మణి భవన్

మణి భవన్ ముంబై  లోని గామ్‌దేవి ఆవరణలోని లాబర్నమ్ రోడ్‌లో నెలకొని ఉన్న  గాంధీకి అంకితమైన మ్యూజియం,  చారిత్రక భవనం. 1917,  1934 ల మధ్య ముంబైలో గాంధీ రాజకీయ కార్యకలాపాలకు మణి భవన్ కేంద్ర బిందువు.
thumb| 'మణి భవన్‌కు రోడ్డు'

 గాంధీ ప్రధాన కార్యాలయం 
thumb| మణి భవన్ ముందు ద్వారం.
మణి భవన్ 1917 నుండి 1934 వరకు దాదాపు 17 సంవత్సరాల పాటు ముంబైలో గాంధీకి   ప్రధాన కార్యాలయంగా ఉంది. ఈ కాలంలో గాంధీ స్నేహితుడు,  ముంబైలో ఆతిథ్యం యిచ్చిన వ్యక్తి  రేవశంకర్ జగ్జీవన్ జవేరికి చెందిన భవనమిది. మణి భవన్ నుండి గాంధీ సహాయ నిరాకరణ, సత్యాగ్రహం, స్వదేశీ, ఖాదీ,  ఖిలాఫత్ ఉద్యమాలను ప్రారంభించాడు. 1917 లో మణి భవన్‌లో ఉన్నప్పుడు చర్ఖాతో గాంధీకి అనుబంధం ప్రారంభమైంది. హోం రూల్ ఉద్యమంలో గాంధీతో మణి భవన్‌కు కూడా దగ్గరి సంబంధం కలిగి  ఉంది, అలాగే ఆ కాలంలో పశువులను సాధారణంగా పాలిచ్చే ఫూకాన్ జాతి ఆవులపై  క్రూరమైన,  అమానవీయ చర్యలకు నిరసనగా ఆవు పాలు తాగకుండా ఉండాలనే అతని నిర్ణయంతో మణి భవన్‌కు దగ్గరి సంబంధం ఉంది.
thumb|244x244px| మహాత్మా గాంధీ విగ్రహం.
1955 లో, ఈ భవనాన్ని గాంధీ స్మారక చిహ్నంగా నిర్వహించడానికి గాంధీ స్మారక నిధి స్వాధీనం చేసుకుంది.

 గాంధీ మ్యూజియం, గ్రంథాలయం 
ప్రజలు నివాళులు అర్పించే మహాత్ముని విగ్రహంతో ఒక గ్రంథాలయం ఉంది. గాంధీజీ జీవితాన్ని వర్ణిస్తున్న మెట్ల మెట్లను సందర్శిస్తూ మొదటి అంతస్థుకు చేరుకుంటారు, దీనిలో అతని బాల్యం నుండి అతని హత్య వరకు ఫోటో గ్యాలరీ ఉంది.  ప్రెస్ క్లిప్పింగ్‌లతో పాటు గ్యాలరీ ఉంది.

గాంధీ తన బసలో ఉపయోగించిన గది రెండవ అంతస్తులో ఉంది, అక్కడ ఒక గాజు పలక  విభజన ద్వారా ప్రజలు అతని రెండు స్పిన్నింగ్ వీల్స్, ఒక పుస్తకం,  అతని మంచం నేలపై చూడవచ్చు. ఆ గదికి ఎదురుగా ఒక హాల్ ఉంది, అక్కడ అతని జీవితకాల ఛాయాచిత్రాలు,  పెయింటింగ్‌లు ప్రదర్శించబడతాయి. 1932 జనవరి 4 న అతడిని అరెస్ట్ చేసిన టెర్రస్ కూడా అలాగే ఉంది.
thumb| గాంధీ ఒడిలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న ఆమె మరణశయ్యపై కస్తూర్బా మోడల్.

 ఒబామా సందర్శన 
alt=Mani Bhavan, Mumbai|కుడి|thumb|200x200px| అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా,  ప్రథమ మహిళ మిచెల్ ఒబామా మణి భవన్‌లో గాంధీ గదిలో పర్యటించారు.
నవంబర్ 2010 పర్యటనలో భాగంగా అప్పటి అమెరికా అక్ష్యక్షుడు  బరాక్ ఒబామా గత 50 సంవత్సరాలలో మణి భవన్ గాంధీ సంగ్రహాలయను సందర్శించిన మొదటి అత్యున్నత అంతర్జాతీయ సందర్శకుడిగా నిలిచారు.  అతనికి ముందు, మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ జూనియర్ మాత్రమే 1950 లలో మణి భవన్‌ను సందర్శించాడు.
 ఇవి కూడా చూడండి 

 సహాయ నిరాకరణోద్యమం
 ఖాదీ
 సత్యాగ్రహం
 స్వదేశీ
 చర్ఖా (స్పిన్నింగ్ వీల్)
 ఖిలాఫత్ ఉద్యమం

 మూలాలు 

వర్గం:మహాత్మాగాంధీ స్మారక చిహ్నాలు