పుష్పలత దాస్

పుష్పలత దాస్ (1915-2003) భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమకారిణి, సామాజిక కార్యకర్త, గాంధేయవాది, ఈశాన్య భారత రాష్ట్రమైన అస్సాంకు చెందిన శాసనసభ్యురాలు.  ఆమె 1951 నుండి 1961 వరకు రాజ్యసభ సభ్యురాలు, అస్సాం శాసనసభ సభ్యురాలు, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ సభ్యురాలు. ఆమె కస్తూర్బా గాంధీ నేషనల్ మెమోరియల్ ట్రస్ట్, ఖాదీ, గ్రామ పరిశ్రమల కమిషన్ అస్సాం అధ్యాయాలకు చైర్ పర్సన్ గా పనిచేశారు. సమాజానికి ఆమె చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం ఆమెకు 1999లో మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్ను ప్రదానం చేసింది. 

 ప్రారంభ జీవితం 
thumb|235px|కనకలత ఉద్యాన్ వద్ద 1942 నాటి పోలీసు కాల్పుల శిల్పం
అస్సాంలోని ఉత్తర లఖింపూర్ లోని రామేశ్వర్ సైకియా, స్వర్ణలటాకు 1915 మార్చి 27 న జన్మించిన దాస్ పాన్ బజార్ గర్ల్స్ హైస్కూల్లో తన పాఠశాల విద్యను చేశారు.  ఆమె పాఠశాల రోజుల నుండి తన రాజకీయ కార్యకలాపాలను ప్రారంభించింది, ముక్తి సంఘం అనే సంస్థ కార్యదర్శిగా ఉంది. 1931లో, ఆమె, ఆమె సహచరులు విప్లవకారుడు భగత్ సింగ్ను బ్రిటిష్ రాజ్ ఉరితీయడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ నిరసన నిర్వహించారు, పాఠశాల నుండి బహిష్కరించబడ్డారు. ఆమె ఒక ప్రైవేట్ విద్యార్థిగా తన చదువును కొనసాగించింది, 1934 లో మెట్రిక్యులేషన్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణత సాధించింది, తరువాత ఆమె తన ఇంటర్మీడియట్ కోర్సుపూర్తి చేయడానికి బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయంలో చేరింది. తరువాత ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రురాలై 1938 లో అదే విశ్వవిద్యాలయం నుండి పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీని పొందింది. తదనంతరం, ఆమె గౌహతిలోని ఎర్లే లా కాలేజీలో లా కోసం తాను నమోదు చేసుకుంది, అక్కడ ఆమె విద్యార్థి రాజకీయాలను కొనసాగించింది. ఆమె 1940లో కళాశాల యూనియన్ కార్యదర్శిగా ఉన్నారు. ఈ సమయంలోనే గాంధీజీ రెండు సంవత్సరాల తరువాత ప్రారంభించబోయే క్విట్ ఇండియా ఉద్యమానికి పూర్వగామిగా శాసనోల్లంఘన ఉద్యమంలో భాగంగా వ్యక్తిగత సత్యాగ్రహానికి పిలుపునిచ్చాడు,  దాస్ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. ఆమె ఖైదు చేయబడింది.

 రాజకీయ జీవితం 
మహిళా సబ్ కమిటీ సభ్యురాలిగా జాతీయ ప్రణాళిక కమిటీతో ఆమె అనుబంధం కారణంగా, దాస్ ఆ సంవత్సరం ముంబైకి వెళ్లి రెండేళ్లపాటు అక్కడే ఉన్నారు. ఆమె కార్యకలాపాలు మృదులా సారాభాయ్, విజయ లక్ష్మీ పండిట్ లతో పాటు అప్పటి అస్సాం శాసనసభ సిట్టింగ్ సభ్యులు ఓమియో కుమార్ దాస్తో కలిసి పనిచేయడానికి అవకాశాలను ఇచ్చాయి, ఆమె 1942లో వివాహం చేసుకుంది.  ఆమె వివాహం తరువాత అస్సాంకు తిరిగి వచ్చి శాంతి బహిని, మృతు బహిని అనే రెండు సంస్థలను ఏర్పాటు చేసింది. 1942 సెప్టెంబరులో దాస్, మృతు బహినికి చెందిన ఆమె సహచరులు భారత జాతీయ జెండాను పట్టుకుని స్థానిక పోలీస్ స్టేషన్ కు నిరసనకు నాయకత్వం వహించారు, ఈ ఊరేగింపులో పోలీసులు కాల్పులు జరిపారు, ఇది ఆమె సహోద్యోగి కనకలత బారువ మరణానికి దారితీసింది.  

1947 లో భారత స్వాతంత్ర్యం తరువాత దాస్ జంట అస్సాంలోని ధేకియాజులిలో తమ కార్యకలాపాలను కేంద్రీకరించారు, దీనిని ఓమియో కుమార్ దాస్ అస్సాం లెగిస్టాలైవ్ అసెంబ్లీలో 1951 నుండి 1967 వరకు వరుసగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నారు.  పుష్పలత దాస్ స్వయంగా 1951లో రాజ్యసభకు నామినేట్ చేయబడి 1961 లో ఆ పదవిని నిర్వహించారు. ఈ కాలంలోనే ఆమె బజాలి నియోజకవర్గం నుండి చంద్రప్రవ సాయికియాని కోసం 1957 ఎన్నికల ప్రచారానికి నాయకత్వం వహించారు.  తరువాత ఆమె 1958 లో కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీకి ఎన్నికయ్యారు, మరుసటి సంవత్సరం ఆమె పార్లమెంటరీ ప్రతినిధి బృందంలో సభ్యురాలిగా అనేక తూర్పు యూరోపియన్ దేశాలను సందర్శించారు. 1967లో ఆమె ధేకియాజులి నుండి పోటీ చేసింది, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్కు ప్రాతినిధ్యం వహించి ఎన్నికలలో విజయం సాధించింది. 1975 జనవరి 23న తన భర్త మరణించిన తరువాత దాస్ పార్లమెంటరీ రాజకీయాల నుండి వైదొలిగింది, మరింత సామాజిక సేవ కోసం దృష్టి సారించింది.

 అవార్డు 

 1999లో ప్రభుత్వం ఆమెకు మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్ను ప్రదానం చేసింది.

 మరణం 
ఆమె జీవితంలోని తరువాతి రోజులలో, ఆమె వయస్సు సంబంధిత అనారోగ్యాలతో బాధపడింది,  కోల్ కతాలోని వుడ్ ల్యాండ్స్ నర్సింగ్ హోమ్ కు తరలించవలసి వచ్చింది, అక్కడ ఆమె 2003 నవంబరు 9న, 88 సంవత్సరాల వయస్సులో మరణించింది.

 మూలాలు 

వర్గం:గాంధేయవాదులు
వర్గం:ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:2003 మరణాలు
వర్గం:1915 జననాలు
వర్గం:అస్సాం స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
 బాహ్య లింకులు 
 పుష్పలత దాస్