కులదీప్ నయ్యర్

కులదీప్ నయ్యర్ (జ. ఆగస్టు 14 1923, మ. ఆగష్టు 23 2018 ) భారతీయ జర్నలిస్టు, కాలమిస్టు, మానవ హక్కుల ఉద్యమకారుడు, రచయిత. తన జీవితకాలంలో చాలాకాలం వామపక్ష రాజకీయ విశ్లేషకులుగా ఉన్నాడు. ఆయన 1997లో భారత పార్లమెంటు లోని రాజ్యసభ సభ్యునిగా నామినేట్ చేయబడ్డాడు. 
ప్రారంభ జీవితం , విద్య
ఆయన బ్రిటిష్ ఇండియా లోని పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని సియాల్ కోట్ లో 1923 ఆగస్టు 14న జన్మించాడు. ఆయన తల్లిదంద్రులు పూరన్‌దేవి, గుర్బక్ష్ సింగ్. లాహోర్ లోని ఫోర్మన్ క్రిస్టియన్ కళాశాలలో బి.ఎ. ఆనర్స్ పూర్తిచేసాడు. తరువాత లాహోర్ లోని లా కళాశాలలో ఎల్.ఎల్.బి పూర్తి చేసాడు. 1952లో ఆయన నార్త్‌వెస్ట్ విశ్వవిద్యాలయం లోని మెడిల్ల్ స్కూల్ ఆఫ్ జర్నలిజం నుండి జర్నలిజం చదివాడు.

వృత్తి జీవితం
నయ్యర్ ఉర్దూ ప్రెస్ రిపోర్టరుగా పనిచేసాడు. 1975-77 లలో భారత ఎమర్జన్సీలో అరెస్టు అయ్యాడు. ఆయన మానవహక్కుల ఉద్యమకారుడు, శాంతి ఉద్యమకారుడు. 1996లో ఐక్యరాజ్యసమితికి వెళ్ళిన భారతీయ సభ్యులలో ఒకడు. ఆయన 1990లో గ్రేట్ బ్రిటన్ హై కమీషనరుగా నియమింపబడ్డాడు. 1997 ఆగస్టులో భారత పార్లమెంటులోని ఎగువ సభ అయిన రాజ్యసభకు నామినేట్ చేయబడ్డాడు.

ఆయన 14 భాషలలోని 80 వార్తాపత్రికలలో "ఆప్-ఎడ్" (ఆపోజిట్ టు ద ఎడిటోరియల్) లో రచనలు చేసాడు, అనేక కాలమ్స్ రాసాడు. ఆయన వ్రాసిన పత్రికలలో "ద డైలీ స్టార్", "ద సండే గార్డియన్", "ద న్యూస్ పాకిస్తాన్", "ద స్టేట్స్‌మన్(ఇండియా)" {{url = http://www.thestatesman.com/news/opinion/geeta-should-have-opened-more-doors/100000.html 
/TodaysPrintWriterName.aspx?URL=Kuldip%20Nayar | work = The News International | accessdate =13 January 2012}} "ఎక్స్‌ప్రెస్ ట్రిబూన్(పాకిస్తాన్)", "డాన్ (పాకిస్తాన్)". అనేవి ముఖ్యమైనవి. తెలుగు దినపత్రిక ఈనాడులో లోగుట్టు శీర్షికన ఆయన వ్యాసాలు ప్రచురితమౌతూంటాయి. 
thumb|2014 జూన్‌లో కులదీప్ నయ్యర్

శాంతి ఉద్యమకారుడు
2000 సంవత్సరం నుండి ప్రతీ యేటా ఆయన భారత, పాకిస్తాన్‌ల స్వాతంత్ర్య దినోత్సవాల సందర్భంగా అమృత్ సర్ లోని ఆట్టారి- వాగా ఇండియా-పాకిస్తాన్ సరిహద్దు వద్ద కొవ్వొత్తులతో శాంతి ప్రదర్శనకు నాయకత్వం వహిస్తున్నాడు.

శిక్షాకాలం పూర్తయ్యాక కూడా విడుదల కాని భారతదేశ జైళ్ళలో ఉన్న పాకిస్తానీ ఖైదీలు, పాకిస్తాన్ లో ఉన్న భారత ఖైదీలను విడిపించడం కోసం నయ్యర్ పనిచేస్తున్నాడు.

రాజకీయ వ్యాఖ్యాత
నయ్యర్ రాజకీయ వ్యాఖ్యాతగా ప్రస్తుత రాజకీయ సమస్యలపై తన అభిప్రాయాలను వ్రాస్తున్నాడు. ఆయన అన్నా హజారే చేసిన ఉద్యమానికి మద్దతు తెలిపాడు. 1971లో తూర్పు పాకిస్తాన్ లో పాకిస్తాన్ సైన్యం చేసిన దురాగతాలపై పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం క్షమాపణ చెప్పకపోవటాన్ని నిరసించాడు. పాకిస్తాన్ దురాగతాలే చివరికి బంగ్లాదేశ్ ఆవిర్భావానికి దారితీసాయి. భారతదేశానికి పాకిస్తాన్ నుండి స్మగుల్ అవుతున్న మాదకద్రవ్యాల పట్ల కూడా పాకిస్తాన్‌ను నిరసించాడు.

రచయిత 
ఆయన 15 పుస్తకాలను రచించాడు. వాటిలో "బియాండ్ ద లైన్స్", "డిస్టంట్ నైబర్స్:అ టేల్ ఆఫ్ ద సబ్‌కాంటినెంట్", "ఇండియా ఆప్టర్ నెహ్రూ", "వాల్ ఎట్ వాగా, ఇండియా-పాకిస్తాన్ రిలేషన్‌షిప్", "ద జడ్జ్‌మెంట్", "ద మార్టిర్", "స్కూప్", "ఇండియా హౌస్" ముఖ్యమైనవి.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ఇండియా: ది క్రిటికల్ ఇయర్స్ అనే తన పుస్తకంలో సున్నితమైన, గోప్యమైన సమాచారాన్ని వెల్లడించినందుకు అతడు కొందరు రాజకీయ నాయకుల కోపానికి గురయ్యాడు. నయ్యర్ సమకాలీన అంశాలపై విస్తృతంగా రాసాడు. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, డేనియల్ స్మిత్, బ్యారీ మెయిన్‌లో వంటి చారిత్రిక వ్యక్తులపై కూడా రాసాడు. భారత పాకిస్తాన్‌ల ద్వైపాక్షిక సంబంధాలపై రెండు దేశాల మధ్య చర్చలు జరుగుతూ ఉండాలని అతడు చెబుతాడు. భారత పాకిస్తాన్‌లు మైత్రితో మెలగుతూ ఉండే దక్షిణాసియాను అతడు భావన చేస్తూ ఉంటాడు.

అతడి ఆత్మకథ "బియాండ్ ది లైన్స్" 2012 జూలైలో విడుదలైంది.

1999లో నార్త్‌వెస్టర్న్ విశ్వవిద్యాలయం అతడిని అలుమ్నై మెరిట్ పురస్కారంతో గౌరవించింది.

విమర్శ
భారత వ్యతిరేక కుట్ర సిద్ధాంతాలను సమర్ధిస్తాడని కులదీప్ నయ్యర్‌పై విమర్శ ఉంది. . 2010 ఫిబ్రవరిలో పాకిస్తాన్ పత్రిక డాన్‌లో రాస్తూ ఉగ్రవాద వ్యతిరేక పోలీసు దళ నాయకుడు హేమంత్ కర్కరేను హిందూ అతివాదులు చంపారని రాసాడు. అమెరికాలో సయ్యద్ గులాం నబీ ఫై, పాకిస్తాన్ ఐఎస్‌ఐ నిధులతో నిర్వహించిన అనేక కార్యకక్రమాలకు ఆయన హాజరయ్యాడు. ఈ సంగతిని 2011 జూలైలో అమెరికా అధికార వర్గాలు ధ్రువీకరించాయి.L'affaire Fai: US lawmakers, Indian liberals come under scrutiny  Times of India – 20 July 2011

అవార్డులు
 2003 ఆస్టర్ అవార్డ్ ఫర్ ప్రెస్ ఫ్రీడం 
 2007 షాహీద్ నియోగీ మెమోరియల్ అవార్డ్ ఫర్ లైఫ్ టైం అచీవ్‌మెంటు 
 ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయ 31వ స్నాతకోత్సవంలో డాక్టరేట్ ప్రదానం.వైభవంగా వర్సిటీ స్నాతకోత్సవం
మరణం 
 ఆగష్టు 23, 2018 న అనారోగ్యం కారణంగా తన 95 వ ఏట ఢిల్లీలో చనిపోయాడు.

మూలాలు

ఇతర లింకులు

 Wall at Wagah
 Without Fear – The life & trial of Bhagat Singh