ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ସାମନ୍ତ  (ଜନ୍ମ: ୨୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୫) ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ସାମଜିକ ଉଦ୍ୟୋକ୍ତା, ଶିକ୍ଷକ, ସମାଜସେବୀ ଏବଂ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ  । ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା କିଟ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ   ଏବଂ କିସ୍ ର   ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଅଟନ୍ତି । ୧୭ଶ ଲୋକ ସଭାକୁ ସେ କନ୍ଧମାଳ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ବିଜେଡିର ପ୍ରାର୍ଥୀ ରୂପେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ନିଜେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିବା କାଦମ୍ବିନୀ ମିଡ଼ିଆଦ୍ୱାରା ସେ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ କଳାର ପ୍ରଚାର ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି । ନହ୍ନି ପରୀ ନାମକ ଲିଟିଲ ମିସ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ସେ ୨୦୦୦ ମସିହାରୁ ଆୟୋଜନ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ୨୫ଟି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନା କରିସାରିଛନ୍ତି ଏବଂ ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ସ୍ମୃତିରେ ଗାନ୍ଧୀ ଗ୍ରାମ ନାମକ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି; ଯେଉଁଥିରେ ଆଦିବାସୀ ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନ ଶୈଳୀ, କଳା, ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଯୋଗ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମନୋଭାବ ପାଇଁ ଏକ କେନ୍ଦ୍ର ରହିବ । ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନଜନକ ଡି ଲିଟ    ଉପାଧି ଡ୍ୟାଫୋଡିଲ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ମିଳିଥିଲା । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଅଚ୍ୟୁତ, ଓଡ଼ିଶାର କଟକ ଜିଲ୍ଲାର କଲରାବାଙ୍କ ଗ୍ରାମରେ ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ଅନାଦି ଚରଣ ସାମନ୍ତ ଏବଂ ନୀଳିମା ରାଣୀ ସାମନ୍ତଙ୍କ ଔରସରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ଚାରି ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା ତାଙ୍କର ପିତା ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ସେ ଦରିଦ୍ରତାର ସହ ବିଧବା ବୋଉ ଏବଂ ସାତ ଜଣ ଭାଇ ଭଉଣୀଙ୍କ ସହିତ ବଢ଼ିଥିଲେ । ଅଚ୍ୟୁତ, ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଏକ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ଲ୍ୟାବ ସହକାରୀ ଭାବରେ ମହର୍ଷି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୧୦ ବର୍ଷ ଧରି ସେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ । ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ ୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଅଚ୍ୟୁତ ସାମନ୍ତ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ୪ ଅପ୍ରେଲ, ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ସେ ରାଜ୍ୟ ସଭାର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୧୮ ତାରିଖରେ ସେ କନ୍ଧମାଳରୁ ବିଜେଡିର ଲୋକ ସଭା ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ଛିଡ଼ାହେବେ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ପାଖାପଖି ଏକ ଲକ୍ଷ ଭୋଟରେ ନିଜର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ, ବିଜେପିର ଖାରବେଳ ସ୍ୱାଇଁଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ୧୭ତମ ଲୋକ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୨୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ, ସେ କନ୍ଧମାଳ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ବିଜେଡିର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ, ସେ ସମୁଦାୟ ୩,୯୫,୦୪୪ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇ ୨ୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ ଏବଂ ବିଜେପି ପ୍ରାର୍ଥୀ ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ ଠାରୁ ୨୧,୩୭୧ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଶିକ୍ଷାବିଦ ଅଚ୍ୟୁତ ସାମନ୍ତ କିଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା, ପୂର୍ବତନ ଚାନ୍ସେଲର ଏବଂ ସଚିବ ଅଟନ୍ତି । ଏହାଛଡ଼ା ସେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡିକର ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଅଟନ୍ତି: କଳିଙ୍ଗ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ସୋସିଆଲ ସାଇନ୍ସ  (କିସ) କିଟ୍ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ କଳିଙ୍ଗ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ମେଡିକାଲ ସାଇନ୍ସ   କିଟ୍ ସ୍କୁଲ ଅଫ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ   କିଟ୍ ସ୍କୁଲ ଅଫ ରୁରାଲ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ   କିଟ୍ ସ୍କୁଲ ଅଫ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଆପ୍ଲିକେସନ   କିଟ୍ ସ୍କୁଲ ଅଫ ବାଇଓଟେକ୍ନଲୋଜି   କିଟ୍ ଲ ' ସ୍କୁଲ   କିଟ୍ ସ୍କୁଲ ଅଫ ଲାଙ୍ଗୁଏଜେସ   କିଟ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଡେଣ୍ଟାଲ ସାଇନ୍ସ   ଏବଂ କଳିଙ୍ଗ ପଲିଟେକନିକ ଜାତୀୟ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ସଦସ୍ୟ ସେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଅନୁଷ୍ଠାନ/ଆୟୋଗର ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି: ଜାତୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅନୁଦାନ ଆୟୋଗ  ର ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ କାଉନସିଲ ଫର ଟେକନିକାଲ ଏଡୁକେସନ  , ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ ଓଡ଼ିଶା , ନ୍ୟାସନାଲ କାଉନସିଲ ଫର ଟିଚର ଏଡୁକେସନ   କଏର ବୋର୍ଡ଼ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ, ଇଣ୍ଡିଆନ ସୋସାଇଟି ଫର ଟେକ୍ନିକାଲ ଏଡୁକେସନ ଇଣ୍ଡିଆନ ସାଇନ୍ସ କଂଗ୍ରେସ ଆସୋସିଏସନ   ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାଶନାଲ ଆସୋସିଏସନ ଅଫ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟସ   ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଇନ୍ଟରନେଶନାଲ ଏଡୁକେସନ   ଆସୋସିଏସନ ଅଫ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ ଏସିଆ ପାସିଫିକ   ୟୁନିଭର୍ସିଟି ମୋବିଲିଟି ଇନ ଏସିଆ ଆଣ୍ଡ ଦ ପାସିଫିକ  , ବ୍ୟାଙ୍ଗକକ୍, ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଏସିଆ-ପାସିଫିକ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ଅଫ ପବ୍ଲିକ ହେଲଥ   ୟୁନାଇଟେଡ଼ ନେସନ୍ସ ଏକାଡେ଼ମିକ ଇମ୍ପାକ୍ଟ  , ଏସିଆ ଇକୋନୋମିକ ଫୋରମ   ଏବଂ    ' ,  . ମାନକ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଂସ୍କୃତ ବିଦ୍ୟାପୀଠ   ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ୟୁନିଭର୍ସିଟି, ତିରୁପତି, ଭାରତ   ୨୦୧୧ ହାଂସିଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ, ୨୦୧୦ ଜାତୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, କାମ୍ବୋଡ଼ିଆ  ୨୦୦୯ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ କାମ୍ବୋଡ଼ିଆ, କାମ୍ବୋଡ଼ିଆ, ୨୦୦୯ ଓଆଇୟୁ, କଲମ୍ବୋ  ୨୦୦୨ ଏବଂ ୨୦୦୫  ( . ) ନ୍ୟାସନାଲ ଫର୍ମୋସା ୟୁନିଭର୍ସିଟି, ତାଇୱାନ   ୨୦୧୨ ସାମାଜିକ ପ୍ରଭାବ ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ମଣ୍ଡେଲା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୯ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ କୀର୍ତ୍ତିମାନ ଅଚ୍ୟୁତ ବହୁମାତ୍ରାରେ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ସାମାଜିକ ଉଦ୍ୟୋକ୍ତାରେ ନୂତନ କୀର୍ତ୍ତିମାନ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଆମେରିକାନ ଏଜ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ତରଫରୁ ସେ ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୧୫ ସାମାଜିକ ଉଦ୍ୟୋକ୍ତା ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ । ଅଚ୍ୟୁତ, ଭାରତର କୌଣସି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସର୍ବକନିଷ୍ଠ ଚାନ୍ସେଲର ରୂପେ ଲିମ୍କା ବୁକ ଅଫ ରେକର୍ଡରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।