حیات اقتصادی امامان از صلح امام حسن تا غیبت صغری
ین کتاب شامل تبیین و بررسی تحولات حیات اقتصادی امامان شیعه (علیهم السلام) از صلح امام حسن (علیه السلام) تا آغاز غیبت صغری است.
بررسی حیات امامان شیعه که جوانب گوناگونی برای آن متصور است از پیشینهٔ قابل توجهی در میان متقدمان و معاصران برخوردار است. ولی کمتر با رویکرد اقتصادی به حیات و سیرهٔ آن بزرگواران نگریسته شده است. تبیین و بررسی تحولات حیات اقتصادی امامان شیعه از صلح امام حسن (علیه السلام) تا آغاز غیبت صغری مسئله اصلی این اثر است. امامان از سویی چون سایر مردم در زندگی شخصی خود، مصارف، مخارج و منابع درآمدی داشتند و از سوی دیگر رهبری جامعهٔ شیعی در دست آنان بود و علاوه بر نیازهای مالی این بخش برخی از اموال نیز صرف هزینه های تبلیغی و دعوت می شد. این اثر در پی یافتن پاسخ برای این پرسش است که حیات اقتصادی امامانی که دارای حکومت نبوده اند، در ابعاد مختلف هزینه ای و درآمدی چگونه بوده است؟
در طول زمان مورد بحث (از سال ۴۰ الی ۲۶۰ هجری) منابع درآمدی ائمه (علیهم السلام) و طریقه هزینه کرد آن به تناسب زمان و نیازهای شخصی و اجتماعی جامعه اقلیت شیعی تطورات و تحولات مختلفی را پشت سر گذاشته است. به گونه ای که می توان در مقاطعی سیر تکاملی و در مقاطع دیگر با توجه به مشکلات موجود، سیر نوسانی را برای این تطور تعریف کرد. پس از صلح امام حسن (علیه السلام) و خارج شدن خلافت از دست ایشان درآمد امامان (علیهم السلام) بیشتر بر درآمدهای شخصی متکی بود. میراثی که از پیامبر (صلی الله علیه و آله)، علی (علیه السلام) و فاطمه (سلام الله علیها) باقی مانده بود و همچنین فعالیت های اقتصادی ایشان مثل کشاورزی سهم مهمی از درآمدها را تشکیل می داد. هدایای حکومتی و مردمی نیز بخشی از درآمدها بودند.
زکات به تدریج از دوره صادقین (علیهما السلام) جزو منابع درآمدی غیر مستقیم ائمه (علیهم السلام) قرار گرفت. به این معنی که این اموال عمدتاً طبق شرایطی که امام (علیه السلام) بیان می کرد، توسط خود شیعیان به مصرف می رسید و عمده درآمدها همچنان بر درآمدهای شخصی و هدایا تکیه داشت. هزینه های مالی امامان (علیهم السلام) نیز از دو بعد هزینه های شخصی و هزینه هایی که ازلحاظ دارا بودن جایگاه امامت بر دوش داشتند، قابل بررسی است. هزینه های شخصی زندگی ائمه (علیهم السلام) شامل هزینه های خانواده، غلامان و مواردی ازاین دست می شد. هزینه های ایشان از بُعد جایگاه امامت نیز شامل هدایا و کمک های مالی به مستمندان بود. نوع هزینه در دوره های مختلف شاهد تحولات و تغییرات چندانی نبود، مهم ترین تغییری که در این مسیر دیده می شود روش هزینه شدن اموال است که قبل از تشکیل نهاد وکالت شخصاً توسط امام (علیه السلام) یا دیگر شیعیان انجام می شد و پس از تشکیل نهاد وکالت، در بسیاری موارد توسط وکلا صورت می گرفت.
تاریخ و سیره اهل بیت و انبیاء الهی
نوع محصول: کتاب تاریخ امامان شیعه