బి.ఆర్.చోప్రా

బల్దేవ్ రాజ్ చోప్రా (1914 ఏప్రిల్ 22 - 2008 నవంబరు 5)Filmmaker B R Chopra passes away. Press Trust of India via NDTV. 5 November 2008 ప్రముఖ భారతీయ దర్శకుడు. బాలీవుడ్ పరిశ్రమ, టెలివిజన్ ధారావాహికల నిర్మాత. నయా దౌర్ (1957), సాధన (1958), కానూన్ (1961), గుమ్రా (1963), హుమ్రాజ్ (1967), ఇన్సాఫ్ కా తరాజు (1980), నికాహ్ (1982), అవమ్ (1987), వంటి హిందీ చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించినందుకు ప్రసిద్ధి చెందాడు. 1988లో టెలివిజన్ సిరీస్ మహాభారత్ నిర్మాత.B.R.Chopra made socially relevant films The Hindu, 6 November 2008. అతను 1998 సంవత్సరానికి సినీరంగంలో భారతదేశపు అత్యున్నత పురస్కారం దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డును, 2001లో భారతదేశపు మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్‌ను అందుకున్నాడు.

అతని తమ్ముడు యష్ చోప్రా, కొడుకు రవి చోప్రా, మేనల్లుడు ఆదిత్య చోప్రా కూడా బాలీవుడ్ పరిశ్రమలో దర్శకులు. అతని మేనల్లుడు ఉదయ్ చోప్రా నటుడు, నిర్మాత కూడా.

 జీవిత చరిత్ర 
బి.ఆర్.చోప్రా 1914 ఏప్రిల్ 22న షహీద్ భగత్ సింగ్ నగర్ జిల్లా (గతంలో నవాన్‌షహర్ జిల్లా)లోని రహోన్‌లో జన్మించాడు. అతని తండ్రి విలయతి రాజ్ చోప్రా. ఆ తర్వాత వారు లాహోర్‌కు మారారు. అతని తమ్ముడు యష్ చోప్రా సినిమా నిర్మాత.

ఆయన లాహోర్‌లోని పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆంగ్ల సాహిత్యంలో ఎం.ఎ పూర్తిచేసాడు. అతను లాహోర్‌ కేంద్రంగా ప్రచురితమైయ్యే సినీ మాసపత్రిక సినీ హెరాల్డ్‌తో 1944లో ఫిల్మ్ జర్నలిస్ట్‌గా తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు. తరువాత ఆ పత్రికను స్వాధీనం చేసుకుని 1947 వరకు కొనసాగించాడు. 

అదే సంవత్సరం ఐ. ఎస్. జోహార్ కథ అయిన చాందినీ చౌక్ చిత్రాన్ని ప్రారంభించాడు. ఈ సినిమాలో నయీమ్ హష్మీ హీరోగా నటించగా, ఎరికా రుక్షి హీరోయిన్. అయితే సినిమా నిర్మాణం ప్రారంభం కావాల్సి ఉండగానే, లాహోర్‌లో అల్లర్లు చెలరేగడంతో అతను, అతని కుటుంబం నగరం నుండి పారిపోవాల్సి వచ్చింది. 

1947లో భారతదేశం, పాకిస్తాన్‌గా విభజించబడిన తరువాత వారు ఢిల్లీకి మకాం మార్చారు. 1948లో అతను ముంబై చేరుకుని తన మొదటి ప్రొడక్షన్ కర్వాత్ నిర్మించినప్పటికీ అది అపజయం పాలైంది. దర్శకుడిగా అతని మొదటి చిత్రం అఫ్సానా 1951లో విడుదలైంది. ఇందులో అశోక్ కుమార్ ద్విపాత్రాభినయంలో నటించాడు. ఈ చిత్రం విజయవంతమవడంతో బి.ఆర్.చోప్రా పేరు బాలీవుడ్‌లో స్థిరపడింది. 

1954లో మీనా కుమారి ప్రధాన పాత్రతో గతంలో ఆగిపోయిన చాందినీ చౌక్‌ చిత్ర నిర్మాణం పూర్తిచేసాడు. 1955లో తన సొంత నిర్మాణ సంస్థ బి.ఆర్ ఫిల్మ్స్‌ని స్థాపించాడు. ఈ ప్రొడక్షన్ హౌస్ నుండి మొదటి చిత్రం ఏక్ హి రాస్తా విడుదల అయి విజయవంతమైంది. 1957లో దిలీప్ కుమార్, వైజయంతిమాల జంటగా బి.ఆర్.చోప్రా నిర్మించిన చిత్రం నయా దౌర్ గోల్డెన్ జూబ్లీ హిట్ కొట్టింది. తరువాత విడుదలైన కానూన్, గుమ్రా, హుమ్రాజ్ అరవైలలో పెద్ద విజయాలు సాధించాయి. ఆయన 1963లో 13వ బెర్లిన్ ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్‌లో జ్యూరీ సభ్యుడు. నటుడు దిలీప్ కుమార్‌తో అతని రెండవ చిత్రం 1972లో ఫ్లాప్ అయిన దస్తాన్.

 ఫిల్మోగ్రఫీ 
సంవత్సరంసినిమా/టీవీ సీరీస్దర్శకత్వంనిర్మాతనోట్స్1949కర్వాత్అవునుఅవునుదర్శకత్వ రంగ ప్రవేశం1951అఫ్సానాఅవునుఅవును1953షోల్అవునుకాదు1954చాందినీ చౌక్అవునుకాదు1956ఏక్ హాయ్ రాస్తాఅవునుఅవునుబి.ఆర్ దర్శకత్వంలో తొలి సినిమా.  సినిమాలు1957నయా దౌర్అవునుఅవును1958సాధనఅవునుఅవునుఎంపికైంది - ఉత్తమ చిత్రంగా  ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు1959ధూల్ కా ఫూల్కాదుఅవును1960కానూన్అవునుఅవునుహిందీలో ఉత్తమ చలనచిత్రంగా జాతీయ  చలనచిత్ర పురస్కారంఉత్తమ దర్శకుడిగా ఫిల్మ్‌ఫేర్  అవార్డు1961ధర్మపుత్రకాదుఅవునుహిందీలో ఉత్తమ చలనచిత్రంగా జాతీయ  చలనచిత్ర పురస్కారం1963గుమ్రాఅవునుఅవునుహిందీలో ఉత్తమ చలనచిత్రంగా జాతీయ  చలనచిత్ర పురస్కారం1965వక్త్కాదుఅవునుఎంపికైంది - ఉత్తమ చిత్రంగా  ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు1967హమ్రాజ్అవునుఅవును1969ఇత్తెఫాక్కాదుఅవును1970ఆద్మీ ఔర్ ఇన్సాన్కాదుఅవును1972దస్తాన్అవునుఅవును1973ధుండ్అవునుఅవును1975జమీర్కాదుఅవునురవి చోప్రా తొలి దర్శకత్వం1976ఛోటీ సి బాత్కాదుఅవునుఎంపికైంది - ఉత్తమ చిత్రంగా  ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు1977కర్మఅవునుఅవును1978పతి పత్నీ ఔర్ వోఅవునుఅవును1980బర్నింగ్ రైలుకాదుఅవును1980ఇన్సాఫ్ కా తారాజుఅవునుఅవునుఎంపికైంది - ఉత్తమ చిత్రంగా  ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు1981అగ్ని పరీక్షకాదుఅవును1982బీటాకాదుఅవును1982నికాహ్అవునుఅవునుఎంపికైంది - ఉత్తమ చిత్రంగా  ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డుఎంపికైంది – ఉత్తమ దర్శకుడిగా  ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు1982తేరీ మేరీ కహానీకాదుఅవునుటెలిఫిల్మ్1983మజ్దూర్కాదుఅవును1983ధరి ఆకాష్కాదుఅవునుటెలిఫిల్మ్1984ఆజ్ కీ ఆవాజ్కాదుఅవునుఎంపికైంది - ఉత్తమ చిత్రంగా  ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు1985గజల్కాదుఅవును1985తవైఫ్అవునుకాదు1986కిరాయదర్కాదుఅవును1986దహ్లీజ్కాదుఅవును1987అవామ్అవునుఅవును1988మహాభారతంకాదుఅవునుTV సిరీస్1991మహాభారత కథటీవీ సీరియల్1991ప్రతిజ్ఞాబాద్కాదుఅవును1992కల్ కీ అవాజ్అవునుఅవును1992సౌదాఅవునుఅవునుTV సిరీస్1993కానూన్అవునుకాదుTV సిరీస్2000విష్ణు పురాణంకాదుఅవునుTV సిరీస్2002–2004రామాయణంకాదుఅవునుTV సిరీస్2001–2004ఆప్ బీటీకాదుఅవునుTV సిరీస్2002–2003మా శక్తిఅవునుఅవునుTV సిరీస్2003బాగ్బన్కాదుఅవునుఎంపికైంది - ఉత్తమ చిత్రంగా  ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు2004కామినీ దామినికాదుఅవునుTV సిరీస్2006–2007విరాసత్కాదుఅవునుTV సిరీస్2006బాబుల్కాదుఅవును2008భూతనాథ్కాదుఅవును

 అవార్డులు 

 పౌర పురస్కారాలు 

 పద్మ భూషణ్: 2001

 జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులు 

 1960: హిందీలో ఉత్తమ చలనచిత్రం కోసం మెరిట్ సర్టిఫికేట్ - కానూన్
 1961: హిందీలో ఉత్తమ చలనచిత్రంగా రాష్ట్రపతి రజత పతకం – ధర్మపుత్ర (నిర్మాత)
 1998: దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు

 ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డులు 

 1962: ఉత్తమ దర్శకుడిగా ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు: కానూన్
 2003: ఫిల్మ్‌ఫేర్ లైఫ్‌టైమ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు

 మూలాలు 
వర్గం:1914 జననాలు
వర్గం:2008 మరణాలు
వర్గం:దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డుల విజేతలు
వర్గం:ఫిల్మ్‌ఫేర్ లైఫ్‌టైమ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు విజేతలు
వర్గం:హిందీ చిత్ర నిర్మాతలు
వర్గం:హిందీ స్క్రీన్ రైటర్స్
వర్గం:హిందీ చిత్ర దర్శకులు
వర్గం:కళల్లో పద్మ భూషణ్ గ్రహీతలు