సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం నుండి చేసిన ప్రయోగాల జాబితా

సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం నుండి జరిగిన ప్రయోగాల వివరాలు కింది జాబితాలో ఉన్నాయి. నెల్లూరు జిల్లా శ్రీహరికోట లోని ఈ కేంద్రం, భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) వారి ప్రధాన ఉపగ్రహ ప్రయోగ కేంద్రం. మొదట దీనిని శ్రీహరికోట రేంజ్  అని పిలిచేవారు. ఇస్రో మాజీ చైర్మన్ సతీష్ ధావన్ మరణం తరువాత 2002 లో ఆయన పేరిట ఈ కేంద్రం పేరును మార్చారు. పేరు మార్చాక కూడా షార్ అనే పొట్టిపేరు అలాగే ఉండిపోయింది.

 ప్రయోగాల గణాంకాలు 
2019 ఏప్రిల్ 1 నాటికి ఈ కేంద్రం నుండి మొత్తం 71 ప్రయోగాలు చేసారు. Manually counting from the below given list of launches. All the stats given in this section have been found out using the same way. No launches by sounding rockets have been included either here or in the launch log. వాటిలో 57 విజయవంతమైన ప్రయోగాలు, 4 పాక్షిక విజయాలు, A పాక్షిక విజయం occurs when the payload is placed into an orbit where it was still usable even though the intended height or orbit was not reached, or which could be corrected with the spacecraft's own propulsion. 9 వైఫల్యాలూ ఉన్నాయి.

 రాకెట్టు వారీగా 

 ఎస్సెల్వీ : 4 (1 వైఫల్యం, 1 పాక్షిక విజయం, 2 విజయాలు) 
 ఏఎస్సెల్వీ: 4 (2 వైఫల్యాలు, 1 పాక్షిక విజయం, 1 విజయాలు) 
 పిఎస్‌ఎల్‌వి : 48 (2 వైఫల్యాలు, 1 పాక్షిక విజయం, 45 విజయాలు) 
 జిఎస్‌ఎల్‌వి: 13 (4 వైఫల్యాలు, 1 పాక్షిక విజయం, 8 విజయాలు) 
 జిఎస్‌ఎల్‌వి ఎమ్‌కె-3: 4 (4 విజయాలు)

 లాంచ్ ప్యాడ్ వారీగా 

 ఎస్‌ఎల్‌వి లాంచ్ ప్యాడ్ : 8 (3 వైఫల్యాలు, 2 పాక్షిక విజయం, 3 విజయాలు) 
 మొదటి లాంచ్ ప్యాడ్ : 38 (2 వైఫల్యాలు, 1 పాక్షిక విజయం, 35 విజయాలు) 
 రెండవ లాంచ్ ప్యాడ్ : 26 (4 వైఫల్యాలు, 1 పాక్షిక విజయం, 21 విజయాలు)

 సంవత్సరం వారీగా 

 ప్రయోగాల చిట్టా 
#తేదీలాంచి ప్యాడులాంచి వాహనం & మోడలుకూర్పు / 
సీరియల్!  style="width:10%;" |ఫలితంగమనికలు11979 ఆగస్టు 10ఎస్సెల్వీ లాంచిప్యాడ్ఎస్‌ఎల్‌వి-3D1 Faulty valve and wrong assessment causes vehicle to crash into the Bay of Bengal (317 s after take off), Developmental Flight.21980 జూలై 18ఎస్సెల్వీ లాంచిప్యాడ్ఎస్‌ఎల్‌వి-3D2 అభివృద్ధి దశ యాత్ర31981 మే 31ఎస్సెల్వీ లాంచిప్యాడ్ఎస్‌ఎల్‌వి-3D3 తలపెట్టిన ఎత్తుకు చేరలేదు. ఉపగ్రహం 9 రోజులు మాత్రమే కక్ష్యలో తిరిగింది. అభివృద్ధి దశ యాత్ర.41983 ఏప్రిల్ 17ఎస్సెల్వీ లాంచిప్యాడ్ఎస్‌ఎల్‌వి-3D4 అభివృద్ధి దశ యాత్ర51987 మార్చి 24ఎస్సెల్వీ లాంచిప్యాడ్ఎఎస్‌ఎల్‌విD1 స్ట్రాపాన్ బూస్టర్లు మండడం పూర్తయ్యాక, మొదటి దశ అంటుకోలేదు. అభివృద్ధి దశ యాత్ర.61988 జూలై 13ఎస్సెల్వీ లాంచిప్యాడ్ఎఎస్‌ఎల్‌విD2 Insufficient control gain, Developmental Flight.71992 మే 20ఎస్సెల్వీ లాంచిప్యాడ్ఎఎస్‌ఎల్‌విD3 Lower than expected orbit and incorrect spin-stabilisation, payload decayed quickly.81993 సెప్టెంబరు 20మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌విD1 Unexpected large disturbance at the రెండవ stage separation resulting in a sub-orbital flight of the vehicle. One of the retro rockets designed to pull the burnt రెండవ stage away from the third stage failed.91994 4 మేఎస్సెల్వీ లాంచిప్యాడ్ఎఎస్‌ఎల్‌విD4 SROSS-C2 ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించారు. అయితే అనుకున్న దాని కన్నా తక్కువ ఎత్తు కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు. మూడు నెల్ల తరువాత అది భూవాతావరణంలోకి ప్రవేశించింది. 101994 అక్టోబరు 15మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌విD2 ఈ విజయంతో, భూ నిమ్న కక్ష్యలో ఉపగ్రహాన్ని ప్రవేశపెట్టిన ఆరో దేశమైంది.111996 మార్చి 21మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌విD3 Third developmental test flight, PSLV placed the 922 kg IRS-P3 satellite in the intended 817 km polar orbit.121997 సెప్టెంబరు 29మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌విC1 PSLV's మొదటి operational flight, placed IRS-1D into a polar orbit. However, it did not place the satellite in the desired circular orbit of 817 km, but in an elliptical orbit due to a leak of helium gas from one of the components.131999 మే 26మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌విC2 PSLV's మొదటి commercial launch and also was for the మొదటి time an Indian launch vehicle carried multiple satellites.142001 ఏప్రిల్ 18మొదటిజిఎస్‌ఎల్‌విD1 Developmental Flight, payload placed into lower than planned orbit, and did not have sufficient fuel to reach a usable orbit.152001 అక్టోబరు 22మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌విC3 Placed three satellites in orbit - TES of India, PROBA (PRoject for On Board Autonomy) of the European Space Agency and the BIRD (Bispectral and Infrared Remote Detection) of Germany.162002 సెప్టెంబరు 12మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌విC4 India's మొదటి launch to place a satellite into a Geosynchronous Transfer Orbit. The flight path of PSLV-C4 was specially modified to inject the satellite into a Geosynchronous Transfer Orbit having a perigee 250 km and an apogee of 36,000 km.172003 8 మేమొదటిజిఎస్‌ఎల్‌విD2 Developmental Flight182003 అక్టోబరు 17మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌విC5 Payload capability had been progressively increased by more than 600 kg since the మొదటి PSLV launch. Launch took place despite heavy rain.192004 సెప్టెంబరు 20మొదటిజిఎస్‌ఎల్‌విF01 తొలి ఆపరేషనల్ ప్రయోగం202005 5 మేరెండవపిఎస్‌ఎల్‌విC6 రెండవ లాంచి ప్యాడు నుండి తొలి ప్రయోగం. ఆ ముందురోజే దానికి ప్రారంభోత్సవం జరిగింది. వెహికిల్ అసెంబ్లీ బిల్డింగులో పిఎస్‌ఎల్‌విని కూర్పు చేసాక, దాన్ని 1 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న అంబిలికల్ టవరు వద్దకు పట్టాల మీద చేర్చారు. అక్కడ మిగతా కార్యక్రమాలను పూర్తి చేసారు.212006 జూలై 10రెండవజిఎస్‌ఎల్‌విF02 Both rocket and satellite had to be destroyed over the Bay of Bengal after the rocket's trajectory veered outside permitted limits.222007 జనవరి 10మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌విC7 మొట్ట మొదటి సారి పిఎస్‌ఎల్‌విలో డ్యూయల్ లాంచి అడాప్టరును వాడి, రెండు ప్రాథమిక ఉపగ్రహాలను అమర్చారు. స్పేస్ క్యాప్స్యూల్ రికవరీ ఎక్స్‌పెరిమెంటును (SRE-1) కూడా దీనితో ప్రయోగించారు. SRE-1 ఆంతరిక్షంలో 12 రోజులున్న తరువాత, తిరిగి భూవాతావరణం లోకి ప్రవేశించి, బంగాళాఖాతంలో 2007 జనవరి 22 న దిగింది. ఇస్రో దాన్ని సేకరించింది. అమెరికా, రష్యా, చైనాల తరువాత ఇది సాధించిన నాలుగో దేశం, భారత్.232007 ఏప్రిల్ 23రెండవపిఎస్‌ఎల్‌వి-CAC8 మొదటి flight of the 'Core-Alone' version. ISRO's మొదటి exclusively commercial launch.242007 2 సెప్టెంబరురెండవజిఎస్‌ఎల్‌విF04 విజయంful Launch, apogee lower and inclination higher than expected, due to minor error in guidance subsystem. Eventually the 2160 kg payload reached the designated geostationary transfer orbit.252008 జనవరి 21మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-CAC10 ఇస్రో చేసిన తొలి వాణిజ్య యాత్ర. ఇజ్రాయిలీ నిఘా ఉపగ్రహాన్ని పంపించింది.http://www.ndtv.com/convergence/ndtv/story.aspx?id=NEWEN20080039084&ch=1/21/2008%2012:33:00%20PM  retrieved March 12, 2013262008 ఏప్రిల్ 28రెండవపిఎస్‌ఎల్‌వి-CAC9 Rocket put 10 satellites into orbit in a precisely timed sequence, highest by any Indian launch vehicle. Two satellites belonged to India and the remaining were very small ones built by universities in different countries.272008 అక్టోబరు 22రెండవపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC11 పిఎస్‌ఎల్‌వి-ఎక్స్‌ఎల్ రకపు తొలి యాత్ర.
Chandrayaan-1, India's మొదటి mission to the Moon launched.282009 ఏప్రిల్ 20రెండవపిఎస్‌ఎల్‌వి-CAC12 India's మొదటి all weather observation spy satellite RISAT-2 launched.292009 సెప్టెంబరు 23మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-CAC14 7 ఉపగ్రహాలను పంపించింది. స్విట్జర్లండు, టర్కీల మొదటి ఉపగ్రహాలు SwissCube-1,  ITUpSAT1, లను పంపించారు.302010 ఏప్రిల్ 15రెండవGSLV Mk IID3 ఇస్రో రూపొందించి, నిర్మించిన క్రయోజెనిక్ అప్పర్ స్టేజితో చేపట్టిన తొలి ప్రయోగం. దీనిలో ఏర్పడిన సాంకేతిక లోపం కారణంగా కక్ష్యకు చేరుకోలేదు.312010 జూలై 12మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-CAC15 ప్రధాన ఉపగ్రహం Cartosat-2B. దీనితోపాటు అల్జీరియా వారి  ALSAT-2A ను కూడా పంపించారు. AISSat-1, TIsat-1, StudSat లను కూడా పంపించారు. TIsat-1 స్విట్జర్లండు దేశం పంపించిన రెండవ ఉపగ్రహం. AISSat-1, TIsat లు NLS-6 లో భాగం.322010 డిసెంబరు 25రెండవGSLV Mk I (c)D4 జిఎస్‌ఎల్‌వి ఎమ్‌కె-1 (సి) యొక్క మొట్టమొదటి ప్రయాణం. ద్రవ ఇంధన బూస్టర్లు నియంత్రణ కోల్పోవడం వలన వాహనాన్ని రేంజి సేఫ్టీ ఆఫీసరు నాశనం చేసారు.332011 ఏప్రిల్ 20మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌విC16 The standard version, with six solid strap-on booster motors strung around the మొదటి stage, was used. ResourceSat-2 launched.342011 జూలై 15రెండవపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC17 Indigenously developed flight computer 'Vikram' used for the మొదటి time. జీశాట్-12 launched.352011 అక్టోబరు 12మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-CAC18 The Megha-Tropiques satellite for climate research launched along with three microsatellites: SRMSAT, the remote sensing satellite Jugnu and the VesselSat-1 to locate ships on high seas.362012 ఏప్రిల్ 26మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC19 రాడార్ ఇమేజింగ్ శాటిలైట్-1 (రీశాట్-1) ను పంపించారు.372012 9 సెప్టెంబరుమొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-CAC21 ఇస్రో చేపట్టిన వందవ యాత్ర.382013 జనవఫిబ్రవరి 25మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-CAC20 Indo-French SARAL and six other foreign satellites launched.392013 1 జూలైమొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC22 నావిక్ వ్యవస్థలోని మొదటి ఉపగ్రహం ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1ఎ  ని ప్రయోగించారు.402013 5 నవంబరుమొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC25 భారతదేశపు తొట్టతొలి అంగారక యాత్ర మార్స్ ఆర్బిటర్ మిషన్ లేదా మంగళ్‌యాన్.412014 5 జనవరిరెండవGSLV Mk IID5 GSLV with indigenously built cryogenic engine and carrying జీశాట్-14 satellite.422014 4 ఏప్రిల్మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC24 నావిక్ వ్యవస్థలోని రెండవ ఉపగ్రహం ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1బి ని ప్రయోగించారు.432014 జూన్ 30మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-CAC23 Five foreign satellites including France's SPOT-7 launched.442014 అక్టోబరు 16మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC26 నావిక్ వ్యవస్థలోని మూడవ ఉపగ్రహం ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1సి ని ప్రయోగించారు.452014 డిసెంబరు 18రెండవGSLV Mk IIILVM3-X Sub-orbital development test flight. It carried the CARE module.462015 మార్చి 28రెండవపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC27 నావిక్ వ్యవస్థలోని నాలుగవ ఉపగ్రహం ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1డి,  ని ప్రయోగించారు.472015 జూలై 10మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC28 UK-DMC 3 and two other foreign satellites launched. Heaviest ever commercial launch mission undertaken by ISRO.482015 ఆగస్టు 27రెండవGSLV Mk IID6 స్వదేశీ క్రయోజెనిక్ ఇంజనుతో (CE-7.5) జిఎస్‌ఎల్‌వి సాధించిన రెండవ విజయం. జీశాట్-6 ఉపగ్రహాన్ని తీసుకెళ్ళింది.492015 సెప్టెంబరు 28మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC30 భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఖగోళశాస్త్ర పరిశోధనకు ఉద్దేశించిన ఏస్ట్రోశాట్ తో పాటు, అమెరికా వారి మొట్టమొదటి ఉపగ్రహం.502015 డిసెంబరు 16మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-CAC29 6 సింగపూరు ఉపగ్రహాల ప్రయోగం. నాలుగో దశ ఇంజన్ను ఆపేసి తిరిగి మండించే ప్రయోగాన్ని విజయవంతంగా చేసారు.512016 జనవరి 20రెండవపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC31 నావిక్ వ్యవస్థలోని ఐదవ ఉపగ్రహం ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1ఇ ని ప్రయోగించారు.522016 మార్చి 10రెండవపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC32 నావిక్ వ్యవస్థలోని ఆరవ ఉపగ్రహం ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1ఎఫ్ ను ప్రయోగించారు.532016 ఏప్రిల్ 28మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC33 నావిక్ వ్యవస్థలోని ఏడవ, చివరి ఉపగ్రహం ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1జి ని ప్రయోగించారు.542016 జూన్ 22రెండవపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC34 Simultaneous 20 satellites including 17 foreign satellites, 2 student satellites and Cartosat-2C.552016 8 సెప్టెంబరురెండవGSLV Mk IIF05 మొదటి operational flight of GSLV Mk II with indigenous CUS carrying INSAT-3DR.562016 సెప్టెంబరు 26మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌విC35 మొదటి mission of PSLV to launch its payloads into two different orbits. ScatSat-1, 5 foreign and 2 student satellites.572016 7 డిసెంబరుమొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC36 Resourcesat-2A. మొదటి mission of PSLV to use India's own regional navigation system (NavIC) to navigate PSLV.582017 జనవఫిబ్రవరి 15మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC37 104 ఉపగ్రహాలను విజయవంతంగా అంతరిక్షంలో ప్రతిక్షేపించింది. వీటిలో ధ్రువీయ సౌర సమన్వయ కక్ష్యలో ప్రతిక్షేపించిన Cartosat-2D ఉపగ్రహం కూడా ఉంది.592017 5 మేరెండవGSLV Mk IIF09 జీశాట్-9 / South Asia Satellite.602017 5 జూన్రెండవGSLV Mk IIID1 క్రయోజెనిక్ దశతో సహా జిఎస్‌ఎల్‌వి ఎమ్‌కె 3 చేపట్టిన తొలి ప్రయోగం. జీశాట్-19 ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టింది.612017 జూన్ 23మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC38 29 విదేశీ ఉపగ్రహాలు, ఒక విద్యార్థి ఉపగ్రహం, Cartosat-2E - మొత్తం 31 ఉపగ్రహాలను తీసుకెళ్ళింది622017 ఆగస్టు 31రెండవపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC39 పేలోడ్ ఫెయిరింగు విడివడలేదు. దాంతో పేలోడును ప్రతిక్షేపించే పరికరం ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1హెచ్ ఉపగ్రహాన్ని లోపలే ప్రతిక్షేపించింది.632018 జనవరి 12మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC40 Simultaneous 31 satellites including 28 foreign satellites and ISRO's 100th satellite Cartosat-2F.642018 మార్చి 29రెండవGSLV Mk IIF08 జీశాట్-6ఎ using an enhanced version of the Vikas engine called High Thrust Vikas Engine (HTVE) which had a thrust of 848 kN in GS2 stage.652018 ఏప్రిల్ 11మొదటిపిఎస్‌ఎల్‌వి-XLC41 ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1I, భారత నావిక్ వ్యవస్థలోని తొమ్మిదో ఉపగ్రహం.662018 సెప్టెంబరు 16మొదటిPSLV-CAC42 NovaSAR and S1-4 of Surrey Satellite Technology672018 నవంబరు 14రెండవGSLV Mk IIID2 జీశాట్-29.682018 నవంబరు 29రెండవPSLV-CAC43 HySIS, 30 వాణిజ్య ఉపగ్రహాలు.692018 డిసెంబరు 19రెండవGSLV Mk IID2 జీశాట్-7ఎ.702019 జనవరి 24మొదటిPSLV-DLC44 Microsat-R, Kalamsat.712019 ఏప్రిల్ 1మొదటిPSLV-QLC45 EMISAT, 28 బయటి దేశాల ఉపగ్రహాలు.722019 మే 22మొదటిPSLV-CAC46 RISAT-2B.732019 జూలై 22రెండవGSLV Mk IIIM1 చంద్రయాన్-2.742019 నవంబరు 27రెండవPSLV-XL C47 కార్టోశాట్-3 ప్రయోగం.752019 డిసెంబరు 11మొదటిPSLV-QL C48 రిశాట్ -2 బిఆర్1 తో పాటు 9 వాణిజ్య ఉపగ్రహాల ప్రయోగం.
 నోట్స్ 

 మూలాలు