తీజ్

తీజ్ (సంస్కృతం: రోమనైజ్డ్: తీజా), హిందూ క్యాలెండర్ ప్రకారం రుతుపవనాలు ప్రారంభమైనప్పుడు అమావాస్య తరువాత మూడవ రోజును సూచించే "మూడవ" అని అర్థం, ఇది ప్రధానంగా హిందూ దేవతలకు అంకితం చేయబడిన 3 హిందూ పండుగలకు ఉమ్మడి పేరు - మాతృ దేవత పార్వతి, ఆమె పురుష భార్య శివ, ప్రధానంగా ఉత్తర భారతదేశం, నేపాల్ లో వివాహిత మహిళలు, అవివాహిత బాలికలు తమ భర్త లేదా కాబోయే భర్త దీర్ఘాయుష్షును కోరుకోవడానికి జరుపుకుంటారు. వర్షాకాలం రాకను గానం, ఊగిసలాటలు, నృత్యం, ఆనందం, ప్రార్థన ఆచారాలు, తరచుగా ఉపవాసంతో స్వాగతించండి.

"తీజ్" అనేది మూడు రకాల తీజ్ పండుగలను సూచించే సాధారణ పేరు - శ్రావణ మాసంలో అమావాస్య తరువాత మూడవ రోజున హర్యాలి తీజ్, 15 రోజుల తరువాత కజారి తీజ్, మరో 15 రోజుల తరువాత హర్తాలికా తీజ్. సింధూర తీజ్, ఛోటీ తీజ్, శ్రావణ తీజ్ లేదా సావన్ తీజ్ అని కూడా పిలువబడే హర్యాలి తీజ్ (అక్షరాలా "ఆకుపచ్చ తీజ్" అని కూడా పిలుస్తారు, శ్రావణ మాసంలో అమావాస్య తరువాత మూడవ రోజున వస్తుంది, ఇది పార్వతీదేవి కోరికకు శివుడు అంగీకరించిన రోజును సూచిస్తుంది, వివాహిత మహిళలు తమ తల్లిదండ్రుల ఇంటికి వెళ్లి స్వింగ్స్ తయారు చేసి ఆనందకరమైన తీజ్ పాటలు పాడతారు. కజారి తీజ్ (అక్షరాలా "చీకటి తీజ్" అని కూడా పిలుస్తారు), చంద్రుడి చీకటి (మైనపు నెలవంక) దశలో "హర్యాలి తీజ్" తర్వాత 15 రోజుల తరువాత జరుపుకుంటారు. హర్తాలికా తీజ్ (అక్షరాలా "హరత్", "ఆలికా" మిశ్రమ పదం" అంటే "ఆమె మహిళా స్నేహితుల అంగీకారంతో ఒక మహిళ అపహరణ"), సాధారణంగా గణేష్ చతుర్థికి ఒక రోజు ముందు వచ్చే భాద్రపద మాసంలో అమావాస్య తరువాత మూడవ రోజున "హర్యాలి తీజ్" తరువాత వస్తుంది, పార్వతి తన తండ్రి హిమాలయాల తరువాత శివుడితో వివాహం నుండి తప్పించుకోవడానికి తన స్నేహితులను ప్రోత్సహించిన సందర్భాన్ని సూచిస్తుంది. అతడిని పెళ్లి చేసుకుని చేతులు జోడించింది. వివాహిత స్త్రీలు తమ భర్త దీర్ఘాయుష్షు కోసం "నిర్జల వ్రతం" (నీరు లేని ఉపవాసం) ఆచరిస్తారు.

 వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం 
thumb|200x200px| తీజ్ అని కూడా పిలువబడే రెడ్ వెల్వెట్ పురుగు (ట్రాంబిడియం) వర్షాకాలంలో కనిపిస్తుంది. పురుగుకు పండుగ పేరు పెట్టారా లేదా దీనికి విరుద్ధంగా ఉన్నారా అనేది అస్పష్టంగా ఉంది.
తీజ్ అనేది ప్రతి నెలా అమావాస్య (అమావాస్య) తరువాత వచ్చే మూడవ రోజు, ప్రతి చాంద్రమాన మాసంలో పౌర్ణమి రాత్రి తరువాత వచ్చే మూడవ రోజు. కుమార్ (1988) ప్రకారం, కజరి తీజ్, హర్తాలికా తీజ్ భాద్రపదలో పడతాయి.

ప్రకృతి అనుగ్రహం, మేఘాలు, వర్షం, పచ్చదనం, పక్షుల రాక, సామాజిక కార్యకలాపాలు, ఆచారాలు, ఆచారాలతో పండుగలు జరుపుకుంటారు. నృత్యం చేయడం, పాడటం, స్నేహితులతో కలవడం, కథలు చెప్పడం, గోరింటాకు రంగు చేతులు, కాళ్ళతో దుస్తులు ధరించడం, ఎరుపు, ఆకుపచ్చ లేదా నారింజ రంగు దుస్తులు ధరించడం, పండుగ ఆహారాన్ని పంచుకోవడం, హర్యాలి తీజ్ నాడు ఊయలపై చెట్ల క్రింద ఆడుకోవడం వంటివి మహిళలకు పండుగలు. రాజస్థాన్ లో మాన్ సూన్ ఫెస్టివల్ పార్వతికి అంకితం చేయబడింది.

 హర్యాలి తీజ్ 
శ్రావణ మాసంలో అమావాస్య తర్వాత మూడవ రోజున (హిందూ క్యాలెండర్ ప్రకారం) హర్యాలి తీజ్ (ఆకుపచ్చ తీజ్) జరుపుకుంటారు. పరిసరాలు పచ్చగా మారినప్పుడు వర్షాకాలం లేదా వర్షాకాలంలో శ్రావణ తీజ్ వస్తుంది కాబట్టి, శ్రావణ తీజ్ ను హరియాలి తీజ్ అని కూడా పిలుస్తారు.

శివుడు పార్వతిని తన భార్యగా స్వీకరించిన రోజు అయిన శివపార్వతుల కలయికను స్మరించుకోవడానికి హరియాలి తీజ్ పండుగను కూడా జరుపుకుంటారు. పార్వతి చాలా సంవత్సరాలు ఉపవాసం ఉండి, 108 జన్మలో శివుడు ఆమెను తన భార్యగా అంగీకరించాడు. పార్వతిని తీజ్ మాత (తీజ్ తల్లి) అని కూడా పిలుస్తారు.

 సింధూర 
తీజ్ రోజున వివాహమైన కుమార్తెలకు ఆమె తల్లి బట్టలు, గాజులు, బొట్టు, మెహందీ వంటి బహుమతులు అందుతాయి. ఈ రోజున వారికి ఘెవర్ అనే ప్రత్యేకమైన స్వీట్ ఇస్తారు. ఈ బహుమతులను సింధూర అని పిలుస్తారు. భట్నాగర్ (1988) ప్రకారం, సింధార అనేది సంస్కృత పదం శృంగర్ నుండి ఉద్భవించింది, దీని అర్థం "మహిళల అలంకరణ, వారి మనోహరమైన అందం".

 హర్యాలి తీజ్ ఆచరించడం 
పంజాబ్, హర్యానా, రాజస్థాన్ లలో హరియాలీ తీజ్ జరుపుకుంటారు. ఈ పండుగను చండీగఢ్ లో కూడా జరుపుకుంటారు. 

 చండీగఢ్ 
నగరంలోని రాక్ గార్డెన్ లో తీజ్ వేడుకల కోసం చండీగఢ్ యంత్రాంగం ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేసింది. ఈ రోజున పాఠశాల పిల్లలు నాటకాలు, ఇతర సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలను ప్రదర్శిస్తారు. కుటుంబంలోని మహిళా సభ్యులకు, ముఖ్యంగా కూతుళ్లకు బహుమతులు, దుస్తులు ఇస్తారు.  
thumb| హర్యాలీ తీజ్ ప్రదర్శన

 హర్యానా 
హర్యానాలోని ప్రసిద్ధ పండుగలలో హర్యాలి తీజ్ ఒకటి, దీనిని అధికారిక సెలవు దినంగా జరుపుకుంటారు. వర్షాకాలానికి స్వాగతం పలికే ఈ పండుగను జరుపుకోవడానికి హర్యానా ప్రభుత్వం అనేక కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తుంది. ఎత్తైన భవనాలు, టెర్రస్ స్థలం లేకపోవడం వల్ల పెద్ద నగరాల్లో ఈ సంప్రదాయం తన ఆకర్షణను కోల్పోతున్నప్పటికీ బాలురు సాంప్రదాయకంగా ఉదయం నుండి సాయంత్రం వరకు గాలిపటాలను ఎగురవేస్తారు..

సీజన్ కోసం చెట్ల కింద, బహిరంగ ప్రాంగణాల్లో ఊయలు ఏర్పాటు చేస్తారు. ఈ రోజున అమ్మాయిలు చేతులకు, కాళ్లకు గోరింటాకు రాసుకుని ఇంటి పనుల నుంచి తప్పించుకుంటారు. తీజ్ రోజున, బాలికలు తరచుగా వారి తల్లిదండ్రుల నుండి కొత్త దుస్తులను స్వీకరిస్తారు. 

కర్వా చౌత్ రోజున మాదిరిగానే తీజ్ రోజున కూడా తల్లి ఒక బయా లేదా బహుమతి పంపుతుంది. ఉదయాన్నే పూజ చేస్తారు. వివిధ రకాల ఆహార పదార్ధాలతో కూడిన బయను ఒక చౌక్ (చతురస్రాకారం) అలంకరించిన ప్రార్థనా స్థలంలో తాళిపై ఉంచి, పార్వతి విగ్రహం లేదా చిత్రాన్ని ప్రతిష్ఠిస్తారు. సాయంత్రాలు జానపద గానం, నృత్యాల కోసం కేటాయిస్తారు, భర్తల దీర్ఘాయువు కోసం, వారి కుటుంబాల కోసం మహిళల ప్రార్థనలు ఉంటాయి.. 

 పంజాబ్ 
alt=|thumb| తీయన్ సమయంలో ఒక నృత్యం.
తీజ్ ను పంజాబ్ లో తీయాన్ అని పిలుస్తారు, రుతుపవనాల ప్రారంభానికి అంకితం చేయబడిన కాలానుగుణ పండుగగా చూస్తారు. ఈ పండుగను అన్ని మతాల మహిళలు జరుపుకుంటారు, బిక్రమి క్యాలెండర్ (పంజాబీ క్యాలెండర్) ప్రకారం చాంద్రమాన మాసం సావన్ ప్రకాశవంతమైన సగం మూడవ రోజు నుండి సావన్ పౌర్ణమి (సుమారు 13 రోజులు) వరకు ఉంటుంది. తీయాన్ లో మహిళలు కలిసి గిడ్డా చేయడం, వివాహిత మహిళలు తమ కుటుంబాలను సందర్శించడం, బహుమతులు స్వీకరించడం వంటివి ఉంటాయి. మహిళలు స్వింగ్స్ పై ప్రయాణించడం కూడా సంప్రదాయం.

పాఠశాలలు, కళాశాలల్లో నృత్య పోటీలు నిర్వహిస్తారు. 

చెట్లు లేదా బహిరంగ ప్రాంగణాల కింద ఏర్పాటు చేసిన ఊయలపై అమ్మాయిలు ఆడుకునే పండుగ తీయాన్. తీయాన్ సమయంలో, కుటుంబ సభ్యులు అమ్మాయిలు, మహిళలకు సాధారణంగా కొత్త బట్టలు, ఉపకరణాలను బహుమతులు ఇస్తారు. ముఖ్యంగా పంజాబ్ లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఘేవర్ ను స్వీట్లు తయారుచేస్తారు.Alop Ho Raha Punjabi Virsa: Harkesh Singh KehalUnistar Books PVT Ltd 

 ప్రస్తావనలు 

వర్గం:హిందువుల పండుగలు