ఈశాన్య సరిహద్దు రైల్వే

ఈశాన్య సరిహద్దు రైల్వే, సంక్షిప్తంగా ఎన్‌ఎఫ్ రైల్వేగా పిలబడే భారత దేశము లోని 17 రైల్వే మండలాలు వాటిలో ఒకటి. దీని ప్రధాన కార్యాలయం అసోం రాష్ట్రంలో గౌహతి డివిజనులో మలిగావ్, ఇది ఈశాన్య భారతదేశం, పశ్చిమ బెంగాల్, బీహార్ లోని కొన్ని భాగాలకు మొత్తం రైల్వే కార్యకలాపాలకు బాధ్యత వహిస్తుంది. ఈశాన్య సరిహద్దు రైల్వే 5 డివిజనులుగా విభజించబడింది:

 అలీపూర్‌ద్వార్ రైల్వే డివిజను
 కతిహార్ రైల్వే డివిజను
 లుండింగ్ రైల్వే డివిజను
 రంగియా రైల్వే డివిజను
 టిన్‌సుకియా రైల్వే డివిజను

ఈ ప్రతి డివిజనుకు భారతదేశం ప్రభుత్వం యొక్క ఒక డివిజనల్ రైల్వే మేనేజర్, జాయింట్ సెక్రటరీ హోదాలో ఒక సీనియర్ అడ్మినిస్ట్రేటర్ గ్రేడ్ అధికారి నేతృత్వం వహిస్తారు. ఈ జోను ప్రధాన కార్యాలయము స్థాయి, క్షేత్ర స్థాయి డివిజనల్ సహాయ సహకార అమరిక వివిధ శాఖల విభాగాలు జోనల్ రైల్వే జనరల్ మేనేజర్ నేత్రుత్వంలో పనిచేస్తుంది. వివిధ శాఖలు అయిన ఇంజనీరింగ్, మెకానికల్, ఎలక్ట్రికల్, సిగ్నల్ & టెలికాం, కార్యకలాపాలు, వాణిజ్య, భద్రత, ఖాతాలు, క్షేమము, వ్యక్తిగత, వైద్య విభాగాలకు సీనియర్ అడ్మినిస్ట్రేటర్ గ్రేడ్ / హైయర్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ గ్రేడ్ అధికారి నేతృత్వంలో రైళ్ల రాకపోకలులో సాంకేతిక, కార్యాచరణ మద్దతును అందించడానికి పనిచేస్తారు.

చరిత్ర
thumbnail|అలీపూర్‌ద్వార్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను|270x270px
1881 లో, అస్సాం రైల్వే అండ్ ట్రేడింగ్ కంపెనీ మీటర్ గేజ్ ట్రాక్ ఏర్పాటు చేసినప్పుడు రైల్వే మొదటి సారిగా ఈశాన్య సరిహద్దు అసోంలో లో ప్రవేశించింది. ఈ 65 కిలోమీటర్ల పొడవైన డిబ్రూఘర్ నుండి మార్ఘేరిటా వరకు మీటర్ గేజ్ రైలు మార్గము ప్రధానంగా టీ, బొగ్గు రవాణా కోసం నిర్మించారు. ఈ కంపెనీ వారు తరువాత డిబ్రూ సాడియా రైల్వే పేరుతో అస్సాంలో మొట్టమొదటి ప్రయాణీకుల రైలును ప్రారంభించారు.

నార్త్ ఈస్టర్న్ రైల్వే, రెండు రైల్వే వ్యవస్థలు అయిన అస్సాం రైల్వే, ఔధ్, తిర్హట్ రైల్వే విలీనం ద్వారా 1952 ఏప్రిల్ 14 సం.లో ఏర్పడినది. తరువాత, 1958 జనవరి 15 సం.లో, ఈశాన్య భారతదేశం రాష్ట్రాల యొక్క అవసరాలను మరింతగా తీర్చేందుకు ఉత్తర తూర్పు రైల్వే, ఈశాన్య సరిహద్దు రైల్వే అనే రెండు రైల్వే మండలాలుగా విభజించబడింది.Rao, M.A. (1988). Indian Railways, New Delhi: National Book Trust, pp.42-4 రైల్వే సేవ, త్రిపురలో 1964 సం.లో స్థాపించబడింది, కానీ అది ధర్మనగర్, కైలాషహర్ వరకు పరిమితం చేయబడింది.

ఈశాన్య రాష్ట్ర రాజధాని 1853 సం.లో ఉపఖండంలో రైల్వేలు రావడంతో భారతదేశం యొక్క రైలు మాప్ లోనికి వచ్చింది, 119 కి.మీ. కుమార్‌ఘాట్ - అగర్తలా రైల్వే ప్రాజెక్టు పునాది రాయి మాజీ ప్రధాని హెచ్‌.డి. దేవెగౌడ 1996 సం.లో వేశారు. తరువాత చివరకు కొద్దిగా కంటే ఎక్కువ ఒక దశాబ్దం తర్వాత, రైల్వేలో త్రిపుర రాజధాని అగర్తల నగరం ప్రవేశించింది. అంతేకాకుండా, ప్రయాణికులు ప్రాంతంగా ఎక్కువ ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది రైల్వే రాష్ట్రంలో ఒక విజయం గుర్తుగా ఉంది. అగర్తల నుండి రాబోయే దశాబ్దంలో ఒక మంచి, వేగవంతమైన రైళ్లు ఆశించారు.
thumb|270x270px|అగర్తాల రైల్వే స్టేషను

 ఆపరేషనల్ ప్రాంతం 
thumb|ఈశాన్య సరిహద్దు రైల్వే జోన్ రైల్వే లైన్లు మ్యాప్|270x270px
thumb|255px|దిబ్రూగఢ్ రైల్వే స్టేషను
ఈశాన్య సరిహద్దు రైల్వే కార్యకలాపాల ప్రాంతంలో అసాధారణమైన అందం కలిగి ఉంది, అదే విధంగా కొన్ని ప్రాంతాలు అత్యంత కఠినమైనవి. ఈ కఠినమైన భూభాగాలపై రైలు నెట్వర్క్ విస్తరణ పరిమితం, ఒక మంచి రైలు నెట్‌వర్క్‌తో ఉన్నరాష్ట్రం అసోం మాత్రమే. అనేక ప్రాంతాల్లో రైలు మార్గములు బ్రాడ్ గేజ్ కాదు, కొన్ని రైలు మార్గములు పురాతనంగా ఉన్నాయి. అందువలన, కొన్ని విభాగాలు వద్ద వేగం 30 కిలోమీటర్ల గరిష్ఠ పరిమితం అయ్యింది. సరైఘాట్ వంతెనను నిర్మించక ముందు, బ్రహ్మపుత్రా నది యొక్క ఒక వైపున ఉన్న అమీన్‌గావ్ వద్ద ప్రయాణికులు క్రిందికి దిగవలసి వచ్చింది, పాండు జంక్షన్ వరకు పడవలో వెళ్ళి తదుపరి వారు వారి ప్రయాణం ఎక్కడకు వెళ్ళాలో కొనసాగించే వారు.

అత్యధిక భాగం రైలు మార్గములు బ్రాడ్ గేజ్‌గా మార్చారు, విద్యుదీకరణ ప్రక్రియ కొనసాగుతూ ఉంది. కతిహార్ నుండి గౌహతి వరకు విద్యుదీకరణ పనులు ప్రారంభమయ్యాయి.

 ముఖ్య విభాగాలు 
ఈశాన్య సరిహద్దు రైల్వే జోన్ కింద కొన్ని ముఖ్య విభాగాలు ఉన్నాయి:
న్యూ బోంగాయిగాన్ - గౌహతి విభాగం
రంగియా-ముర్కొంగ్సేలేక్ విభాగం
గౌహతి - లుండింగ్ విభాగం
లుండింగ్ - దిబ్రుగార్హ విభాగం
లుండింగ్ - సిల్చార్ రైలు మార్గము
సిల్చార్ –సబ్రూం రైలు మార్గము

 డార్జిలింగ్ హిమాలయ రైల్వే 

thumb|270x270px|center|డార్జిలింగ్ - ఘూం వారసత్వ నారో గేజ్ రైలు
డార్జిలింగ్ హిమాలయ రైల్వే (డిహెచ్‌ఆర్) న్యూ జల్పైగురి (సిలిగురి) నుండి 6.850 అడుగులు (2,090 మీ) వద్ద చేరుకుంటారు; అధిరోహణ, సుక్నా వద్ద ప్రారంభమవుతుంది. ఈ ప్రయాణం ఘుమ్ కు నిరంతరాయంగా కొనసాగుతుంది (7,407 అడుగులు లేదా 2,258 మీ), తుది 5 మైళ్ళు (8.0 కిమీ) డార్జిలింగ్ వద్ద దిగుతుంది. స్వాతంత్ర్యం తరువాత, భారతదేశం యొక్క విభజన ఫలితంగా ఈశాన్య ప్రాంతం విడిగా ఉంది. తత్ఫలితము, డార్జిలింగ్ హిమాలయ రైల్వే (డిహెచ్‌ఆర్) అస్సాం రైల్వేలో విలీనమైంది, అస్సాం - బెంగాల్ లింక్ (లైన్) రైలు మార్గము నిర్మాణం కోసం డార్జిలింగ్ హిమాలయ రైల్వే మూసివేయడమైనది, దాని పొడిగింపు రైలు మార్గములలో ఒకటి అయిన కిషన్‌గంజ్ ను మీటర్ గేజ్ కు మార్చారు. డార్జిలింగ్ హిమాలయ రైల్వే యొక్క ఇతర పొడిగింపు రైలు మార్గము అయిన కాలింపాంగ్ వరదల కారణంగా మొత్తం కొట్టుకు పోయింది. పునః ప్రారంభమున, డార్జిలింగ్ హిమాలయ రైల్వే 1952 సం.లో ఉత్తర తూర్పు రైల్వే లో తరువాత 1958 సం.లో ఈశాన్య సరిహద్దు రైల్వే లోకి విలీనం చేయబడింది.

కీర్తి శిఖరాలు
డార్జిలింగ్ హిమాలయ రైల్వే అనేక కారణాల వల్ల ప్రపంచ వ్యాప్త కీర్తి సాధించింది. అవి:

 హిమాలయాలకు ఒక గేట్‌వే. 
 19 వ శతాబ్దం యొక్క చిన్న నాలుగు చక్రాల ఆవిరి లోకోమోటివ్ లు.
 రైలు రోడ్డు మార్గములో వక్రతల వంపులు (కర్వులు), ఉచ్చులు (లూపులు), "జడ్"లు, నిట్రమైన తరగతులు (స్టీప్ గ్రేడ్స్) రోడ్డు కలిగినది.

డార్జిలింగ్ హిమాలయ రైల్వేలో అన్ని సమస్యలతో పాటు ఒక ఆసక్తికర విషయం మాత్రం, ఇది చాలా భారీ నష్టాలు కలిగి నిలబడి, నడుపుతూ కొనసాగిస్తున్నటు వంటి రైల్వే మాత్రం కాదు అని ధ్రువీకరించింది. ఆవిరి లోకోమోటివ్ ఈ రైల్వే యొక్క ఒక చిహ్నం. తిన్ధరియా వర్క్ షాప్ లో 13 (లోకోమోటివ్‌లు) వాహనములు ఇప్పటికీ శేష జీవిగా జీవించి నిలుపుకుంది, వీటిలో కొన్ని 100 సంవత్సరాల పైబడినవి, అతి చిన్న వయస్సు కల వాటికి 70 సంవత్సరాలు ఉంటాయి.

డార్జిలింగ్ హిమాలయ రైల్వే కాలక్రమం

 1948 జనవరి 20: భారతదేశం యొక్క ప్రభుత్వం కొనుగోలు
 1948 జనవరి 26: అస్సాం రైల్ లింక్ బదిలీ
 1950 జనవరి 26: అస్సాం రైల్వే బదిలీ
 1952 జనవరి 14: నార్త్ ఈస్టర్న్ రైల్వే బదిలీ
 1958 జనవరి 15: ఈశాన్య సరిహద్దు రైల్వే బదిలీ

 గుర్తించదగిన రైళ్లు 
thumb|250x250px|జన శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్
thumb|250x250px|కజిరంగా ఎక్స్‌ప్రెస్
thumb|250x250px|మహానందా ఎక్స్‌ప్రెస్
ఈ కింది సూచించి బడినవి ఈశాన్య సరిహద్దు రైల్వే జోన్‌చే నిర్వహించబడుతున్న గుర్తించదగిన రైళ్ల జాబితా:
 పూర్వోత్తర్ సంపర్క్ క్రాంతి ఎక్స్‌ప్రెస్
 దిబ్రూగఢ్ టౌన్-న్యూఢిల్లీ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ - ప్రతిరోజు
 హౌరా - న్యూ జల్పైగురి శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్
 కామాఖ్య - ముంబై ఎల్‌టిటి ఎసి ఎక్స్‌ప్రెస్
 నార్త్ ఈస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్
 కజిరంగా ఎక్స్‌ప్రెస్
 కామరూప్ ఎక్స్‌ప్రెస్
 గౌహతి - జోర్హాట్ టౌన్ జన శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్ 
 కోలకతా - గౌహతి గరీబ్‌రథ్ ఎక్స్‌ప్రెస్
 గౌహతి - సికింద్రాబాద్ ఎక్స్‌ప్రెస్ 
 గౌహతి - ఎర్నాకులం ఎక్స్‌ప్రెస్ 
అవద్ అస్సాం ఎక్స్‌ప్రెస్ (న్యూ టిన్సుకియా-లాల్‌గఢ్)
త్రివేండ్రం ఎక్స్‌ప్రెస్  (గౌహతి -త్రివేండ్రం ) (ఉత్తర సరిహద్దు రైల్వే: లుండింగ్ డివిజను)
ద్వారకా ఎక్స్‌ప్రెస్  (గౌహతి - ఓఖా) (ఉత్తర సరిహద్దు రైల్వే: లుండింగ్ డివిజను)
లోహిత్ ఎక్స్‌ప్రెస్  (గౌహతి - జమ్ము తావీ) (ఉత్తర సరిహద్దు రైల్వే: లుండింగ్ డివిజను)
అమర్నాథ్ ఎక్స్‌ప్రెస్  (గౌహతి - జమ్ము తావీ) (ఉత్తర సరిహద్దు రైల్వే: లుండింగ్ డివిజను)
గౌహతి ఎగ్మోర్ ఎక్స్‌ప్రెస్  (గౌహతి - చెన్నై ఎగ్మోర్) (ఉత్తర సరిహద్దు రైల్వే: లుండింగ్ డివిజను)
దిబ్రూగఢ్ - చెన్నై ఎగ్మోర్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (దిబ్రూగఢ్ - చెన్నై ఎగ్మోర్) (ఉత్తర సరిహద్దు రైల్వే: టిన్‌సుకియా డివిజను)
దిబ్రూగఢ్ - చండీగఢ్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (దిబ్రూగఢ్ -చండీగఢ్ ) (ఉత్తర సరిహద్దు రైల్వే: టిన్‌సుకియా డివిజను)
దిబ్రూగఢ్ - బెంగుళూర్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (దిబ్రూగఢ్ - బెంగుళూర్ యశ్వంతపూర్ జంక్షన్) (ఉత్తర సరిహద్దు రైల్వే: టిన్‌సుకియా డివిజను)
దిబ్రూగఢ్ - కోల్‌కతా సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (దిబ్రూగఢ్ - చిట్పూర్ (కోలకతా) (ఉత్తర సరిహద్దు రైల్వే: టిన్‌సుకియా డివిజను) [వీక్లీ]
కవి గురు ఎక్స్‌ప్రెస్ (కామాఖ్య-జైపూర్) ('రైలు, రేక్' నార్త్ వెస్టర్న్ రైల్వే: జైపూర్ డివిజన్కు చెందింది)
దిబ్రూగఢ్ - కన్యాకుమారి వివేక్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (దిబ్రూగఢ్ - కన్యాకుమారి ) (ఉత్తర సరిహద్దు రైల్వే:  టిన్‌సుకియా డివిజను)
కాంచన్‌జంగా ఎక్స్‌ప్రెస్ (గౌహతి -సీల్దా) (ఉత్తర సరిహద్దు రైల్వే: లుండింగ్ డివిజను)
సరైఘాట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (గౌహతి -హౌరా ) ('రైలు, రేక్' తూర్పు రైల్వే: హౌరా డివిజనుకు చెందింది)
బ్రహ్మపుత్ర మెయిల్ (దిబ్రూగఢ్ - ఢిల్లీ జంక్షన్) ('రేక్' ఉత్తర రైల్వే: ఢిల్లీ డివిజన్కు చెందింది)
క్యాపిటల్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (కామాఖ్య-డానాపూర్)
 డార్జిలింగ్ - ఘూం వారసత్వ నారో గేజ్ రైలు (ఘూం - డార్జిలింగ్)
 డార్జిలింగ్ మెయిల్ (న్యూ జల్‌పాయిగురి-సీల్డా (కోలకతా) ( తూర్పు రైల్వే: సీల్దా డివిజను)
 ఉత్తర్ బంగా ఎక్స్‌ప్రెస్ (న్యూ కూచ్ బెహార్ - సీల్దా)
 కాంచన్‌ కన్యా ఎక్స్‌ప్రెస్ (అలీపూర్‌ద్వార్ జంక్షన్ - సీల్దా).
 మహానందా ఎక్స్‌ప్రెస్ (అలీపూర్‌ద్వార్ జంక్షన్ - ఢిల్లీ)
 న్యూ టిన్‌సుకియా - రాజేంద్ర నగర్ పాట్నా ఎక్స్‌ప్రెస్
 దిబ్రూగఢ్ టౌన్ - న్యూఢిల్లీ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ - (సోమవారం, శుక్రవారం) [బై-వీక్లీ]
 దిబ్రూగఢ్ - న్యూఢిల్లీ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ - (గురువారం) - [వీక్లీ]

 ఇవి కూడా చూడండి 
thumb|250x250px|గౌహతి రైల్వే స్టేషను

 భారతదేశం ప్రముఖ ప్రయాణీకుల రైళ్లు జాబితా
 బహుళజాతి భారతదేశం-నేపాల్-భూటాన్ అప్పర్ హిమాలయ రైల్వే
 ప్రపంచ అత్యధిక రైల్వే స్టేషన్లు జాబితా
 భారతదేశం రైల్వే స్టేషన్లు జాబితా
 భారతదేశం ప్రయాణీకుల రైళ్లు జాబితా
 రైలు రవాణా వ్యవస్థ పరిమాణం ప్రకారం దేశాల జాబితా
 భారతదేశం స్టేషన్ మాస్టర్స్ అసోసియేషన్ (ఏఇఎస్‌ఎమ్‌ఎ)
 భారతీయ రైల్వేలు రైళ్లు జాబితా
 భారతదేశం రైల్వే జంక్షన్ స్టేషన్ల జాబితా

మూలాలు 

బయటి లింకులు

 Northeast Frontier Railway
 Indian Railways Online (official site)
 Indian Railways Fan Club
 IR. Online Tickets
 N F Railway (construction) 
 Northeast Frontier Railway Recruitment

వర్గం:భారతీయ రైల్వే మండలాలు
వర్గం:గౌహతి
 
వర్గం:అసోం రైలు రవాణా
వర్గం:గౌహతి రవాణా
వర్గం:గౌహతి ఆర్థిక వ్యవస్థ