రాజ్యసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడు

రాజ్యసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడు భారతదేశ పార్లమెంటు ఎగువ సభలో ప్రతిపక్షానికి నాయకత్వం వహించే సభ్యుడు . రాజ్యసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడు ప్రభుత్వంలో లేని రాజ్యసభలో అతిపెద్ద రాజకీయ పార్టీ పార్లమెంటరీ చైర్‌పర్సన్. 1987లో ప్రధాన ప్రతిపక్షం కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన శ్యాంనందన్ మిశ్రాను రాజ్యసభలో గుర్తింపు పొందిన మొదటి ప్రతిపక్ష పార్టీ నాయకుడిగా నియమితుడయ్యాడు. 1977లో భారత పార్లమెంటు ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీకి గుర్తింపునిచ్చే చట్టాన్ని రూపొందించింది. దీని ప్రకారం ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీగా గుర్తింపు లభించాలంటే సభలోని మొత్తం స్థానాల్లో 1/10వ వంతు స్థానాలు పొంది ఉండాలి. ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీ నేతకు కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రికి లభించే వసతి, హోదా లభిస్తాయి. ఈ చట్టం చేసిన అనంతరం రాజ్యసభలో గుర్తింపు పొందిన మొదటి ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీ నేతగా కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన కమలాపతి త్రిపాఠి (1977) నిలిచాడు.
రాజ్యసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుల జాబితా
నెంఫోటోపేరుపదవీకాలంప్రధాన మంత్రిపార్టీ–ఖాళీ 13 మే 195217 డిసెంబర్ 1969అధికారిక ప్రతిపక్షం  లేదు1శ్యామ్ నందన్ ప్రసాద్ మిశ్రా18 డిసెంబర్ 196911 మార్చి  1971ఇందిరా గాంధీభారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (O)2ఎంఎస్ గురుపాదస్వామి24 మార్చి  19712 ఏప్రిల్ 1972–ఖాళీ 2 ఏప్రిల్ 197230 మార్చి  1977అధికారిక ప్రతిపక్షం  లేదు375x75pxకమలాపతి త్రిపాఠి30 మార్చి  197715 ఫిబ్రవరి 1978మొరార్జీ దేశాయ్భారత జాతీయ కాంగ్రెస్475x75pxభోలా పాశ్వాన్ శాస్త్రి24 ఫిబ్రవరి 197823 మార్చి  1978(3)75x75pxకమలాపతి త్రిపాఠి23 మార్చి  19788 జనవరి 1980మొరార్జీ దేశాయ్ చరణ్ సింగ్5100x100pxఎల్‌కే అద్వానీ21 జనవరి 19807 ఏప్రిల్ 1980ఇందిరా గాంధీజనతా పార్టీ–ఖాళీ 7 ఏప్రిల్ 198018 డిసెంబర్ 1989ఇందిరా గాంధీ 
రాజీవ్ గాంధీఅధికారిక ప్రతిపక్షం  లేదు6పి. శివ శంకర్18 డిసెంబర్ 19892 జనవరి 1991వీపీ సింగ్భారత జాతీయ కాంగ్రెస్(2)ఎంఎస్ గురుపాదస్వామి28 జూన్ 199121 జులై  1991పివి నరసింహారావుజనతా దళ్7111x111pxజైపాల్ రెడ్డి22 జులై  199129 జూన్ 19928 సికందర్ భక్త్7 జులై  199216 మే 1996భారతీయ జనతా పార్టీ9100x100pxశంకర్రావు చవాన్23 మే 19961 జూన్ 1996అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయిభారత జాతీయ కాంగ్రెస్(8) సికందర్ భక్త్1 జూన్ 199619 మార్చి 1998హెచ్.డి.దేవెగౌడఐ.కె.గుజ్రాల్భారతీయ జనతా పార్టీ10100x100pxమన్మోహన్ సింగ్21 మార్చి  199822 మే 2004అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయిభారత జాతీయ కాంగ్రెస్11100x100pxజస్వంత్ సింగ్3 జూన్ 200416 మే 2009మన్మోహన్ సింగ్భారతీయ జనతా పార్టీ12100x100pxఅరుణ్ జైట్లీ3 జూన్ 200926 మే 20141398x98pxగులాం నబీ ఆజాద్8 జూన్ 201415 ఫిబ్రవరి 2021నరేంద్ర మోదీభారత జాతీయ కాంగ్రెస్14 మల్లికార్జున్ ఖర్గే16 ఫిబ్రవరి 20211 అక్టోబర్ 2022 17 December 2022                 | rowspan="2" |Incumbent                                        

మూలాలు

వర్గం:రాజ్యసభ