బలియా

బలియా ఉత్తర ప్రదేశ్‌ లోని పట్టణం, బలియా జిల్లాకు ముఖ్య పట్టణం. పట్టణ పరిపాలనను మునిసిపల్ బోర్డు ఉన్న నిర్వహిస్తుంది. నగరపు తూర్పు సరిహద్దు గంగా, ఘాఘరా నదుల సంగమం వద్ద ఉంది. బలియా వారణాసి నుండి తూర్పున 140 కి.మీ., రాష్ట్ర రాజధాని లక్నో నుండి 380 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పట్టణంలో జయప్రకాష్ నారాయణ్ పక్షుల అభయారణ్యం ఉంది.

 భౌగోళికం 
బలియా జిల్లా ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రపు తూర్పు భాగంలో, బీహార్ రాష్ట్ర సరిహద్దున ఉంది. ఇది గంగా ఘఘ్రా నదుల సంగమ స్థలం నుండి పశ్చిమంగా వ్యాపించింది. బలియా పట్టణం 25°45'37.4" ఉత్తర అక్షాంశం, 84°08'49.4" తూర్పు రేఖాంశం వద్ద ఉంది.

 శీతోష్ణస్థితి 

 జనాభా 
1901 లో, బలియా జనాభా 15,278. 2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం,  ఇది 1,02,226. జనాభాలో పురుషులు 54%, మహిళలు 46%. బలియా సగటు అక్షరాస్యత రేటు 65%, ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువ. 58% మంది పురుషులు 42% మంది మహిళలు అక్షరాస్యులు. జనాభాలో 11% మంది ఆరు సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్నవారు.

2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, బలియా జనాభా 1,04,424, వీరిలో 55,459 మంది పురుషులు, 48,965 మంది స్త్రీలు. లింగ నిష్పత్తి 1000 పురుషులకు 883 మంది ఉన్నారు. 6 సంవత్సరాల లోపు వయస్సు గల వారి జనాభా 11,623. బలియాలో మొత్తం అక్షరాస్యుల సంఖ్య 77,331, ఇది జనాభాలో 74.1%, పురుషులలో అక్షరాస్యత 78.0% కాగా, స్త్రీలలో అక్షరాస్యత 69.5%. బలియాలో ఏడేళ్ళ పైబడిన వారిలో అక్షరాస్యత 83.3% కాగా, వారిలో పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 88.0%, స్త్రీ అక్షరాస్యత రేటు 78.0%. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 8,703 షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 3,942. 2011 లో బలియాలో 15,772 గృహాలు ఉన్నాయి. 

2 రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్‌లతో సహా రోజూ అనేక రైళ్ళు బలియా రైల్వే స్టేషన్ గుండా వెళ్తాయి. ఢిల్లీ, ముంబై, కోల్‌కతాతో పాటు లక్నో, కాన్పూర్, ఆగ్రా, వారణాసి, అలహాబాద్‌లకు వెళ్ళే రైళ్ళు ఈ స్టేషను గుండా వెళ్తాయి

బలియా నుండి రాష్ట్ర రాజధాని లక్నో, వారణాసి, గోరఖ్పూర్, కాన్పూర్, ఆగ్రా, వారణాసి, అలహాబాద్ నగరాలకు రోడ్డు మార్గ సౌకర్యం ఉంది. రాష్ట్ర రవాణా సంస్థ నడిపే బస్సులు ఇక్కడి ప్రజలకు ప్రధానమైన ప్రయాణ సౌకర్యం. 

 దాద్రి మేళా (పశువుల ఉత్సవం/సంత) 
భారతదేశంలో అతిపెద్ద పశువుల ఉత్సవమైన దాద్రి మేళా బలియా నుండి 5 కి.మీ. దూరంలో జాతీయ రహదారి 31 కి దగ్గరలో జరుగుతుంది. కార్తీక పౌర్ణమి నాడు గంగా నదిలో ప్రజలు పవిత్ర స్నానం చేసి, ఈ ఉత్సవంలో పాల్గొంటారు. భృగు మహర్షి శిష్యుడైన దర్దార్ ముని గౌరవార్థం ఏటా ఈ ఉత్సవం జరుపుతారు.  

నెల రోజుల పాటు జరిగే ఈ ఉత్సవాన్ని రెండు దశల్లో నిర్వహిస్తారు. మొదటి దశ కార్తీకపౌర్ణమికి పది రోజుల ముందు ప్రారంభమవుతుంది. ఈ సమయంలో వ్యాపారులు భారతదేశం అంతటి నుండి అనేక జాతుల పశువులను అమ్మకం కోసం తీసుకువస్తారు. కార్తీక పౌర్ణమి నాడు, ఆ తరువాత, వివిధ సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. ఆ తరువాతి పక్షం రోజుల పాటు వివిధ వస్తువులను అమ్మే అనేక తాత్కాలిక దుకాణాలను ఇక్కడ నిర్వహిస్తారు. 

 మూలాలు 

వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ నగరాలు, పట్టణాలు