ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014

thumb|కొత్తగా ఏర్పడిన తెలంగాణా రాష్ట్రం
thumb|హద్దులు మారిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం

ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014,  వాడుకలో తెలంగాణ చట్టం''' అని పిలిచే చట్టం ఒక భారత పార్లమెంటు చట్టం . దీనితో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణగా విభజించబడింది. తెలంగాణ ఉద్యమం వలన ఈ చట్టం ఏర్పడింది. దీనిలో కొత్త రాష్ట్రాల సరిహద్దులను నిర్వచించటం, ఆస్తులు, అప్పులను, బాధ్యతలు విభజించడానికి మార్గదర్శకాలను, హైదరాబాద్ను తెలంగాణ రాష్ట్రానికి శాశ్వత రాజధానిగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి తాత్కాలిక రాజధానిగా పేర్కొంది.

జైరామ్ రమేష్ ప్రకారం, నవ్యాంధ్రప్రదేశ్ కు ప్రత్యేక హోదా ఇవ్వడం గతంలో ఉత్తరాఖండ్ కు ఇచ్చిన విధంపై ఆధారపడింది. ఉత్తరాఖండ్ 2000 ఏర్పడినా 2002 లో కేబినెట్ నిర్ణయం ద్వారా ప్రత్యేక హోదా ఇవ్వడం జరిగింది. అయితే తరువాత కేంద్రప్రభుత్వంలో అధికారానికొచ్చిన బిజేపీ నాయకత్వం ప్రత్యేకహోదా ఇవ్వకుండా ప్రత్యేక ప్యాకేజీ ఇవ్వడానికి నిర్ణయం తీసుకుంది.

చట్ట చరిత్ర
గతంలో ప్రతిపాదించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2013'', 2014 జనవరి 30 న ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ తిరస్కరించింది. 2014 బిల్లు 2014 ఫిబ్రవరి 18 న లోక్‌సభలో, 2014 ఫిబ్రవరి 20 న రాజ్యసభలో ఆమోదించబడింది. ఈ బిల్లును భారత రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ 2014 మార్చి 1 న ధ్రువీకరించారు, అధికారిక గెజిట్‌లో 2014 మార్చి 2 న ప్రచురించారు, దీనిప్రకారం 2014 జూన్ 2 చట్టం ప్రకారం 'నియమించబడిన రోజు' అనగా కొత్త రాష్ట్రాలు ఆవిర్భవించే రోజు.

కేంద్ర కేబినెట్ 2013 ఆగస్టులో కేంద్ర హోంమంత్రి సుశీల్ కుమార్ షిండే నేతృత్వంలో గ్రూప్ ఆఫ్ మినిస్టర్స్ (గోమ్) కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. సభ్యులు ఆర్థిక మంత్రి, చేర్చారు పి చిదంబరం, ఆరోగ్య మంత్రి గులాం నబీ ఆజాద్, పెట్రోలియం మంత్రి సహజవాయువుల మంత్రి వీరప్ప మొయిలీ, కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి జైరాం రమేష్, పిఎంఒలో గల రాష్ట్ర మంత్రి నారాయణ స్వామి . ఇది తెలంగాణపై శ్రీకృష్ణ కమిటీని నివేదికను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంది.  

కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని మైనారిటీ ప్రభుత్వంగా మార్చాలని ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన కాంగ్రెస్ ఎంపీలు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా అవిశ్వాస తీర్మానాన్ని సభాధ్యక్షురాలు మీరా కుమారికి సమర్పించారు. ఆమె దానిని తిరస్కరించింది. లోక్‌సభలో చాలా నిరసనల మధ్య, ఈ బిల్లును స్పీకర్ మీరా కుమార్ 2014 ఫిబ్రవరి 13 న.2:00 గంటలకు ప్రవేశపెట్టారు.  ఈ సమయంలో, బిల్లును ఆపాలని సీమాంధ్రా ఎంపీలు నినాదాలతో అంతరాయం కలిగించారు. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ ఎంపిలు తెలంగాణ వ్యతిరేక నిరసనకారులపై దాడి చేయగా, ఎంపి లగడపాటి రాజగోపాల్ పార్లమెంటులో మిరియాలపొడి ప్రయోగించాడు. తరువాత అతను ఇతర రాష్ట్రాల నుండి కొంతమంది కాంగ్రెస్ ఎంపీలు దాడి చేయగా ఆత్మరక్షణలో ఉపయోగించానని చెప్పాడు. అనంతరం పార్లమెంటును 12:05 నుండి 02:00 వరకు వాయిదా వేశారు.

లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నాయకురాలు సుష్మా స్వరాజ్ ఈ బిల్లును ప్రవేశపెట్టారో లేదో తనకు తెలియదని అన్నారు. సభ యొక్క ప్రత్యక్ష ప్రసారం నిలిపివేసి, తలుపులు, గ్యాలరీలు మూసివేసి 2014 ఫిబ్రవరి 18 న, భారతీయ జనతా పార్టీ (బిజెపి) మద్దతుతో లోక్ సభలో నోటిమాట ఓటు ద్వారా తెలంగాణ బిల్లును ఆమోదించారు. సీమాంధ్రా నాయకులు యునైటెడ్ ప్రోగ్రెసివ్ అలయన్స్ ప్రభుత్వం ఎన్నికలలో లాభాల కోసం ఇలా చేశారని, ఇది భారత పార్లమెంటుకు "నల్ల దినం" అని అన్నారు.

ఫిబ్రవరి 20 న బిజెపి మద్దతుతో తెలంగాణ బిల్లును రాజ్యసభ ఆమోదించింది. వివిధ పార్టీలకు చెందిన ఎంపీలు ఓట్ల విభజన కోరారు కానీ దీనిని స్పీకర్ తిరస్కరించారు. చివరకు, బిల్లును నోటిమాట ఓటు ద్వారా ఆమోదించారు.

ఈ బిల్లు రాష్ట్రపతి అంగీకారాన్ని పొంది 2014 మార్చి 1 న గెజిట్‌లో ప్రచురించింది. తెలంగాణ "కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన తేదీ ( నియమించబడిన తేదీ)"అనగా 2 జూన్ 2014 న భారతదేశంలోని 29 వ రాష్ట్రంగా అవతరించింది.

 పార్లమెంటు సభ్యుల సస్పెన్షన్ 
సభకు అంతరాయం ఏర్పరచినందుకు, మీరా కుమారి ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి 18 మంది ఎంపీలను 13 ఫిబ్రవరి 2014 న మిగిలిన సెషన్ కోసం సస్పెండ్ చేశారు. వీరిలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన 11 మంది ఎంపీలు (సబ్బం హరి, అనంత వెంకటరామి రెడ్డి, రాయపతి సంబశివరావు, ఎస్పీవై రెడ్డి, ఎం. శ్రీనివాసులు రెడ్డి, వి.అరుణ కుమార్, ఎ. సాయి ప్రతాప్, సురేష్ కుమార్ శెట్కర్, కె.ఆర్.గావాసి ఆకాష్ కనుమూరి, జి. సుఖేందర్ రెడ్డి), తెలుగు దేశం పార్టీకి చెందిన ముగ్గురు ఎంపీలు (నిరామల్లి శివప్రసాద్, నిమ్మల క్రిస్టప్ప, , కె. నారాయణ రావు), వైయస్ఆర్ కాంగ్రెస్ యొక్క ఇద్దరు ఎంపిలు (వైయస్ జగన్మోహన్ రెడ్డి , ఎం. రాజమోహన్ రెడ్డి), , తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన మరో ఇద్దరు ఎంపీలు వున్నారు.

 అసెంబ్లీలో ఐక్య ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు తీర్మానం 
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 3 ప్రకారం ఒక అభిప్రాయం మాత్రమే అవసరం అయినప్పటికీ, ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ, శాసనమండలి  30 జనవరి 2014 న తిరస్కరించుతూ  తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది. రాష్ట్ర అసెంబ్లీలో 294 మంది ఎమ్మెల్యేలలో 119 మంది మాత్రమే తెలంగాణకు చెందినవారని గమనించాలి. తెలంగాణేతర ఎమ్మెల్యేలు ఈ బిల్లును వ్యతిరేకించారు. భారతీయ చరిత్రలో పునర్వ్యవస్థీకరణకు వ్యతిరేకంగా ఒక రాష్ట్రం స్పష్టంగా అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేసిన తరువాత ఒక రాష్ట్రం పునర్వ్యవస్థీకరించబడిన మొదటి ఉదాహరణ ఇది.

 ఈ బిల్లుకు వ్యతిరేకంగా సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్లు 
పార్లమెంటులో ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లును నిలిపివేయాలని కోరుతూ తొమ్మిది పిటిషన్లు భారత సుప్రీంకోర్టులో దాఖలు చేయబడ్డాయి. "మాకు జోక్యం చేసుకోవడానికి ఇది సరైన దశ అని మేము అనుకోము" అని పిటిషన్ను కోర్టు తిరస్కరించింది. పార్లమెంటులో బిల్లు ఆమోదం పొందితేనే పిటిషన్‌ను పరిశీలిస్తామని పేర్కొంది. అయితే ఈ సమస్యకు సంబంధించి కోర్టు 2014 మార్చి 7 న కేంద్రానికి నోటీసులు జారీ చేసింది. 2014 మే 5 న సుప్రీం కోర్టు ఈ సమస్యను తీసుకోవలసివుంది.. సుప్రీంకోర్టులో తదుపరి విచారణ 2014 ఆగస్టు 20 న జరగాల్సి ఉంది  ఆర్టికల్స్ 3, 4 (2) లేదా భారత రాజ్యాంగంలోని మరే ఇతర నిబంధనల ప్రకారం పార్లమెంటుకు అధికారం లేదని ప్రార్థిస్తూ ఒక పిటిషనర్ సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు. ఆర్టికల్ 368 కింద రాజ్యాంగం యొక్క తగిన సవరణ ద్వారా, ప్రభావిత రాష్ట్రం లేదా రాష్ట్రాల ప్రజల ఏకగ్రీవ సమ్మతి వున్నప్పుడే రాష్ట్రాన్ని విభజించవలసివుండగా అలా జరగలేదని పేర్కొన్నారు. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 4 (2) ద్వారా 1971 లో రాజ్యాంగ 24 వ సవరణ వలన ఆర్టికల్ 2 & 3 ప్రకారం ఆర్టికల్ 368 ను దాటవేయటం చెల్లదని చెప్పబడింది.   కేంద్ర ప్రభుత్వ న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ చట్టానికి చట్టబద్ధత తీసుకురావడానికి తగిన సవరణలను (రాజ్యాంగ సవరణలతో సహా) తీసుకురావాలని భావించింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల హైకోర్టు హైదరాబాద్‌లో ఉన్న హైకోర్టు విభజన చట్టంలోని సెక్షన్ 31 ప్రకారం ఆ రాష్ట్రంలో ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హైకోర్టు ఏర్పాటుతోనే చేయవచ్చని పేర్కొంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 లోని సెక్షన్ 47 యొక్క అమలుకు, సుప్రీంకోర్టు తన తీర్పులో అవిభక్త రాష్ట్ర విభాగాలు, సంస్థల యొక్క ఆర్థిక ఆస్తులు, బాధ్యతలను కొత్త రాష్ట్రాల మధ్య పంచుకోవాల్సిన విధానాన్ని స్పష్టం చేసింది. మిగిలిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అనేక సంస్థల ఏర్పాటుకు భారీ ఆర్థిక భారాన్ని నివారించే ప్రయత్నంలో, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన అఫిడవిట్ తో తెలంగాణ రాష్ట్రం వాదం వీగిపోయింది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం వాణిజ్య పన్నుల ఆదాయం, చట్టంలోని 50, 51, 56 సెక్షన్ల కింద వాపసును పంచుకోవడంలో వివక్షకు వ్యతిరేకంగా కూడా సుప్రీంకోర్టును సంప్రదించాలని నిర్ణయించింది. INR 36 బిలియన్ల నష్టం వచ్చేం అవకాశం వున్నందున కేంద్ర ప్రభుత్వ అలసత్వ ధోరణిని నిరసించింది.

 బిల్లు వివరాలు 
ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభలో శీతాకాల సమావేశానికి మొదటి రోజు 2013 డిసెంబరు 5 న ఈ బిల్లును ప్రవేశపెట్టారు. పది జిల్లాలతో తెలంగాణ ఏర్పాటుకు కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది. గవర్నర్ పర్యవేక్షణలో హైదరాబాద్ ఉమ్మడి రాజధానిగా పదేళ్లకు మించదు. 45 రోజుల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కొత్త రాజధాని నగరం ప్రకటించబడుతుంది.

 2013 అక్టోబరు 3 న జరిగిన సమావేశంలో కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదించిన ప్రతిపాదిత తెలంగాణ రాష్ట్ర సరిహద్దుల ఆధారంగా ఈ బిల్లును రూపొందించారు. కొత్త రాష్ట్రం తెలంగాణలో 119 మంది శాసనసభ సభ్యులు, శాసనసభలో 40 మంది సభ్యులు, లోక్‌సభలో 17 మంది సభ్యులు, రాజ్యసభలో 7 మంది సభ్యులు ఉన్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని రెసిడ్యూరీ రాష్ట్రంలో 175 మంది ఎన్నుకోబడిన ఎమ్మెల్యేలు, 50 మంది ఎంఎల్‌సిలు, లోక్‌సభకు 25 మంది ఎంపిలు, రాజ్యసభకు 11 మంది ఎంపిలు ఉన్నారు.  

ఒక ఉమ్మడి హైకోర్టు, ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క నివాస రాష్ట్రం కొరకు ఆర్టికల్ 214 ప్రకారం ప్రత్యేక కోర్టును ఏర్పాటు చేసే వరకు దాని ఖర్చులు నిష్పత్తి ఆధారంగా రెండు వారసత్వ రాష్ట్రాల మధ్య విభజించబడుతుంది. ప్రస్తుతం ఉన్న పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క నివాస రాష్ట్రానికి పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ అవుతుంది, యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్, రాష్ట్రపతి ఆమోదంతో, తెలంగాణ రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీస్ కమీషన్గా పనిచేస్తుంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లు అమల్లోకి వచ్చిన తేదీ నుండి 60 రోజుల వ్యవధిలో భారత ప్రభుత్వ జల వనరుల మంత్రిత్వ శాఖ కృష్ణ నది నిర్వహణ బోర్డు, గోదావరి నది నిర్వహణ మండలిని ఏర్పాటు చేస్తుంది. ట్రిబ్యునల్స్ ఇచ్చే అవార్డులన్నింటినీ అమలు చేయడానికి కృష్ణ, గోదావరి నదులపై భారత ప్రభుత్వం నోటిఫై చేసిన విధంగా ఆనకట్టలు, జలాశయాలు లేదా కాలువల హెడ్ వర్క్స్ యొక్క పరిపాలన, నియంత్రణ, నిర్వహణకు బోర్డులు బాధ్యత వహిస్తాయి. కృష్ణ, గోదావరి నదులపై కొత్త ప్రాజెక్టుల నిర్మాణానికి ప్రతిపాదనలను అంచనా వేయడానికి, సాంకేతిక అనుమతి ఇవ్వడానికి బోర్డుల బాధ్యత ఉంటుంది. కొత్తగా నాలుగు కృష్ణా పరీవాహక రాష్ట్రాలతో కృష్ణ నది నీటి కేటాయింపుకు అంగీకరించనప్పటికీ, పొడిగించిన కృష్ణా జలవివాదల న్యాయస్థానం ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల మధ్య నీటి భాగస్వామ్యాన్ని పూర్వపు బచావత్ ట్రిబ్యునల్ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చేసిన నీటి కేటాయింపుల వారీగా, ప్రాజెక్టులకు ఖరారు చేస్తుంది. రాష్ట్ర విభజనకు ప్రధాన కారణం "తెలంగాణ ప్రాంత ప్రజల రాజకీయ , ప్రజాస్వామ్య ఆకాంక్షలను నెరవేర్చడమే", కాని నీటిని అసమానంగా పంచుకోవడం కాదు.

ఉమ్మడి రాజధాని హైదరాబాద్‌లో నివసించే వారందరికీ జీవిత భద్రత, స్వేచ్ఛ, ఆస్తి భద్రతపై గవర్నర్‌కు ప్రత్యేక బాధ్యత ఉంటుంది. ఈ విధులను నిర్వర్తించడంలో అన్ని ముఖ్యమైన సంస్థాపనల యొక్క శాంతిభద్రతలు, అంతర్గత భద్రత, భద్రత వంటి విషయాలకు గవర్నర్ బాధ్యత విస్తరించాలి. ఈ తాత్కాలిక నిబంధన 10 సంవత్సరాలు వరకు వుంటుంది.

నిర్ణీత రోజు నుండి రెండు రాష్ట్రాలకు సంబంధించి కొత్త రాష్ట్రాలకు సంబంధంతో కేంద్రప్రభుత్వ ఉద్యోగాల ఏర్పాటుకు ఈ బిల్లు వీలుకల్పిస్తుంది  . ఉద్యోగులందరికీ న్యాయమైన, సమానమైన అవకాశాలను అందించడానికి సలహా కమిటీ (లు) ఏర్పాటు చేయబడతాయి.  

శాంతి భద్రతల నిర్వహణ కోసం అదనపు పోలీసు బలగాలను చేకూర్చుకోవడానికి తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలకు భారతప్రభుత్వం సాయం చేస్తుంది. ఐదేళ్ల వరకు హైదరాబాద్‌లో ఒక అదనపు బలగాన్ని వుంచుతుంది.  

హైదరాబాద్‌లోని గ్రేహౌండ్ శిక్షణా కేంద్రం మూడు సంవత్సరాల పాటు వారసత్వ రాష్ట్రాలకు సాధారణ శిక్షణా కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది. మూడేళ్ల ఈ కాలంలో, గ్రేహౌండ్స్ కోసం ఇలాంటి శిక్షణా కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయడంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి సహాయం చేస్తుంది. ప్రస్తుతం ఉన్న గ్రేహౌండ్, ఆక్టోపస్ దళాలు రెండు రాష్ట్రాల మధ్య పంపిణీ చేయబడతాయి.  

సింగరేని కాలరీస్ లిమిటెడ్ (ఎస్‌సిసిఎల్) మొత్తం ఈక్విటీలో 51 శాతం తెలంగాణ ప్రభుత్వంతో, 49 శాతం భారత ప్రభుత్వంతో ఉంటుంది. దీని నుండి ప్రస్తుత బొగ్గు పంపిణీ ఎటువంటి మార్పు లేకుండా కొనసాగుతాయి. భారత ప్రభుత్వం కొత్త బొగ్గు పంపిణీ విధానం ప్రకారం వారసత్వ రాష్ట్రాలకు కొత్తగా కేటాయించబడతాయి.  

భారత ప్రభుత్వం జారీ చేసిన విధానాలు, మార్గదర్శకాల ప్రకారం సహజ వాయువు కేటాయింపు కొనసాగుతుంది. దేశీయ చమురు, వాయువు ఉత్పత్తిపై చెల్లించాల్సిన రాయల్టీలు అటువంటి ఉత్పత్తి జరిగే రాష్ట్రానికి చేరుతాయి. సంబంధిత ఉత్పాదక కేంద్రాల నుండి గత ఐదు సంవత్సరాల వాస్తవ శక్తి వినియోగం యొక్క సగటు నిష్పత్తిలో కేంద్ర విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్రాలనుండి విద్యుత్ కేటాయింపు వారసుల రాష్ట్రాలకు కేటాయించబడుతుంది. 10 సంవత్సరాల కాలానికి, విద్యుత్ లోటు ఉన్న రాష్ట్రానికి మిగతా రాష్ట్రం నుండి మిగులు విద్యుత్ కొనుగోలుకు నిరాకరించే మొదటి హక్కు ఉంటుంది.

తరువాత ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని ప్రాజెక్టు ప్రభావిత గ్రామాలను విలీనం చేసే పోలవరం ఆర్డినెన్స్‌ను 2014 జూలైలో పార్లమెంట్ అంగీకరించింది. తెలంగాణలోని ఖమ్మం జిల్లా నుంచి ఏడు మండలాలను ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు బదిలీ చేశారు. భద్రాచలం రెవెన్యూ డివిజన్ నుండి నాలుగు మండలాలు, అవి చింతూరు, కునవరం, వరరామచంద్రపురం, భద్రచలం (భద్రచలం రెవెన్యూ గ్రామాన్ని మినహాయించి) తూర్పు గోదావరి జిల్లాకు బదిలీ చేయబడ్డాయి. పల్వంచ రెవెన్యూ డివిజన్ నుండి మూడు మండలాలు, అవి కుకునూర్, వెలేరుపాడు, బుర్గంపాడు (పినపాక, మొరంపల్లి, బంజారా, బుర్గంపాడు, నాగినిప్రోలు, కృష్ణసాగర్, టేకులా, సరపకా, ఇరవేండి, మోటెపాల్‌పక్కా పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా. 16 జూలై లోక్ సభ 2014 జూలై 11 న నోటిమాట ఓటుతో పోలవరం ఆర్డినెన్స్ బిల్లును ఆమోదించడంతో ఇది అమల్లోకి వచ్చింది.http://www.thehindu.com/news/national/bill-on-polavaram-project-passed-in-ls-amid-protests/article6200711.ece

 అవశేష ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కొత్త రాజధాని 
 2014 సెప్టెంబరు 4 న, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర కొత్త రాజధాని గుంటూరు, విజయవాడ మధ్య, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలకు వస్తోందని ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు శాసనసభలో ప్రకటించాడు. అలాగే, జపాన్ ప్రతినిధులు రాజధాని నిర్మాణంలో చేయందించడానికి సిద్ధమని "ఎక్స్ప్లొరేటరీ మీటింగ్"లో తెలిపారు

 2015 ఏప్రిల్ 1 న రాజధాని నగరానికి అమరావతి అని పేరు పెట్టారు.

అమలు
2018 డిెసెంబర్ 18న ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చట్టం అమలుపై శ్వేతపత్రం విడుదలచేసింది. కేంద్రం నుండి 90,283 కోట్లు రావలసివున్నదని తెలిపారు.

2019 అక్టోబరు 9 న కేంద్ర ప్రభుత్వ హోం శాఖ కార్యదర్శి ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ ప్రధాన కార్యదర్శులతో చర్చలు జరపారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం షెడ్యూలు 9, 10 సంస్థలు హైదరాబాదులో ఉమ్మడి ఆస్తుల విభజన చట్టప్రకారం జరగాలని కోరింది. 68 సంస్థలకు సంబంధించి విభజనపై తమకు ఎలాంటి అభ్యంతరం లేదంటూ తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఒక జాబితాను సమర్పించింది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం పౌరసరఫరాల శాఖను ఏర్పాటుకు ముందు కాలానికి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వమే గ్యారెంటీలు, అప్పులు చెల్లించింది కావున వాటి విలువ ఏపీకి ఇవ్వడానికి తెలంగాణ ప్రభుత్వంకూడా అంగీకరించింది. ఇది సుమారు రూ.1700 కోట్ల రూపాయలు ఉంటుంది. విద్యుత్‌బకాయిల విషయంలో భేదాభిప్రాయాలు లేవని ఇరు రాష్ట్రాలు తెలిపాయి. షెడ్యూల్‌ 10 కి సంబంధించి శిక్షణా సంస్థల విభజన విషయంలో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పునకు విరుద్ధంగా కేంద్రహోంశాఖ నిర్ణయం (ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉన్నత విద్యామండలి ఆస్తులను ఏకపక్షంగా తెలంగాణాకు కేటాయించడం) ఉందని ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం హోంశాఖకు నివేదించింది. సింగరేణి కాలరీస్‌ విషయానికొస్తే విభజన చట్టంలోనే లోపాలు ఉన్నాయని ఏపీ ప్రభుత్వం తెలిపింది. షెడ్యూల్‌ 9 ప్రకారం సింగరేణి సంస్థను విభజించాలని, మరోవైపు కేంద్ర, తెలంగాణ రాష్ట్రాలకు ఆస్తుల నిష్పత్తి ప్రాతిపదికన తెలంగాణకు బదలాయించాలని ఉందని తెలిపింది. విభజన నిర్ణీత కాలంలోగా జరగటానికి సహకరించవలసిందిగా కేంద్ర ప్రభుత్వం కోరింది.

 ఇది కూడ చూడు 
 భారత రాష్ట్రపతి 
 భారత రాజ్యాంగ సవరణల జాబితా 
ఉపయుక్త గ్రంథాలు
 
 
 

 మూలాలు 

బయటి లింకులు
 అధికారిక సైట్‌లో బిల్లు 
 2014 లో లోక్ సభా బిల్లు నెంబర్ 8 లో ప్రవేశపెట్టినట్లు 
 లోక్ సభ ద్వారా పాస్ చేయబడినది 18-02-2014 న బిల్ నెంబర్ 8-సి 2014 

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్