విమాన సాధనాలు

thumb|right|స్లింగ్స్‌బై T-67 ఫైర్‌ఫ్లై రెండు సీట్ల తేలికపాటి విమానం యొక్క కాక్‌పిట్. ఇన్స్ట్రుమెంట్ ప్యానెల్ యొక్క ఎడమవైపునుంచి విమాన పరికరాలు
విమాన సాధనాలు (ఫ్లైట్ ఇన్‌స్ట్రూమెంట్స్) అంటే విమానం యొక్క స్థితి, పనితీరు గురించి పైలట్‌లకు సమాచారం అందించడానికి విమానంలో ఉపయోగించే పరికరాలు లేదా వ్యవస్థలు. ఇవి విమానం యొక్క కాక్‌పిట్‌లో ఉన్న సాధనాలు. ఫ్లైట్ ఎగురుతున్న సమయంలో నియంత్రణ, నావిగేషన్, భద్రతను నిర్వహించడానికి ఈ సాధనాలు అవసరం. ఇవి విమానం యొక్క ఎగురుతున్న ఎత్తు, వాయువేగం, వైఖరి, నిలువు వేగం, ఇతర క్లిష్టమైన సమాచారాన్ని పర్యవేక్షించడానికి పైలట్‌లను అనుమతించే వివిధ పారామితులు, కొలతలను ప్రదర్శిస్తాయి.

విమాన పరికరాలను మూడు ప్రధాన రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చు:

ప్రాథమిక విమాన పరికరాలు
ఈ సాధనాలు విమానం యొక్క వైఖరి, పనితీరు గురించి ప్రాథమిక సమాచారాన్ని అందిస్తాయి. వాటిలో ఈ క్రిందివి ఉన్నాయి:

 యాటిట్యూడ్ ఇండికేటర్ (కృత్రిమ హారిజోన్) : ఈ పరికరం విమానం యొక్క పిచ్ (ముక్కు పైకి లేదా ముక్కు-క్రిందికి), రోల్ వైఖరిని ప్రదర్శిస్తుంది, ఇది పైలట్ సరైన విమాన విన్యాసాన్ని నిర్వహించడానికి అనుమతిస్తుంది.
 ఎయిర్‌స్పీడ్ ఇండికేటర్: ఇది సాధారణంగా నాట్స్‌లో (గంటకు నాటికల్ మైళ్లు) గాలిలో విమానం వేగాన్ని కొలుస్తుంది.
 ఆల్టిమీటర్: ఈ పరికరం విమానం యొక్క ఎత్తును నిర్దేశించిన రిఫరెన్స్ పాయింట్ పైన, సాధారణంగా సముద్ర మట్టాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది భూభాగం, అడ్డంకుల నుండి సరైన క్లియరెన్స్‌ని నిర్వహించడానికి పైలట్‌లకు సహాయపడుతుంది.
 టర్న్ కోఆర్డినేటర్: ఇది విమానం యొక్క టర్న్ రేటు, మలుపు యొక్క సమన్వయం గురించి సమాచారాన్ని అందిస్తుంది, విమానం సజావుగా ఎగురుతుందని నిర్ధారిస్తుంది.
 వర్టికల్ స్పీడ్ ఇండికేటర్: ఇది విమానం పైకెగిరే లేదా కిందకి దిగే రేటును నిమిషానికి అడుగులలో చూపుతుంది.

నావిగేషన్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్
ఈ సాధనాలు పైలట్‌లకు కావలసిన మార్గం లేదా గమ్యానికి సంబంధించి విమానం యొక్క స్థానాన్ని నావిగేట్ చేయడంలో, నిర్ణయించడంలో సహాయపడతాయి. వాటిలో ఉన్నవి:

 మాగ్నెటిక్ కంపాస్: ఇది భూమి యొక్క అయస్కాంత క్షేత్రంతో సమలేఖనం చేయడం ద్వారా విమానం యొక్క అయస్కాంత శీర్షికను సూచిస్తుంది.
 క్షితిజసమాంతర సిట్యువేషన్ ఇండికేటర్ (HSI) : ఈ పరికరం దిక్సూచి దిశని హెడ్డింగ్ ఇండికేటర్‌తో మిళితం చేస్తుంది, పైలట్‌లు తమ హెడ్డింగ్, ట్రాక్‌ని కచ్చితంగా గుర్తించేందుకు వీలు కల్పిస్తుంది.
 నావిగేషన్ డిస్‌ప్లేలు (ఉదా. GPS, ఇనర్షియల్ నావిగేషన్ సిస్టమ్‌లు) : ఈ ఎలక్ట్రానిక్ డిస్‌ప్లేలు స్థాన సమాచారం, రూట్ గైడెన్స్, ఇతర నావిగేషన్-సంబంధిత డేటాను అందిస్తాయి.

ఇంజిన్ సాధనాలు
ఈ సాధనాలు విమానం ఇంజిన్లు, సిస్టమ్‌ల పనితీరును పర్యవేక్షిస్తాయి. వాటిలో ఉన్నవి:

 టాకోమీటర్: ఇది ఇంజిన్ యొక్క RPM కొలుస్తుంది, ఇంజిన్ పవర్ సెట్టింగ్‌లను నిర్వహించడంలో పైలట్‌లకు సహాయపడుతుంది.
 ఇంజిన్ ఉష్ణోగ్రత, పీడన గేజ్‌లు: ఈ సాధనాలు చమురు ఒత్తిడి, శీతలకరణి ఉష్ణోగ్రత, ఎగ్జాస్ట్ గ్యాస్ ఉష్ణోగ్రత (EGT) వంటి ముఖ్యమైన పారామితులను ప్రదర్శిస్తాయి.
 ఇంధన పరిమాణ సూచిక: ఇది విమానం ట్యాంకుల్లో మిగిలి ఉన్న ఇంధనాన్ని చూపుతుంది.
 ఎలక్ట్రికల్ సిస్టమ్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్: ఈ సాధనాలు ఎలక్ట్రికల్ సిస్టమ్ యొక్క వోల్టేజ్, కరెంట్, బ్యాటరీ ఛార్జ్ స్థితిని పర్యవేక్షిస్తాయి.

ఇవి సాధారణంగా విమానంలో కనిపించే విమాన పరికరాలు. విమానం యొక్క సంక్లిష్టత, ప్రయోజనంపై ఆధారపడి, విమానం యొక్క ఆపరేషన్ కోసం అవసరమైన నిర్దిష్ట సమాచారాన్ని అందించడానికి అదనపు ప్రత్యేక పరికరాలు ఉండవచ్చు.

ఇవి కూడా చూడండి
 కాక్‌పిట్

మూలాలు

  Instrument Flying Handbook
 Aviation’s Crazy, Mixed Up Units of Measure
 Six Pack – The Primary Flight Instruments

వర్గం:విమాన సాధనాలు