ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଜାତୀୟ ଫୁଟବଲ ଦଳ ମହିଳା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଫୁଟବଲ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ ଏବଂ ସର୍ବଭାରତୀୟ ଫୁଟବଲ ମହାସଂଘଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ । ଫିଫାର ଅଧିକାର ଅଧୀନରେ ଏବଂ ଏଏଫ୍ ସିଦ୍ୱାରା ଏସିଆରେ ପରିଚାଳିତ । ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଫୁଟବଲ ମହାସଂଘର ଏକ ଅଂଶ । ୧୯୭୦ ଦଶକର ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ୧୯୮୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏହି ଦଳ ଏସିଆର ଅନ୍ୟତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଳ ଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ୧୯୭୯ ଏବଂ ୧୯୮୩ ଏଏଫ୍ ସି ମହିଳା ଏସୀୟ କପ‌ରେ ଉପବିଜେତା ହୋଇଥିଲେ। ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଜାତୀୟ ଦଳ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫିଫା ମହିଳା ବିଶ୍ୱକପ୍ ଏବଂ ଅଲିମ୍ପିକ୍ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିନାହିଁ। ଫିଫା ମହିଳା ବିଶ୍ୱ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ ଦଳର ବର୍ତ୍ତମାନର ମାନ୍ୟତା ୬୧, ଏସିଆର ୧୧ତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଳ। ଇତିହାସ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ  (୧୯୭୫-୧୯୯୧) ଏସିଆରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଫୁଟବଲ ସେମାନଙ୍କ ପୁରୁଷ ସମକକ୍ଷଙ୍କ ତୁଳନାରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା  । ଭାରତରେ ମହିଳା ଫୁଟବଲର ମାନ୍ୟତା ୧୯୭୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ରୋପଣ କରାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ପ୍ରବନ୍ଧକ ଥିଲେ ସୁଶୀଲ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ, ୧୯୭୫ରେ ଏବଂ ୧୯୭୫ରୁ ୧୯୯୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଖେଳର ପରିଚାଳନା ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଫୁଟବଲ ମହାସଂଘ  (ଡବ୍ଲୁଏଫଏଫଆଇ) ହାତରେ ଥିଲା, ଯାହା ଏସୀୟ ମହିଳା ଫୁଟବଲ ମହାସଂଘ  (ଏଏଲଏଫସି) ଅଧୀନରେ ଆସୁଥିଲା ଯାହାକୁ ଫିଫା କିମ୍ବା ଏଏଫ୍ସିର ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିନଥିଲା  । ଉଭୟ ସଂଗଠନ ଏସୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ଏହି ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକରେ ଦଳ ପଠାଇବାରୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଏଏଫ୍ସି ମହିଳା ଏସୀୟ କପ‌ର ପ୍ରଥମ କିଛି ସଂସ୍କରଣରେ ବହୁତ କମ୍ ଦଳ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ୧୯୮୦ମସିହାରେ ଦୁଇଟି ଭାରତୀୟ ଦଳ  (ଇଣ୍ଡିଆ ଏନ୍ ଆଣ୍ଡ ଇଣ୍ଡିଆ ଏସ୍), ପଶ୍ଚିମ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ତାଇଓ୍ୱାନ୍, ହଂକଂ ଓ ମାଲେସିଆ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସୁଶୀଲ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତ ଏହି ସବୁ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା। ୧୯୮୧ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂସ୍କରଣରେ ଭାରତ ଥାଇଲାଣ୍ଡଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୮୩ରେ ଉପବିଜେତା ହୋଇଥିଲା, ସଂସ୍କରଣପୁଣି ଥାଇଲାଣ୍ଡଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଏସୀୟ ମଞ୍ଚରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଦଳ ପାଇଁ ଏହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ ଥିଲା କାରଣ ୧୯୮୩ ପରଠାରୁ ଫେଡେରେସନରେ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା । ୧୯୭୫ରୁ ୧୯୯୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଡବ୍ଲ୍ୟୁଏଫଏଫଆଇଦ୍ୱାରା ଏହି ଖେଳ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଏଆଇଏଫଏଫରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଅବନତି  (୧୯୯୧-୨୦୦୯) ମହିଳା ଫୁଟ୍ ବଲ‌କୁ ସେମାନଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ର ସ୍ଥିତିରୁ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ଏଆଇଏଫ୍ ଏଫ୍ ବହୁତ କମ୍ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା । ଏହା ସେହି ସମୟ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଫିଫା ୧୯୯୧ରେ ଫିଫା ମହିଳା ବିଶ୍ୱକପର ପରିକଳ୍ପନା ଏବଂ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ କମିଟି ୧୯୯୬ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ମହିଳା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ଏଆଇଏଫ୍ ଏଫ୍ ଅଧିକାରୀମାନେ ବାରମ୍ବାର କହିଥିଲେ ଯେ ମହିଳା ଫୁଟ୍ ବଲ‌ର ମାନକୁ ସେମାନଙ୍କ ଏସୀୟ ସମକକ୍ଷଙ୍କ ସ୍ତରକୁ ଉଠାଇବା ସେମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଏସୀୟ ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ପୂର୍ବରୁ ୧୯୯୭ରେ ଜର୍ମାନୀଗସ୍ତରେ ଦଳର ପ୍ରଥମ ବିଦେଶ ଗସ୍ତକୁ ଏଆଇଏଫ୍ ଏଫ୍ ପ୍ରାୟୋଜିତ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା। ଶେଷରେ ଜର୍ମାନ ଫୁଟବଲ ଆସୋସିଏସନ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀରେ ରହୁଥିବା ଏନଆରଆଇଙ୍କ ସହାୟତାରେ ସମ୍ଭବତଃ ଏହି ଯାତ୍ରା କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୯୮ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଜାତୀୟ ଦଳ ପାଇଁ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ସେମାନେ ଚାଇନିଜ୍ ତାଇପେଠାରୁ ୧-୧୩ରେ ପରାସ୍ତ ହେବା ପରେ ୦-୧୬ର ଲଜ୍ଜାଜନକ ସ୍କୋରଲାଇନ୍ ସହ ଚାଇନା ପିଆର‌ଠାରୁ ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପରାଜୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ। ୨୦୦୯ ଜୁନ୍ ମାସରେ ଫିଫା ୧୮ ମାସରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଖେଳରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା କାରଣରୁ ଦଳକୁ ବିଶ୍ୱ ମାନ୍ୟତାରୁ ବାଦ୍ ଦେବା ପରେ ମହିଳା ଖେଳ ଏକ ନୂତନ ନିମ୍ନସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ୧୯୯୧ରୁ ୨୦୧୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ ଦଳର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖରାପ ରହିଥିଲା ଏବଂ ମାତ୍ର ୫ଟି ସଂସ୍କରଣରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ୨୦୧୦-ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୦୦୯ରେ ଫିଫାର ଅନୁମୋଦନ ପରେ ଏଆଇଏଫ୍ ଏଫ୍ ଜାତୀୟ ଦଳ ଏବଂ ମହିଳା ଫୁଟ୍ ବଲ‌ର ସ୍ଥିତିରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ସାଫ୍ ମହିଳା ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ମହିଳା ଫୁଟ୍ ବଲ‌କୁ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରାୟ ଏକ ବର୍ଷର ବ୍ୟବଧାନ ପରେ ୨୯ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୦ରେ ମହିଳା ଦଳ ଖେଳିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ସାଫ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାରତୀୟ ଦଳ ବିପୁଳ ସଫଳତା ହାସଲ କରିବା ସହ ଗୋଟିଏ ବି ମ୍ୟାଚ୍ ନ ହରାଇ କ୍ରମାଗତ ୪ ଥର ସାଫ୍ ମହିଳା ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ଜିତିଛି। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ସେମାନେ ଦୁଇଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ। ସେମାନେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୧ରେ ୨୦୧୨ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଥମ ମ୍ୟାଚ‌ରେ ଭାରତ ଗ୍ରୁପ୍ ଆୟୋଜକ ବାଂଲାଦେଶକୁ ୩-୦ ଗୋଲ‌ରେ ପରାସ୍ତ କରିଛି। ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଉଣ୍ଡରେ ଭାରତ ଉଜବେକିସ୍ତାନକୁ ଭେଟି ପ୍ରଥମ ମ୍ୟାଚ‌କୁ ୧-୧ଗୋଲରେ ସମାନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୧-୫ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୧୬ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ସେମାନେ ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ନ ହୋଇ ଏଏଫ୍ ସି ଯୋଗ୍ୟତା ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ୨୦୧୪ରେ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଭାରତ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୧୬ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ୧୯୯୮ରେ ପୂର୍ବ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ତୁଳନାରେ ସ୍ଥିତି ଭଲ ନଥିଲା। ଯଦିଓ ଭାରତ ୧୫-୦ ସ୍କୋରରେ ମାଳଦ୍ୱୀପକୁ ସହଜରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଇଟି ମ୍ୟାଚରେ ସମାନ ଭାଗ୍ୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଏବଂ ଥାଇଲାଣ୍ଡଠାରୁ ସମାନ ସ୍କୋରରେ ୦-୧୦ ସ୍କୋରରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୮ରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଜାତୀୟ ଦଳକୁ କୋଟିଫ୍ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ୧୯୮୪ ମସିହାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ କ୍ଲବ ଏବଂ ଜାତୀୟ ଓ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ଦଳ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଯାହା ସ୍ପେନର ଭାଲେନ୍ସିଆଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୮ କୋଟିଫ୍ ଏହି ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟର ୩୫ତମ ବାର୍ଷିକୀ ଥିଲା। ଏହି ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ସେମାନେ ୩ଟି ସ୍ପେନିସ୍ କ୍ଲବ୍ ଦଳ ଏବଂ ମୋରୋକ୍କୋକୁ ଭେଟିଥିଲେ। ପ୍ରଥମେ ଫଣ୍ଡାସିଓନ୍ ଆଲବେସେଟ‌ଠାରୁ ୧-୪, ପରେ ଲେଭାଣ୍ଟେ ୟୁଡିଠାରୁ ୦-୫, ତା 'ପରେ ମରୋକ୍କୋ ଦଳ ୫-୧ ସ୍କୋରରେ ଭାରତକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଶେଷ ମ୍ୟାଚ ‌ରେ ଭାରତ ପରିପକ୍ବତାର ସହ ଖେଳିଥିଲା, ଯଦିଓ ମାଡ୍ରିଡ୍ ସିଏଫ୍ଏଫ‌ଠାରୁ ୦-୧ ସ୍କୋରରେ ହାରିଯାଇଥିଲା। ୨୦୦୮ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ଭାରତ ୨୦୧୮ ନଭେମ୍ବରରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୨୦୨୦ ଏଏଫ୍ ସି ମହିଳା ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଯୋଗ୍ୟତା ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଉଣ୍ଡକୁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲା। 2020 2 5 2 & 1 0 3 0 & 2 0 . 2019 , 1 0 1 2 0 2 . ଫଳାଫଳ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଛାଞ୍ଚ: ନିମ୍ନରେ ଗତ ୧୨ ମାସର ମ୍ୟାଚ୍ ଫଳାଫଳ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର କୌଣସି ମ୍ୟାଚ‌ର ତାଲିକା ଦିଆଯାଇଛି। କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ୨୦୨୩ 24 2023 2023   - . କୋଚିଂ ଷ୍ଟାଫ୍ 24 2023 ପରିଚାଳକ ଇତିହାସ 24 2023, ଛାଞ୍ଚ: . ଟିପ୍ପଣୀ: କେବଳ ଫିଫା ଏ ମ୍ୟାଚ‌କୁ ବିଚାରକୁ ନିଆଯାଇଛି। ଖେଳାଳିମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଦଳ ନିମ୍ନଲିଖିତ ୨୪ ଜଣ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ସାଉଦି ଆରବ ଗସ୍ତ ପାଇଁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା। ବିପକ୍ଷ ମ୍ୟାଚ୍ ପରେ ୨୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୩ ସୁଦ୍ଧା କ୍ୟାପ୍ ଏବଂ ଗୋଲ୍ ସଠିକ୍ ରହିଛି। ସମ୍ପ୍ରତି କଲ୍-ଅପ୍ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଫୁଟବଲରମାନେ ଗତ ୧୨ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଜାତୀୟ ଚୟନରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ଦଳରେ ସାମିଲ ନୁହଁନ୍ତି । ପୂର୍ବ ଦଳ ରେକର୍ଡ 18 2021 * ଅତି କମରେ କ୍ଲବ୍ ସ୍ତରରେ ବୋଲ୍ଡ ଖେଳାଳିମାନେ ଏବେ ବି ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି। 5   "50%"   " "   " "   4 } କ୍ୟାପଟେନ୍ ଫିଫା ମହିଳା ବିଶ୍ୱକପ୍ *ଡ୍ର 'ରେ ପେନାଲ୍ଟି କିକ ‌ରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନକଆଉଟ୍ ମ୍ୟାଚ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏଏଫ୍ ସି ମହିଳା ଏସିଆନ୍ କପ୍ * . 1979 ,    , . ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଡିଏନପି: ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ ଡିଏନ୍ କ୍ୟୁ: ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିନାହିଁ . ସାଫ୍ ମହିଳା ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ଭାରତ ଲଗାତାର ୫ ଥର ସାଫ୍ ମହିଳା ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ଜିତିଛି। ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଭାରତ ୩ ଥର ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଜିତିଛି। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଗୋଲ୍ଡ କପ୍ ୨୦୧୯ - ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ତୁର୍କୀ ମହିଳା କପ୍ ୨୦୧୯: ଷଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ ୨୦୨୧: ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ଫୁଟବଲ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ୨୦୨୧: ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନ ଫିଫା ବିଶ୍ୱ ମାନ୍ୟତା ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ ଆଧାର ଅଧିକ ପଢନ୍ତୁ ,  (2017). : . 978-0-143-42641-7. , ; ,  (2009). : : . 978-1-138-88353-6. 2 2022. ଟେଲର ଆଣ୍ଡ ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍: ଫୁଟବଲ ଆଣ୍ଡ ସୋସାଇଟି  ୨୦୦୫ । ଲିଙ୍ଗଗତ କିକ୍: ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭାରତରେ ମହିଳା ଫୁଟବଲ, ଫୁଟବଲ ଏବଂ ସମାଜ, 6:2-3, 270-284, ଡିଓଆଇ: 10.1080 /14660970500106469।