ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ପ୍ରତିରୋପଣ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ଗୁରୁତର ରୋଗୀର  (ପ୍ରାପ୍ତକର୍ତ୍ତା) ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡକୁ ବାହାର କରିଦେଇ ତା ' ସ୍ଥାନରେ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କର  (ଦାତା) ସୁସ୍ଥ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋପଣ କରାଯାଏ  । ଏହା କରାଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ସତ୍ତ୍ୱେ ରକ୍ତକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ପମ୍ପ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୁଏ ଯେପରିକି ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଥିବା ହୃଦ୍‌ପାତ କିମ୍ବା ଭୟଙ୍କର କରୋନାରୀ ଧମନୀ ରୋଗ । ସାଧାରଣତଃ ଅଣ-ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନକାରୀ ହୃଦଘାତ ଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବିକଳ୍ପ, ଯାହାର ଆୟୁଷ ୬ ମାସରୁ କମ୍ ଥାଏ । ପ୍ରାପ୍ତକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧାରୁ ଅଧିକ ଅଣ-ଇସକେମିକ୍ କାର୍ଡିଓମାୟୋପାଥି, ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ କରୋନାରୀ ଧମନୀ ରୋଗ ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟାଂଶରେ ଭାଲ୍ଭୁଲାର୍ ହୃଦ୍ ରୋଗ, ଜନ୍ମଗତ ହୃଦ ରୋଗ ଏବଂ ପୁନଃ-ପ୍ରତିରୋପଣ ରହିଥାଏ । ହୃଦ୍‌ପାତ ଗ୍ରହୀତାମାନଙ୍କର ସାଧାରଣତଃ ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଘୋର ସୀମିତ ଥାଏ ରହିଥାଏ ଓ ଉପଲବ୍ଧ ଉତ୍ତମ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଇଥାଏ, ଯେପରିକି କାର୍ଡ଼ିଆକ ରିସିଙ୍କ୍ରୋନାଇଜେସନ ଥେରାପି ଏବଂ ଏକ ପ୍ରତିରୋପଣ ଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଡିଓଭର-ଡିଫିବ୍ରିଲେଟର ଦିଆଯାଇ ସାରିଥାଏ । ଏକ ପ୍ରାପ୍ତକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଉପଯୁକ୍ତତାକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍କୋରିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ ଅଛି । ସାଧାରଣତଃ ଦାତାମାନଙ୍କର ମସ୍ତିଷ୍କ ମୃତ୍ୟୁ  ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଚାଲୁଥିବା  ହୋଇଥାଏ; ଯଦିଓ ଅଳ୍ପ କେତେକ କେନ୍ଦ୍ରରେ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳକ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ମୃତ୍ୟୁ ବା ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଚାଲୁନଥିବା ଦାତାର ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ରୋଗୀର ଯଦି ଉଚ୍ଚ ଧରଣର ଫୁସଫୁସ ରକ୍ତ ପ୍ରତିରୋଧ ଥାଏ କିମ୍ବା ସକ୍ରିୟ କର୍କଟ ଥାଏ ତେବେ ଏହି ପ୍ରତିରୋପଣ କରିବା ନିରାପଦ ନୁହେଁ । ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ନକରିବାର ଅନ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସକ୍ରିୟ ସଂକ୍ରମଣ, ଗୁରୁତର ବୃକ୍‌କ କିମ୍ବା ଯକୃତ ବିଫଳତା, ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଫୁସଫୁସ ଏମ୍ବୋଲିଜ୍ମ, ଫୁସଫୁସ ରୋଗ କିମ୍ବା ଜଟିଳତା ସହିତ ମଧୁମେହ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତର ରୋଗ, ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍, ଡ୍ରଗ୍ ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନର ଅପବ୍ୟବହାର କିମ୍ବା ମୋଟାପଣ ମଧ୍ୟ ବିପଦକୁ ବରଣ କରିପାରେ । କେତେକ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କେବଳ ୬୦ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ଲୋକଙ୍କଠାରେ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହା ଜଟିଳ ହେଲେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ଏବଂ ଆଲୋଗ୍ରାଫ୍ଟ ଭାସ୍କୁଲୋପାଥି ହୋଇପାରେ । ପ୍ରତିରୋପଣର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲେ ସଂକ୍ରମଣର ଆଶଙ୍କା ରହିପାରେ, ବିଶେଷକରି ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାରର ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ ପରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଯେପରିକି ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ଉଚ୍ଚ କୋଲେଷ୍ଟେରଲ ଏବଂ କର୍କଟ ବିଶେଷତଃ ଚର୍ମ କର୍କଟ ହୋଇପାରେ । ଯଦି ଦାତାର ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ରୋପଣ କରାଯାଏ ଏବଂ ଯଦି ପ୍ରାପ୍ତକର୍ତ୍ତା ଅଳ୍ପ ବୟସ୍କ ହୋଇଥାଆନ୍ତି ତେବେ ଭଲ ଫଳାଫଳ ହାସଲ ହୁଏ । ଅଧିକାଂଶ ଏକକ ଟ୍ରାନ୍ସପ୍ଲାଣ୍ଟ ଭାବରେ କରାଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏହା ଫୁସଫୁସ, ଯକୃତ କିମ୍ବା ବୃକ୍‌କ ପ୍ରତିରୋପଣ ସହିତ କରାଯାଇପାରେ । ହୃଦୟ ଉଦ୍ଧାର ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଦାତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ହେପାରିନ୍ ଦିଆହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଏକ ଇନସୁଲେଟେଡ୍ ଅଙ୍ଗ ପରିବହନ ବାକ୍ସରେ ଥଣ୍ଡା ସାଲାଇନରେ ରଖାଯାଏ । ଅଧିକ ସାଧାରଣ ପଦ୍ଧତି ହେଉଛି ଦ୍ୱି-କ୍ୟାଭାଲ୍ ପଦ୍ଧତି ଯାହା ଏକ ପ୍ରକାର ଅର୍ଥୋଟୋପିକ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଯେଉଁଥିରେ ଦାତାର ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ, ଗ୍ରହିତାର ପୂର୍ବ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସମାନ ସ୍ଥାନରେ ରଖାଯାଇଥାଏ । ଏଥିରେ ଦାତାର ବାମ ଅଳିନ୍ଦ ପ୍ରାପ୍ତକର୍ତ୍ତାର ଆଟ୍ରିଆଲ୍ କଫ୍ ସହିତ ଯୋଗ କରିଦେବା, ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ଯୋଗଗୁଡିକ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ କ୍ରସ୍-କ୍ଲମ୍ପ ମୁକ୍ତ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଫୁସଫୁଲା ଧମନୀ ଏବଂ ଆର୍ଟାକୁ ମଡେଲିଂ କରାଯାଏ । ବାମ ଭେଣ୍ଟ୍ରିକୁଲାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ହେଟେରୋଟୋପିକ୍  ଘୁଷୁରୀ-ସମର୍ଥିତ  ପଦ୍ଧତି କରାଯାଇପାରେ, ଏବଂ ଦାତା ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡକୁ ଏହାର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଯୋଗଦେବା ସମୟରେ ପୂର୍ବ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡକୁ ସ୍ଥାନିତ କରିଥାଏ  ହୃଦୟ ପ୍ରତିରୋପଣ ଜୀବନର ଗୁଣ ଏବଂ ଅବଧିରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିପାରେ, ବିଶେଷତ ଛୋଟ ପ୍ରାପ୍ତକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କଠାରେ । ଯେହେତୁ ଦାତା ହୃଦୟ ସ୍ନାୟୁ ଯୋଗାଣ ହରାଇଛି, ଏହାର କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଅଟେ  ଏହାର ସ୍ପନ୍ଦନ ଦୃତ ହୁଏ ଏବଂ ସାଧାରଣ ରକ୍ତଚାପର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହରାଇଥାଏ । ୨୦୨୦ ସୁଦ୍ଧା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ହୃଦ୍‌ରୋଗ ସର୍ଜନ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍ ବର୍ଣ୍ଣାର୍ଡଙ୍କ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ପରଠାରୁ ୧୨୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରତିରୋପଣ କରାଯାଇଛି। ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୫୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରତିରୋପଣ କରାଯାଏ। ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଅଧାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଏ  ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ପରେ ଆଶା କରାଯାଉଥିବା ବଞ୍ଚିବା ହାର 90%ରୁ ଅଧିକ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରେ ୭୫% । ୧୯୯୨ରୁ ୨୦୦୧ ମଧ୍ୟରେ କରାଯାଇଥିବା ଟ୍ରାନ୍ସପ୍ଲାଣ୍ଟରେ, ମୃତ୍ୟୁର ବିପଦ ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରେ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ହାରାହାରି ବଞ୍ଚିବା ହାର ୧୧ ବର୍ଷ ଥିଲା । ଯଦି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ହୃଦୟ ପ୍ରତିରୋପଣ ପୁନରାବୃତ୍ତି ହୁଏ, ତେବେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ ଥାଏ । ବିଶ୍ୱରେ ଅଙ୍ଗ ଦାନ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଂଖ୍ୟାକୁ ସୀମିତ କରିଦେଇଛି ।