సునీతీ దేవి

సునీతా దేవి (సెప్టెంబరు 30, 1864 - నవంబరు 10, 1932) బ్రిటిష్ ఇండియాలోని కూచ్ బెహర్ సంస్థానానికి చెందిన మహారాణి.

 ప్రారంభ జీవితం 
ఈమె కలకత్తాకు చెందిన ప్రసిద్ధ బ్రహ్మసమాజ సంస్కరణవాది కేశుబ్ చంద్ర సేన్, జగన్మోహిని సేన్ ల కుమార్తె.ఈమెకు 1878 లో కూచ్ బెహార్ మహారాజా నృపేంద్ర నారాయణ్ (1863-1911) తో వివాహం జరిగింది. పెళ్లయిన వెంటనే నారాయణ్ ఉన్నత చదువుల కోసం లండన్ వెళ్లడంతో వివాహమైన రెండేళ్ల పాటు ఆమె తండ్రి వద్దే ఉండిపోయింది.

ఆమె నలుగురు కుమారులు, ముగ్గురు కుమార్తెలకు తల్లి: కుమారులు రాజేంద్ర నారాయణ్ (జ.1882), జితేంద్ర నారాయణ్ (జ.1886), విక్టర్ నిత్యేంద్ర నారాయణ్ (జ.1888),, హితేంద్ర నారాయణ్ (జ.1890), కుమార్తెలు సుకృతి దేవి (జ.1884), ప్రతిభాదేవి (బి.1891), సుధీరాదేవి (జ.1894). Royal History: Book of Facts and Events, Ch. 5.

ఆమె కుమార్తెలు సుధీరా, ప్రతిభ ఇంగ్లాండ్ లోని వైట్విక్ మనోర్ కు చెందిన అలన్, మైల్స్ మందర్ అనే ఇద్దరు సోదరులను వివాహం చేసుకున్నారు. మనోర్ నేషనల్ ట్రస్ట్ లో భాగం, సందర్శనకు తెరిచి ఉంది. స్వర్ణకుమారి దేవి (రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ సోదరి), జానకి నాథ్ ఘోషల్ పెద్ద కుమారుడు జ్యోత్స్న నాథ్ ఘోషల్ ను సుకృతి దేవి వివాహం చేసుకుంది. సునీతీ దేవి కుమారులలో రాజేంద్ర నారాయణ్, జితేంద్ర నారాయణ్ తరువాత కూచ్ బెహర్ మహారాజులు అయ్యారు. గాయత్రీ దేవి, ఇలా దేవి ఆమె కుమారుడు జితేంద్ర నారాయణ్ భూప్ బహదూర్ కుమార్తెలు.

 పనులు 
1887లో ఆమె భర్త నిపేంద్ర నారాయణ్ కు జి.సి.ఐ.ఇ., ఆమెకు సి.ఐ.ఇ ప్రదానం చేయబడింది. సునీతీ దేవి సి.ఐ.ఇ పొందిన మొదటి భారతీయ మహిళగా గుర్తింపు పొందింది. ఆమె 1898 లో విక్టోరియా రాణి డైమండ్ జూబ్లీ వేడుకలకు, 1911 ఢిల్లీ దర్బార్ కు తన భర్త కూచ్ బెహర్ మహారాజాతో కలిసి హాజరయ్యారు. ఆమెతో పాటు ఆమె సోదరి సుచరు దేవి సొగసైన దుస్తులకు ప్రసిద్ధి చెందారు.Royal History: Book of Facts and Events, Ch. 5.

ఆమె భర్త 1881 లో ఆమె పేరు మీద ఒక బాలికల పాఠశాలను స్థాపించారు, తరువాత దీనికి సునీతి అకాడమీ అని పేరు పెట్టారు. సునితీ దేవి ఈ పాఠశాల స్థాపన వెనుక మెదడు.

ఆమె విద్యావేత్త, మహిళా హక్కుల కార్యకర్త, సంస్థకు వార్షిక గ్రాంట్లు ఇచ్చారు, బాలికలకు ట్యూషన్ ఫీజు చెల్లించడం నుండి మినహాయింపు ఇచ్చారు, విజయవంతమైన విద్యార్థులకు బహుమతులు కూడా ఇచ్చారు. బాలికలను ఇంటి నుంచి పాఠశాలకు తీసుకురావడానికి ప్యాలెస్ కార్లను ఏర్పాటు చేశారు. ఎలాంటి వివాదాలు తలెత్తకుండా ఉండేందుకు కార్ల కిటికీలను కర్టెన్లతో కప్పాలని ఆదేశించారు.

ఆమె, తన సోదరి సుచరు దేవి (మయూర్భంజ్ మహారాణి) తో కలిసి 1908 లో డార్జిలింగ్ లో మహారాణి బాలికల ఉన్నత పాఠశాల స్థాపనకు ఆర్థిక సహాయం చేసింది. 1932లో ఆల్ బెంగాల్ మహిళా యూనియన్ కు అధ్యక్షురాలిగా, బెంగాల్ కు చెందిన చారులతా ముఖర్జీ, సరోజ్ నళినీ దత్, టి.ఆర్.నెల్లి, ఆమె సోదరి సుచరు దేవి వంటి ఇతర మహిళా హక్కుల కార్యకర్తలతో కలిసి పనిచేశారు.

ఆమె "ది బ్యూటిఫుల్ మొఘల్ ప్రిన్సెస్" అనే పుస్తకాన్ని రచించింది, దీనిని 1918 లో డబ్ల్యూ.థాకర్ & కో 2, క్రీడ్ లేన్, లుడ్గేట్ హిల్, లండన్ ప్రచురించింది. ఈ పుస్తకంలో మొఘల్ యువరాణిలు ముంతాజ్ మహల్, రెబా, జెబున్నీసా, నూర్జహాన్ ల సన్నిహిత జీవిత కథలు ఉన్నాయి. 1916లో కలకత్తాలోని థాకర్, స్పింక్ అండ్ కంపెనీ ప్రచురించిన "బెంగాల్ డాకోయిట్స్ అండ్ టైగర్స్" అనే చిన్న కథా సంకలనాన్ని కూడా ఆమె రచించారు. ఆమె చివరి ప్రచురణ "ది లైఫ్ ఆఫ్ ప్రిన్సెస్ యశోదర: వైఫ్ అండ్ డిసిపుల్ ఆఫ్ ది లార్డ్ బుద్ధ," లండన్: ఎల్కిన్ మాథ్యూస్ అండ్ మార్రోట్ లిమిటెడ్, 1929; దీనిని కెసింగర్ లెగసీ రీప్రింట్స్ (www.kessinger.net) పునర్ముద్రించింది.

ఆమె 1932లో రాంచీలో అకస్మాత్తుగా మరణించింది.

 శీర్షికలు 
1887 - విక్టోరియా రాణి స్వర్ణోత్సవ వేడుకకు ఆమె తన భర్త నృపేంద్ర నారాయణ్ తో కలిసి హాజరైన సందర్భంగా కంపానియన్ ఆఫ్ ది ఆర్డర్ ఆఫ్ ది క్రౌన్ ఆఫ్ ఇండియా

 మూలాలు 
వర్గం:1932 మరణాలు
వర్గం:1864 జననాలు