Datasets:
udhr

Task Categories: translation
Multilinguality: multilingual
Size Categories: n<1K
Language Creators: found
Annotations Creators: no-annotation
Source Datasets: original
Dataset Preview Go to dataset viewer
text (string)lang_key (string)lang_name (string)iso639-3 (string)iso15924 (string)bcp47 (string)
Declaraçón Universal di Dirêtu di Hómé Cu Assembleia Geral ploclamá ni resoluçón di 217 (III) di 10 di Dezemblo di 1948 Pleâmbulo Punda dignidade di tudo nguê di mundu e dirêtu d'inem igual e andeji cu a na pô bêndê fa sá stê di liberdade, di justiça e di paz ni mundu; Punda fata di conheximentu e displêzu di dirêtu di hómé plovocá atu di malvadez cu ca revoltá cunxença di tudu hómé di mundu e punda ua mundu cu tudu nguê ca pô sa livli, pê pô flá e pê pô quêlê ni cuá cuê mêssê, sê mendu e sê miséria, fô ploclamadu cuma cuá maxi importanti cu hómé inventá; Punda ploteçón di dirêtu di hómé baseado ni ua ligime di dirêtu sá importante lumadu, pa hómé na sá obligado utilizá, cuma ultimu recurso, livolta contla tirania e opressón; Punda ê sá importante lumadu conselhá disenvolvimentu di amizade entre tudu téla; Punda ni Cata, tudu pôvô di Naçón Unida ploclamá ôtlô vê, fé d'inen ni dirêtu di hómé cu di muala e nen declará cuma nen sá lesovido melhorá ploglesso social pa tudu nguê tê milhó vida ni ua liberdade maxi nglandji; Punda tudu Estado memblu xiná complomissu cuma nen ca ba plomovê, ni cooperaçón cu Organizaçón di Naçón Unida, lispêtu universal e efetivo di dirêtu di hómé e di liberdade maxi importanti; Punda ua mêma conceçón di nen dirêtu cu liberdade sé sa importanti lumadu pa pô cumpli complomisso sé: Assembleia Geral Ca ploclamá Declaraçón Universal di Dirêtu di Hómé sé cuma ua cuá buá pa tudu pôvô cu téla di mundu pô fé, pa tudu nguê cu tudu organizaçón di téla, pô na txilé ni cabeça fa, fé tudu cuá cu nen cá pôji, pá melhorá ensino cu educaçón, disenvolvê lispêtu di dirêtu cu liberdade, tlabá pa pô concê e pa pô platicá tudu cuá sé ni tudu Estado memblu e ni téla cu naxi tê dependenxa fa. Artigo 1º Tudu nguê di mundu ca nancê livli e igual ni dignidade e ni dirêtu. Punda nen ca pensá e nen tê cunxensa, selá nen fé tudu cuá cu tençón de lumón. Artigo 2º Tudu nguê ca pô flá ni dirêtu cu liberdade cu sa ploclamadu ni Declaraçón sé, sê distinçón, mó fala di laça, di côlô, di sexo, di lungua, di religiôn, di pensamento político ô ôtlo, di natureza di téla ô di sociedade, di liqueza, di naximentu ô qualqué ôtlo situaçón. Alén di cuá sé, a na ca pô fé nê ua separaçón baseado ni estatuto político, jurídico ô di téla di qualqué nguê, mêmu xi téla sé conquistá dependenxa zá ô xi ê naxi tê fa. Artigo 3º Tudu nguê tê dirêtu di vida, di liberdade e di segurança pessoal. Artigo 4º Nê ua nguê ca pô vivê ni esclavatura fa; esclavatura cu bendê ô coplá esclavo sá ploibido. Artigo 5º Nê ua nguê na ca pô sê tlatadu cu clueldade e sê cloçón fa. Artigo 6º Tudu nguê tê dirêtu pa tlaté cu justiça ni tudu lugué Artigo 7º Tudu ngué sá igual pê cumpli lei di téla e selá lei sé plotêgê tudu nguê sê fé distinçón. Selá tudu nguê sá plotegido sê distinçón contla qualqué cuá cu sá contla Declaraçón sé e contla tudu cuá cu cá plovocá mali sé. Artigo 8º Tudu nguê tê dirêtu di lecolê ni stluviçu di téla dê, contla qualqué situaçón cu ca violá dirêtu maxi importanti cu sá ni Constituiçón e ni lei. Artigo 9º Nê ua nguê na ca pô sá plesu fa e a na ca pô mandá ni ua nguê ba ôtlo téla sê motivo fa. Artigo 10º Tudu nguê tê mêmu dirêtu ni tlibunal, cu tocá tlatá tudu cuá di nguê sé cu justiça, sê plijudiqué di qualqué modo. Artigo 11º Tudu nguê cu sá cusado di fé qualqué cuá sá nôcentxi antê cu a ca julgué publicamente ni tlibunal e selá a dé possibilidade pê pô dêfêndê ubuê dê contla cusaçón sé. A na ca pô condená ua nguê fa, xi ni momento cuê fé mali, pena cu ca castigá mali sé na sá esclito ni livlu di justiça di telá dê ô ni livlu di justiça internacional. A na ca pô dé ua castigo maxi pesado fa, xi ni djá cuê fé mali, pena sé maxi pesado na tava sén fa. Artigo 12º A na ca pô incomodá sê motivo ua nguê ni vida dê fa, ni familia dê fa, ni ké dê fa, ni cata dê fa, e a na ca pô toqué ni honra nê reputaçón dê fa. Selá lei di telá dê plotegê contla tudu mali sé. Artigo 13º Tudu nguê tê dirêtu di ndá e coiê ké dê n'dentlu di téla dê. Tudu nguê tê dirêtu di xê di téla andji ê sá nê, di téla dê tudaxi, e ê tê dirêtu di bilá ba téla dê ola ê mêssê. Artigo 14º Tudu nguê cu sá plesseguido ni ua téla ê tê dirêtu di ploculá ploteçón ni ôtlo téla, e ê sá obligado pa dé ploteçón. Maji dirêtu sé na ca valê fa xi qualqué nguê cometê ua clime ô xi ê na lispetá tudu mandamento di Naçón Unida fa. Artigo 15º Tudu nguê tê dirêtu di tê ua nacionalidade. A na ca pô txilá ua nguê nacionalidade dê fa nê obligué mudá nacionalidade dê fa. Artigo 16º Tudu hómé cu muala tê dirêtu di casá e di flomá familia, ola cu nen ca tê daji, sê piá laça, nacionalidade ô religión. Tudu nen tê mêmu dirêtu, ola nen sá casadu e ola casá ca blagá. A na ca pô obligá hómé cu muala casá fa. Familia sá base di tudu sociedade e ê tê dirêtu di ploteçón di sociedade e di Estado. Artigo 17º Tudu nguê, xi ê sá êlê tan ô zuntadu cu ôtlo nguê, tê dirêtu di propriedade. A na ca pô txilá sê motivo qualqué bén di ua nguê fa. Artigo 18º Tudu nguê tê dirêtu di pensamento, di cunxença e di religión; dirêtu sé ca implicá liberdade di mudá di religión ô di conviçón, liberdade di manifestá religión ô conviçón, ua nguê tan ô zuntado cu ôtlo nguê, publicamente ô non, ni tudu cuá di telá. Artigo 19º Tudu nguê tê dirêtu di liberdade di opinión e di flá. A na ca pô plijudicá nê ua nguê fa punda ê manifestá opinión dê e ê ca pô goló, lêcêbê e uangá , ni qualqué xitu cuê mêssê, tudu pensamentu dê, tudu ideia dê, modo cu ê mêssê. Artigo 20º Tudu nguê tê dirêtu di liberdade di reunión e di associaçón. A na ca pô obligá ne ua nguê di fé patxi de ua associaçón fá. Artigo 21º Tudu nguê tê dirêtu di participá ni tudu assunto di tela dê, ê pô sa êlê mé ô ê ca pô mandá ua nguê cuê mêssê. Tudu nguê tê dirêtu di lutá ni tudu situaçón di estado di téla dê. Vonté di povo sá base de autoridade di podê di Estado, vonté sé ca manifestá ni elêçón livli e justu cu ca realizá cu data mlacado zá ni lei baseado ni voto secleto e cu tudu nguê tê liberdade di voto. Artigo 22º Tudu nguê, cuma ê sá memblo di sociedade, ê tê dirêtu di tê segurança social. Andeji ê tê dirêtu di pidji pê gózá di dirêtu económico, social e cultural glaça a saclifiçu di tudu nguê di téla dê, e di coperaçón internacional. Artigo 23º Tudu nguê tê dirêtu di tlabá, di côiê tlabá cuê mêssê e di tudu ploteçon pa na txilé di sluviçu fa. Tudu nguê sê discliminaçón cu cá fé ua casta di stluviçu, tudu nguê sé, tê ua migida di gêlo sé mé. Tudu nguê cu ca tlabá selá ê lêcêbê gêlu cu ca dá pê vivê baleladu cu familia dê sê passá afliçón. Tudu nguê cu mêssê, tê dirêtu di juntá glupu cu otlô nguê pá fundá sindicato di dêfendê interesse di glupo sé. Artigo 24º. Tudu nguê tê dirêtu di descanso, e gozá félia tudu anu, e óla cu é ca lentlá félia sé, selá patlón ô estado pagué vencimento. Artigo 25º. Tudu nguê tê dirêtu di tê vida baleladu pê pô gozá di saôji êlê cu familia dê, tê cumé, lôpa, ké, dôtôlô cu minjan. Ê tê dirêtu di segurança social, óla ê sá sê stluviçu, ni duentxi, xi ê sôflê acidente, xi ê bilá vé ô n'ôtlô situaçón cu na ca dé meio pê pô vivê, contla vonté dê. Maternidade cu mina piquina tê dirêtu di zuda cu assistência. Tudu mina piquina mêmu cu na sá mina di hómé ô muala casadu fa, tê dirêtu di ploteçón social. Artigo 26º. Tudu nguê tê dirêtu di educaçón. Estado tocá pagá ensino básico da tudu nguê. Ensino básico sá obligatório. Ensino técnico cu profissional tocá zisti ni tudu xitu e tudu nguê cu mêssê fé cursu superior selá déssé xi ê tê condiçón pê fê. Selá educaçón contribui pa desenvolvimento di hómé, lefoçá dirêtu cu liberdade maxi importanti di hómé sé. Andeji ê tocá fé tudu cuá pa zisti complençón, tolerância cu amizade entre tudu naçón cu tudu laça ô religión, e desenvolvimento di tudu cuá cu Naçón Unida ca fé pa tudu nguê tê paz. Tudu pé só ca coiê quê tipu de educaçón cu sa milhó pa mina dê. Artigo 27º Tudu nguê tê dirêtu di participá ni cultura di región dê, ni desenvolvimento científico e luclá cuê. Tudu nguê tê dirêtu di proteçón di interesse moral e material di tudu tlabá científico, literário e artístico cuê fé. Artigo 28º Tudu nguê tê dirêtu di fé pa zisti, ni plano social cu ni plano internacional, ua modo di dirêtu e liberdade cu sá ni Declaraçón sé, sá cuá vedé. Artigo 29º Qualqué ngué tê obligaçón ni glupu dê, e xi ê na sa ni glupu sé fa, ê na ca desenvolvê fa. Óla qualqué nguê ca gozá dirêtu cu liberdade, selá ê cumpli lei pa plomovê lispêtu di dirêtu cu di liberdade d'ôtlo nguê, pa moral, lei di govenu e gozo geral ni democracia sá cuá vedé. Tudu dirêtu cu liberdade sé na ca pô zisti contla vonté di Naçón Unida. Artigo 30º Tudu cuá cu sá ni Declaraçón sé na ca pô plimiti qualqué Estado, glupu ô nguê di fé qualqué cuá cu ca pô plijudicá tudu dirêtu cu liberdade cu sá ni ducumento sé.
007
Sãotomense
cri
Latn
cri
DECLARAÇON UNIVERSAL DI DIRITU DI OMIS Tomado I papiadu pa Assembleia Geral na si Resoluçon 217 A di 10 de Dezemdro di 1948 PRIAMBULO Suma qui qui ricunhicidu dignidadi di tudu membru di familias I se diritus djusta na tudu sintidu, I ca pudi passadu pa utru djintis, I ta fassi liberdadi fundamental di djustiça cu paz na mundu intidu. Suma falta di cunsi, cu disprezu di diritu di omis I ta leba malbadessa na manera di pensa di pecaduris suma mundu qui na bin bin, nundê qui tudu pecaduris díbidi papia livri, di fia, di ca tene medu di nada, nim di coitadessa, I papia ê declaraçon suma cussa má garandi qui omi sunha. Omi padidu pa viki, pa quila I dibidi tadjadu di tudu manera pa ca nada di mal utchal, pa quila I criadu manga di diritus pa pudi difindil. Suma na mundu tudu djintis díbidi mama, I purcis pa I dadu coragem pa ê mama ba ta quirci cada dia. Suma qui carta qui Naçon Unida scribi pa si povu, I cuirta risso si fiança na diritu di omi qui tudu qui I sedu suma pecadur qui djusta qui virus na mundu I qui misti djuda pa tudu omis cu mindjeri mama I pa I ten mindjor condiçon di bida na metadi di tudu ermon. Suma stadus qui pui na son djurmenti pui mon pa firmanta I pa djuda naçon unida leba ê barbade pa tudu ladu I pa pul cu tudu si força pa I rispitadu qui liberdadi qui mistidu. Só ora qui tudu djintis intindi diritu ê barbadi, pa tudu por I ianda pa dianti pudi sênu ASSEMBLEIA GERAL Danu ê DECLARAÇON UNIVERSAL DI DIRITU DI OMI suma cussa qui tudu djintis misti pa I tchiga pa tudu povu intidu qui sta na mundu, pa tudu djintis qui sta na mundu ó quilis qui pudu pa djuda povu, pa ê tene sempri na corçon I pa ê fassi força pa sina tudu djintis ó dá considju pa cada quin sibi rispita liberdadi di si companher, I pa el própi sê quil qui na leba qui barbadi pa tudu ladu disna di si terra, tê na terra di utrus djintis pa tudu pudi cunsi ê DECLARAÇON. Povu cu stadu qui pui na un son I díbidi fassi djintis vivi ê Declaraçon I pa ê mamal na ladu qui cada quin sinta bas di si stadu. ARTIGO 1º. Tudu pecadur padidu livre, ninguin ca más ninguin, tudu djusta, tudu tem mesmu diritu. Tudu quin qui padidu, tem si roçon, cu si manera di pensa. Na metadi di utrus I díbidi fassi cussas cu ermondadi. ARTIGO 2º. Tudu pecadur díbidi gurta risso diritus cu liberdadi qui faladu na ê Declaraçon, sin scudju, di rassa, di côr, di matchu ó fémia, di língua, di religion, di politica, ó utrus, suma cussas qui bin di tchon ó di djintis, ó pabia I pissadu, ó pabia I fidju di régulu ó aladje, ó pabia di utrus cussas parcidus. Nin qui quila, I ca na fassi nin un scudju na statutu políticu ó di tribunal, ó di tudu terra , ó di terra qui bu bicu interradu n’el, nin qui terra ta manda na si cabeça, ó utrus ta manda n’el. ARTIGO 3º. Tudu pacadur tem diritu di vivi, di sedu livre I di djubudu, pa ca nada otchal di mal. ARTIGO 4º. Ninguin ca dibidi fassidu catibu, nin pudu tarbadja a força, pabia I cussa qui tudjidu di tudu manera na Declaração Universal dos Direitos dos Homens. ARTIGO 5º. Ninguin ca na sutadu, nin maltratadu ó matadu ó fassidu cussas qui el própi I nega. ARTIGO 6º. Tudu pecadur tem diritu di djubidu suma pecadur na udju di stadu. ARTIGO 7º. Dianti di lei, tudu djintis djusta, scudju ca tem, tudu tem diritu di difindidu dianti di lei, tudu tem diritu di difindidu dianti di cabalindadi ó malbadessa. ARTIGO 8º. Na cada terra, lei ta pudu pa guarda pecadur, I pa mostral caminhu di ianda. El qui manda tudu pecadur, na cada terra qui sta n’el I tem diritu di busca dunus di lei di qui terra, pa ê mostral caminhu. ARTIGO 9º. Ninguin ca pudi prindidu, nin fitchadu ó sercadu na terra qui sinta. ARTIGO 10º. Dianti di lei, tudu djintis djusta I ê tene quil mesmo diritu. Cada culpa di alguin, díbidi djubidu suma qui lei manda, I dibidi lebadu pa tribunal di bardadi, sin scudju, pa djubi tê nundê qui roçon caba I nundê qui culpa cumsa. ARTIGO 11º. Si alguin conta mintida pa bô, na tribunal bu díbidi pera, sin discunfia, tê ora qui tudu djintis odja qui mintida, pa lei cumsa pudu na pratu limpu. Si I tchiga pa bu castigadu, enton bu ta sibi cuma bu díbidi difindidu, pa ca nada otchau di mal, tê dia qui bardadi limpu pus. Lei qui fassidu aós I pa djubi dianti. Ninguin ca pudi condenadu pa cussa qui fassiduba dja ó qui dixa di fassidu antis di lei pudu, ó otcha qui lei ca tem qui cussa I ca éraba culpa. Nin qui quila, ninguin ca díbidi pudu castigu qui más qui cu pudu otcha qui lei fassidu. ARTIGO 12º. Ninguin ca díbidi pudu sufri, pabia utru miti na si bida, ó na bida di si família, ó na si cassa, ó na si cartas qui ta ricibi, ninguin ca díbidi miti na bida di ninguin, ora qui sedu, bu tem diritu di bai queixa. ARTIGO 13º. Tudu pecadur tem diritu di ianda I di cudji cau di mora na terra qui tchiga I misti sinta. Tudu pecadur tem diritu di larga si terra ó terra qui sinta n’el I riba pa si terra ora qui I misti I ca díbidi tudjidu riba. ARTIGO 14º. Tudu pecadur qui na pirsiguidu, tem diritu di cudji terra qui misti bai, na qui terra I tem diritu di dadu asilu pa I puga. Ê diritu, I ca pudi djubidu ora qui crimi qui fassidu, tudu ladu di mundu ca mistil. ARTIGO 15º. Tudu pecadur tem diritu di tem un nacionalidadi ( puga na terra qui misti ). Ninguin ca díbidi tudjidu puga na terra qui misti, ó muda di terra qui si bicu interradu n’el. ARTIGO 16º. Ora qui pecadur padidu toc I tchiga cassamentu, omi cu mindjer tem diritu di cassa I pa fassi família, sin djubi pa rassa, ó religion, ó pa terra qui alguin padidu. Ora qui ê cassa , ó qui ê na caba, tudu díbidi djusta, ê ca díbidi mansia na nada, pabia elis tudu I qui un son. Cada quin dibidi cassa cu quin qui I misti. Cassamentu ca díbidi dadu. Família, I un balur garandi di sociedadi, tambe I tem diritu di djubidu I djubi stadu. ARTIGO 17º. Tudu pecadur tem diritu di tene si cussa, qui dissil. Ninguin ca pudi robadu si cussa a força. ARTIGO 18º. Cada pecadur tem diritu di pensa di si manera I di pensa cussas qui misti, ó di cudji si religion. Cu tudu és diritu, I misti faladu di cuma, tudu pecadur pudi troca di si religion ó di si manera di pensa, di fassi cerimónia di si religion ora qui I misti, I manera qui I misti. El son ó cu djintis di si grupu. Cada quin pudi sina quin qui I misti si religion, na cassa ó na rua. ARTIGO 19º. Tudu pecadur I livri pa papia quê qui I misti, pa quila ninguin ca tem diritu di chatial na si papia, ó na cussas qui na busca tene ó di conta djintis sin cudji cau certu di conta quê qui I pensa. ARTIGO 20º. Tudu pecadur tem diritu di mati runion qui misti, ó fassi associaçon di ermondadi. Ninguin ca pudi pudu a força pa mati runion ó fassi associaçon. ARTIGO 21º. Tudu pecadur tem diritu di sta dianti di nogós pública di si terra, el própi cu si cabeça, ó utru alguin qui cudjidu pa tudu. Tudu pecadur tem diritu di entra na tarbadju di stadu, sin scudju. Quin qui povu misti, el qui bom pa sedu chefe, I dibidi mostradu através di ileiçon di bardadi qui ta fassidu , nunde qui tudu djintis ta mati, I ê ta djusta na tudu. Cu sgridu garandi cada quin ta vota na cussa qui el propi I misti sim djubi cu cumpanher. ARTIGO 22º. Tudu pecadur na metadi di utrus, I tem diritu di djubidu diritu pa ca nada otchal di mal. I díbidi pidi si quinhon na stadu di tudu coldadi, pabia I si diritu. ARTIGO 23º. Tudu pecadur tem diritu di dadu tarbadju I di cudji tarbadju qui misti, di dadu bom material di tarbadju I di tene tudu cussas qui pudu djudal na fassi si tarbadju I díbidi djubidu pa ca I fica sin tarbadju. Tudu tem diritu di pagadu balur di si tarbadju. Quin qui ta tarbadja I díbidi gardicidu I di pagadu qui qui na djigal cu si família pa sinti diritu na metadi di djintis nundê qui sta n’el. Si quil qui nganga ca tchigal, I díbidi burridu di utru manera. Tudu tarbadjur tem diritu di djunta cu utrus tarbadjaduris pa sai na rua pa difindi sê diritu. ARTIGO 24º. Tudu pecadur tem diritu di discansa dispus di un tarbadju pissadu, diritu di tem ora di tarbadju djustadu I diritu di pagadu na si férias di cada anu. ARTIGO 25 º. Tudu pecadur tem diritu di tene um bocadinhu pa sugura si família, na ora di duença I na sabura, suma tene cussas di cume, di bisti, tene cassa di mora, tene dutur qui na cural, tene si quinhon na stadu pa ora di duença, ora qui mancu, ora qui si omi/mindjer murri, na ora di bedjissa, ó I pirdi un cussa qui ta djudal. Maternidadi cu si mininus tem diritu di djudadu diritu. Tudu mininus qui padidu dentru ó fora di maternidadi ê díbidi djubidu cu qui bom udju di stadu. ARTIGO 26º. Tudu pecadur tem diritu di bai scola. Scola pa mininus ca díbidi pagadu. Tudu mininu díbidi pudu na scola. Scola técnica ó profissional I díbidi sedu pa cada quin cudji. Pa curso garandi I díbidi dadu pa quin qui misti I pa quin qui pudi sin scudju. Educaçon I díbidi iabri pa manga di cussas di sina, suma quil qui omi misti, quil qui na djudal vivi diritu I pa I sêdu livri, suma quil qui na djudal intindi mundu, mole corçon cu ermondadi pa tudu djintis di terra, tudu rassas, tudu religion, suma desenvolvimentu di Naçons Unidas pa guarda paz. I ta fica pa cada papé cu mamé, cudju educaçon quê misti pa sê fidjus. ARTIGO 27º. Tudu pecadur tem diritu di mati cermónia di si cultura, mati tudu manifestaçon qui ta mostra mundu quê qui si cultura bali n’el. Tudu tem diritu di guardadu cussa qui dissel I par el. Ó cussa qui fassidu cu si mon prumeru I ca misti pa utru fassi suma el. ARTIGO 28º. Na ê Declaração, tudu pecadur tem diritu di fassil cunsidu pa djintis di si terra I pa djintis di tudu mundu, I pa fassil pa I sedu quil ordem qui pudi fassil sintidu qui diritus cu liberdadi qui papiadu. ARTIGO 29º. Cada pecadur tem quê qui díbidi fassi na si comunidadi, sin quila el suma pecadur I ca pudi sedu livri nin I ca pudi bai pa dianti. Na tudu diritu que faladu na ê declaçon, ora qui na fassi ó ora qui bu na gozal, bu ca dixa di sedu limitadu pa lei, qui na pudu pa cada quin pudi rispita diritus cu liberdadi di utrus, pa pudi contenta manera di cada quin na metadi di utrus, pa democracia intchi mundu. Nin un dia ês diritus cu liberdadis ca pudi fassi du contra quil qui Naçon Unida mistil par el. ARTIGO 30º. Ninguin ca pudi ncunha na nin un palabra di ê Decleçon pa pudi fassi cussas qui intidu ó pa fassi utrus manera di pensa, qui pudi tudji ó dana diritu cu liberdadi qui faladu.
008
Crioulo, Upper Guinea (008)
pov
Latn
pov
? DISONEKU DIA KIJIMBUETE NI KUIUKA KU`OTENESE KILONDEKESU KIA UBINGANU KUA MUTU MU NGONGO JIHUNDU JA TOKALA KU MUTU KIO TUMBE NI A KIKOLE KU KIONGE KIA KISANGELA MU KIXINGANEKU KIA HUNJI 217 ( III ) IA KI2UA, 10/ 12/ 48 DIMATEKENU O kutetulula kuila, o kuijia o ujitu mu ukunji ni udandu ua atu oso mu ngongo, ni ubinganu ni kosokela, ubangesa o dimatekenu ua kitungu kia ufolo, ua kidi, ni kia uembu mu ngongo. O kutetulula kuila o mutu mu ku kamba o kuijia kiambote o ubinganu ua ka mukua, kua muambata mu ifua ia ufumbe ni ia mu bangesa o kukituka mu kilunji, kiene pe mu kiki kia mu bangesa o kusota ufolo kua atu mu kizuelelu mba kuxikana, kubuluka mu homa ni kutunda mu unjenje mba uadiama, kiena kia beka o kikoe kiki. O kutetulula uixi, kia tokala bu kale o dikuatenenu dia ubinganu ua mutu mu kifua kia ubinganu, pala o mutu akale ni ufolo ua dikota mu kutatama ni nguzu ioso o kulua o unguanji ni uhadi; O kutetulula kuila, kia tokala o dikuatenenu dia kukolesa o kusanzumuna o kudibana mu ukamba ku jimbandu ja ngongo ioso. O kutetulula kuila, o mukanda ua kifuxi kia ngongo, ua dikola dingi oku xikana kua mu kitungu kia kilondesu kia ubinganu ua atu, mu ujitu ua atu ni mukusokela kua mala ni`hatu, a u kole anga atukulula mu kutenesa o kihingumunu kia kisangela ni kutunga kiambote o kikalelu kia múeniu; mu kaxiaxi ka ufolo uonene. O kutetulula kuila o Jinguvulu ja Jimbandu ia ibuka ia disokeka mu kubana o nguzu mu kukalakala kumoxi ni kionge kia mabata, ma jixi jioso, mu ujitu ua ngongo ni kuxikinina mu ubinganu ua atu, ni dimatekenu dia ufolo. Mu kutetulula kuila o mu dixiganeku dimoxi dia ubinganu ni ufolo muene muala o ukunji uonene utena kubana o kisangusangu kia udielelu ua dikangu. O KIONGE KIA KISANGELA Adikola mu kilondekesu kia ngongo ioso mu jihundu jiji ja ubinganu ua mutu jikale mu kixinganeku kimoxi mu kubekela ku mabata mba jinguvulu ja ngongo ioso ni a jitambule mukonda dia atu oso akale ni kutetuluka kumoxi muaxaxi ka mabanzelu ma jinzumbi ja, ne abange nguzu mu ulongeselu ua atu, ni unjimu, mokonda dia kubana ujitu ua ubinganu uhu ni kubandesau mu kusokela kumoxi mu utuminu ua mabata ma uvualukilu mba mabata m`akuamukua mu ngongo, ni kuijia ku ixika. Kia tokala pe kua ejihisa kiambote o kilondekesu kia jinbu ihi ia jihundu ja atu oso, mba Jinguvulu ja jixi ja ditungu mu kisangela kia kionge ni akua mukua ala muaxaxi ka utuminu ua ujitu ua atu ni mabata mogongo ioso ni`atumake o kikoue kia kilondegesa mu ibatu ihi ; MOXI Mutu uoso uoso a mu vuala ni ufolo ni kutena kumoxi mu kijingu ni mu ubinganu. Mu kilembu kia kubanga ni mu ubanzelu, Atena uê kubanga ioso kua akua mu muxima ua tululuka mba upange. IADI Mutu uoso uoso utena kuxana ( kubinga) o ki binganu ni ma ufolo mo boke mu mukanda uí, akale mumbundu mba mundele, diala ba muhatu, azuele putu mba kimbundu, akale ngadiama mba mvuama, akale ni nzambi mba kana, akale mukua ixi mba mosonhi atokale ku muiji ua jingiji mba kana, ne mbe akale mu kikexilu kioso kioso. Nembe bobo, kanaku katungu ka ijila ia afundixi mba ku mbandu ja jixi joso mba mu kaxaxi ka ixi ia ku vualela, ikale ixi ihi mba mu ixi ia ofolo nia iatokala mu ituminu ua ixi ia ka makua mba ikale mu jimbanbe ja kusanzumuka kue. TATU Mutu uoso uoso kia mutokala o ubinganu ua muêniu, ufolo ni dikuatekesu die. UANA Kanaku mutu a muindi ku kala mu ubika, mu ikalakalu ia ubika. O ubika uabuile kia, ni ma uenji ma ubika; ki kale kioso kioso, a ki kidika. TANU Kana ku mutu a mu tuike o zungule ia ku mubeta kala kiama mba ku mu talesa hadi, ku mu fundisa mu ibatu ia kambe o kuzediua. SAMANU Mutu uoso uoso uala ni ubinganu mu kuijia mu ididi ioso o kioso kia mu tokala o kukala mu ujitu ua kafundu mu ibatu ia afundixi. SAMBUADI Mutu uoso uoso uala ni kutena kumoxi mu ibatu ia afundixi, kanaku katungu, o dikuatekesu diene dimoxi ku ibatu. Ene uoso ala ni ubinganu umoxi ua kudituna o katungu kabuisa mba kabalesa o matendelu ma mukanda iu, mba ku mateka ku kala mutu a katungu ka maka ia. DINAKE Mutu uoso uoso uala ni ubinganu ua ku. Koso ta o kubitulula o maka ma ixi iê kua afundixi a matunda, mu kubatula mu. Kanaku ixi ibuisa o ubinganu uhu uokolese, ni a ukumbulule kia mu kutena kua ibatu ihi. DIVUA Kana ku mutu a mukuata se kikuma mba kumuta mu`aleia mba kumutumikisa ku jixi ja makanga ni a mu sueke. DIKUINHI Mutu uoso uoso uala ni ubinganu kala atu oso mu kusota o maka me mba kikuma kie a kifundise mu kionge mba bu kanga, mba bu kididi kia ufolo ni ujitu se ku katungu ka buisa o ubinganu uê. Ke ku kale atu a mu idikiza o kulunga kue mba kuila mu kikuma kia mu tela . Mutu ua tokala ku mufundisa ku`afundisi ala ni kuijia kua kubatula ikuma mu kidi kioso. DIKUINHI NI KIMOXI Mutu uoso uoso kia mutela milonga ku maka abange, uala ni ubinganu ua kuditata kuila ka ejie o milonga ia bange, te kia sange o kikuma kia kidi ni mu kidi, ni a kibangela o ku kaiela bu dikanga dibeka o kuxikana kuoso kua mu tokala mu dikuatekesu dia. kituxi kie : Mutu katena ku mu helesa mu ikuma iabange bu kindala se ka imono kukala ni kituxi mu ibatu ia ubinganu ua ixi mba ia ngongo. Kiene kimoxi, o mutu ki kia mutokala kumu bana kitumbu kionene mu kitangana kia te okikuma kiejia kiofele mba ua kambe kutondala. DIKUINHI NI KIADI Kana ku mutu a mutalesa hadi mu kikuma ka ki bangé mu muenhu uê, mu axaxi ka atu atungu mu inzo iê, mu` axaxi ka inzo ié, ni mikanda ie, ni kumuxidisa o dijina die. Mu kiki, se ki mubita, mutu uoso uala, ni ubíganu ua ku mu kuatekesa mu ituminu ia ijila. DIKUINHI NI KITATU Mutu uoso uoso kia mu tokala kuenda ni ufolo se kumutela ibulukutu,. Ni kusota kuoso kuoso ku `andala kutunga mu kaxaxi ka ixi iê. Mutu uoso ua tokala mba uala ni, unbinganu ua kuxisa o ixi iê ni asole kusanga o ixi iandala kukala. Uala uê ni ubingana ua kuvutuka ku ixi iê kua mu vualela. DIKUINHI NI KIUANA Mutu uoso uoso se amuzukutisa kua jinguma, uala uê ni ukunji mu kusota ixi iê ni kia mutokala ku suamena ku jixi jengi O ubinganu uhu ke uambe kana, nembe ua bange kikuma mba ua te kituxi kibangesa o ku ninhonga o jimbanbe mu dimatekenu mba dizubilu dia jihundu ja kionge kia ngongo ioso. DIKUINHI NI KITANU Mutu uoso uoso uala ni ubinganu ua kukala ni kinjimbuete kia uvalelu . Kana ku mutu a mukidika mu kingó o kijimbuete kia uvalelu mba se ua mesena kusola ixi iengi, kia mu tokala uê kukibanga. DIKUINHI NI KISAMANU Se u bixila mu kitala kia kosokana , o diala mba muhatu kia mutokala kosokana (ukaza) ni avalesa mba kuvuala se kua akidika mokonda dia katungu ka kikonda kie, ixi iê. Se andala kudisenga, kiene kimosi uê. Mu kitangana kia ukaza ene oso ala ni ubinganu umoxi. O ukaza uê kana ku ubanga mu ku kuzola kua jindandu. Kia fuamena o musokani ni kilumba a kihijia ni andele o ukaza uê mu kixikanu ni ufolo ua ene kiadi . O jindandu uê, ala ni ubinganu ua dikota ni atumini a ixi, mokonda ene o idiandu ia diangel `aku, ene pe o dimatekenu dia kisangela ka atu . Mu kieniokio, ene ala kuila afikikidi a ukaza ni udandu. DIKUINHI NI KISAMBUADI Mutu uoso uoso ua tokala mu ubeka uê mba mukisangela, a kala ni kimbamba kiê. Kanaku mutu utena ku musumbula kiu se kituxi. O kia mutokala, kia mutokala muene. DIKUINHI NI DINAKE Mutu uoso uoso uala ni ubinganu ua ufolo mu kixinganeku kia muene mu diê, mu ku sambela o jimzambi jandala, o ubinganu uhu ubana mu kudituna mba kubilula o kuxikana kuê mu jinzambi ja andala, Kiene kimoxi uê mu kuijihisa akua o ubezelu uê, akale muene ngo mba ni` akua, bu kanga, ni atu avulu mba bu kididi kia muene ngo. Mu ulongeselu, mu ubangelu, mu ku beza mba mu utuminu ua ibatu ia unzambi uê mba ngeleja . DIKUINHI NI DIVUA Mutu uoso uoso, kioso. Kia kale, uala ni ubinganu ua ufolo mu ku ta hundu iê, kuzuela kioso kiandala. Kanaku ku mu kidika mba kumutela kibulukutu mu jihundu jé, mu kusota kuê mba mu ku kuata mba kusanha o maka mê. Kana ku jimbambe, mu izuelelu mba mabanzelu ma londekesa mutu mu ufolo ua kuzuela kuê. MAKUINHI AIADI Mutu uoso uoso uala ni ubinganu ua ku diongeka ni kisangela kio tululuke. Kana ku mutu a mujijidila ku kala mu kionge kioso kioso. MAKUINHI AIADI NI KIMOXI Mutu uoso uoso uala ni ubinganu mu ku kuata mbandu ia ikoka ia mauenji ma atu a ixi iê. Ki kale muene muene mba ku londekesa atu engi a sole ni ufolo, ni akale ku polo. Mutu uoso uoso uala ni kutena kua kubanda mba kubixila mu kutumina, se katungu mu kuendesa o kikalakalu kia atu a ixi iê. O kuandala kua ixi kuene o dikunji dia utuminu ua kutena kua ixi, kia tokala a izuelela mu kitangana kia kudisola mu kidi kioso ni ujitu. O kusola kua atumini a ixi ku kale uê mu itangana ia sokelela ni ibatu ia ngongo ioso, mu kutena, ni kikangu kia usueki mba uendelu ua maka udifuanganesa ni ufolo ua kubulula o kikangu kia kosola. MAKUINHI AIADI NI KIADI Mutu uoso uoso se ua tokala mu kifuxi kia atu, ua tokala a mu kuatekesa ku kibuka kia akuatekisi a kionge. Ua fuamena mu kaxiaxi ka ujitu ku binga uê; ni amu zediuisa o ubinganu ua jimbongo, isangela , ifua ia mu tokala, se a mu bana o dikuatekesu dia nguzu ia akua, ixi iê ni kudibana kua jixi jengi kumoxi ni ibuka ni ma umvuama ma. MAKUINHI AIADI NI KITATU Mutu uoso uoso kia mutokala o kikalakalu, o kusola o kikalakalu kiandala, o kusota o kiandala ku mufuta mu kikalakalu kia bange, ni ku mu kuatekesa o ku kala mu kikalakalu mu kitangana kioso Uoso uoso uala ni ubinganu se katungu ka kamukua. Ni akale ni kifutu kia tenena mu kikalakalu kia bange. Uoso u kalakala a mu bana o ubinganu ua kuambata o dilau die, nganhu ia tokala kumubangesa o kusanguluka ni kisangusangu mu kaxiaxi ka undandu uê, mu kutenena kua atu oso ala nê, mu kikexilu kia mutu mu ngongo si akitena uê kukibangela mu ikoka ioso ia iuka ku dikuatekesu mu kisangela kia ixi. Mutu uoso uoso uala ni ubinganu ua kubanga kibuka kitena kumukuatekesa, ukale muene ngó mba nia`kua, mba kudidiumba mu kibuka kio bange kia, ni ki kale o ifikidilu di tena kumu bangela mu ikalakalu ia bange ni ia mesena kubanga. MAKUINHI AIADI NI KIUANA Mutu uoso uoso uala ni ubinganu ua ku nioha mu ikalakalu ioso. Uala uê ni kibatu kia tokala kubanga ni kuzubidisa. Kiamutokala dingi o kukemba o izua ia kunhoha ni a mufute naiu uê. MAKUINHI AIADI NI KITANU Mutu uoso uoso uala ni ubinganu ua kukala ni ditala diê dia tenena mu mueniu, ne atena kukuatekesa o jindandu je, mu kudisansa mba mu ekexilu ua uaba, mu ma kudia , kukata a mu saka, mu imbamba ioso, mu kikalakalu kia kisangela kia ixi, uala uê ni ubinganu ua dikuatekesu se ua kambe kikalakalu, nembe ua kate, se ua biti ni kizangu, se ua fundu diala mba muhatu, se ua kuka, mba mu maka makamukua ma mu bangesa ku bixila mu ungadiama. O uvualukilu ni undenge uala uê ni ubinganu ua dikuatekesu ni ku ukuatela henda. Mona uoso uoso a mu vuala mu ukaza mba bu kanga dia ukaza, ene uoso ala ni dikuatekesu dia kisangela kia ixi, kana ku katungu. MAKUINHI AIADI NI KISAMANU Mutu uoso uoso uala ni ubinganu ua kudilonga, o kudilonga ku kale kua kingoho, se ku futa, te kinu mutu abixile bu ditala dia kuijia kua dibandulukilu. O kubijila bu ditala dia dibandulukilu, aditumu mu kubixila diu ni lujiji, o kudilonga kua matenda mba ma ufunu, ku kale mu`atu oso. O ku bixila bu ditala dia kuijia kohonene, ku kale kua atu oso mu kusokela kutena ku` ambata mu kikalakalu kia mutokala. O kudilonga kuendi kuila kutala o kusansumuka kua ujitu ua mutu, ni kufikidila o ubinganu ua mutu, ni ufolo ua dimatekenu didi, ni atena ua kubanza kiambote o ku kuatela henda, o kala ni ukamba mu jixi jioso mu ngongo, mu ibuka ioso, kioso kikale o kikonda kiê mba nzambi iê, kia beta kuaba uê mu uendeselu ua ikalakalu ia kionge kia jixi mu ku bana o nguzu ia kusosuela o kutululuka kua mundu. O hivuadi a tenena uê ku sota mu ubinganu uoso mu ulongelu ua tuana tue kioso ni buoso buandala. MAKUINHI AIADI NI KIASAMBUADI Mutu uoso uoso uala ni ubinganu ua tokala ni bandu mu muenhu ua ima ia muiji, ia diembu diê, se kumifikidila . Ua tokala uê kukala ni ufunu muaxaxi ka ixi iê ni kubanga o ikalakalu itena kuendesa o ixi ie ni ku bana o kubanduluka kua mbote kua tundu mu ikalakalu ia bange . Mutu uoso uala uê ni ubinganu ua dikuatekesu mu imbamba ia mesena, ni imbamba ia kuatenena mu kubanga naiú, ni kilunji kiê, ni kutanga mba mu ikalakalu ia uhete uê. MAKUINHI IAIDI NI DINAKE Mutu uoso uoso uala ni ubinganu ua kuxinganeka kuila o dibanzelu didi dia kisangela, dia kusokelela kua ngongo ioso; dikale ni kitumu kimoxi kitena kubangesa o kunangenena o ubinganu uhu, ni ku bana o ufolo ua maka moso ma jihundu ja jixi jo okole mu mukanda iú. MAKUINHI AIADI NI DIVUA Mutu uoso uoso ua tokala kubanga ni ujitu imbamba ia fuama ku uabesa o muiji uê. Se ulembua ku banga kiu, katené ku kala ni ufolo ua kubixila mu kudilonga kua matunda mba ki mufudisa ku kala ni ditala dionene mu kuijia kuê . Mu kikalakalu kia ubinganu uoso, ni mu kutana kua ufolo iú, kala ku mutu u kambe o kukumbidila o ijila ihi. Kia tokala atu uoso a kale mu jimbambe ja kutumaka o ibatu ioso ihi iala kutubana o kuijia kua dikota, ni ku tulonga o kukuata o ujitu ua ubinganu ni ufolo ua akuetu, ni ku bana o kisangusangu mu kuzediua kuoso kua bindamena akuetu mu ujitu ua kubang`ombote ni kuxisa o kiahiba, ni kubana dizui dia kituminu kua atu uoso, ni ku kala kuambote mu kisangela kia atu oso abulule. Kanaku kima, maka, mba imbamba itenesu ku tobesa mba kukatula ma ubinganu mo bange ni ufolo ua kijimbueti kiki. Mene moso a mabange mu dimatekenu dia kionge kia jixi joso mu ngongo . Kanu ku mutu a ditune mu mba ku lua jipata . MAKUINHI ATATU Kanaku utundilu ua kamukua uambote, ukexilu mba kidifua kibangesa o kikoue kiki a kitetulele mu ku kuandala kua nguvuhu ioso ioso, kibuka mba mutu umoxi. Kanaku uê mutu uala ni kutena kua kubanga kioso kioso ni muxima ua kukatula mbote ia kaiula ka ubinganu ni ufolo uala mu kikoeê kiki.
009
Mbundu (009)
kmb
Latn
kmb
Deklarasaun kona ba Ema tomak nia Direitu, iha mundu raiklaran Lia ne’e be Asembleia Boot, iha O.N.U., habadak hodi fo tada iha Rezolusaun 217A (III), iha loron 10, fulan Desembru, iha tinan 1948.- Lia habadak - atu bele moris ho liberdade, ho justisa, ho damen iha mundu, ema sei hatene hodi halo tuir katak hotu hanesan, iha direitu hanesan. - tan lakohi simu, tan heuuai ema nia direitu maka ema balu halo aat, halo susar ema seluk; fo sai lia hirak ne’e atu ema tomak bele moris hakmatek, bele hateten e fiar tuir nia hakarak. - atu tahan ema tomak nia direitu tuir ukun ho justisa, nune’e ema lalika foti liman hodi funu hasoru ema aat, hahalok aat. - atu buka hametin damen iha nasaun tomak. - iha Surat Deklarasaun ne’e, Nasaun tomak fo sai katak ema tomak iha direitu, iha otak, iha folin, ema hotu hanesan feto ka mane; nasaun tomak sei buka tulun malu atu ema bele moris di’ak, ema hotu bele moris ho liberdade iha dalan los. - Nasaun tomak iha O.N.U. tau lia ba malu atu hamutuk tulun ema moris ho direitu ho mos liberdade. - atu ema tomak halo tuir lia hirak ne’e be foin hateten, hodi tau metin ba laran. Asembleia Boot Fo tada iha Deklarasaun kona ba Ema tomak nia Direitu atu hatudu dalan los ba povu tomak, ba nasaun tomak, nune’e ema tomak, klibur tomak, ukun tomak, ho neon metin, buka hanorin, hanorin lisan los, hodi habelar ema nia direitu ho liberdade; halo ema tomak tuir lia ne’e be fo sai iha nasaun ida laran, iha nasaun seluk laran, hodi moris tuir dalan ne’e be Nasaun tomak foin fo tada iha Deklarasaun ne’e. Artigu 1 Ema tomak moris hanesan, ema tomak hanesan, iha direitu hanesan. Ema tomak iha otak ho neon, hotu-hotu sei buka moris hanesan maun ho alin. Artigu 2 La bele haketak ema ida tan noin politik, tan ukun rai ida nian, iha rai ne’e duni, iha rai ne’e be ukun ona an, e iha rai ne’e be sei dauk ukun-án. Artigu 3 Ema ida-idak iha direitu atu moris, moris ho liberdade, hodi hetan mos tulun ba nia an rasik. Artigu 4 Ema ida la bele moris hanesan ata; sei halakon hosi raiklaran hahalok ne’e be lori ema seluk moris hanesan ata. Artigu 5 La bele halo aat ba ema ida, la bele halo ema terus naran de’it. Artigu 6 Ema tomak iha direitu, naran iha fatin ida, atu ema seluk simu nia hodi hatene katak nia mos ema. Artigu 7 Ema tomak hanesan iha ukun, tan ukun sei tahan ema tomak. Ema hotu iha direitu atu hetan tulun uaihira monu ba susar e bele hetan susar tan ninia direitu, tuir Deklarasaun ne’e. Artigu 8 Ema tomak iha direitu atu buka tulun hosi ukun sira, iha nia rain rasik, uaihira hetan susar tan ema seluk lakohi hatene nia direitu. Artigu 9 La bele dadur let, la bele kair e duni sai naran ema ida hosi nia rain. Artigu 10 Ema tomak iha direitu atu hetan justisa, uaihira monu ba sala; nia salan sei hetan justisa tuir dalan los hodi fo kastigu ki’ik e boot, tuir hahalok ne’e be nia halo. Artigu 11 Uaihira foti lia ruma hasoru ema ida, molok sei dauk halo justisa, ema ne’e sei hatán nu’u sala laek; afoin sei fo mos fatin atu nia hetan tulun hodi tahan-án iha justisa laran. La bele dadur ema ida, tan de’it nia hahalok e nia kluhak, uaihira buat ne’e be nia halo la monu hasoru ukun nasaun nian e rai seluk nian. Nune’e mos, la bele fo kastigu todan liu hahalok ne’e be nia halo duni. Artigu 12 La bele halo naran buat ida hasoru ema nia moris, nia uma laran, iha nia uma kain, la bele loke let ema nia surat, la bele mos foti lia hasoru nia naran di’ak. Hasoru lia hirak ne’e, sei hetan tulun hosi rai ida nia ukun. Artigu 13 Ema hotu bele la’o ba mai tuir nia hakarak, tur iha rai ne’e be hakarak, iha Nasaun ida laran. Naran ema ida bele husik nia rain, nia nasaun; bele fila hikas ba rain, tuir nia hakarak. Artigu 14 Uaihira ema ruma hetan susar atu moris hakmatek, bele buka fatin seluk e rai seluk. La bele tuir dalan ida ne’e, uaihira nia hetan susar tan hahalok aat ne’e be nia halo, e tan hahalok nia halo hasoru ema seluk nia direitu. Artigu 15 Naran ema ida sei iha rain ida, nasaun ida. La bele hasai naran de’it ema ida hosi nia rain; la bele mos taka dalan uaihira ema ida hakarak ba hamutuk ho nasaun seluk. Artigu 16 To’o ona otas, feto ka mane bele kaben, tur iha uma kain ida, hodi la hetan susar tan nia ema seluk, ema rai seluk e iha fiar seluk. Hanesan kabe na’in, uaihira fahe malu karik, sira na’in rua iha direitu hanesan. Ema na’in rua la bele kaben uaihira sira lakohi moris hamutuk nu’u kabe na’in. Uma kain ida hanesan knua e rai nia rin, tan ne’e, sei hetan tulun hosi reinu e hosi nasaun. Artigu 17 Naran ema ida, mesak e hamutuk ho seluk, iha direitu atu iha sasán rasik. La bele hasai let ema ida nia sasán. Artigu 18 Ema hotu-hotu iha direitu atu hanoin tuir nia hakarak, moris tuir nia neon, tuir nia fiar; ne’e katak nia bele husik fiar ida hodi ba seluk, hodi mos haklaken nia fiar, haklaken mesak e hamutuk, iha fatin kles e fatin ksumik, hodi hanorin e hodi halo estilu tuir nia ukur. Artigu 19 Ema ida-idak bele hateten, bele halo tuir nia hanoin, tan ne’e ema seluk la bele bandu; ema ida-idak bele simu, bele fo tada nia hanoin, iha naran fatin ida. Artigu 20 Ema ida-idak bele halibur, harí klibur iha damen laran. Ema ida la bele haruka ema seluk atu tama iha klibur ida laran. Artigu 21 Naran ema ida bele haknauk iha nasaun nia serbisu, hodi serbisu rasik e tau ema seluk iha nia fatin. Ema tomak iha direitu atu serbisu iha nasaun ida nia knar. Povu nia hakarak hanesan nasaun ida nia rin; povu tomak sei hatudu, tuir nia hakarak, iha uain ba uain, hotu-hotu hanesan, ida la let, hodi hili ema ne’e be nia hakarak atu ukun nia rain. Artigu 22 Ema hotu, hanesan rai nia oan, sei moris metin iha nia rain; bele ter hosi ukun sira atu ema hotu moris di’ak, moris hakmatek, hetan matenek, tan nasaun nia hahalok rasik, e hamutuk ho nasaun seluk, hodi halo rai ida buras. Artigu 23 Ema tomak sei hetan serbisu ida, serbisu tuir nia hakarak, hetan di’ak hanesan ema seluk, hodi hetan tulun atu la monu ba susar tan la serbisu. Sei selu ema ida nia kolen tuir nia serbisu. Ema ne’e be serbisu sei simu tusan los tuir nia kolen, atu nia uma laran, nia uma kain bele moris di’ak hanesan ema, sei hetan mos tulun hosi serbisu seluk. Ema tomak bele harí klibur hanesan sindikatu, bele tama ba sindikatu hodi hetan tulun ba nia serbisu, tuir nia hakarak. Artigu 24 Ema tomak iha direitu atu hakmá, atu hadiuk, iha uain serbisu nia laran, tuir loron serbisu, iha tinan laran. Artigu 25 Ema tomak iha direitu atu hetan buat ne’e be kuran hodi hetan di’ak ba isin, di’ak ba uma laran, liu-liu iha hahán, iha hatais, iha uma ida, hetan tulun hosi ospitál, e tulun seluk hosi nasaun; sei hetan tulun uaihira la serbisu, iha moras laran, faluk karik e kbahen ona, e uaihira hetan susar ba moris maski la hakarak. Feto foin hahoris ho oan kosok sei hetan tulun oi-oin. Labarik ne’e be moris, iha uma kain e la iha uma kain ida laran, sei hetan mos tulun tomak ne’e be kuran. Artigu 26 Naran ema ida iha direitu atu hetan matenek. Sei hetan matenek hodi la selu buat ida, iha tinan hirak ne’e be hahú eskola. Tan ema hotu sei tama iha eskola ne’e be nasaun haruka. Nasaun ida sei buka habelar mos eskola teknik ho eskola ba badaen; sei loke eskola ne’e be fo matenek boot, ema hotu-hotu bele tama iha eskola ne’e, tuir idakán nia otak. Naran eskola ida sei halo ema sai di’ak liu hotu, habiit liu ema nia direitu, ema nia liberdade, sei lori ema simu malu ho laran, hatene perdua malu, dame malu iha nasaun ida laran, iha mundu raiklaran, tuir ida-idak nia fiar, tuir mos hahalok tomak ne’e be Nasaun sira iha O.N.U. halo atu mundu moris iha damen laran. Aman sira maka sei hili matenek ne’e be hakarak fo ba oan. Artigu 27 Naran ema ida iha direitu atu tama, tuir nia hakarak, iha moris matenek iha knua laran, atu bele hamutuk ho matenek seluk halo di’ak ba nia rain. Naran ema ida iha direitu atu hetan tulun kona ba dalan los atu moris, hetan tulun atu ho matenek seluk halo rai ida bele buras. Artigu 28 Naran ema ida iha direitu, iha fatin ne’e be nia moris e iha rai seluk, atu hetan tulun tuir ukun atu bele moris ho direitu ho liberdade, tuir lia tomak ne’e be fo tada iha Deklarasaun ne’e. Artigu 29 Naran ema ida sei halo buat ruma ba nia rain, tan lae karik nia la bele moris ho liberdade, la bele moris di’ak. Atu moris ho direitu, atu bele hetan liberdade ema ida-idak sei tuir lolós ukun ne’e be foin fo sai, nune’e, ema seluk mos bele tuir dalan di’ak, dalan los, ema hotu bele moris tuir nia fiar, ema hotu bele moris di’ak hanesan maun ho alin, iha damen laran. Hotu-hotu sei tuir lolós direitu ho liberdade ne’e be Nasaun tomak hamutuk fo tada ona, ema ida la bele tuir dalan seluk, hodi heuuai Deklarasaun ne’e. Artigu 30 Naran Nasaun ida, klibur ruma e naran ema ida, la bele hola lia hirak foin fo tada iha Deklarasaun ne’e atu hodi halakon ema seluk nia direitu, nia liberdade.
010
Tetun Dili
tdt
Latn
tdt
Ohuminyo Yoluali Yoku Tata Ovimuenyo Viomanu OHONDO YOLOPAPELO VIU VANGI WOMANU KUENDA YOKU SOKISA OVIHANDELEKO Yataviwa kuenda ya tumbikiwa Lonjango Yinene kesokiyo lio (217 A III) vita vivali kekui lepanduvali, kete liekui (10) kosayî ya Dezembro kulima wa 1948 - ohulukayî kovita ecea kakui akualã lecelãlã. Ulandu Unu womanu loku sumbila omuenyo wapata omanu vosi kilu lieve, olio esilã liovihandeleko li nena eyovo, esunga kuenda ombembua voluali Ekambo liu kulihiso kuenda oku pembula ovihandeleko vitata omuenyo womanu ku tuala omanu ko kulinga uvî kuenje uvî waco wa nena onyeño vovitima viomanu vosi, yu va sanga ocisimilo calonga cokuti omunu lomunu okuete omoko lutoyi woku tava pamue okupatalã eci cosi ayongola pamue kayongola kuenda ka kuata usumba woku talisua ohali. Okutata omuenyo womanu oco cavelapo , kuenje ciwa nda ocihandeleko caco ci kolisua luvangi oco okuti lomue kaka yonjiwe oku fetuluinya ukuavo uvi olingile. Ca sesamela okuti pokati kolofeka viosi pa kala ocisola lukamba. Ekolelõ liomanu vosi va tiamela ko Hongele Yolofeka (Nações Unidas) lia kapiwa kovihandeleko vikola vioku tata omuenyo womanu, yu vaci pitulula vali vukanda owu okuti, esumbilo kuenda unene womunu vi tunda koku kapa omanu vosi pomangu yimosi- okuti vosi vasoka kunene - nda ulume nda ukayî kuenda loku vahã cimosi civa kuatisa okuama kovaso loku kuata eyovo liocili. Olofeka viosi vi tiamelã ko Hongele Yolofeka (Nações Unidas) kuenda ombonge yavo, vali kunda okuti esumbilo voluali kuenda esumbilo lomuenyo womanu te viamoleha kovilinga, oco eyovo liocili. Kovisila evi vioku tata omuenyo womanu oko ku tunda eyovo liocili kuenda esanju lia suapo liomanu. Onjango Yinene Ohuminyo eyi yoku tata omuenyo womanu, voluali luosi oko kocimaho oluali lua sesamela oku loña, apata osi , olofeka viosi, oco okuti omanu vosi kuenda olombonge viosi violohongele viomanu vavi kapa vovitima viavo kuenje ohuminyo yaco yendelela kuvosi okuti okulisumbila pokati oco eyovo lienda kovaso, nda pokati komanu vakuafeka yimosi nda pokati kolofeka vioposamua vatiamela vo Hongele yolofeka va tava ovihandeleko evi. ONDAKA YA 1 Omanu vosi kilu lieve va citiwa lonjila yimosi leyovo limosi, lomoko yimosi kuenda unu umosi, kuenje momo vosi va kuete olondunge, va sesamela okulisumbila pokati ndavamanji. ONDAKA YA 2 Citava okuti omanu va toñomala oku tukola loku kisika ocihandeleko ca sonehiwa vo Huminyo eyi, nda ocindele nda otekava, nda ulume nda ukayî, nda ukuelimi liê nda liê, nda ukuetavo nda hukuetavoko, nda ukuosoma wê nda wê, nda ukuafeka ye nda ye, nda ohuasi nda ohukui pamue cimue cikuavo. Kovaso yovihandeleko evi kakuli vali lacimue cikuavo, nda citumiwa lusoma wofeka nda lusoma wolonganji, nda wovofeka nda woposamua. ONDAKA YA 3 Omunu wosi okuete omoko yoku kuata omuenyo wahe, yoku lisanja vofeka kuenda yoku hindingila. ONDAKA YA 4 Lomue okala kupika, lomue okapa ukuavo kupika. Upika wa lemeliwa. ONDAKA YA 5 Lomue okangisua pamue oku yikiwa vokayike kohali olivova. ONDAKA YE 6 Apa posi omunu akasi wa sesamela oku kulihiwa lombonge. ONDAKA YE 7 Kovihandeleko omanu vosi valisoka kuenje vosi te vatatiwa lovihandeleko vimosi. Lomue ha katepise; nda umue otepisiwa a ivaluise ohuminyo eyi. ONDAKA YE 8 Omunu wa lueya lahevo okuete omoko yoku pinga ekkuatiso kolonganji vio feka vana va kuliha ovihandeleko vioku tata omuenyo womanu, nda vokuafeka, nda vakualofeka vio posamua. ONDAKA YE 9 Lomue okutiwa ño olivova, loku yikiwa pamue oku tundisiwa vofeka yahe. ONDAKA YE 10 Omunu wosi okuete omoko yoku sombisiwa lesunga lolonganji, okuti kapa kala olonepele kuenda osombisiwa kombonge yolonganji kavi tiamela kusoma laumue, kuenje va sisa ciwa eko liaco. ONDAKA YE 11 Omunu wosi va tukuila eko limue, kacitava oku ukapa eko liaco toke eci ku kala uvangi wokuti ocili wa lueya. Pole ndaño vosanga leko lopo okuete omoko yoku kuata onganji yukuatisa. Lomue olinga ocikonde mekonda lieko lia lingiwa konyima yoloneke eci okuti eko liaco halia kolele ndeci ca sonehiwa vovihandaleko violonganji, nda vio feka nda violo feka vioposamua. Kuenje te okangisiwa ndeci casoka ca tumila ocihandeleko caco eci alinga eko liaco. ONDAKA YE 12 Lomue okangisiwa olivova mekonda liomuenyo wahe, pamue wepata konjo yahe. Lomue okuete omoko yuku yulula ukanda ukuavo oku vanjiliya evi vikasimo ha hakutisa osoyî ukuavo. Omunu wosi wa kuata ovitangi evi okuete omoko yoku ivaluisa olonganji ocihandeleko eci. ONDAKA YE 13 Omunu eye omunu okuete omoko yoku nolã apa a yongola oku kala vofeka. Omunu eye omunu okuete omoko yoku tunda vofeka omo akasi, ndaño ofeka yahe, kuenda okuetevomoko yoku tiuka vofeka yahe. ONDAKA YE 14 Omunu wosi okuayiwi lolombiali okuete omoko yoku pinga kolombiali violofeka vikuavo oco vo okuatise okusalamamo. Omoko yoku pinga kolofeka vikuavo oku salama, yi tava lika komanu ava vakuayiwi lolombaiali, havavako ovingumba, pamue olomondi pamue uvî ukuavo. ONDAKA YE 15 Omunu eye omunu okuete omoko yoku tiamela kofeka acitiwa. Lomue omunu otela okupa ukuavo omoko yoku tiamela kofeka acitiwa pamue omoko yoku pongolokela kofeka yikuavo ONDAKA YE 16 Eci omunu atelisa anyamo oku kuata epata, nda ulume nda ukayî okuete omoko yoku kuata epata liahe, nda okuela u oyela nda yu otekava, nda ukuetavo lie nda lie, ka katatekiwe. Uvala ulingiwe pokati komanu vavali valitava, okuti ulume lukayî. Epata olio ocihandeleko cavelapo kuenda ocisila coluali, cisukiliwa pokati kolohongele viomanu, yu epata lia sesamela okutatiwa lolombiali viofeka. ONDAKA YE 17 Omunu eye omunu pamue ocisoko comanu va kuete omoko yoku kuata cahe muele pamue cavomuele. Lomue okuete omoko yoku nyeha cimue cukuavo. ONDAKA YE 18 Omunu eye omunu walisanja oku sima eci apanga ndeci etavo; okuete omoko yoku kala ketavo ayongola kuenda omoko yaco yu wiha evelo lioku pongolokela ketavo likuavo pamue oku lekisa kuvakuavo etavo liahe, nda lika wahe nda ocisoko comanu, nda posamua nda pulika. ONDAKA YE 19 Omunu eye omunu okuete omoko yoku yo kueca ovisimilo viahe, lokuvi vangula kuenda lomue u usakalasa mekonda liaco, kuenda citava okusandula ovisimilo viahe vofeka pamue posamua, vovingungu viosi vioku popela. ONDAKA YA 20 Omunu eye omunu okuete omoko yoku likongela lava kuavo kuenda oku tunga ohongele cinene ño nda ohongele yaco yombembua. Lomue kaka kisikiwe oku likongela kohongele eyi kayongola. ONDAKA YA 21 Omunu eye omunu okuete omoko yoku songola ovopange osi ofeka yahe. Omunu eye omunu okuete omoko yokuiñila pomangu yupange wofeka yahe , kapaka kala olonepele. Onjongole yomanu oyo ongusu yusoma wofeka; kuenje casesamela okunola asongui locela cilingiwa lesunga kuenda ocilli. Ocela caco cikuame ocihandeleko coluali, okuti ha lolonepeleko kuenda omunu lomunu osoneha onduko asima pokañunuñunu. ONDAKA YA 22 Omunu eye omunu wa sesamela oku tatiwa lombonge yitukuiwa "Segurança Social" yofeka a tiamela, kuenda citava oku kisika ombonge yaco ekuatiso nda lio tupalata, nda elongiso kuenda tu panduila olombonge vio feka kuenda olombonge vioposamua ekuatiso vasole okueca. ONDAKA YA 23 Omunu wosi okeute omoko yoku kuata upange, yoku nolã upange u usanjuisa loku umuisa eci ayongola kuenda omunu wosi ovindikiyiwa kocitangi cekambo liupange. Vosi omanu vakuete omoko yoku fetiwa cimosi nda va talavaya upange umosi. Wosi omunu otalavaya okuete omoko yoku fetiwa lesunga okuti cusanjuisa oco cu ukuatisa okutata epata liahe lunu, nda citito ombonge yi vokiyeko. Omunu wosi okuete omoko yokusovola ombonge, kumosi lavakuavo, yoku vetatela olonjongole violondinga upange. ONDAKA YA 24 Omunu wosi okuete omoko yoku puyuka, kuenda oku talama elivala lio oneke pole otambula ofeto yahe ndu watalavaya. ONDAKA YA 25 Omunu wosi okuete omoko yoku kuata omuenyo luhiti, eye lepata liahe va kuata ekuatiso kuhayele, kokulia, kuwalo, kocitumalo, koku feta ocimbanda, pamue ekuatiso likuavo lisukiliwa kuenda osesamela oku vikuvindikiyiwa nda ka kuete upange, pamue nda koku vela, nda walinga ocilema, nda wa siala umbumba, pamue wa kuka pamue vimue vikuavo viu tateka okusanga epondolo. Uyali kuenda utila womala visesamela ekuatiso liocili. Omalã vosi, nda omalã vondombua nda voposamua, vosi vakuete omoko yimosi yoku tambula ekuatiso kombonge (Segurança Social). ONDAKA YA 26 Omunu wosi osesamela elilongiso. Elilongiso te lio cali, ndaño haliosiko pole alima atete ocali ana alongisa omunu oku tanga loku soneha. Onepa yaco yelilongiso eli likisikiwe komanu vosi. Elilongiso lio vipinduko lilue. Elilongiso lio losikola Vinene vatukula Univesidade liyu luiwe komanu vosi valisukila, ndeci ca sesamela omunu lomunu okuti halolonepeleko. Elilongiso lia sesamela oku kuatisa omau oku waya unu womanu kuenda oku kolisa ovihandeleko vioku tata omuenyo womanu kuenda eyovo kuenda lia sesamela okueca elomboloko komanu liokuti epandi kuenda ocisola lolofeka viosi, lapata osi kuenda latavo osi kuenda okuamisako upange wosi wo Hongele Yofeka (Nações Unidas) oku kapa ombembua voluali. Olonjali ovio tete via sesamela oku kuatisa omalã vavo oku nolã elongiso liocili. ONDAKA YA 27 Omunu wosi okuete omoko kuatisa kelongiso liovituwa vio feka pocitumalo akasi, okutata umesele kuenda oku kuatisa kukulihiso wosi unena okuamisako ofeka, kuenda okutambula kapako osi upange wavosi. Omunu wosi okuete omoko yokuvetatela umesele wahe , nda ukulihiso nda ovisonehua, nda olomapalo eye muele asovola. ONDAKA YA 28 Omunu wosi okuete omoko yoku kisika okuti ovihandeleko via sonehiwa Vuvangi mulo vili vilingiwe nda vofeka yahe nda posamua oco eyovo liocili limolehe . ONDAKA YA 29 Omunu wosi okuete ovikele lovocisoko a atiamela, muna eye akulila, haimo opa unu wahe. Ko kusuisapo ovihandeleko evi loku vitelisa oko kutunda eyovo liocili, kuenda lomue otakekiwa locihandeleko ciñi te lika evi vikuatisa okuamisa kovaso ovihandeleko vieyovo liavakuavo oco va suisepo uhiti lutate wofeka kuenda oco usoma utukuiwa "Democracia ". Ovihandeleko evi vilingiwa lika oku kolisa ongusu yo Hongele Yolofeka (Nações Unidas). ONDAKA YA 30 Lacimue ocihandeleko casonehiwa vu Vangi mulo cipengisiwa Lofeka kayitiamela ko Hongele pamue omunu oco anyole eyovo liomanu lia sonehiwa mulo.
011
Umbundu (011)
umb
Latn
umb
SIFGAIF RENRQIANR XIANXYANR ZIXGEX NIER SAR Novdiex nier cov nier cenryanrdiex hufniv xief niexxir zunxyanr niex qianrlir pinrdenv buryir cenrrenf, Sifgaif zifyour, zenfyif niex horpinr nier jixcuv, Renrqianr wursif niex wuvmier baofxinr yevmanr zif liex, gaif baofxinrdiex novdiex nier lixkoxlof dianfwux liex, novdiex hufniv yanrlunf niex xinfyanv zifyour xief, gev tav, taif tav niexxir Sifgaif enrjier, puvtongx nier novdiex nier yanfwanf gaox xix taif lirlu. Novdiex per bur deryiv, tinv er zouvxianv baofzenf niex yafper huanvpanf tav, aivliermor renrqianr huarzif gof baovhuf dor. Guirjiaxdiex guanxxif caf huarzanv cufjinf dor, Lianrhor Guir guirjiaxdiex nier novdiex Lianrhor Guir Xianfzanx wortuv gixzex renrqianr jixbenv, renrger zunxyanr niex jiafzir, novbar norgarnir davzer niexxir qianrlir bor xief niexxir xinfnianf lirlu, zifyour nafbiex civ workuv nier sefhuif jinfbuf niex senxhor suivpinr caf zif diex xir lirlur, Huifyanr guirdiex lirlur: Lianrhor Guir dav sar riv bor, renrqianr niex zifyour jixbenv puvbianf zunxzongf niex zunxxinr dor, Gaif qianrlirdiex niex zifyourdiex puvbianf haxrir gaif sifyanf congxhunf sirxianf bor zongfyaof liex zongfyaof, Aixliermor muflanx, Dafhuif, Gaif Sifgaif Renrqianr Xianxyanr huarbuf, novdiex niex guirjiaxdiex hufniv xierqif siv bor sirxianf niexxir biaoxzunv gongftongr riv, hofnief, novdiex niex sefhuif jixgoufdiex jinxdor gaif xianxyanr minrnianf, xierqif siv bor jiaofhuiv niex jiaofyir gof qianrlir niex zifyour tix xix curjinf, guirjiax nier guirjif nier jianfjinf corsix gof, gaif qianrlirdiex niex zifyourdiex liex huifyanrguirdiex nier novdiex, gixzex guanvxiar nier liv garhaf nier novdiex wortuv cenrrenf niex zunxxinr puvbianf niex youvxiaof tir dor. Nav Novdiex nongv liex hufniv dav zer nier, zunxyanr niex qianrlir garhaf hufniv dav zer nier. Gixzex livxinf niex lianrxinx xief, xiongxdif guanxxif nier jinxsenr gof dav duifdaif dor. Niev Novdiex hufniv zixger xief gaif xianxyanr gof hxaf niexxir qianrlirdiex niex zifyourdiex xief, zongvzur, huxser, xinfbier, yivyanr, zongxjiaof, zenfzif sox tovlenv jianfgaiv, guirjir sox sefhuif cursenx, caircanv, cursenx sox tovlenv senxhunf denv qixbierdiex axpix tax dor. Nov naof nier guirjiax sox liv nier zenfzifnier, xinrzenfnier sox guirjifnier difweif dav zer tav bor qixbier xief tav dor, liv ta dor: Gaif liv durlirnier, torguanvnier, zifzif tav sox tovlenv zuvqianr xianfzif niexxir qinrkuanf partir gaoflar. Sov Novdiex hufniv senxminf, zifyour niex renrsenx nganxqianr xief niexxir qianrlir xief. Rev Novdiex nurdif zif tav dor, nov gof nuryif tav dor; qiev xinrsif nier nurdif zifduf niex nurdif maivmaif hufniv riv tav dor. Ongv Novdiex bor kufxinr riv tav dor, daifyif sox xinrhuar canrrenv, renrdaof tav sox wuvruvxinf riv tav dor. Wor Novdiex keifdux hufniv huarlir zixgex nier renrqianr cenrrenf niexxir qianrlir xief. Nier Huarlir zixgex novdiex hufniv dav zer, huarlir gof pinrdenv baovhuf niexxir qianrlir xief, qirsif tav dor. Novdiex hufniv pinrdenv baovhuf xianvsouf niexxir qianrlir xief, hofnief, gaif xianxyanr weirhuanv niexxir qirsif xinrweirdiex niex gaif qirsifdiex sanxdongf niexxir xinrweir gof weirhaif tav. Yer Xianfhuar sox huarlir gof liex niexxir jixbenv qianrlir qinxhaif zaoxsouf bor, novdiex guirjiax huartinr horger gaif qinxhaif xinrweir bor xiaofgov xief niexxir buvjiuf riv niexxir qianrlir xief. Ger Novdiex renfyif daifbuv, jixjinf sox huanfzur tav dor. Hif Novdiex hufniv dav zer bor youf durlir youf pianxyiv taif nier huartinr naf daf gof gongxzenf gongxkaix senvxinf niexxir qianrlir xief, hofnief, goxniex qianrlif niex yifwuf qiordinf daivxir, gof bor zuf niexxir xinrsif zivkongfdiex panfdinf daivxir. Nav hif Nav Xinrsif kongfgaof xief maxdiex, bianfhuf garhaf div niexxir gongxkaix senvpanf tir, huarlir yixzaof bor zuif xief xix zenfsir daf, zuif taif dav zer bor bav niexxir qianrlir xief. Novdiex nier xinrweirdiex sox bur xinrweirdiex, gixzex zuf bor guirjiax huar sox guirjif huar gof hufniv xinrsif zuif zif daf, xinrsif zuif xief xix panf tav dor. Xinrhuar gof zuif huanf zuf siv nier huarlir guixdinf duv nier tav dor. Nav hif niev Novdiex guanfdor nier niexkax, cov, ongr nier cov nier tongxxinf renfyif ganxser tav dor, goxniex rongryif niex minryif gongxjir tav dor. Novdiex huarlir gof baovhuf, gaif ganxser sox gongxjir zaoxsouf tav niexxir qianrlir xief. Nav hif sov Novdiex guirjiaxdiex wortuv zifyour qianxxir niex ongr nier qianrlif xief. Novdiex renfhor guirjiax zuf niexxir qianrlif xief, gixzex wortuv guanfdor nier guirjiax xief, goxniex guirjiax bor songxkox niexxir qianrlif xief. Nav hif rev Novdiex wortav nier guirjiax bifhuf div nier xief niexxir qianrlif xief, hofnief, gixzex perhaif bifmianv daivxir. Zenfzifxinf taif niexxir zuifxinr sox Lianrhor Guir nier zongxziv niex yanrzer weirbeif niexxir xinrweir liex qivsuf bor, gaif qianrlif siv tav dor. Nav hif ongv Novdiex guirjir xief niexxir qianrlif xief. Novdiex nier guirjir renfyif bordor tav dor, guanfdor nier guirjir gaivbianf niexxir qianrlif houvrenf tav dor. Nav hif wor Novbardiex norgarnirdiex, zongvzur, guirjir sox zongxjiaof nier renfhor xianfzif xief tav dor, hunxjiaf niex cov zif niexxir qianrlif xief. Gixzex hunxyinx garhaf, hunx jier zuf niex hunxyor gaivcur zuf, qianrlif dav zer dor. Novbar naof niex norgarnir naof zifyouf niex hufniv tongryif liex, hunx jier daivxir. Cov sefhuif danxyanr tianfranr niex jixbenv, sefhuif niex guirjiax gof baovhuf dor. Nav hif nier Noxdiex guanfdor nier caircanv xief niexxir qianrlif xief, tovlenv nier novdiex dav xief niexxir qianrlif xief. Novdiex nier caircanv renfyif bordor tav dor. Nav hif yer Novdiex diefciv, lianrxinx niex zongxjiaof zifyour nier qianrlif xief; gaif qianrlif goxniex zongxjiaof sox xinfyanv gaivbianf niexxir zifyour xief, guanfdor sox davhar, gongxkaix sox mirmir jiaofyif, sirjianf, livbaif niex gaiflir gof goxniex zongxjiaof sox xinfyanv biaovsif niexxir zifyour xief. Nav hif ger Novdiex zuvzanx niex yifjianf huarbiaov niexxir zifyour xief; gaif qianrlif zuvzanx xief bor ganxser tav nier zifyour xief, renfhor meirgaif gof, guirgaif sivrev tav, xiaoxxir niex diefciv div, tir niex liex niexxir zifyour xief. Niev hif Novdiex horpinr dav yir niex sef jier niexxir zifyour xief niexxir qianrlif xief. Renfhor nov beifper tuanrtiv naf daf bor qixlier tav dor. Niev hif nav Novdiex zirjier sox zifyour xianvzer niexxir daifbiaov gof guanfdor nier guirjiax zifliv xix canxyir niexxir qianrlif xief. Novdiex guanfdor nier guirjiax gongxwuf canxjiax niexxir jixhuif dav zer nier qianrlif xief. Novdiex nier yifzif kuaxkar qianrlir nier jixcuv; gaif yifzif dinfqix nier zenxzenf nier xianvjiv gof biaovxianf dor, xianvjiv puvbianf niex pinrdenv nier piaoftour qianr liex, minr jif tav niexxir tourpiaof sox gof dav zer niexxir piaof tour cenrxif gof riv dor. Niev hif niev Nov naof, sefhuif nier cenryanr naof riv bor, sefhuif baovzanf xief niexxir qianrlif xief, guanfdor nier zuxyanr niex renrger zifyour huarzanv bor div niexxir jinxjif, sefhuif niex wenrhuaf garhaf nier qianrlifdiex sirxianf niexxir qianrlif xief, gaifdux guirjiax xierqif zuf niex guirjif dav riv gof sirxianf nier, guirjiaxdiex nier zuvzir niex zixyanr qinrkuanf yixzaof nier. Niev hif sov Novdiex jief riv, zifyour jief xianvzer, gongxzenf niex horsir nier jief riv niexxir tiaorjanf xief, jief taif xix bifmianv niexxir baovzanf xief niexxir qianrlif xief. Novdiex jief dav zer cour dav zer niexxir qianrlif xief, renfhor qirsif xief tav dor. Jief riv maxdiex, hufniv gongxzenf niex horsir nier baofcour xief niexxir qianrlif xief, hofnief baovzenf daivxir: Gof guanfdor niex zovnirdiex novdiex nier senxhor tiaorjianf, biryaof zuf tovlenv nier sefhuif baovzanf xief dor. Novdiex hufniv guanfdor nier lifyif weirhuf bor gongxhuif zuvzir, canxjiax neixxir qianrlif xief. Niev hif rev Novdiex hufniv hif niex sar riv tav niexxir qianrlif xief, gixzex wortuv xief: Jief riv zuf horliv xianfzif xief, dinfqix xinx liex bor hif nier qianflif. Niev hif ongr Novdiex guanfdor niex zovnirdiex nier jianfkanx niex hurlif weircir bor, gixzex div nier senxhor suivzunv (yer, sivbax, cov, yixliaor niex sefhuif hurriv biryaof xief) xianvsouf niexxir qianrlif xief; Jief taif, dif, canrhuif, novbar sefliex, laovgax zif liex sox tovlenv kongfzif tav tir nier qinrkuanf partir moursenx nenrlir bivlier zuf, baovzanf xianvsouf niexxir qianrlif xief. Arniexdiex boxlirdiex terbier zaofguf niex davxir xianvsouf niexxir qianrlif xief. Boxlirdiex, hunxsenx sox huix hunxsenx, sefhuif baovhuf hufniv dav zer dor. Niev hif wor Novdiex hufniv jiaofyir jiersouf niexxir qianrlif xief, jiaofyir gof tongrqianr div tav dor, puvcir xix taif cuxjir niex jixbenv gaixduanf hofnief riv dor. Cuxjir jiaofyir yifwuf nier sif dor. Jifsur niex ziryer jiaofyir puvbianf serlir dor. Gaoxdenv jiaofyir cenrjir liex novdiex bor pinrdenv tongf pov dor. Jiaofyir nier murdir: Congxhunf nov nier gofxinf huarzanv, renrqianr niex jixbenv zifyour tiv xix jiax qianr dor. Jiaofyir guirjiaxdiex, zongvzurdiex sox zongxjiaof jirtuanrdiex nier liaovgaiv, rongrrenv nier davcaf curjinf dor, Lianrhor Guir horpinr weirhuf niexxir hordongfdiex curjinf dor. Nierbar gixzex nier boxlirdiex jiersouf dor jiaofyir nier zongvluif bor, youxxianx xianvzer nier qianrlif xief. Niev hif nier Novdiex zifyour sefhuif nier wenrhuaf senxhor canxjiax niexxir qianrlif xief, yifsur xianvsouf niexxir qianrlif xief, koxxior jinfbuf niex gof liex zuf niexxir hurlif dav siv niexxir qianrlif xief. Novdiex guanfdor gof riv nier renfhor koxxior, wenrxior sox meivsur zorpinv liex zuf nier jinxsenr niex wurzir nier lifyif bor, baovhuf xianvsouf niexxir qianrlif xief. Niev hif yer Novdiex sefhuif niex guirjif nier zifxif naf daf div niexxir qianrlif xief, gaif zifxif wortuv, gaif xianxyanr gof hxaf nier qianrlif niex zifyour congxhunf sirxianf daivxir. Niev hif ger Novdiex sefhuif bor yifwuf xief, sefhuif wortuv guanfdor nier gofxinf zifyour congxhunf huarzanv daivxir. Novdiex guanfdor nier qianrlif niex zifyour siv zuf, huarlir gof qiordinf nier xianfzif jiersouf liex, gaif xianfzif nier weiryir murdir novdiex nier qianrlir niex zifyour xief dor cenrrenf niex zunxzongf baovzenf qiordinf liex, minrzuv nier sefhuif wortuv daofder, gongxgongf zifxif nier puvbianf hurlif siryinf niexxir zenfdanf xixyaof qiordinf. Gaif qianrlifdiex zifyourdiex siv, renfhor qinrxinf partir Lianrhor Guir nier zongxziv niex yanrzer weirbeif tav dor. Sov hif Gaif xianxyanr nier renfhor tiaorwenr, gaivsif renfhor guirjiax, jirtuanr sox nov renfhor gaif xianxyanr gof hxaf nier renfhor qianrlif niex zifyour pofhuaif niexxir hordongf sox xinrweir riv niexxir qianrlif xief zif tav dor.
012
(Bizisa)
und
Latn
und
Sifgaif Renqian Xianyan Zixge ai sa Novzeu ai cov ai cenyanzeu kylix xie ai zunyan nie qianlif pindenv buyi cenrenf xi, zenfyif nie hopin ai jicuv, Renqian wusif xi nie wuvmie xi baofxin yevman zif lie, iv baofxinzeu novzeu ai lixtolo ca dianfwu lie, novzeu kylix sa li nie xinfyanv ai zifyou xie, geuv ta, tai ta ai sifgaif invji, nov puvtong zeu ai diefciv gao lai gao li lu, Novzeu pebudeyiv tenvezouvxianv baofzenf nie yafpe ov huanvpanf xi jinfxin ta liev do, renqian huazif go baovhuf liev do, Guijiazeu ai guanxi ca huazanv xi cujinf do, Lianho Gui guijiazeu ai novzeu Lianho Gui Xianfzan ku gyxzeu renqian jibenv ov, renge zunyan nie jiafzi ov, novba novgani davzeu ai qianlif ov xie ai xinfnianf li ov zu lu, zifyou nafbi qi ku ai sefhuif ca zif xi nie nieka suivpin ca zif xi cujinf die, Huifyan guizeu li lu: Lianho Gui dafhax sa riv bonie renqian nie jibenv zifyou puvbianf tiv xi riv xi cujinf do, Iv qianlifnzeu zifyouzeu puvbianf hala xi, iv diefciv conghunf riv daov xi ov zongfyaofxinf qi lai qi xie, Aivga amu, Dafhuif, Iv Sifgaif Renqian Xianyan hxaf ov zu, novzeu guijiazeu liqif zu bonie sixianf ai gongftong biaozunv riv bonie die: Novzeu nie sefhuif jigouf qiaowav iv xianyan die bonie, liqif zu bonie zeu xi afhxef xi go qianlif nie zifyou tiv xi cujinf, guijia ai nie guijif ai jianfjinf cosi go, iv qianlifzeu zifyoufzeu huifyan gui gyxzeu daov ai novzeu nie gyxzeu rof ai novzeu ku puvbianf nie xiaofgov xie ai cenrenf xi zunxin xi ti liev; Nav Novzeu nongv lie kylix dav zeu xi, zunyan nie qianlif gahaf kylix dav zeu xi. Gyxzeu livxinf nie lixtolo ca xie, xiongdif guanxif ai jinsen go duifdaif do. Niev Novzeu kylix iv xianyan hxaf ai qianlif nie zifyou xie, zongvzu, huxse, xinfbie, sa, zongjiaof, zenfzif lax qita ai diefciv, guiji lax sefhuif cusen, caicanv, nongv lax qita senhunf dav zeu xi api ta do. Nov naof ai guijia lax rof ai zenfzif ai, xinzenf ai lax guijif ai difweif dav zeu ta bonie api ta do, sivreuv ta do: Iv rof go daov kav ai rof, novzeu go kav ai rof, go daov kav ta ti ai rof lax qita zuvqianf xianfzif ai qinkuanf xie. Sov Novzeu kylix senminf, zifyou nie soti nganqian ai qianlif xie. Reuv Novzeu kylix nudif lax nuyif zif ta do; renfho xinsif ai nudif zifduf nie nudif pu xi lu xi kylix riv ta do. Ongv Novzeu kylix kufxin ti ta do, canrenv ai, rendaof ta ai lax wuvruv ai daifyif lax xinhua lie ta do. Wo Novzeu renfho lancan hxong bonie huali zixge ai renge cenrenf ai qianlif xie. Geuv Huali zixge novzeu kylix dav zeu xi, huali go dav zeu bonie baovhuf ai qianlif xie, api bonie bav ta do. Novzeu kylix dav zeu ai baovhuf ti ai qianlif xie, iv xianyan dav zeu ta ai api bonie bav xi, iv qisif sandongf ai xinwei go di xi bifmianv do. Heuf Novzeu ai ianfhua lax huali go ov lie ai jibenv qianlif di zu, guijia huaten hoge go iv di ov xiaofgo xie ai buvjiuf riv ai qianliff xie. Ye Novzeu renfyif zo ta do, guan ta do, pov ta do. Nie Novzeu kylix dav zeu bonie youf pianyiv tai ai huaten nav bu go gongzenf gongkai sivreuv ai qianlif xie, iv dav zeu, guaiv qianliff nie yifwuf qioden gavxi, go ov zu ai xinsif zivkongfzeu panfden gavxi. Nav nie nav Xinsif kongfgaof xie ma zeu, bianfhuf gahaf div ai gongkai senvpanf ti, huali lie zuif xie xi zenfsi dai, zuif tai xi dav zeu bonie bav ai qianlif xie. Novzeu ai xinweizeu lax bu xinweizeu, gyxzeu riv zu guijia hua lax guijif hua lie xinsif zuif zif dai, xinsif zuif xie xi panfdenf ta do. Xinhua zuif huanf zu siv ai huali guidenf qi nie ta do. Nav nie niev Novzeu gyxzeu daov ai nieka, cov, hxong ai congv nie tongxinf renfyif ganse ta do, guaiv rongyif nie minyif ha ta do. Novzeu huali go baovhuf bonie, iv ganse xi lax ha xi bifmianv ai qianlif xie. Nav nie sov Novzeu guijiazeu ku zifyou hxeu nie hxong ai qianlif xie. Novzeu guijiazeu zu ai qianlif xie, gyxzeu ku gyxzeu daov ai guijia xie, gyxzeu daov ai guijia ov songvko ai qianlif xie. Nav nie reuv Novzeu qita guijia ku bifhuf div bonie xianvsouf bonie pehaif bifmianv ai qianlif xie. Zenzenf zenfzif guanxif tai ai zuifxin lie, Lianho Gui ai zongziv nie yanze dav zeu ta ai xinwei lie qivsuf ai qinkuanf pati, iv qianlif siv ta do. Nav nie ongv Novzeu kylix guiji xie ai qianlif xie. Novzeu ai guiji renfyif bodo ta do, gyxzeu guiji gengaiv ai qianlif houvrenf ta do. Nav nie wo Nov qiba zif ai novba novgani, zongvzu, guiji lax zongjiaof go xianfzif ta, cov zif ai qianlif xie. Gyxzeu hunyin gahaf, hun jie zu nie hun li zu dav zeu ai qianlif xie do. Novba novgani niev mianf ai zifyou nie kylix tongyif lie xi, hun jie gavxi. Cov myef nongv ai jivben sefhuif danyan, sefhuif nie guijia go baovhuf do. Nav nie geuv Novzeu gyxzeu daov ai caicanv qian xie, qita novzeu dafhax xie ai caicanv qian xie. Novzeu ai caicanv renfyif bodo ta do. Nav nie heuf Novzeu kylix diefciv, lixtolo ca nie zongjiaof zifyou ai qianlif xie. Iv qianlif xie: Gyxzeu daov ai zongjiao lax xinfyanv gaivbianf ai zifyou, gyxzeu daov lax dafhax, gongkai lax hxeu bonie jiaofyif, sijianf, tiv xi lax gaiflif go gyxzeu zongjiaof lax xinfyanv ai zifyou. Nav nie ye Novzeu kylix zuvzan nie yifjianf li ov zu ai zifyou xie. Iv qianlif xie: Zuvzan xie bonie ganse ta ai zifyou, meigaifzeu go guiji sivreuv ta bonie xiaoxi nie diefciv niv, jiesouf, lie ai zifyou. Niev nie Novzeu kylix hopin huif ji nie sef jie ai qianlif xie. Novzeu gyxzeu daov die ta, tuantiv ov qilie ta do. Niev nie nav Novzeu gyxzeu daov lax zifyou xianvze ai daifbiaov go gyxzeu daov ai guijia zifliv xi canjia ai qianlif xie. Novzeu jihuif dav zeu bonie gyxzeu daov ai gongwuf canjia ai qianlif xie. Novzeu ai yifzif kuaka qianli ai jicuv; iv yifzif denqi nie zenzenf nie xianvjiv go biaovxianf do, xianvjiv puvbianf nie pindenv nie piaof tou qian lie riv do, min jif ta ai piaof tou xi lax iv dav zeu ai zifyou piaof tou ai cenxif riv do. Niev nie niev Nov nav hu, sefhuif ai cenyan naof riv bonie, sefhuif baovzanf ti ai qianlif xie, go daiv ai zunyan nie renge zifyou huazanv div ai jinjif, sehuif nie wenhuaf gahaf ai qianlifzeu sixianf xi ti ai qianlif xie, iv sixianf guijia liqif zu, guijiazeu dafhax riv, guijiazeu ai zuvzi nie ziyan qinkuanf lie xi. Niev nie sov Novzeu jief riv, gyxzeu daov ai jief xianvze, gongzenf nie hosif nie jief riv ai tiaojianf ti, jief tai xi bifmianv ai baovzanf ti ai qianlif xie. Novzeu jief dav zeu bonie baofcou dav zeu ai qianlif xie, kylix api bonie bav ta do. Jief riv ai nov naof, gongzenf nie hosif nie baofcou ti ai qianlif xie, go daov nie guaiv zovyi nov ai zunyan dav zeu ai nieka tiaojianf xie xi baovzenf, biyaof zu qita huansif ai sefhuif baovzanf lie do. Novzeu kylix gyxzeu lifyif weihuf bonie gonghuif zuvzi canjia ai qianlif xie. Niev nie reuv Novzeu kylix houv nie sa riv ta ai qianlifzeu xie, gyxzeu ku xie: jief riv ai sijie holiv xianfzif, denqi qian lie bonie houv ai qianlif xie. Niev nie ongv Nov naof go daov nie guaiv zovyi ai jianfkan nie hulif weici bonie div ai nieka suivzunv ti ai qianlif xie, gyxzeu ku si, xivba, cov, yiliao nie sehuif huwuf xie; jief tao, di, canhuif, novba seu, laovga zif lax gyxzeu wotav kongfzif ta ti ai qinkuanf pati nieka ai nenli tao zu, baovzanf ti ai qianlif xie. Aniex nie akai tebie nie zaofguf nie davxi ti ai qianlif xie. Akaizeu, hun nongv lax hun nongv busif, kylix dav zeu bonie sefhuif go baovhuf do. Niev nie wo Novzeu kylix zeu ai qianlif xie, zeu qian div ta do, puvci lai puvci cuji nie jibenv gaiduanf iv dav zeu do. Cuji zeu yifwuf xinfzi sif do. Jifsu nie jief riv ai zeu puvbianf riv do. Gaodenv zeu cenji lie novzeu ov dav zeu bonie tongf do. Zeu ai mudi conghunf novzeu ai gofxinf huazanv, renqian nie jibenv zifyou ov tiv xi qiba liev do. Zeu guijiazeu, zongvzuzeu lax zongjiaof jituanzeu ai liaovgaiv, rongrenv nie dav ca xi cujinf do, Lianho Gui hopin weihuf ai hodongfzeu cujinf do. Aniex aba gyxzeu akaizeu ai zeu ov, dafbie xianvze ai qianlif xie. Niev nie geuv Novzeu zifyou sefhuif ai wenhuaf hodongf canjia, yifsu xianvsouf, koxio jinfbuf nie go nongv ai hulif dafhax ti ai qianlif xie. Nov naof go daov riv ov zu ai koxio, wenxio lax meivsu zopinv lie zu ai jinsen nie wuzi gahaf ai lifyif ov, baovhuf ti ai qianlif xie. Niev nie heuf Novzeu sefhuif nie guijif ai zifxif nav bu div ai qianlif xie, iv zifxif ku, iv xianyan go hxaf ai qianlif nie zifyou conghunf riv daov gavxi. Niev nie ye Nov naof sefhuif ov yifwuf xie, sefhuif ku guaiv gofxinf zifyou nie conghun huazanv gavxi. Nov naof guaiv qianlif nie zifyou riv zu, huali qioden ai xianfzif sou yisou, iv xianfzif qioden ai mudi weiyi novzeu ov qianlif baovzanf xi nie zifyou ov xie do cenrenf xi nie tiv xi lie xi, sefhuif minzuv nav bu ku daofde, gonggongf zifxif nie puvbianf hulif ai zenfdanf div xi siyinf. Iv qianlifzeu nie zifyouzeu riv xi, qiev qinkuanf pati kylix Lianho Gui ai zongziv nie yanze dav zeu ta ta do. Sov nie Iv xianyan ai qiev tiaowen, kylix qiev guijia, jituan lax nov qianlif xie iv xianyan go hxaf ai qianlifzeu nie zifyouzeu pofhuaif ai hodongf lax xinwei riv ai qianlif xie xi gaivsif ta do.
013
(Mijisa)
und
Latn
und
Xifzef Rentchwent Xwenxyant Wat Nal Centrenf gufyaol zunxyant ndams chuantlif pingtdengl ndams bufyit centywent yainr renr, xif zixcul xifzef zifyaot, ndams hetpingt, Wutsif ndams wuxmief rentchwent xif wail baofsint yelmant, nait baofsint dianfwux wail lyangtsinx rent, tangr xifzef renr mev zifyaot yantlunf ndams sinfyangl kaml mev konglzif ndams kuiffat, xif yanfwangf zwaif vongr rentmint pultongx, Rwent kaml pofbufdetyil tingletzaolxenl fanlpanf baofzengf ndams yaxpof, falzif mev bifyaof baolhuf rwentchwent, Mev bifyaof cufzinf faxzanl gwenxsif daiiv kef kwotcas, Yintmint kef kwotcas Lyanthet Kwot yaiul Xenfzangx Lyanthet Kwot congtsenx wail sinfnyanf zixbenl rwentchwent, rwentget zunxyant ndams cafzit ndams chwentlif pingtdengl aimrbanr lakfbiks, zetsinx cufcengt gailsanf sefhuif zinfbuf ndams sengxhwot yaiul suilpingt zifyaot lauf, Kef hweifyant kwot sifyanf wail ndams Lyanthet Kwot hetzwof cufzinf zunxzongf pulbyanf ndams zunxsint rwentchwent ndams zifyaot zixbenl, Lyaolzel pulbyanf nait chwentlif ndams zifyaot sitxenf congxfenx nait sifyanf mev zongfyaofsingf lauf, Potnait, Dafhweif, faxbuf nait Xifzef Rwentchwent Xwenxyant, zwofweit yintmint ndams kwotcas nullif sitxenf byaoxzunl gongftongt, nont rwent ndams zixgaof sefhweif zingtyonf nais nait xwenxyant, nullif tongxkwof zaofhuil ndams zaofyif cufzinf zunxzongf chwentlif ndams zifyaot, tongxkwof cwofsix zanfzinf kwotcas ndams kwotzif, nait chwentlif ndams zifyaot yaiul yintmint hweifyant kwot benlsenx ndams yaul yintmint tit daif centrenf ndams zunxsint pulbyanf ndams mev saofkwol. Tit tov Renr rangf lyeuf xif zifyaot, yur zunxyant ndams chwentlif xif pingtdengl. Ter mev lilsingf ndams lyangtsinx, zingxsent gwanxsif vaif nungf. Tit yar Renr mev zixget mev chwentlif ndams zifyaot yaul xwenxyant, kaml fenx zonglzut, fuxsef, singfbyet, was, zongxzaof, zenfzif wol cittax zanfzel, kwotzit wol sefhweif cuxsenx, caitcanl, rangf wol cittax senxfenf denl renfhet cixfenx. Difweif zengfzif, singtzengf wol kwotzif kwotcas wol tit deuv air kaml tongt kaml mev cixbyet, kaml sail nait tit xif tit dutlif, tit twoxgwanl, tit kaml zifzif wol cittax cingtkwangf zulchwent mev xenfzif. Tit samr Renr mev chwent mev sengxminf, zifyaot ndams rwentsenx anxchwent. Tit sis Renfhet rwent kaml finr nutlif wol nutyif; zifduf nutlif ndams ndyail pyer nutlif, yunl zinfzil. Tit ngof Renfhet renr kaml daif singtkuf wol daifyif wol singtfat cantrenl, kaml renrdaof wol wulrulsingf. Tit lyokw Renr caur yunl mev chwentlif tingf centrenf rentget nal fallif. Tit xitx Nal fallif renrrenr yunl xif pingtdengl, mev chwentlif daif bolhuf pingtdengl fallif, kaml tingf citsif. Renrrenr yunl mev chwent tingf pingtdengl bolhuf, kaml tingf renfhet citsif singtweit weitfanl nait xwenxyant ndams renfhet singtweit sanxongf nait citsif weixhaif. Tit pyats Renr chwentlif zixbenl xenffal wol fallif tingf cinxhaif rof, mev chwent tingf faltingt kwotcas hetget nait cinxhaif singtweit zwof bulzaof mev saofkwol. Tit cul Renfhet renr kaml renfyif daifbul, zixzinf wol fangfzut. Tit repw Renrrenr yunl pingtdengl mev chwent tingf faltingt dutlif ndams kaml pianxyil gongxzengf gongxkaix senlpanf, cofdingf chwentlif ndams yifwuf ndams panfdingf renfhet singtsif zilkongf. Tit repw tov Renr daif kongfgaof singtsif, kaml tingf senlpanf gongxkaix baolzengf bianfhuf mev zengfsit zuif mev, mev chwent tingf xins zweif kaml mev. Renfhet singtweit wol kaml singtweit renfhet renr, faxsengx rof yixzaof kwotcas fal wol kwotzif fal kaml finr zweif singtsif, kaml panfdingf mev zweif singtsif. Singtfat kaml ranr gweixdingf fallif zweif fanf rof sifyong. Tit repw yar Sengxhwot six, yainr, yainr naiut ndams tongxsinf kaml renfyif ganxsef, kaml gongxzix rongtyif ndams mintyif. Renr mev chwent tingf fallif baolhuf rof, kaml daif nait ganxsef wol gongxzix. Tit repw samr Renr yaiul kwotzingf mev chwent zifyaot canxsit ndams naiut. Renr mev chwent ukx renfhet kwotcas, mev kwotcas ris, mev chwent mar kwotcas ris. Tit repw sis Renr mev chwent tingf cittax kwotcas bifhuf rof kaml tingf pofhaif. Mev rof singtweit zuifsingr kaml mev zengfzifsingf wol weitbeif zongxzil ndams yantzet Lyanthet Kwot tingf cilsuf rof, kaml nait chwentlif yongf. Tit repw ngof Renr mev chwent mev kwotzit. Kwotzit renr kaml renfyif boxdot, kaml fulrenf chwentlif gailbyanf kwotzit. Tit repw lyokw Airmbainr lakfbiks, kaml tingf kwotzit wol zongxzaof xenfzif mev chwent hunx zaf ndams centlif yainr. Ter yur hunxyinx, hunx zet rof ndams zelcut rof hunxyot, mev chwentlif pingtdengl. Airmbainr lakfbiks zifyaot ndams pingtdengl tongtyif wail, nangv dif hunx. Yainr xif danxyant sefhuif tyanxrant ndams zixbenl, tingf sefhweif ndams kwotcas baolhuf. Tit repw xitx Renr mev chwent caitcanl ris ndams chwent mev cher gongftongt mev. Caitcanl renr renfyif kaml boxdot. Tit repw pyats Renr mev chwentlif zifyaot sixsangl, lyangtsinx ndams zongxzaof; nait chwentlif mev zifyaot gailbyanf zongxzaof wol sinfyangl, zifyaot danxdut wol zittil, gongxkaix wol mifmif yongf zaofyif, sitzanf, lilbaif ndams zeflif byaolsif zongxzaof wol sinfyangl. Tit repw cul Renr mev chwent mev zifyaot zulzangx ndams faxbyaol yifzanf; nait chwentlif mev zifyaot mev zulzangx kaml tingf ganxsef, zifyaot yongf meitzef ndams kaml sail kwotzef nimr, daif ndams cwantdif saoxsit ndams sixsangl. Tit yar repw Renr mev chwent mev zifyaot hetpingt zithweif ndams zet sef. Renfhet renr kaml tingf pofsil lifsul twenttil. Tit yar repw tov Renr mev chwentlif zitzex wol tongxgwof daifbyaol zifyaot xenlzet canxyil ziflil kwotcas. Renr mev chwentlif zixhweif pingtdengv canxzax kwotcas gongxwuf. Yifzif yinrminr xif zixcul chwentlit zengfful; nait yifzif tingf xwenlzil dingfcix ndams zenxzengf byaolxenf, xwenlzil yixzif toutpyaof chwent pulbyanf ndams pingtdengl, yongf toutpyaof kaml zif mint wol centxif toutpyaof zifyaot sangxdangx zinfsingt. Tit yar repw yar Renr zwofweit centyant sefhweif, mev chwent daif baolzangf sefhweif, mev chwent daif sitxenf chwentlif zingxzif, sefhweif ndams wentwaf zunxyanr ndams renrget zifyaot faxzanl aur, nait sitxenf yongf kwotcas nullif ndams kwotzif hetzwof ndams cingtkwangf zulzix ndams zixyant kwotcas. Tit yar repw samr Renr mev chwent gongxzwof, zifyaot xwenlzet zityef, daif tyaotzanf gongxzwof gongxzengf ndams hetsif ndams daif baolzangf kaml sityef. Renr mev chwent tongt gongx tongt cout, kaml tingf citsif. Renr gongxzwof, chwent mev daif baofcout gongxzengf ndams hetsif, ris ndams renr yainr mev tyaotzanf sengxhwot fulhet renr, baolzangf sefhweif mev rof byfyaof mev cittax fangxsif. [missing] Tit yar repw sis Renr mev chwentlif mev souxxit ndams santsat, sitzanx gongxzwof mev sanfzif hetlil ndams dingfcix geilsinx souxzav. Tit yar repw ngof Renr mev chwent daif sweilzunl sengxhwot weitcit zanfkangx ndams futlif ris ndams renr yainr aur, mev sitwuf, kukx, yainr, yixlyaot ndams futwuf sefhweif bifyaof; daif sixyef, zitbingf, cantfeif, soulgwav, swaixlaol wol cittax cingtkwangf kaml nangv kongfzif kaml mev rof nengtlif moutsengx, mev chwent daif baolzangf. Nif ndams lakfmbanr lakfbikf mev chwent daif zaofguf ndams xetzuf tefbyet. Lakfmbanr lakfbikf, hunx sengx wol feix hunx sengx, yunl daif baolhuf sefhweif tongtyangf. Tit yar repw lyokw Renr yunl mev chwentlif tingf zaofyif, zaofyif kaml aur ryenv, zwaif xeul zexdwanf cuxzit ndams zixbenl xif yait. Zaofyif cuxzit xif singfzif yifwuf. Zaofyif zifsuf ndams zityef pulbyanf seflif. Zaofyif gaoxdengl genxzif cengtzif duif renr pingtdengl kaixfangf. Mufdif zaofyif xif congxfenf faxzanl gefsingf renr zaxchangt zunxzongf renrchwent ndams zifyaot zixbenl. Zaofyif cufzinf lyaolzel, rongtrenl ndams yaolyit kwotcas, zonglzut wol zittwant zongxzaof, cufzinf hwotdongf Lyanthet Kwot weithuf hetpingt. Tev nif duif zonglleif zaofyif lakfmbanr lakfbikf daif, mev chwentlif youxxenx xenlzet. Tit yar repw xitx Renr mev chwent zifyaot canxzax sengxhwot wentwaf sefhweif, sanglsouf yifsuf, fenxsangl zinfbuf kexxwet ndams futlif manv rangf. Renr duif lifyif zingxsent ndams wufzif zwofpinl kexxet, wentxet wol meilsuf ris, mev chwentlif tingf baolhuf. Tit yar repw pyats Renr mev chwent aur zifxif sefhuif ndams kwotzif, nait yaiul zifxif, chwentlif ndams zifyaot yaiul nait xwenxyant nangf daif congxfenf sitxenf. Tit yar repw cul Renr duif sefhuif mev yifwuf, yaiul sefhuif gefsingf daif faxzanl zifyaot ndams congxfenf. Renr singtsil rof chwentlif ndams zifyaot, tingf xenfzif fallif chefdingf, mufdif weityix chefdingf nait xenfzif xif baolzengf duif chwentlif ndams renr jilyil cengtrenf ndams zunxzongf, yaiul sefhuif mintzul sifyingf aur zengfdangf daofdet, zifxif gongxgongf ndams futlif pulbyanf. Singtsil nait chwentlif ndams zifyaot, renfhet cingtkwangf kaml weitbeif zongxzil ndams yantzet Lyanthet Kwot. Tit samr repw Renfhet tyaotwent nait xwenxyant, kaml zelsif weit mofxil renfhet kwotcas, zittwant wol renr mev chwent zinfsingt renfhet hwotdongf wol singtweit pofhwaif renfhet chwantlif ndams zifyaot yaiul nait xwenxyant.
014
(Maiunan)
und
Latn
und
Sigai Renquan Xuanyan Qiantou li hua Yinwei dui renlui soyou cenyuan li guyou zunlian jie qi pinden li ho bwyi li quanli li cenren, laisi sigai ziyou, zenli yu hopin li jicu, Yinwei dui renquan li vusi ho vumie yi fazan wei yiman baoxin, zixi baoxin dianvu la renlui li liangxin, er yego renren xiangyou yanlun ho xinyang ziyou bin mianyu kongju ho kuifa li sigai li lailin, yi bei xuanbu wei putong renmin li zuigao yuanwang, Yinwei wei si renlui bwzi pae bw dae yi tin er zou xian dui baozen ho yapae jinxin fanpan, you bieyao si renquan sou fazi li baofu, Yinwei you bieyao cwjin go guae jian youhao guanxi li fazan, Yinwei go Lianho Guae guaejia li renmin yi zai Lianho Guae Xianzang zong congsen tamen dui jiben renquan, rengae zunlian ho jiaze yijie lanlü pinden quanli li xinlian, bin juexin cwcen jiaoda ziyou zong li sehui jinbu ho senho suipin li gaisan, Yinwei go cenyuan guae yeyi siyuan tong Lianho Guae hozo yi cwjin dui renquan ho jiben ziyou li pubian zunzong ho zunxin, Yinwei dui zixi quanli ho ziyou li pubian liaogai zuiyu zigo siyuan li congfen sexian juyou henda li zongyao xin, Soyi ziha, Dahui, Fabu zi ye Sigai Renquan Xuanyan, zowei soyou renmin ho soyou guaejia nulie sexian li gongtong biaozun, yi qi mei ye go ren ho sehui jigou jincang minlian ben xuanyan, nulie tonggo jiaohui ho jiaoyue cwjin dui quanli ho ziyou li zunzong, bin tonggo guaejia li ho guaeji li jianjin cosi, si zixi quanli ho ziyou zai go huiyuan guae bensen renmin jie zai qi guanxia xia lintu li renmin zong daedao pubian ho youxiao li cenren ho zunxin; Di ye tiao Renren sen xialai de si ziyou li, zai zunlian ho quanli sang yelue pinden. Tamen fuyou lixin ho liangxin, hai yingai na xiongdi guanxi li jinsen fuxiang duidai. Di er tiao Renren you zigae xiangyou zi go xuanyan xi de yitou li quanbu quanli ho ziyou, bwfen zongzw, fusae, xinbie, yuyan, zongjiao, zenzi huae qita jiangai, guaejie huae sehui cwsen, caican, cwsen huae qita senfen den renho qubie. Binqi bwdae yi ye ren so sw li guaejia huae lintu li zenzi li, xinzen li huaezai guaeji li diwei zi bwtong er you so qubie, vulun gai lintu si dwlie lintu, toguan lintu, fei zizi lintu huaezai cuyu qita renho zuquan sou xianzi li qinkuang zixia. Di san tiao Renren de you quan xiangyou senmin, ziyou haiyou rensen nganquan. Di si tiao Renho ren bw koyi bipae dang ludi huaezai luyi; yeqie xinsi li ludi zidu ho ludi maimai, jun yin yuyi jinzi. Di vu tiao Renho ren bw koyi ngai kuxin, huaezai soudai canren li, bw rendao li huae vuruxin li daiyu huae xinfa. Di lw tiao Renren de renho difang de youquan bei cenren zai falue qian li rengae. Di qie tiao De falue qiantou renren de si pinden li, bin youquan xiangsou falue li pinden baofu, bw sou renho qisi. Renren you quan xiangsou pinden baofu, yi mian sou weifan ben xuanyan li renho qisi xinwei yijie sandong zizong qisi li renho xinwei li weihai. Di ba tiao Renho ren de xianfa huae falue so ge ta li jiben quanli zaodao qinhai li sihou, youquan you hogae li guaejia fatin dui zizong qinhai xinwei zo youxiao li bujiu. Di jiu tiao Renho ren bw koyi renyi daibu, jujin huaezai fazw. Di se tiao Renren wanquan pinden li youquan you yege dwlie er wu pianyi li fatin jinxin gongzen li ho gongkai li senxun, zongkai lai qiodin ta li quanli ho yiwu bin pandin dui ta ticw li renho xinsi zikong. Di se ye tiao Fansi zao xinsi konggao zai, zai wei jin hodae bianfu sang soxu li yeqie baozen li gongkai senpan er yi fa zense qi you zui yiqian, youquan bei siwei vu zui. Renho ren li xinwei huae bw xinwei, zai qi fasen si yi guaejia fa huae guaeji fa jun bw goucen xinsi zui zai, bwdae bei panwei fanyou xinsi zui. Xinfa bwdae zongyu fanzui si seyong li falue guidin. Di se er tiao Renho ren li guan li senho, jiatin, zuzae ho tongxin bwdae renyi gansae, ta li yongyu ho minyu bwdae jiayi gongjie. Renren youquan xiangsou falue baofu, yi mian sou zizong gansae huae gongjie. Di se san tiao Renren zai go guae jinlui de you quan ziyou qianxie ho juzu. Renren you quan likai renho guaejia, baoko qi ben guae zai lui, bin youquan fanhui ta li guaejia. Di se si tiao Renren de youquan de qita guaejia xunqiu ho xiangsou bifu yi bimian paehai. Zai zenzen youyu fei zenzixin li zuixin huae weibei Lianho Guae li zongzi ho yuanzae li xinwei er bei qisu li qinkuang xia, bwdae yuanyong cizong quanli. Di se vu tiao Renren de youquan xiangyou guaejie. Renho ren li guaejie bwdae renyi bodo, yi bwdae fouren qi gaibian guaejie li quanli. Di se lw tiao Cenlian lanlü, bw sou zongzw, guaejie huae zongjiao li renho xianzi you quan hun jia ho cenlie jiatin. Tamen zai hunyin fangmian, zai jiehun qijian ho zai gaicu hunyo si, yin you pinden li quanli. Ziyou jingo la lanlü suangfang li ziyou ho wanquan li tongyi, cailen di hun. Jiatin si tianran li ho jiben li sehui danyuan, bin yin sou sehui ho jiatin li baofu. Di se qie tiao Renren dae you dandw li caican soyou quan yijie tong taren hoyou li soyou quan. Renho ren li caican bw koyi suibian qiang zou. Di se ba tiao Renren de you sixiang, liangxin ho zongjiao ziyou li quanli; cixiang quanli baoko gaibian ta li zongjiao huae xinyang li ziyou, yijie dandw huae jieti, gongkai huae miemie li yi jiaoyi, sejian, libai ho gailue biaosi ta li zongjiao huae xinyang li ziyou. Di se jiu tiao Renren de you quan xiangyou zuzang ho fabiao yijian li ziyou; cixiang quanli baoko ciyou zuzang er bw sou gansae li ziyou, ho tonggo renho meigai ho bwlun guaegai xunqiu, jiesou ho cuandi xiaoxie ho sixiang li ziyou. Di er se tiao Renren de you quan xiangyou hopin jiehui ho jie se li ziyou. Renho ren bwdae paesi disw yu mou ye tuanti. Di er se ye tiao Renren de you zejie huae tonggo ziyou xuanzae li daibiao canyu zili ben guae li quanli. Renren de you pinden jihui canjia ben guae gongvu li quanli. Renmin li yizi si zenfu quanlie li jicu; zi ye yizi yin yi dinqi li ho zenzen li xuanju yu yi biaoxian, er xuanju yin yiju pubian ho pinden li toupiao quan, bin yi bw jimin toupiao huae xiangdang li ziyou toupiao cenxu jinxin. Di er se er tiao Mei go ren, zowei sehui li yego cenyuan, youquan xiangsou sehui baozang, bin youquan xiangsou ta li goren zunlian ho rengae li ziyou fazan so biexu li jinji, sehui ho wenhua fangmian gozong quanli li sexian, zizong sexian si tonggo guaejia lulie ho guaeji hozo bin yizao go guae li zuze ho ziyuan qinkuang. Di er se san tiao Renren de you quan gongzo, ziyou xuanzae zelie, xiangsou gongzen ho hose li gongzo tiaojian bin xiangsou mianyu selie li baozang. Renren you tong gong tong cou li quanli, bw sou renho qisi. Mei yego gongzo li ren, you quan xiangsou gongzen ho hose li baocou, baozen si ta benren ho jiasw you ye go fwho ren li zunlian li senho tiaojian, bieyao si bin fuyi qita fangsi li sehui baozang. Renren you wei weifu qi liye er zuze ho canjia gonghui li quanli. Di er se si tiao Renren de you xiangyou xiuxie ho xianxia li quanli, baoko gongzo sijian you holi xianzi ho dinqi gei xin xiujia li quanli. Di er se vu tiao Renren de you quan xiangsou weici ta benren ho jiasw li jiankang ho fwli so xu li senho suizun, baoko sevw, yizo, zufang, yiliao ho bieyao li sehui fwvu; zai zaodao selie, jiebin, canfei, sougua, suailao huae zai qita bwlen kongzi li qinkuang xia sangse mousen lenlie si, you quan xiangsou baozang. Muqin ho ertong you quan xiangsou taebie zaogu ho xiezu. Yeqie ertong, vulun hunsen huae fei hunsen, dou yin xiangsou tongyang li sehui baofu. Di er se lw tiao Renren de you sou jiaoyue li quanli, jiaoyue yindang mianfei, zisao zai cujie ho jiben gaiduan yin ruci. Cujie jiaoyue yin sw yivu xinze. Jisw ho zilie jiaoyue yin pubian saelie. Gaoden jiaoyue yin genju cenjie er dui yeqie ren pinden kaifang. Jiaoyue li mwdie zaiyu congfen fazan ren li goxin bin jiaqiang dui renquan ho jiben ziyou li zunzong. Jiaoyue yin cwjin go guae, go zongzw, ho go zongjiao jietuan jian li liaogai, yongren ho youli, bin yin cwjin Lianho Guae weifu hopin li go xiang hodong. Fumu dui qi zilü sou yin sou li jiaoyue li zonglui, you youxian xuanzae li quanli. Di er se qie tiao Renren de youquan ziyou canjia sehui li wenhua senho, xiangsou yisw, bin fenxiang koxio jinbu jie qi cansen li fwli. Renren dui youyu ta so cuangzo li renho koxio, wenxio huae meisw zopin er cansen li jinsen li ho vwze li liye, you xiangsou baofu li quanli. Di er se ba tiao Renren de you quan yaoqiu ye zong sehui li ho guaeji li zixu, zai zizong zixu zong, ben xuanyan so zai li quanli ho ziyou len hodae congfen sexian. Di er se jiu tiao Renren dui sehui de fuyou livu, yinwei ziyou zai sehui zong ta li goxin cai kolen daedao ziyou ho congfen li fazan. Renren zai xinsi ta li quanli ho ziyou si, zi sou falue so qiodin li xianzi, qiodin cizong xianzi li weiye mwdie zaiyu baozen dui pangren li quali ho ziyou geiyu yinyou li cenren ho zunzong, bin zai yego minzu li sehui zong seyin daodae, gonggong zixu ho pubian fwli li zendang xuyao. Zixi quanli ho ziyou li xinsi, vulun zai renho qinxin xia jun bwdae weibei Lianho Guae li zongzi ho yuanzae. San se tiao Zigo xuanyan li renho tiaowen, bw koyi gaisi cen maexu renho guaejia, jietuan huae goren you quan jinxin zizai pohuai ben xuanyan so zai li renho quanli ho ziyou li hodong hua xinwei.
016
(Minjiang, spoken)
und
Latn
und
Sigai Renquan Xuanyan Qianyan Jianyu dui renlui soyou cenyuan li guyou zunlian jie qi pinden li ho bwyi li quanli li cenren, laisi sigai ziyou, zenli yu hopin li jicu, Jianyu dui renquan li vusi ho vumie yi fazan wei yiman baoxin, zixi baoxin dianvu la renlui li liangxin, er yego renren xiangyou yanlun ho xinyang ziyou bin mianyu kongju ho kuifa li sigai li lailin, yi bei xuanbu wei putong renmin li zuigao yuanwang, Jianyu wei si renlui bwzi pae bw dae yi tin er zou xian dui baozen ho yapae jinxin fanpan, you bieyao si renquan sou fazi li baofu, Jianyu you bieyao cwjin go guae jian youhao guanxi li fazan, Jianyu go Lianho Guae guaejia li renmin yi zai Lianho Guae Xianzang zong congsen tamen dui jiben renquan, rengae zunlian ho jiaze yijie lanlü pinden quanli li xinlian, bin juexin cwcen jiaoda ziyou zong li sehui jinbu ho senho suipin li gaisan, Jianyu go cenyuan guae yeyi siyuan tong Lianho Guae hozo yi cwjin dui renquan ho jiben ziyou li pubian zunzong ho zunxin, Jianyu dui zixi quanli ho ziyou li pubian liaogai zuiyu zigo siyuan li congfen sexian juyou henda li zongyao xin, Yinci xianzai, Dahui, Fabu zi ye Sigai Renquan Xuanyan, zowei soyou renmin ho soyou guaejia nulie sexian li gongtong biaozun, yi qi mei ye go ren ho sehui jigou jincang minlian ben xuanyan, nulie tonggo jiaohui ho jiaoyue cwjin dui quanli ho ziyou li zunzong, bin tonggo guaejia li ho guaeji li jianjin cosi, si zixi quanli ho ziyou zai go huiyuan guae bensen renmin jie zai qi guanxia xia lintu li renmin zong daedao pubian ho youxiao li cenren ho zunxin; Di ye tiao Renren sen er ziyou, zai zunlian ho quanli sang yelue pinden. Tamen fuyou lixin ho liangxin, bin yin yi xiongdi guanxi li jinsen xiang duidai. Di er tiao Renren you zigae xiangyou ben xuanyan so zai li yeqie quanli ho ziyou, bwfen zongzw, fusae, xinbie, yuyan, zongjiao, zenzi huae qita jiangai, guaejie huae sehui cwsen, caican, cwsen huae qita senfen den renho qubie. Binqi bwdae yi ye ren so sw li guaejia huae lintu li zenzi li, xinzen li huaezai guaeji li diwei zi bwtong er you so qubie, vulun gai lintu si dwlie lintu, toguan lintu, fei zizi lintu huaezai cuyu qita renho zuquan sou xianzi li qinkuang zixia. Di san tiao Renren you quan xiangyou senmin, ziyou ho rensen nganquan. Di si tiao Renho ren bwdae si wei ludi huae luyi; yeqie xinsi li ludi zidu ho ludi maimai, jun yin yuyi jinzi. Di vu tiao Renho ren bwdae jiayi kuxin, huae siyi canren li, bw rendao li huae vuruxin li daiyu huae xinfa. Di lw tiao Renren zai renho difang youquan bei cenren zai falue qian li rengae. Di qie tiao Falue ziqian renren pinden, bin youquan xiangsou falue li pinden baofu, bw sou renho qisi. Renren you quan xiangsou pinden baofu, yi mian sou weifan ben xuanyan li renho qisi xinwei yijie sandong zizong qisi li renho xinwei zi hai. Di ba tiao Renho ren dang xianfa huae falue so fuyu ta li jiben quanli zaosou qinhai si, youquan you hogae li guaejia fatin dui zizong qinhai xinwei zo youxiao li bujiu. Di jiu tiao Renho ren bwdae jiayi renyi daibu, jujin huae fazw. Di se tiao Renren wanquan pinden li youquan you yege dwlie er wu pianyi li fatin jinxin gongzen li ho gongkai li senxun, yi qiodin ta li quanli ho yiwu bin pandin dui ta ticw li renho xinsi zikong. Di se ye tiao Fan sou xinsi konggao zai, zai wei jin hodae bianfu sang soxu li yeqie baozen li gongkai senpan er yi fa zense qi you zui yiqian, youquan bei siwei vu zui. Renho ren li xinwei huae bw xinwei, zai qi fasen si yi guaejia fa huae guaeji fa jun bw goucen xinsi zui zai, bwdae bei panwei fanyou xinsi zui. Xinfa bwdae zongyu fanzui si seyong li falue guidin. Di se er tiao Renho ren li si senho, jiatin, zuzae ho tongxin bwdae renyi gansae, ta li yongyu ho minyu bwdae jiayi gongjie. Renren youquan xiangsou falue baofu, yi mian sou zizong gansae huae gongjie. Di se san tiao Renren zai go guae jinlui you quan ziyou qianxie ho juzu. Renren you quan likai renho guaejia, baoko qi ben guae zai lui, bin youquan fanhui ta li guaejia. Di se si tiao Renren youquan zai qita guaejia xunqiu ho xiangsou bifu yi bimian paehai. Zai zenzen youyu fei zenzixin li zuixin huae weibei Lianho Guae li zongzi ho yuanzae li xinwei er bei qisu li qinkuang xia, bwdae yuanyong cizong quanli. Di se vu tiao Renren youquan xiangyou guaejie. Renho ren li guaejie bwdae renyi bodo, yi bwdae fouren qi gaibian guaejie li quanli. Di se lw tiao Cenlian lanlü, bw sou zongzw, guaejie huae zongjiao li renho xianzi you quan hun jia ho cenlie jiatin. Tamen zai hunyin fangmian, zai jiehun qijian ho zai gaicu hunyo si, yin you pinden li quanli. Ziyou jin lanlü suangfang li ziyou ho wanquan li tongyi, cailen di hun. Jiatin si tianran li ho jiben li sehui danyuan, bin yin sou sehui ho jiatin li baofu. Di se qie tiao Renren dae you dandw li caican soyou quan yijie tong taren hoyou li soyou quan. Renho ren li caican bwdae renyi bodo. Di se ba tiao Renren you sixiang, liangxin ho zongjiao ziyou li quanli; cixiang quanli baoko gaibian ta li zongjiao huae xinyang li ziyou, yijie dandw huae jieti, gongkai huae miemie li yi jiaoyi, sejian, libai ho gailue biaosi ta li zongjiao huae xinyang li ziyou. Di se jiu tiao Renren you quan xiangyou zuzang ho fabiao yijian li ziyou; cixiang quanli baoko ciyou zuzang er bw sou gansae li ziyou, ho tonggo renho meigai ho bwlun guaegai xunqiu, jiesou ho cuandi xiaoxie ho sixiang li ziyou. Di er se tiao Renren you quan xiangyou hopin jiehui ho jie se li ziyou. Renho ren bwdae paesi disw yu mou ye tuanti. Di er se ye tiao Renren you zejie huae tonggo ziyou xuanzae li daibiao canyu zili ben guae li quanli. Renren you pinden jihui canjia ben guae gongvu li quanli. Renmin li yizi si zenfu quanlie li jicu; zi ye yizi yin yi dinqi li ho zenzen li xuanju yu yi biaoxian, er xuanju yin yiju pubian ho pinden li toupiao quan, bin yi bw jimin toupiao huae xiangdang li ziyou toupiao cenxu jinxin. Di er se er tiao Mei go ren, zowei sehui li ye yuan, youquan xiangsou sehui baozang, bin youquan xiangsou ta li goren zunlian ho rengae li ziyou fazan so biexu li jinji, sehui ho wenhua fangmian gozong quanli li sexian, zizong sexian si tonggo guaejia lulie ho guaeji hozo bin yizao go guae li zuze ho ziyuan qinkuang. Di er se san tiao Renren you quan gongzo, ziyou xuanzae zelie, xiangsou gongzen ho hose li gongzo tiaojian bin xiangsou mianyu selie li baozang. Renren you tong gong tong cou li quanli, bw sou renho qisi. Mei yego gongzo li ren, you quan xiangsou gongzen ho hose li baocou, baozen si ta benren ho jiasw you ye go fwho ren li zunlian li senho tiaojian, bieyao si bin fuyi qita fangsi li sehui baozang. Renren you wei weifu qi liye er zuze ho canjia gonghui li quanli. Di er se si tiao Renren you xiangyou xiuxie ho xianxia li quanli, baoko gongzo sijian you holi xianzi ho dinqi gei xin xiujia li quanli. Di er se vu tiao Renren you quan xiangsou weici ta benren ho jiasw li jiankang ho fwli so xu li senho suizun, baoko sevw, yizo, zufang, yiliao ho bieyao li sehui fwvu; zai zaodao selie, jiebin, canfei, sougua, suailao huae zai qita bwlen kongzi li qinkuang xia sangse mousen lenlie si, you quan xiangsou baozang. Muqin ho ertong you quan xiangsou taebie zaogu ho xiezu. Yeqie ertong, vulun hunsen huae fei hunsen, dou yin xiangsou tongyang li sehui baofu. Di er se lw tiao Renren dou you sou jiaoyue li quanli, jiaoyue yindang mianfei, zisao zai cujie ho jiben gaiduan yin ruci. Cujie jiaoyue yin sw yivu xinze. Jisw ho zilie jiaoyue yin pubian saelie. Gaoden jiaoyue yin genju cenjie er dui yeqie ren pinden kaifang. Jiaoyue li mwdie zaiyu congfen fazan ren li goxin bin jiaqiang dui renquan ho jiben ziyou li zunzong. Jiaoyue yin cwjin go guae, go zongzw, ho go zongjiao jietuan jian li liaogai, yongren ho youli, bin yin cwjin Lianho Guae weifu hopin li go xiang hodong. Fumu dui qi zilü sou yin sou li jiaoyue li zonglui, you youxian xuanzae li quanli. Di er se qie tiao Renren youquan ziyou canjia sehui li wenhua senho, xiangsou yisw, bin fenxiang koxio jinbu jie qi cansen li fwli. Renren dui youyu ta so cuangzo li renho koxio, wenxio huae meisw zopin er cansen li jinsen li ho vwze li liye, you xiangsou baofu li quanli. Di er se ba tiao Renren you quan yaoqiu ye zong sehui li ho guaeji li zixu, zai zizong zixu zong, ben xuanyan so zai li quanli ho ziyou len hodae congfen sexian. Di er se jiu tiao Renren dui sehui fuyou yivu, yinwei ziyou zai sehui zong ta li goxin cai kolen daedao ziyou ho congfen li fazan. Renren zai xinsi ta li quanli ho ziyou si, zi sou falue so qiodin li xianzi, qiodin cizong xianzi li weiye mwdie zaiyu baozen dui pangren li quali ho ziyou geiyu yinyou li cenren ho zunzong, bin zai yego minzu li sehui zong seyin daodae, gonggong zixu ho pubian fwli li zendang xuyao. Zixi quanli ho ziyou li xinsi, vulun zai renho qinxin xia jun bwdae weibei Lianho Guae li zongzi ho yuanzae. San se tiao Ben xuanyan li renho tiaowen, bwdae gaisi wei maexu renho guaejia, jietuan huae goren you quan jinxin zizai pohuai ben xuanyan so zai li renho quanli ho ziyou li hodong hua xinwei.
017
(Minjiang, written)
und
Latn
und
Sixjiex Renvjuanv Xuanxyanv Uxzzuf gax Avzangf Cymfddov juanvtif cenvyuanv syvnax alf zunxyanv ningx pingvdengf ningx myv gaifbianx juanvlix lev cenvrenx sax, sixjiex zyxyyv, zengxyix ningx hovpingv jixcuf, Renvjuanv lev myv ccangf ningx wufmiex yefmanv boxxingv ef lungx, ccax lev boxxingv avzangf lyangvxinx lev dianxwux lungx, avzangf syvnax yanvlunx ningx xinxyangf zyxyyv alf kongfjux ningx kuixfav myvalf sixjiex avblax sax, puftongx avzangf taiftaix mrangf yuanxwangx lanx lungx, Avzangf pox bux dev yif tingf arx zyf xianf boxzengx ningx yaxpox lev myv fanfpanx, renvjuanv fafzyx lev bofhux bixyox alf, Gox guiv gamf gwanxxiv cuxjin bixyox alf, Lyanvhov Guiv guivjiax renvminv Lyanvhov Guiv Xyanxzangx avnyx jixbenf renvjuanv, renvgev zunxyanv ningx jiaxziv ningx langxlaf pyvmax pingvdengf juanvlix lev xinxnianx congvsenx lungx, taif zyxyyv avnyx sexhuix jinxbux ningx sengxhov suifpingv sotxsotx gamf cuxcengv mitx lungx, Gox Huixyuanv guiv ningx Lyanvhov Guiv av syvnangx, renvjuanv ningx jixbenf zyxyyv pufbyanx zunxzongx ningx zunxxingv cuxjinx sixyuanx lungx, CCax lev juanvlix ningx zyxyyv lev pufbyanx sox sax ccax sixyuanx congxfenx sivxianx sax lev gyvmaif taix zongxyoxxinx alf, Tanx, Daxhuix, ccax Sixjiex Renvjuanv Xuanxyanv faxbux, renvminv ningx guivjiax nuflix sivxianx gongxtongv byoxzunf zzux, avzangf ningx sexhuix jixgyx avdangxmyvdangx ccax xuanxyanv lev mitx jyoxhuix ningx jyoxyux mix juanvlix ningx zyxyyv zunxzongx cuxjinx, guivjiax ningx guivjix jianxjinx coxsix mix, ccax lev juanvlix ningx zyxyyv huifyuanv guiv renvminv ningx jjiapx avmrax renvminv avnyx pufbyanx ningx xioxgof alf cengvrenx ningx zunxxingv lev byv tonx. Dix yiv Avzangf max pyvccuf byv syvnax zyxyyv ef, lifxingx ningx lyangvxinx alf, taixrav angvnikxrav gwanxxix mix syv av duixdaix. Dix arx Avzangf max syvnax ccax xuanxyanv avnyx brif juanvlix ningx zyxyyv lev alf jixgev alf, zongfzuv, fuxsex, xingxbyev, gax, zongxjyox ningx jivtax jianxjief, guivjiv ningx sexhuix cuxsenx, caivcanf, pyvccuf sax ningx jivtax senxfenx dengf lev myv krix. Dix sanx Avzangf max syvnax sengxminx, zyxyyv ningx renvsenx anxjuanv alf juanvlix alf. Dix six Avzangf nuvlix ningx nuvyix manx syv zzux nyv. Tangf xingvsix nuvlix zixdux ningx nuvlix moxyix syvnax manx zzux nyv. Dix wuf Avzangf kuxxingv manx topx nyv, canvrenf, myv renvdox ningx wufrufxingx daixyux ningx xingvfav lev manx topx nyv. Dix luv Avzangf max avraxdov syvnax faflix uxzzuf renvgev cenvrenx juanvlix alf. Dix jix Faflix uxzzuf avzangf max syvnax pingvdengf, pingvdengf falix lev bofhux juanvlix alf. Dix bax Avzangf xianxfaf ningx faflix lev bix jixbenf juanvlix jinxhaix topx jjinf, hevgev guivjiax faftingv lev ccax qinxhaiv xingvweiv xioxgof alf bufjyx zzux juanvlix alf. Dix jyf Avzangf lev manx renfyif daixbuf, avbalx ningx dalx nyv. Dix siv Avzangf juanvlix ningx yixwux panxdingx lev topx jjinf, xingvsix kongxgaox lev topx jjinf, duvlix ningx sixxinx myv alf faftingv lev gongxzengx gongxkaix senfpanx juanvlix alf. Dix siv yiv Xingvsix kongxgaox topx avzangf, faflix mix gongxkaix senfpanx zuix alf sax myv zenxsiv, zuix myv alf sax mitx nyv. Senfpanx davbyanx bofzangx lev lax bix. Avzangf xingvsix xingvweiv ningx myv xingvweiv, klotxxyv avlangf, guivjiax ningx guivjix faf mix syvnax zuivxingv myv ef, manx zuiv ef nyv. Xingvfav zuiv fanv avlangf faflix guixdingx lev avlif manx ef nyv. Dix siv arx Avzangf yinfsix, cymfdov, cymf ningx tongxxinx lev renxyix manx ganxsex nyv. Avzangf faflix bofhux mix ccax ganxsex ningx gongxjix lev bixmianf juanvlix alf. Dix siv sanx Avzangf guivjiax avnyx zyxyyv celx ningx rongf juanvlix alf. Avzangf guiv klotxxyv juanvlix alf, avdyf guivjiax alf, guiv avblaf juanvlix alf. Dix siv six Avzangf poxhaix bixmyanf taixongf guivjiax avnyx bixhux lev gyx ningx topx juanvlix alf. Gaixsangx myv zengxzixxingx zuixxingv ningx Lyanvhov Guiv zongxzif ningx yuanvzev lev weivbeix xingvweiv cax jifsux jjinf, ccax juanvlix manx hhatx nyv. Dix siv wuf Avzangf guivjiv alf juanvlix alf. Avzangf guivjiv renxyix manx tulx nyv, guivjiv lev gaifbyanx juanvlix manx fyfrenx nyv. Dix siv luv Langxlaf ningx pyvmax, zongfzuv, guivjiv ningx zongxjyox lev myv xyanxzix, hunxjiax ningx cymfdov lev cengvlix juanvlix alf. Angning hunxyinx dov, hunx jiex avlangf ningx avnongx avlangf, pingvdengf juanvlix alf. Avzangf avnix ccox avddyf syvnaxnax tongvyix lungx, hunx jiex nif. Cymfdov tyanxranv ningx jixbenf sexhuix danxyuanv ef, sexhuix ningx guivjiax lev bofhux sax ef. Dix siv jix Avzangf avdyf caivcanf alf ningx avzangf av alf juanvlix alf. Avzangf caivcanf renxyix manx tulx nyv. Dix siv bax Avzangf sixxiangf, lyangvxinx ningx zongxjyox zyxyyv juanvlix alf; ccax juanvlix zongxjyox ningx xinxyangf lev gaifbyanx zyxyyv, danxduv ningx jivtif, gongxkaix ningx mixmix jyoxyix, sivjyanx, lifbaix ningx jiexlix mix zongxjyox ningx xinxyangf lev byofsix zyxyyv alf. Dix siv jyf Avzangf yixjyanx lev zuxzangx ningx faxbyof zyxyyv; ccax juanvlix zuxzangx alf ganxsex lev myv topx zyxyyv, meivjiev mix guivjiex myv krix xiaoxxiv ningx sixxiangf lev gyx topx ningx bix zyxyyv alf. Dix arx siv Avzangf hovpingv jivhuix ningx jievsex zyxyyv alf juanvlix alf. Avzangf twanvtif manx syv zzangxxyv nyv. Dix arx siv yiv Avzangf avdyf ningx zyxyyv avsalf daixbyof mix guivjiax lev zixlif sax canxjiax juanvlix alf. Avzangf max pingvdengf jixhuix mix guivjiax gongxwux canxyif juanvlix alf. Avzangf max yixzix zengxfuf juanvliv jixcuf ef; ccax yixzix dingxqix ningx gaixsangx avsalf sax mix byofxianx sax ef, avsalf sax pufbyanx ningx pingvdengf ef, angvbryngf myv brif tyvpyox ningx xiangxdangx zyxyyv tyvpyox cenvxix mix zzux sax ef. Dix arx siv arx Avzangf sexhuix cenvyuanv ef, sexhuix bofzangx lev topx juanvlix alf, zunxyanv ningx renvgev zyxyyv faxzanf sax gyx jinxjix, sexhuix ningx wenvhuax juanvlix sivxianx sax topx juanvlix alf; ccax juanvlix sivxianx sax, guivjiax covsix ningx guivjix hovzox ningx gox guiv zuxzix ningx zixyuanv jingvkuangx mix zzux sax ef. Dix arx siv sanx Avzangf gongxzov, zyvyev lev zyxyyv avsalf, gongxzengx ningx hovsix gongxzov tyovjyanv ningx sixyex bofzangx topx juanvlix alf. Avzangf max syvnax tongv gongx tongv cyv juanvlix alf, manx jivsix nyv. Gongxzov avzangf gongxzengx ningx hovsix boxcyv lev topx, avdyf ningx cymfdov avzangf max avzang zunxyanv fuvhov sengxhov tyovjyanx syv alf juanvlix alf, bixyox avlangf taixongf sexhuix bofzangx lev bix sax ef. Avzangf gongxhuix lev zufzix ningx canxjiax lixyix lev weivhux juanvlix alf. Dix arx siv six Avzangf ryvnaf ningx laixkax myv alf juanvlix alf, gongxzov avlangf hovlif xyanxzix alf juanvlix ningx guixdingx avlangf pox topx ryvnaf juanvlix alf. Dix arx siv wuf Avzangf avdyf ningx cymfdov avzangf max jyanxkangx ningx fuvlix lev weivjiv sengxhov suifzunx topx juanvlix alf, angvzzax, temxbox, cymf, manxwaf sax ningx bixyox sexhuix fuvwux alf; gongxzox myv alf, zzaf, canvfe, langxlaf xif, pyvringx sax ningx taixongf kongxzyx myv gnif laixkax dov myvsengx nengvlix myv alf avlangf, bofzangx lev topx juanvlix alf. Avmaif ningx jamxrav texsux zoxgux ningx syvnangx sax topx juanvlix alf. Jamxrav max, hunxyinx avnyx ningx taixongf pyvccuf sax, syvnax tongvyangx sexhuix bofhux lev topx sax ef. Dix arx siv luv Avzangf max syvnax jyoxyux topx juanvlix alf. Jyoxyux ngul manx gyx nyv, taiftaix jingf cuxjiv ningx jixbenf jiexduanx exwax sax ef. Cuxjiv jyoxyux yixwux xingx sax ef. Jixsux ningx zyvyex jyoxyux pufbyanx sexlix sax ef. Mrangf jyoxyux cengvjix cax avzangf max lev tanf sax ef. Jyoxyux muxdix congxfenx avzangf goxxingx lev faxzanf, avzangf juanvlix ningx jixbnef zyxyyv zunxzongx syv mrangf. Jyoxyux guivjiax ningx guivjiax, zongfzuv ningx zongfzuv, zongxjyox jivtuanv ningx zongxjyox jivtuanv av sox sax, av rongvrenf sax ningx gamf gwanxxix lev cuxjinx sax ef, Lyanvhov Guiv hovpingv lev weivhux hovdongx max lev cufjinf sax ef. Avpaif avmaif angvjalf byvmaxjalf jyoxyux lev, uxzzuf avsalf juanvlix alf. Dix arx siv jix Avzangf max syvnax sexhuix wenvhuax sengxhov canxjiax, yixsux lev topx, koxxuev jinxbux ningx angf lev klotxxyv fuvlix lev topx juanvlix alf. Avzangf angf lev zzux koxxuev, wenvxuev ningx meifsux zoxpinf jingxsenv ningx wuxzix lixyix lev, bofhux sax topx juanvlix alf. Dix arx siv bax Avzangf sexhuix ningx guivjix zyxxux lev gyx juanvlix alf. CCax zyxxux dov, ccax xuanxyanv lev brif juanvlix ningx zyxyyv syvna congxfenx sivxianx sax topx gnif. Dix arx siv jyf Avzangf sexhuix lev zevrenx alf, sexhuix dov goxxingx zyxyyv ningx congxfenx faxzanf lev topx gnif. Avzangf juanvlix ningx zyxyyv lev xingvsif avlangf, faflix lev jef xianxzyx. CCax xianxzyx lev juexdingx muxdix avzangf juanvlix ningx zyxyyv lev alf sax ef cenvrenx ningx zunxzongx bix sax bofzengx, minvzux sexhuix dov daoxdev, gongxgongx zyxxux ningx pufbyanx fuvlix zengxdangx gyx sax sixyingx sax jef ef. CCax lev juanvlix ningx zyxyyv lev xingvsif, tangf jingvxingv dov syvnax Lyanvhov Guiv zongxzif ningx yuanvzev manx weivbeix nyv. Dix sanx siv CCax xuanxyanv lev brif sax guivjiax max, twanvtif max ningx avzangf max hovdongx ningx xingvweiv mix ccax xuanxyanv avnyx brif juanvlix ningx zyxyyv lev syv myvgamf juanvlix alf sax manx gyx nyv.
020
Drung
duu
Latn
duu
Sifgaif Renrjjuan Xuanyanr DDiggof wur hof Nia ca wur zzenyuanr bbumlix yif wur zunyanr gix zzifsof gix zir bianf wur jjuanlif wur zzenrenf, sifgaif zifyiyr, zenfyif gix horpinr wur jicux, Renrjjuan zir bbom gix wuxmier baofxinr yexmanr jjif lar, jjiar baofxinr wo niangir wur xierfux cor dianfwu lar, nia ngir ngir yanrlunf gix xinfyangx zifyiyr yif, ggye gix dayif gilief wur sifgaif wur imddix, puxtong wur niangir ddiex zuim ga xxix lar, Niangir zir ha zir rim zir cex xianx maof dur baofzenf gix yafper bbux lamddix, renrjjuan xxim farlvr baoxhuf wur biryaof yif, Guirjiax der guanxif cor farzanx cufjinf hix, LIanrhor Guir guirjiax wur niangir Lianrhor Guir Xianfzang der garxier jibenx renrjjuan, renrger zunyanr gix jiafzir gix amgoxbbier amyoxbbier zzifsof jjuanlif wur xinfnianf zaim xxix lar, zifyiyr biaf qi der sefhuif jinfbuf gix niekox suixbbin wur cor jjif cufjinf ddiex, Huifyuanr Guir ddiex gix xxix lar: Gix Lianrhor Guir la lo sim rim, renrjjuan gix jibenx zifyiyr puxbianf zunzongf gix zunxinr cufjinf, JJiar jjuanlif gix zifyiyr wo puxbianf xiex cex jjiar xxix gix ddiex congfen rim ddyf zongfyaofxinf gaif qi yif, JJiarnanf, Dafhuif, JJiar Sifgaif Renrjjuan Xuanyanr wox zzyf, niangir gix guirjia bbumlix lirqif zzyf dur rim ddyf zzifsof wur murbiao, nia ngir ngir gix sefhuif jigyf bbur bbur zzangzzang jjiar xuanyanr ddiex ddyf, cor cor bbier hxef gix afhxef dur jjuanlif gix zifyiyr zunzongf cufjinf, guirjia wur gix guijif wur jianfjinf zzosi, jjiar jjuanlif gix zifyiyr huifyuanr guir bbur bbur cobbo wur niangir gix ga wur addif wur niangir der puxbianf gix xiaofgox yif wur zzenrenf gix zunxinr ddir; Lax Nia ngir ngir ym mexker bbumlix zifyiyr, zunyanr gix jjuanlif alyf bbumlix zzifsof wur. Garxier lixxinf gix xierfux cor yif, xiongxdif guanxif wur jinsenr la lo rim hix. Liex Nia ngir ngir bbumlix xxim jjiar xuanyanr wox wur jjuanlif gix zifyiyr yif wur ziger yif, zongxzu, girlor wur yanrser, xinfbier, hof, zongjiaof, zenfzif xxamsir jjita jianfgaix, guirjir xxamsir sefhuif dompox zzyx, gurlur, sif xxamsir jjita senfenf denx apif zir hix. Nia ngir wur guirjia xxamsir rax wur zenfzif wur xinrzenf wur xxamsir guirjir wur difweif zir zzifsof dur apif zir hix, jjiar rax cobbo ddu wur, xxim nia ddoguanx wur, cobbo guanxlix zir cex wur xxamsir jjita zuxjjuan xxim xianfzif wur sim yif xxix zir hix. Sax Nia ngir ngir bbumlix senminf, zifyiyr gix dompox nganjjuan yif wur jjuanlif yif. Rem Nia ngir ngir bbulix nurdif xxamsir nuryif rim zir hix; Cyx xinrsif wur nurdif zifduf gix nurdif maofyif, bbumlix rim zir cex. Ngi Nia ngir ngir kufxinr dif zir hix, xxim zzanrenx wur, renrdaof maimyix wur xxamsir wuxrux wur daifyuf xxamsir xinrfar liex zir hix. Yf Nia ngir ngir cyx raxddor ym dur bbumlix xxim farlvr ddiggof wur renrger zzenrenf wur jjuanlif yif. Lircorsa Farlvr ddiggof nia ngir ngir bbumlix zzifsof wur, xxim farlvr zzifsof dur baoxhuf wur jjuanlif yif, xxim apif dur bbom zir hix. Nia ngir ngir zzifsof wur baoxhuf dif wur jjuanlif yif, jjiarggir xxim jjiar xuanyanr weirfanx wur apif dur bbom gix jjiar apif dur bbom sandongf wur xinrweir zir ddir. Amlaxsor Nia ngir xxim xianmfar xxamsir farlvr liex wur jibenx jjuanlif xxim ddir dur, xxim horger wur guirjiax fardden jjiar qinhaif xinrweir xiaofgox yif wur buxjiyf rim wur jjuanlif yif. Lircorqi Nia ngir xxim renfyif ddax, guanx xxamsir arjjiem zir hix. Lar hir Nia ngir bbumlix zzifsof dur xxim cobbo ddu gix pianyix da yif wur fardden gongzenf gongkai gixref wur jjuanlif yif, jjiarggir ga wur jjuanlif gix yifwuf jjiodenf cex, duif ga zzyx wur xinrsif zixkongf panfdenf cex. Lar hir lar Xinrsif kongfgaof yif nia ngir, bianfhuf alyf ddim wur gongkai dif, farlvr gar zuif yif zenfsir mairyix, xxim zuif da yif zzifsof dur bbom wur jjuanlif yif. Nia ngir wur xinrweir xxamsir zir xinrweir, ga zzyx dur guirjia far gix guirjif far gar bbumlix xinrsif zuif zzif mairyix, xxim xinrsif zuif yif panf zir hix. Xinrfar bix zuif fanf dur yongm wur farlvr guidenf ddyf zir hix. Lar hir liex Nia ngir cobbo wur nie kox, ca, cabbur gix tongxinf renfyif ganser zir hix, ga wur yongryuf gix minryuf bbux zir hix. Nia ngir ngir bbumlix xxim farlvr baoxhuf dur, jjiar ganser xxamsir bbux zir dif wur jjuanlif yif. Lar hir sax Nia ngir guirjinf der cobbo bbye gix ym wur jjuanlif yif. Nia ngir guirjia zzyx wur jjuanlif yif, garxier der cobbo wur guirjia yif, ga wur guirjia lamddix wur jjuanlif yif. Lar hir rem Nia ngir sixggirnenf wur guirjia der bifhuf ddif gix dif dur bbehaif zir dif wur jjuanlif yif. Zenfzifxinf da yif zuifxinr xxamsir Lianrhor Guir wur zongzix gix yuanrzer weirbeif xinrweir gar xxim suf ddu dur, jjiar jjuanlif yongm zir hix. Lar hir ngi Nia ngir guirjir yif wur jjuanlif yif. Nia ngir wur guirjir renfyif bordor zir hix, ga guirjir gaixbianf wur jjuanlif fouxrenf zir hix. Lar hir yf Amgoxbbier amyoxbbier, zongxzur, guirjir gix zongjiaof wur xianfzif da yif dur hun jiaf gix ca zzif wur jjuanlif yif. Garxier hunyin alyf, hun jier dur hunyor zir ddim dur, zzifsof wur jjuanlif yif hix. Amgoxbbier ngir gix amyoxbbier ngir cobbo bbumlix ddongyif mexker, hun jier cex. Ca myer sif wur gix jibenx wur sefhuif danyuanr, xxim sefhuif gix guirjia baoxhuf hix. Lar hir lircorsa Nia ngir cobbo wur gurlur yif jjuanlif gix nia lalo yif wur jjuanlif yif. Nia ngir wur gurlur renfyif bordor zir hix. Lar hir amlaxsor Nia ngir ddiex, xierfux cor gix zongjiaof zifyiyr wur jjuanlif yif; jjiar jjuanlif yif: Ga wur zongjiaof xxamsir xinfyangx gaixbianf wur zifyiyr, cobbo xxamsir la lo, gongkai xxamsir mirmir jiaofyif, sirjianf, lixbaif gix gaiflvr gar ga wur zongjiaof xxamsir xinfyangx biaoxsif wur zifyiyr. Lar hir lircorqi Nia nigr zuxzang gix yifjianf farbiaox wur zifyiyr yif; jjiar jjuanlif yif: Zuxzang yif dur xxim ganser maimyix wur zifyiyr; meirgaif gar guirgaif zir gixref dur xiaoxir gix ddiex ddim, dif gix liex wur zifyiyr. Liex hir Nia ngir ngir bbumlix horbbin jihuif gix sef jier wur zifyiyr yif. Nia nigr xxim bbesix dur dduantix bbur ym zir hix. Liex hir lax Nia ngir ngir bbumlix zirjier xxamsir cobbo xif wur daifbiaox gar cobbo wur guijiax ziflix canyux wur jjuanlif yif. Nia ngir ngir bbumlix jihuif zzifsof dur cobbo wur guirjia wur gongwuf canjia wur jjuanlif yif. Nia ngir wur yifzif zenmfux jjuanlir wur jicux; jjiar yifzif qi denf wur gix zenzenf wur xif gar biaoxxianf hix, xif bbumlix yif gix zzifsof wur piaof ddy jjuan gar, minr zir jif dur piaof ddy xxamsir zzifsof wur cobbo piaof ddy zzenxuf rim hix. Liex hir liex Nia ngir, sefhuif wur zzenyuan lar ngir rim dur, sefhuif baoxzangf dif wur jjuanlif yif, cobbo wur zunyanr gix renrger cobbo farzanx dur ddim wur jinjif, sefhuif gix wenrhuaf alyf jjuanlif garxier rim ddyf wur jjuanlif yif, jjiar rim ddyf guirjia lirqif zzyx gix guirjif la lo rim gar, cobbo wur zuxzir gix ziyuanr jjinkuangf gar imddix wur. Liex hir sax Nia ngir ngir gumfux rim, cobbo gumfux xif, gongzenf gix horsir wur gumfux rim ddiaojianf yif, gumfux zir da yif wur baoxzangf yif wur jjuanlif yif. Nia ngir nigr gumfux zzifsof gurlur zzifsof wur jjuanlif yif, xxim apif dur bbom zir hix. Gumfux rim nia ngir, gongzenf gix horsir wur gurlur dif jjuanlif yif, jjiarggir ga cobbo gix ca der wur nia ngir nia wur zunyanr furhor wur nie kax ddiaojianf yif, biryaof sirhym jjita fangsif wur sefhuif baoxzangf liex hix. Nia ngir cobbo wur lifyi weihuf gonghuif zuxzir gix canjia wur jjuanlif yif. Liex hir rem Nia ngir ngir hi gix sim zir rim wur jjuanlif yif, garxier der yif: Gumfux rim sirhym horlix xianfzif yif gix denfqi gurlur liex dur hi wur jjuanlif. Liex hir ngi Nia ngir cobbo gix ca der nia ngir wur dompox cor gix furlif weirzzi dur ddim wur nie kox suixzunx, sir, xidif, ca ym, yiliaor gix biryaof wur sefhuif furwuf yif; gumfux da yif, ddir, zzanfeim, ruxngir ser lar, hxynia zzif lar xxamsir jjita kongfzif zir cex jjinkuangf addif nie kox nenrlir da yif dur, baoxzangf dif jjuanlif yif. Armar gix safbbier ddebier zaofguf gix arxir wur jjuanlif yif. Safbbier garxier, hun sif xxamsir hun sif maimsif , bbumlix zzifsof wur sefhuif baoxhuf dif hix. Liex hir yf Nia ngir ngir bbumlix saf dif jjuanlif yif, saf gurlur ddim zir hix, zuim pu cujir gix jibenx wur gaiduanf jjiarggir rim hix. Cujir saf yifwuf xinfzir suryur hix. Jifsur gix ziryer saf puxbianf ddu hix. Gaodenx saf zzenjir gar nia ngir ngir bbumlix zzifsof dur kaifangf hix. Saf wur murdir congfenf nia wur gofxinf farzanx, renrjjuan gix jibenx zifyiyr zunzongf jia qi hix. Saf guirjia garxier, zongvzur garxier xxamsir zongjiaof jirdduan garxier der liaoxgaix, rongrrenx gix lalo cor zzujinf hix, Lianrhor Guir horbbin weirzzi hordongf garxier zzujinf hix. Armar amdax safbbier dif hix wur saf wur zongxleif, bbief xif wur jjuanlif yif. Liex hir lircorsa Nia ngir cobbo sefhuif wur wenrhuaf nie kox canjia, yifsur xiangxsyf, koxior jinfbuf gix ga sif wur furlif dif wur jjuanlif yif. Nia ngir xxim ga rim wur koxior, wenrxior xxamsir meixsur zofpinx gar zzyx jinsenr wur gix wurzir wur lifyif baoxhuf dif wur jjuanlif yif. Liex hir amlaxsor Nia ngir ngir bbumlix sefhuif wur gix guirjif wur zifxuf lar bbur ddim wur jjuanlif yif, jjiar zifxuf der, xxim jjiar xuanyanr wox wur jjuanlif gix zifyiyr xxim congfenf rim ddyf cex. Liex hir lircorqi Nia ngir sefhuif zerrenf yif, yinweif sefhuif der ga wur gofxinf zifyiyr gix congfenf farzanx dif cex. Nia ngir ga wur jjuanlif gix zifyiyr rim dur, xxim farlvr jjiodenf wur xianfzif dif, jjiar xianfzif jjiodenf weiryir wur murdir nia wur jjuanlif gix zifyiyr yif hix zzenrenf gix zunzongf liex baoxzenf, minrzux wur sefhuif der daofder, gonggongf zifxuf gix puxbianf furlif wur zenfdangf ddim siryinf. JJiar jjuanlif gix zifyiyr xinrsix, cyx jjinxinr addif bbumlix Lianrhor Guir wur zongzix gix yuanrzer weirbeif zir hix. Sax hir JJiar xuanyanr wur cyx ddiaowenr, bbumlix hof zir xxix dur cyx guirjia, jidduan xxamsir nia ngir xxim jjiar xuanyanr wox wur jjuanlif gix zifyiyr gaox girnor wur hordongf xxamsir xinrweir rim jjuanlif yif xxix zir hix.
021
(Muzzi)
und
Latn
und
Vleis ti Tauxtsenv Chix ti Chianrlif Shianxyanr Tsheis Lusqey Yinsweir tueif qe chix ti tshenryanr nu nes ti tsunxyanr kufyou thungs chianrlif phinrten thungs puryir ti saix, tshus vleis ti tauxtsenv ti tsifyour, tsenfyif thungs horphinr ti qaf, Yinsweir tueif chix ti chianrlif ti tsuf a tshenrweir key paufshinr yemanr, paufshinr nir tianfwux key chix ti leyx o. Chix nu nes tsifyour tsheis thungs tsenv, laus a qer a ti vleis ti tauxtsenv ti this, ngkair yur key tshus chix yirpanx ti yanfwangf tsueif vis, Yinsweir zurko teyr chix tueif pauftszenf thungs yafpor ngkair pixpor panfnif a, chix ti chianrlif nes piryauf ngkair fartsif pauhuf, Yinsweir nes piryauf tshurcinf kuercas ti kuanxshif peyrnter ti fartsan, Yinsweir Kuer Lianrhor ti kuercas ti chix an luskleyx Kuer Lianrhor ti Shianftsangx tsaif yur key tsoxnur tueif chix ti chianrlif chixpen, chix ti tsunxyanr thungs qotaux qoyov ti chianrlif phinrten ti shinfnianf, teyr key tshufcinf tsifyour su ti luskleyx ti cinfpuf sefhueif thungs sueiphinr senxhor ti kaisanf, Yinsweir kuer hueifyanr sifyanf key thungs Kuer Lianrhor hortsof tshufcinf tueif chix ti chianrlif thungs tsifyour cixpen ti tsunxtsungf thungs tsunxshinr phupianf, Yinsweir tueif chianrlif thungs tsifyour nir ti sa phupianf tueif sifyanf nir ti sirshianf tshungxfenx nes tsungfyaufshinf lungv lungv, Soyi sefnir, Hueif Lungv, Thus Vleis ti Tauxtsenv Chix ti Chianrlif Shianxyanr nir, thas chix soyou thungs kuercas soyou thus tshens sirshianf ti piauxtsun kungfthungs, teyr chix thungs chixkouf sefhueif tshangrsir cif shianxyanr nir, thus tshens laiv sey thungs caufyur tshufcinf tueif chianrlif thungs tsifyour ti tsunxtsungf, laiv kuercas ti thungs kuercif ti tshorsix cianfcinf, si chianrlif thungs tsifyour nir kuer hueifyanr tsifcas ti chix thungs ngkair tsoxnur kuanshar ti thox ti chix ti luskleyx pof saix thungs tsunxshinr phupianf thungs nes shauf. Si Chix zox key zifyour, an hu tsunxyanr thungs chianrlif nu phinrten. Tsoxnur nes lishinf thungs leyx o, laiv kuanxshif to tseyr ti cinxsenr shiangxtaif. Su Chix nu nes tsixker nes ngkair shianxyanr nir zas ti chianrlif thungs tisfyour, tsix saix tsungtsur, yanrser qov, shinfpier, tsheis, tsungxcauf, tsenftsif huertse pleis tsoxnur ti cianfkai, kuercir, tshursenx sefhueif, tshairtshan, tsox huertse pleis tsoxnur ti senxfenf ti chixpier a. Tsix yinsweir chix ti kuercas huertse lar ti tsenftsif ti, shinrtsenf ti huertse kuercif ti tifweif nes purtungr soyi nes chixpier a, tsix saix lar nir tshus lar turlir, lar thorkuan, lar tsiftsif a huertse an tsenv pleis tsoxnur ti tsuchianr nes shianftsif ti qhau a. Ta Chix nu nes chianrlif nes tshaus, tsifyour thungs anxchianr chix. Pu Tsix chix nu nurtif huertse nuryif thas a. Tsix tsiftuf nurtif thungs sen sais nu nes a, tsix saix shinrsif nov a. Mpus Tsix chix pof shinrkhuf a, tsix saix xennov a. Tsix nes taifyif huertse shinrfar tshanrzen, zenrtauf a huertse wuzushinf a. Nan Chix an nansnov nu nes chianrlif ngkair saix lusqey farlir ti zenrker. Shif Lusqey farlir chix nu phinrten, nes chianrlif ngkair farlir phinrten pauhuf, tsix nes chirsif nov a. Chix nu nes chianrlif ngkair farlir phinrten pauhuf, ngkair weirfan shianxyanr nir ti chirsif thungs sanxtungf chirsif nir ti shinrweir weirhaif a. Vlas Tsix saix tshus xennov, ngkair shianffar huertse farlir nir ti chianrlif cixpen ngkair chinxhaif thuf, nes chianrlif ngkair farthinr kuercas horker tueif chinxhaif nir thas nes shauf ti puciuf. Seyf Tsix zenfyif ninr, tangx huertse tshaus chix a. Pef Chix nu phinrten nes chianrlif ngkair farthinr turlir thungs nes a pianxyi thas senshinf kungxtsenf thungs kungxkaix, chortinf chianrlif thungs yifwuf u, panftinf tueif u thus ti tsikhungf shinrsif. Si nen pef Chix pof key khungfkauf shinrsif, zurko ngkair hu pianfhuf maiv ti pautsenf nu nes ti senphanf kungxkaix thungs farlir tsenfsir nes tsueif mpar, nes chianrlif ngkair tsenv nes a tsueif. Chix ti shinrweir huertse pur shinrweir, zurko thuv thus yeys far kuercas thungs far khuercif nu tsueif shinrsif nes a, tsix phanftinf nes tsueif shinrsif a. Tsix shinrfar pi thuv thas tsueif laiv ti kueixtinf farlir xen a. Su nen pef Tsix zenfyif kanxser chix ti tsev hu tsifcas, qe, qe su thungs thungxshinf a, tsix paf yungryif thungs minryif a. Chix nu nes chianrlif ngkair farlir pauhuf, pof a kanxser huertse paf nir. Ta nen pef Chix an kleyx kuercas nov nu nes chianrlif tsifyour tey thungs su. Chix nes chianrlif thus kuer, tsix saix kuercas nov a, klei nir nes kuercas tsifcas, nes chianrlif penx kuercas u. Pu nen pef Chix nu nes chianrlif an kuercas pleix maiv thungs pof pifhuf, pof a pherhaif. Zurko ngkaur yeys tsueifshinr nes a tsenftsifshinf huertse weirpeif Kuer Lianrhor ti tsungxtsi thungs yanrtse ti shinrweir ngkair chisuf key, tsix laiv chianrlif nir a. Mpus nen pef Chix nu nes chianrlif nes kuercir. Tsix zenfyif las chix ti kuercir, tsix fuzenf chix kaipianf kuercir u ti chianrlif. Nan nen pef Lorsu, nes qotaux thungs qoyov, tsungtsur, kuercir huertse tsungxcauf ti shianftsif nov nu nes a, nes chianrlif ngkau, vlos thungs thas qe. Tsoxnur an hu hunxyinx, an thuv cerhunx thungs thuv lirhunx, nu nes chianrlif phinrten. Tsiyu qotaux thungs qoyov nu tsifcas thungsyif key, tshair cerhunx. Qe tshus tanxyanr sefhueif vleis tsox thungs cixpen, ngkair sefhueif thungs kuercas pauhuf. Shif nen pef Chix tsifcas nes chianrlif tshairtshan, thungs qux nes chianrlif tshairtshan. Tsix zenfyif las chix ti tshairtshan a. Vlas nen pef Chix nu nes tsifyour teyr, leyx o thungs tsungxcauf ti chianrlif. Chianrlif nir nes kaipianf tsungxcauf huertse tsenv u ti tsifyour, thungs tanxtur huertse cirthi, kungxkhaix huertse mirmir laiv caufyif, sircanf, lipaif thungs kaiflir piausif tsungxcauf huertse tsenv u ti tsifyour. Seyf nen pef Chix nu nes chianrlif nes tsutsangx thungs farpiau yifcanf ti tsifyour. Chianrlif nir nes tsifyour nes tsutsangx ngkair kanxser a, meirkaif nov nu laiv thung saix a kuerkaif laiv, pof thungs nir qhau thungs teyr ti tsifyour. Su pef Chix nu nes chianrlif nes tsifyour horphinr cirhueif thungs cersef. Tsix chix ngkair lur thuanrthi nov a. Su pef si Chix nu nes chianrlif tsircer huertse laiv taifpiau tsifyour tshes tshanxyi tsifli kuercas u. Chix nu nes chianrlif phinrten thas kuercas u ti kungxwuf. Yiftsif chix tshus tshens tsenffu ti qaf, yifzif nir laiv tshes tinfchix thungs ngkaur piausianf. Tshes yixcif chianr nir phiauf phupianf thungs phinrten, laiv nir phiauf zas a ntsais huertse nox ti tshenrshif nir phiauf tsifyou thas. Su pef su Chix tshus sefhueif ti tshenryanr, nes chianrlif pof pautsangf sefhueif, nes chianrlif pof tsunxyanr thungs zenrker u tsifyour fartsan maiv ti cinxcif, sefhueif thungs wenrhuaf ti chianrlif ti sirshianf. Sirshianf nir laiv kuercas thus tshens thungs kuercif hortsof thungs yixtsauf kof kuer ti chinrkuangf tsutsir thungs tsixyanr. Su pef ta Chix nu nes chianrlif thas key, tsifyour tshes key, pof thiaurcanf tahs key kungxtsenf thungs horsir thungs pof thastauf a key ti pautsangf. Chix nu nes chianrlif key thungs tsheis thungs, tsix nes chirsif nov a. Thas key ti chix nu nes chianrlif pof pauftshour kungxtsenf thungs horsir, pautsenf u thungs si qe chix nu nes furhor tsunxyanr chix ti thiaurcanf tsev hu, thuv maiv nir pleix ti pautsangf sefhueif. Chix nu nes chianrlif thas thungs lur kungxhueif weirhuf lifyif u. Su pef pu Chix nu nes chianrlif theys thas thungs nes a key, u nes chianrlif thuv thas key nes shianftsif horli thungs tinfchix nir tsheis theys thas. Suf pef mpus Chix nu nes chianrlif pof weirtshir u thungs si qe chix ti tshan o thungs furlif maiv ti sueitsun tsev hu, nes mpaisxo, lungs, qe su, yixliaur thungs maiv ti furwuf sefhueif. An thastauf key, zaiv, tshan sauf, qotaux pen, kaux huertse an pleix tsoxnur pof khungftsif a ti qhau ti tsenv thastauf tshens tsev hu ti thuv, nes chianrlif pof pautsangf. Mov thungs leirklaix nes chianrlif pof tsaufkuf thungs tsaitshens thersux. Leirklaix, tsix saix tshus ngkair qotaux lais tsox mix huertse thsus ngkair qotaux lais tsox mix a, nu pof pauhuf sefhueif phinrten. Suf pef nan Chix nu nes chianrlif ngkair sey. Tsix sey maiv tsheis a, tsueif teiv an kaixtuanf tshuxcir thungs cixpen tshus syex nir. Sye tshuxcir tshus shinftsir yifwuf. Sey cifsur thugs key phupianf nes. Sey vis yeys tshenrcir tueif chix phinrten ho. Murtir sey tshus tshungxfenx fartsan kofshinf chix thungs caxchiangr tueif chix ti chianrlif thungs tsifyour cixpen ti tsunxtsungf. Sye tshufcinf kof kuer, kof tsungtsur huertse cirtuanr tsungxcauf ti sa, zongrzen thungs youyir, tshufcinf Kuer Lianrhor hortungf weirhuf horphinr. Phos mov tueif leiv leivmov tsoxnur maiv pof ti tsungleif sey, nes chianrlif key tshes. Suf pef shif Chix nu nes chianrlif tsifyour tshanxcax sefhueif ti tsev hu wenrhuaf, pof yifsur, thungs nu pof chinfpuf khoxshor thungs ngkair u tsox ti furlif. Chix tueif ngkair u thas ti tsofphin khoxshor, wenrshor huertse meisur ti lifyif cinxsenr thungs wurtsir, nes chianrlif ngkair pauhuf. Suf pef vlas Chix nu nes chianrlif maiv si nen tsifshif sefhueif thungs kuercif. An kleyx tsifshif nir, ngkair shianxyanr zas ti chianrlif thungs tsifyour pof tshungxfenx sirshianf. Suf pef seyf Chix tueif sefhueif nu nes yifwuf, yinsweir tsiyu an kleyx sefhueif kofshinf u tshair pof fartsan tsifyour thungs tshungxfenx. Chix laiv chianrlif thungs tsifyour u ti thuv, tsi pof ngkair farlir chortinf ti shianftsif. Chortinf shianftsif nir ti murtir weiryir tshus pautsenf tueif chianrlif thungs tsifyour xenlens nir saix thungs tsunxtsungf maiv nes, thungs an kleyx sefhueif minrtsu siryinf maiv tsenftangf taufter, tsifshif kungxkungf thungs furlif phupianf. Laiv chianrlif thungs tsifyour, an tsenv qhau nov nu, tsix weirpeif tsungxtsi thungs yanrtser Kuer Lianrhor a. Ta pef Ngkair shianxyanr nir zas ti thiaurwenr, tsix yur tshus morshi kuercas, cirthuanr huertse chix nov nes chianrlif thas tsungxtsi tshus mplaf sauf ngkair shianxyanr nir zas ti chianrlif thungs tsifyour nov ti hortongf huertse qhau.
022
(Klau)
und
Latn
und
世界人权宣言 序言 鉴于对人类家庭所有成员的固有尊严及其平等的和不移的权利的承认,乃是世界自由、正义与和平的基础, 鉴于对人权的无视和侮蔑已发展为野蛮暴行,这些暴行玷污两人类的良心,而一个是人都享有言论和信仰自由并免予支惊和匮乏的世界的来临,已被宣布为普通人民的最高愿望, 鉴于为使人类不致迫不得已铤而走险对暴政和压迫进行反叛,有必要使人权受法治的保护, 鉴于有必要促进各国间知己关系的发展, 鉴于各联合国国家的人民已在联合国宪章中重申他们对基本人权、人格尊严和价值以及男女平等权利的信念,并决心促成较大自由中的社会进步和生活水平的改善, 鉴于各会员国业已誓愿同联合国合作以促进对人权和基本自由的普遍尊重和遵行, 鉴于对这些权利和自由的普遍知道对于这个誓愿的充分实现具有死大死大的重要性, 因此这会儿, 大会, 发布这一世界人权宣言,作为所有人民和所有国家使劲儿实现的共同标准,以期每一个人和社会机构时记住本宣言,使劲儿通过教诲和教育促进对权利和自由的尊重,并通过国家的和国际的渐进措施,使这些权利和自由在各会员国本身人民及在其管辖底下的领土的人民中得到普遍和有效的承认和遵行; 第一条 是人都生而自由,在尊严和权利上一律平等。他们赋有理性和良心,并应以弟兄关系的精神相对待。 第二条 是人都有资格享有本宣言所载的一切权利和自由,不分种族、肤色、性别、语言、宗教、政治或其他见解、国籍或社会出身、财产、出生或其他身分等任何区别。 并且不得因一人所属的国家或领土的政治的、行政的或者国际的地位之不同而有所区别,无论该领土是独立领土、托管领土、非自治领土或者处于其他任何主权受限制的事儿之下。 第三条 是人都有权享有生命、自由和人身安全。 第四条 任何人不得使为奴隶或奴役;一切形式的奴隶制度和奴隶买卖,均应予以禁止。 第五条 任何人不得加以酷刑,或施以残忍的、不人道的或侮辱性的待遇或刑罚。 第六条 是人都在四面八方都有权被承认在法律前的人格。 第七条 法律之前是人都平等,并有权享受法律的平等保护,不受任何歧视。是人都有权享受平等保护,以免受违反本宣言的任何歧视行为以及煽动这种歧视的任何行为之害。 第八条 任何人当宪法或法律所赋予他的基本权利遭受侵害时,有权由合格的国家法庭对这种侵害行为作有效的补救。 第九条 任何人不得加以任意逮捕、拘禁或放逐。 第十条 是人都完全平等地有权由一个独立而无偏倚的法庭进行公正的和公开的审讯,以确定他的权利和义务并判定对他提出的任何刑事指控。 第十一条 凡受刑事控告者,在未经获得辩护上所需的一切保证的公开审判而依法证实有罪以前,有权被视为无罪。 任何人的任何行为或不行为,在其发生时依国家法或国际法均不构成刑事罪者,不得被判为犯有刑事罪。刑罚不得重于犯罪时适宜的法律规定。 第十二条 任何人的私生活、家庭、住宅和通信不得任意干涉,他的荣誉和名誉不得加以攻击。是人都有权享受法律保护,以免受这种干涉或攻击。 第十三条 是人都在各国境内有权自由迁徙和居住。 是人都有权离开任何国家,包括其本国在内,并有权返回他的国家。 第十四条 是人都有权在其他国家拾翻和享受庇护以避免迫害。 在实在由于非政治性的罪行或违背联合国的宗旨和原则的行为而被起诉的事儿下,不得援用此种权利。 第十五条 是人都有权享有国籍。 任何人的国籍不得任意剥夺,亦不得否认其改变国籍的权利。 第十六条 成年男女,不受种族、国籍或宗教的任何限制有权婚嫁和成立家庭。他们在婚姻方面,在结婚期间和在离婚时,应有平等的权利。 只有经男女双方的自由和完全的同意,才能缔婚。 家庭是天然的和基本的社会单元,并应受社会和国家的保护。 第十七条 是人都得有自家的财产所有权以及同他人合有的所有权。 任何人的财产不得任意剥夺。 第十八条 是人都有思想、良心和宗教自由的权利;此项权利包括改变自家的宗教或信仰的自由,以及自个儿或集体、公开或秘密地以教义、实践、礼拜和戒律表示自家的宗教或信仰的自由。 第十九条 是人都有权享有主张和发表意见的自由;此项权利包括持有主张而不受干涉的自由,和通过任何媒介和不论国界拾翻、接受和传递消息和思想的自由。 第二十条 是人都有权享有和平集会和结社的自由。 任何人不得迫使隶属于某一团体。 第二十一条 是人都有直接或通过自由选择的代表参与治理本国的权利。 是人都有平等机会参加本国公务的权利。 人民的意志是政府权力的基础;这一意志应以定期的和的的确确的选举予以表现,而选举应依据普遍和平等的投票权,并以不记名投票或相当的自由投票程序进行。 第二十二条 每个人,作为社会的一员,有权享受社会保障,并有权享受他的个人尊严和人格的自由发展所必需的经济、社会和文化方面各种权利的实现,这种实现是通过国家使劲儿和国际合作并依照各国的组织和资源事儿。 第二十三条 是人都有权工作、自由选择职业、享受公正和适宜的工作条件并享受免于失业的保障。 是人都有同工同酬的权利,不受任何歧视。 每一个工作的人,有权享受公正和适宜的报酬,保证使他自家和家属有一个符合人的尊严的生活条件,必要时并辅以其他方式的社会保障。 是人都有为维护其利益而组织和参加工会的权利。 第二十四条 是人都有享有休息和闲暇的权利,包括工作时间有合理限制和定期给薪休假的权利。 第二十五条 是人都有权享受为维持他自家和家属的健康和福利所需的生活水准,包括吃头儿、衣着、住房、医疗和必要的社会服务;在遭到失业、疾病、残废、守寡、衰老或在其他不能控制的事儿下丧失吃饭能力时,有权享受保障。 母亲和儿童有权享受特别侍弄和协助。一切儿童,无论婚生或非婚生,都应享受同样的社会保护。 第二十六条 是人都有受教育的权利,教育应当免费,至少在初级和基本阶段应如此。初级教育应属义务性质。技术和职业教育应普遍设立。高等教育应根据成绩而对一切人平等开放。 教育的目的在于充分发展人的个性并加强对人权和基本自由的尊重。教育应促进各国、各种族或各宗教集团间的知道、容忍和友谊,并应促进联合国维护和平的各项活动。 父母对其子女所应受的教育的种类,有优先选择的权利。 第二十七条 是人都有权自由参加社会的文化生活,享受艺术,并分享科学进步及其产生的福利。 是人都对由于他所创作的任何科学、文学或美术作品而产生的精神的和物质的利益,有享受保护的权利。 第二十八条 是人都有权要求一种社会的和国际的次序,在这种次序中,本宣言所载的权利和自由能获得充分实现。 第二十九条 是人都对社会负有义务,因为只有在社会中他的个性才可能得到自由和充分的发展。 是人都在行使他的权利和自由时,只受法律所确定的限制,确定此种限制的唯一目的在于保证对旁人的权利和自由给予应有的承认和尊重,并在一个民主的社会中适应道德、公共秩序和普遍福利的正当需要。 这些权利和自由的行使,无论在任何情形下均不得违背联合国的宗旨和原则。 第三十条 本宣言的任何条文,不得解释为默许任何国家、集团或个人有权进行任何旨在 破坏本宣言所载的任何权利和自由的活动或行为。
023
(Jinan)
und
Hans
und
SIFGAIF RENRQIANR XIANXYANR ZIXGEX NIER SAR Novdiex nier cov nier cenryanrdiex hufniv xief niexxir zunxyanr niex qianrlir pinrdenv buryir cenrrenf, Sifgaif zifyour, zenfyif niex horpinr nier jixcuv, Renrqianr wursif niex wuvmier baofxinr yevmanr zif liex, gaif baofxinrdiex novdiex nier lixkoxlof dianfwux liex, novdiex hufniv yanrlunf niex xinfyanv zifyour xief, gev tav, taif tav niexxir Sifgaif enrjier, puvtongx nier novdiex nier yanfwanf gaox xix taif lirlu. Novdiex per bur deryiv, tinv er zouvxianv baofzenf niex yafper huanvpanf tav, aivliermor renrqianr huarzif gof baovhuf dor. Guirjiaxdiex guanxxif caf huarzanv cufjinf dor, Lianrhor Guir guirjiaxdiex nier novdiex Lianrhor Guir Xianfzanx wortuv gixzex renrqianr jixbenv, renrger zunxyanr niex jiafzir, novbar norgarnir davzer niexxir qianrlir bor xief niexxir xinfnianf lirlu, zifyour nafbiex civ workuv nier sefhuif jinfbuf niex senxhor suivpinr caf zif diex xir lirlur, Huifyanr guirdiex lirlur: Lianrhor Guir dav sar riv bor, renrqianr niex zifyour jixbenv puvbianf zunxzongf niex zunxxinr dor, Gaif qianrlirdiex niex zifyourdiex puvbianf haxrir gaif sifyanf congxhunf sirxianf bor zongfyaof liex zongfyaof, Aixliermor muflanx, Dafhuif, Gaif Sifgaif Renrqianr Xianxyanr huarbuf, novdiex niex guirjiaxdiex hufniv xierqif siv bor sirxianf niexxir biaoxzunv gongftongr riv, hofnief, novdiex niex sefhuif jixgoufdiex jinxdor gaif xianxyanr minrnianf, xierqif siv bor jiaofhuiv niex jiaofyir gof qianrlir niex zifyour tix xix curjinf, guirjiax nier guirjif nier jianfjinf corsix gof, gaif qianrlirdiex niex zifyourdiex liex huifyanrguirdiex nier novdiex, gixzex guanvxiar nier liv garhaf nier novdiex wortuv cenrrenf niex zunxxinr puvbianf niex youvxiaof tir dor. Nav Novdiex nongv liex hufniv dav zer nier, zunxyanr niex qianrlir garhaf hufniv dav zer nier. Gixzex livxinf niex lianrxinx xief, xiongxdif guanxxif nier jinxsenr gof dav duifdaif dor. Niev Novdiex hufniv zixger xief gaif xianxyanr gof hxaf niexxir qianrlirdiex niex zifyourdiex xief, zongvzur, huxser, xinfbier, yivyanr, zongxjiaof, zenfzif sox tovlenv jianfgaiv, guirjir sox sefhuif cursenx, caircanv, cursenx sox tovlenv senxhunf denv qixbierdiex axpix tax dor. Nov naof nier guirjiax sox liv nier zenfzifnier, xinrzenfnier sox guirjifnier difweif dav zer tav bor qixbier xief tav dor, liv ta dor: Gaif liv durlirnier, torguanvnier, zifzif tav sox tovlenv zuvqianr xianfzif niexxir qinrkuanf partir gaoflar. Sov Novdiex hufniv senxminf, zifyour niex renrsenx nganxqianr xief niexxir qianrlir xief. Rev Novdiex nurdif zif tav dor, nov gof nuryif tav dor; qiev xinrsif nier nurdif zifduf niex nurdif maivmaif hufniv riv tav dor. Ongv Novdiex bor kufxinr riv tav dor, daifyif sox xinrhuar canrrenv, renrdaof tav sox wuvruvxinf riv tav dor. Wor Novdiex keifdux hufniv huarlir zixgex nier renrqianr cenrrenf niexxir qianrlir xief. Nier Huarlir zixgex novdiex hufniv dav zer, huarlir gof pinrdenv baovhuf niexxir qianrlir xief, qirsif tav dor. Novdiex hufniv pinrdenv baovhuf xianvsouf niexxir qianrlir xief, hofnief, gaif xianxyanr weirhuanv niexxir qirsif xinrweirdiex niex gaif qirsifdiex sanxdongf niexxir xinrweir gof weirhaif tav. Yer Xianfhuar sox huarlir gof liex niexxir jixbenv qianrlir qinxhaif zaoxsouf bor, novdiex guirjiax huartinr horger gaif qinxhaif xinrweir bor xiaofgov xief niexxir buvjiuf riv niexxir qianrlir xief. Ger Novdiex renfyif daifbuv, jixjinf sox huanfzur tav dor. Hif Novdiex hufniv dav zer bor youf durlir youf pianxyiv taif nier huartinr naf daf gof gongxzenf gongxkaix senvxinf niexxir qianrlir xief, hofnief, goxniex qianrlif niex yifwuf qiordinf daivxir, gof bor zuf niexxir xinrsif zivkongfdiex panfdinf daivxir. Nav hif Nav Xinrsif kongfgaof xief maxdiex, bianfhuf garhaf div niexxir gongxkaix senvpanf tir, huarlir yixzaof bor zuif xief xix zenfsir daf, zuif taif dav zer bor bav niexxir qianrlir xief. Novdiex nier xinrweirdiex sox bur xinrweirdiex, gixzex zuf bor guirjiax huar sox guirjif huar gof hufniv xinrsif zuif zif daf, xinrsif zuif xief xix panf tav dor. Xinrhuar gof zuif huanf zuf siv nier huarlir guixdinf duv nier tav dor. Nav hif niev Novdiex guanfdor nier niexkax, cov, ongr nier cov nier tongxxinf renfyif ganxser tav dor, goxniex rongryif niex minryif gongxjir tav dor. Novdiex huarlir gof baovhuf, gaif ganxser sox gongxjir zaoxsouf tav niexxir qianrlir xief. Nav hif sov Novdiex guirjiaxdiex wortuv zifyour qianxxir niex ongr nier qianrlif xief. Novdiex renfhor guirjiax zuf niexxir qianrlif xief, gixzex wortuv guanfdor nier guirjiax xief, goxniex guirjiax bor songxkox niexxir qianrlif xief. Nav hif rev Novdiex wortav nier guirjiax bifhuf div nier xief niexxir qianrlif xief, hofnief, gixzex perhaif bifmianv daivxir. Zenfzifxinf taif niexxir zuifxinr sox Lianrhor Guir nier zongxziv niex yanrzer weirbeif niexxir xinrweir liex qivsuf bor, gaif qianrlif siv tav dor. Nav hif ongv Novdiex guirjir xief niexxir qianrlif xief. Novdiex nier guirjir renfyif bordor tav dor, guanfdor nier guirjir gaivbianf niexxir qianrlif houvrenf tav dor. Nav hif wor Novbardiex norgarnirdiex, zongvzur, guirjir sox zongxjiaof nier renfhor xianfzif xief tav dor, hunxjiaf niex cov zif niexxir qianrlif xief. Gixzex hunxyinx garhaf, hunx jier zuf niex hunxyor gaivcur zuf, qianrlif dav zer dor. Novbar naof niex norgarnir naof zifyouf niex hufniv tongryif liex, hunx jier daivxir. Cov sefhuif danxyanr tianfranr niex jixbenv, sefhuif niex guirjiax gof baovhuf dor. Nav hif nier Noxdiex guanfdor nier caircanv xief niexxir qianrlif xief, tovlenv nier novdiex dav xief niexxir qianrlif xief. Novdiex nier caircanv renfyif bordor tav dor. Nav hif yer Novdiex diefciv, lianrxinx niex zongxjiaof zifyour nier qianrlif xief; gaif qianrlif goxniex zongxjiaof sox xinfyanv gaivbianf niexxir zifyour xief, guanfdor sox davhar, gongxkaix sox mirmir jiaofyif, sirjianf, livbaif niex gaiflir gof goxniex zongxjiaof sox xinfyanv biaovsif niexxir zifyour xief. Nav hif ger Novdiex zuvzanx niex yifjianf huarbiaov niexxir zifyour xief; gaif qianrlif zuvzanx xief bor ganxser tav nier zifyour xief, renfhor meirgaif gof, guirgaif sivrev tav, xiaoxxir niex diefciv div, tir niex liex niexxir zifyour xief. Niev hif Novdiex horpinr dav yir niex sef jier niexxir zifyour xief niexxir qianrlif xief. Renfhor nov beifper tuanrtiv naf daf bor qixlier tav dor. Niev hif nav Novdiex zirjier sox zifyour xianvzer niexxir daifbiaov gof guanfdor nier guirjiax zifliv xix canxyir niexxir qianrlif xief. Novdiex guanfdor nier guirjiax gongxwuf canxjiax niexxir jixhuif dav zer nier qianrlif xief. Novdiex nier yifzif kuaxkar qianrlir nier jixcuv; gaif yifzif dinfqix nier zenxzenf nier xianvjiv gof biaovxianf dor, xianvjiv puvbianf niex pinrdenv nier piaoftour qianr liex, minr jif tav niexxir tourpiaof sox gof dav zer niexxir piaof tour cenrxif gof riv dor. Niev hif niev Nov naof, sefhuif nier cenryanr naof riv bor, sefhuif baovzanf xief niexxir qianrlif xief, guanfdor nier zuxyanr niex renrger zifyour huarzanv bor div niexxir jinxjif, sefhuif niex wenrhuaf garhaf nier qianrlifdiex sirxianf niexxir qianrlif xief, gaifdux guirjiax xierqif zuf niex guirjif dav riv gof sirxianf nier, guirjiaxdiex nier zuvzir niex zixyanr qinrkuanf yixzaof nier. Niev hif sov Novdiex jief riv, zifyour jief xianvzer, gongxzenf niex horsir nier jief riv niexxir tiaorjanf xief, jief taif xix bifmianv niexxir baovzanf xief niexxir qianrlif xief. Novdiex jief dav zer cour dav zer niexxir qianrlif xief, renfhor qirsif xief tav dor. Jief riv maxdiex, hufniv gongxzenf niex horsir nier baofcour xief niexxir qianrlif xief, hofnief baovzenf daivxir: Gof guanfdor niex zovnirdiex novdiex nier senxhor tiaorjianf, biryaof zuf tovlenv nier sefhuif baovzanf xief dor. Novdiex hufniv guanfdor nier lifyif weirhuf bor gongxhuif zuvzir, canxjiax neixxir qianrlif xief. Niev hif rev Novdiex hufniv hif niex sar riv tav niexxir qianrlif xief, gixzex wortuv xief: Jief riv zuf horliv xianfzif xief, dinfqix xinx liex bor hif nier qianflif. Niev hif ongr Novdiex guanfdor niex zovnirdiex nier jianfkanx niex hurlif weircir bor, gixzex div nier senxhor suivzunv (yer, sivbax, cov, yixliaor niex sefhuif hurriv biryaof xief) xianvsouf niexxir qianrlif xief; Jief taif, dif, canrhuif, novbar sefliex, laovgax zif liex sox tovlenv kongfzif tav tir nier qinrkuanf partir moursenx nenrlir bivlier zuf, baovzanf xianvsouf niexxir qianrlif xief. Arniexdiex boxlirdiex terbier zaofguf niex davxir xianvsouf niexxir qianrlif xief. Boxlirdiex, hunxsenx sox huix hunxsenx, sefhuif baovhuf hufniv dav zer dor. Niev hif wor Novdiex hufniv jiaofyir jiersouf niexxir qianrlif xief, jiaofyir gof tongrqianr div tav dor, puvcir xix taif cuxjir niex jixbenv gaixduanf hofnief riv dor. Cuxjir jiaofyir yifwuf nier sif dor. Jifsur niex ziryer jiaofyir puvbianf serlir dor. Gaoxdenv jiaofyir cenrjir liex novdiex bor pinrdenv tongf pov dor. Jiaofyir nier murdir: Congxhunf nov nier gofxinf huarzanv, renrqianr niex jixbenv zifyour tiv xix jiax qianr dor. Jiaofyir guirjiaxdiex, zongvzurdiex sox zongxjiaof jirtuanrdiex nier liaovgaiv, rongrrenv nier davcaf curjinf dor, Lianrhor Guir horpinr weirhuf niexxir hordongfdiex curjinf dor. Nierbar gixzex nier boxlirdiex jiersouf dor jiaofyir nier zongvluif bor, youxxianx xianvzer nier qianrlif xief. Niev hif nier Novdiex zifyour sefhuif nier wenrhuaf senxhor canxjiax niexxir qianrlif xief, yifsur xianvsouf niexxir qianrlif xief, koxxior jinfbuf niex gof liex zuf niexxir hurlif dav siv niexxir qianrlif xief. Novdiex guanfdor gof riv nier renfhor koxxior, wenrxior sox meivsur zorpinv liex zuf nier jinxsenr niex wurzir nier lifyif bor, baovhuf xianvsouf niexxir qianrlif xief. Niev hif yer Novdiex sefhuif niex guirjif nier zifxif naf daf div niexxir qianrlif xief, gaif zifxif wortuv, gaif xianxyanr gof hxaf nier qianrlif niex zifyour congxhunf sirxianf daivxir. Niev hif ger Novdiex sefhuif bor yifwuf xief, sefhuif wortuv guanfdor nier gofxinf zifyour congxhunf huarzanv daivxir. Novdiex guanfdor nier qianrlif niex zifyour siv zuf, huarlir gof qiordinf nier xianfzif jiersouf liex, gaif xianfzif nier weiryir murdir novdiex nier qianrlir niex zifyour xief dor cenrrenf niex zunxzongf baovzenf qiordinf liex, minrzuv nier sefhuif wortuv daofder, gongxgongf zifxif nier puvbianf hurlif siryinf niexxir zenfdanf xixyaof qiordinf. Gaif qianrlifdiex zifyourdiex siv, renfhor qinrxinf partir Lianrhor Guir nier zongxziv niex yanrzer weirbeif tav dor. Sov hif Gaif xianxyanr nier renfhor tiaorwenr, gaivsif renfhor guirjiax, jirtuanr sox nov renfhor gaif xianxyanr gof hxaf nier renfhor qianrlif niex zifyour pofhuaif niexxir hordongf sox xinrweir riv niexxir qianrlif xief zif tav dor.
025
(Bizisa)
und
Latn
und
세계인권선언 전문 인류의 전체 성원의 고윤 존엄과 평등과 변하지 않는 권리를 승인함이 세계의 자유, 정의하고 화평의 기초이다, 인권을 무시함과 모욕함이 야만은 극악으로 되였고, 이 극악들이 인류의 양심을 오염 하였고, 전체 사람 모두 연설과 신앙자유가 있고 공구하고 빈곤이 없는 세계 옴이 보통은 인민의 가장 높은 소원으로 발표받였다, 사람들이 폭력과 억압으로 반변으로 끝의 수단을 하지 않으러, 법치로 언권을 보호하는 필요함이 있는다, 모든 나라의 좋은 관계의 개발을 촉진하는 필요함이 있는다, 련합국의 모든 회원국의 인민이 련합국헌장에서 기본인권, 사람의 존엄과 가치하고 남녀평등권에 신념을 중신하였고, 큰 자유에서 사회진보하고 살는 수평의 개선 함을 촉진하기로 결심하였다, 모든 회원국이 련합국과 협력함으로 인원과 기본자유에 보편존중과 준행을 촉진함을 맹세하였다, 이 권리들과 자유들을 보편으로 알음이 이 맹세를 충분으로 실현음에 큰 중요성이 있는다, 이에 지금, 련합국대회, 모든 사람과 모든 나라가 노력으로 실현는 공동표준을 하고, 모든 사람과 사회기구가 늘 이 선언을 기억하고, 노력으로 교회하고 교육으로 권리하고 자유에 존중을 족진하고, 나라의하고 국제의 점진하는 조시로, 이 권리들과 자유들에 모든 회원국 자신의 인민과 관할하받는 땅의 인민에게서 보변과 효과이 있는 승인과 준행을 얻게 한으로, 이 세계인권선언을 발 포하는다, 첫째 사람들이 이 세계로 오다가 모두 자유하고, 존엄과 권리이 평동으로 있는다, 그들 리성과 양심이 있눈고, 형제의 정신으로 상호로 치료하 소. 둘째 사람들이 모두 이 선언에서 쓴 전체 권리하고 자유가 있는 자격이 있는다. 종족, 부색, 성별, 말, 종교, 정치 또는 다른 견해, 국적 똘는 사회출신, 속성, 출생 또는 다른 차이가 있지 말아라. 사람의 나라 또는 땅의 정치의, 행정의 또는 국제의 지위의 차이로 차이가 있지 말아라, 아무리 이 땅 독립령토, 탁관령토, 비자치령토 또는 다른 모든 주권한제가 있는다. 셋째 사람들이 모두 생명, 자유하고 인신안전이 있는 권리가 있는다. 넷째 사람들이 쿨리또는 노예을 하지 말아라, 모든 형식의 노예제도하고 노예무역을 금지하소. 다섯째 사람들이 혹형, 잔혹한, 비인돈 또는 모욕하는 치료 또는 형벌을 받지 말아라. 여섯째 사람들이 모든 곳에서 법으로 인격을 승인받는 권리가 있는다. 일곱째 사람들이 법으로 평등하고, 법의 평등하는 보호를 받고, 모든 차별을 받않는권리가 있는다, 이 선언을 위반하는 모든 차별과 이 차별을 선동하는 행동의 위험을 피로 사람들이 평등하는 보호를 받는 권리가 있는다. 여덟째 헌법 또는 법으로 받는 기본권리가 침해받다, 사람이 공인된 나라법원에서 이 침해로 효과가 있는 구제 수단을 얻는 권리가 있는다. 아홉째 사람을 임의로 체포, 구금 또는 추방하지 말아라. 열째 그의 권리하고 의무를 확인하고 그에게 오는 모든 형사 고발을 심판하로 모든 사람이 완전동등한 독립은 편애가 없는 법원에서 그냥과 열기 재판을 받는 권리가 있는다. 열한째 형사 고발을 받는사람이국 방의 모든 보증이 있는 열기 심판에서 밥으로 죄가 있음을 입증지 않으면 죄가 없음을 생각받는 권리가 있는다. 모든 사람의 모든 행동 또는 부행동, 오는 시간에서 나라법 또는 국제법으로 모두 형사 범죄 아니면, 형사 범죄가 있음을 심판하지 말 아라. 형벌 이 범죄하눈시간에서 사용하는 법률을 초과하지 말 아라. 열 둘째 사람의 사생활, 집, 주거용과 통신을 임의로 간섭하지 말아라. 명성과 평판을 공격하지 말아라. 이 간섭 또는 공격을 피려, 사람들은 법에 보호받는 권리가 있는다. 열 셋째 모든 사람 모든 나라에서 자유한 이주하고 정착하는 권리가 있는다. 사람 그 자신의 나라가 있는 모두 나라부터 떠나고 자신의 나라에 가는 권리가 있는다. 열 넷째 사람들이 박해를 피하러 외국에서 망명을 탐색하고 받는 권리가 있는다. 정말 비정치적의 범죄 또는 련합국의 목적과 원칙을 위반한 행동으로 기소받면 이 권리를 쓰지 말 아라. 열 다섯 째 사람들이 모두 국적이 있는 권리가 있는다. 사람의 국적을 임의로 박탈하지 말고 국적을 변하는 권리을 부인하지 말 아라. 열 여섯째 성숙한 남녀가 종족, 국제 또는 종교의 한제가 없고 기혼과 가족을 설정하는 권리가 있는다. 남녀양면이 자유하고 완전으로 동의하아야 결혼한다. 가족이 자연은과 기본은 사회단위가 이고 사회하고 나라에 보호받소. 열 일곱째 사람들이 모두 자신의 재산소유권이 있고, 남들과 공유하는 소유뤈이 있는다. 임의로 사람의 재산을 박탈하지 말 아라. 열 여덟째 사람들이 모두 사상, 양심과 종교자유의 권리가 있는다. 이 권리에서 그의 종교 또는 신앙을 변하는 자유가 있고, 혼자로 또는 집단으로, 공개로 또는 은밀히 교리 연습, 예배하고 계명으로 그의 종교 또는 신앙을 대표하는 자유가 있는다. 열 아홉째 사람들이 모두 의견을 주장과 발표하는 자유가 있는 권리가 있는다. 이 권리에서 주장이 있고 간섭받지 않는 자유가, 있고 모든 매개로 국계를 무시하여서 소식과 사상을 탐색, 수락과 합격하는 자유가 있는다. 스무째 사람들이 모두 평화로 집회하고 협회하는 자유가 있는 권리가 있는다. 모든 사람이 강제로 단체에서 있지 말 아라. 스무 첫째 모든 사람이 직접으로 또는 자유로 고른 대표로 자신의 나라를 관리함을 참여하는 권리가 있는다. 모든 사람이 평등은 기회로 자신의 나라의 공무를 참여하눈 권리가 있는다 인민의 윌 정부권력의 기 조이다. 이 윌 정기의하고 정말은 선거로 표현하소 선거가 공통은과 평등은 의결권으로 비밀 투표 또는 비슷한 자윤 투표 절차로 오소. 스무 둘째 사람이 사회의 성원으로서 사외보호를 받는 권리가 있고, 그의 개인존엄과 개성의 자윤 개발이 요구하는 경제, 사회하고 문화의 모든 권리의 실현을 받는 권리가 있고 나라의 노력과 국제 협력으로, 모든 나라의 조직과 자원 상황에 실현하는다. 스무 셋째 사람들이 모두 일하는, 자유로 직업을 고르는, 그냥과 적합한 근무 조건을 받는, 실업을 피하는 보호를 받는 권리가 있는다. 사람들이 모두 같은 근무로 같은 임금을 받고 모든 차별을 피하는 권리가 있는다. 일하는사람이 자신과 가족이 사람의 존엄에 맞춴 생활 조건이 있으러 그냥과 적합한 임금을 받눈 권리가 있는다. 필요가 있으면 다른 양식의 사회보호를 받소. 자신의 이자를 보호하러, 사람들이 모두 공회를 조직하는 권리하고 공회에 들는 권리가 있는다. 스무 넷째 사람들이 모두 쉬는과 여가 시간이 있는 권리가 있는다. 이 권리에서 일하는 시간이 합린 한도가 있고, 규칙적으로 임금을 받아서 쉬하는 권리가 있는다. 스무 다섯째 사람들이 자신과 가족의 건강과 복지를 유지하는 필욘 생활 수준을 받는 권리가 있고, 음식, 옷, 집, 의료하고 필욘 사회북무가 있는다, 실업, 앓음, 병신, 사별, 노화 또는 기타 통제하지 못하는 일으로 생계를 잃으면, 보호를 받는 권리가 있는다. 어머니하고 아이 특별은 조고하고 지원을 받는 권리가 있는다. 아이들, 아무리 혼생 또는 비혼생, 모두 평등은 사회보호를 받소. 스무 여섯째 사람들이 모두 교육을 받는 권리가 있는다. 교육이 최소한 초심과 기본단계에서 무상이소. 초등교육이 의무이소. 기술 과 직업교육을 크게로 설정하소. 대학교육을 점수로 모든 사람에게 평등으로 열소. 교육의 목적이 사람의 개성을 전체로 개발함과 인권과 기본자유에 존중을 강화함이 이다. 교육이 모든 나라, 모든 종족 또는 모든 종교 단체의 이해. 공차하고 우정을 촉진하고, 련합국이 평화를 보호하는 모든 활동을 촉진하소. 아버지하고 어머니가 그들의 아이가 받는 교육의 범주에서 먼저 고르는 권리가 있는다. 스무 일곱째 사람들이 모두 자유로 사회의 문화 생활에 가입하고, 예술을 향수하고, 과학의 진보하고 이 진보가 만들은 복지를 공유하는 권리가 있는다. 사람이 그에게 만들은 모든 과학, 문학 또는 예술작품으로 있은 정신과 재료의 이자에 보호를 받는 권리가 있는다. 스무 여덟째 사람들이 모두 한 사회의하고 국제의 주문을 요청하는 권리가 있는다. 이 주문에서, 이 선언에서 쓴 모든 권리하고 자유가 전첸 실현을 받겠다. 스무 아홉째 사회에서 있으면 사람의 개성이 자유하고 전체로 개발한다. 이에, 모든 사람 사회에 의무가 있는다. 사람이 그의 권리하고 자유를 운동하음연서, 법에 확정받않으면, 제한이 없는다. 이 세한을 확정한 목적 오직 기타 사람의 권리하고 자유에 필욘 승인과 존중을 줌을 보증함이 이고, 민준 사회에서 도덕, 공공 질서하고 보편복지의 필요한을 적응함이 이다. 이 권리들과 자유들을 행사면서 모든 상황에서 련합국의 목적과 원칙을 위반하지 말 아라. 서른째 이 선언의 모든 조문은 어떠한 나라, 집단 또는 사람이 이 선언에서 쓴 어떠한 권리하고 자유를 파괴할 활동 또는 행동을 하는 권리가 있음을 인수함을 설명받지 말 아라.
026
(Yeonbyeon)
und
Kore
und
Seehadayti Garwah Baad Kukta Aakama Seehada le karaamat kee garway inki gide takke edde yaaqitoonu duude waana yaaxigeenim baadal curriyataay, qadlii kee wagari rakiiboh tanim kinnim cedak, Seehadayti garwah iggimaa kee bura aliinoh abtoy seehadaytiinô kas cerissat sinam bahtem kee seehada yab kee diini curriyat elle leeh, gilic kee assommik elle tesseqqeh xintu dudda baadih geyto seehadaytuk inkih naba fayxi kinnim cedak, Seehadayti dulmi kee xukkot koosituh ellecaboh eleytoh qeebi haysite wayuh seehadayti garwa garti xintoh dacayri geytam saqlah tanim cedak, Ummattah fanal qalliini dadal ilsiisaanam saqlah tanim kinnim cedak, Galli-Maroh ayyuntitte qusba addah kukti addal tan seehadayti rakiiboh garway, seehadayti karaamat kee nihiriiy, labhaa kee sayyô garwah missoowul leh tan ekkel warissiiy, usun ummattâ dadal kee nuway meqe caaloota farakka le curriyatih addat elle daabimta gurra yaysiisoonuh niya maqoonum warseenim cedak, Adoytiitih tan doolatwa Galli-Maro lih makayyoh taamitak seehadayti garwa kee rakiibô curriyatitte baadal inkih dudda luk dacrissuh culte xagana cedak, Galli-Marok inkitani Daffeyna, Ta seehadayti garwah baad kukti yangalen maqaaney inkih tan ayyuntitte kee agattinaani maaddam faxximta kinnim baxxaqissaah, toh kah kinnim kulli mari, ummatta a kukta kasat leh iyya, barsaa kee baritto ta garwa kee curriyatitteh caddi agat kee baad caddol inkih maaqatta maaqattah dadlisak, tet oggol kee abinat-hayti adoytiitih tan doolatwa isi ayyuntih addaa kee ken xintoh tan rasitteh addal inkih xiikissuh macaltam gida. 1 hayto Margaqa Karaamat kee garwa wagittaamal seehada inkih gide akkuk, currik taabuke. Usun kas kee cissi loonuuh, keenik mariiy mara lih toobokinni kasat gexsitam faxximta. 2 hayto Margaqa Kulli num a kuktih addal tan garwaa kee curriyatitte inkih loowitam duudah hebeltô baxsa maleh, eddeey samada, bisu, nado, afa, diini, siyaasâ tummabulu, hinnay aki akkinnaanih tummabulu, agat otoyno, hinnay ayyuntiinoh otoyno, ubka, hinnay faxe caalatal baxsa maleh. Kalah fulah, hebeltô baxsay num siyaasa, madqâ caalatal, hinnay num kak yan baaxo, hinnay kay rasi baad caddol edde yan caalatal soola baxsi yanu ma duuda ; tohuuy kay baaxo, hinnay kay rasi amô-baxxaqqa le way, dacayrî xintoh gubat yani way, addâ-xinto aalle waa way, hinnay xintô milkih dagiinha gubat yani way. 3 hayto Margaqa Kulli num manooy, curriyat kee isi nabsih saay geyaamih gar le. 4 hayto Margaqa Hebeltô num naqoosannuh, hinnay kaadu, dirkih taamat ma xiina .Naqoosannu kee naqoosa tellemmo inkih waaso le,faxe gurral takkay. 5 hayto Margaqa Hebeltô num addaadaruuy, qax-uma digaalaa kee uma-xagoy aliino kinnit xaggiime waama. 6 hayto Margaqa Kulli aracal kulli num kay numiino kaah yaaxigeenimih gar le. 7 hayto Margaqa Madqâ foocal sinam inkih missowtaah, hebeltô baxsa maleh madqâ gamsih gar le. Sinam inkih faxe welu taalay a kuktat booddaah, baxaa baxsa xaltu duddah taniimik missoowa gamsih gar le. 8 hayto Margaqa Doolat-madqa, hinnay madqa kaah ixiggi hayte rakiibô garwat kaak booddu iyyeenik kulli num tohuk agat qadlih caxay duddo let radaamih gar le. 9 hayto Margaqa Hebeltô num gita maliinuh yabbixeenim, yaxeenim, hinnay baaxok yayyaaqenim ma duudan. 10 hayto Margaqa Kulli num kay wayto meqe’nnal sinam foocal tantabbuh amô-baxxaqqa leeh, malak-misah tan qadli-caxay kay garwaa kee kay farditte, hinnay kaak waanamih diggal maaqatta beytu dudda geyaamih gar le. 11 hayto Margaqa Umaane elle heen num sadar foocal yakke sifah agaaraday faxxiima yabti-koosa elle geyah addal kaal heenim kaa xabba haytam fan umeyna ma deqsita. Hebeltô num ma diggalsima, abem kee hawweeneemiy toh edde tekke uddurih addat agat galli garwah addal umaaneh abinah tambulleemik suge waytek. Wonnaah kaadu umaaneh abto edde tekke uddurih addat elle diggalsimak sugteemik fayya itta digaala num ma tabbixa. 12 hayto Margaqa Hebeltô num caglita manooy, kay buxah mara, kay dabqa, hinnay kay teeloh addat dulmih culaanam, kay migaq kee aytî-gexxot boodaanamih gadda ma yakka. Kulli num to’nnah taniimik madqâ gamsa geyaamih gar le. 13 hayto Margaqa Kulli num angagoyyî curriyat kee baaxoh addal dabqih elle gaca’kke dooritaamih gar le. Kulli num isi baaxo edde anuk kulli baaxok yattawaqeeh, hinnay kaadu isi baaxoh wadir gacaamih gar le. 14 hayto Margaqa Umam edde tekke num,kak,elle korsita gub,aki baaxooxal gorrisitaam, geyaamih gar le. Qaduk yangalen garih umaaneh katayyu edde aban maraa kee gersi abtootay Galli-Maroh madmoomii kee radmoomi saddat xaggiime ùarih caddol a garwa ma solta. 15 hayto Margaqa Kulli seehadayti agattiina gar le. Hebeltô numuk gita maliinuh, kay agattiina Kaa waysiisanam kee hinnay, kaadu baaxoh agattiina korsamaanih gar kaa waysiisonu ma duudan. 16 hayto Margaqa Labnum kee saynum elle baalukan qumri gufeenik wadir itta rihmisaanaah, xalak qarsa haysitaanamih gar lon faxe diini,hinnay kaadu faxe lago kee agattiina yaalloonu. Qasaalâ caddol gennaaqot anuk takku, hinnay kaadu itta caban waqdi takku inki gar lon. Digib yakku ma duuda qasalah sitta faxa marih fanat raabit kee oggol aneweek. Ramad yallih gino kinniih, ayyuntak rakiibo ; doolat kee ayyuntal cakkik le kaa dacarisaanam. 17 hayto Margaqa Numtin amol takku, hinnay sinamlih takku, kulli num ikoyta yaallemih gar le. Hebeltô numuk baatilih leh yan ikoyta bukkusoonu ma duudan. 18 hayto Margaqa Kulli num isi diini kee kas ke hinnay issih faxe tummabul haysituh gar le. Woo garat edde tan diinik korsitaamaay,isi diini elle faxe gurral yay beleeleqqeemi, dibuk yanu, sinaama’lluk yanu, sasot abu, yayballu, barittol takku, hinnay kaadu qibaada kee fardi abtol takku. 19 hayto Margaqa Kulli num tummabul haysituh,faxe yaabat yaabituh gar le.Isi tummabul yascassem kee oysit abaah,xaagu kee mala ellle duudinnaanih inna,faxe baaxok tabsamih sabbatah bohoy axce waamih gar le. 20 hayto Margaqa Kulli num angaaraw abbaasituh, saayah tan egla xisituh curriyat gar le. Hebeltô num dirkih eglat culusoonu ma duudan. 21 hayto Margaqa Kulli num is baaxoh addah caagiidah qaaqat massah, hinnay currik doorite marih gubaak yangaleemih gar le. Kulli num isih baaxol missow shartil doolat taamoomi geyaamih gar le. Ayyunti fayxi doolat reedah rakiibo kinni. Ta fayxi saytun waraaki-qidoy waqdiik waqdi takkey, sinam inkih edde tangalel baxxaq’simtaama. 22 hayto Margaqa Kulli num seehadak numuk teynah anuk ayyuntiinô catoh gar le. Usuk madduru, ayyuntiinoo kee sugeet garwah leeday kay karaamat kee kay numiinoh saytun dadalah faxximta, agat macal kee galli ittallukabitih catot geyam faxximta. Tohuuy kulli baaxoh massoynaa kee gaddaliinot axawah anuk takke. 23 hayto Margaqa Kulli num taamitaah, isih faxa taama dooritaamih gar le .Ellle faxximta gurral taamat rufto geyaah, taamâ-sinnak gamsa geyaamih gar le. Sinam inkih hebeltô baxsa maleh inki gide takke taamah inki gide takke alsiita geytaamih gar le. Taamita num meqe cawalay rufto leeh, kaa kee kay buxah marah meqe manoh caalatay seehadayti karaamatah faxxiima diggoysaah, kalah kaadu yenek gersi ayyuntiinô gamsi edde ossimah gar le. Kulli num sinam lih isi maslacatah, taamiteynit-egla xisaamih gar le. 24 hayto Margaqa Kulli num oftoyuuy, gabâ-geytooy, kaadu taamah udduruy ceelay caddo le kee waqdiik waqdi geytima meklima ruksat geyaamih gar le. 25 hayto Margaqa Kulli num qiishat caddoy dudda leeh, kaa kee kay buxah marih qaafiyat kee assamaaqah faxximta, axcih maaqidda, sartana, dabqa, dayla xiqtaah,kaadu faxximtah tan ayyuntiinô ayfaafitte geyaamih gar le. Kalah kaadu kay fayxik akke kal kaa tabbi xeemik, taamâ-sinna, biyaaka, erkella, gubniinu, idoolanni innah taniimik ayyuntiinô gamsa geyaamih gar le. Xalay-waqdii kee awkiinol sissin catoo kee qiki geytimam faxximta. Urri inkih gennaaqot yaabakay, mayguudih yaabakay, ayyuntiinô gamsih gar le. 26 hayto Margaqa Kulli num baritto gar le. Dagowwu ittek qemboo kee fanti baritto cindah tanim faxximta. Qembô baritto dirki kinni. Mettee-banni baritto kee gabâ-taamah baritto inkaafak geyan baritto takkem faxximta. Fayyaitta baritto kulli marah inki gide akkuk ken taamaa kee duddol fakkimtam faxximta. Baritto seehadayti nibda wagittaah, seehadayti garwaa kee rakiibô curriyat gablussam faxximta. Baritto kaadu ittin-geyi, ittin-raabit kee qalliinu taysiisem faxximta. Xaleyna sinni xayloh faxximta baritto naharsiinol doorittaamih gar le. 27 hayto Margaqa Kulli num ayyuntak sugeet manot currik gaba yassagalleeh,fannit rufto geyaah, qilmi bisô-maxcokee is xalte maqaanet yangaleemih gar le. Faxe num isih abeynah kak yan fikrat takku, qilmi takku, kutbe takku ,fanni takku, isih abba heemik yewqemurtih faydah dacayri geyam geyaamih gar le. 28 hayto Margaqa Kulli num ayyunti caddoo kee baad caddola kuktih addal tan garwah addal tanim dudda luk geyaamih gar le. 29 hayto Margaqa Seehadaytul kay numiinoh dadalay currik yaniy dudda le addat kak yakku duuda ummatta farditte tan. Kulli num Kay garwah leedaa kee curriyatih ruftoh addat garu yaaxaguh, kay garwaa kee curriyatih caddi abuh madqa hayte caddoodat aaqite waamih xintoh gubat yaniih, toh kaadu gexsit maqaaney ayyuntiinô saay kee daga raqa meqennah dimokraasi le ummattah addal yagdubem gida. Ta garwa kee curriyyatitté, faxe gurral galli-maroh madmoomi kee radmoomal sadu takkem ma xiqta. 30 hayto Margaqa A kuktak hebeltô margaqa faxe doolat, faxe egla, hinnay faxe num isih elle faxa’nnal betta heeh, tet addat tan garwa kee curriyatitteh diglot asaamih curriyat isih taceem celsiisam ma faxximta.
aar
Afar
aar
Latn
aa
Ауаҩытәыҩса изинқәа Зегьеицырзеиҧшу Адекларациа Алагалажәа Дызусҭзаалак, ауаатәыҩсатә ҭаацәара иалахәу иҳаҭыри, иара иузиҟәымҭхо имоу изинқәеи, ахақәиҭреи, аиашареи, адунеижәларбжьаратәи аҭынчреи шьаҭас ишрымоу хшыҩзышьҭра азуа, иара убас ауаҩы изинқәа ратәамбареи хырҩаа рымҭареи, ламыс змоу дарбанзаалак изымычҳаша агыгшәыгратә хымҩаҧгашьа аҟынӡа ауаҩы дышнанагахьо еилкааны, насгьы ауаҩы иажәеи идунеихәаҧшышьеи дрықәиҭны, ашәареи амамзаареи дыдмыргәаҟуа – адунеи иахьабалак абри аҩыза аҧсҭазаара аҧҵара ауаҩы зегь иреиҳау игәыҕрақәа ишыруакыу хшыҩзышьҭра азуа, иара убас, ауаҩы аџьамыҕәеи ахәуреи иаартны дырҿамгылар ада царҭа имамкәа аҟынӡа инамгараз, ауаҩы изинқәа азакуан амчра иамыхьчар ада ҧсыхәа шыҟам хшыҩзышьҭра азуа, иара убас ажәларқәа реиҩызара аизҳазыҕьара ацхыраара шаҭахыу хшыҩзышьҭра азуа, иара убас Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара иалахәу ажәларқәа ауаҩ ихадароу изинқәеи, ипатуи, ауаҩ ихаҭара аҳаракыреи, хаҵеи ҧҳәыси зинла реиҟарареи – абарҭ зегь рахь ирымоу агәрагара рыҧҟаҧҵа аҟны ишьақәрҕәҕәаны ауаажәларратә ҿиареи ауаҩ еиҳа ахақәиҭра иманы иҧсҭазаара аиҕьтәреи иацхраарц шырыӡбаз хшыҩзышьҭра азуа, иара убас еилахәу аҳәынҭқаррақәеи Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаареи рус еицурала, зегь еицырзеиҧшу аҳаҭыреиқәҵареи ауаҩытәыҩса изинқәеи ихадароу ихақәиҭрақәеи рымҩаҧгара иацхраарц ахьырыӡбаз хшыҩзышьҭра азуа, иара убас арҭ азинқәеи ахақәиҭрақәеи еицеиҧшны зегь рзы аилкаареи, рхы иадырҵаз абри аус анагӡареи аҵак ду шрымоу хшыҩзышьҭра азуа Ассамблеиа Хада ирыланаҳәоит ауаҩытәыҩса изинқәа Зегьеицырзеиҧшу Адекларациа, ажәларқәеи аҳәынҭқаррақәеи зегьы зынагӡара рҽазыршәо хықәкык аҳасабала иахәаҧшны, дарбанзаалак ауаҩи, аилазаара иарбан хуҭазаалакгьы абри Адекларациа рхы иархәаны, аҵарадырра аларҵәара амҩала абарҭ азинқәеи ахақәиҭрақәеи ҳаҭыр рықәҵара иацхраауа, еиуеиҧшым амилаҭтәи, жәларбжьаратәи апрогрессивтә усхкқәа рынагӡарала, иахьабалк, Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара иалахәу аҳәынҭқаррақәа рыҟнеиҧш, урҭ рнапаҵаҟа иҟоу атәылақәа ирықәнхо ажәларқәагьы еицырзеиҧшны ирыдыркыларц, иагьынарыгӡаларц азы. Ахәҭаҷ 1 Дарбанзаалак ауаҩы дшоуп ихы дақәиҭны. Ауаа зегь зинлеи патулеи еиҟароуп. Урҭ ирымоуп ахшыҩи аламыси, дара дарагь аешьеи аешьеи реиҧш еизыҟазароуп. Ахуҭаҷ 2 Дарбанзаалак ауаҩы абри Адекларациа ирыланаҳәо азинқәеи ахақәиҭрақәеи зегь имазароуп, милаҭлеи, хаҵалеи ҧҳәыслеи, бызшәалеи, хылҵшьҭралеи, динлеи, маллеи, маҵуралеи, нхарҭа ҭыҧлеи дунеихәаҧшышьалеи, цәаҧшшәахәылеи дызҵазкуазаалак. Иара убас дахьықәнхо атәыла аполитикатә, азинтә, ма Адунеижәларбжьаратәи астатус зеиҧшразаалак, уи атәыла хьыҧшымзаргь, ма ахатә напхгара амамкуа аӡәыр инапаҵаҟа иҟазагь, мамзаргьы даҽакала ахақәиҭра наӡа амамзаргьы. Ахәҭаҷ 3 Дарбанзаалак ауаҩы аҧсҭазаареи, ахақәиҭреи, хаҭала аӡә диламкьысуа аҟазаареи рзин имоуп. Ахәҭаҷ 4 Дарбанзаалак ауаҩы атәра дҭаргыламзароуп, ма акгьы дақәиҭымкәа ҽаӡә инапаҵаҟа дыҟамзароуп; атәреи атәыҭииреи зеиуахк рылазаалагьы рзин ыҟам. Ахәҭаҷ 5 Дарбанзаалак ауаҩы ирҳәацәарара, иргәаҟра, иаҳаҭыр аларҟәра, иакәым иақәыршәара залшом. Ахәҭаҷ 6 Дарбанзаалак ауаҩы, тәылас дахьыҟазаалакгьы азин имоуп иара изинхаҭара азхарҵаларц. Ахәҭаҷ 7 Азакәан аҿаҧхьа ауаа зегь еиҟароуп, насгьы еилых ҟамҵакәа азин рымоуп азакәан еиҟараны иахьчаларц. Дарбанзалак ауаҩы изинқәа реилагара, ма игәы иаҭахымкәа зинеилагарак иалархәра азакәан иалнамыршозароуп. Ахәҭаҷ 8 Дарбанзаалак ауаҩы аконституциа ма азакәан ирҭаз ихадароу изинқәа анааилагаха азин имоуп иашьашәалоу амчхара змоу амилаҭтә усӡбарҭала изинқәа реиҭашьақәыргылара. Ахәҭаҷ 9 Дарбанзаалак ауаҩы хаҳәатәыла ирбаандаҩтәра, иаанкылара, мамзаргьы иқәцара ҟалом. Ахәҭаҷ 10 Дарбанзаалак ауаҩы, иара изинқәеи уалс идуи еилкаахарцаз, насгьы иара идырҵоз ашьауҕатә аара ҵаҵҕәыс иамоу ашьақәыргылараз азин имоуп зегьы рзы иҟоу аиҟарара ихы иархәаны иус аартны, иашала, ихьыҧшым аусӡбара иаӡбартә аҟаҵара. Ахәҭаҷ 11 Дарбанзаалак, ацәгьара ҟаиҵеит ҳәа ахара здырҵаз ауаҩы, азин имоуп аара змам ҳәа дыҧхьаӡазарц, иду аара азакәанмҩа инақәыршәаны, иаарту усӡбарала еилырганы ишьақәыргылахаанӡа. Аара здырҵо изаҧҵахароуп закәанла ихы ихьчартә еиҧш аҭагылазаашьақәа. Дарбанзаалак ауаҩы заа иҟаиҵахьаз ирахәым уск ма иуалҧшьа ахьынеимыгӡаз азы аус даҭаны иқәӡбара ҟалом, аара зхаидырҵо аус инапы аналакыз амилаҭтә закәан ма адунеижәларбжьаратәи азин ас еиҧш иҟоу аус цәгьоураны иамҧхьаӡозҭгьы. Насгьы еиҳа еицәоу хьырхура дузақәыршәом, ацәгьара аниуаз аамҭаз хьырхушьас иҟаз аамҷыдрахаз. Ахәҭаҷ 12 Дарбанзаалак ауаҩы ихатәи иҭаацәаратә ҧсҭазаареи хаҳәатәыла, азакәан иаҵанамкуа аҧырхагахара аӡәгьы азин имам, иара убасгьы инхарҭа ҭыҧи, шәҟәыла‐быҕьшәыла имоу аимадарақәа рымаӡеи, ихьӡ‐иҧшеи иаҳаҭыри кьыс рықәым. Дызусҭзаалак абас еиҧш ианиҧырхагаха ма ианилакьыс аамҭаз азакәан дахьчароуп. Ахәҭаҷ 13 Дарбанзаалак ауаҩы ҳәынҭқаррас дахьыҟазаалакгьы дахцо‐дахьаауеи, иахьааиҭаххалак иҭыӡ‐ҭыҧ алхреи дрықәиҭуп. Дарбанзаалак ауаҩы иарбан тәылазаалакгьы, иара итәылагь убрахь иналаҵан далҵны ацареи иҧсадгьылахь ахынҳәреи рзин имоуп. Ахәҭаҷ 14 Дарбанзаалак ауаҩы иара итәылаҿ дыкҿацалан дрымазар, азин имоуп даҽа тәым тәылак аҿы ахыҵәахырҭа аҧшаара. Ари азин хархәара амоуроуп, аполитикатә ҵакы змоу ацәгьоура акәымкәа ус даҽа цәгьоурак иуызар, мамзаргьы Еиду Амилаҭқәа Реиҿкара ахықәкәеи апринципқәеи ирҿагыло уск иадҳәалазар. Ахәҭаҷ 15 Дарбанзаалак ауаҩы азин имоуп атәылауаҩ ҳәа ахьӡ аиура. Дарбанзаалак ауаҩы хаҳәатәыла итәылауаҩра ма итәылауаҩра аҧсахразы имоу азин иалхәдаара ҟалом. Ахәҭаҷ 16 Зықәра наӡоу арҧарацәеи аҳәса хәҷқәеи цәаҧшшәахәыла, милаҭла ма динхаҵарала ҳәа ҧкра ҟамҵакуа аҭаацәара алалара азин рымоуп. Урҭ аҭаацәара ианалало аамҭазгьы, ҭаацәаракны ианеицынхогьы, мамзаргьы еилыҵуазар аӡәи аӡәи зинла еиҟароуп. Аҭаацәара алаларазы ашәҟәҭагалара ҟалоит аҭаацәара иалало рҩыџьагьы ирҭахны, еиқәшаҳаҭны еибагозар. Аҭаацәара ҧсабаратәла ауажәларратә еилазаара гәцәс иамоуп, убри аҟынтә аилазаарагь аҳәынҭқаррагь аҭаацәара рыхьчозароуп. Ахәҭаҷ 17 Дарбанзаалак ауаҩы азин имоуп амазара ихала ма ҽаџьоукы дрылахәны ҧшәымара азиуа дыҟазарц. Аӡәымзар аӡәгьы хаҳәатәыла имазара имхра ҟалом. Ахәҭаҷ 18 Дарбанзаалак ауаҩы ихәыцреи, иламыси, идинхаҵареи дрықәиҭны аҟазаара азин имоуп; ари азинахь иаҵанакуеит ауаҩы идинхаҵареи идунеихәаҧшышьеи рыҧсахра ақәиҭра ахьилшо, азин имоуп иара убасгьы идини идунеихәаҧшышьеи рымаҵ иулар ихала, ма егьырҭ ауаа дрылахәны, иаартны, мамзаргьы хаз ҷыдала, еиуеиҧшым анцәахаҵара иацу аритуалтә ҵасқәеи аусхкқәеи рынагӡара. Ахәҭаҷ 19 Дарбанзаалак ауаҩы иара идунеихәаҧшышьа дақәиҭуп, насгьы ишиҭахыу уи аарҧшра азин имоуп; ари азин иаҵанакуа‐досу иара идунеихәаҧшышьа ҧымкрыда дықәныҟәалар илшоит, иара убасгьы дарбанзаалак аҳәынҭқарратә ҳәаақәа днырымкыло, ишааиҭаххалак, еиуеиҧшым адыррақәеи аидеақәеи рыҧшаареи, риуреи, иара излаиманшәалоу амҩақәа рыла ауаа рыларҵәареи илшоит ҳәа ауп. Ахәҭаҷ 20 Дарбанзаалак ауаҩы аҭынчратә еизарақәеи ахеидкылақәеи ахрылархәра азин имоуп. Аӡәымзар аӡәгьы мчыла џьара хеидкылак иалаҵара ҟалом. Ахәҭаҷ 21 Дарбанзаалак ауаҩы иҳәынҭқарра напхгара аҭара ихы алаирхәыр илшоит хаҭала, мамзаргьы зхы иақәиҭу алхрала иалхыу ахаҭарнакцәа рыла. Дарбанзаалак ауаҩы егьырҭ зегь реиҧш азин имоуп иҳәынҭқарраҿ амаҵураҭыҧ аанкылара. Ажәлар ргәаҳәара акәхароуп аиҳабыра рымчра шьаҭас иаиуа4 урҭ ргәаҳәара зныҧшуа аамҭа‐аамҭала, насгьы еилагарада имҩаҧгоу алхрақәа роуп. Алхрақәа мҩаҧысуазароуп зегьы еицырзеиҧшу, еиҟароу алхратә зинтә шьаҭа инақәыршәаны, маӡа бжьыҭирала мамзаргьы ауаҩы ихы дақәиҭны ибжьы аҭира илзыршо даҽа мҩақәак азыҧшааны. Ахәҭаҷ 22 Дарбанзаалак ауаажәларратә еилазаара иалахәу ауаҩы ауаажәларратә маншәалара имазарц азы, иара убас иаҳаҭыр аламырҟәреи, ихаҭара ҿиара аиуларци рзы ихы иаирхәарц илшоит аекономикеи ауаажәларреи акульутреи рганахь ала имоу азинқәа, амилаҭтә ҽазышәарақәеи адунеижәларбжьаратәи аицхыраарақәеи рыбзоурала иарбан ҳәынҭқарразаалак ашьақәгылашьеи абеиарақәа иамои зеиҧшроу инақәыршәаны. Ахәҭаҷ 23 Дрбанзаалак ауаҩы имоуп аџьеи иара ииҭахыу аусхк алхреи рзин, насгьы изаҧҵазароуп иусураз иахәҭоу аҭагылазаашьа бзиақәа, усурада даанымхарцаз дзыхьчаша азингьы имазароуп. Дарбанзаалак ауаҩы, изинқәа рҟны ҧкрак ҳәа ҟамҵакуа иџьабаа иашьашәалоу аџьаҧса аиура азин имоуп. Дарбанзаалак аус зуа ауаҩы иара ихәҭоу, насгьы изхаша, ихи иҭаацәареи қәнагала изланыҟәигаша иџьабааҧса аиура азин имоуп, зны‐зынлагь ҧсыхәа анимам аамҭазы асоциалтә цхыраара иоулароуп. Дарбанзаалак ауаҩы азаанаҭтә еидгылақәа раҧҵареи, иара интересқәа рыхьчараз азаанаҭтә еидгылақәа ралахәхареи азин имоуп. Ахәҭаҷ 24 Дарбанзаалк аҧсшьареи, иҧсшьара аамҭа иара ишиҭахыу аиҿкаареи рзин имоуп, иусура мшы аркьаҿреи ауалафахәы зхыршәаауа изаамҭанытәиу аҧсшьара мшқәа риуреи азин абрахь иналаҵаны. Ахәҭаҷ 25 Дарбанзаалак ауаҩы, ифатә‐ижәтә, ишәҵатәы, иҩны‐игәара, амедицинатә хылаҧшреи асоциалтә маншәалареи уҳәа зда ҧсыхәа имам зегьы рганахь ала убри еиҧш аҧсҭазаара азин имазароуп иара ихгьы иҭаацәарагь ргәабзиареи рыбзазареи ирыгмыжькуа иныҟәигаларц азы, иара убасгьы усурада данаанха, ма данычмазҩха, ма ааха ҕәҕәа аниоу, данеибаха ма данажә аамҭазы, мамзаргьы иара ихарамкуа ихы изныҟәымго даныҟала имазароуп ахныҟәгараз ацхыраара азин. Анацәеи ахәыҷқәеи иҷыдоу ахылаҧшреи ацхыраареи рзин рымоуп. Дарбан хәыҷызаалакгьы, аҭаацәараҿы диизаргьы, днашҧазаргьы социалла дыхьчазароуп. Ахәҭаҷ 26 Дарбанзаалак ауаҩы аҵара азин имоуп. Аҵара аиура, алагамҭатәи абжьаратәи ирыдамхаргьы, хәыда‐сада иҟазароуп. Алагамҭатә ҵара зда ҧсыхәа ыҟам акакәзароуп. Атехникатә, ма апрофессионалтә ҵара изҭаххалак зегьы ироуртә аҭагылазаашьа ыҟазароуп. Иреиҳау аҵарагьы, досу илшара зеиҧшроу ала, иқәманшәалахо зеиҧшроу еиҧш изҭаххалак зегьы аиура азин рымазароуп. Аҵара ауаҩы ихаҭара инаӡаны аҿиара иацхраауазароуп, иара убасгьы ауаҩы изинқәеи ихадароу ихақәиҭрақәеи рышҟа иҟоу аҳаҭырқәҵара шьҭнахуазароуп. Аҵара адунеи ажәларқәа зегь рыбжьареи, цәаҧшшәахәылеи, хылҵшьҭралеи динхаҵаралеи еихшоу ауаа ргәҧқәа рыбжьареи аилибакаареи, анеибачҳареи, аиҩызареи ирыцхраауазароуп, насгьы Еидҵоу Амилаҭқәа Реиҿкаара аҭынчра арҕәҕәаразы имҩаҧнаго аусура иацхраауазароуп. Аҭаацәа рхәыҷқәа рықәра маҷнаҵ азин рымоуп рхәыҷқәа рзы еиҕьуп ҳәа ҵара хкыс ирыҧхьаӡо алхра. Ахәҭаҷ 27 Дарбанзаалак ауаҩы азин имоуп акультуратә ҧсҭазаара иара ишиҭахыу алахәхара, аҟазара гәахәара инаҭо аҟаҵара, аҵарадырратә прогресс аҽалархәра, насгьы уи уаҩы инаҭо абеиарақәа рхархәара. Дарбанзаалак анаукатә, алитературатә, ма асахьаркыратә усумҭақәа аҧызҵаз иусумҭақәа рганахь ала имоу ауаҩышәаратәи аматериалтәи интересқәа рыхьчара азин имоуп . Ахәҭаҷ 28 Дарбанзаалак ауаҩы абри Адекларациаҿ зыӡбахә ҳәоу азинқәеи ахақәиҭрақәеи инагӡаны аҧсҭазаараҿы аларҵәара алзыршаша ауаажәларратәи адунеижәларбжьаратәи еиҿкаашьақәа рзин имоуп. Ахәҭаҷ 29 Дарбанзаалак ауаҩы аилазаара аҿаҧхьа идуп еиуеиҧшым ауалқәа. Убри аилазаара аҩныҵҟоуп иара ихаҭарагьы инагӡаны ҧымкрыда иахьҿиауа. Абарҭ азинқәеи ахақәиҭрақәеи рынагӡараан ауаҩы дҧызкуа ҳәа акгьы ыҟамзароуп, егьырҭ ауаа рзинқәеи рхақәиҭрақәеи иахәҭоу аҳаҭырқәҵара роурц азы, насгьы ауаҩышәара дҵак аҳасабала хра зланы иқәнаргыло азҵаатәқәа рынагаразы, адемократиатә еилазаараҿ ауаажәларратә еиҿкаара ашьақәыргылареи азеиҧш мышхәабзазареи рзы азакәан ишьақәнаргыло ҧкрақәак рыда. Абарҭ азинқәеи ахақәиҭрақәеи рынагӡара Еидҵоу Амилаҭқәа Реиҿкаара ахықәкқәеи апринципқәеи ирҿамгылозароуп. Ахәҭаҷ 30 Абри Адекларациаҿ иану иарбан хәҭаҷзаалакгьы хаз игоу ҳәынҭқаррак, ма гәҧҩык ауаа, мамзаргьы хаҭала аӡәы абраҟа зыӡбахә ҳәоу азинқәеи ахақәиҭрақәеи раҧыхраз аусқәа рымҩаҧгара азин инаҭоушәа аилкаара иашам.
abk
Abkhaz
abk
Cyrl
ab
Assalammualaikum meunan ulon kheun wate bie saleum meurumpok gata wa alaikum salam balaih gata kheun geutanyoe taseunyom rumeh lagoina lon puphon lajue meukeusud ulon keunoe ulon tron meurumpok gata lon peutrok haba suai paleng phon Peunyataan Umum Hak‐Hak Asasi Manusia. Tiep ureung lahee dengon hak‐hak drou kareuna geutanyo bangsa manusia hak‐hak muteulak nyang saban keu barangso jih, lon ngon gata droe sama mulia Peusyarikatan Bangsa‐Bangsa (PBB) kana “komitmen” meunan keuh dikheun lee awak lua dijunjong diseu‐on dilindong dipeutheun peunyuloh ureung haroik merdeka. Pane “komitmen” bak awai phon, puteh licen lon neulop sion‐on Piagam Peusyarikatan Bangsa‐Bangsa di sinan dikheun keuyakinan geutanyoe bandum keu nyan hai adun Hak Asasi Manusia. Cempala kuneng jipoue ue baroh cicem ceudaih jroh ceungklak lagoina uroue ka beungoh janji ka putoih mat bak kukoih Hak Asasi Manusia. PEUNYATAAN UMUM TEUNTANG HAK ASASI MANUSIA Mukadimah Ta bileung‐bileung ranub lam puan han tok deulapan di dalam raga ta timang‐timang Peunyataan Umum nyan na tujoh bilangan paleng utama; Teuseubot bak phon “martabat alamiah” hak nyang pantaih makheulok manusia hak‐hak nyang saban dan muteulak sah teumpat teumeuduk “kemerdekaan, keadilan, perdamaian dunia”; Suai kedua nyang ditimang‐timang dipandang hana yum oreung abeihna leu that buet awak nyan lagee binatang beungeh meuradang hatee manusia; Rasa teumakot tiep uroue sabee udep ngon matee hana leu bida hoe hoe nyang tajak hana bebah lee sang donya nyoe ka akhee tamong neuraka meubacut na yum di nyawong ureung peupeu meulinteung dilaboih saja nyang keuh seubab nyan hai teungku piyeung seurata ureung haroik merdeka; Suai neumboi lhee cuba timang lom atoe ngon hukom hak asasi manusia nyang keuh cara peuteunang kaom liwat Peusyarikatan Bangsa‐Bangsa keupeut diseubut peukong hubongan ngon dan rakan di leu neugara nyang keulimong, kheun Piagam nyan peuyakin bandum keu hak asasi manusia nyang keulimong, haroih tapeutrang hak‐hak geutanyoe bek teuk meucawoe meuraba‐raba; Suai martabat hareukat umat nyoe hak seunaroe bandum manusia inong ngon agam duek bak saree jeut mangat tapikee keumajuan beusama udep leubeh get keu seurata ulee supaya bek meupakee seusama syedara; Suai keunam bandum seupakat dong bak rapat deungon PBB bandum bangsa suara ka bulat junjong that‐that hak asasi nyang keutujoh, bak muphom beuthat leubeh meukarat bebah merdeka nyang paleng peunteng bah peuteupat cara peuseulamat janji nyang kana jinoe meulangkah ke Peunyataan Umum Majeulih Umum Peusyarikatan Bangsa‐Bangsa suai nyang ka kayem ta kheun‐kheun hak asasi bandum umat manusia Peunyataan Umum nyan keu ukoran umum keu tiep‐tiep bangsa seugala neugara nyoe tamuphom Peunyataan nyan dum jeut tasuson sion‐on bandum reuncana nyang diseubut‐seubut nibak phon‐phon tabie keu kaom ajaran ngon didekan nyata deungon nyan geutanyoe maken tamuphom hak‐hak kaom keu bebah merdeka lom nibak nyan peureulee leubeh tapeumaju leubeh tapeumeuseuhue dari nyang ka ka leubeh dimuphom le kaom, leubeh diakue takheun ibarat lampue dalam geulita. Pasai 1 Bandum manusia lahee bebah merdeka deungon hak ngon martabat nyang sama. Ngon akai taseumikee, ngon atee tameurasa bandum geutanyoe lagee syedara. Pasai 2 Tiep ureung na hak saban bandum bebah lam grak, bebah lam bicara meunan keuh dikheun lam Peunyataan Umum Peureulee that‐that tapham wahee syedara Peunyataan PBB nyan hana keucualie rupa ngon hie, puteh ngon itam inong ngon agam, brok ngon tarie dipandang sahie uroe ngon malam. Basa, agama, sukee ngon bangsa hana dipeubida, meunan cit sikap politek pangkat, hak milek, gasien ngon kaya dipandang seurupa, wahai pocut adek keududukan politek, hukom nangroe ureung sidroe‐droe (merdeka, jajahan, atawa seuteungoh jajahan) hame ditilek dan disidek, hanjeut dihiroe duek bak sajan, dong pieh bak saban. Pasai 3 Ureung droe‐droe bak jameun jinoe hanjeut boh atoe keu ureung lingka kareuna na hak udeep droe di dalam donya hame tapeukarue wahee syeedara. Pasai 4 Hana sidroe ureung bak jameun jinoe jeut boh atoe keu ureung lingka (tapeubudak, taprah, tajajah, tapeurugoe) buet nyan dilarang jinoe ngon teuma. Pasai 5 Tan sidroe ureung patot tasiksa jeut tadeura peuturot palak atawa tahukom ban‐ban na hawa atawa tahina ban‐ban na galak. Pasai 6 Tiep‐tiep ureung cit na hak droe na hak meungakue di likeu hukom tapeulaku ureung nyan sebagoe pribadi dro hanjeut beurangsoe tapubuet kon‐kon. Pasai 7 Tiep ureung saban bak mata hukom salah ngon beuna ta kalon teuma tiep ureung na hak lindongan hukom tan na bida deungon laen manusia. Patot hai rakan tanyoe tapuphom hanjeut hai ampon tapeubida‐bida jelaih nyan meuneuntang Peunyataan Umum Teuntang Hak‐Hak Asasi Manusia. Pasai 8 Tiep ureung na hak teurimong nyan le ureung carong dikheun “pemulihan efektif” dari nyang diseubut “pengadilan nasional yang kompeten” yakni keu seugala tindakan nyang meulangga “hak‐hak fundamental” nyang dijok ke gob nyan le undang‐undang dasa atawa hukom. Pasai 9 Hana sidroe ureung hai cutwa inseun jeut ban seuwenang‐wenang didrop ngon ditheun atawa diboh dipeuaseng di uteun di rimba atawa dengan laen cara nyang tak semeuna‐meuna. Pasai 10 Bandum ureung, hai teungku raja ateuh peuradilan na saban hak peuradilan nyang adee ngon teubuka lee peungadilan bebah hana meumihak. Pasai 11 Barangasoe didakwa lee hukom hanjeut hai kaom tapeugah salah preh dilee peungadilan teubuka peugot putosan deungon jaminan jeulah peungadilan bebah. Hana sidroe ureung jeut tapeusalah yoh goh jeulah meulangga hukom Seubab salah ngon beuna goh lom sah yoh goh diputoih lee tuanku hakim. Pasai 12 Hukom nasional dan internasional pieh dipeugah hanjeut kheun salah watee buet nyan teujadi hanjeut peubeurat hukoman si salah dari nyang haroih teujadi hai teungku sidi. Pasai 13 Tiep‐tiep ureung na hak dijak hoe‐hoe nyang galak bandum ureung na hak, hai cut adoe taduek lam bataih‐bataih saboh nanggroe. Tiep‐tiep ureung nak hak droe pinah dari saboih nanggroe u laen nanggroe teumasok nanggroe jieh keudroe dan wo teuma u nanggro droe. Pasai 14 Bandum ureung deungon niet droe na hak weh u rantoe mita suaka nyang keuh cara wahei samlakoe tapeuplueng droe dari hukom rimba. Bek tapeusaban wahei nyak awan ngon peunjahat kon politek nyang dipeuplueng droe atawa buet ngon tindakan nyang meulawan dasa ngon tujuan PBB bunoe. Pasai 15 Tiep ureung na hak maseng‐maseng droe meugantoe nanggroe pat nyang suka meunan kheun PBB wahee pang nanggroe teuntang gantoe meugantoe warga neugara. Hana barangsoe ban mangat asoe droe peubateu hak warga neugara ureung sidroe‐droe atawa ban‐ban galak peutulak hak ureung nyang meuganto warga neugara lagee pinah seung. Pasai 16 Meunyoe ban bandum galak bok rambot hana lee lagot kuneng boh langsat meunyoe inong ngon agam umue jih ka cot beudoh hai rakan meukawen leugat agam atawa inong kana hak jih hak meunikah ngon meukeuluarga. Hak meukawen ngon meuchree pih hana pandang bangsa, warga neugara ngon agama. Oreung nyang meukawen, hai puteh licen ta kheun mungken ngon pilihan droe lintoe ngon dara baroe peujatoh pilihan han jeut jitham lee barangsoe. Ayah, ma ngon aneuk‐aneuk, nyoe na meunan takheun, hai aneuk teungku di barat saboh keusatuan alamiah masyarakat nyang mendasa, bandum na lindongan dari negara ngon masyarakat. Pasai 17 Na hak ateuh atra bagi tiep‐tiep ureung sidroe‐droe atawa beusama han jeut dipeukarue le sidroe‐droe ureung. Bandum geutanyoe bebah tapeumeugah peuteubit peundapat hansoe jeut ceugah informasi ngon asoe pikeran bebah ta mita bebah teurimong ngon tapeutrok tan bataih wilayah. Pasai 18 Tiep ureung na hak, wahei nyak intan ateuh kebeubasan pikeran, agama ngon atee nuranie teumasok meuganto agama atawa kepeucayaan meunan keuh dipeupham lee Peunyataan Umum PBB supaya meusampo, wahee samlako ajaran nyan haroih tapeuaja, tapeubuet, tapeutaat, sidroe‐droe atawa beusama, di likeu umum atawa sidroe‐droe ngon beurangsoe. Pasai 19 Bandum geutanyoe bebah tapeumeugah bebah tasanggah, bebah tapeunyoe hana sidroe ureung jit diceugah peu‐peu nyang tapeugah ban saban uroe mita, teurimong ngon peutrok informasi dan asoe pikeran, pieh hanjeut soe tham pieh bebah tangeui tiep media hana batasan di dalam nanggroe atawa lua rantoe. Pasai 20 Tanyoe pieh na hak meusapat‐sapat ta peuduek rapat ta peugah haba hanjeut soe ceugah han jeut soe umpat hanjeut soe na tham ngon cara paksa. Na hak bak tanyoe beudong kumpolan meukawan‐kawan ikot peumilu han jeut soe paksa ikot kumpolan geutanyoe bebah that‐that bak tameuikue. Pasai 21 Ikot peumilu langsung ngon bebah pileh wakilah nyang tapeucaya bek salah pileh awak wakilah bacut meusalah pileh nyang buya. Meunang ngon taloe kon masalah jujoe ngon ade paleng utama na hak taturot lam pameurintah meunyoe nyoe ceudah pimpen neugara. Nyang hanjeut tatulak keuheundak rakyat lam bandum teumpat lam kuasa neugara keuheundak rakyat haruih peuteugah peundapat liwat peumilu nyang jujoe, adee, bebah, rahasia peumilu meuseuti murnie ngon teutap umum, seudeurajat, bebah ngon rahsia jeut cih ngon cara laen nyang sama mantap tapi nyang peunteng bebah ngon rahsia. Pasai 22 Tiep ureung, seubagoe warga masyarakat na hak ateuh jaminan sosiai nyang utama oreung nyang paleng meukarat bek tok dimita hareukat deungon meugadee nyang bandum peureulee demi martabat droe sidroe pribadi nyang timoh bebah merdeka rot useuha‐useuha lam nanggroe ngon lua rantoe nyang diuroih ngon sumber daya tiep neugara. Pasai 23 Tiep ureung na hak ateuh buet useuha bebah dipileh peu nyang jieh suka jieh pieh na hak ateuh syarat‐syarat buet nyang adee seureuta hak lindongan dari peunganggoran. Tiep‐tiep ureung, hai agam meutuah, hanjeut na diskriminasi dalam hai upah keu buet yang saban, beurat ngon ringan inong ngon agam hanjeut na bida. Tiep ureung keureuja na hak keu upah nyang adee dan meu‐untong, nyang ka jeulah nyang na jamenan udeep, nyang na martabat na lindongan sosiai, keu dro ngon keurabat. Tiep ureung na hak peudong kumpolan dan tamong syarikat‐syarikat seukeureuja nyang na nyan keuh cara peulindong droe dari kaom majikan nyang seuwenang‐wenang. Pasai 24 Ureung keureuja kon budak dolat nyang patoh bulat bak tuanku raja tanyo pieh na hak tameusyarikat keu tameumupakat ke seujahteura. Pasai 25 Tiep ureung na hak ke tarap udeep jroh na jaminan keusehatan ke droe ngon aneuk binoe teumasok hak keu ie ngon bue, pakaian ngon rumoh keusejahteraan ngon jaminan sosiai haruih dihiroe jaminan pieh beuna ke awak menganggoe yang saket ngon cacat, trep ngon baroe nyang janda‐janda ngon lanjot usia seureuta kaom nyang kureung beulanja. Ma ngon aneuk bek meutangilang bak na beureujang rawatan ngon bantuan bandum aneuk, teumasok nyang lahee hareum jaminan sosiai neugara haroih na keu awak nyan. Pasai 26 Hak tiep aneuk tamong sikula, wahee ya ayah nyang hana biaya, paleng ubit sikula rendah peundidikan reundah meuseuti peuwajib supaya tiep aneuk sikula teureutib. Peundidikan teukeunik ngon jurusan haroih jeulah haruih teupeuhah luah keu ureung lingka meunan cit lom peundidekan tenggi haroih cit keu ureung lingka sama seukali. Peundidekan meuseuti peukeumang pribadi dan peukong peunghargaan hak asasi “Kebebesan fundamental” bek hana taturi bandum nyan saban peunteng lagee bue ngon ie. Aneuk miet lagee ie biet ngon bue puteh suci murni lagee kertah goh teutuleh oreungtua, inong ngon agam, wajeb tapham awak nyan haroih dibimbeng watee pileh peundidekan. Pasai 27 Nyoe na sikula oreung jeut ceudah carong dipeugah seugala rupa seubab nyan peureule na keubebasan peukeumang ileume ngon keubudayaan. Nyang hana mudah ta cipta karya karya ileumee, seuni, sastra ngon budaya uleh seubab nyan peureule lindongan karya ilmiah, seuni, sasteura ngon budaya. Pasai 28 Tiep‐tiep ureung na hak ateuh saboih tatanan, sosia ngon internasiona, meunan bak tapham lam tatanan nyan, hak‐hak dan keubebasan lam Peunyataan nyo, peureulee teulaksana peunoh bak sajan. Pasai 29 Tiep‐tiep ureung, hai bungong kareung na keuwajiban keu masyarakat luah masyarakat teumpat tiep‐tiep ureung peukeumang keupribadian ngon hana batah. Tiep‐tiep ureung na hak ngon keubebasan lam tapeujalan, meunan peureulee takheun tiep ureung haruih tundok keu batasan‐batasan yakni undang‐undang ngon peuraturan tujuan undang‐undang, taakue, tapeuhormat hak ngon keubebasan ureung laen, dan keu tapeujalan syarat‐syarat nyang adee lam akhlak, keutertiban, dan keseujehteraan umum lam masyarakat demokratis. Hak ngon kebebasan nyan, hai nyak bintang sama seukali hanjeut meuteuntang ngon tujuan dan prinsep‐prinsep Peusyarikatan Bangsa‐Bangsa. Pasai 30 Han jeut na saboih dalam Peunyataan nyoe ta peusalah tafsee, hai bungong padee yakni meupeujok hak keu saboh neugara, keulompok atawa ureung si droe‐droe. Yakni hak teulibat lam tiep keugiatan nyang meukeusud meupeurusak hak‐hak ngon keubebasan nyang na dalam Peunyataan nyoe salah tafsee nyan hanjeut na beu ubee ujung padee.
ace
Aceh
ace
Latn
ace
10 kintati, diciembre nantuti, 1948 musachtin apu ainau iruntrar, tu aarmi tusar, nunia aarar mash nungkanam pujuinau angkan pengker pujusarti tusar aararmiayi. Nu aarmauka aints ainau mash ausarti tusar ju papinum aarmawaitai. Nu aarmauka umisar, apu ainau iruntrar chichainak: Iinu nungkarin nu aarmauka mash escuela iruntramunam pacbitsuk ausartinuitai, tura nuna pachisar chichasartinuitai, tura tu awai tusar nekamtikiawartinuitji, tiarmiayi. Aints Mash Tu Pujusarti Tusar Nintimji Aints ainau mash pengker pujusartas wakerinawai. Aints ainauti mash metek ainaji. Tu nintimsar pujakrikia chikich ainaun wait wajaktinka susashtinuitji. Antsu mash metek nuwanmaya akiinau asar, maanitsuk pengker nintimsar pujustinuitji. Nekas tu awai tusar nekaji. Tura waininayat nuna nintimtsuk aints ainau chikich ainaun pengke pase awaju weenawai. Tura asaramtai mash nungkanmaya ainau nuna nintimsar: Nuka pengke paseyaitai, tinawai. Turasha aints ainautikia ii wakeramurisha paan etserkatasar wakeraji. Nuniasha ji wakerajina nuke nintimratasar wakeraji. Turasha angkan pengke shamtsuk tura yumatsuk pujustasar wakeraji. Mash nungkanmaya ainauka tu pujustasar wakerinawai. Nekas tu awai tusar nekaji. Aints angkan pengker pujustatkama tujintak: Wisha iturkatjak. Apu ainau wina yaintsuk pachichamtaisha, wina pase awajtinamtaikia wiki maaniktinuitjai, tawai. Tu tinau asamtai apu ainau: Atsa, maanitsuk pujustaram, antsu angkan pujustaram tusar yaingkiartinuitai. Nekas tu awai tusar nekaji. Tura asar chikich nungkanmaya ainaujai maanitsuk pengker nintimtunisar wainaikiami taji. Nekas tu awai tusar nekaji. Apu ainau iruntramunam aints tu pujusarti tinu asar, ataksha chichainak: Aishmang ainausha, tura nuwa ainausha mash metek pengker awajnaisatnuitji tusar nekasar mash metek tu nintimkurkia, angkan shamtsuk pengker nintimsar pujustinuitji. Tura asar aints ainau iruntrar maanitsuk timia pengker pujusarti tusar wakeraji. Turasha angkan pengkej yumatsuk pujusarti tusar wakeraji. Nuka nekas pengkeraitai, taji. Tura chikich nungkanmaya ainauka iruntrar: Apu iruntramunam tiarmia nunaka turatnuitji, mash tiarmiayi. Apu ainau mash nungkanam pujuinau ni aintsri ainaun pengker wainkar: Mash metek nintimtunisar maanitsuk tura shamtsuk angkan pengker pujusarti, taji. Nuka nekas pengkeraitai, taji. Aints mash metek nuwanmaya akiinau asar, angkan pengker nintimsar pujusartinuitai. Tura asaramtai aints ainau nuna nekaawarti tusar, turasha iijai metek pengker nintimtunisar pujusarti tusar, aints mash ju etserkamun antukarti tusar wakeraji. Tura asar: Apu Ainau Iruntrar Pujuinamtai Mash Nungkanam Pujuinau Angkan Pengker Pujusarti Tusar Ju Aarmauka Nintimrarti Tusar Wakeraji. Ju aarmauka pengke kajinmatsuk juun ainausha tura uchi ainausha nuimiarartinuitai. Mash nungkanmaya ainau nuwanmaya akiinau asaramtai mash metek yaingtinuitai. Tura asar mash metek angkan pengker pujusartinuitai. Mash nungkanmaya apu ainausha ju aarmaunaka aints ainau umikiarat tusar, ni aintsri ainaun wainkartinuitai. 1. Aints ainauti mash metek nuwanmaya akiinawaitji. Turasha angkan pengker pujusmi tusar akiinawaitji. Aintstikia mash ji nintijai paan nintimratnuitji, turasha pengker aa nu nekaatnuitji. Turasha pase aa nusha nekaatnuitji. Turasha ji pataachiri ainaujai pengker nintimtunisar pujaj ina nunisrik chikich ainauj aisha pengker nintimtunisar pujustinuitji. 2. Mash nungkanmaya aishmang ainau tura nuwa ainausha, shuwin aints ainausha, tura ingkis ainausha, niish niish chichainayatang, tura ni Yusrin niish niish seainayatang, tura apu ainauncha niish niish umirin ainayatang, tura metekchau nintiminayat, tura kuikiartin ainayatang, tura kuikiartichu ainayatang, tura apu uchiri akiinayatang, tura inati uchiri akiinayatang, maanitsuk tura shamtsuk angkan pengker pujusarti tusar, mash nungkanmaya ainau ju aarmaunaka umikiartinuitai. Nuniasha mash nungkanmaya ainau ni apurin umirinau asar, maanitsuk tura shamtsuk angkan pengker pujusarti tusar ju aarmaunaka umikiartinuitai. 3. Aints kichkisha maashtinuitai. Turasha aints kichkisha karsernum nangkami engkeashtinuitai. Turasha aints kichkisha nangkami awatrashtinuitai. 4. Aints ni inatirin akitsuk nangkami inarchatnuitai. Turasha aints angkan pujustas wakeraunka nangkamikia inarchatnuitai. Turasha aints ni inatirinka chikichnumka surukchatnuitai. 5. Aints ainaun nangkamikia awatrashtinuitai. Turasha wait wajaktintrincha nangkamikia susashtinuitai. Turasha chikich ainaun wishikrami tusar misu kuinkashtinuitai. 6. Aints chikich ainaun pase awajinamtaikia mash nungkanmaya apu ainau nuna turacharti tusar yaingkiartinuitai. 7. Aints mash metek nuwanmaya akiinau asaramtai, apu ainausha mash metek yaingkiartinuitai. Aintsun pase awajinamtaikia, apu ainau nu aintsun awatrartinuitai. Aints chikich aintsun pachis chichaak: Nuka mianchawaitai. Iikia metekchau ainiaji, tamatikia apu ayaak: Atsaj, nuka amijai metekaitai, titinuitai. 8. Aints chikich ainaun pase awajinamtaikia, apuka nu pase awasamurin tenap nekaatnuitai, tura nekau asa, nu aintsun yaingtinuitai. 9. Aints kichkisha nangkamrikia achikchatnuitai, turasha nangkamrikia karsernumka engkeashtinuitai, turasha nangkamrikia ninu nungkarinia jiikchatnuitai. 10. Aints chikich aintsun pachis: Nuka tunau turuayi tamatikia, apu ainau nu aintsun jiisar pengker anturkatnuitai. Turasha ni turamurin mash pengker nekaawar nangkamiar: Nuka tunau turuayi, tinamaitiat nu aintsnaka awatsuk akupkatnuitai. 11. Aints chikich aintsun pachis: Nuka tunau turuayi tamatikia, apu nu aintsu tunau turamurin pachis iniastinuitai. Apu iniamtai, chikich ainausha: Nu nekaami tusar iruntrartinuitai. Turasha nu aintska ni tunau turamurin pachis: Tu turamjai tusa etserkatnuitai, turasha ni ai mkatatkama yumatkamtaikia chikich aintsun: Chichartusta tamati, nu aints chichaamtai antuktinuitai. Turam nu aintska nekas Gobierno chichame umirkachiash tusar nekaatasar pujuinai, nu aintska tunaachawa nunisang pujau wainkatnuitai. Turasha awatrashtinuitai. Aints Gobierno chichamen umirak pujamtaikia, nangkamikia awatrashtinuitai. Turasha Gobierno papi aarmauri jiisar, aints tunau turamtai, karsernum waruta nantua pujustatua tusar, tura kuikiasha warutmak akimiaktinuita tusar nekaatnuitai. Turasha Gobierno aarmauri nangkamasrikia nukapka karsernum engkeashtinuitai. Turasha nu aarmau nangkamasrikia nukapka kuikiasha akikti tusarkia tichatnuitai. 12. Nurinuri tsangkamachmataikia aints kichkisha ni jeen wayaashtinuitai, turasha ni weari ainauncha pachitskeka takaschatnuitai. Turasha ni warinchuri ainauncha takaschatnuitai. Turasha ni kartarin j iischatnuitai. Turasha niin pachis wait chichamnasha etserkashtinuitai. Nuna turinaunka, Gobierno kastikun susatnuitai. 13. Aints mash ninu nungkarin pachitsuk wekaasartinuitai. Turasha ninu nungkarin tuni pujutan wakerawa nuni pujustinuitai. Aints mash ninu nungkarinia pachitsuk jiinkitnuitai. Turasha chikich nungkanmaya jiinkitnuitai. Turasha ninu nungkarincha pachitsuk waketkitnuitai. 14. Aints ainau nangkamiar chikich aintsun kajerinak pujuinamtaikia, nu aintska ninu nungkarinia jiinkitas wakerakka turuatnuitai. Turasha chikich nungkanam pujustas wakerakka pachitsuk nuni pujustinuitai. Antsu chikich ainaun pase awajuka apu ainau wina awaturai tusa, ninu nungkarinia jiinkishtinuitai, tura chikich nungkanmasha tupikiakchatnuitai. 15. Aints mash ninu nungkarin akiinau asar nu nungkanmaya aints ainawai. Tura asaramtai nu nungkanmaya Gobiernori ni aintsrin yaingtinuitai. Aints nu nungkanam akiinau asamtai, Gobiernori: Ameka ju nungkanúiaya ainchawaitme tichatnuitai. Turasha chikich nungkanam pujustas wakerakka, nu aintsun: Ameka nu nungkanam wechatnuitme, tichamnawaitai. 16. Aishmang natsaka nuwa nawantan nuwatkatnuitai, shuwin aints ainau, tura ingkis ainausha, chikich nungkanmaya ainausha pachitsuk nuwan nuwatkatnuitai. Turasha ni Yusrin niish niish seainayatang pachitsuk nu nuwancha nuwatkatnuitai. Tura uchincha yajutmartinuitai. Aishmang ainau, tura nuwa ainausha metek nuwanmaya akiinau asar, aishmangsha tura nuwasha mai wakeruninakka nuwatnaikiartinuitai. Turasha ni nuwarinka awatrashtinuitai. Turasha nuwa aishrin pase awasashtinuitai. Turasha nuwa ningki wakerak, aishrin ajapa ukuki, itur pujustaj tusa, turasha tuning pujustaj tusa, ningki nintimratnuitai. Aishmangsha nuwasha mai wakeruninau asar nuwatnaikiartinuitai. Nuwa aishmangnasha tsuutakka ninumtsuk pujustinuitai. Aints ni nuwarin nuwatak, uchirin pengker tsakatmartinuitai. Tura ni uchirin pengker tsakatmararti tusar, Gobierno ni aintsri ainauncha wainkatnuitai. 17. Jeenuka jea nurinurintai. Tura chikich aints ainaujai jea sumakaru asar mash nurintin ainawai. Ajartinka aja nurinurintai. Tura chickich aints ainaujai mash takasaru asar, mash nurintin ainawai. Aintsu jeencha, tura ajarincha, waring achat mash ninu aa nunaka nangkamikia atanki jurukchatnuitai. 18. Aints mash pachitsuk ni wakerina nunasha nintimrartinuitai. Turasha nuka pengkeraitai, tu nintimsar pujuinauka pachitsuk turawartinuitai. Turasha nuka paseyai tai, tu nintimsar pujuinauka, nunaka inaisartinuitai. Ni jeen ni Yusrin seartas wakerinakka, pachitsuk turawartinuitai. Tura aanumsha ni Yusrin seartas wakerinakka nunasha turawartinuitai. Turasha ni Yusri chichamen pachitsuk nuiniarartinuitai. Turasha ni Yusrin umirkartas wakerinakka, pachitsuk umirkartinuitai. Turasha ni Yusrin pachitsuk: Maaketai tiartinuitai. Ni ayamtai kintari tsawaaramtaikia, pachitsuk ayamrartinuitai. Turasha ni wakerinaka pachitsuk iruntrartinuitai. Turasha ni wakerinakka ni Yusri umirtan inaisartinuitai. 19. Aints mash ni nintimina nunaka shamtsuk chikich ainauncha ujakartinuitai. Turasha chikich ainausha metekchau nintimau waininayatang nu aintsun kajerkar: Itatkata tichartinuitai. Chikich nungkanmaya ainau tina nunaka pachitsuk antukartinuitai. Tura chikich ainauncha ni antukmaurincha pachitsuk ujakartinuitai. 20. Aints mash maanitan wakerutsuk pujuinauka pachitsuk pengker nintimtunisar iruntratnuitai. Turasha aints iruntan nakitakka chikich ainaujaisha iruntrashtinuitai. 21. Aints mash ni Gobiernorin umirkartinuitai. Turasha mash iruntrar chikich aints Gobierno aintsrijai chichasarti tusar, chicharkartin naamkartinuitai. Aints mash ni Gobierno aintsrijai chichasartinuitai. Gobierno ni aintsri ainau wakeramurin antuktinuitai. Tura jumchik musach nangkamaramtai, aints ainau mash: Yaki iinu apuri at tusar papichinam naarin aarartinuitai. Chikich ainauka nekarawarai tusar ni aararmia nunaka ujatsuk pujusartinuitai. Nunia papichi ainaun mash irumrar: Yana naari chikich naari nangkamasang untsuri at tusar anangtsuk nekapmarartinuitai. Nunia nu aintska chikich ainaun nepetkau asa apu wajastinuitai. Nuka elecciones tutayi. 22. Aints mash angkan yumatsuk pengker nintimsar pujusarti tusar, Gobierno ainau ni aintsri ainaun yaingkiartinuitai. Chikich nungkanmaya apuri ainausha Gobierno yaingkiartinuitai. 23. Aints mash wari takatna wakerinawa nunaka mash pachitsuk takasartinuitai. Aintsu takatrincha tura nuwa takatrincha metek akiktinuitai. Aints takakminak pujuinan'tai, ni weari ainaujai yumatsuk angkan pengker pujusarti tusar, metek akikiartinuitai. Ni takatrin takakminak pujuinayatang, ni kuikiari jeachu asamtai, yumamurin sumaktatkamar tujinkaramtai, Gobierno nu aints ainau yumatsuk pujusarti tusa yaingkiartinuitai. Ii takatrin metek akikiarti tusar chikich ainaujai iruntrartinuitai. Turasha iruntrar: Ii takatrin tenap akikchamu asar, metek akirkarti tusar, takatan su ainaun chicharkartinuitai. 24. Aints mash ayamsartinuitái. Tura asaramtai kintajai metek ayamtsuk takakmaschartinuitai. Tura tuke inaitsuk takakmasu asar, jiista kintatisha ayamsaru waininayatang akikiartinuitai. 25. Aints mash ni weari ainaujai tsukamtsuk, tura entsatirincha yumatsuk ninu pujutirincha angkan pengker pujusartinuitai. Sungkurminakka tsuwakratnuncha j iisartinuitai. Tura sungkurminauka tura kakaichau pujuinauka, tura weamrar pujuinauka, tura takakmasartatkamawar uyumatinauka, tura waje aishri jakau asaramtai ni yumamurin sumaktatkamawar tujintinamtaikia Gobierno nu aints ainaun yaingkiartinuitai. Nuwa jamtin ainauncha tura uchi ainauncha pengker yaingtinuitai. Uchi apaachiri atsaunka Gobierno pengker wainkatnuitai. 26. Uchi mash escuelanam engkemaawar nuimiarartinuitai. Uchi ainau nu nangkamtaik escuela primarianam engkemawaramtai, Gobierno nuinin ainaun akiktinuitai. Uchi ainau escuela engkemtsuk pujuschartinuitai. Uchi pengker nuimiaramtaikia, chikich escuelanam nuikiartin ati tusa, tura tsuwakratnusha ati tusa, waring achat nuimiarti tusa akupkatnuitai. Uchi ainau, tura juun ainausha escuelanam engkeminamtai, nekas pengker aints wajasmi tusar nuimiartinuitai. Turasha ii Gobierno umirkami tusar, turasha chikich ainauncha pase awajtsuk pujusmi tusar nuimiartinuitai. Nuniasha chikich nungkanmaya ainaun pachisar, tura shuwin aints ainauncha pachisar, tura ingkis ainauncha pachisar, chikich ainau ni Yusrincha niisha seainawa nu pachisar nuimiartinuitai. ¿Waruka tuusha pujuinawa? tusar nuimiaru asar, nu aints ainaun wishiktsuk nijai amikmaatnuitai. Nuniasha maanitsuk angkan pujusmi tusar, chikich nungkanmaya ainaun pachisar escuelanam pengker nintimtikratnuitai. Uchirtin ainau ningki wakerinak: Uchirun wari escuelanmak engkeataj tusar nintimrartinuitai. 27. Aints ainau jiista najanawartas wakerinamtaikia, tura aints ipiakratawaramtaikia, mash winiarti tusar tsangkatkatnuitai. Turasha mash iruntrar makin sumakar, kuikian metek akimiaku asar, pengker nuimiaru asar, nujai takakmasarti tusar tsangkatkartinuitai. Aints warinchuchirin najanau asamtai, chikich aints ni najanachiat: Wi najanamiajai tichatnuitai. Turasha nu warinchuchin wakerakka nurinurin akiktinuitai. Nu warinchun takakmak pujak aints tunaamaramtaikia, Gobierno nu warinchu takatsuk asataram, tusa surimkatnuitai. 28. Ju aarmauka mash nungkanam pujuinau umirkarti tusar apu ainau inarartinuitai. 29. Aints mash iruntrar angkan pengker nintimsar pujusarti tusar, apu ainaun yaingtinuitai. Aints ainau angkan pengker pujusartas wakerinauka chikich aints ainaun pase awajtsuk turasha maanitsuk pujusarti tusar, turasha mash iruntrar metek pengker pujusarti tusar, Gobierno aarmaurin umikiartinuitai. Aints mash angkan pengker pujusartas wakerinauka ju aarmaunaka umirkartinuitai. 30. Ju aarmausha wainkaru asar, tu tawai tusar, nekainau asar, aints angkan pengker pujusai tusar, apu kichkisha surimkachartinuitai. Tura chikich aints ainausha nunaka surimkachartinuitai.
acu
Achuar-Shiwiar
acu
Latn
acu
MASH AINTSTI IWIAKMAU AYAMPRUMATI Nantu, Puá charáprnaiwej (10) musách (1948), yajaya aents chichaman ayamprin junikiaru, juunt iruntramun najanawar . Kirakan nuya umpuararuiti umíktiniun etsérkaru aíniawai. Aintsti chichame, jú kirakmamu pénker amíktin ármauwiti. Jú chichaman yajá nunkanam aújasar nekawar, etsérkar, aujmattsar iniankákarat tusar. Tura aintsank uchi unuiminiana ausha, aentsu chichame étserkamuana aún achikiar aujsar unuimiarart tusar. Tura aentsank yajá nunkanam tepakmanumash mash jú papin nekawar, etsérkar, paánt awajsamu atí tusar. Tura asamti nukap aints iruntrar, jú chichaman yajá nunka. etserkamu atí tusar ejéraru aíniawai. ININTIMSAMU Juu nunkanam aintsti ankant nuya mai metekrak warasar penker pujustin awai nuka iniuiti mash aisttiniununa yasha atantin jeatsuái. Penker inintimsamka aintsti nekàchmaujai nuya timianchau inintimtakur aintsu penkeri nuya mai metekrak warasar pujutin emesmaji, tu asamti seamji ankant umasmau áarat pasenumia, turakur ankant warasar pujúsarmi ii nekamujai tusar. Aintsti inui penkeri aneakur chicham juukmakar kirak najanar ayamprumakur, aintsnaun kajerin ainiaush nepekatatji turakur kakaram wajastatji. Penkerka juu nunkanam warasar nuya metekrak aujmatsar pujakur eemtikji iniau nuya mash aintsti takakmau. Aintsti iwiakmauri nuya penkeri inintimtusar yajaa nunkanmaya aints iruntraru juu takatan najanawaruiti, nuwasha aishmanjai mai metek arat tusar nuya aintsan chichaman jusaruiti ikiakartai turam maimetek ankan suritkachmau emkarat juu iwiakmaunum tusar. Mash nunkanam chichamant sumamsaruiti iruntrar aints iruntraru nuya mash nunkanmaya aintsnau ayampruktai tusar chicham jusamuiti. Inintimsar chicham sumamasar aintsnau nuya aintsti akan pujustin chichamramka penke shirmaiti. JUNT IRUNTRAMU MASH NEKAMTIKMAU AINTSU IWIAKMAURI AYAMPRUMATIRI Mashti inintimmau jusamuka, aintsti iwiakmauri mash nunkanam pant awajjsamu ati tamawiti tu asamti ii aintsti iruntrautikia ikiakartiniutji, unuimiatiniam páant jintiamu ati tiri turakur aintstiniau. nuya itiur ankan pujustiniuit nusha mash nekamu nuya arantukmau juaktatui.ii pujamunmasha nuya yaja nunkanam. Umiktiniun iniakmauri kichik (Artículo 1) Penker inintimsamka mash aintsti ankan, metekrin nuya nii penkerin takakui nii akiniamunmaya tu ausamti arantukmau atinuitji mai metekrak. Umiktiniun iniakmauri jimiar (Artículo 2) Juu chithamnumka mash aintnau ayamprumaktin takakji warinmaksha pase inintimtunitsuk, jirkauri, niniu unuimiarmaurijaish nuya kich chichamjaish, mai metek armi tamawiti. Nusisan achuar mash nunkanam niisha pujuiniaausha, ni juntri umirin asar, maanitiuk, kajernaitsuk, mai meték ayamprunikiar pénker pujusartin aíniawai. Umiktiniun iniakmauri kampatam (Artículo 3) Mash aintsti takakji iniu iwiakrriauri, akan pujustin nuya pénker wainkamu atiniutji Umiktiniun iniakmauri yachintiuk (Artículo 4) Aintsti kajerkamu nuya iniarmau pujustin atsaji nuka pénker surimkamuiti. Umiktiniun iniakmauri Uwej (Artículo 5) Yaksha asutramu, epenmiau, nuya yajasmauwa ainin jismau achatniuitji Umiktiniun iniakmauri Irúk (Artículo 6) Mash aintsti iniu takakji tuwinsha páant nekamu nuya kirakmamu atiniutji Umíktiniun iniakmauri jimiaruk (Artículo 7) Umiktin kirakjai jismasha mash metekraitji nuya mash ayamprukmau atin yash menankichmau achatniuiti. Umiktiniun iniakmauri mena (Artículo 8) Mash aintsti iniu ayamprumaktin takakji juunt iruntramunam nuya ayamkar iniu ayamprumaktin kirakmamun uminiachmati. Umiktiniun iniakmauri Ipiak (Artículo 9) Yaksha kakarmajai achikiar jea tanishmarmaunam epenmiau nuya asutramu archátnuiti. Umiktiniun iniakmauri maiwej (Artículo 10) Mash aintsti iniu ayamprumaktin takakjimetekrak anturnaikiatin nuya umirnaikitin tura aintsan wari chicham akuisha penker nekarnaiya iwiaratin. Umiktiniun iniakmauri maiwej kichik (Artículo 11) Mash aintsti iniu takakji ayamprumaktin warinsha najanachu arinink nankamir tsanumamu akur, umiktin kirak najanamu ayamprutmaji, pant nekamu nuya penker iwiarama juakat tinia. Umiktin kirakjai jisam warish atsau wainiatur yaksha pase umakmau atsutnuiti nuya aintsan nuna pase najanatin atsawai. Umiktiniun iniakmauri Maiwej jipiar (Artículo 12) Yaksha nii iwiakmaurin, nii weurijiai ni jeent pujau nuya tuwinsha pujau pase umakmau nuya aintsan kajerkamu awatramu achatnuiti nuna ayamprutmaji umiktin kirak najanmauka. Umiktiniun iniakmauri maiwej kampatam (Artículo 13) Juu nunkanmanka mash aintsti iniu takakji ankan ii wakeramu wekasatin, irastin nuya aintsan ii pujustin wainkatin. Mash aintsti iniutakakji yajaa nunkanam irastin, ii nunkencha nuya aintsank irasar iniu nunken waketkir pujustiniun. Umiktiniun iniakmauri maiwej yachintiuk. (Artículo 14) Tuwinsha turachkunka yajaa nunkanmasha uwempratin takakji aya neachmau kajerkamu nuya apapekmau akur. Juu ayamprumamuka umiktin kirak nuya juunt iruntrau chichamen umikchata tachamuiti, antsu chicham iwiarmaman uwemtikramji. Umiktiniun iniakmauri maiwej uwej (Artículo 15) Mash aintsti takakji iniu pujamuri nekamu atín. Yaksh niniu suritkamu atsui nii pujamu nunkanam nuya aintsan yajaa nunkanam pujustin. Umiktiniun iniakmauri maiwej Irak (Artículo 16) Uchi natsmaru nuya nuwa nawanmaru nii nuwatnaikiar pujustlnlun yaksha suritkashtiniuti, antsu niniuka nuwatnaik warasar pujustin nuya ni tsaniakmaurijai ajapnayatin nuka nii inintin ainiawai. Antsu ninki anajmanirmaujai penker anturnainiak nuwatnaikiatin awai li weuka arutam amasmawiti nuya shirmaiti juuiwiakmaunum tura aintsan takakji iniu ayamprukmau atin juu iwiakmaunum nuya juu nunkanam. Umiktiniun iniakmaueri maiwej jimiairuk (Artículo 17) Mash aintsti takakji iniu, iniuk nuya mashnau jimiastin, Yaksha ni takakmau takustin suritkamu atsawai. Umiktiniun iniakmauri maiwej mena (Artículo 18) Mash aintsti iniu takakji ankan inintimratin, nuya arutam umirkatin tura aintsan iniuka awai iik yapajniatin yash tachamaitiatur ii inintimtairincha nuya arutam umirkatniunmasha turakur páant awajkitn iniuk tura mashnum nekamu arat tusar. Umiktiniun iniakmauri maiwej ipiak (Artículo 19) Mash aintsti iniu takakji ankan ii inintimmau nuya chichaktin nuya aintsan mash aintsti inintinmau pase ·umakmau nuya ekekar etseramu atsutnuiti. Umiktiniun iniakmauri mai nawe (Artículo 20) Mash aintstí iniu takakji akan iruntratin nuya shiram kawenkar chicham iwiarmau Yash utsukchamuiti kich iruntramunam wetiniun. Umiktiniun iniakmauri mai nawe kichik (Artículo 21) Mash aintsti iniu takakji ii nunken juunt naamkatin nusha iruntrau chichamejai. Mash aintsti iiniu takakji tuwisha takakmastin nusha juu nunkanam paant nekamu Aints iruntrau kakarmarijiai juuntri naamkatin jeaji. nuu kakaram susamuakur nekas juntri atatji, tura aintsan ii inintimmau iniaikiatnuiti. Umiktiniun iniakmauri mai nawe jimiar (Artículo 22) Mash aintsti iniu takakji juu iwiakmaunum pujau asar penker wainkamu atin tu asamti penker wainkamu atiniutji kich iruntrarusha yainmau warasar pujustatji mash yainmau akik chichamnum, nuya penker pujustin turakur emkir wetin ii iwiakmaurin. Umiktiniun iniakmauri mai nawe kampatam (Artículo 23) Mash aintsti iniu takakji takakmastin wari takata wakeraji nuwi takakmakur warasar pujaji turakur takatrinchau pujatsji iiiwiakmaunum: Mash aintsti iniu takakji, yash menankichmau mai metek akik wainkatin aji li takakmamunam penker nuya mai metek akikmau atinuiti turakur ii weujisha warasar pujustin tura aintsan penke kakaram uyumakrinkia iruntrau yainmau aartinuitji Mash aintsti iniu takakji iruntratin nuya iruntraunam achikiatin iniu ayamprumaktasar. Umiktiniun iniakmauri mai nawe yachintiuk. (Artículo 24) Mash aintsti iniu takakji ayamratin, warastin akan amaunum nuya aintsank takakmastin nuya ayampratin kintia tesarmau atiriuiti. Umiktiniun iniakmauri mai nawe uwej (Artículo 25) Mash aintsti iniu takakji penker pujustin ii weujai timia nekaska yurumkanam, ewejmaknum, tsuamatiniam, jea takustin nuya mashnum yainmau atinuiti tura aintsan junmasakrin, wajemawakrin nuya ii namanken pasemarakrin yainkmau atin takakji. Nuwa wakentin nuya uchi niniun takakui penker wainkamu nuya yainmau atin nuya aintsan mash uchi niniun takuiniakui penker wainkamu atin nuatnaikiar nuya ikian pujusarakiamu akusha. Umiktiriiun iniakmauri mai nawe iruk (Artículo 26) Mash aints niniun takuiniakui unuimiartin tura aintsan akikmatkachmau unuimiatnumka unuimiatinuiti nuya aintsan mashnum niniun takakui uchi, natsa, juunt unuimiatiniam unuimiartiniun. Unuimiartinka takakui nii penkerin, aintstikia unuimiakir weakur iwiarnaji ii penkerin nuamtaik aintsti arantuniktin, warutam kich aints nuya kich iruntrau irunkuish tuke. arantukmau atinuiti tura aintsar takakmakir weakur juunt nunkanmaya iruntraru yaiminiúash paant awasatatji. liniu aparinkia niniun takakui nii wakeramunam uchirin unuiniartin Umiktiniun iniakmauri mai nawe jimiairuk (Artículo 27) Mash aintsti iniu takakji ii wakeramujai pujustin irutkamunam, irutkamu chichame umiakur warinmash mash yainmau atatji takat nuya unuimiartin chichamnum. Mash aintsti iniu takakji warinmash yainmau atin, inintimmaunum nuya aintsan takatnum turasha juu takatnum unuimiartin, kirák najankatin nuya takakmati chichamnun turakur ii nurintin najanartatji. Umiktiniun iniakmauri mai nawe mena (Artículo 28) Mash aintsti wakeraji iniu ayamprumaktin páant nekamu ati mash nunkanam nuya yaja nunkanmasha. Umiktiniun iniakmauri mai nawe ipiak. (Artículo 29) Mash aintsti umiktin takakji irutkamu arantuktin ii penker tsakartiniun suramu asakui. liniu umiakur warasar pujakrisha tuke umiktinuitji umiktin kirak najanamuka turakur páant nekamu atátji kich aintsush arantakur warasar pujustatji tura aintsaík aintsun umintikniush nuya aints iruntraush waramtikji liniu warasar pujamuka anajmarar wari takatash najanmau atsawai antsu yaja nunkanmaya iruntraru inintimmauka aintsnau páant awajsata tamauwiti. Umiktiniun iniakmauri kampatam nawe. (Artículo 30) Juu takat emtikmauka pase inintimchamuiti antsu juu takatka aintsti Inlu takakmau páant awajsamu nuya arantukmau ati mash nunkanam tamauwiti.
acu_1
Achuar-Shiwiar (1)
acu
Latn
acu
JE TSUO BLƆ NYA TOMI KƐ HA ADESA HE BLƆHI NYA TSƆƆMI Be abɔ nɛ a le odehe si himi nɛ Mawu bɔ adesahi tsuo nɛ a hi si ngɛ je mi, nɛ e ha nɔ tsuaa nɔ he blɔhi sɔsɔɛ, nɛ nɔ ko be he blɔ nɛ e kpɔɔ ngɛ a dɛ ɔ, e ji he jɔmi kɛ dami same yemi kɛ tue mi jɔmi a sipoku ngɛ je mi. Be abɔ nɛ adesa he blɔhi a nɔ tue gbomi kɛ he guɛ gbemi wo basabasa ni peemihi kɛ ba gba je ɔ tsuo nya he je ɔ, a ngɔ nɔ kaa jehanɛ ɔ, adesa maa ye gbeye kɛ ohia nɔ kunimi, nɛ e ma na hemi kɛ yemi kɛ nya kɛ tu munyu, nɛ enɛ ɔmɛ ji nimli gu ɔmɛ a hiami nihi nɛ pe kulaa. Be abɔ nɛ, ke nɔ́ ko hɛwi nɔ ko ɔ, e be gidigidi nɔ́ ko pee kaa e nyagbe he pulemi nɔ́ kɛ si yi kpɛti wawɛ nɔ yemi kɛ nɔ nɔ nyɛmi he je ɔ, e he hia kaa a wo mlaa pɛ kɛ pee adesa he blɔhi a he fami nɔ́. Be abɔ nɛ kake peemi he hia he je ɔ, e sa kaa a to blɔ nya kɛ ha ma kɛ ma a kake peemi nɔ yami. Be abɔ nɛ Je Mahi A Kake Peemi Kuu ɔ ma a hemi kɛ yemi nɔ mi ekohu ngɛ Womi ɔ mi, ngɛ adesa he blɔhi klɛdɛɛ nɛ e ngɛ, kɛ odehe nɛ e ji, kɛ e he jua wami, kɛ nyumu kɛ yo a he blɔ sɔsɔɛ nɛ a hɛɛ ɔ, a fia pɛɛ si kaa a maa bɔ mɔde nɛ a ha nɛ adesa kake peemi kɛ si himi kpakpa nɛ ya nɔ ngɛ he jɔmi mi. Be abɔ nɛ mahi nɛ ngɛ Kake Peemi Kuu ɔ mi wo si kaa a ma pataa Je Mahi A Kake Peemi Kuu ɔ he ɔ, a ngɔ nɔ ka a ma tsu ni kɛ na je mi tsuo bumi kɛ ha adesa he blɔhi kɛ e he jɔmi klɛdɛɛ ɔmɛ a nɔ yemi. Be abɔ nɛ, loko si womi nɛ ɔ ma tsu ni ɔ lɛɛ nɔ́ nɛ he hia pe kulaa ji kaa nɔ fɛɛ nɔ nɛ nu kikɛmɛ a he blɔhi kɛ he jɔmi nɛ ɔmɛ a sisi. Jehanɛ ɔ, Kpe Ngua a ha lemi kaa Je tsuo Blɔ Nya Tomi kɛ Ha Adesa He Blɔhi nɛ ɔ, akɛnɛ e ji blɔ nya tomi kɛ ha nimli adesahi tsuo kɛ mahi kulaa he je ɔ, nɔ fɛɛ nɔ kɛ asafo tsuaa asafo nɛ wo kikɛmɛ a Blɔ nya tomi nɛ ɔ ngɔ ma e hɛ mi be fɛɛ be. E bɔ e he ni tsumi he mɔde, e gbo e tsɔɔmi kɛ tsɔsemi he dengme, nɛ e gu blɔhi nɛ ma wo nɔ yami kɛ ba ngɛ mahi kɛ zugbahi a kpɛti nɔ, kɛ na bumi ha adesa he blɔhi kɛ he jɔmi kɛ gu enɛ ɔmɛ a nɔ loko ji je tsuo, kɛ mahi nɛ ngɛ Kpe ɔ mi tete a mi bimɛ kɛ mahi nɛ ngɛ a nɔ yemi sisi a mi bimɛ ma yɔse nɛ a maa ye nɔ saminya. Fiɛɛmi 1 Adesahi tsuo ɔ, a bɔ mɛ nɛ nɔ fɛɛ nɔ e ye e he, nɛ nɔ tsuaa nɔsɔ ngɛ odehe si himi kɛ he blɔhi a blɔ fa mi. A bɔ mɛ kɛ nɔ́ se kɔmi kɛ he nule juɛmi, nɛ e hia kaa nɔ fɛɛ nɔ nɛ e na nyɛmi suɔmi kɛ ha nɔ tsuaa nɔ. Fiɛɛmi 2 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔhi kɛ he jɔmi nɛ a je ngɔ tsɔɔ ngɛ womi nɛ ɔ mi a he blɔ, nɛ nɔ́ ko kulaa kɔ we he nɛ nɔ ko je he, bɔ nɛ nɔ ko e he womi ngɛ, nyumu loo yo nɛ e ji, gbi nɛ e tuɔ, jami mi nɛ e ngɛ, ma mi sane yemi loo juɛmi kpa ko nɛ e hɛɛ, ma nɔ loo asafo mi nɛ e je, weto ni nɛ e ngɛ, nɔ́ ko nɛ kɔɔ e fɔmi loo e blɔ nya kpa ko nɛ e hɛɛ. Jehanɛ se hu ɔ, mi gbami ko be nɛ tsɔɔ kaa ngɛ nɔ ko e ma mi he nɛ e je he je ɔ, blɔ nya tomi nɛ ɔ sɛ e he. Jamɛ a ma a ngɛ e he nɔ yee jio, a ngɛ e nɔ yee jio, e ngɛ he wami ko sisi ngɛ blɔ ko nɔ jio, e sane yemi kɛ e mlaa nɛ e yeɔ, aloo e kɛ ma kpahi a kpɛti blɔ nya tomi kɔ we blɔ nya tomi nɛ ɔ he nɔ́ ko kulaa. Fiɛɛmi 3 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ wami kɛ he nɔ yemi kɛ e yiwa nami he fami he blɔ. Fiɛɛmi 4 A be nɔ ko nɔ ko woe ngɔ pee nyɔguɛ loo a maa tsi e nya yaka gu. A maa gu nyɔguɛ yemi kɛ nyɔguɛ jua yemi pɛsɛpɛsɛ. Fiɛɛmi 5 A be nɔ ko piɛe, nɛ a be nɔ ko yi kpɛti wae. A be nɔ ko basabasa pee, a be nɔ ko hɛ mi si puee, aloo a maa gbla nɔ ko tue bɔ nɛ sɛ. Fiɛɛmi 6 Ngɛ mlaa nya a, abu nɔ fɛɛ nɔ kaa adesa ngɛ he fɛɛ he. Fiɛɛmi 7 Nɔ tsuaa nɔ sɔ ngɛ mlaa hɛ mi. Lɔ ɔ he je ɔ, he blɔ ngɛ nɛ mlaa faa nɔ tsuaa nɔ he pɛpɛɛpɛ ne nɔ́ mi gbami ko be mi. Mlaa ma fa nɔ fɛɛ nɔ he sɔsɔɛ, ngɛ tue gbomi nɛ maa te si kɛ si nɔ mi hlami nɛ a tsi to ngɛ womi nɛ ɔ mi, aloo nɔ́ ko nɛ ma wo nɔ mi hlami kɛ ba a blɔ fa mi. Fiɛɛmi 8 He blɔ ngɛ ha nɔ fɛɛ nɔ, nɛ Amlaalɔ ɔ e kojoli kpakpahi a dlaa nɛ a kojoɔ e sane ɔ haa lɛ, ke munyu ko maa te si kɛ si he blɔhi klɛdɛɛ nɛ mlaa kɛ ma nɔ yemi mlaa haa lɛ ɔ. Fiɛɛmi 9 He blɔ be nɛ a nuu nɔ ko gu, aloo a tsiɔ nɔ ko nya ngɛ polisihi a nine nɔ, aloo a fieɔ nɔ ko kɛ jee e ma mi nɛ sisi numi be he. Fiɛɛmi 10 Nɔ tsuaa nɔ ngɛ he blɔ sɔsɔɛ nɛ kojoli nɛ hɛɛ a he, nɛ a be gɔdɔgɔdɔ maa kojp e sane ha lɛ pɛpɛɛpɛ ke kaa e na sane ko nɛ kɔɔ e he blɔhi loo e blɔ nya ni tsumi ko, aloo a ngɔ mlaa tɔmi nɛ kɔɔ awi yemi sane ko kɛ si lɛ. Fiɛɛmi 11 Nɔ fɛɛ nɔ nɛ a ma wo sane nɛ hɛɛ tue gblami kɛ si lɛ ɔ, a maa ngɔ kaa e yi fɔ kɛ ya si a maa kojo lɛ ngɛ ma hɛ mi nɛ a maa bu lɛ fɔ ngɛ mlaa nya benɛ e na e he fami he blɔ tsuo ta. A be nɔ ko fɔ bue ke e tɔ mlaa nɛ hɛɛ tue gblami, benɛ nɔ́ nɛ e pee ɔ tsɔɔ we mlaa tɔmi ngɛ ma mlaa, loo mahi a kpɛti mlaa nɛ ngɛ nɔ yee jamɛ a be ɔ mi. He blɔ hu be kaa a gblaa mlaa tɔlɔ tue pe bɔ nɛ mlaa nɔ́ nɛ ngɛ nɔ yee jamɛ a be ɔ mi haa he blɔ. Fiɛɛmi 12 He blɔ be nɛ a woɔ nya ngɔ woɔ nɔ ko e kɔkɔɔ mi sane loo e weku munyu, e we mi loo e womi mi munyuhi a mi bɔ nɛ sɛ, aloo a gbee e he guɛ kɛ puɛɔ e blɔ nya nɛ e hɛɛ. He blɔ ngɛ ha nɔ fɛɛ nɔ nɛ mlaa ma fa e he ngɛ nya womi kɛ e sanehi a mi womi kɛ e he guɛ gbemi blɔ fa mi. Fiɛɛmi 13 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e kpaa si kɛ yaa he nɛ e suɔ, nɛ e hii he nɛ e suɔ ngɛ zugba nɔ he nɛ e ngɛ ɔ. Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e siɔ ma tsuaa ma mi, kɛ lɛ nitsɛ e ma tete nɛ e kpaleɔ kɛ yaa e ma mi. Fiɛɛmi 14 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e ya dumɔɔ ma kpa ko ke ji kaa a ngɛ e mi kpatami he blɔ hlae. Ke ji a wo sane nɛ da blɔ nɛ kɔ we ma mi sane yemi he, loo Je Mahi A Kake Peemi Kuu ɔ si womihi kɛ blɔ nya tomihi a he ɔ, lɛɛ kikɛmɛ a he blɔ nɛ ɔ, a be nɔ ngɔe. Fiɛɛmi 15 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e peeɔ zugba tsuaa zugba nɔ nɛ e ngɛ ɔ nɔ no. Blɔ be kaa a kpɔɔ nɔ ko he blɔ nɛ peeɔ lɛ ma ko nɔ no ngɛ e dɛ nɛ sisi numi be he, aloo a ko ngmɛ nɔ ko blɔ ke kaa e suɔ nɛ e ma plɛ e he ma ko nɔ no. Fiɛɛmi 16 Nyumuhi kɛ yihi nɛ su nihe kɛ zangma mi ɔ́, a ngɛ he blɔ nɛ a ngɔɔ a bi konɛ a wo weku, nɛ wɛtso loo ma nɔ nɛ a ti nɔ ko je loo jami mi nɛ e ngɛ, tsí mɛ blɔ kulaa. A hɛɛ he blɔ sɔsɔɛ ngɛ gbami mi sɛmi kɛ gba si himi kɛ gba mi pomi blɔ fa mi. A ngɛ he blɔ nɛ a sɛɛ gba si himi mi ke ji kaa mɛ nihi enyɔ ɔmɛ nɛ a ngɛ a bi ngɔe ɔ, a na nɔ kplɛɛmi. Nyumu kɛ e yo a si himi ji adebɔ nɔ́ kɛ weku nɛ ba peeɔ wɛtso e sisi jemi. Lɔ ɔ he je ɔ, a hia asafo kɛ ma tsuo yemi ke buami. Fiɛɛmi 17 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e hii weto ni, lɛ nɔ kake, aloo e kɛ ni komɛ. He blɔ be nɛ a heɔ nɔ ko e weto ni ngɛ e dɛ nɛ sisi numi be he. Fiɛɛmi 18 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e peeɔ nɔ nɛ e susumi kɛ e he nile kɛ e jami deɔ lɛ. E ngɛ he blɔ hu nɛ e tsakeɔ e jami loo e hemi kɛ yemi, aloo e fiɛɔ e jami loo e hemi kɛ yemi ngɔ tsɔɔ ngɛ ma nɔ loo laami mi, nɛ e tsuɔ e jami he ni, lɛ nɔ kake loo ngɛ juami mi. Fiɛɛmi 19 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e jeɔ e juɛmi kɛ e susumi kpo kɛ tsɔɔ. He blɔ he ngɛ nɛ a kpeɔ kɛ ha níhi a he susumi, nɛ a hlaa nɛ a naa nɔ́ ko nɛ a ngɛ hlae nɛ a le ɔ kɛ jee he tsuaa he, nɛ nya tsimi ko be he, nɛ a gbɛɛ kɛ fiaa ngɛ blɔ fɛɛ blɔ nɔ, nɛ nɔ demi loo huzu tsí nya. Fiɛɛmi 20 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ kɛ ha kpe peemi kɛ he nya buami ngɛ tue mi jɔmi mi. He blɔ be nɛ a nyɛɛ nɔ ko nɔ kɛ ha kpe ko mi sɛmi. Fiɛɛmi 21 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e peeɔ e ma mi Amlaalo loo ma nɔ yeli ɔmɛ a kpɛti nɔ kake, aloo e hlaa nihi kɛ daa e nane mi. Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ sɔsɔɛ ngɛ e ma mi Amlaalo ni tsumi mi. Ma bimɛ a suɔmi nya ni ji he wami nɛ Amlaalo ɔ maa da kɛ tsu ni. Ma bi ma je a suɔmi nya ni kpo ngɔ tsɔɔ kɛ gu nɔ tsuaa nɔ sɔ fɔi loo nihi a hlami nɔ ngɛ golaa mi kɛ anɔkuale blɔ nɔ be fɛɛ be, aloo kɛ gu nɔ hlami blɔ nya tomi kpa ko nɔ nɛ nɔ nɔ nyɛmi be mi. Fiɛɛmi 22 Akɛnɛ nɔ tsuaa nɔ ji juami mi no he je ɔ, e ngɛ he blɔ nɛ ma puleɔ e he nɛ e susuɔ e he, nɛ nɔ hɛ mi hyɛmi be mi, ngɛ sika kɛ si himi kɛ kusumi he blɔhi a blɔ fa mi, ngɛ lɛ ma a nitsɛ e mɔde bɔmi kɛ e kɛ mahi a kake peemi blɔ nya tomi kɛ e he wami nya. Fiɛɛmi 23 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e tsuɔ ni tsumi nɛ e suɔ. E ngɛ he blɔ kɛ ha ni tsumi he blɔ nya tomi kpakpa kɛ e ni tsumi he pulemi nɛ e ko je e dɛ. Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ hiɔwo sɔsɔɛ ngɛ ni tsumi fiee nɛ a ma tsu he, nɛ nɔ hɛ mi hyɛmi be mi. Nɔ fɛɛ nɔ nɛ ngɛ ni tsue ɔ, e ngɛ he blɔ nɛ e naa hiɔwo kpakpa bɔ nɛ maa hi ha e kɛ e yo kɛ a bimɛ a si himi saminya kaa nimli adesahi, nɛ ke e he hia a, e sa nɛ e sa ni kpahi hulɔ kɛ ha a he bumi. Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e peeɔ ni tsuli a kpe aloo e kɛ e he woɔ eko mi konɛ e kɛ pule e he blɔhi loo e suɔmi nya nihi a he. Fiɛɛmi 24 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e naa ngmlɛfia saii ngɛ e ni tsumi be mi kɛ jɔɔ e he. E ngɛ he blɔ hu nɛ e naa ligbihi abɔ nɛ a to he blɔ nya kɛ ya jɔɔ e he. E ngɛ he blɔ hu nɛ e naa ligbihi abɔ nɛ a to he blɔ nya kɛ ya jɔɔ e he be komɛ, nɛ a je we nɔ́ ko ngɛ e hiɔwo mi. Fiɛɛmi 25 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e naa si himi kpakpa kɛ haa lɛ nitsɛ kɛ e yo kɛ a bimɛ a yiwa nami. Níhi nɛ he hia mɛ ji niye ni, heha nɔ́, hi he, hiɔ tsami, hɛja jemi níhi, he blɔ kɛ ha yemi kɛ buami ke kaa e ni tsumi je e dɛ, ke e nu hiɔ aloo oslaa ko ye lɛ, e ngɛ aho si himi, e bwɔ aloo e sɛ pimi si himi ko mi bɔ nɛ e be nyɛe e he mɔde bɔmi. Yifɔyihi kɛ jokuɛwi hia nɔ hyɛmi kɛ yemi kɛ buami pɔtɛɛ. Yo kpeekpee bi jio, pla bi jio, mɛ tsuo a hia nɔ hyɛmi sɔsɔɛ. Fiɛɛmi 26 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ ni kasemi he blɔ. A be ni kasemi he hiɔ woe, titli ɔ ngɛ sisije sukuu ke nɔ́ nɛ fie lɔ ɔ se ɔ. Jokuɛwi a sukuu yami maa pee nɔ nɔ nyɛmi sane. A ma ha nɔ tsuaa nɔ nine nya ni tsumi kɛ ni tsumi kpa amɛ a kasemi he blɔ, nɛ ni kasemi he nɛ ya hɛ mi ɔ hu maa hi si kɛ ha nihi nɛ a maa hla mɛ ngɛ a mɔde bɔmi nya. Ni kasemi ma tsɔse nɔmlɔ adesa nɛ e maa je blɔ kɛ ha adesa he blɔhi a bumi kɛ he jɔmi. E maa je blɔ kɛ ha he lo sisi numi kɛ tsui si tomi kɛ huɛ bɔmi, bɔ nɛ pee nɛ kake peemi nɛ ba je mi tsuo, konɛ mi gbami nɛ baa ngɛ jami kɛ nɔmlɔ blɔ fa mi nɛ e gu. E maa ye hu kɛ bua Je Mahi A Kake Peemi Kuu ɔ ngɛ e ni tsumihi a mi nɛ tue mi jɔmi nɛ hi si be fɛɛ be. Fɔli nɛ sa nɛ a tsɔɔ ni kasemi nɛ he hia a bimɛ. Fiɛɛmi 27 Nɔ tsuaa nɔ ngɛ he blɔ faa nɛ e kɛ e he woɔ ma kusumi ni peemi níhi a mi, konɛ a mi ni tsumi, níhi a si kpami kɛ se nami ɔ, lɛ hu e na eko. He blɔ ngɛ kɛ ha nɔ fɛɛ nɔ biɛ kpakpa kɛ e suɔmi nya ni he fami, ngɛ níhi a si kpami loo womi ngmami loo ga ni tsumi ko nɛ e ma tsu blɔ fa mi. Fiɛɛmi 28 Nɔ tsuaa nɔ maa ye kuu mi nɛ e ngɛ ɔ kɛ mahi tsuo a kpɛti mlaa mɔ, konɛ he blɔhi kɛ he jɔmi a he blɔ nya nɛ a to ngɛ womi nɛ ɔ mi ɔ, e ye manye. Fiɛɛmi 29 Nɔ tsuaa nɔ ngɛ e blɔ nya ni tsumi nɛ e sa nɛ e tsu ngɛ kuu mi nɛ e ngɛ ɔ, lejɛ ɔ se si himi nɔ yami maa je. Ngɛ nɔ fɛɛ nɔ e he blɔhi kɛ he jɔmi nami a he ni tsumi blɔ fa mi ɔ, e ko pee nɔ́ ko nɛ maa be mlaa he, bɔ nɛ pee konɛ e na bumi kɛ ha ni kpahi hu a he blɔhi kɛ he jɔmi, nɛ e hɛɛ je mi bami kpakpa kɛ ma tue bumi, nɛ e na nɔ tsuaa nɔ he juɛmi kpakpa ngɛ ma si himi he nɛ nɔ fɛɛ nɔ hɛɛ e blɔ nya ngɛ ɔ mi. Kikɛmɛ a he blɔhi kɛ he jɔmi nɛ ɔmɛ ɔ, nɔ ko be he blɔ nɛ e tsuɔ he ni bɔ nɛ tsa pi ja nɛ Je Mahi A Kake Peemi Kuu ɔ e blɔ nya tomi kɛ e yi mi tomi tsɔɔ. Fiɛɛmi 30 Nɔ́ ko nɔ ko be womi nɛ ɔ mi nɛ a maa ngɔ kaa e haa ma pɔtɛɛ ko, loo kuu ko loo nɔ ko he blɔ jo, nɛ e pee nɔ́ ko nɛ e juɛmi ji kaa e ma kɛ puɛ he jɔmi kɛ he blɔhi nɛ a ngma kɛ wo womi nɛ ɔ mi ɔ a kpɛti eko.
ada
Dangme
ada
Latn
ada
Цlыху Хуэфащэхэм Теухуа Дунейпсо Джэпсалъэ 1948 Federation of Caucasian Associations Kaffed Дунэепстэу къэрал зэгохьэныгъэм и зэфэсэу 1948 гъэм тыгъэгъазэм и 10-м щыIагъэм къыщаштагъ 217 А (III) зиномер унашъомкIэ. Цlыф Фэшъуашэхэм Афэгъэхьыгъэ Дунэепстэу Джэпсалъ Дунэепстэу Къэрал Зэгохьэныгъэм (ДКъЗ) и Зэфэсым егъэIу; Дунэепстэу цIыфыгъэм къыхиубытэрэ хэтрэ зы цIыфи зэгохьэныгъи; мы джэпсалъэр сыдигъуи янэгу кIагъэтызэ, мыщ къыщыхэщырэ цIыф фэшъуашэхэмрэ фитыныгъэхэмрэ янэIэ зэрэтырагъэтырэм, фашIырэ лъытэныгъэм егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэ гъогукIэ зырагъэужьынэу; хэгъэгу кIоцIхэми дунэепстэуми кIо къэсми нахьы зыщызыужьырэ амалхэр зыфагъэшъхьэпэзэ мы зэгохьэныгъэм хэт къэралхэм ежьымэ ялъэпкъхэри, яунашъо кIагъэтырэ нэмыкIрэ къэралмэ ялъэпкъхэри къызэкIиубытэу, дунэепстэум и тэдэрэ чIапIи мы цIыф фэшъуашэхэмрэ фитыныгъэхэмрэ къыщащтэным, лъэшэу щызэрагъэкIоным, щагъэцэкIэным фэкъудыинхэу, цIыф фэшъуашэхэм афэгъэхьыгъэу цIыф жъугъэхэми лъэпкъхэми язэфэдэ идеал шапхъэхэр къэзыгъэуцурэ мы дунэепстэу джэпсалъэр. 1-нэрэ пычыгъу ЦIыф пстэури шъхьэфитэу, ялъытэныгъэрэ яфэшъуашэхэмрэкIэ зэфэдэу къалъфы. Акъылрэ зэхэшIыкI гъуазэрэ яIэшъы, зыр зым зэкъош зэхашІэ азфагу дэлъэу зэфыщытынхэ фае. 2-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи зэфэдэу фит мы джэпсалъэм хэт цІыф фэшъуашэхэмрэ фитыныгъэхэмрэ зыфигъэшъхьэпэнэу, зыщыщ расэм, ышъо, бзылъфыгъэ-хъулъфыгъэу зэрэщытым, ыбзэ, ыIыгъ диным, политичнэ е нэмыкIрэ еплъыкIэу иIэм, лъэпкъэу е цIыф купэу къызыхэкIыгъэм, мылъкоу иIэм, къызыщалъфыгъэм емылъытыгъэу зэхэдзынчъэу, фэгъэкIотэныгъэнчъэу. Ащ нэмыкIэу, къэрал шъхьэфити, нэмыкIым иунашъо кIэти, зышъхьэфитыжьныгъэ (автономие) зимыIи, нэмыкIрэу зы шъхьэфитыныгъэ лъахъэ зытелъи, сыд фэдэрэ къэралым ицIыфэу щытми хэтрэ цIыфи зэхэдзыныгъэ фашIы хъущтэп зыщыщ къэралым иполитичнэ е юридическэ системэ е дунэепстэу къэралхэм азфагу щыриIэ статусым къыхэкIэу. 3-нэрэ пычыгъу Псэуныр, шъхьэфитыныр, щынэгъончъагъэр хэти ифэшъуаш. 4-нэрэ пычыгъу Хэти пщылIэу плъытэ е пщIылIыпIэ ибгъэты хъущтэп, сыд фэдэ шIыкIэуи пщылIыгъэр, пщылI щэн-къэщэфыныр зыми фэбдэ мыхъунэу къоды. 5-нэрэ пычыгъу Хэти лъэшыгъэ епхьэлIэ хъущтэп, жъалымыгъэкIэ, цIыфыгъэм къемызэгъэу е инапэ зыгъэулъиин фэдэкIэ удэзекIо, ащ фэдэ тазыр теплъхьэ хъущтэп. 6-нэрэ пычыгъу Хэти фэшъуаш тэдэрэ чIапIи цIыфэу, юридическэ лицоу къыщалъытэнэу. 7-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи къэрал хабзэм ипашъхьэ щызэфэд ыкIи къэрал хабзэм къэухъумэныгъэхэр зэхэдзынчъэу, язэфэдэу зыфагъэшъхьэпэнэу фит. Хэти зэхэдзынчъэу, зэфэдэу фэшъуаш мы джэпсалъэм къемызэгъэу, зэхэдз зыхэлъ ІофшІашъохэми, ащ фэдэ ІофшІашъомэ сыд фэдэуи атегъэгушхонми къыщаухъумэнэу. 8-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иІ хабзэ шъхьэІэм е къэрал хабзэм къырипэсырэ цІыф фэшъуашэхэр зыукъорэ ІофшІашъо къызехъулІэкІэ фитыныгъэ зиІэ ухыякІохэм зафигъэзэнэу, зыкъаригъэухъумэнэу. 9-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи лажьэ имыІэу аубыти, агъэтІыси, егъэзыгъэкІэ нэмыкІрэ чІапІэ афи хъущтэп. 10-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иІ ифэшъуашэхэмрэ ипшъэрылъхэмрэ аухэсы ыкІи ежьым зы лажьэ къытыралъхьэ зыхъукІэ зыми шІомылІыкІэу, зыми иунашъо кІэмытэу, зыми имытелъхьэу щыт ухыякІо шъхьэфит псэфитыр зэфагъэкІэ ыкІи нафэу иІоф ригъэплъынэу фэенэу. 11-нэрэ пычыгъу Зы лажьэ/шІэпхъэджагъэ зытыралъхьэрэ хэтрэ цІыфи зиухыижьыным пае зыфэныкъощт щынэгъончъагъэхэр зыщигъотынэу щыт ухыигъо нафэм икІэухэу, къэрал хабзэм тетэу агъэкъончафэкІэ хыеу къалъытэ, мыхыяшъо къыраплъырэп. Хэти агъэкъуанчэ хъущтэп, зешІэ лъэхъаным къэрал хабзэкІэ е дунэепстэу хабзэкІэ шІэпхъэджагъэу амылъытэщтыгъэ зы Іоф зэришІагъэм е ышІапхъэу къащыхъу горэ зэримышІагъэм къыхэкIыкІэ. Хэти шІэпхъэджагъэ зешІэм фэгъэуцугъэу щытыгъэ тазырым нахьыбэ тыралъхьэ хъущтэп. 12-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи и гъэшІэ унае, иунагъо, иунэ е зэрэзэрашІэхэрэ шІыкІэхэм шъхьэусыгъончъэу зыри къыхэІэбэ хъущтэп, инапэ, ыцІэ къеІусэ хъущтэп. Хэти фитыныгъэ иІ мыщ фэдэ къыхэІэбэныгъэхэм къэрал хабзэкІэ зыкъащаригъэухъумэнэу. 13-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иІ зы хэтрэ зы къэрали ичІыналъэ шъхьэфитэу щызекІонэу, щыпсэунэу. Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иІ ежьы икъэрали ахэтэу тэдэрэ къэрали икощыкІынэу ыкІи икІэрыкІэу къыгъэзэжьынэу. 14-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иІ жъалымыгъэ/лые къырахынэу зыхъурэм, нэмыкІрэ къэрал ышъхьэ ригъэзынэу, шъхьэегъэзныгъэ амалхэр зыфигъэшъхьэпэнэу. Ау ишъыпкъапIэкIэ политичнэу щымыт шІэпхъэджагъэхэм е дунэепстэу къэрал зэгохьэныгъэм имурад, ибзыпхъэхэм къемызэгърэ ІофшІашъохэм къахэкІырэ дэодапшъэхэмкIэ мы фитыныгъэр зыфэбгъэшъхьэпэ хъущтэп. 15-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иІ зы къэралым ицІыфэу щытынэу. Хэтрэ цIыфи зицІыфэу щыт къэралым шъхьэусыгъончъэу хэбгъэкІы е нэмыкІрэ къэралым ицІыф хъунэу иІэ фитыныгъэм хэбгъэны хъущтэп. 16-нэрэ пычыгъу Зыныбжь икъугъэ хэтрэ бзылъфыгъи хъулъфыгъи фитыныгъэ иІ къызыхэкІыгъэ лъэпкъым, зицІыфэу щыт къэралым е динэу ыІыгъым къыхэкІэу зы пэрыогъуи къыфэмыуцоу, фитэу къыщэнэу, дэкІонэу, унагъо ышIэнэу. Зэрэщэн-зэдэкІоным фэгъэхьыгъэ зэзэгъныгъэр (нэчыхьэр), зэрэщэщт-зэдэкІощтхэм ежьмэ я шъхьэфитыныгъэ шъыпкъэрэ яшІоигъоныгъэ икъурэкІэ агъэпсы. Унагъуэр, цІыфыбэ-лъэпкъ псэукІэм и лъэбжъэ шъхьаIэшъы, ар цІыф жъугъэми къэралыми къеухъумэ. 17-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иІ ежьым иунаеу е нэмыкІрэхэр иІэхьэгъоу мылъку зригъэІэнэу. Хэтрэ цІыфи шъхьэусыгъончъэу имылъку къыIыпхы е хэбгъэны хъущтэп. 18-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи гупшысэ, зэхашІэ ыкІи дин фитыныгъэ иІ. Мы фитыныгъэм къызэкІеубытэ изакъоу е купэу, нафэу е унаеу (шъэфэу) итхьафэІорышІэнхэр, идинкІэ шІапхъэхэр нэрылъэгъоу аригъэшІэн, ыгъэзэкІэн фитыныгъэри. 19-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иІ зэрэфаеу гупшысэнэу, игупшысэхэр къыІотэнэу. Мы фитыныгъэм къыхеубытэ цІыфыр игупшысэхэм фэшІыкІэ зыми къымыгъэгумэкІынэу, къэралыгъо гъунапкъэхэм ямылъытыгъэу шІэныгъэхэр, гупшысэхэр сыд фэдэрэ гъогукІи къылъыхъон, къыгъотын, зыIэрыгъэхьэн фитыныгъэри. 20-нэрэ пычыгъу Хэти фитыныгъэ иІ Іэшэнчъэу, зэо-бэнэнчъэу зэфэсынэу, хасэ зэхищэнэу, зэхэщэгъэ хасэм хэхьэнэу. Хэти зы хасэ хэхьэнэу ебгъэзы хъущтэп. 21-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иІ занкІэу ежьым е фитэу къыхихыгъэ лІыкІомэ яІэкІэ къэралым изегъэкІон Іофхэм ахэхьэнэу, ахэлэжьэнэу. Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иI икъэрали цIыф жъугъэми Къыфызэригъэпэшрэ амалхэр зэхэдзынчъэу, пстэуми афэдэу зыфигъэшъхьэпэнэу. Хьыкумэт Iэшъхьэтетныгъэм илъабжъэр къэралым и цIыф жъугъэм ишІоигъоныгъ ары. А шІоигъоныгъэр къэнафэ шъэф шIыкIэм тет хэхыныгъэ фит зафэхэу е цIыфмэ яшIоигъоныгъэхэр шъхьэфит-псэфитэу къызэрэгъэлъэгъошъущт нэмыкIрэ шIыкIэхэу, зыныбжь икъугъэ цIыф пстэуми афызэIухыгъэу, яIэIэтхэми зэфэдэ кIуачIэ яIэу, пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ къытырагъэзэжьырэхэмкIэ. 22-нэрэ пычыгъу ЦIыф жъугъэм зэрэщыщым елъытыгъэу хэтрэ цIыфи социалнэ къэухъумэныгъэ фэшъуаш. Къэрал кIуачIэкIэ е къэралыгъомэ язэдэIэпыIэкIэ ыкIи хэтрэ къэрали ежьым игъэпсыкIэрэ иамалхэмрэ ялъытыгъэу хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иI инапэрэ ицIыфыгъэрэкIэ гупсэфэу зэрэзиужьын ылъэкIыщт экономикэ, социалнэ ыкIи шIэнхабзэ IофкIэ зыфэныкъощт амалхэр рагъэгъотынэу. 23-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иІ лэжьэнэу, фитэу иIоф къыхихынэу, зэфагъэкIэ ыкIи фэшIу амалхэмкIэ лэжьэнэу ыкIи Iофынчъагъэм къыщаухъумэнэу. Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иI зэхэдзынчъэу зэфэдэ Iоф фэшI зэфэдэ уасэ къыратынэу. Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иI ежьыри иунагъуи цIыфым фэшъошэн псэукIэ иIэу зыгъэпсэун, ищыкIагъэ хъумэ зылыIэсышъунэу щыт сыд Фэдэр социалнэ къэухъумэныгъэхэмкIэ кIэгъэпытагъэу зы псэукIэ амал къезытын зылъэкIынэу зы лэжьэпкIэ фэшIу къыIэрыхьэнэу. Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иI ежьы ишIуагъэ пае хасэ (профсоюз, сендикэ) зэхищэнэу, ащ фэдэ зэхэщагъэм хэхьэнэу, хэтынэу. 24-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иІ зигъэпэсэфынэу, ынэгу зыригъэужынэу, пстэуми афэмыдэу илэжьэгъу пIалъэ цIыф фэшъуашэ шапхъэм итэу къыфагъэпсынэу, пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ илэжьапкIи къыратызэ гъэпсэфакIо дэкIынэу. 25-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи фитыныгъэ иІ ежьыри иунагъуи узынчъэн, тхъэгъо фэшъуашэ иIэу псэун пае шхыныгъо, шъуашэ, унэ ыкIи медицинскэ IэпыIэгъу ыгъотынэу. Хэти фитыныгъэ иI, Iофынчъагъэ, сымэджагъэ, фыкъуагъэ, лIыгъобагъэ, шъузэбагъэ, жъыгъэ ыкIи ежьым имыIэшIагъэ Iофыгъомэ къахэкIэу амалынчъагъэ, тхьэмыкIагъэ къылъысэу щытмэ къаухъумэнэу. Ныхэмрэ сабийхэмрэ фитыныгъэ яI ялыеу къыкIэлъыплъынхэу, къыдэIэпыIэнхэу. Зэрэщэгъэ зэлI-зэшъуз ибынэуи зэмышъхьэгъусэмэ къалъфыгъэуи щэрэт, сабий пстэуми а зы социалнэ къэухъумэныгъэ амалхэр язэфэдэу афагъэшъхьапэ. 26-нэрэ пычыгъу Хэтрэ цIыфи фит гъэсэныгъэ зэригъэгъотынэу. Анахь макIэмэ пэублэ ыкIи лъэбжъэ гъэсэныгъэр ахъщэнчъэу арагъэгъоты. Пэублэ гъэсэныгъэр уимыIэнкІэ амал имыІэу, егъэзыгъоу щыт. Техникэ ыкIи IэшIагъэ гъэсэныгъэр хэти фызэIухыгъэщт. Апшъэрэ гъэсэныгъэр зэхэдзынчъэу хэти фызэIухыгъэу щытын фае ежьым исэнауш (талант) елъытыгъэу. Гъэсэныгъэр цIыфым ицIыфыгъэм икъоу зыригъэужьыным фэшIоу гъэпсыгъэу ыкIи цIыф фэшъуашэхэмрэ фитыныгъэ шъхьаIэхэмрэ афашIырэ уасэр, лъытэныгъэр ыгъэлъэшыным, кIигъэпытэным фэунэтIыгъэу щытын фае. Гъэсэныгъэм цIыфхэр ригъэгушIун фае расэ пстэуми, лъэпкъ пстэуми, дин куп пстэуми азфагу гулъытэ, зэгурыIо, зэфэшIуныгъэ, зэныбджэгъугъэ дэлъынэу ыкIи мамырныгъэр къыухъумэным пае Дунэепстэу Къэрал Зэгохьэныгъэм ригъэкIокIырэ лъэжьыгъэм зыригъэужьэу щытын фае. Сабиймэ арагъэгъотыщт гъэсэныгъэр зыфэдэщтыр къыхэзыхынэу фитыр, пстэуми апэрэу янэрэ-ятэрэ ары. 27-нэрэ пычыгъу Хэти фитыныгъэ иІ цІыф жъугъэ шIэнхабзэ псэукIэм фитэу хэхьэнэу, хэлэжьэнэу, гъуазджэр зыфигъэшъхьэпэнэу, шIэныгъэ зыужьыныгъэм хэлэжьэнэу ыкIи ар зыфигъэшъхьэпэнэу. Хэти фитыныгъэ иI ежьым къыгъэшIыгъэ шIэныгъэ, жабзэ (литературэ), гъуазджэ IэшIагъэхэм мылъкоу, пкIэу, уасэу, лъытэныгъэу къапакIорэр къыфаухъумэнэу. 28-нэрэ пычыгъу Хэти фэшъуаш мы джэпсалъэм къыщыхэщырэ цIыф фэшъуашэхэмрэ фитыныгъэхэмрэ зэрагъэцэкIэшъунэу зы социалнэ ыкIи дунэепстэу гъэпсыкIэ системэ щыIэнэу. 29-нэрэ пычыгъу Хэти ежьы ицIыфыгъэ фитэу ыкIи икъоу зыригъэужьынэу амал къезытырэ цIыф жъугъэми къэралми фишIэжьын фаеу пшъэрылъхэр иIэх. Хэти ифэшъуашэхэр зыфигъэшъхьапэ ыкIи ифитыныгъэхэр зэрихьэ зыхъукIэ, нэмыкIми яфэшъуашэхэмрэ яфитыныгъэхэмрэ афадэн, ахэмэ лъытэныгъэ къафегъэшIыгъэн ыкIи демократичэскэ цIыф жъугъэм зэдыриIэ шэнхабзэр (этикэр), цIыф жъугъэ гъэпсыкIэр, щыIакIэр егъэшIокIоным иамалхэр къэухъумагъэ хъуным пае фэшIэу къэрал хабзэкIэ агъэнэфагъэ гъунапкъэмэ япхыгъэу щытыщт. Сыдэущтэуи орэхъу, мы цIыф фэшъуашэхэмрэ фитыныгъэхэмрэ зыфэбгъэшъхьэпэ, зепхьэ хъущтэп Дунэепстэу Къэрал Зэгохьагъэм и гурылъ-гурышIэхэмрэ ибзыпхъэхэмрэ (принципхэмрэ) адимыштэу, апэшIуекIоу. 30-нэрэ пычыгъу Мы джэпсалъэм къыхиубытэрэ зы хэбзэ гъэуцугъи зыгурыбгъаIо хъущтэп мыщ къыщиIотыкIыгъэ хэбзэ гъэуцугъэмэ ащыщ горэр ыIэтынэу, иукъонэу хэтрэ зы къэрали, купи, нэбгыри фитыныгъэ риты фэдэу.
ady
Adyghe
ady
Cyrl
ady
Aanhef AANGESIEN erkenning vir die inherente waardigheid en die gelyke en onvervreembare reg van alle lede van die menslike ras die basis vir vryheid, geregtigheid en vrede in die wereld is; AANGESIEN minagting vir menseregte barbaarse dade wat die gewete van die mens aangetas het en die aanvang van ’n wereld waarin mense vryheid van spraak, geloof, vrees en behoefte het, gesien word as die hoogste aspirasie van die gemiddelde mens; AANGESIEN dit noodsaaklik is dat menseregte deur die wet beskerm word ten einde te voorkom dat mense nie gedwing gaan word om in opstand teen tirannie en onderdrukking te kom nie; AANGESIEN dit noodsaaklik is om die ontwikkeling van vriendelike bande tussen nasies aan te moedig; AANGESIEN die volke wat lid van die Verenigde Volke Organisasie is, hul geloof in fundamentele menseregte in die Handves beklemtoon, in die waardigheid en waarde van die menslike persoon, in die gelyke regte van mans en vrouens en dit ten doel het om sosiale vooruitgang en ’n beter lewenspeil in groter vryheid te bevorder; AANGESIEN Lidstate hulle voorgeneem het om in samewerking met die Verenigde Volke universele respek en agting vir menseregte en fundamentele vryheid te verwesenlik; en AANGESIEN ’n algemene begrip van hierdie regte en vryhede van groot belang vir die bereiking van hierdie voorneme is, Verklaar die ALGEMENE VERGADERING Hierdie Universele Verklaring van Menseregte as ’n algemene standaard vir die verwesenliking deur alle mense en nasies, om te verseker dat elke individu en elke deel van die gemeenskap hierdie Verklaring in ag sal neem en deur opvoeding, respek vir hierdie regte en vryhede te bevorder, op nasionale en internasionale vlak, daarna sal strewe om die universele en effektiewe erkenning en agting van hierdie regte te verseker, nie net vir die mense van die Lidstate nie, maar ook vir die mense in die gebiede onder hul jurisdiksie. Artikel 1 Alle menslike wesens word vry, met gelyke waardigheid en regte, gebore. Hulle het rede en gewete en behoort in die gees van broederskap teenoor mekaar op te tree. Artikel 2 Elke persoon het die reg tot al die regte en vryhede soos in die Verklaring vervat is, sonder uitsondering van enige aard soos op grond van ras, geslag, kleur, taal, godsdiens, geboorte of enige ander status. Daarbenewens sal geen onderskeid op grond van politieke, geregtelike of internasionale status van die land of gebied waartoe ’n persoon behoort gemaak word nie, hetsy dit ’n onafhanklike trust, nie‐selfregerend of onder enige ander beperking van soewereiniteit is. Artikel 3 Elkeen het die reg tot lewe, vryheid en sekuriteit van persoon. Artikel 4 Niemand sal in slawerny of knegskap gehou word nie; alle vorms van slawerny en handel in slawe sal verbied word. Artikel 5 Niemand sal gemartel word of aan wrede, onmenslike of vernederende behandeling of straf blootgestel word nie. Artikel 6 Elkeen het oral die reg tot erkenning as ’n persoon voor die reg. Artikel 7 Almal is gelyk voor die reg en het die reg tot gelyke beskerming van die wet. Almal het die reg tot gelyke beskerming teen enige diskriminasie ter skending van hierdie Verklaring en teen enige aanmoediging tot sulke diskriminasie. Artikel 8 Elkeen het die reg tot effektiewe kompensasie deur bevoegde nasionale tribunale vir dade wat hul fundamentele reg skaad wat deur die wet of grondwet aan hulle gegee is. Artikel 9 Niemand sal aan arbitrêre arrestasie, aanhouding of bannelingskap onderworpe wees nie. Artikel 10 Elkeen het, in volle gelykheid, die reg tot ’n regverdige en openbare verhoor deur ’n onafhanklike en objektiewe tribunaal, in die bepaling van sy regte en verpligtinge en die ondersoek van enige kriminele saak teen hom. Artikel 11 Elkeen beskuldig van ’n strafbare oortreding het die reg om as onskuldig beskou te word tot skuldig bevind volgens die wet, in ’n openbare saak waarin hy verseker is van die nodige verdediging. Niemand sal beskuldig word van ’n strafbare oortreding as gevolg van enige daad of nalatigheid wat volgens nasionale of internasionale wet nie ’n misdaad ten tye van die pleeg daarvan was nie. ’n Swaarder straf sal ook nie opgel word as die straf wat toepaslik was ten tye van die oortreding nie. Artikel 12 Niemand sal onderworpe wees aan arbitrêre inmenging met sy privaatheid, familie, woning of korrespondensie nie, of aan aanvalle op sy eer en reputasie nie. Elkeen het die reg tot beskerming deur die wet teen sulke inmenging of aanvalle. Artikel 13 Elkeen het die reg tot vryheid van beweging en verblyf binne die grense van elke staat. Elkeen het die reg om enige land te verlaat, insluitende sy eie, en na sy land terug te keer. Artikel 14 Elkeen het die reg tot asiel in ander lande. Daar mag nie op hierdie reg aanspraak gemaak word tydens vervolging vir nie‐politieke oortredings of dade wat strydig is met die doelwitte en beginsels van die Verenigde Volke nie. Artikel 15 Elkeen het die reg tot burgerskap. Niemand se burgerskap sal arbitrêr afgeneem word nie en niemand sal van die reg ontneem word om afstand te doen van burgerskap nie. Artikel 16 Volwasse mans en vrouens, sonder enige beperking as gevolg van ras, nasionaliteit of godsdiens, het die reg om te trou en met ’n familie te begin. Hulle kan aanspraak maak op gelyke regte ten opsigte van die huwelik, tydens die huwelik en tydens ontbinding van die huwelik. Die huwelik sal plaasvind slegs met die vrywillige en volle toestemming van die voornemende huweliksmaats. Die familie is die natuurlike en fundamentele groepseenheid van die gemeenskap en kan aanspraak maak op beskerming deur die gemeenskap en die Staat. Artikel 17 Elkeen het die reg om individueel en in assosiasie met ander eiendom te besit. Niemand se eiendom sal arbitrêr afgeneem word nie. Artikel 18 Elkeen het die reg tot vryheid van denke, gewete en godsdiens; hierdie reg sluit in die reg om van godsdiens of geloof te verander en die vryheid om, hetsy alleen of in ’n gemeenskap, hierdie godsdiens of geloof te beoefen deur verkondiging, aanbidding of heiliging. Artikel 19 Elkeen het die reg tot vryheid van opinie en uitdrukking; hierdie reg sluit die vryheid in om opinies sonder inmenging te lug en om inligting en idees te vra, te ontvang en te deel deur middel van enige medium ten spyte van grense. Artikel 20 Elkeen het die reg tot vryheid van vreedsame vergadering en assosiasie. Niemand sal gedwing word om aan ’n assosiasie te behoort nie. Artikel 21 Elkeen het die reg om aan die regering van sy land deel te neem, hetsy direk of deur vrylik verkose verteenwoordigers. Elkeen het die reg tot gelyke toegang tot die openbare dienste in sy land. Die wil van die mense sal die basis vorm van die owerheid of regering, en hierdie wil sal uitgedruk word deur middel van egte tussenverkiesings. Artikel 22 Elkeen, as ’n lid van die gemeenskap, het die reg tot bestaan‐sekerheid en kan aanspraak maak op die verwesenliking van die ekonomiese, sosiale en kulturele regte wat noodsaaklik is vir sy waardigheid en die vrye ontwikkeling van sy persoonlikheid, deur middel van nasionale pogings en internasionale samewerking en volgens die organisasie en hulpbronne van elke staat. Artikel 23 Elkeen het die reg om te werk, tot die vrye keuse van arbeid, tot regverdige en gunstige werksomstandighede en tot beskerming teen werkloosheid. Elkeen, sonder diskriminasie, het die reg tot gelyke betaling vir gelyke werk. Elkeen wat werk kan aanspraak maak op regverdige vergoeding wat aan hom en sy familie ’n menswaardige bestaan verseker en wat aangevul kan word deur ander vorms van sosiale sekerheid, indien nodig. Elkeen het die reg, ter beskerming van sy belange, om vakbonde te stig en daarby aan te sluit Artikel 24 Elkeen het die reg tot rus en vrye tyd, insluitend redelike beperkings op werksure en periodieke betaalde verlof. Artikel 25 Elkeen het die reg tot ’n lewenspeil wat voldoende is vir gesondheid, welsyn vir homself en sy familie, insluitende kos, klere, behuising, mediese sorg en noodsaaklike bestaansekerheid, en die reg tot voordele of onderstandsgeld tydens werkloosheid, siekte, ongeskiktheid, weduweeskap, ouderdom of ’n tekort aan lewens‐middele tydens omstandighede buite sy beheer. Moeders en kinders kan aanspraak maak op spesiale sorg en hulp. Alle kinders, hetsy binne‐ of buite‐egtelik, sal dieselfde sosiale beskerming geniet. Artikel 26 Elkeen het die reg tot opvoeding. Opvoeding sal gratis wees, ten minste in die elementêre en fundamentele stadiums. Elementêre opvoeding sal verpligtend wees. Tegniese en professionele opvoeding sal geredelik beskikbaar wees en ho’r opvoeding sal net so geredelik op meriete beskikbaar wees. Opvoeding sal gemik wees op die volle ontwikkeling van die menslike persoonlikheid en op die bevordering van respek vir menseregte en fundamentele vryheid. Dit sal begrip, verdraag‐saamheid en vriendskap tussen alle nasies, rasse of etniese groepe bevorder, asook die aktiwiteite van die Verenigde Volke in die handhawing van vrede. Ouers het die reg om te kies watter tipe opvoeding hulle kinders ontvang. Artikel 27 Almal het die reg om vrylik aan die kulturele lewe van hul gemeenskap deel te neem, om die kunste te geniet en in wetenskaplike vooruitgang en voordele te deel. Elkeen het die reg tot die beskerming van die morele en materi’le belange wat spruit uit enige wetenskaplike, letterkundige of kunswerk deur hom geproduseer. Artikel 28 Elkeen is geregtig op ’n sosiale en internasionale orde waarin die regte en vryhede beskryf in hierdie Verklaring ten volle verwesenlik kan word. Artikel 29 Elkeen het verpligtinge teenoor die gemeenskap waar alleenlik die vrye en volle ontwikkeling van sy persoonlikheid moontlik is. In die uitoefening van regte en vryhede, sal elke mens slegs onderworpe wees aan die wetlike beperkinge ingestel om deeglike erkenning en respek vir die regte en vryhede van ander te verseker en om die redelike vereistes na te kom vir sedelikheid, openbare orde en die algemene welsyn van ’n demokratiese gemeenskap. Hierdie regte en vryhede mag in geen geval strydig met die doelwitte en beginsels van die Verenigde Volke uitgeoefen word nie. Artikel 30 Niks in hierdie Verklaring mag interpreteer word as impliserend dat enige Staat, groep of persoon die reg het om deel te neem aan enige aktiwiteit of enige daad wat gerig is op die beskadiging van enige regte en vryhede hierin beskryf nie.
afr
Afrikaans
afr
Latn
af
Ashi aents yakat muun aidaunmaya ijunjamunum, tsawan 10 de diciembre 1948 tin etsejau ainawai, juju ashi aents aidaunum uminkatin ati tusa. Nunu tsawantai jintiajajui chichaman dutika ashi nugkanum iwainaju ainawai, aents nii anentaibau, nii wakejamu yupichu dutikashmin chichajamunum ayamkagtaun. Tuja tiaju ainawai: Juju chicham pegkeg jintiagmawa juka juwig nagkankashti, ashi nugkanum dapampaejati, yakat muun aidaunum, yakat piipich aidaunmashkam, papi aujtainmash ashi tutinjati tiajui. Tuja papinum agajag sujuktinme tiajui ashi aents aidau aujus dekatnume tusa. Makichkish ugkamuk atsuti tiajui. NAGKABAU Juu ainawai ima dekas jikattsa chichamjukmauk: Agkan pujut, tikichish waitkascham pujut, agkan takaku tikichish atankishmin pujut; agkan uyumakas pujusa takat, tikichi jinti niimjutsuk. Yaunchkek aents ashi nugkanum juna dekawag shiig ayamjumak pujus takajakchajui. Juna shiig dekainachu tuke ukmauwa nunin asamtai. Ashi aents anentaimainak, aentsuk tuke waitkatais aawa anentaimaidau. Nuninak makimakichik aents ditak chichamjumka ayamjumamainnak dekainachu. Tuja juju aents chichamjumka, ayamjumka pujumainnak ‐ dekashbaun nagkamak jikiaju ainawai. Aents aidau aentschau utugmaina anmamut kuashat pegkegchaunum katsekeamun, anentaimaunash yupichu chichakchamin awajuinamun wain wajainak iwainakajui. Dutikamun aents aidau wainak kuashat puyatjus wakejukajui. Nuniak ashi nugka muunta jui aents batsamas ishamkagtutsuk, waitkas, puyattsuk dita dekaskeapi tusa anentaimsa Apajuikesh, tikich wájikesh anentaimtamunash shiig aneasag dakunkut dutikatnume tia;\ui. Aents ayamjumka, chichamjumka pujamuk dekas tikichish yapagtuashmin nii wajuk makichik aents anentaimuak dutiksag chichamjumak pujustin ati tiajui. Aents dakitauk waitkasa takamtiktaig, apu waitkagkagtinu inakeg, chichame antugchataig, aents wagagsa najaki chichagtaig achagti tiajui. Nuniak nunashkam tiajui: Tikich nugkanmayajaish ishamnaitsuk, shiig anendaisag atueyin agtinme tiajui (Tusa juna agajaju ainawai): Yakat muun aidaunmaya ijunjamunum, papinum agajag emetjau ainawai, aents anenjas dutikmain aidaun, aentsti imanjish aentsmasa diitan, tikich aidaujaish betek atan, nuwashkam aishmagshakam; tuja juju chicham aidau dekaskeapi tabau emtiktanash. Nuigtushkan yakat muun aidaunmayajai ijunja, tikich nugkanmayajai yainit nagkamna jushakam aikasaik emetja emtikami, aents agkan pujus anenjas chichamain aina aujai tiajui. Nunashkam tiajui: Juju takat sumamsag jushaka¡n puyatjusa shiig uminkati, agkan chichat, agkan pujut, ashi aentstinum ajutkagtau asamtai tiajui. AENTS UNTSUJI IJUNJAMUNUM etsejamu Juju aents yupichu anenjas dutikmain aidau etsegna duka ashí yakat muun aidaunmayash pee kakanmain ainawai, makichik anentaimtak ati tusag, dutikaku ashi aents aidaunum, ijuntuja takatai aidaunmashkam; dutikaku emtikami anenjas chichamain, agakan tikich waitkascham pujut aina juju; tuja aikasag ashi nugkanmaya aidaush dekaskeapi titinme, yakat imaan aidaunmayampap takasajuita tusag, nunu nugkanum pachinak batsatainaushkam. Artículo 1. Ashi aents aidauk agkan akinui, betek eme anentsa aentsmasa diyam atanmash, tuja aents anentaibau, aents dutikatasa wakej amu yupichu dutimainnum, tuja ni wakejamun takakush tikish bakushminnum, nuniak tikish aidaujaish shiig yatsuta anmamut ati tusa. Artículo 2. Ashi aentsun ajawai nii anentaibau yupichu dutikmain, tuja agkan tikich waitkascham pujamushkam etsejamui, ima aents pujunukechu, aishmagnukechu, tikich chichaman chichaku, tikich apajuin etsagkin, niish anentaimkau, tikich nugkanmaya, ujunauch, wiyakush, yaja akidau akushkam, ashi betek agkan ainawai. Nuigtushkan makíchik aentskesh nagkaegam achatnai agkan pujutnumak apu aidau dakitamu aigkish. Tuja aents nugka akanjamunum pujaush, ashí betek apu pujamunum pujuidau agkan chichamainji, takamainji, dutikmainjish ajuina nunisag aagtinai. Nugka akankamumun pujawai tusa anenjas chichakchamin, anenjas takaschamin, anenjas puj uschamin anentaimtam amaitsui; tikich nugkanmaya apu chichamen pujuidaushkam antsag ashi betek aidau asamtai. Artículo 3. Ashi aents aidauk wainka wakegaku ayamkenchau maa ajapeamak achatnai. Ashi aentsnak ajawai puyatjumkas pujut, tikich waitkascham shiig agkan pujuta nunu. Artículo 4. Makichik aentskesh inak ema apusa waitkamak amaitsui. Aents wainka inaku waitkastin timauk atsawai ajumaish tuke dutikashtin timau asamtai. Artículo 5. Aentschau utugmaina anmamut achika apusa wainka suimak suwaku waitkamak achatnai aentsuk. Artículo 6. Ashi aents aidauk ashí nugkanum agkan pujumainai ni wakejamunum nuniak ashi aents aidau chicham umiktin aina juna betek umimainai, umitsuk inaimaitsui tikich nugkanum pujajai tusa. Artículo 7. Chicham aents aidau umiktin agaja iwainagbauwa nunu ayamkagtamunmag betek ainaji, nuniau asamtai aents aidau imamchauch anentaimtusa diyam amaitsui, chicham umiktin agagbau ashi aentstin ayamkagtau asamtai. Artículo 8. Apu aidau nuni takantsati iina nugken tusa jintiagbau, nuniashkush chicham ashí aents aidau umikti tusa iwainagbau aig, nuna betek umitsuk waitkam, apu aidau emtin ajankas etsegtumamainuk agkan ajutjamji. Artículo 9. Makichik aentskesh tutit chichamji atsujaig wainka achika egkea waitkamak achatnai, dutikashkuish nii pujamujinia jiki ajapeam achatnai. Artículo 10. Ashi aentsnak agkan ajawai tikich aidaush chicham antujam atanum, apu chichama dakuen, chichama epegkin aidau ijunjamunmash, aents chichamuk puyattsa antujam amainai. Apu aidau aents katseknak nii bakumamainj i ajaig patayi asamtai ayamjuktatus pegkegnum inagnamaitsui, nuniashkush nii tuke aneas kajejak wainak dekaskechu aig baku inaimaitsui. Dekas yaita ayamjam amainush, tuja yaíta bakumamainush nuna shiíg dekamanínai. Artículo 11. Ashi aents aidau tutit chichamji ajamu, chicham shiig ejetuskek wainka suimak suwakuik waitkamaitsui, waitkatsuk apusa dekagmainai. Tuja apu chichaman ínagdau aidau aents wajuk ayamjumkaya uwemainaita nuna takakush chicham umiktin agagbauwa nuna aintus dekagmainai, aents bakumamainji atsugbaush shiig ayamjumamain asamtai. Makichik aentskesh chícham iina nugkeniatik umiktin, nuníashkush tikich nugkanmaya chicham umiktin aidaun betek umikchamtai suimak sunasti tusa chicham najatmaitsui yama nuniamu wainmawaik tichau ayatku, tsawan nagkaemakiu aig imapamak. Artículo 12. Makichkish aentsuk nii pujutaijin tikich pachintua nii dakitamun atsam takamainaitme, pujakmesh ajam pujumainaitme tusa yapagtuatasa waitkam amaitsui, dutikashkush jeenkesh, patayi pujamunakesh, tikichi jeenkesh jeteka, aentsun ajantus diitsuk wainak waftkamaitsui. Ashí aentsnak ajawai aents wainka waitkamaitsuí tusa agagbauwa awi ayamjumka pujamu. Aentsuk wainka jetetaik pujumaitsui, wainka jetejatmainai tabau atsau asamtai. Articulo 13. Ashi aentstik agkan ajankas wekaemainaitji jinia apu nugka chichamjukbaunmag, tuja ji pujustinchakam ji nugka wakesa egaka jujui pujustajai tusa pujumainal. Ashi aentsnak agkan ajawai tikich nugkanum weamush, tuja ditanmau nugkanmakesh, nunika tikich nugkanum weuti ataktu wakitki iina nugken tamushkam. Artículo 14. Ashi aents aidau, waitkastasa egamu akush, uyumakas agkan egamainai nii uwemainun, tuja nunu uwemtainum wayag shiig waitkascham pujumainai jiintsuk; junak tikich nugkanmakesh yupichu dutikmainai. Tuja juju nuniamuk tikich nugkanmaya aidau dakjtmajnkesh katsekmakchau asa, tutjt chichamjish imán ajashbauti nunimainai. Kuashat pegkegchau takatsuk nunimaítsui. Nuna imanun takasunak makichkish dutikag uumaitsui. Artículo 15. Ashi aents aidauk nii nugkenia papinak takaku amainai, jimaja papigtin amaitsui. Makichik aentskesh, tikich aentsun papijum yapajiata jujuiya papi takamainaitme tusa dakitaunakek yapagmitkamaitsui. Nutikashkush makichik aents nii nugkenian papín idaiyak jujuiya papin jukin juiya aents atajai tutaish atsa tusag utugmaitsui nii wakegaunakek. Artículo 16. Aishmag, nuwashkam tsakaja uminkag utujimtsuk agkan nuwenmainai, nunimaitsui nuwenmaitsui tusaish tumaitsui tikich nugkanmayajai nuwenatag takuish, nuniashkush nii tikich Apajuin etsagkin akush, mai wakejuniakug agkan nuwenmain ainawai, nunik mai shiig anendaiyas pujumainai. Tikich nugkanmayaj aish wagkag nuwenati, tikich aentsjaish wagkag nuwenati tusag utugmaitsui wakejuninaunakek. Tuja dita mai ínainaisatag tutaishkam aikasag dutikmain ainawai. Ashí aents nuwenkug ditak mai wakejunis chichasag nuwenmainai, wakejuniachunak waitkas nuwemain ainatsui. Aents nii nuwejai, uchijijaí batsatbauk dakittsa diyamak achatnai ajumaish, dita aidau kawetan, yakat muun ematan ikawean asamtai, ashi aents nui batsatkau aidaush kuitamainai, ayamjumainai dita atsumamunum, aikasag nugka apujishkam yupichu ayamjumainai, yaitnashkam yaimainai. Artículo 17. Ashi aents aidauk agkan yupichu ditash takatjigtin, ditash wajigtin amain ainawaí. Tuja ashi aents ijuntuja takatainmash niishkam yupichu pachinak takamainai. Makichkish tikich aents wajijinatatus takamunmag pachintuk juka ajamek takamaitsume tusag akasmatmaitsui. Aents niish takauk wainka takatji akasmatmaitsui. Artículo 18. Ashi aentstin ajutkagtawai agkan jintiaja anentaimtanum, Apajui umigtanmash, tikich Apajuima pujamu yapajintanmash, aikasag ajutkagtawai ii dekaskeapi tamau etsegtanmash, tikich ujatnumash, aents tuwakbaunum etsegtash, nuniashkush dita ijunja chichataij in etsegtanmash, jintitnumash, apajui etsagtanmashkam. Artículo 19. Ashi aents aidau nii anentaibaun chichaktag takush anenjas chichamainai, tuja nii anentaibau chichamunmash wainka waitkam amaitusi nunu nii chichamu dekajua ashi dapamtugtasa nunuig inagnatsuk. Artículo 20. Ashi aents aidau agkan shííg aneas, tikich aents aidaujai íjunjatag takush ijunmainai, tikichjai atukatag takush anenjas atuemainai, tujash wainak tutit chichaman aeptsuk. Makichkish tikich aents ijunjag takainamunum pachia awayatasa waitkam amaitsui. Artículo 21. Ashi aents niina nugkenia apu takatjín tutupnik pachinak takastag takush anenjas dutikmainai, nuniashkush apujai takau aidau etejamkesh waya takamainai. Ashi aents aidau apu namkatag takush anenjas tikich aents apu namaina nunisag naamaínai niína nugken. Ashi aents aidau wakejusam apu naamak taka nunu ima pegkejai, nunu aents wakejamuk apu adaimunum aents aidau papinum agajag ajapjamunum nii ima kuashat wagakiu anaimawa nuwai. Nunu papi agaja apu adaikatasa ajapeamuk ashí aents muun, nuwa muun papigtin aidau dutikmainai, ukagkesh, paan iwainakagkesh, tujash anenjas agkan dutikmain asamtai. Artículo 22. Ashi aents aidau, aents kawem batsatbaunum pachinak pujakush agkan kajitmamas shig aneas pujus umigmamainai atsumamujin, unuimatjinash, tikich aidau atsumkas, waitkas pujamujai betek pujutan, apu nii pujakbaunmaya, tikich nugkanmaya apujaigkesh kakas pujut pegkeg jukimunum pujakush. Artículo 23. Ashi aentsun ajawai takat anenjas pujusa takatnum, nuniak nii wakegamun egaka takamainai, tuja nunu takatnumak tikich aidaujau betek takak, tikich aidau kuichik juwamujai niishkam betek jumainai. Aikasag aents takak pujaush wainka jiiki ajapeam amaitsui. Ashi aents aidau agkan shiig aneas nii takamunum tikich aidaujai betek kuichkin jumainai, wainak juka ujumchik akinkati tama amaitsui nunu takatnak takaigkik tikichin ima ewaegak akiayaitak. Ashi aents aidau dita takamunum kuichik juwamu eketmaunmash, tikich aidaujai betek eketam amainai, ekek juwak ememen niina patayinash yaimain asamtai, tuja aents takau waittaish aikasag kuitamain ainawai pachitsuk inaitsuk. Ashi aents aidaun ajawai takat takamunum shiig akijuinashkui chichamjumkatasa ijuntai najanbaunum. Artículo 24. Ashi aentsun ajawai takat takaku pujamu inagnaka ujumak tsawantai ayamain. Nunu nii ayamku tsawan megkaemunmash kuichkinak megkaetsuk takaku juwamujai betek jumainai. Artículo 25. Ashi aents aidau dita wakegamu umigmamka emetnaja pujumainuk agkan ajawai; aikasag niina patayinashkam. Tuja jata uwemtuja pujutnumash, yuta yuwa pujutnumash, waitkas pujutnumash, jaanch nugkutnumash, jeena pujutnumash, jaaku ampimatnumash ashi aents aidaujau yainitnumash, nii takatji emetja takatnumash, jaaku aents takau aidau ampimatain ampimamush takaschamin wajasa ajin yayam atanmash, wajemeamtai yayam atanmash, muunpaki kakaja takaschamin wajasa ajin yayam atanmash ashi ajutjamji yupichu anenjas yayam atanum. Nuwa uchuchin jujeakui, uchuch akinushkam mai puyatjusa kuitaman amainai. Uchí iina nuwen akinu, nuniashkush iina tsanijinkish akinamtaish shiig puyatjusa kuitamam atinai. Uchi akinamtai wainka kuitamtsuk, pachitsuk inaimak amaitsui. Artículo 26. Ashi aents aidau agkan anenjas pujus unuimamainai. Unuimagtasa augbauk akikchauwai tiki anenjauchi. Yama nagkamsa dekatkau unuimata au dekatasa augbaunmag makichik aentskesh ausashtajai tusag dakitmaitsui, dakitakush augmainai aents aujtsuk pujumainai timau atsau asamtai. Tuja nuni ewaesa takat yupichu jukimig tusa aujtainmash ashi aents yupichu augmain aínawai. Tuja nuní nagkaemas emtuk ausatag takush nii papi aujtainum megkaetsuk shiig weakug tikich eemtuk aujuinamujai betek augmainai. Shiig unuimag weaunak amek aujmaitsume tusag inaimitkamaitsui. Unuimatak pegk¿jai jina aentsti imanjiya nunu nuni nagkaemasa pantu iwaintumkatasa, nuniaku ashi aents aidaujaish aentsmatnaisa niniamu amain asamtai. Tuja ashí aents agkan pujamushkam shiig dekagnaimainaitji, tikíchish ajantusa antugmainaitji tikich aents weantu aidaujaish, tikich Apajuin etsagkin aidaujaish, Nuniaku emtikmainai tikich nugkanmayajai atueja shiig agkan manit atsamunum ajutnaita nunu. Ashi muun uchigtin aidauk anenjas etegmainai nii uchiji wajukunma aujus unuimamainaita nuna. Artículo 27. Ashi aents aidau anenjas pachinak takamainai unuimatai aidau takamunum nina yaktajin yaigtatus, nuniak eemtikmainai unuimagtasa dekatai aidaun, tuja nunu emtikamunmayan niishkam pegkejan jumain asá. Ashi aentsun ajawai nii takatji nigki iwainamainji, unuimagtasa dekatai aidau agagbaunakesh tikich atagki iwainamaitsui, tikich takat aidaushkam aikasaik dutikmaitsui, aents imanchau anentam aig tusa. Artículo 28. Ashi aents aidau anenjas iwainamainai chicham aentsti tikich nugkanmaya aidaujai, iinia nugkanmaya aidautish umiktin ashi nugkanum agaja iwainagbauwa au shiig uminkati tusa chichamjamun. Artículo 29. Ashi aentsun nii yakat pujamunum umimain ajawai, nunu dutika umiamunum niishkam agkan anentaimtajin emtikmain asa. Ashi aents nii yaktajin takainamun yaimak anenjas pujumainai. Chicham umiktin agagbau juu aidau umimainai tawa dutiksag ashi aents nii wakegamun takakush takamainai, agkan pujamujishkam nunisag, nuniak dekas chicham umiktin aidaun, agkan pujutan ashi ajantusa diyamun iwainamainai tikich aents aidau emtinish, ditashkam antsag batsamsatnume dita wakejamun takainakush tusa. Juju agkan dutíkmain, agkan pujuta dushakam, makichkikesh ashi aents tikich nugkanmaya aidaujai dita wakesa atus uminkatin atí tusa nagkamamu aigkik yaja yapajia takamain ainatsui. Artículo 30. Yamai juju chicham umiktin aidau iwainagbauwa juna nii yaja antuk yapajia takak aents agkan pujus anenjas takamainai tamau aina juna emegkaumaitsui yapaj itnakesh yapaj imaitsui chichaman.
agr
Aguaruna
agr
Latn
agr
ܒܘܕܩܐ ܬܝܒ݂ܠܝܐ ܠܦܘܬ ܙܕܩܐ ܐܢܫܝܐ ܥܘܬܕܐ ܡܢ ܣܒܒ ܡܘܕܝܬܐ ܒܐܝܩܪܐ ܫܪܫܢܝܐ ܠܟܠܗ ܗܕܡܐ ܕܟܠܦܬ ܕܒܪܢܫܘܬܐ ܘܒܙܕܩܐ ܠܐ ܡܬܝܗܒ݂ܢܐ ܐܝܢܐ ܐܣܟܝܡܐ ܕܚܐܪܘܬܐ ܘܟܝܢܘܬܐ ܘܫܠܡܐ ܓܘ ܬܝܒ݂ܠ. ܡܢ ܣܒܒ ܦܠܛܐ ܕܠܐ ܡܝܩܪܬܐ ܘܡܣܠܝܬܐ ܕܙܕܩܐ ܐܢܫܝܐ ܝܒ݂ܕܥܢܐ ܠܥܒ݂ܕܘܝܬܐ ܒܪܒܪܝܐ ܘܥܓܙܢܐ ܠܐܢܝܬ ܕܒܪܢܫܘܬܐ. ܘܐܬܵܝܬܵܐ ܚܕ ܕܘܢܝܐ ܐܝܟܐ ܕܒܪܢܫܐ ܒܕ ܦܨܚ ܒܚܐܪܘܬܐ ܕܗܡܙܡܬܐ ܘܗܝܡܢܘܬܐ ܘܚܐܪܘܬܐ ܡܢ ܙܕܪܘܥܬܐ ܘܣܢܝܩܘܬܐ ܦܝܫܝ ܡܘܪܒ݂ܚܐ ܐܝܟ ܐܢܝ ܢܝܼܫܐ ܒܘܫ ܥܠܝܐ ܕܐܢܫܐ ܥܝܕܝܐ. ܡܢ ܣܒܒ ܐܢܢܩܝܬܐܝܠܗ ܩܐ ܩܢܘܢ ܫܐܩܠ ܫܘܦܐ ܠܢܛܪܬܐ ܙܕܩܐ ܕܒܪܢܫܐ ܩܐ ܠܐ ܥܒ݂ܕ ܡܪܘܕܘܬܐ ܕܪܩܒܠ ܕܛܪܘܢܐ ܘܙܠܘܡܝܐ. ܡܢ ܣܒܒ ܥܡܹܐ ܕܐܡܘܬܐ ܡܚܝܕܐ ܡܫܪܘܪܢܐ ܓܘ ܥܘܬܕܐ ܗܝܡܢܘܬܝ ܓܘ ܙܕܩܐ ܐܢܫܝܐ ܘܓܘ ܐܝܩܪܐ ܦܪܨܘܦܝܐ ܘܒܪܒܪܘܬܐ ܓܘ ܙܕܩܐ ܘܫܘܝܐ ܕܢܫܐ ܘܕܟ݂ܪܐ. ܘܩܒ݂ܘܠܢܐ ܠܬܡܘܡܐ ܠܡܛܘܪܬܐ ܫܘܫܛܐ ܫܘܬܦܝܐ ܘܡܪܡܬܐ ܕܚܝܐ ܥܠ ܚܕ ܕܪܓ݂ܐ ܒܘܫ ܥܠܝܐ ܓܘ ܚܕ ܐܐܪ ܕܚܐܪܘܬܐ ܒܘܫ ܪܘܚܬܐ. ܘܡܢ ܣܒܒ ܕܐܬܪܘܬܐ ܗܕܡܐ ܩܒ݂ܘܠܢܐ ܕܗܝܪܐ ܥܡ ܐܡܘܬܐ ܡܚܝܕܐ ܠܡܪܘܚܬܐ ܕܙܕܩܐ ܐܢܫܝܐ ܘܢܛܪܬܐ ܚܐܪܘܬܐ ܫܪܫܢܝܬܐ. ܐܝܟܐ ܦܪܡܝܬܐ ܟܠܢܝܬܐ ܠܐܢܐ ܙܕܩܐ ܘܚܐܪܘܝܬܐ ܐܝܢܐ ܐܢܢܩܝܐ ܠܬܡܡܬܐ ܐܗܐ ܩܘܠܐ. ܒܘܕ ܐܗܐ ܟܢܘܫܝܐ ܓܘܢܝܐ܆ ܡܘܕܘܝܠܗ ܕܐܗܐ ܒܘܕܩܐ ܬܝܒ݂ܠܝܐ ܕܙܕܩܐ ܐܢܫܝܐ ܐܝܠܐ ܚܕ ܡܟܡܠܬܐ ܓܘܢܝܬܐ ܩܐ ܟܠܗ ܐܢܫܐ ܘܐܬܪܘܬܐ ܠܦܘܬ ܢܝܫܐ ܕܟܠ ܦܪܣܘܦܐ ܘܟܠ ܓܘܫܡܐ ܕܫܘܬܦܘܬܐ ܕܬܚܪܐ ܗܡܫܐ ܠܐܗܐ ܥܘܬܕܐ ܘܓ̰ܪܒܝ ܠܡܩܪܝܬܐ ܘܡܠܦܬܐ ܘܠܡܪܘܚܬܐ ܐܝܩܪܐ ܩܐ ܐܢܐ ܙܕܩܐ ܘܚܐܪܘܬܐ ܒܝܕ ܐܘܪܚܬܐ ܡܬܩܕܡܢܐ ܐܬܪܢܝܐ ܘܬܝܒ݂ܠܝܐ ܠܢܛܪܬܐ ܠܐܢܐ ܦܣܘܠܝܬܐ ܡܬܩܕܡܢܐ. ܡܠܘܐܐ 1 ܟܠ ܒܪܢܫܐ ܒܪܝܠܗ ܚܐܪܐ ܘܒܪܒܪ ܓܘ ܐܝܩܪܐ ܘܙܕܩܐ. ܘܦܝܫܝܠܗ ܝܗܒܐ ܗܘܢܐ ܘܐܢܝܬ. ܒܘܕ ܕܐܗܐ ܓܫܩܬܝ ܥܠ ܐܚܪܢܐ ܓܪܓ ܗܘܝܐ ܒܚܕ ܪܘܚܐ ܕܐܚܢܘܬܐ. ܡܠܘܐܐ 2 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܠܙܕܩܐ ܘܚܐܪܘܬܐ ܕܦܝܫܢܐ ܪܫܝܡܐ ܓܘ ܕܐܗܐ ܒܘܕܩܐ ܕܠܐ ܗܟ̰ ܦܘܪܫܘܢܝܐ ܒܝܠ ܬܗܪ ܐܝܟ ܓܢܣܐ ܘܪܢܓܐ ܘܢܫܐ ܘܕܟ݂ܪܐ ܘܠܫܢܐ ܘܬܘܕܝܬܐ. ܘܦܘܠܝܛܝܩܝ ܝܢ ܪܥܝܢܐ ܐܚܪܢܐ. ܐܘܦܙܐ ܦܘܪܫܘܢܝܐ ܓܪܓ ܠܐ ܦܐܥܫ ܡܘܬܒܐ ܒܣܒܒ ܐܟܢܝܘܬܐ ܦܘܠܝܛܝܩܝܬܐ ܝܢ ܬܒ݂ܠܝܬܐ ܕܚܕ ܐܬܪܐ ܝܢ ܐܪܥܐ ܕܚܕ ܦܪܣܘܦܐ ܕܣܝܪܝܠܗ ܒܝܗ. ܡܠܘܐܐ 3 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܠܚܝܐ ܘܚܐܪܘܬܐ ܘܫܝܢܐ ܦܪܣܘܦܝܐ. ܡܠܘܐܐ 4 ܗܟ̰ ܚܕ ܓܪܓ ܠܐ ܦܐܫ ܕܒ݂ܝܩܕܐ ܓܘ ܩܘܠܘܬܐ ܝܢ ܚܠܡܬܘܬܐ ܝܢ ܬܘܓܪܘܬܐ ܕܩܠܘܬܐ ܘܚܠܡܬܘܬܐ. ܡܠܘܐܐ 5 ܗܟ̰ ܚܕ ܦܪܣܘܦܐ ܓܪܓ ܠܐ ܦܐܫ ܥܘܓܙܐ ܝܢ ܐܝܩܪܐ ܫܩܝܠܐ ܝܢ ܙܠܝܡܐ ܝܢ ܬܢܒܐ ܝܗܒܐ. ܡܠܘܐܐ 6 ܟܠ ܚܕ ܐܢܫܐ ܓܪܓ ܦܐܫ ܡܘܕܝܐ ܒܝܗ ܐܝܟ ܚܕ ܦܪܣܘܦܐ ܩܡ ܩܐܢܘܢ. ܡܠܘܐܐ 7 ܟܠ ܐܢܫܐ ܝܠܗ ܒܪܒܪ ܩܡ ܩܐܢܘܢ ܘܓܪܓ ܦܐܫ ܢܛܝܪܐ ܒܝܕ ܩܐܢܘܢ ܕܠܐ ܡܬܘܬܐ ܕܦܘܪܫܘܢܝܐ ܒܠܝܗܝ. ܘܟܠ ܐܢܫܐ ܓܪܓ ܦܝܫܝ ܢܛܝܪܐ ܒܪܒܪ ܩܡ ܟܠ ܦܘܪܫܘܢܝܐ ܕܫܡܛܬܐ ܕܫܪܥܬ ܕܐܗܐ ܒܘܕܩܐ. ܡܠܘܐܐ 8 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܕܦܐܫ ܦܘܪܥܝܐ ܒܝܕ ܚܕ ܒܝܬ ܕܝܢܐ ܩܐ ܥܒ݂ܕܘܝܬܐ ܠܐ ܐܢܫܝܐ ܕܦܝܫܝ ܘܝܕܐ ܕܪܩܒܠ ܕܙܕܩܐ ܫܪܫܢܝܐ ܕܢܛܝܪܢܐ ܒܝܕ ܩܢܘܢܐ ܫܬܣܝܐ ܝܢ ܒܝܕ ܩܐܢܘܢ. ܡܠܘܐܐ 9 ܓܪܓ ܗܟ̰ ܚܕ ܠܐ ܦܐܫ ܕܒ݂ܝܩܐ ܝܢ ܡܘܬܒܐ ܓܘ ܒܝܬ ܐܣܝܪܐ ܝܢ ܛܪܝܕܐ ܡܢ ܐܬܪܐ ܕܠܐ ܩܐܢܘܢ. ܡܠܘܐܐ 10 ܟܠ ܚܕ ܐܝܠܗ ܒܪܒܪ ܩܡ ܒܝܬ ܕܝܢܐ ܚܐܪܐ ܘܠܐ ܡܬܓܢܝܢܐ ܓܘ ܩܛܝܬܐ ܕܗܩܘܬܐ ܘܓ̰ܒܘܝܬܐ ܘܟܠ ܓܘܢܚܐ ܕܪܩܘܠܗ. ܡܠܘܐܐ 11 ܟܠ ܚܕ ܕܦܐܫ ܡܬܗܡܐ ܠܫܡܛܬܐ ܕܩܐܢܘܢ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܕܠܐ ܦܐܫ ܚܘܫܒܢܐ ܓܘܢܗܟܪ ܗܠ ܕܡܫܪܪܐ ܩܐ ܝܠܗ ܓܘܢܗܟܪ ܒܝܕ ܩܐܢܘܢ. ܠܐ ܦܐܫ ܕܝܢܐ ܗܟ̰ ܦܪܣܘܦܐ ܡܢ ܬܡܡܬܐ ܚܕ ܥܒ݂ܕܘܬܐ ܝܢ ܡܚܦܠܬܐ ܡܢ ܬܡܡܬܐ ܚܕ ܥܒ݂ܕܘܬܐ ܐܚܟ̰ܝ ܐܢ ܚܕ ܗܕܚܐ ܡܢܕܝ ܦܐܫ ܚܘܫܒܢܐ ܐܝܟ ܚܕ ܓܘܢܚܐ ܡܐܝܟ ܩܐܢܘܢ ܕܐܬܪܐ ܝܢ ܩܐܢܘܢ ܬܒ݂ܠܝܐ ܒܕܥܢܐ ܒܫܩܠܐܝܠܗ ܫܘܦܐ. ܗܪ ܒܐܝ ܕܥܢܐ ܓܪܓ ܠܐ ܦܐܫ ܡܘܬܒ݂ܐ ܥܠܗ ܚܕ ܬܢܒܐ ܒܘܫ ܝܩܘܪܐ ܡܢ ܕܥܢܐ ܕܩܘܡܬܐ ܕܗܕܚܐ ܡܢܕܝ. ܡܠܘܐܐ 12 ܓܪܓ ܠܐ ܥܘܪܝ ܓܘ ܚܝܐ ܕܝܠܢܝܐ ܕܚܕ ܦܪܣܘܦܐ ܝܢ ܒܝܬܐ ܝܢ ܐܓܪܝܬܐ ܝܢ ܐܝܩܪܐ ܝܢ ܫܡܐ ܛܒ݂ܐ ܡܫܡܗܘܬܐ. ܟܠ ܚܕ ܦܪܣܘܦܐ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܕܦܐܫ ܢܛܝܪܐ ܒܝܕ ܩܐܢܘܢ ܕܪܩܘܒܠ ܗܕܚܐ ܨܦܚܝܬܐ. ܡܠܘܐܐ 13 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܠܚܐܪܘܬܐ ܕܓ̰ܘܓ̰ܬܐ ܡܚܝܬܐ ܓܘ ܬܚܘܒܐ ܕܟܠ ܐܬܪܐ ܘܕܝܪܬܐ ܥܠ ܐܬܪܐ. ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܠܫܘܩܐ ܟܠ ܐܬܪܐ ܒܚܒ݂ܫܐ ܐܬܪܐ ܘܕܝܪܬܐ ܥܠ ܐܬܪܐ. ܡܠܘܐܐ 14 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܠܚܐܪܘܬܐ ܕܛܠܒ ܒܝܬܓܘܣܐ ܦܘܠܝܛܝܩܝܐ. ܚܕ ܗܕܚܐ ܗܩܘܬܐ ܠܝ ܦܝܫܐ ܝܗܒ݂ܠܬܐ ܩܐ ܐܢܫܐ ܕܒ݂ܕܢܐ ܓܢܗܐ ܠܐ ܦܘܠܝܛܝܩܝܐ ܝܢ ܥܒ݂ܕܘܝܬܐܠܐ ܕܒܝܩܐ ܡܢ ܢܝܫܐ ܕܐܡܘܬܐ ܡܚܝܕܐ. ܡܠܘܐܐ 15 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܩܐ ܪܥܝܬܘܬܐ. ܗܟ̰ ܚܕ ܓܪܓ ܠܐ ܦܐܫ ܡܘܚܪܡܐ ܡܢ ܪܥܝܬܘܬܐ ܝܢ ܡܢ ܫܚܠܦܬܐ ܪܥܝܬܘܬܐ. ܡܠܘܐܐ 16 ܢܫܐ ܥܡ ܕܟ݂ܪܐ ܐܝܬܠܗܘܢ ܗܩܘܬܐ ܠܓܒܪܐ ܘܫܬܣܬܐ ܕܟܘܠܬ ܕܠܐ ܗܟ̰ ܫܪܛ ܓܢܣܝܐ ܝܢ ܬܘܕܝܬܢܝܐ. ܘܐܝܬܠܗܘܢ ܗܩܘܬܐ ܡܐܝܟ ܐܚܕܕܐ ܒܕܥܢܐ ܕܓܒܪܬܐ ܝܢ ܪܦܝܬܐ. ܓܒܪܬܐ ܒܕ ܫܩܠܐ ܫܘܦܐ ܐܝܡܢ ܬܪܘܝ ܓܘܪܢܐ ܣܙܓܪܐ. ܟܘܠܦܬ ܝܠܗ ܒܝܬ ܢܘܪܐ ܕܚܕ ܫܘܬܦܘܬܐ ܘܓܪܓ ܦܝܫܐ ܢܛܪܬܐ ܒܝܕ ܐܢܫܐ ܘܫܘܠܛܢܐ. ܡܠܘܐܐ 17 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܕܡܪܘܬܐ ܘܕܝܪܬܘܬܐ ܒܢܘܦܫܐ ܝܢ ܥܡ ܐܚܪܢܐ. ܗܟ̰ ܚܕ ܓܪܓ ܠܐ ܦܐܫ ܚܣܝܟ݂ܐ ܡܢ ܝܪܬܘܬܐ. ܡܠܘܐܐ 18 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܕܬܚܡܢܬܐ ܘܕܐܢܝܬ ܘܬܘܕܝܬܐ. ܐܗܐ ܗܩܘܬܐ ܒܚܒ݂ܫܝܠܐ ܗܩܘܬܐ ܕܫܚܠܦܬܐ ܕܬܘܕܝܬܐ ܝܢ ܗܝܡܢܘܬܐ ܘܚܐܪܘܬܐ ܒܢܘܦܫܐ ܝܢ ܥܡ ܓܘ ܫܘܬܦܘܬܐ ܥܡ ܐܚܪܢܐ. ܡܠܘܐܐ 19 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܕܪܥܝܢܐ ܘܗܡܙܡܬܐ. ܐܗܐ ܚܐܪܘܬܐ ܒܚܒ݂ܫܝܠܐ ܚܐܪܘܬܐ ܕܪܥܝܢܐ ܕܠܐ ܘܪܬܐ ܕܓܘܝ ܡܢ ܗܟ̰ ܐܢܫܐ ܘܛܥܘܝܐ ܒܬܪ ܘܩܒܠܬܐ ܡܕܥܢܘܬܐ ܒܟܠ ܐܘܪܚܐ ܕܗܘܝܐ ܕܠܐ ܩܝܕܐ ܕܬܚܘܒܐ. ܡܠܘܐܐ 20 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܕܚܐܪܘܬܐ ܠܓ̰ܡܝܥܬܐ ܒܫܠܡܐ ܘܫܪܝܟܘܬܐ. ܠܗܟ̰ ܚܕ ܓܪܓ ܠܐ ܡܬܒܝ ܚܝܠܐ ܠܫܪܘܟܐ ܓܘ ܚܕ ܟܢܘܫܢܐ. ܡܠܘܐܐ 21 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܠܡܫܬܘܦܐ ܓܘ ܫܘܠܛܢܐ ܕܐܬܪܐ ܕܘܙܐ ܕܘܙ ܝܢ ܒܐܘܪܚܐ ܕܩܝܘܡܐ ܡܓܘܒܝܐ ܒܚܐܪܘܬܐ. ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܕܦܐܫ ܝܗܒܐ ܦܪܣܬ ܠܫܩܠܬܐ ܫܘܠܐ ܓܘ ܐܬܪܐ ܕܠܐ ܦܘܪܫܢܝܐ. ܨܒ݂ܝܢܐ ܕܐܢܫܐ ܝܠܗ ܡܒܘܥܐ ܕܫܘܠܛܢܐ. ܐܗܐ ܨܒ݂ܝܢܐ ܓܪܓ ܦܐܫ ܬܘܡܡܐ ܒܓܒܝܬܐ ܙܒܢܢܐ ܘܫܪܝܪܐ ܕܦܝܫܝ ܡܘܟܡܠܐ ܒܝܗܒ݂ܠܬܐ ܕܩܠܐ ܛܫܝܐܝܬ ܘܒܪܒܪ ܒܝܠ ܟܠ ܚܕ ܝܢ ܐܝܟ ܚܕ ܐܘܪܚܐ ܐܚܪܬܐ ܐܝܟܐ ܚܐܪܘܬܐ ܕܓܒܝܢܐ ܦܝܫܐ ܢܛܪܬܐ. ܡܠܘܐܐ 22 ܟܠ ܚܕ ܦܪܣܘܦܐ ܐܝܟ ܚܕ ܗܕܡܐ ܓܘ ܫܘܬܦܘܬܐ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܠܚܬܪܓ̰ܡܥܘܬܐ ܫܘܬܦܬܐ ܓܘ ܬܡܡܬܐ ܒܐܘܪܚܐ ܥܒ݂ܕܘܬܐ ܐܬܪܝܬܐ ܘܗܝܪܬܐ ܬܒ݂ܠܝܬܐ. ܘܟܠ ܚܕ ܐܝܟ ܡܒܘܥܐ ܕܐܬܪܐ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܠܗܝܪܬܐ ܐܩܢܘܡܝܬܐ ܘܫܘܬܦܝܬܐ ܘܡܪܕܘܬܢܝܬܐ ܕܘܩܐ ܥܡ ܐܝܩܪܐ ܘܡܛܘܪܬܐ ܦܪܣܘܦܝܬܐ. ܡܠܘܐܐ 23 ܟܠ ܚܕ ܐܢܫܐ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܠܦܘܠܚܢܐ ܘܚܐܪܐܝܠܗ ܠܓܒܝܬܐ ܦܘܠܚܢܐ ܓܘ ܚܕ ܐܟܢܝܘܬܐ ܨܦܝ ܘܦܐܫ ܢܛܝܪܐ ܡܢ ܒܛܝܠܘܬܐ. ܟܠ ܚܕ ܕܠܐ ܗܟ̰ ܦܘܪܫܘܢܝܐ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܕܦܐܫ ܦܪܝܐ ܡܐܝܟ ܗܘ ܐܚܪܢܐ. ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܩܐ ܐܝܓܪܐ ܟܝܢܐ ܡܫܪܘܪܐ ܩܬܘ ܘܩܐ ܟܘܠܦܬܐ ܩܐ ܚܝܐ ܒܐܝܩܪܐ. ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܠܫܬܐܣܬܐ ܘܙܒܓܬܐ ܝܡ ܚܘܝܕܐ ܬܘܓܪܝܐ ܠܚܡܝܬܐ ܝܘܬܪܢܐ. ܡܠܘܐܐ 24 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܩܐ ܡܢܝܚܬܐ ܘܒܘܣܡܐ ܘܒܚܒܫܐ ܡܬܚܡܬܐ ܣܥܬܐ ܕܦܘܠܚܢܐ ܘܝܘܡܐ ܕܡܢܝܚܬܐ ܒܦܘܪܥܢܐ. ܡܠܘܐܐ 25 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܠܚܕ ܩܕܪܐ ܨܦܝ ܡܢ ܚܘܠܡܢܐ ܒܚܒ݂ܫܐ ܡܟ݂ܘܠܬܐ ܘܠܒ݂ܫܬܐ ܘܒܝܬܐ ܘܕܪܡܢܐ ܘܗܩܘܬܐ ܠܚܬܪܓ̰ܡܘܬܐ ܒܕܥܢܐ ܕܒܛܠܘܬܐ ܘܡܪܥܐ ܘܐܪܡܠܬܐ ܘܣܝܒܘܬܐ ܘܐܗܒܠܛܐ ܐܚܪܢܐ. ܝܡܝܘܬܐ ܘܝܠܕܘܬܐ ܐܝܬܠܗܘܢ ܗܩܘܬܐ ܩܐ ܬܓܒܪܬܐ ܘܗܝܪܬܐ ܡܬܕܠܢܝܬܐ ܘܝܗܠܐ ܒܪܝܐ ܒܐܘܪܚܐ ܕܓܘܪܐ ܝܢ ܠܐ ܐܝܬܠܗܘܢ ܗܩܘܬܐ ܐܝܟ ܐܚܕܕܐ. ܡܠܘܐܐ 26 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܠܝܘܠܦܢܐ ܘܝܘܠܦܢܐ ܓܪܓ ܗܒ݂ܐ ܕܠܐ ܦܘܪܥܢܐ ܓܘ ܡܕܪܫܬܐ ܫܪܒܝܬܐ ܘܪܗܛܐ ܫܬܐܣܢܐ. ܘܓܪܓ ܟܠ ܐܢܫܐ ܫܩܠ ܝܘܠܦܢܐ ܫܪܒ݂ܝܐ ܘܝܘܠܦܢܐ ܬܩܢܝܩܝܐ ܘܥܠܝܐ ܓܪܓ ܗܒ݂ܐ ܦܬܝܚܐ ܩܐ ܟܠ ܚܕ ܕܠܐ ܦܘܪܫܘܢܝܐ ܒܢܝܐ ܥܠ ܡܨܝܬܐ ܕܐܢܫܐ. ܝܘܠܦܢܐ ܓܪܓ ܗܒ݂ܐ ܪܫܝܡܐ ܠܡܛܘܪܬܐ ܐܢܫܐ ܘܡܩܘܝܬܐ ܡܝܩܪܬܐ ܙܕܩܐ ܐܢܫܝܐ ܘܝܐܪܘܬܐ ܫܪܫܐܢܝܬܐ. ܓܪܓ ܡܪܘܚܐ ܦܪܡܝܬܐ ܘܡܬܩܒܠܢܘܬܐ ܘܪܚܡܘܬܐ ܒܝܠ ܟܠܝ ܐܬܪܘܬܐ ܘܓܢܣܐ ܘܓ̰ܡܥܬܐ ܬܘܕܬܢܝܐ ܘܡܙܝܕ ܥܒ݂ܕܘܝܬܐ ܕܐܡܘܬܐ ܡܚܝܕܐ ܠܚܡܝܬܐ ܕܫܠܡܐ. ܐܒ݂ܗܐ ܐܝܬܠܗܘܢ ܗܩܘܬܐ ܠܓܒܝܬܐ ܝܘܠܦܢܐ ܩܐ ܝܗܠܝܗܝ. ܡܠܘܐܐ 27 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܩܐ ܫܪܟܬܐ ܓܘ ܚܝܐ ܡܪܕܘܬܢܝܐ ܕܚܕ ܫܘܬܦܘܬܐ ܘܫܩܠܬܐ ܝܘܬܪܢܐ ܡܢ ܐܡܢܐ ܘܫܪܟܬܐ ܓܘ ܡܛܘܪܢܘܬܐ ܥܠܡܝܬܐ ܘܝܘܬܪܐܢܘ. ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܠܢܛܪܬܐ ܘܝܘܬܪܢܐ ܡܢ ܦܘܠܚܢܐ ܛܒ݂ܐ ܘܗܘܠܢܝܐ ܕܦܠܛܝ ܡܢ ܐܡܢܐ ܐܝܟܐ ܗܘ ܝܠܗ ܣܝܘܡܐ. ܡܠܘܐܐ 28 ܟܠ ܚܕ ܐܝܬܠܗ ܗܩܘܬܐ ܩܐ ܪܝܙܐ ܫܘܬܦܝܐ ܘܬܒ݂ܠܝܐ ܐܝܟܐ ܕܙܕܩܐ ܘܚܐܪܘܬܐ ܡܘܬܚܪܢܐ ܓܘ ܐܗܐ ܒܘܕܩܐ ܦܝܫܝ ܢܛܝܪܐ ܒܚܕ ܫܟܠܐ ܓܘܢܝܐ. ܡܠܘܐܐ 29 ܟܠ ܚܕ ܐܢܫܐ ܐܝܬܠܗ ܘܓ̰ܒܘܬܐ ܠܦܘܬ ܫܘܬܦܘܬܐ ܐܝܟܐ ܡܛܘܪܢܘܬܐ ܦܪܣܘܦܝܬܐ ܝܠܗ ܡܘܡܟܘܢ. ܒܕܥܢܐ ܕܡܦܠܚܬܐ ܕܗܩܘܝܬܐ ܘܚܐܪܘܬܐ ܟܠ ܚܕ ܓܪܓ ܡܝܩܪ ܗܩܘܬܐ ܘܚܐܪܘܬܐ ܕܐܚܪܢܐ. ܐܢܐ ܙܕܩܐ ܘܚܐܪܘܝܬܐ ܓܪܓ ܓܘ ܟܠܝ ܐܗܒܠܛܐ ܠܐ ܦܝܫܝ ܡܘܦܠܚܐ ܒܚܕ ܐܘܪܚܐ ܠܒ݂ܕܪ ܡܢ ܢܝܫܐ ܘܒܢܝܬܐ ܕܐܡܘܬܐ ܡܚܝܕܐ. ܡܠܘܐܐ 30 ܡܢܕܝܢܐ ܕܠܝܢܐ ܦܝܫܐ ܡܘܬܚܪܐ ܓܘ ܐܗܐ ܒܘܕܩܐ ܓܪܓ ܠܐ ܦܝܫܝ ܡܬܘܪܓ̰ܡܐ ܒܝܕ ܚܕ ܐܬܪܐ ܝܢ ܓ̰ܡܥܬܐ ܝܢ ܦܪܣܘܦܐ ܠܒܪܬܐ ܓܘ ܥܒܘܕܘܝܬܐ ܡܚܪܘܬܐ ܗܟ̰ ܚܕ ܡܢ ܐܢܐ ܗܩܘܝܬܐ ܝܢ ܚܐܪܘܝܬܐ ܡܘܬܚܪܐ ܥܠܠ.
aii
Assyrian Neo-Aramaic
aii
Syrc
aii
EJUKƆNWO GBEFANƉEƉE SƆSƆ ACƐ AGBETƆTƆWO ŊÚ EŊYƆFƆNU Sɔsó egbexɔxɔ do amɛnyinyi to alɔkpa ɖekpo kpwimɛ kodo enusɔsɔ ci wò yi dogù wawa do eseji ko fàfà le ègbɛ̀mɛ̀, Sɔsó eɖemasɔ le agbetɔ yɔyɔ be agbetɔ mɛ ci yi dɔn kanlinnuwawa va egbɛmɛ, yi agbetɔ fɔn egu, yi shinxomɛ, ehɔnwo yi dɔ yi ejukɔnwo ɖé egbefan be agbetɔwo le vo a xonuxonu, a vo a xɔse, a gbédɔn a gu aya le ekɔ, Sɔsó agbewɔxɛ kpɔkpɔ do ese ji ɔ, e le veviɖe be wo de ɖo a ʒin amɛji; nɔ de nyi nɛnɛ ɔ, agbetɔ a va sɔ ezɔ ta, a sɔ nyidɔn le akɔn, a fɔngu do eganwuamɛ kodo amɛtafudotɔwo ji, Sɔsó ŋusɛndodo nɔ ɖekawawa ko exlɔdodo a yi ŋukɔ le ejukɔnwo gblamɛ, Sɔsó enyɔ ciwo yi le esewemamɛ wowo ejukɔn ciwo yi do ƉEKAWAWAGBƐ gbé ɖegbefan yi nu be yewo kando agbetɔ cɛwo ji, le amɛnyinyi ko eyi wanawomɛ, lé ŋusuwo kodo nyɔnuwotasɔwɛmɛ, yi yewo sɔ egbe ɖo eju nɔ nɔnɔmɛ, ŋukɔyiyi, nɔ agbemɛnɔnɔ a nyɔ nɔ amɛ kpu, nɔ agbetɔ a kpɔ vovo a wa enu ci yi drwi, Sɔsó ejuwo kodo wowo kplekplegbɛ gbesosomɛ, nɔ wo a sɔ na bubu agbetɔ, a mi dàdà le eyi cɛwo ji nɔ agbetɔ a vo fàfà, Sɔsó dandandanmɛ ɔ, gbɔhwe agbe tɔwo a wa do egbèfan lɔ ji ɔ, wo ɖo a ɖó susu ɖekɛ do acɛ kodo vovokpɔkpɔ lɔ wo ji. EYITAƉO BƆBƆGAN ƉE EGBEFAN CƐ sɔso acɛ agbetɔtɔwo ŋu; Egbefanɖeɖe cɛ yi nyi ejukɔnwo, pleŋu dɔ, yi wo a wa nɔ, yi amɛshyamɛ kodo wowo bɔbɔwo a ɖo nɔ eŋukuvi, a tekpɔ, sɔto enukplankplan ko eŋununyanya gomɛ, a tekpɔ nɔ amɛbubu ko vovokpɔkpɔ a yi amɛshyamɛ kodo wowo bɔbɔwo a ɖo nɔ eŋukuvi, a tekpɔ, sɔto enu kplankplan ko eŋununyanya gomɛ, a tekpɔ nɔ amɛbubu ko vovokpɔkpɔ a yi ŋuko keŋu nɔ, le blɛwublɛwumɛ ɔ, edɔ lɔwo a nyi wawa le ejukplekple lɔwo mɛ, nɔ wo a zan wo nyɔnɔnwitɔ le amɛ ciwo yi do kple kplegbɛ lɔwo xwe kodo amɛ ciwo yi wo sɔ do alɔmɛ nɔ wo nɔ́ wo a kpa acɛ nɔ wo. Akpa 1 Agbetɔwo pleŋu vanɔ gbɛmɛ ko vovoɖeka gbeswɛgbeswɛ, sɔto amɛnyinyi ko acɛwo gomɛ; wo xɔnɔ susunywin ko jimɛnywi so esexwe. Wo ɖo a wɛ nɔvi ɖaɖa wowo nɔnɔwo gbɔ. Akpa 2 Amɛɖekpokpwi ɖo a kpɔ nyɔna le acɛ ko vovo ciwo yi le egbe fanɖeɖe cɛ lɔ mɛ. Amɛɖe de ɖo egbe a mɔ akɔ, gbaza, ŋusukonyɔnunyinyimɛ, egbe, sɛ̀nsɛ̀n, politikinyɔ alo enyɔbuɖewo ci yi kan agbetɔ, dɔkun, jijixwe alo enyɔ alɔkpabuɖe yi a na yi agbetɔ da kpɔ nɛnɛhan nyɔna. Sɔ́ zeto yɛnu ɔ, wo de ɖo egbe a zɔndo politikise alo jejeshi le xixemɛ nɔ eju amɛɖeétɔ nu a ɖe eju lɔ do akpo. Nɔ eju cimɛ amɛlo so xɔ ablɔɖe can e le ejubuugɔnmɛ can, ɖe le yiɖekishi can alo ɖe ɖo egbe a zan yiɖeki le ci e drwi nɛnɛ can ɔ wo ɖe ɖo egbe a ɖidoakpo. Akpa 3 Amɛɖekpokpwi ɖo nɔ agbenɔnɔ le vovokpɔkpɔ ko kandoji amɛnutɔtɔ mɛ. Akpa 4 Amɛɖe ɖe ɖo egbe a sɔ ehalɔ wa ahwashi alo kannumɔ; agbetɔ a sɔ wa ahwashi alo kannumɔ le alɔɖekpo kpwinu nyi ese. Akpa 5 Wo ɖe ɖo a ɖe efun nɔ agbetɔ, kpɔ wo ɖa do aya nɔ agbetɔ, a wa xomɛvevenu, elannu alo enuɖèagbetɔkpɔtɔ nuwo kodo mɛɖekpokpwi. Akpa 6 Amɛɖeka ɖo egbe a nya le afiɖekpokpwi mɔ agbetɔnyinyi yeetɔ ɖo acɛ kodo ese ciwo wo ɖo a nyi. Akpa 7 Le ese nukɔ ɔ, agbetɔwo pleŋu nyi enuɖekɛ, é le gbeswɛgbeswɛ; wo ɖo egbe nɔ cɔndoji alo nyɔna esetɔwo gbeswɛgbeswɛ. Wo pleŋu ɖo egbe nɔ cɔndoji ɖekɛŋumɛ egacìmɛ yi wo ɖeɖeɔ voklan do enumowɛ a sɔ gban egbefanɖeɖe cɛ lɔ kodo wanaɖekpokpwi ci a na yi wo a gbin. Akpa 8 Agbetɔɖekpokpwi ɖo egbe a je ehwɛ le kojoɖoxu eyijumɛtɔ ci gbɔ a je ehwɛ le dru nɔ wo gban acɛ alɔmajeŋu ciwo ese gangan alo ese gbaliɖekpokpwi ni wo. Akpa 9 Wo ɖe ɖo egbe ci a le amɛ gbali gbali enuɖemawamawa, akpaŋu sɛnsɛntɔ a sɔ do egamɛ alo a do ese a sɔ nyi ti le eyijumɛ. Akpa 10 Agbetɔɖekpokpwi ɖo acɛ, le egbe sɔswɛ koŋu mɛ yi enyɔ ci nu ɔ yi e le ɔ, wo a si ni shigbe le wo a se amɛbuwotɔ nɛnɛ, le ahwamɛ le kojoɖotɔ ciwo ji wo ɖa ʒin, yi wo a nɔ enyɔji, wo ɖa nɔ agbetɔji. Le eganɔmɛ ɔ, kojoɖotɔlɔ a nu acɛ kodo esekɔnyinyi eyitɔwo ni alo adodwi ci le enyɔ vwin ciyi byɔ etodɔndɔn ciwo yi wo ɖoɖo ɔ ni. Akpa 11 Nɔ wo ɖo enyɔvwin ciwo byɔ etodɔndɔn nɔ amɛɖe ɔ, gbɔxwe ese a xo mɛlɔɔ, kojoɖotɔwo ɖo a ɖefyɔ le ahwamɛ, le esemɔnu mɔ nɛnɛhamɛ ɔ, yɛ wa enyɔvwin ci yi byɔ etodɔndɔn nyawo, maɖefyɔ godu ɔ, wo ɖe ɖo egbe a mɔ mɛlɔ wa nɛnɛhamɛɛ nu. Le kojo lɔ ɖoxu ɔ, wo ɖo a tekpɔ a hwlingan le ese nyikɔmɛ gbɔxwe a glo. Wo ɖe ɖo egbe a sɔ ese xo amɛɖe nɔ enyɔ alo enumaɖoeŋi ci yi ese eju lɔ tɔ alo ese ejuwo pleŋutɔ ɖe gbe le hwecinu wo wa enu lɔ. Nɛnɛke ɔ, ese ɖe xo enuvwin ci yi byɔ etodɔndɔn ɖeɔ, ese hunnɔ yi wo a sɔ xo amɛci yi je agɔ lɔ le hwenɔnunɛ; wo ɖa dɔn eto nɔ amɛlɔ wugan eto ci ese hwenɔnutɔ lɔ byɔ. Akpa 12 Wo ɖe ɖo a sɔ tafutafu a yi je amɛbunyɔmɛ a sɔ xoɖyi yi ko eyi mɛwo, eyi nuwo nɛnɛke ɔ, ganwuamɛtɔ ɖe de ɖo àcɛ aʒin amɛbu wenawo ji a hlɛn, yi a gbe sɔ gble nyikɔ ni; ese lɔ, gbe nɛnɛ wanawo. Akpa 13 Amɛɖe kpokpwi ɖo acɛ vo, a dyi sa a yi afi ci yi drwi; nɛnɛke yi e ɖo acɛ a ɖo nɔxu le eju ɖe kpokpwi mɛ. Amɛɖe kpokpwi ɖo acɛ a to le eju ɖe kpokpwi mɛ: e senŋ to le eyi ntɔ jumɛ a yi kaka a gbe trɔ gbɔ va mɛ fafɛɖe. Akpa 14 Nɔ eganwuamɛcɛkpatɔwo je egamɛ nɔ amɛɖe ɔ, nɔ amɛ lɔ a sɔ senŋu a hwlɛn eyi ta ɔ, e ɖogbe a byɔ bexu eju ɖe kpokpwi yi eju lɔ ɖo a xwɛ fafa ɖe. Nɔ amɛɖe je esenu mɛ nyao ɔ, acɛ ejukɔnwo pleŋutɔ ciɖe de nagbe be yi le shito a yi eju bu mɛ. Akpa 15 Amɛɖe kpokpwi ɖo a nyí ejuɖekamɛvi. Eganwuamɛcɛkpatɔ ɖe de ɖo acɛ yi a gbe nɔ eyi jumɛtɔ ɖe be yi da gbe nyi yewo jumɛvi; nɛnɛke de ɖo acɛ yi a gbe ni be yi ŋu gbe sɔ eju bu a trɔ eju hɔn mɛ vi. Akpa 16 Le asuɖeɖe alo nyɔnuɖeɖe gamɛ ɔ, ɖekajɛ ko cugbejɛ ciwo yi nyi akɔbunɔwo, ejubujubumɛtɔwo alo sɛnsɛn ebuebu mɛ tɔ wo ɔ, wo sɛnŋ ɖe wo nɔnɔ wo, yi a sɔ egbe ɖo eju a gbaku. Acɛ ɖeka nmɛ yi wo ɖo le enushyanumɛ so ɖeɖe hwenu kaka va sɔ yi wo ɖekiwo gbegbe hwenu. Amɛ ciwo yi jiji a ɖe wo nɔnɔwo ɔ, wo vi ɖo a na egbeta ɖekaŋumɛ gbɔhwe eju a nya be wo ɖe wo nɔnɔwo nyao. Wõ jitɔwo yi nyi ŋuklɛn alo esha ci yi a le nkɔ nɔ wo: nɛnɛke yi wo ɖo a nyi kuku le eta nɔ wo nɛ. Akpa 17 Amɛ ɖeka kpaŋ yɔ a, alo e le egbɛbɔbɔmɛ yɔ ɔ, e ɖo acɛ do eyi ntɔ nuji. Acɛ ɖe kpokpwi de ɖo a xɔ amɛŋutɔnu leshi ko akpasɛnsɛn. Akpa 18 Amɛɖe kpokpwi ɖo acɛ a vo le enu ci yi druii le eyi tamɛ, ejimɛ ko sɛ̀nsɛ̀n kpaxwe; e sɛnŋu gbé ɖɔli sɛ̀nsɛ̀n kodo eyi susu lɔ wo, alo a ɖe wo to nɔ eju a jeshi; e sɛnnu like nɔ sɛnsɛn ko susu lɔwo a dɔn amɛwo bɔ do eyi ɖeki ŋu sɔ to nukɔyiyi le enukplankplan enuwawa, kodo sɛnsɛn alo sɛnsɛnwanawo pleŋu ŋu. Akpa 19 Agbetɔ ɖekpokpwi ɖo acɛ a vo le eyi susu alo eyi tamɛbubumɛ; e ɖo acɛ a vo a nu enyɔ ci yi le susumɛ ni nɔ eju a se; e ɖo acɛ a ji gɔnmɛ nɔ enuwo ko enyɔwo, a to emɔwo keŋukeŋu ji a drá wo nɔ xìxè kòŋunɛ alo ejuwo kpu a se; enuɖe kpokpwi ɖe ɖo a doŋuklɛn alo vɔnvɔn ni. Akpa 20 Agbetɔ ɖekpokpwi ɖo acɛ a vo le bɔbɔwawa kodo egbɛ ci yi gbe ahwawawanyɔwo gbɔ. Wo de ɖo a sɔ eganwuamɛ a sɔ lɔn amɛ do ehabɔbɔɖemɛ. Akpa 21 Amɛɖe kpokpwi ɖo a sɔ eyi fɔ cute a kpankɔn le eyi ju ŋukɔyiyi wanawo mɛ, alo a nagbe nɔ amɛbu a wɛ. Sɔ to edɔwa gɔmɛ ɔ, amɛwo pleŋ ɖo a kpɔ texwe gbeswɛgbeswɛ. Ejukɔnwo drodro ɔ, eyi a nyi esha le ŋukɔ nɔ ejuwomɛcɛkpakpa. Eyi ji yi wo ɖo a zɔn nɔ nɔ akɔdadawo do jɔjwɛ ji gamɛgamɛ. Akpa 22 Ameɖekpokpwi le egbɛmɛ ɖo a vo faa a kpɔ nyɔna sɔso alɔdowomɛ, alɔdo hɔnwo a na yi a kpɔ vivivi le acɛ ciyi kan dɔkunmɔwo, agbetɔ eŋunuyanya ciwo de ɖo a hwedo amɛ, yi a na ŋukɔyiyi nɔ amɛnyinyi le hlɔn hlɔn eju ɖekaɖeka ko wowoxlɔwawamɛ. Nɛnɛhamɛ hlɔnhlɔn ko exlɔwawa kan dɔkun eju ɖekaɖekatɔ. Akpa 23 Amɛɖe kpokpwi ɖo a wa edɔ ci yi je kodi le jumɛ, yi a kpɔ nyɔna ciwo yi le edɔ lɔ wawamɛ. Evototo ɖekpokpwi de ɖo a nɔ ehocucumɛ nɔ edɔ ɖekamuwatɔwo. Edɔfɛncu ɔ, e ɖo a sun edɔwatɔ ko eyi xomuwo, vɔ nɔ da sunɔ, wana bu ɖewo ɖo a le e jumɛ a sɔ na wo vovo. Edɔwatɔ ɖekpokpwi ɖegbe a ɖo edɔwatɔwobɔbɔ ci yi drwi mɛ a sɛn ŋu a gbe nɔ amɛtafu. Akpa 24 Edɔwato ɖekpokpwi ɖo a ɖó gbɔngbɔn hwenu a sɔ vo, edɔwagamɛwo ɖo a nyi dredremɛ. Le exwekpegbɔnjwiin eyi tɔwo mɛ ɔ, wo ɖo a cu nɔ efɛn ni. Akpa 25 Amɛɖe kpokpwi ɖo a ɖo enu ci yi a sɔ kpɔ eyi ko eyi xomuwoji sɔto lanmɛsɛn, enuɖuɖu, acɔɖɔɖɔ, xɔmɛnɔnɔ, dotoxweyiyi ko alɔdoamɛjudɔwaxu ciwo a na yi wo a vo; wo ɖo a nɔ godu ni le edɔmakpɔwa gamɛ, edɔlehwenu, le ekpoxɔmɛ, nyɔxomɛ, nɛnɛke le enuwanu ciwo yi de so eyiŋutɔ drodro ŋu wo hwenu. Alɔdu ɖe ɖo a li nɔ evijitɔwo ko wo vi. Evi ci yi asu ko ashi ji ji ko ci yi wo ji le gbanji wo ɔ, wo sɔ enu le ejumɛ, yi evototo ɖe de ɖo a nɔ wo mɛ. Akpa 26 Amɛɖe kpokpwi ɖo a yi sukulu a xɔ enunyanya gbaligbali, e glo ka ka can ɔ, a xɔ enunyanya gɔnmɛtɔ dandandan. Alɔnudɔ kplanxu sukulu wo ɖo a ni nɔ amɛ kpu. Sukuluganwo ɔ, wo ɖo a hun wo nɔ amɛ ciwo ŋununyanya je àbà hɔn mɛ nɔ. Sukulu ɖo a na wo a nyaŋunu sɔ to agbetɔbubu gomɛ. E ɖo a na yi wo a nya be enusɔkeamɛ, exlɔwawa le ejuwo glamɛ akɔwo alo sɛnsɛn wo gblamɛ kodo ejuwokplekplegbɛ nuwanawo ci wo a na yi vovo a nɔ gbɛmɛ, enu hɔnwo ɔ, enu vevi yi wo nyi. Kplankplan ciha ŋumɛ yi ɖeviwo a xɔ ɔ, e ɖo a nyi wo jitɔwo nyɔ. Akpa 27 Agbetɔɖekpokpwi ɖo a vo a wa emumumunuwo kodo eyitɔwo, akpɔ jìjɔ̀le aɖaŋuɖoɖodɔwo gbɔ, keŋu a nɔ waxu nɔ ŋukɔyiyi sɔto enudwi kuku gomɛ kodo wanywi ciwo yi a to le mɛ. Amɛɖekpokpwi ci yi nyi edɔɖewatɔ ɖogbe a hwlɛn wananywi ciwo yi to le eyi nudwikuku gomɛ, eyi ɖaŋuɖoɖowema ko eyi ɖaŋu gomɛ. Akpa 28 Ameɖekpokpwi ɖogbe a byɔ be hannyahannya ŋugbe nɔ ejumɛ, nɔ wo a zɔn do acɛ kodo vovokpɔkpɔ ciwo yi zé le gbefanɖeɖe cɛmɛ, sɔso agbetɔnɔnɔmɛ gbe sɔso ejukɔnwonɔnɔmɛ. Akpa 29 Amɛɖekpokpwi ɖo a wa edɔ nɔ eyiju cimɛ yi eyi nɔnɔmɛ alo eyigbetɔnyinyimɛ a to le, le vovokpɔkpɔ kodo ŋukɔyiyi adodwi gomɛ. Le eyicɛ kodo eyivovokpɔkpɔzanzanmɛ ɔ, ese ɖowo yi a gbe enyɔ nɔ amɛ nɔ wo a sɔ jeshi amɛbucɛwo kodo eyi vovokpɔkpɔwo gbɔhwe a sɔ kpɔ emɔ a dra enu do le wana gomɛ, le hannyahannya ma do dó acɛkpakpamɛ kodo vovo gbaja le eju ci yi ya nɔ eyiɖekishi. Tretregbeɖi, wo de ɖo egbe a zɔn acɛ cɛwo kodo vovokpɔkpɔ cɛwo to amɛbuɖewo ciwo de nyi afɔɖoxuwo nɔ ƉEKAWAWAGBƐ EJUKƆNWOTƆ. Akpa 30 Ejuɖekpokpwi, ehabɔbɔɖekpokpwi, amɛɖekpokpwi de ɖo egbe a sɔ Egbe fanɖeɖe cɛ a sɔ wa enubaɖaɖe alo a sɔ wa kanlindɔɖe shigbe a sɔ gbe be agbetɔwo da zan acɛ ko vovokpɔkpɔ ciwo yi ze le wemacɛmɛ.
ajg
Aja
ajg
Latn
ajg
AMANSAN MPAEMUKA A ƐFA ONIPA BIARA KYƐFA HO NHYƐNMU Esiane sɛ nidi ne biakoyɛ ne hokwan a adesamma abusua no wɔ no ne ahofadi, atɛntrenee ne asomdwoe a ewɔ wiase no nhyɛase, Esiane sɛ obu a wommu ne animtiaa a wɔde bu onipa biara Kyɛfa no akowie atirimɔdenne ahorow mu no apusuw wiase no ahonim, ne ɔhwɛ a yɛhwɛ kwan sɛ wiase bi reba a adesamma benya ahofadi wɔ ɔkasa ne gyidi ho, na wɔabɔ dawuru sɛ osuro ne ohia jo ahofadi ne ɔmanfo botae, Esiane sɛ nea ɛbɛyɛ na ɔmanfo remfa atuatew kwan so sɛ nea etwa to de atu atirimɔden ne nhyɛso agu, nti, ɛsɛ sɛ yɛde mmara sodi bɔ onipa biara kyɛfa ho ban, Esiane sɛ ɛho hia sɛ yɛbɛma ayɔnkofa abɛda aman horow ntam, Esiane sɛ nnipa a wɔwɔ Amanaman Nkabom no Mmara no mu no agye sɛ wogye onipa biara kyɛfa tom, na wogye tom sɛ onipa desani biara nya ne kyɛfa, nidi ne ɔsom a wɔsom bo; afei wogye mmarima ne mmea Kyɛfa tom, na wɔbɔ mmɔden sɛ wɔbɛma ɔmanfo atu mpɔn wɔ asetena pa mu wɔ ahofadi bebree mu, Esiane sɛ Kuw Mma ahyɛ bɔ sɛ wɔne Amanaman Nkabom mo bɛyɛ biako de ama aman nyinaa anya obu ama onipa biara kyɛfa ne ahofadi ahorow no Esiane sɛ Kyɛfa ne ahofadi ahorow ho hia sen biara na ama bɔhyɛ yi aba mu koraa nti, Ɛnde, Afei, Kuw Kɛse No Pae mu ka Amansan Mpaemuka a ɛfa Onipa Biara Kyɛfa ho no Sɛ mmɔdenbɔ gyinapɛn ma nkurɔfɔ ne aman nyinaa, a yɛn botae ne sɛ nnipa nkorɛnkorɛ ne aman nyinaa bɛkae saa Mpaemuka yi bere nyinaa, na wɔnam ɔkyerɛkyerɛ ne nhomasua so akyerɛ obu ama saa kyɛfa ne ahofadi ahorow yi, na wɔde nkakrankakra ama nnipa a wɔwɔ wɔn a wɔwɔ amannɔne ate ase, agye atom, adi so pɛpɛɛpɛ wɔ nnipa a wɔwɔ Kuw Mma no ankasa man mu, ne ɔmanfo a wɔtete wɔn nsasesin mu. Ahyɛde 1 Wɔawo adesamma nyinaa sɛ nnipa a wɔwɔ ahofadi. Wɔn nyinaa wɔ nidi ne kyɛfa koro. Wɔwɔ adwene ne ahonim, na ɛsɛ sɛ wobu wɔn ho wɔn ho sɛ anuanom. Ahyɛde 2 Ɛsɛ sɛ obiara nya kyɛfa ne ahofadi ahorow a wɔaka ho asɛm wɔ Mpaemuka yi mu no a nnipa animhwɛ anaa nyiyim nni mu, te sɛ ebia abusua a ofi mu, ahosu, sɛ ɔyɛ ɔbea anaa ɔbarima, sɛ ɔka kasa bi anaa ɔwɔ kuw bi mu, sɛ ɔwɔ ahode, sɛ wɔwoo no ɔkwan bi so no mfa ho koraa. Bio, wɔrenyɛ nyiyim biara esiane obi amanyɔ anaa ɔman anaa asase a obi fi so no nti. Ɛmfa ho hwee sɛ ɔman no de ne ho anaasɛ ɛbata ɔman foforo bi ho, anaa nso enni n; ankasa ho so, anaasɛ Ɔman foforo bi na edi wɔn so. Ahyɛde 3 Obiara wɔ nkwa, ahofadi ne ne nipaban ho ahobanbɔ. Ahyɛde 4 Wɔremfa obiara nkɔ nkoasom anaa nkoayɛ mu. Wɔabara nkoasom ne nkoatɔ ne nea ɛtete saa nyinaa. Ahyɛde 5 Ɛnsɛ sɛ wɔde aninyanne, atirimɔden, ne nea ɛmfata sɛ wɔde yɛ nnipa anaa ayayade biara twe obiara aso. Ahyɛde 6 Mmara mu no, onipa biara wɔ ho kwan sɛ wogye no tom sɛ onipa. Ahyɛde 7 Nnipa nyinaa yɛ pɛ wɔ mmara anim, na ɛsɛ sɛ wɔnam mmara so bɔ obiara ho ban a nyiyim biara nni mu. Obiara wɔ banbɔ koro no ara a esiw nyiyim a ɛsɛe Mpaemuka kwan no kyɛfa no bi. Ahyɛde 8 Obiara wɔ nea ne man asɛnnii mmara ahyehyɛ ato hɔ a wɔyɛ de pata nea obi afom no no hokwan anaa kyɛfa. Ahyɛde 9 Wɔrenkyere obi, mfa no nto afiase anaa wɔrempam no mfi ne man mu ɔkwa are kwa. Ahyɛde 10 Obiara wɔ hokwan sɛ asɛnnifo a wonni obiara afa a wɔnyɛ nyiyim di n'asɛm wɔ peteem sɛnea wɔyɛ onipa biara, de kyerɛ ne kyɛfa ne n'asɛde ahorow wɔ mmarato bi a wɔde tia no ho. Ahyɛde 11 Asɛm a obi di na odi mu fɔ ma wɔtwe n'aso no wɔremfa nto onipa biara so gye sɛ wɔnam mmara so adi onii no asɛm wɔ n'akyigyinafo anim abu no fɔ ansa. Sɛ obi yɛ bɔne bi na akyiri yi wohu sɛ anka ɛsɛ sɛ wɔtwe n'aso, nanso bere a onii yo yɛɛ saa bɔne no, na ne man anaa ne man ne aman foforo bi mmɔɔ mu nyɛɛ mmara bi a etia bɔne no a, ɛnde ɛnsɛ sɛ wɔtwe ɔdebɔneyɛfo no aso. Saa ara nso na wɔreemfa asotwe a emu yɛ duru mma bɔne bi nsen nea ɛwɔ hɔ bere a wɔyɛɛ saa bɔne no. Ahyɛde 12 Wɔremfa nea mmara nnim biara so nhiahia obiara ho wɔ ne kokoamsɛm, n'abusua, ne fi ne ne mfɛfo ntam asɛm bi ho. Saa ara na wɔrentiatia ne nidi ne n'anuonyam so. Obiara wɔ banbɔde yi kyɛfa a mmara taa akyi. Ahyɛde 13 Obiara wɔ kyɛfa anaa hokwan sɛ okyinkyin anaa ɔtena baabiara wɔ nea ne man ahye ano kɔka. Obiara wɔ ne kyɛfa anaa hokwan sɛ ofi ɔman biara mu, a n'ankasa de ka ho, na ɔsan kɔ ne man mu bio. Ahyɛde 14 Obiara wɔ kyɛfa anaa hokwan sɛ esiane amanyɛsɛm ho ɔtaa bi nti ɔkɔ ɔman foforo bi mu kɔpɛ guankɔbea. Saa Kyɛfa anaa hokwan yi yera bere a guankɔ no nnyina amanyɛsɛm mu amanenya anaa Amanaman Nkabom gyinae so. Ahyɛde 15 Obiara wɔ kyɛfa anaa hokwan sɛ ɔyɛ ɔmanba wɔ baabiara. Wɔremfa biribi a ɛnnam mmara so nsiw obiara manbayɛ ho kwan. Sɛ obi pɛ sɛ ɔsakra ne manbayɛ fi baabiara nso a, wɔrensiw no kwan. Ahyɛde 16 Sɛ mmarima anaa mmea bi du wɔn mpanyin afe so, na wɔn abusua, wɔn man anaa wɔn asɔre mu nhyehyɛe nsiw wɔn mu ni kwan a, ɛnde wɔwɔ kyɛfa anaa hokwan sɛ wɔware kyekye abusua. Wɔn nyinaa wɔ aware mu kyɛfa pɛ wɔ wɔn aware ne wɔn awaregu berem. Okunu ne ɔyere nko ara na ɛsɛ sɛ wɔpene so ka wɔn aware bom sɛ awarefo. Okunu ne ɔyere ne mma abusuabɔ no ne kuwyɛ abɔse fekuw biara mu, ɛsɛ sɛ fekuw anaa ɔman no bɔ saa abusuakuw yi ho ban. Ahyɛde 17 Obiara wɔ ho kwan sɛ ɔno nko ara pɛ ahonyade anaasɛ ɔne afoforò pɛ bi. Wɔremfa nea eenyina mmara so nnye obi ahonyade mfi ne nsam. Ahyɛde 18 Obiara wɔ adwenem nsusuwii, ahonim ne nyamesom biara a ɔpɛ ho kyɛfa anaa ɛho kwan. Saa kyɛfa anaa hokwan yi ma obi de ne ho sɛ ɔbɛsakra ne nyamesom anaa ne gyidi, ɛma obiara de ne ho sɛ ɔhwehwɛ ankorankoro anaa ɔdodow nyamesom, anaa ɔne afoforo bom som wɔ peteem anaa kokoam, nam so yi ne nyamesom anaa gyidi adi wɔ kyerɛkyɛrɛ, nneyɛe ne ɔsom mu. Ahyɛde 19 Obiara wɔ ne kyɛfa anaa hokwan sɛ ɔka n'adwene ne nsusuwii. Saa kyɛfa yi ma obiara kura ne nsusuwii mu a obiara nnye no asabawmu. Ɔwɔ hokwan sɛ ɔhwehwɛ anaa otie adesuade ne nsusuwii biara, na ɔno nso nam ɔkwan biara so ma afoforo te a aman ahye nsiw eyi ho kwan. Ahyɛde 20 Obiara wɔ hokwan sɛ ɔkɔ asomdwoe nhyiam ase anaa ɔdɔm fekuw biara. Ɛnsɛ sɛ wɔhyɛ obiara sɛ ɔnkɔdɔm fekuw bi. Ahyɛde 21 Obiara wɔ hokwan sɛ onya kyɛfa wɔ ne man mu Aban mu, sɛ ɛyɛ tee anaa ɛnam ananmusifo so. Obiara wɔ kyɛfa koro wɔ ne man nu ɔsom adwuma ho. Ɔmanfo no pɛ na ɛbɛyɛ Aban no nnyinaso. Wɔnam abatow a wɔnam so paw nnipa a ɛyɛ kokoam ɔdodow adeyɛ a wɔahyehyɛ ne bere ato hɔ so na ɛbɛda ɔpɛ yi adi. Ahyɛde 22 Onipa biara, sɛ ɔyɛ fekuw muni yi, wɔ ne kyɛfa wɔ akyigyina a ɔman no anaa ɔman no ne aman afoforo abom apere anya no ho sɛnea ɔman no nhyehyɛe ne sikasɛm te. Onipa biara wɔ sikasɛm, ɔmanbayɛ ne amammerɛ ho kyɛfa a ɛho hia ma ne nidi ne ne nipasu. Ahyɛde 23 Obiara wɔ adwumayɛ ho kyɛfa, ɔde ne ho sɛ ɔpaw adwuma a ɔpɛ sɛ ɔyɛ, ɔwɔ adwumayɛ mu nhyehyɛe pa ne emu banbɔ no ho kyɛfa. Obiara wɔ adwumayɛ ne ɛso akatua a wɔde ma no ho kyɛfa a nyiyim biara nni mu. Obiara a ɔyɛ adwuma no wɔ ne kyɛfa a ɛsɛ sɛ onya wɔ akatua a ɛfata a ɛbɛma ɔne n'abusuafo anya atenaye a ɛfata onipa nidi ho. Sɛ ehia nso a, ɛsɛ wɔde fekuwbɔ mu akyigyina ka ho. Ɛyɛ obiara kyɛfa sɛ ɔhyɛ adwumayɛfo fekuw ase anasɛ nso ɔdɔm bi, na ɔnam so bɔ ne yiyedi ho ban. Ahyɛde 24 Obiara wɔ ɔhome ne bɔnnɔdi bere ho kyɛfa. Nnɔnhwerew a wɔahyehyɛ sɛ wɔde yɛ adwuma a ɛmmoro so ne adwuma mu akwamma bere a wotua odwumayeni no ka nso ka ho. Ahyɛde 25 Obiara wɔ ne kyɛfa anaa hokwan sɛ ɔne n'abusuafo nya asetena yi mu yiyedi a ɛma ɔne n'abusuafo nya ahoɔden ne asetena pa. Aduan, adurade, afi, ayaresa ne fekuw mu ɔsom adwuma nso ka ho. Saa ara nso na ɛyɛ obiara kyɛfa sɛ onya akyigyina a wɔde ma obi a onni adwuma bi yɛ anaa ɔyare anaa odi kuna anaa wabɔ akora anaa aberewa anaa asetena mu ahyiakwa mma n'ani nwie gye wɔ asetena mu ho. Ɛsɛ sɛ wɔde ɔhwɛ pa hwɛ ɔbaatan ne ɔba biara. Ɛmfa ho hwee sɛ mmofra bi yɛ awarefo mma anaa mpenafo mma. Ɛsɛ sɛ wɔn nyinaa nya wɔn kyɛfa wɔ asetena mu banbɔ ho. Ahyɛde 26 Obiara wɔ ho kwan sɛ osua ade. Anyɛ yiye koraa no, ɛsɛ sɛ obiara nya sukuukɔ anaa adesua kwa wɔ ne mmofraase wɔ nneɛma nketenkete bi ho. Ɛsɛ sɛ wɔde ɔhyɛ to ho ma obiara nya mmofraase adesua. Mfiridwuma ho adesua ne dwumadi ahorow no sua anaa sukuupɔn mu adesua ho de, obiara benya ne kyɛfa sɛnea n'adwene ne ne mmɔdenbɔ kyerɛ. Ɛsɛ sɛ adesua nyinaa botae yɛ nea ɛhwehwɛ nkɔso ma onipadua ne obu mu denhyɛ ma adesamma kyɛfa a ɛfa nnipa ahofadi horow no ho. Eyi bɛma ntease, denyɛ ne ayɔnkofa aba aman, mmusua anaa asɔre horow nyinaa ntam. Ɛbɛhyɛ Amanaman Nkabom no den ama asomdwoe aba wiase. Awofo wɔ kyɛfa anaa hokwan a ɛso sɛ wɔbɛpaw nhomasua ko a wɔpɛ ama wɔn mma. Ahyɛde 27 Obiara wɔ ne kyɛfa anaa hokwan sɛ ɔde ne ho fra kwasafo amammerɛ mu. Ɔwɔ ne kyɛfa anaa hokwan wɔ mfaso a efi nyansasua ne abɔdemuhwehwɛ mu ba no mu. Obiara wɔ nnepa a efi abɔdemuhwehwɛ, nhomasua anaa nsaanodwuma adeyɛ bi a ɔde ne nsusuwii ama aba no mu kyɛfa. Ahyɛde 28 Obiara wɔ ho kwan sɛ onya fekuw anaa amanaman nhyehyɛe a ekura kyɛfa ne ahofadi horow a wɔabobɔ din wɔ Mpaemuka yi mu no mu. Ahyɛde 29 Obiara wɔ ne kwasafo asɛde a ɛno mu na sɛ ɔyɛ a, ɔnam so ma onyin a ne nipadua nyin no wie pɛyɛ. Ansa na obiara benya ne kyɛfa ne ahofadi no, gye sɛ ɔno nso ayɛ nea mmara hwehwɛ wɔ ne ho sɛ ɔyɛ ma afoforo ma wɔn nso nya wɔn kyɛfa ne ahofadi. ɛsɛ sɛ onii no bɔ ɔbra pa, na ɔkyerɛ obu ma guasodeyɔ ne ɔdodow amammu mu yiyedi. Ɛnsɛ sɛ saa kyɛfa anaa ho kwan ahorow yi yɛ nea ɛne Amanaman Nkabom no atitimpɔw ne gyinapɛn bɔ abira. Ahyɛde 30 Ɛnse sɛ onipa biara kyerɛ nsɛm a ɛwɔ Mpaemuka yi mu no ase sɛ ɛyɛ ade bi a ɛma Ɔman, fekuw anaa onipa bi kyɛfa anaa tumi, nam so sɛe kyɛfa ne ahofadi horow a wɔabobɔ din wɔ nhoma yi mu no.
aka_akuapem
Twi (Akuapem)
twi
Latn
ak-akuapem
ADASAMMA YIEDIE HO ANODISƐM NNIANIMU Ɛsiane sɛ adasamma ahunu sɛ, yɛsusu onipa, bu no, di no ni a, ɛbɛma ahofadie, atɛntenenee ne asomdwoeɛ ase atim wɔ wiase yi mu nti, Ɛsiane sɛ atuateɛ ne obuo a wɔammu adasamma yiedie yi de anitan ne atirimuɔden baeɛ, na abɛhwanyane nnipa ahonim de asetena foforɔ aba, ama nnipa ani aba wɔn ho so sɛ wɔwɔ ho kwan sɛ wɔka wɔn adwene a ehu biara nni mu, na wɔwɔ ho kwan sɛ wɔyɔ adwuma na ɛnhia wɔn, na ɛsiane sɛ wɔapae mu aka ato dwa sɛ yei ne nnipa anidasoɔ titre nti, Ɛsiane sɛ, ɛnsɛ sɛ ɛba no sɛ obi de ahomteɛ bɛyɛ nneyɛɛ bi a ɛyɛ nneyɛɛ a ɛtwa toɔ koraa, a onii bɛtumi afa so de ako atia anitan ne ahupoo, berɛ a mmara bɔ adasamma yiedie anodisɛm ho ban nti, Ɛsiane sɛ ɛho hia sɛ nnamfofa ba aman ahodoɔ ntam nti, Ɛsiane sɛ Amanaman Nkabom Kuo mu nnipa asi wɔn gyidie so dua wɔ Amammuo Nnyinasoɔ no mu, se onipa anim nyam ne boɔ a ɔsom no nye adewa na ɔbarima ne ɔbaa nyinaa yɛ pɛ, na wɔawe ahinam so, sɛ wɔbɛma asetena mu ayɛ yiɛ, na nnipa atumi atena ase sɛ anuanom wɔ ahogono mu nti, Ɛsiane sɛ aman hodoɔ a wɔfra Amanaman Kuo no mu ate wɔ ho ase ahyɛ bɔ sɛ wɔne Amanaman Nkabom Kuo de anokorɔ bɛhwɛ ama obiara adi anodisɛm no ni, ama obiara anya n'ahofadie ne ahotɔ sɛdeɛ ɛfata no nti, Ɛsiane sɛ ntease pa a yɛbɛnya no wɔ anodisɛm a ɛfa onipa yiedie ne n'ahofadie ho bɛma yɛn bɔhyɛ yi adi mu nti, ekuo no badwa kɛseɛ no pae mu ka sɛ: Ani da kwan sɛ: Saa adasamma Yiedie Ho Anodisɛm a wɔada no adie yi bɛyɛ susudua titire baako pɛ a, ɛwɔ hɔ ma nnipa ne amanaman nyinaa, na Ɔkɔntɛkorɔ anaa fekuo ahodoɔ nyinaa bɛma adi wɔn tirim dɛm, abɔ no dawuro akyerɛkyerɛ aseɛ yie pa ara, agye ato mu, adi so, na wɔde afa wɔn ankasa aman ne aman foforɔ dwumadie nhyehyɛɛ ahodɔ so ama ahyeta aman a wɔdɔm Amanaman Nkabom Kuo ne aman biara a ɛhyɛ n'ase mu. Ahyɛdeɛ 1. Nnipa nyinaa yɛ pɛ. Na wɔde adwene ne nyansa na abɔ obiara. Ɛno nti, ɛsɛ sɛ obiara dɔ ne yɔnko, bu ne yɔnko, di ne yɔnko ni. Ahyɛdeɛ 2. Yiedie ho anodisɛm mu asɛm yi wɔ hɔ ma obiara a nyiyimu biara nni mu. Ɛmfa ho sɛ obi yɛ tuntum anaa fufuo, ɔbaa anaa ɔbarima. Kasa a obi ka, asɔre a obi kɔ, amanyɔkuo ko a obi dɔm, deɛ obi fire, adwapadeɛ a ɔwɔ, n'awosuom ne deɛ ɛkeka ho nsi obiara kwan wɔ saa nhyehyɛɛ yi ho. Deɛ ɛka ho ne sɛ, ɛnsɛ sɛ yɛto ɔman biara a obi firi mu ho, sɛ ɔman ko no di ne ho so anaa ɛhyɛ ɔman foforɔ bi ase. Ahyɛdeɛ 3. Obiara wɔ ho kwan sɛ ɔtena ase asomdwoeɛ ne ahofadie mu a bɔne biara nka ne nipadua no. Ahyɛdeɛ 4. Ɛnsɛ sɛ obiara di obi nya. Nkoatɔ ne nkoatɔn yɛ dwadie bi a ɛsɛ sɛ wɔtɔre aseɛ korakora. Ahyɛdeɛ 5. Ɛnsɛ sɛ obi fa ɛkwan bi so hyɛ onipa dasani biara aniɛyaadeɛ. Anaa ɔfa atirimuɔden kwan so twa obi asuo, gu n'anim aseɛ. Ahyɛdeɛ 6. Sɛ obiara kɔpue mmara anim wɔ baabiara a, ɛsɛ sɛ wɔgye no to mu sɛ onipa. Ahyɛdeɛ 7. Nnipa nyinaa yɛ pɛ wɔ mmara anim. Mmara bɔ nnipa nyinaa ho ban pɛ a nyiyimu biara nni mu. Mmara mu deɛ, yɛnhwɛ obiara anim. Ahyɛdeɛ 8. Sɛ obi bu mmara yi bi so tia ɔfoforɔ a, ɔwɔ ho kwan sɛ ɔde no fa mmara kwan so ne no di sɛdeɛ mmara seɛ. Ahyɛdeɛ 9. Ɛnsɛ sɛ wɔkyere obiara kyehunu. Ɛnsɛ sɛ wɔkyere obiara sie anaa wɔtwa obi asuo kwa. Ahyɛdeɛ 10. Sɛ wɔbɔ obi kwaadu wɔ biribi ho na wɔde onii kɔ asɛnniiɛ a, ɛsɛ sɛ wɔn a wɔbɛdi asɛm no bu atɛntenenee, berɛ a wɔnkyea wɔn aso. Ɛsɛ sɛ asɛnnifoɔ no yɛ nnipa a wɔn ho nni asɛm no mu koraa. Ahyɛdeɛ 11. Sɛ wɔde so to obi so, nam so kye no, na wɔntumi mfeefee asɛm no mu, nhunuu nokorɛ a ɛwɔ mu a, yɛfa no sɛ onii no nyɛɛ saa bɔne no, gye sɛ wɔnam mmara kwan so, kɔ asɛm no mu, hunu sɛ ɔdi fɔ. Sɛ wɔde no kɔ asɛnniiɛ mpo koraa a, ɔwɔ ho kwan sɛ ɔhwehwɛ mmoa biara a ɔbɛtumi anya de atete ne ho akyiri kwan. Obiara nni ho kwan sɛ ɔgyina amammara anaa amanaman mmara so de asotwe a ɛmfata ma obi wɔ bɔne bi a onii yɛe berɛ a na saa mmara no nni hɔ ho. Na sɛ ɛkɔba no sɛ na asotwe bi wɔ hɔ ansa na asotwe foforɔ a emu yɛ den sene dada no reba a, ɛsɛ sɛ asotwe a onii yɛɛ saa bɔne no na ɛwo hɔ dada no ara na wɔde twe no. Ahyɛdeɛ 12. Ɛnsɛ sɛ obi fa ɛkwammɔne so de ne ho hyehyɛ obi kɔkoamsɛm, n'afisɛm anaa n'abusuasɛm mu. Ɛnsɛ sɛ obi gu obi din ho fi. Mmmara bɔ onipa biara ho ban sɛdeɛ ɛbɛyɛ a, biribiara ntumi nsi ne yiedie ho kwan. Ahyɛdeɛ 13. Obiara wɔ ho kwan sɛ ɔtumi kɔ baabiara, tumi tena baabiara wɔ ɔman biara mu. Obiara wɔ ho kwan sɛ ɔtumi tu firi ɔman biara mu a ne man ka ho, sane ba ne man mu bio. Ahyɛdeɛ 14. Sɛ obi manfoɔ reteetee no apɛ no atɔre n'ase a, ɛyɛ n'asɛdeɛ sɛ ɔdwane kɔ dwankɔbea bi wɔ ɔman foforɔ bi mu kɔbɔ ne ho adwaa wɔ hɔ. Sɛ obi yɛ bɔne a ɛmfa amanyɔ ho anaa ɛntia Amanaman Nkabom Kuo nhyɛhyɛɛ a, ɛnyɛ onii no asɛdeɛ sɛ saa mmara yi bɔ ne ho ban firi saa bɔne no ho. Ahyɛdeɛ 15. Ɛyɛ obiara asɛdeɛ sɛ ɔtumi kɔ oman foforɔ bi mu kɔdane hɔni. Obiara ntumi mmɔ ne tirim, mfa asisie kwan so nsakra obi nkyi. Sɛ obi pɛ sɛ ɔsakra ne nkyi nso a, ɛyɛ n'asɛdeɛ sɛ ɔsakra berɛ a akwansideɛ biara nni mu. Ahyɛdeɛ 16. Ɛyɛ mmarima ne mmaa a wɔanyinyini, aso awadeɛ asɛdeɛ, sɛ wɔware wowo mma, berɛ a wɔn nipasuo, wɔn nkyi ne wɔn nyamesom nsi wɔn kwan wɔ wɔn awadeɛ anaa awaregyaeɛ ho. Sɛ awareɛ no bɛsɔ a, gye sɛ awarefoɔ baanu no apene so, agye ato wɔn ho so sɛ wɔbɛware. Fidua a ɛyɛ agya, ɛna ne mma no nnyinasoɔ no yɛ abusuabɔ nnyinasoɔ mfitiaseɛ, na ɛyɛ fidua no asɛdeɛ sɛ ɔmanfoɔ bɔ wɔn ho ban. Ahyɛdeɛ 17. Ɛyɛ obiara asɛdeɛ sɛ ɔpɛ ɔno ara n'agyapadeɛ. Ɔtumi nso ne afoforɔ bom ne wɔn pɛ agyapadeɛ. Ɛnsɛ sɛ wɔde ahupoo anaa nneyɛɛ a ɛnnam mmara kwan soɔ gye obi agyapadeɛ firi ne nsam kwa. Ahyɛdeɛ 18. Ɛyɛ onipa biara asɛdeɛ sɛ ɔdi n'ankasa tirim, dwene n'adwene, kɔ asɔre biara a ɔpɛ. Saa tumi yi ma kwan ma obi tumi sesa n'asɔre ne ne gyidie wɔ badwam anaa kɔkoam a akwansideɛ biara mma mu, na ɛmfa ho nso sɛ wɔyɛ nnipa bebree anaa ɔyɛ ɔkɔntɛkorɔ. Ahyɛdeɛ 19. Ɛyɛ onipa biara asɛdeɛ sɛ ɔtumi ka n'adwene wɔ biribiri ho berɛ a akwansideɛ biara nni mu. Afei obiara nso tumi fo ɔkwan biara so bɔ biribi ho dawuro de kyerɛ n'adwene anaa ɔtumi hwehwɛ nya biribi ho adwene a ɛmfa ho sɛ ɔyɛ ɔman ba anaa ɔnana. Ahyɛdeɛ 20. Ɛyɛ obiara asɛdeɛ sɛ ɔdɔm asomdwoeɛ kuo bi. Ɛkwan nso da hɔ sɛ nnipa bi tumi bom hyia a ɛnyɛ bɔne so. Ɛnsɛ sɛ obiara hyɛ obiara ma ɔdɔm kuo bi a ɔmpɛ. Ahyɛdeɛ 21. Ɛyɛ onipa biara asɛdeɛ sɛ wɔrebu ne man anaa wɔreka mu asɛm a, ɔka bie. Onii no tumi kɔ mu tee anaa ɔtumi fa abatoɔ a emu da hɔ kwan so ka bi. Onipa biara wɔ ho kwan sɛ biribiara a ne man mu aban bɛyɔ no, ɔnya ne so ne deɛ pɛpɛɛpɛ. Deɛ ɔmanfoɔ pɛ na ɛsɛ sɛ wɔn aban yɔ. Wɔnam abatoɔ a dwinim biara nni mu, na obi nhunu ne yɔnko abatoɔ mu, na obiara a wadi mfeɛ dunwɔtwe biara to bie so na ɛdɛdi saa dwuma yi. Ahyɛdeɛ 22. Ɛyɛ ɔman biara asɛdeɛ sɛ ɛbɔ ɔman ba biara ho ban. Ɛsɛ sɛ ɛnam ɔman no ahoɔden anaa nkabom bi a saa ɔman no ne ɔman foforɔ bi ayɔ so ma ɔman ba biara nya anigyeɛ, di yie sɛdeɛ ɔman ko no sikasɛm, nnɔbaeɛ ne amammerɛ a ɛtumi ma onipa di mu no teɛ. Ahyɛdeɛ 23. Ɛyɛ onipa biara asɛdeɛ sɛ ɔyɛ adwuma. Adwuma biara a obiara pɛ sɛ ɔyɛ no nso, ɛnsɛ sɛ akwansideɛ biara ba ho. Ɛnsɛ sɛ mmara no bɔ adwumayɔfoɔ ho ban firi adiyie mu, na ɛhwɛ ma wɔnya ahotɔ wɔ wɔn nnwuma mu. Dwuma korɔ a obi bɛdie no so akatua a ɛfata na ɛsɛ sɛ wɔtua no a nyiyimu biara nni mu. Ɛyɛ onipa biara asɛdeɛ sɛ ɔyɛ adwuma biara a ɔpɛ, nya ne so ne n'akatua a ɛbɛtumi ama ɔne ne hokafoɔ ne ne mma atena ase anigyeɛ mu, sɛ nnipa, na sɛ ɛyere so koraa a, aban boa no kwan bi so de bɔ ne ho ban firi ahokyere bi mu. Ɛyɛ onipa biara asɛdeɛ sɛ ɔte anaa ɔdɔm adwumayɛfoɔ kuo de bɔ n'adwuma anaa n'ankasa ho ban. Ahyɛdeɛ 24. Ɛyɛ onipa biara asɛdeɛ sɛ ɔyɛ adwuma bi a, ɔnya kwan gye n'ahome, na ɔtumi yɛ adwuma nso kɔsi berɛ bi. Ɛtɔ da a, wɔma onii no kwan ma ɔdi afoofi a wɔtua no ka. Ahyɛdeɛ 25. Ɛyɛ onipa biara asɛdeɛ sɛ ɔno, ne hokafoɔ ne ne mma a ɛyɛ fidua no nya ahotɔ wɔ wɔn asetena mu. Nnoɔma a ɛde ahotɔ brɛ abusua anaa fidua no ne aduane, aduradeɛ, adan, ayarehwɛ ne onipa asetenam ahiadeɛ nyinaa, na mpo sɛ ɛkɔba no sɛ obi adwuma sɛe anaa ɔdi dɛm, anaa ɔdi kuna, anaa onyini ma no guro, anaa biribiara a ɛde ɔhaw bɛba n'asetena mu a ɛnyɛ ne mfomsoɔ no, ɛyɛ n'asɛdeɛ sɛ ɔnya asetena pa a ɛfata. Ɛsɛ sɛ wɔma mmaatan, ne titire no, wɔn a wɔturu mma ne mmɔfra nyinaa nyia mmoa sononko. Abɔfra a wɔnam aware pa kwan so woo no ne sɛbe, mpena ba nyinaa yɛ mmɔfra a wɔhia hwɛ pa a nyiyimu biara nni mu. Ahyɛdeɛ 26. Ɛyɛ onipa biara asɛdeɛ sɛ ɔkɔ sukuu kɔsua nwoma. Mɔfraberɛm nwomasua no yɛ adesua ahyɛseɛ a ɛnni sɛ wɔtua ho sika koraa. Ɛyɛ nhyɛ sɛ abɔfra biara bɛkɔ mfitiaseɛ sukuu no bi. Ɛsɛ sɛ wɔbuebue mfiridwuma ne nsanodwuma bebree, na sɛ obi tiri di boa no a, wakɔtoa so wɔ suapɔn bi mu, berɛ a nyiyimu biara nni mu. Adesua ho mfasoɔ titire ara ne sɛ onipa bɛsua adeɛ anya mpontuo wɔ n'asetena mu, ahunu n'asɛdeɛ, na wate n'ahofadie ase yie. Ɛba no saa a, ɛbɛma nteaseɛ, abodwokyɛreɛ, ne nnamfofa abɛda aman ne aman, awosuo nu nyamesom mu gyidie ahodoɔ nyinaa ntam, na aboa ama botaeɛ a Amanaman Nkabom Kuo de asi n'ani so pɛ sɛ asomdwoeɛ ba wiase afanan nyinaa no adi mu. Ɛyɛ awofoɔ nyinaa asɛdeɛ a ɛdi kan koraa sɛ wɔkyerɛ adesua korɔ a wɔpɛ sɛ wɔn mma nya no daakye. Ahyɛdeɛ 27. Ɛyɛ onipa biara asɛdeɛ sɛ ɔma n'ani gye n'amammerɛ ho, na ɔde ne ho hyehyɛ emu dwumadie nyinaa mu, na ɔnya mfasoɔ a ɛfiri Abɔdeɛmunyansapɛ mu ba nso. Ɛyɛ onipa biara a ɔde n'ankasa adwene atwerɛ anaa ayɛ biribi de ne din ato soɔ no asɛdeɛ se ɔman no hwɛ bɔ ho ban ma no na ne brɛ anyɛ kwa. Ahyɛdeɛ 28. Ɛyɛ onipa biara asɛdeɛ sɛ ɔde anigyeɛ ne ahosɛpɛ tena ase asomdwoeɛ mu wɔ ne man anaa ɔman foforɔ mu, sɛdeɛ ɛbɛyɛ na deɛ wɔapae mu aka no Amanaman Nkabom Kuo Anodisɛm mu no bɛdi mu. Ahyɛdeɛ 29. Ɛyɛ onipa biara asɛdeɛ sɛ ɔde n'ahoɔden ne ne nyansa boa ma faako a ɔteɛ tumpon, ɛfiri sɛ ɛhɔ na ama wayɛ sɛdeɛ ɔteɛ yi. Ɛwom sɛ, ɛsɛ sɛ onipa biara di ne ho so, yɛ deɛ ɛbɛma ne ho atɔ no deɛ, nanso sɛdeɛ ɛbɛyɛ a, obi nnya anigyetrasoɔ a ɛde ɔhaw bɛma n'afɛfoɔ no nti, ɛsɛ sɛ onipa biara di ne man anaa fekuo a ɔfra mu mmara so, na ama ɔdodoɔ amammuo asetena abɔ onipa yiedie ho ban. Ɛnsɛ sɛ obi toto saa asɛdeɛ ne ahofadie ho nhyehyɛɛ ahodoɔ yi ase ma ne nneyɛɛ ne Amanaman Nkabom Kuo apɛdeɛ no bɔ abira kwan biara so. Ahyɛdeɛ 30 Wɔanhwɛ ɔman anaa nnipakuo bi ho na ɛyɛɛ saa Anodisɛm yi. Ne saa nti, ɛnni sɛ obi bɛgyina Anodisɛm yi so, ayɛ biribi ama atia adwempa a ɛfa onipa asɛdeɛ ne n'ahofadie a Amanaman Nkabom Kuo nya de yɛɛ saa anodisɛm no.
aka_asante
Twi (Asante)
twi
Latn
ak-asante
ADASA NDZINOA HO DAWURBƆ NYIENYIM Ɔnam dɛ adasa hɔn enyimnyam yɛ pɛr na ndzinoa a obi nngye mmfi hɔn nsamu a wɔwɔ no ngyetomu nye wiadze yi mu fahodzi, pɛrpɛrdzi, ntsɛntsenenee na asomdwee ne fapem; Ɔnam dɛ tsia a yetsiatsia nyimpa ne ndzinoa do no dze ewurkadze nwenwen a obiara tsia aba, na afei so wɔabɔ wiadze a ɔreba a no mu nyimpa benya fahodzi wɔ kasa, gyedzi, suro na ohia ho dawur dɛ nyimpapem nyina hɔn ahwehwɛdze tsitsir, Ɔnam dɛ ohia pɛpɛɛpɛ dɛ yɛmmpɛ dɛ yɛyɛ adasa ndzinoa ho mbra, Ɔnam dɛ ohia dɛ wotu aman na aman ntamu anyɛnkoyɛ nkitahodzi mpon, Ɔnam dɛ Amanaman Nkabɔmu Kuw mu nyimpa nyina edua Farbaa Nwoma no do agye hɔn gyedzi a ɔwɔ adasa awose ndzinoa, nyimpa n'enyimnyam na nyimpa no bo a ɔsom, na mbanyin na mbaa hɔn ndzinoa a ɔyɛ pɛr ato mu na wɔabɔ hɔn enyim biriw dɛ wobotu asetsena mu kankɔ na atseyie mpon, Ɔnam dɛ aman a wɔdɔm Amanaman Nkabɔmu Kuw no abɔ ɔdabaa dɛ wɔnye Kuw no bɛyɛ ahwehwɛ amansuon nyina enyiedzi ama adasa ndzinoa na awose fahodzi ntsi. KUW NO BAGUA KƐSE NO Paa mu kã dɛ: Afei, NHYIAMU KƐSE NO YI ADASA NDZINOA HO DAWURBƆ no kyerɛ dɛ: ɔno nye nhwhɛdodze tsitsir a ɔwɔ hɔ ma nyimpa na aman nyina, ama ankorankor biara na nyimpa kuw biara, sɛ wɔdze dɛm dawurbɔ yi si hɔn enyim a, wɔaabɔ mbɔdzen edua nkyerɛ na adzesua do ama nkorɔfo eedzi ndzinoa na fahoazi ahorow no nyi; na wɔaatɔa do afa hɔnara hɔn man na amanaman nhyehyɛɛ do wɔama wɔaagye dawurbɔ yi ato mu na woeedzi do wɔ Aman a wɔdɔm Nkabɔmu Kuw no mu biara mu nye asaase biara a wɔhyɛ hɔn ase no so do. Asɛmpɔw 1 Wɔwo adasa nyina to fahodzi mu, na hɔn nyina yɛ pɛr wɔ enyimnyam na ndzinoa mu. Wɔmaa hɔn nyina adwen na tsibowa, na ɔwɔ dɛ hɔn nkitahodzi mu ndzeyɛɛ da no edzi dɛ wɔyɛ enuanom. Asɛmpɔw 2 Obiara wɔ ndizona na fahodzi a wɔada no edzi wɔ Dawurbɔ yi mu no ho kwan a nyiyimu biara nnyi mu a ɔfa no obi n'awosu anaa no honamenyi ngyegyee mbrɛ ɔtse, dɛ ɔyɛ banyin anaa ɔyɛ basia, ne kasaa a ɔkã, ne nyamesom mbrɛ ɔtse, amanyɛ ho adwen a ɔwɔ, ne man anaa asetsena mu gyinabew a ofi mu, egyapadze a ɔwɔ, n'awofo hɔn gyinabew anaa gyinabew fofor biara so a ɔwɔ ho. Bio, onnyi dɛ wogyina ɔman a obi fi mu no n'amanyɛ kwan, ne mbra anaa n'amanandze gyinabew do-dɛ ɔman no dzi ne mansin, dɛ ɔhyɛ ɔman bi no nhwɛdo ase, anaadɛ onnyi fahodzi, yɛ nyiyimu tsia nyimpa no. Asɛmpɔw 3 Nyimpadua no nkwa, ne fahodzi, na no tɔtrɔtɔ yɛ obiara ne ndzinoa. Asɛmpɔw 4 Onnyi dɛ wɔdze obiara to nkowaasom mu anaadɛ wɔma ɔsom ɔsomhun; ɔwɔ dɛ wogu nkowaasom na ndɔnkɔgua korakora. Asɛmpɔw 5 Onnyi dɛ wɔyɛ obiara ayakayakadze, etsiɔdzendze anaa enyinyandze anaa wɔtsea no anaa wɔma no asotwe biara a ɔsɛɛ dasanyi n'enyimnyam. Asɛmpɔw 6 Ɔyɛ obiara ne ndzinoa dɛ, mbra mu, wobu no dɛ nyimpa wɔ beebiara. Asɛmpɔw 7 Nyimpa nyina yɛ pɛr wɔ mbra no enyim, na hɔn nyina fata mbra no ne ntwitwagye a nyiyimu nnyi mu. Obiara wɔ ho kwan dɛ mbra no bɔ no ho ban tsia nyiyimu a obu Dawurbɔ yi mu nsɛmpɔw no mu biara do no, nye nunu biara a wonunu nyimpa ma ɔyɛ ma ɔyɛ nyiyimu no. Asɛmpɔw 8 Obiara a wɔayɛ bɔn etsia ne ndzinoa a mbra na amambu ho mbra ma no ho kwan no, wɔ ho kwan dɛ odua asɛndzi baguafo do gye nsiesie anaa mpata a ɔfata. Asɛmpɔw 9 Onnyi dɛ abɔtsirmu ara wɔkyer obi, wɔdze no sie, anaa wotwa no esu. Asɛmpɔw 10 Obiara wɔ ho kwan dɛ bagua asɛndzifo a wɔnntɔn hɔn asowa nndzi tsena hwehwɛ n'asɛm mu pefee wɔ ne ndzinoa, n'asadze anaa ewudzisɛm ho sombo bi a wɔdze abɔ no ho. Asɛmpɔw 11 Obiara a wɔabɔ no sombo bi a ɔdze ntsea nam no wɔ ndzinoa dɛ wobu no dɛ odzi bem kesi dɛ, woedzi n'asɛm ama no kwan biara a ohia dɛ ɔdze tstsew no ho, na woebu no fɔ dɛ mbrɛ mbra kyerɛ. Onnyi dɛ wobu obiara fɔ na wɔtsea no wɔ ndzeyɛɛ bi a ɔnnye ntsea nam ase. Na eso onnyi dɛ wɔma obi ntsea a ɔbor no mfomdo a ɔayɛ no ho ntsea do. Asɛmpɔw 12 Onnyi dɛ abɔtsirmu ara wɔdze ɔho hyehyɛ obi no kɔkoamunsɛm, n'ebusuasɛm anaa n'efisɛm mu; anaadɛ wogu n'enyimnyam na ne dzin ho fi. Ɔyɛ obiara ne ndzinoa dɛ mbra bɔ no ho ban tsia ndzeyɛɛ a ɔtsetse dɛm yi. Asɛmpɔw 13 Ɔyɛ obiara ne ndzinoa dɛ okyinkyin na ɔtsena ɔman bi n'asaase do bea biara a ɔpɛ. Ɔyɛ obiara ne ndzinoa dɛ ofi ɔman biara mu (noara ne man kã ho) na ɔsan ba ne man mu bio. Asɛmpɔw 14 Obiara wɔ ndzinoa dɛ ɔhwehwɛ na onya guansuma wɔ ɔman bi do fi atseetsee ho. Onnyi dɛ dɛm ndzinoa yi wobisa wɔ bɔn bi a ɔmmfa manyɛ ho anaa otsia Amanaman Nkabɔmu Kuw no ne nhyehyɛɛ a onyia no ayɛ ma woridzi n'asɛm wɔ ho biara ho. Asɛmpɔw 15 Obiara wɔ ndzinoa dɛ ɔyɛ ɔman bi ba. Onnyi dɛ abɔtsirmu ara wɔma obi hwer n'amambayɛ, anaadɛ wɔmma no kwan mma ɔnnsesa n'amambayɛ. Asɛmpɔw 16 Ɔyɛ mbanyin na mbaa a hɔn enyi efifir hɔn ndzinoa dɛ wɔwar na wɔwo mba, na awosu, amambayɛ anaa nyamesom nnsiw iyi ho kwan. Mbanyin na mbaa nyina hɔn ndzinoa a wɔwɔ no awar ho no yɛ pɛr wɔ awar ber no mu nye awar no ngui no mu so. Adze ara a ɔwɔ dɛ awar no gyina do nye asakuw ebien a wɔrowar no hɔn pɛ a nhyɛ nnyi mu. Okun, ɔyer na mba bɔ mu kor dɛ abɔasee kuw a nyimpa kuw biara ne farbaa fi mu wɔ adasa mu, na ɔyɛ hɔn ndzinoa dɛ nyimpakuw no na ɔman no bɔ hɔn ho ban. Asɛmpɔw 17 Obiara wɔ ndzinoa dɛ onya egyapadze a ɔyɛ no nko nedze, anaadɛ ɔnye nkorɔfo bi bɔ mu nya dɛm egyapadze no. Onnyi dɛ abɔtsirmu ara wɔgye obi n'egyapadze fi ne nsamu. Asɛmpɔw 18 Obiara wɔ ndzinoa dɛ ɔyɛ n'adwen, ɔsoa noara ne tsibowa, ɔfa nyamesom biara a ɔpɛ. Dɛm ndzinoa yi ne fã bi nye kwan a obiara wɔ dɛ ɔsesa ne nyamesom anaa ne gyedzi na kwan so a ɔfa do dze ma ne gyedzi no da edzi wɔ bagua mu anaa nsumaa mu, dɛ ɔno nko anaadɛ nyimpa binom kã ho wɔ iyi mu. Asɛmpɔw 19 Obiara wɔ ho kwan dɛ ɔkyerɛ n'adwen wɔ biribi ho. Dza ɔkã dɛm ndzinoa yi ho nye dɛ obiara botum ayɛ n'adwen wɔ biribi ho a ntotoananmu biara nnyi mu. Dza ɔkã ho bio so nye dɛ otum anaa otsie asɛm nye nsusui biara a ɔnam kwan biara do na efi mbea nyina, na ɔma nyimpa binom so tse. Asɛmpɔw 20 Obiara wɔ kwan dɛ ɔkɔ nhyiamu a ɔyɛ asomdwee ase, na ɔdɔm fɛkuw biara. Onnyi dɛ wɔhyɛ obiara ma ɔdɔm fɛkuw bi. Asɛmpɔw 21 Ɔyɛ obiara ne ndzinoa dɛ osuo mu ma wobu ne man dɛ ɔnoara dzi bano wɔ mu, anaadɛ obosuo mu ma woeeyi ananmusifo. Ɔyɛ obiara ne ndzinoa dɛ onya kyɛfa wɔ ɔman adɔdɔdze biara a ɔwɔ ne man mu no mu. Ɔwɔ dɛ aban no tum gyina ɔmamfo hɔn pɛ do. Dɛm pɛ yi wɔnam ambatow a no mu da hɔ a wɔtow no ne ber ano do da no edzi, akorɔfo a wɔasõ ambatow no wɔ dɛ wɔma wɔtow amba wɔ nsumaa mu a nhyɛ biara nnyi mu. Asɛmpɔw 22 Ankorankor biara, dɛ ɔyɛ ɔmamba bo, wɔ ndzinoa dɛ ɔman no bɔ n'eyiedzi ho ban. Ɔwɔ dɛ wɔfa ɔman no no mbɔdzen do, anaa bataboa bi a dɛm ɔman no nye ɔman fofor bi yɛ do ma ɔmamba biara n'eyiedzi ba mu dɛ mbrɛ ɔman kor no ne sikasɛm, n'asetsena na n'amambra no tum a ɔma n'enyimnyam dzi mu no tse. Asɛmpɔw 23 Obiara wɔ ndzinoa dɛ ɔyɛ edwuma. ɔyɛ ne ndzinoa dɛ ɔfa edwuma a ɔpɛ dɛ ɔyɛ, na ɔyɛ ne ndzinoa dɛ wɔma no edwumayɛ mu nhyehyɛɛ pa, na wɔbɔ noho ban fi fietsena ho. Ɔyɛ obiara ne ndzinoa dɛ wɔma no akatua a ɔfata n'edwuma a ɔyɛ a, nyimpa nyiyimu biarannyi mu. Obiara a ɔyɛ edwuma no wɔ ndzinoa dɛ onya akatua a ɔsɛ na ɔtsen a ɔbɛma ɔnye n'ebusuafo enya asetsena a ɔfata nyimpa n'enyimnyam, na sɛ ohia mpo a, ɔwɔ dɛ wɔdze asetsena mu nhyehyɛɛ ho ekyigyina bi foa akatua no do. Ɔyɛ obiara ne ndzinoa dɛ ɔtsew anaa ɔdɔm edwumayɛfo kuw bi dua do dze bɔ n'eyiedzi ho ban. Asɛmpɔw 24 Obiara wɔ ahomgye na bɔndɔdziber ho kyɛfa; mber a wɔahyehyɛ a ɔmma edwumayɛ mmbor do, na akwanma ber a wotua odwumayɛnyi no kaw so kã iyi ho. Asɛmpɔw 25 Obiara wɔ ndzinoa dɛ ɔnye n'ebusuafo nya asetsena yi mu eyiedzi a ɔbɛma woeenya ahoɔdzen nye asetsena pa, edziban, akataho, tsenabew, eduyɛ na asetsena mu nhyehyɛɛ pa. Ɔyɛ obiara ne ndzinoa so dɛ, zɛ ɔhwer n'edwuma, ɔyar, onya dzɛmdzi bi, no hokafo wu, mpanyinyɛ ma ɔyɛ mberɛw, anaadɛ biribi ama ma onntum nnhwɛ noho a, onya asetsena mu ekyigyina. Ɔwɔ dɛ mbasiafo a wotur mba na mbofra nyina wɔma hɔn mboa soronko. Mbofra nyina, dɛ wɔwoo hɔn wɔ awar ase, anaadɛ wɔwoo hɔn wɔ sɔnmu, wɔ dɛ wɔma hɔn asetsena mu bambɔ pɛr. Asɛmpɔw 26 Ɔyɛ obiara ne ndzinoa dɛ ohu nwoma. Mbofraber mu nwomasua na ahyɛse nwomasua a ɔtse dɛm no nnyi dɛ wɔgye ho sika. Ɔyɛ nhyɛ dɛ abofra biara nya mbofraber mu nwomasua. Ɔwɔ dɛ wɔma mfirdwuma, na nsaanodwuma ho adzesua nye dwumadzi horow ho nwomasua yɛ beberee. Suapɔn mu nwomasua so wɔ dɛ ɔyɛ beberee na obiara a no mbɔdzembɔ fata no wɔma no ho kwan. Ɔwɔ dɛ nwomasua nyina no botae yɛ dɛ ɔhwehwɛ nyimpa dasanyi no mu nyina no mpontu nye enyidzi kɛse a ɔbɛba nyimpa mu wɔ adasa hɔn ndzinoa ahorow a wɔwɔ no ho. Ɔwɔ dɛ otu ntsease, gyaamu-ma-ɔnka na anyɛnkoyɛ mpon wɔ aman, nyimpakuw na nyamesom ho ekuw nyina mu; na ɔbɔboa atow Amanaman Nkabɔmu Kuw no dwumadzi akɔ kan dze ama asomdwee eetsim. Awofo wɔ ndzinoa dɛ wɔbɛkyerɛ nwomasua kor a ɔwɔ dɛ hɔn mba nya. Asɛmpɔw 27 Obiara wɔ ndzinoa dɛ ɔdze noho fora ne man m'amambra mu na onya enyigye fi ɔman no n'amandze nsaanodwuma mu na onya kyɛfa wɔ abɔdze nyansapɛ na mfaso a ɔdze ba no mu so. Obiara wɔ ndzinoa a ofi abɔdzenyansapɛ, nwomasua anaa amandze, nsaanodwuma adzeyɛ bi a noara dze bɔbɔɔ adze no mu ba no ne bambɔ no mu. Asɛmpɔw 28 Obiara wɔ ho kwan dɛ onya kyɛfa wɔ asetsena anaa amanaman nhyehyɛɛ a okitsa ndzinoa na fahodzi horow a wɔada no edzi wɔ dɛm Dawurbɔ wɔ Mpaamukã yi mu no mu. Asɛmpɔw 29 Obiara wɔ asodzi wɔ nyimpa kuw a ɔtse hɔn mu no mu; hɔ nko ara nye bea a no mpontu a odzi mu botum aba a akwansiwdze bi nnyi ho. Ber a obi dze ne ndzinoa na ne fahodzi ridzi dwuma no, ɔwɔ dɛ ɔyɛ dza mbra hwehwɛ wɔ no hɔ ama binom so eenya hɔn kyɛfa nye hɔn fahodzi. Ɔwɔ dɛ onya no bɔ bra tsenenee na ɔyɛ guadoadzeyɛ dɛ mbrɛ ɔdodow amambu mu eyiedzi adzeyɛ ho ntsetsee tse. Onnyi dɛ wɔfa kwan biara a otsia Amanaman Nkabɔmu Kuw no ne nhyehyɛɛ do dze hwehwɛ ndzinoa na fahodzi ahorow yi. Asɛmpɔw 30 Onnyi dɛ nyimpa biara ma nkyerɛase wɔ Dawurbɔ yi mu nsɛm yi ho a ɔbɛma ɔman, nyimpakuw anaa ankorankor bi tum ma ɔaayɛ biribi a ɔbɛsɛɛ ndzinoa na fahodzi ahorow a wɔada no edzi wɔ nwoma yi mu no.
aka_fante
Fante
fat
Latn
ak
Më 10 dhjetor të vitit 1948, Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara nxori dhe shpalli Deklaratën e Përgjithshme mbi të Drejtat e Njeriut, tekstin e plotë të së cilës po e botojme në faqet që vijojnë. Mbas këtij akti historik, Asambleja ftoi të gjitha shtetet anëtare që ta shpallin tekstin e Deklaratës dhe të përpiqen që të përhapet, paraqitet, lexohet dhe të shpjegohet, sidomos në shkolla dhe institucione të tjera edukuese, në të gjitha vendet dhe shtetet pa marrë parasysh statusin e tyre politik. Teksti zyrtar i Deklaratës mund të gjindet në gjashtë gjuhë zyrtare të Kombeve të Bashkuara: angleze, frënge, kineze, ruse, spanjolle dhe arabe. DEKLARATA E PERGJITHSHME MBI TE DREJTAT E NJERIUT HYRJE Mbasi njohja e dinjitetit të lindur të të drejtave të barabarta dhe të patjetërsueshme të të gjithë anëtarëve të familjes njerëzore është themeli i lirisë, drejtësisë dhe paqes në botë; mbasi mosrespektimi dhe përbuzja e të drejtave të njeriut ka çuar drejt akteve barbare, të cilat kanë ofenduar ndërgjegjen e njerëzimit, dhe mbasi krijimi i botës në të cilën njerëzit do të gëzojnë lirinë e fjalës, të besimit dhe lirinë nga frika e skamja është proklamuar si dëshira më e lartë e çdo njeriu; mbasi është e nevojshme që të drejtat e njeriut të mbrohen me dispozita juridike, kështu që njeriu të mos jetë i shtrënguar që në pikën e fundit t'i përvishet kryengritjes kundër tiranisë dhe shtypjes; mbasi është e nevojshme që të nxitet zhvillimi i marrëdhënieve miqësore midis kombeve; mbasi popujt e Kombeve të Bashkuara vërtetuan përsëri në Kartë besimin e tyre në të drejtat themelore të njeriut, në dinjitetin dhe vlerën e personit të njeriut dhe barazinë midis burrave dhe grave dhe mbasi vendosën që të nxitin përparimin shoqëror dhe të përmirësojnë nivelin e jetës në liri të plotë; mbasi shtetet anëtare u detyruan që, në bashkëpunim me Kombet e Bashkuara, të sigurojnë respektimin e përgjithshëm dhe zbatimin e të drejtave të njeriut dhe të lirive themelore; mbasi kuptimi i përbashkët i këtyre të drejtave dhe lirive është më i rëndësishëm për realizimin e plotë të këtij detyrimi; ASAMBLEJA E PERGJITHSHME shpall Këtë DEKLARATE TE PERGJITHSHME MBI TE DREJTAT E NJERIUT si ideal të përgjithshëm të cilin duhet ta arrijnë të gjithë popujt dhe të gjitha kombet, në mënyrë që çdo njeri dhe çdo organizëm shoqëror, duke pasur parasysh gjithmonë këtë Deklaratë, të përpiqet që, me anë të mësimit dhe edukimit, të ndihmonte në respektimin e këtyre të drejtave dhe lirive dhe që, me anë të masave progresive kombëtare dhe ndërkombëtare, të sigurohej njohja dhe zbatimi i tyre i përgjithshëm dhe i vërtetë, si midis popujve të vetë shteteve anëtare, ashtu edhe midis popujve të atyre territoreve që janë nën administrimin e tyre. Neni 1. Të gjithë njerëzit lindin të lirë dhe të barabartë në dinjitet dhe në të drejta. Ata kanë arsye dhe ndërgjegje dhe duhet të sillen ndaj njëri tjetrit me frymë vëllazërimi. Neni 2. Secili gëzon të gjitha të drejtat dhe liritë e parashtruara në këtë Deklaratë pa kurrfarë kufizimesh përsa i përket racës, ngjyrës, gjinisë, gjuhës, besimit fetar, mendimit politik ose tjetër, origjinës kombëtare a shoqërore, pasurisë, lindjes ose tjetër. Asnjë dallim nuk do të bëhet në bazë të statusit politik, juridik ose ndërkombëtar të shtetit ose vendit të cilit i përket çdo njeri, qoftë kur shteti ose vendi është i pavarur, qoftë nën kujdestari, qoftë jo vetëqeverisës ose që gjindet në çfarëdo kushtesh të tjera të kufizimit të sovranitetit. Neni 3. Gjithkush ka të drejtë të jetojë, të jetë i lirë dhe të ketë sigurimin vetjak. Neni 4. Asnjeri nuk duhet të mbahet si skllav ose çifçi; skllavëria dhe tregtia e skllevërve janë të ndaluara në të gjitha format. Neni 5. Asnjeri nuk duhet t'i nënshtrohet mundimit, veprimit ose dënimit të egër, jonjerëzor ose poshtërues. Neni 6. Gjithkush ka të drejtë që t'i njihet kudo personaliteti juridik. Neni 7. Të gjithë janë të barabartë para ligjit dhe kanë të drejtë pa asnjë diskriminim të mbrohen barabar nga ligji. Të gjithë kanë të drejtën për t'u mbrojtur barabar kundër çdo diskriminimi që cënon këtë Deklaratë, si dhe kundër çdo nxitje për një diskriminim të tillë. Neni 8. Gjithkush ka të drejtë për mjete juridike të frytshme para gjykatave kompetente kombëtare për veprimet me të cilat shkelen të drejtat themelore të garantuara nga kushtetuta ose ligjet. Neni 9. Asnjeri nuk duhet t'i nënshtrohet arbitrarisht arrestimit, ndalimit ose internimit. Neni 10. Gjithkush gëzon njëlloj të drejtën për një proces gjyqësor objektiv e publik para një gjykate të pavarur e të paanshme, në përcaktimin e të drejtave dhe detyrimeve të veta dhe për vendimin mbi çfarëdo lloj akuze penale. Neni 11. Kushdo që është i akuzuar për një vepër penale ka të drejtë të konsiderohet i pafajshëm deri sa të vërtetohet fajsia në bazë të ligjit dhe në një proces publik në të cilin ka pasur të gjitha garancitë e duhura për mbrojtjen e vet. Asnjeri nuk duhet të dënohet për veprime ose mosveprime të cilat nuk përbëjnë një vepër penale, sipas ligjeve kombëtare dhe ndërkombëtare, në kohën kur janë kryer. Gjithashtu nuk mund të vendoset një dënim më i rëndë nga ai që ka qenë zbatuar në kohën kur është kryer vepra penale. Neni 12. Asnjeri nuk duhet t'i nënshtrohet ndërhyrjes arbitrare në jetën, familjen, banesën ose korrespondencën vetjake, si dhe sulmeve kundër nderit dhe prestigjit personal. Gjithkush ka të drejtën të mbrohet nga ligji kundër ndërhyrjeve ose sulmeve të tilla. Neni 13. Gjithkush ka të drejtën e lirisë së qarkullimit dhe banimit brenda kufijve të çdo shteti. Gjithkush ka të drejtë të largohet nga cilido vend qoftë, përfshirë këtu edhe të vetin, si dhe të kthehet në vendin e vet. Neni 14. Gjithkush ka të drejtë të kërkojë dhe gëzoje në vende të tjera azil nga ndjekjet. Këtë të drejtë nuk mund ta gëzojë askush në rast se ndiqet për krime jopolitike ose për vepra në kundërshtim me qëllimet dhe parimet e Kombeve të Bashkuara. Neni 15. Gjithkush ka të drejtën e një shtetësie. Asnjeri nuk duhet të privohet arbitrarisht nga shtetësia e tij si dhe as nga e drejta që të ndërrojë shtetësinë. Neni 16. Burrat dhe gratë në moshë të pjekur kanë të drejtë të lidhin martesë dhe formojnë familje, pa kurrfarë kufizimi për sa i përket racës, shtetësisë ose besimit. Ata kanë të drejta të barabarta si në rastin e lidhjes së martesës, gjatë martesës si dhe në rast shkurorëzimi. Martesa duhet të lidhet vetëm me pëlqimin plotësisht të lirë të personave që do të martohen. Familja është bërthama e natyrshme dhe themelore e shoqërisë dhe ka të drejtën e mbrojtjes nga shoqëria dhe shteti. Neni 17. Gjithkush ka të drejtën të ketë pasuri, si vetëm ashtu edhe në bashkësi me të tjerët. Asnjeri nuk duhet të privohet arbitrarisht nga pasuria e tij. Neni 18. Gjithkush ka të drejtën e lirisë së mendimit, ndërgjegjes dhe besimit; kjo e drejtë përfshin lirinë e ndryshimit të besimit ose bindjeve dhe lirinë që njeriu, qoftë vetë ose në bashkësi me të tjerët, të shfaqë publikisht ose privatisht, besimin ose bindjen e vet me anë të dhënies së mësimeve, kryerjes së kultit dhe ceremonive fetare. Neni 19. Gjithkush ka të drejtën e lirisë së mendimit dhe të shprehjes; kjo e drejtë përfshin lirinë e mendimit pa ndërhyrje, si dhe lirinë e kërkimit, marrjes dhe njoftimit të informacionit dhe ideve me çfarëdo mjeti qoftë, pa marrë parasysh kufijtë. Neni 20. Gjithkush ka të drejtën e lirisë së mbledhjes dhe bashkimit paqësor. Asnjeri nuk duhet të detyrohet të bëjë pjesë në ndonjë bashkim. Neni 21. Gjithkush ka të drejtë të marrë pjesë në qeverisjen e vendit të vet, drejtpërdrejt ose me anë të përfaqsuesve të zgjedhur lirisht. Gjithkush ka njëlloj të drejtë të hyjë në shërbimet publike në vendin e vet. Vullneti i popullit është baza e pushtetit shtetëror; ky vullnet duhet të shprehet në zgjedhje periodike dhe të lira të cilat duhet të jenë të përgjithshme dhe votimi i barabartë, si dhe me votim të fshehtë ose sipas procedurës përkatëse të votimit të lirë. Neni 22. Si anëtar i shoqërisë, gjithkush ka të drejtën e sigurimit shoqëror dhe realizimit të të drejtave ekonomike, sociale, kulturore të domosdoshme për dinjitetin e vet dhe për zhvillimin e lirë të personalitetit, me ndihmën e shtetit dhe bashkëpunimit ndërkombëtar dhe në përputhje me organizimin dhe mundësitë e çdo shteti. Neni 23. Gjithkush ka të drejtën për punë, të zgjedhë lirisht profesionin, të ketë kushte të favorshme pune dhe të jetë i mbrojtur nga papunësia. Gjithkush, pa kurrfarë diskriminimi, ka të drejtë që për punë të njëjtë të marrë rrogë të njëjtë. Gjithkush që punon ka të drejtën për një shpërblim të drejtë dhe favorshëm, në mënyrë që t'i sigurojë atij dhe familjes së tij një jetë që i përgjigjet dinjitetit njerëzor dhe, në qoftë se do të jetë e nevojshme ky shpërblim të plotësohet edhe me mjete të tjera të sigurimit shoqëror. Gjithkush ka të drejtë të formojë sindikatë and të bëjë pjesë në të për mbrojtjen e interesave të veta. Neni 24. Gjithkush ka të drejtë për pushim dhe kohë të lirë, duke përfshirë kufizimin e arsyeshëm të orarit të punës dhe pushimin e paguar periodik. Neni 25. Gjithkush ka të drejtë për një nivel jetese të mjaftueshëm i cili t'i përgjigjet shëndetit dhe jetës së përshtatshme si të atij personalisht, ashtu edhe të familjes së tij, duke përfshirë ushqimin, veshmbathjen, banesën, kujdesin mjeksor dhe shërbimet e nevojshme sociale, si edhe të drejtën për të qenë i siguruar në rast sëmundjeje, papunësie, vejanie, pleqërie dhe raste të tjera të humbjeve të mjeteve për jetesë për shkak të rrethanave të pavarura nga vullneti i tij. Nënat dhe fëmijët kanë nevojë për kujdes dhe ndihmë të posaçme. Të gjithë fëmijët, të lindur brenda ose jashtë martese, gëzojnë të njëjtat mbrojtje sociale. Neni 26. Gjithkush ka të drejtën e shkollimit. Arsimi duhet të jetë falas, të paktën në shkollat fillore dhe të ulta. Arsimi fillor është i detyrueshëm. Arsimi teknik dhe profesional duhet të zgjerohet e arsimi i lartë duhet t'u bëhet i mundshëm të gjithëve në bazë të aftësisë. Arsimi duhet të drejtohet nga zhvillimi i plotë i personalitetit të njeriut dhe nga forcimi i respektimit të të drejtave të njeriut dhe lirive themelore. Ai duhet të nxisë kuptimin, tolerancën dhe miqësinë midis të gjithë popujve, grupeve të racave dhe besimeve, si dhe veprimtarinë e Kombeve të Bashkuara për ruajtjen e paqes. Të drejtën për të zgjedhur llojin e arsimit për fëmijët e tyre e kanë në rradhë të parë prindërit. Neni 27. Gjithkush ka të drejtë të marrë pjesë lirisht në jetën kulturore të bashkësisë, të gëzojë artet dhe të përfitojë nga përparimi shkencor dhe dobitë e tij. Gjithkush ka të drejtë të mbrojë interesat morale dhe materiale, që rrjedhin nga çdo krijimtari shkencore, letrare dhe artistike, autor i të cilave është ai vetë. Neni 28. Gjithkush ka të drejtë për një rend shoqëror dhe ndërkombëtar në të cilin mund të realizohen plotësisht të drejtat dhe liritë e shpallura në këtë Deklaratë. Neni 29. Gjithkush ka detyrime vetëm ndaj asaj bashkësie në të cilën është i mundur zhvillimi i lirë dhe i plotë i personalitetit të tij. Në ushtrimin e të drejtave dhe lirive të veta, gjithkush do t'u nënshtrohet vetëm atyre kufizimeve të cilat janë parashikuar me ligj, ekskluzivisht me qëllim që të sigurohet njohja dhe respektimi i nevojshëm i të drejtave dhe lirive të të tjerëve e që të plotësohen kërkesat e drejta të moralit, rendit publik dhe mirëqenies së përgjithshme në shoqërinë demokratike. Këto të drejta dhe liri nuk mund të zbatohen në asnjë rast kundër qëllimeve dhe parimeve të Kombeve të Bashkuara. Neni 30. Asgjë në këtë Deklaratë nuk mund të interpretohet si e drejtë e një shteti, grupi apo personi për të kryer çfarëdo veprimtarie ose për të bërë një akt drejtuar kundër çdo të drejte ose lirie të shpallur në këtë Deklaratë.
als
Albanian, Tosk
als
Latn
als
Кижиниҥ тап‐эриктериниҥ Текши Декларациязы Генеральный Ассамблея 1948 јылдыҥ јаҥар айыныҥ 10‐чы кӱнинде јараткан Јартамал Кижилик билезиниҥ ончо турчыларыныҥ јарамыкту, јакшы јанын, онойдо ок теҥ‐тай ла туура салбас тап‐эриктерин ајаруга алганы олордыҥ јайымыныҥ, ак‐чегиниҥ ле текшилей амыр‐энчӱниҥ тӧзӧгӧзи болот; кижиниҥ тап‐эригин керекке албай, кыйа кӧргӧни шок‐табаруларга экелгенин ајаруга алып, оноҥ улам кижиликтиҥ агару кӱӱн‐табын ачындырат. Улуста ачык сӧстиҥ јайымы болотон ло једикпес‐тутактаҥ ла коркорынаҥ јайым јадынјӱрӱмди тӧзӧгӧни улустыҥ ичкери јӱткимели деп јарлалган; кижиниҥ тапэриги јасактыҥ јаҥыла кыйалтазы јогынаҥ корулалары ајаруга алылар учурлу. Чокымдап айтса, кижи кӧмӧ базышка удура туруп чыгарыныҥ эпаргазыла тузаланбазын; албатылар ортодогы најылык колбулардыҥ ӧзӱмин јӧмӧӧрин ајаруга алып; онойдо ок Бириктирилген Нациялардыҥ калыктары бойыныҥ Уставында кижиниҥ тӧс тап‐эригине бӱдӱмјизин јӧмӧгӧнин ајаруга алып, ӱзеери кажы ла кижиниҥ кижилик кӱӱндӱ байлыгын ла эр ле эпши кижиниҥ теҥ‐тай тап‐эриктӱ болорын ајаруга алып, јайым айалгада социальный ичкери ӧзӱмди ле јадын‐јӱрӱмниҥ айалгазын оҥдолторын јӧмӧӧр деп шӱӱлтеге келген; турчы‐ороондор Бириктирилген Нациялардыҥ Организациязыла ӧмӧ‐јӧмӧ иштеери деп молјонгонын ајаруга алып, јӧмӧлтӧболуш ажыра текши тоомјыга ла кижиниҥ тап‐эриктерин ле тӧс јайымын буспас деп айдар керек; бу тап‐эриктердиҥ ле јайымныҥ текши учурын оҥдоорын ајаруга алганы, бу молјуны јӱрӱмде толо бӱдӱреринде сӱрекей јаан учурлу болгонын база ајаруга алып, Генеральный Ассамблея кижиниҥ тапэриктериниҥ чындык Текши Декларациязын јӱрӱмге кийдиретен каруулу иш деп јарлап јат. Каруулу ишти бӱдӱрерге текши калыктар, ороондор јилбиркеп јӱткиир учурлу. Кажы ла кижи, онойдо ок обществоныҥ кажы ла органы чындык, јӱрӱмдик Декларацияны ајаруга алып, ӱредӱниҥ ле билгирдиҥ шылтузында бу тап‐эриктерди ле јайымды тоорына, јеткилдеерине болужып‐јӧмӧжӧрине амадазын. Онойдо ок калыктар ла ороондор ортодо иш ажыра озочыл амадулу, текшилей јарамыкту једимге једер. Ол каруулу ишти Бириктирилген Нациялардыҥ Организациязыныҥ турчы‐ороондорыныҥ калыктары ортодо, онойдо ок олордыҥ юрисдикциязындагы јерлердеги јуртап јаткан калыктары ортодо текшилей тооп, јӱрӱмде кийдирерин јеткилдеер. 1‐кы тизим Ончо улус ак‐јарыкка јайым ла теҥ‐тай тап‐эриктӱ туулат. Олор санааукаалу ла чек кӱӱн‐тапту болуп бӱткен ле бой‐бойын карындаш кирези кӧрӧр лӧ јӱрер учурлу. 2‐чи тизим Кажы ла кижиде чындык Декларацияла јарадылган ончо тап‐эриктер ле јайым болор учурлу. Мында угы, бӱдӱминиҥ ӧҥи, бӱдӱми, тили, јаҥдаган јаҥы, политикалык эмезе ӧскӧ кӧрӱми, угы‐тӧзи, социальный айалгазы, аргазы аайынча бир де аҥылаш‐ылгамал јок болор учурлу. Ого ӱзеери кижиниҥ јуртап јаткан јеринеҥ камааны јогынаҥ политикалык тап‐эрик аайынча эмезе калыктар ортодогы учуры аайынча бир де аҥыланыш‐башкаланыш болбос учурлу. Кижиниҥ јаткан јери кемнеҥ де камаанду, кемниҥ де корулында, бойын бойы башкарынбай да турган болзо эмезе бойыныҥ (јеринде) суверенитединде кандый бир тудулу да болгонынаҥ камаанду болбос учурлу. 3‐чи тизим Кажы ла кижи јадын‐јӱрӱмге, јайымга ла таҥынаҥ бойына тийерге јарабас тап‐эриктӱ. 4‐чи тизим Кем де јалчы эмезе албанду базынчык айалгада болбос учурлу; јалчыларды садарыныҥ эмезе јалчыланарыныҥ, базынарыныҥ ончо бӱдӱми јарадылбай јат. 5‐чи тизим Кем де кандый да кыйынга эмезе оныҥ учурын, тоомјызын тӱжӱрип турган кижи кӱӱни јок базынышка алдыртпас учурлу. 6‐чы тизим Кажы ла кижи, кайда да јӱрзе, оныҥ правосубъектозын тоорына тап‐эриктӱ. 7‐чи тизим Ончо улус јасактыҥ алдында теп‐теҥ, кандый ла ылгаш јогынаҥ јасактыҥ теҥ‐тай корулына тап‐эриктӱ. Ончо улус чындык Декларацияны бузуп турган кыйыкташтаҥ теҥ‐тай корулга тап‐эриктӱ. Онойдо ок ондый кыйыкташка тектериштеҥ база тап‐эриктӱ. 8‐чи тизим Кажы ла кижи ого Конституцияла эмезе јасакла берилген тӧс тап‐эриктери бузулган тужында ийделӱ, тоомјылу эл јаргыларда тап‐эриктерин једимдӱ орныктырарга тап‐эриктӱ. 9‐чы тизим Кемди де тууразынаҥ олјолоорго, тударга эмезе сӱрерге јарабас. 10‐чы тизим Кажы ла кижи оныҥ тап‐эриктерин ле молјуларын чокымдаарга, онойдо ок ого эдилген уголовный бурулаштыҥ тӧзӧгӧзин чокымдаарга толо теҥ‐тайга тайанып, оныҥ кереги ачык‐јарык айалгада кӧрӱлзин ле јаргы ак‐чек, кемнеҥ де камаанду эмес чындык болзын деп тап‐эриктӱ. 11‐чи тизим Кажы ла кижи шок‐керек эткен деп бурулатса, оныҥ бурузы јок деп ачык јаргыда јасактыҥ ээжизиле јарталбаганча, ол ӧйдиҥ туркунына коруланарына керектӱ ончо аргаларла јеткилделер деп тап‐эриктӱ. Кем де кандый бир керекти эткен эмезе нени де этпеген деп шылтакка тайанып, шок‐керек эткен деп јаргылатпас учурлу. Шок‐керекти эдер тужында национальный јасак эмезе калыктар ортодогы тап‐эриктер аайынча шок керек деп чотолбогон болзо. Онойдо ок шок‐керек эдилген ӧйдӧ, болгодый кезедӱге кӧрӧ, кату кезедӱ эдилбес. 12‐чи тизим Оныҥ таҥынаҥ ла билелик јӱрӱмине тууразынаҥ кем де киришпес учурлу. Онойдо ок кем де оныҥ айыл‐јуртына, корреспонденциязыныҥ јажыдына эмезе оныҥ ады‐јолына, јӱрӱмине тууразынаҥ кирижер учуры јок. Кажы ла кижи ондый табарудаҥ, кирижеринеҥ коруланар јасакка тап‐эриктӱ. 13‐чи тизим Кажы ла кижи кажы ла ороон кеминде јайым јӱрер ле јуртап јадарга јерди талдап алар аргалу. Кажы ла кижи кандый ла ороонноҥ јӱре берер, ол тоодо бойыныҥ, онойдо ок бойыныҥ ороонына бурылар тап‐эриктӱ. 14‐чи тизим Кажы ла кижи истежӱдеҥ улам ӧскӧ ороондо коруланар јерди бедиреер ле коруланар јерле тузаланар аргалу. Бу тап‐эрикле кандый истежӱ тужында тузаланарга јарабас. Качан чын ла политикалык эмес шок‐кылык эмезе керектер Бириктирилген Нациялардыҥ Организациязыныҥ амадуларына ла ээжилерине келишпей турза. 15‐чи тизим Кажы ла кижи гражданство алар тап‐эриктӱ. Кандый да кижиниҥ гражданствозын эмезе гражданствозын кубултар тап‐эригин ала‐ кӧнчӧ айрыырга јарабас. 16‐чы тизим Эр кемине јеткен эр ле эпши улус угы‐тӧзинеҥ эмезе јаҥдаган јаҥынаҥ камааны јогынаҥ айыл‐јурт тудуп, билелӱ болор тап‐эриктӱ. Олор айылјуртты тӧзӧӧр, јуртаар ла айрылыжар тужында теҥ‐тай тап‐эрикле тузаланат. Айыл‐јурт тӧзӧп јаткан эки јаны экӱлези јайым ла эптӱ‐јӧптӱ сӧслӧ, кӱӱнле биригер аргалу. Биле обществонныҥ тӧзи, тӧзӧгӧзи, ол обществоныҥ ла государствоныҥ јанынаҥ корулашка тап‐эриктӱ. 17‐чи тизим Кажы ла кижи алкы‐јӧӧжӧ таҥынаҥ ээленер, эмезе ӧскӧлӧриле де кожо ээленер тап‐эриктӱ. Кемниҥ де алкы‐јӧӧжӧзин тууразынаҥ келип айрыырга јарабас. 18‐чи тизим Кажы ла кижи јайым кӱӱн‐санаага, ак‐чекке ле кудай јаҥына тап‐эриктӱ; бу тап‐эрикке бойыныҥ кудай јаҥын эмезе кӧрӱмин солыыры кирет, бойыныҥ јаҥын јайым јаҥдаары эмезе кӧрӱмин таҥынаҥ бойы, эмезе ӧскӧ улусла кожо јаҥдаары база кирет. Кудайлык чӱм‐јаҥ јаҥжыгуларды ӧткӱреринде тапэриктӱ. 19‐чы тизим Кажы ла кижи бойында јайым кӧрӱмдӱ ле оны јайым чыгара айдар тапэриктӱ. Ол тап‐эрик аайынча бойыныҥ кӧрӱминеҥ јайым тудунар ла государствоныҥ гран‐кыйузынаҥ камааны јогынаҥ јетирӱлерди ле кӧрӱмсанааларды кандый ла эп‐сӱмелерле бедиреер, алар ла таркадар тап‐эриктӱ. 20‐чи тизим Кажы ла кижи амыр‐энчӱ јуундарга ла ассоциацияларга кирер јайым тап‐эриктӱ. Кемди де кандый бир ассоциацияга албан кӱчле кийдирилер аргазы јок. 21‐чи тизим Кажы ла кижи ороонды башкарарында чике эмезе јайым талдап алган чыгартулу улус ажыра туружар тап‐эриктӱ. Кажы ла кижи бойыныҥ ороонында госслужбага теҥ‐тай кирер тапэриктӱ. Башкаруныҥ јаҥыныҥ тӧзӧгӧзинде эл‐јонныҥ кӱӱн‐табы болор учурлу; ол кӱӱн‐тап аҥылу ӧйдиҥ бажында ӧдӱп турган ак‐чек талдаштарда кӧрӱлер учурлу. Ол талдаштар текши ле теҥ‐тай талдаачы тап‐эрикле ӧдӧр учурлу. Јажытту ӱнберишле эмезе јайым ӱнберишти јеткилдеечи ӧскӧ дӧ бӱдӱмле ӧткӱрилзин. 22‐чи тизим Кажы ла кижи обществоныҥ турчызы, айдарда, ол социальный јеткилдешке, јайым ӧзӱмге тап‐эриктӱ. Ол экономикалык, социальный ла культурный бӧлӱктерде национальный эп‐аргалар ла калыктар ортодо ӧмӧ‐јӧмӧ иш, онойдо ок кажы ла ороонныҥ сайламазы ла аргалары ажыра ичкери ӧзӧр тап‐эриктӱ. 23‐чи тизим Кажы ла кижи ишке, ишти јайым талдаарына, иште ак‐чек ле јарамыкту айалгага, иштеер јери јок айалгадаҥ корулалар тап‐эриктӱ. Кажы ла кижи кандый да кыйыкташ јогынаҥ теҥ‐тай иш учун теҥ‐тай ишјалду болор тап‐эриктӱ. Кажы ла кижи јолду кайралга тап‐эриктӱ. Онызы кижиге керектӱ јадын‐јӱрӱмге ле билезине јарамыкту јадынды јеткилдеер учурлу. Керек тужында, ӧскӧ дӧ социальный јеткилдешле ӱзеери јеткилделер. Кажы ла кижи профсоюзный биригӱни тӧзӧӧр лӧ профсоюзтарга бойыныҥ јилбӱлерин корыыр амадула кирер тап‐эриктӱ. 24‐чи тизим Кажы ла кижи амыраарга ла бош ӧйгӧ тап‐эриктӱ. Онойдо ок иштеер кӱнди керектӱ кеминде тузаланары ла тӧлӧлип турган јаҥжыккан амыралта (отпуск) керегинде тап‐эрик база кирет. 25‐чи тизим Кажы ла кижи јӱрӱмдик кеми бийик болорына тап‐эриктӱ. Курсактамагы, кийим‐тудумы, айыл‐јурты, медициналык јеткидежи, керектӱ соцјеткилдеш су‐кадыкты, јадын‐јӱрӱмди керектӱ кеминде, некелтелерге келиштире болор учурлу. Иш јок артса, оору‐јобол болзо, кенек артса, јаҥыскан артса, карыыр јажы јетсе эмезе оныҥ бойынаҥ камааны јок кӱч айалга боло берзе, кажы ла кижи тап‐эриктӱ. Энелик ле оогош балдар аҥылу болушта ла кичеемелге тап‐эрик берет. Ончо балдар биледе, онойдо ок биледе эмес те айалгада чыккан болзо, ончозы теҥ‐тай социальный корулашла тузаланар учурлу. 26‐чы тизим Кажы ла кижи ӱредӱге тап‐эриктӱ. Ӱредӱлик акча тӧлӧбӧзинеҥ болор учурлу. Анчада ла баштамы ла текши ӱредӱлик. Баштамы ӱредӱлик кыйалтазы јогынаҥ болор учурлу. Технический ле профессиональный ӱредӱ ончозына јарамыкту болор учурлу. Кажы ла кижиниҥ аргаларына тайанып, бийик ӱредӱ база ончозына јолду болор керек. Ӱредӱлик кижиниҥ ичкери ӧзӱмине ууламјылу болор учурлу. Кижиниҥ тап‐эриктерине ле јайымыныҥ тӧс ууламјыларын элбедерине ууландырылар учурлу. Ӱредӱни калыктар ортодо тоомјыга, најылыкка, текши тил табарына јолду болор учурлу. Угы‐тӧзи ле јаҥдаган јаҥдары аайынча бӧлӱктер ортодо оҥдомолды јӧмӧӧр. Амыр‐энчӱни јӧмӧӧри аайынча Бириктирилген Нациялардыҥ Биригӱзиниҥ ӧткӱрип турган ижин јӧмӧӧр учурлу. Ада‐энелер оогош балдарына ӱредӱликтиҥ бӱдӱмин талдаарында тапэриктӱ. 27‐чи тизим Кажы ла кижи обществоныҥ культурный јӱрӱминде эрчимдӱ туружар тап‐эриктӱ. Кеендикле таныжар, билим ӧзӱмде туружар, турулталарыла тузаланар аргалу. Кажы ла кижи оныҥ кӧгӱс байлыгын, ар‐јӧӧжӧлик јилбӱлерин корыыр тап‐эриктӱ. Билим, литературалык эмезе художественный иштиҥ авторы болзо, ол тап‐эриктӱ болор учурлу. 28‐чи тизим Кажы лакижи социальный ла калык ортодогы ээжи‐аайга тап‐эриктӱ. Мында чындык Декларацияда јарадылган тап‐эриктер ле јайым бӱткӱлинче бӱдер аргалу. 29‐чы тизим Кажы ла кижи обществоныҥ алдында молјлу. Шак ла мында кижиниҥ толо ло јайым ичкери ӧзӱми болор аргалу. Кажы ла кижи бойыныҥ тап‐эриктерин ле јайымын јӱрӱмде кийдирип тура, јасакла јарадылган тудуларды буспас учурлу.Ӧскӧ улустыҥ тап‐эриктерин, јайымын тооп, баалап, демократиялык обществоныҥ текши некелтезин, ээжизин буспас учурлу. Бу тап‐эриктерди ле јайымды кийдирип, ол онойдо ок Бириктирилген Нациялардыҥ Биригӱзиниҥ ээжилерине, некелтелерине ол удура болбос учурлу. 30‐чы тизим Чындык Декларацияда јарадылганын кандый бир ороонго, бир бӧлӱк улуска эмезе таҥынаҥ улуска кандый бир иш эдерге эмезе кандый бир керекти эдерге, чындык Декларацияда јарадылган тап‐эрикти ле јайымды јоголторго ууландырылган деп оҥдоорго јарабас.
alt
Altai, Southern
alt
Cyrl
alt
[Preamble] Hapovaun jau cuzati cunuunicun ja jahaquin jau cuzaquin jan jonivo jaton derecho jato horixonyovaatimun nutuztirazi jaha hapovohnucanpu. Jaton derecho jato respetaxonyamahaito terroristaquicavizquin hapo zinaativo shinanquin. Nutuztirazi j aharazix ravucananhi jatimunhcanquihnucanpu. Nutuztirazinxon jaton hapovaun jato nichinha vohax hiyoohi tziztocohoonivomun "Naciones Unidas" quin yohihi nonhcanucanpu, jahonxonmun cuzaxon jau cuzatirahqui yohiquin quirica cunuucannixohqui, quiyoovi jonin janovi jau cuzatimunhquimun yohicanixohqui. Jato mucativo shinanquin tiirazi jato chituyovaatimunhquimun yohicanixohqui. Xanovomun vutzacun jonimun vutzahcanquihnuyamaquin jaacavizrazi jatimun yohicanixohqui. Jato hinaativo shinanquin sharaahi jaquizti janon jato jau cuzaquinxanhquinmun yohicanixohqui. Nutuztirazixon jaton hapon jato nichinha vohax "Naciones Unidas" tziztocohoohi voxonmun nutuztirazinoha jaton derecho jato respetaxonxahinnovo jato jau cuzaquinxanhquinmun yohicanixohqui, tzovan jato hinaati shinanquin. Ja jahaquin jau cuzati quirica cunuunivo ja jahaquin jau cuzanonvo jato joniya xanovo honanmatimunhcanquihnucanpu. Jaa jato nichinhai jonin jato chituyovaatimunhqui. Tzovanrivi jato hinaayamatimunhqui. Asamblea General jarixonmun "Declaración Universal de los Derechos Humanos" yohicanixohqui. Jaa nutuztirazin jaha jonivaun jaton hapovutan ja jahaxanhquin yohiquinmun cunuunivohquiqui shinanquin quiyoo jonivorivi jonitzavaun derechorivi respetaxonxahinnovo yohiquinmun tzova hinaayamaxahinnovo jato yohicanixohqui. Cooncovin jaton nutunxon jahoxanhquin nututzaxon ja jahaxon jau cuzati yohiquin quiricanan cunuunivo ja jahaquin respetaxon ja jahaquin jau cuzahira hapovohquiqui hiintimunhcanquihnu, Naciones Unidavaun jonivo hixon ja jahaquin jau cuzahoxanhquin nututzanoharocon jato hinaahirahcanihqui hiintimunhcanquihqui. Articulo 1 Tzovan jato jumahaito hinaayamanonmun vacunoxcanquihnucanpu. Tzovan jato zinaayamanonmun vacunoxcanquihnucanpu. Jonitzan derechocavizyahtoxrivimun vacunoxcanquihqui. Quiyoovinin shinanquin hiromaquin jaucuzahavorahquiqui shinantimunhcanquihqui. Vacurazixquicavizhi quiyoovinixjatimunhcanquihnucanpu. Articulo 2 Nan quiricanan jau cuzati quiyoo cunuunivo ja jahaquin jau cuzatimunhnucanpu. Joni quiyoovinin derechorivimunhqui tzova hinaayamatimunhcanquihqui. Nan quiyoo derechoyamunhcanquihqui. Joxohocatzi chaho, vinshinhocatzi panshin, jonihocatzi xano, quechua yovanhaihocatzi castellano yovanhai, Dios coonhaihocatzi Dios coonyamahai, cuzaquin jaton hapo shinanhoxanhquin vutzaquin shinanhai, rato nutunoha jahavaun jauyahocatzi jaumahizra jaton caivohqui jahavo, raquihaxra vacucanixqui, cutzarazira tuxuhcanihqui, vutza sharaacunmun vutza hiromamaamahcanquihqui jaacavizrazimunhcanquihqui. Rato partido politico tanahirahcanihqui, quiricayahocatzi quiricamahizrivi vutza nututzanohax vuharazi ja quiyoovi jato jaquinhsharaatimunhqui jaacavizrazi. Vutza nutun jato jaton nutu hinaahancun jato hinaayamahavohquicavizquin jato sharaaquin jaquinhtimunhqui. Articulo 3 Tzova rutupanan jato quiyoovi hamamatimunhqui. Cuunyamahaito tzova hinaativo shinanquin jato hamamatimunhqui. Tzova muhutivo shinanquin jato hamamatimunhqui. Articulo 4 Jamun haruzquin jonitzan tzova hinaati shinanquin jato hamamatimunhqui. Articulo 5 Pishtacovin tzova muhuhoxanhquin hovaa yohinna haquicavizquin muhuyamatimunhqui. Januquinrivi tzova ranoomayamatimunhqui. Articulo 6 Quiyoo nutunxon jato jaton nutun vonixo jaton nutun j ahahquicavizquin jato quinhtimunhcanquihnu, javi jaton quiricamahizha. Articulo 7 Quiyoo jonimun derechoyahcanquihnu, jaacavizrazimunhcanquihqui jato jaquinhsharaatimunhqui. Nan quiricanan cunuunivo ja jahayamaquin jato hiromativo shinanquin jato chituyovaatimun ja nutun jaha hapohqui. Jonitzan jato jaton hapo janumapahain jato hamamatimunhnucanpu. Tuxu jato sharaatan, tuxu jato hiromapahato jato hamamatimunhnucanpu. Articulo 8 Ja nutun jaha juesvaun jato quiyoovi jau yohihaito nincaayovaatimunhnucanpu. Jaton jato hiromativo shinanquin ja jahaquin jau cuzati yohiquin ja nutun jaha hapovaun quirica cunuuni jumaquin jato hiromativo shinanquin. Articulo 9 Pishtacovin tzova jau cuzayamahaito haruzquin hachixon caravozomuran ninonhoxanhquin jan nutunoha nututzan catannon nichintimamunhnucanpu. Articulo 10 Vutza sharaacunmun vutza hiromahqui yohiyamatimun juesqui. Jato rutuhaxquihcavan jonitzan jato chanicahanhain nincaatimun juesqui hontzahavo coonmacun. Articulo 11 Cooncovin hiromaquin jau cuzahazquinhcain tzova chanicanyamatimunhnucanpu, cooncovin hiromahavaun honanhamahton. Cooncovin hiromaxo honanxon jamuncovinrocon mushtun yohinon yohihoxanhquin tzova jonitzan yohixonon yohitimunhqui. Hichaxon nincaanovo jato nincaaquihintimun juesnucanpu, cuzaquin yohihira jonihquiqui jatonrivi nincaanovo. Tzova jonin hiromaquin jau cuzaxo vunaacovin chanicahantimamunhnucanpu, nan nutun j ayamahocatzi nututzan ja jahaqui hiromaquin jau cuzayamatimunhqui quin yohiquin quirica cunuunivo yamacun. Jau cuzaxo jato casticayovaayamatirivimunhqui. Ja jau cuzaxo jato casticati yohiquin quirica cunuunivo zununruz jato casticatimunhqui, chipo moha ramaama hiromaniivaun chipo quirica hunaa hiromaxo jato casticati yohiquin cunuunivo ja jahayamaquin. Articulo 12 Pishtacovin tzova ja jahacomun min hainya min vacuvoxanhpuhxon, nan jaton tapazan jato jiquinyamaxon, nan jato quirica nichinxonavaun jato yohihama jato vupunahanxon jato hayamatimunhqui. Jatoqui yovanquin "hiromamun nan jonihnu" quin jato yohiyamatimunhqui. Nan quiricanan jau cuzati yohiquin cunuunivo ja jahaquin jau cuzaquin quiyoo jato chituyovaatimunhnucanpu, jaton hainvoya jaton vacuvo jato cuzahantivo shinanquin. Articulo 13 Raquirazi vopahi vohax raqui japahi jaton nutun jatimunhcanquihnucanpu. Jaton nutunohax nututzan vohax jaquiriviz vupahi vutimunhcanquihnucanpu. Articulo 14 Jau cuzayamaxo jato hachipaiiquin jato vunahaivaun j aton nutunohax nututzan votimunhcanquihnucanpu, jarixon jato chitunonvo. Coonrocon hiromaquin jau cuzahax jaton nutunohax joconvahin nututzan paxahi voyamaticanquihqui, jato jarixon chitunonvo. Ja jahanovomun cuunyamahi Naciones Unidasquihqui. Articulo 15 Quiyoo jonivo nututzarazinohax ciudadadnotimunhcanquihnucanpu. Tzova pishtacovin jato "min nutunoha jonimatimun minhnupuhxon vutza nututzanoha jonimatimun minhnupu" quin tzova yohiyamatimunhqui nomun haruzquin. Articulo 16 Jonix moha puxcoonix hainhaivaun caahirivi xanox puxcoonix vunitimun xanovohnucanpu janovirazi vihannatimunhcanquihqui. Nan yora joxoya vihannahax, nan yora chahoya vihannahax, nan yora vinshinya vihannahax, nan yora panshinya vihannahaxqui vihannatimunhcanquihqui. Vutza nututzarazin jahatoxrivi vihannahax, vutza Dios tanahaivovutanrivi vihannatimunhcanquihqui. Ja jahaquin jau cuzati yohiquin jaton nutunxon quirica cunuunivo ja jahaquin ja vihannaharazi jato jamun haquin chitutimunhcanquihnucanpu jununnaxorivi jato chitutimunhcanquihqui. Pishtacovin tzova vihannanon vihannamapatimamunhqui. Jamun cuunhax vihannapahi vihannatimunhcanquihqui. Juman jaha joni vacuya jaquinhsharaatimunhqui. Ja jato nichinhai honivaun jato chituyovaatimunhnucanpu, joni vacuyamun sharaacovinhqui. Articulo 17 Maiyatan jauyapanan tzova hamamatimamunhqui. Joni naharivi jaquizti jauyaha jato jaquizti jauyayamanon yohitimamunhqui. Pishtacovin tzova jamun haruzquin jau nininyamatimunhcanquihqui. Articulo 18 Jamun jaurazi shinanpaiquin shinannovo jatimunhqui. Jamun shinanquirivi ratora sharaahqui shinanxon ratora hironianqui shinannovo jatimunhqui. Jamun Dios coonhoxanhquin coonyamanovo jatimunhqui. Jamun jaton hitinrivi quiyoovinin jaton Dios sharaaquin yohinovo jatimunhqui ja jahaqui yohihaiton. Vutza jonivutan sharaaquin yohihoxanhquin j atoztipan vahinxon yohihoxanhquin jaton tapazmuranxon yohinovo jatimunhqui. Jaton hitin jato vutzarazi ja jahaquin jau cuzanon honanmanonvo jatimunhqui. Jamun jaton Dios cuzaquin sharaaquin yohitirahqui yohixon, jamun jaton cuunman fiestanonvo jatimunhqui. Articulo 19 Jamun jaton shinanun jau shinanxon jau yohipaiiquin yohinovo jatimunhqui. Jamun jau shinanhaito jato mucaaqui jaquin hayamanonvo jatimunhqui. Jamun jau honanpaiiquin honanxon jau nincaahoxanhquin quirica cunuunivo yovanxon cuzaquin shinanhirahcanihqui jamun shinannovo jatimunqui. Quiyoovinin quirica cunuuhoxanhquin jau shinanxon yohinovo jatimunhqui. Nututzanxon quiricanan jovi nututzan nichinpanan jato hamamayamatimunhnucanpu. Ja jahapaquin cunuuxon nichinhoxanhquin radionon yohiquin vutzarazin jau cuzaxon jovi camatimunhqui. Articulo 20 Jamun tziztocohoopaiihi joni naha jaquizti tziztocohoonovo jatimunhnucanpu, tzovarocon mucaaqui jaquin hayamahi. Tzovan jonitza nahax tziztocohoohaivaun jatovutan tziztocohoomapatimamunhnucanpu, j umahaito. Articulo 21 Jamun quiyoovinin jaton nutun jaha hapon jau cuzaxanhquin shinanhain jatonrivi ja jahaxanhquin shinantimunhcanquihnucanpu. Ja j atonvi jau cuzahoxanhquin vutzarivi jato jau cuzaxontanon nichintimunhcanquihqui. Quiyoovi jato jaton hapon jau vinonvo jatimunhnucanpu, vutza jato jau hinanhaivo ja jahaquin. Quiyoovinin tzovax jaton hapocatzirahquiqui catootimunhcanquihnucanpu. Cutzahtin pishta varixutuu vinoohainmun ratocatzira jaton hapo vunaahquiqui, jato catootimunhcanquihqui. Jato catooxanhquin "elecciones" hatimunhqui j atorocon paranyamaquin. Jamun j aton shinanuruz quiyoovinin tzovax jaton hapocatzirahquiqui catooxanhquin quirica cunuutan nanutimunhnu, tzovan tzova catooxanhquinra hacanihqui honanyamanovo. Jamun jaa jato cuunhaivo jaa jato catoonovo hiitimunhnucanpu. Articulo 22 Nutuztipan jaha joni quiyoo jaun muronyamahi jarimunhcanquihnucanpu. Joni jau hichayahton jaumahiz jaha jato jau hinantimunhnucanpu. Vutza nuturazirivi jau hichanicaton vutza nututza jaumahizha jau hinantimunhcanquihqui. Jato noviyamaquin jato zinaayamahavo ranoyamahi jatovutan jahax shinansharaaya jahax sharaanovo. Articulo 23 Joni quiyoo jamun yonoopaiiquin yonoo vunahax yonoonovo jatimunhnucanpu. Ranoyamasharaahi sharaanox yonootimunhcanquihqui. Yonoo vunahaito jato yonoo vunaxontimun jaton hapohqui. Joni ravuu jaquizti yonooquin jacaviz ravuu yonoohaito jato ja ravuuvi zunun copiitimunhqui. Jato yonooxonai joni vacuya jato copiiyovaatimunhcanquihnucanpu, jau maxcaayamahi ranoyamahi jaha jato zinaayamaquin jato jaquinhnovo. Yonooxon coriiqui vihax japanavan zununyamahaito hiinquin jato jau hinantimun hapohqui. Ja yonoohai joni jaquizti tziztocohoohax cuzhax yonootirahqui yohihi yovannovo jatimunhnucanpu. Jato Articulo 24 Joni yonoohai quiyoo jovinnon jatimunhqui. Jovinhi jaxon jamun jau cuzapaquin jau cuzanonvo jatimunhqui, cuzacatzi hora naha yonoonon jato yohitimamunhqui. Tii varixutuuztirazi vinootan yonooyonoohi jovinhaito jato javi yonooyamahi jaha jato copiitimunhqui. Articulo 25 Joni quiyoo ja vacuyarazin hizintivo shinanquin jaton vacuvo chituyovaanonvo jatimunhqui. Nan jiriti maxcaayamahax, nan chopan muronyamahax, nan jaton jati tapazyahaxqui janonvo jatimunhqui. Hizinhax hirooxanhquin jato rahonnon hospital vunaxon doctor vunatimunhcanquihqui. Yonoomahiz jaha quiyoo joni yonoo hinantimun hapohqui. Nanrazirivi jato jau hinantimun hapovohqui, joni hizinya, xanovo vunu namani, yovaaxunivo, ja cuzhax yonootima jonivoya ja jamuncovin hiruzhi jaun muronyamahi yonoopanavaun cuzhax hitimacun jahatiya jato jau hinantimun hapovohqui. Nan xanovo tohoyavi nan vacu maxcorivi chituyovaatimunhnucanpu. Mutzonanhamahton vacunivaun mutzonananhahton vacuvocavizquin vacuvo jaquinhtimunhnucanpu. Articulo 26 Jamun quiyoo escuelahnonvo jatimunhnucanpu. Escuela Primariaya Basica Laboral jiquixanhquin copiiyamatimunhnucanpu. Escuela Primarian vuiinon vacuvo nichintimunhqui. Nan jau cuzati honanyovaahax, nan yonoo yovaayacatzi nan doctorpaiihax, nan abogadopaiiquin quirica honanyovaahavo haruzquinovo jatimunhnucanpu. Quirica honanyovaacatzi quiyoovinix Universidad vuiipanavaun vuiitimacun jaa honanyovaa mishtin jato vuiimatimunhnucanpu. Jaa honanma mishtin jaton japan jato coriiquinin copiixonha javi honanmahax vuiipaihaito jato vuiimayamatimunhcanquihqui, javi yovacux coriiquiya jaton japa jacun. Colegionxon jato jau honanmahavaun joni quiyoovinix shinan sharaayaxanhquin onantimunhcanquihnucanpu. Yoratzan derechorivi respetaxonxanhquin honantimunhcanquihqui. Quiyoovinin jumahaito jato hinaayamatimunhquirivi honannovo jatimunhqui. Nututzan jahamunhcanquihqui tzova yohiyamaquin jovitzan yovanhaitorivi xocotzamunhcanquihqui, jato yohiyamaxanhquin honantimunhcanquihqui. Colegionxon jato jau honanmahavaun Dios coonhoxanhquin Dios coonyamahirahcanihqui jato yohiyamahi j axanhqui honantimunhcanquihqui. Naciones Unidasan jau yohimacun yohihaito ja jahaquin yohiquihinxahinnon jato honanmatimunhqui rutunnativo shinanquin. Joni vacuvoya jamun jaton shinannun cuzaxon jaton vacuvo jau honanmahirahcanihqui jato jati honanmanonvo jatimunhnucanpu. Articulo 27 Jamun jaton fiestan jaurazi cuzahi nan vuahax, nan cunuuhaxquin jau sharaavo cuzanonvo jatimunhqui. Jamun jaton shinannun tzovan jau cuzayamahi jau ramixon vutza jonitzan jau raminicahtonrivi jahon jau cuzatimunhcanquihqui. Tzova pishtan jau rami sharaahoxanhquin tzovan jau ja jahaquin cunuuyamanicun cunuuxo jato copiiyovaatimunhcanquihqui. Jatoncovinqui hayamanivaun hayooquin jau cuzahax hixon coriiqui visharaxanhquin jau cuzanivo tananon jayamatimunhcanquihqui. Articulo 28 Cooncovin nututzarazinxon joni quiyopan nan quiricanan ja jahaxon jau cuzaxanhquin cunuunivo ja jahaquin jau cuzahirahcanihqui hiintimunhcanquihqui. Articulo 29 Nocun comunidad jaha hapovaun nocu jau cuzanon yohicun ja jahaquin jau cuzatimunhnucanpu. Ja jahaquin jau cuzahi ranoyama sharaahi jatimun nonhqui shinan sharaayahtox. Caaquinrivinon nocun nutunxon jau cuzati cunuunivaun ja jahaquin jau cuzahain caaquinrivi nututzanxon jau cuzati cunuunivo ja jahaquin jau cuzatimunhcanquihnu, nocu cuunyamahaito hinaayamahavan nocunrivi jatox cuunyamahaito jato hinaayamatimun nonhqui. Joni shinansharaayatimun nonhnucanpu, shinan sharaayamun nonhqui nocu honannovo jaxon jato jau cuzahato nocun nutunxon haquintimun nonhnucanpu, ranoyama sharaahi jaxon nocun hapovo catooxanhquin. Naciones Unidasxon tziztocohooxon nan quiricanan cunuunivorazi ja jahaxon jau cuzaxanhquin yohiyamanivan ja jahaquin jau cuzayamatimunhnucanpu. Articulo 30 Nan quiricanan jau cuzati yohiquin cunuunivo quiyoo jumayamaquin ja jahaquin jau cuzatimun nonhnucanpu. Joniztipax jumahonon naha jonin nan quiricanan cunuunivo jumaquin ja jahaquin jau cuzayamahaitonmun hiromaquin shinanhihcanquihnucanpu.
amc
Amahuaca
amc
Latn
amc
Arrpa' anaret ̃allohuen allpon derechos ñeñt ̃e'ñe po'ñoc̈h yocop ñeñt̃cha' atet ̃ yep̃a'yena allohueney acheñeneshay ama't errap̃aren arr patsro Ahuat ̃añ fecha 10 de diciembre 1948 ñeñt ̃Asamblea General de las Naciones Unidas, ñetpa' quellquët ora allpon derechos ñeñt ̃e'ñe po'ñoc̈h yocop allohuenacpay acheñeneshay ama't errap̃aren arr patsro. Allochñapa' orrtachet añ ñoñets ñeñt ̃atet ̃anaret ̃derechos; ñeñt̃pa' ñeñt̃ara orrtetsa arr añ pap̃llo. Allempo o' orrtachet añ papell ñapa' otyesan ora allohuen anetsoc̈hno ñeñt ̃orrtatene Naciones Unidas, t̃orretepa' att̃och epa'hua añ ñoñets errap̃aren arr patsro. Orrtachetepa' erracmañen allcha' lleya'yeset ora allpon pa'namen acheñenesha' arr patsro. Nam̃a yec̈hatyesetepa' añ derechos ora allpon escuelac̈hno ñam̃a ora allohuen anetsoc̈hno ama't errot̃eneta po'gobiernoret. Ñeñt ̃ ñanom Yapa' yeñoteñ ñerra'm yemneñ o'ch yeyc̈hena e'ñe cohuen añe patsro, ama yemneñe o'ch eñalleta ñeñtcha' yepatare'tene' ñeñt ̃ yoct̃en ya; ñam̃ia ñeñt ̃cha' ya'm̃cha'noc̈htana'tenaya ama yemneñe o'ch orrta. Ñerra'm yemneñ o'ch e'ñe pocte' es yep̃anna'ta ñam̃a ñerra'm yemneñ o'ch e'ñe cohuen mueche't ̃yeyc̈hena añe patsro, añ poctetsa o'ch yeñotua. Att̃o ye'ñalletyesa arr patsro e'ñe att̃ecma cohuen yesherb̃a'yen allohueney ñeñt̃ey yec̈ha'yetsa añe patsro, amach eñalle ñeñt ̃ atsenatpo' entenet. Ñam̃a allohuenacpay ñeñt̃ey arromñat̃ey e'ñe att̃ecma eñall ñeñt ̃ otenet derechos ñeñt̃cha' e'ñe cohuen yocshatene' añe patsro. Ñeñt̃pa' ama't eseshapa' amach puerratam̃perryeto ama't errponaña. Tarraña yeñoteñ ahuat̃ot̃eñ ñerra'm esempo acheñenesha'pa' ama esoye eñchete't̃e añ derechos, ñetpa' errot̃uanen p̃a'yesete't̃ po'potantañ ñeñt̃ tsena'tenet. Ñeñt̃pa' yeñoteñ yeyoc̈hro ama ap̃apahuoyaye. Ñam̃a yeñoteñ añ atarr cohuen allohuenacpay ñerra'm chap allempo allohueney e'ñe cohueno'tsa'yeney arr patsro. T̃arro'mar ñerra'm atet̃ yocsha'yena arr patsro amach es ya'm̃cha' - nochtana'tenaye, amach eñalle ñeñt ̃cha' yemueroc̈htatene'. Ama't allempo es yeños po'poñ ñeñt ̃cohuen yenten ya, amach eñalle ñeñt ̃cha' yote' eso'mart̃e' peñen po'poñ cot̃ap̃ñats. Ñerra'm yapa' yame'ñeña po'poñ ñeñt ̃cohuen yenten ya amach eñalle ñeñt̃cha' yepatare'tene'. Ñeñt ̃o'mar yeñoteñ e'ñe pocte' o'ch yene' ñoñets att̃och yeñotatanna'tyena ora allpon añ derechos att̃och allohueney e'ñech cohuen yentannena allochñapa' amach eñalle acheñ ñeñt ̃ amueroc̈htataret̃tetsa. Allochñapa' amach orrtateneto at̃parñats ñeñt ̃ atet̃ amueroc̈htatarettenet. Ñam̃a yeñoteñ e'ñe pocte' e'ñech cohuen yamo'tstannena po'poñ acheñenesha' ñeñt ̃yec̈ha'yetsa po'poñ anetso'mar arr patsro. Ñam̃a yeñoteñ allohuen allpon pa'namen anetso'marnesha' ñeñt ̃orrtatene ñeñt ̃ otenet Naciones Unidas, ñetpa ñeñt̃a e'ñe cohuen entenet ñet. Ñeñt̃o'mar ñet nenet ñoñets all quellco att̃o allohueney arromñat̃ey ñeñt̃ey eñalletyetsa arr patsro e'ñech att̃ecma cohuen yesherb̃a'yen ñam̃a allohuenacpay att̃ecma eñall ñeñt̃ otenet derechos att̃och e'ñe cohuen yocsha'yena arr patsro allohueney ama t coyaneshohuen. Ñeñt ̃o'mar ñetpa' añ e'nenet o'ch orrtatenet ñeñt ̃ cohuen sherbets allohuenacpay acheñeneshay arr patsro. Allochñapa' att̃och allo'na yesen yenpanna'tnomtsa att̃och yocsha'yena e'ñe cohuen arr patsro o'ch yechyen ñeñt̃ yepallta'yena ñam̃a amach eñalle ñeñt ̃ am̃cha 'noc̈htana 'tenaye, e 'ñech cohueno 'tsa 'yeney. Ñam̃a yeñoteñ allohuen pa'namen anetso' marnesha' ñeñt ̃ orrtatene' Naciones Unidas ñetpa' net po'ñoñ att̃och t̃orra'yeset att̃och ame'ñachet allohuen acheñenesha' ñeñt ̃errap̃aro'tsa'yenet añ patsro, allochñapa' att̃och e'ñech cohuen entuenet añ derechos ñamet; ñeñt̃pa' allohuenacpuet e'ñech cohueno'tsa'yenet. Ñam̃a yeñoteñ ñerra'm po'ñoc̈h e'ñech cohuen yetsotuer e'ñe atet ̃yene' yeñoñ añ poctetsa o'ch yeñotatanna'ta añ derechos ñeñt ̃ allohuenacpay allochñapa' e'ñech cohueno'tsa 'yeney. Ñeñt̃o'mar t̃e'pa' ASSAMBLEA GENERAL ñeñt̃ara Naciones Unidas arrpa' orrtatenet ORA ALLPON DERECHOS NENT ALLOHUENACPAY NENTEY PA'NAMENEY ACHENENESHAY. Allochñapa' att̃och allohuen c̈hocmach yeyerpa'yena allohuen derechos ñeñt ̃ aquellcaret̃tetsa arr. Ñam̃a c̈hocma yeyc̈hach po'potantañ att̃och ñetpa'c̈ho'ña e'ñech cohuen am̃cha na'tpo' entuenet ñamet añ derechos. Allochñapa' att̃och ama't erracmañen arr patsro eñotueretcha' añ derechos ñam̃a po'ñoc̈h atet̃cha' cohuen yemorrentanna'tuerra. Ñeñt̃pa' att̃epa'ch perra arr yepatsño ama't ñam̃a ora errap̃aren po'potantañ anetso'mar arr patsro. Att̃epa'ch perra allohuen anetso'marnesha' ñeñt ̃orrtatene' Naciones Unidas ama't ñam̃a po'potantañ ñeñt̃ yenpuenet ñet. Allpon derechos ñeñt ̃yechyen att̃och e'ñech cohuen yeyc̈ha'yena arr patsro ñeñtpa' añec̈hno: Cot̃ap̃ñats 1. Allohueney ñeñtey arromñatey att̃o ye'ñalletyesa arr patsro e'ñe att̃ecma cohuen yesherb̃a'yen. Ñam̃a yechyen allpon derechos att̃och e'ñech cohueno'tsa'yeney arr patsro. Ñam̃a allohuen att̃ecma yechyen alloch yoct̃ape' chyen cohuen ñam̃a yeñotyen yeyoc̈hro ñeñt ̃e'ne pocte' enten acheñenesha' ñam̃a ñeñt ̃ama pocteye' enteneto. Yeñoteñ añ poctetsa e'ñe yemo'nasheñ yep̃annena ama't ora allohuen allpon acheñenesha' ñeñt ̃añe patsro'tsa'yeney. Cot̃ap̃ñats 2. Ora allohuen allpon acheñenesha' ñeñt ̃ añe patsro'tsa'yen, att̃ecma echyenet añ derechos att̃och e'ñe cohuen yec̈ha'yenet arr patsro. Allohuenet att̃ecma echyenet añ derechos ama't erra'tsent̃e' po'm̃reñtsoret penet, ñam̃a ama't errot̃ena orrtenet, ama't quelluareret ama't ñam̃a ñeñt ̃ huallama't̃areret, ama't coyaneshohuenet att̃ecma echenet añ derechos. Ñam̃a ama't erra'tsent̃e' ñeñt ̃ po'yomporer penet ñam̃a ama't erra'tsen cot̃ape'chyenet ñeñt ̃ cohuen entyenet po' gobiernocop ama't po'poñ poct̃ap̃ñar e'ñe att̃ecma echenet añ derechos ñeñt ̃ allohuenacpay ñeñt̃ey arromñat̃ey arr patsro. Ama't ñeñt ̃ huocchañetets arr patsro, ñeñt ̃ ama es echyetso arr patsro ñeñt ̃ ama esoye' enteneto, ñetpa'c̈ho'ña e'ñe att̃ecma echenet añ derechos ñeñt ̃ allohuenacpay ñeñt ̃ey arromñat̃ey. Ñam̃a att̃ecma echenet añ derechos ama't erra'tsena anets all yec̈ha'yenet ñam̃a ama't errot̃en po'gobierno echenet all pa'netsro. Ama't po'gobierno am̃cha'noc̈htana'tanetañ amapa' e'ñe cohueno'tsa 'yenet e'ñe att̃ecma echenet añ derechos ñeñt ̃ allohuenacpay ñeñt̃ey arromñat̃ey arr patsro. Cot̃ap̃ñats 3. Allohueney yechen derecho o'ch yocrrena arr patsro amach eñalle ñeñt̃cha' am̃icha'noc̈htana'tenaya. Elloña eñall ñeñt̃cha' yemoñenaya. Cot̃ap̃ñats 4. Ama't puesheñarraya acheñey amach ataruasataret̃eye e'ñe att̃a. Amuepa'ch pomueñeto acheñ ñeñt̃cha' taruasatenet e'ñe att̃a, ama't errot̃ena. Cot̃ap̃ñats 5. Ama't puesheñarra amuepa'ch amueroc̈htataret̃teno ene att̃a, amach atserrp̃aret̃teneto atet̃ ñerra 'mrrat̃e' berr atserrpenet. Cot̃ap̃ñats 6. Ora allpon leyes ñeñt ̃ anaret̃e'tyetsa allohuen acheñeneshacop ñeñt̃pa' ñeñt̃cha' a'poctatyenahuet ama't puesheña'ttset ñerra'm esempo echyenet problema. Cot̃ap̃ñats 7. Amach eñalle acheñ ñeñt̃ecop ama sherbeno añ leyes ñeñt ̃ atet ̃ anaret̃. Att̃ecmach yenpuenana ama't allohuen acheñenesha', amach eñalle acheñ ñeñt̃ ama amorrentaret̃eyaye. Ñam̃a añ derechos ñeñt ̃ aquellcaret̃ arr, ñeñt̃pa'c̈ho'ña att̃ecmach allohuenacop ñeñt̃cha' moñenaya ama 't erra'tsena acheñer ñerra'm esempo eñall ñeñt̃cha' puerratam̃psahuetañ añ derechos. Cot̃ap̃ñats 8. Ñam̃a ñerra'm esempo esesha'pa' mueneneñ o'ch puerratam̃psan acheñenesha' añ derechos ñetpa' e'ñe pocte o'ch e'nenet autoridades ñeñt̃cha' a'poctaterrahuet ñeñt ̃ atet ̃anaret ̃po'leyes ñam̃a po'constitución. Cot̃ap̃ñats 9. Amuepa'ch arrmataret̃teno acheñ e'ñe att̃a. Amuepa'ch yottam̃pesyeneto acheñ e'ñe att̃a. Amuepa'ch mueño ' teneto acheñ b̃ac̈hayo allcha' mueroc̈htena. Cot̃ap̃ñats 10. Ñam̃a allohuen acheñenesha' ama't esesha' ñerra'm esempo otteñe'charet̃tena ñapa' echenancha' derecho o'ch a'poctater ñoñets e'ñe cohuen juezesho. Juezpa' e'ñech cohuen o'ch eñoch ñerra'm po'ñoc̈h atet ̃o' p̃ohua. Amach e'ñe att̃a atserrpeñeto. Ñam̃a ñeñt ̃otteñe'charet̃tetsa juezpa' o'ch eñotach ñeñt ̃ derechos echen ñam̃a ñeñt ̃ po'deberes. Amach es a'nahua o'pateñeto ama't puesheñarra acheñ. Cot̃ap̃ñats 11. Ñam̃a ama't esesha' ñeñt ̃ otteñe'charet̃tetsa allo'tsen autoridades, amuepa'ch ahuen otatsteto autoridades añ acheñ po'ñoc̈h atet ̃o' p̃ohua. Añcha' ñanom e'm̃ñochetepa' ñeñt̃cha' yenpuene' ñeñt ̃ otteñe'charet̃tetsa. E'ñech cohuen acop̃a eñochet po'ñoc̈ht̃e' atet̃ o' p̃ohua. Ñeñt̃pa' atet̃cha' penet allo'tsa'yen shonte' acheñenesha', amuepa'ch a'nahua o'pateñeto. Ñam̃a añecpuepa'ch coñchachet acheñ ñeñt ̃ at̃pare'tene' ñoñets ñeñt ̃ atet̃ anaret̃ e'ñe allempo. Ñam̃a ñeñt ̃ atet̃ anaret̃ ñeñt̃cha' atet̃ coñchachet acheñ ñerra'm at̃pare'chet añ ñoñets ñeñt ̃ atet̃ anaret̃ ñeñt̃ach coñchachet allempo. Amuepa'chña añe'na coñchateñeto acheñ ñeñt ̃ ahuat̃ot̃eñ atet̃ petsa allempo ama eñalle ley ñeñt ̃ otets atet̃cha' sep̃a. Ñam̃a añach coñchatenet ñeñt ̃ at̃pare'tene ley e'ñe atet̃ anaret̃. Amachña añe'na coñchateneto aton ñeñt ̃ ama att̃eye' anaret̃tena allempo at̃pare'tena. Cot̃ap̃ñats 12. Ñam̃a ñeñt ̃ e'ñe yocpa atet̃ ñerra'm yepaquell ñamia yamo'tsesha' ñeñt ̃ parro yeyc̈hena ñam̃a allohuen ñeñt ̃ yechen ñeñt̃pa' e'ñe yocpa. Po'potantañpa ama pocteyaye o ch be't̃oset att̃och o'patapretenyet ñeñt ̃ e'ñe yo. Ñam̃a amach asasaretpahuoyayye, ñam̃a amach asochatse'tpahuoyayye. Ñam̃a allohuen ñeñt̃ asasaret̃tetsa e'ñe att̃a ñam̃a ñeñt ̃ asochatse'taret̃tetsa e'ñe att̃a, ñetpa' echenet derecho o'ch moñenanet añ ley ñeñt ̃ atet̃ anaret̃. Cot̃ap̃ñats 13. Ñam̃a allohuen acheñenesha' echenet derecho o'ch chope'chyeset ama't erra sechyenet allohuanen puen Estado alí yec̈henet. Ñam̃a echenet derecho ñerra'm monenet o'ch salerret ama't erra'tsena Estadot ̃ama't ñerra'm muenenet o'ch salerret ama't ñet pue'stadot̃pa e'ñe pocte'. Ñam̃a echenet derecho o'ch c̈hac̈herret pue'stado ñerra'm esempo monenet. Cot̃ap̃ñats 14. Ñam̃a ñerra'm esempo amueroc̈htataret̃ta ama't puesheñarra e'ñe att̃a poctãp̃ño'maret ñetpa' echenet derecho o'ch yeterret, ahuerret po'poñ anetso allcha' agaparet̃terret e'ñe cohuen. T̃arraña ñerra'm acoñchataret̃tet tãrro'mar o' muetset acheñ amapa' at̃pare'tet po'poñ leyes amapa' añ derechos ñeñt ̃ nen Naciones Unidas ñerra'm ñeñt̃ecop acoñchataret̃tet amach agaparet̃teto po'poñ anetso. Cot̃ap̃ñats 15. Ñama allohuen acheñenesha' echenet derecho ñeñt̃cha' pa 'netser penet. Ñam̃a amach errot̃enot ̃puerratam̃p̃seto acheñ po'derecho att̃o pa'netser penet. T̃arraña ñerra'm esesha' mone' o'ch yec̈ha'huerret po'poñ anetsro ñeñt̃cha'pa'netser perr allempot̃eñ ñeñt̃pa' e'ñe pocte' ñeñt̃pa' po 'derecho. Cot̃ap̃ñats 16. Ñam̃a allohuen acheñ ñeñt ̃ po'nare' ñerra'm muenen o'ch sena'ta ñam̃a coyanesha' ñerra'm muenen o'ch some'ta, ñeñt̃pa' e'ñe pocte' ñeñt̃pa' po'derecho. Pocte' o'ch yoranna'tet att̃och chemere'tet. Ama't esesha' muenats e'ñe pocte ama't erra'tsent̃e' po'm̃reñtsoret penet, ama't erra'tsent̃e' ñeñt ̃ pa 'netser penet, ama't erra'tsent̃e' po'yomporer penet. Ñam̃a coyanesha' att̃ecma echenan derechos ñeñt ̃ echen yacmanesha' ñerra'm esempo o'ch some'ta. Ñama allponmat yoranna'tet coyanesha'pa' ñeñt̃ecma derechos echen ñam̃a ñerra'm sannerretpa' coyanesha'pa' att̃ecma echenan derechos. Tarraña ñerra'm esesha' ama muenenaye o'ch yoran po'psheñeñ ñeñt̃cha' puerrollar p̃a' amapa yacma ama mueno ñeñt̃cha' puetãpor p̃a', pamo'mte'pa' amach errot̃enot ̃apano po'psheñeñ yacma e'ñe ña po'huamencot ̃ñerra'm coyanesha' ama mueneñe. Ñam̃a ñeñt ̃ yec̈hetsa parro pa'pacllo ñeñt ̃ pamo'tsna'tar p̃annena ñeñt̃pa' e'ñe pocte' atet̃ yeyc̈hen arr patsro. Ñeñt̃o'mar ñeñt̃pa' gobiernocop o'ch cohuam̃penan allohuen familias ñeñt ̃ parro yec̈ha'yenet. Cot̃ap̃ñats 17. Ñam̃a allohuen acheñenesha' echenet derecho o'patetepa' ñeñt ̃ e'ñe ñocmuet, atet ̃ñerra'm pa'paquell, po'patseñ, payara. Ñam̃a e'ñe pocte' o'ch o'pataprecha po'potantañ ñeñt ̃ parrocma taruasa'yenet. Ñam̃a ama aprratam̃pespahuoyaye e'ñe att̃a ñeñt ̃ yo'patena ya atet̃ ñerra'm yepaquell, yepatseñ, yayara. Cot̃ap̃ñats 18. Ñam̃a allohuen acheñenesha' ama't erra'tsena acheñer echenet derecho o'ch cotãpe'chyenet ñeñt ̃ e'ñe cohuen entenet ñet pueyoc̈hreto. Ñam̃a allohuen acheñpa' echenet derecho o'ch po'yomporer peñet ñeñt ̃ e'ñe cohuen entenet ñet. Ñam̃a ñerra'm esempo muenenet o'ch po'poñet po'yompor-ret, ñeñt̃pa'c̈ho'ña e'ñe ñocpuet po'derecho. Ñam̃a e'ñe pocte' o'ch apc̈ha'yenet epuet po'potantañ ñeñt ̃ parrocma ame'ñenet. Ñam̃a e'ñe pocte o'ch yec̈hatyesan po'potantañ ñeñt ̃ muenene' o'ch eñoteret ñamet. E'ñe pocte' o'ch etsoteñet ora att̃och sherbeñet po 'yompor-ret. Cot̃ap̃ñats 19. Ñam̃a allohuen acheñenesha' ama't erra tsena acheñer echenet derecho o'ch serrpare'tatanna'tyeset ñeñt ̃ atet ̃cotãpe'chyenet ñet ñeñt ̃ cohuen entyenet ñet. Amach e'moñe'taret̃eye att̃o yapa yoctẽn añ derecho. Ñam̃a e'ñe pocte' o'ch e'nyenet att̃och eñoteret erra'tsent̃e' cot̃ap̃ñatser ñeñt ̃ cohuen entyenet ñet. E'ñe pocte' o'ch agapyenet añ cot̃ap̃ñatser pueyc̈hateña, ñam̃a e'ñe pocte' o'ch eñotachet po'potantañ ñeñt ̃ atet̃ pena añ cot̃ap̃ñats. Ama't errot̃enot eñotachet po'potantañ acheñ, ñeñt̃pa' e'ñe pocte' ama't po'quellcot ̃ama't radiot ̃ma't errot̃enota. E'ñe pocte' o'ch c̈hapatyeset ñeñt ̃ cot̃ap̃ñats po'poñ anetso'mar. Cot̃ap̃ñats 20. Ñam̃a allohuen acheñenesha' echenet derecho o'ch apc̈ha'yenet ora allohuen ñeñt ̃ parrocma ame'ñenet ñerra'm e'ñe cohuen mueche't ̃serrpare'tanna'tyenet añ poctãp̃ñet. Ñerra'm esesha' ama muenenaye o'ch cotãpe'chet e'ñe parrocma po'potantañ poctãp̃ñet, ama pocteyaye ñerra'm po'potantañ po'huamencotẽtpa' o 'ch ame 'ñatateñet ñeñt ̃ ñet poctãp̃ña. Cot̃ap̃ñats 21. Ñam̃a allohuen acheñenesha' ama't erra'tsena acheñer echenet derecho o'ch cotãpe'chatyeset ñeñl pa'm̃cha'taret̃erneshet. Ñam̃a allohuen acheñenesha' ama't erra'tsena acheñer echenet derecho o'ch votet añecop ñeñt̃cha' sherb̃ats gobiernocop. Ñam̃a allohuen acheñenesha' ama't erra'tsena acheñer ñeñt ̃ muenene o'ch taruasapretan gobierno allohuenet e'ñe att̃ecma echyenet derecho. Ñam̃a erra'tsent̃e' cot̃ap̃ñatser ñeñt ̃ cohuen enten acheñenesha' ñerra'm shonte' acheñ ñeñt̃ atet ̃muenenet, atet̃cha' perra po'gobierno. Ñam̃a att̃och eñochet este' po'ñoc̈h muenen allohuen acheñenesha' eñalletepa'ch elecciones ama t errot̃enot̃a; allcha' vota'yenet añecop ñeñt ̃ e'ñe cohuen entyenet ñet. Ñam̃a ñeñt̃pa' e'ñech a'nahua vota'yenet att̃och po'potantañpa' amach errot̃enot ̃po'huamencot̃eye' votatenaneto ñeñt ̃ atet ̃muenenet ñet. Ñam̃a allohuen acheñenesha' e'ñe pocte' vota'yeset añecop ñeñt ̃ cohuen entyenet ñet. Cot̃ap̃ñats 22. Allohuen acheñenesha' ama't erra'tsena acheñer echenet derecho o'ch agapueñet seguridad social ñeñt ̃ atet ̃yenpuenanet po'gobierno ñerra'm esempo machayot̃a es pasahuet. Allochñapa' att̃och amach tama penca'yeneto, e'ñech att̃era cohuen orrtatyenet. Ñehua, ama't erra'tsena anetser a'poctatenan pa'cheñeneshar añ derechos ñeñt ̃ otenet seguridad sociales. Cot̃ap̃ñats 23. Ñam̃a allohuen acheñenesha' ama't erra'tsena acheñer echenet derecho o'ch taruasa'yeset att̃och gana'yeset quelle. Ñam̃a e'ñe pocte' erra'tsent̃e' taruas muenenet allcha'ña taruasa'yenet. Ñam̃a ñeñt̃ taruasatenahuet e'ñepa'ch cohuen apa'yesanet allcha' taruasatyesanet. Ñam̃a amuepa'ch huañapeseto po'taruaset att̃och amach pallteneto quelle. Ñam̃a allohuen ñeñt̃ att̃ecma taruasa yetset allponeshacmuetepa'ch gana'yenet quelle. Arepa'ch eñalle ñeñt ̃ ama amorrentaret̃eyaye. Ñam̃a allohuen ñeñt ̃ taruasets atsa'tataret̃tetepa'ch allpon ñeñt ̃ poctetsa allochñapa' att̃och cohuen yec̈ha'yenet pamo'tseshohuen amach tama penca'yeneto puepallteñot̃et. Ñerra'm allpon gana'yenet ama alcanseno att̃och yora'yeset ñeñt̃ allpon pallta'yenet eñalletepa'ch seguridad social ñeñt̃cha' yenpa'yenahuet. Ñam̃a allohuen ama't erra'tsena acheñer echenet derecho o'ch parrocmatet epuet sindicato ñeñt̃cha' moñenahuet ñeñt ̃ e'ñe ñocpueta all taruasa'yenet. Cot̃ap̃ñats 24. Ñam̃a allohuen ama't erra'tsena acheñer echyenet derecho o'ch amesa'yenet allpon horas ñam̃ia allpon yet̃. Amach ellapenete't̃e arepenete't̃e taruasatset. Ñam̃a amesyesetepa'ch allponmat ñeñt ̃ vacación, atsa'tataret̃tetepa'ch ama't allponmat echenet vacación. Cot̃ap̃ñats 25. Ñam̃a allohuen ama't erra'tsena acheñer echyenet derecho o'ch echyenet allpon att̃och yec̈ha'yenet cohuen arr patsro ama't pamo'tseshohuen att̃och yora'yenet puerrar, pa'shtam, pa'paquellet ñam̃a att̃och partatyenet ñam̃a att̃och yenpa'yenanet po'potantañ pamo'tseshac̈hno. Ñam̃a ñerra'm palltapesyenet po'taruaset alloch gana'yenet quelle echyenet derecho o'ch ayenparet̃tet. Amapa' ñerra'm atsna'tyenet att̃och ama taruaseneto allponmat echyenet derecho o'ch ayenparet̃tet. Amapa' ñerra'm machayota atserrpenet, amapa' ñerra'm rret̃orrnanesha' amapa' ñerra'm po'nme'ten amapa ñerra'm esempo es huapoya echyenet derecho o'ch ayenparet̃tet. Ñam̃a allohuen ñeñt ̃ achoyoreshai ñam̃a allohuen cheshaneshac̈hno ñetpa' echyenet derecho o'ch acuam̃p̃saret̃tyenet ama't ñeñt̃ ellopnanesha' ñamet. Cot̃ap̃ñats 26. Ñam̃a allohuen ama't erra'tsena acheñer echyenan derecho o'ch estudia'yeset escuelo. Ñam̃a att̃och estudia'yeset escuelo amach cobraneto ñeñt ̃ Primariacop. Allohuen cheshanesha' atet ̃anaret ̃ñocpuet c̈hocma estudienet Primaria, ñeñt ̃ obligatoria. Ñam̃a eñalletepa' escuelas allcha' estudia'yenet ñeñt̃cha' po'taruas penet ñam̃a eñalletepa' escuelas allcha' estudia'yenet estudios mas avanzados ama't añecop ñeñt ̃ atarr t̃orretsa ñeñt ̃ atarr es eñotets. Ñam̃a añecop sherben att̃o yec̈hateñet cheshanesha' att̃ochcha' eñotyenet ñeñt ̃ atarr sherbets arr patsro att̃och e'ñech cohuen eñotatyenan po'potantañ acheñenesha'. Allochñapa' att̃ochcha' amach muena'yeneto o'ch puerratam̃p̃sanet po'potantañ po'derechos att̃och mueroc̈htatanet. Cohuencha' yeñotatanna'tyena ama't pa 'namen acheñeneshay. Cohuencha' ya'huanten po'potantañ ñeñt ̃ po'poñ cotãpe'chyenet ñet. Ñam̃a c̈hocmuepa'ch yamo'ts yep̃anna'tyena ama't pa'namen anetsoc̈hno all yeyc̈ha'yena, ama't pa'namen mereñtsorec̈hno ñeñt ̃ parro ye ñalletyesa, ama't pa'namen yeyomporer yep̃a'yen. Añecop yeyc̈hach cheshanesha' cohuen att̃och e'ñech cohuen torra'yerret ñamet añecop ñeñt ̃ cohuen enten Naciones Unidas allochñapa' att̃och allohueney e'ñech cohuen mueche't ̃yeyc̈ha'yena arr patsro. Ñeñt ̃ chesha' ñeñt ̃ ama po'nena' pamo'mtepa' echenan derecho o'ch mueñanet erra'tsent̃e', escuelo ñeñt ̃ cohuen enten pamo 'mte. Cot̃ap̃ñats 27. Ñam̃a allohuen ama't erra'tsena acheñer echyenan derecho o'ch tõrra'yenet ñeñt ̃ atet̃ yec̈ha'yenet ñet, ñeñt ̃ cohuen entyenet ñet. ñam̃ia e'ñe pocte' o'ch cosha'yeñet po'taruas ñeñt ̃ coc̈hnesha' entyenet ñet. Ñam̃a ñeñt ̃ eñotyenet ñeñt̃ atarr sherbets alloch progresa'yenet cientifico'marecop, ñeñt ̃pa' ñeñt̃cha' yenpuenahuet alloch ello atarr cohuen yec̈ha'yenet arr patsro. Ñam̃a ñerra'm esesha' yec̈hcatene' ñeñt ̃ atarr sherbets allohuenacop atet ̃ñerra'm ñeñt ̃ cientifico'marecop amapa'ñerra'm libro ñeñt ̃ que1lquënet allohuenacpuet amapa'erra'tsen po'taruas ñeñt̃ atarr sherbets allohuenacop, ñapa'echenan derecho att̃och ganena quelle po'taruasot ̃ñam̃a echenan derecho att̃och coshapreteñet po'taruas, amuepa 'ch aprratam̃p̃saret̃tena po'derecho. Cot̃ap̃ñats 28. Ñam̃a ora allpon derechos ñeñt ̃ aquellcaret ̃arr, allohuen ama't erra'tsena acheñer echenet derecho o'ch e'ñe atet̃ perret. Ñeñt̃o'mar añ poctetsa patẽ'tets anetso orrtatyesetepa' pa'namen cohuen proyectos att̃och acheñenesha'pa' entyerret ora allpon po'derechos. Cot̃ap̃ñats 29. Ñam̃a allohuen ama't erra'tsena acheñer echenan po'deberes po'potantañecop ñeñt̃ara pamo'tsesha' ñeñt ̃parro yec̈henet pa'netsro. Ñeñt ̃ deberespa' ñeñt̃pa' atfo e'ñe cohuen yeyenpannena. Ñerra'm atet ̃yeperra e ne all yamo'tsesheshopa' e'ñech cohuen yeyc̈hen att̃och yetsotuerr ñeñt ̃ e'ñe cohuen puesheña'ttsocpay. Ama't yechyeneñ shonte' pa'namen derechos ñeñt̃cha' yorrtatyen, t̃arraña amach aña yorrtatatsto ñeñt̃ att̃o errot̃uanen yepeñ po'psheñeñ. T̃arro'mar ñeñt̃pa' ama ap̃apahuoyaye ñeñt̃ atet ̃oteney ley ñeñt̃ anaret.̃ T̃arro'mar ñerra'm errot̃uanen yepeñ po'psheñeñpa' att̃oña yeprratam̃peñ ña po'derechos. T̃arraña ñerra'm e'ñe cohuen yeyenpannena ñam̃a e'ñe mueche't yeyc̈hena, ñeñt ̃pa' ñeñt ̃a poctetsa. Ñeñt̃pa' c̈hocmach yorrtaten ñerra'm yechen gobierno democrática all am̃cha 'taret̃tapreteñet allohuen acheñenesha'. Ñam̃a ama't shonte' pa'namen derechos yechyen ñeñt ̃ anaret ̃arr, yapa' amach yorrtatsto añ derechos añecop ñeñt ̃ ama pocteye' enteñe Naciones Unidas. Añcha'ña yorrtaten ñeñt ̃ cohuen enten Naciones Unidas. Cot̃ap̃ñats 30. Ora allpon derechos ñeñt ̃ aquellcaret ̃arr, ama't patr̃ra derecho amach ahuapore 'tpahuoyaye ama't errot̃ena.
ame
Yaneshaʼ
ame
Latn
ame
ስለሰብአዊ፡መብቶች፡ለማስተማር፡ የሚረዱ፡አንዳንድ፡ዘዴዎች። በዩኔስኮ፡ተዘጋጅቶ፡በኢትዮጵያ፡ብሄራዊ፡ኮሚሽን፡ተተረጎመ አንቀጽ፡፩፤ የሰው፡ልጅ፡ሁሉ፡ሲወለድ፡ነጻና፡በክብርና፡በመብትም፡እኩልነት፡ያለው፡ነው።፡የተፈጥሮ፡ማስተዋልና፡ሕሊና፡ስላለው፡አንዱ፡ሌላውን፡በወንድማማችነት፡መንፈስ፡መመልከት፡ይገባዋል። አንቀጽ፡፪፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡የዘር፡የቀለም፡የጾታ፡የቋንቋ፡የሃይማኖት፡የፖለቲካ፡ወይም፡የሌላ፡ዓይነት፡አስተሳሰብ፡የብሔራዊ፡ወይም፡የኀብረተሰብ፡ታሪክ፡የሀብት፡የትውልድ፡ወይም፡የሌላ፡ደረጃ፡ልዩነት፡ሳይኖሩ፡በዚሁ፡ውሳኔ፡የተዘረዘሩት፡መብቶችንና፡ነጻነቶች፡ሁሉ፡እንዲከበሩለት፡ይገባል። ከዚህም፡በተቀረ፡አንድ፡ሰው፡ከሚኖርበት፡አገር፡ወይም፡ግዛት፡የፖለቲካ፡የአገዛዝ፡ወይም፡የኢንተርናሽናል፡አቋም፡የተነሳ፡አገሩ፡ነጻም፡ሆነ፡በሞግዚትነት፡አስተዳደር፡ወይም፡እራሱን፡ችሎ፡የማይተዳደር፡አገር፡ተወላጅ፡ቢሆንም፡በማንኛውም፡ዓይነት፡ገደብ፡ያለው፡አገዛዝ፡ሥር፡ቢሆንም፡ልዩነት፡አይፈጸምበትም። አንቀጽ፡፫፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡የመኖር፣፡በነጻነትና፡በሰላም፡የመኖሩ፡መጠበቅ፡መብት፡አለው። አንቀጽ፡፬፤ ማንም፡ሰው፡ቢሆን፡በባርነት፡አይገዛም።፡ባርነትና፡የባሪያ፡ንግድም፡በማንኛውም፡ዓይነት፡ክልክል፡ነው። አንቀጽ፡፭፤ ማንም፡ሰው፡ቢሆን፡የጭካኔ፡ስቃይ፡እንዳይደርስበት፡ወይም፡ከሰብዓዊ፡አፈጻጸም፡ውጭ፡የሆነ፡የተዋረድ፡ተግባር፡ወይም፡ቅጣት፡አይፈጸምበትም። አንቀጽ፡፮፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡በሕግ፡ፊት፡በሰው፡ዘርነቱ፡የመታወቅ፡መብት፡አለው። አንቀጽ፡፯፤ ሰው፡ሁሉ፡በሕግ፡ፊት፡እኩል፡ነው።፡ያለአንዳች፡ልዩነትም፡ሕጉ፡ደህንነቱን፡እንዲጠበቅለት፡እኩል፡የሆነ፡መብት፡አለው።፡ይህንን፡ውሳኔ፡በመጣስ፡ከሚደረግ፡ልዩነት፡ለማድረግ፡ከሚነሳሳ፡እንዲጠበቅ፡ሁሉም፡የእኩል፡መብት፡አለው።፡ አንቀጽ፡፰፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡በሕገ፡መንግስቱ፡ወይም፡በሕግ፡የተሰጡትን፡መሠረታዊ፡መብቶች፡ከሚጥሱ፡ድርጊቶች፡ከፍተኛ፡በሆኑ፡ብሔራዊ፡የፍርድ፡ባለስልጣኖች፡ፍጹም፡በሆነ፡መንገድ፡እንዲወገድለት፡መብት፡አለው። አንቀጽ፡፱፤ ማንም፡ሰው፡ያለፍርድ፡ተይዞ፡እንዲታሰር፡ወይም፡በግዛት፡እንዲኖር፡አይደረግም። አንቀጽ፡፲፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡በመብቶቹና፡በግዴታዎቹ፡አፈጻጸም፡እንዲሁም፡በሚከሰስበት፡ማንኛውም፡ዓይነት፡የወንጀል፡ክስ፡ነጻ፡በሆነና፡በማያዳላ፡የፍርድ፡ሸንጎ፡በትክክለኛና፡በይፋ፡ጉዳዩ፡እንዲሰማለት፡የሙሉ፡እኩልነት፡መብት፡አለው። አንቀጽ፡፲፩፤ በወንጀል፡ክስ፡የተከሰሰ፡ማንኛውም፡ሰው፡ለመከላከያው፡አስፈላጊዎች፡የሆኑትን፡ሁሉ፡አቅርቦ፡በሚከራከርበት፡የይፋ፡ፍርድ፡ቤት፡በሕግ፡መሠረት፡ወንጀለኛ፡መሆኑ፡እስቲረጋገጥበት፡ድረስ፡ከወንጀል፡ነጻ፡እንደሆነ፡የመቆጠር፡መብት፡አለው። ማንም፡ሰው፡በብሔራዊ፡ወይም፡በኢንተርናሽናል፡ሕግ፡አንድ፡ነገር፡ወንጀል፡ሆኖ፡ባልተደነገገበት፡ጊዜ፡በፈጸመው፡ወይም፡ባልፈጸመው፡ማንኛውም፡ሥራ፡ወንጀለኛ፡ሆኖ፡አይከሰስም።፡ወይም፡ወንጀሉ፡በተፈጸመበት፡ጊዜ፡ከተደነገገው፡ቅጣት፡ይበልጥ፡አይፈረድበትም። አንቀጽ፡፲፪፤ ማንም፡ሰው፡በግል፡ኑሮው፡በቤተሰቡ፡ውስጥ፡በቤቱ፡ወይም፡በሚጻጻፈው፡ደብዳቤ፡በፍርድ፡ያልተለየ፡ጣልቃ፡ገብነት፡ወይም፡ክብሩን፡የሚነካና፡ስሙን፡የሚያጎድፍ፡ተቃውሞ፡አይፈጸምበትም።፡እያንዳንዱ፡ሰው፡ከእንደዚህ፡ያለ፡ጣልቃ፡ገብነት፡ወይም፡የሚጎዳ፡ተግባር፡ሕግ፡እንዲከላከልለት፡መብት፡አለው።፡ አንቀጽ፡፲፫፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡በየብሔራዊ፡ወሰን፡ክልሉ፡የመዘዋወርና፡የመኖር፡ነጻነት፡መብት፡አለው። እያንዳንዱ፡ሰው፡ከማንኛውም፡አገር፡ሆነ፡ከራሱ፡አገር፡ወጥቶ፡እንደገና፡ወደ፡አገሩ፡የመመለስ፡መብት፡አለው። አንቀጽ፡፲፬፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡ከጭቆና፡ሸሽቶ፡በሌሎች፡አገሮች፡ጥገኝነትን፡የመጠየቅና፡በደህና፡የመኖር፡መብት፡አለው። ፖለቲካዊ፡ካልሆኑ፡ወንጀሎች፡ወይም፡የተባበሩት፡መንግሥታት፡ድርጅት፡ዋና፡ዓላማዎችን፡ከሚቃረኑ፡ሥራዎች፡የተነሳ፡በሚደርሱ፡ክሶች፡ምክንያት፡ከሆነ፡ይህ፡መብት፡ሊያገለግል፡አይችልም። አንቀጽ፡፲፭፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡የዜግነት፡መብት፡አለው። ማንም፡ሰው፡ያለፍርድ፡ዜግነቱ፡አይወሰድበትም፡ወይም፡ዜግነቱን፡የመለወጥ፡መብት፡አይነፈገውም። አንቀጽ፡፲፮፤ አካለ፡መጠን፡የደረሱ፡ወንዶችና፡ሴቶች፡በዘር፡በዜግነት፡ወይም፡በሃይማኖት፡ልዩነት፡ሳይወሰኑ፡ጋብቻን፡የመፈጸምና፡ቤተሰብን፡የመመሥረት፡መብት፡አላቸው፤፡ጋብቻ፡በመፈጸም፡በጋብቻ፡ጊዜና፡ጋብቻ፡በሚፈርስበትም፡ጊዜ፡እኩል፡መብት፡አላቸው። ጋብቻ፡የሚፈጸመው፡ጋብቻ፡ለመፈጸም፡በሚፈልጉ፡ሁለቱም፡ወገኖች፡በሚያደርጉት፡ነጻና፡ሙሉ፡ስምምነት፡መሠረት፡ብቻ፡ነው። ቤተሰብ፡በኀብረ፡ሰብ፡የተፈጥሮና፡መሰረታዊ፡ክፍል፡ስለሆነ፡በኀብረሰቡና፡በመንግሥቱም፡ደህንነቱ፡እንዲጠበቅለት፡ይገባል። አንቀጽ፡፲፯፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡ብቻውን፡ወይም፡ከሌሎች፡ጋር፡በኀብረት፡ሆኖ፡የኀብረት፡ባለቤትነት፡መብት፡አለው። ማንም፡ሰው፡ያለፍርድ፡ንብረቱ፡አይወሰድበትም። አንቀጽ፡፲፰፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡የሃሳብ፡የሕሊናና፡የሃይማኖት፡ነጻነት፡መብት፡አለው።፡ይህም፡መብት፡ሃይማኖቱን፡ወይም፡እምነቱን፡የመለወጥ፡ነጻነትንና፡ብቻውን፡ወይም፡ከሌሎች፡ጋር፡በኀብረት፡በይፋ፡ወይም፡በግል፡ሆኖ፡ሃይማኖቱን፡ወይም፡እምነቱን፡የማስተማር፣፡በተግባር፡የመግለጽ፡የማምለክና፡የማክበር፡ነጻነትን፡ይጨምራል። አንቀጽ፡፲፱፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡የሐሳብና፡ሐሳቡን፡የመግለጽ፡መብት፡አለው።፡ይህም፡መብት፡ያለጣልቃ፡ገብነት፡በሐሳብ፡የመጽናትንና፡ዜናን፡ወይም፡ሐሳቦችን፡ያላንዳች፡የድንበር፡ገደብ፡የማግኘትን፡የመቀበልንና፡ወይም፡የማካፈልን፡ነጻነትም፡ይጨምራል። አንቀጽ፡፳፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡በሰላም፡የመሰብሰብና፡ግንኙነት፡የማድረግ፡ነጻነት፡መብት፡አለው። ማንም፡ሰው፡የአንድ፡ማኀበር፡አባል፡እንዲሆን፡አይገደድም። አንቀጽ፡፳፩፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡በቀጥታ፡ወይም፡ነጻ፡በሆነ፡መንገድ፡በተመረጡ፡እንደራሴዎች፡አማካኝነት፡በአገሩ፡መንግስት፡የመካፈል፡መብት፡አለው። እያንዳንዱ፡ሰው፡በአገሩ፡የህዝብ፡አገልግሎት፡እኩል፡የማግኘት፡መብት፡አለው። የመንግስት፡ሥልጣን፡መሠረቱ፡የሕዝቡ፡ፈቃድ፡መሆን፡አለበት።፡ይህም፡ፈቃድ፡ለሁሉም፡እኩል፡በሆነ፡በምሥጢር፡በሚደረግ፡የድምፅ፡መስጠት፡ምርጫ፡ወይም፡በተመሳሳይ፡ሁኔታ፡በየጊዜውና፡በትክክል፡በሚፈጸሙ፡ምርጫዎች፡እንዲገለጽ፡መሆን፡አለበት። አንቀጽ፡፳፪፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡የኀብረ፡ሰብ፡አባል፡እንደመሆኑ፡በኀብረ፡ሰብ፡ደህንነቱ፡እንዲጠበቅ፡መብት፡አለው።፡እንዲሁም፡በብሔራዊ፡ጥረትና፡በኢንተርናሽናል፡መተባበር፡አማካይነትና፡በእያንዳንዱ፡መንግስት፡ድርጅትም፡የሀብት፡ምንጮች፡መሰረት፡ለክብሩና፡ለሰብዓዊ፡አቅሙ፡ነጻ፡እድገት፡የግድ፡አስፈላጊ፡የሆኑት፡የኤኮኖሚ፡የማኀበራዊ፡ኑሮና፡የባህል፡መብቶች፡በተግባር፡እንዲገለጹለት፡መብት፡አለው። አንቀጽ፡፳፫፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡የመሥራት፡የሥራ፡ነጻ፡ምርጫና፡ለሥራም፡ትክክለኛና፡ተስማሚ፡የአሠራር፡ሁኔታዎችና፡ሥራም፡እንዳያጣ፡መብት፡አለው። እያንዳንዱ፡ሰው፡ያላንዳች፡ልዩነት፡ማድረግ፡ለአንድ፡ዓይነት፡ሥራ፡እኩል፡የሆነ፡ደመወዝ፡የማግኘት፡መብት፡አለው። በሥራ፡ላይ፡ያለ፡ሰው፡ለእራሱና፡ለቤተሰቡ፡ለሰብዓዊ፡ክብር፡ተገቢ፡የሆነ፡ኑሮን፡የሚያስገኝለትና፡ካስፈለገም፡በሌሎች፡የኀብረሰብ፡ደህንነት፡መጠበቂያ፡ዘዴዎች፡የተደገፈ፡ትክክለኛና፡ተስማሚ፡ዋጋውን፡የማግኘት፡መብት፡አለው። እያንዳንዱ፡ሰው፡ጥቅሞቹን፡ለማስከበር፡የሙያ፡ማኀበሮችን፡ለማቋቋምና፡ማኀበርተኛ፡ለመሆን፡መብት፡አለው። አንቀጽ፡፳፬፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡የዕረፍትና፡የመዝናናት፡እንዲሁም፡በአግባብ፡የተወሰኑ፡የሥራ፡ሰዓቶች፡እንዲኖሩትና፡በየጊዜው፡የዕረፍት፡ጊዜያትን፡ከደመወዝ፡ጋር፡የማግኘት፡መብት፡አለው። አንቀጽ፡፳፭፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡ለእራሱና፡ለቤተሰቡ፡ጤንነትና፡ደህንነት፡ምግብ፣፡ልብስ፣፡ቤትና፡ሕክምና፡አስፈላጊ፡የማኀበራዊ፡ኑሮ፡አገልግሎቶችም፡ጭምር፡የሚበቃ፡የኑሮ፡ደረጃ፡ለማግኘት፡መብት፡አለው።፡ሥራ፡ሳይቀጠር፡ቢቀር፡ቢታመም፡ለመሥራት፡ባይችል፡ባል፡ወይም፡ሚስት፡ቢሞት፡ቢያረጅ፡ወይም፡ከቁጥጥሩ፡ውጭ፡በሆኑ፡ምክንያቶች፡መሰናከል፡ቢገጥመው፡ደህንነቱ፡እንዲጠበቅለት፡መብት፡አለው። ወላድነትና፡ሕጻንነት፡ልዩ፡ጥንቃቄና፡እርዳታ፡የማግኘት፡መብት፡አላቸው፤፡በጋብቻ፡ወይም፡ያለጋብቻ፡የሚወለዱ፡ሕጻናትም፡የተመሳሳይ፡የደህንነታቸው፡መጠበቅ፡መብት፡አላቸው። አንቀጽ፡፳፮፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡የመማር፡መብት፡አለው።፡ትምህርት፡ቢያንስ፡ቢያንስ፡በአንደኛ፡ደረጃና፡በመሰረታዊ፡ደረጃዎች፡በነጻ፡ሊሆን፡ይገባል።፡የአንደኛ፡ደረጃ፡ትምህርት፡መማር፡ግዴታ፡ነው።፡የቴክኒክና፡የልዩ፡ልዩ፡ሙያ፡ትምህርት፡በጠቅላላው፡የከፍተኛ፡ደረጃ፡ደግሞ፡በችሎታ፡መሠረት፡ለሁሉም፡እኩል፡መሰጠት፡አለበት። ትምህርት፡ለእያንዳንዱ፡ሰው፡ሁኔታ፡ማሻሻያና፡ለሰብዓዊ፡መብቶችም፡መሠረታዊ፡ነጻነቶች፡ክብር፡ማዳበርያ፡የሚውል፡መሆን፡አለበት።፡እንዲሁም፡የተለያየ፡ዘር፡ወይም፡ሃይማኖት፡ባሏቸው፡ሕዝቦች፡መካከል፡ሁሉ፡መግባባትን፡ተቻችሎ፡የመኖርንና፡የመተባበርን፡መንፈስ፡የሚያጠነክርና፡የተባበሩት፡መንግሥታት፡ድርጅት፡ሰላምን፡ለመጠበቅ፡የሚፈጽማቸው፡ተግባሮች፡እንዲስፋፋ፡የሚያበረታቱ፡መሆን፡አለበት።፡ ወላጆች፡ለልጆቻቸው፡ለመስጠት፡የሚፈልጉትን፡ትምህርት፡ለመምረጥ፡የቅድሚያ፡መብት፡አላችው።፡ አንቀጽ፡፳፯፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡በኀብረ፡ሰቡ፡የባህል፡ኑሮ፡በነጻ፡መካፈልና፡በኪነ፡ጥበብ፡ለመጠቀም፡በሳይንስ፡እርምጃና፡በጥቅሞቹም፡ለመሳተፍ፡መብት፡አለው።፡ እያንዳንዱ፡ሰው፡ከደረሰው፡ማንኛውም፡የሳይንስ፡የድርሰትና፡የኪነ፡ጥበብ፡ሥራ፡የሚያገኘው፡የሞራሉንና፡የሃብት፡ጥቅሞች፡እንዲከበሩለት፡መብት፡አለው። አንቀጽ፡፳፰፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡በዚህ፡ውሳን፡ውስጥ፡የተዘረዘሩት፡መብቶችና፡ነጻነቶች፡በሙሉ፡በተግባር፡እንዲውሉ፡ለሚደረግባቸው፡የኀብረሰብና፡የኢንተርናሽናል፡ሥርዓት፡የመጠቀም፡መብት፡አለው። አንቀጽ፡፳፱፤ እያንዳንዱ፡ሰው፡የራሱ፡ነጻነትና፡ሙሉ፡መሻሻል፡በሚያገኝበት፡ኀብረሰብ፡ውስጥ፡የሚፈጽማቸው፡ግዴታዎች፡ይኖሩበታል። እያንዳንዱ፡ሰው፡በመብቶቹ፡በነጻነቶቹ፡በሚጠቀምበት፡ጊዜ፡የሚታገደው፡የሌሎችን፡መብቶችና፡ነጻነቶች፡በሚገባ፡ለማሰከበር፡ብቻ፡በተደነገጉ፡ሕጎችና፡የግብረ፡ገብነትን፡የጠቅላላውን፡ሕዝብ፡ፀጥታና፡ደህንነት፡በዴሞክራቲክ፡ማኀበራዊ፡ኑሮ፡ትክክለኛ፡የሆነው፡ተፈላጊ፡ጉዳይ፡ለማርካት፡በተወሰነው፡ብቻ፡ነው። እነዚህ፡መብቶችና፡ነፃነቶች፡በማንኛውም፡ሁኔታ፡የተባበሩት፡መንግሥታት፡ድርጅት፡መሰረት፡ዓላማዎች፡ተቃራኒ፡በሆነ፡መንገድ፡ሊፈጸሙ፡አይገባቸውም። አንቀጽ፡፴፤ በዚህ፡ውሳኔ፡ከላይ፡የተዘረዘረው፡ሁሉ፡በዚሁ፡ውስጥ፡የተጠቀሱትን፡ማናቸውም፡መብቶች፡ወይም፡ነጻነቶች፡ለማበላሸት፡በታሰበ፡ማንኛውም፡ዓይነት፡ተግባር፡ለማዋል፡ወይም፡ድርጊትን፡ለመፈጸም፡ለማንኛውም፡መንግሥት፡ወይም፡ድርጅት፡ወይም፡ሰው፡የተባሉ፡አይተረጎሙም።
amh
Amharic
amh
Ethi
am
Kalaenu Nu Kakarayan Kngli Nu Tamlaw Swanyam Shual Nu Aayaw Shamaanen nishinglin tu koyuay a chunyam a pingtengay putyiay kngli nu maenin a shingin nu luma nu tamlaw, kichu nu chuyu, chengyi a hoping nu kalaenu nu kakarayan, Shamaanen masharumaay tu ku nihosu a nigome tu kngli nu tamlaw yaman a pawshing, tyamgoay kuni a pawshing tu naay a harateng nu tamlaw. Tayniay iraay a chuyu nu shual a harateng, awaay a kyongchu a kuypa kalaenu nu kakarayan, sha akawang a harateng nu potong a tamlaw han, Shamaanen tu chua nishetiay ku tamlaw tu pawchen a yapo, iraay mabawhu pali kngli nu tamlaw a piyaw, Shamaanen iraay nichuching a tu yuyi nu kwocha piyaw, Shamaanen shumualay a tamlaw nu kwocha nu UN iShanchang Nu UN pakushuelinay chipen a kngli nu tamlaw, chunyam a chachi nu tamlaw a pingteng a kngli nu fainayan a fafahyan han, maharatengay tu itaangayay tu miming chuchin chinpu shehuy a shuyping nu shengho han, Shamaanen nishiwanay tu huywankwo a UN malachafay, nichuching pupyan a chunchong a chunshing ikngli nu tamlaw a chipen a chiyu han, Shamaanen iraay lyokay tu kuni a kngli a chiyu ishishan chongfen kuni a shiwan tala taangayay a chongyawshing, Shalaw anuhatini, Taangayay A Huy, Shalakay tu kuni a Kalaenu Nu Kakarayan Kngli Nu Tamlaw Swanyam, nishishan a kongtong a hapyawchun kilumut tamlaw a kwocha. Pimaharateng Tamlaw a chikow nu shehuy mararil tu kuni a swanyam, pichuching chunchong tu kngli a chiyu u chawhuy a chawu, u chanching a choshi nu kwocha a kwochi, shapimachenglin a machunshingaw pupyan a yushaw tamlaw nu huywankwo a tamlaw nu shera kuni a kngli a chiyu. Shaka chechay Chiyu mahufuchay tu tamlaw, maemin pingdeng ichunyan a kngli. Iraay chaira lishing a naay a naay a harateng, pimaulahsha u harateng nu kaka shafa. Shaka tusha Iraay tamlaw iraay a chike kngli a chiyu nu kuni a swanyan, awaay chubye nu chongchu, fuse, shingpye, shual, chongchaw, chengchi anucha ruma harateng, kwochi anucha chushen nu shehuy, chaychan, mahufuch anucha ruma shenfen. Anu iraay chengchi, shingcheng anucha kwochi a tiwey nu kwocha anucha shera nu tamlaw chabye, biawa tamlaw chabye, awaay tuli, tokwan, chua chichi anucha iraay ruma iraay a lalemak chukng shanchi maemin chabye. Shaka tulu Iraay tamlaw kngli nu shengming, chiyu a ankng nu tamlaw. Shaka shopat Aka bimasharuma chima maemin nuli anucha nuyi. Biawa maan shingshi a nuli a chitu a nuli a niacha niliwal maemin. Shaka lima Aka biira tamlaw kushing anucha chanlin a anucha chua kalintaw a anucha wulushing a tayu anucha shingfa. Shaka enem Iraay tamlaw iishakachua maemin iraay a kngli linke nu aayaw nu fali. Shaka pitu Pingteng tamlaw iaayaw nu fali, iraay ira a kngli pingteng a pawhu nu fali, aki biira chishi. Iraay tamlaw ira a kngli pingteng a pawhui, shamaanen biawa hay nu wefan a chishi kuni a swanyam a shantong a shingwe tuni a chishi. Shaka falu Anu machinhayay tu mapafeli a chipen a kngli shanfa anucha fali, iraay tamlaw ikuni a chinhay yushaw mapatilun a kngli. Shaka shiwa Aka bichepet, bilikut anucha bifalah tu tamlaw linyi. Shaka muetep Iraay tamlaw malichay a kngli tuli a awa a fating pyanyi, shamaanen bichoting tu kngli a yiwu ira a bipanting tu shingshi a kongsu ira. Shaka muetep ira ku chechay Ira a tamlaw shingshi a kongkaw, anu chua machengshi ira chuy u fali u kongkay a shenpan, iraay mapakushuelin a kngli awa chuy. Biira shenpan ilichay pachaku shaeliay a pawchang maemin. Ishingshi a shingwe anucha chua shingwe nu tamlaw, anu awa chuy shalakay u fali nu kwocha anucha kwochi, aka biira chuy. Aka bitaangayay ku shingfa tu iraay a fali a kuyting chuy. Shaka muetep ira ku tusha Aka bikanshe tu lalemak nu niah, luma, paaruan a tongshin nu tamlaw linyi, aka bichinhay tu yongyu a minyu ira. Iraay tamlaw mapawhuay pimyan a kngli tuni a kanshe anucha chinhay. Shaka muetep ira ku tulu Iraay tamlaw ikwocha chiyu maru a linah a kngli. Iraay tamlaw shalak a kngli kwo, iraay ini kwocha nu niah ira, iraay nukay a kngli. Shaka muetep ira ku shopat Iraay tamlaw ipaputal a kwocha kilimay a tikelaay tu pihu pimyan a kngli tu pohay. Anu iraay malichay a lalemak u chua chengchishing a chuyshing anucha wefan a shingwe chongchi anucha wanche nu UN, aka bishaeli tuni a kngli. Shaka muetep ira ku lima Iraay tamlaw iraay a kngli kwochi. Aka biafash tu kwochi nu tamlaw, aka bifulin tu kaybyan a kngli tu kwochi. Shaka muetep ira ku enem Iraay fainayan a fafahyan nikalafu a chifafahi a kngli, awaay shanchi nu chongchu, kwochi anucha chongchaw. Ihunyin, ichehun a ilihun, biira pingteng a kngli. Anu chua kilumutay tu fainayan a fafahyan, aka binikalafu, aka bichifafahi. U luma tyanlan a chipen a tanwan nu shehuy, bimapawhu shehuy a kwocha. Shaka muetep ira ku pitu Iraay tamlaw maemin chaychankng nu niah, malairaay ruma tamlaw chaychankng. Aka biafash tu chaychan nu tamlaw linyi. Shaka muetep ira ku falu Iraay tamlaw kngli nu harateng, naay a harateng a chongchaw a chiyu. Iraay kuni a kngli kaybyan a chiyu tu chongchaw anucha shinyang, niah anucha chiti, pyawshi a chiyu kongkay anucha mimi u chawyi, u shichan, u lipay a kayli tu chongchaw anucha shinyang. Shaka muetep ira ku shiwa Iraay tamlaw chiyu kngli nu harateng a shumual. Iraay kuni a kngli iraay harateng chua makanshe a chiyu, u meche a cha lichayay kwoche kilim a, ala a pafeli a chiyu tu shaoshi a harateng. Shaka tusha a pulu Iraay tamlaw kngli nu hoping shahurul a cheshe a chiyu. Aka biaka kaecha ira tamlaw twanti. Shaka tusha a pulu ira ku chechay Iraay tamlaw u niah anucha u chiyu pili a taypyaw chancha a kngli chili tu kwocha. Iraay tamlaw u pingteng a chihuy chancha a kngli kongwu nu kwocha. U harateng nu tamlaw chichu nu ichel nu chengfu. Bibyawshan tuni a harateng u tingchi a shuelin a pili. Bipafeli pili u pupyan a pingteng a towpyawkng,u awa a ngangan anucha u malatulung a chiyu a towpyaw chengshu. Shaka tusha a pulu ira ku tusha U tamlaw chengwan nu shehuy, shalaw iraay ira a kngli shehuy a pawchang, shishan tu mashaeli a chingchi, shehuy a wenhwa a knglichiyu fachan nu chunyan a linke. U ichel nu kwocha a hocho nu kwochi, u lalemak nu kaput a chiwan nu kwocha. Shaka tusha a pulu ira ku tulu Iraay tamlaw kongcho a, pili a ku niah tu chiye, kongcheng a hoshi a kongcho a tyawchan a ira a kngli shiye a pawshan. Iraay tamlaw tong kong tong chow a kngli, aka biira chishi. Ira kongcho a tamlaw maemin ira a kngli kongcheng a hoshi a acha. Biira niah a paru nuluma fuho a shengho a tyawchan chunyan nu tamlaw. Anu iraay piyaw bipafeli tu ruma pawchang nu shehuy. Iraay tamlaw chuchiay a chanchaay tu konghuy wehu a kngli tu liyi nu niah. Shaka tusha a pulu ira ku shopat Iraay tamlaw pashela a shalama a kngli, iraay ira a kongcho a shichan holi a shanchi, pashela a kngli tingchi pafeliay tu paychi. Shaka tusha a pulu ira ku lima Iraay tamlaw ira a kngli wehu a shengho a shuychun tu chankang a fuli nu niah a paru nuluma, iraay kumaen, riku, luma, paishing a piyaw a shehuy a fuwu. Anu hilayay tu ihilay tu kongcho, maalalaay tu, chanfeay tu, patay tu fainay, malitengay tu anucha ruma chua kongchi a lalemak tu kilim a ichel tu paychi, iraay mapawchang a kngli. Iraay wina a wawa machaoku a mapalang a kngli tiwa. Biira wawa, hunsheng anucha chua hunsheng, pingteng a shehuy a pawhu. Shaka tusha a pulu ira ku enem Iraay tamlaw mapakafana a kngli maemin. Aka bishaeli ku pakafana tu paychi, u shatapang a chipen a kaytwan shahatinisha. U shatapang a pakafana yiwu. Biira chishu a chiye a pakafana pupyan. Bifawah akawang a pakafana u chengchi itamlaw pingteng. Bifachan tu koshing nu tamlaw pakafana chongfen, bichachang chunchong kngli nu tamlaw a chipen a chiyu. Bichuching pakafana lyokay, emem a paliw nu kwocha, chongchu anucha chitwan nu chongchaw, bichuching tu wehu a hotong ku UN tu hoping. Iraay wama a wina ichongle nu pakafana nu wawa pili a kngli ayaw. Shaka tusha a pulu ira ku pitu Iraay tamlaw chiyu chancha wenhwa a shengho nu shehuy, tanam tu yishu, malaira a kosho a chinpu a mashalak a fuli kngli. Imashalak a chingshen a wuchi a liyi kosho, wensho anucha yishu nu niah, irray tamlaw mapawhu a kngli. Shaka tusha a pulu ira ku falu Iraay tamlaw tu shehuy a kwochi a chishu shaeli a kngli. Ikuni a chishu, mashishan maparu a kngli a chiyu kuni a swanyam maemin chongfen. Shaka tusha a pulu ira ku shiwa Iraay tamlaw shehuy a chelin maemin, shamaanen fachan acha ishehuy koshing ira chiyu a chongfen alatek. Shingshiay tamlaw tu kngli a chiyu, mashanchi acha fali. Choli a muti tuni a shanchi, u acha pafeli tu piyaw a chunchong a chenglin tu kngli a chiyu nu ruma tamlaw, shiying shaeli nu tawte, kongkong a chishu a pupyan a fuli iminchu a shehuy. Shingshi tuni a kngli a chiyu, aka biwepe chongchi a wanche nu UN imaan lalemak maemin. Tulu a pulu Aka bishumual , tyawwen nu kuni a swanyam maemin, iraay maan kwocha, chitwan anucha tamlaw pohway a kngli tu maparu a maan kngli a chiyu kuni a swanyam han.
ami
Amis
ami
Latn
ami
Oro' huairi in o'nopoe̱po o'nigmadoya'ne: Aya'da aratbut ko̱nigti huadakda o̱'nepo huadakda ka'dik o̱'ne. Kena'po oro' huadakda ka'dik o̱'e̱y huairia kanigke'. Kena'po aya'da oro'taj dakhuapa bayokdik ka'ne'. Kenpa'ti oro'taj nama'da e'magka' kahue'dik ka ne. Daka'da e'nigpee̱tada dakhuea' eka'nayo kuda̱'dik o̱'ne. Oro' huairi o'nopoe̱y. Nogda nogda huadak eka' aya'da aratbut ka'dik o̱'ne. Huabokerek kenda oknopoe̱hue' o̱'nepo aratbuttaj dakhuea'da o'nogka' kenpa'ti on'barakpo. Huadak aratbut on'tiahuaypo on'diay. Kena'po, Do'huedbayo kenda ijnopoe̱po ja'dik o̱'e̱y kenpa'ti katetapi' oknopoe̱'diktaj o'paki oknopoe̱y kenpa'ti eme'puktaj pakhue' o̱'e̱y. Kenda huakka'da o'paki. Oro' huairi o'nopoe̱y. Dakhuea' huaka'eri huakka' aratbuttaj dakhuea' o̱gkika' kenpa'ti nama'da o̱gkika'. Dakhuea' huaka'eritaj aratbutnayo barakhue'dik o̱'ne. Gobierno huairi e'mana' nigmadoya'dik o̱'ne. Kenda aratbut nogda nogda huadakda ka'dik nigmadoya'dik o̱'ne. Huadaribayo huairi nog huadaribayo huairitaj nogda nogda di' ka'ne'. 'Urua'da kan'batia'pakike'. Ken oro' o'nopoe̱y. Nogda nogda huadak eka' aya'da aratbut ka'dik o̱'ne. Oro' nogbayo nogbayo gobierno huairi oknopoe̱po o'madoyay. Aya'da huabokerek ko̱nigti huadakda o̱'nepo huadak ka'dik o̱'ne. Oro' oknopoe̱po o'madoyay. Huabokerekere etto̱ne'ere ko̱nigti huadak ka'dik o̱'ne. Oro' oknopoe̱'po o'madoyay. Nogiti nogiti nogo̱meya̱ e'tihuapok kenpa'ti nogiti nogiti huadak eka' o'paki o'madoyay. Oro' o'nopoe̱y. Nogda nogda huadak eka' aya'da aratbut ka'dik o̱'ne. Kenda oro' huadari huairi oro'en huadariyo oro'en aratbuttaj o'manopoea̱y. Kenda aratbut ka'dik o̱'neapo. Ken oro' o'nopoe̱y. Nogda nogda huadak eka' aya'da aratbut ka'dik o̱'ne. Oro' aya'da nopoe̱nka'dik o̱'e̱y. Aka'ya'po kenda o'madoya'dey nopoe̱nka'dik o̱'e̱y. Kena'po AYA'DA NOGDA NOGDA HUADARIBAYO HUAIRI E'KUPOPAKTE on'mana'uyate. Nogda nogda huadak eka' aya 'da aratbut ka'dik o̱'ne. Kenda aya' huairia o'mana'po on'madoya'uyate. Aya' huairi kenpa'ti aya' aratbut kannopoe̱'po kenpa'ti kannigpee̱'. Kenpa 'ti kanmanmadike'. Kenda buttida o̱'e̱. Aratbut ja'dik o̱'ne. Oro'enbayo aratbut kenpa'ti nogbayo huairi oro'taj on'nigpee̱po nopoe̱'dik kenpa'ti nigpee̱dik o̱'ne. Oro'o̱mey o'manay 1. Aya'da aratbut katepi' eka'ta' on'pakpo ka'dik o̱'ne. Nog aratbut huadak o̱'nepo ko̱nigti opudo̱mey huadak mo'e̱. Aya'da huadak eka' nopoe̱'dik o̱'ne kenpa'ti dakhuea' eka' nopoe̱'dik o̱'ne kenpa'ti ko̱nig huama'buytaj o 'tihuapokika' ko̱nigti nogo̱meytaj tihuapokika 'dik o̱'ne. Oro'o̱mey o'manay 2. Huabokerek katepi' aratbut o̱'e̱po, katepi' o̱'e̱po sikpi' yerepi' katepi' huabokerekpi' etto̱ne'pi' o̱'e̱po, katepi' hua'a oa'po, katepi' huabokerek oknopoe̱po, katepi' gobierno huairitaj o'pakpo, be'api' ke'nen apag' o̱'e̱po, katepi' ke'nen ta'baere jakere o'tae̱po nogda nogda huadak eka' ko̱nig o'madoyay in beroba'te ke̱nomey ka'dik o̱'ne. Kenpa'ti katepi' gobierno huairi o'nenbayo o'tae̱ kente i̱'i̱ka' kenpa'ti nogda nogda huadak eka' ka'dik i̱'e̱. Oro'o̱mey o'manay 3. Aya'da noe'dik o̱'ne. Aya'da huadak eka'ta' on'pakpo ka'dik o̱'ne. Aya'da me'pukhue' o̱'nepo noika'dik o̱'ne. Oro'o̱mey o'manay 4. Be'api' ya̱’e̱ huanaba' katetehue' e'baa' tae̱hue'dik o̱'e̱. Kenpa'ti huanaba' huakupete bahuayahue'dik o̱'e̱. Oro'o̱mey o'manay 5. Dakhuea'da e̱gka' ko̱nig huabokerektaj kahue'dik o̱'e̱. Huairia ontaj kahue'dik o̱'e̱. Ontaj a'biraya'po dakhuea' kahue'dik o̱'e̱. Ontaj diga̱'da mabitbithue'dik o̱'ne. Oro'o̱mey o'manay 6. Gobierno huairia aya'da huabokerekeretaj etto̱ne'eretaj pee̱'dik o̱'ne. Ontaj pee̱'dik o̱'ne. Oro'o̱mey o'manay 7. Aya'tada ko̱nigti pee̱'dik o̱'ne gobierno huairia. Huairitaj pee̱'dik o̱'ne. Huanaba'taj ko̱nigti pee̱'dik o̱'ne. Amikotaj pee̱'dik o̱'ne. ko̱nigti aratbuttaj pee̱'dik o̱'ne. Kenpa'da aratbut o̱'ne. Kenpa'da huanaba' o̱'e̱. Be'api' ea'te kena'po tihuapokhue'dik o̱'e̱y. Gobierno huairi jahue'dik o̱'ne. Aya'tada ko̱nigti tihuapokdik o̱'ne. Oro'o̱mey o'manay 8. Nogda nogda huadak eka' aya 'da huabokerek ka'dik o̱'ne. Gobierno huairia o'madoya 'nok, kenda huadak eka'ta' i'pak kahue'dik i̱'e̱. Be'api' ea'nayo gobierno huairia ontaj tihuapokdik o̱'ne. Huadak ka'dik i̱'e̱. On'madoya'nok. Oro'o̱mey o'manay 9. Kenpa'da huairi o'pakpo ontaj tohuahue'dik me'e̱ne. Kenpa'da o'pakpo huabakuda̱' jakyo kuda̱hue'dik me'e̱ne kenpa 'ti nog aratbutenbayo ta'monahue 'dik me'e̱ne. Oro'o̱mey o'manay 10. Dakhuea'da i'ka'. Be'api' ontaj ena'nayo ko̱nig gobierno huairi Amikotaj daka'da on'mapee̱onhuahua' ko̱nigti ontaj daka'da mapee̱onhuahua'dik o̱'ne. O'na katepi' ka'dik kenpa'ti ontaj katepi' ka'dik a'nopoe̱ya'po daka'da mapee̱onhuahua'dik o̱'ne. Oro'o̱mey o'manay 11. Dakhuea' i'ka'. Gobiernotaj nog'a oa'de. Gobierno huairi ontaj pee̱dik o̱'nepo huakkuruda - Dakhuea' kahue' i̱'e̱me' huairi oknopoe̱'dik o̱'ne: Nogok aya 'tada o 'mapee̱onhuahua 'depo nogpa'da huairi nopoe̱'dik o̱'ne. Kenda i'kame' gobierno huairitaj ja'dik mo'e̱ne kenpa'ti kenda i'kame' nogda gobierno huairitaj niga'dik mo'e̱ne. Katepi' i'ka' ken dakhuea' eka' gobierno huairi jahued o̱'ne. On dakhuea' i'ka' be'api' jahue'dik o̱'ne. ke̱noka' dakhuea' i'ka' ke̱noka' kenda i'ka'nok sorotataj huabakuda̱' jakyo kuda̱'dik huairi jahued o̱'ede kena'po sorotataj huabakuda̱' jakyo kuda̱hue'dik o̱'neapo. Oro'o̱mey o'manay 12. Katepi' e'nopoe̱'ta' i'pak nopoe̱'dik i̱'e̱. Kenda nopoe̱hue'dik le. Nogda jahue'dik o̱'e̱. ¿Kate i'nopoe̱? Nogda ena'nayo jahue'dik i̱'e̱. Jak i'tae̱. Huatoe̱ i'toe̱. Huasi'po i'toe̱. Kenda huatoe̱eretaj huasi'poe̱retaj i'ka'po kenpa'ti i'manmadika' kenpa'ti kenda i'madoya'. Nog huabokerek e'huatiakada jahue'dik o̱'e̱. Noga kenpa'ti kenda i'nigmadoya'de berehue'dik o̱'e̱. Noga ken ko̱nig eka'nayo kentaj sorotataj kantohue'. Oro'o̱mey o'manay 13. O Katepi' huadaribayo i̱'e̱po o̱ro̱kdik i̱'e̱ kenpa'ti o nenbayo orokdik i̱'e̱. Kenpa'ti onte'ti tiakdik i̱'e̱. Oro'o̱mey o'manay 14. Ke̱noka' nogo̱mey ontaj diga̱' onmagka'onhuahua'po nogbayo mon dik i̱'e̱. On dakhuea' eka'nayo nogbayo monhue'dik i̱'e̱. Ko̱nig nogbayo nogbayo huairi e'kupopak on'mana'uyate dakhuea' i'ka' nogbayo huahue'dik i̱'e̱. Oro’o̱mey o'manay 15. Aya'da aratbut nogtida huadaribaeri e̱'dik o̱'e̱. Kenteda gobierno o̱'e̱po ke'nen gobierno o̱'e̱. Huadak eka'nayo. Inbayo o̱'nenbayo ehue' o̱'e̱. Inbayo gobierno o'nen gobierno ehue' o̱'e̱. Be'api' onahue'dik o̱'e̱. Kenpa'ti nogbayoere e'dik i̱'ea̱po. Keje' jahue'dik o̱'e̱. Oro'o̱mey o'manay 16. Huabokerekere etto̱ne'ere toe̱pakdik o̱'ne. Nog aratbuttaj toe̱pakdik o̱'ne. Amikotaj kenpa'ti gringotaj kenpa'ti toe̱pakdik o̱'ne. Katepi' noga̱ oknopoe̱ toe̱pakdik o̱'ne. Huasi'po toe̱dik o̱'ne. Huabokerek huatoe̱ere ko̱nigti huadak ka'dik o̱'ne. Huabokerekere etto̱ne'ere e'paknayo toe̱pakdik o̱'ne. Huabokerekpi' etto̱ne 'pi' pakhue' ee̱ 'nayo toe̱akhue 'dik o̱'ne. Aya'da aratbut ko̱nigti on'toe̱pak kenpa'ti huasi'po on 'toe̱ kenpa 'ti kenomeyensi 'po on 'to̱ne 'pakpo on'toe̱pak kenpa'ti huasi'po on'toe̱. Kenda huadakda o̱'e̱. Nog aratbut kenpa'ti gobierno kenomeytaj huatioka'dik o̱'ne. Oro'o̱mey o'manay 17. Aya'da ta'bapi' huadaripi' toe̱'dik o̱'ne. Nogtida toe̱'dik kenpa'ti nogere toe̱'dik o̱'ne. Noga̱ o'pakpo o'nen ta'bapi' o'nen huadaripi' o'nen jakpi' berehue'dik o̱'ne. Oro'o̱mey o'manay 18. Katepi' e'nopoe̱'ta' o'paki nopoe̱'dik o̱'e̱y. Toto'tapi' Diostapi' eknopoe̱'ta' e'paknayo oknopoe̱'dik o̱'e̱y. Nogda eknopoe̱'ta' e'paknayo oknopoe̱'dik o̱'e̱y. Kenpa'ti kenpa'da huatoe̱ere huasi'poere kenpa'ti nog aratbutere kenda eknopoe̱' manmadika'dik o̱'e̱y. Ka'dik o̱'e̱y. Batadike'dik o̱'e̱y. Oro'o̱mey o'manay 19. Katepi' i'pakpo oknopoe̱'dik i̱'e̱ kenpa'ti katepi' ea'ta' i'pakpo ja'dik i̱'e̱. Kenda jahue'dik. Kenpa'ti kenda oknopoe̱hue'dik. Nogo̱meya̱ jahue'dik o̱'ne. Nodga eknopoe̱' huaboa'da oknopoe̱'dik i̱'e̱ e'paknayo. O̱'nen jak kurute kenpa'ti huamadoya' jakyo kenpa'ti beroba 'te kenpa 'ti radiote nogo̱meytaj manmadika 'dik i̱'e̱. Oro'o̱mey o'manay 20. Magkahue' e̱'ea̱da kupopakdik mo'e̱. Katepi' huaka' nogere on'kupopakonhuahuika'po e'paknayo kahue'dik i̱'e̱. Oro'o̱mey o'manay 21. O'nen huadari gobierno huairi e̱'dik i̱'ea̱pet nog huairi e 'paknayo ta 'mona 'dik mo'ea̱pet. Katepi' gobierno aratbuttaj o'nigkika'po aya'da bae'dik o̱'ne. Kenpa'da aratbut on'pakpo gobierno huairi ka'dik o̱'ne. Nogok nogok e'ki̱re̱gte aya' huabokerekere etto̱ne'ere kenda huairi e'pak ke'nendik madoya'dik o̱'ne. Ken huadik huakka'da on'madoya' ken huairi o̱'ea̱po. Oro'o̱mey o'manay 22. Huato̱ne' o'na ee̱'nayo dakhue' o'na ee̱'nayo baahue'dik ee̱'nayo o̱'nen huatoe̱pi' o'nensi'popi' nog aratbut kenpa'ti gobierno huairi ontaj tihuapokdik o̱'ne. Ko̱nig gobierno huairi tihuapokdik kanke'. O'na birahue'dik i̱'e̱ kenpa'ti pai'da ehue'dik i̱'e̱. Oro'o̱mey o'manay 23. Aya'da e'paknayo baa'dik o̱'ne. Katepi' eka'ta' on 'pak ka'dik o̱'ne. Meyyo̱pi' eka'ta' on'pak ke̱yyo̱ baa'dik o̱'ne. E'baa' on'kuhuitde nog e'baa' huahuaydik o̱'ne. Aya'da ko̱nigti e'baa'nayo ko̱nigti dakhuapa e'dik o̱'ne. Aya'da on'baa'po dakhuapa e'dik o̱'ne. Sue'da huakka' e'dik o̱'nenok yudtapi' aypopi' sue'da ee̱'nayo kenpa'ti bira'dik o̱'nenok nogo̱mey yokdik o̱'ne. Kenoka' huakka' huabokerek nogtida huairitaj on baa'po kenda on'paknok ana'ya'po kupopakdik o̱'ne. Oro'o̱mey o'manay 24. Aya'da johueydik o̱'ne. Aya'da ba'tuerekdik o̱'ne. Nogtaj e'baa'nayo sue'da huakka' horas baa'dik o̱'ne kenpa'ti vacaciones huame'noe huanaba' baahue'dik o̱'nepo huairia dakhuapa yokdik o̱'e̱. Oro'o̱mey o'manay 25. Huadak huaso̱' atae̱'ya'po huato̱ne'ere huasi'poere aypo toe̱'dik o̱'ne. Kenpa'ti yudtajere huakmai'ere jakere toe̱'dik o̱'ne. Kenpa'ti nogo̱mey tihuapokdik o̱'nepo kenoka' dakhue'da o̱'ne ko̱nig onpahued ke̱noka' ayhua o̱'ne kenoka' huato̱ne o̱'ne nogo̱mey tihuapokdik o̱'ne. I̱nageretaj huasipoeretaj tihuapokdik o̱'e̱y. Gobierno huairi tihuapokdik o̱'ne. Huasi'po apag ontoe̱po kenpa'ti huasi'po nogenda o̱'nepo gobierno huairi kenpa'ti aratbut tihuapokdik o̱'ne. Oro'o̱mey o'manay 26. Aya'da centro educativoyo kuddik o̱'ne. Centro educativoyo katetehue' kuddik o̱'ne. Nogok centro educativoto̱ne'yo̱ e'kudnayo huakupete kuddik o̱'ne. Aya'da huasi'po centro educativoyo kuddik o̱'ne. Huasi'po i̱da e'nopoe̱'nayo huasi'po huaka' huanopoe̱' huamanmadika' centro educativoyo kuddik o̱'ne. Centro educativoyo huadak huabokerek huadak etto̱ne' e̱'dik ya̱'e̱. Kanmanmadike'. Nogda nogda huadak eka' aya 'da ka'dik o̱'ne. Kanmanmadike'. Nog aratbut nogbayo nog aratbut nog ko̱nig sik aratbutpi' nopoe̱nka'dik o̱'ne. Kanmanmadike'. Nogda nogda oknopoe̱'dik o̱'ne. Kanmanmadike'. Nogbayo huairi nogbayo huairi on'kupopakpo tihuapokdik o̱'ne aratbut batuktukhue 'dik ka 'ne 'po daka 'da kanmanmadike'. Oro'o̱mey o'manay 27. Kenda aratbut on'kika'po aya'da nog aratbutere ka'dik o̱'ne. Pi̱ya̱' eka' koso eka' kumej eka' kusi'pe eka' huenpu eka' aya'da ka'dik o̱'ne. Kenpa'ti kenda ko̱nig apotog kenpa'ti radio nogda o̱gka'po aya'da toe̱'dik o̱'ne. Katepi' a'nen kahued huaboa'da i'ka', katepi' i'madoya', katepi' 'urua'da i'ka' nogo̱mey e'paknayo dakhuapa yokdik mo'e̱ne. Oro'o̱mey o'manay 28. Nogda nogda huadak eka' aya'da ka'dik o̱'ne. Ko̱nig in beroba' oa'. Aya'da aratbuten gobierno huairi kenda manigka'dik o̱'ne. Oro'o̱mey o'manay 29. Aya'da nog aratbuttaj tihuapokdik o̱'nepo on'ka'po urua'da on'nopoe̱apo kenpa'ti 'urua'da on'kika'apo. Aya'da nogda nogda huadak eka' ka'dik o̱'nenig'a̱. Nogomey kenpa'ti ko̱nig huadak eka' ka'dik o̱'nepo kenda boka' kenomeytaj batikahue' mo'e̱. Kenpa'ti dakhuea' kahue' yane'. Batuktukhue' yane'. Gobierno huairia kenda mana'dik o̱'ne. Ko̱nig nogbayo nogbayo gobierno huairi enkupopakte on'nopoe̱po kenpa'ti on'pakpo opud ka'dik mo'e̱. Nogda kahue'dik mo'e̱. Oro'o̱mey o'manay 30. In beroba'te aratbut nogda nogda huadak eka' ka'dik o̱'ne, o'manay. Be'api' ken ko̱nig o'ka'po nogda kentaj batika'dik o̱'e̱. Oro' jahue' o̱'e̱y kena'po in beroba'te ka'dik o̱'ne. O'manay.
amr
Amarakaeri
amr
Latn
amr
الإعلان العالمي لحقوق الإنسان اعتُمد بموجب قرار الجمعية العامة 217 ألف (د-3) المؤرخ في 10 كانون الأول / ديسمبر 1948. الديباجة لمّا كان الاعتراف بالكرامة المتأصلة في جميع أعضاء الأسرة البشرية وبحقوقهم المتساوية الثابتة هو أساس الحرية والعدل والسلام في العالم. ولما كان تناسي حقوق الإنسان وازدراؤها قد أفضيا إلى أعمال همجية آذت الضمير الإنساني. وكان غاية ما يرنو إليه عامة البشر انبثاق عالم يتمتع فيه الفرد بحرية القول والعقيدة ويتحرر من الفزع والفاقة. ولما كان من الضروري أن يتولى القانون حماية حقوق الإنسان لكيلا يضطر المرء آخر الأمر إلى التمرد على الاستبداد والظلم. ولما كانت شعوب الأمم المتحدة قد أكدت في الميثاق من جديد إيمانها بحقوق الإنسان الأساسية وبكرامة الفرد وقدره وبما للرجال والنساء من حقوق متساوية وحزمت أمرها على أن تدفع بالرقي الاجتماعي قدمًا وأن ترفع مستوى الحياة في جو من الحرية أفسح. ولما كانت الدول الأعضاء قد تعهدت بالتعاون مع الأمم المتحدة على ضمان إطراد مراعاة حقوق الإنسان والحريات الأساسية واحترامها. ولما كان للإدراك العام لهذه الحقوق والحريات الأهمية الكبرى للوفاء التام بهذا التعهد. فإن الجمعية العامة تنادي بهذا الإعلان العالمي لحقوق الإنسان على أنه المستوى المشترك الذي ينبغي أن تستهدفه كافة الشعوب والأمم حتى يسعى كل فرد وهيئة في المجتمع، واضعين على الدوام هذا الإعلان نصب أعينهم، إلى توطيد احترام هذه الحقوق والحريات عن طريق التعليم والتربية واتخاذ إجراءات مطردة، قومية وعالمية، لضمان الإعتراف بها ومراعاتها بصورة عالمية فعالة بين الدول الأعضاء ذاتها وشعوب البقاع الخاضعة لسلطانها. المادة 1 يولد جميع الناس أحرارًا متساوين في الكرامة والحقوق. وقد وهبوا عقلاً وضميرًا وعليهم أن يعامل بعضهم بعضًا بروح الإخاء. المادة 2 لكل إنسان حق التمتع بكافة الحقوق والحريات الواردة في هذا الإعلان، دون أي تمييز، كالتمييز بسبب العنصر أو اللون أو الجنس أو اللغة أو الدين أو الرأي السياسي أو أي رأي آخر، أو الأصل الوطني أو الإجتماعي أو الثروة أو الميلاد أو أي وضع آخر، دون أية تفرقة بين الرجال والنساء. وفضلاً عما تقدم فلن يكون هناك أي تمييز أساسه الوضع السياسي أو القانوني أو الدولي لبلد أو البقعة التي ينتمي إليها الفرد سواء كان هذا البلد أو تلك البقعة مستقلاً أو تحت الوصاية أو غير متمتع بالحكم الذاتي أو كانت سيادته خاضعة لأي قيد من القيود. المادة 3 لكل فرد الحق في الحياة والحرية وسلامة شخصه. المادة 4 لا يجوز إسترقاق أو إستعباد أي شخص. ويحظر الإسترقاق وتجارة الرقيق بكافة أوضاعهما. المادة 5 لا يعرض أي إنسان للتعذيب ولا للعقوبات أو المعاملات القاسية أو الوحشية أو الحاطة بالكرامة. المادة 6 لكل إنسان أينما وجد الحق في أن يعترف بشخصيته القانونية. المادة 7 كل الناس سواسية أمام القانون ولهم الحق في التمتع بحماية متكافئة عنه دون أية تفرقة، كما أن لهم جميعاً الحق في حماية متساوية ضد أي تمييز يُخل بهذا الإعلان وضد أي تحريض على تمييز كهذا. المادة 8 لكل شخص الحق في أن يلجأ إلى المحاكم الوطنية لإنصافه عن أعمال فيها اعتداء على الحقوق الأساسية التي يمنحها له القانون. المادة 9 لا يجوز القبض على أي إنسان أو حجزه أو نفيه تعسفاً. المادة 10 لكل إنسان الحق، على قدم المساواة التامة مع الآخرين، في أن تنظر قضيته أمام محكمة مستقلة نزيهة نظراً عادلاً علنياً للفصل في حقوقه والتزاماته وأية تهمة جنائية توجه له. المادة 11 كل شخص متهم بجريمة يعتبر بريئاً إلى أن تثبت إدانته قانوناً بمحاكمة علنية تؤمن له فيها الضمانات الضرورية للدفاع عنه. لا يدان أي شخص من جراء أداء عمل أو الإمتناع عن أداء عمل إلاّ إذا كان ذلك يعتبر جرماً وفقاً للقانون الوطني أو الدولي وقت الارتكاب. كذلك لا توقع عليه عقوبة أشد من تلك التي كان يجوز توقيعها وقت ارتكاب الجريمة. المادة 12 لا يعرض أحد لتدخل تعسفي في حياته الخاصة أو أسرته أو مسكنه أو مراسلاته أو لحملات على شرفه وسمعته. ولكل شخص الحق في حماية القانون من مثل هذا التدخل أو تلك الحملات. المادة 13 لكل فرد حرية النقل واختيار محل إقامته داخل حدود كل دولة. يحق لكل فرد أن يغادر أية بلاد بما في ذلك بلده كما يحق له العودة إليه. المادة 14 لكل فرد الحق أن يلجأ إلى بلاد أخرى أو يحاول الالتجاء إليها هربا من الاضطهاد. لا ينتفع بهذا الحق من قدم للمحاكمة في جرائم غير سياسية أو لأعمال تناقض أغراض الأمم المتحدة ومبادئها. المادة 15 لكل فرد حق التمتع بجنسية ما. لا يجوز حرمان شخص من جنسيته تعسفا أو إنكار حقه في تغييرها. المادة 16 للرجل والمرأة متا بلغا سن الزواج حق التزوج وتأسيس أسرة دون أي قيد بسبب الجنس أو الدين. ولهما حقوق متساوية عند الزواج وأثناء قيامه وعند انحلاله. لا يبرم عقد الزواج إلا برضى الطرفين الراغبين في الزواج رضى كاملا لا إكراه فيه. الأسرة هي الوحدة الطبيعية الأساسية للمجتمع ولها حق التمتع بحماية المجتمع والدولة. المادة 17 لكل شخص حق التملك بمفرده أو بالاشتراك مع غيره. لا يجوز تجريد أحد من ملكه تعسفا. المادة 18 لكل شخص الحق في حرية التفكير والضمير والدين. ويشمل هذا الحق حرية تغيير ديانته أو عقيدته، وحرية الإعراب عنهما بالتعليم والممارسة وإقامة الشعائر ومراعاتها سواء أكان ذلك سرا أم مع الجماعة. المادة 19 لكل شخص الحق في حرية الرأي والتعبير. ويشمل هذا الحق حرية اعتناق الآراء دون أي تدخل، واستقاء الأنباء والأفكار وتلقيها وإذاعتها بأية وسيلة كانت دون تقيد بالحدود الجغرافية. المادة 20 لكل شخص الحق في حرية الاشتراك في الجمعيات والجماعات السلمية. لا يجوز إرغام أحد على الانضمام إلى جمعية ما. المادة 21 لكل فرد الحق في الاشتراك في إدارة الشؤون العامة لبلاده ما مباشرة وإما بواسطة ممثلين يختارون اختيارا حرا. لكل شخص نفس الحق الذي لغيره في تقلد الوظائف العامة في البلاد. إن إرادة الشعب هي مصدر سلطة الحكومة، ويعبر عن هذه الإرادة بانتخابات نزيهة دورية تجري على أساس الاقتراع السري وعلى قدم المساواة بين الجميع أو حسب أي إجراء مماثل يضمن حرية التصويت. المادة 22 لكل شخص بصفته عضوا في المجتمع الحق في الضمانة الاجتماعية وفي أن تحقق بوساطة المجهود القومي والتعاون الدولي وبما يتفق ونظم كل دولة ومواردها الحقوق الاقتصادية والاجتماعية والتربوية التي لا غنى عنها لكرامته وللنمو الحر لشخصيته. المادة 23 لكل شخص الحق في العمل، وله حرية اختياره بشروط عادلة مرضية كما أن له حق الحماية من البطالة. لكل فرد دون أي تمييز الحق في أجر متساو للعمل. لكل فرد يقوم بعمل الحق في أجر عادل مرض يكفل له ولأسرته عيشة لائقة بكرامة الإنسان تضاف إليه، عند اللزوم، وسائل أخرى للحماية الاجتماعية. لكل شخص الحق في أن ينشأ وينضم إلى نقابات حماية لمصلحته. المادة 24 لكل شخص الحق في الراحة، أو في أوقات الفراغ، ولا سيما في تحديد معقول لساعات العمل وفي عطلات دورية بأجر. المادة 25 لكل شخص الحق في مستوى من المعيشة كاف للمحافظة على الصحة والرفاهية له ولأسرته. ويتضمن ذلك التغذية والملبس والمسكن والعناية الطبية وكذلك الخدمات الاجتماعية اللازمة. وله الحق في تأمين معيشته في حالات البطالة والمرض والعجز والترمل والشيخوخة وغير ذلك من فقدان وسائل العيش نتيجة لظروف خارجة عن إرادته. للأمومة والطفولة الحق في مساعدة ورعاية خاصتين. وينعم كل الأطفال بنفس الحماية الاجتماعية سواء أكانت ولادتهم ناتجة عن رباط شرعي أم بطريقة غير شرعية. المادة 26 لكل شخص الحق في التعلم. ويجب أن يكون التعليم في مراحله الأولى والأساسية على الأقل بالمجان، وأن يكون التعليم الأولي إلزاميا وينبغي أن يعمم التعليم الفني والمهني، وأن ييسر القبول للتعليم العالي على قدم المساواة التامة للجميع وعلى أساس الكفاءة. يجب أن تهدف التربية إلى إنماء شخصية الإنسان إنماء كاملا، وإلى تعزيز احترام الإنسان والحريات الأساسية وتنمية التفاهم والتسامح والصداقة بين جميع الشعوب والجماعات العنصرية أو الدينية، وإلى زيادة مجهود الأمم المتحدة لحفظ السلام. للآباء الحق الأول في اختيار نوع تربية أولادهم. المادة 27 لكل فرد الحق في أن يشترك اشتراكا حرا في حياة المجتمع الثقافي وفي الاستمتاع بالفنون والمساهمة في التقدم العلمي والاستفادة من نتائجه. لكل فرد الحق في حماية المصالح الأدبية والمادية المترتبة على إنتاجه العلمي أو الأدبي أو الفني. المادة 28 لكل فرد الحق في التمتع بنظام اجتماعي دولي تتحقق بمقتضاه الحقوق والحريات المنصوص عليها في هذا الإعلان تحققا تاما. المادة 29 على كل فرد واجبات نحو المجتمع الذي يتاح فيه وحده لشخصيته أن تنمو نموا حرا كاملا. يخضع الفرد في ممارسته حقوقه لتلك القيود التي يقررها القانون فقط، لضمان الاعتراف بحقوق الغير وحرياته واحترامها ولتحقيق المقتضيات العادلة للنظام العام والمصلحة العامة والأخلاق في مجتمع ديمقراطي. يصح بحال من الأحوال أن تمارس هذه الحقوق ممارسة تتناقض مع أغراض الأمم المتحدة ومبادئها. المادة 30 ليس في هذا الإعلان نص يجوز تأويله على أنه يخول لدولة أو جماعة أو فرد أي حق في القيام بنشاط أو تأدية عمل يهدف إلى هدم الحقوق والحريات الواردة فيه.
arb
Arabic, Standard
arb
Arab
ar
Pueya rerejoquiaari pocoojonura puetunu jiyajinijiniojuanaa. Na jiyaniijianucua na iyaronuuquiaari nojori niishiriojonura taa pa miishiya maniniani. Pueyaracaanu niishiriojoriquiaria. Na nuhuaji, el 10 de diciembre de 1948 nayojo quiaariiri nojori niishiriojosano. Niya quiya puetunu na sequesanojuanaa. Cutara maninia na sequesano. Na nuhuaji rerejonaari na jiyaniijianucua sequequiaari cuaara naajioora nojori sequesano puetunu na pueyapueecuarajanaa tama na rupaajiniajaaj a. Sequereeri cuaara pacuura na naajiosano puetunu pueyajanaa jiitianura nojori naajiosano. Cuaara niishitiojoora puetunu pueyajanaa na sequesano. Cuaara niishitiojoora escuelasjinia, pueya rerejojuacajinianio. Jiyanohua sequequiaari cuaara niishitiojosaaria puetunu jiyacajiniajanaa. Tamonu jiya jaara tamaatia jiitiaa na pueya, naajaa, tii cuaara niishitiojosaariajuhua. PUETUNU PUEYAPUEECUARAJANAA NIYA NAAJIOSAAREE TAA PA MIISHIYANI Taricua pa Niishishano Paa niishiyani: puetunu pajaniyajanaa cartesano quiniu paniyani maninia pa quinuria. Paa maninia jiitiasano quiniu paniyani. Paa juhuajaniya quiniu paniyani. Maja pa miaquetoonu paniniu. Pocua naa quiri paa jaara rerequeteyaquiri tamasaca, paa jaara mariyata maninia miitioya puetunujuanaa. Paa niishiyani: pueya jaara jiyaniquiaari tamasaca pueya maja maninia miishiya juhua narta pueya, nojori jiyanohua sesa na miiquiaari. Maninia pueyari shiriiquirii na niishishacari taa naquiya miishariquiaa tamasaca pueya. Pueya jaara sesa niishiyajaa naa, maja pa naata quiniu maninia mijiria. Jiyocua pa quishacari, pajaniya juhuajaniya quiniu paniyani. Paa cartesano quiniu paniyapa sequenura casaa pa sequenu paniyani, pa shipininiapa tojiniuria taa pa niishiyani. Paa cartesano quiniu paniyani pa puerenuucuaji, pa miaajenuucuajinio. Paa niishiyani: pueya cuaara maninia jiitiasaaria maninia rootasanota pueya mariqui miaquetooreeri tamonu jaara sesa na jiitiaa, mariyata pueya jaara maja na naata na panishano masenu. Paa niishiyani: pueya cuaara jiyano¿tioora tamonu jiyajinia quiniaa, juhuajaniya pa quiniuria jiyocua. Paa niishiyani: puetunu pajaniyajanaa pa rupuetoosano jiyacajinijinio tari naajioquiaari pa niishishano naatej: -Puetunu pueyanojuanaa mariyata maninia jiitiashiya. Maja rerequeteshiya tamonu. Maja jatashiya tamonu juhua najuhuana quijia. Maajipohua cuaara miishaaria maninia mariyata taa canuu maninia miishiyacuaani. Paa mariyata sequequiaari: -Pa poonijiore socua maninia pa quiniuria puetunujuanaa, socua casamiriacara pa quiniuriajuhua, socua cartesano pa quiniuriajuhuaj. Paa niishiyani: puetunu jiyaniijiajanaari pa rupuetoosano jiyacajinijinio sequeree na pueya niishitiojonutaniya pa sequesano nojori tojiniuria maninia, maja na soonuucuaji. Paa niishiyani: Noojiaqueya pueya niishiyaquishacari pa sequesano maja pa naata maninia miiniu puetunu pa sequesanojuanaa nio naajiojuajinia. Naaratej: Puetunu canaaj anaa canaa rerej osacari sequereeni: Nio canaa naaj iosanoori puetunu pueyapueecuarajanaa quiya puetunu jiyacajiniajanaa pueya niishiniuria taa pa jiitianu panishiyani. Puetunu pueyajanaa cuaara niishitiojoora narta pueya nojori tojiniuria nio. Maja na soonu. Nia numaama nia racatare canaa sequesano maninia nia niishitiojonura tamasaca. Jiyaniijianucua cuaara sequeera taa miishiyani na jiyajinia pueya tojiniuria canaa sequesano. Cuaara niishitiojosaaria puetunu na pueyajanaa, mariyata cante tamonu jiyajinia quiya na jiitiasano pueyajinijinio. Naarate canaa naa sequereeni: Sequesano 1. Pueyano pa quishacari, puetunu pajaniyajanaa mariyata miishiya maninia, maja sooshiya tamonu. Puetunu pueyajanaari niishitiajaraca, jiuujiaaracanio pueyacua pa taraajenura. Naarate maninia pa jiyanootioore juhua pa tapueyocuaca. Sequesano 2. Puetunu pueyajanaa mariyata maninia miishiya taa canaa sequereeni. Maja rimiajata miishiya tamonu. Tahue na quishacari, naajaa. Tamueca na cuaqueyani, naajaa. Caya, maaji soj, naajaa. Tamaatia rupaaraca, naajaa. Taa na tojiya na Pueyasoni, naajaa. Cante tamaatia jiitianu paniyani, naajaa. Tamaatia na quiniu, naajaa. Tamonu pueyano na quishacari, naajaa. Panishano pueyano, soosano pueyano soj, naajaa. Casamiriaca, casamiijiu soj, naajaa. Jiyaniijia na que, poontijiotasusano na que, naajaa. Tamaatia na quishacari, naajaa. Mariyata puetunu maninia miishiyajanaa cante tamonu jiyajinijinio quiyani. Na jiya jaara tama na jiyaniijiaracajaaja, maninia. Na jiya jaara tamonu jiyajiniji jiitiasaaree, naajaa. Na jiya jaara shocotasaarucua miaquetoosacari, naajaa. Naacuajiti, taa na jiya quiyani, naajaa. Na camaru mariyata maninia miishiya taa canaa sequeyacuajaani nio naajiojuajiniani. Sequesano 3. Puetunu pueyajanaa cuaara rishiiria. Maja moshiya tamonu najuhuana. Puetunu pueyajanaa cuaara quiiria cartesano. Maja quiashiya tamonu pueya serura na quiniuria. Puetunu pueyajanaa cuaara juhuajaniya quiiria. Maja naquiya miishiya tamonu. Sequesano 4. Tamonu cuaara jiitiaaquiiria quiasano pueyano na serura. Maja poontijioshiya tamonu najuhuana. Sequesano 5. Maja saniniujiushiya tamonu naquiya na miishacarina sequenura juucua. Mariyata sesa miijia maja saniitioshiya puera naquiya na miishacari juhua nareja casaa. Maja sesa miishiya juhua sare. Pueyano, parta pueyano. Sequesano 6. Pueyano jaara tamonu jiyajinia rucuanejiya, teyuno jiyajinia na quiyani, naajaa, mariyata maninia miishiya taa canaa sequeyacuajaani. Tamonu jaara sesa na miirii, na camaru tonujusacari saniniujiunia niquiara, cuno cuaara tojiirianoo. Sequesano 7. Pueyano jaara sesa miishaaree, na naata saniniuj junia niquiara tonujunu sesa miiniaacuara. Pueyano jaara najuhuana quijia quirii, cante sesa miishaareni, naajaa. Puetunu pueyajanaa cuaara cojuasaaria maninia taa canaa sequeyacuajaani. Sequesano 8. Puetunu pueyajanaa naata saniniujiunia niquiara tonujunu tamonuucuara, tamonu jaara sesa na miirii. Saniniujiunia cuaara namiiria nera maninia na quiniuhuara. Sequesano 9. Maja quiashiya pueyano najuhuana, sesa na miyaquishacari. Maja nujuatejoshiya najuhuana. Maja taanuujushiya na jiyajiniji najuhuana. Sequesano 10. Pueyano jaara saquiriojotassaree, maja ritia saniitioshiya. Cuaara saniniujiushaaria narta pueya niquiara, saniniujiunia niishiniuria seetanutejanaa sesa miirii, maja soj. Sequesano 11. Pueyano jaara saquiriojotasaaree, cuno cuaara sequesaaria maninia miijia jaara saniniujiushiya jaatij ia. Na saniniuj iushacari cuaara nequesoreetasaaria suraatia, seetanujuanaa niishiniuria maninia, sesa soj. Maja najuhuana sequeshiya sesa pueyano. Maja saniitioshiya pueyano na miishanoocuaji, jiyaniijia sequesano quiyaquishacari na miishacari. Jiyaniijia naasucua na nuhuaji sequeya: -Maja naate pa miiniu. Saaja cante sesa miya jiyaniijia sequenu nuhuaji, nojuaja cutaraari saniitioshiya. Saaja saniitioshiya taa naajiosano quiya sesa na miishacari. Maja socua jiyanohua saniitioshiya taa rootasano quiya na miiniu nuhuaji. Sequesano 12. Juhuajaniya pa quishacari, maninia pa miishacari, maja pa taajeteshiya. Maja pa tapueyocuaca taajeteshiya. Maja tamonu pa tiajinia tiuquiniu najuhuana na taajetenura pajaniya. Maja pa sesacashiya najuhuana. Maja pa pohuatashiya sapojonuta pueya niquiara. Paa jaara naa sesa miishaareni, cuaara pohuatasaaria saniniujiunia pocua naminiuria. Sequesano 13. Cante na jiyajinia rucuanejonu paniyani, cuaara rucuanejoora. Naajuhuaj, na naata pacunu tee na paniyani. Maj a tarinitianishiya. Cante tamonu jiyajinia rucuanejonu paniyani, cuaara rucuanejoora. Na quianu panishacariuhua tama na jiyajiniajaaja, maja tarinitianishiya. Sequesano 14. Cante naquiya miishaariquiaa na jiyajiniani, na naata tamonu jiyajinia pacunu juhuajaniya na quiniuria. Socua cante seetanujuanaa sesa miiriquiaa, cuno saniniujiushiya tama na jiyajiniajaaja. Maja na naata pacunu tamonu jiyajinia. Sequesano 15. Puetunu pueyajanaa na naata na panishano jiya pueyanora quiniu. Maja Peru jiyajinia rasano najuhuana sequeshiya: -Maja Peruano quiajaniya. Naajaa, cante tamonu jiya pueyanora quiniu paniyani, na naata naa miiniutej. Sequesano 16. Mashaja, niyacoo naata caminiu. Neyacarano, niquiurano jaara tamonu pueya quiya, naajaa. Jaara tamonu jiyajinijinio na quiniu, naajaa. Jaara tamaatia tojiya Pueyaso, naajaa. Cuaara camiiaria na panishacari. Naajuhuaj, na naata muerasuracara quiniu na panishacari. Maja tarinitianishiya. Caya, maaji mariyata maninia miishiya, mariyata cojuashiya sesa miishanoocuaji taa canaa sequeyacuajaani. Mariyata miishiya canaa sequesano pueya caminiu panishacari, camishano na quishacarinio, mariyata na cartesacari, jaara cartesaaree. Cuaara camiiria na panishacari saaja. Caya panishacari, mariyata maaji panishacari. Maja camitishiya tamonu na paniyaquishacari. Puetunu jiyajiniajanaa quiya queraatia tapueyocuaca. Tapueyocuaca jaara maninia quiya puetunu jiyajiniajanaa, pa jiya cutara maninia quiniutianiya. Naarate tapueyocuaca cojuashiya. Jiyaniijia cuaara cojuaara camishano pueya maninia nojori quiniuria na muerasuta. Sequesano 17. Cante jiya camarnu quiyani, maninia. Cante tamajaaja jiitianu paniya na jiyani, maninia. Cante narta pueyata na jiya jiitianu paniyani, maninia. Maja pueyano jiya riutiocoshiya nocuaji najuhuana. Sequesano 18. Puetunu pueyajanaa na naata niishiriojonu taa na paniyani. Maja miitishiya sesa na miiniu na jiyanishano. Maja tarinitianishiya na miiniuucuaji na jiyanishano maninia na miiniu. Naacuajiti cuaara tojitishiiria Pueyaso taa na niishiyani. Pueyano jaara sequeya: -Maja cua niishiniu quiriquiaa. Janiya sesa tojiriquiaa Pueyasoni, cuno na naata cartenu tari na niishishano tamaatia na tojiniuria Pueyaso taa na paniyani. Cuaara cartesaaria pueya na Pueyaso panishano na miiniuria tamajaaja, na tapueyocuacatanio. Maja tarnitianishiya na niishitiojosacari pueya niquiara, na secojosacari Pueyasonio, na rerej osacarinio, na jaaquejosacarinio. Sequesano 19. Puetunu pueyajanaa na naata niishiriojonu taa na paniyani. Na naata pohuatanu na niishishano. Maja taajeteshiya. Maja sanaajatashiya. Na naata socua niishishano masenu tiji socua niishishano quiyani. Mariyata na naata na pacunu socua pueya niquiara taa na paniyani; naajioneequeta, radiota, pocuanuta, naajaa. Na naata na niishiniu panishano masenu tamonu jiyajiniji. Mariyata na naata na pohuatanu panishano pohuatanu tamonu jiyacajiniara. Sequesano 20. Pa naata rerejonu pa tapueyocuacata juhuajaniya pa quishacari. Pa naata rupuetoonu canta pa paniyani. Cante maja tamonu maapue tapueyocuacara quiniu paniyani, cuno maja rupueteshiya na paniyaquishacari. Sequesano 21. Pa jiya jiyaniijia pa saquiriojosacari, puetunu pueyajanaa cuaara naajioora cante na paniyani jiyaniijiara jyatesocoriquiano. Naa niishishante teyanote socua pueya panishanoni. Socua panishano jiyateshiya jiyaniijiara. Pueya cuaara naajioora na jiyaniijiaacuara na sequenura manina na jiitianura pajaniya. Pa jiya jiitiasano casami pueyara, puetunu pajaniyarajanaa quiya. Maja jatashiya tamonu. Pueya panishano pueya cuaara jiyatesaaria jiyaniijianucuara. Jiyaniij ianucua cuaara saquiriojosaaria sequeyarucua. Maja panishano pueyaracanu tamonu jiitianura pajaniya. Na nuhuaji pueya cuaara saquiriojonuhuara socua nojuaja, tamonu soj, cante socua panishanoni pa jiyaniijiara. Jiyaniij iara saquiriojonura, pueya cuaara naajioora jiyasohuaja cante na paniyani, paa mariqui puerereeri sequenura pueya niquiara. Sequesano 22. Puetunu parta pueyajanaa cuaara jiitiasaaria maninia, juhuajaniya quijiara pa quiniuria, niishijiara pa quiniurianio, maja najuhuana quijiara paquiniuria. Naarate puetunu jiyajiniajanaa cuaara miishaaria maninia na pueyara taa na naatani. Naacuajitij, cante maja na naata na panishano masenu tamajaaja, na jiyaniijia cuaara niquitiora na panishano jaara na naata na niquitionu. Tamasaca jiyaca cuaara cumaquiiria casamiijiu jiyajinia quiniaa. Sequesano 23. Cante poonijionu paniyani, cuaara poontijiosaaria. Pueya cuaara saquiriojoora tamajaaja canra na poonijionu paniyani. Poontijiona cuaara jiitiaara maninia na poontijiosano pueya. Maja poontijioshiya tii naquiya miishaanutaniya. Cuaara poontijiosaaria puetunu pueyajanaa na panishano na masenura. Puetunu poontijiosanojuanaa cuaara niquitiosaaria mariyata, pueya jaara mariyata miiriquiaa. Maja socua shiitianiyojua niquitioshiya tamonu naj uhuana. Puetunu poontijiosanaajanaa cuaara niquitiosaaria taricuaja na tapueyocuaca panishanona masenura juhuajaniya na quiniuria. Jiyaniijia cuaara niquiiria cante maja na naata na panishano masenu na poonijiosano samijiniji. Poontijiosanaa na naata narta tapueyocuaca rupuetoonu na camaru nojori sequenura jatiqui, na tojitiniuria na sequenu na panishano. Sequesano 24. Poontijiona cuaara samaateniiria na pueya. Maja poontijioshiya pueya juuca, niucuanio. Puetunu marijiarajanaa poontij iosanaa tarnitianishiya nojori camuenujunura una semana, socua naasucua, nareja naquiniuria. Jiyacari na poonijiyaquishacari inti niquitioshiya mariyata, na panishano na masenura. Sequesano 25. Puetunu poonijionaa cuaara niquitiosaaria taricuaja na panishano na masenura, maninia na quiniuria na tapueyocuacata. Naacuajiti na naata jiitianu na miajajau, na toqueyanio, na tianio, na narajotajanio, socua na panishanonio. Nera pueyaracaanu racatashiyajuhua shiitianiyojua intis maninia na quiniuriaja na poonijiyaquishacari, cusosu na quishacarinio, maja na naata na poonijiosacarinio, necocua mashiquio quishacarinio. Mariyata racatashiya nera niquitiosocoriquiano jaara maja na naata poonijionu quiniu, tama casaaranio. Socua maninia cojuashiya maaji mueyaraca na quishacari, manajaraca na quishacarijiuhya. Puetunu naatujoorijianaa cuaara jiitiasaaria maninia. Cante queyaraca, cante saa maaji rasanojua, naajaa, mariyata maninia cojuashiya. Sequesano 26. Cante serojonu niishiniu paniyani, cuaara niishitiojosaaria. Maja intis na niquitionu na serojotenu sami primariajinia. Puetunu naatujoorijianaa serojoteshiya. Cante socua niishiniu paniyani primaria nuhuaji, cuaara tiuquitiaara tamonu escuelajinia tii na niishiniu panishano niishitiojoshiyani. Tiuquitishiya puetunu pueyajanaa, na panishacari. Pueyano jaara queraatia niishiya socua niishitiojosaanutaniya. Niishitiojonaa cuaara niishitiojoora na muerasu maninia pueyara nojori qúiniuria, maja saaja naserojonura. Niishitiojoshiya maja pueya na rerequetenura, maja sesa na miiniuria, nio naajiojuajinia. rootasano na tojiniuriajuhuaj. Cuaara niishitiojoora puetunu pueyajanaa maninia rupuetoonura, maninia j iuuj iaatioonura, maninia tarajanura tamasaca pueya, tahue tamonu jiyajinijinio, mariyata cante maja Pueyaso tojiniu taa pa tojiquiaa Pueyasocuani. Cuaara niishitiojoorajuhua maninia pa rupuetoosano jiyaca pa cumaquiniuria juhuajaniya pa quiniuria. Maja pa miaquetoonura. Naatujoori queya na naata saquiriojonu teyano escuelate socua maninia na muerasura, na muerasu cuaara niishitiojosaaria taa na queya paniyani. Sequesano 27. Maja juhua taanuujusaanura jiyateshiya pueyano narta pueyata rerejonuucuaji shuquiriaatia pa quishacari. Maninia casaa jaara quiri pueyara, cuaara quiiria puetunu pueyarajanaa shuquiriaatia pa quiniuria puetunu maniniajanaa. Maja jatashiya tamonu najuhuanaj. Pueya jaara quiari casaa shipiniri, tama na niishiriojosanojuaaja naajioree soj, casaa naariijiuhuaj, tamonu cuaara sequeyaquiiria: -Cua shipinishano. Janiya na camaru. Tamonu cuaara nohuaseyaquiiria na camaru niishishano tamajaaja na pacunura intisra. Na camarujuaaja cuaara niquitiosaaria intis na niishishanoocuara. Nohuasejojua saniitioshiya. Sequesano 28. Puetunu pueyajanaa cuaara jiitiasaaria maninia, shuquiriaatia pa quiniuria puetunu maniniajanaa taa canaa sequeyacuajaani nio naajiojuajiniani. Sequesano 29. Puetunu pueyajanaa cuaara miiria na niishishano, maninia na tiacajinia quiniaa quiniuria. Saa pa miishacari puetunu pa niishishanojuanaa pocua socua maninia pueyara quirini. Pueya cuaara miiria puetunu na miiniu panishanojuanaa. Nareja maja pa tojiyaquiniu pa jiyaniijia rootasano, paa mariqui taajetereeri parta pueya. Na rootasano quiya parta pueya cojuasaanura sesa na miiniuucuaji tamonu. Na rootasano mariyata niishitiojiya pajaniya maja sesa miijia pa quiniuria, mariyata juhuajaniya pa quiniuria jatiqui puetunu pueyatajiniajanaa, mariyata socua maninia puetunu pueya quiniuriajanaa, maja saaja seca pueyaja shuquiriaatia quiniuria. Naajuhuaj, pa miishacari pa miiniu panishano, maja pa niyajetanu canaa rootasano nio naajiojuajinia pa rupuetoosano jiyaca pueya maninia quiniuria puetunuj uanaa. Sequesano 30. Maja capa serojoshiya canaa sequesano nio naajiojuajinia. Cante jiyaniya na naata nocuaji patanu canaa sequesano, cuno sesa niishiya canaa sequesano. Naarate tamonu jiyaniijianucua, tamonu maapuejuhuaj, tamonu pueyanio, nojori cuaara cojuaara capa niishiniuucuaji canaa sequesano. Maja miishiya sesa. Puetunu canaa sequesanojuanaa naajiosaaquiaari maninia pa miitioonura, juhuajaniya pa quiniuria jiyocua.
arl
Arabela
arl
Latn
arl
Kom Mapu Fijke Az Tañi Az Mogeleam Tuwvlzugun ("Preámbulo" pi ta wigka) Kimnieel fij mapu mew tañi kimgen kvme felen kisugvnew felen xvr kvme mvlen. Tvfaci zugu ñi mvleken mvleyem yamvwvn ka xvr kvme nor felen kom pu reñmawke ce mew. Gewenonmu yamuwvn, zuamgewenonmu kvme felen, goymagenmu nor felen mvley re jazkvnkawvn: Fey mew mvley xvrvmzugu kom pu ce tañi kvme mogeleam kisuke ñi feyentun mew, kisu ñi rakizuam mew ka ñi wimtun mew ñi mvleal egvn. Tañi mvlenoam kaiñetuwvn zugu, awkan zugu tvfeyci wezake vbmen egvn mvley tañi xvrvmuwael tvfeyci wvnenkvleci pu ce zugu mew tañi yamgeam xvr kvme nor felen. Ka kimnieel ñi rvf kvme zugugen, wenvykawvn kom pu Xokiñke Ce egvn, nuwkvlelu Kiñe Mapu mew ("Naciones Unidas" pi ta wigka): Tvfa egvn xawvlelu "Naciones Unidas" mew nuwtuaygvn tvfaci "Fvxa Cijka" mew kvme xvr norkvletuam ñi mogen kom pu wenxu ka pu zomo mvlelu ixofij mapu mew feyci, kom xawvci pu ce tañi werkvel ci Pu Xokinke Ce ("Estados Miembros" pi ta wigka) mvlelu fij mapu kom pvle kejuwayiñ taiñ yamfalafiel xvr kvme felen ka nor felen piwigvn. Femueci mvlcy ñi kimniegeael kom mapu mew nor kvme felen ka kisugvnew mvlen tvfaci rakizuam kvzaw mew. Fey mew Fvxa Xawvn mew ("Asamblea General" pi ta wigka) Wixañpvramgey tvfaci Fvxa Cijka Kom Mapu Fijke Az Ce Tañi Az Mogeleam pigelu. Rvf kvme zugugelu am fey mew ta mvley tañi kvzawael kom pu ce fij mapu mew, pu fvxake vbmen, kom pu ce wvnenkvlelu cem zugu mew rume, pu wenxu ka pu zomo mvley tañi newenmayafiel ka wenuñpvramafiel tvfaci zugu az mogeleam kom pu mogen ce, fey mew ta yamgeay xvr felen ka nor felen tvfaci mogen mew. Kiñe Xoy (1) Kom pu mogence kisuzuam mvlekey, kom cegeygvn, logkogeygvn ka piwkegeygvn, nieygvn kimvn fey mew mvley tañi yamniewael ka epuñpvle kejuwael egvn. Epu Xoy (2) KIÑE. Kom xipace, fijke mojfvñ ce wixapvraley ñi kvme felen, nor felen tvfaci Fvxa Cijka mew, cumgeay rume ñi zugun, ñi wimtun, cem azgeay rume, cem kimvn rume nieay. EPU. Kom pu xokiñ ce, cem az mogengeayrume mvlelu fij mapu, ka femueci xvr nvwkvley tvfaci Fvxa Cijka mew. Kvla Xoy (3) Kom ce mvley ñi mogeleael, kisugvnew feleael ka yamniegeael. Meli Xoy (4) Iney rume gelay ñi xafkiñtuceael. Gewelayay xafkiñtucen ran mew kuyfi reke. Kecu Xoy (5) Cem ce rume wezakamekegelayay, kupafkamekegelayay. Kayu Xoy (6) Kom ce fij mapu mew mvley ñi kimgeael, wirintukulelu am ñi vy wigka zugu mew ("Personalidad Jurídica" pi ta wigka). Reqle Xoy (7) Kom femgey ce wigka ñi wirikon zugu mew ("Ley" pi ta wigka) fey mew kom pu ce pepi nvway tvfaci zugu mew. Yamgerumenole cuci sugu rume wirintukulelu tvfaci "Fvxa Cijka" mew. Pura Xoy (8) Pu wigka mew mvley kiñe ruka cew ñi norvmgekemum ixofij wezake zugu; fey mew pepi nvway kom pu ce tañi igkañmageam, yamvñmagenole tvfeyci nor zugu wirintukulelu fvta cijka mew "Constitución" pigelu, nielu kom pu xokiñke ce fij mapu. Ayja Xoy (9) Gelay iney rume ñi koraltukugeael ka wemvnentugeael ka wemvnentugeael tañi mapu mew wezakamekenole. Mari Xoy (10) Tvfeyci wigka norvmzuguwe ruka mew, kom pu ce mvley ajkvtuñmageael ñi zugu, tañi kimgeam ñi weza femvn kam femnon ka tañi kimgeam cumueci ñi feletuael ragi kakelu pu ce. Mari Kiñe Xoy (11) KIÑE. Cem ce rume kimvñmagenole ñi weza femvn gelay cumuelu tañi zajuñmageael ka mvley ñi eluñmageael tañi igkawam. EPU. Kuyfi iney rume weza femfule, feyci mew zajufalnofule tvfeyci zugu gelay cumuelu ñi zajuñmageael fewla. Ka gelay cumuelu ñi zoy fvxa zajuñmageael feypilenole fewla tvfeyci nor zugu mew wirintukulelu Fvxa Cijka mew. Mari Epu Xoy (12) Wigka ñi wirikon zugu mew ("Ley" pi ta wigka) nvwkvley kom pu ce ka fey mew mvley ñi igkañmageael egvn kake ce zugukonle ñi mogen mew, kam ka ce pekanka lef konle ñi ruka mew, kom tañi felen mew ka wezaka zuguyekañmagele. Mari Kvla Xoy (13) KIÑE. Kom pu ce mvley ñi kisugvnew miyawael xokiñke ce ("Estados" pi ta wigka) ñi mapu mew. EPU. Kom pu ce pepi xipayay cem xokiñke ce ("Estado" pi ta wigka) mew rume ka kisu ñi mvlemum, welu ka pepi wiñotuay. Mari Meli Xoy (14) KIÑE. Cem zugu mew rume inayawgele cem ce rume, tvfa mvley ñi gvnaytuniegeael ("asilar" pi ta wigka) cem xokiñ ce mew rume. EPU. Welu tvfeyci gvnaytucen kvmelayay, rvf weza femle tvfaci ce, inayawlel (lagvmle, weñele) ka yamnofile tvfaci "Naciones Unidas" ñi wixañpvramnieel ci zugu. Mari Kecu Xoy (15) KIÑE. Kom pu ce pepi nvwkvleay cem az mogen ("nacionalidad" pi ta wigka) mew rume. EPU. Iney rume mvntuñmagelayay ñi az mogen ("nacionalidad") ka pepi nvway ka konaygvn kake az mogen mew kvpa femle egvn. Mari Kayu Xoy (16) KIÑE. Kom pu zomo ka pu wenxu pepi kureyeway kvpa kvreyewle cem xipacegeaygu rume, kekewme az mogen nieaygu rume. Kvpa niele kisu ñi pu fvren egu femaygu mvten. Ka femueci kvme feleaygu: iney rume cumekelayaygu egu kurewenkvlen kam wvzatule egu rume. EPU. Tvfaci epu ce re kisuzuam pile egu mvten fey wvla pepi kureyewaygu. KVLA. Kom pu fijke ce reñmawengenofule gelayafuy ce kom mapu, fey mew ta pu xokiñ ce ("Estado" pi ta wigka) ka kom pu ce mvley tañi gvnaytunieael fijke fvrenwen ka reñmawen. Mari Reqle Xoy (17) KIÑE. Kom pu ce mvley kisu ñi gengeael, ka xokiñke ce ñi gengeael cemu rume. EPU. Iney rume pekanka mvntuñmagelayay ñi nieel (cemgeay rume). Mari Pura Xoy (18) Cem rakizuam rume cem feyentun rume nieay fij pu ce gelayay cumuelu ñi mvntuñmageael ka takuñmageael. Kisuzuam kvpa konle kake feyentun mew femay mvten, kvpa kimelle ñi rakizuam ka feyentun ka pepi kimelafi. Mari Ayja Xoy (19) Kom pu ce pepi entuay ñi rakizuam ka zugu, ka pepi kimellafi kompvle cumueci rume (radiomu, telemu, wirinmu) ka pepi kintuay, ramtuay ka joway zugu tañi kvzawkvlenmu. Ka femueci tvfaci zugu pepi kimellafi cew rume. Epu Mari Xoy (20) KIÑE. Kom pu ce kisu ñi gvnewmu pepi xawvay cem piei xokiñ ce egvn rume. EPU. Welu cem ce rume pinole ñi konaeal cem xokiñ ce ñi kvzaw mew rume, gelay cumuelu ñi gagegeael. Epu Mari Kiñe Xoy (21) KIÑE. Cem ce rume pepi konay logkolealu tvfeyci xokiñ ce mew nvwkvlelu Kiñe Mapu mew ("País" pi ta wigka) kam werkvaygvn kiñe ce kisu egvn tañi zujiel. EPU. Kom pu ce xvr pepi konay tañi kiñe Mapu Xokiñ ce mew ñi cem kvzaw mew rume. KVLA. Tvfey ci Kiñe Mapu Xokiñ ce mew logkolelu: Logkogey kom pu ce mvlelu fey ci xokiñmu tañi zuam. Tvfa ci pu ce mvxvmmuway tañi zujiam ñi logko egvn, kom xvr pepi feypiaygvn iney tañi zuamniefiel tañi logkogeal. Epu Mari Epu Xoy (22) Tvfey ci logkolelu Kiñe Mapu Xokiñ Ce mew mvley wvlael ixofij keju tañi kvme feleam ka kvme mogeleam kom pu ce mvlelu tvfey ci Xokiñ mew. Tvfaci logko kvme pepi kejunole ñi pu ce mvley tañi kejuaetew kake Mapu Xokiñ Ce. Epu Mari Kvla Xoy (23) KIÑE. Kom pu ce mvley ñi nieael kvzaw, mvley kisu zujiael ñi kvzaw femueci ta xvr feleay ta pu ce. Cem ce rumje penoloe kvzaw mvley tañi gvnaytunieaetew wvnenkvleci pu ce ixofij zugu mew, tañi Kiñe Mapu Xokiñ Ce mew. EPU. Kom pu ce cumgeay rume mvley ñi kom xvr kujigeael tañi kvzaw mew egvn. KVLA. Kom Kvzawci pu ce mvley ñi kvme kujiniegeael; tañi kvme mogeleam ka kvme mogelneam ñi pu fvren. Puwjenole tvfaci mogeam, mvley ñi kejugeael tañi Kiñe Mapu Xokiñ Ce mew. MELI. Tvfeyci pu kvzawfe rvf kvme felenole, yamvñmagenole ñi zugu egvn pepi xawvluwaygvn tañi kinewvn igkawam egvn. Epu Mari Meli Xoy (24) Kom Kvzawfe pu ce mvley ñi vrkvtuael ñi kvzaw mew, ka tañi zoy kvzawnoam, yamvñmageael ñi orario ka tañi kiñe mufv antv vrkvtuael fij xipantu. Epu Mari Kecu Xoy (25) KIÑE. Kom pu ce mvley ñi kvme mogen nieael; kuxanle egvn tañi peael lawen, tañi kvme iyael egvn, kvme tukuluwvn ñi peael, kvme ruka mew ñi mvleael, tañi peael lawentufe ce egvn. Tvfa rume falile tañi keju kujigeael. Ka femueci pepi kvzawnole mvley ñi kejuaetew ka gvnaytuaetew pu wvnenkvleci pu ce ixofij zugu mew tañi Kiñe Mapu Xokiñ mew. EPU. Pvñeñci pu zomo ka mvle-mvlegeci pu picike ce mvley ñi peaetew ka kejuaetew kvmeke lawentucefe ka femueci kom pu picike ce mvley ñi gvnaytuniegeael kom pu Xokiñ Ce mew. Epu Mari Kayu Xoy (26) KIÑE. Kom pu ce pepi kimay fij cijkatun, cem ce rume kujilayay tañi kimam. Welu kom pu ce mvley tañi rvf kimelgeael fij zugu wvneluw cijkatukeel tañi kim cegeam. Cem ce rume zoy kvpa cijkatule tañi zoy kimam femay mvten ka kom pu ce cumgeay rume, pepi konay cem cijkatun mew rume, tañi ayvnieel ñi inayael. EPU. Kom tvfaci cijkatun ka kimeltun mvley ñi kejuael kvme cegeam, kim cegeam, nor vegeam, mvley ñi newenmayafiel ta nor felen ka kisugvnew felen tvfaci mogen mew. Mvley tañi kejuael welukon yamniewael mew ka wenvykawael kom pu ce ka fijke Xokiñke Pu Ce, cem az mogen rume nieaygvn. Kom tvfaci kimeltun mvley ñi kejukvzawmayafiel ka wixañpvramafiel fij kvmeke zugu "Naciones Unidas" mew. KVLA. Kom pu kurewen mvley kisu egu ñi piael cem kimvn ka cijkatun nieael tañi pu pvñeñ. Epu Mari Reqle Xoy (27) KIÑE. Kom pu ce mvley ñi kisuzuam nvwael cem wimtun mew rume mvlele tañi Xokiñ Ce mew, ka tañi kintuael, inakonael, ka nvael cem fvtake kimvn rume mvlele. EPU. Cem ce rume mvley tañi gvnaytukunieñmageae ka kuñiwtukunieñmageael tañi gvbam ka tañi kimvn niele ka femueci mvley ñi niegeael tvfaci zugu cuci ce rume kuwv mew entule cem kvzaw rume. Epu Mari Pura Xoy (28) Fijke Kiñe Mapu Xokiñ Ce mew mvley ñi kvme nor elgeael zugu, femueci ta kom pu ce mvlelu fij mapu yamvñmageay ñi nor az felen. Epu Mari Ayja Xoy (29) KIÑE. Kom pu ce mvley tañi rvf nieael kvme zugu, kvme rakizuam ka tañi nor cegeael tañi ragi pu Xokiñ Ce mew, fey mew am xemkvlelu ce reke ka amulnielu cem kvzaw rume. EPU. Tañi nor felenmu ka kisugvnew felenmu kom pu ce nvwkvleay wigka ñi wirikon zugu mew ("Ley" pi ta wigka) mvten, fey mew ta kakelu pu ce yamvñmageay ñi kvme feleael, kisugvnew felen, ñi nor feleael ka tañi mvleam xvr ka nor mogen kom pu Xokiñke Ce mew. KVLA. Kom tvfaci nor zugu cumkaw rume gelay ñi nvgeael weluka ka pekagka amulgeale. "Naciones Unidas" ta pekagka amulael mogen, wixañpvrammekelay tvfaci "Fvxa Cijka". Kvla Mari Xoy (30) Tvfaci "Fvxa Cijka", cew tañi kimelgen cumueci ñi mvleael mogen fij mapu, gelay cem xokiñ ce rume ñi nvafiel tañi goymalafiel ka tañi kvzawmayafiel tañi ñamvmnaqvmgeam cuci zugu rume pegelgeael tvfaci "Fvxa Cijka" mew.
arn
Mapudungun
arn
Latn
arn
Declaración Universal de los Drechos Humanos (Naciones Xuníes, 10 d'avientu de 1948) Considerances previes Visto que la llibertá, la xusticia y la paz en mundu sofítense na reconocencia de la dignidá intrínseca y de los drechos iguales y inayenables de tolos miembros que formen la familia humana; Visto que desconocer o facer de menos los drechos humanos foi la causa d'actos xabaces y dañibles pa la conciencia de la humanidá, y que se proclamó, comu aspiración cimera del home, el llogru d'un mundu onde los seres humanos, llibres del mieu y de la llaceria, gocen de la llibertá de palabra y de la llibertá de creyencies; Visto que ye esencial un réxime de Drechu que protexa los drechos humanos, p'asina nun se ver emburriáu l'home al recursu caberu de rebelase escontra de la tiranía y de la opresión; Visto que ye tamién esencial promover l'afitamientu de rellaciones amistoses ente les naciones; Visto que los pueblos dexaron llantáu na Carta de les Naciones Xuníes el so enfotu nos drechos fundamentales del home, na dignidá y nel valor de la persona humana y na igualdá de drechos d'homes y muyeres, amosando la clara intención de promover el progresu social y de facer espoxigar el nivel de vida según un conceutu más ampliu de la llibertá; Visto que los Estaos Miembros comprometiéronse a asegurar, en comuña cola Organización de les Naciones Xuníes, el respetu universal y efeutivu a los drechos y llibertaes fundamentales del home; y Considerando qu'una conceición común d'estos drechos y llibertaes ye bramente importante a fin de percumplir el dichu compromisu; EL CONCEYU XENERAL Proclama ESTA DECLARACIÓN UNIVERSAL DE LOS DRECHOS HUMANOS comu ideal común pol qu'han puxar tolos pueblos y naciones, al envís de que, lo mesmo los individuos que les instituciones, inspirándose de contino nella, promueva, por aciu de la enseñanza y la educación, el respetu a estos drechos y llibertaes, y afite, con midíes progresives de calter nacional y internacional, la so reconocencia y aplicación universales y efeutives, tanto ente los pueblos de los Estaos Miembros comu ente los de los territorios allugaos baxo la so xurisdicción. Artículu 1 Tolos seres humanos nacen llibres y iguales en dignidá y drechos y, pola mor de la razón y la conciencia de so, han comportase hermaniblemente los unos colos otros. Artículu 2 Toa persona goza de tolos drechos y llibertaes afitaes nesta Declaración, ensin estremamientu nengún de raza, de color, de sexu, de llingua, de relixón, d'opinión política o de cualesquier otra mena, d'orixe nacional o social, de posición económica, de nacencia o de cualesquier otra condición. D'otra miente, tampocu nun se fadrá estremamientu nengún basáu na condición política, xurídica o internacional del país o territoriu de la xurisdicción de la que dependa una persona, lo mesmo seya país independiente o territoriu baxo tutela alministrativa, non autónomu o sometíu a cualesquier llende na so soberanía. Artículu 3 Tou individuu tien drechu a la vida, a la llibertá y a la seguridá de la so persona. Artículu 4 Naide nun será sometíu a esclavismu nin a servidume; l'esclavismu y el comerciu d'esclavos prohíbense en toles sos formes. Artículu 5 Naide nun será sometíu a tortures nin a penes o tratos crueles, inhumanos o degradantes. Artículu 6 Tou ser humanu tien drechu, en tolos llugares, a que se-y reconoza la so personalidá xurídica. Artículu 7 Toos son iguales ante la llei y tienen drechu a que la llei los protexa de la mesma manera y ensin facer estremamientos. Toos tienen drechu a protexese escontra toa discriminación qu'infrinxa esta Declaración y escontra toa provocación empobinada a una discriminación tala. Artículu 8 Toa persona tien drechu a un recursu efeutivu ante los tribunales nacionales competentes, que la ampare escontra d'actos que violen los drechos fundamentales que la constitución o la llei-y reconoz. Artículu 9 Naide nun podrá ser deteníu, presu nin alloñáu de la so tierra de mou arbitrariu. Artículu 10 Toa persona tien drechu, en condiciones dafechamente iguales, a qu'un tribunal independiente y imparcial la atienda públicamente y con xusticia, al envís de tomar determín sobre los sos drechos y obligaciones, o sobre cualesquier acusación que se-y faiga escontra en materia penal. Artículu 11 Toa persona a la qu'acusen d'un delitu tien drechu a que se-y suponga la inocencia mientres nun se-y pruebe la culpabilidá, acordies cola llei y en xuiciu públicu u s'aseguren toles garantíes necesaries peles que se defender. Naide nun será condenáu por aiciones o omisiones que, acordies col Drechu nacional o internacional, nun yeren delictives de la que se cometieron. Tampocu nun s'impondrá una pena más grave que la que yera d'aplicar nel momentu de que'l delitu se cometiere. Artículu 12 Naide nun será oxetu d'entrometimientos artibrarios na so vida privada, na so familia, nel so domiciliu o na so correspondencia, nin d'ataques al so honor o a la so bon nome. Toa persona tien drechu a protexese pela llei escontra d'entrometimientos o ataques talos. Artículu 13 Toa persona tien drechu a treslladase llibremente pel territoriu d'un Estáu y a escoyer la so residencia dientru d'él. Toa persona tien drechu a salir de cualesquier país, mesmamente del propiu, y a volver otra vegada. Artículu 14 En casu de persecución, toa persona tien drechu a buscar asilu y a disfrutar d'él en cualesquier país. Esti drechu nun podrá invocase si ello se fai a la escontra d'una aición xudicial orixinada daveres nun delitu común o nun fechu contrariu a los oxetivos y principios de les Naciones Xuníes. Artículu 15 Toa persona tien drechu a una nacionalidá. A naide se-y quitará arbitrariamente la so nacionalidá nin el drechu a camudala. Artículu 16 Los homes y les muyeres, desque s'atopen n'edá de casase, tienen drechu, ensin restricción nenguna por motivu de raza, nacionalidá o relixón, a axuntase en casamientu y fundar una familia, disfrutando d'iguales drechos no referente al matrimoniu, demientres el matrimoniu y en casu de xebramientu del matrimoniu. La xuntanza matrimonial namái podrá realizase si ye col consentimientu llibre y plenu de los futuros esposos. La familia ye l'elementu natural y el sofitu fonderu de la sociedá, y tien drechu a la proteición de la sociedá y del Estáu. Artículu 17 Toa persona tien drechu a la propiedá, de forma individual y en comuña. A naide se-y quitará arbitrariamente la so propiedá. Artículu 18 Toa persona tien drechu a la llibertá de pensamientu, de conciencia y de relixón, algamando esti drechu la llibertá de camudar de relixón o de creyencia, y tamién la llibertá d'amosar la so relixón o la so creyencia, de forma individual y en comuña, lo mesmo en público que privadamente, y per aciu de la enseñanza, la práutica, el cultu y el cumplimientu de los preceutos. Artículu 19 Tou individuu tien drechu a la llibertá d'opinión y d'espresión, lo que lleva darréu nun pone-y a naide estorbises pola mor de les sos opiniones, y tamién drechu a dir en cata d'informaciones y d'opiniones, lo mesmo qu'a espardeles per cualesquier mediu d'espresión y ensin llendes de fronteres. Artículu 20 Toa persona tien drechu a la llibertá d'aconceyase y d'asociase pacíficamente. A naide nun se-y podrá obligar a pertenecer a una asociación. Artículu 21 Toa persona tien drechu a participar nel gobiernu del so país, de manera direuta o per entemedies de representantes escoyíos llibremente. Toa persona tien drechu d'algamar, en condiciones d'igualdá, les funciones públiques del so país. La voluntá del pueblu ye l'encontu onde s'apoya l'autoridá del poder públicu; esta voluntá habrá espresase n'eleiciones verdaderes celebraes periódicamente, per sufraxu universal, igual y per votu secretu o otru procedimientu asemeyáu que garantice la llibertá del votu. Artículu 22 Toa persona, desque ye miembru de la sociedá, tien drechu a la seguridá social y a llograr, gracies al esfuerzu nacional y a la collaboración internacional, y acordies cola organización y los recursos de cada Estáu, que se-y satisfaigan los sos drechos económicos, sociales y culturales, indispensables pa la so dignidá y pal desendolcu llibre de la so personalidá. Artículu 23 Toa persona tien drechu al trabayu, a escoyelu llibremente, a disfrutar de condiciones equitatives y afayadices nél, y a la proteición escontra'l desemplegu. Toa persona tien drechu, ensin discriminación nenguna, a igual salariu por trabayu igual. Toa persona que trabaya tien drechu a una remuneración equitativa y satisfactoria, que-y asegure, xunto cola so familia, una esistencia acordies cola dignidá humana, a la que se-y pueda amestar, si fixere falta, cualesquier otru mediu de proteición social. Toa persona tien drechu a fundar sindicatos y a sindicase col oxetu de defender los sos intereses. Artículu 24 Toa persona non solo tien drechu al descansu y a la folganza, sinón tamién a una duración razonable del tiempu de trabayu y a vacaciones periódiques pagaes. Artículu 25 Toa persona tien drechu a un nivel de vida amañosu que-y asegure, xunto a la so familia, la salú y el bienestar, sobre manera no referente a l'alimentación, al vistíu, a la vivienda, a l'asistencia médica y a les ayudes sociales necesaries; d'otra miente, tien drechu a los seguros en casu de desemplegu, d'amalecimientu, d'invalidez, de viudedá, de vieyez o d'otros casos de perda de los medios de mantención por circunstancies ayenes a la so voluntá. Les mas y los neños tienen drechu a asistencia y procuru especiales. Tolos neños, nacíos dientru o fuera del matrimoniu, tienen drechu a una mesma proteición social. Artículu 26 Toa persona tien drechu a la educación. La educación ha ser gratuita, pelo menos la instrucción elemental y fundamental. La instrucción elemental ha ser obligatoria. Habrá xeneralizase la instrucción técnica y profesional, y no referente a los estudios superiores, el so llogru fadráse igual pa toos y d'acuerdu colos méritos que caún tenga. La educación llantará comu oxetivu desendolcar dafechu la personalidá humana y afitar el respetu a los drechos humanos y a les llibertaes fundamentales, favoreciendo la comprensión, la tolerancia y l'amistá ente toles naciones y tolos grupos étnicos o relixosos, y faciendo espoxigar les actividaes que les Naciones Xuníes entamen pal caltenimientu de la paz. Los pas tendrán drechu preferente a escoyer qué mena d'educación habrá dáse-yos a los fíos. Artículu 27 Toa persona tien drechu a andechar llibremente na vida cultural de la comunidá, a disfrutar de les artes y a participar nel progresu científicu y nos beneficios que d'él remanezan. Toa persona tien drechu a que se-y protexan los intereses morales y materiales que-y correspuendan poles producciones científiques, lliteraries o artístiques de que seya autora. Artículu 28 Toa persona tien drechu a que s'estableza un orde social y internacional u los drechos y llibertaes proclamaos nesta Declaración aporten a ser efeutivos dafechu. Artículu 29 Toa persona tien deberes pa cola comunidá, darréu que ye namái nella onde pue desencolcar dafechu y llibremente la so personalidá. Nel exerciciu de los sos drechos y nel disfrutu de les sos llibertaes, toa persona habrá sometese namái a les llendes marcaes pola llei col únicu fin d'asegurar la reconocencia y el respetu de los drechos y llibertaes de los demás, y de satisfacer le xustes esixencies de la moral, del orde públicu y del bienestar xeneral nuna sociedá democrática. Estos drechos y llibertaes nun podrán exercese en nengún casu escontra de los oxetivos y principios de les Naciones Xuníes. Artículu 30 Nada de la presente Declaración nun podrá interpretase nel sen d'atribuyi-y al Estáu, a un grupu o a una persona'l drechu d'entamar y desendolcar actividaes o realizar aiciones empobinaes a desaniciar cualesquier drechu o llibertá de les que nesta Declaración se proclamen.
ast
Asturian
ast
Latn
ast
Wadepo, wadepo tomanani beetente ñene ome gote tededanitapa manomay kete wakewenkeminimpa tomamo waomo mono ome keweñomo, manomay kete tomameka wakete kewegimpa ante ananitapa wabeka kewenanni tomenani ananitapa godominke nani gadonte engi idewa maniganka kedanipa ante ananipa tomemoni mikayonta yewemoy atamonipa ante eñenge onkone, aye anobay maninani waa ame kewemonipa ante anmay inkedanimpa ante. ANOYOMO Ponente waa kewenge beye kekinani tomame inke tomamo anobay wadani bay adomonke kedamay ingimpa tomamo watape betente mono wenkaba waa kewegimpa. Tomenani eñenamay beye mono waomo kewenge beye tomenani ananipa wakete godominke entegoke beye ekame inke tomemoke nangi kebo imopa ante anamay inginani tomenani yekede ekame inani inke anamay inani tomenanike godominke ponente kekinani. Tomenani manomay waomo imonte wakedani kewegimpa tomemo wakeki beye inkete mono ongeyemo tomaa tomenani ebano tokode nenani anobay mono kete negimo imompa. Tomenani ananipa manomay waponi kemo ate godominke watape kegqkimpa tomenani wabeka nani keka. Waakiwiminipa ante wabeka kewenani yewemonte daa pononanipa tomemo waomo waa kewenge beye aye adobay minito kewenge adobay impa ante ananipa ongiyenani tono onkiyenani adobay tomenani kewenge waa kewenge impa ante ananipa. Wabeka kewenani monorilay tomenani wakedanipa ankedanimpa ananipa, tomaa nani beetente wabeka kedani waponi iñomo kewenani tomenani watape keeme kedamay mono waomo imonte kekedanimpa. Manomaymono beye wakedanipa tomaa ono waa kewengi beye godominke wakete ate noynga tomaa mono ani wakemo ate toynga kemompa anginani. Tomamo beetentetedeke Ñowopone manomay amopa Manomay tomamo waomo beye ampa Tomamo iyomo kewemo aye anobay wabeka kewenani godominke kekedanimpa, tomamo waomo tomaa na ni keyomo kemo imompa, tome beyenke kemo imompa, godominke kemo waa bakimpa, manomay kemoni ate tomenani eñenkedanimpa, nani kemo ate waokedani kewegimpa, aye manomay kemo ate iñomo inke wabeka kedani godominke kekinani manomay mono kemo ate iñomo inke wabeka adobay godominke kemo gan wenamay igimpa tomemo mono keyomo. Nani añomo 1 Tomamo waomo ekame wee anamay inani tomemo kewengi beye tomamo neemompa noynga impa aye anobay impa wadani inanite wakeki beye angampa. Nani añomo 2 Tomamo waomo nemompa mono wakewengi beye aganpa toma kogodi anobay mono wao bay tomamo pinamay geya godominke wakete kewengimo ante angampa. Aye adobay nani keyomo wado kedamay inkedanimpa kowekogodi bay awedibakirno ante, anobay geñente kekemoni tomameka nani keyomo aye tomaa ome tomemonke ponente godominke mono keyomo kekimpa manomay kedamay imo ate wedenki wegimpa, tomemo adomke kekimo. Nani añomo 3 Tomamo waomo waakete kewengimpa imompa, keeme kedamay watape waomo yekede kewegimpa. Nani añomo 4 Adokanki manomay impa ante temoneketante pinte inkekaympa, manomay kemo kete kekedanimpa ananipa tomañomo kedamay inkeminimpa ante ampa. Nani añomo 5 Ekame inke manomay kete wenonkeboympa ante ponente keramayaye adobay keeme inke wiwa kedamay inkedanimpa. Nani añomo 6 Tomamo waomo neemompa toynga keki tomañomo manomay waomo nani kebay geya kete watape kewengimpa tomemo ponente keki impa ante angampa. Nani añomo 7 Tomamo beye adobay nano ley amay nemompa, maninani wadani inanipa ante anamay ingimpa adobay tomamo beye nano amay ampa. Tomamo adobay wakete kewengimpa wiwa kedamay kewegimpa ante ampa. Nani añomo 8 Tomamo waomo tomaa mono kewengi beye nemompa tomaa nani keyomo aye adobay manomay nani geya geya keyomo wiwa kedamay tomemo kewengi beyeampa nano amay adobay kekemoni. Nani añomo 9 Ekame inke maniganka pomimpa .ante anamay inkedanimpa, aye teemonedamay wabi imipa ante anamay inginani. Nani añomo 10 Tomamo waakeki beye neemompa, adobay tomamo imompa, tomamo waomo adobay imompa ante tomanani nani nangi keyomo amo eñenkedanimpa aye adobay tomaa kigame inke moneketante nani aa wakeki impa. Nani añomo 11 Tomamo waomo wiwa wenonte kemo mono kewenge beye neemo imompa tomaa tomenani nano amaytono nani waakeki ganka ñowo tomaa naniganka tomimi wiwa kedi deebakiganka kekimpa. Ekame inke nanomae wiwa kebipa ante anamay inkedanimpa tomenani tomimi manomay kete wenomimpa nani angi ganka, emewo wengi ganka tomimi wiwa kedi beye kedanipa tomenani wabi imimpa nani angi ganka. Nani añomo 12 Ekame inkete adoke awengo bay impa ante anamay inkedanimpa tomimi kewenge beye tomaa tomimi wenani tono keweñomo ekame inke ponte onabay ikedanimpa tomamo waomo nano amay kewemo imompa. Nani añomo 13 Tomamo waomo kigame anamay inani kewokimpa aye anobay apengimpa tomemo mono kewente poñomo beye. Tomamo waomotomimi aenente ponkebimpa. Nani añomo 14 Tomemo eyomome inke kewenginani watape tote kewegimo aye adobay wabeka inke kewenginani. Mani monito watape kewe ekame inke weeponte anamay inkedanimpa aye wiwa kedamay inkedanimpa tomaa nani keyomo anamay inkedanimpa tomame mono keweñomo beye. Naní añomo 15 Tomamo waomowado tedemo watape kewengimo imompa. Ekame waomo inke piinte peyempote enamay inkedanimpa aye adobay waka ingante enamay inkedanimpa. Naní añomo 16 Ongiyenani tono onkiyenani tomenani pikenani bate ate adobay wakete kewengi beye nenanipa aye adobay wakabodani tono wegongi igante ponenani monte ate tomenani adobay wakete kewengi nenanipa aye adobay nanoge monte pamenani wakewegi beye nenanipa. Ekame inke adokanke waa inte beetenamay inga tomenga adoke onkiye ingante momaygampa. Nani wenkabo inani yekede iyomo kowe pedani inkedanimpa tomenani kowe wakete kewengi imompa ñene ome nano anbay. Nani añomo 17 Tomamo waomo mono kewenge beye neemompa tomemo kewenge aye adobay adoke adoke iyomo kewenkebimpa. Ekame inke ponte wee anamay inkedanimpa tomimi keweñomo. Nani añomo 18 Tomamo waomo imonte ananay inginani adobay ponemo imompa, mono adobay wegongi ingante ponemo imompa aye adobay tomemo wado ponemo imompa tomemo kewengi beye aye tomenani ananipa tomañomo adobay kewengi impa, eñenge, tomemo mono kee, aye manomay impa ante akimoni. Nani añomo 19 Tomamo waomo imonte keeme anamay inkedanimpa aye wiwa kedamay anamay waka ome maniganka impa ante tededamay inginani naniganka waka kii ome toy impa ante anamay inginani tomenani watape kiwiginani. Nani añomo 20 Tomamo waomo imompa watape keeme anmay inani kewegimpa. kame inkete wakabodani nani beetente nani keyomo beetenamay inginga tomemo betente keyomonki kete kewegimpa. Nani añomo 21 Tomamo waomo anamay inani mono ome beye awene bakimpa ekame inke bito bakebimpa ante anamay tomeganki ponente bakinga. Tomamo waomo kigame anamay inani ñene nani keyomo adobay kekimpa. Tomenanike ponente manomay mono ome beye kete kewegimpa ankedanimpa godominki manomay kemo ate tbmanani tomenga waponi kekampa ante mono awene bakibeye mono gidinani akedanipa. Nani añomo 22 Tomamo waomo iyomo watape kete kewegimo imompa tomaa manomay kemo ate wabeka kewenani tomenani wakedanipa tomemo minkayonta neñomo tokode wenani tomenkaka tomemomke ponente mono ome beye kekimpa. Nani añomo 23 Tomamo waomo anamay inani ome kekimpa anamay inani tomemonke kekimo wii tomenke wa wa kekimoni waka ponte manomay kedamay inginga. omamo waomo imonte ekame inke ponte piinte daagodonamay inkedanimpa wadani nani kete eempo anopo egimpa. Tomamo waomo mono kete eebeye anopo iinki kete tawemo ate onodo anopo kowe pononani egimpa manomay geñado geña watape kete ente kewegimoni aye adobay mono imonte adani kewegimpa. Tomamo waomo adobay negimpa manomay nemo ate waakedani kewegimpa. Nani añomo 24 Tomamo waomo adobay gemangi neginmo imompa gote eñate toke beye epogado ome ketawo ante ponente gemagimpa tomeñede adobay tokode ponogrnani. Nani añomo 25 Tomamo waomo tomenani ebano kete watape nani kewemay kewegimo imompa watape tomimi gidinani kewengi beye aye anobay watape wiwa badamay kewenge beye, watape kete kengibeye, weeko weñaki beye, tomemo keweñomo beye, biimo kedani kowe mee ongongi beye aye tomamo watape wiwa kedamay kewengi; aye anamay ongongimpa ome nooponi nani kedani beye daykawo beye, komante inani beye, pameynani beye, aye anobay pike badani beye tomamo anobay imompa tomemo wiwa baki beye. Teke. wiñenani inke yedemana badani ate edemo aakimo imompa tomenani inanite. Tomanani edemo moynani wiñénani eñadani ate aye anobay ononke manani inanite, aye anobay tomamo watape wadani bay kete kewegimpa. Nani añomo 26 Tomamo waomo eñenge beye neemo imompa. Keeme godonamay eñegimo imompa, manoamay kete tomamo tomebeyenke. Tomaa mono kee kowe keki impa iyomo mono kebeye yekede eñenaniki manomay keki impa; nangi nani ayomo yekee tomamo adobay akimo imompa. Eñenge yekede godominke manomay kete watape kete eñenge impa aye anobay waomo keeme wiwa kedamay watape kewegimo imompa tomemomke ponente wakekibeye; eñenge beye, watape kete wadekimoni tomame wado tededani wado kedani inanite ñene ome kedani waa kewenge beye wakekedanimpa. Tomanani Wempoydi tomenani wiñenani eñenge beye apekinani waemo eñenge impa anani eñenkedanimpa. Nani añomo 27 Tomamo waomo nemompa keeme ananay inani kewegimo imompa tomemo keweñomo, tomemo tomaa digintaydi neente kewebeye aye anobay tomenanike nani ponente keebeye mono ome godominke wakete kewengi beye. Tomamo waomo negimo imompa wakedani kewengi ponente nani kebeye aye tomemo mono kekaakatomemonke ponente godomeinke kaki beye, mono tomemo ani doobe tatimpa tomemo emowo. Nani añomo 28 Tomamo waomo neemompa wakeki beye ñene ome nani manomay kete wakewegimpa ante ananipa tomemo watape kete kewengi beye. Nani añomo 29 Tomamo waomo nemompa wakete kewenge tomemo keñomo, tomenga nano keyomomke kemo ate godominke kingame anomay inani tomemo kete watape kewegimpa. Tomemo mono keñomo watape kete kewegimpa keeme anamay inani, tomenani tomamo waomo adoke kigame bay ponenanipa inkete tomamo mono nemompa nano amay tomemo kewenge beye watape wakete tomemo keeme anamay inani kewegimpa pankadaniya yekede ante ananipa toynga tomamo kekibeye aye anobay geya kekimpa ampa keeme anamay inani kewegimpa. Mani mono neente watape kewe ekame anamay inkedanimpa manomay nenamay mono tomemo godominke watape kekedanimpa ante wabeka kedani. Nani añomo 30 Ekame inke anamay inkedanimpa manomay tomenani igampa ante ponente kedamay inginga wabeka nani kee wakabodani wii inte adokanki ingante nani godominke watape keegoo yekede watape godominke kegókimpa ante ananipa.
auc
Waorani
auc
Latn
auc
NONSIAMEN DEÚ DRET DEÚ Z-OMEI PÀ LÀ TARÀ TENTEIRÀ Badazou En pezâ que couvenï de là dïneto lïjadà bei ta la proussouna de là famïlhà ome é de lhu dret parer moé dezeutruver solà là lïbiarto, là jutïssà moé là poé pà là tarà, En izamenâ que meicouneisse v-ou meiprezâ leù dret deù z-omei eucaziunê nà barbaio que seulouvà ta la cousiensa é qu'én moude ente toutei son lieurei de parlâ moé creî, deilieurad de l'eijiau moé de là mezirà z-ei engueitàd mo le dezeî le pu fuo(rt) deù z-omei, En gardiâ que fau tà fuorsà parâ leù dret deù z-omei pà nà relhà de dreit, de tau biaé que sidiesson pa eublejad, fautà de mîer, de s'arvïrâ coutre là tïranio moé là cachazou, En gardiâ que fau tà fuorsà eivalentâ le deivourpamen d'arlasieu d'amïtio entremeî la nasieù, En izamenâ que dïn là chartà leu publei de la Nasieù-Junïda z-on tournàd feurtï lhu fë dïn leù dret de solà deù z-omei, dïn là dïnessà é là valou de là proussounà ome, dïn là pariressà deù dret deù z-omei moé de la fenna, peù que se nonsion deitarmenad pà favourizâ le pourgreî seusiau moé pà gambï de la condesieu d'eitansà melhu bei nà lïbiarto pu grendà, En pezà que n'enjinamen quemun z-ei de pourmeirà valou pà coumpï quelà engatà, [feurtisson] le Nonsiamen prizent deù dret deù z-omei pà là tarà tenteirà; eideiadà de quemun dezâ pà tà leù publei moé ta la nasieù; pà que tà leù partïtüler moé ta leù z-alachou de là seusieto, en vî queu Nonsiamen tejou dïn l'eime, se fanon d'ensenhâ, d'endücâ, de deivourpâ le raspê de queù dret; de nen feurtï l'arcouneissensà moé l'aplecazou ente que sio mai pà de vrei, pà le biaé de dïsizieù segada nasiunera moé entrenasiunera, to entremeî leù publei deù z-Eitâ parsouner mo entremeî queù de la z-eirada rejentada pà ilh. Artïclhe vun (1) Ta la proussouna neisson lieura moé parira pà dïnessà mai dret. Son charjada de razou moé de cousiensà mai lhu fau arjî entremeî lha bei n'eime de freiressà. Artïclhe dou (2) Chatün se puod privaleî de tà leù dret moé lïbiartâ feurtïda dïn sai, sen pavun deiparsiamen, nieu be de rassà, coulou, teirà, lïngà, arlejieu, d'eivï peuletïque v-ou eutremai, d'eurejinà pà nasieu v-ou clhassà, de rechessà, de neissensà v-ou sitiazou de ta sorta. De mai, soularon pavun deïparsiamen bei là sitiazou peuletïcà, juredeirà, entrenasiuneirà deu paï v-ou de là countradà partenenser, siache queu paï v-ou countradà sio endeipendent, sio tütelàd, sen dreit sieu v-ou seumetüd bei cau que sio devïza de soubranessà. Artïclhe trei (3) Chatün partïtüleir tê le dreit de vieure, deilieure moé suràd de sà proussounà. Artïclhe catre (4) Pavunà proussounà siro eiclhavadà v-ou eissarvïdà; l'eiclhavaio moé le coumiarse d'eiclhavei son deifendüd mo que nen sio le biaé. Artïclhe sin (5) Pavunà proussounà siro trementadà, nïmai chatiadà d'én biaé bouriaud, loubïd v-ou lütrissouz. Artïclhe Sei (6) Chatün tê le dreit d'esse tratàd mo nà proussounà de dreit. Artïclhe sé (7) Toutei son parer davan là lei moé tenon dreit sen deiparsiamen d'esse parad pareiramen pà là lei. Toutei tenon le dreit d'esse parad pareiramen coutre ta leù reboessamen que cheupïssesson le Nonsiamen prizent mai tà leù z-acanhamen v'én reboessamen tau. Artïclhe veu (8) Chatünà proussounà tê le dreit d'arcoue sartenàd davan leù trebunau nasiuner couvenent endecoutre la fazenta que cheupïsson leù dret de fon arcouneisud bei se pà là coustetüsieu moé pà là lei. Artïclhe nieu (9) Narmà puod l-esse lapàd, emprezounàd v-ou feidïd pà cachà. Artïclhe dié (10) Chatünà proussounà tê le dreit tenteiramen pareir de faî argueitâ sa razou dreitürouzamen moé davan toutei p'én trebunau endeipendent moé sen partï prez, que deitarmenaro sio seù dret moé eublejazou, sio là dreitessà de cau que sio eicourpadà pà chatiâ, menadà encoutre se. Artïclhe vounje (11) Chatünà proussounà eicourpadà de mau faî z-ei vedüdà mo sen fautà joucà quelà tï sidiessà eitadà moutradà silan là lei passan én pourseî badàd ente siro eitadà tenteiramen garantïdà de se poudeî jutefiâ. Pavunà proussounà siro coudanadà pà de la fazenta v-ou mancamen que z-éron pa én deilï enviâ le dreit nasuneir v-ou entrenasiuneir le men que son eitad coumetüd. Pariramen, lï balharon pavunà penà pu pezantà que lï z-adiesson balhàd le men deu deilï. Artïclhe douje(12) Toutei siron parad coutre la fourazou cachouzà dïn lhu vïdà partïtüleirà, cha se v-ou dïn lhu letra moé coutre la rechada enviâ lhu eunou moé arnumadà. Chatünà proussounà tê le dreit d'esse paradà pà là lei encoutre quela fourazou moé rechada. Artïclhe treje (13) Toutei se poudon deiplassâ deilieurei moé cheuzî lhu damouransà endïn n'eito. Chatünà proussounà puod tïtâ cau que sio paï, nieu sieu, peù lai tournâ. Artïclhe catorje (14) Chatünà proussounà tarveladà tê le dreit de sarchâ n'artïradà moé d'esse ratïrada dïn deù paï autrei. Queu dreit puod pa l-esse raclhamàd si là proussounà z-ei setütadà pà razou de creme eurdenare v-ou pà vî fazentàd endecoutre la fï moé prensipei de la Nasieu-Junïdà. Artïclhe tïnze (15) Chatün partïtüleir tê le dreit d'esse sitadoun endacan. Poudon enlouvâ bei narmà sà sitadounaio v-ou le dreit de nen channhâ. Artïclhe seje (16) Siteu l'aje d'enjendrâ, l'ome moé là fennà sen pavunà rastrenhansà de rassà, de nasieu, sitadounaio v-ou arlejieu se poudon maridâ, poudon gambï nà famïlhà. Tenon deù dret parer pà se maridâ, vieure maridad mai dïvoursâ. Én maridaje puod mâ l-esse couvendüd bei là coussentïzou lieurà moé tenteirà de leù maridad. Là famïlhà z-ei là pessà nadrà mai souladeirà de là seusieto mai tê le dreit d'esse paradà pà quelà tï moé pà l'eito. Artïclhe darassê (17) Leù partïtüler, te sou vou tensen tenon le dreit d'esse proupiatarïei. Narmà se puod veî enlouvâ se be de cachà. Artïclhe dozieu (18) Toutei son lieurei d'izamenâ, de ségre lhu cousiensà moé arlejieu. De que razurtà que poudon channhâ d'arlejieu v-ou d'eivejaire te sou v-ou tensen, davan toutei v-ou mâ cha ilh, en ensenhâ, pratïcâ, ségre la dïvousieù, coumpï la seremouniansa. Artïclhe dazanieu (19) Toutei son lieurei de lhu eivï moé de lhu parlaio, de que razurtà le dreit d'esse pa coussedüd pà se n'eivï mai queu de sarchâ, rassebre, eiparsî la rensenha moé la z-eideia pà cauque biaé que sio, sen l-esse empoéchàd pà la frontera. Artïclhe vin (20) Toutei tenon le dreit de se massâ moé vïjanâ, mâ que coutürbesson pa. Narmà puod l-esse eubjelàd de se vïjanâ. Artïclhe vïntavun (21) Chatünà proussounà tê le dreit de prene pâ bei là derijansà mai goarnà de se paï, sio mai de se, sio pà le biaé de dalegad cheuvïd lieuramen. Toutei poudon dezâ pariramen la fousieù de rejentamen dïn lhu paï. Le vouleî deu puble soulà le coumandamen deù rejentairei. Queu vouleî tê de se faî couneisse dïn de la z-ilesieu euneita que son d'esse tendüda ten pà n'autre, bei là voutazou de toutei, pareirà, segretà v-ou en poursedâ de tau biaé que là voutazou damoure lieurà. Artïclhe vïntadou (22) Chatünà proussounà, mo parsouneirà de là seusieto, tê le dreit de sediouransà. Lï fau garantï la z-arsoursa, leù mia d'arlasieu moé de cutüra que feurtïsson sà dïneto, le deivourpamen lieure de sà proussounessà, pà l'ifuo nasiuneir moé là couperazou entrenasiuneirà, d'acourdansà bei l'entrencamen moé la z-arsoursa ce chatün paï. Artïclhe vïntatrei (23) Chatünà proussounà tê le dreit d'eubrâ, de cheuvï se trabâ deilieure, de trabalhâ bei de la condesieù dreitürouza moé couvenenta mai d'esse paradà coutre là mencà de trabâ. Toutei tenon le dreit d'én salarïe pareir p'én trabâ pareir, sen gro de meipareiressà. Cau que sio eubrà tê de dreit nà paià dreitürouzà moé sufïzentà pà lï garentï, mai bei sà famïlhà, n'eitansà dïnà d'omei. Lhà siro coupletadà, si de bezoun pà tà leù mia de parazou seusialà. Chatün tê le dreit de criâ deù sendïcâ bei deù z-autrei mai de se teirâ dïn-t-én sendïco pà parâ seù z-anterê. Artïclhe vïntacatre (24) Chatün tê le dreit de se peuzâ moé de se deivartï, nieu be de pa l-esse eublejàd de trabalhâ tro lounten, mai de vî deù counjî paiad tempourer. Artïclhe vïntasin (25) Chatün tê le dreit d'én lïvê de vïdà sufïzent pà feurtï sà sando, sa beneitansà mai de sà famïlhà, nieu be pà se nürî, se veitï, se ribâ, d-esse gandïd mo fau; tê vun dreit de sediouressà en ca de mencà d'obrà, de maleudio, d'eimangoutadà, de veveto, de velhezizou v-ou mai dïn leù ca autrei de pardà de seù mia de vieure pà ségà d'aferî que lai puod re. Là maî moé l'afan siron judad moé seutendüd de mai. Tà leù fan, sio neisud de maridad, sio de pa maridad, son parad te pariramen. Artïclhe vïntasiei (26) Toutei tenon le dreit d'esse ensenhad. L'ensenhamen tê d'esse pà re, pà le mïn seù z-ilemen moé sà solà. L'ensenhamen ilementare z-ei nà relhà. Fau eiparsî l'ensenhamen fazenteir moé pourfesiuneir. Chatün poudro dezâ l'ensenhamen soubro sen mâ n'autrà argueità que se merite. L'ensenhamen issaiaro d'eipanï le mîer chatünà proussounà moé de pourdialâ le raspê deù dret deù z-omei mai la lïbiartâ de solà. Eifavouriro là couprenezou, le temperanje, l'amïtio entremeî ta la nasieù, moé tà leù vïjan de rassà moé d'arlejieu mai le deivourpamen de la fazilha de la Nasieù-Junïda pà seuvâ là poé. Leù parent tenon le dreit pourmeir de cheuvï le biaé d'endücâ lhu fan. Artïclhe vïntasé (27) Chatün tê le dreit de prene pâ lieuramen bei l'obrà de cutürà de là quemunansà, de jeuvï leù z-â moé de partajâ le pourgreî de là siensà mai la beuvïdà que nen son eisida. Chatün eutouz siro paràd pà se n'obrà de siensà, letra v-ou â, to meralamen mo de garimentadà. Artïclhe vïntaveu (28) L'odre seusiau moé entrenasiuneir tê d'esse rejid de tau biaé que leù dret mai lïbiartâ soubre sai deilarjad pà queu nonsiamen sidiesson garentïd d'ïfeî tenteir. Artïclhe vintanieu (29) Chatün partïtüleir tê deù devê envâ là quemunansà dïn cau se puod mâ coumpï le deivourpamen lieure é tenteir de sà proussounessà. En jeuvï seù dret mai sà lïbiarto, chatün z-ei mâ devïzàd pà là lei bei le pourpau te sou de feurtï l'arcouneissensà moé le raspê de leù dret mai lïbiartâ eutruver mai pà coutentâ leù bezoun jutefiad de là meralà, de l'odre seusiau moé de là beneitansà de toutei dïn nà seusieto dïmoucrasseirà. Queu dret mai lïbiartâ poudron jamoé l-esse jeuvïd en coutrassâ la fï mai prensipei de la Nasieù-Junïda. Artïclhe trentà (30) Pavunà endïcà deu Nonsiamen soubre sai puod l-esse entendüda mo si balhessà bei n'eito, én vïjan, én partïtüleir cauque dreit que sio d'arjî v-ou de coumpï de la fazenta menada pà dïtreure leù dret mai lïbiartâ soubre-sai deilarjad.
auv
Occitan (Auvergnat)
oci
Latn
oc
AKAPACH JAQE WALINKAÑAPATAKI INOQAT ARU Qalltañataki UNANCHASA, aka pachana jaqejh munañanïsina, cheqpacha amuyasisa, cheqa thakir sarjhatasa, jilan sullkanjama arnaqasa, jan nuwasisa utjañaru wayt'asiñ yati; UNANCHASA, jaqen walinkañapataki wakisir arunaka armasna, yaqhep jaqejh masinakaparu khuyañ autuyi, mututanakasti, uñatatasisa, wajcha kankañapa atipasna, jan khitirus ajhsarasa, cheq-cheqa qhana arumpi arustatasjhapjhe; UNANCHASA, jaqen walinkañapataki inoqat arujha arjhatatäñapaw jan jaqe ñanqhachirinakaru ch'ajhwa qalítasna waninchapjhañapataki; UNANCHASA, taqpacha markanakajh kunti munapjhe ukanaka jikjhatañatakiejh jupanakpacha sumäñat arusthapisipjhañapaw; UNANCHASA, Mathapit Mayachat Markanakan Arupa taqjhatasna akham markanakajh amuyasi: Taqe mayniwa, chachas warmis, jaqe kankañanísinjha, ch 'amachasisna má ch 'ulla chachjama jaqen walinkañapa jíkjhatañaru wayt'asipjhe; UNANCHASA, taqe mrakanakajh Matahapit Markanakamp chika akham amtapjhe: sapaqat markanjha aniw jaqejh inaki arknaqatäkaspati; jakañapans yänakapans arjhatatäñapaw; UNANCHASA, Mathapit Markanakan amuyasitanakapa yatisina khuskat taqpachanipaw wayt'asipjhañapa phoqasiñapataki. MAYACHAT MARKANAKAJH JACH'A MATHAPIWINAKAPAN JAQEN WALINKAÑAPATAKI INOQAT ARU YATIYI Taqpacha jaqenaka, ayllunaka, markanaka, aka arunakaru iyau sasna ch'amachasipjhañapaw, isk'alalanakas, wayna tawaqonakas, chuymani jaqenakas, markapan qorpap manqhana yatichatäpjhañapaw. Ukhamarus qorpamarkanakampi jaya markanakampi arusthapisisa taqpacha markanakajh khuskat ch'amachasipjhatapampi alajh toqeru wayt asitapjaniw. 1. T'aqa Taqpach jaqejh khuskat uñjatatäpjhewa munañapansa, lurañapansa, amuyasiñapansa, ukatwa jilani sullkanípjhaspas ukham uñjasipjhañapawa. 2. T'aqa Taqpacha jaqenakajh chikasitapjhew; inajaqes, mistis, janq'os, ch'iyaras, chachas, warmis, amiris, wajchas taqe mayniw khuskat uñjatapjhe. Ukhamaraki, janiw juk'ampíkaspas ukhama uñjasispati jach'a markanakaru isk'a markanakat sipanjha; taqpacha markanakajh tinkusitäpjhew, jaqenakapasti chikasitapjharakiw. 3. T'aqa Sapaqat jaqejh jan khitirus ajhsarasa jakañapa, munañapa, amuyasiñapa, jaqe kankañapa taqjhatasiñapaw. 4. T'aqa Janiw j aqenakat maynikisa uywarj ama aljhatäkaspati, ukhamarus jan jupa munasin janiw kuna urañarus, irnaqañarus wayt'asitäspati. 5. T'aqa Janirakiw taqe jaqenakat maynikis khuyaña mutuñanakampi chhojrinchatäñapati. 6. T'aqa Jaqejh, jaqëtapat layku, kauki markankipansa jaqe kankañapajh wali chaninchatëñapaw. 7. T'aqa Jiliri p'eqeñanakajh taqe mayniru khuskat uñjapjhañapaw. Taqe mayniw arjhatatäñapa; kunapachati markanakan hualinkañapataki inoqat arunaka khitis t'unjaña munaspa ukajha, qhananchatäñapaw. 8. T'aqa Khititejh ñanqhachat uñjasisp ukajha, jach'a j ilirinakaruwa yatiyasiñapa arjhatatäñapataki. 9. T'aqa Janiw khitis markapana mutuyatäniti, janirakiw khitis markapata alismukutäniti. 10. T'aqa Taqe mayniw juchanchata uñjasisa mä cheqa arun jilirimpi ist'ayasiñap wakisi qhananchayasiñataki, uka qepatsti cheq cheqaru t 'aqayasiñataki. 11. T'aqa Janiw khitirus jucharu jalantatjama uñjañäkiti, khititejh lutintata uñjasispajha, ch'ajwa t 'aqeri j ilirin nayraqatapan mä arjhatasirimpi taqjhatat qhananchayasiñapaw, ukchañkamasti jan juchanjama uñjatäñapaw. Markasana yaqha markanakansa wakisiri inoqat arunak phoqasawa jucharu jalantirinakarojh uñjaña, mutuñanakasti juchanakampitj amaw wakisitäñapa. 12. T'aqa Janiw k'umiñas, ñanqachañas, ch 'inanchañas utjkaspati jaqen kankañapjhata, utapjhata, qellqasitapjhata. Taqe maynir arjhatañatakiw kamachit jach'a arunakas qellqanakas utji. 13. T'aqa Markapanjh taqe mayniw kawkiruti sarañ muni ukarojh saraskakispaw; kauki ujarus utjnoqasiñ munipaniha utjnoqasiskakispaw, janiw khitis kuns sañapäkiti. Markapatsa yaqha markatsa taqe mayniw mistuñ munipanjha mistukispaw, pachparu kutt ' aña munipans kutt'askakispaw. 14. T'aqa Khitiruti ñanqhachañataki arknaqasipkasp ukajha, kaukir markampis arjhatayasiskakispaw. Uka arjhatañasti janiw ina juchanakamp juchanchasir jaqetakfkiti, ukhamarus haniw Mayachat Markanakan inoqat aruparu jan phoqeri jaqetakïkiti. 15. T'aqa Janiw mä ch 'ulla jaqes jan markanejh utjkiti. Janirakiw jaqerojh markapjama uñtasitapjha apaqañjamäkiti, ukhamarus khitis markap lanti yaqha markampi trukasikispaw, munaña patjamaw. 16. T'aqa Yoqallanakas imillanakas chuymaniptjhasin paninchasipjhakispaw munasinjha, janiw khitis jark 'askaspati; chachas warmis purapatha uñjasipjhañapaw paninchasiwinsa jaljtasiwinsa. Chachamp warmimpi panipa arusthapisisakiw paninchasiñapatak wakisi. Auki, tayka, wawanakapas ayllu taypin saphipjama inoqataw, ukatwa ayllumasinakapat jach'a jilirinakapats arjhatat uñja sipjhañapaw. 17. T'aqa Taqe jaqetakiw wakisi utanïña, oraqenïña, jupa sapas ayllumasinakapampi chikas. Janiw khitisa utaps oraqeps inaki aparkaspati. 18. T'aqa Akhama inoqat arú utji: Taqe maynin munañapatjamaw yupaychañapas amuyasiñapas. Kuna munañanakaps, amtañanakaps, amuyasitanakaps trukaña munasina trukakispaw; ukanaksti taqe jaqen nayraqatapata arsuña, mayninakar yatichañsa, kauki toqeru ch 'eqeyañsa. 19. T'aqa Taqe maynejh kuna amuyasitanakapsa arsukispaw, ukhamarak yaqha jaqenakan amuyasitanakap qatoqasina ch'eqtatayakispaw markapans yaqha markanakansa, janiw khitis jark'askaspati. 20. T'aqa Taqe mayniw munañapata yaqha jaqenakampi arusthapisisa mathapisiskakispaw jan ch'ajhwa apanaqasna. Janiw khitirus ch'amakamajh kuna amtawiñarus mantayksnati. 21. T'aqa Taqe markanakanjh jach'a jilirinakapajh jaqen munañapata uskutäpjhañapaw. Taqe jaqesti jaqe masipan munañapata jilirjama ajllitakispaw. Jaqenakajh khuskata, taqe maynin taypita, jilirjama markapa aski apnaqañatakiejh khitirus aj llisipkakispaw. Ayllunakan, markanakan munañapaw mä qhauqha marat mara jilirinakaparu cheqa ajlliñajh. Uka amtatanakapasti janiw khitis q'eutaykaspati. 22. T'aqa Jaqejh mä markan utjasina masinakapamp chika, walinkañapana, k'umara utj añapana, yatiñapana, yänak jikjhatasitapana, arjhatatäñapaw. Uka ch'amapampi lurañanakansti jilirinakajh yaqha jilirinakamp arusthapisisa mayni markanakampi yanapt'ayasispaw. 23. T'aqa Taqe mayniw kun luraña munipansa Iurakispaw; yaqha jaqetaki Iuratanakapasti chaninchatäñapaw; inakt'awinsti jan luraña utjatap layku, yanapatäñapaw. Khuska jaqetaki kipka lurañanakanjh kipkarakiw chaninchañ wakisi. Taqe ch'amachasiri jaqejha Iuratapat chanip qatoqasiñapaw, ukampisti warmipa wawanakapamp chika jaqjama utjañapataki, jani ukhamäsp ukasti yanapatäñapaw. Taqe mayniw jupjama ch'amachasir jaqenakamp mathapisiñ munasinjh mathapisiskakispaw wakisitanakap arjhatasiñataki. 24. T'aqa Ch'amjasiri jaqejh sapa mara phoqasina samarañapaw wakisita, ukhamaraki jan lurawi urunakanjh. Uka samarawinakapansti ch'amjasiskaspas ukhama chanichatäñapaw. 25. T'aqa Khitis inakt'aspa usuntasna, ijmaptasna, usurmuktasna, achachiptasna, janiraki qolqenïspa isi, manq'a, qollanaka alañataki, marka jach'a jilirejh wajcha jaqerjama uñjasna yanapañapaw, ukatakisti kunaymana yanapanakaw utji. Wawachiri warminakajh, asunakajh taqe isk'a wawanakapas khuskata arjhatatäñapaw. 26. T'aqa Taqe mayniw yatichatäñapa. Uka yatichawejh janiw qelqaña mayatakïkaspati, taqe kuna yateqañatakïñapaw, chanin 'uka yateqawimpejh wayt 'asiñataki. Yateqawejh inakïñapaw, ukhamat wayna tawaqonakas juk'ampi yatiñanakaru arkañ munasinjha arkasipkakispaw, ukatakisti jach'a jilirejh taqe maynitaki yanapanak uchañapaw. Sapa maynin jaqe kankañapa wayt'asiñapataki, inoqat aru taqjhatañataki, markasana maya markanakampinsa jaqe masisaru yäqañataki, jaqen amuytasitanakap jan jark'atäñapaki, ukatakiw taqe mayniru churatäñapa. Auki taykakiw munañanejh ajliiñataki kuna yatiñanaks wakisispa wawanakapataki. 27. T'aqa Taqe jaqen munañapankiw masinakapampi chika ch'amasisa aski yatiñanak jikjhatañataki ayllupatakis markapatakis, ukhamarak uka yatiwinakampejh juk'amp wayt'asita utjañatakispaw. Sapa mayninkakiw amuytasitanakapas, luratanakapas, qellpatakapas; janiw khitis jupankaspas ukhama ukanakjh uñstaykaspati. Maynin inoqatapa lunthatirejh cheqanchatäñapaw. 28. T'aqa Khitis wayt 'askakispaw taqe jaqenakan walinkañapataki, aka inoqat aru phoqasiñapataki; ul:hamatjamaw markasans mayni markanakans cheqa thakiru sarj hatañasataki. 29. T'aqa Sapa mayniw aylluparu yächañapa kunat-ti ayllup manqhanakwa kankañapjha jikjhatani. Janiw khitis munañap-pin lurkaspati kunat-ti ayllu masipaw ñanqhachata uñjasispa, ukhamarus taqe mayniw sayt'apjhaspa ñanqhachataru arjhatañataki. Uka lantinjha taqpachani kamachit arunaka phoqasna, suma jakañ thaki patjharu sarjhatasna, jan pitu uñstayasna mä ch'ulla chachjama nukt'añasaw taqe maynin walinkañapa. Aka Mathapita Markanakan Arupajh janipiniw khitis maykiptkaspati munañapa lurañataki. Wakisiw inoqata arupa arjhataña. 30. T'aqa Janiw kaukir markasa, khiti jaqesa sapapakis masinakapampis arusthapisinsa, j aqen walinkañapatak inoqat arunaka q'eujtayasna kuna lurañanakamp, amtañanakamp tumpampi, jaqeru arknaqasina, munañanakapa, yatinoqtatapa, irnaqasiñanakapa, amuyasiñanakapa apaqapkaspati.
ayr
Aymara, Central
ayr
Latn
ay
ИНСАН ҺҮГУГЛАРЫ ҺАГГЫНДА ҮМУМИ БӘЈАННАМӘ ПРЕАМБУЛА Бәшәр аиләсинин бүтүн үзвләринә хас олан ләјагәт һиссинин вә онларын бәрабәр вә ајрылмаз һүгугларынын танынмасынын азадлыг, әдаләт вә үмуми сүлһүн әсасы олдуғуну нәзәрә алараг, инсан һүгугларына етинасызлыг вә нифрәтин бәшәријјәти дәһшәтә ҝәтирән барбаризм һәрәкәтләринә сәбәб олдуғуну вә инсанларын сөз вә етигад азадлығына малик, горху вә еһтијаҹдан азад олдуглары дүнјанын јарадылмасынын бәшәријјәтин ән али истәји олдуғуну нәзәрә алараг, инсанын сон васитә кими истибдад вә зүлмә гаршы гијама галхмаға мәҹбур олмамасыны тәмин етмәк үчүн инсан һүгугларынын ганунун һакимијјәти илә мүдафиә олунмасынын зәрурилијини нәзәрә алараг, халглар арасында меһрибан мүнасибәтләрин инкишафыны дәстәкләмәјин ваҹиблијини нәзәрә алараг, Бирләшмиш Милләтләрин халгларынын БМТ Низамнамәсиндә әсас инсан һүгугларына, инсан шәхсијјәтинин ләјагәт вә дәјәринә, киши вә гадынларын һүгуг бәрабәрлијинә инамларыны тәсдиг етдикләрини вә даһа ҝениш азадлыг шәраитиндә сосиал тәрәгги вә һәјат шәраитинин јахшылашдырылмасына јардым етмәји гәт етдикләрини нәзәрә алараг, үзв дөвләтләрин БМТ илә әмәкдашлыг шәраитиндә инсан һүгугларына вә әсас азадлыглара үмуми һөрмәт вә онлара әмәл олунмасына јардым етмәји өһдәләринә ҝөтүрдүкләрини нәзәрә алараг, бу һүгуг вә азадлыгларын характеринин там шәкилдә дәрк олунмасынын һәмин өһдәлијин һәртәрәфли јеринә јетирилмәси үчүн бөјүк әһәмијјәт кәсб етдијини нәзәрә алараг, БМТ Баш Ассамблејасы Инсан һүгуглары Һаггында Үмуми Бәјаннамәни, һәр бир кәсин вә ҹәмијјәтин һәр бир органынын бу Бәјаннамәни рәһбәр тутараг маарифчилик вә тәдрис јолу илә һәмин һүгуг вә азадлыглара һөрмәт олунмасына јардым етмәси вә милли вә бејнәлхалг сәвијјәдә тәрәггипәрвәр тәдбирләр јолу илә, һәм тәшкилатын үзвү олан халглары, һәм дә онларын јурисдиксијасы алтында олан әразиләрин халглары арасында үмумиликдә вә еффектив танынмасы вә һәјата кечирилмәсинә сәј ҝөстәрмәләри мәгсәдилә бүтүн халглар вә бүтүн дөвләтләрин јеринә јетирмәјә ҹан атмалы олдуглары вәзифә кими бәјан едир. Маддә 1 Бүтүн инсанлар ләјагәт вә һүгугларына ҝөрә азад вә бәрабәр доғулурлар. Онларын шүурлары вә виҹданлары вар вә бир-бирләринә мүнасибәтдә гардашлыг руһунда давранмалыдырлар. Маддә 2 Һәр бир шәхс иргиндән, дәрисинин рәнҝиндән, ҹинсиндән, дилиндән, дининдән, сијаси вә диҝәр әгидәсиндән, милли вә ја сосиал мәншәјиндән, әмлак, сосиал мөвге вә диҝәр вәзијјәтиндән асылы олмајараг бу Бәјаннамәдә елан олунмуш бүтүн һүгуг вә азадлыглара малик олмалыдыр. Бундан әлавә, һәмин шәхсин мәнсуб олдуғу өлкәнин вә ја әразинин, һәмин әразинин мүстәгил, гәјјумлуг алтында олан, өзүидарәолунмајан вә ја суверенлији һәр һансы шәкилдә мәһдудлашмыш олмасындан асылы олмајараг, сијасы, һүгуги вә бејнәлхалг статусундан асылы олараг һеч бир ајры-сечкилик гојулмамалыдыр. Маддә 3 Һәр бир шәхсин јашамаг, азадлыг вә шәхси тохунулмазлыг һүгугу вар. Маддә 4 Һеч ким көлә вә ја асылы вәзијјәтдә сахланыла билмәз; гулдарлыг вә гул тиҹарәти бүтүн формаларда гадаған едилир. Маддә 5 Һеч ким ишҝәнҹәјә вә ја гәддар, гејри-инсани вә ја онун ләјагәтини алчалдан мүнасибәтә вә ҹәзаја мәруз галмамалыдыр. Маддә 6 Һәр бир шәхс һарада олмасындан асылы олмајараг өзүнүн һүгуг субјектлтилијинин танынмасы һүгугуна маликдир. Маддә 7 Бүтүн инсанлар ганун гаршысында бәрабәрдирләр вә ганун тәрәфиндән бәрабәр мүдафиә һүгугуна маликдирләр. Бүтүн инсанлар бу Бәјаннамәни позан һәр һансы ајры-сечкиликдән вә белә ајры-сечкилијә һәр һансы ҹәһддән бәрабәр мүдафиә олунма һүгугуна маликдирләр. Маддә 8 Һәр бир шәхс Конститусијанын вә ја ганунун она вердији һүгугларын позулмасы заманы сәләаһијјәтли милли мәһкәмәләр тәрәфиндән һүгугларынын бәрпа олунмасы һүгугуна маликдир. Маддә 9 Һеч ким өзбашына һәбсә, тутулмаја вә ја сүрҝүнә мәруз гала билмәз. Маддә 10 Һәр бир шәхс онун һүгуг вә вәзифәләринин тәјини вә она гаршы ирәли сүрүлмүш ҹинајәт иттиһамынын әсаслылығынын мүәјјәнләшдирилмәси үчүн онун ишинин мүстәгил вә битәрәф мәһкәмәдә, там бәрабәрлик әсасында, ашкарлыг вә әдаләтин бүтүн тәләбләринин ҝөзләнилмәси шәраитиндә бахылмасы һүгугуна маликдир. Маддә 11 Ҹинајәт төрәтмәкдә иттиһам олунан һәр бир шәхс ҝүнаһы она мүдафиә үчүн бүтүн имканларын тәмин олундуғу ачыг мәһкәмә истинтагында гануни шәкилдә сүбут олунанадәк ҝүнаһсыз һесаб едилмәк һүгуна маликдир. Һеч бир кәс милли ганунвериҹилик вә ја бејнәлхалг һүгуга әсасән төрәдилдији заман ҹинајәт һесаб едилмәјән һәрәкәт вә ја һәрәкәтсизлик үчүн ҹинајәтдә иттиһам олуна билмәз. Ејни заманда ҹинајәтин төрәдилдији заман тәтбиг олуна биләҹәк ҹәзадан даһа ағыры тәтбиг олуна билмәз. Маддә 12 Һеч ким шәхси вә аилә һәјатына мүдахиләјә, евинин тохунулмазлығына, мәктублашмасынын ҝизлилијинә, шәрәф вә нүфузуна өзбашына гәсдә мәруз гала билмәз. Һәр бир шәхсин белә мүдахилә вә гәсдән ганун тәрәфиндән мүдафиә олунмаг һүгугу вар. Маддә 13 Һәр бир шәхс һәр бир өлкә һүдудунда сәрбәст һәрәкәт етмәк вә јашајыш јери сечмәк һүгугуна маликдир. Һәр бир шәхс өз өлкәси дә дахил олмагла истәнилән өлкәни тәрк етмәк вә өз өлкәсинә гајытмаг һүгугуна маликдир. Маддә 14 Һәр бир шәхс диҝәр өлкәләрдә тәгибдән сығынаҹаг ахтармаг вә бу сығынаҹагдан истифадә етмәк һүгугуна маликдир. Бу һүгуг һәгигәтән дә гејри-сијаси ҹинајәт вә ја Бирләшмиш Милләтләр Тәшкилатынын мәгсәд вә принсипләринә зидд һәрәкәт төрәдилмәсинә әсасланан тәгибләр заманы истифадә олуна билмәз. Маддә 15 Һәр бир шәхс вәтәндашлыг һүгугуна маликдир. Һеч ким өзбашына олараг вәтәндашлыгдан вә вәтәндашлығыны дәјишмәк һүгугундан мәһрум едилә билмәз. Маддә 16 Јеткинлик јашына чатмыш кишиләр вә гадынлар ирги, милли вә дини әламәтләринә ҝөрә һеч бир мәһдудијјәт гојулмадан никаһа дахил олмаг вә аилә гурмаг һүгугуна маликдирләр. Онлар никаһа дахил оларкән, никаһ мүддәтиндә вә онун позулмасы заманы ејни һүгуглардан истифадә едирләр. Никаһ, никаһа дахил олан һәр ики тәрәфин азад вә там разылығы оларса бағлана биләр. Аилә ҹәмијјәтин тәбии вә башлыҹа груп ваһидидир вә ҹәмијјәт вә дөвләт тәрәфиндән мүдафиә олунма һүгугуна маликдир. Маддә 17 Һәр бир шәхсин һәм тәкбашына, һәм дә диҝәрләри илә бирликдә мүлкијјәтә саһиб олма һүгугу вар. Һеч ким өзбашына олараг мүлкијјәтдән мәһрум едилә билмәз. Маддә 18 Һәр бир шәхс дүшүнҹә, виҹдан вә дин азадлығы һүгугуна маликдир; бу һүгуга өз динини вә етигадыны дәјишмәк азадлығы вә өз дининә вә инанҹларына тәһсил, дуа вә дини вә ритуал ајинләр заманы тәкликдә вә ја башгалары илә бирликдә, ашкар вә ја фәрди шәкилдә етигад етмәк азадлығы дахилдир. Маддә 19 Һәр бир шәхс әгидә вә ону сәрбәст ифадә етмәк азадлығы һүгугуна маликдир; бу һүгуга манеәсиз олараг әгидәјә малик олмаг вә информасија вә идејалары дөвләт сәрһәдләриндән асылы олмајараг истәнилән васитәләрлә ахтармаг, әлдә етмәк вә јајмаг азадлығы дахилдир. Маддә 20 Һәр бир шәхс динҹ јығынҹаглар вә ассосиасијалар азадлығы һүгугуна маликдир. 2.Һеч бир шәхс һәр һансы бир ассосиасијаја гошулмаға мәҹбур едилә билмәз. Маддә 21 Һәр бир шәхс дөвләтин идарә олунмасында билаваситә вә ја азад шәкилдә сечилмиш нүмајәндәләр васитәсилә иштирак етмәк һүгугуна маликдир. 2.Һәр бир шәхс өз өлкәсиндә дөвләт хидмәтиндә гуллуг етмәк үчүн бәрабәр имкана малик олмаг һүгугуна маликдир. Халгын ирадәси игтидар һакимијјәтинин әсасы олмалыдыр; бу ирадә өз ифадәсини ҝизли сәсвермә јолу илә, үмуми вә бәрабәр сечки һүгугу вә ја сәсвермәнин азадлығыны тәмин едән диҝәр ејнимәналы формалар әсасында кечирилән мүтамади вә сахталашдырылмамыш сечкиләрдә тапмалыдыр. Маддә 22 Һәр бир шәхс ҹәмијјәтин үзвү кими сосиал мүдафиә һүгугуна вә милли сәјләр вә бејнәлхалг әмәкдашлыг јолу илә вә һәр бир дөвләтин структуру вә ресурсларына ујғун олараг онун ләјагәтинин мүдафиәси вә шәхсијјәтинин азад инкишафы үчүн игтисади, сосиал вә мәдәни саһәләрдә һүгуглара маликдир. Маддә 23 Һәр бир шәхсин әмәк, сәрбәст иш јери сечмәк, әдаләтли вә јахшы иш шәраити вә ишсизликдән мүдафиә һүгугу вар. Һәр бир шәхс һеч бир ајры-сечкилик олмадан ејни иш үчүн ејни әмәк һаггы алмаг һүгугуна маликдир. Һәр бир ишләјән шәхс, әмәјинин лазым ҝәләрсә диҝәр сосиал мүдафиә васитәләрилә тамамланан, онун өзүнүн вә аиләсинин лајигли доланышығыны тәмин едә билән әдаләтли вә гәнаәтбәхш өдәнилмәси һүгугуна маликдир. Һәр бир шәхсин һәмкарлар иттифагы јаратмаг вә өз сосиал марагларыны мүдафиә етмәк үчүн һәмкарлар иттифагларына дахил олмаг һүгугу вар. Маддә 24 Һәр бир шәхсин истираһәт вә асудә вахт, о ҹүмләдән иш ҝүнүнүн ағлабатан һүдуду вә өдәнилән мүтамади мәзунијјәт һүгугу вар. Маддә 25 Һәр бир шәхс онун өзүнүн вә аиләсинин сәһһәт вә рифаһыны тәмин етмәк үчүн лазым олан, гида, ҝејим, тибби хидмәт вә лазыми сосиал тәминат да дахил олмагла һәјат сәвијјәси һүгугуна вә ишсизлик, хәстәлик, әлиллик, дул галма, гоҹалыг вә ондан асылы олмајан сәбәбләр үзүндән јашајыш васитәләринин итирилмәси заманы тәминат һүгугуна маликдир. Аналыг вә ушаглыг хүсуси гајғы вә јардым алмаг һүгугуна маликдирләр. Һәм никаһ нәтиҹәсиндә һәм дә никаһдан кәнар доғулмуш ушаглар ејни сосиал мүдафиәдән истифадә етмәлидирләр. Маддә 26 Һәр бир шәхсин тәһсил һүгугу вар. Ән азы ибтидаи вә үмуми тәһсил пулсуз олмалыдыр. Ибтидаи тәһсил иҹбари олмалыдыр. Һәр кәс техники вә пешә тәһсили алмаг имканына малик олмалыдыр, али тәһсил дә һәр кәсин габилијјәти әсасында һамыја ејни дәрәҹәдә мүјәссәр олмалыдыр. Тәһсил инсан шәхсијјәтинин там инкишафына вә инсан һүгуглары вә әсас азадлыглара һөрмәтин артырылмасына јөнәлдилмәлидир. Тәһсил халглар, ирги вә дини груплар арасында гаршылыглы анлашманын, дөзүмлүлүјүн вә достлуғун мөһкәмләндирилмәсинә вә Бирләшмиш Милләтләрин сүлһү горума саһәсиндә фәалијјәтинә јардым етмәлидир. Валидејнләр өз азјашлы ушагларынын тәһсил нөвүнү сечмәкдә үстүнлүјә маликдирләр. Маддә 27 Һәр бир шәхс ҹәмијјәтин мәдәни һәјатында сәрбәст иштирак етмәк, инҹәсәнәтдән һәзз алмаг, елми тәрәггидә иштирак етмәк вә онун фајдасындан истифадә етмәк һүгугуна маликдир. Һәр бир шәхс мүәллифи олдуғу елми, әдәби, вә инҹәсәнәт әсәрләринин нәтиҹәсиндә мејдана чыхан мадди вә мәнәви мәнафеләринин горунмасы һүгугуна маликдир. Маддә 28 Һәр бир шәхсин бу Бәјаннамәдә әкс олунмуш һүгуг вә азадлыгларын там тәмин олундуғу сосиал вә бејнәлхалг дүзүм һүгугу вар. Маддә 29 Һәр бир шәхс јалныз онун азад вә там инкишафы мүмкүн олдуғу ҹәмијјәт гаршысында вәзифәләр дашыјыр. Өз һүгуг вә азадлыгларыны һәјата кечирәркән һәр бир шәхс јалныз елә мәһдудијјәтләрә мәруз гала биләр ки, онлар ганун тәрәфиндән диҝәрләринин һүгуг вә азадлыгларынын танынмасы вә һөрмәт олунмасынын тәмин едилмәси вә демократик ҹәмијјәтин әхлаги, иҹтимаи асајиш вә үмуми рифаһ тәләбләрини өдәмәк мәгсәдилә тәјин едилмиш олсун. Бу һүгуг вә азадлыгларын һәјата кечирилмәси Бирләшмиш Милләтләр Тәшкилатынын мәгсәд вә принсипләринә зидд олмамалыдыр. Маддә 30 Бу Бәјаннамәдә һеч нә һәр һансы дөвләтә, шәхсләр групуна вә ајры-ајры шәхсләрә Бәјаннамәндә елан олунмуш һүгуг вә азадлыгларын мәһвинә јөнәлмиш һәр һансы фәалијјәтлә мәшғул олмаг вә ја һәр һансы һәрәкәти төрәтмәк һүгугунун верилмәси кими тәфсир олуна билмәз.
azj_cyrl
Azerbaijani, North (Cyrillic)
azj
Cyrl
az-Cyrl
İNSAN HÜQUQLARI HAQQINDA ÜMUMİ BƏYANNAMƏ PREAMBULA Bəşər ailəsinin bütün üzvlərinə xas olan ləyaqət hissinin və onların bərabər və ayrılmaz hüquqlarının tanınmasının azadlıq, ədalət və ümumi sülhün əsası olduğunu nəzərə alaraq, insan hüquqlarına etinasızlıq və nifrətin bəşəriyyəti dəhşətə gətirən barbarizm hərəkətlərinə səbəb olduğunu və insanların söz və etiqad azadlığına malik, qorxu və ehtiyacdan azad olduqları dünyanın yaradılmasının bəşəriyyətin ən ali istəyi olduğunu nəzərə alaraq, insanın son vasitə kimi istibdad və zülmə qarşı qiyama qalxmağa məcbur olmamasını təmin etmək üçün insan hüquqlarının qanunun hakimiyyəti ilə müdafiə olunmasının zəruriliyini nəzərə alaraq, xalqlar arasında mehriban münasibətlərin inkişafını dəstəkləməyin vacibliyini nəzərə alaraq, Birləşmiş Millətlərin xalqlarının BMT Nizamnaməsində əsas insan hüquqlarına, insan şəxsiyyətinin ləyaqət və dəyərinə, kişi və qadınların hüquq bərabərliyinə inamlarını təsdiq etdiklərini və daha geniş azadlıq şəraitində sosial tərəqqi və həyat şəraitinin yaxşılaşdırılmasına yardım etməyi qət etdiklərini nəzərə alaraq, üzv dövlətlərin BMT ilə əməkdaşlıq şəraitində insan hüquqlarına və əsas azadlıqlara ümumi hörmət və onlara əməl olunmasına yardım etməyi öhdələrinə götürdüklərini nəzərə alaraq, bu hüquq və azadlıqların xarakterinin tam şəkildə dərk olunmasının həmin öhdəliyin hərtərəfli yerinə yetirilməsi üçün böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini nəzərə alaraq, BMT Baş Assambleyası İnsan hüquqları Haqqında Ümumi Bəyannaməni, hər bir kəsin və cəmiyyətin hər bir orqanının bu Bəyannaməni rəhbər tutaraq maarifçilik və tədris yolu ilə həmin hüquq və azadlıqlara hörmət olunmasına yardım etməsi və milli və beynəlxalq səviyyədə tərəqqipərvər tədbirlər yolu ilə, həm təşkilatın üzvü olan xalqları, həm də onların yurisdiksiyası altında olan ərazilərin xalqları arasında ümumilikdə və effektiv tanınması və həyata keçirilməsinə səy göstərmələri məqsədilə bütün xalqlar və bütün dövlətlərin yerinə yetirməyə can atmalı olduqları vəzifə kimi bəyan edir. Maddə 1 Bütün insanlar ləyaqət və hüquqlarına görə azad və bərabər doğulurlar. Onların şüurları və vicdanları var və bir-birlərinə münasibətdə qardaşlıq ruhunda davranmalıdırlar. Maddə 2 Hər bir şəxs irqindən, dərisinin rəngindən, cinsindən, dilindən, dinindən, siyasi və digər əqidəsindən, milli və ya sosial mənşəyindən, əmlak, sosial mövqe və digər vəziyyətindən asılı olmayaraq bu Bəyannamədə elan olunmuş bütün hüquq və azadlıqlara malik olmalıdır. Bundan əlavə, həmin şəxsin mənsub olduğu ölkənin və ya ərazinin, həmin ərazinin müstəqil, qəyyumluq altında olan, özüidarəolunmayan və ya suverenliyi hər hansı şəkildə məhdudlaşmış olmasından asılı olmayaraq, siyası, hüquqi və beynəlxalq statusundan asılı olaraq heç bir ayrı-seçkilik qoyulmamalıdır. Maddə 3 Hər bir şəxsin yaşamaq, azadlıq və şəxsi toxunulmazlıq hüququ var. Maddə 4 Heç kim kölə və ya asılı vəziyyətdə saxlanıla bilməz; quldarlıq və qul ticarəti bütün formalarda qadağan edilir. Maddə 5 Heç kim işgəncəyə və ya qəddar, qeyri-insani və ya onun ləyaqətini alçaldan münasibətə və cəzaya məruz qalmamalıdır. Maddə 6 Hər bir şəxs harada olmasından asılı olmayaraq özünün hüquq subyektltiliyinin tanınması hüququna malikdir. Maddə 7 Bütün insanlar qanun qarşısında bərabərdirlər və qanun tərəfindən bərabər müdafiə hüququna malikdirlər. Bütün insanlar bu Bəyannaməni pozan hər hansı ayrı-seçkilikdən və belə ayrı-seçkiliyə hər hansı cəhddən bərabər müdafiə olunma hüququna malikdirlər. Maddə 8 Hər bir şəxs Konstitusiyanın və ya qanunun ona verdiyi hüquqların pozulması zamanı sələahiyyətli milli məhkəmələr tərəfindən hüquqlarının bərpa olunması hüququna malikdir. Maddə 9 Heç kim özbaşına həbsə, tutulmaya və ya sürgünə məruz qala bilməz. Maddə 10 Hər bir şəxs onun hüquq və vəzifələrinin təyini və ona qarşı irəli sürülmüş cinayət ittihamının əsaslılığının müəyyənləşdirilməsi üçün onun işinin müstəqil və bitərəf məhkəmədə, tam bərabərlik əsasında, aşkarlıq və ədalətin bütün tələblərinin gözlənilməsi şəraitində baxılması hüququna malikdir. Maddə 11 Cinayət törətməkdə ittiham olunan hər bir şəxs günahı ona müdafiə üçün bütün imkanların təmin olunduğu açıq məhkəmə istintaqında qanuni şəkildə sübut olunanadək günahsız hesab edilmək hüquna malikdir. Heç bir kəs milli qanunvericilik və ya beynəlxalq hüquqa əsasən törədildiyi zaman cinayət hesab edilməyən hərəkət və ya hərəkətsizlik üçün cinayətdə ittiham oluna bilməz. Eyni zamanda cinayətin törədildiyi zaman tətbiq oluna biləcək cəzadan daha ağırı tətbiq oluna bilməz. Maddə 12 Heç kim şəxsi və ailə həyatına müdaxiləyə, evinin toxunulmazlığına, məktublaşmasının gizliliyinə, şərəf və nüfuzuna özbaşına qəsdə məruz qala bilməz. Hər bir şəxsin belə müdaxilə və qəsdən qanun tərəfindən müdafiə olunmaq hüququ var. Maddə 13 Hər bir şəxs hər bir ölkə hüdudunda sərbəst hərəkət etmək və yaşayış yeri seçmək hüququna malikdir. Hər bir şəxs öz ölkəsi də daxil olmaqla istənilən ölkəni tərk etmək və öz ölkəsinə qayıtmaq hüququna malikdir. Maddə 14 Hər bir şəxs digər ölkələrdə təqibdən sığınacaq axtarmaq və bu sığınacaqdan istifadə etmək hüququna malikdir. Bu hüquq həqiqətən də qeyri-siyasi cinayət və ya Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məqsəd və prinsiplərinə zidd hərəkət törədilməsinə əsaslanan təqiblər zamanı istifadə oluna bilməz. Maddə 15 Hər bir şəxs vətəndaşlıq hüququna malikdir. Heç kim özbaşına olaraq vətəndaşlıqdan və vətəndaşlığını dəyişmək hüququndan məhrum edilə bilməz. Maddə 16 Yetkinlik yaşına çatmış kişilər və qadınlar irqi, milli və dini əlamətlərinə görə heç bir məhdudiyyət qoyulmadan nikaha daxil olmaq və ailə qurmaq hüququna malikdirlər. Onlar nikaha daxil olarkən, nikah müddətində və onun pozulması zamanı eyni hüquqlardan istifadə edirlər. Nikah, nikaha daxil olan hər iki tərəfin azad və tam razılığı olarsa bağlana bilər. Ailə cəmiyyətin təbii və başlıca qrup vahididir və cəmiyyət və dövlət tərəfindən müdafiə olunma hüququna malikdir. Maddə 17 Hər bir şəxsin həm təkbaşına, həm də digərləri ilə birlikdə mülkiyyətə sahib olma hüququ var. Heç kim özbaşına olaraq mülkiyyətdən məhrum edilə bilməz. Maddə 18 Hər bir şəxs düşüncə, vicdan və din azadlığı hüququna malikdir; bu hüquqa öz dinini və etiqadını dəyişmək azadlığı və öz dininə və inanclarına təhsil, dua və dini və ritual ayinlər zamanı təklikdə və ya başqaları ilə birlikdə, aşkar və ya fərdi şəkildə etiqad etmək azadlığı daxildir. Maddə 19 Hər bir şəxs əqidə və onu sərbəst ifadə etmək azadlığı hüququna malikdir; bu hüquqa maneəsiz olaraq əqidəyə malik olmaq və informasiya və ideyaları dövlət sərhədlərindən asılı olmayaraq istənilən vasitələrlə axtarmaq, əldə etmək və yaymaq azadlığı daxildir. Maddə 20 Hər bir şəxs dinc yığıncaqlar və assosiasiyalar azadlığı hüququna malikdir. Heç bir şəxs hər hansı bir assosiasiyaya qoşulmağa məcbur edilə bilməz. Maddə 21 Hər bir şəxs dövlətin idarə olunmasında bilavasitə və ya azad şəkildə seçilmiş nümayəndələr vasitəsilə iştirak etmək hüququna malikdir. Hər bir şəxs öz ölkəsində dövlət xidmətində qulluq etmək üçün bərabər imkana malik olmaq hüququna malikdir. Xalqın iradəsi iqtidar hakimiyyətinin əsası olmalıdır; bu iradə öz ifadəsini gizli səsvermə yolu ilə, ümumi və bərabər seçki hüququ və ya səsvermənin azadlığını təmin edən digər eynimənalı formalar əsasında keçirilən mütamadi və saxtalaşdırılmamış seçkilərdə tapmalıdır. Maddə 22 Hər bir şəxs cəmiyyətin üzvü kimi sosial müdafiə hüququna və milli səylər və beynəlxalq əməkdaşlıq yolu ilə və hər bir dövlətin strukturu və resurslarına uyğun olaraq onun ləyaqətinin müdafiəsi və şəxsiyyətinin azad inkişafı üçün iqtisadi, sosial və mədəni sahələrdə hüquqlara malikdir. Maddə 23 Hər bir şəxsin əmək, sərbəst iş yeri seçmək, ədalətli və yaxşı iş şəraiti və işsizlikdən müdafiə hüququ var. Hər bir şəxs heç bir ayrı-seçkilik olmadan eyni iş üçün eyni əmək haqqı almaq hüququna malikdir. Hər bir işləyən şəxs, əməyinin lazım gələrsə digər sosial müdafiə vasitələrilə tamamlanan, onun özünün və ailəsinin layiqli dolanışığını təmin edə bilən ədalətli və qənaətbəxş ödənilməsi hüququna malikdir. Hər bir şəxsin həmkarlar ittifaqı yaratmaq və öz sosial maraqlarını müdafiə etmək üçün həmkarlar ittifaqlarına daxil olmaq hüququ var. Maddə 24 Hər bir şəxsin istirahət və asudə vaxt, o cümlədən iş gününün ağlabatan hüdudu və ödənilən mütamadi məzuniyyət hüququ var. Maddə 25 Hər bir şəxs onun özünün və ailəsinin səhhət və rifahını təmin etmək üçün lazım olan, qida, geyim, tibbi xidmət və lazımi sosial təminat da daxil olmaqla həyat səviyyəsi hüququna və işsizlik, xəstəlik, əlillik, dul qalma, qocalıq və ondan asılı olmayan səbəblər üzündən yaşayış vasitələrinin itirilməsi zamanı təminat hüququna malikdir. Analıq və uşaqlıq xüsusi qayğı və yardım almaq hüququna malikdirlər. Həm nikah nəticəsində həm də nikahdan kənar doğulmuş uşaqlar eyni sosial müdafiədən istifadə etməlidirlər. Maddə 26 Hər bir şəxsin təhsil hüququ var. Ən azı ibtidai və ümumi təhsil pulsuz olmalıdır. İbtidai təhsil icbari olmalıdır. Hər kəs texniki və peşə təhsili almaq imkanına malik olmalıdır, ali təhsil də hər kəsin qabiliyyəti əsasında hamıya eyni dərəcədə müyəssər olmalıdır. Təhsil insan şəxsiyyətinin tam inkişafına və insan hüquqları və əsas azadlıqlara hörmətin artırılmasına yönəldilməlidir. Təhsil xalqlar, irqi və dini qruplar arasında qarşılıqlı anlaşmanın, dözümlülüyün və dostluğun möhkəmləndirilməsinə və Birləşmiş Millətlərin sülhü qoruma sahəsində fəaliyyətinə yardım etməlidir. Valideynlər öz azyaşlı uşaqlarının təhsil növünü seçməkdə üstünlüyə malikdirlər. Maddə 27 Hər bir şəxs cəmiyyətin mədəni həyatında sərbəst iştirak etmək, incəsənətdən həzz almaq, elmi tərəqqidə iştirak etmək və onun faydasından istifadə etmək hüququna malikdir. Hər bir şəxs müəllifi olduğu elmi, ədəbi, və incəsənət əsərlərinin nəticəsində meydana çıxan maddi və mənəvi mənafelərinin qorunması hüququna malikdir. Maddə 28 Hər bir şəxsin bu Bəyannamədə əks olunmuş hüquq və azadlıqların tam təmin olunduğu sosial və beynəlxalq düzüm hüququ var. Maddə 29 Hər bir şəxs yalnız onun azad və tam inkişafı mümkün olduğu cəmiyyət qarşısında vəzifələr daşıyır. Öz hüquq və azadlıqlarını həyata keçirərkən hər bir şəxs yalnız elə məhdudiyyətlərə məruz qala bilər ki, onlar qanun tərəfindən digərlərinin hüquq və azadlıqlarının tanınması və hörmət olunmasının təmin edilməsi və demokratik cəmiyyətin əxlaqi, ictimai asayiş və ümumi rifah tələblərini ödəmək məqsədilə təyin edilmiş olsun. Bu hüquq və azadlıqların həyata keçirilməsi Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məqsəd və prinsiplərinə zidd olmamalıdır. Maddə 30 Bu Bəyannamədə heç nə hər hansı dövlətə, şəxslər qrupuna və ayrı-ayrı şəxslərə Bəyannaməndə elan olunmuş hüquq və azadlıqların məhvinə yönəlmiş hər hansı fəaliyyətlə məşğul olmaq və ya hər hansı hərəkəti törətmək hüququnun verilməsi kimi təfsir oluna bilməz.
azj_latn
Azerbaijani, North (Latin)
azj
Latn
az-Latn
Hadamaden josiraw dantigɛkan, 1948 ɲebila K’a d’a kan ko dine hɔrɔnɲa ni tilennenɲa ni lafiya sintin ye hadamaden bɛɛ danbe dɔnni n’u josiraw danmakɛɲneni ye, K’a d’a kan ko hadamaden josiraw n’u kɔnni kɛra dannajuguya caman sababu ye minnu bɛ maaya ɲugun, ani ko hadamaden haju bɛɛ la gɛlɛnman ye de ka diɲe kura dabali min den si tɛ bali k’a hakilila fɔ nink’a dannasira batu, min den bɛɛ tangalen bɛ bagabagali ni ɲani ma, K’a d’a kan ko a tɛ ɲɛ fo hadamaden josiraw ka lakana sariyabatufanga de fe yaasa muruti kana kɛ mɔgɔ ma jagoya ye tɔɲɔn ni degun kanma, K’a d’a kan ko kanu jiidili ka kan ka kɔkɔrɔdon kabilaw ni ɲɔgɔn cɛ, K’a d’a kan ko Diɲe kabilatɔn y’a ɲaniya dantigɛ kokura, kabilaw Bɛnkansɛbɛn kɔnɔ, ko ale sirilen bɛ hadamaden josira bɛrɛw la, hadamaden danbe n’a kiimɛ na, cɛ ni muso josiraw kɛɲɛni na, ani ko a b’a cɛsire maaya ka taa ɲe, diɲɛnatigɛ ka nɔgɔya hɔrɔnɲa jiidilen kɔnɔ, K’a d’a kan ko tɔndenjamana bɛɛ y’a kandi ko a bɛ fara Kabilatɔn kan ka hadamaden josiraw n’a ka hɔrɔnɲa bɛrɛ lakana ani k’u waleya diɲe bɛɛ kɔnɔ, K’a d’a kan ko fɔlen tɛ se ka tiimɛ a ɲɛ ma ni bɛn ma kɛ josiraw ni hɔrɔnɲa faamucogo kan, Tɔn ɲɛjama y’a kanbɔ Hadamaden josiraw dantigɛkan in ka kɛ diɲɛ fasojama n’a kabila bɛɛ kuntilenna ye, yaasa a ka basigi mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ hakili la, ani maaya labɛnbolo bɛɛ kɔnɔ, u k’u cɛsiri kalan ni ladamuni fɛ ka josira ni hɔrɔɲasira ninnu batuli jiidi, ka fɛɛrɛ tigɛ faso kɔnɔ n’a kɔn kan ka sira ninnu jateli n’u waleyali nɛmɛnɛmɛ tiimɛ diɲɛ bɛɛ, tɔndenjamanaw yɛrɛ kɔnɔmɔgɔw fɛ, ani u ka marajamanw kɔnɔmɔgɔw fɛ. Sariyasen fɔlɔ : Hadamaden bɛɛ danmakɛɲɛnen bɛ bange, danbe ni josira la. Hakili ni taasi b’u bɛɛ la, wa u ka kan ka badenɲasira de waleya u ni ɲɔgɔn cɛ. Sariyasen 2n : Bɛɛ ka kan josira ni hɔrɔnɲasira dantigɛlen ninnu bɛɛ la, wolomali fan si t’a la, janko siyawoloma, fari jɛya n’a finɲa, cɛya ni musoya, kan, diinɛ, politikisira ni miirisira jan o jan, fasowoloma ni sɛrɛwoloma, sɔrɔ ni bonda ni jɔyɔrɔwoloma fan o fan. Wa mɔgɔ tɛ minɛ i bɔyɔrɔ ma, o dabolo mana kɛ fɛn o fɛn ye politiki ni sariya la ani diɲɛ kɔnɔ: o ka kɛ jamana wali dugukolo yɛrɛmahɔrɔn ye, wali kalifafen, wali maralen, wali dankari bɛ min ka setigiya la, Sariyasen 3n : Hadamaden bɛɛ ka kan ni kisi ni tanga ni hɔrɔɲa ye. Sariyasen 4n : Mɔgɔ si tɛ kɛ jɔn ye, wali bolokɔnɔmɔgɔ. Jɔnɲa ni jɔnjago jan o jan kɔnnen don. Sariyasen 5n : Mɔgɔ si ni man kan ka ɲangata ; dannajuguya ɲangini wali danbelakari ɲagagini man kan ka da i kan. Sariyasen 6n : Mɔgɔ bɛɛ ka kan ni jateli ye sariya fɛ yɔrɔ bɛɛ. Sariyasen 7n : Bɛɛ ka kan sariya la, bɛɛ ka kan ni lakanani ye sariya fɛ Bɛɛ ka kan ka kisi fisamanciyawalew ma minnu bɛ dankari kɛ Dantigɛkan in na, ani mɔgɔlaɲiniwale fɛn o fɛn bɛ na n’o ɲɔgɔn fisamanciya ye. Sariyasen 8n : Bɛɛ jo don k’i siri jamana sariyabolo ɲumanw na k’i josira bɛrɛw dankariwlew kɛlɛ, i josira minnu sɛmɛntiyalen bɛ jamana Sariyabaju fɛ. Sariyasen 9n : Bin man kan ka kɛ mɔgɔ si kan k’i minɛ, k’i datugu, wali k’i gɛn dugu la. Sariyasen 10n : Bɛɛ jo bɛ k’i fɛla da kɛnɛ kan kiirida tilennen bagabagabali kɔrɔ, a ka jo ni jalaki bɔ ɲɔgɔn na n’a ma kɛ ni mɔgɔlawoloma ye. Sariyasen 11n : Ko mana da mɔgɔ la, i tɛ minɛ sɔntigi ye fo kiiri k’i jalaki bange kɛnɛ kan i lapasalisira bɛɛ tiimɛnen kɔ. Mɔgɔ te ɲangi k’a da kɛwale wali fili kan kɛwaati y’a sɔrɔ si tɛ jamana kɔnɔ wali jamanaw ni ɲɔgɔn cɛ min b’o jate ko jugu ye. Wa ɲangili fana te da i kan ka tɛmɛn min tun bɛ sen na kan ko jugu kɛtuma na. Sariyasen 12n : Bin tɛ se ka kɛ mɔgɔ kan ka don i gundo la, i ka dukɔnɔkow la, i siso kɔnɔ an’i ka gundosɛbɛnw na, wali ka dankari kɛ i tɔgɔ ni danbe la. Sariya ka kan ka bɛɛ tanga o binkanni ni dankari sugu ma. Sariyasen 13n : Bɛɛ ka kan ni taa-ninka-segin ye i fɛrɛ ma, ani i sigiyɔrɔ sugandili jamana kɔnɔ. Mɔgɔ tɛ bali ka bɔ i ka jamana wali jamana wɛrɛ kono, ka tila ka segin i ka jamana kɔnɔ. Sariyasen 14n : Bɛɛ jo don ka bɔ mafiɲɛya kɔrɔ ka taga i kun kalifa yɔrɔ wɛrɛ, wa o jamana wɛrɛ man kan k’i jɛ kalifayɔrɔ la. I man kan n’o josira ye n’i nɔminɛkun ye ko jugu kɛli de ye jaati forobasariya la walima kɛwale minnu bɛ Kabilatɔn kuntilenna n’a daliluw sɔsɔ. Sariyasen 15n : Mɔgɔ bɛɛ ka kan ni kabilaya ye. Bin tɛ kɛ mɔgɔ si kan k’i jɛ kabilaya la, wali k’i bali ka kabilaya falen. Sariyasen 16n : Cɛ ni muso si mana se furu ye, siyako t’o la, kabilako t’o la, diinɛko t’o la, u ka kan ni furu ni denbaya ye. U danma ka kan josira la furu dontuma n’a kuntagala kɔnɔ ani a sali kɛnɛ kan. Furu tɛ se ka siri ni cɛ ni muso ma diɲɛ n’a ye faasi. [missing] Sariyasen 17n : I kelen na o, jɛ kɔnɔ o, mɔgɔ bɛɛ ka kan ni tɔgɔlafɛntigiya ye. Bin tɛ se ka kɛ mɔgɔ kan k’i tɔgɔlafɛn minɛ i la. Sariyasen 18n : Bɛɛ b’i yɛrɛ ye miirisira ni taasi ni diinɛko la; o jo b’i yamaruya ka diinɛ n’i dannako falen, ani k’u waleya i kelen na wali i n’i jenɔgɔnw, kɛnɛ kan wali dunduguma na, kalan ni matarafali ni batu sen fɛ. Sariyasen 19n : Bɛɛ sago bɛ i miiriya la, ani i kakilila jirali; o la i tɛ bagabaga k’a da i miiriya kan, wa i jo bɛ ka miiriya ni kibaruyaw ɲini ani k’u gansi fo jamana fo jamana, jɛnsɛnnifɛɛrɛ sugu bɛɛ la. Sariyasen 20n : Bɛɛ sago bɛ ka jɛ dilan, ka ɲɔgɔɲew kɛ. Mɔgɔ tɛ jagoya ka don jɛ la. Sariyasen 21n : Bɛɛ ka kan in jɔyɔrɔ ye i faso koɲɛw ɲɛkun na, i yɛrɛkun wali i dungɔlamɔgɔ sugandilen fɛ. Bɛɛ ka kan ni jɔyɔrɔ ye, ɲɛnawoloma t’a la, i ka jamana forobabaaraw la. Jamana dungɔ de ye forobafanga daga; a dungɔ ka kan ka jira kalada jɛlenw sen fɛ, bɛɛ ka kan forobakalada minnu na, gundo la wali o ɲɔgɔnna siraw la minnu bɛ sagolasugandili tiimɛ. Sariyasen 22n : Bɛɛ ye maaya den ye minkɛ, bɛɛ ka kan ni ɲɛsuma ye maaya kɔnɔ ; jamana ka magan ni jamanaw cɛ ɲɔgɔndɛmɛn ka kan ka kɛ sababu ye, jamana sariya n’a seko hukumu kɔnɔ, ka bɛɛ josira tiimɛ sɔrɔ ni diɲɛnatigɛ ni faamuya siratigɛ la, danbe ni mɔgɔ bɛrɛya yiriwali tɛ taa o minnu kɔ. Sariyasen 23n : Mɔgɔ bɛɛ ka kan ni baara ye, baaracogo ɲuman in baara nafaman; bɛɛ ka kan ka tanga baarantaɲa ma. Baaraw mana kɛɲɛ, saraw ka kan ka kɛɲɛ ; mɔgɔ ma bɔ mɔgɔ la, bɛɛ ka kan o la. Mɔgɔ o mɔgɔ n’i bɛ baara la, i ka kan ni sara sɛbɛ ye min bɛ i n’i ka denbaya sutura hadamadeɲa na, ani maaya lakanasira tɔ fɛn o fɛn n’a kun bɛ. Bɛɛ jo bɛ ka mɔgɔ wɛrɛw fara i kan ka kaaratɔnw dilan, wali ka don baaratɔnw na, yaasa k’i nafasiraw makara. Sariyasen 24n: Bɛɛ ka kan i lafiɲɛ ni ɲɛnajɛ ye, ani baarawaati dannen hakɛ la, ani waati ni waati sɛgɛnnabɔ min tɛ sara la. Sariyasen 25n : Mɔgɔ bɛɛ ka kan ni sɔrɔ ye diɲɛnatigɛ la min bɛ kɛnɛya ni hɛɛrɛ sabati i n’i ka denbaya ye, i ko balo, fɛɛrɛbɔ, siso, furakɛli, ani maaya dɛmɛnsira gɛlɛnw; i ka kan ni dɛmɛn ye baarantaɲa ni bana ni dɛsɛ ni firiya ni kɔrɔ kɔnɔ, o n’a ɲɔgɔnna baanmako mana kɛ sababu ye k’i ka diɲɛnatigɛ sɔrɔsiraw tiɲe. Bange ni deɲa ka kan ni dɛmɛn ni ladonni kɛrɛnkɛrɛnnen ye. Den o den, a kɛra furu den ye o, a ma kɛ furu den ye o, bɛɛ ka kan lakanacogo kelen na maaya kɔnɔ. Sariyasen 26n : Mɔgɔ bɛɛ ka kan ni kalan ye. Sara man kan ka bɔ kalan na, kalanbaju kɔni na fiyew. Kalanbaju ye bɛɛ ma wajibi ye. Fɛɛrɛkalan ni baarakalan ka kan ka forobaya; kalandakunba ka kan ka labila bɛɛ ye, fisamanciya t’a la, mɔgɔ o mɔgɔ n’i y’a sarati dafa. Ladamuni ka kan ka ɲesin mɔgɔ bɛrɛya yiriwali ma, hadamaden josiraw matarafali ni hɔrɔɲa bajuw sinsinni . A ka kan ka faamuya ni sabali ni teriya ɲɔgɔya kabilaw ni sibolow ni diinɛkulu bɛɛ ni ɲɔgɔn cɛ, ani ka Diɲɛ kabilatɔn ka lafiya basigiwalew yiriwa. Bangebagaw fɔlɔ de sago bɛ u denw ladamucogo sugandili la. Sariyasen 27n : A bɛ bɛɛ sago la k’i nindon jama ka faamuyasiraw la, ka bɔ masiriw nunma, k’i nindon dɔnniya yiriwawalew la ani ka bɔ a hɛɛrɛ nunma. Bɛɛ tɔgɔ n’i ka nafa ka kan ka lakana i ka dɔnko ni sɛbɛnko ni masiriko baara kɛlenw na. Sariyasen 28n : Bɛɛ jo bɛ k’a ɲini labɛn ka kɛ maaya la ani jamanaw cɛ la, min b’a to josira ni hɔrɔnɲa baju minnu dantigɛlen filɛ Dantigɛkan in kɔnɔ, olu ka sira sɔrɔ a ɲɛ ma. Sariyasen 29n : I ka hadamadenɲa yiriwali sirilen be maaya jɛkulu min na, o ka ci b’i kan. Dan si tɛ josira taama ni hɔrɔnɲa tɔnɔbɔ la, fo sariya ka dan sigilen minnu kun ye ka tɔw josiraw ni hɔrɔɲasiraw gasi sigi, ani tilennenɲa ni basigi ni jama ka hɛɛrɛ tɛe taga wajibi minnu kɔ sariyafanga kɔnɔ ka olu tiimɛ. O jow ni hɔrɔnɲasira ninnu tɛ boli cogo si la min be Kabilatɔn kuntilennaw n’a daliluw kota. Sariyasen 30n : Jɔyɔrɔ fɛn o fɛn dantigɛlen ye nin Dantigɛkan in kɔnɔ, Fanga wali jɛkulu wali mɔgɔ kelen sijo tɛ k’o minɛ yamaruya ye ka sira taama, wali ka walekɛ, min kun ye hadamaden josira ni hɔrɔnɲasira jiralen ninnu tiɲɛni ye.
bam
Bamanankan
bam
Latn
bm
Pangawedar indik Hak-Hak Azasi Manusia Sami manusane mijil maduluran hak-hak sane pateh lan pastika tur malarapan kebebasan-kebebasan sane mabuat pisan. Perserikatan Bangsa-Bangsa maduwe tatuwek pacang nginggilang (nyunjung) nabdabang tur ngayomin hak azasi manusia saking swang-swang manusa. Tatuwek puniki ngawit saking Piagem Perserikatan Bangsa-Bangsa sane negesin unteng pakayun wangsa-wangsa ring jagatpada ngenenin hak azasi manusia sane mabuat pisan tur ring martabat lan kamatmian manusa. Ring sajeroning pangawedar indik hak azasi manusia, Perserikatan Bangsa-Bangsa mapiteges pastika pisan miwah sadarana ngenenin hak-hak sane pinaka druwen i manusa sacara adil. Hak-hak punika wantah druwen ida dane. Punika wantah hak ida dane. Hak-hak ida dane punika mangda kauningin. Patut sareng-sareng nyobiakang tur ngukuhang kawentenanipun gumanti mabuat ring ida dane miwah mantuk ring sasaman jana sane seosan. Saracita Manimbang riantukan pangangken ring subhakarma lan hak-hak sane pateh tur pastika saking paguyuban kulawarga manusa sami inggih punika dasar kemerdekaan, keadilan lan perdamaian ring jagat. Manimbang riantukan ngelempasang lan ngandapang hak azasi manusia janten ngawinang parilaksana-parilaksana sane kaon sane ngawinang rasa kroda sajeroning herdaya (unteng pekayunan) manusapada, tur kamanggehang jagat genah manusa pacang muponin bebas mawicara lan maagama tur luput saking rasa ajrih miwah kakirangan, punika sampun kajantenang pinaka tatujon pilih utama saking para jana. Manimbang riantukan hak-hak manusa patut kaayomin malarapan peraturan hukum mangda para jana nenten kadulumuk milih pamargi andaga utsaha penguntat maka panungkas kaduratmakan miwah penjajahan. Manimbang riantukan ngupapira paiketan pasawitran ring sajeroning negara-negara patut kautsahayang. Manimbang riantukan wangsa-wangsa saking Perserikatan Bangsa-Bangsa sajeroning Piagem Perserikatan Bangsa-Bangsa sampun mategesang malih kepercayaannyane ngenenin hak-hak dasar manusa, tur hak-hak sane pateh, ring sang lanang miwah istri, miwah sampun mutusang pacang nuwekang kasuketan jagat lan kahuripane sane utama sajeroning kemerdekaan sane ngalimbak. Manimbang riantukan paguyuban negara-negara sampun masemaya pacang nyujur kemajuan sajeroning pangargan miwah pangubaktian marep ring hak azasi manusia lan kebebasan sane ngarojong sareng Perserikatan Bangsa-Bangsa. Manimbang riantukan pahaning wirasa sane pateh ngenenin indik hak-hak lan kebebasan-kebebasan punika mabuat pisan maka panglaksana sane sumeken pisan saking semaya punika, mawinan, MAJELIS UMUM Malarapan punika nyobiahang Pangawedar Indik Hak-Hak Azasi Manusia Pinaka anceng sane katah maka sidaning wangsa sami lan panegara sami, maka tatujon mangda saluiring janma lan saluiring paguyuban sajeroning pakraman nityakala eling ring pangawedar puniki, pacang ngutsahayang majalaran tata cara ngajahin lan ngicenin pendidikan ngapti nincapang pangargan marepe ring hak-hak lan kebebesan-kebebasan punika, tur pamargi sane gancang gelitik urati sane manggeh nasional wiadin internasional, nyamin pangangken lan pangabaktianipun sane luih tur sumeken, inggilan olih wangsa-wangsa saking swanegara anggota wiadin olih wangsa-wangsa saking wawidangan sane wenten ring sajeroning wawengkon hukumipun. Paos 1 Sami manusane sane nyruwadi wantah merdeka tur maduwe kautamaan lan hak-hak sane pateh. Sami kalugrain papineh lan idep tur mangdane pada masawitra melarapan semangat pakulawargaan. Paos 2 Satunggil para janma wenang ring hak-hakipun sami lan kebebasan-kebebasan sane mungguh ring jeroning pangawedar puniki, makadi pabinaan ring ras, warnan carma, lanang-wadon, basa, agama, politik utawi pamarnan maseosan, witning kewangsaan utawi pakraman (kemasyarakat), hak, padruwean, palekadan wiadin linggih seosan. Selantur ipun nenten pacang kawentenang pabinayan sangkaning linggih (kedudukan) politik, hukum, utawi kedudukan internasional saking negara utawi daerah saking dija ugi kawit nyane manusa, inggian saking negara sane merdeka sane merupa wewidangan-wewidangan perwalian, jajahan, utawi sane wenten ring sajeroning wates kedaulatan sane seosan. Paos 3 Saluiring manusa wenang ring hak hidup, kebebasan lan kerahayuan suwang-suwang. Paos 4 Sapasira ugi nenten kayogya kadadosang budak utawi parekan, perbudakan lan pedagangan budak, yadian marupa napi ja musti kalarang. Paos 5 Sapasira ugi nenten dados kasiksa utawi kabayang-bayang utawi katiwakin danda sane tan nganutin sulur kamanusan utawi kanistayang. Paos 6 Saluiring janma kawenang ring pangangken sajeroning hukum pinaka manusa niri ring dija ugi magenah. Paos 7 Samian manusane pateh ring sajeroning hukum lan pateh maduwe hak ring pangayoman hukum tanpa pabinayan. Sami manusane maduwe hak ring pangayoman marep saluiring bentuk pabinayan sane tungkas ring pangawedar puniki tur marep saluir hasutan sane nyujur pabinayan inucap. Paos 8 Saluiring janma maduwe hak ring pemulihan saking pengadilan nasional sane maduwe kawenangan marep saparisolah sane ngelanggar hak-hak dasar sane kapaica olih undang-undang dasar wiadin hukum. Paos 9 Sapasira ugi nenten dados ketangkep, ketahan wiadin kakutang sakita arep. Paos 10 Saluiring janma sajeroning sasama pada maduwe hak ring peradilan sane adil lan terbuka saking pengadilan sane bebas tur nenten memihak, sajeroning ngerajegang hak lan swadharmanipun tur ring saluiring danda (tuntutan pidana) sane katiwakang ring ragane. Paos 11 Saluiring janma sane katuntut sangkaning katarka maparisolah ngelanggar hukum durung dados kasengguh salah, sadurung kabuktiang kasalahanipun manut hukum olih pengadilan, tur ring pengadilan inucap polih jaminan sane kasaratang nindihan raga. Nenten wenten janma sane dados kasalahang kadalih melaksana ngelanggar hukum sangkaning pelaksana utawi kalengahan sane nenten marupa pelanggaran hukum manut undang-undang nasional wiadin internasional, ritatkala saparisolah punika kalaksanayang. Taler nenten kapatutang niwakang danda sane lebih abot saking danda sane sepatutipun katiwakang ritatkala pelanggaran hukum punika kalaksanayang. Paos 12 Saluiring janma nenten dados kausak-asik urusannyane swang-swang, kulawarganipun, pakurenanipun, utawi paiketan swalapatraipun sakita arep, taler nenten kadadosang mariceda. Saluiring janma maduwe hak polih pengayoman hukum sane jagi kaanggen ngarepang saparisolah kaon ring arep. Paos 13 Saluiring janma maduwe hak kabebasan malaksana (sane patut) tur magenah ring wawidangan swang-swang negara. Saluiring janma maduwe hak melancaran ring swang-swang negara, makta padruwenipun, tur mewali malih ring panegara duwene. Paos 14 Saluiring janma maduwe hak ngaruruh tur ngerasanin suaka (pengayoman) saking negara seosan jagi kaanggen ngayomin deweknyane saking katut buri. Hak punika nenten kedadosang kaangge marep ring sungketa tutburi sane sumeken medal sangkaning saparisolah sane kaon, sane tan wenten paiketan ring politik, utawi sangkaning saparisolah sane piwal ring tujuan miwah dasar Perserikatan Bangsa-Bangsa. Paos 15 Saluiring janma maduwe hak kewarganegaraan (kewangsaan). Saluiring janma nenten dados sakama-kama kabancut kewarganegaraanipun (kewangsanipun) wiadin maduwe hak ngentosin kewarganegaraan (kewangsaan). Paos 16 Lanang lan istri sane sampun daha-truna, tanpa kawatesin kewangsaanipun, kewarganegaraanipun wiadin agama, maduwe hak makurenan utawi mawiwaha tur ngewangun kulawarga. Ipun maduwe hak sane pateh ring sapari indik pawiwahan, ring sajeroning makurenan, wiadin ritatkala palas makurenan. Pawiwahan wantah dados kalaksanayang yaning calon penganten pada saling lulut asih. Kulawarga inggih punika paiketan sangkaning titah ring sajeroning pagubugan, tur maduwe hak polih pengayoman saking pagubugan wiadin negara. Paos 17 Saluiring janma maduwe hak maderbe artha, ndiri (newek) wiadin sareng-sareng janma lianan. Saluiring janma nenten dados kerampas padruwenannyane sakita karep. Paos 18 Saluiring janma maduwe hak kebebasan mapaidep, unteng kayun lan ngagem agama, hak kabebasan magentos agama utawi kepercayaan, lan kebebasan nyengguhang agama utawi kepercayaan malarapan ngajahin, ngelaksanayang, ngaturang bakti tur nganutin ajaran agama punika, ndiri-ndiri wiadin sareng-sareng janma seosan, ring arep pagubugan wiadin ndiri (ndewek). Paos 19 Saluiring janma bebas maduwe tetimbangan wiadin ngamedalang tetimbangan, tanpa gangguan ngeruruh, nerima tur ngamedalang gatra lan pakayunan malarapan sarana napi ja, tanpa ngetang wates-wates wewidangan. Paos 20 Saluiring janma maduwe hak kebebasan mapupul lan ngewangun sekha tanpa ngangge kekerasan. Saluiring janma nenten dados kapaksa mangda ngiring nyarengin sekha. Paos 21 Saluiring janma maduwe hak nyarengin ngemargiang pemerintahan negarannyane secara langsung utawi malarapan wakil-wakil sane kapilih secara bebas. Saluiring janma sami-sami pateh maduwe hak kabisekayang utawi kalinggihang dados prajuru ring sajeroning ngemargiang pemerintahan negarannyane. Pakayunan para janma musti kadadosang pinaka dasar kewenangan pemerintah; pakayun puniki musti kasinahang marupa pemilihan umum sane kamargiang sangkaning manah lascarya tur nirmala, malarapan hak pilih tur dudonan sane pateh, malarapan pemungutan suara sane singid utawi ngangge tata cara seosan sane nyamin kebebesan nguwehin suara. Paos 22 Saluiring janma, pinaka krama pagubugan, maduwe hak jaminan sosial, ngelaksanayang hak ekonomi, sosial lan budaya sane pinih kabuatang jagi ngawangiang kaprabawan lan numbuhang kepribadian, malarapan utsaha-utsaha nasional wiadin nyarengin utsaha internasional (sajagat), manut kadi tata cara lan kekuatan swang-swang negara. Paos 23 Saluiring janma maduwe hak ring pekaryan, maduwe hak kabebasan milih pakaryan, maduwe hak ring tata cara ngelaksanayang pekaryan sane adil miwah ngewetuang aget lan maduwe hak pangayoman sumangdane tan kicalan pangupajiwa. Saluiring janma, tanpa pabinayan, maduwe hak ring pangupahan sane pateh ring pakaryan sane pateh. Saluiring janma sane makarya maduwe hak ring pangupahan sane adil tur ngewetuang aget sane nyamin kahidupan sane dahat mapikenoh ring padewekan wiadin kulawargannyane, pingkalih yaning wantah perlu kewewehin antuk pengayoman sosial sane siosan. Saluiring janma maduwe hak ngewangun tur ngeranjing ring paguyuban utawi sekha buruh sane jagi ngayomin saluir pabuatannyane. Paos 24 Saluiring janma maduwe hak mesandekan wiadin liburan, pingkalih wates-wates galah mekarya sane patut pingkalih polih libur berkala, tur tetep nampi upah. Paos 25 Saluiring janma maduwe hak ring taraf hidup sane cukup, mangda sida nemu kerahayuan lan kesejahteraan padewekan wiadin kulawarganipun, taler hak ring pangan, paumahan, pangupapira kerahajengan pingkalih pelayanan sosial sane kabuatang, tur maduwe hak ring jaminan ritatkala nganggur/magang, sungkan, cacad, balu, sampun lingsir, utawi kehanan siosan sane mekhawinan kekirangan pangupajiwa. Ibu lan anak-anak maduwe hak polih pangupapira wiadin wantuan sane dahat istimewa. Saluiring anak alit sane embas saking pawiwahan wiadin babinjat, musti polih pengayoman sosial tanpa pabinayan. Paos 26 Saluiring janma maduwe hak polih pendidikan. Pendidikan punika musti gratis, paling nenten ring tingkat sekolah rendah wiadin pendidikan dasar. Pendidikan rendah musti kewajibang (nenten dados tan kelaksanayang). Pendidikan teknik lan jurusan sane sampun ketah mangda kabukak ring saluiring janma, taler pendidikan tinggi mangda prasida keranjingang olih para janmane sami nganutin tata cara sane pateh medasar antuk kepatutan. Pendidikan punika musti matatujon ngewerdiang angga sarira tur mangda prasida ngajiang hak azasi manusia wiadin kebebasan-kebebasan. Pendidikan punika mangda prasida ngewetuang saling pengertian, mulatsarira, tur pasawitran ring saluiring wangsane sami, paguyuban ras pingkalih agama, tur musti ngemajuang pemargin Perserikatan Bangsa-Bangsa ring sajeroning ngupapira perdamaian. Irerama utawi guru rupaka maduwe hak sane mautama ring sajeroning milih saluiring pendidikan sane pacang katiwakang ring okan-okannyane. Paos 27 Saluiring janma maduwe hak nyarengin ring sajeroning kehidupan kebudayaan, ngerasayang kaluihan kesenian, lan sareng ngerasayang kemajuan tur namtamin pakenoh ilmu pengetahuan. Saluiring janma maduwe hak pangayoman marep ring keuntungan moril wiadin material, sane kamoling antuk hasil karya ilmiah, kesusastraan wiadian kesenian sane prasida kaortayang. Paos 28 Saluiring janma maduwe hak marep ring tatanan sosial wiadin internasional, tur hak-hak lan kebebasan-kebebasan sane mungguh ring sajeroning pangawedar puniki prasida kalaksanayang. Paos 29 Saluiring janma sami maduwe swadarma marep ring pagubugan ring dija ugi ipun prasida ngewerdiang kepribadianipun malarapan antuk kabebasan sane banget pisan. Ring sajeroning ngelaksanayang hak-hak lan kebebasan-kebebasanipun, swang-swang manusa musti nganutin wates-wates sane kapagehang olih undang-undang sane matatujon nyamin pangangken wiadin ngewangiang hak-hak lan kebebasan-kebebasan manusa seosan, lan ring pakraman nganutin tata cara sane adil ngenenin kesusilaan, ketreptian miwah kejagaditaan jagat sajeroning sane demokratis. Hak-hak lan kebebesan-kebebasan puniki ring sajeroning pelaksanaanipun nenten dados matungkasan ring tatujon lan prinsip-prinsip Perserikatan Bangsa-Bangsa. Pasal 30 Ring sajeroning pangawedar puniki tan dados katarka tur nguwehin inggian negara, paguyuban, utawi silih tunggal janma, hak nyarengin saluir pekaryaan, utawi ngelaksanayang saparisolah sane matujon ngerusak hak-hak lan kebebasan-kebebasan sane mungguh ring sajeroning pangawedar puniki.
ban
Bali
ban
Latn
ban
NSA‘ NGA NJÚ TE PA MFÉÉ KÊT MÚN NYÜTU NJÚE ME SHÚKÉT Lo’ te ka kúmshe nga wûme, yúe a njit ne gú púen te ngúet púen nyütu pua pa mféé kêr’ap ngúenengúe sebe, pe na yire mbe map(ureyúe’ne) kú ghét ngam pua sappé ne fúeshe te njú na, lo’ te ka fét kwen pua tâne pa mféé kêt mún nyütu kpa’ nkiére gû ngétne nga pâre yúe a mfiébe Wupme pa te njú na, pua ka tuo tuo njú mfé ira yúe púen nyütu ntuo pe ne kú shúkét pua kú wûshe te túm túme puô pua ngúe’, shi na mbe pô yi nsa’ me pum yu sha’ múm nyütu na, Lo’ te ka a nta’ mi pa mféékêt mún nyütu kpa’ mbe yu shî te nsa’ngu mféékêt me shi’ mi a me yétne yi njit mún nyütu me ndînî ne pi’ tu te nsa’kpen pua yit mún te ngu na, Lo’ te ka a ntá suo nshi’ shâne sun ma fâne túm túm ma, Lo’ te ka, te mâ kèn, túm túm te nda shut ngu ngu mbône kpa’ mbit nféére pemtú yap te map map mféékêt mún nyütu, lo’te wûme pua nga’két mbe mún nyütu, te ngúenengúe pa mféékêt pemba pua pemgbié mbi pit nsa’ ndîshut te yi ndùere tam kut te wume la’ pua yi mféére fuomkét fuomkét mmanjé wume te ndà lône kú ghét ngam ma. Lo’ te ka gû nsa’ ngu ngu kpa’ nsèn te pamme mbuo pua nda nshùt ngumbône, yi mbe ngum nshin pa mféékêt mún nyütu pua map map kú ghét ngam ma, Lo’ te ka yi nyéte mbuomshe shire shire pa mféékêt pua pa kú ghékét ngam pe na pô nga ngûre te yi ngûre yire yi gbèt kèn nsebe na, Puomshe Mbadem mún nâ tupshe yire yi nsa’ nga njú, ti pa mféékêt mún nyütu, po yúe wupme ndi nshur’úe a nta’mi gû túm túm pua ngu ngu yétne yi ngum pô nshin na, me shi’mi gû púen ne gû pe kpúére pûen te la’, yúe pe nshüshü’ yire yi nsa’ ngam me wupme na, pe ne ma’si’ te yu lére puo kúú wupme, a yétne fa pé, lo’te ndi ngam membéte, túm te ngu ngu pua fâne ngu ngu, lo’ te kúmshe pua shétte te ngétne nga mbône mún nsebe ngúe ngúe me rü pa te ngu ngu nda shút puonepuo pua fâne nsié ngu ngu shúe pe nsa’na. Pum mgbetî 1 Pe nâ mvé gú puen nyütu pô te mbe kú ghét ngam pua ngúenengúe mbe te wûme nsebe pua pa mféékêt. Pen â ntúm te mbe kú rem ngam pua fabshe ngam, a nshi njîr’ap ne yi nshâne ngétne nga shap pô te wupme pontâ. Mgbetî mbète 2 Nshié mún yétne yi ngét kú ṅwet te gû pa mféékêt pua kú ghét ngam túm te yire yi nsa’ nga njú, shi mshié nsènte me túm, me ngup, me sù, me shùket, me nga nyinyi, me nda ntaṅ, ké mo’ nshié wupme túm lo’te la’ ké lo’ te fâne púen’e, lo’ te nkap, lo’ te vé ké lo’ te mo’ nshié mbe. Mo’nké nshié nsènte ntap ndo’ tèr’i mo’ ngâ shi te mgbète ntaṅ, mgbète kèn ké mgbète fâne túm túm ngu ké sâ ngu múm nyütu, pa yúe yire ngu ké sâ ngu mbe ne shûtu na, nshin nsa’ mo’ ngu na, shi pe ne kú ghét ngam ké mbe pô ne pâshe shútu na. Mgbètî mbète 3 Nshié mún nyütu ghét mféé kêt wume, mféé kêt kú ghét ngam pua mféé kêt tènntúúm wume te mbe mi. Mgbètî mbète 4 Mo’ nshié mún ntap ndo’ pe’i mkpèn ké te mbe fa’kpèn ne, me nga kâ kpèn pua ntèn kpèn ka kpa’ njié kèn te gû mbe map mentèn na. Mgbètî mbète 5 Mo’ nshié múm nyütu ntap ndo’ pi’ kwete’i ngúe’ menduwan. Mgbètî mbète 6 Nshié mún ghét mféé kêt wûme ntu nté ni pue nkèn te gû li’ mentèn. Mgbètî mbète 7 Gû púen kpa’ na mbe pô ngúe ngúe mesù kèn mbi pit ngékét mféé kêt shi nsènte mbe te ka kèn ntúe’she wap ngúenengúe na. Gû yap ghékét ngúenengúe mféé kêt ntúe’she me shi’ yi nkú’ ranami yúe a nte pe nsùene yire nsa’ ngam ma, mo’ nké yétne yi nèn nshié rône yúe a nsüshe rane-mi na. Mgbètî mbète 8 Nshié mún pua ne mféé kêt yi mfa ṅwer’i tu gû nda sa’ ngu yúe a yétne yi mfèr’i te map map pa mféé kêr’i túm te mâ kèn ké kèn ngu. Mgbètî mbète 9 Nshié mún mâ njetne’ i yi mbe yu vé te kû tú mo’ mún, ké yi mshüshü’ i, ké yi ntûme’i te ngu. Mgbètî mbète 10 Nshié mún nyütu ghét mféé kêt, ngúenengúe nsebe, ne ka pe njetne yi nju’ mbie’ne sa’ shi me ndô ngúere te nda sa’ shûtu shi nga rane-mi ntúúm ṅa yùe pe ntuo li sa, tupshe pa mféé kêr’i pua kêr’i na, ké yi ntupshe mgbú sa’ shi yúe a ntuo suo’i ne sa’ na. Mgbètî mbète 11 Nshié mún’úe pe nsôme’i na, pum na mbe ndi’ pô ngâ gbú sa’, kúka kèn ki’re nguo kwete mgbú sa’ shi te nda sa’, me ndô ngúere, ṅa yúe loya njétne yi mfèr’i pôkéri na. Pe ntap ndo’ suo’i sa’ ndun nshié mún, lo’ te ngékét pua shu shi ghet ké shu shi rié, fú’ yié ka a ndi’ pô fubkèn túm te kèn ngu ke’ ken njú mansié. Mo’ nké shi pe mbi’ ndo’ njap nsuo sa’ ndun mún à rét nja’ yúe a pembi té mbe yi mgbète te fú’ fubkén na. Mgbètî mbète 12 Nshié mún yié ndi’ yúe pe ndo’ mbe mbib’i ne yi lo’ nyî te nga wumeshi yi’she, pa nshut nda’i, li’ shu’i ké lérewa shi, shi ṅúshe ntu nté mi pua ngétne nga shi yi mbôkét. Nshié mún nyütu ghét mféé kêt túe’she lo’ puo kén meshi’ yi nkü yúe pe mbe mbib’i ké yi mbe ṅùshe’ i ne. Mgbètî mbète 13 Nshié mún nyütu ghét mféé kêt ghét kú yi nkétne ne yi nsho’ li’ shu’i (nka’shi) te nshié ngu. Nshié mún nyütu ghét mféé kêt yi ntúm nshié ngu, mbû ngu’i, mbit nkù njétne yi mbùtne ntúúm. Mgbètî mbète 14 Te ka pe mbe nta’ vé mún na, mbû i ghét mféé kêt yi nta’ li’ kebkebe mbit, nkú kwete li’ kebkebe te shimo’ ngu. Yire yi mféé kêt ndi’ yu rié te pa vévé yúe mún ghét püü ngûre na, ké te ngétne nga yúe a ndi’ yùni pua nsa’ nga njú mansié na. Mgbètî mbète 15 Nshié mún nyütu ghét mféé kêt yi mbe ntúmsié ndî la’. A ndi yétni ne yúe pe nkuot ntúmsié la’ puo mún, ké yúe pe nkuot mféé kêt yi kupshe ntúmsié la’pue’i nâ. Mgbètî mbète 16 Lo’ te lúm li,membâ po memgbié nghétkét mféé kêt yi ndâme mbit njétne yi nsèn ngùet mún, shi tié nto’ne nga túm, nga la’ púen ké nga nyinyi púen ne. Pe ghét két na mféé kêt te lam pô ngùenengùe, lo’ te wume lam pua fú’ yié ka pe ṅo lam ma. Kutlam shu na pô te ndî nshut pua pééme pè’ghâ yi ndâme. Ngúet mún pua nki map mbadem mún lo’ fem nshin mo’nké mbi ghét mféé kêt kwete shi lo’ puo mbadem mún pua nsa’ngu. Mgbètî mbète 17 Nshié mún, yi’she ké me rü pùen ne, ghét mféé kêt ghét kû yi yúm. Pe mâ njétnî yi nvé mún nkuot kû yu’i. Mgbètî mbète 18 Nshié mún nyütu ghét mféé kêt kú rem ngam, yi, ne nga nyinyi; yire yi ntupshe yi ngét kú kupshe nga nyinyi ké ghét kú ghét nga nyinyi yi’she ké te puomshe me ndôngúere ké me lúemshe, lo’ te yu lére, gû ngéri, fa ngûre ne nyinyi pua ghét gû mgbète ntuot nga nyinyi. Mgbètî mbète 19 Nshié mún pua ne mféé kêt ghét kú ghét wupme ne yi nshúkére, yire yi ntupshe mféé kêt yi mbe shi yétne yi kwete nkamkét ngam me shi’ gû wupme shi ne mféé kêt yi njétne yi nta’ yi nkwete mbit nsam gû pesa’kúe pua wupme te nshié manjé yi nsâme. Mgbètî mbète 20 Nshié mún pua ne mféé kêt ghét kú ghét puomshe ne ghét nda nshút puomshe te fùeshe. Pe fa pe yié yîri mún i pe mún nda puomshe. Mgbètî mbète 21 Nshié mún ghét mféé kêt yi nshâre tésù te pesa’kúe npa ngu’i, ké me mún nténe, ké njem púenpúe pe sha’ sh sh na. Nshié mún ghét mféé kêt yi ngét ntu nté te nsa’ngu’i lo’te ngúenengúe mbgète kèn yi kwete. Kû ntú pa te ngu pe na yire mbe meyùe’ne (to’she) ne pâwa nsa’ngu. Yire yi kû ntúúm pe nâ yitkéri te nshôshî pô lo’ te shisho’ nzènkét te gû pe rap fù’, ṅère nshié mún sho’ yi ngúengúe yié momap, me lúem ké yúe pe nsho ’mo’ nza féénî shi yît mún mbe na. Mgbètî mbète 22 Nshié mún, me rü lala pa te ngu, ghét mféé kêt yi mbe ne tèn ntúúm wume mb ne mún. A nâ tèt ngâ shi lo’te yi kwete lúúm ntúúm pa mféé kêt shüshü’ mbèt pam, fâne púen te la’ ne nga yi ntuet púen yúe a nkpa’she njit te nga wûme shi na, pua nga lúere púnte ntu nté mi na, lo’ te ma’si’ ngu pua shâne wume ngu ngu, mbe njùe’ne te nga yi nsh she ne nga mbètpam nshié ngu. Mgbètî mbète 23 Nshié mún nyütu ghét mféé kêt fa’, kú sho’ fa’ shi, lo’te mgbéte fa’ yùe a pua yi ghapshe ngúe ngúe ne shîre lem túúm pua yi nèn manjé ne nga shu ndem na. Gú pùen ghétkét mféé kêt ngúenengúe péé te ngúenengúe fa’ shi rane mi mbe. Nshié ngâ fa’ ghét mféé kêt péé a pe yétni mbit mbe yi shîre ntúúm mbe nshâre’i pua ngùr’i te wume yúe a yùne pua wûme ndun mún nyütu na, nzîshîpe yi mbe nsham pa mebú’re te shimo’mmanjé yiéka a ntâne na. Nshié mún ghét mféé kêt yi njùp nda nshùt tùe’she séé mbétpam pua shimo’ pùen mbi pit njétne yi nyi te shire shúe nda shùt meshi’ tùe’she séé shi. Mgbètî mbète 24 Nshié mún ghét mféé kêt gbùne ṅwet pua pa fône fú’ndem ntamme pékét mgbète fú’ fa’ne ngab ngab’úe a pua yi péé te pe rap fú’ na. Mgbètî mbète 25 Nshié mún pua ne mféé kêt kwete ntu nté wume njétne a pe yi fú’she njap ṅwet, nshu mbôkér’i ne shi ngúer’i, ntamme meshi’ njùpayù, ma’shùe’, nda nshu, yüre shi, lâne pe fa’ fèt pùen te la’, yùe pe ghét shèt nga shi na I ghét mféé kêt puo-ghâme nsa’ngu me yúe i mbe shi fa’ na te ya na, ne kúlúemshe na, te küü na, te réne na ké te shi mo’ mbe yúe kú wume sié puo’i, lo’te nkamkét ngam’úe a ndi’ te kû ntú’i na. Nda vé pua pon kpa’she ngét mféé kêt yi nkwete ghâme ne mfère yúe a pua shéttî na. Gû pon, mbû pon njem nâ ngum nshin ngúenengúe túe’she pa te la’. Mgbètî mbète 26 Nshié mún nyütu ghét mféé kêt yu lére (kúú wupme). A nâ njit mi kúú wupme pe pô ndem ndem, nkúeshî yétne yi mbe yu lére me njiéshî (pum yu lére) yúe a pua meyùe’ne mbit mbe nkparé’na. Njiéshe yu lére pua pô yitkéri. Yu lére ntu mbue ne yi yi fa’ nâ njit mi pe sâm. mbe njit yúp ndalérewa ngutngûre me nsa’ne ne púen me mfù’ kú ngur’ap. A nâ njit mi yu lére pe nshééne runkét fú’she ntu nté mún nyütu ne suo kù yi mfa puô pa mféé kêt mún nyütu ne mkpara’ fône kú ghét ngam. A nâ njit lúere nju’ngam mümshe ne sun me fâne ngu ngu ne gú lap lap túm túm ké nga nyinyi, shi lâne tamkut te ngétne nga nda shút ngu ngu mbône, meshi’ shüshü’ fùeshe. Pa mvévé, te fakú, ghétkét mféé kêt yi nsho’ nga yu lére yùe pe yétne yi mfa ne pon pap na. Mgbètî mbète 27 Nshié mún ghét mféé kêt yi ngum fúeshî tu wume ntuot mbône mún, yi nséé te pa ghére ntu mbue ne yi ndù’nga wuo nkú sú te yi yu ghére pua ngambôkér’i. Nshié mún ghét mféé kêt yi kwete tùe’she te séé nga ntuot pua mbètpam tùm te yu fù’she yi yi yu ghére, yi yi yu tùete ke yi yi yu ghére ntu mbue yúe i ghét na. Mgbètî mbète 28 Nshié mún ghét mféé kèr’ùe a mbe nsa’ lo’ te fâne púen pua ngu ngu, mgbète kèn küka pa mféé kêt pua kú ghétkét ngam te yire yi nsa’ nga njú njetne yi mbe wumkéri ntúúm na. Mgbètî mbète 29 mún nyütu ghét kup kup mfa mfe ndun mbône mún ṅa yúe a li mî fône pua runkét tamkut te ntu nté mi yétne yi mbe na. Te rûne pa mféé kèr’i pua lúúm ntúúm te kwete kú ghétkét nga shi, nshié mún nâ mkpem ṅwor’i te ndùt ndùt kén meshi’ wûme pua fa puô pa mféé kêt pua kú ghét ngam ne montâ a lo’ mfa pû ne ndû nga kúú wupme ngambôkét, mgbète nga nsa’ngu ne nshubôkét mbadem mún te ngu shûtu. A mâ njétni mi shire pa mféé kêt pua kú ghét ngam lo’ mbe mfa’ne pua gû pa sha’ne gû mgbète nsa’ ngam nda shùt ngu ngu mbône. Mgbètî mbète 30 Mo’ nshié me yúe’ne lo’ te yire yi nsa’ ngam mâ njetni suo kú nshié nsa’ ngu, lap lap pùen ké ndî mún ne, ne yi ngét nshié mféé kêt te ghét pesa’kúe yúe pe fa a nyé’re pa mféé kêt puo kú ghétkét ngam’ùe pe ntanke ntúúm ma.
bax
Bamun
bax
Latn
bax
Mɛ tɔnun asaria yen adunia nɔɔsiabu Garin tore Nde mɛ̀ ba doke mà tɔmbu kpuron bɛɛrɛ ka ben asaria nɛrabu sɔɔra tii mɔru ka gem wɛɛbu ka sere si na ta tasa anduniaɔ, Nde mɛ̀ dunia sɔɔ tɔmba ǹ ki bu tɔ nun asaria ka yɛru sariru dooru doke sere ba n ye tusa n dera daa kam ya dabia ma ya duniagibu daakari seeya. Yen sɔna yé tɔnu kanamɔ n kpuro kere yera ù wa u n tii mɔ kpa ù gere yè u bwisika, u tamaa doke kpa ù narùrabu ka yaaru biru ko, Nde mɛ̀ yè ya kere yera tem mi ba wooda swii bu tɔnum asaria nɔni doke, n wa tirasi yu ku wii deema ù ka tii yina yen sɔ ba wii yoru diisiamɔ ka ba wii takaasi mɔ̀, Nde mɛ̀ yè ya kere yera bu nɔɔsina ka bu bɔrɔnu dam kɛ tem baa, Nde mɛ̀ tire te sɔɔ tem tɔm bè ba. Waa ONUN yigbɛru sɔɔ ba tɔnun asarian tii, win girima ka win bɛɛrɛ, tɔn durɔ ka tɔn kurɔn nɛrabu (goo kun goo kere) kpam naanɛ kua. Ma ba yii bu (swaa kpee) ko nɛ tɔmbun waaru ta koo ka sosi, kpa bu waaru gɔsia doonɔɔrugiru mi tii mɔra kon kpa, Nde mɛ̀ tem ka tem mɛ̀ mu, yigbɛru duuwa mɛ ka ONU ba mua bu ko mɛ̀ ba koo ko bu ka tɔnun asaria ka win tii mɔrun tii tii girima doke, Yè ya kere yera suam tem (tia) mɛ̀ tɔnun asaria ka win tii mɔrun swaa sɔɔ, n wa mɛ̀ ba yii ba nɛ ba koo ko bu yè ko mam mam. Mɛnnɔ bɔkɔ ge, ga yɔrasia ga nɛ: mɛ tɔnun asaria yen andunia nɔɔsia bi bu saawa, gaa ni bweseru baatere ka tem baamɛre mu kasu mu naa, n wa tɔmbu kpuro, sɔm ko yenu ka yigbɛnu kpuro, bà n tɔnun asaria nɔɔsia bi bwisika bu asaria girima dokebu ka tii mɔru wuu swaa daasia ka keu sɔɔsibu ka sere bwisi sosibu. Kpa bu ko mɛ̀ ba koo ko n wa kpurɛ kpurɛ ba aweren temɔ, bu girima doke bi ka tii mɔɔ te sua, kpa bu ka sɔm buru ko wuu si su waa yigbɛ te sɔɔn tɔmbun tii ka tem mɛ̀ ba mɔ min tɔmbu sɔɔ. Damba 1 Ba tɔmbu kpuro marawa ba tii mɔ, ba nɛ, girima ka saria sɔɔ. Ba ra bwisiku, ba dasabu mɔ, ma n weene ba n waasinɛ mɛrobisiru sɔɔ. Damba 2 Baawere ko kpi u sariaba ka tii mɔɔ ni ba kpara min baruka digoo kun tuko, bwesera, wasin gɔna, durɔwa, kurɔwa, politikin beragia, n kun mɛ bwisikunu gana. Yen biru, n ǹ koorɔ bu tem ka tem wunana politiki ka wooda swaa sɔɔ. Kà da tem min di tɔnu yarima, mu tii mɔnu mua, mu ǹ muɛ ro. Damba 3 Tɔnu baawere u waarun saria mɔ ka tii mɔru, ka sere mɛ ba koo wii yina. Damba 4 Ba ǹ goo yoru muamɔ, bu sere wii dendi. Ba yoru diisiabu ka yoru muaba yina. Damba 5 Ba ǹ goo takaasi mɔ̀, ba ǹ ma goo nɔni swaaru sɔɔsinɔ, bu sere goo nuku kɔsuru, ka sanani ka ma sere yè n ǹ weenɛ bu tɔn wundeko ni kuaa siimaa ko. Damba 6 Baawere asaria mɔ yan kpuro bu wii tuburi ù n siribun tɔnu. Damba 7 Tɔmbu kpuro ba nɛwa woodan bera (swaa sɔɔ) n maa weenɛ tii yina bi ba ko ka be yina, bun saa tia bu ku goo suu wuna, n da ma ba saria ye sara, bu ka wa bu be taki di ka bu be nɔɔ kuuri be kpuro wooda ya ko be ganɛ. Damba 8 Tɔnu baawere u saria mɔ ù win tem siru ye fɛagiru faaba kana ma ba wi toraa swɛɛ yi sɔɔ wooda ya wi nɔɔ ka. Damba 9 N ǹ korɔ bu tɔnu yɔrasia, bu wii nua n kun mɛ bu wii tem yara. Damba 10 Tɔnu baawere u saria mɔ, naa nɛbu wɔlluyee, ù win mem gere bu nɔɔ dee dee samaan nɔni, kpa siri yeru te ta ǹ gɔnnu ka yaa murenamɔ, tu wunana ù n gem mɔ, yè n win baa ka win tirasi, tora te ba ma wi waasi tà ǹ gem, sirikobu bu asaria ko. Damba 11 Tɔnu wi ba toraru waasi, ma ba ǹ gina ten see da nɔma tura, yen yɛro kun gina gɛɛ mɔ. Bà n koo wi siria n saria mɔ u goo kasu wi u koo ka wii yina. N ǹ weenɛ bu tɔnu taarɛ wɛ yèn sɔ u gaanu kua n kun mɛ yèn sɔ u gaanu duari ni nu ǹ waa toraru ka asarian swaa sɔɔ, sanamɛ u ni kua Yen biru, n ǹ weenɛ bu yɛro taarɛ wɛ ya n kpaaru kere nde yè ba ko raa wii wɛ saa ye u tora. Damba 12 Tɔnun waarun gari, win yɛnu win nɔɔsina ka win berusebu ya ǹ goo wa. Mɛna maa n ǹ weenɛ bu tɔnu bɛɛrɛ biasia kam sɔɔ. N weenɛ asaria yu ka tɔnu yina ka kookoo si sa sia mi. Damba 13 Tɔnu baawere u saria mɔ ù da mi u ki, kpa ù win yɛnu bani win temɔ. Tɔnu baawere u saria mɔ ù tem gam n di see, ka da win tin tem, u koo ma kpi ù wure ù wuraa mi. Damba 14 Bà n tɔnu takaasi mɔ̀, u saria mɔ ù waayeru kasu tem gam gia, kpa ù tem min baruka di. Ba ǹ kpɛ bu asaria ye gbiisia ma ba seeda kua ba wa mà u torawa. N ǹ maa koorɔ bu asaria ye gbiisia ma win kookoosu kun saa dee dee n de mɛ yigbɛ baka te ONU ya yii. Damba 15 Tɔnu baawaren sariawa u n saa tem gam tɔnu. Ba ǹ goo yinarimɔ u n saa tem gam tɔnu, bu sere wii yinari ù tem swɛyna. Damba 16 Saa tɔnu saa gaa tura, ba ǹ bweseru garu, tem gam tɔndu, gusu nɔ saaru garu suu wunɛ, tɔn kurɔ ka tɔn durɔ ba saria mɔ bu suana kpa bu bibu ma. Ben saria ya nɛ wa suanaan swaa sɔɔ. Be ba ki bu suana sere bu gina nɔɔsina n kun tirasi. Sa seewa sa tɔnun bweseru deemawa tem mi, bwese tera ta gbiiya n ma weenɛ bu ka tè yina. Damba 17 Baawere, a, wi turowaa a be dabinaa, u kon win baa mɔwa. Ba ǹ kpɛ bu tɔnu win gaanu wɔrari ka dam. Damba 18 Tɔnu baawere u ayeru mɔ: ù bwisiku nde mɛ u ki, u n dasabu mɔ, kpa ù gusunɔ sa; aye te ta dera u koo kpi ù gusunɔ saaru garu deri ù garu swii, nde mɛ u koo kpi ù gusunɔ saa wi turo, n kun mɛ sannu sannu, samaan wuswaaɔ n kun mɛ win beraɔ nde mɛ u ki. Damba 19 Tɔnu baawere u saria mɔ ù gere mɛ u wa, u kun nande, kpa ù gari ka dabaaru yè u nua tem pusi mɛ u kpia ka mi u ki. Damba 20 Tɔnu baawere saria mɔ ù mɛnnɔ ka yigbɛru kó ta kun naanaanu ganu mɔ. 2. Ba ǹ goo tirasi mɔ̀ ù yigbɛru garu du. Damba 21 Tɔnu baawere u saria mɔ ù win tem tɔmbun wunanɔsu sɔɔ du ù n ki win tii tii, n kun mɛ ù sɔmɔbu gabu wuba bé u ki bu wi wunana. Tɔnu baawere koo kpi ù samaa sɔmburu (bature sɔmburu) ko, nde mɛ ba yen kpuna yii. Mɛ samaa ya yii mi sɔɔra tem dam mu tasa. Swaa ye sɔɔ ba ko n da tɛtɛ to, taki sari, sanam ka sanam, tɔmbu kpuron nɔni biru n kun mɛ bɔkusaɔ, bu ku goo tirasi ko u ka goo tɛtɛ toowa. Damba 22 Tɔnu baawere u saria mɔ u nɔm kɛru wa, mi win baa ya waa kpuro. Ka win tem kookari, ka mi nɔɔsina yè ya waa ka tem tukun dam, n wa win waaru tan girima mɔ. Damba 23 Tɔnu baawere u saria mɔ ù sɔm buru ko, ù gɔsi te u ki, ka ten yè ta mɔ n koo ka wi naawa kɛru wa sɔmburu tà n ra yɔra gasɔ. Tɔmbu kpuro, ba kɔsia teeru mɔ bu mua saa ba ka sɔm bwese te eru mɔ́ Wi u sɔmburu mɔ̀ kpuro u saria mɔ ù kɔriaru mua mɛ n weenɛ, sere tu wi win yɛnugibu turi mɛ ba kon ka waaru dimɔ dee dee, n koo koora buka be yina. Tɔnu baawere u saria mɔ wi ka gabu bu sɔm kowobun yigbɛ te ta ra ka be yinɛ swii, kpa bu kpan yigbɛ mɛrosu sɔɔ du si su ko nda ka be sunɛ. Damba 24 Tɔnu baawere u saria mɔ ù wɛra, u dwee, ù sɔmburu ko u ku saka sarasia, kpa ù wɛraru ka kɔsiaru giru mau sanam ka sanam. Damba 25 Tɔnu baawere u saria mɔ ù waaru diisina mɛ u koo ka win bwaa dobu, win bwɛ, ka win yenugibugia nɔɔri, nde dianun bera, yanu waayeru, dokotoro tim. Win sɔmburu tà n yɔra, ù n bara ù n yɛmɔ kua, ka sere yè u mɔ yà n buera n kun ka win gɔru kiru, u saria mɔ nɔm kɛrun yigbɛru tu wii dera. Yɔɔniru ka biru ta saria mɔ bu te nɔɔri gem gem. Kurɔ wi na ka kurɔ kpaaru mɔ win bibu, ka wi na ǹ ka kurɔ kpaaru mɔ n bibu, be kpurɔ somi tee tera ba ko be ko. Damba 26 Tɔnu baawere weenɛ ù keu ko. Keu ya weenɛ bu ye ko n kun ka gobi, n ǹ man kere keu dii piibinugia. Kei dii piibinunkeu ya saa tirasi. Keu nɔman sɔm mɛɛribu gia ka gbankɔkɔ sɔm mɛɛeribugia n weenɛ bu n saa tɔmbu kpurongia, saa ba ka yen saka tura. Yè tɔnu kasu keu sɔɔ yera bwɛɛ dora, n wa tɔnum asaria ka win tiin mɔrun nɔni dokebu bu dam sosi. Keu ya weenɛ yu somi mɛ nɔɔsina, suuru, ka kiru ta kon ka waa tem kpuro, bwese wuunu kpuro n kun mɛ gusunɔ saarugibun mi. Kpa yu kpam yigbɛ baka te ba soka ONU somi ten wɔri sɔɔ mɛ̀ ta koo ka sina sɛɛru swii andunia sɔɔ. Biin tundo ka biin mɛro ba ayeru mɔ bu ben bibu keu doke swaa yè ba ki sɔɔ. Damba 27 Tɔnu baawere koo kpi, dwee bi tɔmba mɔ̀ ù bi du ma u ki, kpa ù bin baruba di. Tɔnu baawere koo kpi ù kasoo sɔɔ du kpa ù yen arufaani di. N weenɛ su ka tabu yari, n wa wi u kasoo mɔ̀ (gaanun gɔsiabun bera, tire yoran beran) ù yen arufaani di. Damba 28 Tɔnu baawere u saria mɔ ù ko mɛ u koo ko, tɔmbu sɔɔ ka tem tukumɔ, baayere ya n ka nɔɔ nɛ saria ka tii mɔɔ tèn gari ba kpara mi sɔɔ kpa tɔmbu ka yè sɔmburu ko. Damba 29 Tɔnu, tirasi, sɔmbura, wi yiiye ù samaa kua domi mi sɔɔra u ko win baayere siisia mɛ u ki. Tɔnu à n asaria ka tii mɔru mɔ a n maa winsingia geriti, a n tii yɛ n wa goo ù ku ka googia mɛnna kpa wuu gu ka sina sɛɛ. Ba nɛ mi be tɔnun ayera yɔra, mi n dia googiru ta torua. Saria be ka tii mɔɔ te, ye kpuro, ba ǹ ka yo sɔmburu mɔ̀ bunanam. Nde mɛ yigbɛ bakate ONU ya yii mɛsuma ba koo sua. Damba 30 Yè ka yè ba yii tɔnun asarian bera mi baasi, kpunaa gaa ka kookoosu gasu maa sari, si ba koo tusia nɛnɛm, tem gam, bu ka saria ka tii mɔɔ te ba kpara mi kpeera - sia pai.
bba
Baatonum
bba
Latn
bba
Sran mmla mun be mɛn nun jɔ bolɛ Ibo bolɛ Kɛ ɔ fin kɛ sran kwlakwa i sran bulɛ ɔ fin blɔlɔ'n ti, kɛ i sran-mmla ɔ nin sran kwlakwla liɛ'n sɛ'n ti, kɛ isɔ nin ye ɔ nin fɔundi, nanwlɛ atin, aklunjɔɛ ba mɛn nun'n ti Kɛ ɔ fin kɛ sɛ be si'a sran-mmla mun, nan sɛ be bu'a be like fi, i sɔ nin yɛ ɔ fa sa tɛtɛ yewa'n ba'nti, sangɛ kɛ ɔ fin kɛ be seli kɛ mɛn nga mɔ i nun sran mun be di be fɔundi, mɔ be kwla be kan be klunklo ndɛ, be kwla be sɔ be klunklo like, mɔ sɛkunlɛ ɔ nin yalɛ b'a jaso su, i sɔ mɛn mɔ be wan sran kundɛ i dan'n ti Kɛ ɔ fin kɛ i dan lika nin yɛ le kɛ ɔ fata kɛ mmla su awa yɛ ɔ nian sran-mmla mun be suɔ, kɛ ɔ ko yo nan b'a mianmian-man sran nan w'a faman ya w'a jaso-man be nga be fa kwlalɛ nin sran tɛtɛ yolɛ be fa be tintin i su be wun'n ti Kɛ ɔ fin kɛ like nga ɔ ti kpa dan yɛlɛ mɛn mun b'afiɛn janvuɛ kekle diwa'n ti Kɛ ɔ fin kɛ mɛn unmuan nun nvle mun be yali be wan be kan be sie su yekun kɛ be te lafi sran-mmla su dan, sran ɔ ti like dan, ɔ le'a gua, bla nin yasua be sɛ. Be wan i sɔ'n ti, like nga ba ko yo nan sran mun b'a nyan alaje, nan aklunjɔɛ w'a ba be wun, fɔundi nun, i sɔ like nin yɛ be wa yo'n ti Kɛ ɔ fin kɛ nvle nga be wo anyia sɔ nun, be wan be nin like nga be flɛ, kɛ "Mɛn mun be Bo Yekun Anyia" be bo yekun be bo mandrɛn nan sran i fɔndi ɔ nin i sranmmla be kaci ninge mɔ sran kwlakwla i ti wo be bo'n ti Kɛ ɔ fin kɛ nga ɔ ti kpa dan yɛlɛ kɛ sran mun be ngba be fa be ti be wlɛ sran-mmla ɔ nin sran-fɔundi be bo'n ti Anyia Dan wan kɛ Ndɛ nga be kɛn yɛ'n, ɔ fata kɛ ɔ kaci kɛ like mɔ i dɛnman yɛ sran kwalkwla nian; mɛn kwlakwla be kundɛ be kɛn; ɔ ye sɔ nan mɛn kwlakwula su sran o, mɛn kun i siesielɛ ninge mun, be bu Ndɛ Dan nga i akundan cɛn kwlakwla, be bo mandrɛn ɔ nin sran mun be fluwaklelɛ, ɔ nin ngwlɛlɛ klelɛ, be yo man sran mun be dan lika si sran-mmla ɔ nin fɔndi; kɛ be ko si be kpɔkun be yo blɛblɛ, mɛn kun nun o, mɛn ngba nun o, man sran mun be ngba be si i sɔ ndɛ: mɛn nga be trannin annuanzɛ dan i ase be nun sran mun o, be nga be wo i sɔfuɛ mun be bo'no, ɔ fata kɛ i sɔ sran mun be ngba be si sran-mmla ɔ nin sran-fɔundi. Tikle kikli Sran mun be ngba, kɛ be wu be ɔ, be ngba be sɛ, fɔndi nun, sran-mmala nun. Be si akundanbu, be si su ɔ fata kɛ sran mun be tran'n, be tran aniaan nun tranlɛ. Tikle 2 Sran-mmla ɔ nin sran-fɔundi nga ɔ wo Ndɛ dan nun, sran kwlakwla kwla fa ye iliɛ; ɔ le'a kɛ e ti sran nvle ngunmin, kɛ e wunnɛn ti'a kun, e aniɛn ti'a kun, e bo lika ti'a kun, e like sɔwa ɔ ti i ngunmin, e politiki angundan ti'a kun, e fin'a lika kun, ɔ le'a kɛ wie ti sikafuɛ, wie ti yalɛfuɛ, kɛ wie mun be osu ti wlengbi, wie mun be osu ti kanga. I kungba yekun, be kwla'a kpaman sran mun be nun be se'akɛ nga ti bue nga su sran, nga be wun'ɛn i liɛ wlɛ'n kpa, be wun'an mɛn nga su ɔ fin ɔ: be kwla'a be se'a sɔ, kanzɛ sran fin nvle uflɛ suo, sɛ nvle sɔ ɔ le i fɔundio, kanze i ti wo mɛn uflɛ i bo o, ɔ nunmɛn i ti bo nun tilɛ o. Tikle 3 Sran kwalakwla, ɔ fata kɛ be sɛsɛ i nguan, be wukɛ i ɔ di i fɔundi, be sɛsɛ ibɔbɔ ba unmuan. Tikle 4 Be kwla'a be fa-man sran be kaci'a kanga. Sran kanga yolɛ nin i fatɔ ɔ nin i ninge i fa sɔ mun be yowa, ba tanninnin be ngba be atin. Tikle5 Be kwla'a be ye'a sran fi like tɛtɛ mun, be wlɛ-mɛn i bisva, be kwla'a be yo-mɛn i ninge nga mɔ ɔ ye sran finfin, mɔ ɔ kaci sran kɛ blo nnɛn mun be sa. Tikle 6 Lika kwlakwla nga sran kun wo, ɔ fata kɛ be bu i sran, ɔ fin i mmla su. Tikle 7 Sran mun be ngba be sɛ mmla mu be nyrun; i sɔ'n ti, ɔ fata kɛ mmla mun be wutu be su, be ngba. sran kwlakwla, ɔ fata kɛ be wuke i nan sran nun kpakpawa w'a nyɛn-mɛn; sran nun kpakpawa ɔ ti kɛ Ndɛ nga i gblu tɔwa sa. Tikle 8 Sran kwmakwla le atin ɔ ko to ibɔbɔinvle su jɔlɛ difuɛmun, sɛ ɔ fin nan be bu i anunnflin i fɔundi-mmla su, fɔundi-mmla nga be klɛli i fluwa nga be flɛ i kɛ "mɛn i takawa i bo fluwa". Tikle 9 Be kwla'a be tra-man sran ngbɛn sa, be kwla'a be wlɛ-mɛn i bisua, be kwla'a be tu-mɛn i mɛn kun su ngbɛn sa. Tikle 10 Sɛ be sanman sran, nɑn ndrumun tran nun, ndɛ nga ti yɛ be sanman i, ɔ fata kɛ nzraa nun, nanwlɛ nun, jɔlɛ difuɛ mun, be nga be ti nun-man sran fi bo'n, mɔ be ti nanwlɛ sran, be yɛ ɔ fata kɛ be ken i sɔ ndɛ liɛ niɔn: be yɛ be kwla se kɛ sɛ ɔ wo i ndɛ fɛ su o, sɛ kusuman, nzanman mɔ be sanmanin i, ɔ ti atin su o. Tikle 11 Sran kwla nga b'a sɛnmɛn i ndɛ kun ti, kɛ be nian kan ndɛ mɔ be nian bu-man, i sɔ fuɛ'n be kwla'a se'a kɛ i ndɛ yo'a fɛ. A wun kɛ be kwla be se sɔ, san b'a di jɔlɛ, be ngba be ngba be nyrun, ato a wlu'a nun, be nga be ko jrɛn i sin i ti kplilɛ b'a jran. Be kwla-man be bu-man ndɛ be guɛ'ɛ sran kun su; sɛ ndɛ ti yɛ be sɛnmɛn i, i nun nga ɔ fa ye sa sɔn, mmla wie fi, i nvle liɛ su mmla o, mɛn nun mmla o, be bu'ɛ i sɔ like liɛ'n kɛ ɔ ti like tɛ. I ng'ɔ wuka su, yɛlɛ kɛ alamandi nga be fu i, bisua nga be wlɛ i, be nuan kwla'a tra-man nga be fa be yo i sɔ titi'n Tikle 12 Be kwla'a be wla-man be nuan sran kun i awlo nun ndɛ mun be nun ngbɛn, i awlo nun ndɛ i tranwlɛ, i fluwa nga ɔ klɛ'n, i fluwa nga be klɛ i, be kwla'a be kɛn'ɛn i wun ndɛ ngbɛn, be kwla'a be saci i dunman ngbɛn. I sɔ ninge liɛ mun be ti, ɔ fata kɛ mmla mun be sasa sran kwlakwla. Tikle 13 Sran kwlakwla ɔ kwla wlanwlan sin, nvle kun nun, lika nga ɔ klɔ kɛ ɔ tran'n ɔ kwla se kɛ wa yɛ n klɔ kɛ n tran. Sran kwlakwla ɔ le atin mɔ ɔ jaso nvle kun su kɔ lika nfle; ɔ kwla jaso ibɔbɔ nvle liɛ'n su, kpɔkun ɔ kwla sɛ i sin ɔ ba i nvle liɛ'n nun yekun. Tikle 14 Sɛ nvle kun su be kle sran kun yalɛ, sran sɔ'n ɔ le atin ɔ kɔ mantan nvle ufuɛ mɔ ɔ kwla sɔ i nun ɔn. Sangɛ i sɔ atin liɛ'n, wɔ nga a ye sa tɛtɛ mɔ ɔ kɔ-man Mɛn b'Anyia be ndɛ liɛ su'n, wɔ nga a ye i sɔ sa tɛ mɔ fata kɛ be sanman wɔ'n, sa kpa, a kwla'a a jrɛn-mɛen i sɔ atin su kan-man ndɛ. Tikle 15 Sran kwlakwla ɔ le atin mɔ ɔ nyen i auliɛ nvle Be kwla-man be se-man sran kun kɛ, ɔ fin andɛ a le'a auliɛ nvle wie kun, i sa sɔ ngbɛn; kusuman, sɛ sran kun wan ɔ kaci i auliɛ nvle, ɔ le atin kaci. Tikle 16 Kɛ be ko nyin yasua kun ɔ nin bla kun, be le atin be ja be wun, be taka be awlo; ɔ fata kɛ ndɛ kɛ nvle uflɛ nun sran, mɛn uflɛ nun sran, like sɔwa wafa uflɛ sran, ɔ fata kɛ i sɔ angundan wlu nun. Be aja nun, be nyɔn be sɛ; be nun kun se'a kɛ ɔ tin kun su: i blɛ nga be ja o, kɛ be titi aja nun o. A wun kɛ be ja'n, uun be nyɔn be nuan w'a yekun, be klun klo su. Awlo bo ɔ ti kɛ ananganman like sa, yɛ ɔ ti nvle kun su sa i olui niɔn; ɔ fata kɛ nvle ɔ nian su kɛ i nyima sa, kɛ awa wukɛ i. Tikle 17 Sran kwlakwla, i kungba anzɛ, ɔ nin sran uflɛ mun anzɛ, ɔ kwla le i ti bɔ nun like. Be kwla'a le'a sran fi i ti bo nun like i sanun. Tikle 18 Sran kwlakwla ɔ le atin mɔ ɔ bu i ti bo nun angundan, ɔ nyɛn i klun ndɛ, ɔ kwla sɔ i like wafa nga ɔ klo i'n; kɛ ɔ fin i lɛ kusuman, sɛ i wan ɔ kaci nan ɔ sɔ like uflɛ'n, sɛ i wan ɔ bu akundan uflɛ'n, ɔ le atin ɔ kaci. Sɛ i wan i klun akundan liɛ'n, i like sowa liɛ'n, sɛ i wan ɔ bo be jɔ, i ba kungba o, ɔ nin sran uflɛ mun o, ɔ le atin ɔ bo be jɔ; sɛ kusu i wan ɔ ye i like aswre nun, ɔ le atin yo. I kwlaa ngɔ'lɛ, ɔ kwla klɛ i fluwa nun, ɔ kwla yo like kwlakwla nga fata kɛ ɔ yo; sran fi kwla'a tannin i atin. Tikle 19 Sran kwlakwla ɔ le atin ɔ bu i bɔbɔ ti bo nun akundan, ɔ kɛn i klun ndɛ nga i wan ɔ kan'n. I sɔ i sin yɛle kɛ sɛ ɔ kɛn i klun ndɛ'n, be kwla-man be kle'ɛ i yalɛ; i sin nin yɛle kɛ ɔ le atin kundɛ ndɛ mun be tilɛ; i kusuman kwla bo ndɛ ɔ nin nzɛbua mun be jɔ kle sran mun; like kwlakwla nga ɔ kwla fa bo i sɔ jɔlɛ liɛ, ɔ fa bo; ɔ nun-man i ti nun kaan kɛ awɛ wo nvle mun b'afiɛn. Tikle 20 Sran kwlakwla ɔ le atin ɔ nin sran ufuɛ mun be ya anyia; ɔ kwla wlu anuanzɛ nga ɔ ti'a nzaje anuanzɛ nun. Be kwla'a be mianmian-man sran kun ɔ wlu-man anuanzɛ kun nun. Tikle 21 Sran kwlakwla ɔ le atin mɔ, i bɔbɔ i nvle liɛ'n su, ɔ tran awa i juman be ti, sɛ nɛn i bɔbɔ trele sa, ɔ kwla yo i janunfuɛ. Sran kwlakwla ɔ le atin, nán ndrunmun kan tran nun, mɔ di i bɔbɔ i nvle'n su awa juman. Nvle kun su i sran unmwah mun, be ye be man nvle sɔ i su gbɛngbɛn be fangan. I sɔ'n ti, ɔ fata kɛ be yo manwlɛ nun vote, nan sran mun be ndɛ nga ɔ wo be klun, b'afɛ i sɔ b'a kan vote'n le nuan; kɛ i nuan ko ju'n, ɔ fata kɛ ɔ sɛn i wun; sran ngba vote o, aswre vote o; i kwlaa nga ɔ yo ɔ, vote i yowa, nɑn mianmianlɛ tran nun, sran kun i klun vote yɛ ɔ vote ɔ. Tikle 22 Sran kwlakwla, kɛ mɔ ɔ ti nvle kun su sran'n, ɔ fata kɛ ɔ nyan awa sran anwukalɛlike, ɔ le awunnyanmblusuɛ atin, awasranwukalɛ atin, be nyin su yiyilɛ ninge atin; i sɔ ninge mun yɛ be ti sran kwlaa cinjin, be yɛ be yi sran i sran lika nglo ɔ, be yo i fɔundi-mmla be dan; i sɔ'n fin nvle kun i mandrɛn bowa nun, ɔ fin mɛn mun be wun wukawa nun, ɔ fin nvle kun i siesiewa nun, ɔ fin nvle kun i nun anyanbewun ninge mun nun. Tikle 23 Sran kwla ɔ le atin mɔ ɔ di i bɔbɔ i klunklo juman, juman i fa diwa ɔ nin i akatua be ti i klunsu; ɔ fata kɛ be nian i su, nɑn man ɔ tran sa ngbɛn kɛ ɔ nyan-man juman Sran kwlakwla i juman nga ɔ di, i su sika cɛ yɛ ɔ fata kɛ be mɛn i ɔ, ɔ le'a kɛ sran kun ɔ le i akatua, sran kun ɔ le i akatua Sran kwlakwla, kɛ ɔ di juman'a ɔ fata kɛ i akatua nga be tuɛ i'n, ɔ ju i bɔbɔ, i yi ɔ nin i mma mun be wun siesielɛ kɛ ɔ fata kɛ sran fa siesie i wun sa. Sɛ akatua sɔ'n ju-man, awa wuka suɔ ɔ yo ye. Sran kwlakwla ɔ nin i wiengu mun be kwla be taka jumandilɛ anuanzɛ, sran kwlakwla ɔ kwla wlu i sɔ anuanzɛ liɛ nun ɔ fa kpli i like nga ɔ lo i i ti. Tikle 24 Sran kwlakwla, kɛ ɔ di juman'n, ɔ le atin ɔ lo unmiɛn, ɔ le blɛ wie ɔ ɔ yiyi i nyisu ɔ. ɔ fata kɛ dɔ nga mɔ ɔ fa di juman, nan ɔ cɛ ngboko; yɛ afuɛ kun nun i blɛ mɔ ɔ di'a juman, ɔ fata kɛ be tuɛ i kalɛ. Tikle 25 Sran kwlakwla ɔ fata kɛ i sa nun yo fɛ nan w'a kwla w'a ye i wun ayre, w'a kwla w'a siesie i wun, i bɔbɔ nin i yi nin i mma mun, kɛ ɔ ti kɛ aliɛ dilɛ liɛ'n, tralɛ wlawa'n, lawlɛ'n, be wun ayre yelɛ'n, blɛ mɔ ɔ di'a juman'n, mɔ ɔ tɔ tukpakiɛ'n, sɛ ɔ kwla'a nun'n, sɛ ɔ wo angbeti nun'n, sɛ w'a yo oke'n; sa yalɛ kwlakwla nga ɔ tɔ i su mɔ i sa nun a wie'n, ɔ fata kɛ awa wukɛ i. Blata ɔ nin ba kangan mun, ɔ le be wukalɛ liɛ'n mɔ awa wuka be ɔ. Ba kangan kwlakwla, kanzɛ be wu be gua su o, kanzɛ be wu be aja nun o, be kwlakwla ɔ fata kɛ awa sasa be. Tikle 26 Sran kwlakwla ɔla atin mɔ be kle i fluwa. Sran fluwa klelɛ'n, kɛ ɔ fa ju kɛ sua blu su'n, sika tualɛ nun-man nun. ɔ fata kɛ ba kangan mun be ngba be kɔ suklu, be nun kun le'ɛ ti kɛ ɔ kɔ-man. Sukln nga be kle blalɛ juman nin juman dilɛ nun, i sɔ suklu'n, ɔ fata kɛ ɔ tru; suklu dandan mun be nun wlulɛ i atin, ɔ fata kɛ be tike man sran kwlakwla; be kpa'a sran mun be nun, sran kun ɔ nin i like liɛ mɔ ɔ kwla yo ɔ. ɔ fata kɛ fluwa klelɛ ɔ yi sran i sran lika i nglo, ɔ yo man sran mun be bo nyan, ɔ yo man be nyin yi sran-mmla mun ɔ nin fɔundi-mmla nga ɔ ti fɔundi-mmla be bɔ'n. Fluwa klelɛ ɔ fata kɛ ɔ yo man ndidiɛ ba sran mun b'afiɛn, ɔ yo man sran mun be yaci sran kun nun ɔ yo i klunklo ninge, man janvuɛ dilɛ ɔ ba mɛn mun b'afiɛn, sran nvle mun b'afiɛn, like sɔfuɛ mun be wafa b'afiɛn. Fluwa klelɛ i kungba yekun, ɔ fata kɛ ɔ man "Mɛn mun be Bo Yekun Anyia" be ninge nga mɔ be yo mɔ alaje ko cɔ mɔn nun. Siɛ mun ɔ nin niɛn mun, be yɛ ɔ fata kɛ be kundɛ fluwa i klelɛ wafa nga ɔ nin be mma mun fata ɔ. Tikle 27 Sran kwlakwla ɔ le atin mɔ, i nvle liɛ'n su ninge mɔ ɔ ti kɛ be nyin su yiyiwa ninge, be sa ti ninge, aguin ninge, ɔ le atin ɔ ye i sɔ ninge wie, ɔ le atin ɔ di su wie; ɔ le atin ɔ wuka be yo be nyrun kɔlɛ ninge mun; afin sɛ mblusuɛ fite su, ɔ le atin di wie. Sran kun, sɛ ɔ di i be nyrun, kɔlɛ aguin juman, ɔ klɛi fluwa, ɔ di aguin nan sɛ i duman fite su ɔ, i mblnsnɛ fite suɔ ɔ ti iliɛ. Tikle 28 Sran kwla ɔ le atin ɔ kunde kɛ sran mun b'afiɛ, mɛn mun b'afiɛn ɔ ye flɔlɔɔ, i sɔ nan sran-mmla ɔ nin fɔundi nga be kan be ndɛ Ndɛ nga nun, b'a su mma. Tikle 29 Sran kun, ɔ fata kɛ ɔ yo like mɛn i nvle mɔ i nun yɛ i bɔbɔ ɔ kwla di i fɔundi, ɔ kwla bo nyan. Sran i sran-mmla nin i fɔundi su dilɛ ɔ le'a awieliɛ uflɛ, san awieliɛ nga i nve su mmla mun be sieli kɛ ɔ fata'a kɛ sran kun i sran-mmla nin i fɔundi su dilɛ ɔ tannin sran uflɛ mun be liɛ atin. I sɔ nin yɛ man be kwla fa atin ndɛnman kpa su, aunjɔɛ ɔ ba nvle nga mɔ i su kpɛn sielɛ ɔ wo sran kwlakwla sa nun nun. Sran-mmla nin fɔundi ng'ɔlɛ be kwla'a fa-man be yo'a like fi mɔ ɔ kaci i sin si Mɛn mun be Bo Yekun Anyia be atin liɛ'n Tikle 30 Awa kun, sran akpasua, sran kun, be kwla'a be jran-man dɛ nga i nun tre ba kun su be se'a kɛ be le atin mɔ be di juman wie, be yo ninge wie mɔ ɔ ti sran-mmla nin fɔndi nga be wo yɛ be sakiwa.
bci
Baoulé
bci
Latn
bci
Declaracion Universal nin mga derechos humanos Preambulo Huli ta an pagkamidbid kan dignidad intrinseca asin an parantay asin inalienableng mga derechos kan gabos na miembros kan familia humana iyo an fundacion nin katalinkasan , justicia asin katoninongan sa bilog na kinaban, Huli ta an ginikanan nin mga makangirongirhat na mga gawe laban sa conciencia nin katawohan iyo an pagbalga asin pagmenos kan derechos humanos, asin ta sa pagpahayag na an pinakahalangkaw na kamawotan nin katawohan iyo an magkaigwa nin sarong kinaban na kun saen an gabos na tawo mayo nin pagkatakot asin miseria, asin igwang katalinkasan sa pagtaram asin man katalinkasan nin pagtubod, Huli ta mahalaga na mabantayan an derechos humanos sa irarom nin sistemang may pagkuyog sa ley, tanganing an tawo dai mapiritan na magrebelde, bilang ultimong paagi, laban sa tirania asin opresion, Huli ta mahalagang pakusogon an kaboronyogan nin mga naciones, Huli ta sa Carta, an mga banwaan kan Naciones Unidas nagpahayag liwat kan saindang pagtubod sa mga fundamental na derechos humanos, sa dignidad asin halaga kan pagkatawo asin sa parantay na derechos nin mga lalaki asin babae, asin man ta nagkasararo na ikapadagos an pagtalubo nin banwaan asin an mas marahay na kabuhayan na igwang orog na katalinkasan, Huli ta an mga Estados Miembros, nangako na maghingoa na makamtan, sa pakipagtabangan kan Naciones Unidas, an pagbalangibog nin pangabos na pagrespeto asin pagsunod kan derechos humanos asin mga fundamental na katalinkasan, Huli ta kinakaipuhan nanggad an sarong pagkasabot kaining mga derechos asin mga katalinkasan tanganing mautob ining pangako, Kaya, ngonian, an Asamblea General minapahayag Kaining Declaracion Universal nin mga Derechos Humanos bilang sarong kamawotan na dapat makamtan kan gabos na banwaan asin naciones, tanganing an lambang saro asin lambang institucion nin banwaan, sa danay na pagromdom kaining Declaracion, maghingoa sa paagi nin pagtukdo asin educacion, na ikabalangibog an pagrespeto kaining mga derechos asin mga katalinkasan, asin sa paagi nin medios na progresivo, nacional asin internacional, makamtan an saindang pangabos asin efectivong pagmidbid asin pagsunod, sa mga banwaan man sana kan mga Estados Miembros asin man sa mga banwaan kan mga territorios na yaon sa saindang kapangyarihan. Articulo 1 An gabos na tawo ipinangaking may katalinkasan asin parantay sa dignidad asin derechos. Sinda gabos tinawan nin pag-isip asin conciencia kaya dapat na makipag-iriba sa lambang saro bilang mga magturugang. Articulo 2 An lambang saro igwa nin gabos na mga derechos asin mga katalinkasan na ipinahayag sa Declaracion na ini, na mayo nin ano man na palaen arog kan raza, color, sexo, linguage, religion, opinion politica o nagkaiba pa, nacional o social na pinaghalean, pagsadiri, pagkamundag o iba pang condicion. Siring man, mayo nin ano man na palaen an itotogot na ikabase sa condicion politica, juridica o internacional, kan nacion o territorio na kinabibilangan nin sarong tawo, independiente man o sarong pagkatiwala, o mayong autonomia o nasa irarom nin ano pa man na limitacion nin soberania. Articulo 3 An lambang saro igwa nin derecho nin buhay, katalinkasan, asin seguridad nin pagkatawo. Articulo 4 Mayo nin siisay man an ipapasairarom sa kaoripnan o sa servidumbre; an pag-oripon asin an pagpabakal nin mga oripon, sa ano man na forma, dai nanggad pagtotogotan. Articulo 5 Mayo nin siisay man an ipapasairarom sa labi-labing pagkulog o sa brutal o bako sa tawong kastigo o pagmaltrato. Articulo 6 An lambang saro igwa nin derecho nin pagkamidbid bilang sarong persona sa atubang nin ley. Articulo 7 An gabos parantay sa atubang kan ley asin igwa nin derecho, na mayo nin ano man na discriminacion, sa pantay-pantay na proteccion nin ley. Gabos igwa nin derecho sa nagkaparehong proteccion laban sa ano man na discriminacion na minabalga kaining Declaracion asin contra sa ano man na pag-olog-olog para sa nasabing discriminacion. Articulo 8 An lambang saro igwa nin derecho sa efectivong paagi na dapat ikatao kan mga competenteng tribunales kan nacion contra sa mga gawe na minabalga kan mga fundamental na derechos na ginagarantia kan constitucion o kan ley para sa saiya. Articulo 9 Mayo nin siisay man an ipapasairarom sa basta-bastang pagdakop, pagkulong o pagsobol. Articulo 10 An lambang saro igwa nin derecho, na may pagkapantay-pantay, sa vistang may justicia asin sa publico, kan sarong tribunal na independiente asin imparcial, sa pagdeterminar kan saiyang mga derechos asin mga katungdan asin nin ano man na acusacion criminal laban saiya. Articulo 11 An lambang acusado igwa nin derecho na ikapresumir na inocente mantang dai naproprobaran na nagkasala nanggad conforme sa ley asin sa laog nin sarong vista publico, asin kun saen siya natawan nin gabos na garantias na kaipuhan sa saiyang defensa. Mayo nin siisay man an icocondenar sa pagbalga criminal huli sa ano man na gawe o kapabayaan na kan momentong ginibo bako pang sarong crimen sosog sa ley nacional o internacional. Siring man, dai dapat nanggad na ikatao an padusa na mas grabe pa sa sentenciang aplicable sa momentong ginibo an nasabing crimen. Articulo 12 Mayo nin ssiisay man an ipapasairarom sa basta-bastang pagpakiaram sa saiyang buhay privado, familia, harong o pakipagsuratan, o sa mga atake sa saiyang honor asin reputacion. Am lambang saro igwa nin derecho sa proteccion nin ley laban sa mga nasabing pagpakiaram o mga atake. Articulo 13 An lambang saro igwa nin derechong magborobalyo asin sa pagpili nin estaran sa laog kan territorio nin lambang Estado. An lambang saro igwa nin derecho na maghale sa arin man na nacion, kaibahan an saiyang sadiring nacion, asin na makapuli sa saiyang sadiri man na nacion. Articulo 14 Sa caso nin persecucion, an lambang saro igwa nin derecho na makapagsaboot nin asilo sa ibang nacion. An derechong ini dai puedeng gamiton bilang defensa contra sa prosecucion na tunay na basado sa mga crimen comunes o sa mga gawe na contra sa mga katuyohan asin principios kan Naciones Unidas. Articulo 15 An lambang saro igwa nin derecho sa nacionalidad. Mayo nin siisay man an basta-bastang hahalean nin nacionalidad o kan saiyang derecho sa pagsangle nin nacionalidad. Articulo 16 An mga lalaki asin babaeng nasa edad, igwa nin derecho, na mayo nin ano man na limitacion huli sa raza, nacionalidad o religion, na mag-aragom asin magpoon nin familia. Sinda igwa nin parantay na derechos mapapadapit sa kasal, durante nin pagkasal asin sa pagtapos nin kasal. An pag-aragom dapat gikan sa bilog na kabotan kan futurong esposo o esposa. An familia iyo an natural asin fundamental na grupo-elemento kan banwaan asin igwa nin derecho sa proteccion kan banwaan asin kan Estado. Articulo 17 An lambang saro igwa nin derecho sa solong pagsadiri o na may kairiba. Mayo nin siisay man an basta-bastang kukuanan nin saiyang pagsasadiri. Articulo 18 An lambang saro igwa nin derecho nin katalinkasan sa pag-isip, conciencia o religion; kaibahan sa derechong ini an katalinkasan na magsalida nin saiyang religion o pagtubod, asin katalinkasan, solo-solo man o may pag-iriba asin sa publico o privado, na magpahayag kan saiyang religion o pagtubod sa paagi nin pagktukdo, kagawean, pagsamba asin pagsunod. Articulo 19 An lambang saro igwa nin derecho nin katalinkasan sa pagpahayag nin opinion o exprecion; kaibahan sa derechong ini an katalinkasan sa sadiring opinion na mayo ning pagpakiaram asin an katalinkasan na maghanap, mag-ako asin magbalangibog nin mga informacion asin opinion huli sa ano man na medios magsaen pa man. Articulo 20 An lambang saro igwa nin derecho nin katalinkasan sa matoninong na pagtiripon asin pakipag-iriba. Maypo nin siisay man an puedeng piriton sa sarong pag-iribanan. Articulo 21 An lambang saro igwa nin derecho na makabale sa gobierno kan saiyang nacion, directamente o huli kan representantes na nagkapirili sa makatalinkasang paagi. An lambang saro igwa nin derecho sa parantay na acceso sa mga servicios publicos sa saiyang nacion. An kabotan kan banwaan iyo an dapat na pinaghahalean kan autoridad kan gobierno; an kabotan na ini dapat na maipahayag sa regular asin tunay na eleccion, na dapat sa paagi nin pangabos asin parantay na pagvoto, asin dapat man na secreto o sa nagkaparehong paagi na may katalinkasan nin pagvoto. Articulo 22 An lambang saro, bilang miembro nin banwaan, igwa nin derecho sa seguridad social asin sa pagkamit, sa paagi nin nacional na paghingoa o internacional na pagtarabangan sosog sa organizacion asin kakayahan kan lambang Estado, kan saiyang mga derechos economicos, social asin cultural, na indispensable para sa saiyang dignidad asin sa makatalinkasang pagtalubo kan saiyang pagkatawo. Articulo 23 An lambang saro igwa nin derecho sa pagtrabaho asin sa pagpili nin empleo, asin sa may justicia asin marhay na condiciones sa saiyang trabajo asin proteccion contra sa pagkamayo nin trabajo. An lambang saro igwa nin derecho sa parantay na sweldo sa nagkaparehong pagtrabaho na mayo nin discriminacion. An lambang saro na minatrabaho igwa nin derecho sa tama asin nakakarahay na sweldo na minapaseguro saiya asin sa saiyang familia na magkaigwa nin buhay na maninigo sa saiyang dignidad, asin man nadadagdagan, kun kinakaipuhan, nin ibang medios nin proteccion social. An lambang saro igwa nin derecho na makapagforma asin makiiba sa mga union para sa proteccion kan saiyang intereses. Articulo 24 An lambang saro igwa nin derecho sa pagpahingalo asin paglibang, kaibahan an tamang limitacion sa oras nin pagtrabaho asin sa regular na vacacion na may bayad. Articulo 25 An lambang saro igwa nin derecho sa sarong pagkabuhay na kaipuhan kan saiyang salud asin karahayan, asin kan saiyang familia, kaibahan an pagkakanm, pagbado, harong asin medical na pagtabangm, asin sa kinakaipuhang servicios sociales, asin derecho nin seguridad sa caso nin pagkamayongtrabaho, paghelang, disabilidad, pagkabalo, pagkagurang o iba pang kakulangan sa pagbuhay-buhay huli kan mga circunstancias na mayo sa saiyang poder. An pagkani-ina asin pagkani-aki dapat na tawan nin especial na pag-ataman asi pagtabang. Gabos na aki, sa laog o luwas nin kasal, igwa nin derecho sa parehong proteccion social. Articulo 26 An lambang saro igwa nin derecho sa educacion. An educacion dapat na libre, kun mapupuede sa elementaria asin sa fundamental na mga grado nin pagtalubo. An educacion sa elementaria dapat na sarong obligacion. An educacion tecnica o profesional dapat na bukas sa gabos, asin an mas halangkaw na pag-adal dapat na bukas man sa gabos basado sa merito kan lambang saro. An katuyohan nin educacion dapat iyo an completong pagtalubo kan pagkatawo nin lambang saro asin an pagpakusog nin derechos humanos asin mga fundamental na katalinkasan. Iyan man dapat na magbalangibog kan pagkakairintindihan, paggalang sa iba asin kaboronyogan kan mga naciones, etnico o religiosong mga grupo, asin dapat na makatabang sa mga paghingoa kan Naciones Unidas para sa pagmantener nin katoninongan. An mga magurang igwa nin na-eenot na derecho sa klase nin educacion na saindang boot ikatao sa saindang mga aki. Articulo 27 An lambang saro igwa nin derecho sa makatalinkasang pakibale sa buhay cultural kan saiyang banwaan, sa pag-ogma kan artes asin sa pagpakinabang kan mga progreso cientifico asin kan mga beneficios kan nasabing mga progreso. An lambang saro igwa nin derecho sa proteccion kan ano man na moral asin material na intereses na gikan sa ano man na cientifica o literaria o artisticang gibo na siya an kaggibo. Articulo 28 An lambang saro igwa nin derecho sa social asin internacional na sistema kun saen an mga derechos asin mga katalinkasan na ipinahayag kaining Declaracion bilog na makamtan. Articulo 29 An lambang saro igwa nin mga katungdan sa banwaan na kun saen man sana posible an makatalinkasan asin bilog na pagtalubo kan saiyang pagkatawo. Sa mga gawe huli kan saiyang derechos asin mga katalinkasan, lambang saro ikakasairarom sa mga limitaciones nin ley para sa pagkamit sana kan pagmidbid asin pagrespeto sa mga derechos asin katalinkasan nin iba asin uyon sana sa tunay na mga pangangaipo nin moralidad, orden publico asin karahayan kan gabos sa laog nin sarong democratricong banwaan. Dai nanggad itinutugot na ining mga derechos asin mga katalinkasan gamiton sa mga gibong laban sa mga katuyohan asin principios kan Naciones Unidas. Articulo 30 Mayo nin ano man sa Declaracion na ini an puedeng saboton na minatao sa ano man na Estado, grupo o siisay man, nin derecho sa mga gawe-gawe o kagibuhan para sa supresion kan ano man na derechos asin mga katalinkasan na ipinahayag kaining Declaracion.
bcl
Bicolano, Central
bcl
Latn
bik
10 СНЕЖНЯ 1948 ГОДА Генеральная Асамблея Арганізацыі Абʼяднаных Нацый зацвердзіла і абвясціла Усеагульную дэкларацыю правоў чалавека, поўны тэкст якой прыведзены на гэтых старонках. Прыняўшы гэта рашэнне гістарычнага значэння, Асамблея звярнулася з заклікам да ўсіх дзяржаў‐членаў Арганізацыі абнародаваць тэкст Дэкларацыі і зрабіць усё магчымае для «яе распаўсюджвання, абвяшчэння і растлумачэння, галоўным чынам у школах і іншых навучальных установах, без адрознення, якое заснавана на палітычным статусе краін або тэрыторый». УСЕАГУЛЬНАЯ ДЭКЛАРАЦЫЯ ПРАВОЎ ЧАЛАВЕКА ПРЭАМБУЛА Прымаючы пад увагу, што прызнанне годнасці, якая ўласціва ўсім членам чалавечай сямʼі, і роўных і неадʼемных правоў іх зʼяўляецца асновай свабоды, справядлівасці і ўсеагульнага міру; і прымаючы пад увагу, што грэбаванне і пагарда да правоў чалавека прывялі да варварскіх актаў, якія абураюць сумленне чалавецтва, і што стварэнне такога свету, у якім людзі будуць мець свабоду слова і перакананняў і будуць свабодныя ад страху і галечы, абвешчана як высокае імкненне людзей; і прымаючы пад увагу, што неабходна, каб правы чалавека ахоўваліся ўладай закону з мэтай забеспячэння таго, каб чалавек не быў вымушаны ўжываць, у якасці апошняга сродку, паўстання супроць тыраніі і прыгнечання; і прымаючы пад увагу, што неабходна садзейнічаць развіццю дружалюбных адносін паміж народамі; і прымаючы пад увагу, што народы Абʼяднаных Нацый пацвердзілі ў Статуце сваю веру ў асноўныя правы чалавека, у годнасць і каштоўнасць чалавечай асобы і ў раўнапраўе мужчын і жанчын і вырашылі садзейнічаць сацыяльнаму прагрэсу і паляпшэнню ўмоў жыцця пры большай свабодзе; і прымаючы пад увагу, што дзяржавы‐члены абавязаліся садзейнічаць, у супрацоўніцтве з Арганізацыяй Абʼяднаных Нацый, усеагульнай павазе і захаванню правоў чалавека і асноўных свабод; і прымаючы пад увагу, што ўсеагульнае разуменне характару гэтых правоў і свабод мае велізарнае значэнне для поўнага выканання гэтага абавязацельства: ГЕНЕРАЛЬНАЯ АСАМБЛЕЯ абвяшчае гэту Усеагульную дэкларацыю правоў чалавека ў якасці задачы, да выканання якой павінны імкнуцца ўсе народы і ўсе дзяржавы з тым, каб кожны чалавек і кожны орган грамадства, увесь час маючы на ўвазе гэту Дэкларацыю, імкнуліся шляхам асветы і адукацыі садзейнічаць павазе гэтых правоў і свабод і забеспячэнню, шляхам нацыянальных і міжнародных прагрэсіўных мерапрыемстваў, усеагульнага і эфектыўнага прызнання і ажыццяўлення іх як сярод народаў дзяржаў‐членаў Арганізацыі, так і сярод народаў тэрыторый, што знаходзяцца пад іх юрысдыкцыяй. Артыкул 1. Усе людзі нараджаюцца свабоднымі і роўнымі ў сваёй годнасці і правах. Яны надзелены розумам і сумленнем і павінны ставіцца адзін да аднаго ў духу брацтва. Артыкул 2. Кожны чалавек павінен валодаць усімі правамі і ўсімі свабодамі, што абвешчаны гэтай Дэкларацыяй, без якога б там ні было адрознення, як напрыклад у адносінах расы, колеру скуры, полу, мовы, рэлігіі, палітычных або іншых перакананняў, нацыянальнага або сацыяльнага паходжання, маёмаснага, саслоўнага або іншага становішча. Апрача таго, не павінна рабіцца ніякага адрознення на аснове палітычнага, прававога або міжнароднага статуса краіны або тэрыторыі, да якой чалавек належыць, незалежна ад таго, ці зʼяўляецца гэта тэрыторыя незалежнай, падапечнай, несамакіравальнай, або як‐небудзь інакш абмежаванай у сваім суверэнітэце. Артыкул 3. Кожны чалавека мае права на жыццё, на свабоду і на асабістую недатыкальнасць. Артыкул 4. Ніхто не павінен утрымлівацца ў рабстве або ў паднявольным стане; рабства і гандаль рабамі забараняюцца ва ўсіх іх выглядах. Артыкул 5. Ні над кім не павінны ўчыняцца катаванні або жорсткія, бесчалавечныя або ўніжаючыя яго годнасць абыходжанне і пакаранне. Артыкул 6. Кожны чалавек, дзе б ён ні знаходзіўся, мае права на прызнанне яго правасубʼектнасці. Артыкул 7. Усе людзі роўныя перад законам і маюць права, без усякага адрознення, на роўную абарону закону. Усе людзі маюць права на роўную ахову ад якой бы там ні было дыскрымінацыі, што парушае гэту Дэкларацыю, і ад якога б там ні было падбухторвання да такой дыскрымінацыі. Артыкул 8. Кожны чалавек мае права на эфектыўнае аднаўленне ў правах кампетэнтнымі нацыянальнымі судамі ў выпадках парушэння яго асноўных правоў, якія дадзены яму канстытуцыяй або законам. Артыкул 9. Ні над кім не павінны ўчыняцца самавольны арышт, затрыманне або выгнанне. Артыкул 10. Кожны чалавек, для вызначэння яго правоў і абавязкаў і для ўстанаўлення абгрунтаванасці прадʼяўленага яму крымінальнага абвінавачання, мае права, на падставе поўнай роўнасці, на тое, каб яго справа была разгледжана публічна і з захаваннем усіх патрабаванняў справядлівасці незалежным і непрадузятым судом. Артыкул 11. Кожны чалавек, які абвінавачваецца ў злачынстве, мае права лічыцца невінаватым да таго часу, пакуль яго вінаватасць не будзе ўстаноўлена законным парадкам шляхам публічнага судовага разбору, пры якім яму забяспечваюцца ўсе магчымасці для абароны. Ніхто не можа быць асуджаны за злачынства на падставе ўчынення якога‐небудзь дзеяння або за бяздзеянне, якія ў час іх учынення не зʼяўляліся злачынствам па нацыянальных законах або па міжнароднаму праву. Не можа таксама накладацца пакаранне больш цяжкае, чым тое, якое магло быць ужыта ў той час, калі злачынства было зроблена. Артыкул 12. Ні над кім не павінны ўчыняцца самавольнае ўмяшанне ў яго асабістае і сямейнае жыццё, самавольны замах на недатыкальнасць яго жылля, тайну яго карэспандэнцыі або на яго гонар і рэпутацыю. Кожны чалавек мае права на абарону закону ад такога ўмяшання або такіх замахаў. Артыкул 13. Кожны чалавек мае права свабодна перамяшчацца і выбіраць сабе месцапражыванне ў межах кожнай дзяржавы. Кожны чалавек мае права пакідаць любую краіну, уключаючы сваю ўласную, і вяртацца ў сваю краіну. Артыкул 14. Кожны чалавек мае права шукаць прыстанішча ад праследавання ў іншых краінах і карыстацца гэтым прыстанішчам. Гэта права не можа быць выкарыстана ў выпадку праследавання, сапраўды заснаванага на ўчыненні непалітычнага злачынства, або дзеяння, што супярэчыць мэтам і прынцыпам Арганізацыі Абʼяднаных Нацый. Артыкул 15. Кожны чалавек мае права на грамадзянства. Ніхто не можа быць самавольна пазбаўлены свайго грамадзянства або права змяніць сваё грамадзянства. Артыкул 16. Мужчыны і жанчыны, якія дасягнулі паўналецця, маюць права без усякіх абмежаванняў, незалежна ад расы, нацыянальнасці або рэлігіі, браць шлюб і засноўваць сямʼю. Яны карыстаюцца аднолькавымі правамі ў адносінах узяцця шлюбу, у час знаходжання ў шлюбе і ў час яго скасавання. Шлюб можа быць заключаны толькі пры свабоднай і поўнай згодзе абодвух бакоў, што бяруць шлюб. Сямʼя зʼяўляецца натуральнай і асноўнай ячэйкай грамадства і мае права на абарону з боку грамадства і дзяржавы. Артыкул 17. Кожны чалавек мае права валодаць маёмасцю як аднаасобна, так і сумесна з іншымі. Ніхто не павінен быць самавольна пазбаўлены сваёй маёмасці. Артыкул 18. Кожны чалавек мае права на свабоду думкі, сумлення і рэлігіі; гэта права ўключае свабоду мяняць сваю рэлігію або пераканні і свабоду спавядаць сваю рэлігію або перакананні як аднаасобна, так і разам з іншымі, публічным або прыватным парадкам у вучэнні, богаслужэнні і выкананні рэлігійных і рытуальных абрадаў. Артыкул 19. Кожны чалавек мае права на свабоду перакананняў і на свабоднае выражэнне іх; гэта права ўключае свабоду бесперашкодна прытрымлівацца сваіх перакананняў і свабоду шукаць, атрымліваць і распаўсюджваць інфармацыю і ідэі любымі сродкамі і незалежна ад дзяржаўных граніц. Артыкул 20. Кожны чалавек мае права на свабоду мірных сходаў і асацыяцый. Ніхто не павінен прымушацца ўступаць у якую‐небудзь асацыяцыю. Артыкул 21. Кожны чалавек мае права прымаць удзел у кіраванні сваёй краінай непасрэдна або пры дапамозе свабодна выбраных прадстаўнікоў. Кожны чалавек мае права роўнага доступу да дзяржаўнай службы ў сваёй краіне. Воля народа павінна быць асновай улады ўрада; гэта воля павінна знаходзіць сабе выяўленне ў перыядычных і нефальсіфікаваных выбарах, якія павінны праводзіцца пры ўсеагульным і роўным выбарчым праве, шляхам тайнага галасавання або пры дапамозе іншых раўназначных форм, што забяспечваюць свабоду галасавання. Артыкул 22. Кожны чалавек, як член грамадства, мае права на сацыяльнае забеспячэнне і на ажыццяўленне неабходных для падтрымання яго годнасці і для свабоднага развіцця яго асобы правоў у эканамічнай, сацыяльнай і культурнай галінах пры дапамозе нацыянальных намаганняў і міжнароднага супрацоўніцтва і ў адпаведнасці са структурай і рэсурсамі кожнай дзяржавы. Артыкул 23. Кожны чалавек мае права на працу, на свабодны выбар работы, на справядлівыя і добрыя ўмовы працы і на ахову ад беспрацоўя. Кожны чалавек, без якой‐небудзь дыскрымінацыі, мае права на роўную аплату за роўную працу. Кожны, хто працуе, мае права на справядлівую і здавальняючую ўзнагароду, якая забяспечвае вартае чалавека існаванне для яго самога і яго сямʼі, і дапаўняецца, пры неабходнасці, іншымі сродкамі сацыяльнага забеспячэння. Кожны чалавек мае права ствараць прафесіянальныя саюзы і ўступаць у прафесіянальные саюзы для аховы сваіх інтарэсаў. Артыкул 24. Кожны чалавек мае права на адпачынак і вольны час, уключаючы права на разумнае абмежаванне рабочага дня і на перыядычны водпуск, які аплачваецца. Артыкул 25. Кожны чалавек мае права на такі жыццёвы ўзровень, уключаючы харч, адзенне, жыллё, медыцынскі догляд і неабходнае сацыяльнае абслугоўванне, які неабходны для падтрымання здароўя і дабрабыту яго самога і яго сямʼі, і права на забеспячэнне на выпадак беспрацоўя, хваробы, інваліднасці, удоўства, надыходу старасці або іншага выпадку страты сродкаў да існавання па незалежачых ад яго акалічнасцях. Мацярынства і дзяцінства даюць права на асобую апеку і дапамогу. Усе дзеці, якія нараділіся ў шлюбе або па‐за шлюбам, павінны карыстацца аднолькавай сацыяльнай абаронай. Артыкул 26. Кожны чалавек мае права на адукацыю. Адукацыя павінна быць бясплатнай па меншай меры ў тым, што датычыць пачатковай і агульнай адукацыі. Пачатковая адукацыя павінна быць абавязковай. Тэхнічная і прафесіянальная адукацыя павінна быць агульнадаступнай і вышэйшая адукацыя павінна быць аднолькава даступнай для ўсіх на падставе здольнасцей кожнага. Адукацыя павінна быць накіравана да поўнага развіцця чалавечай асобы і да павелічэння павагі да правоў чалавека і асноўных свабод. Адукацыя павінна садзейнічаць узаемаразуменню, цярпімасці і дружбе паміж усімі народамі, расавымі або рэлігійнымі групамі, і павінна садзейнічаць дзейнасці Арганізацыі Абʼяднаных Нацый па падтрыманню міру. Бацькі маюць права прыярытэту ў выбары віду адукацыі для сваіх малалетніх дзяцей. Артыкул 27. Кожны чалавек мае права свабодна ўдзельнічаць у культурным жыцці грамадства, цешыцца мастацтвам, удзельнічаць у навуковым прагрэсе і карыстацца яго дабротамі. Кожны чалавек мае права на ахову яго маральных і матэрыяльных інтарэсаў, што зʼяўляюцца вынікам навуковых, літаратурных або мастацкіх прац, аўтарам якіх ён зʼяўляецца. Артыкул 28. Кожны чалавек мае права на сацыяльны і міжнародны парадак, пры якім правы і свабоды, што выкладзены ў гэтай Дэкларацыі, могуць быць цалкам ажыццёўлены. Артыкул 29. Кожны чалавек мае абавязкі перад грамадствам, у якім толькі і магчыма свабоднае і поўнае развіццё яго асобы. Пры ажыццяўленні сваіх правоў і свабод кожны чалавек павінен спазнаць толькі такія абмежаванні, якія ўстаноўлены законам выключна з мэтай забеспячэння належнага прызнання і павагі правоў і свабод другіх і задавальнення справядлівых патрабаванняў маралі, грамадскага парадку і агульнага дабрабыту ў дэмакратычным грамадстве. Ажыццяўленне гэтых правоў і свабод ні ў якім разе не павінна супярэчыць мэтам і прынцыпам Арганізацыі Абʼяднаных Нацый. Артыкул 30. Нішто ў гэтай Дэкларацыі не можа быць вытлумачана, як прадастаўленне якой‐небудзь дзяржаве, групе асоб або асобным людзям права займацца якой‐небудзь дзейнасцю або ўчыняць дзеянні, накіраваныя да знішчэння правоў і свабод, што выкладзены ў гэтай Дэкларацыі.
bel
Belarusan
bel
Cyrl
be
IFYASOSELE IFYALO PALWA NSAMBU SHA MUNTU AMASHIWI YAKUBALILAPO Apo kwaba ukwishiba ubucindami bwa muntu nomulinganya pamo ne nsambu shishifwile kufumyapo ku muntunse nge shinte lya buntungwa, umulinganya pamo nomutende pano isonde, Apo uku kana posako mano nokusula insambu sha muntu fya lenga imicitile ya bunkalwe yikalifya amatontonkanyo ya bantu, elyo nokupilibula imikalile ya mu calo umo abantu bonse bengala sekelamo mu nsambu sha kulanda nokusumina ifyo balefwaya ukubikapo nokula ikala ukwabula icintinya nokubulilwa fyalisoswa nge fikabila nganshi umuntu onse, Apo cikankala, nga cakuti umuntu tali nokula patikishiwa ukuilubula, nge nshila yakushalikishako, ukulasangukila aba buluku nabalya banyantilila abanabo, mukuti insambu sha muntu shifwile ukucingililwa na mafunde, Apo caba cikankala ukutwala pantanshi icumfwano pakati ka fyalo, Apo abantu bamu kabungwe kafyalo fyaikatana muli kalata balibwekeshapo isubilo mu nsambu, mu bucindami no bukankala bwa muntu pamo nomulingaya pakati ka baume nabanakashi pamo nokuipela ukutwalilila abuyantanshi mu mikalila isuma mu butungwa ubukalamba, Apo ifyalo fyaba ba membala fyali ipela ukufikilisha, ukupitila mukwampana pamo nakabungwe ka fyalo fya ikatana, ukutwala pantanshi ukula cindika nokukonka pafya nsambu sha muntu ne nsambu shimbi pano isonde, Apo pakwishiba ishi nsambu nobuntungwa ecikankala sana pakuti ici cilayo cinga fikilishiwa ukupwililika, Nomba, eyapa UKULONGANA KWAFYALO FYONSE kwasosa, Ifyasosele ifyalo fyonse palwa nsambu sha muntu nge cilingile ukufikilishiwa ku muntu naku fyalo fyonse, pakuti cila muntu ne ncende yonse mu calo aikala, ukulaibukisha ifi fyasoswa lyonse, nokwesha ukulafunda nokusambilila mu kutwala pantanshi ukucindika ishi nsambu bo buntungwa, elyo mukubomfya inshila shalinga, ifyalo nafyo ukumona ukuti ifi fyaishibikwa nokukonkwa isonde lyonse, ku bantu baba mu fyalo fyaba bumembala ukubikapo nefyalo fitungululwa kuli bambi. Icikomo 1 Abantu bonse bafyalwa abalubuka nokulingana mu mucinshi nensambu. Balikwata amano nokutontonkanya, eico bafwile ukulacita ifintu ku banabo mu mutima wa bwananyina. Icikomo 2 Cila muntu ali linga ukukwata ishi nsambu no buntungwa filelondololwa, ukwabula akapatulula kali konse ngaka mutuntu, inkanda, umwaume nangu umwanakashi, ululimi, uko apepa, ifyo atontonkanya pa fikansa fya calo, uko atula ku calo, ifyuma akwata, uko afyalwa nangu akapatulula akali konse. Kabili, takuli kapatulula kali nokucitwa pa mulandu wafikansa fya calo, ifyo balubulula imilandu nangu umucinshi icalo afumako cakwata ku fyalo fimbi, cibe cila iteka, cilatekwa nangu capelwa ku calo cimbi ukutekwa. Icikomo 3 Cila muntu alikwata insabu ya mweo, ukucita ico alefwaya elyo noku icingilila umwine. Icikomo 4 Takuli nangu umo ukuba umusha nangu mu busha. Ubusha nokushitishana mu busha fili nokubindwa mu nshila ili yonse. Icikomo 5 Tapali nangu umo atwile kucitwa kunkalwe, ukucushiwa nokucitwa nge nama paku kandwa. Icikomo 6 Onse alikwata insambu ukwishibikwa ukuli konse ngo muntu pa menso ya cilye. Icikomo 7 Bonse bali lingana pa menso ya cilye kabili balikwata insambu ukwabula akapatulula, ukupokolwa mu mulinganya pa menso ya cilye. Bonse balikwata insambu yakupokololwa mu mulinganya ku kapatulula akali konse ukupula muli uku kusosa ukubikapo ukupokololwa nakuli balya batunka bambi ukuti bale patulula. Icikomo 8 Onse alikwata insambu kucingililwa ne filye fyalinga lintu afyengwa ku micitile ipula mu mafunde ya mupela insambu ukulingana na mafunde ya mu calo. Icikomo 9 Takuli muntu afwile kukakwa ukwabula umulandu, ukusungwa bu citente nangu ukuba imbutushi ukwabula umulandu. Icikomo 10 Onse alilinga mu mulinganya wine wine ukumulubulwisha ukwabula ulufyengo palwalala naba shi cilye bashi lemenena lubali lumo, lintu balepituluka mu nsambu shakwe nefyalinga ukucita nga nacita umulandu uli onse. Icikomo 11 Onse uwapelwa umulandu alikwata insambu ukutunganishiwa uwakaele ukushinta lintu bamushinina ukulingana namafunde pa cilye capa lwalala ukwabula ukulesha inshila shonse enga pusukililamo. Takuli muntu ali nokupelwa umulandu nokukandwa pa cilubo cishali mulandu lindu cacitike panshita iyo, cibe nimu calo cakwe nangu kufyalo fimbi. Nangu ukumulundilako ukukandwa ukucila fintu akandilwe panshita icilubo cacitike. Icikomo 12 Takuli kula fulunganya kumaka inkama ya muntu, ulupwa lwakwe, kung'anda nangu amakalata ukubikapo nokonaula ishina lyakwe mukulanda ifyabipa pali ena. Onse alikwata insambu yakucingililwa ku mafunde ku fimfulunganya fya musango ngoyu nangu ukusanswa. Icikomo 13 Onse alikwata insambu yakwenda nokwikala konse uko atemwa mu calo aikala. Onse alikwata insambu ukufuma mu cala, nangu calo cakwe pamo nokubwelela ku calo ca kumwabo. Icikomo 14 Onse alikwata insambu yakufwaya nokusekelamo ukusungwa nge mbutushi mu efyalo fimbi ukubutuka ulufyengo uko afuma. Lelo iyi nsambu tainga bomba umuntu nga alebutuka imilandu ishikumine ku fikansa fya calo nangu ku micitile isha linga nefya imininapo ifyalo fyaikatana. Icikomo 15 Onse alikwata insambu yakuba no mutundu. Tapali nangu umo ku maka ali nokupokwa umutundu wakwe wa calo nangu ukumukanya insambu yakwe yakwalula uyu mutundu. Icikomo 16 Abaume na banakashi nga bafika pa mushinku wa kupa tabafwile kuleshiwa kupana nokula panga indupwa kumulandu wa nkanda, uko bafuma nangu uko bapepa. Bonse balikwata insambu sha lingana ku cupo, lintu bali ku cupo ukushinta nalintu icupo capwa. Icupo cili nokucitwa abalefwaya ukupana nga basuminishanya abene beka. Indupwa nge ntulo ya mutundu ne calo shalilinga ukucingililwa nabekala calo pamo no buteko. Icikomo 17 Onse alikwata insambu yakukwata ifipe umwine eka nangu naba nankwe. Tapali ali nakupokwa ifipe kumaka. Icikomo 18 Onse alikwata insambu yakukwata amatontonkanyo, ukutontonkanya no kupepa; iyi nsambu yalundapo neya kwalula ukwakupepa nangu amatontonkanyo ukubikapo neyakuti, atemwa eka nangu na bambi uko ekala, cibe nimu bumfisolo nangu palwalala ukulondolola amashiwi yakwa lesa nangu amatontonkanyo ukupitila mu kufunda, imicitile pamo nokupepa. Icikomo 19 Onse alikwata insambu ukulanda ifyo aletontonkanya, neyi nsambu ilundapo neya kukwata amatontonkanyo ukwabula ukuleshiwa pamo neya kukwata, ukufwaya, ukupokelela pamo nokupelako bamo ilyashi namatontonkanyo ukubomfya umulabasa uli onse pakati ka fyalo. Icikomo 20 Onse alikwata insambu yakulongana nokwangala mu mutelelwe. Takuli nangu umo afwile ukupatikishiwa ukuba membala wa kabungwe ashilefwaya. Icikomo 21 Onse alikwata insambu yakutungulula mu buteko bwa calo cakwe atemwa umwine eka nangu abasalwa, abaku mwimininako. Onse alikwata insambu yakusekelamo mu fintu ubuteko bwa calo cakwe bupekanisha abekala calo. Ubufwayo bwa bantu emaka ubuteko buli nokukwata, ici cakulamonwa ukupitila mukulakwata ukusala ubufi munshita, nabantu bakumenye imyaka yakusala bafwile basala ifyo batemenwe ukwabula ukwebwa (secret ballot) nangu ukubomfya inshila shimbi shishalinga ifi. Icikomo 22 Onse alikwata insambu yakusungwa lilya akota, kabili ukupitila mu maka ya calo cakwe nangu ukubombela pamo ne fyalo fimbi ukulingana namaka cila calo cikwete, ukusanga ubukumu, imikalile isuma pamo ne ntambi sha cifyalilwa ukulingana nomucinshi mukuitwala pantanshi umwine. Icikomo 23 Onse alikwata insambu yakukwata incito atemenwe nokubomba munshila yabula ukufyengwa kabili nokupokololwa ukutamfiwa incito. Onse ukwabula akapatula alikwata insambu yakufola amalipilo yalinga pa ncito imo ine. Onse abomba alikwata insambu yakupoka amalipilo yalingile pakuti ena nolupwa lwakwe lwingala ikala bwino, naya malipilo nga yacepa, ukubomfya inshila shimbi sahsuminishiwa ukula sangilamo indalama shimbi nangu ukumulundulako indalama afola. (missing) Icikomo 24 Onse alikwata insambu yakutusha nokwangala ukubikapo ukbomba insa ishalinga nokulaya pali cuti yakulipilwa. Icikomo 25 Onse alikwata insambu yakwikala bwino nolupwa lwakwe mu bumi, ukubikapo nefya kulya, ing'anda nokulaya ku cipatala atemwa ku sukulu, pamo ne nsambu yaku cingililwa lintu aba pabulofwa, alwala alemana, afwilwa, akota nangu aba mubwafya kumulandu wafintu fimo ashinga citapo nangu cimo. Banamayo pabukulu pamo nabana banono balikwata insambu yakutangatwa bwino nokwafwiwa, Abana bonse, abafyalwa mukati nangu kunse ya fyupo, bafwile ukusekelamo fimo fine ifili nga amasukulu nangu ifipatala. Icikomo 26 Onse alikwata insambu yaku sambilila. Takufwile kuba kulipila ku masambililo mu masukulu yanono. Onse alefwaika uku sambililako mu masukulu yanono cibe alefwaya nangu iyo. Amasukulu yakusambililamo isha ncito yafwile yabako pamo namasukulu yakalamba (University) kuli balya balingile ukuyako. Amasambililo yafwile yalenga umuntu umwine ukuitwala pantanshi ifyo afwaya nokukosha ukucindika insambu sha muntu no buntungwa. Amasambililo yafwile ukutwala pantanshi ukumfwana, ukubelela na bucibusa pakati ka fyalo, ukwikatanya abantu bapusana inkanda nangu uko bapepa kabili nokutwala pantanshi imilimo ya fyalo fyaikatana pakusungilila umutende. Abafyashi balikwata insambu ya ntanshi ukusala amasambililo balefwaya abana babo ukukwata. Icikomo 27 onse alikwata insambu yakucitako ifya ntambi sha cifyalilwa, ukusekelamo mufya kulenga nefya kupanga panga kuntu aikala pamo nokusekelamo mufyaleta abasungu (scientific advancement and its benefits). Onse alikwata insambu yakucingililwa apo aiminina nangu umo alefwaya ukumwenamo ukupitila mu fintu apanga, ukulemba nangu ukulenga nga fyafuma mu mano yakwe. Icikomo 28 Onse alikwata insambu ukwikala kuntu aikala nangu mu calo umo insambu nobutungwa shasoswa, shafikilishiwa ukwabula ukushako. Icikomo 29 Onse alikwata umulimo kuntu aikala uko umwine eka ukwabula ukumufenenkesha enga itwala pantanshi ifyo afwaya. Pakukwata ishi nsambu, onse afwile ukukonka amafunde pamulandufye wa kwishiba nokucindika insambu sha bambi pakuti kwingaba imbelo shisuma, nomutelelwe mu calo umo bonse bakwata insambu yakulandapo. Ishi nsambu nobuntungwa teti shibomfiwe ukupula mubufwayo ne fyaimininapo ifyalo fya ikatana. Icikomo 30 Tapali nangu cmo muli uku kusosa icinga pilibulwa ukuti icalo icili conse, ibumba lya bantu nangu umuntu umo nakwata insambu ukucita icili conse icakwiminina pa koanula insambu no buntungwa filondolelwe nokulembwa.
bem
Bemba
bem
Latn
bem
মানবাধিকারের সার্বজনীন ঘোষণাপত্র মুখবন্ধ যেহেতু মানব পরিবারের সকল সদস্যের সমান ও অবিচ্ছেদ্য অধিকারসমূহ এবং সহজাত মর্যাদার স্বীকৃতি‌ই হচ্ছে বিশ্বে শান্তি, স্বাধীনতা এবং ন্যায়বিচারের ভিত্তি; যেহেতু মানব অধিকারের প্রতি অবজ্ঞা এবং ঘৃণার ফলে মানুবের বিবেক লাঞ্ছিত বোধ করে এমন সব বর্বরোচিত ঘটনা সংঘটিত হয়েছে এবং যেহেতু এমন একটি পৃথিবীর উদ্ভবকে সাধারণ মানুষের সর্বোচ্চ কাঙ্খা রূপে ঘোষণা করা হয়েছে, যেখানে সকল মানুষ ধর্ম এবং বাক স্বাধীনতা ভোগ করবে এবং অভাব ও শংকামুক্ত জীবন যাপন করবে; যেহেতু মানুষ যাতে অত্যাচার ও উত্‍পীড়নের মুখে সর্বশেষ উপায় হিসেবে বিদ্রোহ করতে বাধ্য না হয় সেজন্য আ‌ইনের শাসন দ্বারা মানবাধিকার সংরক্ষণ করা অতি প্রয়োজনীয়; যেহেতু জাতিসমূহের মধ্যে বন্ধুত্বপূর্ণ সম্পর্ক উন্নয়নের প্রয়াস গ্রহণ করা অত্যাবশ্যক; যেহেতু সদস্য জাতিসমূহ জাতিসংঘের সনদে মৌলিক মানবাধিকার, মানব দেহের মর্যাদা ও মূল্য এবং নারী পুরুষের সমান অধিকারের প্রতি তাঁদের বিশ্বাস পুনর্ব্যক্ত করেছেন এবং বৃহত্তর স্বাধীনতার পরিমণ্ডলে সামাজিক উন্নতি এবং জীবনযাত্রার উন্নততর মান অর্জনে দৃঢ়প্রতিজ্ঞ হয়েছেন; যেহেতু সদস্য রাষ্ট্রসমূহ জাতিসংঘের সহযোগিতায় মানবাধিকার ও মৌলিক স্বাধীনতা সমূহের প্রতি সার্বজনীন সন্মান বৃদ্ধি এবং এদের যথাযথ পালন নিশ্চিতকরণের লক্ষ্য অর্জনে অঙ্গীকারবদ্ধ; যেহেতু এ স্বাধীনতা এবং অধিকারসমূহের একটি সাধারণ উপলব্ধি এ অঙ্গীকারের পূর্ণ বাস্তবায়নের জন্য সর্বাধিক গুরুত্বপূর্ণ এজন্য এখন সাধারণ পরিষদ এই মানবাধিকারের সার্বজনীন ঘোষণাপত্র জারি করছে এ ঘোষণা সকল জাতি এবং রাষ্ট্রের সাফল্যের সাধারণ মানদন্ড হিসেবে সে‌ই লক্ষ্যে নিবেদিত হবে, যেখানে প্রতিটি ব্যক্তি এবং সমাজের প্রতিটি অঙ্গ এ ঘোষণাকে সবসময় মনে রেখে পাঠদান ও শিক্ষার মাধ্যমে এ‌ই স্বাধীনতা ও অধিকার সমূহের প্রতি শ্রদ্ধাবোধ জাগ্রত করতে সচেষ্ট হবে এবং সকল সদস্য রাষ্ট্র ও তাদের অধীনস্থ ভূখণ্ডের জাতিসমূহ উত্তরোত্তর জাতীয় ও আন্তর্জাতিক প্রয়াসের মাধ্যমে এ‌ই অধিকার এবং স্বাধীনতাসমূহের সার্বজনীন ও কার্যকর স্বীকৃতি আদায় এবং যথাযথ পালন নিশ্চিত করবে। ধারা ১ সমস্ত মানুষ স্বাধীনভাবে সমান মর্যাদা এবং অধিকার নিয়ে জন্মগ্রহণ করে। তাঁদের বিবেক এবং বুদ্ধি আছে; সুতরাং সকলেরই একে অপরের প্রতি ভ্রাতৃত্বসুলভ মনোভাব নিয়ে আচরণ করা উচিত। ধারা ২ এ ঘোষণায় উল্লেখিত স্বাধীনতা এবং অধিকারসমূহে গোত্র, ধর্ম, বর্ণ, শিক্ষা, ভাষা, রাজনৈতিক বা অন্যবিধ মতামত, জাতীয় বা সামাজিক উত্‍পত্তি, জন্ম, সম্পত্তি বা অন্য কোন মর্যাদা নির্বিশেষে প্রত্যেকের‌ই সমান অধিকার থাকবে। কোন দেশ বা ভূখণ্ডের রাজনৈতিক, সীমানাগত বা আন্তর্জাতিক মর্যাদার ভিত্তিতে তার কোন অধিবাসীর প্রতি কোনরূপ বৈষম্য করা হবেনা; সে দেশ বা ভূখণ্ড স্বাধীন‌ই হোক, হোক অছিভূক্ত, অস্বায়ত্বশাসিত কিংবা সার্বভৌমত্বের অন্য কোন সীমাবদ্ধতায় বিরাজমান। ধারা ৩ জীবন, স্বাধীনতা এবং দৈহিক নিরাপত্তায় প্রত্যেকের অধিকার আছে। ধারা ৪ কা‌উকে অধীনতা বা দাসত্বে আবদ্ধ করা যাবে না। সকল প্রকার ক্রীতদাস প্রথা এবং দাসব্যবসা নিষিদ্ধ করা হবে। ধারা ৫ কা‌উকে নির্যাতন করা যাবে না; কিংবা কারো প্রতি নিষ্ঠুর, অমানবিক বা অবমাননাকর আচরণ করা যাবে না অথবা কা‌উকে এহেন শাস্তি দেওয়া যাবে না। ধারা ৬ আ‌ইনের সামনে প্রত্যেকের‌ই ব্যক্তি হিসেবে স্বীকৃতি লাভের অধিকার আছে। ধারা ৭ আ‌ইনের চোখে সবা‌ই সমান এবং ব্যক্তিনির্বিশেষে সকলে‌ই আ‌ইনের আশ্রয় সমানভাবে ভোগ করবে। এ‌ই ঘোষণা লঙ্ঘন করে এমন কোন বৈষম্য বা বৈষম্য সৃষ্টির প্ররোচনার মুখে সমান ভাবে আশ্রয় লাভের অধিকার প্রত্যেকের‌ই আছে। ধারা ৮ শাসনতন্ত্রে বা আ‌ইনে প্রদত্ত মৌলিক অধিকার লঙ্ঘনের ক্ষেত্রে উপযুক্ত জাতীয় বিচার আদালতের কাছ থেকে কার্যকর প্রতিকার লাভের অধিকার প্রত্যেকের‌ই রয়েছে। ধারা ৯ কা‌উকে‌ই খেয়ালখুশীমত গ্রেপ্তার বা অন্তরীণ করা কিংবা নির্বাসন দে‌ওয়া যাবে না। ধারা ১০ নিজের অধিকার ও দায়িত্ব নির্ধারণ এবং নিজের বিরুদ্ধে আনীত ফৌজদারি অভিযোগ নিরূপণের জন্য প্রত্যেকের‌ই পূর্ণ সমতার ভিত্তিতে একটি স্বাধীন এবং নিরপেক্ষ বিচার-আদালতে প্রকাশ্য শুনানি লাভের অধিকার রয়েছে। ধারা ১১ দন্ডযোগ্য অপরাধে অভিযুক্ত প্রত্যেক ব্যক্তির আত্মপক্ষ সমর্থনের নিশ্চিত অধিকারসম্বলিত একটি প্রকাশ্য আদালতে আ‌ইনানুসারে দোষী প্রমাণিত না হ‌ওয়া পর্যন্ত নির্দোষ গণ্য হ‌ওয়ার অধিকার থাকবে। কা‌উকে‌ই এমন কোন কাজ বা ক্রটির জন্য দণ্ডযোগ্য অপরাধে দোষী সাব্যস্ত করা যাবে না, যে কাজ বা ক্রটি সংঘটনের সময় জাতীয় বা আন্তর্জাতিক আ‌ইনে দণ্ডনীয় অপরাধ ছিলনা। দণ্ডযোগ্য অপরাধ সংঘটনের সময় যে শাস্তি প্রযোজ্য ছিল, তার চেয়ে গুরুতর শাস্তি‌ও দে‌ওয়া চলবে না। ধারা ১২ কারো ব্যক্তিগত গোপনীয়তা কিংবা তাঁর গৃহ, পরিবার ও চিঠিপত্রের ব্যাপারে খেয়ালখুশীমত হস্তক্ষেপ কিংবা তাঁর সুনাম ও সম্মানের উপর আঘাত করা চলবে না। এ ধরনের হস্তক্ষেপ বা আঘাতের বিরুদ্ধে আ‌ইনের আশ্রয় লাভের অধিকার প্রত্যেকের‌ই রয়েছে। ধারা ১৩ নিজ রাষ্ট্রের চৌহদ্দির মধ্যে স্বাধীনভাবে চলাফেরা এবং বসবাস করার অধিকার প্রত্যেকের‌ই রয়েছে। প্রত্যেকের‌ই নিজ দেশ সহ যে কোন দেশ পরিত্যাগ এবং স্বদেশে প্রত্যাবর্তনের অধিকার রয়েছে। ধারা ১৪ নির্যাতনের হাত থেকে রক্ষা পা‌ওয়ার জন্য ভিন্নদেশে আশ্রয় প্রার্থনা করবার এবং সে দেশের আশ্রয়ে থাকবার অধিকার প্রত্যেকের‌ই রয়েছে। অরাজনৈতিক অপরাধ এবং জাতিসংঘের উদ্দেশ্য এবং মূলনীতির পরিপন্থী কাজ থেকে সত্যিকারভাবে উদ্ভূত অভিযোগের ক্ষেত্রে এ অধিকার প্রার্থনা না‌ও করা যেতে পারে। ধারা ১৫ প্রত্যেকের‌ই একটি জাতীয়তার অধিকার রয়েছে। কা‌উকে‌ই যথেচ্ছভাবে তাঁর জাতীয়তা থেকে বঞ্চিত করা যাবে না, কিংবা কারো জাতীয়তা পরিবর্তনের অধিকার অগ্রাহ্য করা যাবে না। ধারা ১৬ ধর্ম, গোত্র ও জাতি নির্বিশেবে সকল পূর্ণ বয়স্ক নরনারীর বিয়ে করা এবং পরিবার প্রতিষ্ঠার অধিকার রয়েছে। বিয়ে, দাম্পত্যজীবন এবং বিবাহবিচ্ছেদে তাঁদের সমান অধিকার থাকবে। বিয়েতে ইচ্ছুক নরনারীর স্বাধীন এবং পূর্ণ সম্মতিতে‌ই কেবল বিয়ে সম্পন্ন হবে। পরিবার হচ্ছে সমাজের স্বাভাবিক এবং মৌলিক গোষ্ঠী-একক, সুতরাং সমাজ ও রাষ্ট্রের কাছ থেকে নিরাপত্তা লাভের অধিকার পরিবারের রয়েছে। ধারা ১৭ প্রত্যেকের‌ই একা অথবা অন্যের সঙ্গে মিলিতভাবে সম্পত্তির মালিক হ‌ওয়ার অধিকার আছে। কা‌উকে‌ই যথেচ্ছভাবে তাঁর সম্পত্তি থেকে বঞ্চিত করা বাবে না। ধারা ১৮ প্রত্যেকের‌ই ধর্ম, বিবেক ও চিন্তার স্বাধীনতায় অধিকার রয়েছে। এ অধিকারের সঙ্গে ধর্ম বা বিশ্বাস পরিবর্তনের অধিকার এবং এ‌ই সঙ্গে, প্রকাশ্যে বা একান্তে, একা বা অন্যের সঙ্গে মিলিতভাবে, শিক্ষাদান, অনুশীলন, উপাসনা বা আচারব্রত পালনের মাধ্যমে ধর্ম বা বিশ্বাস ব্যক্ত করার অধিকার‌ও অন্তর্ভূক্ত থাকবে। ধারা ১৯ প্রত্যেকের‌ই মতামত পোষণ এবং মতামত প্রকাশের স্বাধীনতায় অধিকার রয়েছে। অবাধে মতামত পোষণ এবং রাষ্ট্রীয় সীমানা নির্বিশেষে যে কোন মাধ্যমের মারফত ভাব এবং তথ্য জ্ঞাপন, গ্রহণ ও সন্ধানের স্বাধীনতা‌ও এ অধিকারের অন্তর্ভূক্ত। ধারা ২০ প্রত্যেকের‌ই শান্তিপূর্ণ সমাবেশে অংশগ্রহণ ও সমিতি গঠনের স্বাধীনতায় অধিকার রয়েছে। কা‌উকে কোন সংঘভূক্ত হতে বাধ্য করা যাবে না। ধারা ২১ প্রত্যক্ষভাবে বা অবাধে নির্বাচিত প্রতিনিধিদের মাধ্যমে নিজ দেশের শাসন পরিচালনায় অংশগ্রহণের অধিকার প্রত্যেকের‌ই রয়েছে। নিজ দেশের সরকারী চাকুরীতে সমান সুযোগ লাভের অধিকার প্রত্যেকের‌ই রয়েছে। জনগণের ইচ্ছা‌ই হবে সরকারের শাসন ক্ষমতার ভিত্তি; এ‌ই ইচ্ছা নিয়মিত সময়ের ব্যবধানে অনুষ্ঠিত প্রকৃত নির্বাচনের মাধ্যমে ব্যক্ত হবে; গোপন ব্যালট কিংবা সমপর্যায়ের কোন অবাধ ভোটদান পদ্ধতিতে এ নির্বাচন অনুষ্ঠিত হবে। ধারা ২২ সমাজের সদস্য হিসেবে প্রত্যেকের‌ই সামাজিক নিরাপত্তার অধিকার আছে। জাতীয় প্রচেষ্টা ও আন্তর্জাতিক সহযোগিতার মাধ্যমে রাষ্ট্রের সংগঠন ও সম্পদের সঙ্গে সঙ্গতি রেখে প্রত্যেকের‌ই আপন মর্যাদা এবং ব্যক্তিত্বের অবাধ বিকাশের জন্য অপরিহার্য সামাজিক, অর্থনৈতিক ও সাংস্কৃতিক অধিকারসমূহ আদায়ের অধিকার রয়েছে। ধারা ২৩ প্রত্যেকের‌ই কাজ করার, স্বাধীনভাবে চাকুরীবেছে নেবার, কাজের ন্যায্য এবং অনুকূল পরিবেশ লাভ করার এবং বেকারত্ব থেকে রক্ষিত হবার অধিকার রয়েছে। কোনরূপ বৈষম্য ছাড়া সমান কাজের জন্য সমান বেতন পাবার অধিকার প্রত্যেকের‌ই আছে। কাজ করেন এমন প্রত্যেকের‌ই নিজের এবং পরিবারের মানবিক মর্যাদার সমতুল্য অস্তিত্বের নিশ্চয়তা দিতে পারে এমন ন্যায্য ও অনুকূল পারিশ্রমিক লাভের অধিকার রয়েছে; প্রয়োজনবোধে একে অন্যান্য সামাজিক নিরাপত্তা ব্যবস্থাদি দ্বারা পরিবধিত করা যেতে পারে। নিজ স্বার্থ সংরক্ষণের জন্য প্রত্যেকের‌ই ট্রেড ই‌উনিয়ন গঠন এবং তাতে যোগদানের অধিকার রয়েছে। ধারা ২৪ প্রত্যেকের‌ই বিশ্রাম ও অবসরের অধিকার রয়েছে; নিয়মিত সময়ের ব্যবধানে বেতনসহ ছুটি এবং পেশাগত কাজের যুক্তিসঙ্গত সীমা‌ও এ অধিকারের অন্তর্ভূক্ত। ধারা ২৫ খাদ্য, বস্ত্র, বাসস্থান, চিকিত্‍সা ও প্রয়োজনীয় সমাজ কল্যাণমূলক কার্যাদির সুযোগ এবং এ সঙ্গে পীড়া, অক্ষমতা, বৈধব্য, বার্ধক্য অথবা জীবনযাপনে অনিবার্যকারণে সংঘটিত অন্যান্য অপারগতার ক্ষেত্রে নিরাপত্তা এবং বেকার হলে নিরাপত্তার অধিকার সহ নিজের এবং নিজ পরিবারের স্বাস্থ্য এবং কল্যাণের জন্য পর্যাপ্ত জীবনমানের অধিকার প্রত্যেকের‌ই রয়েছে। মাতৃত্ব এবং শৈশবাবস্থায় প্রতিটি নারী এবং শিশুর বিশেষ যত্ন এবং সাহায্য লাভের অধিকার আছে। বিবাহবন্ধন-বহির্ভূত কিংবা বিবাহবন্ধনজাত সকল শিশু অভিন্ন সামাজিক নিরাপত্তা ভোগ করবে। ধারা ২৬ প্রত্যেকের‌ই শিক্ষালাভের অধিকার রয়েছে। অন্ততঃপক্ষে প্রাথমিক ও মৌলিক পর্যায়ে শিক্ষা অবৈতনিক হবে। প্রাথমিক শিক্ষা বাধ্যতামূলক হবে। কারিগরী ও বৃত্তিমূলক শিক্ষা সাধারণভাবে লভ্য থাকবে এবং উচ্চতর শিক্ষা মেধার ভিত্তিতে সকলের জন্য সমভাবে উন্মুক্ত থাকবে। ব্যক্তিত্বের পূর্ণ বিকাশ এবং মানবিক অধিকার ও মৌলিক স্বাধীনতা-সমূহের প্রতি শ্রদ্ধাবোধ সুদৃঢ় করার লক্ষ্যে শিক্ষা পরিচালিত হবে। শিক্ষা সকল জাতি, গোত্র এবং ধর্মের মধ্যে সমঝোতা, সহিষ্ণুতা ও বন্ধুত্বপূর্ণ সম্পর্ক উন্নয়নের প্রয়াস পাবে এবং শান্তিরক্ষার স্বার্থে জাতিসংঘের কার্যাবলীকে এগিয়ে নিয়ে যাবে। কোন ধরনের শিক্ষা সন্তানকে দে‌ওয়া হবে, তা বেছে নেবার পূর্বাধিকার পিতামাতার থাকবে। ধারা ২৭ প্রত্যেকের‌ই সমষ্টিগত সাংস্কৃতিক জীবনে অংশগ্রহণ করা, শিল্পকলা উপভোগ করা এবং বৈজ্ঞানিক অগ্রগতি ও তার সুফল সমূহে অংশীদার হ‌ওয়ার অধিকার রয়েছে। বিজ্ঞান, সাহিত্য ও শিল্পকলা ভিত্তিক কোন কর্মের রচয়িতা হিসেবে নৈতিক ও বৈষয়িক স্বার্থ সংরক্ষণের অধিকার প্রত্যেকের‌ই থাকবে। ধারা ২৮ এ ঘোষণাপত্রে উল্লেখিত অধিকার ও স্বাধীনতাসমূহের বাস্তবায়ন সম্ভব এমন একটি সামাজিক ও আন্তর্জাতিক ব্যবস্থায় অংশীদারীত্বের অধিকার প্রত্যেকের‌ই আছে। ধারা ২৯ প্রত্যেকের‌ই সে সমাজের প্রতি পালনীয় কর্তব্য রয়েছে, যে সমাজে‌ই কেবল তাঁর আপন ব্যক্তিত্বের স্বাধীন এবং পূর্ণ বিকাশ সম্ভব। আপন স্বাধীনতা এবং অধিকারসমূহ ভোগ করার সময় প্রত্যেকে‌ই কেবলমাত্র ঐ ধরনের সীমাবদ্ধতা দ্বারা নিয়ন্ত্রিত হবেন যা অন্যদের অধিকার ও স্বাধীনতাসমূহ নিশ্চিত করা এবং একটি গণতান্ত্রিক সমাজব্যবস্থায় নৈতিকতা, গণশৃংখলা ও সাধারণ কল্যাণের ন্যায়ানুগ প্রয়োজন মেটাবার জন্য আ‌ইন দ্বারা নির্নীত হবে। জাতিসংঘের উদ্দেশ্য ও মূলনীতির পরিপন্থী কোন উপায়ে এ অধিকার ও স্বাধীনতাসমূহ ভোগ করা যাবে না। ধারা ৩০ কোন রাষ্ট্র, গোষ্ঠী বা ব্যক্তি এ ঘোষণাপত্রের কোন কিছুকে‌ই এমনভাবে ব্যাখ্যা করতে পারবেন না, যার বলে তারা এ‌ই ঘোষণাপত্রে উল্লেখিত অধিকার ও স্বাধীনতাসমূহ নস্যাত্‍ করতে পারে এমন কোন কাজে লিপ্ত হতে পারেন কিংবা সে ধরনের কোন কাজ সম্পাদন করতে পারেন।
ben
Bengali
ben
Beng
bn
LÖPUKÖ/LEUSA NA UNIVERSAL DECLARATION OF HUMAN RIGHTS I KUTUK NA BARI. KWEJA ADI PETESI/KWEYESI TI TOĎIRI/ĎEKESI TI ŋutu I KAK BUKULUNŊ. KWEJA ADI Denet nagwon adi kugga ko tojojo na ďekesi ti ŋutu liŋ nagwon bain titiki ŋutu. Kona kwe ŋutu ti mede/’baŋ logwon gwoďiet na tolien, toďiri ko taliŋ i kak ‘bukuluŋ. KWEJA ADI ‘Bakan na yenet ko laundya na toďiri na ŋutu aje jondia konesi narok nagwon aje toworja yeyesi ti ŋutu. Kona kwe ďurökin na kune ďekesi kwekindya adi anyen ŋutu liŋ ryeju tolien na jambu ko yenet ko yupet töki ko tolien akwe na kujönö ko ďekesi aje tokoro gwoso yenet duma na ŋutu i piritön ti kak. KWEJA ADI Ďeďekarikin adi ŋutu ködyö ti riďiki anyen ďekan ŋaret i diŋitan na gwusulak na ti tndu ŋutu i renya na saresi ti miri karudanit ko kasasanyanit kogwon ďekesi ti ŋutu ködyö gagaya ko saresi ti putet. KWEJA ADI Ďeďekarikin parik i ďilikindya na ďurjö na tojulin i kiden na ŋutu logwon nyanyar gwon i pirit geleŋ ko ŋarju konesi na geleŋ. KWEJA ADI Ködyö ďeďekarikin adi ti ŋutu gwe ko toďurjö na gwiliŋit ko tojulin ko jurön. KWEJA ADI Laŋet na jurön lomomorja i saresi kase lo peta i kwekindya na yupet i ďekesi ko ‘bulit na ŋutu i tojojo na ŋutu lyan ko wate adi se agi ködyö tindu riŋit i toďurjö i pirit na geleŋ gwiliŋit lo’but i tolien duma. KWEJA ADI Yeyesi na morja ti kine ďekesi ko tolien gwon ‘bulit duma ko ati denesi ti kine ŋo nagwon a yukwe kine. SOŊlNANA NYENAGWON. Ŋina momoret duma tokorju ŋina kweyet na toďurjö na ďekesi ti ŋutu liŋ i kak ‘bukuluŋ gwon a temet na konaki i morja liŋ i jurön liŋ tojo ko ďutet. Karen ŋutu ko karen mugun na laŋet kepekep ŋina tokoret diŋitan liŋ i kwe anyen tindu riŋit duma na todindyö ko todinet anyen todindyö kuket na kine ďekesi. Tolien ko temet na ďurjö i Iukata ko nakaŋo na jur anyen gaju gwon nase i kak ‘bukuluŋ ko anyen joŋga ďekesi ko time nase ko laŋet na kilo jurön ko ‘börik kase ako ŋutu logwon gwon kase i saresi. 1. Ŋutu liŋ a yuŋwe kana, jojo i toďiri ko ďekesi ko ti se tokitaki ko ‘börik ko mulökötyo lo toluŋaseran. Se a ďoka ko denet na kulya na’but ko narok. 2. Karen ŋuto a ‘buruki ďekesi liŋ ko tokoret ‘bak nyunyumbö i gwearijin kaďekaďe gwoso adi: ‘Boriköt, Kutuk ko Yupet/Yubö. I.aŋet kode kunie yeyesi ti lukata kode suluwet na gwoloŋ, toro’bo kode kulye gwearijin i juỳu na kine nene gelet ködyö ti kona kwöŋ kode i kiden na laŋet na miri na kaŋo kode jur, kode gwon a luwitöt, yiyiniki, ‘bain ďeba mugun kode gwon ko denesi ti tolien. 3. Karen ŋuto ködyö kata ko toďiri na gwiliŋit adi gwon jörun ko tolien na gaya na ŋutu. 4. Lele ŋuto ködyö ti bulö d'epa a ďupiet kogwon toďupien kode tugwörö a ďupiet, kine konesi ködyö ti bulö konaki ŋutu i gweyarijin kase kaďekaďe kwöŋ. 5. Lele ŋuto ködyö ti bulö tiki i miyesi kode ďepet loron logwon ti temakindya i gwiliŋit lo ŋutu kode riŋet nagwon körju mugun na ŋutu. 6. Karen ŋuto ködyö kata ko toďiri i karen jur ko i karen pirit i komoŋ na saret. 7. Ŋutu liŋ agi gwon jojo kode ti nyunyumö i komoŋ na saret lo miri. Lepeŋ ködyö agi gaya jojo ko saret. Ŋutu liŋ ködyö gwon ko gayet nageleŋ ‘bak nene nyunyumet kode laŋa na kilo saresi töki kode konesi nagwon ti temakindya i kebbu na saret lo jur. 8. Karen ŋuto ködyö gwon ko toďiri na kiko lo rigwo ko laŋet na rigwo ďuŋet na putesi i kenesi na laŋgo saresi ti tod'iri na ďekesi ti ŋuto logwon a tiki nye ko saresi kode saret lo jur. 9. Lele ŋuto ködyö ti bulö moka ‘bakan na saret, rereka kode riköji kaŋo kanyit i jur. 10. Karen ŋuto ködyö agi gwon ko tojojo i putet ko ti yiŋani yiŋa ko ŋutu ti jur ko ködyö ti kaďuŋök ti putet kulo gwe a luwi i laŋet nase ködyö na kaďuŋök. Ti nyunyumbö, kujönö miri. Ti ďuŋgö na putet gwe i denet na toďiri ko kepesi narok nagwon mokani ŋutu. 11. Karen ŋuto lo moka adi a torondya agi ködyö ti luŋu a katoronyanit tojo ko lopeŋ a ďuŋöki putet lo liliya ko ŋutu lojore, nagwon kweja adi nye a ryö gayesi liŋ i putet Ionyit. Lele ŋuto ködyö ti luŋu a katoronyanit i karin toronyet, ko kunie ti kunie toronyesi na kona kinu a ďuŋöji kano. Ko köti i saret lo köji ko Io kaŋo jambu adi lele saret lo pömöni lele ŋutu ködyö ti bulö riďiki i lewudya na ŋilo saret logwon gwon i kitarikin lu. 12. Lele ŋuto ködyö ti bulö riďiki i lwönö kanyit kweja adi lubbö ko lele ŋuto kadi ‘bak pija kode kendya na manini na lege, kode lyöggu na kukuet ko gwiliŋit lo'but. Karen ŋuto agi ködyö gwon ko toďiri na gaya ko saret, ko lele ŋuto a ‘beleŋgu lele lo kilo saresi. 13. Karen ŋuto ruköki tolien na wörö ko siďa i lokokoritan ti lukata na köjinö kaďekaďe. Karen ŋuto a ‘buruki i köyu na jur töki bubulö yitwe bot ‘bak teŋet. 14. Karen ŋuto a ruköki i pija kode i siďa kana i kulye jurön anyen gagaya. Kine dekesi ti bulö ruköki kode luŋu i diŋit na ďuŋöki na putet i tugwakan ko ‘bain pondya i toron na laŋet na ďebba jur kode i saresi logwon ko tukaďe ko saresi titeŋ na momoret na jurön. 15. Karen ŋuto a ruköki i gwon ko jur lonyit kode gwuluyet na jur lonyit. Lete ŋutu ti bulö riďiki. renyaki i lopuködu na mugun i karen jur lo ďeggi nye. 16. Ŋutu lyan ko wate logwon aje ďurjö ‘bakan na kuniye teŋesi, ko ati kotumit nanyit kode gweyari kode ti yupet ködyö bubulö yema kode yemba anyen ryendu mede. Se ködyö gwon ko ďekesi kase jojo anyen bubulö toyem i diŋit yemet kode na reyan. a) Yemet tuŋ kaďe bubulö kona i ďekesi ti kilo logwon yöŋö kondya mede kulo (toyem) b) Mede ködyö a ŋo nagwon ŋUN lo gweja ko agi ködyö gwogwon, ko a laŋet naďit najur kode köji ko ködyö gagaya ko köji kode ko jur ‘bukuluŋ 17. Karen ŋuto kata ko toďiri nagwon bubulö gwon ko toro’bo kanyit kode töki bubulö gwon i momoret ko kulye. Lele ŋutu ködyö ti bulö ryaka kode joŋari toro’bo kanyit kaŋo ‘bak saret. 18. Karen ŋuto ködyö gwon ko tolien na yeyesi kanyit, ko lepeŋ yöŋö kondya nyo kweja adi teŋet ‘bain bubulö yeyeju ŋo na’but ko narok ko nye a ďeggi konye töki bubulö torukökindyö ŋutu ko kulye i pirit nageleŋ kweja ad i todinesi, konesi, moỳu, kode kwakwaddu. 19. Karen ŋuto a ‘buruki i jondya kode i kwekindya na ŋutu yeyet nanyit ko ŋutu kata, ko bubulö jambu ‘bak teŋet. Kine ďekesi kode ‘burusi morja ko ‘burit kweyet na yeyet ‘bakan na teŋet kode kakalet ko lele ŋuto pija, wuju, kode leleŋaki na kulya ko lele ŋutu kode yeyet ko nene mugun kalayianit ‘bayin na dendya na lokokori. 20. Karen ŋuto a ‘buruki kode bubulö kondya kode luŋgu momoret ko taling ‘bak mörö. Lele ŋutu ködyö ti bulö riköji kaŋo i nene mugun na momorja anyen timundya kulyajin, nye ködyö ti bulö joŋga i nene mugun nagwon yeyesi kase ti morja. 21. Karen ŋuto agi ködyö kikita i miri lo jur lonyit i lukata na miri kode wulundyö ŋutu logwon gwoďan kase i karen i lukata na miri, a) Karen ŋuto a ‘buruki i ryeju na ŋaresi ko a ti biya i kadi na wini kode todinesi ‘bakan na nyunyumbö kode gelesi kanyit i jur. b) Ďekesi ti ŋutu ködyö gwon a yenet na miri. Ko ŋina kaďe bubulö meta kode time ko gayesi ko toďiri na wulet na kona ko ŋutu liŋ ti jur gwon kweja adi kona ko beiembele. Kode (ŋutu geleŋ a belembele geleŋ) ‘bak nyönyöggu. 22. Karen ŋuto gwoso lele lo laŋet agi ködyö gagaya ko miri. Ko ködyö meta i konesi ti miri ko i tojulin na miri ko kulye jurön i saret lo momoret kode tukwöryönjin ti jurön kad'ekaďe adi toro’bo gwiliŋit ko ďekesi ti keryat logwon ti ďumaji kaŋo anyen buya tolien na ďurjö nanyit. 23. Karen ŋuto agi ködyö kondya kita na ďeket nanyit ko ti pirit kitayet na gwe i ďeket nanyit ko na kita ko ti gayet na ‘bakan na kita gwe kata i jur. a) Karen ŋuto ködyö gwon jojo i kwe na kita i jur ko köti tojojo na ropet na kita, i kitayesi ködyö nagwon jojo ko kona ko ŋutu kaďekaďe. b) Karen ŋuto logwon kikita ködyö yiyiniki köti ropakini ropet na kita nanyit. Nagwon kweja adi tetemakindya i gwon na ŋutu kode ỳalet na ropet ködyö titiki ko bubulö. Ko ti kiko lo gayiri kakitak gwe kata, gwoso adi pirit tokelet kode todinet. c) Karen ŋuto ködyö bubulö lupöki kode gweyundya na mugunya kagayak ti kakitak anyen gaju ďekesi ti kakitak. 24. Karen ŋuto ködyö gwon ko diŋit na kita ko diŋit na yukan kode diŋit na birye. Ko töki diŋit kitayet ködyö tetemaki ko perok ti yukan logwon roropa. 25. Karen ŋuto ködyö siďa i gwiliŋit lo tetemakindya, kweja adi ďekesi kanyit ködyö ti bulö yöŋgu lepeŋ gwoso i kelan, gwon na mede ‘bura ‘bak sasanyesi gwoso ti kinyotot, boŋgo, wini, mede kode kuniye ďekesi ti gwiliŋit lo ŋuto ko gayet töki ko ati ‘bakan na kita, gilö kata, karu’be, doŋga, kode kuniye ti pirit ko i ŋo nagwon a gandu ďekesi ti ŋutu. Wate ko lupudyet agi ködyö gagaya ko ŋaŋaraki. Ŋwajik lupudyet liŋ logwon yuŋwe kaŋo na yemet (tolup) agi ködyö ryeju ruruket ko gayet jojo ‘bakan na koresi kode gelesi kase kiden. 26. Karen ŋuto ködyö totodinö kanyit i jur ko ködyö todinesi kune gwon kana ‘bak ropet biya parik suluet na todinö (primary school) kogwon ŋina ďeďekarikin i saret. Ko agi ködyö tiki ko riŋit i ŋutu liŋ. Todinesi ti kita na könin ko ti koŋon na kwe gwe kata i keniya liŋ ko töki ryeni ko ŋutu liŋ ti jur. a) Todinesi ködyö gwon i ďekesi ti ďurjö na yeyesi ti ŋutu ko ti togoỳu na kugga na toďiri ko tolien na ŋutu i pirit na geleŋ. Ko ti toďure yiŋga ko julin i kiden na jurön liŋ, kweja adi kotumitön kode i yupesi ko köti i konesi ti laŋet na jurön lo momorja anyen tindu taliŋ i gwon ko ŋutu kiden. b) Karurukak kode ko monye ko ŋote ködyö logwon a ŋerot i wulundyö na kiko lotodinöri ŋwajik kase. 27. Karen ŋuto ködyö kondya ŋo ti keri lonyit i ďeket naynit ko ŋutu kanyit kiden anyen ryendu ‘bulit na ŋo na teten se kune, töki anyen ŋarju seko ďurjö na mugun na koŋon na dendya na gweyarijin ti ŋo ti kak liŋ. Karen ŋutu ko toro’bo kanyit i jur kata ködyö gagaya ko se ködyö gaya jojo ‘bak nene gelet. 28. Ti gwilingit lo karen ŋuto gwe i ruket lo saret lo jurön liŋ ti kak anyen toďiri ko tolien nagwon köju aje tokuruki ŋutu na kukure ko ŋutu i gwiliŋit lose. 29. Karen ŋuto ködyö agi kikita i jur ko ködyö ti kondi kita nagwon temakindya i koŋon nanyit anyen nye bubulö ďurjö kanyit i gwiliŋit. b) Anyen ŋutu bubulö dendya adi tolien ko d'ekesi ti ŋutu a kuka, tuŋ kaďe ko gwiliŋit lo ŋutu a lo’but kanyit i jur. Töki ko ŋutu wulundyö kimak kase ko ‘börik kase. c) Tuŋ kaďe kine ďekesi ko tolien na ŋutu i kikolin liŋ konani i saret lojurön lo momorja anyen tokorju kilo saresi. Kweja adi konesi ti ŋutu ködyö gwon ‘bak nene tukaďe kokilo saresi. 30. Nene ŋo ‘bain nagwon kakaďelo i ŋina manini, ko saret logwon kekepo ko jurön liŋ, laŋetan, ŋutu logwon kita kitayesi kase, kode kondya saret logwon anyen laŋgu kode körju nene na kine ďekesi kode tolien nagwon a ‘beron peta i diŋit na tokoroni se na. Translated by (a lopukö ko) Sebur Anthony Lodu & Gordon Lucy Kiden. Denet nagwon adi kugga ko to jojo na ďekesi ti ŋutu liŋ nagwon ‘bain tiki ŋutu ko lele ŋuto, töki tibulö joŋa kaŋo ko lele ŋuto.
bfa
Bari
bfa
Latn
bfa
मानवाधिकार खातिर संयुक्त राष्ट्र उच्चायुक्त सबहिं के लेल मानवाधिकार मानवाधिकार घोषणा के पचासवां वर्षगांठ 1948 .1998 10 दिसंबर, 1948 के संयुक्त राष्ट्र महासभा द्वारा अपनाएल गेल आओर घोषित मानवाधिकार प्राक्कथन सबहिं के ओकर उचित सम्मान आओर मानव परिवार के सभे आदिमी के बराबरी के हक ही विश्व समुदाय के अजादी, न्याय आओर शांति के बुनियाद हवे। मानवाधिकार के उल्लंघन हरदम अमानवीय काज के कारणो होखेला जा के चलते मानवता के अंत:करण दु:खी होखेला। एक आम आदिमी के सबसे बड़ा इच्छा इहे होखेला कि इ दुनिया में ओके भाषण और विचार के आजादी मिले साथ हि डर आओर इच्छा से हो मुक्ति मिले। यदि केहु तानाशाही चाहे दमन के खिलाफ अंतिम हथियार के रूप में बगावत करे खातिर मजबूर ना होए, त ओकरा खातिर कानून के मार्फत ओकर मानवाधिकार के बचावे के इंतजाम होबे के चाही। इहो जरूरी हवे कि राष्ट्र सब के बीच दोस्ती बढ़ाएल जाए। संयुक्त राष्ट्र के लोगिन आपन चार्टर में मौलिक मानवाधिकार, मानव के सम्मान आओर उपयोगिता तथा आदिमी आओर औरत के बराबर अधिकार खातिर आपन विश्वास जतौलन हउ। साथहिं ई लोगनि स्वतंत्रता के माहौल में सामाजिक प्रगति तथा जीवन के स्तर के बढ़ावे के भी दृढ़ निश्चय कएलन ह। साथ ही सदस्य राष्ट्र सब संयुक्त राष्ट्र के मदद से मानवाधिकार आओर मौलिक स्वतंत्रता खातिर लोगिन में मान बढ़ावे के भी संकल्प लेलन ह। ओही खातिर ए संकल्प के पूरा करे के खतिर ई सब अधिकार आओर स्वतंत्रता के समझ सबसे जरूरी बा। अब, एही खातिर महासभा ई ऐलान करता कि मानवाधिकार के ई घोषणा के सभे लोग आओर सभे राष्ट्र पालन करे। सभे व्यक्ति आओर समाज के सब अंग हरदम इ घोषणा के आपन दिमाग में रखे। संयुक्त राष्ट्र के सदस्य राष्ट्र के लोगिन के बीच चाहे हुनी के अधिकार क्षेत्रा में रहे वाला लोगन के बीच प्रगतिशली कदम या शिक्षा के जरिए इ अधिकार और स्वतंत्रता के प्रति मान जगाएल जाए। अनुच्छेद 1 सबहि लोकानि आजादे जम्मेला आओर ओखिनियो के बराबर सम्मान आओर अधिकार प्राप्त हवे। ओखिनियो के पास समझ-बूझ आओर अंत:करण के आवाज होखता आओर हुनको के दोसरा के साथ भाईचारा के बेवहार करे के होखला। अनुच्छेद 2 बिना कोनो जाति, रंग, लिंग, भाषा, धर्म, राजनीतिक आओर दोसर मान्यता, राष्ट्रीयता चाहे सामाजिक मूल, धन-संपत्ति, जन्म वा दोसर स्थिति के भेदभाव के सभे कोई घोषणा में लिखल अधिकार आओर आजादी के हकदार होई। एतबे ना कौनो देश मुलिक या क्षेत्रा के राजनीतिक न्यायिक आओर अन्तर्राष्ट्रीय स्थिति के आधार पर केहू के संग भेदभाव नइखे कएल जा सकेला। चाहे ओ कौनो स्वतंत्रा, टघ्स्ट चाहे स्वायत्राता के कौनो मानदंड के अंतर्गत आवे वाला संस्था के सदस्य हो। अनुच्छेद 3 सबहि के जीवन जीए के आजादी आओर अपन सुरक्षा के अधिकार हवे। अनुच्छेद 4 केहु के गुलाम बना के नइखे राखल जा सकेला। कौनो रूप में गुलामी आओर गुलाम सब के व्यापार पर सख्त पाबंदी हवे। अनुच्छेद 5 काहु के साथ घ्र, अमानवीय चाहे घृणित बेवहार नइखे कईल जा सकेला। काहु के न तो सतावल जा सकेला आओर न सजा देल जा सकेला। अनुच्छेद 6 कानून के सामने सबहि के सभे जगह एके आदिमी के रूप में पहिचाने जाए के अधिकार ह। अनुच्छेद 7 कानून के सामने सभे बराबर हवे आओर कानून से बिना कौनो भेदभाव के समान संरक्षण प्राप्त करे के अधिकार मिलल हवे। साथहि ए घोषणा के उल्लंघन या भेदभाव होए की स्थिति में सबहि के समान संरक्षण प्राप्त करे के अधिकार ह। अनुच्छेद 8 संविधान या कानून से मिलल मौलिक अधिकार के उल्लंघन भइला पर सबहि के कोनों योग्य राष्ट्रीय संगठन से क्षतिपूर्ति प्राप्त करे के अधिकार बा। अनुच्छेद 9 केहु के बिना कोनो कारण के कैद, अज्ञातवास या देशनिकाला नइखे देल जा सकेला। अनुच्छेद 10 केहु के खिलाफ अपराधिक मामला होखे चाहे केकरो अधिकार और कर्तव्य के निर्धारण के सिलसिला में कौनो स्वतंत्रा आओर निष्पक्ष संगठन के सामने निष्पक्ष सुनवाई खातिर समान अधिकार हवे । अनुच्छेद 11 कानून के नजर में जब तक ले केहु दोषी नइखे तब तक ले ओके निर्दोष समझे के चाही। चाहे ओकरा के खिलाफ कौनो अपराधिक मामला ही काहे ना चल रहल होए। इ सुनवाई के दरम्यान आपन बचाव के लेल ओकरा पूरा-पूरा हक भी मिलल बा। कौनो राष्ट्रीय चाहे अंतर्राष्ट्रीय कानून के तहत अगर कौनो काम के दंडनीय अपराध नइखे मानल जा रहल होखे तब कोनो आदिमी के ओ काम के खातिर दोषी नइखे कहल जा सकता। अनुच्छेद 12 केकरो नीजि जीवन, परिवार, घर तथा पत्रााचार आदि में केकरो दखल करे के अधिकार नईखे ह। सबहि के ए तरह के दखल आओर हमला के विरुघ्कानून से संरक्षण प्राप्त करे के अधिकार ह। अनुच्छेद 13 सभे लोगिन के आपन मुलुक के सीमा के अंदर घर आओर एक जगह से दोसर जगह जाए के अधिकार हड। सबहिं के कौनो देश, एइजा तक कि आपन देश से हो छोडे़ के आओर वापस आवे के अधिकार ह। अनुच्छेद 14 प्रताड़ना से बचे खातिर दोसर देश में संरक्षण प्राप्त करे के अधिकार हवे। लेकिन इ अधिकार के उपयोग वैसन प्रताड़ना में नइखे कईल जा सकेला जे गैर राजनीतिक अपराध आओर संयुक्त राष्ट्र के उघ्श्य आओर सिघ्ंत के खिलाफ कईल गेल काज खातिर मिल रहल होखे। अनुच्छेद 15 सबहिं के राष्ट्रीयता के अधिकार हवे। केहु के राष्ट्रीयता से वंचित नइखे कई जा सकेला आओर ना ही राष्ट्रीयता बदले के स्थिति में अधिकारो से बेदखल कईल जा सकेला। अनुच्छेद 16 जाति, राष्ट्रीयता आओर धर्म के बंधन से मुक्त कौनो बालिग आदिमी आओर औरत के बियाह आओर गृहस्थी बसावे के अधिकार हवे। दुनू के बियाह के समय, गृहस्थ जीवन के दरम्यान आओर बियाह टूट जाए के बादो बराबरी के अधिकर ह। बियाह दुनू के मर्जी आओर सहमति से ही होए के चाही। परिवार समाज के एगो प्राकृतिक और मौलिक इकाई ह। आओर ओके समाज और मुलुक से पूरा संरक्षण प्राप्त करे के अधिकार हवे। अनुच्छेद 17 केहु अकेले चाहे केकरो संगे मिल के संपत्ति अर्जित कर सकता। केहु के ओकर संपत्ति से बेदखल नइखे कईल जा सकत ह। अनुच्छेद 18 सब लोगनि के सोचे के आओर कौनो धर्म अपनावे के अधिकार हवे तथा ओ आपन धर्म और मान्यता में भी बदलाव ला सकेला। संगे ओ अकेले आओर समूह में कौनो सार्वजनिक या नीजि जगह पर आपन धर्म या विश्वास के पालन, प्रवचन आओर पूजा-पाठ के जरिए कर सकेला। अनुच्छेद 19 सबहिं के विचार आओर अभियक्ति के अधिकार हवे। आओर ओकर ई विचार में कौनो दखल ना हो सकता, संगे ओ संचार के कौनो साधन के जरिए कही से कैसनो सूचना आओर विचार प्राप्त कर सकेला। अनुच्छेद 20 सबहिं के शांतिपूर्ण तरीका से जमा होवे के तथा कोनो संगठन में शामिल होए के अधिकारी ह। तथा केहु के कौनो संगठन में जर्बदस्ती शामिल नइखे कराएल जा सकेला। अनुच्छेद 21 सब लोगीन के सरकार में हिस्सा लेवे के अधिकार हवे न त सीघे-सीघे न त आपन मर्जी से चुनल प्रतिनिधि के मार्फत आपन देश के जन सेवा के उपयोग करे के अधिकार हवे। आम लोगीन के इच्छा ही सरकार के ताकत के आधार होखेला आओर इ जब-तब होए वाला स्वतंत्रा आओर निष्पक्ष चुनाव के जरिए, जेकर आयोजन गुप्त मतदान या फेर स्वतंत्रा प्रघि से होखता। [missing?] अनुच्छेद 22 समाज के हरेक आदिमी के सामाजिक सुरक्षा के अधिकार हवे। साथहिं देश के आर्थिक, सामाजिक आओर सांस्कृतिक अधिकार के उपयोग करे के अधिकार ह, जे ओकर व्यक्तिघ् के उपयोग राष्टघीय प्रयास आओर अन्तर्राष्ट्रीय सहयोग से ही संभव हो सकेला जे ओ राष्ट्र के संसाधन ओओर संगठन पर निर्भर करता। अनुच्छेद 23 सबहिं के काम करे के तथा रोजगार चुने के अधिकारो बा औरि बेरोजगारी से ओकर सुरक्षा के गारंटी ओ होखे के चाहीं। इ न्यायसंगत तथा सुविधाजनक परिस्थितियों में काम करे के अधिकार बा। बिना कौनो भेदभाव के समान काज के लेल समान पैसा के अधिकार ह। सबे जे काम करता ओकरा आपन तथा परिवार खातिर एगो न्यायसंगत आओर उचित पैसा पावे के अधिकार ह जेकरा से घ् सम्मानजनक जिंदगी बसर क सके। एकर अलावे सामाजिक संरक्षण के ओ साधन के उपयोग के ओ अधिकार बा जे ओकर कमाई बढ़ा सके। एकरा सिवा आपन हित के सुरक्षा के खातिर मजदूर संगठन बनावे अथवा मजदूर संगठन में शमिल होखे के अधिकार बा। अनुच्छेद 24 सबकरा के आराम तथा छुघ् मनाबे के अधिकार बा तथा काज करे के समय के सेहो एक उचित सीमा बा तथा समय-समय पर वेतन सहित छुघेि के उपभोग करे के अधिकारो बा। अनुच्छेद 25 सबहिं के आपन तथा आपन परिवार के स्वास्थ्य आओर कुशलता खातिर एक उचित स्तर पर जीवन-यापन के ठीक-ठीक इंतजाम होखे के चाहीं। बढ़िया जीवन-स्तर होखे खातिर ओकनि के भोजन, कपड़ा, घर, उचित इलाज आओर आवश्यक सामाजिक सेवा ओ शामिल ह। एकरा अलावे बेरोजगारी, बिमारी, अपगंता, वैधव्य, बुढ़ारी एवं ऐसन हालत जे पर ओकर नियंत्रण नइखे, ओ से ओकरा सुरक्षा पावे के अधिकार हड। औरत और बच्चा के अलगे सुविधा आओर सहायता पावे के अधिकार बा। सबहिं बच्चन के चाहे ओकर जन्म कानूनी बियाह के अन्तर्गत भईल हो चाहे बिना बियाह के, समाजिक सुरक्षा मिले के चाही। अनुच्छेद 26 सबे के शिक्षा प्राप्त करे के अधिकार बा, कम से कम प्राथमिक तथा बुनियादी शिक्षा तड मुघ्त होखे के चाही। तकनीकी आओर व्यवसायिक शिक्षा सबहु के मिले तथा योग्यता के आधार पर उच्च शिक्षा पर सभे के अधिकार ह। शिक्षा आदिमी के व्यक्घ्घि् के विकास में सहायक होखे के चाही तथा ऐसन होखे के चाही जे लोगीन के मन में मानवाधिकार आओर बुनियादी स्वतंत्रता के प्रति मान के भावना के मजबूत करे। शिक्षा सबे देश, जाति आओर धार्मिक समूह के बीच आपसी समझ-बूझ, सहनशीलता तथा भाइचारा और शांति के स्थापना खातिर संयुक्त राष्ट्र के गतिविधि के बढ़ावे में भी सहायक होखे। माई-बाप लोगनि के आपन बच्चा खातिर सही शिक्षा चुने के अधिकार ह। अधिकार ह। अनुच्छेद 27 सबहिं के आपन समाज के सांस्कृतिक कार्यघ् में हिस्सा लेवे के तथा कला के आनंद उठावे के अधिकार बा संगे वैज्ञानिक प्रगति में भगीदार बने तथा फायदा उठावे के अधिकार बा। सबहिं लोकनि के आपन वैज्ञानिक, साहित्यिक आओर कलात्मक कृति जे घ्लिखले बा, के नैतिक आओर भैतिक हित के संरक्षण के अधिकार बा। अनुच्छेद 28 सबहिं के इ घोषणा में निर्धारित अधिकार आओर आजादी के सामाजिक आओर अन्तर्राष्ट्रीय स्तर पर पावे के अधिकार बा। अनुच्छेद 29 सभे के आपन समुदाय के प्रति कघ्र्व्य ह। जेकरा पूरा करे के बाद ही ओकर स्वतंत्रा और संपूर्ण विकास संभ हवे। आपन अधिकार आओर आजादी के उपयोग कानून के सीमा के भीतर ही होखे के चाही ताकि हम दोसर के अधिकार और आजादी के भी उचित आदर कर सकी। एहि से एगो लोकतांत्रिक समाज में नैतिक, कानून और व्यवस्था और जन कल्याण के जरूरत के हम पूरा कर सकेलीं। अनुच्छेद 30 ई घोषणा में लिखल कौनो अनुच्छेद के मतलब इ ना ह कि कौनो राज्य, समूह चाहे व्यक्ति कौनो ऐसन काज में शामिल होखे चाहे कौनो ऐसन काम करे, जेकरा से ए में लिखल अधिकार और स्वतंत्रता नष्ट होखे।
bho
Bhojpuri
bho
Deva
bho
Iyen Emwen Etin ne O Kheke Omwan na ya wewe Vbe Uhunmwun oto-agbon hia Emwen okaro Vbe ikpede nogie-igbe, vbe uki nogiweva vbe ukpo 1948, Iko asikoko oghe Akugbe Uhunmwun Evbo hia, na ye Iyen emwen oghe etin ne o kheke ne omwanagbon gha mween, wewe; a gben emwen na hia ladian vbe ipapa ebe ne o lele ona. Vbe iyeke ona, Iko Asikoko na da tie uhunmwun evbo hia ni re emeba ne iran ye emwen na wewe, ne iran taen ye ehe na, gha na mie onren ne iran tiere,rhan oto ere katekate vbe owa ebe kevbe owa iruemwin ovbehe hia, vbe na gbe awawe ye etin domwande uhunmwun evbo ra ikinkin evbo A bie emwan hia umwon-mwen bie etin nai setin ye ero gbe re kevbe ayan-egbe-omwan. Avbe Akugbe Uhunmwun Evbo rrie egbe yo kankankan ne iran ya ru asa kevbe ugue ye etin ne o kheke domwande-omwan. Ebe iruemwin ne Akugbe Uhunmwun Evbo gben o re o rhie amwentin yan ne emwan ughughan hia neo rre agbon naa, vbe uwu ezi etin emwin ne o kheke ne omwan kevbe uyi oghe omwan. Vbe uwe Amuso Iyen emwen etin ne o kheke ne omwanikomwan, Uhunmwun Evbo hia Nikugbe khare vbe na i na gbe awawe yo we etin nii ne o kheke omwan ikomwan umwon-mwen ne o ne domwande oghoe. Etin emwi ne o kheke na, oghue iran khin. Etin na hia khekue Okere ne uwe ren iran. Ru Iyobo ne u ya ton iran mu gbe ukhunmwun, kevbe ne ugha re ugbe rue kevbe ne emwanike-emwan hia. Ne o karo vbe uhunmwun emwen Vbene a na mie wee ayere ero wee etin ne o kheke emwan hia fere oro re eyato oghe arhiegbe, emwanta kevbe ofunmwengbe vbe agbon. Vbene a na mie wee etin emwin ne o kheke ne omwan ne a ma ka yo, ne o si uyinmwen obuluku-obuluza, ne o rhu emwan aro ekhoe, kevbe agbon node ne emwan nagbon gha na ghao rhie orhienrhien arriegbe ne omwan ya ta emwen ne o ho ne o ta vbe uwu amuentinyan kevbe arhiegbe hin obo ohan ke aimwen rre, ne a ya wewe zeevbe ida-eho oghe emwan kekan hia, Vbene a ne mie wee emwin ne o kere ne o wee na ghe ye atua tua emwan, ne iran ghe ya gha gbodan ghe uyinmwen ne o wegbe kevbe oderhu emwan ne i mween ase serrio wee ne ilele, oghe uhi ru gue etin omwan ne o khekee, Vbene a na mie wee okere na ru alaghodaro oghe ayin-kugbe vbe ose vbe adese uhunmwun evbo hia, Vbene a na mie wee Akugbe Uhunmwun Evbo hia tae guobo vbe Ebe Emwanmwan Emwe Iruemwin ne iran gben wee iran mween amuentin yan etin nii ne o kheke omwan we ne ikpia kevbe ikhuo gha re umwonmwen vbe ilele etin ne o kheke iran, kevbe ikhua gha re umwonmwen vbe ilele etin ne o kheke iran, kevbe wee iran vbe muegbe ne iran ya ru alaghodaro ne o nase ye aro oghe omwan vbe uwu ayan-egbe-omwan ne o kpolo se, Vbene a mie, wee otu arrioba hia yanren ne iran ya ku iro-kugbe yaba Akugbe Uhunmwun Evbo hia, ne atonmu gha re uyi kevbe agbarokoto ne a rhie ne etin emwin ne o kheke ne emwan vbe uwu arriegbe, Vbene a mie wee agbon hia renren wee etin nii hia ne o kheke ne omwan gha mween kevbe arriegbe oro re emwin ne o kpolo se kpataki na ya ru amuse ye eyan na, Rhunmwunda ona, nia IKO OKULUGBE Da kha wee IYEN EMWEN NA RRANREN OGHE ETIN HIA NE O KHEKE NE EMWAN GHA MWEEN Ze vbe uhunmwun emwi kpataki ne emwan hia, ke uhunmwun evbo hia mie, vbe iyeke ona wee domwande omwan, ke domwande otu vbe uwu evbo, ghi gha ka iyen emwen oghe etin nii ye ekhoe, ne iran hia vbodekode ya gha ma emwan emwin, na mie ehe na mie wee aru alaghodaro ye emwen na hia, okade-okade, vbe uwu Uhunmwun Evbo Kevbe adese okpevbo, na mie wee iran mween atamu ayerero kevbe agbaro-koto vbe ebu emwan arrioba hia kevbe ebu emwan ne o rre ikinkin ni ne rre ototo arrioba. Emwen Nokaro. Emwan ne agbon hia ne a biere, a bie iran noyan-egbe iran kevbe wee, umwon-mwen o ree etin hia ne o kheke iran khin. A ye ewaen kevbe ekhoe ne o maa wu iran, ne iran gha yin da egbe vbe orhion oghe eten-okpa. Emwen nogieva Dowande –omwan ore o mween etin ne o khekee kevbe a yaan-egbe omwan ovbehe. Iyen emwen na, vbe ne alughaen ke-alughaen i na rro, ne o dekaen ovbi evbo ne omwan khin, omwan fuofua ra okhui-khui okpia ra okhuo, ra ovbi evbo na ze, ugamwen, otu aze, ra otu eghaevbo, uhunmwun evbo ra oto evbo ne omwan ke rre, ukhu ne omwan mween, ubiemwe, ra emwin ovbehe hia. Levba-sevba, alughaen-ke alughaen ni khian gha rro vbekpa otu aze ne omwan ye, ototo evbo ne omwan ke rre, ra arrioba evbo ne o yaan egbe ere, arrioba edayi ra arrioba ne i mween ekhae ne egbe ere, ra evbo ne o rre ototo arrioba ovbehe. Emwen nogieha Domwande-omwan mween etin ne o ya gha rro, ne o gbare ne o yaan egbe ere ke ugue omwan. Emwen Nogiene Ai khian mu omwaikomwan ovien, ra ne o gha ga vbe uwu ovien; ovien kevbe eki ovien ore awa-abore rua vbe ode hia fere. Emwen Nogie-Isen. Ai khian ye etin mu omwankomwan gba na rii ore oya ne uden ne evbi; ra na ya oya ne o ma ke na ya ne omwan ne agbon re. Emwen Nogie-ehan. Domwande-omwan mween etin na ya ye ero vbe odaro uhi vbe eheikeihe ne o rhirhi gha ye. Emwen Nogie-ihinron Umwonmwen ore emwan hia khin vbe odaro uhi,kevbe wee iran vbe mween oghae umwonmwen vbe uwu agbaroghe oghe uhi vbe na i na ru ne eso aghi se esu rae. Emwan hia ore o kheke na ya ru asa umwonmwen gue hin na ya ru ne eso rae ne o rra uhi iyen emwen etin ne o kheke omwan na, kevbe emwikemwin ne o gha si omwan la okpa emwen nii. Emwen Nogie-erenren. Domwande-omwan mween etin vbe uwu atamu na ya gualo adolo vbe obo iko ezo nosekpe, vbe emwen ra uhi oghe eyoto etin na rhie ne vbe uwu ebe uhi. Emwen Nogie-ihinrin Ai khian de obo mu omwanikomwan, na ya etin mu ren khui, ra ne mu ren ye ewedo, ra na khu ere hin oto evbo ere rre. Emwen Nogie-igbe Domwande-omwan mween oghae umwonmwen ne o ya ye owa ezo na danmwen eho ezo ere vbene o kheke,vbe iko ekhaemwen ne o ta emwata, vbe a gha gualo oto emwin ne o ru, kevbe uhi ne o rra re. Emwen Nogie-oworo 1.Domwande-omwan ne a tie ere ezo wee o rra uhi emwin eso, o kheke ne wee na ye aro oma rrie abe ghe ere rhinrin ate do mien wee a lele uhi gui ezo nii vbe idagbo vbe uwu owa ezo; kevbe we emwanmwan rro na ya mudia ne ne o gui ezo nii. Aikhian mu omwaikomwan wee o rriabe rhunmwunda o ru emwin eso rria abakunu eso, ne o ma se na bu abe orukho gbe omwan ba, vbe ilele uhi oghe uhunmwun evbo, vbe eghe ne o rra uhi nii. Ai khian vbe bu abe irra uhi ne o kpolo gbe ne o ma kheke gbe omwan; sokpan na ye omwan abe ne o kheke vbe eghe ne o na rra uhi nii bu-ohien. Emwen Nogie-Iweva Ai khian mu omwanikomwan mudia vbe ne i na mween oto ere, na gha ta etafia emwin ekhokho ere, ye egbee ere, owa ere, ra ebe na gben gie ere, ra na vbe la uwu igbodan sa orho ye uyi ere kevbe ihe ukpo ere. Domwande-omwan mween etin oghae na ya rhie asa kevbe ugue uhi ne vbobo iran ni ta etafia, ra ni gbe odan ghe omwan. Emwen Nogie- Iwera 1.Domwande-omwan mween etin ne o gha ya gha rro zee vbe ne o yaan-egbe ere, ne o ya gha khian yo khian ree, kevbe etin ne o ya gha mween ehe ne o dia, vbe uwu odin oghe uhunmwun evboi ke uhunmwun evbo. Domwande-omwan mween etin ne o gha ya kpa vbe evbo-ike-evbo ne o rhirhi gha ye, ke evbo ere, gha rrie evbo ovbehe; kevbe ne o ya vbe werriegbe gha dee evbo ere Emwen Nogie-Iwene 1.Domwande-omwan mween etin vbe evbo ovbehe ne o ye, ne o ya gualo ugue ne egbe ere, hin obo ukpokpo kevbe oyanghan. Etin na i ra setin mien yi vbe ekpa ezo na tiere, ne o ma kaen irra uhi iwina otu aze, ra ne etin na mien yi, vbe uyinmwen ne o ma la uro emwanmwan iruemwin oghe Akugbe Uhunmwun Evbo hia. Emwen Nogie-Ekesugie 1.Domwande-omwa mween etin ne o gha ya gha re ovbievbo okpa. Ai khian lo etin ne o ma ke yan omwan ikomwan ya kha wee e ghi re ovbi evbo ne o wee iren khin; ra na vbe kha wee e i mween etin ne o ya fi ovbi evbo ne o wee iren khin werrie. Emwen Nogie-Eneirrovbugie 1.Ikpia-oba kevbe ikhuo-oba hia mween etin ne iran ya ye oronmwen, ne iran suen egbee oghe iran, vbe na i na mu idogban-dogban ne o kaen ehe na ke rre, ovbi evbo ne a khin, ra ugamwen na ye, gue iran ode. Iran mween etin umwon-mwen vbe oronmwen rre. Iran te la oronmwen, a ghi mien wee okpia nii kevbe okhuo nii kue yo esese ne iran ronmwen egbe. Egbee o re eyoto otu vbe uwu evbo, ne iran ye; kevbe wee o kheke ne evbo kevbe arrioba gha re ugue ne iran. Emwen Nogie-Ehairrovbugie 1.Domwande-omwan mween etin ne o ya yaan awa, yaan oto kevbe emwin ukhu ere hia, kevbe wee, iren kevbe emwan ovbehe setin koko yaan ren kugbe. Ai khian loo etin ikpanro ne o ma kheke ya mien omwanikomwan emwin enren (owa, oto, ukhu ere hia), na kha wee ei ghi re oghoe. Emwen Nogie-Evairrovbugie Domwande-omwan nween etin ne o gha rroo vbe ne o yaan egbe ere vbe rro, kevbe ugamwen; O mween etin oghe a yaan egbe omwan, etin ne o setin ya fi ugamwen ra iyayi ere werrie; kevbe ode ne oya ga werrie, iren okpa ra ke iren ke ivbi otu ovbehe de bare ru afiwerrie nii vbe ekhokho ra vbe azagba; ne o rhiema ode ne o ya ga, ra ode iyayi na ma emwin la, na ru emwin la na ru ugamwen la, kevbe igbaro koto. Emwen Nogie-Okpairrovbugie Domwande-omwan o re o mween etin a yaan egbe omwan ne o ya ze iro ekhoe ere kevbe emwen obo re; o mween etin ne o ya ta emwen ne o kore ekhoe rre vbe ne ai na ta etafia ye ore kevbe wee oghi gualo emwin ne o ho oghi mie onren oghi vbe ta emwin ne o ha ne o ta ma agbon, la uwu ehe ughughan na la na gue agbon guan, vbe ne i na mwen idobo. Emwen Nogie-ugie 1.Domwande-omwan re o mween etin a yaan gbe omwan oghe arukhuerre vbe uwu asikoko kevbe akoko rroo. Ai khian ye etin mu omwanikomwan ne o debaa otu okpa. Emwen Nogie-Okpayanugie 1.Domwande-omwan o re o mween etin ne o ya gha mween oghae vbe arrioba evbo ere le uwu aze emwan ni mien-guan. Domwande-omwan o re o mween etin umwon-mwen ne o ya gha re okpa vbe iwinna arrioba evbo ere. Aho oghe emwan hia o re o khian gha re eyoto oghe etin arrioba; aho naa o re o khian gha rhiema vbe eghe-keghe aze ne o la uhen ne o gha rre ne emwan hia na mween obo, kevbe we, oghi gha re aze ne a ru vbe ekhokho ra emwanmwan aze ovbehe na ru la urro. Emwen Nogie-Evayanugie Domwande-omwan zee vbe okpa vbe emwan evbo, o kheke ne o gha re na ru asa gue, kevbe wee ovbe mween oghae vbe uwu akugbe uhunmwan evbo, vbene obo oghe domwande arrioba see na ya ru emwin hia ne o kheke nee, nei mwen amaru ne o miehe na gha re ne o ghae, ne o gha mween alaghodaro vbe orhion. Emwen Nogie-Ehayanugie 1.Domwande-omwan mween etin ne o ya winna, ra etin ne o ya ze aro iwinna ne o gha winna, ne o mween igiode emwanmwan iwinna, ne o gha fu ere egbe rre, kevbe ne o gha rrie ugue ere vbe obo ai mwen iwinna. Domwande-omwan o re o kheke na hae osa umwonmwen na, ye umwonmwen ne iran winnae, vbe nai na ze na gha ghae na, kevbe nai ghae na. Domwande-omwan ne o winnaen, o kere ne o mien igho ne o khekee ye iwinna ne o winnaen, ne o gha so re ya gbaro ghe egbe ere o re ne o miehe na gha mween ado-gbano vbe arroo, kevbe ne o gha mween ode ovbehe ne o gha ya mien iyobo, deghe o kheke. Domwande-omwan mween etin ne o ya deba otu oseghe emwan iwinna, ne o mien ehe na gha mween asa gue iwinna ere. Emwen Nogie-Eneyanugie Domwande-omwan mween etin ne o ya hewe, deba omwan eghe iwinna kevbe eghe irhiede na hae osa yi. Emwen Nogie-Ekesogban 1.Domwande-omwan mween etin ne o gha ya gha rro vbe isoken, ne o gha rre egberanmwen, ofunmwegbe ne iren kevbe igie-owa ere, deba evbare, ukpon, owa na gha dia, kevbe ukhunmwun na ya gbaro ghe egbe, kevbe ugamwen ovbehe hia ne o kheke, ke emwin ne o gha ye egbe ko degha mien wee eghi mween iwinna, egbe ma rraan ren, setin ghi ru emwin rhokpa, okhionmaen ra emwin ovbehe na ya yin, nei ghi mwen ne obo iren ma se. O kere ne iye-omo-kevbe omo gha mween ode kpataki na gha ya gha gbaro ghe iran kevbe na ya ru iyobo ne iran. Emo hia fere na bie vbe oronmwen ra na ma bie uwu oronmwen, khian gha mween orhienrhien ugue okpa ne o kheke na emo hia vbene alughaen i na rro. Emwen Nogie-Eneirrovbogban 1.O kere ne domwande-omwan rue ebe. O kheke ne a mien wee ai ze igho ye iruemwin, agha rre mien wee owa iruemwin ne o koto see o re ai hae osa ye o. Emo hia fere, o re a khian yi uhi ere na we ne iran ye owa iruemwin ebe ne o ke oto. A gha kie owa ebe iruemwin ifuero ye oto, kevbe we a gha vbe kie owa iruemwin ne o yo see ye oto ne emo ni ruemwin ebe iran see omwan na ya rhie omwan obo. A khian mien wee a dia iruemwin ye ode ne o gha na rrie alaghodaro ne o gbae ne omwan, kevbe ne o ya uyi na rrie ne etin omwan wegbe kevbe ne ayanegbe omwan hia. Iruemwin ghi vbe fon irenmwin mu, a kue ne a gha yin kugbe vbe ose vbe adese uhunmwun evbo hia ke otu ugamwen. Osa ughughan, oghi vbe ru iyobo ne Akugbe Uhunmwun Evbo hia ne iran ya da emwanmwan iwinna ofunmwegbe yi ese. Evbi-bie emo mween etin ne iran ya ze aro iruemwin ne a gha rhie ne ivbi iran. Emwen Nogie-Ehairrovbogban Domwande-omwan mween etin ne o ya mween oghae vbe emwin-arre oghe evbo ne o ye, ne o rrie orhienrhien iwinna ifuezo, kevbe ne o vbe ghae vbe emwin alaghodaro ifuero ke o maa ne o ladian vbo. Domwande-omwan o re o mween etin na mien wee a ru asa kevbe ugue ne emwin ifuero ne o ru ra ebe ne o gben ladian. Emwen Nogie-Evairrovbogban O kheke domwande-omwan ne o gha mween oghae vbe emwanmwan oghe uhunmwun evbo na na gbenne iyen emwin ne o kaen etin ne omwan mween kevbe orhiegbe. Emwen Nogie-Okpairrovbogban Domwande-omwan o re o mween iwinna ne o ru ne evbo ne o ye ne o na yan uho wan ladian. Vbe omwan a gha loo etin ne ore oghoe kevbe ayaan-egbe-omwan ren, emwin ne ilele uhi khara okpa kekan o re o khian na gha gbe uhunmwun koto, rhunmwunda na mien wee a rrie ogho kevbe uyi ne etin kevbe ayaanegbe omwan oghe omwan ovbehe, na mien wee uyinmwen ne o gbae, a ru henne-henne kevbe omaa oghe evbo nii. Ai khian gha loo etin na kevbe ayaan-agbe omwan na vbe ode ne ogha na gbe odan ye emwanmwan iruemwin oghe Akugbe Uhunmwun Evbo hia. Emwen Nogie-ogban Emwin okpa i rro vbe uwu Iyen Emwen emwi na rhaan na ne o rhie etin ne arriobaikarrioba otuikotu omwaikomwan ne o ya ru emwikemwin ne o gha si ofuan ne etin kevbe ayaan-egbe omwan na mwanmwan ye uwu ere.
bin
Edo
bin
Latn
bin
Deklereisen Blong Raet Blong Evri Man Mo Woman Raon Wol FESTOK From se Jenerol Asembli i luksave respek mo ikwol raet blong man mo woman olsem stamba blong fridom, jastis mo pis long wol, From se fasin blong no luksave mo no respektem ol raet blong man mo woman i mekem se i gat ol nogud aksen i tekemples we oli mekem se pipol i kros, mo bambae wan taem i kam we pipol bambae i glad long fridom blong toktok mo biliv blong hem, fridom blong no fraet mo wantem samting hemi kamaot olsem nambawan tingting blong ol grasrut pipol, From se hemi wan impoten samting, sipos man i no fos blong lukaotem help, olsem wan las aksen we hemi save mekem, blong faet agensem rabis fasin blong spoelem no fosem pipol hemia blong mekem nomo se Loa i protektem ol raet blong man mo woman, From se i gat nid blong promotem fasin blong developem frensip wetem ol narafala kaontri, From se ol pipol blong Unaeted Neisen oli talem bakegen insaed long Jata strong tingting blong olgeta long ol stamba raet blong man mo woman, respek mo valiu blong man mo woman mo long ikwol raet blong man mo woman, oli disaed blong promotem sosol progres mo ol standed blong laef we i moa gud mo we i gat moa fridom, From se ol Memba Kaontri oli mekem strong promis blong promotem respek blong ol raet blong man mo woman olbaot long wol mo gat ol stamba fridom taem we oli stap wok tugeta wetem Unaeted Neisen, From se hemi impoten tumas blong evriwan i luksave ol raet mo fridom blong promis ia i save tekemples fulwan, Hemi mekem se JENEROL ASEMBLI i putumaot Deklereisen blong ol Raet blong evri Man mo Woman Raon long Wol olsem wan impoten samting we evri pipol mo evri kaontri long wol oli mas kasem, blong mekem se wanwan man mo woman insaed long sosaeti oli tingting oltaem long Deklereisen ia, bambae oli wok had tru long tijing mo edukeisen blong leftemap resek long ol raet mo fridom ia mo tru ol step we oli tekem long nasonol mo intenasonol level, blong mekem se ol pipol blong ol Memba Kaontri mo ol pipol blong ol teritori we oli stap anda long olgeta blong oli luksave mo folem Deklereisen ia. Atikol 1 Evri man mo woman i bon fri mo ikwol long respek mo ol raet. Oli gat risen mo tingting mo oli mas tritim wanwan long olgeta olsem ol brata mo sista. Atikol 2 Evriwan i gat raet long evri raet mo fridom we i stap long Deklereisen ia, wetaot eni kaen difrens, olsem long reis, kala blong skin, seks, langwis, rilijen, politikol o narafala kaen tingting, we i kamaot long saed blong neisen o sosol, propeti, taem we man i bon long hem o emi narafala sosol saed olsem. Andap long hemia, bambae wan man o woman i no save mekem eni difrens long level blong politik, eria we wok hem i kavremap o intenasonol level blong kaontri o teritori blong narafala man o woman ia, nomata we hemi indipenden, tras, non-self-gavening o anda eni narafala arenjmen blong soverenti. Atikol 3 Evriwan i gat raet blong laef, fridommo sekuriti blong man mo woman. Atikol 4 Bambae man i no tekem narafala man o woman olsem slev blong hem. Bambae hemi agensem loa blong eni kaen fasin blong slev mo fasin blong salem man o woman olsem slev i tekemples. Atikol 5 Bambae man mo woman i no save mekem fasin blong mekem narafala man o woman i safa o mekem rabis fasin long hem, fasin we i nogud long man o woman o tritim man o woman long fasin o panismen we i soem se man o woman i luk daon long man o woman. Atikol 6 Evriwan i gat raet blong narafala man i luksave hem olsem wan man o woman we i stap anda long loa. Atikol 7 Evri man mo woman i semak folem loa mo oli gat semak raet wetaot eni diskrismineisen blong loa i protektem olgeta. Evri man mo woman oli gat raet blong loa ia i protektem olgeta long ikwol fasin agensem diskrimineisen long taem we man mo woman i brekem wan pat blong Deklereisen ia mo agensem eni fasin blong mekem se i gat diskrimineisen olsem. Atikol 8 Evriwan i gat raet blong kasem wan stret fasin blong stretem problem we ol stret nasonol traebuno blong ol akt we oli go agensem ol stamba raet we Konstitusen o loa givim, oli mekem. Atikol 9 Bambae man o woman i no save arestem narafala man o woman long fasin we i folem tingting blong hem nomo, fasin blong givim panismen o fasin blong mekem man i stap hemwan olsem panismen. Atikol 10 Evriwan i gat raet blong ful ikwaliti long wan indipenden mo fea pablik hearing we wan indipenden mo fea tribunal i putum, long taem blong disaedem ol raet mo ol obligeisen blong hem mo blong eni kriminol jasmen agensem hem. Atikol 11 Eniwan we i gat jasmen blong wan rong agensem hem hemi gat raet blong stap olsem wan inosen man o woman go kasem taem we kot i pruvum se hemi gilti from se hemi mekem rong agensem loa long wan pablik traeol we hemi bin gat evri janis we hemi nidim blong difendem hemwan. Bambae man o woman i no gilti from wan rong we hemi mekem o wan aksen we hemi no mekem we i no wan rong folem nasonal mo intenasonal loa, long taem we man o woman ia i mekem aksen ia. Bambae i nogat wan panismen we i hevi bitim hemia we i aplae long taem ia we man o woman ia i bin mekem rong ia. Atikol 12 Bambae man o woman i no save intefea wetem praevet laef, famili, hom or korespondens blong narafala man o woman folem tingting blong hem, mo no save spolem hae respek mo gudfala nem blong hem. Evriwan i gat raet blong loa i protektem hem agensem ol fasin blong intefea olsem o atak. Atikol 13 Evriwan i gat raet blong kasem fridom blong go long weaples hemi wantem go mo blong stap insaed long eria blong wanwan steit. Evriwan i gat raet blong livim eni kaontri, we i minim se kaontri blong hem tu mo blong hemi go bak long kaontri blong hem. Atikol 14 Evriwan i gat raet blong lukaotem mo stap long wan ples long wan narafala kaontri sipos hemi stap ronwe long ol fasin blong talem mo tritum nogud man o woman. Man o woman i no save yusum raet ia taem i gat prosekusen we i kamaot folem ol kraem we oli no kamaot from politik o from ol aksen we oli no folem ol eim mo prinsipol blong Unaeted Neisesn. Atikol 15 Evriwan i gat raet blong gat wan nasonaliti. Bambae wan man o woman i nogat raet blong kiaman long wan man o woman long nasonaliti blong hem o kiaman long raet blong jenisim nasonaliti blong hem. Atikol 16 Evri man mo woman long evri eij, nomata wanem reis, nasonaliti o rilijen, oli gat raet blong maret mo blong statem wan famili. Oli gat raet long ikwel raet long saed blong maret, long taem blong maret mo long taem we oli disolvem maret. Maret bambae i tekemples nomo taem we hemi tingting blong man mo woman ia blong tufala i maret. Famili hemi natural mo impoten grup unit blong sosaeti mo hemi gat raet blong sosaeti mo steit i protektem hem. Atikol 17 Evriwan i gat raet blong onem wan propeti hemwan mo tu wetem ol narafala man o woman tugeta. Folem tingting blong hem, bambae wan man o woman i no save kiaman long narafala man o woman from propeti blong hem. Atikol 18 Evriwan i gat raet long fridom blong tingting, fridom blong morol tingting blong jasmen mo rilijen; raet ia hemi kavremap fridom blong jenisim rilijen o bilif blong hem, mo fridom blong hem hemwan o tugeta wetem ol narafala man o woman long komuniti mo long pablik o praevet laef, blong soem rilijen blong hem tru long fasin we hemi tijim, praktisim, wosip mo folem ol tijing blong rilijen blong hem o biliv blong hem. Atikol 19 Evriwan i gat raet long fridom blong talem tingting blong hem mo talem long wei we hemi wantem; raet ia hemi kavremap fridom blong save gat ol difren tingting wetaot man i intefea mo blong risivim mo givimaot infomeisen mo ol tingting tru long niuspepa, televisen o radio nomata long ol baondri blong ol kaontri. Atikol 20 Evriwan i gat raet long fridom blong mit wanples mo grup tugeta long fasin we i gat pis long hem. Wan man o woman i no save fosem narafala man o woman blong stap long wan asosiesen. Atikol 21 Evriwan i gat raet blong tekpat long Gavman blong kaontri blong hem, daerek o tru long ol representativ we olgeta pipol oli jusum folem tingting blong olgeta. Evriwan i gat raet long semak janis blong kasem sevis blong Gavman long kaontri blong hem. Bambae pipol oli jusum kaen Gavman we oli wantem blong rul; fasin blong jusum Gavman ia bambae i kamaot tru ol eleksen long wanwan period mo bambae evri man mo woman i gat raet blong vot long sekret folem ol fasin blong fri vot. Atikol 22 Evriwan, olsem memba blong sosaeti, i gat raet blong kasem sosol sekuriti mo hemi gat raet blong kasem ol ekonomik, sosol mo kaljarol raet blong hem we hemi nidim from respek blong hem mo blong mekem se hemi fri blong developem hemwan, hemia tru long help mo hadwok blong nasonol mo intenasonol komuniti mo folem oganaeseisen mo risos blong wanwan Kaontri. Atikol 23 Evriwan i gat raet blong wok, blong jusum wanem wok hemi wantem mekem, blong stap long ol gudfala kondisen blong wok mo blong gat proteksen agensem fasim blong nogat wok. Evriwan, wetaot diskrimineisen, i gat raet blong kasem ikwol pei blong mekem semak wok. Evriwan we i wok oli gat raet long stret mo gudfala pei we i mekem se hem mo famili blong hem i save gat wan gudfala laef we i soem se i gat respek, mo i kasem tu ol narafala kaen proteksen long sosol laef blong hem, sipos i gat nid. Evriwan i gat raet blong fomem mo joenem ol tred union blong protektem ol intres blong olgeta. Atikol 24 Evriwan i gat raet blong spel mo enjoem hem, we i minim se i mas gat limit long ol haoa blong wok mo blong oli gat holidei wetem pei wanwan taem. Atikol 25 Evriwan i gat raet long wan standed blong laef we i stret long helt mo welfea blong hem mo famili blong hem, hemia long saed blong kakae, klos, haos mo medikol kea mo ol narafala sosol sevis, mo raet long sekuriti long taem we man o woman i no wok, i sik, wan pat blong bodi i nogat o no save wok gud, woman i lusum man blong hem o man i lususm woman blong hem, taem hemi olfala o taem hemi no save gat wan gudfala laef from sam samting we hemwan i no save kontrolem. Mama mo pikinini oli gat raet blong kasem spesel kea mo help. Evri pikinini, nomata we oli bon long mama mo papa we tufala i mared o no mared, bambae oli kasem semak protektek long sosol laef blong olgeta tu. Atikol 26 Evriwan i gat raet blong kasem edukeisen. Bambae edukeisen hemi fri, sipos i no long ol narafala level be bambae hemi hapen long ol elementeri mo fes level blong skul. Bambae evri pikinini i mas go long wan elementeri skul. Bambae i mas gat teknikol mo profesonal edukeisen we pipol i save folem sipos oli wantem mo bambae evri man mo woman i gat raet blong kasem hae edukeisen folem merit. Edukeisen bambae hemi blong developem fulwan ol defren kaen fasin blong man mo woman mo blong leftemap respek blong ol raet blong man mo woman mo ol stamba fridom. Edukeisen bambae hemi promotem fasin blong andastanem, luksave nid mo mekem fren wetem evri kaontri, evri difren kaen reis mo rilijes grup blong pipol mo bambae hemi mekem ol wok blong Unaeted Neisen blong kipim pis oltaem. Papa mo mama blong pikinini oli gat raet blong jusum kaen edukeisen we bambae pikinini blong tufala i kasem. Atikol 27 Evriwan i gat raet blong tekempat olsem hemi wantem long kaljarol laef blong komuniti, blong enjoem ol art mo serem ol save blong saens we i stap kam andap mo ol benefit blong hem. Evriwan i gat raet blong protektem ol morol mo materiol interes we i kamoat folem eni wok we man mo woman i prodiusum long saed blong saens, litereja mo art we hemi bin raetem. Atikol 28 Evriwan i gat raet long wan sosol mo intenasonol oda we i mekem se oli save yusum fulwan ol raet mo fridom we oli stap insaed long Deklereisen ia. Atikol 29 Evriwan i gat diuti blong mekem i go long komuniti we tru long hem nomo bambae hemi fri blong save developem fulwan fasin blong hem olsem wan man o woman. Taem we man mo woman i stap yusum ol raet mo fridom ia, bambae evriwan i mas folem ol limit we oli stap insaed long loa blong mekem se man i luksave mo respektem ol raet mo fridom blong ol narafala pipol mo blong folem ol rul blong gudfala fasin, pablik oda mo jenerol welfea long wan demokratik sosaeti. Man mo woman i no save yusum ol raet mo fridom ia long wei we i agensem ol tingting mo prinsipol blong Unaeted Neisens. Atikol 30 Wan man o woman i no save yusum wan pat blong Deklereisen ia blong mekem se Steit, o wan grup o man o woman i ting se hemi gat raet blong mekem eni aktiviti o blong mekem eni aksen we i go agensem ol raet mo fridom we i stap insaed long Deklereisen ia.
bis
Bislama
bis
Latn
bi
ꪁꪫꪱꪣ ꪜꪱꪫ ꪹꪕꪸꪉ ꪵꪠꪙ ꪒꪲꪙ ꪘꪱ ꪫꪸꪀ ꪩꪾ ꫛ ꪶꪔꪙ ꪠꪴ ꪄꪮꪉ ꪨꪸꪙ ꪹꪭꪷꪚ ꪀꪺꪀ ꪼꪒ ꪜꪱꪉ ꪶꪭꪥ ꪻꪐ ꪨꪸꪙ ꪹꪭꪷꪚ ꪀꪺꪀ ꪶꪎ ꪫꪱꪙ ꪵꪀꪉ ꪀꪰꪒ ꪵꪔꪉ ꪮꪮꪀ ꪕꪮꪥ ꪈꪲ ꪀꪫꪸꪒ ꪶꪎ 217 (III) ꪣꪳ 10 ꪹꪚꪙ 12 ꪜꪲ 1948. ꪁꪱꪫꪣ ꪹꪫꪱ ꪬꪺ ꪬꪷ ꪹꪜꪸꪙ ꪭꪴ ꪵꪊꪉ ꪫꪱ: ꪫꪸꪀ ꪶꪀꪉ ꪐꪽ ꪻꪬ ꪩꪾꪣ ꫛ ꪶꪔꪙ ꪠꪴ - ꪝꪳꪉ ꪁꪫꪸꪙ ꪹꪋꪷꪉ ꪝꪸꪉ ꪹꪚꪱ ꪻꪬ ꪮꪮꪀ ꪄꪮꪥ ꪎꪸ ꪄꪮꪉ ꪋꪴ ꪬꪺ ꫛ ꪀꪺꪉ ꪋꪺ ꪹꪭꪙ ꪹꪜꪸꪙ ꪩꪾꪣ ꫛ ꪻꪬ ꪼꪒ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪹꪋꪷꪉ ꪝꪸꪉ ꪀꪾꪚ ꪮꪸꪙ ꪭꪱꪙ ꪹꪕꪸꪉ ꪵꪠꪙ ꪒꪲꪙ. ꪫꪸꪀ ꪹꪤꪸꪒ ꪩꪳꪚ ꪩꪱꪙ ꪀꪾꪚ ꪒꪴ ꪉꪱꪥ ꪩꪾꪣ ꫛ ꪶꪔꪙ ꪠꪴ ꪭꪳ ꪝꪱ ꪼꪝ ꪭꪮꪒ ꪝꪳꪉ ꪄꪴ ꪹꪤꪸꪒ ꪶꪏꪥ ꪚꪱꪚ ꪩꪳꪚ ꪩꪱꪙ ꪎꪸ ꪻꪊ ꪚꪴꪙ ꪄꪮꪉ ꪋꪴ ꪡꪽ ꫛ, ꪫꪸꪀ ꪎꪱꪉ ꪵꪔꪉ ꪹꪣꪉ ꪹꪕꪸꪉ ꪵꪠꪙ ꪒꪲꪙ ꪀꪺꪉ ꪽ ꪭꪳ ꪠꪴ ꫛ ꪼꪒ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪶꪎ ꪫꪱꪙ ꪀꪾꪚ ꪎꪱꪉ ꪭꪲꪒ ꪅꪮꪉ, ꪹꪚꪱ ꪑꪰꪉ ꪣꪲ ꪊꪺꪚ ꪝꪳꪉ ꪄꪴ ꪤꪱꪙ ꪀꪺ ꪀꪾꪚ ꪹꪜꪸꪙ ꪕꪱꪉ ꪕꪴꪙ ꪒꪷ ꪵꪣꪙ ꪩꪱꪉ ꪻꪠ ꪻꪊ ꪣꪮꪙ ꪎꪴꪉ ꪎꪴꪒ ꪄꪮꪉ ꪋꪴ ꪵꪙꪫ ꫛ. ꪩꪾꪣ ꫛ ꪶꪔꪙ ꪠꪴ ꪼꪒ ꪠꪱꪚ ꪩꪺꪒ ꪼꪜ ꪵꪊ ꪼꪫ ꪻꪬ ꪋꪴ ꫛ ꪹꪚꪱ ꪼꪒ ꪶꪄꪣ ꪄꪲꪙ ꪁꪾꪣ ꪔꪷ ꪜꪱꪉ ꪹꪣꪉ ꪭꪸꪀ ꪫꪱ ꪶꪄꪣ ꪙꪱꪚ ꪭꪱꪚ ꪹꪔꪸꪉ. ꪹꪜꪸꪙ ꪹꪊꪉ ꪹꪋ ꪚꪮꪀ ꪎꪮꪙ ꪫꪸꪀ ꪹꪥꪸꪒ ꪮꪮꪀ ꪔꪳꪣ ꪀꪱꪉ ꪼꪜ ꪣꪱ ꪬꪱ ꪎꪴ ꪕꪴꪀ ꪋꪴ ꪹꪋ ꫛ ꪹꪤꪷꪙ ꪹꪣꪉ ꪤꪴ ꪘꪳꪉ ꪝꪳꪉ ꪹꪘꪀ ꪨꪸꪙ ꪹꪭꪷꪚ ꪀꪺꪀ ꪀꪺꪉ ꪬꪸꪙ ꪹꪊꪉ ꪼꪒ ꪐꪽ ꪝꪱꪫ ꪩꪺꪉ ꪹꪋ ꪄꪮꪉ ꪹꪊꪱ ꪼꪒ ꪁꪫꪸꪙ ꪻꪐ ꪄꪮꪉ ꪶꪔ ꫛ - ꪹꪜꪸꪙ ꪩꪾ ꫛ ꪶꪔꪙ ꪠꪴ ꪔꪳꪣ ꪁꪱ ꪎꪴꪉ ꪻꪬ ꪋꪴ ꫛ ꪻꪬ ꪁꪫꪸꪙ ꪑꪲꪉ ꪋꪱꪥ ꪹꪋꪷꪉ ꪝꪸꪉ ꪵꪕꪉ ꪻꪬ ꪹꪬꪸꪙ ꪮꪮꪀ ꪵꪊꪉ ꪔꪳꪣ ꪨꪰꪀ ꪉꪮꪙ ꪻꪬ ꪚꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪎꪱꪉ ꪶꪎꪣ ꪬꪮꪉ ꪀꪲꪙ ꪩꪺꪉ ꪹꪥꪙ ꪒꪲ ꪹꪏ - ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪹꪏ . ꪝꪳꪉ ꪹꪘꪀ ꪹꪊꪱ ꪹꪭꪙ ꪼꪒ ꪐꪽ ꪝꪱꪫ, ꪝꪮꪣ ꪀꪾꪚ ꪩꪺꪉ ꪜꪴꪙ ꪵꪔꪉ ꪨꪸꪙ ꪹꪭꪷꪚ ꪀꪺꪀ, ꪹꪬꪙ ꪭꪳꪒ ꪄꪳꪙ ꪋꪴ ꫛ ꪭꪴ ꪭꪰꪀ ꪵꪝꪉ ꪁꪫꪸꪙ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪄꪮꪉ ꪩꪴꪀ ꫛ. ꪐꪽ ꪹꪬꪸꪙ ꪵꪊꪉ ꪝꪳꪉ ꪁꪫꪸꪙ ꪀꪾꪚ ꪕꪳ ꪔꪱꪉ ꪄꪮꪉ ꪩꪴ ꫛ ꪵꪣꪙ ꪄꪷ ꪻꪐ ꪒꪺꪉ ꪎꪴꪉ ꪎꪴꪒ ꪻꪬ ꪫꪸꪀ ꪹꪥꪸꪒ ꪝꪸꪉ ꪝꪷ ꪀꪺꪉ ꪐꪽ ꪝꪱꪫ ꪙꪲ. ꪼꪅ ꪙꪲ ꪜꪱꪉ ꪶꪭꪥ ꪻꪐ ꪨꪸꪙ ꪹꪭꪷꪚ ꪀꪺꪀ ꪜꪱꪫ ꪁꪫꪱꪣ: ꪻꪚ ꪜꪱꪫ ꪁꪫꪱꪣ ꪕꪺ ꪹꪕꪸꪉ ꪵꪠꪙ ꪒꪲꪙ ꪫꪸꪀ ꪩꪾꪣ ꫛ ꪶꪔꪙ ꪠꪴ ꪙꪲ ꪒꪷ ꪹꪜꪸꪙ ꪼꪣ ꪹꪗꪀ ꪕꪱꪀ ꪻꪬ ꪕꪺ ꪝꪳꪉ ꪹꪘꪀ ꪵꪀꪉ ꪻꪬ ꪹꪕꪸꪉ ꪀꪱ ꪹꪤꪷꪙ ꪹꪣꪉ ꪭꪴ ꪵꪊꪉ ꪼꪫ ꪙꪾ ꪕꪮꪥ ꪩꪺꪉ ꪜꪴꪙ ꪵꪔꪉ ꪄꪮꪉ ꪚꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪹꪩꪷꪉ ꪈꪾ ꪭꪮꪒ ꪻꪚ ꪁꪫꪱꪣ ꪜꪱꪫ ꪙꪲ, ꪊꪰꪉ ꪑꪷ ꪎꪴꪉ ꪫꪸꪀ ꪭꪰꪀ ꪵꪝꪉ ꪝꪳꪉ ꪁꪫꪸꪙ ꪀꪾꪚ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪻꪬ ꪩꪴꪀ ꫛ ꪵꪮꪚ ꪭꪮꪀ ꪀꪱꪥ ꪋꪸꪙ ꪀꪾꪚ ꪚꪮꪀ ꪎꪮꪙ, ꪁꪷ ꪹꪏꪉ ꪒꪸꪫ ꪹꪬꪙ ꪭꪳꪒ ꪝꪱꪫ ꪹꪋ ꪻꪬ ꪋꪴ ꫛ ꪹꪤꪸꪒ ꪹꪣꪉ ꪹꪊꪱ ꪹꪜꪸꪙ ꪹꪊꪱ ꪹꪭꪙ ꪄꪮꪉ ꪨꪸꪙ ꪹꪬꪷꪚ ꪀꪺꪀ ꪤꪴ ꪒꪮꪣ ꪵꪠꪙ ꪒꪲꪙ ꪹꪣꪉ ꪹꪊꪱ ꪬꪱꪀ ꪩꪾ ꪒꪴ ꪹꪮꪱ ꪀꪽ ꪅꪰꪀ ꪵꪣꪙ ꪀꪾꪚ ꪙꪾ ꪕꪮꪥ ꪝꪳꪉ ꪁꪫꪸꪙ ꪹꪜꪸꪙ ꪹꪊꪱ ꪀꪾꪚ ꪼꪒ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪩꪱꪉ ꪒꪲ ꪜꪴꪙ ꪵꪔꪉ ꪻꪊ ꪹꪢꪸꪒ ꪵꪭꪉ ꪀꪺꪉ ꪁꪴꪣ ꪹꪣꪉ ꪹꪊꪱ ꪭꪳ ꪫꪱ ꪹꪣꪉ ꪙꪮꪀ. ꪭꪴꪒ 1 ꪹꪕꪸꪉ ꪀꪱ ꪋꪴ ꫛ ꪎꪲꪉ ꪮꪮꪀ ꪣꪱ ꪻꪠ ꪁꪷ ꪻꪬ ꪼꪒ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪀꪾꪚ ꪹꪋꪷꪉ ꪝꪸꪉ ꪕꪮꪥ ꪩꪾ ꫛ ꪶꪔꪙ ꪠꪴ - ꪋꪴ ꪬꪺ ꫛ ꪻꪠ ꪁꪷ ꪻꪬ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪎꪱꪉ ꪶꪎꪣ ꪩꪺꪉ ꪹꪥꪸꪒ ꫛ ꪀꪾꪚ ꪹꪥꪸꪒ ꪻꪊ ꪚꪴꪙ ꪀꪾꪚ ꪼꪒ ꪹꪚꪷꪉ ꪒꪲ ꪀꪾꪚ ꪫꪸꪀ ꪭꪰꪀ ꪵꪝꪉ ꪹꪏꪉ ꪹꪭꪙ ꪒꪸꪫ. ꪭꪴꪒ 2 ꪋꪴ ꫛ ꪻꪠ ꪁꪷ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪹꪬꪉ ꪝꪳꪉ ꪁꪫꪸꪙ ꪹꪜꪸꪙ ꪹꪊꪱ ꪀꪾꪚ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪹꪏꪉ ꪹꪫꪱ ꪀꪺꪉ ꪻꪚ ꪜꪱꪫ ꪁꪫꪱꪣ ꪙꪲ, ꪹꪚꪱ ꪜꪽ ꪵꪊꪀ ꪹꪋ ꪡꪽ - ꪹꪙ ꪘꪰꪉ - ꪻꪊ ꪈꪾ - ꪁꪫꪱꪣ ꪜꪱꪀ - ꪭꪲꪒ ꪅꪮꪉ - ꪩꪺꪉ ꪜꪴꪙ ꪵꪔꪉ ꪀꪨꪰꪒ ꪄꪮꪉ ꪹꪊꪱ ꪭꪳ ꪫꪱ ꪩꪺꪉ ꪀꪨꪰꪒ ꪮꪳꪙ, ꪶꪀꪀ ꪹꪅꪱ ꪹꪬꪱ ꪭꪱꪀ ꪚꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪬꪱꪀ ꪣꪲ ꪭꪳ ꪫꪱ ꪚꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪙꪾ ꪣꪲꪉ ꪎꪲꪉ ꪄꪮꪉ. ꪄꪮꪉ ꪹꪊꪱ ꪬꪱꪀ ꪼꪒ ꪬꪱꪀ ꪣꪲ ꪭꪳ ꪫꪱ ꪹꪜꪸꪙ ꪵꪔ ꪚꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪕꪰꪒ ꪮꪮꪀ. ꪙꪮꪀ ꪽ, ꪁꪷ ꪹꪚꪱ ꪣꪲ ꪄꪴ ꪻꪒ ꪵꪚꪉ ꪵꪑꪀ ꪎꪸ ꪁꪫꪸꪙ ꪀꪨꪰꪒ ꪄꪮꪉ ꪹꪊꪱ - ꪁꪫꪸꪙ ꪶꪄꪣ ꪙꪱꪚ ꪄꪮꪉ ꪹꪘꪀ ꪻꪒ ꪹꪣꪉ ꪻꪒ ꪹꪊꪱ ꪤꪴ ꫛ ꪒꪸꪫ. ꪔꪱ ꪫꪱ ꪹꪣꪉ ꪽ ꪼꪒ ꪎꪺꪙ ꪵꪔꪉ ꪒꪱ ꪀꪮꪉ ꪁꪫꪸꪙ ꪙꪱꪚ ꪹꪔꪸꪉ ꪹꪚꪱ ꪹꪭꪸ ꪹꪜꪸꪙ ꪹꪊꪱ ꪊꪮꪣ ꪹꪝ ꪣꪲ ꪮꪽ ꪄꪰꪒ ꪄꪮꪉ. ꪭꪴꪒ 3 ꪋꪴ ꫛ ꪻꪠ ꪁꪷ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪹꪤꪸꪒ ꫛ, ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪀꪾꪚ ꪜꪮꪒ ꪵꪊꪉ ꪻꪬ ꪩꪾ ꪣꪷ ꪹꪊꪱ. ꪭꪴꪒ 4 ꪹꪚꪱ ꪣꪲ ꪻꪠ ꪜꪰꪒ ꪄꪮꪥ ꪹꪏꪷ ꪭꪳ ꪫꪱ ꪊꪺꪚ ꪶꪄꪣ ꪙꪱꪚ ꪹꪏꪉ ꫛ ꪄꪮꪥ ꪹꪏꪷ, ꪋꪴ ꪮꪽ ꪹꪏꪉ ꪹꪜꪸꪙ ꪄꪮꪥ ꪹꪏꪷ ꪀꪾꪚ ꪁꪱ ꪄꪱꪥ ꪄꪮꪥ ꪹꪏꪷ ꪒꪷ ꪹꪜꪸꪙ ꪄꪴ ꪹꪀꪷꪣ ꪀꪰꪒ ꪹꪁꪸꪉ. ꪭꪴꪒ 5 ꪹꪚꪱ ꪣꪲ ꪻꪠ ꪊꪺꪚ ꪜꪰꪒ ꪕꪾꪚ ꪔꪲ ꪵꪀꪉ ꪊꪺꪚ ꪡꪱꪒ ꪀꪱ ꪶꪄ ꪚꪱꪚ ꪹꪤꪸꪒ ꪶꪏꪥ ꪮꪱꪀ ꪭꪮꪒ ꪩꪾ ꫛ ꪶꪔꪙ ꪠꪴ ꪊꪺꪚ ꪔꪾꪣ ꪼꪜ ꪎꪸ. ꪭꪴꪒ 6 ꪋꪴ ꫛ ꪻꪠ ꪁꪷ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪹꪋ ꪢꪽ ꪶꪔ ꪹꪊꪱ ꪅꪰꪀ ꪹꪜꪸꪙ ꫛ ꪕꪮꪥ ꪠꪱꪚ ꪩꪺꪒ ꪚꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪹꪚꪱ ꪁꪫꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪻꪒ. ꪭꪴꪒ 7 ꪹꪕꪸꪉ ꪀꪱ ꪋꪴ ꫛ ꪻꪠ ꪁꪷ ꪼꪒ ꪹꪋꪷꪉ ꪝꪸꪉ ꪕꪮꪥ ꪠꪱꪚ ꪨꪺꪒ ꪼꪜ ꪵꪊ ꪹꪏꪉ ꪒꪸꪫ ꪹꪚꪱ ꪣꪲ ꪄꪴ ꪻꪒ ꪜꪽ ꪵꪊꪀ - ꪹꪕꪸꪉ ꪀꪱ ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪼꪜ ꪵꪊ ꪹꪏꪉ ꪒꪸꪫ -ꪼꪒ ꪁꪾꪣ ꪔꪷ ꪝꪳꪉ ꪄꪴ ꪜꪽ ꪵꪊꪀ ꪄꪮꪉ ꪁꪫꪱꪣ ꪜꪱꪫ ꪙꪲ ꪵꪀꪉ ꪼꪒ ꪁꪾꪣ ꪔꪷ ꪝꪳꪉ ꪄꪴ ꪑꪮꪀ ꪑꪺꪙ ꪵꪚꪉ ꪵꪑꪀ ꪎꪸ ꪀꪽ ꪽ. ꪭꪴꪒ 8 ꪋꪴ ꫛ ꪻꪠ ꪁꪷ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪼꪒ ꪕꪫꪱ ꪮꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪽ ꪼꪜ ꪵꪊ ꪕꪮꪥ ꪠꪱꪚ ꪩꪺꪒ ꪁꪾꪣ ꪔꪷ ꪝꪳꪉ ꪄꪴ ꪹꪥꪸꪒ ꪠꪲꪒ ꪕꪮꪥ ꪭꪲꪒ ꪻꪐ ꪒꪺꪉ ꪄꪮꪉ ꪠꪱꪚ ꪩꪺꪒ ꪕꪰꪒ ꪮꪮꪀ. ꪭꪴꪒ 9 ꪹꪚꪱ ꪣꪲ ꪻꪠ ꪊꪺꪚ ꪜꪰꪒ, ꪎꪰꪉ ꪼꪫ ꪭꪳ ꪫꪱ ꪬꪱꪀ ꪩꪰꪀ ꪶꪎꪉ ꪼꪜ ꪹꪣꪉ ꪮꪳꪙ ꪭꪴꪒ 10 ꪋꪴ ꫛ ꪻꪠ ꪁꪷ ꪻꪬ ꪼꪒ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪹꪋꪷꪉ ꪝꪸꪉ, ꪼꪒ ꪕꪫꪱ ꪮꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪽ ꪵꪔꪉ ꪹꪩꪷꪉ ꪹꪎꪷꪉ ꪋꪮꪚ ꪵꪊꪉ ꪵꪊꪀ ꪹꪚꪱ ꪚꪰꪀ ꪶꪕꪥ ꪎꪴ ꫛ ꪻꪒ ꪁꪫꪸꪙ ꪚꪰꪀ ꪩꪱ ꪫꪱ ꪮꪫꪱꪙ. ꪭꪴꪒ 11 ꪋꪴ ꫛ ꪫꪱ ꪻꪠ ꪊꪺꪚ ꪜꪰꪒ ꪶꪏꪥ ꪹꪬꪉ ꪹꪉꪷ, ꪭꪳ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪫꪱ ꪶꪕꪥ ꪽ ꪹꪥꪸꪒ ꪩꪱ, ꪹꪕꪱ ꪭꪮꪒ ꪕꪫꪱ ꪮꪱꪙ ꪹꪥꪸꪒ ꪮꪮꪀ ꪵꪊꪉ ꪻꪬ ꫛ ꪽ ꪣꪲ ꪀꪱꪙ ꪐꪽ ꪝꪱꪫ ꪻꪬ ꪠꪴ ꪜꪱꪀ ꪔꪱꪉ ꪹꪊꪱ ꪹꪫꪱ ꪅꪰꪀ ꪫꪱ ꪶꪕꪥ ꫛ ꪽ ꪣꪲ ꪭꪳ ꪮꪲꪉ ꪹꪝꪷꪉ ꪎꪴ ꪠꪱꪚ ꪩꪺꪒ. ꪹꪚꪱ ꪣꪲ ꪻꪠ ꪊꪺꪚ ꪣꪺꪙ ꪶꪕꪥ ꪹꪬꪉ ꪹꪉꪷ ꪶꪝ ꪫꪸꪀ ꪹꪥꪸꪒ ꪹꪬꪉ ꪹꪉꪷ ꪹꪚꪱ ꪵꪄꪀ ꪫꪱ ꪶꪕꪥ ꪹꪬꪉ ꪹꪉꪷ ꪕꪮꪥ ꪩꪺꪒ ꪠꪱꪚ ꪹꪘꪀ ꪽ ꪀꪰꪒ ꪜꪴꪙ ꪮꪮꪀ ꪀꪺꪉ ꪹꪋꪷ ꪽ - ꪁꪷ ꪹꪚꪱ ꪻꪬ ꪵꪠꪚ ꪎꪴ ꪝꪳꪉ ꪄꪴ ꪡꪱꪒ ꪀꪱ ꪘꪰꪀ ꪻꪎ ꪝꪳꪉ ꪶꪕꪥ ꪹꪬꪉ ꪹꪉꪷ ꪹꪏ ꪠꪱꪚ ꪩꪺꪒ ꪹꪣꪉ ꪽ ꪕꪰꪒ ꪮꪮꪀ ꪵꪊꪉ ꪵꪊꪀ ꪹꪏꪉ ꪽ. ꪭꪴꪒ 12 ꪹꪚꪱ ꪣꪲ ꪻꪠ ꪊꪺꪚ ꫛ ꪮꪳꪙ ꪮꪱꪉ ꪕꪷ ꪹꪊꪱ ꪵꪙꪉ ꪹꪤꪸꪒ ꪻꪬ ꪋꪺ ꪹꪩꪷꪥ ꪚꪮꪣ, ꪋꪺ ꪹꪭꪙ, ꪚꪮꪙ ꪤꪴ ꪵꪀꪉ ꪎꪳ ꪎꪱꪙ ꪄꪮꪉ ꪚꪮꪣ ꫛ ꪽ ꪹꪚꪱ ꪵꪝꪒ ꪝꪱꪙ ꪭꪮꪒ ꪋꪳ ꪎꪸꪉ ꪘꪱ ꪔꪱ ꪄꪮꪉ ꪹꪊꪱ. ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪠꪱꪚ ꪩꪺꪒ ꪼꪜ ꪵꪊ ꪹꪮꪱ ꪁꪾꪣ ꪔꪷ ꪝꪳꪉ ꪄꪴ ꪵꪮ ꪹꪥꪸꪒ ꪒꪴ ꪉꪱꪥ ꪵꪝ ꪹꪊꪱ ꪹꪏꪉ ꪽ. ꪭꪴꪒ 13 ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪼꪜ ꪣꪱ ꪀꪾꪚ ꪤꪴ ꪚꪮꪙ ꪻꪒ ꪀꪺꪉ ꪙꪾ ꪒꪲꪙ ꪄꪮꪉ ꪹꪘꪀ ꪹꪊꪱ ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪮꪮꪀ ꪄꪮꪥ ꪎꪸ ꪹꪣꪉ, ꪙꪾꪚ ꪵꪔ ꪹꪣꪉ ꪹꪊꪱ, ꪵꪀꪉ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪔꪱꪫ ꪙꪱ ꪹꪣꪉ ꪹꪊꪱ. [missing] ꪭꪴꪒ 14 ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪎꪱꪫ ꪚꪮꪙ ꪤꪴ ꪭꪳ ꪫꪱ ꪝꪱꪥ ꪼꪜ ꪹꪝꪷꪉ ꪹꪣꪉ ꪮꪳꪙ ꪫꪱ ꪊꪺꪚ ꪹꪎꪱ ꪹꪤꪸꪒ ꪚꪱꪚ ꪻꪬ ꪹꪊꪱ. ꪁꪫꪸꪙ ꪙꪲ ꪹꪚꪱ ꪼꪒ ꪎꪴ ꪻꪎ ꪜꪮꪉ ꪝꪳꪉ ꫛ ꪊꪺꪚ ꪹꪎꪱ ꪜꪰꪒ ꪻꪬ ꪶꪝ ꪝꪳꪉ ꪶꪕꪥ ꪹꪚꪱ ꪋꪳ ꪊꪲꪉ ꪊꪲ ꪭꪳ ꪫꪱ ꪝꪳꪉ ꪄꪴ ꪹꪚꪱ ꪭꪴ ꪕꪮꪥ ꪙꪾ ꪩꪺꪒ ꪄꪮꪉ ꪨꪸꪙ ꪹꪭꪷꪚ ꪀꪺꪀ ꪭꪴꪒ 15 ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪹꪑꪷꪚ ꪹꪄꪱ ꪀꪺꪀ ꪕꪲꪀ ꪹꪣꪉ ꫜ ꪹꪣꪉ ꪻꪒ ꪽ. ꪹꪚꪱ ꪣꪲ ꪻꪠ ꪥꪱꪒ ꪹꪮꪱ ꪀꪺꪀ ꪕꪲꪀ ꪄꪮꪉ ꪹꪊꪱ ꪭꪳ ꪫꪱ ꪖꪸꪉ ꪎꪸ ꪁꪫꪸꪙ ꪜꪸꪙ ꪀꪺꪀ ꪕꪲꪀ ꪹꪣꪉ ꫜ ꪄꪮꪉ ꪹꪊꪱ. ꪭꪴꪒ 16 ꫛ ꪋꪱꪥ ꪭꪳ ꪫꪱ ꫛ ꪑꪲꪉ ꪭꪮꪒ ꪔꪺꪥ ꪹꪜꪸꪙ ꪚꪱꪫ ꪹꪜꪸꪙ ꪎꪱꪫ ꪁꪷ ꪼꪒ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪹꪮꪱ ꪠꪺ ꪹꪮꪱ ꪣꪸ ꪎꪱꪉ ꪶꪎꪣ ꪹꪭꪙ ꪤꪱꪫ ꪹꪚꪱ ꪁꪫꪱꪣ ꪣꪲ ꪄꪴ ꪻꪒ ꪣꪱ ꪀꪽ ꪈꪽ - ꪕꪱꪉ ꪡꪽ ꫛ - ꪀꪺꪀ ꪕꪲꪀ ꪭꪳ ꪫꪱ ꪶꪔꪙ ꪤꪱꪫ ꪹꪎꪱ ꪁꪷ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪹꪮꪱ ꪠꪺ ꪹꪮꪱ ꪣꪸ ꪹꪤꪸꪒ ꪹꪭꪙ ꪹꪤꪸꪒ ꪤꪱꪫ ꪵꪀꪉ ꪹꪋꪷ ꪫꪱꪉ ꪭꪱꪉ ꪀꪽ . ꪫꪸꪀ ꪹꪮꪱ ꪠꪺ ꪹꪮꪱ ꪣꪸ ꪼꪒ ꪹꪕꪸꪉ ꪎꪮꪉ ꪠꪱꪥ ꪣꪰꪀ ꪵꪣꪙ ꪶꪎꪣ ꪻꪊ ꪹꪮꪱ ꪀꪽ. ꪹꪭꪙ ꪤꪱꪫ ꪹꪜꪸꪙ ꪚꪮꪙ ꫜ ꪼꪒ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪕꪮꪥ ꪚꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪵꪀꪉ ꪼꪒ ꪚꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪼꪜ ꪵꪊ ꪹꪮꪱ . ꪭꪴꪒ 17 ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪎꪴ ꪶꪤꪉ ꪹꪋꪉ ꪄꪮꪉ ꪚꪮꪣ ꪄꪮꪉ ꪹꪊꪱ ꪭꪳ ꪫꪱ ꪎꪴ ꪭꪷ ꪀꪽ ꪀꪾꪚ ꫛ ꪮꪳꪙ ꪹꪚꪱ ꪣꪲ ꪻꪠ ꪮꪱꪉ ꪕꪷ ꪁꪫꪸꪙ ꪻꪐ ꪣꪱ ꪋꪲꪉ ꪤꪱꪒ ꪹꪮꪱ ꪎꪸ ꪼꪒ. [missing] ꪭꪴꪒ 18 ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪈꪾ ꪜꪴꪙ ꪮꪮꪀ ꪒꪰꪀ ꪵꪒꪣ ꪀꪾꪚ ꪎꪱꪉ ꪭꪲꪒ ꪅꪮꪉ, ꪹꪕꪸꪉ ꪀꪱ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪜꪸꪙ ꪹꪋ ꪎꪱꪥ ꪵꪀꪉ ꪭꪲꪒ ꪅꪮꪉ, ꪀꪾꪚ ꪼꪒ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪮꪮꪀ ꪘꪱ ꫛ ꪹꪋ ꪎꪱꪥ ꪣꪲ ꪭꪳ ꪎꪱꪉ ꪭꪲꪒ ꪅꪮꪉ ꪵꪔ ꪜꪱꪉ ꪒꪱꪥ ꪋꪸꪙ ꪣꪱ ꪹꪤꪸꪒ ꪹꪎꪸꪙ ꪡꪮꪙ, ꪀꪴꪉ ꪹꪏꪷ,ꪹꪜꪸꪙ ꪄꪮꪉ ꪚꪮꪣ ꪹꪊꪱ ꪭꪳ ꪫꪱ ꪄꪮꪉ ꪭꪺꪣ ꪀꪽ ꪹꪜꪸꪙ ꪮꪮꪀ ꪘꪱ ꪭꪳ ꪄꪮꪉ ꪤꪸꪉ ꪚꪮꪣ ꪹꪊꪱ. ꪭꪴꪒ 19 ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪜꪱꪀ ꪹꪫꪱ ꪎꪳ ꪎꪱꪙ ꪵꪀꪉ ꪵꪀ ꪼꪄ ꪮꪮꪀ ꪩꪱꪉ ꪈꪾ ꪩꪱꪉ ꪜꪮꪉ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪩꪱꪉ ꪈꪾ ꪭꪲꪒ ꪄꪮꪉ ꪹꪊꪱ, ꪹꪚꪱ ꪤꪴ ꪀꪮꪉ ꪄꪴ ꪶꪄꪣ ꪙꪱꪚ ꪻꪒ, ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪏꪮꪀ ꪎꪱꪫ ꪹꪮꪱ ꪁꪫꪱꪣ ꪭꪴ ꪏꪸꪉ ꪄꪮꪉ ꫛ ꪮꪳꪙ ꪹꪎꪱ ꪜꪱꪫ ꪣꪱ ꪹꪚꪱ ꪁꪫꪱꪣ ꪹꪣꪉ ꪻꪒ. ꪭꪴꪒ 20 ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪭꪮꪚ ꪶꪭꪥ, ꪵꪀꪉ ꪀꪮꪚ ꪶꪭꪣ ꪻꪎ ꪊꪴꪣ ꪢꪴ ꪮꪸꪙ ꪭꪱꪙ ꪹꪚꪱ ꪣꪲ ꪻꪠ ꪶꪄꪣ ꪙꪱꪚ ꪹꪄꪱ ꪶꪭꪥ ꪙꪲ ꪶꪭꪥ ꪻꪙ. [missing] ꪭꪴꪒ 21 ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪣꪲ ꪋꪳ ꪮꪮꪀ ꪘꪱ ꪹꪄꪱ ꪊꪲꪉ ꪁꪫꪸꪙ ꪹꪣꪉ ꪹꪊꪱ,ꪹꪜꪸꪙ ꫛ ꪼꪒ ꪶꪎ ꪫꪱꪙ ꪝꪳꪉ ꪠꪴ ꪔꪱꪉ ꪘꪱ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪼꪒ ꪋꪮꪙ ꪹꪩꪀ ꪹꪮꪱ ꪽ. ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪼꪒ ꪹꪄꪱ ꪹꪤꪸꪒ ꪕꪮꪥ ꪶꪢꪒ ꪹꪤꪸꪒ ꪀꪲꪙ ꪘꪰꪉ ꪀꪺꪉ ꪙꪾ ꪒꪲꪙ ꪚꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪹꪊꪱ ꪼꪒ ꪹꪋꪷꪉ ꪝꪸꪉ. ꪬꪺ ꪻꪊ ꪄꪮꪉ ꪹꪤꪷꪙ ꪹꪣꪉ ꪹꪜꪸꪙ ꪚꪮꪙ ꪝꪰꪀ ꪵꪭꪉ ꪻꪐ ꪒꪺꪉ ꪄꪮꪉ ꪊꪲꪉ ꪁꪫꪸꪙ. ꪬꪺ ꪻꪊ ꪙꪲ ꪹꪬꪸꪙ ꪮꪮꪀ ꪵꪊꪉ ꪘꪰꪉ ꪜꪱꪉ ꪹꪫꪱ ꪀꪳ ꪅꪰꪀ ꪵꪙꪀ, ꪕꪮꪥ ꪭꪲꪒ ꪶꪠꪀ ꪠꪸꪫ ꪋꪮꪚ ꪹꪋꪷꪉ ꪵꪀꪉ ꪼꪒ ꪶꪠꪀ ꪠꪸꪫ ꪤꪾꪣ ꪕꪮꪥ ꪭꪲꪒ ꪶꪠꪀ ꪠꪸꪫ ꪹꪏꪉ ꪒꪸꪫ ꪽ. ꪭꪴꪒ 22 ꪋꪴ ꫛ ꪹꪜꪸꪙ ꪹꪊꪱ ꪚꪱꪙ ꪹꪣꪉ, ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪚꪱꪫ ꪬꪸꪣ ꪎꪱ ꪶꪭꪥ ꪁꪷ ꪹꪏꪉ ꪒꪸꪫ ꪫꪸꪀ ꪹꪥꪸꪒ ꪀꪲꪙ ꪣꪱ ꪕꪱꪉ ꪠꪱꪥ ꪹꪉꪷꪙ ꪘꪰꪉ ꪎꪱ ꪶꪭꪥ ꪀꪾꪚ ꪪꪽ ꪬꪫꪱ ꪹꪚꪱ ꪹꪖꪸ ꪒꪴꪒ ꪖꪸꪫ ꪻꪬ ꪩꪾ ꫛ ꪶꪔꪙ ꪠꪴ ꪄꪮꪉ ꪹꪊꪱ, ꪶꪎ ꪫꪱꪙ ꪀꪫꪱꪉ ꪄꪫꪱꪉ ꪘꪰꪉ ꪒꪮꪣ ꪹꪣꪉ ꪁꪱꪙ ꪠꪱ ꪀꪾꪚ ꪋꪴ ꪹꪣꪉ, ꪋꪮꪚ ꪹꪋꪷꪉ ꪫꪸꪀ ꪔꪰꪉ ꪵꪕꪉ ꪩꪺꪉ ꪜꪴꪙ ꪄꪮꪉ ꪢꪮꪥ ꪹꪣꪉ. ꪭꪴꪒ 23 ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪹꪤꪸꪒ ꪫꪸꪀ,ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪎꪱꪫ ꪹꪮꪱ ꪫꪸꪀ ꪹꪤꪸꪒ, ꪼꪒ ꪹꪬꪉ ꪝꪳꪉ ꪫꪸꪀ ꪹꪤꪸꪒ ꪹꪋꪷꪉ ꪝꪸꪉ ꪀꪾꪚ ꪉꪱꪥ ꪒꪲ ꪼꪜ ꪵꪊ ꪻꪠ ꪹꪊꪱ ꪤꪴ ꪩꪱ ꪹꪚꪱ ꪣꪲ ꪫꪸꪀ ꪹꪤꪸꪒ ꪽ. ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪻꪬ ꪜꪰꪉ ꪶꪀꪉ ꪕꪷ ꪀꪽ ꪻꪬ ꪶꪀꪉ ꪫꪸꪀ ꪹꪤꪸꪒ ꪕꪷ ꪒꪸꪫ, ꪹꪚꪱ ꪻꪬ ꪣꪲ ꪄꪴ ꪜꪽ ꪵꪊꪀ ꪹꪏꪉ ꪙꪲ ꪹꪏꪉ ꪻꪙ. ꪋꪴ ꫛ ꪮꪮꪀ ꪵꪭꪉ ꪹꪤꪸꪒ ꪫꪸꪀ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪁꪱ ꪵꪭꪉ ꪹꪋꪷꪉ ꪝꪸꪉ ꪹꪏꪉ ꪒꪸꪫ ꪹꪚꪱ ꪻꪬ ꪒꪴꪒ ꪅꪱ ꪎꪸ ꪩꪾ ꪣꪷ ꪹꪊꪱ ꪀꪾꪚ ꪋꪺ ꪹꪭꪙ ꪋꪮꪚ ꪹꪋꪷꪉ ꪻꪬ ꪩꪾ ꫛ ꪶꪔꪙ ꪠꪴ ꪕꪮꪥ ꪭꪲꪒ ꪼꪜ ꪵꪊ ꪚꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪮꪳꪙ ꪮꪳꪙ ꪫꪱ ꪬꪱꪀ ꪣꪲ ꪵꪙꪫ ꪹꪜꪸꪙ. ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪵꪔꪉ ꪒꪱ ꪄꪳꪙ ꪀꪾꪚ ꪹꪄꪱ ꪶꪭꪥ ꪶꪀꪉ ꪒꪫꪱꪙ ꪼꪫ ꪼꪜ ꪵꪊ ꪁꪫꪸꪙ ꪹꪨꪷꪥ ꪄꪮꪉ ꪹꪊꪱ. ꪭꪴꪒ 24 ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪥꪰꪉ ꪥꪮꪣ ꪀꪾꪚ ꪮꪲꪙ ꪣꪺꪙ ꪎꪱꪉ ꪻꪊ,ꪵꪀꪉ ꪹꪥꪸꪒ ꪫꪸꪀ ꪹꪚꪱ ꪋꪮꪚ ꪹꪋꪷꪉ ꪹꪋꪷ ꪀꪾꪚ ꪝꪳꪉ ꪣꪳ ꪤꪰꪉ ꪁꪷ ꪼꪒ ꪔꪲꪉ ꪹꪉꪷꪙ ꪹꪨꪉ ꪕꪮꪥ ꪹꪏꪉ ꪋꪴ ꪹꪕ. ꪭꪴꪒ 25 ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ - ꪀꪲꪙ ꪝꪸꪉ ꪝꪷ ꪼꪫ ꪄꪴꪣ ꪹꪮꪱ ꪬꪱꪫ ꪵꪭꪉ ꪵꪀꪉ ꪵꪕꪒ ꪕꪸꪉ ꪻꪬ ꪹꪊꪱ ꪩꪾ ꪣꪷ ꪵꪀꪉ ꪋꪺ ꪹꪭꪙ, ꪕꪱꪉ ꪫꪸꪀ ꪀꪲꪙ, ꪫꪸꪀ ꪙꪴꪉ, ꪫꪸꪀ ꪤꪴ, ꪹꪤꪱ ꪤꪱ, ꪀꪾꪚ ꪩꪺꪉ ꪮꪮꪀ ꪎꪸ ꪕꪮꪥ ꪚꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪻꪢ, ꪁꪷ ꪵꪜꪀ ꪹꪏꪉ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪼꪒ ꪚꪱꪫ ꪬꪸꪣ ꪀꪺꪉ ꪹꪋꪷ ꪹꪚꪱ ꪣꪲ ꪫꪸꪀ ꪹꪥꪸꪒ, ꪹꪊꪸꪚ ꪭꪱꪥ, ꪉꪮꪥ ꪵꪫꪁ, ꪢꪱꪥ ꪭꪱꪉ ꪹꪖꪱ ꪵꪀ, ꪭꪳ ꪫꪱ ꪹꪚꪱ ꪣꪲ ꪹꪏꪉ ꪹꪥꪸꪒ ꪀꪲꪙ ꪶꪝ ꪄꪱꪒ ꪹꪄꪷꪙ ꪒꪱꪥ ꪵꪙꪫ ꪹꪚꪱ ꪶꪀꪣ ꪣꪷ ꪹꪊꪱ. ꪝꪳꪉ ꪹꪯꪸꪣ ꪹꪖꪱ ꪀꪾꪚ ꪙꪮꪉ ꪙꪮꪥ ꪹꪁꪷꪙ ꪼꪒ ꪩꪾ ꪒꪴ ꪀꪾꪚ ꪋꪮꪥ ꪹꪤ ꪒꪱꪥ ꪹꪏ - ꪹꪕꪸꪉ ꪀꪱ ꪝꪳꪉ ꪙꪮꪉ ꪙꪮꪥ ꪮꪮꪀ ꪣꪱ ꪣꪱꪙ ꪕꪱꪉ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪹꪬꪉ ꪫꪸꪀ ꪋꪮꪥ ꪹꪤ ꪄꪮꪉ ꪚꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪹꪏꪉ ꪒꪸꪫ. ꪭꪴꪒ 26 ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪼꪒ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪵꪮꪚ ꪭꪸꪙ - ꪼꪒ ꪹꪤꪸꪒ ꪕꪮꪥ ꪹꪊꪸ ꪶꪒ ꪤꪱꪫ ꪤꪴꪀ ꪹꪚꪱ ꪎꪸ ꪁꪱ ꪙꪮꪥ ꪹꪭꪸꪉ ꪁꪷ ꪼꪒ ꪵꪮꪚ ꪬꪮꪉ ꪋꪽ ꪔꪾꪣ ꪀꪾꪚ ꪤꪱꪫ ꪤꪴꪀ ꪘꪰꪉ ꪶꪠꪉ ꪶꪩ - ꪤꪱꪫ ꪤꪴꪀ ꪋꪽ ꪔꪾꪣ ꪭꪳ ꪵꪣꪙ ꪄꪮꪉ ꪄꪰꪒ ꪹꪭꪸꪉ, ꪤꪱꪫ ꪥꪴꪀ ꪀꪲ ꪗꪺꪒ ꪀꪾꪚ ꪝꪳꪉ ꪹꪉꪸ ꪭꪳ ꪹꪜꪸꪙ ꪼꪄ ꪀꪫꪱꪉ ꪀꪾꪚ ꪤꪱꪫ ꪥꪴꪀ ꪋꪽ ꪎꪴꪉ ( ꪀꪱꪫ ꪭꪮꪀ ) ꪹꪜꪸꪙ ꪕꪮꪥ ꪈꪫꪸꪙ ꪔꪰꪀ ꪹꪋꪷꪉ ꪝꪸꪉ ꪻꪬ ꪹꪚꪱ ꪁꪫꪱꪙ ꫛ ꪻꪒ ꪵꪮꪚ ꪼꪒ. ꪤꪱꪫ ꪤꪴꪀ ꪹꪜꪸꪙ ꪕꪮꪥ ꪹꪬꪉ ꪋꪮꪥ ꪩꪴꪀ ꫛ ꪭꪴ ꪏꪸꪉ ꪔꪳꪣ ꪵꪕꪙ ꪝꪸꪉ ꪝꪷ ꪻꪬ ꪠꪴ ꫛ ꪭꪴ ꪵꪮ ꪎꪱꪉ ꪁꪫꪸꪙ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪩꪾ ꪣꪷ ꪄꪮꪉ ꪹꪊꪱ - ꪚꪮꪀ ꪎꪮꪙ ꪹꪜꪸꪙ ꪔꪳꪣ ꪵꪕꪙ ꪫꪸꪀ ꪭꪴ ꪒꪰꪀ ꪻꪊ ꪣꪰꪀ ꪣꪺꪙ ꪀꪾꪚ ꪹꪕꪸꪉ ꪀꪱ ꪝꪳꪉ ꪹꪋ ꪎꪱꪥ ꪮꪳꪙ ꪝꪳꪉ ꫛ ꪵꪔꪉ ꪭꪲꪒ ꪅꪮꪉ ꪀꪾꪚ ꪡꪽ ꫛ ꪮꪳꪙ ꪁꪷ ꪼꪒ ꪑꪷ ꪎꪴꪉ ꪫꪸꪀ ꪹꪥꪸꪒ ꪀꪾꪚ ꪨꪸꪙ ꪹꪭꪷꪚ ꪀꪺꪀ ꪹꪝ ꪼꪜ ꪵꪊ ꪹꪮꪱ ꪮꪸꪙ ꪭꪱꪙ ꪮꪱꪥ ꪹꪯꪸꪣ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪹꪩꪀ ꪋꪮꪙ ꪹꪮꪱ ꪩꪺꪉ ꪚꪮꪀ ꪎꪮꪙ ꪩꪴꪀ ꪹꪔꪱ. [missing] ꪭꪴꪒ 27 ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪹꪄꪱ ꪎꪱꪉ ꪶꪎꪣ ꪕꪱꪉ ꪪꪽ ꪬꪫꪱ ꪄꪮꪉ ꪶꪢꪒ ꪢꪴ ꪒꪸꪫ ꪹꪊꪱ, ꪑꪷ ꪎꪴꪉ ꪩꪺꪉ ꪭꪴ ꪏꪸꪉ ꪀꪾꪚ ꪵꪚꪉ ꪜꪽ ꪩꪱꪉ ꪒꪲ ꪄꪮꪉ ꪹꪊꪱ ꪹꪥꪸꪒ ꪼꪒ ꪻꪬ ꪔꪸꪙ ꪶꪚ ꪄꪫꪱ ꪭꪮꪀ. ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪮꪴꪣ ꪏꪴ ꪶꪒꪥ ꪀꪾꪚ ꪝꪳꪉ ꪁꪫꪸꪙ ꪹꪨꪷꪥ ꪕꪱꪉ ꪙꪾ ꪣꪲꪉ ꪎꪲꪉ ꪄꪮꪉ ꪀꪾꪚ ꪬꪺ ꪻꪊ ꪵꪔ ꪶꪀꪉ ꪊꪲꪉ ꪄꪫꪱ ꪭꪮꪀ, ꪪꪽ ꪭꪮꪀ ꪀꪾꪚ ꪹꪈꪸ ꪗꪺꪒ ꪵꪣꪙ ꫛ ꪠꪴ ꪽ ꪵꪔꪉ ꪮꪮꪀ ꪼꪒ. ꪭꪴꪒ 28 ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪢꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪼꪒ ꪹꪬꪉ ꪫꪸꪀ ꪜꪮꪒ ꪵꪊꪉ ꪚꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪀꪾꪚ ꪀꪺꪀ ꪹꪔꪸ ꪀꪺꪉ ꪽ ꪝꪳꪉ ꪁꪫꪸꪙ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪀꪺꪉ ꪻꪚ ꪶꪔꪉ ꪜꪱꪫ ꪙꪲ ꪻꪬ ꪹꪥꪸꪒ ꪼꪒ ꪝꪸꪉ ꪝꪷ. ꪭꪴꪒ 29 ꪋꪴ ꫛ ꪝꪮꪣ ꪣꪲ ꪈꪸ ꪪꪴ ꪎꪱꪉ ꪶꪎꪣ ꪀꪾꪚ ꪶꪢꪒ ꪢꪴ ꪩꪳꪙ ꪹꪏ ꪹꪢꪸꪒ ꪊꪰꪉ ꪹꪬꪸꪙ ꪩꪺꪉ ꪹꪥꪸꪒ ꫛ ꪄꪮꪉ ꪹꪊꪱ ꪼꪒ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪀꪾꪚ ꪝꪸꪉ ꪝꪷ. ꪹꪣ ꪹꪊꪱ ꪹꪥꪸꪒ ꪼꪒ ꪒꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪄꪮꪉ ꪹꪊꪱ, ꪋꪴ ꫛ ꪊꪰꪉ ꪭꪴ ꪝꪳꪉ ꪄꪷ ꪹꪚꪱ ꪹꪖꪸ ꪹꪥꪸꪒ ꪀꪱꪥ ꪠꪱꪚ ꪩꪺꪒ. ꪹꪝ ꪼꪫ ꪶꪔꪀ ꪶꪩꪉ ꪀꪽ ꪼꪜ ꪵꪊ ꪵꪀꪉ ꪻꪬ ꪹꪎꪱ ꪣꪰꪀ ꪣꪺꪙ ꪹꪊꪱ ꪭꪸꪀ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪀꪾꪚ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪄꪮꪉ ꫛ ꪮꪳꪙ ꪻꪠ ꪁꪷ ꪹꪥꪸꪒ ꪼꪒ ꪩꪱꪉ ꪒꪲ ꪩꪺꪉ ꪹꪥꪸꪒ ꫛ ꪜꪮꪒ ꪵꪊꪉ ꪀꪾꪚ ꪚꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪎꪮꪙ ꪶꪭꪣ ꪹꪣꪉ ꫜ ꪹꪤꪷꪙ ꪹꪜꪸꪙ ꪹꪊꪱ. ꪀꪺꪉ ꪹꪚꪱ ꪁꪫꪱꪙ ꪄꪷ ꪻꪒ, ꪫꪸꪀ ꪹꪥꪸꪒ ꪕꪮꪥ ꪝꪳꪉ ꪁꪫꪸꪙ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪙꪲ ꪹꪚꪱ ꪼꪒ ꪹꪥꪸꪒ ꪠꪲꪒ ꪎꪸ ꪩꪺꪉ ꪵꪔꪉ ꪔꪰꪉ ꪄꪮꪉ ꪨꪸꪙ ꪹꪭꪷꪚ ꪀꪺꪀ ꪀꪰꪒ ꪮꪮꪀ. ꪭꪴꪒ 30 ꪹꪚꪱ ꪼꪒ ꪵꪠꪚ ꪜꪴꪀ ꪝꪲꪙ ꪮꪮꪀ ꪹꪚꪱ ꪁꪫꪱꪙ ꪄꪫꪱꪙ ꪻꪒ ꪤꪴ ꪀꪺꪉ ꪻꪚ ꪜꪱꪫ ꪁꪫꪱꪣ ꪙꪲ ꪕꪮꪥ ꪩꪺꪉ ꪩꪾꪚ ꪏꪺꪙ ꪀꪺꪉ ꪻꪊ ꪹꪚꪱ ꪁꪫꪱꪙ ꪹꪣꪉ ꪻꪒ, ꪶꪢꪒ ꫛ ꪻꪒ ꪭꪳ ꪫꪱ ꪤꪸꪉ ꫛꪻꪒ ꪹꪚꪱ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪵꪔꪉ ꪮꪮꪀ ꪹꪚꪱ ꪣꪲ ꪁꪫꪸꪙ ꪹꪥꪸꪒ ꪮꪮꪀ ꪠꪲꪒ ꪎꪸ ꪼꪫ ꪠꪱ ꪭꪱꪥ ꪁꪫꪸꪙ ꪕꪳ ꪕꪱꪉ ꪻꪒ ꪹꪫꪱ ꪮꪮꪀ ꪹꪏ ꪀꪺꪉ ꪻꪚ ꪁꪫꪱꪣ ꪜꪱꪫ ꪙꪲ.
blt
Tai Dam
blt
Tavt
blt
Nyaob hnob 10, lob 12 hlit, xongt 1948, dif 217 A (III) haof yix yif tlout dluat. NDAX DEB NENB NDAS DOS LOL NTUAD Lol daof ndex Haik zos duef ndax deb nenb houd juab tinx id cuat lenx cuat dol druax jangs muax nit zunb yinx tab nil buab zhit zangd zhit dongf nit ndas dos nit chenx renf, yaos ndax deb dax zis, hof ged tab hox pinx nit ghangb das deut; Haik zos duef nenb ndas dos nuaf zhit dluad muas tab qib dlangs qib dlend hlob hlangd dout uat shangb uat shud, dex uat shangb uat shud nad, muab ndax dex nenb nit liangx xinb shab nzhuk zhuak bual leuf; lb lob cuat lenx cuat dol sheuf muax nit ged haik fol suex shab, ged nzhes zit haib youx yol, zhit drous nchait zhit drous hef, zhit zhof chaib zhit zhof nkhek nit ndax deb yat lol zos, zhof ntuad haik uat ndax deb nenb nit zuef shab yinf vangf leuf; Haik zos wef zhit guas ndax deb nenb zhit doul del maof xind duef cangx baof zhenf zhif tab ghuab yuaf nzend shab nzend bleud, sheud bual uat shud, muax bix yaof guas nenb ndas dos sheuf ged jait ged lil baod fuf; Haik zos muax bix yaof ceub njet cuat lob gox juab ged mol ged lol zax nzhis nit hiob hlangd; Haik zos Jinx hox gox cuat lob gox juab nit renx minx nyaob houd linx hox gox xinf zhangb id draod ntuad haik nil buab duef jib bend renx qinx, renx gex zunb yinx, nghet uat nenx tab box yeus ndas dos dax zis nit xinf ninf , nghel shab drout ros ceub uat nyaob houd lob naf zif youx id, guas shef huef njet drox mol tab nenb nit senb hox shued pinx mol dout rongt; Hiak zos cuat lob huef yinx gox dud zheuf das yinf yif dros Jinx hox gox hox zox lol ceub njet duef nenb ndas dos tab jib bend zif youx, guas pud pinf shaib doul tab zhox droud; Hais zos duef dex ndas dos tab zif youx nad nit pud pinf liaod gaid, duef yix dlangd faot uat zos lob dud zheuf nad, muax hend lox nit zhongf yaof xinf; Suk nit bel shuab hais zos dex id, nil nad naf huef fax buf rangx ndax deb nenb ndas dos lol ntuad nad, jaox lol uat buad zil renx minx tab buad zil gox juab drout ros mol uat gaof zos nit gognf tongx biaob zhund, buab vangf cuat lenx nenb tab shef huef jib gouf uat nax njot dout nyenf zos rangx lol ntuad nad, shid ros suak khuab tab khat lol ceub, guas shaib doul ndas dos tab zif youx, suak gox juab tab gox jif ib drox ib drox nit cof shib, guas dex ndas dos tab zif youx nad, nyaob houd cuat lob huef yinx gox dex renx minx id tab dex deb qeut guk nil zhux ndox nit dex renx minx id, pud pinf, muax xiaof god nit chenx renf dous zaox. Tiaox ib Cuat lenx cuat dol bongb deul ndax dex douf muax zif youx, nyaob shout zunb yinx tab ndas dos id, dax zis ib suk. Nil buab daf lol jaox muax lid xinf hlub hout tab liangx xinb shab nzhuk, yinf gaib keuk suk gud dix mol lol nit jinb shenx lol shib daf shib hlad. Tiaox aob Cuat lenx cuat dol muax zib gex xangd sheuf rangx lol ntuad nad shout jif nit cuat zhangd ndas dos tab zif youx, zhit faib haid nenb, nghaix deud, box yeus, lot haik, ged nzhes zit haib, zhenf zhif hox zhed qix tab nuaf fuax, gox jix las shik shef huef chux senb, zhax cod zax nzhab, senb yos hox zhed qix tab shenb fenf, dex nad zhit muax dlangb zhit qib bix; Binf qid zhit dik yinb wef ib dol nenb sod shux gox juab las shik lind tud zhenf zhif nit, xinx zhenf nit hox zhed gox jif nit dif wef zhit tongx muax qib bix, zhit guangd lob lind tud nad yaos yol ndangt yol ged, keuk dout las zhux, zhit yaos zif zhif lind tud hox zhed nyaob jex las dex ged ndrel id nit xinf zhif, dis dout xangd sheuf rangx lol ntuad nad. Tiaox beb Cuat lenx cuat dol muax ndos xangd sheuf jax shad, zif youx tab renx shenb angb qinx. Tiaox bloub Dol nenb dus zhit zhund keuk mol uat khed hox zhed shid khed; Ib cix ged khed tab mual khed muas khed nit xinx shif dis yinf gaib muab zad dot ghangb dangt. Tiaox zhib Dol nenb dus zhit zhund drous naf ndouk naf zhengd, las shik drous zhit yaos nenb uat nit, cangx rend nit, zhit yaos ged nenb ged jax hox zhed,qib nenb lux shab lux nzhuk nit hlad daf las shik nbluat jait. Tiaox drout Cuat lenx cuat dol nyaob lob deb qeut dus dis muax ndos lenl zos yos nyaob ndeuf ged jait nit renx gex. Tiaox xangt Nyaob ndeuf ged jait lenx lenx dax zis, dol dol dis muax ndos xangd sheuf ged jait nit dax zis baod fuf, zhit sheuf dol dlab zhit dus shaib zhit doul. Cuat lenx cuat dol muax ndos xangd sheuf dax zis baod fuf, guas zhit drous wex fangd rangx lol ntuad nad nit lab zhit shaib zhit doul tab rel nzhuad zhangd shaib zhit doul nad nit deut del haf drous. Tiaox yif Dol nenb dus huaf guk jait ndrel ndox hox zhed ged jait keuk dout nil nit jib bend qinx lif drous buad haf, nil muax ndos suak hox gex nit gox juab blangs dot bloub duef zhangd buad haf deut del nad lol uat gaof nzid gaof boux. Tiaox juax Dol nenb dus dis zhit zhund zhit muax ghangd zhit muax hout drous ndel kit, nak geut las shik leud zhaot mol dleb. Tiaox gouf Lenx lenx buad zil dax zis muax ndos keuk ib lob yol ndangt yol ged, zhit ghaix zhit ghous nit blangs dot bloub gongb zhenf, gongb kab shend nongs, lol dot ndol nil nit ndas dos tab yif vuf, binf qid pangf dinf duef nil tix deuf lol bual lab zhit ged jait nit kongf gaof. Tiaox gouf ib (Ib) Zhos yuad drous bual jait kongf gaof nit nenb, nyaob teuf guk zhit dout keuk bad jait yat yuad nit ib cix baod zhenf gongb kab shend pangf lol pinx ged jait zhenf shix muax zuef, huaf nad nil muax ndos haik das zhit muax zuef. (Aob) Doi nenb dus nit dlangb zhit deut del hox zhed zhit dout uat deut del, huaf guk nil uat, pinx gox juab ged jait las shik gox jif ged jait dis zhit dout uat zos bual jait, douf zhit zhund pangf das bual jait. Huaf guk nbluat jait zhit zhund guas bual jait hnyangd tlout teuf uat bual id ged jait nit gueb dinf. Tiaox gouf aob Dol nenb dus nil nit nenx nbos said, juab yis, zhed nyaob tab drout mongt tiout sod zhit zhund drous dlot drous rel, nil nit rongt nbet tab dluab nbet zhit zhund drous buad zhuak. Lenx lenx muax ndos xangd sheuf ged jait baod fuf, guas caob drous zhangd dlot rel tab buad zhuak nad. Tiaox gouf beb (lb) Cuat lenx cuat dol nyaob houd cuat lob gox juab id, muax ndos youx yol zhid nyaob. (Aob) Cuat lenx cut dol muax ndos njeuf renf hox ib lob gox juab mol, baob guax nil lob gox juab id, nil las muax ndos draod ghangb lol nil lob gox juab id. Tiaox gouf bloub (lb) Cuat lenx cuat dol muax ndos nyaob bef lob gox juab ntrad dous qeut raik tab xangd sheuf baod fuf, guas zhit drous ndous duat. (Aob) Nyaob zhenb zhenf zhit yaos zhenf zhif xinf zuef xinx hox zhed bef dreud linx hox gox zongb zhid tab yinx zex drous qid xuf nit qinx kuangf, zhit zhund shid youngf zhangd ndas dos nad. Tiaox gouf zhib (lb) Cuat lenx cuat dol muax ndos xangd sheuf gox jix. (Aob) Dol nenb dus nit gox jix zhit zhund suex shab chef trot, lal zhit zhund zod zhes nil dleuk zat gox jix nit ndas dos. Tiaox gouf drout (lb) Dad nenb nit dob ncaik box yeus, zhit drous haid nenb, gox jix hox zhed ged nzhes zit haib nit ghuak teud, muax ndos uat nyangb yik box tab jax juab nzhes yis. Nil buab nit chongb gol, nyaob lob jaix nyongs guk zuak chongb tab huaf guk chongb gol dleuk dangt leuf id, yinf gaib muax dax zis nit ndas dos. (Aob) Zhos muax das dob ncaik box yeus aob fangb youx shab tab buad zil deb njoux, nit zhund uat chongb uat gol. (Beb) Juab yis yaos ndox dros deb drous nit tab yaos jib bend nit shef huef danb wef, yinf gaib dout shef huef tab gox juab nit baod fuf. Tiaox gouf xangt (lb) Cuat lenx cuat dol muax dab dol plut duad zhax cod nyax zax nit ndas dos, lal muax dros las dex id uat git plut duad zax nzhab nit ndas dos. (Aob) Dol nenb dus nit zhax cod nyax zax zhit zhund drous suex shab buad buaf. Tiaox gouf yif Cuat lenx cuat dol muax sib xangd, liangx sinb tab ged nzhes zit haib youx shab nit ndas dos. Lob ndas dos nad baob guax dleuk zat nil nit ged nzhes zit haib nit zif youx, lal muax dab dol las shik buab beus, gongb kab las shif nbos said suak jaof yif, shix qind, lid baif tab jait jaid lol biaod shif nil nit ged nzhes zit haid nit zif youx tab. Tiaox gouf juax Cuat lenx cuat dol muax ndos xangd sheuf zhud zhangb tab fax biaod yif jinf nit zif youx; Lob ndas dos nad baob guax jaox muax zhud zhangb dangf shik zhit drous dlot rel nit zif youx, tab tlout dluat lob shangb ghout dus tab zhit guangd lob gox gaif dus lol ntrad dous, zuak zaik tab sangt songf mongt shuab tab sib xangd nit zif youx. Tiaox nenl ngouf (lb) Cuat lenx cuat dol muax ndos xangd sheuf hox pinx jix huef tab jix shef nit zif youx. (Aob) Dol nenb dus zhit zhund drous nak mol drout lob tuangx tid dus. Tiaox nenl ngouf ib (lb) Cuat lenx cuat dol muax ndos zhix jix las shik tlout dluat youx yol said zhangt nit daif biaod mol ndros kot lil bend gox. (Aob) Cuat lenx cuat dol muax dax zis jib huef mol cangb juab bend gox bloub nof nit ndas dos. (Beb) Renx minx yif zhif yaos zhenf fud qinx lif nit ghangb das deut; Lob yif zhif nad yinf gaib suak dinf jaix dinf nyongs tab zhenb zhenf nit said zhangt lol biaod xinf, said zhangt yinf gaib buad pinx pud pinf tab dax zis nit toux piaof ndas dos, keuk nbos nbet toux piaof las shik youx yol shab toux piaof nit zex cenf mol uat. Tiaox nenl ngouf aob Cuat dol nenb, uat shef huef nit ib lenx, muax ndos xangd sheuf shef huef baod zhangf, hax muax ndos xangd sheuf nil gef renx zunb yinx tab renx gex zif youx hlob hlangd yat yuad nit zax nzhab, shef huef, zox jit fangb minf cuat zhangd ndas dos nit shix xinf, zhangd shix xinf nad yaos yat tlout dluat gox juab drout ros tab gox jif hox zox, binf qid yat pinx cuat lob gox juab nit zud zhix tab zib yinx qinx kuangf. Tiaox nenl ngouf beb (lb) Cuat lenx cuat dol muax ndos uat dlex nof, zif youx said ged nof, xangd sheuf gongb zhenf tab hox shif nit gongb zox tiaox jinf, hax xangd sheuf nchait yat bongb nof nit baod zhangf. (Aob) Cuat lenx cuat dol muax tongx ros tongx nghet nit ndas dos, zhit drous lab zhit shaib zhit doul. (Beb) Cuat lenx uat dlex nof nit nenb, muax ndos xangd sheuf gongb zhenf tab hox shif nit nghet ros, baod zhenf nil tab nil yis nenb id muax ib lob fuf hox nenb nit zunb yinx nit senb hox tiaox yinf, huaf guk yuad drous id yat nzid bob qix tab fangb shif nit shef huef baod zhangf. (Bloub) Cuat lenx cuat dol muax wef guf buad nil nit rongt qeut lol zud zhix, ndros tab gongb huef nit ndas dos. Tiaox nenl ngouf bloub Cuat lenx cuat dol muax xangd sheuf shot shaob tab nof zheux nit ndas dos, baob guax uat nof jaix nyongs muax ndros ged xinf zhif tab dinf jaix muab nghet ros dout shot shaob nit ndas dos. Tiaox nenl ngouf zhib (lb) Cuat lenx cuat dol muax ndos xangd sheuf wef guf buad nil tab nil yis nenb id rongt ncend tab fux lif yat yuad nit senb hox shued zhund, baob guax ghongb ghangd, dril chaot, zhed nyaob, kot maob tab bix yaof nit shef huef fux vuf; Nyaob teuf guk nzhib drous bongb nof, muax maob uat ngenl, cangx fef, uat box nangs nzhuas, loul ngongl id, las shik nyaob qix tab zhit nenx kongf zhif nit qinx kuangf xaf bongb leuf uat nenx nit shad ros, huaf id muax ndos xangd sheuf baod zhangf. (Aob) Naf tab nyuas muax ndos xangd sheuf tex bix zhaof guf, ib cix nik nyuas, zhit guangd yaos zid yos las shik yaos nyuas zhoub, dis yinf gaib xangd sheuf ib yangf nit shef huef bacd zhangf. Tiaox nenl ngonf drout (lb) Cuat lenx cuat dol dis muax xangd sheuf khuab khat nit ndas dos, khuab khat yinf dangb zhit yuad nyax zax, renf zheus nyaob ndot kheb drox id tab zuat ghangb das deut id yinf gaib uat nad. Ndot kheb drox khuab khat id yinf gaib yaos yif vuf xinf zhix. Jif shux tab ged nof khuab khat yinf gaid pinx chenx jix, dax zis zhaot dlangd drout ib cix duab nens. (Aob) Khuat khat nit mux dix yaos zhaot del hlob hlangd nenb nit gef xinf lol juab qiangx duef nenb ndas dos tab jib bend zif youx nit zunb zhongf. Khuab khat yinf gaib ceub njet cuat lob gox juab, cuat haid nenb las shik cuat jaod nbaox buab beus id nit liaod gaid, rangf renl tab zax nzhis, binf qid yinf gaib ceub njet linx hox gox guf buad hox pinx nit cuat lob box dongf. (Beb) Naf zid duef dob ncaik yinf gaib sheuf zhangd khuab khat dus, muax sob said sob trot nit ndas dos. Tiaox neni ngouf xangt (lb) Cuat lenx cuat dol muax ndos youx yol dros tab shef huef nit wenx huaf hox dongf, xangd sheuf yif shux, muax ndos xangd sheuf kob xox jinf buf tab nil daf lol nit fux lif. (Aob) Cuat lenx cuat dol duef yaos nil uat deuf nit zhangd kob xox, wenx xox dus hox zhed med shux zox pind daf lol jinb shenx nit tab vux zhix nit lif yix, muax xangd sheuf baod fuf nit ndas dos. Tiaox nenl ngouf yif Cuat lenx cuat dol muax ndos yaob qoux ib zhangd shef huef nit tab gox jif nit ghangb houd, nyaob houd zhangd ghangb houd nad, rangx lol ntuad nad jif muax nit ndas dos tab zif youx kod yil uat zos mol leuf dlangd faot. Tiaox nenl ngouf juax (lb) Cuat lenx cuat dol duef shef huef ndangt muax yif vuf, yinb wef zhos yuad nyaob houd shef huef id, nil nit gef xinf nit kod nenx dout youx yol shab tab zhaot del npluad hlob hlangd. (Aob) Cuat lenx cuat dol huaf guk zaox shid nil nit ndas dos tab zif youx id, zhos sheuf ged jait qox dinf nit xinf zhif, qox dinf zhangd xinf zhif nad nit wex yix mux dix yaos baod zhenf duef las dex nenb id nit ndas dos tab zif youx, gaof mol chenx renf tab zunb zhongf, binf qid nyaob houd ib lob minx zhud nit shef huef id, shix yinf daof def, gongb gongf cif xif tab pud pinf fux ]if nit zhenf dangf xib yaof. (Beb) Zaox dous shid yongf dex ndas dos tab zif youx nad, zhit guangd nyaob zhangd qinx kuangf dus, dis zhit zhund bef dreud linx hox gox nit zongb zhid tab yinx zex. Tiaox beb jouf Rangx lol ntuad nad nit renf hox tiaox venx, zhit zhund caik uat uat dab yus deb njoux dout renf hox ib lob gox juab, renf hox nbaox buab beus las shik renf hox ib dol nenb muax ndos uat renf hox yat zhof uat bual rangx lol ntuad nad jif muax nit rent hox ndas dos tab zif youx nit hox dongf hox zhed deut del.
blu
Hmong Njua
hnj
Latn
hnj
Muhdú pámeere páné iiñújɨri ijcyáné mɨ́amúnaa meíjcyáiyóne Tujkénúeju Ɨ́hyaamtɨ́ pañétú caatúváné páné iñújɨ́Ȉ́ne múnáadítyúu tsaate tsatsíhvú idyóbéévéne muhdú mɨ́amúnaa meijcyáiyóné pityácójcatsíñe. Ditsiééberédípye 10-ri 1948 íjcyáné pijcyábari tsaate páné iñújɨ́Ȉ́né túkevéjtsojtédítyú píhcyaavé ipítyácójcatsí muhdú mɨ́amúnaa meíjcyáiyóne. Á;áné dobéévé "Naciones Unidas" néémeé. Aaméhjáa téijyu caatúnú 30-neva mɨ́amúnaa maávyejúúlléíyonéhjɨ. Aanéhjáa imí ɨɨ́jtsúcunúnéllii nééme ténehjɨ páné iñújɨ́Ȉ́ne múnáake iúúbállémeíki. Téhduréhjáa nééme ténehjɨ cáátúnúmeíháámɨ́ pahúllevávú pámehdívúré itsújááve téhaamɨ ditye patsɨ́hjɨvávúré iééveki. Á;áné boonétúhjáa iñe méiiñújɨ́ túkevéjtsojte téhdure ipíhcyáávéne néé páneere 30-neváa cáátúnúmeíñé muhdú néhdu meíjcyáiyóné méiiñújɨ́ri. Aane ténehjɨ méwáábyuta ijcyáhi. Á;nehjɨ múu ímíñeúvú iwáájácúne tehdu ijcyáhi. Aane tsá múu íhdyivúré pícyootúne. Múu íñahbémudívú pajtyétsó ténehjɨ ditye iwáájácúne tehdu iíjcyaki. Pityájcoju ɨ́hdénúmeíñe Muurá pámeere tsáápiitsa méboohówama meíjcyane mewáájácúmeícyá botsíi máájɨ́yúinɨ́ɨyá muhdú imí meíjcyáiyóne. Á;ánéllii tsá tsaate tsíjtyé hójtsɨ́ pañe meɨ́cyáítyuró ɨ́cubáhrádu. Tsá tsaate tsíjtyedi meɨ́cúbáhráítyuróne. Ɨ́llure mépɨ́áábójcatsíiyá pámeemáyé imí meíjcya tútávátsójcatsítyúme. Á;rone teene méboohówá íjcyaróné mewáájácútúné nɨ́jcaúvú muurá tsaate muhdú imí meíjcyáiyódú íjcyatúmé illure tsaatédí ɨcúbáhrahíjcyáhi. Aane ehdu ditye méénune pámeere mɨ́amúnáadivuro ímityúne. Muurá pámeere ííñujɨri íjcyáné mɨ́amúnaa méijyácunúrá tsaímíyé meíjcyáíyóneri. Tsá múha méhdivu túútaválléítyuró meíhjyuvánee, ɨɨná mecáhcujtsónee, íjcyane. Aame tsá ɨ́Ȉ́neri meíllityéítyuróne. Tsá pɨhtójú pañe meíjcyáityuróne. Ehdu meíjcyane pámeere mɨ́amúnaa imí méɨjtsúcunúhi. Ehdu ímityúné medárɨ́Ȉ́véjcatsííyóné ɨhdétú íjcyáiyóné mééma túkevéjtsojúúne. Muurá tsaate ímityúné meke méénúhajchíí téénej tééveri tsaímíyé méímíbáchójcatsíhi. Muurá tene ijcyátuca tsáijyu máavyéjujte íjcyárómema mémúnáátsójcatsíiyáhi. Aane mewáájácucáró téénej tééveri pahúllevá iñújɨ́Ȉ́ne múnáama imí meíjcyáiyáhi. Tsá tsaatéké menéhnílléítyuróne. Muurá pámeere mɨ́amúnaa ííñújɨri meíjcyame méimíllé tsahdúré imí meíjcyáiyóne. Muuráhjáa 'Páné Iñújɨ́Ȉ́ne Múnáá Pihcyááve' némeiñé pañe tsúúca ɨ́tsaavémé muhdú pámeere mɨ́amúnaa wajpíimumáyé walléémú meíjcyame tsahdúré maávyejúúlléjcatsíiyóne. Aame mépɨ́áábójcatsíiyá panéjcuvávú tsahdúré pámeere imí meíjcyaki. Á;áné pityájcoju iñe muhdú mɨ́amúnáake mepɨ́áábóíyóné tsúúca mééma íjcyáneri méwaajácutsó páhduube cómíñe múnáajpi méboohówama meíjcyane ditye iávyejúúlléne icyáhcújtso imí iíjcyaki. Muuráhjáa 'Páné Iñújɨ́Ȉ́ne Múnáá Pihcyááve' némeiñé pañe íjcyame néé páhduube cómíñe múnáajpi méboohówama, méɨjtsútuma, meíjcyame maávyejúúlléjcatsímyé múhójtsɨ́ pañé meíjcyátuki. Aamée pítyácójcatsí muhdú mɨ́amúnáake ɨpɨ́ááboíñé imí ditye iíjcyaki. Aane ɨ́mɨááné tehdújuco pámeere wáájácúiyóné muhdú túkevéjtsoju néhdu meíjcyame maávyejúúlléjcatsíiyóne. Ahdícyane 'Páné Iñújɨ́Ȉ́ne Múnáá Pihcyááve' némeiñé pañe íjcyame néé ténehjɨ néhdu páhduube ííñújɨri íjcyáné mɨ́amúnáajpi méíjcyáiyóné méwáábyuta tene íjcyánélliíhye. Á;áneri meljyacunúiyá muhdú tene néhdu meíjcyáíyóneri. Á;hdure tsíjtyeke méúwáábóiyá méiiñújɨ múnaa íjcyátúróméhjɨmájuco ditye tehdu iíjcyaki. Ehdu imí méíjcyáiyá tsúúca teene mewáájacúmé teenéi wáájácutúmé pamévamáye. Á;áné túkevéjtsojúúné íllu nééhií: 1. Túkevéjtsoju Pámeere ííñújɨri meíjcyame tsá múhójɨ́sɨ́ pañé ɨ́cubáhrádú meíjcyáítyuróne. Pámeere tsahdúré imí meíjcyame mewájyújcatsíñe mépɨ́áábójcatsíiyá tsaatéké éhdɨ́Ȉ́válletúmé éhne múu mépañétúéné nahbémuma meíjcyadu. 2. Túkevéjtsoju Ɨ́ñe íhyaamɨ́tú muhdú tene cáátuvádú méíjcyáiyá pamévamáyé memúnaa íjcyátúrómema. Tsahdúré meɨjtsúcunúiyá pamévakéré wajpíímuke, walléémuke, pahdúváré méjpííhañe menéérómeke, pahdúváré meíhjyúvárómeke, muhdú Píívyéébeke cáhcújtsórómeke, tsáijyu múúne tsaate múhdurá túkevéjtsojtédítyú ɨ́jtsámeíyómeke, tsííñé iiñújɨ múnaa íjcyárómeke, ɨ́htsútúmeke, ɨ́dáátsórómeke, muhdɨ́ɨ́vátsihjɨ́vú tsɨ́ɨ́mávámeíyómeke; pámeekéré tsahdúré méɨjtsúcunúiyá tsaatéké éhdɨɨválletúme. Téhdure tsá múhdurá meɨjtsúcunúítyuró tsáijyu múúne tsaate túkevéjtsojte múhdurá íiiñújɨ múnáake túkévéjtsórómeke. Tsá ditye ítyaúhbajúúné múhdurá méénúróné pañe íjcyámeke meéhdɨɨválléítyuróne. Tsáné iiñújɨ múnaa tsaaté hójtsɨ́ pañe múhdurá íjcyárómeke tsá meéhdɨɨválléítyuróne. Tsahdúré méɨjtsúcunúiyá iiye túkévéjtsómeíyómema diityéke. 3. Túkevéjtsoju Páhduube imí méíjcyáiyáhi. Á;ámeke tsá múha ɨ́ɨ́nerí meke ipátsáríjcyómeke tútávájtsóítyuróne. 4. Túkevéjtsoju Tsá tsaate meke íhyójtsɨ́ pañévú pícyoome ɨ́cubáhrádú meíjcyame diityé ɨɨcúve múnaa meíjcyáítyuróne. Tsá muucá mɨ́amúnáadívú menáhjɨ́hénúítyuróne. Eene tsáma ávyeta tsá ímíllémeítyúne. 5. Túkevéjtsoju Tsá tsaatédí meɨ́cúbáhráítyuróne. Tsaatéké meúwáábócooca chooco méúwáábóiyáhi. Tsá meméénúítyuró iyáábeke múu méénudu. 6. Túkevéjtsoju Páhduube mɨ́amúnáajpi iñe méiiñújɨri ihdyícyátsii meíjcyarómé téhdure méijcyá teene túkevéjtsojúúné pañe. Aame mépiivyété tsaatéké menééne méwáábyuta pámé wáábyutáré tene íjcyane meke ɨpɨ́ááboki. 7. Túkevéjtsoju Tsáné ímibájchoju tsaatémá meméénúcooca tsá tsaatékéré mepɨ́áábóítyuróne. Pámeemáyé tsahdúré ímibájchoju méénúmeíiyá muhdú ímichi teene taúhbaju néjɨjtóri. 8. Túkevéjtsoju Pámeere mɨ́amúnáama ímítyúnéhjɨ́ ímibájchoobe ímíbájchóiyá tehdɨ́ɨ́vane diityémá pájtyécooca muhdú taúhbaju néhdu tsaatéké éhdɨɨvállétuubére. 9. Túkevéjtsoju Tsá tsaatéké peecútéré meékéévéne mecúvejáánúítyuróne. Téhdure tsá peecútéré tsaatéké méiiñújɨtu meíjchívyétsóítyuróne. 10. Túkevéjtsoju Tsaate tsíjtyé hallúvú ímítyúnéhjɨ́ ímibájchóóbeke úúbálléijvu dííbye éllevu péémema ímíñeúvúré ímíbájchóíyoobe muucá éhdɨɨvállétuubére. Á;rónáa ihdyu tsá dibye tsaatékéré pɨ́áábóítyuróne. Méénúíyoobe muhdú teene taúhbaju néhdu tsahdúré pámeemáye. 11. Túkevéjtsoju Tsaate tsíjtyé hallúvú imityúné úúbállécooca tsá peecútéré menééítyuro ɨ́mɨááné tehdújuco tene íjcyane. Tujkénú páñetu úúbállémeíiyómé muhdú tene íjcyane imíñeúvú mewáájácuki. Muuráhjáa taúhbajúi ímíñeúvú pánéévétúnáa tsaate múhdurá íjcyárómé hallúrí tsá pahdu ɨɨná íjcyatúne. Á;ijyúu ímityúné méénúomeke tsá ícyooca íjcyáné taúhbaju néjɨjtórí meúwáábóítyuróne. Méúwáábóiyá téijyúu íjcyáné taúhbaju néjɨ́jtóri. Á;rónáa ihdyu ícyooca tsaate ímityúné méénúhajchíí botsíi méúwáábóiyá muhdú ícyooca íjcyáné taúhbaju néjɨ́ijtóri. 12. Túkevéjtsoju Tsá tsaatéké ɨ́ɨ́nerí mepátsáríjcyóítyuróne; tsá tsaaté já mepátsáríjcyóítyuróne; tsá tsaate tsíjtye éllevu wállóóné waajácúhááimɨ́ meéévéítyuróne; tsá tsaatédítyú néhnijyu mewááóítyuróne. Ehdu nénéhɨ́ ɨhdétú ijcyáné mééma taúhbajúúné pámé wáábyuta meke tene ityéhmeki. 13. Túkevéjtsoju Tsáné iiñújɨri meíjcyame mépiivyété mepééiyóné kiávú méimilléhullévu. Aame méíjcyáiyá kiá meímíllétsihyi. Muurá paméváré mépiivyété tsííñé iiñújɨvu mepééiyóne. Aame méóómíiyá méiiñújivu meímíllécoóca. Aane tsá múha meke tsáhájtsóítyuróne. Muurá mépiivyété mepééne meímílléhajchíí téhulle meíjcyaki. 14. Túkevéjtsoju Muurá méiiñújɨri ɨ́cúbáhraméí pañe meíjcyáhajchíí mépiivyété mepééiyóné tsííñé iiñújɨvu. Á;áné iiñújɨ múnaa tsaímíyé meke waatsúcúpéjtsóiyá imí diityémá meíjcyaki. Tsá meke ditye cátúhtsópéjtsóítyuróne. Á;rónáa tsáijyu múúne méhdityúré íjcyane ímítyú medárɨ́ɨ́vémeíhijcyámé ihdyu tsá mepíívyetétú tsííñé iiñújɨvu mepééiyóne. Awááréjuco íñe muhdú íhyaamɨ́ pañétú tene néhdu meíjcyátúhajchíí muurá tsá mepééítyuróne. 15. Túkevéjtsoju Paméváré mɨ́amúnaa méijcyá tsáné iiñújɨ múnaa. Aane tsá múha meke nééítyuró tsáné iiñújɨ múnaa meíjcyatúne. Téhdure tsá múha meke peecútéré wállóóítyuró tsííñé iiñújɨvu. Téhdure idyé tsá múha meke nééjuri tsííñé iiñújɨ múnáajpíyéjuco meíjcyáítyuróne. 16. Túkevéjtsoju Paméváré mɨ́amúnaa wajpíímumáyé wallémú piivyété ityáábávájcatsíñé iééve úújetétsihvu iímílléhajchííjyu. Aame tsúúca tsája múnaa íjcyame piivyété ɨ́tsɨ́ɨ́maváne. Á;ánetu tsá múha diityéké tsáhájtsóítyuróne. Tsá muhdú tene néétu muutéhjɨ́ ditye íjcyane, muhdú Píívyéébeke ditye úraavyéne. Muurá pámeere piivyété tyáábávájcatsíñe. Aane diitye táábávájcatsímyé avyéjúúlléjcatsíiyá tsahdúre. Téhdure wáágóójcatsíyómé avyéjúúlléjcatsíiyá tsahdúre. Á;ánetu tsá muucá metáúhbáítyuró ditye ityáábávájcatsíki. Caatyé ityáábávájcatsíñé imillémé páñetu iiye iímílléhajchíí piivyete ityáábávájcatsíñe. Muurá ihdyu páñetu meíjcyájuco teene tsája múnaa meíjcyane. Aame pámeere méijcyá tsahdúré meiinujɨ́ túkevéjtsojɨ́é túkevéjtsójú pañe. 17. Túkevéjtsoju Muurá pámeere tsáápiitsa méijcyátsɨ́hjɨma méijcyáiyá meímílléhajchííjyu. Téhdure tsaaté múnaa iliñújɨma íjcyáiyá iímílléhajchííjyu. Aane tsá múha tsáhájtsóítyuróne. Aane tsá peecútéré múhdityú íijcyátsíí múha dójtúcúítyuróne. 18. Túkevéjtsoju Pámeere mɨ́amúnaa mépiivyété muhdú meɨ́jtsámeídyú meíjcyáiyóne, kéjɨjtórí Píívyéébeke meúráávyéiyóne. Téhdure mépiivyété tsájɨjtótú tsɨ́jɨjtóvú mepájɨ́yéiyóné muhdú meímillédu. Aame idyé mépiivyété ɨɨná meɨ́jtsámeíñeri, ɨɨná mecáhcújtsóneri meíhjyúváiyóné mééréétsihvu. Téhdure mépiivyété medóbéévétsihvu tsíjtyeke meúwáábóné keená eúráávyejɨ́jto. 19. Túkevéjtsoju Pámeere mépiivyété ɨ́ɨ́ná meɨ́jtsámeíñé meíjyújcaáyóiyóné tsijtye iwáájácuki. Aane muhdú meɨ́jtsámeíñé meíhjyúváné hallútú tsá múha meke tsárííléítyuróne. Muurá mépiivyété panéváré mewáájane. Téhdure mépiivyété muhdú tsíjtyé ɨ́jtsaméí íjcyane mewáájacúné waajácúhaamɨ́né meéévénej tééveri. Muurá idyé mépiivyété ɨ́ɨ́ná meɨ́jtsámeíñé mecáátunúne, meúwaabóne. Aane páneere mépiivyété ihdyícyáhullévú tsííñé iñújɨɨnévú metsújaúcúne. Ɨ́ñehjɨ páneere mépiivyété meméénune mecáátúnúneri, meíhjyúváneri, panévaríyé muhdú meímillédu. Á;áné hallútú tsá múha meke ɨɨná nééítyuróne. 20. Túkevéjtsoju Pámeere mépiivyété tsatsíhvú medóbeevéné mepítyácójcatsíki. Téhdure mépiivyété tsáha múnaa tsáné wákimyei meenuhá pañévú meúcaavéne. Á;rónáa ihdyu tsá múha meke ávyeta táúhbáítyuró tsáha múnáajpi meíjcyaki. 21. Túkevéjtsoju Pámeere mépiivyéterá méiiñújɨ́ túkevéjtsojɨ́e íjcyáha múnáá pañévú meúcáávéiyóne. Meere meúcaavéné mepíívyetétúhajchíí tsíjtyeke meméménúmeke méwáállóóiyá mécápayóóve. Muurá paméváré mépiivyéterá méiiñújɨ́ túkevéjtsojte níwáávéné wákimyéiháñé meméénúiyóne. Muurá pámeere mɨ́amúnaáré mémenúmé tsáné iiñújɨ́ túkevéjtsojte ijcyáhi. Teene meenúmé caatyéké ityújkevééllémeke téévéneúvúré imyéménúneri. Aane tsá tsaatéré píívyetétú teene imyééñune. Muurá pámeere mépiivyété memémenúne. Á;rónáa tsá múha meke táúhbáítyuró tsaate metújkevééllétúmeke meméménuki. Meere páñetu caatyé meɨ́jtsúcunúmeke mémeménúiyáhi. Téhdure idyé mémeménúiyá tsaatéké muhdú meímílléjɨ́jtori. Á;rónáa ihdyu ímíñeúvú tene íjcyáiyódú méméénúiyáhi. 22. Túkevéjtsoju Pámeere méhdi íjcyáiyóné ɨ́ɨ́ne tájpi meíjcyane. Á;nejcútú méiiñújɨ́ avyéjujte meke pɨ́áábóiyá ipíívyetédúneri. Téhdure tsíñéhjɨ́ iñújɨɨne múnaa dsɨ́ɨ́dsɨvámé meke pɨ́áábóiyá ɨ́ɨ́ne tájpi meíjcyáiyóné meíjcyátsótúmeke. Aame ɨ́ɨ́ná meke pɨ́htotúmé tsúúca imí mepánéévémedi tsá múha méhdi úúhɨ́vatéítyuróne. Ehdu méíjcyáiyá imí memúnáama meíjcyame meúráávye méɨhdé múnáaúvúu úráávyehíjcyánetu kéjɨtójɨ́ imí meɨ́jtsúcunújɨjtójɨ. 23. Túkevéjtsoju Pámeere mépiivyété méwákimyéima meíjcyáiyóne. Á;rónáa idyé tsá tééneri ávyétá ɨcúbáhraméí meméénúítyuróne. Aane teene wákimyéí túkévejtsómé tsaímíyé meke túkévéjtsóiyáhi. Á;ánetu tsáijyu múúne tsaate íwákimyéima íjcyátúhajchíí paméváré mepɨ́áábóiyá téhdure íwákimyéima ditye iíjcyaki. Pámeere mépiivyété tsahdúré meújcúiyóné méwákimyéi áhdó muhdú mewákímyeíñé tujkévevu. Pámeere wákimyéi múnaa ɨɨná íwákímyeíñe áhdó újcúiyá tééne tájpí ɨ́ɨ́sɨ́mema imí íjcyame iávyejúúllémeíki. Aane tsáijyu múúne tsaaté wákimyéi áhdó úújetétúhajchíí tsɨ́jɨjtóriyéjuco diityéké tene ahdómeíiyóné tsijtye diityéké pɨ́áábóneri. Pámeere wákimyéi múnaa piivyété idyóbéévéne ipityácójcatsíiyóné muhdú iwákimyéí tsíñéhjɨma íjcyane iímíbáávyétsoki. 24. Túkevéjtsoju Pámeere mépiivyété méwákimyéityúi tsárahja mewáyééévéiyóne. Aane tsá méwákimyéí mepátyéévétsóítyuróne. Eevéríyé méwákímyeíiyáhi. Muurá téénéllii ijcyáné téénetu mewáyééévehíjcyárahjɨ. Á;rójcoojɨ́jɨ áhdó méújcúiyá téjcoojɨ́jɨ́ mewákímyeítyúrónáaáca. 25. Túkevéjtsoju Pámeere mépiivyété tsaímíyé meíjcyáiyóné méétsɨ́ɨ́mema. Aame mehjáháñema meíjcyámedítyú tsá majcho, wájyamu, tsíñehjɨ ɨ́ɨ́ne tájpí meíjcyáiyóné pɨ́htóítyuróne. Mechémécooca métáábímyéiyáhi. Ijcyáné tsíñehjɨ téhdure imí meke pɨ́áábóíyonéhjɨ. Á;nejcúhjɨtu mépɨ́áábójcatsíiyá imí tsaméhjɨ́ meíjcyaki. Tsaate íwákimyéima íjcyátúmeke mépɨ́áábóiyá ditye téhdure íwákimyéima iíjcyaki. Téhdure kéémemu, pííbájyujte tsijtye ɨ́dátsó nééme iwákímyeíiyóné píívyetétúmeke mépɨ́áábóiyáhi. Téhdure idyé walléémú éévájtema tsɨɨniéwuúmuke tsaímíyé météhméiyá imí ditye iíjcyaki. Tsá apáámyéré imí ityáábávájcatsíñe tsɨ́ɨ́máváméj tsɨ́ɨ́meke metéhméítyuróne. Téhdure imí táábávájcatsítyúróméj tsɨ́ɨ́meke tsaímíyé météhméiyáhi. 26. Túkevéjtsoju Pámeere mépiivyété waajácúhaamɨ́é mɨ́ɨ́téiyóne. Tsá tsɨɨme waajácúhaamɨ́né ɨ́ɨ́tetúmé íjcyáítyuróne. Imíllémeiñé pámeere tsɨɨme waajácúhaamɨ́né ɨ́ɨ́téiyóne. Aane tsá áhdómeítyúne. Téhdure pámeere mépiivyété éhnííñevújuco íjcyáné uwáábovu meúcáávéiyóné méwákimyéima meíjcyaki. Tsá tsaaté wáábyutáré tene íjcyáítyuróne. Páneere uwáábó ijcyá méwáábyuta meke tene wájácúúvetsómé pamévakéré maávyejúúlleki. Aame tsá meéhdɨɨválléítyuró tsííñé iiñújɨ múnaa, tsíjyúhjɨri íhjyuvámee, Píívyéébé icyánéjcú pahdúváré úráávyerómee, íjcyámeke. Á;ánej tééveri 'Páné Iñújɨ́ɨ́ne Múnáá Pihcyááve' némeímyé túkevéjtsoju néhdu páhduube cómíñe múnáajpi imí iíjcyaki. Muurá pámeere mépiivyété méétsɨ́ɨ́meke keená imí meɨ́jtsúcunúné ditye áábohíjcyátsihvu meúácóiyóne. 27. Túkevéjtsoju Pámeere mépiivyété muhdúhjáa meɨhdé múnáaúvú icyahíjcyánetu imí meɨ́jtsúcunújɨtójɨ́ meúráávyéiyóné majtsíháñe, nuutáháñema tsíñehjɨ imí nénehjɨ. Á;néhjɨtu tsá múha meke píívyetétú ibóíjcyúiyóne. Téhdure tsíñehjɨ éhniíñevu mépiivyété mewáájácúiyóné méicyánéjcúene íjcyátúronéhjɨ keená meke pɨ́ááboiyonéhjɨ́ mewáájácuki. Pámeere mépiivyété meméénúiyóné tsane, mecáátúnúiyóné tsáné ɨ́jtsaméi. Á;néhjɨ́ hallúvú ímichi teene méénume dsɨɨdstváiyáhi. Tsá tene ímíllémeítyú tsane meméénune tsijtye iékéévéné hallúvú dsɨɨkɨ́stváiyóne. 28. Túkevéjtsoju Pámeere tsíñéhjɨ́ iñújɨ́ɨ́ñe múnáama mépiivyété meíjcyáiyóné túkevéjtsójú pañe imí meíjcyaki. Á;ánélliihyée muurá páhduube panévá iñújɨ́ɨ́ne múnáajpi idyóbéévéne meenú túkevéjtsoju. Aane tútávájtsóíyóné taúhbaju muurá tsá íjcyatúne. Ehdu ijcyáiyóné muhdú íhyaamɨ́ pañétú tene néhduú. 29. Túkevéjtsoju Pámeere máhallúrí teene memúnáama imí meíjcyánetu meke pɨ́aabóné meméénúiyóne. Á;ánetu méwaajácúiyá ɨ́mɨ́ááné tsúúca mewájácuuvéjucóómé imí mepáneevéne. Á;ánéllii tsúúca ijcyáné mééma panévatúré meke túkévéjtsóíyóné taúhbajúúné pámeere tsahdúré imí meíjcyaki. Aame tsá metútávátsójcatsíítyuróne. Pámeere pátsáricyójcatsítyúmé meíjcyáiyá tsahdúré imí meíjcyaki. Tsá múha píivyetétú iímillédú meke idyárɨ́ɨ́véiyóné tehdu múhójtsɨ́ pañé meíjcyámekéjɨ́ɨ́vari. Muuráhjáa iñe túkevéjtsojúúné néhdu tsaímíyé méíjcyáiyáhi. Aane tsá múha tsíhdyúréjtsóítyuró 'Páné Iñújɨ́ɨ́ne Múnáá Pihcyááve' némeiñé pañée íjcyame méénúné túkevéjtsojúúne. 30. Túkevéjtsoju Páneere iñe íhyaarnɨ́ pañe ijcyáné túkevéjtsoju méénúmeíñé tsá múha tsíñejcúvúré illéébóne iímillédú tsaatéké dárɨ́ɨ́véityuróne. Tsáijyu múúne tsaápi, tsaáte, méiiñújɨ́ túkevéjtsojte ijcyarómé tsá tehdu méénúítyuróne.
boa
Bora
boa
Latn
boa
༄༅༎ ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌། མཐའ་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཡིག་ཆ། མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཡོངས་ཁྱབ་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁང་༎ སྔོན་བརྗོད། ༈ འགྲོ་བ་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་གི་ནང་མི་ཡོངས་ལ་རང་བཞིན་ཉིད་ནས་ཡོད་པའི་ཆེ་མཐོངས་དང་འདྲ་མཉམ། སུས་ཀྱང་འཕྲོག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཐོབ་ཐང་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་རྟོགས པར་བྱེད་པ་ནི། འཛམ་གླིང་ནང་གི་རང་དབང་དང༌། དྲང་བདེན། ཞི་བདེ་བཅས་ཀྱི་རྣང་གཞི་ལྟེ་བ་ཡིན། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྣང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་དང༌། དམའ་འབེབས་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀླ་ཀློའི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་བྱུང་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བཟང་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད།འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་གཏམ་བརྗོད་དང༌། དད་མོས་ཀྱི་རང་དབང་སྐུང་སྐྱོབ། དགོས་མཁོ་སྒྲུབ་པའི་རང་དབང་བཅས་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱད་ཆོག་པའི་འཛམ་གླིང་ཞིག་འབྱུང་ཐབས་དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་མི་མང་ཡོངས་ཀྱི་རེ་འདོད་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་ངེས་པ་རྒྱ་ཁྱབ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན། སྐྱེ་བོ་དག་གིས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་བཙན་དབང་དང༌། གཉའ་གནོན་ལ་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་བྱེད་པའི་མཐའ་མའི་བྱ་ཐབས་ལག་བསྟར་མི་དགོས་པ་ཞིག་བྱེད་ན། དེ་ནི་ཁྲིམས་ལུགས་དྲང་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྲུང་བརྩི་བྱེད་པ་དེ་རང་གལ་གནད་ཆེ་བ་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབར་མཛའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་ཆེ་བསྐྱེད་དགོས་པ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མི་མང་རྣམས་ཀྱི་རང་དབང་རྒྱ་ཆེའི་ཐོག་ནས་སྒྲིག་ཡིག་གི་གཞི་རྩའི་རང་དབང་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཆེ་མཐོངས་དང་འོས་མཐོངས། ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་བཅས་ལ་བློ་མོས་གདེངས་འཁེལ་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་གོང་སྤེལ་ལ་ནུས་ཤུགས་འདོན་པ་དང༌། འཚོ་བའི་གནས་ཚད་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུར་སེམས་ཐགགཙང་མར་བཅད་ཡོད། འཐུས་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང་མཉམ་མཐུན་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བམིའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། གཞི་རྩའི་རང་དབང་ལ་སྤྱི་ཡོངས་ནས་མོས་བཀུར་དང་བརྩི་འཇོག་ཤུགས ཆེ་བྱེད་པའི་ལས་དོན་དེ་དག་ཁོང་ཚོ་རང་ཉིད་ནས་ལག་ལེན་ལེགས་པར་བསྟར་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད། གོང་གསལ་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་འདི་རྣམས་ཚང་མས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཁས་ལེན་བྱས་པའི་དོན་སྙིང་ལག་ལེན་མཐིལ་ཕྱིན་བསྟར་བའི་ཐབས་ཚུལ་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན༎ གནས་ལུགས་འདི་ལྟར་ལ་སོང་ད་ཆ་ཚོགས་ཆེན་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུར། མི་མང་ཐམས་ཅད་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་འདི་དག་ཀུན་གྱི་མིག་དཔེ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཐའ་དོན་སྙིང་པོ་ནི་སྐྱེ་བོ་རེ་རེ་དང༌། སྤྱི་ཆོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་རེ་རེ་ནས་གསལ་བསྒྲགས་འདི་དོན་ཡིད་ལ་བརྟན་པོར་རྒྱུན་དུ་བཟུང་སྟེ་མྱོང་འཁྲིད་དང༌། སློབ་སྟོན་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་འདི་དག་ལ་བརྩི་བཀུར་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་དུ་དེའི་གནས་ཚད་གོང་མཐོར་གཏོང་བ་དང༌། དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ་དང༌། ཤེས་རྟོགས་དང་བརྩི་བཀུར་དངོས་སུ་འབྱུང་ཐབས་སུ་འཐུས་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་མང་ཚོ་དང༌། ཁོང་ཚོའི་ཁྲིམས་དབང་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་མི་མང་བཅས་ཚང་མས་འདི་དོན་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དོན་ཚན་དང་པོ། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ཡོངས་ལ་སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་ཆེ་མཐོངས་དང༌། ཐོབ་ཐངགི་རང་དབང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོར་རང་བྱུང་གི་བློ་རྩལ་དང་བསམ་ཚུལ་བཟང་པོ་འདོན་པའི་འོས་བབས་ཀྱང་ཡོད། དེ་བཞིན་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བུ་སྤུན་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱང་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་པ་ཡིན༎ དོན་ཚན་གཉིས་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་གསལ་བསྒྲགས་འདི་ནང་བཀོད་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་སྟེ། མི་རིགས་དང། ཤ་མདོག། ཕོ་མོ། སྐད་ཡིག། ཆོས་ལུགས། སྲིད་དོན་བཅས་སམ། འདོད་ཚུལ་གཞནདག་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་། མཁར་དབང༌། རིགས་རྒྱུད། དེ་མིན་གནས་ཚུལ་འདི་རིགས་གང་ཡང་རུང་བར་དབྱེ་འབྱེད་མེད པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད༎ ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་བམ། ས་གནས་གང་ཞིག་རང་བཙན་ཡིན་པ་དང༌། ལྟ་རྟོགས་འོག་ཏུ་གནས་པ། རང་གཞུང་རང་སྐྱོང་མ་ཡིན་པ། གཞན་དག་བདག་དབང་ཚད་འཛིན་ཡོད་པ་བཅས་ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་དག་གི་སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་སྐིད་དོན་དང། ཁྲིམས་དབང། རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་ཁྱད་པརམི་དབྱེ་བ་ཡིན༎ དོན་ཚན་གསུམ་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་སྲོག་འཚོ་བ་དང༌། རང་དབང་ལ་སྤྱོད་པ། ལུས་པོ་བདེ་སྐུང་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་བཞི་པ། སུ་ཡིན་རུང་ཚེ་གཡོག་དང༌། བྲན་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་བ་དང༌། ཚེ་གཡོག་དང་བྲན་གཡོག་ཉོ་ཚོང་བཅས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ལག་ལེན་མི་ཆོག་པའི་བཀགབ སྡོམས་བྱས་ཡོད༎ དོན་ཚན་ལྔ་པ། སུ་ཡིན་རུང་མནར་གཅོད་གཏོང་བ་དང༌། ཡང་སྙིང་རྗེ་བྲལ་ཞིང་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའམ། མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་བཅས་ཏེ། སྡིག་ཉེས་ཅན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་འཛིན་པའི་རིགས་མི་ཆོག། དོན་ཚན་དྲུག་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་ཁྲིམས་ཀྱི་མདུན་ས་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུའང་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཆ་འཇོག་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་བདུན་པ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཁྲིམས་ཀྱི་མདུན་སར་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་དང༌། ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར་འདྲ་མཉམ་གྱི་རྒྱབ་གཉེར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེདདག ོས་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད། ཚང་མས་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱི་སྙིང་དོན་འདི་ལས་འགལ་བའི་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ངོ་རྒོལ་གང་ཡང་བྱེད་པ་དང༌། འདི་ལྟ་བུའི་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ངན་འགུལ་ལའང་ངོ་རྒོལ་གང་ཡང་བྱེད་པ་བཅས་ལ་རྒྱབ་གཉེར་བྱེད་དགོས་པའི་ཐོབ་དབང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད༎ དོན་ཚན་བརྒྱད་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རྩ་ཁྲིམས་སམ། ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྤྲད་པའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་རྣམས་དང༌། ཕྱོགས་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་རིགས་བྱུང་ཚེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ཁང་ཚད་ལྡན་ཞིག་ནས་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་གུན་གསབ་ཡོང་དགོས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་དགུ་པ། སུ་ཡིན་ཡང་བཙན་ཤུགས་ཀྱིས་འཛིན་བཟུང་དང༌། དོ་དམ། ཡང་ན་ཕྱིར་འབུད་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་མནར་གཅོད་མྱོང་དུ་བཅུག་མི་ཆོག། དོན་ཚན་བཅུ་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རང་དབང་ལྡན་ལ་དྲང་ཚུགས་ཆེ་བའི་ཁྲིམས་ཁང་ཞིག་ནས་གང་ལ་གཞན་གྱིས་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་སྐྱོན་གང་ཡང་བཙུགས་པ་དེ་དང༌། གང་གི་ཐོབ་ཐང་དང་འོས་འགན་སྐོར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་ཞིངཀུན་གྱིས་གསལ་ཤེས་ཐུབ་པ་བཟོ་དགོས་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་དབང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད༎ དོན་ཚན་བཅུ་གཅིག་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་སྐྱོན་བཙུགས་རིགས་ལ་གང་གི་བདེན་པ་དག་སྐྱེལ་་གྱི་འགན་ལེན་དང་འབྲེལ་ཡོངས་གྲགས་ཁྲིམས་ཞིབ་ཐོག་ནས་འགལ་འཛོལ་བྱས་ཉེས་ར་འཕྲོད་མ་བྱུང་བར་ཉེས་མེད་དུ་སྡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། སུ་ཡིན་ཡང་བྱ་ངན་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་དུས་སྐབས་སུ་རྒྱལ་ཁབ བམ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཐོག་མ་གསལ་བའི་འགལ་ཉེས་སམ། ཡང་ན་བྱ་སྤྱོད་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་སྟེ། སྙིང་པོ་ཁྲིམས་འགལ་དོན་རྩར་མགཏ ོགས་པའི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཅི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་རུང་ཉེས་ཅན་དུ་ངོས་འཛིནམི་བྱེད་པའི་ཁར། དེ་འབྲེལ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱ་ངན་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་སྐབས་དེར་ཉེས་ཆད་ཇི་བཏང་དེ་ལས་ལྕི་རུ་གཏོང་བའི་རིགས་ཀྱང་མི་ཆོག ། དོན་ཚན་བཅུ་གཉིས་པ། སུ་ཡིན་རུང་དབང་ཤེད་ཀྱིས་སྒེར་དོན་དང༌། ནང་ཚང༌། ཁངཁྱིམ། ཡིག་འགྲུལ་འབྲེལ་གཏུགས་བཅས་ལ་ཐེ་བྱུས་མི་ཆོག་པ་དང༌། གཟི་མཐོངས་དང་མིང་དོན་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏང་བའི་རིགས་ཀྱང་མི་ཆོག །སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་དེ་འདྲའི་ཐེ་བྱུས་སམ། གནོད་སྐྱོན་བྱུང་རིགས་ལ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བདེན་རྒྱབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་བཅུ་གསུམ་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ས་མཚམས་ནང་ཁོངས་སུ་འགྲིམས་འགྲུལ་བྱེད་པ་དང༌། གནས་སྡོད་ཀྱི་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་ཡོད། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རང་ཡུལ་ཐེ་བས་ཡུལ་ལུང་གང་འདྲ་ཞིག་ནས་ཕྱིར་ཐོན་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་བཅུ་བཞི་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རང་ཉིད་གནོད་འཚེ་ལས་གཡོལ་ཆེད་རྒྱལ་ཁབགཞན་དག་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་སྐྱབས་འཚོལ་གྱི་འཚོ་བར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཐོབ་ཐང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྐིད་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཁྲིམས་འགལ་ལམ། མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་དོནདང༌། བསྒྲུབ་བྱ་ཕྱོགས་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ལས་དངོས་སུ་བྱུང་བའི་རྩོད་གཞིའི་རིགས་ཞུ་གཏུགས་མི་ཆོག ། དོན་ཚན་བཅོ་ལྔ་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡོད་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། སུ་གང་གིས་གང་ཞིག་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཐོབ་ཐང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་འཕྲོག་པ་དང༌། ཡང་ན་དེའི་རྒྱལ་ཁབ་བརྗེ་བསྒྱུར་གྱི་ཐོབ་ཐང་བཀག་འགོག་བྱེདཔའི་རིགས་མི་ཆོག ། དོན་ཚན་བཅུ་དྲུག་པ། སྐྱེ་བོ་ཕོ་མོ་ན་ཚོད་ལོན་པ་རྣམས་ལ་རིགས་རུས་དང༌། རྒྱལ་ཁབ། ཆོས་ལུགས་བཅས་ཀྱི་ཚད་འགོག་གང་ཡང་མེད་པར་ཆང་ས་རྒྱག་པ་དང༌། ཁྱིམ་ཚང་འཛུགས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཁོང་ཚོར་ཆང་སའི་སྐོར་དང༌། བཟའ་ཚང་བྱེད་པའི་རིང༌། ཁ་བྲལ་དུ་འགྲོ་སྐབས་བཅས་སུ་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབཐང་སྤྱོད་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད། བཟའ་མི་གཉིས་ཀས་རང་དབང་ཁས་ལེན་ཆ་ཚང་བྱེད་པ་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་ཆང་ས་རྒྱག་དགོས་པ་ཡིན། ཁྱིམ་ཚང་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཞི་རྩ་ལྡན་པའི་སྡེ་ཚན་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ལ་ཚོགས་སྡེ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་གཞུང་ནས་སྐུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཡོད༎ དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་པ། སུ་ཡིན་རུང་རང་གི་མཁར་དབང་ཇི་ཡོད་རང་ཉིད་ཁེར་རྐྱང་ནས་བདག་གཉེར་བྱེད་པ་དང༌། གཞན་དག་དང་སྐྱིད་སྡུག་འདོད་སྒྲིལ་ཇི་བྱེད་བཅསཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། སུ་གང་གིས་གང་ཞིག་གི་མཁར་དབང་བཙན་འཕྲོག་བྱེད་པའི་རིགས་མི་ཆོག ། དོན་ཚན་བཅོ་བརྒྱད་པ། སུ་ཡིན་ཡང་རུང་བསམ་བློ་དང༌། དཔྱད་ཤེས། ཆོས་ལུགས་བཅས་ལ་རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཐོབ་ཐང་དེའི་ནང་ཆོས་ལུགས་སམ། དད་མོས་བསྒྱུར་ཆོག་པ་དང༌། རང་ཉིད་ཁེར་རྐྱང་ངམ། གཞན་དགམཉམ་སྦྲེལ་དང་སྤྱི་ཡོངས་སམ། ཡང་ན་སྒེར་ཁག་བཅས་ནས་ཆོས་དང་དད་མོས་སློབ་སྟོན་བྱེད་པ་དང༌། ཉམས་སུ་ལེན་པ། ཆོས་སུ་སྤྱོད་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྐུང་བ་བཅས་མངོན་གསལ་དུ་ལག་ལེན་ཆོག་པའི་རང་དབང་བཅས་ཀྱང་ཚུད་ཡོད༎ དོན་ཚན་བཅུ་དགུ་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་བསམ་བློ་གཏོང་བ་དང༌། བསམ་ཚུལ་ཐད་བརྗོད་ཀྱི་རངདབང་ལ་སྤྱོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཐོབ་ཐང་དེའི་ནང་གཞན་གྱིས་ཐེ་བྱུས་བྲལ་བའི་མནོ་བསམ་གཏོང་བ་དང༌། ས་མཚམས་ཀྱི་དབྱེ་འགོག་མེད་པར་གནད་དོན་གང་ཡང་རུང་བའི་སྒོ་ནས་གནས་ཚུལ་དང་བསམ་གཞི་སྤེལ་བའམ། འཚོལ་བ། ལེན་པ་བཅས་ཀྱི་རང་དབང་རྣམས་ཀྱང་ཚུད་ཡོད༎ དོན་ཚན་ཉི་ཤུ་པ། ཚང་མར་གཞི་མཐུན་གྱི་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་འདུ་འཛོམས་བྱེད་པ་དང༌། སྐྱིད་སྡུག་གསར་འཛུགས་ཀྱི་རང་དབང་ལ་སྤྱོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། སུ་ཡིན་ཡང་སྐྱིད་སྡུག་གཅིག་ཏུ་ཨུ་ཚུགས་མཐའ་ནན་གྱིས་བདགཉར་བྱེད་པའི་རིགས་མི་ཆོག ། དོན་ཚན་ཉེར་གཅིག་པ། ཚང་མར་རང་ཉིད་ནས་ཐད་ཀར་རམ། ཡང་ན་རང་དབངགིས་འདེམས་བསྐོས་འཐུས་མི་བརྒྱུད་དེ་རང་ཡུལ་གྱི་གཞུང་གི་ལས་དོན་ལ་དོ་འཁུར་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཚང་མར་རང་གི་ཡུལ་ལུང་ནང་དུ་མི་མང་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད། མི་མང་གི་འདོད་པ་ནི་གཞུང་གི་དབང་ཆའི་གཞི་རྩར་འཛིན་དགོས་པ་ཡིན་ཞིང༌། འདོད་པ་དེ་ནི་དུས་སྐབས་སོ་སོར་འདེམས་བསྐོ་ངོ་མ་བྱེད་པའི་ཐོགགསལ་བར་འདོན་དགོས་པ་དང༌། དེ་ཡང་ཡོངས་ཁྱབ་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་འོས་བསྡུའམ། གསང་བ་དང༌། རང་དབང་ཅན་གྱི་འོས་བསྡུ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེནནས་ལ ག་ལེན་བསྟར་དགོས་པ་ཡིན༎ དོན་ཚན་ཉེར་གཉིས་པ། སྐྱེ་བོ་སུ་ཡིན་རུང་རང་ཉིད་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པར་སོང་རང་ལ་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་སྐུང་གི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་རེ་རེའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང༌། ཐོན་རྫས་འབྱུང་ཁུངས་ལ་བསྟུན་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ནམ། ཡང་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་སྦྲེལ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་གཤིས་སྤྱོད་འགོག་མེད་རྒྱས་ཐབས་དང༌། རང་གི་ཆེ་མཐོངས་ཀྱི་སླད་དུ་ངེས་པར་དགོས་པའི་དཔལ་འབྱོར་དང༌། སྤྱི་ཚོགས། རིག་གཞུང་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐངདོན་འཁེལ་ཡོང་བའི་ཐོབ་དབང་ཡོད་པ་དེ་ཡིན༎ དོན་ཚན་ཉེར་གསུམ་པ། སྐྱེ་བ་རེ་རེར་ལས་ཀ་བྱེད་པ་དང༌། ལས་རིགས་འདོད་འདེམསབྱེད་པ། དེ་ཡང་དྲང་ལ་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀ་བྱེད་པ། ལས་ཀ་མ་ཐོབ་པའི་གནས་ལས་སྐྱོབ་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཚང་མར་དབྱེ་འབྱེད་གང་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ལས་དོན་འདྲ་མཚུངས་ལ་གླ་ཕོགས་འདྲ་མཉམ་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ལས་དོན་བྱེད་པོ་ཚང་མར་འགྲོ་བ་མིའི་ཆེ་མཐོངས་ཀྱི་དངོས་དོན་དང་འཚམས་པར་རང་ཉིད་དང༌། རང་གི་ནང་མིར་འོས་ཤིང་འདོད་མཐུན་གྱི་གླ་ཕོགས་འགན་ལེན་ཡོང་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་དང༌། གལ་ཏེ་དགོས་ངེས་བྱུང་ན་སྤྱི་ཚོགས་སྐུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་གནད་གཞན་དག་ཐོག་ནས་ཀྱང་འཚོ་སྣོན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། སུ་ཡིན་རུང་རང་གི་ཁེ་ཕན་སྐུང་སྐྱོབ་ཆེད་ཚོང་སྦྲེལ་མཉམ་ཚོགས་འཛུགས་པ་དང༌། ཚོང་སྦྲེལ་ཚོགས་པའི་ཁོངས་སུ་གཞུག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་ཉེར་བཞི་པ། སུ་ཡིན་རུང་ལས་ཀའི་དུས་ཚོད་ལུགས་དང་མཐུན་ཞིང༌། དུས་སྐབསསོ་སོར་གླ་ཕོགས་ཅན་གྱི་དགུང་སེང་ཡོད་པས་མཚོན་ངལ་གསོ་རྒྱག་པ་དང༌། ལྷོད་དལ་དུ་སྡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་ཉེར་ལྔ་པ། སུ་ཡིན་རུང་རང་ཉིད་དང༌། རང་གི་ནང་མི་བཅས་པར་ཟས་གོས་དང༌། སྡོད་ཁང༌། སྨན་བཅོས། དེ་མིན་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་འདེགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་དགོས་ངེས་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་པོ་ཐང་ཞིང༌། བདེ་ཐབས་འགྲིགས་ངེས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་ཤིག་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་འབྲེལ་ལས་ཀ་མ་ཐོབ་པ་དང༌། ནད་ཀྱིས་མནར་བ། དབང་པོ་ཡན་ལག་ཉམས་ཤིང་ལུས ཀྱི་ནུས་སྟོབས་ཤོར་བ། བཟའ་ཟླ་གྲོངས་པའི་ཕོ་ཧྲེང་མོ་ཧྲེང༌། རྒས་འཁོགས་བཅས་ཀྱི་སྐབས་སམ། གཞན་དག་རང་གི་ནུས་པས་ལྡེང་མིན་གྱིས་རྐྱེན་པའི་འཚོ་ཐབས་ཐོག་དཀའ་ངལ་བྱུང་སྐབས་དེ་ལ་འཚོ་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཨ་མ་དང༌། བུ་ཕྲུག་གི་གནས་སྟངས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ལྟ་རྟོགས་དང༌། རོགས་རམ་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཅིང༌། ཆང་ས་བརྒྱབ་ནསསམ། དེ་མིན་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་ལས་བཙས་པ་གང་ལྟར་ཡང་བུ་ཕྲུག་ཡོངས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྐུང་སྐྱོབ་འདྲ་མཚུངས་དགོས་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད༎ དོན་ཚན་ཉེར་དྲུག་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། མམཐའ་ལའ ང་སྔོན་འགྲོ་དང་གཞི་རིམ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་འགྲོ་སོང་གཏོང་མི་དགོས་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་སྔོན་འགྲོའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་མེདན་གཏན་ནས་མི་འགྲིགས། མང་ཆེ་བར་བཟོ་ལས་དང༌། འཚོ་ཐབས་ལས་རིགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ཐོབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དང༌། འོས་བབས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཐོག ནས་ཚང་མར་མཐོ་རིམ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཐོབ་དགོས་པ་ཡིན། ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ནི་འགྲོ་བ་མི་ཡི་གཤིས་སྤྱོད་ཆ་གང་ས་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་གཞི་རྩའི་རང་དབང་ལ་བརྩི་བཀུར་གྱི་ཤུགས་ནུས་ཀྱང་ཆེ་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་སུ་དམིགས་པ་ཡིན། དེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང༌། རིགས་རུས། ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སྡེ་བཅས་ཚངམའི་དབར་ལ་ཕན་ཚུན་ཤེས་རྟོགས་དང༌། བློ་ཡངས་བཟོད་འཁུར། མཛའ་གྲོགས་མཐུན་འབྲེལ་བཅས་པ་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། ཞི་བདེ་ཡུནགནས་ ཕ་མ་ཚོས་རང་གི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་གང་འདྲ་ཞིག་སྤྲོད་དགོས་འདོད་འདེམས་བྱེད་པའི་གཙོ་བོའི་ཐོབ་ཐང་དེ་ཡོད༎ དོན་ཚན་ཉེར་བདུན་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་སྡེ་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་འཚོ་བའི་ནང་རང་དབང་གིས་གཞུག་པ་དང༌། རྩོམ་རིག་ལ་སྤྱོད་པ། ཚན་རིག་ཡར་ཐོན་དང༌། དེའི་ཁེ་ཕན་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་ཚན་རིག་དང༌། ཡི་གེའི་རིག་གནས། རྩོམ་རིག་བཅས་གང་ཡང་རུང་བ་སྟེ། རྩོམ་པ་པོ་གང་གི་ཐོན་སྤེལ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་སྟོབས་དང༌། དངོས་པོའི་ཁེ་ཕན་སྐུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་ཉེར་བརྒྱད་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་གསལ་བསྒྲགས་འདི་ནང་ཇི་བཀོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང༌། རངདབང་ཁག་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནངགཞུག་རྒྱུའི་ཐོབ་དབང་ཡོད༎ དོན་ཚན་ཉེར་དགུ་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེས་སྡེ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགན་འཁུར་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་རང་གི་གཤིས་སྤྱོད་ཆ་གང་ས་ནས་འགོག་མེད་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཡིན། རང་གི་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་རྣམས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་སྐབསསུ་སྐྱེ་བོ་རེ་རེས་མི་མང་དབང་གཙོའི་ཚོགས་སྡེ་ཞིག་ནང་མི་མང་གི་སྒྲིག་ལམ་དང༌། སྤྱོད་བཟང༌། སྤྱིར་བཏང་བདེ་ཐབས་བཅས་སུ་དགོས་ངེས་དང༌། དེ་མིན་ཐོབ ཐང་དང༌། རང་དབང་རྣམས་ཁས་ལེན་དང་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པར་སྐུང་འདོམས་ཆེདདུ་ཁྲིམས་ལུགས་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་ཇི་ལྟར་གཏན་འབེབས་རྒྱས་དཔྱད་ཟིན་རིགས་དེ་རང་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་པ་ཡིན། ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་འདི་དག་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགསཀྱི་རྩ་དོན་དང་དམིགས་ཡུལ་ཕྱོགས་འགལ་གྱིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་རིགས་གཏན་ནས་མི་ཆོག ། དོན་ཚན་སུམ་བཅུ་པ། རྒྱལ་ཁབ་བམ། ཚོགས་པ། མི་སྒེར་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཆེདདུའང་འདི་ནང་ཞིབ་བཀོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་བསྟོར་བཤིག་གཏོང་བའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་སྟེ་ལས་དོན་གང་ཡང་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དང༌། ལས་འགུལ་གང་རུང་ལ་གཞུག་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཅི་རིགས་ཡོད་པའི་གོ་དོན་བརྗོད་བྱ་གང་ཡངགསལ་བསྒྲགས་འདིའི་ནང་བཀོད་མེད་པ་བཅས་སོ། ༎
bod
Tibetan, Central
bod
Tibt
bo
ОПШТА ДЕКЛАРАЦИЈА О ПРАВИМА ЧОВЈЕКА УСВОЈЕНА У ГЕНЕРАЛНОЈ СКУПШТИНИ УЈЕДИЊЕНИХ НАЦИЈА 10. ДЕЦЕМБРА 1948. УВОД БУДУЂИ да су признавање урођеног достојанства и једнаких и неотуђивих права свих чланова људске обитељи темељ слободе, правде и мира у свијету, БУДУЂИ да су непоштивање и презирање права човјека имали за посљедицу акте, који су грубо вријеђали савјест човјечанства, и будуђи да је стварање свијета у којем ђе људска биђа уживати слободу говора и вјеровања и слободу од страха и несташице било проглашено као највиша тежња обичних људи, БУДУЂИ да је битно да права човјека буду заштиђена владавином права, да човјек не буде приморан да као посљедњем средству прибјегне побуни против тираније и угњетавања, БУДУЂИ да је битно да се унапређује развој пријатељских односа између народа, БУДУЂИ да су народи Уједињених нација поново потврдили у Повељи своју вјеру у основна права човјека, у достојанство и вриједност човјекове особе и у равноправност мушкараца и жена и пошто су одлучили да унапређују друштвени напредак и бољи животни стандард у широј слободи, БУДУЂИ да су се Државе Чланице обавезале да, у сурадњи с Уједињеним нацијама, постигну унапређење општег поштивања човјекових права и основних слобода и њихово одржавање, БУДУЂИ да је заједничко разумијевање тих права и слобода од највеђе важности за пуно остварење те обавезе, ГЕНЕРАЛНА СКУПШТИНА ПРОГЛАШАВА ОВУ ОПШТУ ДЕКЛАРАЦИЈУ О ПРАВИМА ЧОВЈЕКА као заједничко мјерило постизања за све народе и све државе ради тога да би сваки орган друштва, имајуђи Декларацију стално на уму, тежили да учењем и одгојем допринесу поштивању ових права и слобода и да би прогресивним националним и међународним мјерама осигурали њихово опше и дјелотворно признавање и одржавање, како међу народима самих Држава Чланица, тако и међу народима оних подручја која су под њиховом ингеренцијом. Члан 1. Сва људска биђа рађају се слободна и једнака у достојанству и правима. Она су обдарена разумом и свијешђу и треба да једно према другоме поступају у духу братства. Члан 2. Свакоме су доступна сва права и слободе наведене у овој Декларацији без разлике било које врсте, као што су раса, боја, спол, језик, вјера, политичко или друго мишљење, народоносно или друштвено поријекло, имовина, рођење или други правни положај. Надаље, не смије се чинити било каква разлика на основу политичког, правног или међународног положаја земље или подручја којима нека особа припада, било да је ово подручје независно, под старатељством, несамоуправно, или да се налази ма под којим другим ограничењима суверености. Члан 3. Свако има право на живот, слободу и особну сигурност. Члан 4. Нико не смије бити држан у ропству или ропском односу; ропство и трговина робљем забрањује се у свим њиховим облицима. Члан 5. Нико не смије бити подвргнут мучењу или окрутном, нечовјечном или понижавајуђем поступку или кажњавању. Члан 6. Свако има право да се свагдје пред законом признаје као особа. Члан 7. Сви су пред законом једнаки и имају право, без икакве дискриминације, на једнаку заштиту закона. Сви имају право на једнаку заштиту против било какве дискриминације којом се крши ова Декларација и против сваког подстицања на такву дискриминацију. Члан 8. Свако има право на дјелотворна правна средства путем надлежних националних судова због дјела којима се крше основна права која су му додијељена у Уставу или закону. Члан 9. Нико не смије бити подвргнут самовољном хапшењу, затвору или изгону. Члан 10. Свако има право да га у пуној једнакости поштено и јавно саслуша независан и непристран суд ради утврђивања његових права и обавеза и било какве кривичне оптужбе против њега. Члан 11. Свако ко је оптужен за кривично дјело има право да се сматра невиним док се на темељу закона кривња не докаже на јавном претресу на којем је имао сва јамства потребна за своју одбрану. Нико се не смије сматрати кривим за кривично дјело на темељу било каквог чина или пропуста који нису представљали кривично дјело у смислу националног или међународног права у вријеме када су они били почињени. Исто тако не смије се изрицати тежа казна од оне која се могла примјенити када је кривично дјело почињено. Члан 12. Нико на смије бити извргнут самовољном мијешању у његов приватни зивот, обитељ, дом или преписку, нити нападајима на његову част и углед. Свако има право на заштиту закона против оваквом мијешању или нападу. Члан 13. Свако има право на слободу кретања и становања унутар границе сваке државе. Свако има право да напусти било коју земљу, укључујуђи своју властиту и да се врати у своју земљу. Члан 14. Свако има право да тражи и ужива у другим земљама уточиште пред прогонима. На то се правно не може позивати у случају прогона који су заиста изазвани неполитичким злочинима или дјелима противним циљевима и начелима Уједињених нација. Члан 15. Свако има право на држављанство. Нико не смије самовољно бити лишен својег држављанства нити му се смије одређи право да промијени своје држављанство. Члан 16. Пунољетни мушкарци и жене без икаквих ограничења у погледу расе, држављанства или вјере, имају право да склопе брак и да оснују обитељ. Они су равноправни приликом склапања брака, за вријеме његова трајања и приликом његова развода. Брак се склапа само уз слободан и потпун пристанак оних који намјеравају ступити у брак. Обитељ је природна и основна друштвена јединица и има право на заштиту друштва и државе. Члан 17. Свако има право да сам посједује имовину, а исто тако да је посједује у заједници с другима. Нико не смије самовољно бити лишен своје имовине. Члан 18. Свако има право на слободу мисли, савјести и вјере; то право укључује слободу промијенити своју вјеру или вјеровање и слободу да се, било појединачно или у заједници с другима, јавно или приватно, испољава вјера или вјеровање учењем, вршењем, обредима и одржавањем. Члан 19. Свако има право на слободу мишљења и изражавања; ово право укључује слободу мишљења без туђег мишљења а исто тако и тражење, примање и саопчавање обавјештења и идеја било којим средствима и без обзира на границе. Члан 20. Свако има право на слободу мирног окупљања и удруживања. Нико не може бити приморан да припада неком удружењу. Члан 21. Свако има право да судјелује у управи своје земље, непосредно или преко слободно изабраних представника. Свако има право на једнак приступ јавним службама у својој земљи. Воља народа треба да буде основа владине власти; та воља треба да се изражава у повременим и истинским изборима, који треба да се проводе општим и једнаким правом гласа, тајним гласањем или одговарајучим поступцима слободног гласања. Члан 22. Свако, као Члан друства, има право на социјално осигурање и право да остварује економска, социјална и културна права неопходна за своје достојанство и за развој своје личности путем државне помођи и међународне сурадње а у складу с организацијом и средствима сваке државе. Члан 23. Свако има право на рад, на слободан избор запослења, на правичне и повољне увјете рада и на заштиту од незапослености. Свако, без разлике, има право на једнаку плачу за једнаки рад. Свако ко ради има право на правичну и повољну наплату која њему и његовој обитељи осигурава човјека достојни опстанак и која се, по потреби, допуњује другим средствима социјалне заштите. Свако има право да ради заштите својих интереса образује синдикате и да ступа у њих. Члан 24. Свако има право на одмор и доколицу укључујуђи разумно ограничење радних сати и периодичне плађене празнике. Члан 25. Свако има право на животни стандард који одговара здрављу и добробити њега самога и његове обитељи, укључујуђи храну, одјеђу, стан и лијечничку његу и потребне социјалне услуге, као и право на осигурање за случај незапослености, болести, неспособности, удовишта, старости или другог помањкања средстава за живот у приликама које су изван његове мођи. Мајка и дијете имају право на нарочиту бригу и помођ. Сва дјеца, било рођена у браку или изван њега, треба да уживају исту социјалну заштиту. Члан 26. Свако има право на образовање. Образовање треба да буде бесплатно, бар у основним и нижим ступњевима. Основно образовање треба да буде обавезно. Техничко и стручно образовање треба да буде опђенито приступачно, а и више образовање треба такође да буде свима приступачно на темељу способности. Образовање треба да буде усмјерено на пуни развитак људске личности и на учвршђавање поштивања човјекових права и основних слобода. Оно треба да унапређује разумијевање, сношљивост и пријатељство међу свим народима, расним и вјерским скупинама, и треба да унапређује дјелатност Уједињених нација на одржавању мира. Родитељи имају првенствено право да бирају всту образовања за своју дјецу. Члан 27. Свако има право да слободно судјелује у културном животу заједнице, да ужива у умјетности и да учествује у знанственом напретку и у његовим користима. Свако има право на заштиту моралних и материјалних интереса који проистичу ма од којег знанственог, књижевног или умјетничког производа којему је аутор. Члан 28. Свако има право на друштвени и међународни поредак у којем права и слободе изложене у овој Декларацији могу бити потпуно остварене. Члан 29. Свако има обавезе према заједници из које је једино могуђе слободно и пуно развијање његове личности. У вршењу својих права и слобода сватко треба да буде подвргнут само оним ограничењима која су одређена законом искључиво у циљу осигурања дужног признања и поштивања права и слобода других и у циљу задовољења правичних захтјева морала, јавног поретка и опчег благостања у демократском друштву. Та права и слободе ни у којем случају не могу се примјењивати противно циљевима и начелима Уједињених нација. Члан 30. Ништа се у овој Декларацији не може тумачити као право ма које државе, скупине или особе да судјелује у било којој дјелатности или да врши било какву дјелатност усмјерену на уништавање било којих овдје изложених права и слобода.
bos_cyrl
Bosnian (Cyrillic)
bos
Cyrl
bs-Cyrl
OPĆA DEKLARACIJA O PRAVIMA ČOVJEKA USVOJENA U OPĆOJ SKUPŠTINI UJEDINJENIH NACIJA 10. DECEMBRA UVOD BUDUĆI da su priznavanje urođenog dostojanstva i jednakih i neotuđivih prava svih članova ljudske obitelji temelj slobode, pravde i mira u svijetu, BUDUĆI da su nepoštivanje i preziranje prava čovjeka imali za posljedicu akte, koji su grubo vrijeđali savjest čovječanstva, i budući da je stvaranje svijeta u kojem će ljudska bića uživati slobodu govora i vjerovanja i slobodu od straha i nestašice bilo proglašeno kao najviša težnja običnih ljudi, BUDUĆI da je bitno da prava čovjeka budu zastićena vladavinom prava, da čovjek ne bude primoran da kao posljednjem sredstvu pribjegne pobuni protiv tiranije i ugnjetavanja, BUDUĆI da je bitno da se unapređuje razvoj prijateljskih odnosa između naroda, BUDUĆI da su narodi Ujedinjenih nacija ponovo potvrdili u Povelji svoju vjeru u osnovna prava čovjeka, u dostojanstvo i vrijednost čovjekove osobe i u ravnopravnost muškaraca i žena i posto su odlučili da unapređuju društveni napredak i bolji životni standard u široj slobodi, BUDUĆI da su se Države Članice obavezale da, u suradnji s Ujedinjenim nacijama, postignu unapređenje općeg poštivanja čovjekovih prava i osnovnih sloboda i njihovo održavanje, BUDUĆI da je zajedničko razumijevanje tih prava i sloboda od najveće važnosti za puno ostvarenje te obaveze, GENERALNA SKUPSTINA PROGLAŠAVA OVU OPĆU DEKLARACIJU O PRAVIMA ČOVJEKA kao zajedničko mjerilo postizanja za sve narode i sve države radi toga da bi svaki organ društva, imajući Deklaraciju stalno na umu, težili da učenjem i odgojem doprinesu poštivanju ovih prava i sloboda i da bi progresivnim nacionalnim i međunarodnim mjerama osigurali njihovo opće i djelotvorno priznavanje i održavanje, kako među narodima samih Država Članica, tako i među narodima onih područja koja su pod njihovom ingerencijom. Član 1. Sva ljudska bića rađaju se slobodna i jednaka u dostojanstvu i pravima. Ona su obdarena razumom i sviješću i treba da jedno prema drugome postupaju u duhu bratstva. Član 2. Svakome su dostupna sva prava i slobode navedene u ovoj Deklaraciji bez razlike bilo koje vrste, kao sto su rasa, boja, spol, jezik, vjera, političko ili drugo mišljenje, narodonosno ili društveno porijeklo, imovina, rođenje ili drugi pravni položaj. Nadalje, ne smije se činiti bilo kakva razlika na osnovu političkog, pravnog ili međunarodnog položaja zemlje ili područja kojima neka osoba pripada, bilo da je ovo područje nezavisno, pod starateljstvom, nesamoupravno, ili da se nalazi ma pod kojim drugim ograničenjima suverenosti. Član 3. Svako ima pravo na život, slobodu i osobnu sigurnost. Član 4. Niko ne smije biti držan u ropstvu ili ropskom odnosu; ropstvo i trgovina robljem zabranjuje se u svim njihovim oblicima. Član 5. Niko ne smije biti podvrgnut mučenju ili okrutnom, nečovječnom ili ponižavajućem postupku ili kažnjavanju. Član 6. Svako ima pravo da se svagdje pred zakonom priznaje kao osoba. Član 7. Svi su pred zakonom jednaki i imaju pravo, bez ikakve diskriminacije, na jednaku zaštitu zakona. Svi imaju pravo na jednaku zaštitu protiv bilo kakve diskriminacije kojom se krši ova Deklaracija i protiv svakog podsticanja na takvu diskriminaciju. Član 8. Svako ima pravo na djelotvorna pravna sredstva putem nadležnih nacionalnih sudova zbog djela kojima se krše osnovna prava koja su mu dodijeljena u Ustavu ili zakonu. Član 9. Niko ne smije biti podvrgnut samovoljnom hapšenju, zatvoru ili izgonu. Član 10. Svako ima pravo da ga u punoj jednakosti pošteno i javno sasluša nezavisan i nepristran sud radi utvrđivanja njegovih prava i obaveza i bilo kakve krivične optužbe protiv njega. Član 11. Svako ko je optužen za krivično djelo ima pravo da se smatra nevinim dok se na temelju zakona krivnja ne dokaže na javnom pretresu na kojem je imao sva jamstva potrebna za svoju odbranu, Niko se ne smije smatrati krivim za krivično djelo na temelju bilo kakvog čina ili propusta koji nisu predstavljali krivično djelo u smislu nacionalnog ili međunarodnog prava u vrijeme kada su oni bili počinjeni. Isto tako ne smije se izricati teža kazna od one koja se mogla primjeniti kada je krivično djelo počinjeno. Član 12. Niko na smije biti izvrgnut samovoljnom miješanju u njegov privatni zivot, obitelj, dom ili prepisku, niti napadajima na njegovu čast i ugled. Svako ima pravo na zaštitu zakona protiv ovakvom miješanju ili napadu. Član 13. Svako ima pravo na slobodu kretanja i stanovanja unutar granice svake države. Svako ima pravo da napusti bilo koju zemlju, uključujući svoju vlastitu i da se vrati u svoju zemlju. Član 14. Svako ima pravo da traži i uživa u drugim zemljama utočište pred progonima. Na to se pravno ne može pozivati u slučaju progona koji su zaista izazvani nepolitičkim zločinima ili djelima protivnim ciljevima i načelima Ujedinjenih nacija. Član 15. Svako ima pravo na državljanstvo. Niko ne smije samovoljno biti lišen svojeg državljanstva niti mu se smije odreći pravo da promijeni svoje državljanstvo. Član 16. Punoljetni muškarci i žene bez ikakvih ograničenja u pogledu rase, državljanstva ili vjere, imaju pravo da sklope brak i da osnuju obitelj. Oni su ravnopravni prilikom sklapanja braka, za vrijeme njegova trajanja i prilikom njegova razvoda. Brak se sklapa samo uz slobodan i potpun pristanak onih koji namjeravaju stupiti u brak. Obitelj je prirodna i osnovna društvena jedinica i ima pravo na zaštitu društva i države. Član 17. Svako ima pravo da sam posjeduje imovinu, a isto tako da je posjeduje u zajednici s drugima. Niko ne smije samovoljno biti lišen svoje imovine. Član 18. Svako ima pravo na slobodu misli, savjesti i vjere; to pravo uključuje slobodu promijeniti svoju vjeru ili vjerovanje i slobodu da se, bilo pojedinačno ili u zajednici s drugima, javno ili privatno, ispoljava vjera ili vjerovanje učenjem, vršenjem, obredima i održavanjem. Član 19. Svako ima pravo na slobodu mišljenja i izražavanja; ovo pravo uključuje slobodu mišljenja bez tuđeg mišljenja a isto tako i traženje, primanje i saopćavanje obavještenja i ideja bilo kojim sredstvima i bez obzira na granice. Član 20. Svako ima pravo na slobodu mirnog okupljanja i udruživanja. Niko ne može biti primoran da pripada nekom udruženju. Član 21. Svako ima pravo da sudjeluje u upravi svoje zemlje, neposredno ili preko slobodno izabranih predstavnika. Svako ima pravo na jednak pristup javnim službama u svojoj zemlji. Volja naroda treba da bude osnova vladine vlasti; ta volja treba da se izražava u povremenim i istinskim izborima, koji treba da se provode općim i jednakim pravom glasa, tajnim glasanjem ili odgovarajućim postupcima slobodnog glasanja. Član 22. Svako, kao član drustva, ima pravo na socijalno osiguranje i pravo da ostvaruje ekonomska, socijalna i kulturna prava neophodna za svoje dostojanstvo i za razvoj svoje ličnosti putem državne pomoći i međunarodne suradnje a u skladu s organizacijom i sredstvima svake države. Član 23. Svako ima pravo na rad, na slobodan izbor zaposlenja, na pravične i povoljne uvjete rada i na zaštitu od nezaposlenosti. Svako, bez razlike, ima pravo na jednaku plaću za jednaki rad. Svako ko radi ima pravo na pravičnu i povoljnu naplatu koja njemu i njegovoj obitelji osigurava čovjeka dostojni opstanak i koja se, po potrebi, dopunjuje drugim sredstvima socijalne zaštite. Svako ima pravo da radi zaštite svojih interesa obrazuje sindikate i da stupa u njih. Član 24. Svako ima pravo na odmor i dokolicu uključujući razumno ograničenje radnih sati i periodične plaćene praznike. Član 25. Svako ima pravo na životni standard koji odgovara zdravlju i dobrobiti njega samoga i njegove obitelji, uključujući hranu, odjeću, stan i liječničku njegu i potrebne socijalne usluge, kao i pravo na osiguranje za slučaj nezaposlenosti, bolesti, nesposobnosti, udovišta, starosti ili drugog pomanjkanja sredstava za život u prilikama koje su izvan njegove moći. Majka i dijete imaju pravo na naročitu brigu i pomoć. Sva djeca, bilo rođena u braku ili izvan njega, treba da uživaju istu socijalnu zaštitu. Član 26. Svako ima pravo na obrazovanje. Obrazovanje treba da bude besplatno, bar u osnovnim i nižim stupnjevima. Osnovno obrazovanje treba da bude obavezno. Tehničko i stručno obrazovanje treba da bude općenito pristupačno, a i više obrazovanje treba takođe da bude svima pristupačno na temelju sposobnosti. Obrazovanje treba da bude usmjereno na puni razvitak ljudske ličnosti i na učvršćavanje poštivanja čovjekovih prava i osnovnih sloboda. Ono treba da unapređuje razumijevanje, snošljivost i prijateljstvo medju svim narodima, rasnim i vjerskim skupinama, i treba da unapređuje djelatnost Ujedinjenih nacija na održavanju mira. Roditelji imaju prvenstveno pravo da biraju vstu obrazovanja za svoju djecu. Član 27. Svako ima pravo da slobodno sudjeluje u kulturnom životu zajednice, da uživa u umjetnosti i da učestvuje u znanstvenom napretku i u njegovim koristima. Svako ima pravo na zaštitu moralnih i materijalnih interesa koji proistiću ma od kojeg znanstvenog, književnog ili umjetničkog proizvoda kojemu je autor. Član 28. Svako ima pravo na društveni i međunarodni poredak u kojem prava i slobode izložene u ovoj Deklaraciji mogu biti potpuno ostvarene. Član 29. Svako ima obaveze prema zajednici iz koje je jedino moguće slobodno i puno razvijanje njegove ličnosti. U vršenju svojih prava i sloboda svatko treba da bude podvrgnut samo onim ograničenjima koja su određena zakonom isključivo u cilju osiguranja dužnog priznanja i poštivanja prava i sloboda drugih i u cilju zadovoljenja pravičnih zahtjeva morala, javnog poretka i općeg blagostanja u demokratskom društvu. Ta prava i slobode ni u kojem slučaju ne mogu se primjenjivati protivno ciljevima i načelima Ujedinjenih nacija. Član 30. Ništa se u ovoj Deklaraciji ne može tumačiti kao pravo ma koje države, skupine ili osobe da sudjeluje u bilo kojoj djelatnosti ili da vrši bilo kakvu djelatnost usmjerenu na uništavanje bilo kojih ovdje izloženih prava i sloboda.
bos_latn
Bosnian (Latin)
bos
Latn
bs-Latn
DISKLERIADUR HOLLVEDEL GWIRIOU MAB-DEN Embannet gant ar Broadou-Unanet d’an 10 a viz Kerzu 1948 Rakger –O vezañ ma’z eo war anaout an dellezegezh enstag ouzh holl izili an denelezh hag o gwirioù par ha diwerzhus eo diazezet ar frankiz, ar reizhded hag ar peoc’h, –o vezañ ma’z eo war dizanaout ha dismegañsiñ gwirioù mab-den eo bet ganet an aktoù a varbariezh a sav koustiañs mab-den en o enep, ha ma’z eo bet embannet eo donedigezh ur bed a vo ennañ gant an dud frankiz da gomz ha da grediñ, dieubet ma vint diouzh ar spont hag an dienez, a zo mennad uhelañ mab-den, –o vezañ ma’z eo ret-holl diwall gwirioù mabden gant reolenn al lezenn evit na vefe ket rediet an dud d’en em sevel ouzh an tirantegezh hag ar gwaskerezh da rekour diwezhañ, –o vezañ ma’z eo ret-holl kas war-raok an darempredoù a vignoniezh etre ar broadoù, –o vezañ ma’z eo bet embannet adarre er Garta gant pobloù ar Broadoù-Unanet o feiz e gwirioù diazez mab-den, e dellezegezh ha talvoudegezh mab-den, e parded ar baotred hag ar merc’hed en o gwirioù, ha ma’z eo bet disklêriet ganto e oant mennet da gas war-raok an diorroadur kevredigezhel ha da wellaat an aozioù-buhez en ur frankiz vrasoc’h, -o vezañ ma’z eo bet gouestlet gant ar Stadoù-Ezel diogeliñ, gant kenlabour Aozadur ar Broadoù-Unanet, an doujañs hollvedel ha gwirion ouzh gwirioù mab-den hag ar frankizioù pennan, –hago vezañ ma’z eo a bouez bras kengompren ar gwirioù hag ar frankizioù-mañ a-benn seveniñ ar gouestl, EZ EMBANN AR VODADEG-VEUR DISKLERIADUR HOLLVEDEL GWIRIOÙ MABDEN evel uhelvennad boutin da vezañ diraezet gant an holl bobloù hag an holl vroadoù, d’an holl dud hag ensavadurioù, gant an Disklêriadur-mañ atav en o freder, da lakaat kreskiñ dre ar c’helenn hag an deskadurezh, an doujans ouzh ar gwirioù ha frankizioù-mañ, d’o lakaat da vezañ anavezet ha sevenet tamm-ha-tamm da vat hag e pep lec’h, dre ziarbennoù broadel hag etrevroadel, koulz e-touez pobloù ar Stadoù-Ezel hag e-touez ar re zo war zouaroù dindan o lezennoù. Mellad unan (1) Dieub ha par en o dellezegezh hag o gwirioù eo ganet an holl dud. Poell ha skiant zo dezho ha dleout a reont bevañ an eil gant egile en ur spered a genvreudeuriezh. Mellad daou (2) Da bep hini eo an holl wirioù ha frankizioù embannet en disklêriadur-mañ, hep ket a ziforc’h, a ouenn, a liv, a reizh, a yezh, a veno politikel pe a veno all, a orin broadel pe gevredigezhel, a leve, a c’hanedigezh pe a natur all. Ouzhpenn-se ne vo graet diforc’h ebet hervez statud politikel, lezennel pe etrevroadel, arvro pe an dachenn-vro emañ an den dindan he lezenn, pe dizalc’h pe dindan verezeh e ve, diemren pe bevennet hec’h aotrouniezh en ur stumm bennak. Mellad tri (3) Gwir a zo gant pep hini d’ar vuhez, d’ar frankiz, ha d’an diogelroez evitañ. Mellad peuar (4) Ne vo dalc’het den er sklaverezh nag er sujidigezh; berzet e vo kement stumm a sklaverezh hag a werzhañ-sklaved. Mellad pemp (5) Ne vo lakaet den da c’houzañv ar jahinerezh, na doareoù pe kastizoù kriz ha didruez. Mellad c’hwec’h (6) Gwir pep hini eo e vefe anavezet e bersonelezh lezennel e pep lec’h. Mellad seizh (7) Par eo an holl dirak al lezenn ha gwir o deus da vezañ diwallet ganti. Holl o deus gwir da vezañ diwallet heñvel diouzh kement gwallziforc’h a dorrfe an Disklêriadur-mañ ha diouzh kement tra a zegasfe seurt diforc’hioù. Mellad eizh (8) Pep hini en deus gwir da gaout digoll gwirion dirak lezioù-barn broadel kenveliek evit oberoù o dije torret ar gwirioù diazez anavezet dezhañ gant ar Vonreizh pa al lezenn. Mellad nav (9) Den ebet ne vo harzet, bac’het pe harluet diouzh c’hoant. Mellad dek (10) Ur gwir par da hini ar re all a zo gant pep hini da vezañ klevet dirak an holl ha gant reizhded gant ul lez-varn dizalc’h ha neptu, dezhi da dermenañ e wirioù ha dleadoù hag an tamalloù graet dezhañ. Mellad unnek (11) Digablus eo kement den a zo tamallet dezhañ ur felladenn ken na vo prouet eo kablus hervez al lezenn en ur prosez digor d’an holl ma vo bet diogelet dezhañ an holl wareziou ret d’en em zifenn. Ne vo kondaonet den ebet en abeg da oberoù pe da nannoberoù ha ne oant ket felladennoù hervez ar gwir broadel pe etrevroadel d’ar mare ma oant c’hoarvezet. Den kennebeut ne vo barnet d’ur c’hastiz kreñvoc’h eget an hini a oa hervez al lezenn d’ar mare ma oa bet graet ar felladenn. Mellad daouzek (12) Den ebet ne vo emellet diouzh c’hoant en e vuhez prevez, e diegezh, e annez pe e lizhiri, ha ne vo ket stoket ouzh e enor nag ouzh e vrud. Pep hini en deus gwir da gaout gwarez digant al lezenn diouzh emelladennoù ha tagadennoù a seurt-se. Mellad trizek (13) Pep den en deus gwir da vont ha dont en e frankiz ha da zibab e annez e diabarzh ur Stad. Pep den en deus gwir da guitaat ne vern pe vro, da guitaat e vro-eñ zoken ha da zont en-dro dezhi. Mellad pevarzek (14) Pep den en deus gwir da glask repu ha da gavout bod e broioù all pa vez heskinerezh. Ar gwir-mañ n’haller ket daveiñ dezhañ pa vez klask war un den gant gwir abeg evit torfedoù a genwir pe evit oberoù kontrol da balioù ha pennaennoù ar Broadoù-Unanet. Mellad pemzek (15) Pep den en deus gwir da gaout ur vroadelezh. Den ebet ne vo tennet e vroadelezh digantañ nag ar gwir da gemmañ e vroadelezh diouzh c’hoant. Mellad c’hwezek (16) Gwir o deus ar wazed hag ar merc’hed adalek an oad da zimeziñ, ne vern o gouenn, o broadelezh, pe o relijion, da zimeziñ ha da sevel tiegezh. Gwirioù par zo dezho e-keñver an dimeziñ, e-pad ar briedelezh hag e-keñver an dibriediñ. Ne c’hell bezañ dimeziñ ebet hep asant gwir ha dieub an danvez-priedoù. An tiegezh eo maen diazez naturel ar gevredigezh, ha gwir en deus da gaout gwarez ar gevredigezh hag ar Stad. Mellad seitek (17) Pep den en deus gwir da vezañ perc’henn e-unan pe a-gevret gant tud all. Den ebet ne vo tennet e berc’hentiezh digantañ diouzh c’hoant. Mellad triwec’h (18) Pep den en deus gwir da gaout frankiz ar soñj, ar goustiañs hag ar relijion; er gwir-mañ emañ ivez ar frankiz da gemmañ e relijion pe e gredenn, hag ivez ar frankiz da ziskuliañ e relijion pe e gredenn, eunan pe a-stroll, dirak an holl pe en-prevez, dre ar c’helenn, an oberoù, an azeulerezh pe al liderezh. Mellad naontek (19) Pep hini en deus gwir d’ar frankiz d’ober e veno ha d’en disklêriañ, da lavarout eo gwir da chom hep bezañ trubuilhet en abeg d’e vennozhioù, gwir da glask, da resev ha da skignañ keleier ha mennozhioù, dre n’eus forzh pe zoare disklêriañ, hep teurel pled ouzh an harzoù. Mellad ugent (20) Pep den en deus gwir d’ar frankiz d’en em vodañ ha d’en em gevreañ e peoc’h. Den ne c’hell bezañ rediet da vezañ ezel eus ur gevredigezh. Mellad unan warn-ugent (21) Pep hini en deus gwir da gemer perzh e gouarnerezh e vro, war-eeun pe dre hantererezh dileuridi dibabet hep gwaskerezh. Pep hini, par d’ar re al, en deus gwir da gaout kargoù publik en e vro. Youl ar bobl eo diazez aotrouniezh ar galloud publik; disklêriet e vo ar youl-se e dilennadegoù onest ha mareadek gant mouezhierezh an holl, dre baperennoù kuzh pe dre zoareoù mouezhiañ kevatal o tiogeliñ frankiz ar vouezhiadeg. Mellad daou warn-ugent (22) Pep den, evel ezel eus ar gevredigezh, en deus gwir d’ar c’hedskor ha da gaout e walc’h eus ar gwirioù armerzhel, kevredigezhel ha sevenadurel en deus ezhomm evit e zellezegezh ha diorroadur dinask e bersonelezh a-drugarez d’ar strivadeg vroadel ha d’ar c’henlabour etrevroadel, en ur zerc’hel kont eus aozadur ha pinvidigezh ar vro. Mellad tri warn-ugent (23) Pep den en deus gwir da labourat, da zibab al labour a gar, da gaout aozioù labour reizh ha dereat, ha da vezañ gwarezet diouzh an dilabour. Pep den en deus gwir, hep gwallziforc’h ebet, da gaout an hevelep gopr evit an hevelep labour. An neb a labour en deus gwir da vezañ paeet reizh ha mat evit ma c’hellfe, eñ hag e diegezh, bevañ en un doare a zere ouzh dellezegezh mab-den, ha mar deo ret ouzhpenn, da gaout gwarez kevredigezhel dre hentoù all. Pep den en deus gwir da sevel sindikadoù pe da emezelañ enno evit difenn e lazioù. Mellad pevar warn-ugent (24) Pep hini en deus gwir da ziskuizhañ ha da gaout lezir, da gaout un amzer-labour bevennet poellek ha vakañsoù mareadek paeet. Mellad pemp warn-ugent (25) Pep den en deus gwir da gaout ul live-bevañ dereat evit e yec’hed, e aezamant ha hini e diegezh da lavarout eo: boued, dilhad, lojeiz, skoazell ar vezegiezh hag ar servijoù kevredigezhel zo ezhomm; gwir en deus ivez d’an diogelroez ma c’hoarvez dezhañ bezañ dilabour, klañv, mac’hagnet, instañvet, kozh, pe koll an tu da gaout peadra da vevañ en desped dezhañ. Ar mammoù hag ar vugale o deus gwir da gaout harp ha skoazell dreist an holl. An hol vugale, ganet eus tud dimezet pe dizimez, o devo ar emmes gwares kevredigezhel. Mellad c’hwec’h warn-ugent (26) Pep den en deus gwir da gaout deskadurezh. Digoust e tle bezañ an deskadurezh, da vihanañ an deskadurezh kentañ ha diazez. Ret ha dleet eo ar gelennadurezh kentañ. D’an holl e tle bezañ kinniget ar gelennadurezh teknikel ha micherel, d’an holl e vo roet tu d’ober studioù uhel hervez o dellid. Pal an deskadurezh eo diorren personelezh mab-den ha lakaat doujañ muioc’h gwirioù mab-den hag ar frankizioù diazez. Drezi e klaskor kreskiñ ar c’hengompren, an habaskted hag ar vignoniezh etre an holl vroadoù hag an holl strolladoù a ouenn pe a relijion disheñvel, hag ivez kas war-raok obererezh ar Broadoù-Unanet evit derc’hel ar peoc’h. An tadoù ha mammoù, da gentañ, o deus gwir da zibab an doare deskadurezh a vo roet d’o bugale. Mellad seizh warn-ugent (27) Pep hini en deus gwir da gemer perzh evel a gar e buhez sevenadurel ar gumuniezh, da gaout dudi gant an arzoù, da gemer perzh en araokadeg ar skiantoù ha da gaout e lod eus ar madoù degaset ganti. Pep den en deus gwir da gaout e lazioù speredel ha danvezel deuet diwar an oberennoù skiantel, lennegel pe arzel savet gantañ. Mellad eizh warn-ugent (28) Pep hini en deus gwir e renfe un urzh kevredigezhel hag etrevroadel a c’hellfe bezañ peursevenet enni ar gwirioù ha frankizioù embannet en Disklêriadur-mañ. Mellad nav warn-ugent (29) Pep den en deus dleadoù e-keñver ar gevredigezh, al lec’h nemetañ ma c’hell peurziorren e bersonelezh en he frankiz. En e wirioù hagen e frankiz ne c’hell pep hini bezañ bevennet nemet gant al lezenn ha nemet evit diogeliñ ma vo anavezet ha doujet gwirioù ha frankizioù ar re all hag evit klotañ gant ezhommoù reizh ar vuhezegezh, an urzh publik, hag aezamant an holl en ur gevredigezh demokratel. Ar gwirioù ha frankizioù-mañ ne c’hellor, war zigarez ebet, ober ganto a-enep da balioù ha pennaennoù ar Broadoù-Unanet. Mellad tregont (30) Pennad ebet eus an Disklêriadur-mañ ne c’hello bezañ komprenet evel pa rofe gwir d’ur Stad, d’ur strollad pe d’un den, da ober pe klask ober traoù abenn distrujañ ar gwirioù hag ar frankizioù embannet amañ.
bre
Breton
bre
Latn
br
AKŌK MEMVENDE ENYIŃ A MENGAN BOD NTOL EBUG Eyóñ bia noñ na fili, sosoo ai mvoe bia so bia olugu biave ekokom mod. Eyóñ bia noñ na fili ya nyol ai a nsisim ene dzom ya mod ose ayi, adzeñe fe, ai na ndimi, tege yene, ebiandi y'akar so e minsingi ai minyanda a minnam. Eyóñ bia noñ na ngomena ayian kala enyiñ asu e na bod be za bam nge batibili bo. Eyóñ bia noñ na fulu mbga etam, fulu anyañ, fulu ediñ ndzo ene mfi asu mie bod ya minnam. Eyóñ bia noñ na Akōk Memvende Ekuan Elad Meyoñ amem na aluman asu na enyiñ bod bese etebe etu dzia. Eyóñ bia noñ na abui minnam mbamena ai Ekuan Elad meyoñ mo yebe ovañ ye na si ese ebaala memvende m'enyiñ ma. ai na ovañ te otôbo mbog vom ose. Binga yen hne na Ekuan Elad meyoñ y'anoñ Akōk Memvende ya Mengan bod ane zen, ane ndzoñ bia yian wulu asu etie fili dzaan. Antoa na a zen te, a ndzoñ te nnam ose obele nkil woe, ve da, ntsogan one mbog: olugu etie mod. Atiñ 1 Abiali bod bese, tege ai sesala, bene etie dzia a mis memvende y'enyiñ, dzom dzia etu fili nkóbó, fili ntsogan, fili mboan. Ve abiali te, mod ose ayem dze ene abe, dze ene mbeñ asu e mod mbog antoa ai mfi na enyiñ ewulu mezen mene sosoo. Atiñ 2 Akōk Memvende Enyiń ane asu mod ose sesala ase ki. Fam, mininga, mbubua, ebig, Evindi, Ntañan mod ose tege ai sesala. Mfa mbóg Akōk Memevende Enyiń atele nnam ose etu dzia. Atiñ 3 Mod ose ayian ai enyiñ ai e dzom y'akala enyiñ dzie. Mod ose akiebe ai etoa fili. Atiñ 4 Mod ose ane mod. Ebi ai etibili bene eki. Atiñ 5 Mod ayian ki ai tun nged. Atiñ 6 Mod ose ane mod e Vom se y'ane, e vom se akwi. Atiñ 7 Mvende ya bi mod ose akyae da. Mvende Y'akala fe bod bese akyae deda. Atiñ 8 Mod ose abele ngul n'ake etsig ntol ya nnam woe nge adañ fe kwi nala n'abe e endegele mezen ya Akōk Memvende ya nnam voe l'akaman ai nye. Atiñ 9 Mbolé, Mekaban, ebi a fuan bine eki. Atiñ 10 Mod ose ane fili, abele fe ngul asili dzós asu medzó y'enyiñ dzie, amu nda medzo ene engeggama. Atiñ 11 Dzos ya nda medzo etam ave boban a mis mebod tege dañ mvende ndo alede na mod abó evus. Mod ziñ ayian ki ai endegele ntie mvende ya nnam y'ayem ki evus dzie. Ve da, ane evus ane mvende. Atiñ 12 Mod abele ki na abebe enyiñ e mod mbog adañ dañ mam ya metii ai atii die. Nge mod abebe e ze enyiñ mvende y'abi nye. Atiñ 13 A si ndon, mod ose ane ngul y'awulu mbol y'adiñ. Sem fe ane mod ose abele ngul atobo e vom ayi. Mod ose abele ngul y'abole a nnam abiali woe ake tobo mfa se y'adiñ. Nge ki akodo e za nnam asu na adugan a nnam abiale woe. Atiñ 14 Nnam eñeñam ene, mod ose ane ngul y'akodo ake dzeñ mvoe nnam mfe. Sesala nge e mod y'akodo abele Medzo ai nnam woe nge ki na akódó mvende. Atiñ 15 Mod ose abele nnam abiali abe si dzam suñ ai nye. Ve da, mod ose ane ngul ya fol nnam abiali woe. Atiñ 16 A si fam ai mninga abog bekui ya bod, bebele ngul y'atindi metiñ m'alug ai abonde nda bod tege ai sesala - Akyae ane osusua ai amos alug, fam ai minnga bene etie dzia dzia a mis me mvende abog beman y'alug. Metiñ m'alug matinban ve ai nyian fam ai minnga ya badzo na balug. Nda bod ene tin enyiñ asu te memvende me nnane mebele na mekalaga dzó. Atiñ 17 Mod ose ane ngul y'afug akuma yane endie, tó ane etam to ki ane a nkunda. Mod ziñ abele ki ngul y'afadi akuma mod mbog a fuan. Atiñ 18 Mod ose ane ngul y'atsog ai ayebe aktae die a nnem etere nge ki a nkunda. Afol nyebe osi ki eki. Atiñ 19 Mod ose abele fili ntsogan ai fili nkobo. Asu te mod ziñ ayian ki bi endegele asu mintsogan nge kik, mbidan mam etie dzie. Atiñ 20 Mod ose abele ngul y'alad ai nkunda mise ma sie asu elad minnem, mi saala eñeñam azañ menda me bod. Ene eki na benod mōd na anyian ekuan ziñ. Atiñ 21 Moan nnam ose abele ngul y'anóñ ngab e mam ya mabebe nnam woe. Etere hm, nge si ti emen, ane dzam tob bod be fe asu na betobo mis, añu ai meló moe. Mod ose abele ngul na sie ngomena a nnam woe. Edzoe betebe b'osu y'a nnam etii ai nyian e boan be nnam bese bewóg. Edzoe y'atoban a sosoo, a zen be obene-bene ya bebele na beboban akyae nnam watele. Atiñ 22 Mod ose etie dzie abele ngab akuma, a mebugban ya nnam woe, endegeben ane nyiñ tege tobo engogól. Atiñ 23 Mod ose abele ngul asie e vom adiñ, e vom ayen mfi. Ve da Mvemde nnam yayian Kaman ai bebo bisye asui na bod be bi esie kom ese. Mod ose, to fam to mininga, akiebe ai máan asu esie dzie. Maan bave mode mayian bo na anyiñ, atoñ fe nda bod. Mbo bisye ose ane ngul y'abonde, nge ki, a tiliban ekuan y'akaman a esie dzie. Atiñ 24 Mod ose abele na abii nguma abog y'asie, abog y'asamba, abog y'awae. Ve da, bayian ki vuan moni mewae. Atiñ 25 Enyiñ, mod ose abele ngul y'adzeñ na atobo mvoe, atoñ emien a nda bod dzie; ayian fe ai evoli abog okoan, akus, ayom nge ki abog ane ntet. Memvende me nnam mayian kala benyia be boan ai boan beben. A mis me mvende moan ane ve moan: nyo abiali a nda alug ane etii dzia ane e nyo abiale a nseñ. Atiñ 26 Akomondo ya nnam ai a be sikulu, ayege ntóg bine fili asu mod ose, etie dzia ane ayege nen. Akomondo ya nnam ai ayege sikulu bene asui na bod beyem baala memvende y'enyiñ a ntilan ekuan elad meyoñ: anyiñ fufulu, atobo mbga, anyiñ mvoe. Be bonde bebele ngul y'atob zen ayege, zen akomondo asu boan baban. Atiñ 27 Mod ose ane ngul y'anonñ ngab ekpee mekeñ ya nnam, a dzeñ me zen ya make ai nnam osu, amu mebugban yete mene fe e woe. Mod ose abele na akaman ai e dzom se abonde akeñ die ayób. Atiñ 28 Mod ose abele na ayidan na Akōk Memvende y'ave mod fili di ayaman si ese. Atiñ 29 Mod ane enodi na adzala mam ya nnam nge ayen na nnam one dzam kom enyiñ dzie. Fili ene asu mod ose. Ve da Mvende y'akar bia biki bine asu oluga ebod bewog ai asu nnan asui na enyiñ etoba oveves. Ebelan Akōk Memvende di y'ayian toban ai ntsogan ai nyian Ekuan Elad Meyoń. Atiñ 30 To mod mbog, to nkunda, to nnam ziñ obele ki na obó mam me fe m'atoban ki ai Akōk Memvende di.
btb
Bulu
bum
Latn
bum
TAFASWIRI AN-KIƁUSHI NIM-MATEKELEZO KI DUNIA NIN-HAKI-L-ADAMÌ ALUHA NIN-VUDIN’NI KURAŊA An-fahitaŋa amba, fikuɓaliaŋa amba ɓinadamu djabi nitirahinyi ndreka usheu ndreka haki meraŋa nandzari ro musingi nin-nafasi, nin-haki ndreka usalama duniani ; An-fahitaŋa amba, tsifahizaŋa ndreka fipuzisaŋa haki-l-adamì ro mikutsonga faŋanovaŋa shitrendro ki katili maneitri rohu nin-umati djabi, amin’ni zenyi, fitunga nin-ulemengu mbu kuruhusu ɓinadamu ivulaŋa ndreka ikwamini aminnafasi, ɓilà tahutru wala taãɓu nin-ufukara, ro nikutekelezaŋa kirasimi, ustaãraɓu beheben-djabi ninhulumbelu ; An-An- fahitaŋa amba, aŋatin’ni sharia-musingi nin-ndreu, zanatani nin-Uvumoja nin-Twaifa (Shama nin-Daula nin-Ulemengu) nikutekeleza mara hafa uaminifu nin-ndreu amin’ni haki musingi nim-ɓinadamu ; amin’ni usheu ndreka kima ninhulu an-rohuni, amin’ni fihiraŋa nin-haki nin-lalahi ndreka viavi, amin’zenyi, reu nampahei amba reu nangala ãzima ampadeha aluha faŋadzarisaŋa maisha nimɓinadamu ndreka ampiditri an-lalaŋa raha mbu andei tanafu tsara am-maisha nin-nafasi nankitinyi nimɓinadamu ;ahitaŋa amba, nikulazimu natou nguvu fihavaŋana ɓainan’ni tani ndreka tani ; An- fahitaŋa amba, Daula Aŋatin-shama itì ndreka shama nin-Uvumoja nin-Twaifa (Shama nin-Daula nin-Ulemengu) nangala wahadi an-ndreu aŋaraka kaɓaru retu atà haki-ladamì ndreka nafasi musingi ikustehinyi nankitinyi amin’ni dunia mafia ; An- fahitaŋa amba, fikutrugaŋa djumla nin-sharia ndreka nafasi retu nandzari muhimu swafi an-fikustehiaŋa namuna kulazimu, wahadi itì ; Trengwe djumla nampahei amba Matekelezo ki Dunia nin-Haki-l-Adamì itì ro daradja aŋabuŋabun-djabi nin-ustaãraɓu nikulazimu nahazu nin-kula karazaŋa zanatani ndreka nishani, anga ɓinadamu djabi ndreka kula karazaŋa ninfikueshiŋandreu, ihisi Matekelezo itì daima amin’ni luhan-ndreu, aŋanu djitihadi amin’ni fampidzuruaŋa ndreka fitarimiaŋa, ampiasa masitaha nin-sharia ndreka nafasi retu ; amin’ni zenyi, aŋanu modeli ata, amin’ndreu maŋapiditri an-lalaŋa moramora-moramora satua mifotutru tani ou mifotutru dunia, reu ikutsonga ata fikuɓaliaŋa ndreka fikurumiaŋa reu itì, ike nin-ankitinyi amin’ni dunia mafiha ; rangu amin’ni zanatani nin-Daula aŋatin’ni Uvumoja nin-Twaifa (Shama nin-Daula nin-Ulemengu) ata an-tani amin’ni hifadhwi ni sharian-ndreu. Kanuni aluha Ɓinadamu djabi nitirahinyi an-nafasi, reu bokeu miraŋa amin’ni usheu ndreka haki. Reu teraka ndreka ãkili ndreka hikima, amin’ni zenyi, reu nikulazimu nisi tweraŋa nin-fihavaŋa reu sambi reu. Kanuni faha aroini : Kula huluŋu meti mikudai fikurumianaŋa amin’nazi ninsharia ndreka nafasi retu djabi, nivulaŋana amin’ni Matekelezo itì, wala tsisi fifidanaŋa tsokao yotsi, mfano mifotutru kaɓila, range (nin-nenyi), lalahi au viavi, fivulaŋana, dini, fikira ki siasa au fikira hafa tu, tani nibwahaŋa au daradjan-huluŋu, mali, teraka au kabaru hafa tu. Boka eu, tsi uhisi fifidanaŋa tsokao yotsi mbu atou hatasiɓaɓun’ ni daradja nin-siasa, nim-mahakama au hatasiɓaɓun’ni abezan-tani au gitro nin-tani nibwaha ninhuluŋu ; neka tani iu au gitro nin-tani iu huru, nikutawalan’ni tani hafa, tsi mahaleu teŋa au nikupunguzaŋa yezi. Kanuni faha teluni : Kula shumbe-ɓinadamu misi haki an-fikueshiaŋa, annafasi ndreka an-hifadhwi nin-nafusini. Kanuni faha efatrani : Tsisi huluŋu mbu atou andevu au andivuzaŋa : fandivuzaŋa ndreka kula kalite nin-fanyiraha ki andevu, tsi kuruhusuŋu. Kanuni faha dimini : Tsisi huluŋu mbu atou matriko, wala fihezinyi ou kudilinyi kara raha tsisi manani ou atou raha mikulanisa izi. Kanuni faha tshutani : Kula huluŋu misi haki an-fikuɓaliaŋa haki nazi kula mahala misi izi. Kanuni faha fituni : Huluŋu djabi miraŋa an-lalaŋa ki sharia ndreka misi haki djabi ɓilà fifidanaŋa, an-hifadhwi miraŋa nin-sharia. Huluŋu djabi misi haki miraŋa an-sharia mikuhifadhwi huluŋu ndreka kula uɓanguzi mandeha kinyume ndreka Matekelezo itì, ndreka kula fikutsotsaŋa uɓanguzi itì. Kanuni faha valuni : Kula huluŋu misi haki an-fandihanaŋa mikushitaki ammahakama nin-tani misi maãrifa amin’ni kabaru nazi, neka haki-musingi nazi, boka eu nikuɓalin’ni sharia be musingi ou sharia tu, tsi nikusutehinyi. Kanuni faha sivini : Tsisi huluŋu mbu heti tanin-sirikali ou gadrani lajoli ou atuwatanini ɓilà siɓaɓu. Kanuni faha fuluni : Kula huluŋu misi haki, an-fihiraŋa swafi, an-faŋanovani modeli atà hadja nazi urenyim-mahakama tsi kisirikali, tsi mampinonu hila, an-lalaŋa nin-haki ndreka anyivunntrengwe. Mahakama itì ro mbu ahei neka huluŋu itì amin’ni haki nazi ndreka farudhwi nazi au mashitaka natoŋa izi itì maŋaraka lalaŋa. Kanuni faha fulu areki ambini : Kula huluŋu nikuhutumuŋu ndreka taɓia ratsi, kaza taninyi ndreka halathwi paka izi kuhukumuŋu kirasimi am-mahakama mbiaŋa an-trengwe, amin’izi eu, kula kabaru miditri amin’ni difãi nazi djabi nikurumianaŋa. Tsisi huluŋu mbu vangoŋa kubei hatasiɓaɓun’ni ãmali au raha tsi nishugulinyi, ndreka wakati naŋanovaŋa reu itì, reu tsi nalaŋa amba taɓia ratsi amin’ni sharia nin-tani au nin-ulemengu. Boka eu kua, tsisi raha rati mandiltra inyi fa vua huluŋu lera naŋanovaŋa taɓia rati retu, mbu vua huluŋu kua. Kanuni faha fulu aroi ambini : Tsisi huluŋu mbu hidiraŋa ɓila siɓaɓu, am-maisha ninantanana nazi, amin’ni havaŋa nazi, amin’ni traŋu nazi au amin’ni ɓarua nazi ; wala tsisi huluŋu mbu hiditri amin’ni kabaru mbu ikupua huluŋu usheu, mbu andatsaka izi. Kula huluŋu misi haki an-hifadhwi ninsharia mamahaŋa fidiraŋa an-huluŋu ndreka fikufutsuhaŋa maisha nin-huluŋu. Kanuni faha fulu telu ambini : Kula huluŋu misi haki an-fidiraŋa ndreka fibwahaŋa an-nafasi ndreka an-fifidanaŋa mahala ipitrahani aŋatin’ni Daula . Kula huluŋu misi haki an-fibwahani an-nakwakila tani, ata an-tani nazi, ndreka an-fipudiani an-tani nazi. Kanuni faha fulu efatra ambini : Am-mahala misi udilifu, kula huluŋu misi ruhusa mitsakaraka mahala ififiaŋa, boka eu, misi furswa ahazu mahala ififiani amin’ni tani hafa. Sharia iti tsi heti kurumianaŋa neka huluŋu mila ikurumianaŋa izi itì, tsakarahin’ni sirikali hatasiɓaɓun’ni shidrendro natoni niditri amin’ni ɓaãdhwi nin-shidrendro nikudukuruŋu amin’ni sharia djumla au hatasiɓaɓun’ni taɓia natoni tsi miaraka ndreka madhumuni ndreka makuswada nin-Uvumoja nin-Twaifa (Shama nin-Daula nin-Ulemengu). Kanuni faha fulu dimi ambini : Kula huluŋu misi haki an-fazahuaŋa uraĩa. Tsisi huluŋu mbu heti fahaŋana kaza ahazu uraĩa au amadiki uraĩa, ɓilà siɓaɓu. Kanuni faha fulu tshuta ambini : Neka reu fa kutsimu, lalahi ndreka viavi nin-kula nishani, kula uraĩa au kula dini, meti manambadi ndreka miteraka zanakan-ndreu. Hakin-ndreu amin’ni kabaru mifotutru vadiaŋa meraŋa, lera reu amin’ni vadiaŋa ndreka lera reu miboŋu. Vadiaŋa mbu heti atou neka bwana harusi ndreka bweni harusi nikuɓali izi itì. Fihisiaŋa havaŋa iu raha amin’ni vatan-huluŋu boka eu muhimu amin’ni maisha ki udjamaã ; izi itì misi furswa ahazu hifadhwi nin-udjamaã ndreka nin-Daula. Kanuni faha fulu fitu ambini : Kula huluŋu, rangu inyi mipetraka izi areki ata inyi mipetraka an-djamaã, misi furswa amba izi hu tompinshandza. Tsisi huluŋu mbu heti fahaŋana ɓilà siɓaɓu amba izi kaza utompin-shandza. Kanuni faha fulu valu ambini : Kula huluŋu misi haki an-fihisiaŋa nafasi nin-fikufikiriaŋa, nin-fikurumianaŋa ãkili-musingi ndreka nin-fihisiaŋa dini ; haki itì mikuruhusu huluŋu mamadiki dini au fikira, ndreka maŋamia huluŋu nafasi mampahei dini au fikira nazi izi areki au ndreka ri namani rangu an-karamandza ata an-traŋuni ; amin’ni fidzuruaŋa izi, amin’ni faŋanovaŋa izi, amin’ni faŋanovaŋa ĩɓada ndreka mahafala mifotrutu dini itì. Kanuni faha fulu sivi ambini : Kula huluŋu misi haki an-fihisiaŋa nafasi ninfaŋabwahaŋa fikira ndreka nin-fivulaŋana ; maãnani iu, huluŋu misi haki an-tsifiampidzaliŋa huluŋu hatasiɓaɓu nin-fikira nazi ; an-fahazuaŋa ndreka faŋabuŋuaŋa ɓila tsisi fikutundaŋa mupaka, kabaru ndreka fikira, an-kula lalaŋa mbu kurumianaŋa. Kanuni faha arompuluni : Kula huluŋu misi haki an-fihisiaŋa nafasi nin-fivuriaŋa ndreka nin-faŋanovaŋa shama tsisi tashahushi. Tsisi huluŋu mbu atou nguvu ihiditri an-shama. Kanuni faha arompulu areki ambini : Kula huluŋu misi haki an-fangalaŋa fuvu anfaŋandesaŋa kabaru mifotutru huluŋu djabi an-tani nazi, nahika ro huluŋu tompini au amin’ni huluŋu maŋatitri wakala nifidanaŋa an-nafasi. Kula huluŋu misi haki an-fihisiaŋa lalaŋa, mikustehi masharutwi nin-fihiraŋa, iditri an-hasa ki sirikali nin-tani nazi. Nia nin-zanatani io ro musingi nin-yezi nin-sirikali ; nia itì nikulazimu kutekelezaŋa amin’ni voti mazava nikulazimu natou kula mumba muda, amin’ni lalaŋa mikukarɓisa huluŋu djabi an-fihiraŋana, amin’ni voti ninsiri au maŋaraka fomba miraŋa ndreka voti nin-siri, mikuruhusu unafasi nin-voti. Kanuni faha arompulu aroi ambini : Kula huluŋu, amin’izi huluŋu nin-djamaã, misi haki anfazahuaŋa hifadhwi ki fihavaŋana (ki siraki) ; musingi nin-hifadhwi iu, ro fikutsimidzaŋa haki mifotutru ãkiɓa, udjamaã ndreka utamaduni muhimu an-hishima nazi ndreka an-huvambufu an-nafasi nin-tweraŋa, hatasiɓaɓun’ni djitihadi ki tani ndreka fishirikaŋa ki ulemengu, hatasiɓaɓun’ni namuna nin-kupangaŋa ndreka rasulimali nin-kula tani. Kanuni faha arompulu telu ambini : Kula huluŋu misi haki an-fazahuani hasa ndreka anfihisiani shaɓaha an-fifidanani hasa amin’ni lalaŋa ninhaki bokeu kusutou nin-hasa ; ndreka misi haki anfikuhafadhwiaŋa izi ndreka fipitrahaŋa-ɓure. Huluŋu djabi, wala tsisi fifidanaŋa, misi haki anfazahuaŋa mushahara meraŋa an-faŋanovaŋa hasa miraŋa. Kula huluŋu miasa, misi haki an-fazahuaŋa mushahara kusutou, modeli nikulazimu mbu ikuruhusu izi ndreka ri havani uhisi maisha ki uɓinadamu, bokeu meti susohinyi ndreka musada hafa nin-hifadhwi ki udjamaã. Kula huluŋu misi haki an-fikupangana ndreki ri havani, shama nin-fikudaiaŋa haki nin-huluŋu nin-hasa, an-fihidirani an-shama mikudifaĩ tanafu nazi. Kanuni faha arompulu efatra ambini : Kula huluŋu misi haki an-faŋabwahaŋa vaha ndreka fangalaŋa nafasi, amin’ni zenyi, an-faŋanovaŋa mupaka mikustahiki amin’ni muda nin-hasa ndreka anfaŋabwahaŋa vaha ifaŋa nim-muda. Kanuni faha arompulu dimi ambini : Kula huluŋu misi haki an-fihisiaŋa daradja ninfikueshiaŋa kiasi, mikuruhusu izi uhisi swiha tsara, ahazu faivaŋana, izi ndreka ri havaŋa nazi, an-kabaru mifoturu, fihinanaŋa, fisikinaŋa, fihisiaŋa traŋu, fazahuaŋa audi ki lopitali ndreka fazahuan-huluŋu zema ki sirikali muhimu : izi misi haki an-fazahuani musada anwakati nin-fipitrahaŋa-ɓure, nin-aretinyi, ninfikupunguzan’ni ziga, nin-fati nin-vadi, ninhauɓakokuaŋa, au am-mukaɓala nin-fihafahan-raha mampahazu huluŋu maisha, hatasiɓaɓu nin-fandihana nin-kabaru ɓila uvhendza nazi. Fitirahaŋa ndreka hauzazaŋa misi haki an-fazahuaŋa musada ndreka fikututuɓiaŋa mahususu. Zaza djabi, rangu reu nitirahinyi an-vadiaŋa atà reu nitirahinyi antani, misi haki miraŋa an-fazahuaŋa hifadhwi nin-taãɓu nim-maisha. Kanuni faha arompulu tshuta ambini : Kula huluŋu misi haki an-fidzuruaŋa. Fidzuruaŋa nikulazimu ɓure, shingani ro, fidzuruaŋa an-likoli madiniki. Fidzuruaŋa hasan-taŋana nikulazimu mibiaŋa an-huluŋu djabi ; fidiraŋa an-likoli nin-daradja aŋabu ninfidzuruaŋa nikulazimu nibiaŋa an-fihiraŋa nin-ankitinyi, an-kula huluŋu djabi misi maãrifa uhiditri. Fidzuruaŋa nikulazimu nikusudia utsatsarufu nimɓinadamu, faŋanovaŋa nguvu mastaha nin-haki-l-adamì ndreka nafasi musingi. Izi tihì nikulazimu nampandehaaluha fikuelewaŋa, muswamaha ndreka fiwandzaniaŋa nin-tani djabi, ndreka shikao nin-kaɓila au nin-dini ndreka fandihanaŋa-aluha nin-ãmali nin-Uvumoja nin Twaifa (Shama nin-Daula nin-Ulemengu) fikututuɓiaŋa usalama. Ri huluŋu maventi nin-huluŋu, misi haki an-fifidanaŋa amin’ni raha muhimu amin’ndreu, fidzuruaŋa tokutru ahazun-ndri zanakan-ndreu. Kanuni faha arompulu fitu ambini : Kula huluŋu misi haki an-fangalaŋa fuvu neka izi shoku, am-maisha ki tamaduni nin-djamaã, an-fangalaŋa ɓastwi nin-swanaã ndreka an-fangalaŋa ɓandza amin’ni fandihanaŋa-aluha nin-sayãsi ndreka atsaraŋa ahazuŋu an-raha retu. Kula huluŋu misi haki an-fikuafadhwiaŋa zavatra nazi, rangu reu mifotutru ĩlimu ata zombo nikumbaŋa anfikurumianaŋa sayãsi, fanurataŋa buku au fikutrungaŋa kabaru, neka izi ro tompin’ni raha retu. Kanuni faha arompulu valu ambini : Kula huluŋu misi haki an-faŋanovaŋa modeli atà utrilivu amin’ni maisha ki ɓinadamu ndreka amin’ni ulemengu ikuɓala atà haki ndreka unafasi nikudukuruŋu aŋatim- Matekelezo itì, ikurumianaŋa namuna nin-kulazimu. Kanuni faha arompulu sivi ambini : Ɓinadamu misi raha diasinyi ndreka izi amin’ni djamaã nazi ; amin’izi itì, fikuvambusan’ni tweraŋa nazi an-nafasi, iu tu ro raha isiani ruhusa maŋanu azi. Amin’ni fikurumianaŋa hakin-huluŋu, ndreka fihisianhuluŋu nafasi, raha retu djabi misi mupaka napetrakansharia. Makuswada nim-mupaka retu, izi ro faŋanovaŋa modeli ata fikuɓaliaŋa ndreka mastaha nin-haki ndreka nafasi nin-havaŋa ikueshi ; amin’ni fikusutehiaŋa kua, masharutwi nin-uɓinadamu, nin-utrulivu nin-trengwe ndreka fiatsaraŋa djumla nin-djamaã nin-ki nafasi. Haki ndreka nafasi retu, ãla-kulli-hali, tsi uheti ikurumianaŋa amin’ni lalaŋa tsi miaraka ndreka makswada ndreka masharutwi nin-Uvumoja nin-Twaifa (Shama nin-Daula nin-Ulemengu). Kanuni faha telumpuluni : Tsisi atà sharia areki nim-Matekelezo itì mbu heti kutafaswirinyi amin’ni lalaŋa mikuruhusu, Daula, shikao au huluŋu areki, ihisi haki itsokao yotsi nin-faŋanovaŋa mahafala au ãmali mandrubaka haki ndreka unafasi nikudukuruŋu etu.
buc
Bushi
buc
Latn
buc
ADA ASSIMATURUSENG NASENGNGE HAK-HAK SIMULAJAJINNA PADATTA RUPA TAU Sininnna rupa tau ri jajingengngi ri linoe pada nappunnai memanni hak-hak tetongeng marilalenna riaseng rupa tau Asseddingenna Bangsa-Bangsae pura nappannessai riaseng assimaturuseng molai laleng tongenna hak hak simulangenna seddi seddi rupa tau. Assimaturuseng naolai pura napaddiolo pole piagam Asseddingenna Bangsa Bangsae , ye pamasseengngi attepperenna bangsa bangsae ri hak hak simula jajinna padatta rupa tau ye pommarilalengnge na allebbireng appongenna ri asengnge rupa tau. Ri laleng Ada Assimaturusengnge hak hak simulajajinna padatta rupa tau pura napanessa memangngi Asseddingenna Bangsa Bangsae nasengnge hak hak adele'e pura nappunaie seddi seddi rupa tau. Hak hak pura dipanessaengngi ianaritu mencaji ripunnai. Hak hak simulajajinna padatta rupa tau ianatu hak tongeng mupuwere. Parilalengngi paddisengengmu tettongiwi hak hak mupuwere. Paptettei na pamassei ri lalenna alemu na padammu rupa tau. PADDIOLO Pura ritimbang nasengnge dipattongengngi ri asengnge allebbireng napanjajie puang seuwae na hak-hak pada nappunnai manengnge salasureng padatta rupa tau ianaro simulangenna riasengnge merdeka e . Ade'e na atennangengnge tuo ri linoe. Pura ritimbang nasengnge gau de'e nasipakalebbireng pole padatta rupa tau ianaro mancaji pangkaukang makassara najajianni maggoppo maneng accairengnge na ajapparu'e ri laleng atina rupa tau. na ri purennuangi rijajiangi seddi lino naonroi'e padatta rupa tau ye'paneddingi'e riasengnge ininnawa mappau ada tongeng na ininawa suju'e ri Puang seuwae sibawa ininnawa leppe'e pole riasengnge akkitaureng na teggennekengnge pura mancaji seddi purennuang marilaleng pole taumaegae. Pura ritimbang nasengnge hak-hak padatta rupa tau parellu riatoro ri lalenna sure hukung'e, narekko de wedding seddi seddi tau nateru-terusi molai laleng salae na nasengnge laleng madeceng naola makkuraga pacelliri sifa' salae ye temmappakasitaue. Pura ritimbang nasengnge sipakau ripadatta massalassureng pole seddi negara sibawa negara laingne parellu ri pamasse. Pura ritimbang nasengnge ianaro Bangsa Bangsae pole ri asseddingenna Bangsa Bangsae na ri lalenna piagamna pura ripamasse atteprenna ri hak hak simulangenna rupa tau ri pancajie ri Puang Seuwae, ri appongeng madecenna na allebbirengna seddi seddi rupa tau, na hak hak terripasilaingeng pole makkunrai na urane'e. na pura nappettui molai addecengeng attuwongenna rilalenna kemerdekaan ye lebbi maloangnge. Pura ritimbang nasengnge negara negara anggotae pura majjanci molai addecengeng ri lalenna penghargaanna na penghormatanna ri hak hak simulangenna padatta rupa tau na kebebasang kebebasang tongengnge na massamang najama sibawa Asseddingenna Bangsa Bangsae. Pura ritimbang nasengnge paddisseng padae ri hak hak na kebebasangnge parellu mencaji sanreseng pole janci pura ripau'e, ianatu : Tudang Sipulung Ye Mappanesaengngi Ada Assimaturusenna Hak - Hak Simulajajinna Rupa Tau Riasengnge seddi tettongeng wassele pura naolae sininna Bangsa na Negarae ye situjue napurennuangnge sininna rupa tau ri lalenna masyaraka'e. Ada assima turuseng pura ri panjaci sanreseng , ri ala pakkuraga massappa paddissengeng ye pamasseengngi penghargaangnge ri hak hak kebebasanna rupa tau'e. Passaleng 1 Sininna rupa tau ri jajiangngi rilinoe nappunnai manengngi riasengnge alebbireng . Nappunai riasengnge akkaleng, nappunai riasengnge ati marennni na sibole bolena pada sipakatau pada massalasureng. Passaleng 2 Sininna rupa tau nappunnai maneng riasengnge hak na kebebasang ye tarukie ri lalenna Ada Assamaturusengnge, na degaga riasengnge mappasilaingeng appongeng, mappasilaingeng warenna uli, mappasilaingeng urane na makkunrai, mappasilaingeng bangsa, bahasa, agama na atteppereng, politik, arega mappasilaingeng assaleng ussulu bangsana , assugirenna, onro jajianna arega pangka'na. Nasengnge degaga ripasilaingeng riasengnge sifa' politi'na, hukungna na pangka'na ri internasionale' pole negara arega kampong naonroie' seddi tau pole. Mo pole negara ye merdekae ye engkae wilaya wilaya wakkelenna,arega naparentae. Passeleng 3 Sininna rupa tau nappunnai hak tuo ri linoe, paneddingi riasengnge attennangeng na assalamakeng ri watakkalena seddi sedddi tau. Passaleng 4 Degaga riaseng seddi seddi tau wedding ri pancaji ata na didangkangeng topa. Nasaba ye riaseng addangkangeng ata ianatu laleng salah. Passaleng 5 Degaga seddi tau wedding ri sessa na digaukang pappada olokoloe'. Passaleng 6 Sininna rupa tau nappunai hak ripattongeng ri olona hukungnge nasengnge allebbireng seddi seddi tau , motega tega monro. Passaleng 7 Sininna rupa tau nappunai hak riasengnge sanreseng hukung na de' gaga ripasilaingeng. Nappunai maneng hak pada ri sininna pangkaukang makassara na mappassae ye de'e nasituju sibawa Ada assamaturusengnge, na sininna ada salae ye pancajie appassang na akkasarakangnge. Passaleng 8 Sininna rupa tau napunnai hak riasengnge makkuraga addecengeng ri pengadilan nasional'e molaie jamang jamang sala ye de e nasituju hak hak marilaleng ye napuwere Undang Undang Dasar na hukungnge. Passaleng 9 Degaga seddi rupa tau wedding ri tikkeng, ri tahang na riabbiang pappada olokoloe' Passaleng 10 Sininna rupa tau , ri passamai, nappunai hak ri paradilang adele'e na ri peradilang bebasae' na de' namatane ciwali, ri laleng ripattette riasengnge hak na kewajibang kewajibanna na rilaleng sininna tuntutanna pidana ye ripettuangngi. Passaleng 11 Sininna rupa tau ye dituntue nasaba riaseng mappigau assalang ri hukungnge depa diaseng salah, lettu ripabuttiangngi assalanna menuru hukungnge rilalenna pengadilang ye pada naisseng maneng tauwe, naengka diarengngi jaminang napperelluangngengngi belai alena. Degaga seddi rupa tau wedding ripassa mappigau assalang hukung nasaba pangkaukang ye dee'panatama mencaji assalang hukung menuru Undang Undang Nasionale arega internasionale, narekko ye pangkaukangnge ri pigau . Deto wedding ripettu hukumanna lebbih matane pole hukung ye sitinajae pappada riwettunna assalangnge ri pigau. Passaleng 12 Sininna rupa tau de' wedding riganggu urusang alena, keluargana, ruma ranggana, na de wedding diteru terusi sure surena. Na lebbipi de wedding ri halangi na ri keccaki riaseng siri'na tauwe. Nasaba pura nappunai hak riasengnge sanreseng hukung. Passaleng 13 Sininna rupa tau nappunai riasengnge kebebasang monro rilalenna seddi negara. Sininna rupa tau nappunai hak monro ri sininna negarae', makkotoro ko maeloi monro ri negarana arega maelo lisu ri negarana. Passaleng 14 Sininna rupa tau nappunai hak massapa na napaneddingi riaseng akkituoreng ri negara laingnge narekko maelo nasalamakkangngi alena pole passappana. Iyana ye hak'e dewedding ri pake riwettu ri peppeng narisappa nasaba tongeng tongeng napigau aggaukeng salae' ye dee' gaga hubunganna sibawa politik, arega napigau pangkaukangnge nasaba denaseddi laleng sibawa tujuang ammulangenna Asseddingenna Bangsa Bangsae'. Passaleng 15 Sininna rupa tauwe nappuna hak mancaji riaseng warga negara. Degaga seddi tau wedding riteru terusi palukai kewarga negaraanna arega de diterimai haknya sellei kewarga negaraanna. Passaleng 16 Sininna rupa tau urane na makkunraie ye maggangkani ballege umuruna, temmangki ri batasi assaleng bangsana, warga negarana arega agamana nappunai hak riasengnge nikkah na napunnai seddi seddi keluarga. Ianatu pada napunnai hak ye e' teddipasilaingeng ri laleng perkawinanna, na riwettu na lalengi perkawinanna na riwettunna maeloi sitellereng. Degaga riaseng passang rilalenna perkawinangnge, pappilenapi, elonapi na situjuipi makkunraie na urane. Riasengnge keluarga ripasseddi riasengnge appaseddiang marilaleng pole masyaraka'e nanapunnai hak sanreseng pole masyarakae na negarae. Passaleng 17 Sininna rupa tauwe nappunai hak riasengnge assugireng na warangparang, mo nappunnangi seddi tau arega nappunnangi sibawa tau laingnge. Degaga seddi rupa tau wedding ripassa malai assugirenna na warangparanna. Passaleng 18 Sininna rupa tau nappunai hak riasengnge kebebasang ri laleng mappikkiri, pattennang atinna na agamana, arega lecce agama na atteppereng, na kebebasang panessai agama na atteprenna arega napagguruangngi na nalalengi. Arega naola manengngi ajarang agamana mo cuale alena arega massamangngi sibawa tau laingnge. Ri olona tau maegae arega cuale alena. Passaleng 19 Sininna rupa tauwe nappunai maneng riasengnge hak na kebebasang mampau ada nasengnge tongeng. Ianaro hak e' muttama toni rilalenna kebebasang nappunai pendapat tenriganggu mo ripau rilalenna sininna beritae. Passaleng 20 Sininna rupa tauwe nappunai riasengnge hak na kebebasang sipulung na pada tudang sipulung. Degaga seddi tau weddi dipassangangi tama rilalenna seddi assipulungenge. Passaleng 21 Sininna rupa tau nappunai hak maccue rilalenna pemerintahan negarana, langsungne arega pole wakkele wakkele purae napilei. Sininna rupa tau pada nappunai hak na kesempatang ripaenre pangka'na pole pemerintahan negarana. Akkelorenna taumegae sibole bolena mancaji sanreseng akkuasana pemerintae, akkelorengnge yede sibole bole ripalebbangi rilaleng Pemilihan Umum ye ripigau ri wettu purae ripatentungi nahadere maneng na naisseng maneng tau maegae. Arega engka cara ye weddingengngi rijamingngi kebebasanna mappile. Passaleng 22 Sininna rupa tau, riasengnge anggota masarakae' nappunai hak appunangeng, assalasurengeng, ade na allebireng ye napurennuang maneng riasengnge rupa tau, wedding riola riasengnge makkuraga ri laleng bangsata mo'ribangsa laingnge ri linoe. Sibawa ye dee' nasisalang riaseng peraturanna seddi negara. Passaleng 23 Sininna rupa tauwe nappunai hak riaseng ajjamang, nappunai hak mappile jamang , nappunai hak ye rilalenna syara' syara' jamangnge ye adelee' ye mappisaroe nasibole bolena engka nattoangeng ko de gaga jama jamanna. Sininna rupa tau tewwedding dipasilaingeng, nappunai maneng hak runtu wassele papada egana narekko pappada jamang jamanna. Sininna rupa tau majjamae nappunai hak peneddingiwi wassele adele'e na mappisaroe, ye weddingi padacengi na palebbiri attuwongena ri alena na keluargana, narekko parellu napunnai riasengnge assanreseng addecengeng ye weddingnge nattoangang ri laleng laingnge. Sininna rupa tau nappunnai hak patettongi arega muttama rilalenna erikat serikat pekerjae' koeloi nalindungi kepentinganna. Passaleng 24 Sininna rupa tau nappunai hak riaseng attennangeng na pakansi sibawa ripattentui wettunna ajamangnge na wettu pakansie ,na tette natarima gajinna. Passaleng 25 Sininna rupa tau nappunai hak paneddingi e riaseng addecengeng tuwo rilinoe, attennangeng ri laleng alena sibawa keluargana. Muttama toni riaseng hak ri si ninna wedding napake'e, pakeanna, bolana, nasininna pabburana ko malasai arega sininna pajjampa ye napareluangengngi , na nappunai to hak riasengnge jaminan narekko degaga jamang jamanna, narekko malasai, narekko sala salangangi arega sininna wettu ye mappancajie kuranna wassele'na assaleng tenniya ye nattungkaiye. Indona na ana' ana'e nappunai hak lolonganngi riasengnge pammase na bantuang malebbie, sininna ana' ana'e ye rijajiangngi ri lalenna keluarga madecengnge arega ri jajiang mencaji ana' bule. Parellu riasengngi addecengeng tuwong na teddipasilaingeng. Passaleng 26 Sininna rupa tau nappunai hak paneddingi riasengnge massikola. Riasengnge massappa paddissengeng ri lalenna assikolangnge dena parellu di waja sibole bole riwettunna mappamula sikola na pendidikan dasar'e . Ammulangenna massikolae parellu ri wajibkan. Ye assikolang tekni'e na kejuruangnge parellu natamaki maneng tauwe mappakkotoro riasengnge assikolang matanre koparellu natamaki maneng sininna tauwe narekko wedding coco. Assikolangnge parellu ripattuju nasaba ianatu addecengeng rialena seddi tau na pada mita deceng. Paddisengeng ye riappue riassikolange ianarito pancaji rupa tauwe pada sipakalebbireng, pada sipakamase ripadanna sinna bangsae. Ia naro riasengnge tau matoa nappunai hak na parellu na pileangangngi sikola ye kira kira cocongngi nolae pada ana anana'. Passaleng 27 Sininna rupa tau nappunai hak molai laleng abbiasang ade ri lalenna masyarakae, napaneddingiwi riaseng elong kelong, na napaneddingi toi riasengnge addeeecengeng na gunana assikolangnge. Ia naro rupa tau nappunai hak riasengnge lolongan perlindunganng na addecengngeng riasengnge attuong ri lin