కొత్తవలస-కిరండల్ రైలు మార్గము

thumb|అరకు లోయ లోని మానాబార్ రైల్వే స్టేషను.
కొత్తవలస-కిరండల్ రైలు మార్గము 2003 నుండి తూర్పు తీర రైల్వే జోన్ లోని వాల్తేరు రైల్వే డివిజనుకు 2003 సం. నుండి సంక్రమించింది. ఈ మార్గము 2003 వరకు ఆగ్నేయ రైల్వే జోన్ పరిధిలో ఉంది. ఇది ఆంధ్ర ప్రదేశ్, ఒడిషా, ఛత్తీస్‌ఘడ్ మూడు రాష్ట్రాల గుండా వెళుతుంది.

చరిత్ర
1960 లో, భారత రైల్వే మూడు ప్రాజెక్టులను చేపట్టింది: కొత్తవలస - అరకు - కోరాపుట్ - జేయ్పోర్ - జగదల్పూర్ - దంతెవార - కిరండల్ రైలు మార్గము, ఝార్సుగూడ - సంబల్పూర్ - బార్గర్ - బాలంగీర్ - టిట్లాఘర్ ప్రాజెక్ట్, బీరమిట్రాపూర్ - రూర్కెలా - బిమ్లాగర్ - కిరిబురు ప్రాజెక్ట్. అన్నీ కలిసి తీసుకున్న మూడు ప్రాజెక్టులు ముఖ్యంగా డిబికే ప్రాజెక్ట్ అని లేదా దండకారణ్య - బోలాంగిర్ - కిరిబురు ప్రాజెక్ట్ పిలువబడ్డాయి. ఐరన్ ఓర్ రవాణా కోసం జపాన్ ఆర్థిక సహాయంతో ఆగ్నేయ రైల్వే పరిధిలో 1966-67లో కొత్తవలస-కిరండల్ రైలు మార్గము తెరవబడింది.

భౌగోళికం
ఈ రైలు మార్గము, అరకు వ్యాలీ ద్వారా తూర్పు కనుమల కొండ విభాగాలు మీదుగా వెళ్ళుతుంది. ఇది దేశంలోని అతి ఎత్తున ఉన్న బ్రాడ్ గేజ్ రైలు మార్గం.
 ఈ రైలుమార్గం మొత్తం 58 సొరంగాలు, 84 ప్రధాన వంతెనలను కలిగి ఉంది. ప్రతి సొరంగం 520 మీటర్ల వరకు ఉంటుంది.

విద్యుద్దీకరణ
ఈ రైలుమార్గం యొక్క విద్యుద్దీకరణ నాలుగు దశల్లో పూర్తయింది. కిరండల్-జగదల్‌పూర్ విభాగం 1980 లో పూర్తయింది. 1981 లో జగదల్పూర్-కోరాపుట్ విభాగం, కోరాపుట్-అరకు-వాల్తేరు విభాగం 1982 లోను పూర్తయ్యాయి. 1982 నాటికి కొత్తవలస-కిరండల్ రైలు మార్గము పూర్తిగా విద్యుద్దీకరణ చేయబడింది.

పరిధి
ఈ కొత్తవలస-కిరండల్ రైలు మార్గము 445 కి.మీ. (277 మైళ్ళు) పొడవు ఉంది, వీటిలో 138 కి.మీ. (86 మైళ్ళు) ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో గోరాపూర్ వరకు, 131 కి.మీ. (81 మైళ్ళు) ఒడిశాలో ఖదేపా వరకు, 194 కి.మీ. (121 మైళ్ళు) దూరం ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలోని కిరండల్ వరకు ఉంది. ఈ మార్గంలో అత్యధిక రూటు కి.మీ. కలిగినవి మెదటిది ఛత్తీస్‌గఢ్ కాగా, రెండవది ఆంధ్ర ప్రదేశ్, ఒడిశా 3వ రాష్ట్రంగా ఉన్నాయి. కొత్తవలస-కిరండల్ రైలుమార్గం గ్రూపు ఇ-స్పెషల్ క్లాస్ మార్గంగా వర్గీకరించబడింది, దీనిలో వేగం 100 కిలోమీటర్ల కంటే తక్కువగా ఉండాలి.

పనితీరు
ఈ రైలుమార్గం ప్రధానంగా సరుకు రవాణా ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించబడుతుంది. ఇది వాల్తేరు డివిజనుకు అత్యధిక లాభదాయకమైన ఆదాయ వనరుగా ఉంది. కేవలం ఈ మార్గం ద్వారా సుమారుగా రూ.3000 కోట్ల లాభం వస్తుంది. బైలదిలా గనుల నుండి ఇనుప ఖనిజం ఈ మార్గం ద్వారా విశాఖపట్నంకు రవాణా చేయబడుతుంది.

మూలాలు

బయటి లింకులు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ రైలు రవాణా
వర్గం:1966 రైలు మార్గము ప్రారంభాలు
*
వర్గం:ఒడిషా రైలు రవాణా
వర్గం:ఛత్తీస్‌గఢ్ రైలు రవాణా
వర్గం:1966 స్థాపితాలు