ପୋକେମୋନ କଲୋସେଅମ ହେଉଛି ଜିନିଅସ ସୋନୋରିଟିଦ୍ୱାରା ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିବା ଏକ ଭୂମିକା ଭିତ୍ତିକ ଭିଡିଓ ଗେମ, ଯାହାର ଉନ୍ମୋଚନ ଦ ପୋକେମୋନ କମ୍ପାନି ଏବଂ ପ୍ରସାର ପ୍ରଚାର ନିତେଣ୍ଡୋଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ଉନ୍ମୋଚନ ପ୍ରଥମେ ନଭେମ୍ବର ୨୧, ୨୦୧୩ରେ ଜାପାନରେ, ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୨, ୨୦୦୪ରେ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ଏବଂ ମଇ ୧୪, ୨୦୦୪ରେ ଇଉରୋପରେ ନିତେଣ୍ଡୋର ଗେମ କ୍ୟୁବ ପାଇଁ ହୋଇଥିଲା । ପୋକେମୋନର ପୁର୍ବ ସଙ୍କଳନ ଭଲି, ଏଥିରେ ପୋକେମୋନ ସ‌ହ ଆକସ୍ମିକ ମିଳନର ସମ୍ଭାବନା ନଥିଲା । ବରଂ ଏଥିରେ ଅନ୍ୟ ଖେଲାଲିଙ୍କଠାରୁ ପୋକେମୋନ ଚୋରାଇବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଥିଲା । ଏହି ଖେଳରେ, ଅଫଲାଇ‌ନ ଏବଂ ଅନଲାଇ‌ନ ଖେଳିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲା । ଏହି ଖେଳର ଆରମ୍ଭ ଓରେ ନାମକ ଏକ ମରୁଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରୁ । ଏବଂ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଖେଳାଳୀର ନାମ ହେଉଛି ୱେସ, ସ୍ନାଗମ ଦଳର ଏକ ପୂର୍ବତନ ସଦସ୍ୟ । ଏହି ଖେଳ ସାରା, ଖେଳାଳି ଜଣକ ଏକ ଛାୟା ପୋକେମୋନକୁ ବଞ୍ଚାଇବାର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରିଥାଏ । ଛାୟା ପୋକେମୋନ ହେଉଛନ୍ତି ସେହି ପୋକେମୋନ ଯାହାର ହୃଦୟଟି ସିଫରଦ୍ୱାରା ଏକ ବିରୋଧୀ ଦଳଦ୍ୱାରା ମଇଳା କରିଦିଆ ଯାଇଥାଏ । ଏହି ଖେଳରେ ୱେସକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ରୁଇ ନାମକ ଏକ ଅଣଖେଳାଳୀର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯେ କୋ ଛାୟା ପୋକେମୋନଙ୍କୁ ଖୋଜି ବାହାର କରିଥାଏ । ପୋକେମୋନ କଲୋସେଅମ ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ଏଣ୍ଟରଟେଂମେଣ୍ଟ ଏକ୍ସପୋରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିବା ଖେଳରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଭାବେ ଏକ ଅଲଗା ଡିସ୍କ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲା ଯାହା କି ଖେଳାଳିମାନଙ୍କୁ ପୋକେମୋନ ଜିରଚିକୁ ଡାଉନଲୋଡ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଦେଉଥିଲା । ଏହି ଖେଳଟି ଉନ୍ମୋଚନ ପରେ ଏହାର ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ଦୃଶ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନେଇ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ପ୍ରଶଂସାର ପାତ୍ର ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ବୈଷୟିକ ଉନ୍ମୋଚନ ପରେ ଏହାର ୧.୧୫ ନିୟୁତଟି ସଂସ୍କରଣ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ବିକ୍ରୟ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଜାପାନରେ ୬୫୬,୨୭୦ଟି ବିକ୍ରୀ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ୟୁନାଇଟେଡ଼ କିଙ୍ଗଡ଼ମରେ ପୋକେମୋନ କଲୋସେଅମର ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜନ ହୋଇଥିଲା । ଏହାକୁ ପୋକେମୋନ କଲୋସେଅମ ବ୍ୟାଟେଲ ମାଷ୍ଟର ୨୦୦୪ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଖେଳିବା ଶୈଳୀ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ପୋକେମୋନ କଲୋସେଅମ ହେଉଛି ଏକ ତିନି ଡାଇମେନସନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଖେଳ । ଏହି ଖେଳର ମୁଖ୍ୟ ଖେଳାଳୀର ନାମ ହେଉଛି ୱେସ, ଯେ କି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ‌ହର ବୁଲି ଅନ୍ୟ ଖେଳାଳୀଙ୍କ ସ‌ହିତ ପୋକେମୋନ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥାଏ । ଏହି ଖେଳରେ ନୂଆ ବସ୍ଥୁକୁ କିଣିବା ପାଇଁ ପୋକେ ମାର୍ଟର ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଯେଉଁ ସମୟରେ ପୋକେମୋନ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରାରମ୍ଭ ହୁଏ, ଖେଳାଳୀମାନେ ଏକା ସମ‌ୟରେ ଆକ୍ରମଣ ନ କରି, ଜଣଙ୍କ ପରେ ଜଣେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏହାର ଯୁଦ୍ଧଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦ୍ୱେତ ଯୁଦ୍ଧ ପରିକା । ଅର୍ଥାତ ଏଥିରେ ଉଭୟ ପଟୁ ଏକ ସମୟରେ ଦୁଇଟି ପୋକେମୋନ ଭାଗ ନେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ଏହି ଖେଳରେ ଅଧିକ ପୋକେମୋନ ପାଇବା ପାଇଁ ହେଲେ, ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଖେଳାଳିଙ୍କ ପୋକେମୋନ ଜିତିବାକୁ ପଡିଥାଏ । ଏହି ପଧ୍ଧତିକୁ ସ୍ନାଗିଙ୍ଗ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏଠାରେ ମନେରଖିବାର କଥା ଏହା ଯେ, କେବଳ ଛାୟା ପୋକେମୋନ, ଯାହାର ହୃଦୟଟିକୁ କୁତ୍ରିମ ଉପାୟରେ ବନ୍ଦ କରି ଦିୟା ଯାଇଥାଏ, ତାହାକୁ ହିଁ ଅନ୍ୟ ଖେଳାଳିଙ୍କଠାରୁ ନେଇ ହୁଏ । ଏହା ସହ, ଏହି ଖେଳରେ ପୋକେମୋନକୁ ଅନ୍ୟ ଖେଳାଳିଙ୍କ ସହ କ୍ରୟ ବିକ୍ରୟ କରିବାର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ଅନ୍ୟ ପୋକେମୋନ ଖେଳ ମାନଙ୍କ ଭଳି ଏଥିରେ ଆକସ୍ମିକ ପୋକେମୋନ ଦେଖା ଦେବାର ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁ । ଏଥିସହିତ, ଯେତେ ବେଳେ ପୋକେମୋନର ଜୀବନ ସରି ଆସିଥାଏ, ତାକୁ ସେଲେବି ସ୍ରଇନକୁ ନେଇକି ଯିବାକୁ ପଡିଥାଏ । ମୁଖ୍ୟତଃ ଛାୟା ପୋକେମୋନକୁ ବିଶୁଦ୍ଧିକରଣ କରିବାକୁ ପଡିଥାଏ । ନ ହେଲେ ସେମାନେ ଖେଳାଳୀର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ପାଳନ କରି ନଥାନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତି ବି ହୋଇ ନଥାଏ । ଏହି ପରି କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ଖେଳିବା ସ‌ହିତ କଲୋସେୟମରେ, ଯୁଦ୍ଧ ଭିତ୍ତିକ ଖେଳର ମଧ୍ଯ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହି ଅଛି ।  "କ୍ୱିକ ବାଟେଲ" ରେ ଖେଳାଳି ଜଣକ, କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସ‌ହ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଖେଳାଳିଙ୍କ ସ‌ହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହି ଅଛି । ଏହି ପ୍ରକାରର ଯୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ଖେଳର ପଇସା କିମ୍ବା ଅନୁଭୁତି ମିଳେ ନାହିଁ । ବିକ୍ରୟ ଖେଳଟି ବଜାରକୁ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ, ଏହା ଅମାଜନ ଡ଼ଟ କମରେ ସବୁଠୁ ବିକ୍ରି ହେବାକୁ ଥିବା ଖେଳ ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇ ସାରିଥିଲା । ଇଉନାଇଟେଡ଼ କୀଙ୍ଗଡ଼ମରେ ଏହି ଖେଳଟି ଗେମ କ୍ୟୁବ ସଂସ୍ଥାର ବଜାର ଭାଗ ୧୬ ପ୍ରତିଶତରୁ ୩୨ ପ୍ରତିଶତରେ ପହଁଚାଇ ଦେଇ ଥିଲା । ଏବଂ ୨୦୦୪ରେ ଏହା ଗେମକ୍ୟୁବର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖେଳ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ସହିତ, ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ନିତେଣ୍ଡୋର ଖେଳାଳିଙ୍କ ପସନ୍ଦ ଖେଳ ଭାବରେ ୨୫୦୦୦୦ଟି ଭାଗ ବିକ୍ରୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୭ ମସିହା ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ଖେଳର ବିକ୍ରୟ ୧ ନିୟୁତ ଉପରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥିଲା ।