జయశ్రీ చక్రవర్తి

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ మహిళలు
జయశ్రీ చక్రవర్తి కోల్‌కతాకు చెందిన భారతీయ విజువల్ ఆర్టిస్ట్, పెయింటెడ్ కాన్వాస్‌లతో, మిశ్రమ మాధ్యమంతో పెద్ద ఎత్తున పేపర్ ఇన్‌స్టాలేషన్‌లతో పని చేస్తున్నారు.  

 ప్రారంభ జీవితం,  విద్య 
జయశ్రీ చక్రవర్తి త్రిపురలోని ఖోయ్‌లో జన్మించారు,  ఆమె బాల్యాన్ని అగర్తలాలో గడిపారు, అక్కడ ఆమె మొదట కళకు పరిచయం చేయబడింది. ప్రకృతి అధ్యయనాలకు దగ్గరగా ఉన్న ఆమె ఆసక్తి విషయాలు ఒక చిన్న పట్టణంలో నివసించిన ఆమె అనుభవాల నుండి వచ్చాయి. ఆమె కళా భవన్, శాంతినికేతన్ (1973-78)లో చదువుకుంది, అక్కడ ఆమె నందలాల్ బోస్,  బెనోడెబిహారీ ముఖర్జీ వంటి మాస్టర్స్ రచనల నుండి పొందింది, ప్రకృతి పట్ల ఆమెకున్న తొలి ఆసక్తికి మరింత సూక్ష్మమైన పదజాలాన్ని రూపొందించింది. ప్రపంచం నలుమూలల నుండి విద్యార్థులు,  విద్వాంసులతో చుట్టుముట్టబడిన తన తక్షణ వాతావరణంలోని కాస్మోపాలిటనిజానికి బహిర్గతం అయిన చక్రవర్తి, ఆ సమయంలో చిన్న పట్టణాలు మరింత పట్టణ ప్రదేశాల్లోకి మారే మార్గాల పరంగా అగర్తల,  శాంతినికేతన్‌ల మధ్య అనేక సారూప్యతలను గుర్తించగలిగారు.

1980ల ప్రారంభంలో, జయశ్రీ గుజరాత్‌లోని వడోదరకు వెళ్లి చిత్రలేఖనంలో పీజీ డిప్లొమా కోసం MS యూనివర్సిటీలో చేరారు. ఈ మార్పు స్వాతంత్య్రానంతర కథా కళ నుండి ఆమె అభ్యాసంపై ప్రభావం చూపింది, ముఖ్యంగా వడోదర అగర్తల, శాంతినికేతన్,  ఫ్రాన్స్‌లోని ప్రోవెన్స్‌ల మధ్య దాదాపు పరివర్తన ప్రదేశంగా మారింది, ఇక్కడ కళాకారిణి 1993-1995 మధ్య రెండు సంవత్సరాల కళాకారుడు-నివాస కార్యక్రమానికి హాజరయ్యారు. 

ఆమె తర్వాత 1982లో కోల్‌కతాకు వెళ్లి సాల్ట్ లేక్ ప్రాంతంలో నివసిస్తున్నారు,  ప్రస్తుతం అక్కడ నివసిస్తున్నారు.          

 వృత్తి 
జయశ్రీ ప్రాక్టీస్ మొత్తం 1970లు, 80లు,  90వ దశకం ప్రారంభంలో విపరీతంగా పెరిగింది, ఆమె ప్రారంభ విద్యాభ్యాసం నుండి ఆర్ట్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్స్‌లో చదివే కాలం వరకు. ఆమె పనిని ఎదుర్కోవడం ప్రకృతి దృశ్యంపై దృష్టి సారించిన కళాకారుడి యొక్క అభిప్రాయాన్ని ఇస్తుంది, అయితే ఆమె లొకేల్ యొక్క అంశాలను అలాగే ప్రకృతి దృశ్యం గురించి మరింత విస్తృతమైన అవగాహనను ప్రేరేపించే లేయర్డ్ సంక్లిష్టతను నిర్ధారిస్తుంది. అగర్తలా, శాంతినికేతన్,  వడోదరలో ఆమె కాలం నుండి ప్రభావాలను కూడగట్టుకోవడం, అంతరిక్షానికి సంబంధించి ఫిగర్ గురించి ఆమె అధ్యయనాలు మునుపటి కంటే మరింత తీవ్రంగా మారాయి. 

వడోదర ఆమెను రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానంతర అమెరికన్ అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఆర్ట్‌తో పాటు ప్రకృతి దృశ్యం యొక్క అన్వేషణలలో సంగ్రహ భాషలను కలుపుతూ భారతీయ కళాకారుల సూచనలకు ఆమెను దగ్గర చేసింది. జయశ్రీ తన చిన్ననాటి ప్రకృతి దృశ్యాలను, తన జీవితంలోని వివిధ ఘట్టాలలో ఎదుర్కొన్న విభిన్న ప్రదేశాలను,  ఈ విభిన్న ఘట్టాలలో ఫిగర్‌తో ఆమె చేసిన ప్రయోగాలను ఏకీకృతం చేసింది. ల్యాండ్‌స్కేప్‌ను ఒక సైట్‌గా ఆమె అర్థం చేసుకోవడం, ఆమె మోసుకెళ్లిన జ్ఞాపకాలతో పాటు ఆమె వర్తమానంలో వేగంగా ఏర్పడుతున్న వాటితో పాతుకుపోయింది, స్థలం, ఇల్లు,  నష్టం, శోషణ,  పరిచయానికి సంబంధించిన భావనలతో తన సంబంధాన్ని వ్యక్తీకరించడానికి లోతుగా మొగ్గు చూపింది. ప్రోవెన్స్‌లో, జయశ్రీ తన స్థలం యొక్క వ్యక్తీకరణలను మరింతగా పెంచడానికి మెటీరియల్,  తయారీ ప్రక్రియను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం ప్రారంభించింది,  ఆమె తన పని చుట్టూ స్టేట్‌మెంట్‌లను రూపొందించడానికి పొరలు వేయడం,  అతికించడం వంటి పద్ధతులతో ప్రయోగాలు చేసింది. 

ఆమె కాన్వాస్‌లు,  పేపర్ వర్క్‌లకు విస్తృతంగా పేరుగాంచిన జయశ్రీ తన గతం నుండి స్థలాకృతి యొక్క ప్రాతినిధ్యాలను రూపొందించే స్ప్లాష్‌లు, డ్రిప్స్,  స్ప్లాటర్‌ల కార్టోగ్రాఫిక్ అవకాశాలతో బొమ్మలు వేయడం ద్వారా తన తయారీ ప్రక్రియను ప్రారంభించింది. అడిప్ దత్తా వ్రాసినట్లుగా, "అప్పుడు అరచేతి, వేళ్లు,  పాదాల యొక్క ముద్రలు పునరావృతమయ్యే చుక్కలు, డాష్‌లు, విరిగిన గీతలు, రంగుల బొట్టు మొదలైన వాటితో పాటు కనిపిస్తాయి." ఆమె పని గందరగోళం యొక్క గుర్తించదగిన మూలాంశం చుట్టూ నిర్మించబడింది, అక్కడ ఆమె వివిధ ఉపరితలాలను ఒకదానిలో ఒకటిగా కలుపుతుంది, వాటిని ఒకదానిపై ఒకటి ఉంచుతుంది, అదే సమయంలో ఉద్భవించే బహుళ ప్రకృతి దృశ్యాలను సృష్టించే,  నాశనం చేసే పద్ధతిలో వాటిని నేస్తుంది. ఆమె తన వ్యక్తిగత/భావోద్వేగ జ్ఞాపకశక్తి నుండి లోతుగా ఆకర్షిస్తున్నందున, ఆమె రచనలు సుపరిచితమైన సైట్(ల) యొక్క నిరంతర పునఃపరిశీలనను ప్రదర్శిస్తాయి, ఇల్లు, వలసలు, జీవావరణ శాస్త్రం,  నివాసాలకు సంబంధించిన సామాజిక-రాజకీయ సమస్యలతో పాటు వ్యామోహాన్ని కలిగి ఉంటాయి. 

1990ల ప్రారంభంలో ఆమె చేసిన పనిలో మానవరూప రూపాలు ఉన్నాయి, ఇది ఉపఖండంలో ఉన్న సంప్రదాయాల నుండి ఆమె ప్రభావాలను సూచిస్తుంది. 1990ల నుండి, జయశ్రీ తన రచనల రూపాన్ని మారుస్తూ, సాధారణంగా ఆమె ముందుచూపుతో కూడిన విషయాలను,  సమస్యలను పరిష్కరించే ప్రక్రియను మరింత క్లిష్టతరం చేసింది. 2002,  2004 మధ్య కాలంలో కళాకారుడి రచనలు మానవ రూపాన్ని లక్షణ రేఖలు, రంగుల స్ప్లాష్‌లు, డాష్‌లు, చుక్కలు,  తేలియాడే పదాల మధ్య ఉంచాయి,  వివిధ లోతు,  ఆకృతి గల చిత్రాలతో పొరలుగా ఉంటాయి. జయశ్రీ చిన్న పట్టణాల నుండి పెద్ద నగరాలకు మారడం వల్ల ఆమె సిద్ధం చేసుకున్న కాన్వాస్‌కు సంబంధించిన భావనలతో ఆమె ప్రమేయాన్ని తీసుకువచ్చింది, స్థలం,  జ్ఞాపకశక్తి అంతటా సరిహద్దులను ఏర్పరుస్తుంది,  అన్‌ఫార్మింగ్ చేస్తుంది. అనేక మంది విమర్శకులచే సూచించబడినట్లుగా, ఆమె తన పనిలో చొప్పించిన అనేక నిర్మాణాల వెనుక ఉన్న ఆలోచన ఏమిటంటే, స్పృహను అపరిమితంగా,  తేలియాడేదిగా ప్రదర్శించడం, దానితో పాటు ప్రభావశీల సాంద్రతతో పాటు పని యొక్క రీడింగ్‌లను అస్పష్టం చేస్తుంది. 

 ప్రదర్శనలు 

 మీరు ప్రకృతికి దగ్గరగా ఉంటే... వదేహ్రా ఆర్ట్ గ్యాలరీ, ఢిల్లీ (2014) 
 ఎ వైర్డ్ ఎకాలజీ - అకార్ ప్రకార్ ఎగ్జిబిషన్, ఢిల్లీ (2019)లో ఒక సోలో ఎగ్జిబిషన్ 
 ఎర్త్ యాజ్ హెవెన్: అండర్ ది కానోపీ ఆఫ్ లవ్ - ముంబైలోని ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ మ్యూజియంలో సోలో ఎగ్జిబిషన్ (2018)   
 దృశ్యాలు: అడవి వెలుపల - కిరణ్ నాదర్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్, నోయిడా (2019)లో సోలో ఎగ్జిబిషన్  
 అన్‌ఫోల్డింగ్‌లు: కిరణ్ నాదర్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్, నోయిడా (2021)లో అనుభవం యొక్క రూట్ మ్యాప్ 
 ఫీలింగ్ ది పల్స్ (పాండమిక్ ఇయర్స్‌లో) - ఆసియా వీక్ న్యూయార్క్ (2022) కొరకు న్యూ ఢిల్లీలోని అకార్ ప్రకార్‌లో సోలో ఎగ్జిబిషన్ 

 అవార్డులు,  గుర్తింపు 

 పారిస్ గుయిమెట్ మ్యూజియంలో ప్రదర్శించిన మొదటి భారతీయ కళాకారిణి 
 టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో ప్రచురించబడిన '2016లో భారతీయ కళ నుండి 10 ఉత్తమ చిత్రాలలో' జాబితా చేయబడింది 

 బాహ్య లింకులు 

 ఆర్ట్సీపై జయశ్రీ చక్రవర్తి
 ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో జయశ్రీ చక్రవర్తి

 మూలాలు