అపర్ణా సేన్

అపర్ణా సేన్ (జననం 1945 అక్టోబరు 25) ఒక భారతీయ సినిమా దర్శకురాలు, సినీ రచయిత్రి, నటీమణి. ఈమె బెంగాలీ చిత్రాల ద్వారా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈమె 1960-80 దశకాలలో కథానాయికగా అనేక సినిమాలలో నటించింది. ఈమె ఖాతాలో 3 జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు, 9 అంతర్జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు, 9 బెంగాల్ ఫిలిం జర్నలిస్ట్స్ అసోసియేషన్ అవార్డులు చేరాయి. భారత ప్రభుత్వం 1987లో పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించింది.

జీవితవిశేషాలు
ఈమె ప్రస్తుతం బంగ్లాదేశ్‌లో ఉన్న జెస్సూర్ జిల్లాలో ఒక బెంగాలీ కుటుంబంలో జన్మించింది. ఈమె తండ్రి చిదానంద దాస్‌గుప్తా ఒక అనుభవజ్ఞుడైన సినీ విమర్శకుడు, చలనచిత్ర దర్శకుడు. తల్లి సుప్రియా దాస్‌గుప్తా ప్రముఖ కాస్ట్యూమ్‌ డిజైనర్. ఆమె 1995లో తన 73వ యేట ఆమోదిని అనే చిత్రానికి ఉత్తమ కాస్ట్యూమ్‌ డిజైనర్‌గా జాతీయచలనచిత్ర పురస్కారాన్ని అందుకుంది. అపర్ణ బాల్యం హజరీబాగ్‌లోను, కోల్‌కాతాలోను జరిగింది. ఈమె కోల్‌కాతాలోని బాలికల మోడల్ హైస్కూలులో ప్రాథమిక విద్య చదివింది. ఈమె ప్రెసిడెన్సీ కాలేజీ నుండి ఇంగ్లీషులో బి.ఎ. పట్టాపుచ్చుకుంది.

నటనా జీవితం
ఈమె ప్రెసిడెన్సీ కాలేజీలో చదివే రోజులలో తన 15వ యేట సినిమా రంగ ప్రవేశం చేసింది. తన తండ్రికి స్నేహితుడైన సత్యజిత్ రే దర్శకత్వంలో 1961లో వెలువడిన "తీన్ కన్య" అనే చిత్రంలో మృణ్మయి పాత్రను ధరించింది. తరువాతి కాలంలో సత్యజిత్‌రే దర్శకత్వంలో అనేక సినిమాలు చేసింది.

1965లో మృణాల్ సేన్ చిత్రం "ఆకాశ్ కుసుమ్‌"లో నటించింది. అప్పటి నుండి 1970వ దశకం చివరిదాకా నిలకడగా అనేక బెంగాలీ చిత్రాలలో నటించింది. ఈ సమయంలో "ఇమాన్ ధరమ్" వంటి కొన్ని హిందీ చిత్రాలలో కూడా నటించింది. 1969లో "ది గురు" అనే ఆంగ్ల చిత్రంలో కూడా నటించింది. ఈమె అమితాబ్ బచ్చన్, శశికపూర్, సంజీవ్ కుమార్ వంటి హిందీ నటుల సరసన, సౌమిత్ర చటర్జీ, ఉత్తం కుమార్, రాహుల్ బోస్ వంటి బెంగాలీ హీరోల సరసన నటించింది.

2009లో ఈమె నటించిన అంతహీన్ అనే బెంగాలీ చిత్రానికి నాలుగు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు దక్కాయి.

దర్శకత్వం
ఈమె 1981లో "36 చౌరంగీ లేన్" చిత్రం ద్వారా దర్శకురాలిగా మారింది. ఆ చిత్రానికి ఈమే స్క్రీన్ ప్లే సమకూర్చింది. కలకత్తాలో నివసించే ఒక ముసలి ఆంగ్లో ఇండియన్ ఉపాధ్యాయుడి కథ అది. ఈ చిత్రానికి ఉత్తమ దర్శకురాలిగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం ఈమె అందుకుంది. అంతే కాక మనీలాలో జరిగిన అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవంలో ఈ చిత్రం "గోల్డన్ ఈగల్" అవార్డును గెలుచుకుంది. ఈ చిత్రం తరువాత ఈమె "పరోమా" (1984), "సతి" (1989), "పరోమితర్ ఏక్ దిన్" (2000), "మిస్టర్ అండ్ మిసెస్ అయ్యర్" (2002), "15, పార్క్ అవెన్యూ", "ది జపనీస్ వైఫ్" (2010), "ఇతి మృణాళిని" (2011), "గొయ్నర్ బక్షొ" (2013), "ఆర్షి నగర్" (2015) వంటి చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించింది.

వ్యక్తిగత జీవితం
ఈమె మూడు పర్యాయాలు వివాహం చేసుకుంది. ఈమె చిన్నవయసులోనే సంజయ్ సేన్‌తో వివాహం జరిగింది. రచయిత, జర్నలిస్టు ముకుల్ శర్మ ఈమె రెండవ భర్త. అతనితో విడాకులు తీసుకున్న తరువాత అమెరికాలోని ప్రొఫెసర్ కళ్యాణ్ రేని వివాహం చేసుకుంది. ఈమెకు కమలిని, కొంకణా సేన్ అనే ఇద్దరు కుమార్తెలు. "*కొంకణా సేన్ శర్మ" సినిమా నటిగా పేరుగడించింది.

ఇతర విజయాలు
 2008లో ఈమె ఆసియా పసిఫిక్ స్క్రీన్ అవార్డులకు ఇంటర్నేషనల్ జూరీగా ఎంపికయ్యింది.
 ఈమె 1986 - 2005 మధ్యలో ఆనంద బజార్ పత్రిక గ్రూపుకు చెందిన "సనంద" అనే మహిళా పక్షపత్రికకు సంపాదకురాలిగా వ్యవహరించింది.
 2005-2006లలో "కోల్‌కతా టివి"కి క్రియేటివ్ డైరెక్టర్‌గా పనిచేసింది.
 2011 -2013ల మధ్య "పరోమా" పక్షపత్రికకు ఎడిటర్‌గా ఉంది. ఈ పత్రిక మూత పడ్డ తరువాత ఈమె "ప్రథమ ఏకో" అనే పత్రికను కొంతకాలం నడిపింది.

చిత్రాలు

నటిగా
 సంవత్సరం సినిమా  పాత్ర  ఇతర వివరలు 1955 మెజొ బవు   1961 తీన్ కన్య] మృణ్మయి సంపాతి విభాగం 1965 ఆకాశ్ కుసుమ్ మోనికా  బక్సా బాదల్ మిను 1968 హంగ్స - మిథున్   1969 విశ్వాస్   ది గురు గజాలా  అపరాజితొ సునీత  1970 పద్మగోలప్   అరణ్యేర్ దిన్ రాత్రి హరి మాజీ ప్రియురాలు  కళంకిత నాయక్   బాంబే టాకీ మాలా  1971 ఖుంజె బెరాయ్  ఏఖోని ఏఖ్‌నే పింజర్ జయ్ జయంతి జయంతి 1972 నాయికర్ భూమికైజీబన్ సైకతె మేమ్‌ సాహెబ్1973 ఆలీబాబా మార్జినాశేష్ ప్రిస్తే దేఖున్ ఈపార్ ఓపార్ బిలెట్ ఫెరట్ నకల్ సోనా సోనార్ ఖాంచా   క్యా హినెర్ కహిని   బసంత్ బిలాప్ అనూరాధ  రతెర్ రజినీగంధా  1974 సుజాత జాదు బాద్షా   అసతి   అలోర్ ఠికానా   సగినాసెక్రెటరీ విశాఖాదేవి  1975 కాజల్లత ఛుట్టిర్ పండె   రాగ్ అనురాగ్   నిశిర్ మృగయ   1976 జన అరణ్య సోమనాథ్ మాజీ ప్రియురాలు  అసమయ్ జానేమన్   నిధిరామ్‌ సర్దార్   1977 ఇమ్మాన్ ధరం శ్యామ్లీ  అజస్ర ధన్యబాద్ కొత్వాల్ సాబ్   Proxy  1978హల్లాబలూ ఓవర్ జార్జీ అండ్ బోనీ'స్ పిక్చర్స్ బోనీ1979 నౌకాడుబి కమల  1981 థీ అనిత "బందీ బాలక" 1982 బిజోయిని అమృత కుంభెర్ సంధనె   1983 Bishabriksha Suryamukhi Abhinoy Noy Arpita   Indira Indira  1984 Paroma Sheela  "Pikoo" "Mohanar Dike"1985 Neelkantha  1986 Shyam Saheb   1987 Debika   "Ekanta Apan" "Jar Jey Priyo" 1989 Kari Diye Kinlam  1990ఏక్‌ దిన్ అచానక్Professor's student "సంక్రాంతి" 1991 "మహాపృథివి" కోడలు  1992 శ్వేత్ పథరర్ తాళ బందన  అనన్య   1995 "ఆమోదిని" 1996 ఉనీషే ఏప్రిల్ సరోజిని  అభిషప్త ప్రేమ్   2000 పరొమితర్ ఏక్ దిన్ సనక ఘాత్  సుమన్ పాండే 2002 టిటిలి ఊర్మిళ2009 అంతహీన్ పరొమిత2011 ఇతి మృణాళిని మృణాళినీ మిత్రా 2014 చొతుష్కోణ తృణా సేన్

రచయిత్రి, దర్శకురాలిగా
 సంవత్సరం  సినిమా  భాష (లు)  వివరాలు 1981 36, చౌరంగీ లేన్ బెంగాలీ, ఇంగ్లీషు ఉత్తమ దర్శకురాలిగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం  ఉత్తమ ఆంగ్లభాషా చిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం 1984 పరోమా బెంగాలీ ఉత్తమ దర్శకురాలిగా BFJA అవార్డ్. 1989 సతి బెంగాలీ  1995 యుగాంత్ బెంగాలీ ఉత్తమ బెంగాలీ చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం 2000 పరోమితర్ కీ ఏక్ దిన్ బెంగాలీ ఉత్తమ బెంగాలీ చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం, ఉత్తమ దర్శకురాలిగా కళాకార్ అవార్డ్ 2001 మిస్టర్ అండ్ మిసెస్ అయ్యర్ ఇంగ్లీషు ఉత్తమ దర్శకురాలిగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం  ఉత్తమ జాతీయ సమైక్యత చిత్రంగా నర్గీస్ దత్ పురస్కారం  ఉత్తమ స్క్రీన్ ప్లేకి జాతీయ పురస్కారం 2005 15 పార్క్ ఎవెన్యు ఇంగ్లీష్ ఉత్తమ ఆంగ్లభాషా చిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం 2010 ది జపనీస్ వైఫ్ ఇంగ్లీషు, బెంగాలీ, జపనీస్ 2011 ఇతి మృణాళిని బెంగాలీ ఉత్తమ దర్శకురాలిగా కళాకార్ అవార్డు 2013 గొయ్నార్ బక్షొ బెంగాలీ  2015 ఆర్షి నగర్ బెంగాలీ Released: 25 December 2015 2017 సొనాటా ఇంగ్లీషు, హిందీ విడుదల కావలసి ఉంది

అవార్డులు
 "పద్మశ్రీ"-భారతదేశపు నాలుగవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం - 1987
 బెంగాల్ ఫిలిం జర్నలిస్ట్స్ అసోసియేషన్ (BFJA) అవార్డ్-అపరాజితొ చిత్రానికి ఉత్తమ నటి అవార్డ్ 1970.
 BFJA అవార్డ్-సుజాత చిత్రానికి ఉత్తమ నటి అవార్డ్ 1975.
 BFJA అవార్డ్-ఏకంతొ అపన్ చిత్రానికి ఉత్తమ నటి అవార్డ్ 1988.
 BFJA అవార్డ్-శ్వేత్ పథరెర్ తాళ చిత్రానికి ఉత్తమ నటి అవార్డ్ 1993.
 BFJA అవార్డ్-పరమితర్ ఏక్ దిన్చిత్రానికి ఉత్తమ నటి అవార్డ్ 2001.
 BFJA అవార్డ్-మహా ప్రిథిబి చిత్రానికి ఉత్తమ నటి అవార్డ్ 1992.
 BFJA అవార్డ్-అభిశప్త ప్రేం చిత్రానికి ఉత్తమ నటి అవార్డ్ 1997.
 BFJA అవార్డ్-జీవన సాఫల్య పురస్కారం 2013.
 ఆనందలోక్ అవార్డ్- ఉత్తమ నటి 2001.
 ఆనందలోక్ అవార్డ్-టిట్లీ చిత్రానికి ఉత్తమ నటి అవార్డ్ 2002.
 కళాకార్ అవార్డ్-భలో కరబ్ మేయే నాటకంలో ఉత్తమ రంగస్థల నటి పురస్కారం 1993.
 ఆనందలోక్ అవార్డ్-ఇతి మృణాళిని చిత్రానికి ఉత్తమ దర్శకురాలు 2012.
 దక్షిణాసియా చలనచిత్రోత్సవం, వాషింగ్‌టన్ డిసి - జీవన సాఫల్య పురస్కారం 2015.

మూలాలు

బయటి లింకులు
 
 Interview with Aparna Sen
 Profile at calcuttaweb.com
 MyBindi.com interview
 Rediff interview, 2002
 Rediff profile, 1999
 Rediff interview, 1998

వర్గం:1945 జననాలు
వర్గం:బెంగాలీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:బెంగాలీ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:Brahmos
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:20th-century Indian film directors
వర్గం:Indian women film directors
వర్గం:Indian women screenwriters
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
వర్గం:Actresses from Kolkata
వర్గం:Presidency University, Kolkata alumni
వర్గం:University of Calcutta alumni
వర్గం:National Film Award (India) winners
వర్గం:Kalakar Awards winners
వర్గం:20th-century Indian actresses
వర్గం:21వ శతాబ్ద భారతీయ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:21st-century Indian actresses
వర్గం:Writers from Kolkata
వర్గం:Women writers from West Bengal
వర్గం:21st-century Indian women writers
వర్గం:20th-century Indian women writers
వర్గం:Hindi screenwriters
వర్గం:భారతీయ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:కోల్‌కతా వ్యక్తులు