కోతుంసర్ గుహలు

thumb|గుహ లోపల పర్యాటకులు
thumb|గుహలో మతపరమైన ప్రదేశం
కోతుంసర్ గుహ మతపరమైన గుహలు. భారతదేశంలోని ఛత్తీస్గఢ్ రాష్ట్రంలోని జగదల్పూర్ సమీపంలో ఈ గుహలు ఉన్నాయి. పర్యావరణకి ప్రధాన ఆకర్షణ. ఇది కలాం నది ఉపనది అయిన కంగార్ నది ఒడ్డున ఉన్నాయి. సున్నపురాయి బెల్టుపై ఏర్పడిన ఒక సున్నపురాయి గుహ.
ఇది సముద్ర మట్టం నుండి 560 మీ ఎత్తులో ఉంది. గుహ యొక్క ప్రధాన సొరంగం దాదాపు 200 మీ పొడవు ఉంటుంది. ఈ గుహలు రుతుపవన కాలంలో తరచుగా వరదలకు గురవుతున్నారు. ఇది సాధారణంగా జూన్ మధ్యలో మొదలై అక్టోబరు మధ్యకాలం వరకు కొనసాగుతుంది. ఈ సమయంలో పర్యాటకులకు ఈ గుహల్లో అనుమతి ఉండదు మూసివేయబడుతుంది. ఈ గుహలో ఏడాది పొడవునా ప్రవహించే వివిధ నీటి కొలనులు కూడా ఉన్నాయి.

కోతుంసర్ గుహ ప్రవేశద్వారం
హిందూ పురాణాల ప్రకారం, గుహలు సాధారణంగా ప్రముఖ మతపరమైన గుహలుగా పరిగణించబడుతున్నాయి. అనేక యాత్రికులు కోతుంసర్ గుహను సందర్శిస్తారు. .

చరిత్ర
ఈ గుహను భారతదేశ బ్రిటీష్ శకం నుండి పిలిచేవారు. కానీ 1950 ల వరకు భూగోళ శాస్త్రవేత్త ప్రొఫెసర్ డాక్టర్ శంకర్ తివారీ ఈ గుహను సందర్శించి పరిమిత వనరులు, సామగ్రితో దాని గదులను అన్వేషించడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు తీవ్రంగా పరిగణించబడలేదు. ఈ గుహ మొట్టమొదటిసారిగా 1980 లలో డాక్టర్ జయంత్ బిస్వాస్ (అప్పుడు పిహెచ్డి పండితుడు) చేత క్రమబద్ధీకరించబడింది. మొట్టమొదట 1990 లో బిస్వాస్ యొక్క PhD డిసర్టేషన్లో ప్రచురించబడింది., 1992 లో ఆయన జాతీయ స్పెలోలాజికల్ సొసైటీ యొక్క అంతర్జాతీయంగా ప్రచురించబడిన ప్రచురణలో ప్రచురించారు .

కొత్త గది
2011 లో ఒక చిన్న గది అత్యంత సుందరమైనది కనుగొన్నారు. అటవీ అధికారులు అన్వేషించారు. పర్యాటకులకు సందర్శించడాకి అనుమతి లేదు

రవాణా సౌకర్యాలు 
కోతుంసర్  గుహలో ఛత్తీస్గఢ్ రాష్ట్రంలోని బస్తర్ జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం అయిన జగదల్పూర్ నగరానికి 35 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న కంగేర్ వ్యాలీ నేషనల్ పార్క్ లో ఉంది. రోడ్డు, రైలు లేదా వాయు మార్గాల ద్వారా జగదల్పూర్ చేరుకోవచ్చు. ఈ నగరం జాతీయ రహదారి 212, 202, 16 ద్వారా ప్రయాణం చేయవచ్చు.
మూలాలు 

Biswas Jayant 2010 Kotumsar Cave biodiversity: a review of cavernicoles and their troglobiotic traits
Biswas J 1991 Metabolic efficiency and regulation of body weight: a comparison between life in hypogean and epigean ecosystems
Biswas J & Ramteke A 2008 Timed feeding synchronizes circadian rhythm in vertical swimming activity in cave loach, Nemacheilus evezardi
Pradhan R K & Biswas J 1994 Towards regressive evolution: the periodic colour change behaviour of a troglophilic fish Nemacheilus evezardi (Day)
Biswas et al 2011 Impacts of Ecotourism on Bat Habitats in Caves of Kanger Valley National Park, India
Biswas et al 2015 Subterranean Microhabitat Dependent Intra Versus Extracellular Enzyme Secretion Capabilities of Deinococcus radiodurans
బాహ్య లంకెలు
 Cave biology (biospeleology) in India
 caves.res.in National Cave Research and Protection Organization, India

వర్గం:భారతదేశం లోని గుహలు