జాతీయ విద్యా విధానం 2020

భారత జాతీయ విద్యా విధానం 2020 (NEP 2020)ను, భారత కేంద్ర మంత్రివర్గం 29 జూలై 2020న ఆమోదించింది. ఇది భారతదేశ నూతన విద్యా వ్యవస్థ దృక్పథాన్ని వివరిస్తుంది. ఈ విధానం ప్రాథమిక విద్య నుండి ఉన్నత విద్య వరకు అలాగే గ్రామీణ, పట్టణ భారతదేశంలోని వృత్తిపరమైన శిక్షణకు సంబంధించిన సమగ్ర నివేదిక. ఈ విధానం 2030 నాటికి భారతదేశ విద్యా వ్యవస్థను మార్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

దీని అమలుపై రాష్ట్రాలు, సంస్థలు, పాఠశాలలు నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. భారతదేశంలో విద్య అనేది ఉమ్మడి జాబితా ఉంది కాబట్టి దీని అమలుపై ర్రాష్ట్రాలు కూడా బాధ్యత వహిస్తాయి.

నేపథ్యం
జనవరి 2015లో, మాజీ క్యాబినెట్ కార్యదర్శి T. S. R. సుబ్రమణియన్ ఆధ్వర్యంలోని కమిటీ కొత్త విద్యా విధానం కోసం సంప్రదింపుల ప్రక్రియను ప్రారంభించింది.  కమిటీ నివేదిక ఆధారంగా, జూన్ 2017లో, ముసాయిదా NEPని 2019లో భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) మాజీ చీఫ్ కృష్ణస్వామి కస్తూరిరంగన్ నేతృత్వంలో ప్యానెల్ సమర్పించింది. ముసాయిదా నూతన విద్యా విధానం (DNEP) 2019, తరువాత మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా అనేక ప్రజా సంప్రదింపులు విడుదల చేయబడ్డాయి. ముసాయిదా విధానాన్ని రూపొందించడంలో మంత్రిత్వ శాఖ కఠినమైన సంప్రదింపుల ప్రక్రియను చేపట్టింది: "2.5 లక్షల గ్రామ పంచాయతీలు, 6,600 బ్లాక్‌లు, 6,000 పట్టణ స్థానిక సంస్థలు (ULBలు), 676 జిల్లాల నుండి రెండు లక్షలకు పైగా సూచనలు వచ్చాయి."
నిబంధనలు
NEP 2020 భారతదేశ విద్యా విధానంలో అనేక మార్పులు చేసింది.  విద్యపై రాష్ట్ర వ్యయాన్ని వీలైనంత త్వరగా GDPలో 3% నుండి 6%కి పెంచడం దీని లక్ష్యం.
భాషలు
జాతీయ విద్యా విధానం 2020 5వ తరగతి వరకు మాతృభాష లేదా స్థానిక భాషను బోధనా మాధ్యమంగా ఉపయోగించడాన్ని నొక్కి చెబుతోంది, అయితే 8వ తరగతి, అంతకు మించి దాని కొనసాగింపును సిఫార్సు చేసింది. సంస్కృతం, విదేశీ భాషలకు కూడా ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది. 'త్రి భాషా సూత్రం' ప్రకారం విద్యార్థులందరూ తమ పాఠశాలలో మూడు భాషలను నేర్చుకోవాలని పాలసీ సిఫార్సు చేస్తోంది. మూడు భాషల్లో కనీసం రెండు భాషలైనా భారతదేశంలోనే ఉండాలని పేర్కొంది. 
పాఠశాల విద్య
"10 + 2" విద్యా నిర్మాణం స్థానం లో "5+3+3+4" విద్యా విధానాన్ని తీసుకొచ్చింది. ఇది క్రింది విధంగా అమలు చేయబడుతుంది:
పునాది దశ: ఇది రెండు భాగాలుగా విభజించబడింది: 3 సంవత్సరాల ప్రీస్కూల్ లేదా అంగన్‌వాడీ, తరువాత ప్రాథమిక పాఠశాలలో 1, 2 తరగతులు. ఇది 3-8 సంవత్సరాల వయస్సు పిల్లలకు వర్తిస్తుంది.  అధ్యయనాల దృష్టి కార్యాచరణ-ఆధారిత అభ్యాసంపై ఉంటుంది.
ప్రిపరేటరీ దశ: 3 నుండి 5 తరగతులు, ఇది 8-10 సంవత్సరాల వయస్సు వరకు ఉంటుంది. ఇది క్రమంగా మాట్లాడటం, చదవడం, రాయడం, శారీరక విద్య, భాషలు, కళ, సైన్స్, గణితం వంటి విషయాలను పరిచయం చేస్తుంది.
మధ్య దశ: 6 నుండి 8 తరగతులు, 11 నుండి 13 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల పిల్లలకు వర్తిస్తుంది. ఇది గణితం, శాస్త్రాలు, సాంఘిక శాస్త్రాలు, కళలు, మానవీయ శాస్త్రాలలో మరింత వియుక్త భావనలను విద్యార్థులకు పరిచయం చేస్తుంది.
సెకండరీ దశ: 9 నుండి 12 తరగతులు, 14-18 సంవత్సరాల వయస్సు. ఇది మళ్లీ రెండు భాగాలుగా విభజించబడింది: 9, 10 తరగతులు మొదటి దశగా ఉండగా, 11, 12 తరగతులు రెండవ దశనుగా ఉంది. ఈ 4 సంవత్సరాల అధ్యయనం క్రిటికల్ థింకింగ్‌తో పాటు మల్టీడిసిప్లినరీ స్టడీని పెంపొందించడానికి ఉద్దేశించబడింది.  సబ్జెక్టుల బహుళ ఎంపికలు అందించబడతాయి. 
ఉన్నత విద్య
ఇది బహుళ నిష్క్రమణ ఎంపికలతో అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ ప్రోగ్రామ్‌లో 4-సంవత్సరాల మల్టీ-డిసిప్లినరీ బ్యాచిలర్ డిగ్రీని ప్రతిపాదించింది.  ఇవి వృత్తిపరమైన రంగాలను కలిగి ఉంటాయి. వీటి అమలు కింది విధంగా ఉంటుంది:
1 సంవత్సరం అధ్యయనం పూర్తి చేసిన తర్వాత ఒక సర్టిఫికేట్,
2 సంవత్సరాల చదువు పూర్తయిన తర్వాత డిప్లొమా సర్టిఫికెట్,
3 సంవత్సరాల ప్రోగ్రామ్ పూర్తయిన తర్వాత బ్యాచిలర్ డిగ్రీ సర్టిఫికెట్,
4 సంవత్సరాల మల్టీడిసిప్లినరీ బ్యాచిలర్ డిగ్రీ (ప్రాధాన్య ఎంపిక) సర్టిఫికెట్ లను అందిస్తాయి.
ఎంఫిల్ (మాస్టర్స్ ఆఫ్ ఫిలాసఫీ) కోర్సులు డిగ్రీ విద్యను పాశ్చాత్య నమూనాలలో ఎలా ఉందో దానితో సమలేఖనం చేయడానికి నిలిపివేయాలి అని ప్రతిపాదించింది.
మూలాలు

వర్గం:విద్య
వర్గం:విద్యావేత్తలు
వర్గం:విద్యా సంస్థలు