ଉର୍ବଶୀ ବୁଟାଲିଆ  (ଜନ୍ମ ୧୯୫୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ ଲେଖକ, ପ୍ରକାଶକ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଅଟନ୍ତି  । ସେ ଭାରତର ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହିତ ଦି ଅଲ୍ ସାଇଡ୍ ଅଫ୍ ସାଇଲେନ୍ସ: ଭଏସ୍ ଫ୍ରମ ଏବଂ ଦି ପାର୍ଟିସନ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଆଣ୍ଡ ସ୍ପିକିଙ୍ଗ ପେସ: ଓମେନ ଭଏସ ଫ୍ରମ କାଶ୍ମୀର ଭଳି ପୁସ୍ତକ ଲେଖିବା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଅଟନ୍ତି । ରିତୁ ମେନନଙ୍କ ସହ ସେ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ  "କାଲି ଫର ଓମ୍ୟାନ"  ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ୨୦୦୩ ମସିହାରେ, ସେ  "ଜୁବାନ"  ପୁସ୍ତକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ୨୦୧୧ ମସିହାରେ, ବୁଟାଲିଆ ଏବଂ ମେନନଙ୍କୁ ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର, ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା ବୁଟାଲିଆ ହରିୟାଣାର ଅମ୍ବାଲାରେ ପଞ୍ଜାବୀ ଐତିହ୍ୟର ଏକ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ସୁଭଦ୍ରା ଏବଂ ଯୋଗୀନ୍ଦର ସିଂ ବୁଟାଲିଆଙ୍କର ଚାରି ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତୃତୀୟ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମା ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପରାମର୍ଶ କେନ୍ଦ୍ର ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ । ବୁଟାଲିଆଙ୍କର ଜଣେ ବଡ଼ ଭଉଣୀ ବେଲା ଏବଂ ଦୁଇ ଭାଇ ପଙ୍କଜ ଏବଂ ରାହୁଲ ଅଛନ୍ତି । ପଙ୍କଜ ବୁଟାଲିଆ ଜଣେ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ଯିଏକି ବୃନ୍ଦାବନରେ ରହୁଥିବା ବିଧବାମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ଏକ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଅଟନ୍ତି । ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମିରାଣ୍ଡା ହାଉସରୁ ସାହିତ୍ୟରେ ବିଏ, ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସାହିତ୍ୟରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ଏବଂ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଲଣ୍ଡନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଅଧ୍ୟୟନରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ ଇଂରାଜୀ, ଇଟାଲୀ ଏବଂ ଫ୍ରେଞ୍ଚ ସହିତ ହିନ୍ଦୀ, ପଞ୍ଜାବୀ ଏବଂ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା କହିପାରନ୍ତି । ବୃତ୍ତି ବୁଟାଲିଆ ଦିଲ୍ଲୀର ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ୟୁନିଭରସିଟି ପ୍ରେସ ସହିତ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ଲଣ୍ଡନସ୍ଥିତ ଜେଡ ବୁକର ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ମୁଖ୍ୟାଳୟରେ ଏକ ବର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତା ପରେ ସେ ଭାରତକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିବା ପରେ ରିତୁ ମେନନଙ୍କ ସହ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ଏକ ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରକାଶନ ଗୃହର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ବୁଟାଲିଆ ମହିଳା, ସମାଜ ଏବଂ ଭାରତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଶୋକା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ୟଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ ଫେଲୋସିପ୍‌ରେ ଶିକ୍ଷାଦାନରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ । ବୁଟାଲିଆଙ୍କର ଆଗ୍ରହର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ନାରୀବାଦୀ ଏବଂ ବାମପନ୍ଥୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବିଭାଜନ ଏବଂ ମୌଖିକ ଇତିହାସ । ସେ ଲିଙ୍ଗ, ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତା, ମୌଳିକତା ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମ ବିଷୟରେ ଲେଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଲେଖା ଦି ଗାର୍ଡିଆନ୍, ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲିଷ୍ଟ, ଦି ଷ୍ଟେଟ୍ସମ୍ୟାନ୍, ଟାଇମ୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ, ଆଉଟଲୁକ୍ ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆ ଟୁଡେ ଭଳି ଅନେକ ଖବରକାଗଜ ଏବଂ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି । ବୁଟାଲିଆ ଅକ୍ସଫାମ ଇଣ୍ଡିଆ ପାଇଁ ଜଣେ ପରାମର୍ଶଦାତା ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଭୋକେସନାଲ୍ ଷ୍ଟଡିଜ୍ କଲେଜରେ ରିଡର୍ ପଦବୀରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଅଛନ୍ତି । କାଲି ଫର ଓମେନ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ କାଲି ଫର ଓମେନ, ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରକାଶନ ଅଟେ, ଯାହା ବୁଟାଲିଆ ଓ ମେନନଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ଭାବରେ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ତୃତୀୟ ବିଶ୍ୱର ମହିଳାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ଜୁବାନ ପୁସ୍ତକ ଜୁବାନ ପୁସ୍ତକ ହେଉଛି  "କାଲି ଫର ଓମେନ" ର ଏକ ଛାପ ଅର୍ଥାତ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା ଅଟେ ।  'ଜୁବାନ୍'  ଶବ୍ଦ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀରୁ ଆସିଛି ଏବଂ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଜିଭ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅର୍ଥ ଅଛି, ଯେପରିକି ସ୍ୱର, ଭାଷା, ବକ୍ତବ୍ୟ ଏବଂ ଉପଭାଷା ଅଟେ । ସକ୍ରିୟତା ବୁଟାଲିଆ ମହିଳା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଫର ଫ୍ରିଡମ୍ ଅଫ୍ ପ୍ରେସ୍  ର ସହଯୋଗୀ ଅଟନ୍ତି । ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତି ୨୦୦୦ ମସିହାରେ, ବୁଟାଲିଆ ପ୍ରକାଶନରେ ମହିଳାଙ୍କଠାରୁ ପାଣ୍ଡୋରା ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ବୁଟାଲିଆଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୭ ମସିହାରେ, ଗୋଟେ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ବୁଟାଲିଆଙ୍କୁ ଏକ ମେଡାଲ୍, ଫେଡେରାଲ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ ଜର୍ମାନୀର ଏକ ସରକାରୀ ସାଜସଜ୍ଜା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା  ଯାହା  "ଜର୍ମାନ ଭାଷାର ଅତୁଳନୀୟ ଦକ୍ଷତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ସହିତ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ବିନିମୟରେ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିଥାଏ"  ।