వైదేహి (కన్నడ రచయిత్రి)

పెన్నామే వైదేహిగా పేరొందిన జానకి శ్రీనివాసమూర్తి 1945 ఫిబ్రవరి 12న జన్మించారు. ఆమె భారతీయ స్త్రీవాద రచయిత్రి, ఆధునిక కన్నడ భాషా కల్పన ప్రసిద్ధ రచయిత్రి. వైదేహి భాషలో అత్యంత విజయవంతమైన మహిళా రచయిత్రులలో ఒకరు, ప్రతిష్ఠాత్మక జాతీయ, రాష్ట్ర స్థాయి సాహిత్య పురస్కారాల గ్రహీత. 2009 లో ఆమె రచించిన క్రౌంచ పక్షిగలు అనే చిన్న కథల సంకలనానికి సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది.  

 జీవితచరిత్ర 

 ప్రారంభ జీవితం 
వైదేహి 1945 ఫిబ్రవరి 12 న కర్ణాటకలోని ఉడిపి జిల్లాలోని కుందాపుర తాలూకాలో ఎ.వి.ఎన్.హెబ్బార్ (తండ్రి), మహాలక్ష్మి (తల్లి) దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె ఒక పెద్ద సాంప్రదాయ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో పెరిగింది. ఆమె కుందాపురలోని భండార్కర్ కళాశాల నుండి కామర్స్లో బ్యాచిలర్ డిగ్రీని పొందింది. ఆమె తండ్రి న్యాయవాది, తల్లి గృహిణి. ఇంట్లో, కుందాపూర్ కన్నడ అని పిలువబడే కన్నడ మాండలికం మాట్లాడతారు, ఆమె తన రచనలలో కూడా ఈ మాండలికాన్ని ఉపయోగిస్తుంది.అసాధారణ పరిస్థితుల్లో వైదేహి ఆమె కలంపేరుగా మారింది. ఆమె రచనా జీవితం ప్రారంభంలో, ఆమె కన్నడ వారపత్రిక సుధకు ప్రచురణ కోసం ఒక కథను పంపింది, కాని తరువాత ప్రచురణకర్తను కథ కల్పితం కానిది, నిజ జీవిత కథను కలిగి ఉన్నందున ముద్రణకు వెళ్లవద్దని అభ్యర్థించింది. అయితే సంపాదకులు రచయిత పేరును 'వైదేహి'గా మార్చి ప్రచురణను కొనసాగించారు. ఈ పేరు ఆమె తరువాతి రచనలలో నిలిచిపోవడంతో పాటు ఆమె ప్రజాదరణ పొందింది.

 వైవాహిక జీవితం 
వైదేహి 23 ఏళ్ల వయసులో కె.ఎల్.శ్రీనివాసమూర్తిని వివాహం చేసుకుంది. ఈ దంపతులకు నయన కశ్యప్, పల్లవి రావు అనే ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు. వివాహానంతరం వైదేహి శివమొగ్గకు మకాం మార్చింది. తరువాత కుటుంబం ఉడిపికి, తరువాత మణిపాల్ కు మారింది, అక్కడ ఆమె ప్రస్తుతం నివసిస్తోంది. వైదేహి కుమార్తె నయన కశ్యప్ అనువాదకురాలు, కన్నడ రచయిత్రి, ఆంగ్ల ఉపాధ్యాయురాలు. ఆమె ఐదు నవలలతో సహా వైదేహి రచనలలో కొన్నింటిని ఆంగ్లంలోకి అనువదించారు.

 రచనలు 

 చిన్న కథల సంకలనం 

 మారా గిడా బల్లి (1979)
 అంతరంగడ పుట్టగాలు (1984)
 గోల (1986)
 సమాజ శాస్త్రజ్ఞ టిప్పనిగే (1991)
 హగ్గ కేట్ (1992)
 అమ్మచ్చి యెంబా నేనాపు (2000)
 హగలు గీచిదా నెంట
 క్రౌంచా పక్షిగలు

 వ్యాసాలు 

 మల్లినాథ ధ్యానం (1996)
 మేజు మట్టు బడాగి
 జాత్రే

 నోవెల్స్ 
అస్ప్రుష్యారు (1992)

 కవితా సంకలనం 

 తొట్టిలు తుగువ హడు
 బిందు బిండిగే (1990)
 పారిజాత (1999)
 హూవా కట్టువా హాదు (2011)

 బాలల నాటకాలు 

 ధమ్ ధూమ్ సుంతరగాలి
 మూకానా మక్కలు
 గోంబే మక్ బెత్
 దానదంగురా
 నాయిని నాటకరంగం
 కోటు గుమ్మా
 ఝుమ్ ఝామ్ ఆనే మాథు పుట్టా
 సూర్య బండ
 అర్ధచంద్ర మితాయ్
 హక్కీ హాదు
 సోమారి ఒలియా

 బయోగ్రఫీ 

 నేనపినంగదల్లి ముస్సాన్జేహోతు (కోట లక్ష్మీనారాయణ కరంత్ జీవితం)
 సేడియాపు నేనపులు - (సేడియాపు కృష్ణ భట్ట జీవితం)
 ఇల్లిరలారే అల్లిగే హోగలరే - (బి. వి. కారంత్ జీవితం)

 అనువాదాలు 

 భారతీయ మహిలేయరా స్వతంత్ర హోరాటా (కమలాదేవి ఛటోపాధ్యాయ "భారతీయ మహిళా స్వాతంత్ర్య పోరాటం" నుండి)
 బెల్లియా సంకోలేగులు (మైత్రేయి ముక్కోపాధ్యాయ "సిల్వర్ షేక్లెస్" నుండి)
 సూర్య కిన్నారియా (స్వప్న దత్తా "సన్ ఫెయిర్స్" నుండి)
 సంగీత సంవాద (భాస్కర్ చందావర్కర్ "సంగీతంపై ఉపన్యాసం" నుండి)

 అవార్డులు 
వైదేహి కన్నడలో తన రచనలకు అనేక అవార్డులను గెలుచుకుంది.

 క్రౌంచ పక్షిగలకు సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు (2009)
 గీతా దేశాయ్ దత్తి నిధి (1985, 1992) కర్ణాటక లేఖకియారా సంఘం ద్వారా అంతరంగడ పుటగలు, బిందు బిండిగే చిత్రాలకు
 గోల గారికి వర్ధమాన ప్రశస్తి పీఠంచే వర్ధమాన ఉదయోముఖ అవార్డు (1992)
 హగలు గీతిడా నెంట, అమ్మచ్చియెంబ నేనాపు చిత్రాలకు కథా సంస్థ, న్యూఢిల్లీ వారి కథా పురస్కారం (1992, 1997)
 అనుపమ అవార్డు (1993) - సామజ శాస్త్రజ్ఞ తిప్పనిగె
 ఈమె ఐదు బాలల నాటకాలకు, మల్లినాథ ధ్యానానికి కర్ణాటక రాష్ట్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం (1993, 1998) లభించింది.
 అమ్మాచి యెంబా నేనపు చిత్రానికి సాత్యా కామ అవార్డు
 శాశ్వతీ ట్రస్ట్ వారి సదోదిత పురస్కారం (2001)
 సుధా వీక్లీ అవార్డ్ ఫర్ అస్ప్రుష్యారు
 1997 లో కర్ణాటక ప్రభుత్వం నుండి దాన చింతామణి అత్తిమబ్బే పురస్కారం
 అత్తిమబ్బే ప్రతిష్ఠాన్ కు అత్తిమబ్బే అవార్డు

 మూలాలు 
వర్గం:1945 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు