మత్స్య రాజ్యము

thumb|350px|ఇనుప యుగం కాలంలో వేద భారతదేశంలో మత్స్య రాజ్య స్థానం

మత్స్య  (సంస్కృతంలో "చేప" అని అర్థం ) జాతి వారు వేద భారతదేశంలోని ఇండో-ఆర్య తెగలలో ఒకటి.Anguttara Nikaya I. p 213; IV. pp 252, 256, 261. వేద కాలం నాటికి, వారు కురు సామ్రాజ్యమునకు దక్షిణాన ఉన్న ఒక రాజ్యం పాలించారు, పాంచాల రాజ్యం నుండి వేరుచేసిన యమునా నదికి పశ్చిమాన వారు పాలించారు. ఇది రాజస్థాన్‌ లోని జైపూర్ మాజీ రాష్ట్రానికి అనుగుణంగా ఉంది, అంతేగాక హిందాన్, ఆల్వార్ మొత్తం భూభాగం, భరత్పూర్ యొక్క కొంత భూభాగాలతో కూడా ఉంది. మత్స్య రాజ్యం రాజధాని విరాటానగరి (ప్రస్తుతం బైరాత్) దగ్గర ఉంది, దీని స్థాపకుడు రాజు విరాటా పేరున పెట్టబడింది. .Digha Nikaya, Vol II, p 200. పాళీ సాహిత్యంలో, మాత్స్య తెగ సాధారణంగా శూరసేనుడుతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. పశ్చిమ మత్స్య రాజ్యం, చంబల్ నది ఉత్తర ఒడ్డున ఉన్న కొండ మార్గం. మత్స్య రాజ్యం మత్స్య రాజు చేత స్థాపించబడింది ఇతను భీష్మకు సమకాలీకుడైన సత్యవతి యొక్క కవల సోదరుడు.

6 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో, బౌద్ధ గ్రంథం అంగుత్తర నికాయలో పేర్కొన్న పదహారు మహా జనపదాలు (గొప్ప రాజ్యాలు) లో మత్స్య రాజ్యం ఒకటి. కానీ దాని శక్తి బాగా తగ్గిపోయింది.
బుద్ధుని కాలం నాటికి అది కొద్దిగా రాజకీయ ప్రాముఖ్యత సంతరించుకుంది. మహాభారతం (ఐదు.74.16) లో సహజ అను ఒక రాజును సూచిస్తుంది. అతను చేది, మత్స్య రాజ్యాలను రెండింటిని పాలించాడు. దీనిని బట్టి, మత్స్య రాజ్యం అనేది ఒకసారి చేది రాజ్యంలో ఒక భాగంగా ఏర్పడింది అని ఇది సూచిస్తుంది.

కురు రాజ్యానికి దక్షిణాన మత్స్య రాజ్యం అనగా రాజస్థాన్ లోని భరత్‌పూర్ జిల్లాలు, హిందాయున్, అల్వార్లలో ఉన్నది కాకుండా, ఇతిహాసాలలో ఇతర ఆరు మత్స్య రాజ్యాలున్నట్లుగా పేర్కొనబడ్డాయి. మత్స్య రాజ్యంలో ఒక ప్రముఖ నగరంగా ఉపప్లవ్య ఉంది.

 ఇవి కూడా చూడండి 
 ప్రాచీన భారతదేశ రాజ్యాలు
 హిమాలయ రాజ్యము

 బయటి లింకులు 

 మూలాలు 

వర్గం:ఋగ్వేద తెగలు
వర్గం:మహా జనపదాలు
వర్గం:హిందూమతం