కరంజి సరస్సు

కరంజి సరస్సు భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రంగల మైసూర్ నగరంలో ఉంది. సరస్సు చుట్టూ ఉద్యానవనం, పక్షిశాలలు ఉన్నాయి. ఈ సరస్సు చుట్టూ భారతదేశంలోనే అతిపెద్ద నడక (జాగింగ్) మార్గం ఉంది. ఈ సరస్సు మొత్తం వైశాల్యం 90 హెక్టార్లు. వాటర్‌స్ప్రెడ్ విస్తీర్ణం దాదాపు 55 హెక్టార్లు కాగా, ముందుభాగం విస్తీర్ణం 35 హెక్టార్లు. ఈ సరస్సు మైసూర్ జూ అథారిటీకి చెందినది.

కాలుష్యం

ఈ సరస్సు వలస పక్షులు, హేరాన్స్, ఎగ్రెట్స్ వంటి వాటికి ఇష్టమైన ప్రదేశాలలో ఒకటి.  కానీ సమీప నివాస ప్రాంతాల నుండి మురుగునీటిని సరస్సులోకి వదిలేయడంతో సరస్సు కలుషితం కావడం ప్రారంభమైంది.  ఈ కాలుష్యం సరస్సులోని జల జీవరాశిని నాశనం చేయడానికి దారితీసింది. ఆహార వనరు క్షీణించడంతో, వలస పక్షులు సరస్సును వదిలి వేస్తున్నాయి.

అభివృద్ధి

ఈ సరస్సు నాశనాన్ని నివారించడానికి, పునరుద్ధరించడానికి, ఆసియన్ డెవలప్‌మెంట్ బ్యాంక్ (ADB), కర్ణాటక అర్బన్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ డెవలప్‌మెంట్ ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ (KUIDFC), జూ అథారిటీ ఆఫ్ కర్ణాటక (ZAK) ఈ మూడు సంస్థలు కలిసి ఈ సరస్సు పునరుద్ధరణ కార్యకలాపాలను చేపట్టాయి. ఆర్థిక సాయం రూ.  ADB ద్వారా 12 మిలియన్లు అందించబడ్డాయి. KUIDFC సమన్వయంతో ZAK పునరుద్ధరణ పనిని చేపట్టింది.

పక్షిశాల, ప్రత్యేకత

సరస్సు ఒడ్డున నిర్మించిన పక్షిశాల ఎత్తు 20 మీటర్లు, పొడవు 60 మీటర్లు, వెడల్పు 40 మీటర్లు, ఇది భారతదేశంలో అతిపెద్ద నడక మార్గం.  రూ .3.8 మిలియన్ల వ్యయంతో ఈ పక్షిశాలను ఏర్పాటు చేశారు.  ఇందులో ఒక కృత్రిమ జలపాతం, రెండు చిన్న నీటి వనరులు ఉన్నాయి.  ఇది 17 జాతుల 40-50 పక్షులను కలిగి ఉంది. హార్న్బిల్స్, నెమళ్లు, తెల్ల నెమళ్లు, టర్కీలు, నల్ల హంసలు ఈ పక్షిశాలలో కనిపించే ముఖ్యమైన పక్షులు. బర్డ్ ఫ్లూ వ్యాప్తిని నివారించడానికి 2006 లో ఈ పక్షిశాల తాత్కాలికంగా మూసివేయబడింది.

మ్యూజియం

ఈ ప్రదేశంలో రీజనల్ మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురల్ హిస్టరీ 20 మే 1995 న ప్రారంభించబడింది. మ్యూజియం లక్ష్యాలు: 

భారతదేశ దక్షిణ ప్రాంత పుష్ప, జంతుజాల  భౌగోళిక సంపదను వర్ణించుట.
ప్రకృతి, సహజ వనరుల పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ మొక్కలు, జంతువుల మధ్య పర్యావరణ పరస్పర సంబంధాన్ని వరించుట.
పర్యావరణ అంశానికి ప్రాధాన్యతనిస్తూ జీవశాస్త్రం, భూగర్భ శాస్త్రంలో పాఠ్యాంశాల ఆధారిత అధ్యయనాలపై పాఠశాల పిల్లలకు సదుపాయాన్ని కల్పించుట.
పర్యావరణ అవగాహన కల్పించడానికి జనాల కోసం కార్యక్రమాలను అభివృద్ధి చేయటం.

మూలాలు

వర్గం:సరస్సులు
వర్గం:కర్ణాటక
వర్గం:కర్ణాటక చారిత్రిక ప్రదేశాలు
వర్గం:నీటి వనరులు