సోనా మసూరి

right|thumb|సోనా మసూరి బియ్యము
సోనా మసూరి బియ్యాన్ని తెలుగులో బంగారు తీగలు అని పిలుస్తారు.ఆంధ్రప్రదేశ్ లో  ఇది ప్రధానంగా కృష్ణ, గుంటూరు, కర్నూలు, నెల్లూరు, ప్రకాశం, గోదావరి జిల్లాలలో సాగు చేస్తారు. ఇవి సన్నబియ్యము, నాణ్యమైనవి.

 చరిత్ర 
సోనా మసూరి బియ్యం భారతీయ కిరాణా దుకాణాల్లో లేదా పెద్ద దుకాణాలు ( మాల్స్) వంటి బల్క్ స్టోర్లలో కూడా సులభంగా లభించే ప్రసిద్ధ భారతీయ బియ్యం రకం. ఆంధ్రప్రదేశ్, భారతదేశంలోని అనేక ఇతర ప్రాంతాల్లో సాగు చేయబడ్డ ఈ బియ్యం భారతదేశం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న అనేక భారతీయ కుటుంబాల భుజించే ప్రధాన ఆహారముగా చెప్పవచ్చును.సోనా మసూరి బియ్యం మీడియం గ్రెయిన్ రైస్, ఇది సోనా, మసూరి అనే రెండు రకాల వరి జాతుల హైబ్రిడ్ కాంబినేషన్. ఈ రెండు జాతులు సువాసన, పోషకాలు, మృదుత్వం లక్షణాలకు ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఈ హైబ్రిడ్ కాంబినేషన్ గా పేర్కొనవచ్చును.సోనా మసూరి బియ్యం పాలిష్ చేయని ధాన్యం ఉండటంతో పోషకాలు చెక్కుచెదరకుండా ఉంటాయి. జీర్ణం కావడం సులభం, తక్కువ కేలరీలు, పిండి పదార్థాన్ని కలిగి ఉంటుంది, ఇది బరువు తగ్గడానికి మంచి ఎంపికగా చెప్పవచ్చును.సోనా మసూరి బియ్యం గోధుమ, తెలుపు రకాలు రెండింటిలోనూ వస్తుంది. సోనా మసూరి బ్రౌన్ రైస్ లో అధిక ప్రోటీన్, తక్కువ కార్బోహైడ్రేట్ కంటెంట్ ఉంటుంది. ఈ అన్నం చాలా వైవిధ్యభరితమైనది, రుచికరమైన, తీపి వంటకాలు రెండింటికి ఉపయోగం .

 వాణిజ్య పంట 
భారతదేశంలో వరి సాగును వ్యవసాయ పరిశ్రమగా కచ్చితంగా చెప్పవచ్చును .సోనా మసూరి భారతదేశంలో వరి ఎగుమతిదారులను, వినియోగదారుల దృష్టిని ఆకర్షించింది, ఎందుకంటే దాని మెరుగైన నాణ్యత. భారతదేశంలోని కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని తుంగభద్ర నది పరీవాహక ప్రాంతాల్లో ( బెల్ట్), తెలంగాణ రాష్ట్రాలలో  ఎక్కువగా సాగు చేయబడుతున్న పంట సోనా మసూరి. సోనా మసూరి బియ్యం విదేశాలకు ఎగుమతి చేయబడుతోంది - చెన్నై, నవా షేవా, నాగపూర్, ముంద్రా, నోయిడా-దాద్రీ (ఐసిడి), వాటి ద్వారా ఎగుమతి చేయబడుతుంది . ఇప్పటి వరకు, దాదాపు 173 మిలియన్ ల విలువైన సోనా మసూరి బియ్యం ప్రతి నెలా భారతదేశం నుండి ఎగుమతి చేయబడుతుంది. జెబెల్ అలీ, దోహా, నెవార్క్, సింగపూర్, ఓక్లాండ్ మొదలైనవి సోనా మసూరి దిగుమతి అవుతున్న కొన్ని ఓడరేవులు .

 ప్రయోజనం 
భారతీయ ప్రజల రోజువారీ ఆహారంలో బియ్యం ఒక ముఖ్యమైన భాగం. సోనా మసూరి బియ్యం భారతదేశం, ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో కూడా ప్రజాదరణ పొందిన ధాన్యంగా ఉన్న అత్యుత్తమ వరి రకాల్లో ఒకటి. ప్రీమియం రకం బియ్యం, ఏ సమయంలోనైనా జీర్ణం కావడం సులభం, అందుకే సోనా మసూరి బియ్యం వయస్సుతో నిమిత్తం లేకుండా ఏ వ్యక్తి అయినా తినేది, వీటిలో కార్బోహైడ్రేట్ కంటెంట్ ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల, ఇది తగినంత శక్తిని అందిస్తుంది.సోనా బాస్మతి బియ్యం భారతదేశంలోని దక్షిణ రాష్ట్రాల్లో పండించబడుతుంది. చాలా బలమైన బియ్యం, అధిక ఫైబర్ కంటెంట్ ను కలిగి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, ఇది తగు మోతాదులో పిండి పదార్థం కలిగి ఉంటుంది .

 తెలంగాణ సోనా 
'తెలంగాణ సోనా' అని ప్రసిద్ధి చెందిన సన్నని గింజల పేలుడు ( బియ్యములో నూకలు రాకుండా ) నిరోధక వరి రకమైన ఆర్ ఎన్ ఆర్ 15048 విస్తృతమైన సాగు, ప్రోత్సాహంపై పునరుద్ధరించబడిన దృష్టి సారించబడింది. దీనిని సాగు చేయడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు, ప్రయోజనాలను పరిగణనలోకి తీసుకొని, చాలా మంది రైతులు ఈ వరి వేరియెంట్ ను పెంచడానికి ఆసక్తి కలిగిస్తున్నారు. దీని ప్రకారం ప్రస్తుత సాగు గణనీయంగా పెరుగుతుందని అంచనా. తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఖరీఫ్, యాసంగి సీజన్లలో మొత్తం 23 లక్షల హెక్టార్లలో వరి సాగుతో పాటు, ఏడు లక్షల హెక్టార్లలో తెలంగాణ సోనా రకాన్ని మాత్రమే సుమారు సాగు చేస్తున్నారు. కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, మధ్యప్రదేశ్ తో సహా దేశవ్యాప్తంగా ఏడుకు పైగా రాష్ట్రాల్లో కూడా సోనా మసూరి ఇది సాగు చేయబడుతోంది.హైదరాబాద్ కు చెందిన ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ తెలంగాణ రాష్ట్ర వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం (పిజెటిఎస్ ఎయు) అభివృద్ధి చేసిన తెలంగాణ సోనా 2015 లో విడుదలైన తరువాత దాని ప్రత్యేక ధాన్యం పరిమాణం, అధిక దిగుబడి ఇచ్చే సామర్థ్యం, అధిక తల బియ్యం రికవరీ, మంచి వంట నాణ్యత, లక్షణాల కారణంగా సిద్ధంగా అంగీకారాన్ని పొందింది. తక్కువ పెట్టుబడితో మంచి పంటను రావడంతో పాటు, రుతుపవనాల ఆలస్యం, వర్షపాతంలో లోపంతో ముడిపడి ఉన్న పునరావృత సమస్యలను అధిగమించడానికి రైతులకు వీలు కల్పించడానికి కూడా " తెలంగాణ సోనా  వరి" దృష్ఠిలో పెట్టుకొని విత్తనమును అభివృద్ధి చేసారు .కొన్ని నెలల క్రితం నేషనల్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ న్యూట్రిషన్ చేసిన అధ్యయనంలో తెలంగాణ సోనాలో 51.5% తక్కువ గ్లైసెమిక్ ఇండెక్స్ (జిఐ) ఉందని, బిపిటి 5204 బియ్యం రకం (జిఐ 56.5%) తో పోలిస్తే, వినియోగదారులకు, ప్రత్యేకంగా మధుమేహ రోగులకు ప్రాధాన్యతా ఎంపికగా చేసింది. ఈ అధ్యయనం గత నవంబరులో అమెరికన్ జర్నల్ ఆఫ్ ఫుడ్ అండ్ న్యూట్రిషన్ లో కూడా ప్రచురించబడింది, ఇది వరి రకానికి అంతర్జాతీయ పునరుద్ధరణను తీసుకువచ్చింది.రైతులు సాంబా మసూరి, బిపిటి వంటి సాంప్రదాయ రకాల సాగుదల కన్నా, తెలంగాణ సోనా సాగుకుకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు, ఎందుకంటే ఇది ఖరీఫ్, రబీ సీజన్లలో సుమారు 125 రోజుల్లో పంట రైతుల చేతికి వస్తుంది .ఇంకా, వరి రకాన్ని తక్కువ నీటి వినియోగంతో పెంచవచ్చు, సుమారు లక్ష హెక్టార్లలో సాగు చేసినప్పుడు, ఇతర వరి రకాలతో పోలిస్తే " తెలంగాణ సోనా వరి " 10-11 టిఎంసి నీటిని ఆదా చేస్తుంది .

 మూలాలు 

వర్గం:వ్యవసాయ శాస్త్రము
వర్గం:వాణిజ్య పంటలు
వర్గం:ధాన్యాలు