విశాఖపట్నంలో రవాణా

విశాఖపట్నంలో రవాణా ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని అతి పెద్ద నగరంలో రోడ్లు, రైలు మార్గాలు, వేగవంతమైన రవాణా వ్యవస్థ నెట్ వర్క్. విశాఖపట్నం నగరం భారతదేశం తూర్పు తీరంలో రవాణా, లాజిస్టిక్స్ కేంద్ర కేంద్రంగా కూడా పనిచేస్తుంది, అందువల్ల దీనిని సిటీ ఆఫ్ డెస్టినీ అని పిలుస్తారు.

విశాఖపట్నంలో వివిధ రవాణా మార్గాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఇందులో ఆటో రిక్షాలు, సైకిళ్లు, బస్సులు, రైళ్లు వంటి సామూహిక రవాణా వ్యవస్థలు ఉన్నాయి. విశాఖపట్నంలో ఓడరేవు, అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం కూడా ఉన్నాయి.

 రోడ్డు మార్గాలు 
thumb|సిరిపురం జంక్షన్
విశాఖపట్నం జాతీయ రహదారి నెట్వర్క్ ఆఫ్ ఇండియాలో ఎన్ హెచ్ 16, ఎన్ హెచ్ 516 సి, ఎన్ హెచ్ 516 డి, ఎన్ హెచ్ 516ఇ ద్వారా విలీనం చేయబడింది, అయితే రెండు రాష్ట్ర రహదారులు ఎస్ హెచ్ 38, ఎస్ హెచ్ 39 వైజాగ్లో ప్రారంభమవుతాయి / ముగుస్తాయి. దాదాపు 12 లక్షల వాహనాల జనాభా ఉన్న విశాఖపట్నం రాష్ట్రంలోనే అత్యధికం.

నగరం మొత్తం రహదారి పొడవు 2,007.10 కిలోమీటర్లు (1,247.15 మైళ్ళు), 1,865 కిలోమీటర్లు (1,159 మైళ్ళు) మునిసిపల్ రోడ్లు, 70.10 కిమీ (43.56 మైళ్ళు) రోడ్లు, భవనాల శాఖ రహదారులు, 72 కిలోమీటర్లు (45 మైళ్ళు) జాతీయ రహదారులను కలిగి ఉంది. నగరంలో అనేక ప్రధాన రహదారులు, పది జంక్షన్లు ఉన్నాయి, బీచ్ రోడ్, డాబాగార్డెన్స్ రోడ్, ద్వారకానగర్ రోడ్, సంపత్ వినాయక్ టెంపుల్ రోడ్ (విఐపి రోడ్డు అని కూడా పిలుస్తారు),సింధియా రోడ్, చిత్రాలయ రోడ్  వాల్తేరు మెయిన్ రోడ్ వీటిలో కొన్ని. జగదాంబ సెంటర్, మద్దిలపాలెం జంక్షన్, సిరిపురం జంక్షన్, మధురవాడ జంక్షన్, గాజువాక జంక్షన్, గోపాలపట్నం జంక్షన్, ఎన్ఎడి ఎక్స్ రోడ్ నగరంలోని ప్రధాన జంక్షన్లు.

ప్రస్తుతం నగరం గుండా వెళుతున్న జాతీయ రహదారి ఎన్ హెచ్ 16ను అప్ గ్రేడ్ చేసి కొత్తగా నిర్మిస్తున్న అనకాపల్లి - ఆనందపురం హైవేకు తరలించాలని, తద్వారా నగరం గుండా వెళ్లే అనవసర ట్రాఫిక్ ను నియంత్రించవచ్చని యోచిస్తున్నారు.

 ప్రజా రవాణా 
thumb|వైజాగ్ రోడ్లపై ఏపీఎస్ఆర్టీసీ మెట్రో లగ్జరీ
thumb|రాత్రి సమయంలో ఎంవీపీ కాలనీ బస్ స్టేషన్
 బస్సు 
బస్ ట్రాన్సిట్ నగరంలో ప్రయాణీకుల రవాణా ప్రధాన మార్గం. నగర పురపాలక సంఘం పరిధిలో ద్వారకా సెంట్రల్ బస్ స్టేషన్ కాంప్లెక్స్, మద్దిలపాలెం బస్ స్టేషన్, ఎంవీపీ కాలనీ బస్ స్టేషన్, గాజువాక బస్ స్టేషన్, సింహాచలం బస్ స్టేషన్, కూర్మన్నపాలెం బస్ స్టేషన్, మధురవాడ బస్ స్టేషన్ నుంచి నిత్యం లక్షలాది మంది ప్రయాణికులకు సేవలందిస్తున్న ఏపీఎస్ ఆర్టీసీ ఈ ప్రాంతంలో దాదాపు 600 సిటీ బస్సు సర్వీసులను నడుపుతోంది.

అలాగే ద్వారకా సెంట్రల్ బస్ స్టేషన్ కాంప్లెక్స్, మద్దిలపాలెం బస్ స్టేషన్, సింహాచలం బస్ స్టేషన్, మధురవాడ బస్ స్టేషన్ నుండి రాష్ట్రంలోని ప్రధాన ప్రాంతాలకు, పొరుగు రాష్ట్రాలైన తెలంగాణ, కర్ణాటక, తమిళనాడు, ఒడిశా, చత్తీస్ గఢ్ లకు ఎపిఎస్ఆర్టిసి వివిధ అంతర్రాష్ట్ర, సుదూర బస్సులను నడుపుతుంది. నగరంలో తిరిగే బస్సులు:

 మెట్రో ఎక్స్ ప్రెస్ లో ఫ్లోర్ (నాన్ ఎయిర్ కండిషన్డ్)
 మెట్రో ఎక్స్ ప్రెస్
 మెట్రో లగ్జరీ (ఎయిర్ కండిషన్డ్)
 సిటీ ఆర్డినరీ

విశాఖ బస్ ర్యాపిడ్ ట్రాన్సిట్ సిస్టం పూర్తిగా పనిచేసింది.

 క్యాబ్ లు 
ప్రతిరోజూ ప్రాంతాలకు సేవలందించే అద్దె సంస్థలకు వాహనాలు ఓలా, ఉబర్, రాపిడో ఒక వ్యక్తికి మాత్రమే రైడ్లను అందిస్తాయి. ప్రైవేటు టూర్ ఆపరేటర్లు ప్రధాన మార్గాల్లో ప్రయాణించడానికి సేవలు అందిస్తున్నారు. 10 కి.మీ నుండి 100 కి.మీ వరకు చిన్న, సుదూర ప్రాంతాల నుండి ప్రజలను చేరవేసే మినీ వ్యాన్లు కూడా ఉన్నాయి.

 ఇతరులు 
సైకిల్ రిక్షాలు నగరంలోని చాలా చిన్న ప్రాంతానికి మాత్రమే పరిమితం చేయబడ్డాయి, ప్రధాన రవాణా సాధనాలలో ఒకటైన దాదాపు కనుమరుగయ్యాయి. వైజాగ్ లో సైక్లింగ్ మార్గాలు నిర్మాణంలో ఉన్నాయి. 2017 నాటికి ఏపీలో ఇలాంటి బైక్ స్టేషన్లు పొందిన తొలి నగరంగా వైజాగ్ నిలవనుంది. ఆల్ ఇండియా సైక్లింగ్ ఫెడరేషన్ నగరంలో 20-25 సైకిల్ స్టేషన్లను నిర్మించాలని యోచిస్తోంది, ఒక్కొక్కటి 25 సైకిళ్లకు ఆతిథ్యం ఇస్తుంది. ఈ ప్రాజెక్టుకు సుమారు రూ.200 కోట్లు (25 మిలియన్ల అమెరికన్ డాలర్లు) ఖర్చవుతుంది. జవహర్ లాల్ నెహ్రూ నేషనల్ అర్బన్ రెన్యువల్ మిషన్ కింద విశాఖపట్నం డౌన్ టౌన్ లో 10.5 చ.కి.మీ రోడ్లపై కమ్యూనిటీ సైక్లింగ్ కార్యక్రమాన్ని ప్రవేశపెట్టాలని జీవీఎంసీ యోచిస్తోంది. నగరంలోని మధ్య ప్రాంతాల్లో 100 అడుగుల రోడ్లపై 8 అడుగుల వెడల్పుతో సైక్లింగ్ ట్రాక్ లను ఏర్పాటు చేయనున్నారు.   

 రైల్వేలు 
రైలు రవాణా నగరంలో ప్రధాన రవాణా సాధనంగా ఉంది, ఎందుకంటే నగరం ప్రధాన పారిశ్రామిక భవనాలు, ఉద్యోగులు, వస్తువులు రైళ్ల ద్వారా రవాణా చేయబడతాయి. విశాఖపట్నం భారతీయ రైల్వేలు దక్షిణ కోస్తా రైల్వే జోన్ ప్రధాన కార్యాలయం. విశాఖపట్నం  రైల్వే స్టేషన్ వాల్తేరు రైల్వే డివిజనులో అత్యధిక స్థూల ఆదాయం కలిగిన ఏ1 స్టేషను. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన స్టేషన్ ఆధునీకరణ కింద ఈ రైల్వే స్టేషన్లను ఆధునీకరించే ప్రణాళికలు ఉన్నాయి. ప్రస్తుత రైల్వే స్టేషన్ టెర్మినల్ భవనం కావడం, అనేక అడ్డంకులు ఉన్నందున మర్రిపాలెంను ఆప్షన్ గా గుర్తించిన డివిజన్ ప్రస్తుత స్టేషన్ కు ప్రత్యామ్నాయంగా మార్చాలని యోచిస్తోంది. నగరంలోని ఇతర ముఖ్యమైన రైల్వే స్టేషన్లు:
thumb|విశాఖపట్నం రైల్వే స్టేషన్
 పెందుర్తి  రైల్వే స్టేషన్
 సింహాచలం ఉత్తర  రైల్వే స్టేషన్
 సింహాచలం  రైల్వే స్టేషన్
 మర్రిపాలెం హాల్ట్  రైల్వే స్టేషన్
 గోపాలపట్నం
 దువ్వాడ  రైల్వే స్టేషన్
 అనకాపల్లి  రైల్వే స్టేషన్

 మెట్రో 
వైజాగ్ మెట్రోను నగరంలో నిర్మించాలని ప్రతిపాదించారు. రూ.15,933 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో మొత్తం 75.3 కిలోమీటర్ల మేర మాస్ ర్యాపిడ్ ట్రాన్సిట్ (ఎంఆర్ టీ) కోసం జీవీఎంసీ నాలుగు కారిడార్లను గుర్తించింది. 46.40 కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించిన మొదటి దశ 2025 నాటికి పూర్తవుతుందని భావిస్తున్నారు. స్టీల్ ప్లాంట్ నుంచి కొమ్మాది జంక్షన్ వరకు 34.23 కిలోమీటర్లు, గురుద్వారా నుంచి ఓల్డ్ పోస్టాఫీసు వరకు 5.26 కిలోమీటర్లు, తాటిచెట్లపాలెం నుంచి చైనా వాల్తేరు వరకు 6.91 కిలోమీటర్లు, కొమ్మాది నుంచి భోగాపురం ఎయిర్పోర్టు వరకు 28.91 కిలోమీటర్లు ఉన్నాయి. ఈ కారిడార్ల నిర్మాణానికి రూ.15,933 కోట్లు (2.0 బిలియన్ డాలర్లు) ఖర్చవుతుందని అంచనా.

 ట్రామ్ 
విశాఖపట్నంలో 60.2 కిలోమీటర్ల మేర ట్రాక్ లెస్ ట్రామ్ సేవలను నిర్మించాలని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది. ఎన్ఏడీ ఎక్స్ రోడ్స్ - పెందుర్తి, స్టీల్ ప్లాంట్ - అనకాపల్లి, పాత పోస్టాఫీసు - రుషికొండ, రుషికొండ - భీమునిపట్నం అనే నాలుగు కారిడార్లలో ఈ ట్రామ్ను చేర్చనున్నారు.

 వాయుమార్గాలు 
thumb|విశాఖ ఎయిర్ పోర్టు దృశ్యం

 విశాఖపట్నం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం 
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఈశాన్యంలో ఉన్న విశాఖపట్నం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం నగరం   దేశీయ, అంతర్జాతీయ పౌర విమాన రాకపోకలకు ప్రధాన ద్వారం. 2017-18లో ఈ విమానాశ్రయం 2.8 మిలియన్లకు పైగా ప్రయాణీకులను నిర్వహించింది. హైదరాబాద్, బెంగళూరు, చెన్నై, ఢిల్లీ, కోల్ కతా, ముంబై, విజయవాడ, తిరుపతి, దుబాయ్, సింగపూర్, కౌలాలంపూర్ నగర విమానాశ్రయం నుండి ప్రధాన వాయు గమ్యస్థానాలు. ఏటా విశాఖ-హైదరాబాద్ మార్గంలో 7.47 లక్షల మంది, విశాఖపట్నం-బెంగళూరు మార్గంలో 4.90 లక్షల మంది ప్రయాణించారు.

 భోగాపురం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం 
భోగాపురం సమీపంలో 2,558 ఎకరాల్లో గ్రీన్ ఫీల్డ్ ఎయిర్ పోర్టు నిర్మాణం జరుగుతోందని, ఇది ఇప్పుడు విశాఖ నగర అవసరాలను తీర్చే అవకాశం ఉందన్నారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్మాణ ప్రక్రియను జీఎంఆర్ ఎయిర్ పోర్ట్స్ లిమిటెడ్ కు అప్పగించింది.

 పురస్కారాలు, గుర్తింపు 
thumb|విశాఖపట్నం ఓడరేవు
నేషనల్ టూరిజం అవార్డ్స్ 2011-2012లో టైర్-2 ఎయిర్పోర్ట్ కేటగిరీలో (రెస్ట్ ఆఫ్ ఇండియా) విశాఖ ఎయిర్పోర్టు ఉత్తమ విమానాశ్రయంగా ఎంపికైంది.

 సముద్ర మార్గాలు 

 విశాఖపట్నం పోర్టు 
విశాఖపట్నం నౌకాశ్రయం భారతదేశంలోని 13 ప్రధాన ఓడరేవులలో ఒకటి. ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని ఏకైక ప్రధాన నౌకాశ్రయం. కార్గో పరిమాణంలో ఇది భారతదేశం రెండవ అతిపెద్ద నౌకాశ్రయం. ఇది భారతదేశం తూర్పు తీరంలో ఉంది, చెన్నై, కోల్ కతా ఓడరేవుల మధ్య ఉంది. విశాఖ పోర్టులో ఔటర్ హార్బర్, ఇన్నర్ హార్బర్, ఫిషింగ్ హార్బర్ అనే మూడు హార్బర్లు ఉన్నాయి. ఔటర్ హార్బర్ లో 17 మీటర్ల వరకు డ్రాఫ్ట్ తో నౌకలను నిర్వహించగల సామర్థ్యం ఉన్న 6 బెర్తులు ఉన్నాయి, చిన్న అంతర్గత నౌకాశ్రయంలో పానామాక్స్ అనుకూలమైన 18 బెర్త్ లు ఉన్నాయి. వైజాగ్ ఓడరేవుకు ఇన్నర్ హార్బర్ లో రెండు బెర్తులు ఉన్నాయి. బెర్త్ ఈక్యూ-8 పూర్తిగా యాంత్రికీకరించబడింది, బెర్త్ ఈక్యూ-9 బెర్త్ కాదు. ఇనుప ఖనిజం, మాంగనీస్ ఖనిజం, ఉక్కు ఉత్పత్తులు, సాధారణ సరుకులు, బొగ్గు, ముడి చమురు ఈ రేవులో నిర్వహించబడే ప్రధాన వస్తువులు.

రూ.13,000 కోట్ల పెట్టుబడితో 2016-17 నాటికి విశాఖ పోర్టు సామర్థ్యాన్ని 130 మిలియన్ టన్నులకు పెంచే లక్ష్యంతో ఆధునీకరణ, విస్తరణ కార్యక్రమం జరుగుతోంది. గతంలో నగరవ్యాప్త నిరసనలకు దారితీసిన బొగ్గును బహిరంగంగా నిర్వహించడం వల్ల కలిగే వాయు కాలుష్య సమస్యను కూడా ఇది పరిష్కరిస్తుంది.

విశాఖలో రద్దీని తగ్గించేందుకు భీమునిపట్నంలో శాటిలైట్ పోర్టును అభివృద్ధి చేయాలని విశాఖ పోర్టు ట్రస్ట్ భావిస్తోంది. రూ.2,000 కోట్లు (250 మిలియన్ డాలర్లు) వ్యయంతో చేపట్టనున్న ఈ ప్రాజెక్టును ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు భాగస్వామ్యం (పీపీపీ) వెంచర్ ద్వారా చేపట్టనున్నారు. నక్కపల్లి వద్ద కొత్త పోర్టు నిర్మించాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది.

 గంగవరం ఓడరేవు 
విశాఖలోని మరో ప్రధాన నౌకాశ్రయం డీప్ పోర్టుగా భావించే గంగవరం పోర్టు. ఇది 2,00,000 డిడబ్ల్యుటి వరకు నౌకలను నిర్వహించగలదు. వైజాగ్ స్టీల్ ప్లాంట్ ను నిర్వహిస్తున్న రాష్ట్రీయ ఇస్పాత్ నిగమ్ లిమిటెడ్ (ఆర్ ఐఎన్ ఎల్ ) బొగ్గు, ఇనుప ఖనిజం రవాణాలో అధిక భాగాన్ని ఈ పోర్టుకు తరలించింది.

 ప్యాసింజర్ 
విశాఖపట్నం- అండమాన్ నికోబార్ దీవుల మధ్య క్రూయిజ్ షిప్పింగ్ నడుస్తోంది. కాకినాడకు క్రూయిజ్ లను ప్రారంభించే యోచనలో ఉన్నారు.

 మూలాలు 

వర్గం:విశాఖపట్నంలో రవాణా
వర్గం:నగరాల వారీగా ఆంధ్రప్రదేశ్ లో రవాణా
వర్గం:విశాఖపట్నంలోని బస్ స్టేషన్లు
వర్గం:ఉత్తరాంధ్ర
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ రవాణా వ్యవస్థ