టి.గణపతి శాస్త్రి

మహామహోపాధ్యాయ టి. గణపతి శాస్త్రి (1860-1926) ఒక సంస్కృత పండితుడు, ఆయన త్రివేండ్రం సంస్కృత సీరీస్ అనే పత్రికకు సంపాదకుడిగా పనిచేసారు. భాస నాటకాలను మొట్ట మొదట కనుగొన్న వ్యక్తి. ఆయన 1903  కొంతకాలం సంస్కృత కళాశాలకు ప్రిన్సిపాల్గా కూడా పనిచేశారు.ఆయన తండ్రి పేరు రామసుబ్బ అయ్యర్. ఆయన క్రీ.శ. 1860 లో తిరునెల్వేలి జిల్లాలోని తరువాయి అనే గ్రామములో జన్మించారు. The contribution of Kerala to Sanskrit Literature; K.Kunjunni Raja; University of Madras 1980; Page 257
thumb|టి. గణపతి శాస్త్రి

 జీవిత విశేషములు- రచనలు 
ఆయన తండ్రి పేరు రామసుబ్బ అయ్యర్. ఆయన క్రీ.శ. 1860 లో తిరునెల్వేలి జిల్లాలోని తరువాయి అనే గ్రామములో జన్మించారు. సంస్కృత వ్రాతప్రతులు వెతుకుతూ కేరళ పర్యటిస్తున్నప్పుడు, త్రివేండ్రం సమీపంలోని ఒక గ్రామంలో మలయాళంలో తాటి ఆకు పత్రాలను కనుగొన్నారు.  పేరు లేనప్పటికీ, అవి ఒకే రచయిత ద్వారా వచ్చినవని అంతర్గత ఆధారంగా అతను ఊహించి, అవి భాసుడు యొక్క కోల్పోయిన నాటకాలు అని నిర్ధారించాడు. Gaṇapatiśāstrī (1985), preface. ఈ విషయం విద్వాంసుల ప్రపంచంలో సంచలనాన్ని సృష్టించింది,  గణపతి శాస్త్రి రచనలు విస్తృతంగా ప్రశంసించబడ్డాయి.  "ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు సంస్కృత సాహిత్య విద్వత్తులో అత్యంత ముఖ్యమైన సంఘటన" గా పరిగణించబడింది.అనేక ఇతర సంస్కృత రచనలను కూడా వెలుగులోకి తీసుకురావడంలో ఆయన తన కృషి జరిపారు. ఆయన  సంస్కృత వ్యాఖ్యానంతో 1924-25 లో అర్థశాస్త్రం ను సవరించారు. Trautmann 1971:67 'T. Burrow ("", Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute 48–49 1968, p. 17 ff.) ఈయన అర్థశాస్ర రచయిత కౌటిల్యుడు అని ఇందులో సమ్మతించారు,  అప్పటి నుండి ఇతర పండితులు కూడా ఈయనకు మద్దతు ఇస్తున్నారు. , అతని భాష నాటకాల ఎడిషన్ కోసం జర్మనీ టుబింగెన్ విశ్వవిద్యాలయం డాక్టర్ ఆఫ్ ఫిలాసఫీ డిగ్రీని ప్రదానం చేసింది.

భారత చరిత్ర అనే భరతానువర్ణన అనే గ్రంధాన్ని కూడా రచించాడు.భవన నిర్మాణానికి సంబంధించి ఆయన చేసిన కృషి గుర్తించదగినది. ఆయన  మాయమాత అనే పీఠికలు పురాతన వేద గ్రంథాలలో కనిపించే అరుదైన గ్రంథాలలో ఒకటి. /https://archive.org/details/in.gov.ignca.23940 ఈయన రచనలను బ్రూనో డాగెంస్ (Bruno Dagens)  సహా అనేక మంది రచయితలు అనువదించారు. 

 17 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆయన మాధవివసంత అనే నాటకాన్ని స్వరపరిచారు.
 1878లో ఆయన ట్రావెన్కోర్ సర్వీసులో చేరారు.
 1889లో ఆయన త్రివేండ్రం లోని సంస్కృత కళాశాలలో ప్రొఫెసర్ అయ్యారు, తరువాత దాని ప్రిన్సిపాల్ అయ్యారు.
 1908లో ఆయన ఓరియంటల్ మాన్యుస్క్రిప్ట్స్ లైబ్రరీకి క్యురేటర్ అయ్యారు.
 1918లో ఆయన మహామహోపాధ్యాయ అయ్యారు.
 1924లో ఆయన ట్యుబింగెన్ విశ్వవిద్యాలయం గౌరవ పి. హెచ్. డి. ని అందుకున్నారు.
 ఆయన 1926లో మరణించారు. .

 రచనలు 

 ట్రావెన్కోర్ చరిత్ర గురించి 'శ్రీములచరిత్ర'
 'భరతానువర్ణన' భారతదేశాన్ని వర్ణిస్తుంది.
 'తులపురుసదానా'
 అపర్ణస్తవం-పార్వతి దేవిపై స్తోత్రము.
 క్వీన్ విక్టోరియా మీద చక్రవర్త్తిని గుణమణిమాలావిక్టోరియా రాణి

 సూచనలు 

వర్గం:1926 మరణాలు
వర్గం:1860 జననాలు