మానసిక ఒత్తిడి

మానసిక ఒత్తిడి అనేది మానసిక శ్రమ వలన కలిగే ఒత్తిడి. ఇదొకరకమైన మానసిక వేదన. ఈ ఒత్తిడి కొద్ది పరిమాణంలో ఉంటే మంచిదే. ఇది క్రీడాకారుల్లో పోరాట స్ఫూర్తిని రగుల్చుతుంది. చుట్టూ ఉన్న వాతావరణానికి తగ్గట్టు మనల్ని మారుస్తుంది. అయితే మోతాదు మించితే మెదడు, గుండెకు రక్త సరఫరా నెమ్మదించడం, కడుపులో పుండ్లు, కుంగుబాటు లాంటి మానసిక సమస్యలకు దారి తీస్తుంది.

ఇది బయటి పరిస్థితులవల్లనైనా కలగవచ్చు లేదా దాన్ని మనం స్వీకరించే పద్ధతి వల్ల ఆదుర్దా, ఒత్తిడి, వ్యతిరేక భావనల ద్వారా కూడా ఏర్పడవచ్చు.
thumb|ఒత్తిడితో  నష్టం అయ్యే మానవశరీరం  లోని అవయవాలు 
శారీరక వ్యాయామం ద్వారా మానసిక ఒత్తిడిని కొంతవరకు తగ్గించుకోవచ్చని కొన్ని వైద్య పరిశోధనలు నిరూపించాయి.

 నిర్వచనం 
ఒత్తిడి అనేది క్లిష్టమైన పరిస్థితి వల్ల కలిగే ఆందోళన లేదా మానసిక ఉద్రిక్తతగా నిర్వచించవచ్చు. ఒత్తిడి అనేది  ప్రజల అందరికి  సహజముగా వచ్చే   ప్రతిస్పందన, దీనితో మనుషుల జీవితాలలలో  సవాళ్లను, బెదిరింపులను పరిష్కరించడానికి మనలను ప్రేరేపిస్తుంది. ప్రతి ఒక్కరూ ఎదో ఒకరకమైన  ఒత్తిడిని అనుభవించే పరిస్థితి వస్తుంది.దీనికి మనిషే స్పందించే  ప్రతిస్పందించే విధానం ముఖ్యమైనది,మానవ జీవితాల  శ్రేయస్సుకు పెద్ద తేడాను కలిగిస్తుంది.

 కారణాలు 
ఒత్తిడి ఒక అనిశ్చితమైన ప్రతిస్పందన. అది తటస్థమైనదే అయినా దాని ప్రతిస్పందన మాత్రం మారుతూ ఉంటుంది. అది వ్యక్తిగతమైనది, సందర్భోచితమైనది. ఒక వ్యక్తి దాన్ని ఎలా గ్రహిస్తున్నాడనే  మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. అంటే ఒత్తిడి తటస్థమైంది కాబట్టి కొంతమందిలో అది వ్యాకులతను కలిగించవచ్చు, కొంతమందిలో సానుకూలంగా పనిచేయవచ్చు.

 ప్రమాదం 
thumb|మానసిక ఒత్తిడితో ఉన్న మహిళ 
ఒత్తిడి తో భయం, ఆందోళన, విశ్రాంతి తీసుకోలేకపోవడం, హృదయ స్పందన రేటు పెరగడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, నిద్రలో మార్పు రావడం, ఏకాగ్రత లేక పోవడం, ఇవిగాక ప్రజలకు  ముందుగా ఉన్న ఆరోగ్య పరిస్థితులు సరిగా లేకపోవడం,శారీరక, మానసికంగా నష్టం అయ్యే అవకాశం ఉంది.  ఒత్తిడి మనకు విశ్రాంతి తీసుకోవడం కష్టతరం చేస్తుంది, ఆందోళన, చిరాకుతో సహా అనేక భావోద్వేగాలతో రావచ్చు. ఒత్తిడికి గురైనప్పుడు ఏకాగ్రత కష్టమవుతుంది. తలనొప్పి లేదా ఇతర శరీర నొప్పులు, కడుపు నొప్పి లేదా  సరియైన  నిద్ర లేక పోవడం,ఆకలి లేక పోవడం,లేదా  ఎక్కువ తినే ఆస్కారం ఉంది.  దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడితో ప్రస్తుతం ఉన్న ఆరోగ్య సమస్యలను మరింత ఎక్కువ కావడం జరుగుతుంది. వీటితో మనిషి మద్య పానం,  సిగరెట్లు , ఇతర పొగాకు వాడటం లేదా మత్తు పానీయాలు కూడా అలవాటయ్యే ప్రమాదం, ఈ  పదార్ధాల వాడకాన్ని ప్రజలలో పెంపుదలకు అయ్యే ఆస్కారం ఉన్నది. 

 ఒత్తిడిని తగ్గించే మార్గాలు 
మానవులు  ప్రతిరోజూ ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటారు.  అవి ప్రజలకు వారి నిత్యజీవితం లో ఎదో  ఒక రకంగా ఎదుర్కొంటున్నారు, అందులో  వారు చేసే  పని, కుటుంబ, ఆరోగ్య, ఆర్థిక సమస్యలు ఒక కారణం గా భావించవచ్చును.  దీనితో  ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. వైద్య నిపుణుల నుండి  మానసిక శాస్త్ర వేత్తలు చెప్పే కొన్ని సలహాలు, చిన్న చిట్కాలు పాటిస్తే  ఒత్తిడి నుండి ఉపశమనం పొందే అవకాశం ఉన్నదని విశ్లేషిస్తున్నారు.   

క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం,పోషక-దట్టమైన ఆహారాన్ని అనుసరించడం, నిల్వ చేసే  ఆహార పదార్థాలు ,( అల్ట్రా-ప్రాసెస్) చేసిన ఆహారాన్ని పరిమితం చేయడం,  

టెలివిజన్లు, ఇతర మాధ్యమాలు చూడటం తగ్గిస్తే  ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి, పిల్లలలో, పెద్దలలో నిద్ర సరిగా పోవచ్చును.  

మనం వాడే  మందులలో  మెగ్నీషియం, ఎల్-థియనిన్, రోడియోలా, బి విటమిన్లతో సహా ఒత్తిడి స్థాయిలను తగ్గిస్తాయి.  

ప్రతిరోజు  క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం ( వైద్యుల సూచనలతో, వారికి అవసర మైనవి) చేయడం, దాంపత్య జీవితంలో శృంగారం ఇవన్నీ  ఒత్తిడి హార్మోన్ స్థాయిలు, రక్తపోటును తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది.  ప్రకృతి ని ఆస్వాదించడం,  ఒత్తిడి స్థాయిలను తగ్గించడానికి, మానసిక స్థితిని పెంచడానికి సహాయపడుతుంది.లోతైన శ్వాస మీ శరీరం  విశ్రాంతి ప్రతిస్పందనను సక్రియం చేస్తుంది,  పెంపుడు జంతువులతో సమయం గడపడం ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి విశ్రాంతి, ఆహ్లాదకరమైన మార్గం. బ్లాక్ టీ , గ్రీన్ టీ, డార్కు చాకోలెట్లు తరచూ వాడకం వాటితో  మానసిక ఆనందం పొందవచ్చు తద్వారా కొంత వరకు ఒత్తడిని తగ్గించవచ్చు. 

 మూలాలు 

వర్గం:మానసిక శాస్త్రము