1543

సంవత్సరాలు: 1540 1541 1542 - 1543 - 1544 1545 1546  దశాబ్దాలు:  1520 1530లు - 1540లు - 1550లు 1560లు శతాబ్దాలు:  15 వ శతాబ్దం - 16 వ శతాబ్దం - 17 వ శతాబ్దం

1543 సంవత్సరం,  గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు ప్రకారం సోమవారం నుండి ప్రారంభమయ్యే సాధారణ సంవత్సరం.శాస్త్రీయ విప్లవం ప్రారంభంగా పరిగణించబడే విజ్ఞాన శాస్త్రంలో దాని ముఖ్యమైన ప్రచురణల కారణంగా ఇది కొన్నిసార్లు "అన్నస్ మిరాబిలిస్ "గా పిలువబడే సంవత్సరాల్లో ఇది ఒకటి.
 సంఘటనలు 

 జనవరి – జూన్ 

 ఫిబ్రవరి 11 – ఇంగ్లాండ్ రాజు హెన్రీ VIII, ఫ్రాన్స్‌కు వ్యతిరేకంగా పవిత్ర రోమన్ చక్రవర్తి చార్లెస్ V తో మిత్రపక్షం.
 ఫిబ్రవరి 21 – వేనా డాగా యుద్ధం : ఇథియోపియా చక్రవర్తి గెలావ్‌దేవోస్ ఆధ్వర్యంలో 8,500 మంది ఉమ్మడి ఇథియోపియన్-పోర్చుగీస్ సైన్యం, ఇమామ్ అహ్మద్ ఇబ్న్ ఇబ్రహీం అల్-ఘాజీ సైన్యాన్ని 14,000 మందికి పైగా ఓడించి ఇథియోపియన్-అడాల్ యుద్ధాన్ని ముగించింది.
 మార్చి
 రాజు గుస్తావ్ వాసా దళాలు స్వీడన్ రైతు తిరుగుబాటుదారుడు నిల్స్ డాకే బలగాలను, యుద్ధంలో ఓడించి, తిరుగుబాటును ముగించాయి. డాక్ అప్పటికి తప్పించుకున్నా, తరువాతత బంధించి చంపబడ్డాడు.
 వెల్ష్ యూనియన్ కన్సాలిడేటింగ్ యాక్ట్: ఇంగ్లాండ్ పార్లమెంట్ కౌంటీలను ఏర్పాటు చేసింది. వేల్స్ పార్లమెంటరీ ప్రాతినిధ్యాన్ని క్రమబద్ధీకరించింది.
 ఏప్రిల్ – సులేమాన్ ప్రచారం: సులేమాన్ ది మాగ్నిఫిసెంట్, ఒట్టోమన్ సుల్తాన్, హంగరీలో చిన్న యుద్ధం.
 మే – నికోలస్ కోపర్నికస్ నురేమ్బెర్గ్‌లో డి రివల్యూషన్బస్ ఆర్బియం కోలెస్టియం (ఆన్ ది రివల్యూషన్స్ ఆఫ్ ది హెవెన్లీ గోళాలు) ను ప్రచురిస్తుంది , సూర్యోకేంద్రక విశ్వం ఉనికికి గణిత వాదనలు అందిస్తూ, భౌగోళిక నమూనాను ఖండించింది . కోపర్నికస్ మే 24 న ఫ్రోమ్‌బోర్క్‌లో 70 సంవత్సరాల వయసులో మరణిస్తాడు.
 జూన్ – మానవ శరీర నిర్మాణ శాస్త్రంలో విప్లవాత్మకమైన ఆండ్రియాస్ వెసాలియస్ డి హ్యూమాని కార్పోరిస్ ఫాబ్రికా (ఆన్ ది ఫ్యాబ్రిక్ ఆఫ్ ది హ్యూమన్ బాడీ) ను ప్రచురించాడు.

 జూలై – డిసెంబరు 

 జూలై 1 – గ్రీన్విచ్ ఒప్పందంపై ఇంగ్లాండ్ స్కాట్లాండ్ మధ్య సంతకం చేయబడింది (స్కాట్లాండ్ డిసెంబర్ 11 న తిరస్కరించబడింది).
 జూలై 12 – ఇంగ్లాండ్ రాజు హెన్రీ VIII కేథరీన్ పార్ను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఇది హెన్రీ వివాహాలలో ఆరవది, చివరిది. కేథరీన్ కు మూడవది. యువరాణి ఎలిజబెత్ వివాహానికి హాజరవుతుంది. ఈ నెలలో, ఇంగ్లాండ్ పార్లమెంట్ మూడవ వారసత్వ చట్టాన్ని ఆమోదిస్తుంది, హెన్రీ కుమార్తెలు, ఇంగ్లండ్ యువరాణులు మేరీ ఎలిజబెత్ I, ఆంగ్ల సింహాసనం వరుసకు పునరుద్ధరిస్తారు.
 జూలై 25 – ఆగష్టు 10 – ఎజ్టెర్గోమ్ ముట్టడి: సులేమాన్ ది మగ్నిఫిసెంట్, ఒట్టోమన్ సుల్తాన్, ముట్టడి.
 ఆగష్టు 6 – 22 – నైస్ ముట్టడి: ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం, ఫ్రెంచ్ దళాలు ( ఫ్రాంకో-ఒట్టోమన్ కూటమి క్రింద), అడ్మిరల్ హేరెడ్డిన్ బార్బరోస్సా నేతృత్వంలో ముట్టడి 
 సెప్టెంబర్ – అక్టోబర్ – పికార్డీలోని ల్యాండ్‌రేసీలను పవిత్ర రోమన్ చక్రవర్తి చార్లెస్ V కింద బలగాలు ముట్టడించాయి , కాని ఫ్రెంచ్ సైన్యం విధానంపై ముట్టడి ఉపసంహరించబడింది.
 సెప్టెంబర్ – సులేమాన్ ప్రచారం: సులేమాన్ ది మాగ్నిఫిసెంట్ హంగేరియన్ పట్టాభిషేక నగరమైన స్జాకెస్ఫెహర్వర్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. 
 సెప్టెంబర్ 9 – మేరీ స్టువర్ట్ తొమ్మిది నెలల వయస్సులో స్టిర్లింగ్‌లో స్కాట్స్ రాణిగా పట్టాభిషేకం చేశారు.

 జననాలు 

 జనవరి 31 – తోకుగావ ఇయసు, జపనీస్ షోగన్ (d. 1616 )
 ఫిబ్రవరి 4 – గియోవన్నీ ఫ్రాన్సిస్కో ఫారా, ఇటాలియన్ రచయిత (మ .1591 )
 ఫిబ్రవరి 16 – కనే ఐటోకు, జపనీస్ చిత్రకారుడు (మ .1590 )
 ఫిబ్రవరి 18 – చార్లెస్ III, డ్యూక్ ఆఫ్ లోరైన్ (మ .1608 )
 ఏప్రిల్ 1 – ఫ్రాంకోయిస్ డి బోన్నే, డ్యూక్ ఆఫ్ లెస్డిగ్యుయర్స్, ఫ్రాన్స్ కానిస్టేబుల్ (మ .1626 )
 మే 2 – జాన్ మోరెటస్, బెల్జియన్ ప్రింటర్ (మ .1610 )
 జూన్ 8 – పెట్రస్ అల్బినస్, జర్మన్ చరిత్రకారుడు, స్థానిక చరిత్ర పరిశోధకుడు, కవి (మ .1598 )
 జూలై 20 – నిల్స్ స్వంటెస్సన్ స్టుర్, స్వీడిష్ దౌత్యవేత్త (మ .1567 )
 ఆగస్టు 3 – నికాసియస్ డి సిల్లే, డచ్ దౌత్యవేత్త (మ .1600 )
 ఆగస్టు 21 – గియోవన్నీ బెంబో, వెనిస్ డోజ్ (మ .1618 )
 సెప్టెంబరు 14 – క్లాడియో అక్వావివా, ఇటాలియన్ జెస్యూట్ (మ .1615 )
 అక్టోబరు 21 – మైఖేల్ హిక్స్, ఇంగ్లీష్ రాజకీయవేత్త (మ .1612 )
 నవంబరు 2 – కాస్పర్ ఫ్రాంక్, జర్మన్ వేదాంతవేత్త (మ .1584 )
 నవంబరు 8 – లెటిస్ నోలిస్, కౌంటెస్ ఆఫ్ ఎసెక్స్,, తరువాత కౌంటెస్ ఆఫ్ లీసెస్టర్, ఇంగ్లాండ్ ఎలిజబెత్ I కు లేడీ-ఇన్-వెయిటింగ్ (మ .1634 )
 డిసెంబరు 3 – అలెశాండ్రో రియారియో, ఇటాలియన్ కాథలిక్ కార్డినల్ (మ .1585 )
 డిసెంబరు 29 – విలియం I కుమార్తె నాసావు-డిల్లెన్‌బర్గ్‌కు చెందిన కేథరీన్ (మ .1624 )

 మరణాలు 

 మే 24:నికోలాస్ కోపర్నికస్, సూర్య కేంద్రక సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించిన ఖగోళ శాస్త్రవేత్త. (జ.1473)
 జనవరి 2 – ఫ్రాన్సిస్కో కనోవా డా మిలానో, ఇటాలియన్ స్వరకర్త (జ .1497 )
 జనవరి 3 – జువాన్ రోడ్రిగెజ్ కాబ్రిల్లో, పోర్చుగీస్ అన్వేషకుడు (జ .1499 )
 జనవరి 9 – గుయిలౌమ్ డు బెల్లే, ఫ్రెంచ్ దౌత్యవేత్త (జ. 1491 )
 ఫిబ్రవరి 13 – జోహన్ ఎక్, జర్మన్ స్కాలస్టిక్ వేదాంతి (జ. 1486 )
 ఫిబ్రవరి 21 – అహ్మద్ ఇబ్న్ ఇబ్రహీం అల్-ఖాజీ, అడాల్ ఇమామ్ (యుద్ధంలో) (బిసి 1506 )
 మార్చి 2 – జాన్ నెవిల్లే, 3 వ బారన్ లాటిమర్, ఇంగ్లీష్ రాజకీయవేత్త (జ .1493 )
 మార్చి 6 – బాసియో డి'అగ్నోలో, ఫ్లోరెంటైన్ వుడ్ కార్వర్ (జ .1460 )
 ఏప్రిల్ 23 – బవేరియాకు చెందిన సుసన్నా, జర్మన్ నోబెల్, హౌస్ ఆఫ్ విట్టెల్స్‌బాచ్ (జ. 1502 )
 మే 24 – నికోలస్ కోపర్నికస్, పోలిష్ గణిత శాస్త్రవేత్త, ఖగోళ శాస్త్రవేత్త (జ .1473 )
 జూన్ 27 – ఆజ్ఞోలో ఫైరన్జులా, ఇటాలియన్ కవి (జ .1493 )
 జూలై 19 – మేరీ బోలీన్, ఇంగ్లీష్ సభికుడు, ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన కింగ్స్ ఫ్రాన్సిస్ I (జ .1500 )
 ఆగస్టు 1 – మాగ్నస్ I, డ్యూక్ ఆఫ్ సాక్సే-లాన్బర్గ్, జర్మన్ నోబెల్ (జ .1470 )
 సెప్టెంబరు 2 – సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్ ముల్క్, గోల్కొండ కుతుబ్ షాహి రాజవంశం స్థాపకుడు (జ .1470 )
 సెప్టెంబరు 20 – థామస్ మన్నర్స్, 1 వ ఎర్ల్ ఆఫ్ రట్లాండ్ (జ .1492 )
 సెప్టెంబరు 23 – జోహన్నా వాన్ హాచ్బర్గ్-సాసేన్బెర్గ్, స్విస్ కౌంటెస్ రెగ్నెంట్ (జ. 1485 )
 డిసెంబరు 27 – జార్జ్, బ్రాండెన్‌బర్గ్-అన్స్‌బాచ్ మార్గ్రేవ్ (జ .1484 )
 డిసెంబరు 29 – మరియా సాల్వియాటి, ఇటాలియన్ నోబెల్ (జ .1499 )
 డిసెంబరు 30 – జియాన్ మాటియో గిబెర్టి, ఇటాలియన్ కాథలిక్ బిషప్ (జ .1495 )
thumb|147x147px|మైఖేల్ అగ్రికోలా

తేదీ వివరాలు తెలియనివి

 సుల్తాన్ కులీ కుత్బుల్ ముల్క్, గోల్కొండ రాజ్యాన్ని 1518 నుండి 1687 వరకు పరిపాలించిన కుతుబ్ షాహీ వంశ స్థాపకుడు.
 మైఖేల్ అగ్రికోలా అబ్కిరియాను ప్రచురించాడు.
 స్పానిష్ సామ్రాజ్యంలోని భారతీయులను స్థానిక స్థిరనివాసుల ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా స్వేచ్ఛగా ప్రకటించారు.

 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు 

*
వర్గం:సంవత్సరాలు
వర్గం:సంఘటనలు