మిడ్నాపూర్

మిడ్నాపూర్ లేదా మేదినీపూర్, భారతదేశం, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం, పశ్చిమ మేదినిపూర్ జిల్లా లోని చరిత్రకు ప్రసిద్ధి చెందిన నగరం. ఇది పశ్చిమ మేదినీపూర్ జిల్లాకు ప్రధాన కేంద్రం.ఇది కంగ్సబతి నది ఒడ్డున ఉంది.అర్బన్ సముదాయంలో మిడ్నాపూర్ నగరం సరైంది.అర్బన్ సముదాయంలో మోహన్‌పూర్, కెరానిచాటి, ఖయేరుల్లాచక్ ఉన్నాయి. మిడ్నాపూర్ దాని పొరుగున ఉన్న ఖరగ్‌పూర్ నగరం మిడ్నాపూర్ ఖరగ్‌పూర్ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ మెట్రో ప్రాంతంలో 576 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో కేంద్రంగా ఉన్నాయి.

 వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం 
దీనికి 17వ శతాబ్దపు బెంగాలీ ముస్లిం పండితుడు హాజీ ముస్తఫా మదానీ పేరు పెట్టారు.అతను ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రాంతంలో ఒక మసీదుతో పాటు అక్కడ ఒక ఎస్టేట్‌తో పాటు పన్ను రహిత భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చాడు.మదానీ ఫర్ఫురా షరీఫ్‌కు చెందిన మహ్మద్ అబూ బకర్ సిద్ధిక్ పూర్వీకుడు.

శ్రీ హరి సాధన్ దాస్ ప్రకారం ఈ నగరానికి సా.శ.1238లో నగర స్థాపకుడైన మేదినికర్ పేరు వచ్చింది.అతను గోండిచాదేశ్ సామంత రాజు ప్రంకరా కుమారుడు. అతను "మేదినికోష్" రచయిత. హర ప్రసాద్ శాస్త్రి ఈ పుస్తకాన్ని వ్రాసిన సమయంలో (1200-1431) మేదినికర్ నగరాన్ని స్థాపించాడని భావిస్తాడు. నగరంలో కొర్నెల్‌గొల అనే కోటను నిర్మించినట్లు చెబుతారు.

 స్థానం 
మిడ్నాపూర్  సముద్ర మట్టానికి 23 మీటర్లు ఎత్తులో ఉంది.

గమనిక: పటం పాటు ఉపవిభాగంలోని కొన్ని ముఖ్యమైన స్థానాలను ప్రదర్శిస్తుంది. పటంలో గుర్తించబడిన అన్ని స్థలాలు పెద్ద పూర్తి పటంలింకులో లింకు చేయబడ్డాయి.

 జనాభా గణాంకాలు 
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, మిడ్నాపూర్ పురపాలక సంఘంలో 1,69,264 మంది జనాభా ఉన్నారు, అందులో 84,977 మంది పురుషులు కాగా, 84,287 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 0–6 సంవత్సరాల వయస్సు గల జనాభా 15,172 మంది ఉన్నారు 7+ జనాభాకు సమర్థవంతమైన అక్షరాస్యత రేటు 88.99 శాతంగా ఉంది.

2001 భారత జనాభా లెెక్కలు ప్రకారం మిడ్నాపూర్ నగర జనాభా మొత్తం 1,53,349. అక్షరాశ్యత రేటు 75%, ఇది జాతీయ సగటు అక్షరాస్యత 59.5% కన్నా ఎక్కువ ఉంది. పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 80% ఉండగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు  71% ఉంది. మిడ్నాపూర్ మొత్తం జనాబాలో ఆరు సంవత్సరాల వయస్సు గల జనాభా 10% మంది ఉన్నారు.

ఇది ఖరగ్‌పూర్ తర్వాత పశ్చిమ మెదినీపూర్ జిల్లాలో రెండవ అతిపెద్ద నగరంగా మారింది.నగరంలో హిందువుల జనాభా 1,39,827, ముస్లింల జనాభా 27,238. అనేక మసీదులు, దేవాలయాలు, బ్రిటీష్ పాలనకు పూర్వం ఈ ప్రాంతంలో రెండుమతాలు ఎంత సహ-ప్రబలంగా ఉన్నాయి అనేదానికి సూచనగా ఉన్నాయి.భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్ ముస్లింలకు ఇది ఒక ముఖ్యమైన మతపరమైన ప్రదేశం.ఆసక్తికరమైన మతపరమైన మిశ్రమం మతపరమైన ఉద్రిక్తతలను సూచిస్తున్నప్పటికీ,మిడ్నాపూర్ ఇటీవలి చరిత్రలో ఎప్పుడూ పెద్ద హిందూ-ముస్లిం ఉద్రిక్తతలను చూడలేదు.

ఇటీవలి కాలంలో అధిక పట్టణీకరణ, ఆధునీకరణ కారణంగా 2022లో నగర జనాభా 1,90,000  దాటిందని అంచనా వేయబడింది, దీని కారణంగా జిల్లా నలుమూలల నుండి చాలా మంది వలసలు ద్వారా వచ్చిస్థిరపడ్డారు.

 రవాణా 
మిడ్నాపూర్ రైల్వే స్టేషన్ ఈ ప్రాంతంలోని పెద్ద నగరాలకే కాకుండా జిల్లాలోని చిన్న పట్టణాలు, గ్రామాలకు కూడా అనుసంధానించబడి ఉంది. ఈ రైల్వే స్టేషన్ ఖరగ్‌పూర్-బంకురా-ఆద్రా లైన్‌లో ఉంది. అనేక స్థానిక ప్రజల సౌకర్యార్థం రైళ్లు హౌరా, మిడ్నాపూర్ అలాగే అద్రా, మిడ్నాపూర్ మధ్య రోజంతా తిరుగుతాయి. ఈ స్థానిక రైళ్లు కాకుండా, ఝర్‌గ్రామ్ - మేదినీపూర్ జంగల్‌మహల్ ఎక్స్‌ప్రెస్, ఢిల్లీ - పూరీ నందన్ కానన్ ఎక్స్‌ప్రెస్, హౌరా - లోకమాన్య తిలక్ టి సమర్సత్తా ఎక్స్‌ప్రెస్, పూరి - పాట్నా ఎక్స్‌ప్రెస్, ఎర్నాకులం - పాట్నా ఎక్స్‌ప్రెస్, మాల్దా టౌన్ వంటి అనేక ప్రధాన ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్లు మిడ్నాపూర్ గుండా వెళతాయి. మిడ్నాపూర్ ఖరగ్‌పూర్‌కు 13 కిలోమీటర్లు దూరంలో ఉంది. ఇది సౌత్ ఈస్టర్న్ రైల్వే ప్రధాన కేంద్రం

మిడ్నాపూర్ రైల్వే విభాగం అభివృద్ధి భాగంగా స్టేషన్ సముదాయ భవనం ఆధునీకరణ చేయబడింది.ప్లాట్‌ఫారాల పొడవు పెంచారు. ఖరగ్‌పూర్ జంక్షన్, మిడ్నాపూర్ రైల్వే స్టేషన్ మధ్య రైలు మార్గాన్ని రెట్టింపు చేసారు.కాంగ్‌సబతి నదిపై ఉన్న రైల్వే వంతెన కాకుండా, రైల్వే ట్రాఫిక్‌ను సులభతరం చేయడానికి కొత్త డబుల్ లైన్ రైల్వే వంతెన నిర్మించబడి, 2012 మార్చి 4 నుండి పనిచేయడం ప్రారంభించబడింది.

 పోలీసు స్టేషన్ 
మిడ్నాపూర్ పురాలక సంఘం మిడ్నాపూర్ సదర్ సిడి బ్లాక్‌పై మిడ్నాపూర్ పోలీస్ స్టేషన్ అధికార పరిధిని కలిగి ఉంది.

 సంస్కృతి 
thumb|373x373px|పశ్చిమ్ మెదినీపూర్ జిల్లాలో కర్నాగర్‌లోని భగబతి మహామాయ ఆలయం

 చారిత్రక ఆకర్షణలు 
కర్నాఘర్‌లోని చపలేశ్వర్, మహామాయ దేవాలయాలు ఒడిశా శైలిలో నిర్మించబడిన ఆలయ నిర్మాణం లేదా కళింగ ఆర్కిటెక్చరుతో నిర్మించిన రెండు అత్యంత ప్రసిద్ధ దేవాలయాలు నగరానికి ఉత్తరాన 10 కిమీ దూరంలో ఉన్నాయి.ఈ  రెండూ దేవాలయాలు 10వ శతాబ్దంలో ఒడిశాకు చెందిన కేశరి/సోమ వంశీ రాజవంశానికి చెందిన కర్ణ కేశరిచే నిర్మించబడ్డాయి. ఈ ఆలయం భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో చువార్ తిరుగుబాటు సమయంలో ఉద్రిక్త ప్రదేశంగ చారిత్రాత్మక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంది.

పట్టణానికి కొన్ని కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న పత్ర గ్రామంలో అత్యుత్తమ హిందూ, జైన దేవాలయాలు ఉన్నాయి. పురాతన కాలం నాటి వందలాది చిన్న దేవాలయాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. కానీ చాలా వరకు ఎటువంటి సంరక్షణ లేకపోవడం, కసాయి నది నీటికి ఇవి దెబ్బతినడం, స్థానికులు ఇటుకలను దొంగిలించడం వంటి కారణాల వల్ల చాలావరకు శిథిలావస్థకు చేరుకున్నాయి. యెసిన్ పఠాన్ స్థాపించిన ఎన్.జి.ఒ. పత్రా పురావస్తు పరిరక్షణ కమిటీ, దేవాలయాలను పునరుద్ధరించడానికి ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియాను విజయవంతంగా ఒప్పించింది. 1998లో దీని కోసం 2,000,000 భారతీయ రూపాయలు విరాళంగా ఇవ్వబడ్డాయి. అనేక దేవాలయాలు పునరుద్ధరించబడ్డాయి. ఈ పురావస్తు ప్రదేశం చాలా అరుదుగా సందర్శిస్తారు.ఎందుకంటే ఇది చేరుకోలేనిది, సమీప ప్రాంతం వెలుపల పెద్దగా తెలియదు.

నూతన్ బజార్‌లోని జగన్నాథ దేవాలయం 1851లో నిర్మించబడింది. బహుశా ఒడిశాలోని గంగా రాజవంశానికి చెందిన వారసుడి అభ్యర్థన మేరకు. పద్దెనిమిదవ శతాబ్దానికి చెందిన ఇతర దేవాలయాలలో మీర్జాబజార్‌లోని హనుమాన్-జెయు ఆలయం, బారాబజార్‌లోని శీతల ఆలయం,హబీబ్‌పూర్ కాళీ ఆలయం ఉన్నాయి. పట్టణంలోని పురాతన దేవాలయాలలో ఒకటి నూతన్‌బజార్‌లోని రుక్మిణి దేవాలయం, దీనిని 17వ శతాబ్దంలో నిర్మించారు. రామకృష్ణ మిషన్‌కు ప్రాథమిక, ఉన్నత పాఠశాల ప్రక్కనే ఒక దేవాలయం కూడా ఉంది.బత్తాల ఆలయంలో ఉన్న కాళీ దేవత ఈ ప్రాంతంలోని ఒక ముఖ్యమైన ఆలయం,

 సాంస్కృతిక విశిష్టత 
అవిభక్త జిల్లా జనాభాలో గణనీయమైన భాగం వైష్ణవుల నుండి వచ్చింది - శ్రీ చైతన్య అనుచరులు - వారు ఇప్పుడు ప్రధాన స్రవంతి హిందూధర్మం ఆచారాలు, కుల వ్యవస్థను అనుసరిస్తున్నారు. మిడ్నాపూర్‌లోని ఒడియా ప్రజలు ఈ ప్రాంతానికి చెందినవారు, బ్రిటీష్ ఆక్రమణ సమయంలో వలస వచ్చిన బెంగాలీలతో కలిసి ఒక ప్రత్యేకమైన సంస్కృతిని ఏర్పరచుకున్నారు.నిజానికి, ఈ ప్రాంతం అంతకుముందు ఒడిషాలో భాగంగా ఉన్నందున, ఇది బెంగాలీ, ఒడియా సంస్కృతి మిశ్రమంగా వర్ణించబడింది.పట్టణంలో మార్వాడీ, భోజ్‌పురి మాట్లాడేవారు, అనేకమంది హిందీ మాట్లాడేవారు ఉన్నారు. పట్టణంలోని చాలా మంది ముస్లింలు బెంగాలీ, హిందీ, ఉర్దూ, భోజ్‌పురి పదాల మిశ్రమంతో పిడ్జిన్ మాండలికంలో మాట్లాడతారు.

 మత విశ్వాసాలు, పండుగలు 
ప్రతి సంవత్సరం మిడ్నాపూర్‌లో అనేక మతపరమైన పండుగలు జరుగుతాయి.వెస్ట్ బెంగాల్, బంగ్లాదేశ్‌లోని బెంగాలీ ముస్లింలకు సయ్యద్ షా మెహర్ అలీ అల్వాద్రీ అల్ బగ్దాదీ కుమారుడు ముర్షెద్ అలీ అల్వాద్రీ అల్ జిలానీ,సెయింట్ సయ్యద్ షా ఉర్స్. ఇది ప్రతి సంవత్సరం జోరామసీదు (జంట మసీదులు) దగ్గర జరుగుతుంది. మిలాద్-ఉన్-నబీ కూడా బాణాసంచా పేల్చడంతో జరుపుకుంటారు. చాలా మంది భక్తులైన ముస్లింలు రంజాన్ మాసంలో ఉపవాసాలను పాటిస్తారు.ఇది ఈద్ ఉల్-ఫితర్ వేడుకతో ముగుస్తుంది.స్థానికంగా బక్రి-ఈద్ అని పిలువబడే ఈద్ ఉల్-అధా కూడా జరుపుకుంటారు.ముహర్రం జ్ఞాపకార్థం, హుస్సేన్ ఇబ్న్ అలీ జ్ఞాపకార్థం మాక్ స్టిక్-ఫైట్‌లు చేస్తూ వీధుల్లో ఊరేగింపులు జరుగుతాయి.

 చదువు 
thumb|280x280px|మేదినీపూర్ జిల్లా పరిషత్ పాత, వారసత్వ భవనం
thumb|280x280px|మిడ్నాపూర్ రైల్వే స్టేషన్ - వెస్ట్ మిడ్నాపూర్

 విశ్వవిద్యాలయాలు 
నగరంలోని ఏకైక విశ్వవిద్యాలయం విద్యాసాగర్ విశ్వవిద్యాలయం .ఇది నగరం  పశ్చిమ భాగంలో క్యాంపస్‌ను కలిగి ఉంది. ఈ విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా తూర్పు మిడ్నాపూర్, పశ్చిమ మిడ్నాపూర్ జిల్లాల్లో 39 కళాశాలలు ఉన్నాయి.

 కళాశాలలు 

 మిడ్నాపూర్ కళాశాల 1873లో మిడ్నాపూర్ కాలేజియేట్ పాఠశాల నుండి సృష్టించబడింది. స్వయంప్రతిపత్తి సంస్థ గతంలో విద్యాసాగర్ విశ్వవిద్యాలయం, కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం క్రింద ఉన్నప్పటికీ. ఇది నగరంలో రద్దీగా ఉండే రాజా బజార్‌లో ఉంది.
 ఇండస్ట్రియల్ ట్రైనింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్, మిడ్నాపూర్ రంగమతిలో ఉన్న ఒక సాంకేతిక వృత్తి విద్యా సంస్థ.
 మిడ్నాపూర్ హోమియోపతిక్ వైద్య కళాశాల, ఆసుపత్రి.
 మిడ్నాపూర్ న్యాయ కళాశాల సాపేక్షంగా ఇటీవలి అదనం. ఇది రంగమతిలో నిర్మించిన దాని కొత్త క్యాంపస్‌లో ఉంది.
 మిడ్నాపూర్ వైద్య కళాశాల, ఆసుపత్రి. అనేది ఒక నవజాత సంస్థ, పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని సరికొత్త వైద్య కళాశాల. మెడికల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా ద్వారా దాని గుర్తింపుకు సంబంధించి అనేక వివాదాల తర్వాత, చివరకు 2005–06లో సెక్షన్ 10 (A) కింద ఎంబిబిఎస్ కోర్సును నిర్వహించేందుకు అనుమతించబడింది. ఇటీవలే బీఎస్సీ నర్సింగ్ కోర్సును ప్రారంభించారు.
 రాజా నరేంద్ర లాల్ ఖాన్ మహిళా మహావిద్యాలయం (గోపే కళాశాల:)- జిల్లాలో ఇదే ఏకైక మహిళా కళాశాల.
 విద్యాసాగర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హెల్త్, రంగమతి, మెడికల్ అండ్ పారామెడికల్ టెక్నాలజీలో కోర్సులను అందిస్తోంది.
 ఓరియంటల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ - బయోటెక్నాలజీ, బయోకెమిస్ట్రీపై పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సులను అందిస్తుంది.
 విద్యాసాగర్ ఉపాధ్యాయుల శిక్షణ కళాశాల.దీనిని బిఇడి కళాశాల అని కూడా పిలుస్తారు.
 మేదినీపూర్ సదర్ ప్రభుత్వ పాలిటెక్నిక్ - మిడ్నాపూర్ పట్టణంలోని సాంకేతిక కళాశాల
 మిడ్నాపూర్ ఆర్ట్ కాలేజ్

 పాఠశాలలు 

 డిఎవి పబ్లిక్ స్కూల్, మిడ్నాపూర్, ఇది మిడ్నాపూర్ నగరంలో డిఎవిఎంసిసి న్యూఢిల్లీ ద్వారా నిర్వహించబడే ఏకైక సిబిఎసిఇ అనుబంధ పాఠశాల.
 జవహర్ నవోదయ విద్యాలయ, పశ్చిమ్ మేదినీపూర్
 మిడ్నాపూర్ కాలేజియేట్ స్కూల్ (బాలుర కోసం) 1834లో స్థాపించబడింది. ఇది బెంగాల్, భారతదేశంలోని పురాతన పాఠశాలల్లో ఒకటి. ఈ పాఠశాల విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు బ్రిటీష్ పాలనలో భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో కృషి చేశారు. స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో అమరవీరుడు ఖుదీరామ్ బోస్ ఈ పాఠశాల పూర్వ విద్యార్థులలో ప్రముఖుడు.
 మిడ్నాపూర్ కాలేజియేట్ బాలికల ఉన్నత పాఠశాల
 మిడ్నాపూర్ పట్టణ పాఠశాల
 బాలికల పాఠశాలల్లో మిషన్ బాలికల ఉన్నత పాఠశాల ఒకటి. మహాశ్వేతా దేవి, మెగసెసే అవార్డు గ్రహీత ఇక్కడ ప్రాథమిక పాఠశాలను పూర్తి చేశారు.
 కెరనిటోల శ్రీ శ్రీ మోహనానంద విద్యామందిర్
 శ్రీ నారాయణ్ విద్యాభబన్ బాలుర ఉన్నత పాఠశాల
 నిర్మల్ హృదయ్ ఆశ్రమ్ కాథలిక్ చర్చి ఉన్నత పాఠశాల అనేది క్యాథలిక్ మిషనరీలచే నిర్వహించబడే పాఠశాల.
 రంగమతి కిరణ్మయి ఉన్నత పాఠశాల.
 అలీగంజ్ రిషి రాజ్ నారాయణ్ బాలికా విద్యాలయం, అలీగుంగ్ బాలికల పాఠశాలగా ప్రసిద్ధి చెందింది, ఇది బాలికల కోసం మరొక పాఠశాల. -
 రామకృష్ణ మిషన్ విద్యాభాబన్, మిడ్నాపూర్ .
 విద్యాసాగర్ శిశు నికేతన్: నగరంలో ఐసిఎస్,ఐ.ఎస్. అనుబంధ పాఠశాల.
 బంగ్లా స్కూల్‌గా ప్రసిద్ధి చెందిన విద్యాసాగర్ విద్యాపీఠం.ఇది చాలా పాత సంస్థ.
 విద్యాసాగర్ విద్యాపీఠ్ బాలికల ఉన్నత పాఠశాల

 ఇవి కూడ చూడండి 
రాజనారాయణ బసు

 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు