ఆంధ్రప్రదేశ్ రైలు వ్యవస్థ

thumb|ఆంధ్రప్రదేశ్ రైలు మార్గాలు|alt=|250x250px
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో  బ్రాడ్ గేజి రైలు మార్గం 3703.25 కిమీ. మీటర్ గేజి రైలు మార్గాలు లేవు. రైలు సాంద్రత కు 16.59. ఇది భారతదేశానికి సగటు 20 గా ఉంది. రాష్ట్రం గూండా పోయే హౌరా-చెన్నై ప్రధాన మార్గం డైమండ్ చతుర్భుజిలో భాగంగా అతివేగమైన రైలు మార్గంగా అభివృద్ధి చేసేందుకు ప్రతిపాదనలున్నాయి. రైలు నెట్వర్క్ రెండు జోనుల పరిధిలో ఉంది. దీనిని డివిజన్లగా విభాగించారు. దక్షిణ మధ్య రైల్వే లోని విజయవాడ రైల్వే డివిజన్, గుంటూరు రైల్వే డివిజన్, గుంతకల్ రైల్వే డివిజన్, తూర్పుకోస్తా రైల్వే జోన్ లోని వాల్తేర్ రైల్వే డివిజన్. రాష్ట్రానికి విశాఖపట్నం కేంద్రంగా దక్షిణ తీర రైల్వే జోన్ ఏర్పాటయింది.

రాష్ట్రమందలి రైలు మార్గము నాలుగు రైలు మండలముల పరిధిలోనున్నది. అవి:
 దక్షిణ మధ్య రైల్వే-సికింద్రాబాదు విభాగము
 దక్షిణ మధ్య రైల్వే-హైదరాబాదు విభాగము
 దక్షిణ మధ్య రైల్వే-విజయవాడ విభాగము
 దక్షిణ మధ్య రైల్వే-గుంతకల్లు విభాగము
 దక్షిణ మధ్య రైల్వే-గుంటూరు విభాగము
 తూర్పు కోస్తా రైల్వే - వాల్తేరు విభాగము
 తూర్పు కోస్తా రైల్వే - ఖుర్దా రోడ్ విభాగము
 నైఋతి రైల్వే- బెంగుళూరు విభాగము
 నైఋతి రైల్వే- మైసూరు విభాగము
 నైఋతి రైల్వే- హుబళ్ళి విభాగము
 దక్షిణ రైల్వే- చెన్నై విభాగము
రైలు మండలమురైలు విభాగముపరిధి దక్షిణ మధ్య రైల్వే సికింద్రాబాదు కాజీపేట-విజయవాడ మార్గమందు గంగినేని-కొండపల్లి
మోటమర్రి-జగ్గయ్యపేట  దక్షిణ మధ్య రైల్వే హైదరాబాదు కర్నూలు-డోన్ (ద్రోణాచలము జంక్షన్) దక్షిణ మధ్య రైల్వే విజయవాడ విజయవాడ-కొండపల్లి
విజయవాడ-గూడురు
విజయవాడ-దువ్వాడ
సామర్లకోట-కాకినాడ
కాకినాడ-కోటిపల్లి
విజయవాడ-గుడివాడ
గుడివాడ-మచిలీపట్నం
గుడివాడ-భీమవరము-నరసాపురము
భీమవరము-నిడదవోలు దక్షిణ మధ్య రైల్వేగుంటూరు గుంటూరు-కృష్ణా కెనాల్(స్టేషను కాకుండగ)
గుంటూరు-తెనాలి(స్టేషను కాకుండగ)-రేపల్లె
గుంటూరు-నడికుడి-పొందుగుల
నడికుడి-మాచెర్ల
గుంటూరు-నంద్యాల
క్రొత్త పిడుగురాళ్ళ-శావల్యాపురము దక్షిణ మధ్య రైల్వేగుంతకల్లు  గుంతకల్లు-బళ్ళారి మార్గమున గుంతకల్లు-టి.సాకిబండ
గుంతకల్లు-వాడి మార్గమున గుంతకల్లు-మంత్రాలయము రోడ్
గుంతకల్లు-గుంటూరు మార్గమున గుంతకల్లు-నంద్యాల (స్టేషను కాకుండగ)
గుంతకల్లు-రేణిగుంట
పెండేకల్లు-గుత్తి
గుంతకల్లు-కల్లూరు
గుత్తి-కల్లూరు
కల్లూరు-ధర్మవరము
ధర్మవరము-పాకాల
గూడూరు(స్టేషను కాకుండగ)-రేణిగుంట-పాకాల-కాట్పాడి(స్టేషను కాకుండగ)
నంద్యాల(స్టేషను కాకుండగ)-యఱ్ఱగుంట్ల
కడప-పెండ్లిమఱ్ఱి తూర్పు కోస్తా రైల్వేవాల్తేరు  చెన్నై-హౌరా మార్గమున దువ్వాడ-పలాస(స్టేషను కాకుండగ)
కొత్తవలస-కిరండోల్ మార్గమున కొత్తవలస-అఱకు-గోరాపుర్
విజయనగరము-రాయగడ మార్గమున విజయనగరము-పార్వతీపురము-కూనేరు
 నౌపడ-గుణుపుర్ మార్గమున నౌపడ-పాతపట్నం తూర్పు కోస్తా రైల్వేఖుర్దా రోడ్ చెన్నై-హౌరా మార్గమున పలాస-ఇచ్చాపురము నైఋతి రైల్వేబెంగుళూరు బెంగుళూరు-గుంతకల్లు మార్గమున దేవరపల్లి-ధర్మవరము జంక్షన్ (స్టేషను కాకుండగ)
 పెనుగొండ జంక్షన్-ధర్మవరము జంక్షన్ (స్టేషను కాకుండగ)
 బెంగుళూరు-చెన్నై మార్గమున గుడుపల్లి-కుప్పం-ములనూరు నైఋతి రైల్వేహుబ్బళ్ళిబళ్ళారి-కదిరిదేవరపల్లి మార్గమున ఓబుళాపురము-రాయదుర్గము-కదిరిదేవరపల్లి నైఋతి రైల్వేమైసూరురాయదుర్గము-చిర్తదుర్గ మార్గమున 11 కి.మి. (స్టేషనులేవియు లేవు) దక్షిణ రైల్వేచెన్నైచెన్నై-తిరుపతి మార్గమున శ్రీవేంకటనరసింహరాజువారిపేట-రేణిగుంట(స్టేషను కాకుండగ)
చెన్నై-గూడూరు మార్గమున తడ-గూడూరు జంక్షన్ (స్టేషను కాకుండగ)
మూడు ఎ1, ఇరవై మూడు ఎ రకపు రైల్వే స్టేషన్లున్నాయి. విశాఖపట్నం రైల్వే స్టేషన్ అత్యంత స్వచ్ఛమైన రైల్వే స్టేషన్ గా గుర్తింపు పొందింది. షిమిలీగూడా రైల్వే స్టేషన్ తొలి బ్రాడ్ గేజ్ ర్వైల్వే స్టేషన్ గా గుర్తింపు పొందింది.

మూలాలు