بطری آبگینه گردن برنجی مدل سارنگ فیروزه ای- کد 010 
معرفی اجمالی محصولات آبگینه

شیشه‌گری فوتی (glass blowing)، یکی از گرایش‌های صنایع دستی شیشه‌ای (آبگینه) ایران است که در آن، با استفاده از ابزارهای دستی ویژه و ازطریق دمیدن در شیشۀ مذاب، محصولات گوناگونِ کاربردی و تزیینی تولید می‌‌شود.

در لغت‌نامه‌ی دهخدا، ذیل واژه‌ی شیشه این‌گونه آمده‌‌است: «شیشه. زجاج. آبگینه. زجاجه. جسمی صلب و غیرحاجب (حاکی) ماوراء و بی‌رنگ که آن را از ذوب شن مخلوط با پتاس و سود حاصل می‌کنند و از آن ظروف و اوانی و عینک و جز آن می‌سازند و یکی از مواد گران‌بهایی است که در تملک انسان می‌باشد و بدون آن علم کیمیا و علم فیزیک ناقص خواهند بود. از شیشه است که ذره‌بین و دوربین و جز آن ساخته می‌شود و اگرچه قدما معرفت به حال وی داشته‌اند، ولی امروزه از آن بلور و ظروف بلوری بسیار بزرگ ترتیب می‌دهند و صلابت آن به درجه‌ای است که آهن و فولاد بر آن خط نمی‌اندازند و بیشتر آن را با الماس می‌بُرند.

هیچ یک از ترشی‌ها در آن اثر نمی‌نمایند و به صعوبت الکتریسته و حرارت را هدایت می‌کند و اشعه‌ی آفتاب از آن عبور می‌کند، بدون آن‌که وی را محسوساً گرم کند (از ناظم الاطباء). جسمی است شفاف و حاکی ماوراء و شکننده و آن مخلوطی است از سیلیکات‌های قلیایی و این اجسام را در کوره ذوب کنند و در قالب ریزند. شیشه دارای شکلی هندسی نیست و درنتیجه می‌توان آن را به شکل دلخواه درآورد (فرهنگ فارسی معین) … » .

محصولات شیشه‌ای به‌روش دمیدن آزاد و یا به‌روش دمیدن در قالب، با فرم‌ها، انداز‌ه‌ها و کاربردهای گوناگون تولید می‌شوند.

‌‌امروزه، محصولات شیشه‌ای دمیده‌شده در ابعاد و فرم‌های متنوع‌ در استان تهران، شهرهای اصفهان، میمند فارس، قمصر کاشان و … تولید و عرضه می‌شود.

 .

مواد اولیه‌ی شیشه‌گری فوتی:

– مواد پایه (سیلیکون دی اکساید، خرده‌شیشه، سدیم هیدروکساید و پتاسیم کربنات)

– مواد کمک‌ذوب یا پایین‌آورندۀ نقطۀ ذوب/ تعدیل‌کننده (کربنات دو سود، بوراکس، پتاسیم نیترات و فلورین)

– مواد تثبیت‌کننده (آهک، کلسیم کربنات، فلدسپارها، آلومینیوم اکساید و هیدرات آلومینیوم)

– مواد تصفیه‌کننده‌ (سنگ گچ، سدیم سولفات، سدیم کلراید و آنتیموان تری اکساید)

– مواد اکسیدکننده (سدیم نیترات، آرسنیک تری اکساید)

– مواد احیاکننده (زغال چوب، گوگرد)

– مواد رنگ‌بر (سلنیم ومنگنز دی اکساید)

– مواد رنگ‌کننده

 .

فرم‌های محصولات آبگینه:

فرم کلی محصول شیشه‌ای، با کاربرد آن متناسب است تا در زمان استفاده، از حداکثر سهولت در زمینه‌های کاربردی برخوردار باشد.

هر محصول شیشه‌ای، ممکن است از لحاظ ساختار ظاهری دارای اجزایی مانند بدنه، گردن (ساقه)، دهانه، پایه، دسته، درب و لوله باشد. ظاهر هریک از اجزا، ضمن تناسب با یکدیگر، با کارکرد نهایی خود نیز متناسب هستند.

 .

 طرح و نقش محصولات آبگینه:

به‌طورکلی، محصولات شیشه‌ای دمیده‌شده، فاقد نقش‌مایه و طرح هستند. نقش‌مایه‌ها و طرح‌های موردنظر، ازطریق انتقال نقوش موجود در قالب‌ها و یا خارج از کارگاه شیشه‌گری فوتی، به شیوۀ نقاشی کوره‌ای روی شیشه بر روی محصولات ایجاد می‌شوند

درصورت استفاده از قالب‌های منقوش، محصولات شیشه‌ای با نقوش برجسته تولید می‌شود. این نوع نقوش، معمولاً از نوع سنتی و دارای اصالت ایرانی هستند.

 .

رنگ‌بندی محصولات آبگینه:

رنگ‌‌های رایج در محصولات شیشه‌ای دمیده‌شدۀ ایرانی، اغلب شامل رنگ‌های لاجوردی، قرمز، سبز، بنفش، زرد، آبی روشن و شیری است.

رنگ تمام قطعات محصول شیشه‌ای دمیده‌شده، باید از وجود اکسیدهای رنگ‌ساز در ترکیب مواد اولیۀ شیشه حاصل شود و استفاده از پوش‌رنگ‌های شیمیایی برای رنگ‌آمیزی محصول شیشه‌ای، مجاز نیست.

برای تولید محصول شیشه‌ای چندرنگ، باید از بارهای رنگی همگن (هم‌نوع) استفاده ‌شود تا از بروز مشکلاتی مانند عدم انجام تنش‌زدایی پیش‌گیری شود.

افزایش تنوع رنگ‌ها در محصول شیشه‌ای، به‌شرط حفظ شفافیت و درخشانی رنگ‌ها و هماهنگی آن‌ها با یکدیگر و تناسب آن‌ها با طرح‌ و نقش‌مایه‌ها، موجب افزایش ارزش هنری و مادی محصول می‌شود.

 .

کاربرد محصولات آبگینه:

محصولات شیشه‌گری فوتی، به‌طور معمول به‌عنوان ظروف خانه و آشپزخانه، ظروف پذیرایی از مهمان و یا محصولات تزیینی فضاهای داخلی کاربرد دارند.
نوع محصول: بطری آبگینه