کتاب آیا قیام کردن بی فایده است
.
‌ کتاب "آیا قیام کردن بی‌فایده است؟" گزیده‌ای است از کوته‌نوشت‌ها، درس‌گفتارها و گفت‌و‌گوهای میشل فوکو درباره‌ی انقلاب ایران و موضوعاتی مرتبط با آن. کتاب دو مجموعه را شامل می‌شود. نخستین مجموعه دربرگیرنده‌ی متونی است که فوکو درآن‌ها به طور مستقیم به انقلاب سال ۱۳۵۷ ایران پرداخته و مجموعه دوم شامل افکار و آراء فوکو در زمینه‌ی کنش سیاسی-اخلاقی است. در همین بخش کتاب می‌توان با دیدگاه‌های فوکو درباره انقلاب و به ویژه انقلاب ایران و دریافتش از آن آشنا شد. دیدگاه‌ها و نوشته‌های فوکو درباره انقلاب ایران منتقدان بسیاری داشت تا جایی که بسیاری این نوشته‌ها را لغزش یا اشتباه محاسباتی فوکو نامیده‌اند.
فوکو زمانی که به ایران سفر کرد، فیلسوف شناخته شده‌ای بود و کتاب‌های مهمی چون "تنبیه و مجازات" و "اراده به دانستن" را چاپ کرده بود. او چنان شیفته‌ی انقلاب ایران شد که به زعم برخی منتقدانش بسیاری از ملاحظات و وسواس‌های انتقادی همیشگی خود را کنار گذاشت. به گفته‌ی جیمز میلر، فوکو که علاقه‌ی زیادی به مساله‌ی مرگ از چشم انداز ژرژ باتای (فیلسوف فرانسوی) داشت در پرداختن به انقلاب ایران توجهش به فرهنگ شهادت طلبی و مواجهه خودخواسته با مرگ بسیار جلب شد. در این کتاب فوکو بار دیگر بر حمایت خویش از انقلاب ایران و ضرورت جدا کردن این قیام از نتایج آن (حکومت اسلامی) تاکید می‌کند و معتقد است در جریان این انقلاب، دین نه نهاد بوده و نه مجموعه‌ای از احکام و دستورات قضایی، بلکه کارکردی انقلابی داشته که نه تنها از قیام پشتیبانی می‌کرده بلکه خود محصول حرکت انقلابی مردمِ ایران بوده. دین در انقلاب ۵۷ بدل شد به قلمرو مردم شورشی. قلمرویی که به اقتضای قیام آن‌ها می‌توانست کاربردهای جدیدی پیدا کند.
فوکو با شگفتی تعریف می‌کند که در جریان انقلاب ایران برخی زنان چپگرا و سکولار برای اعلام همبستگی با این قیام مشترک حتی چادر هم به سر کردند. البته او انقلاب ایران را تنها تجلی امر تبدیل دین به "امر مشترک" نمی‌داند چنانچه در گفت‌وگو با باقر پرهام در بخش نخست کتاب از جنبش آناباپتیستی موثر در قیام دهقانی قرن شانزدهم آلمان و جنبش قرن هفدهم انگلستان سخن می‌گوید و به ضرورت بازاندیشی درمفهوم‌پردازی دین در سنت چپ می‌پردازد. اگرچه خود هرگز به چنین بازاندیشی دست نمی‌زند! 

-
نوع محصول: کتاب تاریخ انقلاب ایران