ఇండియా కూటమి

thumb|311x311px|ప్రస్తుత రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల జాబితా
ఇండియా కూటమి (ఆంగ్లం Indian National Developmental Inclusive Alliance) అనేది భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలో దేశంలోని 26 రాజకీయ పార్టీల కూటమి. 

ఇండియా(ఐఎన్‌డిఐఎ) అంటే ది ఇండియన్ నేషనల్ డెవలప్‌మెంటల్ ఇన్‌క్లూసివ్ అలయన్స్ కాగా  2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ నేతృత్వంలోని అధికార జాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి ప్రభుత్వాన్ని కూలదోయడం దీని ప్రాథమిక లక్ష్యం.

 ఉద్భవం 
ఇండియన్ నేషనల్ డెవలప్‌మెంటల్ ఇన్‌క్లూజివ్ అలయన్స్, దీనిని సాధారణంగా I.N.D.I.A. అని సంక్షిప్తంగా పిలుస్తారు. ఇది 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికలలో పోటీ చేయడానికి 26 పార్టీల నాయకులు ప్రకటించిన ప్రతిపక్ష ఫ్రంట్. బెంగళూరులో జరిగిన సమావేశంలో ఈ పేరు ప్రతిపాదించబడింది. ఇందులో పాల్గొన్న 26 పార్టీలు ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించాయి. కొన్ని వర్గాలు ఈ పేరును భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకుడు రాహుల్ గాంధీకి ఆపాదించగా, మరికొందరు దీనిని తృణమూల్ కాంగ్రెస్ అధినేత, పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ సూచించారని పేర్కొన్నారు.

 చరిత్ర 

 పాట్నాలో మొదటి సమావేశం - ఐక్యత కోసం సమన్వయం 
బీహార్‌లోని పాట్నాలో జరిగిన మొదటి ప్రతిపక్ష పార్టీల సమావేశం 2023 జూన్ 23న బీహార్ ముఖ్యమంత్రి నితీష్ కుమార్ అధ్యక్షతన జరిగింది. ఇందులో కొత్త కూటమికి సంబంధించిన ప్రతిపాదనను వివిధ రాజకీయ పార్టీల సభ్యులు తీసుకొచ్చారు. ఈ సమావేశానికి 16 ప్రతిపక్ష పార్టీలు హాజరయ్యాయి.

 బెంగళూరులో రెండవ సమావేశం - అధికారిక ప్రకటన 
కర్ణాటకలోని బెంగళూరులో జూలై 17, 18వ తేదీలలో జరిగిన రెండవ ప్రతిపక్ష పార్టీల సమావేశంలో యుపిఎ చైర్‌పర్సన్ సోనియా గాంధీ అధ్యక్షత వహించింది. ఇందులో పొత్తు ప్రతిపాదనను ఆమోదించడంతో పాటు ఈ జాబితాలో మరో పది పార్టీలు చేర్చబడ్డాయి. కూటమి పేరు ఖరారు చేసి ఇండియన్ నేషనల్ డెవలప్‌మెంటల్ ఇన్‌క్లూజివ్ అలయన్స్ అని పేరు పెట్టారు. ఈ సమావేశంలో మూడో సభను ముంబై నగరంలో నిర్వహించనున్నట్లు ప్రకటించారు.

 ముంబైలో మూడవ సమావేశం - ముందస్తు ప్రణాళికలు 
మూడవ ప్రతిపక్ష పార్టీల సమావేశం 2023 ఆగస్టు 31 నుండి సెప్టెంబర్ 1 వరకు ముంబై నగరంలో జరిగింది. ఈ సమావేశానికి శివసేన అధ్యక్షుడు ఉద్ధవ్ థాకరే ఆతిథ్యం ఇవ్వగా సోనియా గాంధీ, రాహుల్ గాంధీలతో పాటు 5 రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు హాజరయ్యారు. రెండు రోజుల చర్చల్లో, కూటమి రాబోయే సార్వత్రిక ఎన్నికల కోసం ప్రధాన ఎన్నికల అంశాలపై చర్చించింది, సమన్వయ కమిటీని రూపొందించింది. 2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో సాధ్యమైనంత వరకు కలిసి పోరాడాలని మూడు పాయింట్ల తీర్మానాన్ని ఆమోదించారు.

 భావజాలం, లక్ష్యాలు 
కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున్ ఖర్గే ప్రకారం, కూటమి సిద్ధాంతం అభివృద్ధివాదం, సమగ్రత, సామాజిక న్యాయం సూత్రాల చుట్టూ తిరుగుతుంది. వారి ప్రయత్నాలను కలపడం ద్వారా, సభ్య పార్టీలు ప్రజాస్వామ్య విలువలను రక్షించడం, సంక్షేమం, పురోగతిని సాధించడం వంటివి లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. 2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో అధికారంలో ఉన్న బీజేపీ నేతృత్వంలోని జాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి (NDA)ని ఓడించే లక్ష్యంతో ఇది ఏర్పడింది.

 సభ్యత్వం ఉన్న పార్టీలు 
ఇండియన్ నేషనల్ డెవలప్‌మెంటల్ ఇన్‌క్లూజివ్ అలయన్స్ భారతదేశంలోని వివిధ రకాల రాజకీయ పార్టీలను కలిగి ఉంది. కూటమిలోని 26 సభ్య పార్టీలు:https://www.ndtv.com/india-news/the-26-opposition-parties-that-have-formed-mega-alliance-for-2024-lok-sabha-election-4217778
పార్టీనాయకుడులోగో/జెండాలోక్ సభరాజ్యసభఅసెంబ్లీకౌన్సిల్నోట్స్INCభారత జాతీయ కాంగ్రెస్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Lok_Sabha_Mallikarjun_Kharge_(cropped).jpg|116x116pxమల్లికార్జున్ ఖర్గేlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Indian_National_Congress_hand_logo.svg|center|75x75px502972243జాతీయ పార్టీDMKద్రవిడ మున్నేట్ర కజగంlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hon_CM_Photo.jpg|113x113pxఎం. కె. స్టాలిన్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_DMK.svg|center|75x75px2410139పుదుచ్చేరి, తమిళనాడుTMCతృణమూల్ కాంగ్రెస్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mamata_Banerjee_Official_Potrait.jpg|108x108pxమమతా బెనర్జీlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:All_India_Trinamool_Congress_flag_(2).svg|center|75x75px2313226పశ్చిమ బెంగాల్, మేఘాలయJD (U)జనతాదళ్ (యునైటెడ్)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nitish_Kumar_(cropped).JPG|113x113pxనితీష్ కుమార్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Janata_Dal_(United)_Flag.svg|center|75x75px1654625బీహార్, అరుణాచల్ ప్రదేశ్, మణిపూర్SS (UBT)శివసేన (ఉద్ధవ్ బాలాసాహెబ్ థాకరే)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Chief_Minister_of_Maharashtra,_Shri_Uddhav_Thackeray_calling_on_the_Prime_Minister,_Shri_Narendra_Modi,_in_New_Delhi_on_February_21,_2020_(Uddhav_Thackeray)_(cropped).jpg|130x130pxఉద్ధవ్ ఠాక్రే 63179మహారాష్ట్రNCPనేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Union_Minister_for_Agriculture_and_Food_Processing_Industries,_Shri_Sharad_Pawar_addressing_at_the_launch_of_the_Sahana_Group%E2%80%99s_New_Marathi_Channel_%E2%80%9CJai_Maharashtra%E2%80%9D,_in_Mumbai_on_April_27,_2013_(cropped).jpg|115x115pxశరద్ పవార్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Nationalist_Congress_Party.svg|center|75x75px43223మహారాష్ట్ర, నాగాలాండ్CPI (M)కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు) సీతారాం ఏచూరిlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cpm_election_symbol.svg|80x80px3581జాతీయ పార్టీSPసమాజ్ వాదీ పార్టీlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Akhilesh_Yadav_CMO.jpg|107x107pxఅఖిలేష్ యాదవ్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Samajwadi_Party.png|center|76x76px331109ఉత్తర ప్రదేశ్IUMLఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Shaik_Mydeen_with_K._M._Kader_Mohideen_(cropped).jpg|104x104pxకె. ఎం. ఖాదర్ మొహిదీన్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_Indian_Union_Muslim_League.svg|center|75x75px3115కేరళ, త్రిపురJKNCజమ్మూ కాశ్మీర్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Farooq_Abdullah_addressing_at_the_presentation_ceremony_of_the_Cash_Prizes_to_the_best_performing_Regional_Rural_Banks_and_Certificates_for_extending_loans_for_SPV_home_lighting_systems_during_2009-10,_in_New_Delhi_(cropped).jpg|118x118pxఫరూక్ అబ్దుల్లాlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Jammu_and_Kashmir_(1936-1953).svg|center|75x75px3జమ్మూ కాశ్మీర్CPIకమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియాlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:D._RAJA_DSC_0637.resized.JPG|107x107pxదొరైసామి రాజాlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:CPI-banner.svg|center|75x75px22212కేరళ, తమిళనాడు, మణిపూర్AAPఆమ్ ఆద్మీ పార్టీlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Arvind_Kejriwal_(potrait).jpg|110x110pxఅరవింద్ కేజ్రీవాల్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aam_Aadmi_Party_logo_(English).svg|center|75x75px110161జాతీయ పార్టీJMMజార్ఖండ్ ముక్తి మోర్చాlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Chief_Minister_of_Jharkhand,_Shri_Hemant_Soren_calling_on_the_Prime_Minister,_Shri_Narendra_Modi,_in_New_Delhi_on_January_11,_2020_(1)_(cropped).jpg|center|114x114pxహేమంత్ సోరెన్1229జార్ఖండ్KC (M)కేరళ కాంగ్రెస్ (ఎం)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jose_K_Mani_(cropped).jpg|126x126pxజోస్ కె. మణిlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kerala-Congress-flag.svg|center|75x75px114కేరళVCKవిదుతలై చిరుతైగల్ కట్చిlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Thol_Thirumavalavan.jpg|120x120pxతోల్. తిరుమావళవన్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Viduthalai_Chiruthaigal_Katchi_banner.png|center|75x75px14తమిళనాడుRSPరివల్యూషనరీ సోషలిస్ట్ పార్టీమనోజ్ భట్టాచార్యlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:RSP-flag.svg|center|75x75px1కేరళRJDరాష్ట్రీయ జనతా దళ్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lalu_Prasad_Yadav_addressing_the_EEC_-_2006_(cropped).jpg|90x90pxలాలూ ప్రసాద్ యాదవ్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:RJD_Flag.svg|center|75x75px68114బీహార్, జార్ఖండ్RLDరాష్ట్రీయ లోక్ దళ్ జయంత్ సింగ్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rashtriya_Lok_Dal_Flag_new.jpg|center|75x75px110ఉత్తర ప్రదేశ్MDMKమరుమలార్చి ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగంlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Special_screeing_for_Mr._Vaiko_(cropped).JPG|137x137pxవైకోlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MDMK.svg|center|75x75px1తమిళనాడుCPI (ML) Lకమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్-లెనినిస్ట్) లిబరేషన్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dipankar_Bhattacharya_in_2021.jpg|105x105pxదీపాంకర్ భట్టాచార్యlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:CPIML_LIBERATION_FLAG.png|center|75x75px13బీహార్KCకేరళ కాంగ్రెస్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:P.J_Joseph_(cropped).jpg|120x120pxపి. జె. జోసెఫ్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kerala-Congress-flag.svg|center|75x75px2కేరళAD (K)అప్నా దళ్ (కామెరవాడి)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Krishna_Patel.jpg|91x91pxకృష్ణ పటేల్1ఉత్తర ప్రదేశ్AIFBఆల్ ఇండియా ఫార్వర్డ్ బ్లాక్జి. దేవరాజన్పశ్చిమ బెంగాల్PDPజమ్మూ కాశ్మీర్ పీపుల్స్ డెమోక్రటిక్ పార్టీlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ghulam_Nabi_Lone_Hanjura_(cropped).jpg|118x118pxమెహబూబా ముఫ్తీlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:J&K_People's_Democratic_Party.jpg|center|75x75pxజమ్మూ కాశ్మీర్MMKమనితానేయ మక్కల్ కట్చిఎం. హెచ్. జవహిరుల్లాతమిళనాడుKMDKకొంగునాడు మక్కల్ దేశియా కట్చిlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:E_R_Eswaran.png|114x114pxఇ. ఆర్. ఈశ్వరన్link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kmdkflag.gif|center|75x75pxతమిళనాడుINDస్వతంత్ర అభ్యర్థి -1286భారత జాతీయ అభివృద్ధి సమ్మిళిత కూటమి142981732120INDIA

 మూలాలు