil". Setelah diinterogasi ia lalu dikirim ke Jakarta untuk diinterogasi kembali. Tak lama kemudian DD dibebaskan karena kondisi fisiknya yang payah dan setelah berjanji tak akan melibatkan diri dalam politik. Ia dibawa ke Bandung atas permintaannya. Harumi kemudian menyusulnya ke Bandung. Setelah renovasi, mereka lalu menempati rumah lama (dijulukinya "Djiwa Djuwita") di Lembangweg. Di Bandung ia terlibat kembali dengan aktivitas di Ksatrian Instituut. Kegiatannya yang lain adalah mengumpulkan material untuk penulisan autobiografinya (terbit 1950: 70 jaar konsekwent) dan merevisi buku sejarah tulisannya. Ernest Douwes Dekker wafat dini hari tanggal 28 Agustus 1950 (tertulis di batu nisannya; 29 Agustus 1950 versi van der Veur, 2006) dan dimakamkan di TMP Cikutra, Bandung. Penghargaan Jasa DD dalam perintisan kemerdekaan diekspresikan dalam banyak hal. Di setiap kota besar dapat dijumpai jalan yang dinamakan menurut namanya: Setiabudi. Jalan Lembang di Bandung utara, tempat rumahnya berdiri, sekarang bernama Jalan Setiabudi. Di Jakarta bahkan namanya dipakai sebagai nama suatu kecamatan, yakni Kecamatan Setiabudi di Jakarta Selatan. Di Belanda, nama DD juga dihormati sebagai orang yang berjasa dalam meluruskan arah kolonialisme (meskipun hampir sepanjang hidupnya ia berseberangan posisi politik dengan pemerintah kolonial Belanda; bahkan dituduh "pengkhianat"). Lihat pula Daftar tokoh Indonesia Daftar tokoh Eropa-Indonesia Bacaan lanjutan Italic or bold markup not allowed in: |publisher= (help) Referensi Kategori:Pahlawan nasional Indonesia Kategori:Orang Indo Kategori:Menteri Kabinet Sjahrir III Kategori:Tokoh dari Pasuruan Kategori:Tokoh yang berpindah agama ke Islam Kategori:Tokoh Orde Lama
https://id.wikipedia.org/wiki/Ernest%20Douwes%20Dekker
{ "plaintext_start_byte": [ 2, 764, 1508, 2624, 2910, 6832, 8893, 12817, 17309, 18232, 19410, 22440, 24565, 24679, 26570, 29130, 31221, 32335, 32529 ], "plaintext_end_byte": [ 763, 1507, 2516, 2909, 6793, 8851, 12772, 17308, 18124, 19377, 22394, 24564, 24678, 26507, 29067, 31178, 32285, 32493, 33256 ] }
గుంటూరు జిల్లాలో 2015 నాటికి ఎక్కువ పంట పండించే గ్రామం ఏది?
జనాభా
telugu
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
సామాజిక శాస్త్రంలోనూ, జీవ శాస్త్రంలోనూ జనాభాా (population) అన్న పదాన్ని ఒక జాతికి (species) చెందిన సంఖ్యను చెప్పడానికి వాడుతారు. population అన్న పదాన్ని గణాంక శాస్త్రంలోనూ, ఇతర విజ్ఞానశాస్త్రాలలోనూ 'సముదాయం' అన్న అర్ధంలో కూడా వాడుతారు. ఈ వ్యాసంలో మానవజాతి జనసంఖ్య అన్న అర్ధంలో జనాభాా అన్న పదం వాడబడింది. నిర్ణీత ప్రాంతంలో నివసించే ఒకే జాతికి చెందిన జీవుల సమూహమే జనాభాా. ఈ జనాభాాను గురించి చేసే అధ్యయనాన్ని వైయక్తిక ఆవరణ శాస్త్రం (Atecology) లేదా జనాభాా జీవావరణ శాస్త్రం (Population Biology) అంటారు. జనాభాా నిరంతరం పరిమాణంలో మార్పులకు గురి అవుతూ ఉంటుంది. దీనిని గురించి తెలిపేది జీవ గతిజ శీలం (Population Dynamics) జనాభాాను వర్ణించేందుకు అనేక ప్రమాణాలు వాడబడతాయి. జననాలు, మరణాలు, వలసలు, కుటుంబ జీవనవిధానాలు, వివాహాలు, విడాకులు, సామాజిక వైద్య సదుపాయాలు, పని అవకాశాలు, కుటుంబనియంత్రణ, యుద్ధాలు, ఉత్పాతాలు వంటి ఎన్నో అంశాలు జనాభాాను ప్రభావితం చేస్తాయి. జనాభాాలో ప్రజల నడవడికను వివిధ దృక్కోణాలనుండి సామాజిక శాస్త్రం, ఆర్ధిక శాస్త్రం, భౌగోళిక శాస్త్రం, రాజనీతి శాస్త్రం వంటివి అధ్యయనం చేస్తాయి. జనాభాా గురించి కొన్ని సాంకేతిక విషయాలు జనాభాాకు ప్రత్యేకమైన లక్షణాలు ఉంటాయి. అవి జనన, మరణ రేట్లు, వ్యాప్తి, సాంద్రత, వయోవ్యాప్తి, జనాభాా నియంత్రణ[1] జనన, మరణ రేటు - ఒక నిర్ణీత కాల వ్యవధిలో జనాభాాలో వచ్చే జననాల సంఖ్యను జనన రేటు అంటారు. ఇందులో సమగ్ర జనన రేటు, విశిష్ట జనన రేటు, శక్త్యర్ధ జనన రేటు, జీవావరణ జనన రేటు అనే వివిధ లెక్కింపు విధానాలున్నాయి. అలాగే మరణాల రేటులో సమగ్ర, విశిష్ట, శక్త్యర్ధ, జీవావరణ మరణ రేట్లు ఉంటాయి. మరణాల రేటుకంటే జననాల రేటు ఎక్కువ ఉన్నపుడే ఆ జనాభాా పరిమాణం పెరుగుతుంది. వలసలు - జనాభాాలోని జీన్ పూల్‌ను ప్రభావితం చేసే విషయాలలో వలసలు (రావడం, పోవడం) అనేవి ముఖ్యమైన అంశాలు. వీటి ఫలితంగా జనాభాా పరిమాణంలో వృద్ధి లేదా క్షీణత సంభవిస్తాయి. జన సాంద్రత - ఒక ఆవాసంలో నిర్దిష్టమైన వైశాల్యం లేదా ఘన సాంద్రతలో నివసించే జీవుల సంఖ్యను జన సాంద్రత అంటారు. నేలపై తిరిగే జీవులకు వైశాల్యాన్ని, నీటిలో ఉండే జీవులకు ఘన పరిమాణాన్ని ప్రమాణంగా తీసుకొంటారు. జీవ సామర్థ్యం (బయోటిక్ పొటెన్షియల్) - అనుకూలమైన పరిస్థితులలో నివసించే జనాభాా జీవ సామర్ధ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది. అంటే ఆహారం పుష్కలంగా లభించడం, అనువైన నివాస స్థానం ఉండడం, కాలుష్యం లేకపోవడం, రోగాలు పెచ్చుగా ఉండకుండడం, పర భక్షక జీవుల ప్రమాదం లేకపోవడం - ఇలాంటి పరిస్థితులలో ప్రతి జీవీ చూపే అత్యధిక ప్రత్యుత్పత్తి రేటునే దాని జీవ సామర్థ్యం అంటారు. వయో వ్యాప్తి - జనాభాా ప్రధాన లక్షణాలలో ఇది ఒకటి. జనాభాాలో మూడు గ్రూపులు ఉంటాయనవచ్చును (1) ప్రత్యుత్పత్తి పూర్వ వయో సమూహం (పిల్లలు) (2) ప్రత్యుత్పత్తి వయో సమూహం (పెద్దలు) (3) ప్రత్యుత్పత్తి పర వయో సమూహం (వృద్ధులు) - ఈ మూడు సమూహాల మధ్య వయోవ్యాప్తి జనన మరణ రేట్లను ప్రభావితం చేస్తుంది. సుస్థిరమైన జనాభాాలో ఈ మూడు సమూహాలు సమానంగా ఉంటాయి. భార శక్తి - ఒక ఆవాసం భరించగల గరిష్ఠ స్థాయి జనాభాాను ఆ ప్రదేశం యొక్క భార శక్తి అంటారు. ప్రపంచ జనాభాా ఫిబ్రవరి 25 2006నాటికి [2] ప్రపంచ జనాభాా 6.5 బిలియన్లకు (6,500,000,000 లేదా 650 కోట్లు) చేరుకుంది. 2012నాటికి భూమిమీద 7 బిలియన్ల జనాభాా ఉంటుందని అంచనా.. ఐక్యరాజ సమితి జనాభాా నిధి వారు అక్టోబరు 12 1999 నాటికి ప్రపంచ జనాభాా 6 బిలియన్లు (600 కోట్లు) అయ్యిందని ప్రకటించారు. 1987లో 5 బిలియన్లు అయిన జనాభాా 12 సంవత్సరాలలో 6 బిలియన్లు అయ్యింది. అయితే ఈ అంచనాలలో చాలా ఉజ్జాయింపులు ఉన్నాయి. 2050 నాటికి ప్రపంచ జనాభాా 9 బిలియన్లు (900 కోట్లు) అవుతుందని ఐ.రా.స. జనాభాా విభాగం వారి అంచనా[3]. గడచిన 50 సంవత్సరాలలోనూ, ముఖ్యంగా 1960 - 1995 మధ్యకాలంలో మెరుగైన వైద్య సౌకర్యాలు లభించినందువలనా, ఆహారోత్పత్తి పెరిగినందువలనా ప్రపంచ జనాభాా వేగంగా పెరిగింది[4][5]. ప్రపంచ జనాభాాలో ఒక్క ఆసియా ఖండంలోనే 40 శాతం, ఆఫ్రికాలో 12 శాతం, యూరోప్‌ దేశాల్లో 11 శాతం, ఉత్తర అమెరికాలో 8 శాతం, దక్షిణమెరికా 5.3 శాతం, ఆస్ట్రేలియాలో 0.3 శాతం ప్రజలు జీవిస్తున్నారు. జనాభాా తరుగుదల ఒక ప్రాంతంలో సంతానోత్పత్తి రేటులో వచ్చే తేడాలు, పెద్దయెత్తున జరిగే వలసలు, రోగాలు, కరవు, యుద్ధాలు, ప్రకృతి వైపరీత్యాలు వంటి అంశాలవలన జనాభాా తరగవచ్చును. పాతకాలంలో (ప్లేగు, కలరా వంటి) వ్యాధులవలన ఒకో ప్రాంతంలో జనాభాా బాగా తగ్గడం జరిగింది. అలాగే గ్రామీణ ప్రాంతాలనుండి పట్టణాలకు వలసల వెళ్ళడం వలన గ్రామాల జనాభాా తగ్గుతున్నది. అయితే 'అధిక జనాభాా' లేదా 'అల్ప జనాభాా' అన్న విషయం అక్కడి జనుల సంఖ్యపైన మాత్రమే నిర్ధారణ కాదు. అక్కడ ఉన్న వనరులు ఎందరు జనుల ఉపాధికి అనుకూలం అనేది ముఖ్యాంశం. కనుక క్రొత్త జీవనోపాధి కలిగించడం జనాభాా సమతుల్యతను పరిరక్షించడానికి సరైన మార్గం. జపాన్‌, కజక్‌స్థాన్, ఉక్రెయిన్, బెలారస్, మాల్డోవా, ఇస్తోనియా, లాట్వియా, లిత్వేనియా, బల్గేరియా, జార్జియా, అర్మేనియా, బోస్నియా, క్రొయేషియా, స్లొవేనియా, హంగేరీ, ఇటలీ జర్మనీ, గ్రీస్, స్పెయిన్, క్యూబా, ఉరుగ్వే, డెన్మార్క్, ఫిన్లాండ్, ఆస్ట్రియా, సింగపూర్‌, బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, జింబాబ్వే, శ్వాజిలాండ్ మొదలైన దేశాలు దేశాలు బిడ్డలను పుట్టిస్తే ప్రోత్సాహకాలు అందిస్తున్నాయి: జపాన్: నెలకి ఐదు వేల రూపాయిలు చొప్పున పన్నెండేళ్ల వయసొచ్చేదాకా సింగపూర్: బేబీబోనస్ మొదటి బిడ్డకైనా, రెండో బిడ్డకైనా4000 మూడు లేదా నాలుగో సంతానమైతే 6000 డాలర్లు . బిడ్డ పేర బ్యాంకులో 18000 డాలర్లు రష్యా: రెండో బిడ్డకి రెండున్నర లక్షల రూబుళ్లు (మూడు లక్షల డెబ్భై వేల రూపాయలు) బిడ్డకి మూడో ఏడు వచ్చిన తర్వాతే ఇస్తారు. జర్మనీ: తండ్రికి కూడాఏడాది సెలవులు, 75 శాతం జీతం. ఫ్రాన్స్: బిడ్డ పుట్టినపుడు 1000 డాలర్లు .బిడ్డకి మూడేళ్లొచ్చేదాకా నెల నెలా ఆర్థిక సహాయం స్పెయిన్‌:పన్నుల నుండి నెలకి 400 డాలర్లు సంవత్సరం పాటు మినహాయింపు .ప్రజా రవాణాలో డిస్కౌంట్లు జనాభాా నియంత్రణ జనాభాా పెరుగుదలను నియంత్రించే విధానాన్ని జనాభాా నియంత్రణ అంటారు. పురాతన గ్రీస్ దేశంలో తమ అధిక జనాభాా ఆవాసాలకోసం వారు సుదూర ప్రాంతాలలో వలస కేంద్రాలను స్థాపించారు. ఆధునిక కాలంలో భారత దేశంలో కుటుంబ నియంత్రణ విధానాన్ని చాలా విధాలుగా ప్రోత్సహిస్తున్నారు. చైనాలో ఒకే బిడ్డ విధానాన్ని అధికారికంగా అమలు చేశారు. జనాభాా పెరుగుదలను నియంత్రించే కారకాళను రెండు విధాలుగా విభజింపవచ్చును - (1) సాంద్రతా పరతంత్ర కారకాలు జనాభాా సాంద్రతపై ఆధారపడి ఉంటాయి - ఉదా హరణకు జీవుల మధ్య పోటీ, వలసలు, వ్యాధులు, అధిక జనాభాా, జీవుల ప్రవర్తన వంటివి (2) సాంద్రతా స్వతంత్ర కారకాలు - వీటికి జనాభాా సాంద్రతతో సంబంధం లేదు. ఉదాహరణకు ఆహారం కొరత, సూర్యరశ్మి, ఉష్ణోగ్రత, ప్రకృతి విపత్తులు వంటివి. ప్రభుత్వాల ద్వారా ప్రోత్సహింపబడే (లేదా వత్తిడి చేయబడే) జనాభాా నియంత్రణకూ, వ్యక్తులు తమ ఇష్టానుసారం అమలు చేసుకొనే నియంత్రణకూ భేదాన్ని గమనించవలసి ఉంది. వ్యక్తులు తమకు బిడ్డలు కావాలనుకొనే సమయాన్ని తాము నిర్ణయించుకోవడం స్వచ్ఛంద నియంత్రణలో ముఖ్యమైన అంశం. ఈ విషయంలో అధికంగా కోట్ చేయబడిన ఆన్స్‌లీ కోలే విశ్లేషణ ప్రకారం జనాభాా పెరుగుదల తరగడానికి మూడు మౌలికమైన కారణాలున్నాయి. (1) సంతానోత్పత్తి కేవలం 'చాన్స్' లేదా 'భగవదనుగ్రహం' కారణంగా మాత్రమే కాక వ్యక్తుల ఇష్టాయిష్టాల ప్రకారం కూడా మారే అవకాశం ఉన్నదని గ్రహించడం. (2) పరిమిత సంతానం వల్ల ప్రయోజనాలున్నాయని అభిప్రాయపడడం. (3) నియంత్రణకు అవుసరమైన విధానాల గురించి మరింత అవగాహన.[6]. కేవల ప్రకృతి సహజమైన సంతానోత్పత్తి రేటుకు అనుగుణంగా ఉన్న సమాజంలో కంటే నియంత్రణ పాటించే సమాజంలో పాటించే ముఖ్య విధానాలు: (1) పిల్లలను కనడం ఆలస్యం చేయవచ్చును. (2) బిడ్డకూ బిడ్డకూ మధ్య ఎక్కువకాలం ఆగవచ్చును. (3) అసలు బిడ్డలను కనకపోవచ్చును. స్త్రీల విద్య, ఆర్థిక స్వావలంబన పెరిగిన సమాజాలలో ఈ లక్షణాలు ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తాయి. అయితే కొంత నియంత్రణ పాటించినంతలో సంతానోత్పత్తి రేటులు తగ్గుతాయన్న మాట వాస్తవం కాదు.[7] వ్యక్తులు స్వచ్ఛందంగా పాటించే నియంత్రణ కంటే ప్రభుత్వాలు అమలు చేసే లేదా ప్రోత్సహించే నియంత్రణ భిన్నమైనది.[8] [9] ఇది కేవలం సంతానోత్పత్తి నిరోధించడానికే పరిమితం కానక్కరలేదు. వలసల ప్రోత్సాహం, పన్ను రాయితీలు, సెలవు దినాలు వంటి ప్రోత్సాహక అవకాశాల ద్వారా ప్రభుత్వాలు జనాభాాను పెంచేందుకు కూడా ప్రయత్నిస్తాయి. ముదురు పెళ్లే జనాభాా నియంత్రణకు మార్గం "జనాభాా నియంత్రణకు లేటు వయసు పెళ్లిళ్లే సమర్థనీయం. 30-31 ఏళ్లకు వివాహాం చేసుకునే వారికే ప్రోత్సాహకాలు ఇవ్వాలి.అధిక జనాభాాతో వనరులు నానాటికీ తగ్గిపోతున్నాయి.అస్ట్రేలియా, అమెరికా వంటి దేశాలే వారి ప్రజల ఉద్యోగాల రక్షణకు భారతీయుల్ని తిప్పి పంపిస్తున్నాయి. దేశంలో జనాభాా పెరుగుదల, వనరుల అభివృద్ధి మధ్య భారీ వ్యత్యాసం నెలకొంది భవిష్యత్తులో యుద్ధాలు ఉన్నవారికీ లేనివారికీ మధ్యే జరుగుతాయి.నక్సలిజం ఇందుకు ఓ ఉదాహరణ"—గులాంనబీ అజాద్ అధిక జనాభాా ప్రపంచ జనాభాా 1987 జూలై 11 నాటికి 500 కోట్లకు చేరుకుంది.ఏటా జూలై 11న ప్రపంచ జనాభాా దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ భూమ్మీద వందకోట్ల మందికి ఆహారం దొరకడం లేదు.40 కోట్ల మందికి పౌష్టికాహారం లేదు.ఏటా కోటి మందికి పైగా పిల్లలుఆకలితో చనిపోతున్నారు. జనాభాా పెరుగుతోంది కాని ఆహార ఉత్పత్తి పెరగడం లేదు.ప్రస్తుతం మన ప్రపంచ జనాభాా 683కోట్లు.ప్రపంచంలో ప్రతి సెకనుకు అయిదుగురు పుడుతుంటే, ఇద్దరు చనిపోతున్నారు. అంటే సెకనుకి ముగ్గురు చొప్పున జనాభాా పెరుగుతోంది.ప్రతి 40 ఏళ్లకీ జనాభాా రెట్టింపు అవుతున్నారు. 2015 ముగిసేసరికి దేశ జనాభాా 139 కోట్లకు చేరుతుందట.వీరిలో60 ఏళ్లకు మించి వయసున్న వారి సంఖ్య 20 కోట్లకుపైగా ఉంటుందట.2008లో ఆ దేశ జనాభాా 132 కోట్లు. జనాభాాకు అడ్డుకట్ట వేయడానికి చైనా 1970ల్లో 'ఒక్కరు చాలు' విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. దీన్ని కఠినంగా అమలుచేయడం ద్వారా 1949-1978తో పోలిస్తే 1978-2008 మధ్య చైనాలో 40% తక్కువ పెరుగుదల నమోదైంది.అత్యధిక జనాభాా గల దేశాల్లో 2050 నాటికి భారత్‌, చైనాల తర్వాత అమెరికా మూడో స్థానంలో నిలవనుందని అమెరికా గణన సంస్థ వెల్లడించింది. 2050 నాటికి భారత్‌లో 165 కోట్ల మంది జనాభాా ఉంటారని, చైనాలో 130 కోట్ల మంది ఉంటారని అంచనా వేసింది.2025 నాటికల్లా భారత్‌ చైనాను అధిగమించి ప్రపంచంలోనే అత్యధిక జనాభాా గల దేశంగా ఆవిర్భవించనుందని వెల్లడించింది. భారత దేశం జనాభాా భారత దేశము, చైనా తరువాత ప్రపంచంలోని రెండో అత్యధిక జనాభాా గల దేశం. ఎన్నో భిన్నత్వాలు గల జనాభాా యొక్క సామాజిక, రాజకీయ వర్గీకరణలో భాష, మతం, కులం అనే మూడు ప్రముఖ పాత్ర వహిస్తాయి. దేశంలోని అతిపెద్ద నగరాలు - ముంబై (వెనుకటి బాంబే), ఢిల్లీ, కోల్కతా (వెనుకటి కలకత్తా), మరియు చెన్నై (వెనుకటి మద్రాసు ). భారత దేశం యొక్క ఆక్షరాస్యత 64.8%, ఇందులో మహిళల అక్షరాస్యత 53.7%. ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు 933 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. దేశంలోని 80.5% ప్రజలు హిందువులైనప్పటికీ, ప్రపంచంలోని రెండో అత్యధిక ముస్లిము జనాభాా ఇక్కడ ఉన్నారు. (13.4%). ఇతర మతాలు: క్రైస్తవులు (2.33%), సిక్కులు (1.84%), బౌద్ధులు (0.76%), జైనులు (0.40%), యూదులు, పార్సీలు, అహ్మదీయులు, మరియు బహాయీలు. దేశంలో ఎన్నో మత సంబంధ కార్యక్రమాలు భక్తిశ్రద్ధలతో, ఉత్సాహంగా, బహిరంగంగా జరుపుకుంటారు. అనేక మతాల కలగలుపు అయిన భారత దేశంలో పండుగలు అందరూ కలిసి జరుపుకుంటారు.ప్రపంచ జనాభాాలో 17 శాతం భారత్‌లోనే ఉన్నారు. జనాభాా ప్రకారం భారత దేశములో 10 పెద్ద నగరాలు ముంబాయి, ఢిల్లీ, కోల్కతా, బెంగుళూరు, చెన్నై, హైదరాబాదు, అహమ్మదాబాదు, పూణే, కాన్పూర్, సూరత్ గత వందేళ్లలో దేశ జనాభాా అయిదు రెట్లు పెరిగింది.2050కల్లా ఇది చైనా జనాభాాను దాటిపోతుందని అంచనా.13 నుంచి 19 సంవత్సరాల మధ్య యువతులు ఎక్కువగా పిల్లల్ని కనడం, 18 ఏళ్ల లోపే వివాహాలు చేసుకోవడం వంటి కారణాలు జనాభాా పెరుగులకు కారణమవుతున్నాయి.పట్టణాలు అధిక జనాభాాతో నిండిపోతున్నాయి.గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో జనాభాా పెరుగుదల 17.9 శాతం ఉండగా, పట్టణాల్లో 31.2 శాతంగా ఉంది.ఉత్తరాది రాష్ట్రాలకంటే దక్షిణాదిలో జనాభాా పెరుగుదల రేటు తక్కువ.దక్షిణాదిలో కూలీల కొరత వలస పెరుగుతోంది.ఆలస్యంగా పెళ్ళి చేసుకోవడం, విడాకులు, పెళ్ళికి ముందు కలిసి ఉండటం పెరిగాయి.కుటుంబ నియంత్రణకు లింగ వివక్ష కూడా తోడవడంతో లింగ నిష్పత్తి పడిపోతోంది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ జనాభాా 2001 భారతదేశంలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ విస్తీర్ణ పరంగా నాలుగవ పెద్ద రాష్ట్రం (దేశం విస్తీర్ణంలో 8.37 శాతం). జనాభాా పరంగా ఐదవ స్థానంలో ఉంది. 2009 మార్చి 1 నాటికి రాష్ట్ర జనాభాా 8.32 కోట్లు ఉంటుందని అంచనా. అంటే దేశ జనాభాాలో ఇది 7.41 శాతం. 1991-2001 మధ్య కాలంలో రాష్ట్ర జనాభాా 14.59% పెరిగింది. ఈ కాలంలో దేశ జనాభాా 21.53% పెరిగింది. అంటే ధేశం జనాభాా పెరుగుదల కంటే ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో జనాభాా పెరుగుదల బాగా తక్కువ. దేశం జన సాంద్రత 313 కాగా రాష్ట్రం జనసాంద్రత చదరపు కిలోమీటరుకు 277 మాత్రమే ఉంది. దేశంలో ప్రతి వెయ్యి మంది పురుషులకు 933 స్త్రీలు మాత్రమే ఉండగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో ప్రతి వెయ్యిమంది పురుషులకు 978 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. రాష్ట్రం మొత్తం జనాభాాలో షెడ్యూల్డ్ కులాలకు చెందినవారు 16.19% మరియు షెడ్యూల్డ్ జాతులవారు 6.59%. భారత దేశం అక్షరాస్యత 64.84%తో పోలిస్తే ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో అక్షరాస్యత 60.47% మాత్రమే ఉంది.[10] జనాభాా వల్ల నష్టాలు‍‍ భారతదేశంలో జనాభాా వల్ల ప్రయోజనాలున్నా, నష్టాలు బాగా ఎక్కువగా ఉన్నాయి.ప్రస్తుతం చైనా, మనదేశం కంటే జనాభా ఎక్కువ.కాని భవిష్యత్తులో చైనా కంటే మనదేశం, అంటే ప్రపన్ఛ్ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ జనాభాా 2011 గత దశాబ్దంతో పోల్చుకుంటే ఈ దశాబ్దంలో (2001-2011) దేశంలో జనాభాా పెరుగుదల రేటు 2.5 శాతం తగ్గింది. తాజా జనగణన ప్రకారం 121.02 కోట్లతో చైనా తర్వాతి స్థానంలో భారత్‌ కొనసాగుతోంది. సంఖ్యపరంగా దేశంలో ఉత్తరప్రదేశ్‌ తొలిస్థానంలో ఉంటే, లక్షద్వీప్‌ చివరి స్థానంలో నిలిచింది. జనసాంద్రతలో (చదరపు కిలో మీటర్‌కు) 37,346 మందితో ఢిల్లీ ఈశాన్య జిల్లా అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. ఈ దశాబ్ద కాలంలో అక్షరాస్యత శాతం కొంతమేరకు పెరిగింది. పురుషుల్లో ఇది 75.26 నుండి 82.14 శాతానికి, మహిళల్లో 53.67 శాతం నుండి 65.46 శాతానికి ఎగబాకింది. 2001తో పోల్చుకుంటే అక్షరాస్యతలో స్త్రీ, పురుషుల మధ్య భేదం 21.59 నుండి 16.58 శాతానికి తగ్గింది. అక్షరాస్యత విషయంలో కేరళ దేశంలోనే అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతోంది. 93.91 శాతంతో ఇది నెంబర్‌వన్‌ స్థానంలో ఉంది. జనాభాాలో పురుష-స్త్రీ నిష్పత్తి మాత్రం 1000: 940గా ఉంది. ఇక ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్ర జనాభాా 8.46 కోట్లకు చేరింది. ఇవి కూడా చూడండి జనాభాా గణన (Census) ప్రపంచ జనాభాాకు సంబంధించిన కొన్ని జాబితాలు దేశాల జాబితా – జనసంఖ్య క్రమంలో దేశాల జాబితా – 2005 జనసంఖ్య క్రమంలో దేశాల జాబితా – 1907 జనసంఖ్య క్రమంలో దేశాల జాబితా – జనసాంద్రత క్రమంలో దేశాల జాబితా – జననాల రేటు క్రమంలో దేశాల జాబితా – ఆంగ్లభాష మాట్లాడేవారి సంఖ్య క్రమంలో దేశాల జాబితా – అక్షరాస్యత క్రమంలో దేశాల జాబితా – పేదరికంలో ఉన్న జనసంఖ్య శాతం క్రమంలో దేశాల జాబితా – మానవ అభివృద్ధి సూచికలు మూలాలు ఇతర వనరులు ఈనాడు ప్రతిభ ప్లస్ శీర్షిక - 2009 ఫిబ్రవరి 20 - ఎం.బి.తిలక్ వ్యాసం బయటి లింకులు Population Activities Unit of the United Nations Economic Commission for Europe. from the US Census Bureau The Optimum Population Trust. Phishare.org (2005). . Retrieved February 13 2005. (2005). Retrieved February 13 2005. Populationworld.com (2005). . Retrieved February 13 2004. United Nations (2004). , Department of Economic and Social Affairs. Retrieved February 13 2004. United States Census Bureau (2005). . Retrieved February 13 2005. PopulationData.net (2005). . Retrieved March 4 2005. World Population Clock (French) . Digital library: Complete collection of books and countries monographs published by CICRED from 1973 until today. New England Coalition for Sustainable Population Population in the News వర్గం:సామాజిక శాస్త్రము
https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%9C%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%AD%E0%B0%BE
{ "plaintext_start_byte": [ 0, 1206, 1592, 1865, 2098, 3158, 3577, 3687, 4577, 5157, 6368 ], "plaintext_end_byte": [ 1189, 1556, 1838, 2072, 3093, 3575, 3686, 4576, 5156, 6367, 6601 ] }
కె. ఎస్. ప్రకాశరావు ఎప్పుడు మరణించాడు?
ఎన్.ఎస్.ప్రకాశరావు
telugu
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
ఎన్.ఎస్.ప్రకాశరావు ప్రముఖ కథా రచయిత. 18-12-1947లో విశాఖపట్టణం లో జన్మించాడు. అతి స్వల్ప కాలం జీవించి, ఈయన 1973 లో మరణించాడు. ఈయన విద్య మొత్తం విశాఖపట్టణంలోనే గడచింది. ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ ఇంజినీరింగు కళాశాలలో కెమికల్ ఇంజనీరింగ్ చదివిన ప్రకాశరావు సాహిత్యంలో అత్యంత మక్కువ చూపేవాడు. ఈయన కొడవటిగంటి కుటుంబరావు, రావిశాస్త్రి ల రచనలు చదివి, వారి ప్రేరణతో కథలు రాయడం మొదలు పెట్టాడు. కెమికల్ ఇంజనీరింగ్ లో పీ.హెచ్.డి చేస్తూనే పలు పత్రికలకు కథలు పంపుతుండేవాడు. రచనలు ఆంధ్రజ్యోతి, ఆంధ్రపత్రిక, ఆంధ్రభూమి, విరసం లాంటి పలు పత్రికలలో అనేక కథలు ప్రచురితమైనవి. ఎన్నెస్ కథలు పేరుతో కథా సంపుటం వెలువడింది. ఎన్నెస్ కథలు ఈ కథా సంపుటిలో 14 కథలున్నాయి. ఇవి రచయిత తన ఆదర్శాలకు అనుగుణంగా తీర్చిదిద్దిన కథలు. ఈ సంపుటిలో వ్యాసాలు విద్యావిధానం మారాలి విప్లవ కథకుల సమస్యలు తెలుగు కథ ఇటీవలి ధోరణులు కథాశకలాలు విశేషాలు విశాఖ రచయితల సంఘంలో క్రియాశీలక సభ్యుడుగానూ, కొన్నేళ్ళు కార్యదర్శిగానూ పనిచేసాడు. విరసం పుట్టినప్పటినుండి అందులో క్రియాశీలకంగా పనిచేస్తూ నిబద్దతతో ఉండేవాడు. వివాహం జరిగిన మూడు నెలల్లోనే ప్రమాదానికి గురియై మరణించాడు ఈయన గురించి నిషారా పేరుతో రావిశాస్త్రి రాసిన గేయం 6-7-1973 న ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రికలోనూ, 15-8-1973 న ప్రజా సమస్యల లోనూ, జూలై 1973 న సృజన వారపత్రిక లోనూ ప్రచురితమైంది. వాటిలో కొన్ని వాఖ్యాలు నువ్వులేవు నవ్వులు చిందించేవు పువ్వులు అందించావు కదలెన్నో పండించావు కలలెన్నో సృష్టించావు మెరుపులు మెరిపించావు ఆశలు చిగురించావు మెరుపులా మాయమయ్యావు ఈయన కథల్లో పేపర్ టైగర్ నుండి చిన్న ముక్క: నరసింహంగారింటికి రికమండేషన్తో బయలుదేరిన వరప్రసాద్ దారిలో కొట్టిన వర్షానికి తడిసి అతుక్కుపోయిన చొక్కాతో, ఎత్తుగా దువ్విన జుట్టు అణగారిపోయి నూనె, నీళ్ళతో కలసి ముఖమంతా జిడ్డులా తయరైతే నరసింహం గారింటి వరండాలోకొచ్చిన అతడు రుమాలుతో తల తుడుచుకోవాలో, మొహం తుడుచుకోవాలో చేతులు, తుడుచుకోవాలో తేల్చుకోలేకపోతూ కాలింగ్ బెల్లు కొడతాడు. తలుపు తియ్యగానే చానమచాయవాడు, జిడ్డుమోమువాడు, రెండుపదుల వయసువాడు, బక్కపలుచనివాడైన ప్రసాదు కనిపిస్తాడు. అతని రూపురేఖా విలాసాలు చూసి, లోనికి రమ్మనాలో బయటుండమనాలో తేల్చుకోలేక నిల్చున్న నరసింహం గారికి లెటరందిస్తాడు. స్వతహాగా నరసింహంగారికి ముఖంలో రంగులు మార్చడంలో మంచి ప్రాక్టీసు ఉంది. ఆయన తన మనవడితో ఆడుకుంటూ ఎంతగా బోసినవ్వులు చిందిస్తాడో, అప్పుడే పని కుర్రాడితో అంతకటువుగానూ మాట్లాడుతాడు. తన క్లయింట్లతో ఎంత మృదువుగా మాట్లాడతాడో తన రైతులతో అంత కర్కశంగా మాట్లాడుతాడు. ఆయా సంధర్భాలకు తగినట్టుగా గంభీరంగా, ప్రసన్నంగా లేదా ప్రసన్న గంభీరంగా, గంభీర ప్రసన్నంగా మార్చుకుంటుంటాడు. అయినప్పటికీ వరప్రసాద్ అవతారం వలన తెలియకుండానే ఆయనకు అలవాటుకాని అయోమయపు రంగు వచ్చింది. వర్గం:1947 జననాలు వర్గం:1973 మరణాలు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:విశాఖపట్టణం జిల్లా ప్రముఖులు
https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%8E%E0%B0%A8%E0%B1%8D.%E0%B0%8E%E0%B0%B8%E0%B1%8D.%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%B6%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%B5%E0%B1%81
{ "plaintext_start_byte": [ 1, 531, 1237, 3320, 3715, 4278, 5246, 6321, 6999, 7857, 9508, 10652, 11280, 11702, 12435, 14432, 15074, 15883, 16351, 17287, 17967, 18466, 18871, 19813, 20709, 21062, 21484, 22857, 23473, 23870, 24367, 25045, 27049, 27303, 27792, 28286, 29275, 29746, 30114, 30942, 31568, 32110, 33200, 33483, 33772, 34372, 34788, 35073, 35818, 36631, 37354, 38866, 39430, 40900, 41097, 42406, 43381, 44092, 44478, 45288, 45645, 46756, 47554, 48183, 48967, 49783, 50474, 50988, 51608, 52011, 52989, 53899, 54552, 54636, 55471, 56018, 56694, 57840, 58621, 59381, 59945, 60369, 61031 ], "plaintext_end_byte": [ 530, 1236, 3319, 3714, 4262, 5202, 6320, 6976, 7855, 9507, 10609, 11279, 11701, 12404, 14431, 15025, 15882, 16350, 17226, 17966, 18438, 18870, 19812, 20682, 21048, 21483, 22822, 23472, 23869, 24335, 25044, 27028, 27302, 27791, 28285, 29217, 29745, 30113, 30928, 31567, 32092, 33199, 33482, 33771, 34371, 34787, 35061, 35818, 36630, 37353, 38865, 39429, 40861, 41079, 42405, 43380, 44091, 44445, 45287, 45644, 46755, 47553, 48167, 48953, 49782, 50445, 50936, 51607, 52010, 52973, 53898, 54523, 54607, 55470, 55985, 56693, 57807, 58590, 59380, 59944, 60368, 61002, 61121 ] }
كم تبعد بيت لحم على القدس؟
بيت لحم
arabic
{ "passage_answer_candidate_index": [ 0 ], "minimal_answers_start_byte": [ 303 ], "minimal_answers_end_byte": [ 310 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
بيت لحم (بالسريانية: ܒܝܬ ܠܚܡ ؛ باليونانية: Βηθλεὲμ ؛ باللاتينية: Bethleem) هي مدينة فلسطينية، ومركز محافظة بيت لحم. تقع في الضفة الغربية التابعة للسلطة الفلسطينية على بعد 10 كم إلى الجنوب من القدس. يبلغ عدد سكانها 30,000 نسمة بدون سكان مخيمات اللاجئين. وتعتبر مركزاً للثقافة والسياحة في فلسطين.[1][2][3][4] للمدينة أهمية عظيمة لدى المسيحيين لكونها مسقط رأس يسوع المسيح (عيسى). تضم بيت لحم العديد من الكنائس، ولعل أهمها كنيسة المهد، التي بنيت على يد قسطنطين الأكبر (330 م). وقد بنيت الكنيسة فوق كهف أو مغارة يعتقد أنها الإسطبل الذي ولد فيه المسيح. ويعتقد أن هذه الكنيسة هي أقدم الكنائس الموجودة في العالم. كما أن هناك سرداباً آخر قريب يعتقد أن جيروم قضى فيه ثلاثين عاماً من حياته يترجم الكتاب المقدس.[5] بنيت المدينة وفقًا لعلماء الآثار على يد الكنعانيين في الألف الثاني قبل الميلاد، وعُرفت بعدد من الأسماء عبر الزمن، وقد ورد اسمها في مصادر قدماء السريان والآراميين. وقد مر على المدينة عدد من الغزاة عبر التاريخ، حيث تعرّضت بيت لحم هي وبقية فلسطين للغزو الأشوري والبابلي والفارسي والإغريقي والروماني والبيزنطي. وأعيد بناؤها من قبل الامبراطور البيزنطي جستنيان الأول. وفتحها العرب المسلمون على يد عمر بن الخطاب عام 637، بعد أن ضمن السلامة للمزارات الدينية في المدينة. وفي عام 1099، استولى عليها الصليبيون الذين حصنوها واستبدلوا فيها الأرثوذكسية اليونانية برجال الدين اللاتين. وقد طُرد هؤلاء رجال الدين اللاتين بعد أن حرر المدينة صلاح الدين الأيوبي. ومع مجيء المماليك في عام 1250، هُدمت جدران المدينة وأعيد بناؤها في وقت لاحق خلال حكم الإمبراطورية العثمانية. في عام 1917 انتزعت بريطانيا السيطرة على المدينة من العثمانيين خلال الحرب العالمية الأولى وكان من المفترض أن يتم تضمينها في المنطقة الدولية في إطار خطة الأمم المتحدة لتقسيم فلسطين عام 1947. وأُلحقت المدينة بالأردن بعد نكبة فلسطين عام 1948. وقد احتلتها إسرائيل في عام 1967 بحرب الأيام الستة. ومنذ عام 1995، ووفقا لاتفاقية أوسلو، نُقلت السلطات المدنية والأمنية في المدينة إلى يد السلطة الوطنية الفلسطينية.[6] تقع بيت لحم ضمن سلسلة جبال القدس، وترتفع عن سطح البحر 775 متراً.[7] وتعتبر المدينة تاريخيا منطقة مسيحية السكان، إلا أن معظم سكانها اليوم هم من المسلمين، ولكنها لا زالت موطناً لواحد من أكبر المجتمعات المسيحية الفلسطينية. لبيت لحم دور رئيس في القطاع الاقتصادي الفلسطيني من خلال السياحة التي تزداد أثناء موسم عيد الميلاد عندما يحتشد الحجاج المسيحيين إلى كنيسة المهد، حيث يوجد في بيت لحم أكثر من 30 فندقاً و300 ورشة عمل للحرف اليدوية. ويسكن هذه المدينة أحد أقدم المجتمعات المسيحية في العالم على الرغم من تقلص حجمه بسبب الهجرة.[8] التسمية نسبة إلى الإِله (لخمو الكنعاني) وهي بالسريانية، بمعنى بيت الخبز. وقال الدباغ: اسمها الاصلي: أفرت، وأفراتة، بمعنى مثمر، ثم دعيت باسمها الحالي نسبة إلى (لخمو) إله القوت والطعام عند الكنعانيين. وفي الآرمية: (لخم أو لحم) معناها الخبز، واللحم في العربية: القمح. تقول العرب: هل أَلْحَمَ الزرعُ؟: صار فيه القمحُ. ويرى بعضهم أن الكلمة واحدة غير أن الذين كان اعتمادهم في القوت على الحنطة أصبح اسم الإله عندهم مرادفاً للحنطة أو الخبز، وأما الذين كانوا يعتقدون باللحم طعاماً أولياً، فقد أصبحت اللفظة تفيد اللحم المعروف.[9][10] التاريخ العهد الكنعاني لقد سكن الكنعانيون المدينة سنة 2000 ق.م، ويروى أن النبي يعقوب جاء إلى هذه المدينة وهو في طريقه إلى الخليل، وماتت زوجته راحيل في مكان قريب من بيت لحم يعرف اليوم بقبة راحيل وفي بيت لحم ولد الملك داوود. وتوالت عليها الأحداث، وكانت في العصور القديمة قرية متواضعة تكتنفها الأودية العميقة من جهاتها الثلاث. وكانت خصبة الموقع تنتشر فيها حقول القمح. وفي القرن الرابع عشر قبل الميلاد - ظهرت في مخطوطات تل العمارنة منطقة اسمها بيت لحم وذلك عند الحديث عن أنباء الحروب التي قامت جنوب القدس. من المحتمل أن أول استيطان بشري وقع فيها عندما حطت بعض جماعات من البدو حول النبع الواقع على بعد 200 متر من كنيسة الميلاد. تظهرُ أول إشارة تاريخية إلى المدينة في رسائل تل العمارنة (حوالي 1400 قبل الميلاد) عندما ناشد ملك القدس سيده الأعلى، ملك مصر، للحصول على المُساعدة لاستعادة السيطرة على "بيت - لحمي" في أعقاب الإضطرابات من جانب عبيرو.[11] ويعتقد أن تشابه هذا الاسم مع شكلها الحديث يدُل على أنها كانت مُستوطنة كنعانية، الذين يملُكون ثقافية ولغوية سامية مع الوافدين على المدينة لاحقًا.[12] بعد الميلاد في عام 325 بعد إعلان حرية التعبد للديانة المسيحية، طلب القديس مكاريوس بطريرك القدس من الإمبراطور أن يعيد المكان المقدس، فبنت القديسة هيلانة بازيليك الميلاد. في عام 384 مع وصول القديس هيرونيموس إلى بيت لحم قام في المدينة مركز عبادة لاتيني دام بعد وفاته سنين عديدة. في عام 614 أدّى غزو جيوش كسرى إلى خراب اليهودية ولم ينج من بيت لحم سوى بازيليك الميلاد وذلك كما يقال بفضل رسم للمجوس قائم على جدار البازيليك. والمجوس وهم ملوك الفرس الذين سجدوا ليسوع الطفل بحسب الرواية الإنجيلية. استمدت بيت لحم شهرتها العالمية الكبرى من مولد المسيح فيها. ويروى أن يوسف النجار، ومريم العذراء ذهبا إلى بيت لحم لتسجيل اسمهما في الإحصاء العام، فولدت مريم وليدها هناك. وترى المصادر المسيحية أن الولادة كانت في مغارة قريبة من القرية، ولكن القرآن (يقول): (فاجأها المخاض إلى جذع النخلة) وفي سنة 330 م بنت هيلانة أم قسطنطين الكبير، كنيسة فوق المغارة التي قيل إن يسوع ولد فيها، وهي اليوم أقدم كنيسة في العالم. والمغارة تقع داخل كنيسة الميلاد، ومنحوته في صخر كلسي، وتحتوي على غرفتين صغيرتين، وفي الشمالية منها بلاطة رخامية، منزل منها نجمة فضية، حيث يقال أن المسيح ولد هناك. وعندما دخل عمر بن الخطاب القدس، توجه إلى بيت لحم، وفيها أعطى سكانها أمانًا خطيًا على أرواحهم وأولادهم وممتلكاتهم وكنائسهم. ولما حان وقت الصلاة، صلى بإشارة من راهب، أمام الحنية الجنوبية للكنيسة، التي أخذ المسلمون يقيمون فيها صلواتهم، فرادى، وجعل الخليفة على النصارى إسراجها وتنظيفها. وهكذا صار المسلمون والمسيحيون يقيمون صلواتهم جنباً إلى جنب. تذكر بيت لحم في العهد الجديد باعتبارها مكان ميلاد المسيح: "ولما ولد يسوع في بيت لحم اليهودية" (مت 2: 1 5، لو 2: 4 15)، ونتيجة لذلك حدثت مذبحة الأطفال الأبرياء بأمر هيرودس الملك (مت 2: 8 و16). وحيث أن هادريان قد جرب بيت لحم تماما، واقام في موضعها نصبا مقدسا للاله " ادونيس"، فلابد ان تكريم تلك المدينة باعتبارها مكان ميلاد المسيح، يرجع إلي ما قبل عصر هادريان (132 م). وقد اقام قسطنطين الملك (حوالي 330 م) كنيسة على الطراز الروماني فوق موقع كهف المذود الذي شهد مولد المسيح. وتعتبر هذه الكنيسة حتى اليوم أهم مقصد للسياح، في المدينة. وهي لم يطرا عليها تغيير كبير، رغم أن جستنيان قد وسع فيها وزينها، ورغم ما تعرضت له من تهدم وترميم.[13] الحكم العربي الإسلامي في سنة 648 م دخلت المدينة تحت الحكم الإسلامي، وزارها الخليفة عمر بن الخطاب الذي لم يصلّ داخل كنيسة المهد، خوفاً من أن تحدث نزاعات في المستقبل على الكنيسة بين المسلمين والمسيحيين حيث صلى بجانبها. وكانت المدينة قد اُلحقت بجند فلسطين التابع لولاية الشام بعد أن تم فتح جميع أراضي بلاد الشام على يد عدد من القادة منهم عمرو بن العاص وأبو عبيدة بن الجراح. يشار إلى أنه تم بناء مسجد في بيت لحم عام 1860 وهو مسجد عمر نسبة للخليفة عمر بن الخطاب، والذي تم ترميمه حتى العام 1954 تحت الإدارة الأردنية للمدينة. وكانت الأرض التي تم بناء المسجد عليها تم التبرع بها من قبل الكنيسة الأرثوذكسية اليونانية. وقد عاش أبناء الديانتين المسيحية والإسلامية في هذه المدينة بروح من الإخاء والتعاون وتمارس كل فيهما شعائرها الدينية ونشاطاتها الاقتصادية الاجتماعية على الرغم من أن المدينة تعرضت لفترات من المد والجزر حسب الحكم القائم، ومن أكثر العهود ازدهارًا بالنسبة لبيت لحم هو زمن هارون الرشيد 786-809 م والدولة الفاطمية 952-1094 م، حيث راجت التجارة وتيسرت الحرية والأمن ورممت الكنائس وأماكن العبادة.[14][15] الحروب الصليبية في 1099 دخلت المدينة تحت الحكم الصليبي بعد أن دخلها الجيش الصليبي بقيادة تانكرد فدمر المدينة واحرقها ولم يتبق منها إلا كنيسة المهد. لم يكتف الصليبيون بما حازوا عليه، فقاموا بتوسيع حدود المملكة، ومع أواخر يوليو 1099 غزوا شمال فلسطين، ثم وصل جيش الفاطميين في 12 أغسطس فالتقى وجيش المملكة الوليدة في عسقلان،[16] وأحرز الصليبيون نصرًا هامًا ضمن لهم السيطرة على الساحل الفلسطيني؛[17] وقد دار خلاف بين أمراء المملكة حول طبيعة الدولة بين كونها دولة دينية يحكمها أسقفها ديبامرت مبعوث البابا، أو دولة مدنية يحكمها جودفري،[18] واتفق أخيرًا على كونها دولة مدنية وذلك بمباركة ديبامبرت مبعوث البابا إلى المملكة، رغم أن طموحه هذا عاد للظهور بعد وفاة جودفري. عام 1100 توفي جودفري بنتيجة المرض، وخلفه شقيقه بالدوين الأول المتحدر من بولونيا وقد انتخب في 11 نوفمبر وتمّ التتويج في بيت لحم يوم 25 ديسمبر 1100 وهو يوم عيد الميلاد،[19] بعد تنافس مع تانكرد والأسقف ديامبرت حول وراثة العرش،[19] وقد تم إرضاء تانكرد بمنحه إمارة أنطاكية بعد أسر أميرها في حلب. أما بالدوين فكان أول من خلع عليه لقب "ملك المملكة اللاتينية في القدس"، ما شكل ترسيخًا لهوية الدولة الجديدة، وقد قسمت الدولة إلى أربع مطرانيات وأبرشيات عديدة تحت سلطة بطريرك القدس.[20] وقد دام الحكم الصليبي لبيت لحم حتى عام 1187 حيث عادت لأصحابها بعد انتصار المسلمين بقيادة صلاح الدين الأيوبي على الصليبين في معركة حطين. وفي عام 1229 عادت مدينة بيت لحم لحكم الصليبين بموجب الاتفاقية التي وقعت بين ممثلي الخليفة الكامل فخر الدين وأمير أربيل صلاح الدين وممثلي الإمبراطور فريدريك. لكنهم فقدوها نهائيا بعد عدة سنين فقط. العهد المملوكي والعثماني في عام 1244 تمكن المسلمون بقيادة نجم الدين من استعادة المدينة بشكل نهائي، قام بعدها الظاهر بيبرس بدخول المدينة عام 1263 ودمرا أبراجها وهدم أسوارها، وفي عام 1517 دخلت المدينة تحت الحكم العثماني، وبعد تطور وسائل النقل والمواصلات تحولت المدينة إلى مركز جذب هام للحجاج القادمين من أوروبا وانعكست أثاره على الأوضاع في المدينة وازدهرت صناعة الصوف والخزف وغيرها إلا أن سوء الأوضاع الاقتصادية دفع بالكثير من أبناء المدينة إلى الهجرة خارجها.[21][22][23][24][25][26][27] في القرن التاسع عشر - ومع بداية القرن الماضي أخذت المدينة بالنمو خاصة على أيدي المسيحيين الذين كانوا يشكلون الأكثرية العظمى. في عام 1831، عندما احتل محمد علي باشا مصر المدينة، طرد المسلمون المسيحيين وأمر الباشا بهدم حيّهم. وبعد عشرة أيام أعاد الأتراك بناءه.[28] من 1831 إلى 1841، كانت فلسطين تحت حكم أسرة محمد علي من مصر. خلال هذه الفترة، عانت المدينة من الزلازل الذي ضربها، فضلًا عن تدمير القوات المصرية لحي مسلم في عام 1834، على ما يبدو أنتقامًا لمقتل أحد الموالين لرعاية إبراهيم باشا.[29] في عام 1841، أصبحت بيت لحم تحت سيطرة الحكم العثماني مرة أخرى وظلت كذلك حتى نهاية الحرب العالمية الأولى. في العهد العثماني، من المشاكل التي واجهتها سكان بيت لحم البطالة والخدمة العسكرية الإجبارية والضرائب الثقيلة، مما أدى إلى هجرة جماعية خاصة إلى أميركا الجنوبية. العصر الحديث الانتداب البريطاني في عام 1917، سقطت بيت لحم بيد الجيش الإنجليزي، ودخلت المدينة مع باقي مدن فلسطين مظلة الانتداب البريطاني على فلسطين عام 1920، وأصبحت جزءا من فلسطين في فترة الانتداب البريطاني وتم اضافتها إلى المنطقة المدوّلة عندما أصدرت الأمم المتحدة قرار تقسيم فلسطين إلى دولتين عربية ويهودية عام 1947، ولكن قام الأردن بضمها مع سائر مناطق الضفة الغربية عام 1951. وبقيت تحت الحكم الأردني حتى حرب 1967. ارتفعت درجة بيت لحم الإدارية بعد أن كانت (ناحية) في العهد العثماني إلى (قضاء) في العهد البريطاني، يقع بين اقضية القدس والخليل وأريحا. وبقي كذلك لعام 1944 م حيث الغي هو وقضاء اريحا والحقا بقضاء القدس. فكان ذلك آخر تغيير إداري قامت به الحكومة البريطانية في فلسطين.[30] قرار التقسيم قامت هيئة الأمم المتحدة عام 1947 بمحاولة لإيجاد حل الصراع العربي الإسرائيلي القائم على فلسطين، وقامت هيئة الأمم بتشكيل لجنة UNSCOP المتألّفة من دول متعدّدة باستثناء الدّول دائمة العضوية لضمان الحياد في عملية إيجاد حلّ للنزاع. قامت اللجنة بطرح مشروعين لحل النزاع، تمثّل المشروع الأول بإقامة دولتين مستقلّتين، وتُدار مدينة القدس من قِبل إدارة دولية. وتمثّل المشروع الثاني في تأسيس فيدرالية تضم كلا من الدولتين اليهودية والعربية. ومال معظم أفراد لجنة UNSCOP تجاه المشروع الأول والرامي لتأسيس دولتين مستقلّتين بإطار اقتصدي موحد. وقامت هيئة الأمم بقبول مشروع لجنة UNSCOP الدّاعي للتقسيم مع إجراء بعض التعديلات على الحدود المشتركة بين الدولتين، العربية واليهودية، على أن يسري قرار التقسيم في نفس اليوم الذي تنسحب فيه قوات الانتداب البريطاني من فلسطين. أعطى قرار التقسيم 55% من أرض فلسطين للدولة اليهودية، وشملت حصّة اليهود من أرض فلسطين على وسط الشريط البحري (من إسدود إلى حيفا تقريبا، ما عدا مدينة يافا) وأغلبية مساحة صحراء النقب (ما عدا مدينة بئر السبع وشريط على الحدود المصرية). ولم تكن صحراء النّقب في ذاك الوقت صالحة للزراعة ولا للتطوير المدني، واستند مشروع تقسيم الأرض الفلسطينية على أماكن تواجد التّكتّلات اليهودية بحيث تبقى تلك التكتّلات داخل حدود الدولة اليهودية. وكان نصيب بيت لحم أن يتم الحاقها بالمنطقة المدولة مع القدس. الحكم الأردني ومع باقي الضفة الغربية دخلت المدينة في عام 1951 في اتحاد مع المملكة الأردنية الهاشمية، وأصبحت في عام 1964 مركزاً لمحافظة بيت لحم. وبقيت تحت الحكم الأردني حتى احتلالها في حرب 1967 أو النكسة.[31][32] النكسة سقطت المدينة في يد إسرائيل بعد عام 1967، لتظل تحت الاحتلال لمدة 27 سنة وتعاني من الإهمال الإسرائيلي لها كباقي المدن العربية الفلسطينية المحتلة. وقد صادرت سلطات الاحتلال مساحات شائعة من أراضي بيت لحم وأقامت عليها العديد من المستوطنات. في عام 1987، انخرط سكان مدينة بيت لحم بوقت مبكر في الانتفاضة الفلسطينية الأولى. وكانت القيادة الوطنية الموحدة للانتفاضة، تقوم بتوزيع النشرات الأسبوعية في شوارع بيت لحم مع جدول زمني للإضراب المتصاحب مع الاحتجاجات اليومية ضد الدوريات الإسرائيلية في المدينة. وفي المظاهرات، تم أحراق الإطارات في الشوارع، كما ألقى الحشود الحجارة والزجاجات الحارقة على جنود الاحتلال. ورد الجيش الإسرائيلي بالغاز المسيل للدموع والرصاص المطاطي. واغلقت المدارس في مدينة بيت لحم قسرا، وفتحت تدريجيا لبضع ساعات. ونفذت الاعتقالات خارج البيوت، وفرض حظر التجول ومنع السفر، ما اعتبره الفلسطينيون بأنه عقاب جماعي. ردا على إغلاق المدارس، وتنظيم دورات تعليم سكان المنزل لمساعدة الطلاب على استدراك المادة الفائتة، وهذا أصبح واحدا من الرموز القليلة من العصيان المدني. السلطة الفلسطينية في 21 ديسمبر 1995، انسحبت القوات الإسرائيلية من بيت لحم،[33] وبعد ثلاثة أيام أصبحت المدينة تحت إدارة السلطة الوطنية الفلسطينية وسيطرتُها العسكرية الكاملة بناءً على الاتفاق الانتقالي بشأن الضفة الغربية وقطاع غزة في عام 1995.[34] وأصبحت المدينة مُنذ ذلك الحين، مركزاً لمحافظة بيت لحم، كما وقعت معظم أراضي المحافظة ضمن تصنيف (أ) و(ب) حسب اتفاق أوسلو. خلال الانتفاضة الفلسطينية الثانية، في 2000-2001، تضررت بشدة البنية التحتية في بيت لحم والسياحة.[35][36] وفي عام 2002، كانت المدينة منطقة القتال الرئيسية في عملية الدرع الواقي، عملية عسكرية كبرى من جانب جيش الدفاع الإسرائيلي.[37] خلال العملية، قام الجيش الإسرائيلي بمُحاصرة كنيسة المهد، حيث كان حوالي 200 مسلح فلسطيني لجأوا إلى الكنيسة. واستمر الحصار لمدة 39 يومًا وقتلوا تسعة من المسلحين ورجل كنيسي. انتهى الحصار باتفاق على نفي 13 من المسلحين المطلوبين إلى دول أوروبية مختلفة وموريتانيا. الأهمية الدينية لبيت لحم أهمية عظيمة لدى المسيحيين لكونها مسقط رأس يسوع (عيسى). في بيت لحم العديد من الكنائس، ولعل أهمها كنيسة المهد، التي بنيت على يد قسطنطين الأكبر (330 م). وذلك فوق كهف أو مغارة، والتي يعتقد أنها الإسطبل الذي ولد فيه المسيح. يعتقد أن هذه الكنيسة هي أقدم الكنائس الموجودة في العالم. كما أن هناك سرداب آخر قريب يعتقد أن جيروم قد قضى ثلاثين عاما من حياته فيه يترجم الكتاب المقدس. تُذكر رواية الميلاد في إنجيلي متى ولوقا، وتغدوا الرواية في إنجيل لوقا أكثر تفصيلاً؛ عناصر الرواية الإنجيلية للميلاد مفادها أن مريم قد ظهر لها جبرائيل مرسلاً من قبل الله وأخبرها أنها ستحبل بقوّة الروح القدس بطفل "يكون عظيمًا وابن العلي يدعى، ولن يكون لملكه نهاية"، وعندما اضطرب يوسف النجار خطيب مريم من روايتها ظهر له الملاك أيضًا في الحلم تصديقًا لرواية مريم وتشجيعًا له،[38] ويتفق متى ولوقا أن الميلاد قد تمّ في بيت لحم مدينة النبي داود لا في مدينة الناصرة حيث كانا يعيشان وحيث تمت البشارة، يعود ذلك تتميمًا للنبؤات السابقة حول مكان الميلاد سيّما نبؤة النبي ميخا، أما السبب المباشر فهو طلب أغسطس قيصر إحصاء سكان الإمبراطورية الرومانية تمهيدًا لدفع الضرائب، ولذلك سافر يوسف مع مريم وكان حينها قد ضمها إلى بيته كزوجته دون أن تنشأ بينهما علاقة زوجية، وعند وصولهما إلى بيت لحم لم يجدا مكانًا للإقامة في فندق أو نزل وحان وقت وضع مريم، فبحسب إنجيل لوقا وضعت طفلها في مذود ولفته بقماط. وإن ذكر المذود هو الدافع الأساسي للاعتقاد بوجود المغارة أو الحظيرة، لأن الحظائر عادة كانت عبارة عن كهوف أما المذود فهو مكان وضع علف الحيوانات،[39] وكان أوريجانوس قد أثبت المغارة وقال أنه نقل القصة عن تقاليد أقدم.[40] الجغرافيا تقع بيت لحم وعلى ارتفاع حوالي 775 متر (2,543 قدم) فوق مستوى سطح البحر، 30 مترا (98 قدم) أعلى من القدس.[7] بيت لحم وتقع في الجزء الجنوبي من جبال الخليل. تقع المدينة على بعد 10 كيلومترات (6.2 ميل) إلى الجنوب من القدس، 73 كيلومترًا (45 ميل) شمال شرق قطاع غزة والبحر المتوسط، و 75 كيلومترًا (47 ميل) إلى الغرب من عمان عاصمة الأردن، و 59 كيلومترًا (37 ميل) إلى الجنوب الشرقي من تل الربيع وعلى بعد 10 كيلومترات (6.2 ميل) إلى الجنوب من القدس.[41][42] من المدن والبلدات القريبة تشمل بيت صفافا والقدس في الشمال، وبيت جالا إلى الشمال الغربي، حوسان إلى الغرب، الخضر وأرطاس إلى الجنوب الغربي، وبيت ساحور إلى الشرق. وتقع بيت جالا، وبيت ساحور تُشكل تجمع مع بيت لحم وتقع مخيمات اللاجئين عايدة ومخيم بيت جبرين داخل حدود المدينة.[43] تقع البلدة القديمة في وسط المدينة، وتتألف من ثمانية أرباع سكنية (أحياء)، المبنية بأسلوب الفسيفساء التي تشكل المنطقة المحيطة ساحة كنيسة المهد. الأرباع تضمُ المسيحيين وربع واحد فقط يضمُ مسلمين.[44] سُميت معظم الأحياء المسيحية حسب أسماء عشائر الغساسنة العربية التي استقرت هُناك.[45] وشكل المغتربين العرب المسيحين حي القاواوسة الذين أتوا من تقوع في القرن الثامن عشر.[46] هُناك أيضًا ربع السريانية يقع خارج البلدة القديمة،[44] تعود أصول سكانها من مديات وماسارتي "وMa'asarte" في تركيا.[47] يبلغ عدد سُكان البلدة القديمة 5,000 نسمة.[44] التقسيم الإداري مناطق المدينة تعتبر البلدة القديمة في بيت لحم أهم مناطقها على الإطلاق لوجود أهم المعالم الدينية المسيحية فيها، وهي تتوسط المدينة وشوارعها. من أهم تلك الشوارع: طريق الخليل، الشارع الجديد، شارع بيت ساحور، شارع بولس السادس، شارع السينما، شارع الفرير، شارع جمال عبد الناصر.[48] المخيمات تضم منطقة بيت لحم ثلاثة مخيمات رئيسية هي مخيم عايدة، مخيم بيت جبرين، ومخيم الدهيشة. ومثلها مثل باقي مخيمات الضفة الغربية، فقد تأسست فوق قطعة من الأرض استأجرتها الأونروا من الحكومة الأردنية.[49] مخيم عايدة: تأسس عام 1950 بين مدينتي بيت لحم وبيت جالا. ويمتد فوق مساحة من الأرض تبلغ 0,71 كيلومتر مربع لم تنم بشكل كاف مع نمو مجتمع اللاجئين. ولذلك، فإن المخيم يعاني من مشاكل اكتظاظ شديدة.[50] مخيم بيت جبرين: تأسس عام 1950 في قلب مدينة بيت لحم. وهو يعد أصغر مخيم للاجئين في الضفة الغربية حيث تبلغ مساحته 0.02 كيلومتر مربع فقط. وغالبا ما يطلق على المخيم أيضا اسم مخيم عزة.[51] مخيم الدهيشة: تأسس عام 1949 فوق مساحة من الأرض تبلغ 0.31 كيلومتر مربع ضمن حدود بلدية بيت لحم.[52] المناخ يسود في بيت لحم مناخ متوسطي معتدل، ذو صيف حار وجاف، وشتاء بارد ممطر. يحل فصل الربيع في أواخر شهر مارس (آذار) وأوائل أبريل (نيسان)، ويعتبر شهرا يوليو (تموز) وأغسطس (آب) أحرّ شهور السنة، حيث يصل معدل درجات الحرارة فيهما إلى 28.9 ° مئوية (84 ° فهرنهايت)، أما أكثر الأشهر برودة فهو يناير (كانون الثاني)، ويصل فيه معدل درجة الحرارة إلى 3.9 ° مئوية (39 ° فهرنهايت). أما بالنسبة لمعدلات الأمطار فتكون معدومة في بعض الأشهر مثل يونيو ويوليو وأغسطس. بينما يتساقط بين شهريّ أكتوبر (تشرين الأول) وأبريل (نيسان) عادةً، ويبلغ معدل المتساقطات السنوي 589 مليمتراً (23.2 إنش)، وتكون في أعلى معدلاتها في شهري يناير وفبراير حيث يمكن أن يصل مستواها إلى أكثر من 170 ميليمتر.[53] السكان وفقًا لسجلات الضرائب العثمانية، شكل المسيحيون نسبة 60% من السكان في القرن السادس عشر، وفي منتصف القرن 16 أصبحت أعداد المسلمين والمسيحين متساوية. لم يكن هناك مسلمون في نهاية القرن، وبلغ عدد سكانها 287 (سجل الذكور البالغين دافعي الضرائب). وطلب آنذاك من المسيحين وغير المسلمين دفع ضريبة الجزية في جميع أنحاء الدولة العثمانية.[59] في عام 1867، وصف زائر أمريكي المدينة الذي بلغ عدد سكانها 3,000 إلى 4,000 منهم 100 يتبعون البروستاتية و 300 من المسلمين و"ما تبقى ينتمون إلى الكنائس اللاتينية واليونانية مع نسبة قليلة من الأرمن" [54] ووفقًا لتقرير آخر من نفس العام بلغ عدد السكان المسيحيين 3000، وبالإضافة إلى 50 من المسلمين.[60][60] في عام 1948، شكلت المسيحية نسبة 85% من التركيبة السُكانية للمدينة معظمها من الطوائف اليونانية الأرثوذكسية والكاثوليكية،[61] أما نسبة المسلمين بلغت 13% مسلم سني. وفقًا للإحصائيات الإسرائيلية عام 1967، بلغ عدد سكان بيت لحم 14,439 نسمة منهم 7,790 نسمة مسلمين ما نسبته 53,9% بينما بلغ عدد المسيحين 6,231 نسمة ما يعادل 46,1% من سكان بيت لحم. وفقًا لتعداد الجهاز المركزي للإحصاء عام 1997، فقد بلغ عدد سكان المدينة 21,670 نسمة، بما في ذلك 6,570 لاجئ وهو ما يمثل 30.3% من سكان المدينة.[57][62] وفي عام 1997، أما التوزيع العمري السكاني لفترات عُمرية مختلفة كالتالي: 27,4% تحت سن عشرة سنوات و 20% 10-19 سنة و 17.3% 20-29 سنة، 17.7% 30-44 سنة و 12.1% 45-64 سنة و 5.3% فوق سن 65 عامًا. بلغ عدد الذكور 11,079 أما عدد الإناث 10,594.[57] وفقا لتقديرات الجهاز المركزي للإحصاء، بلغ عدد سكان بيت لحم 29,930 نسمة في مُنتصف عام 2006.[58] ومع ذلك، في تعداد 2007 كشف عن وجود 25,266 نسمة منهم 12,753 ذكورًا و 12,513 من الإناث. و 6,709 وحدة سكنية منها 5,211 كانت للأُسر. أما مُتوسط عدد أفراد الأسر 4,8.[63] بحلول عام 2005، كانت نسبة السكان المسيحيين تراجعت بشكل كبير، إلى حوالي 40% من 50%.[64] المسجد الوحيد في المدينة القديمة هو مسجد عمر، ويقع في ساحة كنيسة المهد. الدين يدعى الكثير من سكان بيت لحم المسيحيين أنهم ينحدرون من العشائر المسيحية العربية التي قدمت من شبه الجزيرة العربية، أكبر هذه العشائر في المدينة: آل فاراهيا ونجاجرة. العشائر السابقة الذكر قد تنحدرُ من الغساسنة الذين هاجروا من اليمن إلى منطقة وادي موسى في الوقت الحاضر الأردن في حين أن النجاجرة تنحدر من العرب في نجران في جنوب الحجاز. عشيرة عريقة أخرى في المدينة هي عنانطرة وتنحدر أصولهم من شبه الجزيرة العربية.[65] أنخفضت أعداد المسيحيين في المدينة بشكل مُطرد، ويرجع ذلك في المقام الأول إلى الهجرة. انخفاض معدل مواليد المسيحيين يمثل أيضًا سببًا للإنخفاض. في عام 1947، بلغت نسبة المسيحيين حوالي 85%، ولكن بحلول عام 1998 انخفضت النسبة إلى 40%. في عام 2005، وضح رئيس بلدية بيت لحم فيكتور بطارسة أن "نتيجة للتوتر سواء الجسدي أو النفسي والحالة الاقتصادية السيئة، كثير من الناس يهاجرون، سواء مسيحيين أو مسلمين، لكن الهجرة أكثر أنتشارًا بين المسيحيين، لأنهم بالفعل هم أقلية.[66] أدت اندلاع الانتفاضة الفلسطينية الثانية إلى أنخفاض ناتج القطاع السياحي والتي أثرت على الأقلية المسيحية وعلى أصحاب الفنادق في بيت لحم الذين يقدمون خدمات المُلبية لإحتياجات السياج الأجانب.[67] أشير تحليل إحصائي لهجرة المسيحيين من المدينة لإنعدام الفرص الاقتصادية والتعليمية، خصوصًا الطبقة الوسطى والمتعلمة منهم.[68] مُنذ اندلاع الانتفاضة الفلسطينية الثانية، غادر 10% من السكان المسيحيين المدينة.[66] ذكرت الصحيفة الإسرائيلية جيروزليم بوست ان "تقلص أعداد الطوائف المسيحية الفلسطينية في الأراضي المقدسة وبشكل خاص في بيت لحم جاء كنتيجة مباشرة بسبب انتمائها إلى الطبقة المتوسطة والعليا". يذكر أن المسيحيين لديهم صورة عامة كنخبة متعلمة وذات امتيازات طبقية، وكذلك عدم لجوئهم إلى العنف، مما يجعلهم أكثر عرضة للتعرض لأعمال عنف.[37] يُذكر أن بسبب الهجرة المسيحية يتواجد غالبية مسيحيين بيت لحم خارج العالم العربي بشكل خاص في أمريكا اللاتينية التي تضم نصف مليون فلسطيني في أمريكا اللاتينية والوسطى حيث أن 80 إلى 85% منهم هم من المسيحيين الفلسطينيين.[69] وتضم التشيلي أكبر جالية فلسطينية مسيحية في العالم خارج منطقة فلسطين حيث يصل أعدادهم إلى 350,000 وتعود أصول غالبيتهم إلى بيت لحم وبيت جالا وبيت ساحور ويعتبرون من الاقليات الناجحة جدًا فغالبيتهم ينتمون إلى الطبقة العليا والوسطى ومن المتعلمون كما وقد برز عدد منهم في السياسة والاقتصاد والثقافة.[70] في عام 2006، ووفقًا للاستطلاع الذي أجرهُ المركز الفلسطيني للبحوث والحوار الثقافي في المدينة أن 90% من المسيحيين قالوا أن لديهم أصدقاء مسلمين، ووافق 73,3% منهم على أن السلطة الوطنية الفلسطينية تُعامل التراث المسيحي في المدينة باحترام ونسب 78% منهم سبب هجرة المسيحيين إلى القيود الإسرائيلية التي تفرُضها على السفر.[71] إن مدينة بيت لحم هي من أقدس المواقع المسيحية في العالم كونها المدينة التي فيها وُلِدَ يسوع المسيح، وبسبب قدسية مدينة بيت لحم لدى العالم المسيحي تتواجد في المدينة عدد كبير من الكنائس والأديرة فضلًا عن المواقع المسيحية المقدسة، بالاضافة إلى المؤسسات المسيحيّة المختلفة من مدراس وجامعة كاثوليكية ومستشفيات شتى، وكونها مدينة ميلاد يسوع تُحظى المدينة بشعبية واسعة وترتبط بعيد الميلاد. كانت كنيسة المهد هي الأولى بين الكنائس الثلاث التي بناها الإمبراطور قسطنطين في مطلع القرن الرابع الميلادي حين أصبحت المسيحية ديانة الدولة الرسمية وكان ذلك استجابة لطلب الأسقف ماكاريوس في المجمع المسكوني الأول في نيقيه عام 325 للميلاد. دخلت كنيسة المهد سنة 2012 قائمة مواقع التراث العالمي، كنيسة المهد هي أول موقع فلسطيني يدرج ضمن لائحة التراث العالمي لمنظمة اليونيسكو.[72]. الجدول الآتي بأهم كنائس المدينة: من أهم كنائس المدينة مغارة الحليب كنيسة القديسة كترينا كنيسة السريان الأرثوذكس كنيسة حقل الرعاة كنيسة الروم الملكيين الاقتصاد تمتازُ المدينة بنشاطها في الصناعة وخاصةً الصناعة السياحية مثل صناعة الصدف والمسابح والصلبان. يُعتبر التسوق مصدر جذب رئيسي للسياح، وخصوصًا خلال موسم عيد الميلاد. مع كثرة المحلات في الشوارع الرئيسية للمدينة والأسواق القديمة التي تبيع المشغولات اليدوية الفلسطينية والتوابل والمجوهرات والحلويات الشرقية مثل البقلاوة.[73] ويشترون السياح تحف خشب الزيتون [74] وهو أكثر عثنصر مُباع للسياح الذين يزورون بيت لحم.[75] والحرف الدينية وتشمل الحلي المصنوعة يدويًا مثل عرق اللؤلؤ والصناديق والصلبان.[74] الصناعات الأخرى هي الحجر والرخام والمنسوجات والأثاث والمفروشات. ويوجد أيضًا في المدينة مصانع لإنتاج مواد الدهان والبلاستيك والمطاط الصناعي والمستحضرات الصيدلانية ومواد البناء والمنتجات الغذائية والمعجنات والحلويات بشكل رئيسي. أُنشئت أول غرفة تجارية صناعية زراعية في مدينة بيت لحم في أوائل الخمسينات حيث أُنتخب أول مجلس إدارة لها بتاريخ 16 أبريل 1952. في 30 أغسطس 1965، تم انتخاب مجلس إدارة جديد.و مع قرب البدء باحتفالات الألفية الثانية ودخول المحافظة في مرحلة جديدة من البناء والأعمار، اصدر معالي وزير الاقتصاد والتجارة قرارًا بتعيين مجلس الإدارة الحالي الذي يضمُ نُخبة من رجال الأعمال والاقتصاديين لإدارة شؤون الغرفة. وتندرج غرفة تجارة وصناعة محافظة بيت لحم تحت مظلة اتحاد الغرف التجارية والصناعية والزراعية الفلسطينية ومقره القدس، ويضم خمسة عشرة غرفة في فلسطين.[76] في عام 2008، استضافات مدينة بيت لحم أكبر مؤتمر اقتصادي على الإطلاق في الأراضي الفلسطينية. وقد بادر به رئيس الوزراء الفلسطيني ووزير المالية السابق سلام فياض في إقناع أكثر من 1,000 من رجال الأعمال والمصرفيين والمسؤولين الحكوميين من جميع أنحاء الشرق الأوسط للاستثمار أموالهم في الضفة الغربية وقطاع غزة. تم تأمين ما مجموعه 1,4 مليار دولار أمريكي من أجل الاستثمارات التجارية في الأراضي الفلسطينية.[77] نبيذ كريمزان، الذي تُؤسس في عام 1885، هو مصنع يختص بإنتاج الخمرة ويديره الرهبان في دير كريمزان. وتزرع العنب بشكل رئيسي في منطقة الخضر. في عام 2007، كان إنتاج الدير من النبيذ حوالي 700,000 لترًا سنويًا.[78] العمارة والسياحة يُعد المعمار مرقص نصار أول مهندس معماري بشكل رسمي في بيت لحم.[79] ويسود المدينة طرازان معماريان مختلفان: الطراز القديم السائد في البلدة القديمة حيث القباب والجدران السميكة المبنية من الحجر الكلسي والشبابيك والأبواب على شكل أقواس، والمباني فيها ملتصقة ببعضها ومتراصة وشوارعها ضيقة ومقسمة إلى حارات لكي يسهل الدفاع عنها. أما الطراز الثاني فهو الطراز الحديث السائد في مناطق السكن الجديدة حيث البيوت الحديثة المستقلة أو العمارات المكونة من طبقات. ويطوق المدينة الآن مجموعة من المستوطنات التي يطلق عليها مجموعة (غوش عتسيون) ووصل عدد المستوطنات حولها عام 1985 إلى 16 مستوطنة وتشكل مستوطنة افرات مركزها وأكبرها، ويخطط لإقامة 9 مستوطنات حتى عام 2010.[80] كونها المدينة التي شهدت ميلاد يسوع، تحمل مدينة بيت لحم معنى خاصاً في قلوب المسيحيين من كافة أرجاء العالم، وعلى الرغم من صغرها النسبي مساحةً وسكانًا، لدى بيت لحم وجوارها العديد من المواقع التي تجلب كافة أنواع الزوار والسواح. في قلب المدينة تقع كنيسة المهد، وداخل الكنيسة توجد مغارة المهد حيث ولد يسوع. منذ قدوم السلطة الوطنية الفلسطينية في العام 1994 شهدت مدينة بيت لحم تطورًا غير مسبوق، حيث انتشرت أعمال الإعمار والترميم في كافة مواقع المدينة، وحيث شيدت العديد من المرافق السياحية مثل الفنادق والمطاعم ومحلات بيع التحف والمنتجات الحرفية، وكافة هذه المرافق على أتم الاستعداد لتوفير كافة متطلبات الزوار والسياح. لقد رممت بلدة بيت لحم القديمة بالكامل وبشكل جميل، مما جعل من السير في كافة أرجائها ممتعًا ومفيدًا على الصعيد المعرفي كذلك. كما من السهل ملاحظة الوتيرة العالية التي تسيير فيها المراكز الثقافية في بيت لحم وما حولها فعالياتها الثقافية على مدار العام، لذا ننصحكم بزيارة مركز الدار الثقافي الموجود في مركز بيت لحم الدولي (دار الندوة)، ومركز بيت لحم للسلام والذي يطل على ساحة المهد حيث يحتوي المركز على مركز للسياح، ويقيم فعاليات ثقافية منتظمة. كذلك تتنوع المطاعم في بيت لحم، وتوفر أماكنًا وتنوعًا يرضي تقريبًا كافة الأذواق، فهناك العديد من المطاعم والمقاهي التي تنتشر في أرجاء المدينة، والتي تقدم وجبات فلسطينية تقليدية فضلًا عن مطاعم تقدم وجبات من المطبخ الفرنسي والإيطالي والصيني. وبالقرب من بيت لحم تقع بلدتي بيت ساحور وبيت جالا، وكلاهما لديها مواقع تراثية ومقدسة مسيحية.[81][82] الثقافة لقد رُممت بلدة بيت لحم القديمة بالكامل وبشكل جميل، مما جعل من السير في كافة أرجائها مُمتعًا ومفيدًا على الصعيد المعرفي كذلك. كما من السهل ملاحظة الوتيرة العالية التي تسيير فيها المراكز الثقافية في بيت لحم وما حولها فعالياتها الثقافية على مدار العام، مثل مركز الدار الثقافي الموجود في مركز بيت لحم الدولي (دار الندوة)، ومركز بيت لحم للسلام والذي يطل على ساحة المهد حيث يحتوي على مركز للسياح، ويقيم فعاليات ثقافية مُنتظمة.[83] تطريز عُرف تطريز نساء بيت لحم بفضل ملابس الزفاف الخاصة بهم.[84] التطريز في بيت لحم كان مشهورًا بفضل "التأثير الكلي والقوي للألوان والتألق اللامع".[85] أما فساتين الأقلُ رسميةً فصُنعت من قماش نيلي مع معطف بلا أكمام من الصوف المنسوج محليًا التي تُلبس فوق الفساتين. تمتازُ الفساتين للمُناسبات الخاصة بأنها مصنوعة من الحرير المُقلم مع أكمام مُجنحه مع سترة قصيرة "تقصيرة" والمعروفة باسم سترة بيت لحم. التقصيرة مُصنعة من المخمل أو الجوخ، وعادة تكون مع تطريز كثيف.[84] التطريز التحريري لمنطقة بيت لحم يجمع بين الفضة والذهب وخيوط الحرير لتزيين واجهة وجوانب وأكمام ثياب الزفاف التقليدية، وحيث تملأ هذه التصماميم المُميزة بقطب وأشكال فنية باستخدام الخيطان الحريرية بهية الألوان، حيث حاول البعض المقاربة بين هذه التصاميم وتصاميم الزخارف والأزياء الكنسية، والزينة الرسمية والأوسمة للملابس العسكرية العثمانية والبريطانية القديمة.[86] نحت عرق اللؤلؤ يعود فن نحت عرق اللؤلؤ في بيت لحم إلى القرن الخامس عشر عندما أُدخل من قبل رهبان فرنسيسكان من إيطاليا.[87] وأزداد الطلب على هذه الأصناف بسبب زيادة أعداد الحجاج المسيحيين، ووفرت وظائف للنساء.[88] وقد لاحظ ريتشارد بوكوك هذه الصناعة، الذي زار بيت لحم في عام 1727.[89] المراكز الثقافية والمتاحف تصغير|يمين|200بك|جُزء من داخل مركز التراث الفلسطيني بيت لحم هي موطن لمركز التراث الفلسطيني، الذي أُنشئ في عام 1991. ويهدف المركز إلى المحافظة على وتعزيز التطريز الفلسطيني، والفن والفولكلور.[90] المركز الدولي في بيت لحم هو مركز ثقافي الذي يركز في المقام الأول على ثقافة مدينة بيت لحم. ويوفر تعليم اللُغات ودراسات المرأة والفنون والعروض والحرف.[1][2] فرع بيت لحم التابع لمعهد إدوارد سعيد الوطني للموسيقى لديها نحو 500 طالب وطالبة. أهدافه الرئيسية هي تعليم الموسيقى للأطفال، وتدريب المعلمين في المدارس الأخرى، ورعاية البحوث والموسيقى، ودراسة موسيقى الفولكلور الفلسطيني.[91] يوجد في بيت لحم أربعة متاحف:متحف سرير المهد، يقدم المُتحف 31 نموذجًا ثلاثي الأبعاد التي تُصور مراحل هامة من حياة اليسوع. المسرح يُقدم العرض لمدة 20 دقيقة من الرُسوم المُتحركة. متحف بد جقمان، الذي يقع في البلدة القديمة في بيت لحم، يعود تاريخه إلى القرن الثامن عشر وهو مُخصص في المقام الأول للتاريخ وعملية إنتاج زيت الزيتون.[2] متحف بيتنا التلحمي، الذي أُنشئ في عام 1972، ويحتوي على عرض لثقافة بيت لحم.[2] قامت الأمم المتحدة للتربية والعلم والثقافة (اليونسكو) ببناء متحف المهد الدولي التي تُقدم عروض فنية بجودة عالية في جو مُثير للذكريات.[2] التعليم وفقًا للمكتب المركزي الفلسطيني للإحصاء، في عام 1997، كان ما يقرب من 84٪ من سكان المدينة الذين تزيد أعمارهم على 10 يجيدون القراءة والكتابة. تم تسجيل 10,414 نسمة من سكان المدينة في المدارس (4,015 في المدارس ابتدائية و 3,578 في المدارس الإعدادية و 2,821 في الثانوية العامة). حصلوا حوالي 14,1% من طلاب الثانوية العامة على الشهادات.[92] وكان هناك 135 مدرسة في محافظة بيت لحم منها 100 تابعة لوزارة التربية والتعليم الفلسطينية و 28 مدرسة خاصة وسبعة تُديرها وكالة الأمم المتحدة لإغاثة وتشغيل اللاجئين الفلسطينيين في الشرق الأدنى.[93] تُعتبر بيت لحم موطن لجامعة بيت لحم، وهي جامعة مسيحية كاثوليكية مختلطة ومؤسسة للتعليم العالي تأسست في عام 1973 وفقا للتقاليد Lasallian، ويمكن للطلاب من جميع الأديان التسجيل بها. جامعة بيت لحم هي أول جامعة أنشئت في الضفة الغربية، ويمكن تتبع جذورها إلى عام 1893 عندما دي لا سال الاخوان المسيحيون قاموا بإنشاء المدارس المسيحية في جميع أنحاء فلسطين ومصر.[94] البنية التحتية تصغير|200بك|يسار|شارع في بيت لحم الرعاية الصحية الخدمات الطبية في بيت لحم عديدة ومتطورة على نحو جيد. من ستة مستشفيات بيت لحم، ثلاثة مراكز للأمومة، مركز للأمراض النفسية، مستشفى للأطفال ومستشفى عام. ويقدر إجمالي عدد أسرة المستشفيات 506 سرير. هناك 32 من عيادات الرعاية الصحية الأولية في منطقة بيت لحم والتي ترعاها 16 من المنظمات غير الحكومية، و 14 تابعة للمنظمات الملكية الخاصة، وأثنتان تتبع للأونروا (وكالة الأمم المتحدة لأعمال الإغاثة). هُناك خمسة سيارات أسعاف و 133 طبيب. بالإضافة إلى، يوجد 341 ممرض و 27 أطباء أسنان. تمتلك المحافظة على عدد كبير من الجمعيات الخيرية والمنظمات غير الحكومية التي تقدم خدمات صحية غير متوفرة في فلسطين. شُيد مؤخرًا شبكة تجميع مياه الصرف الصحي في ثلاث مدن من بيت لحم:بيت جالا وبيت ساحور. يحصل ما يقارب 99% من سكان المدينة على إمدادات المياه الصالحة للشُرب عن طريق الأنابيب.[95] النقل والمواصلات بيت لحم لديها ثلاثة محطات للحافلات التي تملكها الشركات الخاصة والتي تقدم خدمات للنقل إلى القدس وبيت جالا وبيت ساحور والخليل ونحالين وبتير والخضر والعبيديّه وبيت فجار. هناك محطات للسيارات الأجرة الذين يقومون برحلات إلى مدينة بيت ساحور وبيت جالا والقدس وتقوع وهيروديون. ولا يسمح للحافلات وسيارات الأُجرة ترخيص الضفة الغربية بدخول إسرائيل، بما فيها القدس، من دون تصريح.[96] كان لبناء تأثيرًا سلبيًا كبيرًا على المدينة من الناحية السياسية والاجتماعية والاقتصادية. الجدار يمتد على طول الجانب الشمالي من المنطقة المبنية في البلدة، على بعد أمتار من منازل المواطنين في مخيم عايدة للاجئين من جهة، وبلدية القدس من جهة أخرى.[35] مُعظم المداخل والمخارج من التجمعات السكنية في بيت لحم إلى بقية الضفة الغربية تخضع حاليًا لنقاط التفتيش الإسرائيلية وحواجز الطرق. يختلفُ مُستوى الوصول بناءً توجيهات الأمن الإسرائيلية. وينظمُ السفر لسكان بيت لحم الفلسطينيين من الضفة الغربية إلى القدس عن طريق نظام تصريح. ويحظر على المواطنين الإسرائيليين من دخول بيت لحم والاقتراب من بركة السلطان سليمان القانوني.[35] الملاعب الرياضية يوجد في محافظة بيت لحم عدة أندية رياضية سواء على مستوى كرة القدم أو كرة السلة، أو رياضات أخرى مثل الركبي. من أهم هذه الاندية: نادي الخضر، نادي ترجي وادي النيص، نادي جورة الشمعة، النادي الأرثوذكسي الثقافي العربي بيت ساحور، نادي وادي فوكين، نادي مراح معلا، نادي دلاسال بيت لحم، نادي زعترة، نادي بيت فجار، نادي التعامرة. ويوجد في المحافظة عدة ملاعب بلدية صغيرة، كملعب بيت جالا، وملعب بيت ساحور، وملعب مخيم الدهيشة.[97] الحكومة المحلية تصغير|يمين|200بك|حشد حمساوي في بيت لحم تصغير|200بك|مركز السلام بيت لحم، تم تأسيسه بدعم سويدي. أول انتخابات بلدية عُقدت في بيت لحم كانت عام 1876، قاموا المخاتير من أرباع مدينة بيت لحم القديمة (باستثناء الربع السريانية) باتخاذ قرار لانتخاب المجالس المحلية من سبعة أعضاء وذلك لتمثيل كل عشيرة في المدينة. وأُنشىء قانون أساسي بحيث إذا حصل شخصًا كاثوليكي على منصب رئيس البلدية يُشرط بأن يكون ونائبه تابع للأرثوذكسية اليونانية.[98] حُكم البريطانيين والأردنيون بيت لحم، وسُمح للربع السريانية في المشاركة في الانتخابات وكذلك البدو واللاجئين الفلسطينيين، ومن ثم التصديق على كمية أعضاء البلدية في المجلس إلى 11. في عام 1976، أقر تعديلًا الذي يسمح للنساء بالمشاركة في عمل التصويت وأن يصبحوا أعضاء في المجلس وفيما بعد تم رفع سن الانتخاب من 21 إلى 25.[98] اليوم، يتكون مجلس بلدية بيت لحم من 15 عضوًا منتخبًا، بما في ذلك رئيس البلدية ونائب رئيس البلدية. وسيوضع نظام خاص يتطلب أن يكون رئيس البلدية وغالبية المجلس البلدي مسيحيًا، بينما باقي المقاعد تعتبر مفتوحة لأي شخص ولا تقتصر على أي دين.[67] هُناك عدة فروع للأحزاب السياسية في المجلس، بما في ذلك حركة التحرير الوطني الفلسطيني فتح،الإسلاميين، الشيوعيين، تُسيطر حركة فتح تحديدا والفصائل اليسارية في منظمة التحرير الفلسطينية مثل الجبهة الشعبية لتحرير فلسطين وحزب الشعب الفلسطيني عادة على المقاعد المحجوزة. بينما اكتسبت فتح على أغلبية المقاعد المفتوحة في انتخابات البلدية الفلسطينية 2012.[99] رؤساء البلديات من المُجبر أن يكون رئيس البلدية ونائبه مسيحيين.[67]
https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%8A%D8%AA%20%D9%84%D8%AD%D9%85
{ "plaintext_start_byte": [ 3, 822, 1115, 1957, 2079, 2547, 4774, 5574, 6518, 8160, 8825, 9339, 10216, 11308 ], "plaintext_end_byte": [ 821, 1114, 1903, 2078, 2530, 4773, 5573, 6517, 8159, 8824, 9338, 10164, 11174, 11557 ] }
ผู้ชนะรายการ เดอะเฟซไทยแลนด์ คนแรกคือใคร?
เดอะเฟซไทยแลนด์
thai
{ "passage_answer_candidate_index": [ -1 ], "minimal_answers_start_byte": [ -1 ], "minimal_answers_end_byte": [ -1 ], "yes_no_answer": [ "NONE" ] }
เดอะเฟซไทยแลนด์ (English: The Face Thailand) เป็นรายการเรียลลิตีประกวดนางแบบและนักแสดงหน้าใหม่ของประเทศไทย โดยมีโจทย์ความสามารถที่หลากหลายของวงการบันเทิง อาทิ การเดินแบบ ถ่ายแบบ การแสดง กำหนดให้ผู้เข้าแข่งขันเป็นผู้หญิงที่อาศัยอยู่ในประเทศไทย มีอายุตั้งแต่ 13-30 ปีบริบูรณ์ และมีส่วนสูง 165 เซนติเมตรขึ้นไป ในปี 2560 ได้มีการผลิตรายการเดอะเฟซสำหรับผู้เข้าแข่งขันผู้ชาย[1] ในชื่อ เดอะเฟซเมนไทยแลนด์ หรือ เดอะเฟซเมน ต่อมาในปี 2561 มีการเปิดตัวรายการ เดอะเฟซไทยแลนด์ ซีซัน 4 ออลสตาร์ โดยนำผู้เข้าแข่งขันใน 3 ซีซันที่ผ่านมา และผู้เข้าแข่งขันจาก เดอะเฟซเมนไทยแลนด์ ซีซัน 1 กลับเข้าแข่งขันอีกครั้ง และได้มีการเพิ่มจำนวนเมนเทอร์ของซีซันนี้เป็น 6 คน โดยรายการกำหนดออกอากาศครั้งแรกในวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2560[2] พิธีกรและเมนเทอร์ ยุติบทบาทการเป็นเมนเทอร์ก่อนจบการแข่งขัน ในซีซัน 3 ตอนที่ 8 มาช่า วัฒนพานิช ได้ยุติบทบาทการเป็นเมนเทอร์ และได้ คริส หอวัง มาทำหน้าที่แทน[3] ในซีซัน 4 ตอนที่ 13 เฌอมาลย์ บุญยศักดิ์ ได้ยุติบทบาทการเป็นเมนเทอร์[4] กติกา ผู้เข้าแข่งขันพบผู้ฝึกสอน 3 คน ซึ่งในรายการเรียกว่า เมนเทอร์ (Mentor) รอบแรกผู้เข้าแข่งต้องล้างเครื่องสำอางเพื่อเข้าฉากถ่ายรูปหน้าธรรมชาติ แต่ละคนมีโอกาสถ่ายรูปได้แค่ครั้งเดียว หากเมนเทอร์ 2 ใน 3 คนประกาศให้ผ่าน จะเข้ารอบต่อไปซึ่งคือ การเดินโดยไม่เห็นหน้าของผู้แข่งขัน และจะต้องผ่านโดยเมนเทอร์ 2 ใน 3 คนเช่นกัน จากนั้นผู้ที่ผ่านเข้ารอบต้องแต่งหน้าในแบบของตัวเองและถ่ายรูปเพื่อให้เมนเทอร์อย่างน้อย 1 คนเลือกไปเข้าในทีมของตัวเอง หากไม่มีเมนเทอร์ใดเลือกเลย จะตกรอบ หากมีเมนเทอร์เลือก 1 คน จะได้เข้าทีมของเมนเทอร์คนนั้นทันที หากมีเมนเทอร์เลือกมากกว่า 1 คน จะมีสิทธิ์เลือกเมนเทอร์เพื่อเข้าทีม เมนเทอร์แต่ละคนจะมีลูกทีมได้ไม่เกิน 5 คน ดังนั้นผู้เข้าแข่งขันจะมีทั้งหมด 15 คนสำหรับการแข่งขันรอบต่อไป โดยในบางซีซั่นเมนเทอร์จะมีลูกทีมได้ไม่เกิน 6 คน ทำให้ผู้เข้าแข่งขันในซีซั่นนั้นมีทั้งหมด 18 คน ในแต่ละตอน ผู้เข้าแข่งขันจะได้รับการฝึกและประลองฝีมือ เรียกว่า มาสเตอร์คลาส (Master Class) เพื่อเตรียมอุ่นเครื่องก่อนการแข่งขันจริงต่อไป มาสเตอร์คลาสแต่ละครั้งจะมีเมนเทอร์ 1 คนสลับมาสอน และมีโจทย์ต่าง ๆ ให้ บางตอนมีกรรมการภายนอกได้รับเชิญมาด้วย ผู้ที่ชนะมาสเตอร์คลาสจะได้รับรางวัลพิเศษ หลังจากมาสเตอร์คลาส ผู้เข้าแข่งขันจะต้องทำโจทย์เพื่อหาทีมที่ชนะ เรียกว่า แคมเปญ (Campaign) โจทย์มีความท้าทายและมีกรรมการภายนอกมาตัดสิน เมนเทอร์จะสอนผู้เข้าแข่งขันเพื่อพิชิตโจทย์ต่าง ๆ ผู้ที่ชนะมาสเตอร์คลาสจะมีสิทธิ์เลือกลำดับทีมที่แข่งแคมเปญ ทีมหรือผู้ที่ทำให้ทีมชนะแคมเปญจะทำให้เมนเทอร์มีสิทธิ์คัดสมาชิกทีมอื่นออกจากการแข่งขัน หลังจบแคมเปญ เมนเทอร์ของทีมที่แพ้จะต้องส่งสมาชิกในทีมอย่างน้อย 1 คนเข้าห้องคัดออก (Elimination Room) ให้เมนเทอร์ของทีมที่ชนะคัดออก เมนเทอร์ของทีมที่แพ้สามารถส่งสมาชิกมากกว่า 1 คนได้ ในขณะที่เมนเทอร์ของทีมที่ชนะสามารถคัดผู้เข้าแข่งขันที่อยู่ในห้องคัดออกได้เพียง 1 คน โดยที่ไม่สามารถนำผู้แข่งขันที่ตกรอบกลับมาในทีม และไม่สามารถดึงสมาชิกของทีมอื่นมาเป็นของทีมตัวเองได้ การคัดผู้เข้าแข่งขันออกแต่ละครั้งไม่จำเป็นว่าผู้ที่ถูกคัดออกจะต้องมีผลงานด้อยกว่าผู้เข้าแข่งขันอีกคนที่อยู่ห้องคัดออกด้วยกันในขณะนั้น นอกจากนี้เมนเทอร์ของทีมที่ชนะเลือกที่จะสละสิทธิ์การคัดออกในครั้งนั้นได้ ก่อนแคมเปญสุดท้าย ผู้เข้าแข่งขันที่เหลืออยู่จะเข้าห้องคัดออกเพื่อให้เมนเทอร์เลือกผู้เข้ารอบ 4 คน โดย 3 คนคือสมาชิกของเมนเทอร์แต่ละทีม และอีก 1 คนมาจากการคัดเลือกของเมนเทอร์ของสมาชิกที่ชนะแคมเปญ ซึ่งอาจไม่ใช่สมาชิกของทีมตัวเองก็ได้ แคมเปญสุดท้ายคือการแสดงฉากในละครหรือภาพยนตร์ ผู้ชนะแคมเปญและเมนเทอร์ของผู้ชนะจะได้รางวัลพิเศษ ส่วนผู้ที่แพ้แคมเปญจะไม่ผ่านเข้ารอบสุดท้าย โดยแคมเปญนี้จะประกาศผลในรอบถ่ายทอดสด การแข่งขันสุดท้ายคือการเดินแบบบนเวที (Final Walk) ซึ่งผู้เข้ารอบ 3 คนสุดท้ายจะได้เดินแบบพร้อมกับเมนเทอร์ โดยเป็นการถ่ายทอดสดต่อเนื่องจากการประกาศผลแคมเปญสุดท้าย ผู้ที่ชนะการแข่งขันรอบเดินแบบนี้จะได้เป็นเดอะเฟซ โดยจะได้ร่วมงามกับแบรนด์เครื่องสำอาง ถ่ายแบบลงในนิตยสารแฟชั่น ร่วมงานกับทางช่อง 3 ซีซัน สัญลักษณ์สี M ลูกทีมในทีมมาสเตอร์ลูกเกด (ซีซัน 5) ลูกทีมในทีมลูกเกด (ซีซัน 1–3) ลูกทีมในทีมพลอย (ซีซัน 1) ลูกทีมในทีมหญิง (ซีซัน 1) ลูกทีมในทีมบี (ซีซัน 2–3) ลูกทีมในทีมคริส (ซีซัน 2–3) ลูกทีมในทีมมาช่า (ซีซัน 3) ลูกทีมในทีมคริสและลูกเกด (ซีซัน 4) ลูกทีมในทีมบีและริต้า (ซีซัน 4) ลูกทีมในทีมพลอยและซอนย่า (ซีซัน 4) ลูกทีมในทีม A (ซีซัน 5) ลูกทีมในทีม B (ซีซัน 5) ลูกทีมในทีม C (ซีซัน 5) Asia Model Festival Awards (Face of Asia) รางวัล อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น ไทยแลนด์ ด หมวดหมู่:เรียลลิตีโชว์ หมวดหมู่:รายการโทรทัศน์ที่เริ่มออกอากาศตั้งแต่ พ.ศ. 2557
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%9F%E0%B8%8B%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B9%8C