ఖుద్సియా బేగం

ఖుద్సియా బేగం, జన్మించిన ఉధం బాయి (1768) మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా భార్య, చక్రవర్తి అహ్మద్ షా బహదూర్ తల్లి. మొఘల్పుట్ లో జన్మించిన ఆమె 1748 నుంచి 1754 వరకు వాస్తవ రాజప్రతినిధిగా పనిచేశారు.  

 ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో 
స్వతహాగా హిందువు అయిన ఉధమ్ బాయి గతంలో పబ్లిక్ డ్యాన్స్ గర్ల్. ఆమెకు మన్ ఖాన్ అనే సోదరుడు ఉన్నాడు. ఉమ్దత్-ఉల్-ముల్క్, అమీర్ ఖాన్ కుమార్తె ఖదీజా ఖానుమ్ ఆమెను ముహమ్మద్ షా దృష్టికి పరిచయం చేసింది. చక్రవర్తి ఆమె పట్ల ఎంతగా ఆకర్షితుడయ్యాడంటే, అతను ఆమెను సామ్రాజ్ఞి గౌరవానికి పెంచాడు.   

ఆమె 1725 డిసెంబరు 23 న ముహమ్మద్ షా ఏకైక కుమారుడు అహ్మద్ షా బహదూర్ కు జన్మనిచ్చింది. అయితే ఆమె కుమారుడిని మహమ్మద్ షా సామ్రాజ్ఞులు బాద్షా బేగం, సాహిబా మహల్ పెంచారు.  

 సామ్రాజ్ఞి వరవరిని 
1748 ఏప్రిల్ లో ముహమ్మద్ షా మరణించాడు. ఆమె కుమారుడు అహ్మద్ షా బహదూర్ ఢిల్లీకి తిరిగి వచ్చి సింహాసనాన్ని అధిష్టించడానికి పానిపట్ సమీపంలోని సఫ్దర్ జంగ్నేర్ వద్ద శిబిరంలో ఉన్నాడు. సఫ్దర్ జంగ్ సలహా మేరకు పానిపట్ లో పట్టాభిషిక్తుడై కొన్ని రోజుల తర్వాత ఢిల్లీకి తిరిగి వచ్చాడు. అహ్మద్ షా బహదూర్ అసమర్థ పాలకుడు, అతని తల్లిచే బలంగా ప్రభావితుడయ్యాడు. వరుస ఓటములు, అంతర్గత కుమ్ములాటలు ఆయన పతనానికి దారితీశాయి. 

ఆమెకు వరుసగా బై-జు సాహిబా, నవాబ్ ఖుద్సియా, సాహిబా-ఉజ్-జమానీ, సాహిబ్జియు సాహిబా, హజ్రత్ ఖిబ్లా-ఇ-ఆలం, ముంతాజ్ మహల్ అనే బిరుదులు ఇవ్వబడ్డాయి. ఆమె ఔదార్యానికి పెట్టింది పేరు. బేగంలకు, దివంగత చక్రవర్తి పిల్లలకు ప్రభుత్వ ఖజానా నుంచే కాకుండా తన సొంత నిధుల నుంచి కూడా పింఛన్ ఇచ్చేవారు. అయితే ఆమె బాద్ షా బేగం, సాహిబా మహల్ పట్ల నిర్దాక్షిణ్యంగా ప్రవర్తించింది.

ఇంపీరియల్ అధికారులు రోజూ ఆమె గుమ్మంలో కూర్చుని తెర వెనుక నుంచి లేదా నపుంసకుల మాధ్యమం ద్వారా వారితో చర్చలు జరిపేవారు. అక్కడ అధికారులు ఆమె వినతిపత్రాలను కవర్లలో సమర్పించారు, నపుంసకులు వాటిని బిగ్గరగా చదివి బేగం తన ఆమోదాలు మరియు తీర్పులు ఇవ్వడానికి, ఆమె ఎవరినీ సంప్రదించకుండా వాటిపై ఆదేశాలు జారీ చేసేవారు. తన శక్తి శిఖరాగ్రంలో ఉన్నప్పుడు, ఆమె ఆ కాలంలో వినని ఔదార్యాన్ని, దాతృత్వాన్ని ప్రదర్శించింది. తన కేసును ఆమె ద్వారా వినగలిగిన ఏ వ్యక్తి అయినా ఏదో ఒక ప్రయోజనం లేదా సహాయం పొందడం ఖాయం. ఒక ఆస్థాన చరిత్రకారుడు ఒకసారి ఇలా విలపించాడు, "ఓ దేవుడా! హిందుస్తాన్ వ్యవహారాలను ఇంత తెలివితక్కువ స్త్రీ నిర్వహించాలి!"

నపుంసకుడు జావేద్ ఖాన్ నవాబ్ బహదూర్ తో ఆమెకు ఎఫైర్ ఉంది. ఇతడు చివరి పాలనాకాలంలో అంతఃపురం సేవకులకు సహాయ కంట్రోలర్ గా, బేగంల ఎస్టేట్ లకు మేనేజరుగా పనిచేశాడు. జావేద్ ఖాన్ 1752 ఆగస్టు 27 న సఫ్దర్ జంగ్ చేత హత్య చేయబడ్డాడు. ఆమె, ఆమె కొడుకు అతడిని తీవ్రంగా కలచివేశారు. ఆమె తెల్లని దుస్తులు ధరించి వితంతువులా తన నగలు, నగలు విసిరేసిందని చెబుతారు.

50,000 గుర్రాలకు కమాండర్ గా ఉన్న మన్సాబ్ ఆమెకు ప్రదానం చేయబడింది, చక్రవర్తి అహ్మద్ షా బహదూర్ కంటే ఆమె జన్మదినాన్ని చాలా ఘనంగా జరుపుకున్నారు. ఆమె సోదరుడు మాన్ ఖాన్, అప్పుడప్పుడు మగ డ్యాన్సర్ వృత్తిని అనుసరిస్తూ, బాలికల గానం కోసం సహాయక పాత్రను అనుసరిస్తూ, ముతాఖద్-ఉద్-దౌలా బహదూర్ బిరుదుతో 6,000 మందితో మన్సబ్దార్ గా సృష్టించబడ్డాడు. గడువు తీరిన చెల్లింపుల కారణంగా సైనికులు దాదాపు ప్రతిరోజూ తిరుగుబాటు చేస్తున్న సమయంలో, మొఘల్ ఆస్థానం ఈ ప్రయోజనం కోసం రెండు లక్షల రూపాయలు కూడా సేకరించలేని సమయంలో, ఖుద్సియా బేగం 1754 జనవరి 21 న తన పుట్టినరోజును జరుపుకోవడానికి రెండు కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేసింది.

 ఓటమి, జైలు శిక్ష 
1754 మే 26 న, సికింద్రాబాదులో తన సైన్యంతో శిబిరం చేసిన అహ్మద్ షా బహదూర్, మల్హర్ రావు హోల్కర్, మాజీ మొఘల్ గ్రాండ్ విజియర్ ఇమాద్-ఉల్-ముల్క్ నేతృత్వంలోని మరాఠా దళం చేతిలో ఓడిపోయాడు. చక్రవర్తి కుద్సియా బేగం, అతని కుమారుడు మహమూద్ షా బహదూర్, తన ప్రియమైన భార్య ఇనాయెత్ పురి బాయి, అతని సవతి సోదరి హజ్రత్ బేగంతో కలిసి ఢిల్లీకి పారిపోయాడు. 

ఇమాద్-ఉల్-ముల్క్, మరాఠా అధిపతి రఘునాథ్ రావు చక్రవర్తిని అనుసరించి ఢిల్లీకి వెళ్లారు. 1754 జూన్ 2 న అహ్మద్ షా బహదూర్ పదవీచ్యుతుడయ్యాడు, అతని తల్లితో పాటు అరెస్టు చేయబడ్డాడు. ఇమాద్-ఉల్-ముల్క్ తనను తాను మొఘల్ గ్రాండ్ విజియర్ గా తిరిగి నియమించుకున్నాడు, అప్పుడు సూరజ్ మాల్ నియంత్రణలో ఉన్న భూర్త్ పూర్ ను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి మొఘల్ సైన్యాన్ని పంపాడు. అహ్మద్ షా బహదూర్ సూరజ్ మాల్ కు రాసిన లేఖలను ఇమాద్-ఉల్-ముల్క్ అడ్డుకున్నాడు, సహాయం కోసం బదులుగా జాట్లను పోరాడటానికి ప్రోత్సహిస్తామని పేర్కొన్నాడు. ఇమాద్-ఉల్-ముల్క్ సూరజ్ మాల్ తో శాంతిని ఏర్పరచి, ఢిల్లీకి తిరిగి వచ్చి, అహ్మద్ షా బహదూర్, ఖుద్సియా బేగంలను అంధుడిని చేశాడు. 

 వారసత్వం 
కుద్సియా బేగం ఢిల్లీలో వివిధ ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు పనులను నిర్వహించింది. ఎర్రకోట సమీపంలోని సునేహ్రీ మసీదు 1747, 1751 మధ్య నవాబ్ బహదూర్ జావిద్ ఖాన్ కోసం నిర్మించబడింది. 1748 లో చక్రవర్తి అహ్మద్ షా బహదూర్ ఆమె కోసం ఖుద్సియా బాగ్ అని పిలువబడే ఒక ఉద్యానవనాన్ని నిర్మించాడు. దీనిలో ఒక రాతి బరాహ్దారీ, దాని లోపల ఒక మసీదు ఉన్నాయి. 

 ప్రస్తావనలు 

 
 
 

 మూలాలు 

 బాహ్య లింకులు