రత్నగిరి

రత్నగిరి (ఆంగ్లం:Ratnagiri) మహారాష్ట్ర నైరుతి భాగంలో రత్నగిరి జిల్లాలోని అరేబియా సముద్ర తీరంలో ఉన్న నౌకాశ్రయం గల నగరం.  ఈ జిల్లా మహారాష్ట్రలోని కొంకణ్ విభాగంలో భాగంలో ఉంది.

 చరిత్ర 
thumb||280px|భగవతి ఆలయం
రత్నగిరి బీజాపూర్ సుల్తానేట్ ఆధ్వర్యంలో పరిపాలనా రాజధాని. 1731 లో ఇది సతారా రాజ్యం నియంత్రణలోకి వచ్చింది, 1818 లో దీనిని బ్రిటిష్ ఇండియాతో జత చేశారు. 1670 లో మరాఠా రాజు శివాజీ పునర్నిర్మించిన బీజాపూర్ సుల్తానేట్ నిర్మించిన కోట నౌకాశ్రయానికి సమీపంలో ఉన్న ఒక ప్రధాన భూభాగంలో ఉంది.

రత్నగిరి భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు లోక్మాన్య బాల్ గంగాధర్ తిలక్ జన్మస్థలం. అతను 1856 జూలై 23 న జన్మించాడు, తరువాత అతను 10 సంవత్సరాల వయస్సులో తన కుటుంబంతో పూణేకు వెళ్ళాడు. ఇది 1921 నుండి 1935 వరకు వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ కు నిర్బంధ ప్రదేశం.

1886 లో, బర్మా రాజు థిబా మిన్ తిబా నుండి రత్నగిరికి పదవీచ్యుతుడైన తరువాత తరిమివేయబడ్డాడు. అతని పరిపాలించే దేశాన్ని బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం చేజిక్కించుకుంది. తన గర్భవతి అయిన భార్య, అతని చిన్న మహారాణి అతని ఇద్దరు యువ కుమార్తెలతో కలిసి, అతను తన జీవితాంతం రత్నగిరిలో, బ్రిటిష్ వారికి చిక్కకుండా పారిపోయిన ఖైదీగా జీవించాడు. రత్నగిరిలో ఎవ్వరికి ఆచూకి అంత సులభంగా లభించనిదిగా భావించి ఈ పట్టణాన్ని మారుమూల రక్షణ ప్రదేశం కోసం ఎన్నుకున్నాడు, తిబా మాజీ రాజ సీటు మాండలే నుండి 3,000 మైళ్ళ దూరంలో, సంవత్సరంలో కొంత భాగం సముద్రం ద్వారా మాత్రమే ఈ నగర ప్రవేశానికి సౌకర్యం అందుబాటులో ఉంటుంది. ఏ ప్రత్యర్థి యూరోపియన్ శత్రు రాజుల సైనిక బలగం వారి శక్తి యుక్తులు ఎంత ఉన్న ప్రవేశమార్గం లేక పోవుట వలన ఇతర రాజులు దండెత్తి వచ్చేలాంటి ప్రమాదాలు ఈ పట్టణానికి రాజుల కాలంలో ఉండేది కాదు చాలా రక్షణ కవచం లాంటి భూభాగం.

 భౌగోళికం 
రత్నగిరి  అక్షాంశ రేఖాంశాల మధ్య ఉంది. ఇది సగటున సుమారు సముద్రమట్టానికి 11 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది.మీటర్లు (36అడుగులు). సహ్యాద్రి పర్వతాలు తూర్పున రత్నగిరికి సరిహద్దు.

 జనాభా 
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, రత్నగిరి పట్టణంలో జనాభా 76,239, పురుషులు మహిళలు వరుసగా 55% 45% ఉన్నారు. 86% పురుషులు 87% స్త్రీలు అక్షరాస్యులు. రత్నగిరి జనాభాలో 11% 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్నవారు ఉన్నారు.

 మెరైన్ బయోలాజికల్ పరిశోధన సంస్థ 
మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం మత్య్స శాఖ కింద ప్రస్తుతం డాక్టర్ బాలాసాహెబ్ సావంత్ కొంకణ్ కృషి విద్యాపీఠ్ తో జోడించే రత్నగిరి వద్ద 1958 లో సముద్ర జీవ పరిశోధన సంస్థ (MBRS) దాపోలి వద్ద రత్నగిరి జిల్లాలో 10 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో ఉంది, ప్రధాన ప్రాంగణంలో మూడు అంతస్తుల భవనం, చక్కటి అమర్చిన అక్వేరియం మ్యూజియం, ఆధునికీకరించిన ఉప్పునీటి చేపల పెంపకం, యాంత్రిక చేపలు పట్టడం పరిశోధనా నౌక, విత్తనోత్పత్తి సౌకర్యాలు వివిధ ప్రయోగశాలలు ఉన్నాయి.

మెరైన్ బయోలాజికల్ పరిశోధన సంస్థ, రత్నగిరి ప్రధాన సంస్థలలో ఒకటి, ముఖ్యంగా దక్షిణ కొంకణ్ తీర మండలంలో, చేపల ఉత్పత్తి సాంకేతిక పరిజ్ఞానాల అభివృద్ధికి, సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని చేపల పెంపకందారులు, వ్యవస్థాపకులు పరిశ్రమలకు బదిలీ, వృత్తిపరంగా శిక్షణ పొందిన మానవశక్తితో ఉత్పత్తి చేయడం వంటివి ఉన్నాయి.

 విద్యాసంస్థలు 

 మానే అంతర్జాతీయ పాఠశాల
 సర్వంకాష్ విద్యా మందిర్
 గంగాధర్ గోవింద్ పాత్వవర్ధన్ ఆంగ్లం మీడియం పాఠశాల (జిజిపిఎస్)
 ప్రభుత్వ పాలిటెక్నిక్, రత్నగిరి
 ఇండియన్ వృత్తి విద్య సంస్థ (ఐటిఐ) రత్నగిరి
 ఫినోలెక్స్ అకాడమీ మేనేజ్‌మెంట్ అండ్ టెక్నాలజీ ( ముంబై విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉన్న ఇంజనీరింగ్ కళాశాల) 
 ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల, రత్నగిరి
 పట్వర్ధన్ ఉన్నత పాఠశాల, రత్నగిరి.
 ఫటక్ ఉన్నత పాఠశాల, రత్నగిరి 
 దివంగత టిపి కెల్కర్ జూనియర్ కళాశాల సైన్స్ రత్నగిరి
 ఆర్. బి. షిర్కే ఉన్నత పాఠశాల 
 మిస్త్రీ ఉన్నత పాఠశాల, రత్నగిరి 
 ఎంఎస్ నాయక్ ఉన్నత పాఠశాల.
 గోగేట్ జోగ్లేకర్ కళాశాల 
 సెయింట్ థామస్ ఆంగ్లం మీడియం పాఠశాల 
 రాజేంద్ర మనే కళాశాల ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ ( ముంబై విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉంది) 
 రాజేంద్ర మానే పాలిటెక్నిక్ 
 ఏ.డి. నాయక్ ఉర్దూ మీడియం పాఠశాల
 సేక్రేడ్ హార్ట్ కాన్వెంట్ ఉన్నత పాఠశాల, రత్నగిరి.
 మానే అంతర్జాతీయ పాఠశాల ఉన్నాయి. 

 మూలాలు 

వర్గం:మహారాష్ట్ర
వర్గం:భారతీయ నగరాలు పట్టణాలు