రాష్ట్రీయ జనతా దళ్

రాష్ట్రీయ జనతా దళ్ పార్టీ భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలలో ఒకటి. ఈ పార్టీని 1997లో లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్ స్థాపించాడు. ఆర్జేడీ పార్టీ బీహార్, జార్ఖండ్, కేరళ రాష్ట్రాలలో పోటీ చేసింది. రాష్ట్రీయ జనతా దళ్ పార్టీ ఇతర వెనుకబడిన తరగతులు, దళితులు, ముస్లింలు, పార్టీ నిమ్న కుల సంక్షేమమే ప్రధాన లక్షంగా ఏర్పాటైంది. రాష్ట్రీయ జనతా దళ్ పార్టీ 2008లో ఈశాన్య రాష్ట్రాలలో పనితీరును అనుసరించి గుర్తింపు పొందిన జాతీయ స్థాయి పార్టీ హోదాను, 2010 జూలై 30న జాతీయ పార్టీగా గుర్తింపు పొందింది.
చరిత్ర
రాష్ట్రీయ జనతాదళ్ పార్టీ, జనతాదళ్ పార్టీ నుండి విడిపోయి 1997 జూలై 5న లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్, రఘువంశ్ ప్రసాద్ సింగ్, మహ్మద్ షహబుద్దీన్, అబ్దుల్ బారీ సిద్ధిఖీ, కాంతి సింగ్, మహ్మద్ తస్లీముద్దీన్‌లతో పాటు పదిహేడు మంది లోక్‌సభ ఎంపీలు & ఎనిమిది మంది రాజ్యసభ ఎంపీలు మద్దతుతో న్యూఢిల్లీలో కొత్త రాజకీయ పార్టీని స్థాపించారు. ఆర్జేడీ తొలి అధ్యక్షుడిగా లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్ ఎన్నికయ్యాడు. 1998లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో ఆర్జేడీ బీహార్ రాష్ట్రం నుండి 17 లోక్‌సభ స్థానాలను గెలుచుకుంది. 
పార్టీ కార్యవర్గం

 జాతీయ అధ్యక్షుడు 
లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్ ఆర్జేడీ జాతీయ అధ్యక్షుడు

 జాతీయ ఉపాధ్యక్షుడు 
మంగని లాల్ మండలం, మొహమ్మద్ ఇలియాస్ హుస్సేన్, అహ్మద్ అష్ఫాక్ కరీం, రబ్రీ దేవి, రఘువంశ్ ప్రసాద్ సింగ్, శివానంద్ తివారీ.

జాతీయ ప్రధాన కార్యదర్శి : అబ్దుల్ బారీ సిద్ధిఖీ.

జాతీయ కోశాధికారి : సునీల్ కుమార్ సింగ్ 

 జాతీయ కార్యనిర్వాహక కమిటీ 
పార్టీ జాతీయ కార్యవర్గ సభ్యులు లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్, తేజస్వి యాదవ్, తేజ్ ప్రతాప్ యాదవ్, మిసా భారతి, ప్రేమ్ చంద్ర గుప్తా, మనోజ్ ఝా, అబ్దుల్ బారీ సిద్ధిఖీ & రామ్ చంద్ర పూర్వే.
ఎన్నికల పనితీరు
లోక్‌సభ ఎన్నికలు
లోక్‌సభ పదవీకాలంభారతీయ
సాధారణ ఎన్నికలుపోటీ చేసిన స్థానాలుగెలిచిన స్థానాలుపోలైన ఓట్లుఓటింగ్ శాతం % పార్టీ ఓట్లు
శాతం %రాష్ట్రం (సీట్లు)మూలాలు13వ లోక్‌సభ199961710,150,4922.7924.95%బీహార్ (7)14వ లోక్‌సభ2004422493,84,1472.4బీహార్ (22) జార్ఖండ్ (2)15వ లోక్‌సభ200944452,80,0841.3బీహార్ (4)16వ లోక్‌సభ201430474,42,3131.4బీహార్ (4)17వ లోక్‌సభ201921066,31,5851.1
బీహార్ శాసనసభ ఎన్నికలు
శాసనసభ పదవీకాలంబీహార్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలుపోటీ చేసిన స్థానాలుగెలిచిన స్థానాలు% ఓట్లుపార్టీ ఓట్లు11వ శాసనసభ 200029312428.3410,500,361 12వ శాసనసభ 2005 ఫిబ్రవరి2107525.076,140,223 13వ శాసనసభ 2005 అక్టోబరు1755423.455,525,081 14వ శాసనసభ 20101682218.845,475,656 15వ శాసనసభ 20151018018.46,995,509 16వ శాసనసభ 20201447523.119,738,855 
జార్ఖండ్ శాసనసభ ఎన్నికలు
విధానసభ పదవీకాలంజార్ఖండ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలుపోటీ చేసిన సీట్లుగెలిచిన స్థానాలు% ఓట్లుపార్టీ ఓట్లు2వ శాసనసభ20055178.483వ శాసనసభ20095655.03517,324 4వ శాసనసభ20141903.13133,815 5వ శాసనసభ2019712.75413,167 
ముఖ్యమంత్రులు
నం.పేరుపదవీకాలంపదవీకాలం పార్టీఅసెంబ్లీ
(ఎన్నికల)మూలాలు1లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్ 1990 మార్చి 10 1995 మార్చి 28జనతాదళ్పదవ అసెంబ్లీ2లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్ 1995 ఏప్రిల్ 4 1997 జూలై 25జనతాదళ్పదకొండవ అసెంబ్లీ3రబ్రీ దేవి 1997 జూలై 25 1999 ఫిబ్రవరి 11రాష్ట్రీయ జనతా దళ్పదకొండవ అసెంబ్లీ4రబ్రీ దేవి 1999 మార్చి 9 2000 మార్చి 2రాష్ట్రీయ జనతా దళ్పదకొండవ అసెంబ్లీ5రబ్రీ దేవి 2000 మార్చి 11 2005 మార్చి 6రాష్ట్రీయ జనతా దళ్పన్నెండవ అసెంబ్లీ
ఉప ముఖ్యమంత్రులు
నం.పేరుపదవీకాలంపదవీకాలం పార్టీఅసెంబ్లీ
(ఎన్నికల)మూలాలు1.తేజస్వి యాదవ్ 2015 నవంబరు 26 2017 జూలై 26రాష్ట్రీయ జనతా దళ్17వ బీహార్ అసెంబ్లీ2.తేజస్వి యాదవ్ 2022 ఆగస్టు 10ప్రస్తుతంరాష్ట్రీయ జనతా దళ్18వ బీహార్ అసెంబ్లీ
కేంద్ర మంత్రుల జాబితా
నం.పేరుపదవీకాలంపోర్ట్‌ఫోలియోప్రధాన మంత్రి1లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్ 2004 మే 24 2009 మే 22రైల్వే మంత్రిమన్మోహన్ సింగ్2జై ప్రకాష్ నారాయణ్ యాదవ్ 2004 మే 24 2009 మే 22జలవనరుల శాఖ మంత్రిమన్మోహన్ సింగ్3తస్లీముద్దీన్ 2004 మే 24 2009 మే 22వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ & వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖలో రాష్ట్ర మంత్రి, ఆహారం & ప్రజా పంపిణీ .మన్మోహన్ సింగ్4కాంతి సింగ్ 2004 మే 24 2009 మే 22పర్యాటక శాఖ సహాయ మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత)., మహిళా శిశు అభివృద్ధి శాఖ మంత్రిమన్మోహన్ సింగ్5రఘువంశ్ ప్రసాద్ సింగ్ 2004 మే 24 2009 మే 24గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రిమన్మోహన్ సింగ్6మహమ్మద్ అలీ అష్రఫ్ ఫాత్మీ 2004 మే 24 2009 మే 24మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖమన్మోహన్ సింగ్7రఘునాథ్ ఝా 2004 మే 24 2009 మే 24భారీ పరిశ్రమలు & పబ్లిక్ ఎంటర్‌ప్రైజెస్ మంత్రిత్వ శాఖమన్మోహన్ సింగ్
పార్టీలో ప్రముఖ సభ్యులు

 రఘువంశ్ ప్రసాద్ సింగ్, లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్ సన్నిహితుడు, ఆర్జేడీ సహ వ్యవస్థాపకుడు & మాజీ కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి.
 రఘునాథ్ ఝా, లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్ సన్నిహితుడు, ఆర్జేడీ సహ వ్యవస్థాపకుడు & మాజీ కేంద్ర మంత్రి. బీహార్‌లో లాలూ రాజ్‌ను ప్రారంభించే బాధ్యత.
 అబ్దుల్ బారీ సిద్ధిఖీ, లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్ మాజీ ప్రతిపక్ష నాయకుడు, 2010 బీహార్ శాసనసభ ఎన్నికల తరువాత జనతాదళ్ (యునైటెడ్), భారతీయ జనతా పార్టీ & మాజీ ఆర్థిక మంత్రిగా చీలిపోయే వరకు మాజీ నాయకుడు. బీహార్ మాజీ ఆర్జేడీ అధ్యక్షుడు.
 అలోక్ కుమార్ మెహతా, రాష్ట్రీయ జనతాదళ్ జాతీయ ప్రధాన కార్యదర్శి 
 మొహమ్మద్ షహబుద్దీన్ అతను బీహార్ రాష్ట్రంలోని సివాన్ నుండి మాజీ పార్లమెంటు సభ్యుడు, మాజీ జాతీయ ఉపాధ్యక్షుడు, ఆర్జేడీ జాతీయ కార్యవర్గ మాజీ సభ్యుడు.
 ప్రేమ్ కుమార్ మణి, వైస్ ప్రెసిడెంట్, ఆర్జేడీ వ్యూహకర్త .
 జగదా నంద్ సింగ్, బీహార్ రాష్ట్ర ఆర్జేడీ అధ్యక్షుడు.
 డాక్టర్ తన్వీర్ హసన్, సీనియర్ వైస్ ప్రెసిడెంట్ ఆర్జేడీ బీహార్, మాజీ సభ్యుడు బీహార్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్.
 శివచంద్రరామ్, మాజీ శాసన సభ సభ్యుడు.
 రామ్ చంద్ర పూర్వే బీహార్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ సభ్యుడు. ఆర్జేడీ మాజీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు.
 జై ప్రకాష్ నారాయణ్ యాదవ్ ప్రధాన కార్యదర్శి, ఆర్జేడీ . మాజీ కేబినెట్ మంత్రి బీహార్ ప్రభుత్వం కేంద్ర మాజీ మంత్రి, ఎంపీ.
 సర్ఫరాజ్ ఆలం మాజీ మంత్రి బీహార్ ప్రభుత్వం మాజీ ఎంపీ అరారియా .
 మనోజ్ ఝా రాజ్యసభ ఎంపీ, ఆర్జేడీ జాతీయ అధికార ప్రతినిధి.
 ప్రేమ్ చంద్ గుప్తా రాజ్యసభ ఎంపీ & మొదటి మన్మోహన్ సింగ్ మంత్రివర్గంలో భారత కంపెనీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖలో మాజీ క్యాబినెట్ మంత్రి.
 అహ్మద్ అష్ఫాక్ కరీం రాజ్యసభ ఎంపీ.
 సురేంద్ర ప్రసాద్ యాదవ్ సీనియర్ ఆర్జేడీ నాయకుడు & బెలగంజ్ నుండి బీహార్ శాసనసభ సభ్యుడు. పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీ చైర్మన్.

మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
వర్గం:భారతదేశం