పురుగుమందు

thumb|FLIT manual spray pump for insecticides from 1928
పురుగుమందులు : వ్యవసాయదారులు సస్యరక్షణలో భాగంగా పంటలకు క్రిమికీటకాలు సోకి నష్టాన్ని కలిగించకుండా కొన్ని మందులు వాడుతారు. వాటిని పురుగుమందులు (Insecticides) అంటారు.ప్రగతిపీడియా జాలగూడు
 పురుగుమందులు కొనేటపుడు, ఉపయోగించేటపుడు రైతులు చేయవలసినవి, చేయకూడనివి 
కొనుగోలు చేసేటపుడు చేయవలసినవి
 సరైన లైసెన్సు ఉన్న అధీకృత డీలర్ వద్దనుంచి మాత్రమే పురుగుమందులు/జైవిక పురుగుమందులు కొనుగోలు చేయాలి.
 ఒక నిర్ణీత ప్రదేశంలో ఒక్కసారి సరిపడ పురుగుమందు ఎంత కావాలో అంతే మోతాదులో కొనుగోలు చేసుకోవాలి.
 పురుగుమందుల డబ్బాలు/సంచులపై అనుమతుల సమాచారం ముద్రించిన లేబుల్ ను గమనించాలి.
 లేబుల్ మీద బ్యాచ్ నంబరు, నమోదు నంబరు, తయారీ తేదీ, కాల పరిమితి వివరాలను గమనించాలి.
 డబ్బాలలో చక్కగా ప్యాక్ చేసిన పురుగుమందులనే తీసుకోవాలి.

కొనుగోలు చేసేటపుడు చేయకూడనివి
 లైసెన్సు లేని వ్యక్తులనుంచి లేదా అనధీక్రుత డీలర్ల నుంచి పురుగుమందులు కొనకూడదు.
 మొత్తం పంటకాలానికి సరిపోయేపురుగుమందును ఒకేసారి కొనకూడదు.
 అనుమతితో కూడిన లేబుల్ లేని పురుగుమందును కొనకూడదు.
 కాలం చెల్లిన పురుగుమందులను ఎప్పుడూ కొనకూడదు.
 డబ్బాలు పగిలి కారుతున్న, మూత తీసిఉన్నా, కొద్దిగా వాడి ఉన్నా ఆ పురుగుమందును వాడకూడదు.

నిల్వ చేసే సమయంలో చేయవలసినవి

 పురుగుమందులను ఇంటి ఆవరణకు దూరంగా ఉంచాలి
 పురుగుమందులను కొన్నప్పడు ఉన్న డబ్బాల్లోనే భద్రపరచండి.
 పురుగుమందులను/కలుపు సంహారకాలను వేర్వేరుగా భద్రపరచాలి.
 పురుగుమందులను భద్రపరిచేచోట హెచ్చరికలు పెట్టండి
 పిల్లలు, కోళ్ళు, పశువులకు పురుగుమందులను అందుబాటులో లేకుండా చూడాలి.
 నిల్వ ఉంచే స్థలము ఎండ, వానలకు గురి కాకుండా కాపాడుకోవాలి

నిల్వ చేసే సమయంలో చేయకూడనివి
 పురుగుమందులను ఇంటిలో ఎప్పుడూ ఉంచకూడదు.
 పురుగుమందులను కొన్నప్పటి డబ్బాలనుంచి వేరే డబ్బాల్లోకి మందును మార్చకూడదు.
 పురుగుమందులను, కలుపు సంహారకాలతో కలిపి భద్రపరచకూడదు.
 పురుగుమందులు నిల్వ చేసిన చోటుకు పిల్లలను వెళ్లనీకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.
 పురుగుమందులకు ఎండ, వాననీరు తగలకుండా చూసుకోవాలి.

ఉపయోగించే సమయంలో చేయవలసినవి;
 రవాణా సమయంలో పురుగుమందులను విడిగా ఉంచవలెను
 పురుగులమందులు వాడే ప్రదేశానికి జాగ్రత్తగా తీసుకెళ్లడం అవసరం.

ఉపయోగించే సమయంలో చేయకూడనివి
 పురుగుమందులను ఆహారం/పశువుల మేత/ఇతరఆహార పదార్ధాలతోకలిపి రవాణా చేయకూడదు
 పురుగుమందులను తల/భుజాలు/వీపు మీద ఎప్పుడూ మోసుకెళ్ళకూడదు

ద్రావకాలను తయారుచేసే సమయంలో చేయవలసినవి
 ఎల్లప్పుడూ మంచి నీటినే వాడాలి
 మొత్తం శరీరాన్ని కప్పే విధంగా చేతి తొడుగులు, ముఖానికి తొడుగు, టోపీ, ఏప్రాన్, ప్యాంటు మొదలైనవాటిని విధిగా వాడాలి
 ద్రావకం చింది ముక్కు, కళ్ళు, చెవులు, చేతులపైన పడకుండా కాపాడుకోవాలి
 పురుగుమందుల డబ్బా మీది సూచనలను శ్రధ్ధగా చదవాలి.
 ద్రావకాన్ని అవసరమైనంతవరకు తయారచేసుకుని 24 గం || లోపు వాడాలి.
 గుళికల పురుగుమందును కూడా అలాగే వాడాలి
 పురుగుమందు ద్రావకాలను ట్యాంకులో పోసేటపుడు బయటకు చిమ్మకుండా జాగ్రత్త పడాలి
 సూచించిన పరిమాణంలోనే పురుగుమందులు వాడాలి
 ఆరోగ్యానికి భంగం కలిగించే ఏ పనులూ చేయకూడదు.

ద్రావకాలను తయారుచేసే సమయంలో చేయకూడనివి
 బురదనీటినిగానీ, మురికినీటినిగానీ వాడకూడదు
 శరీరానికి రక్షణ తొడుగులను ధరించకుండా పిచికారి ద్రావకాలను తయారుచేయ కూడదు, స్ప్రే చేయకూడదు.
 పురుగుమందులు/ద్రావకాలు మీ శరీరభాగాలపైన పడకుండా జాగ్రత్త పడాలి.
 లేబుల్ మీద...వాడకం సమయంలో తీసుకోవలసిన జాగ్రత్తల గురించిన ఇచ్చిన సమాచారాన్ని చదవడం మానకూడదు
 మిగిలిపోయిన ద్రావకాన్ని తయారుచేసిన 24గంటల తర్వాత ఎప్పుడూ వాడకూడదు
 గుళికలను నీటితో కలపకూడదు
 పురుగుమందు చల్లే ట్యాంకు వాసన చూడకూడదు
 పరిమితిని మించిన పరిమాణం వాడి మొక్క ఆరోగ్యం, పర్యావరణానికి హాని చేయకూడదు
 పురుగుమందులు వాడు సమయంలో తినడం, తాగడం, పొగ తాగడం, లాంటి పనులు చేయకూడదు

పురుగు మందుల వాడకానికి ఉపయోగించు పరికరాల ఎంపిక సమయంలో చేయవలసినవి
 మంచి పరికరాలనే ఎంచుకోండి.
 సరైన పరిమాణమున్న నాజిల్ ఎంచుకోవాలి.
 పురుగుమందులకు, క్రిమసంహారకాలకు వేర్వేరు పిచికారులను వాడాలి

పురుగు మందుల వాడకానికి ఉపయోగించు పరికరాల ఎంపిక సమయంలో చేయకూడనివి
 చిల్లులు, లోపాలు ఉన్న పరికరాలను వాడకూడదు
 సిఫార్సు చేయబడని/లోపభూయిష్టమైన నాజిల్ ఎంచుకోకూడదు. మూసుకుపోయిన నాజిల్ ను నోటితో ఊదడంగానీ, శుభ్రపరచడంగానీ చేయకూడదు
 పురుగుమందులకు, క్రిమసంహారకాలకు ఒకే పిచికారి వాడకూడదు

ద్రావకాల పిచికారి సమయంలో చేయవలసినవి
 సూచించబడిన పరిమాణాన్ని, నీటిని మాత్రమే వాడాలి
 చల్లగా, ప్రశాంతంగా ఉన్నరోజునే పురుగుమందును ఉపయోగించాలి
 సాధారణంగా పొడిగా ఉన్న రోజుననే పురుగుమందు వాడవలెను
 ప్రతి పురుగుమందు ఉపయోగానికి వేర్వేరు పిచికారిలను వాడవలెను
 గాలి వీచే దిశలోనే పురుగుమందు పిచికారి చేయవలెను
 మందు వాడకం పూర్తయిన తర్వాత పిచికారిలను, బాల్చీలను డిటర్జెంట్/సోప్ లతో మంచినీటితో కడగవలెను
 పిచికారి పూర్తయిన వెంటనే పొలంలోకి పశువులనుగానీ, కూలీలను గానీ అనుమతించకూడదు

ద్రావకాల పిచికారి సమయంలో చేయకూడనివి
 సూచించినదానికంటే ఎక్కువ పరిమాణాన్ని, ఎక్కువ గాఢతతో కూడిన ద్రావకాలను వాడకూడదు
 ఎండ బాగా కాస్తున్నరోజునగానీ, బాగా గాలులు వీస్తున్న రోజునగానీ ద్రావకము పిచికారి చేయకూడదు
 వర్షాలు రావడానికి ముందుగానీ, వర్షాలు కురిసిన వెంటనేగానీ వాడకూడదు
 పాలలా చిక్కగా ఉండే ద్రావకాలను బ్యాటరీతో నడిచే యూఎల్వీ పిచికారిని ఉపయోగించకూడదు
 గాలి వీచే దిశకు వ్యతిరేకంగా పిచికారి చేయకూడదు
 పురుగుమందులు కలపడానికి ఉపయోగించిన డబ్బాలను, బాల్చీలను ఎంత శుభ్రంగా కడిగినాగానీ ఇంట్లో అవసరాల కోసం వాడకూడదు
 మందులు చల్లిన వెంటనే రక్షణ దుస్తులు ధరించకుండా పొలంలోకి వెళ్ళకూడదు

పిచికారి పూర్తయిన తర్వాత చేయవలసినవి
 మిగిలిపోయిన ద్రావకాలను బీడు భూములు వంటి సురక్షిత ప్రదేశంలో పారబోయవలెను
 వాడేసిన పురుగుమందుల డబ్బాలను ముక్కలుగా చేసి ఊరికి దూరంగా భూమిలో పాతేయండి.
 తినడానికి/పొగతాగడానికి ముందు చేతులను, ముఖాన్ని శుభ్రమైన నీరు, సోపుతో కడుక్కోవాలి
 విషప్రభావమేమైన కనబడితే ప్రథమ చికిత్స చేసి రోగిని వైద్యుని దగ్గరకు తీసుకెళ్ళండి. వాడేసిన పురుగుమందు డబ్బా కూడా వైద్యునికి చూపించాలి

పిచికారి పూర్తయిన తర్వాత చేయకూడనివి
 మిగిలిపోయిన ద్రావకాలను మురుగు కాలువలలో, చెరువుల్లోగానీ, నీటి కాలవల్లోగానీ పోయకూడదు
 ఉపయోగించబడిన పురుగుమందు డబ్బాలను తిరిగి వాడరాదు
 బట్టలు ఉతుక్కోకుండా, స్నానం చేయకుండా తినడంగానీ, పొగతాగడం గానీ చేయకూడదు
 విషప్రభావమేమైనా కనబడితే వైద్యుడిదగ్గరకు తీసుకెళ్ళటం మానకండి.అశ్రద్ధ, నిర్లక్ష్యం వలన ప్రాణం పోయే అవకాశముంది.
 వనరులు

వర్గం:వ్యవసాయ పద్ధతులు