మలబార్ (నావికాదళ విన్యాసాలు)

కుడి|thumb|బంగాళాఖాతంలో అమెరికా, భారత్, జపాన్ దేశాలకు చెందిన నౌకలు
thumb|భారతీయ నావికాదళం MIG-29K ఫుల్‌క్రమ్ విమానం యుఎస్‌ఎస్ నిమిట్జ్ మీదుగా ఎగురుతుంది
thumb| 
 

మలబార్ విన్యాసం  (ఎక్సర్ సైజ్ మలబార్ ) అనేది ఒక చతుర్భుజ ఆకృతి లో జరిగే  నౌకా విన్యాసం , ఇందులో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు , జపాన్, ఆస్ట్రేలియా, ఇంకా  భారతదేశం శాశ్వత భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి వాస్తవానికి 1992లో భారత్, అమెరికా ల మధ్య ద్వైపాక్షిక కసరత్తు గా ప్రారంభమైన తరువాత జపాన్ 2015లో శాశ్వత భాగస్వామి అయింది. గతంలో సింగపూర్ శాశ్వత భాగస్వామ్యం లేకుండా  వార్షిక మలబార్ సిరీస్ 1992 లో ప్రారంభమైంది వైమానిక  కార్యకలాపాల నుండి మారిటైమ్ ఇంటర్‌డిక్షన్ ఆపరేషన్స్  విన్యాసాలు ,  యుద్ధ పోరాట కార్యకలాపాల కన్నా విభిన్న  కార్యకలాపాలను కలిగి ఉంది.

2020 లో భారతదేశం చేసిన కసరత్తులలో ఆస్ట్రేలియాను చేర్చాలనే నిర్ణయంతో, క్వాడ్ అని పిలువబడే ప్రాంతీయ సమూహంలోని సభ్యులందరూ సైనికపరంగా పాల్గొనడం ఇదే మొదటిసారి.మలబార్‌-2020 విన్యాసాల సభ్య దేశాలు, సముద్ర రంగ భద్రతను పెంచుకునే ఏర్పాట్లలో ఉన్నాయి. ఇందులో పాల్గొనే  దేశాలన్నీ, ఇండో-పసిఫిక్‌కు స్వేచ్ఛాయుత, బహిరంగ, సమగ్ర మద్దతు ఇస్తాయి

 చరిత్ర 
హిందూ మహాసముద్రంలో భారత నావికాదళం-యూఎస్ నావికాదళం మధ్య ద్వైపాక్షిక కసరత్తుగా 1992 లో మలబార్ విన్యాసాలు ప్రారంభమయ్యాయి.1998కి ముందు మూడుసార్లు  జరిగాయి, అప్పుడు అమెరికన్లు భారతదేశం అణ్వాయుధ పరీక్షచేసిన తరువాత ఈ విన్యాసాలను  నిలిపివేశారు.  అయితే, అంతర్జాతీయ ఉగ్రవాదానికి వ్యతిరేకంగా అధ్యక్షుడు జార్జ్ డబ్ల్యూ  బుష్ చేసిన ప్రచారంలో భారతదేశం చేరినప్పుడు సెప్టెంబర్ 11 దాడుల తరువాత యునైటెడ్ స్టేట్స్  భారతదేశముతో  సైనిక సంబంధాలను పునరుద్ధరించింది. ప్రతి ఏటా నిర్వహించే ఈ విన్యాసాల్లో 2015 నుంచి జపాన్‌ కూడా శాశ్వత భాగస్వామిగా చేరింది.  గత సంవత్సరం జపాన్‌ తీరంలో ఈ విన్యాసాలు  జరుపగా, 2018లో ఫిలిప్పైన్స్‌ సముద్ర తీరంలో జరిపారు. 2020 లోని  విన్యాసాల్లో భారత్‌తోపాటు అమెరికా, జపాన్‌, ఆస్ట్రేలియా దేశాలకు చెందిన నేవీ ఫోర్స్ పాల్గొన్నాయి.ఇందులో  ఆస్ట్రేలియా తొలిసారిగా ఈ విన్యాసాల్లో పాలుపంచుకుంటోంది. 2020 నవంబర్ లో  కొనసాగనున్న మొదటి దశ కసరత్తుల్లో కొవిడ్‌-19 పరిమితుల కారణంగా నాలుగు దేశాల సైనిక సిబ్బంది మధ్య ఎటువంటి సంబంధం లేదు .ఈ నాలుగు దేశాల నావికా దళాలు కలసి  విన్యాసాలు చేయడం పదమూడేళ్ళలో ఇదే మొదటి సారి.  24వ విడతగా చేపడుతున్న ఈ విన్యాసాలు రెండో దశలో  నవంబరు 2020 లో 17 నుంచి 20వ తేదీ వరకు అరేబియా సముద్రంలో కొనసాగాయి 

 మూలాలు 

వర్గం:భారతదేశం