ସି. ଏସ. ଲକ୍ଷ୍ମୀ  (ଜନ୍ମ ୧୯୪୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ ଲେଖକ ଏବଂ ଭାରତରୁ ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଗବେଷକ ଅଟନ୍ତି  । ସେ ଅମ୍ବାଇ ଛଦ୍ମ ନାମରେ ଲେଖନ୍ତି । ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ୧୯୪୪ ମସିହାରେ ତାମିଲନାଡୁର କୋଇମ୍ବାଟୋରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ମୁମ୍ବାଇ ଏବଂ ବାଙ୍ଗାଲୋରରେ ବଡ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ବାଙ୍ଗାଲୋର ୟୁନିଭରସିଟିରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର, ମାଡ୍ରାସ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ କଲେଜରୁ ମାଷ୍ଟର ଅଫ୍ ଆର୍ଟ ଏବଂ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପିଏଚଡି ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ସେ ତାଙ୍କ ମା ଙ୍କଠାରୁ ଅନେକ ପ୍ରେରଣା ଆଣିଛନ୍ତି ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଚେନ୍ନାଇରେ ପଢିବାକୁ କହିଥିଲେ । ୧୯୫୬ ମସିହାର ବିଫଳ ବିପ୍ଳବ ହେତୁ ହଙ୍ଗେରୀରୁ ପଳାୟନ କରୁଥିବା ଶରଣାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ସନ୍ଦର୍ଭ ଥିଲା । ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ ସେ ତାମିଲନାଡୁରେ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ କଲେଜ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ବିଷ୍ଣୁ ମଥୁରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ସେ ମୁମ୍ବାଇରେ ରୁହନ୍ତି । ଲେଖା ବୃତ୍ତି 1962 ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ସେ କିଶୋର ଥିଲେ,, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜର ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟ ନନ୍ଦିମଲାଇ ଚାରାଲାଲା  (ନନ୍ଦୀ ପାହାଡରେ) ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ  । ପରେ ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ତାମିଲ ଉପନ୍ୟାସ ଆନ୍ଧି ମାଲାଇ  (ଦ୍ୱିପ୍ରହର) ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ  । ଏହି ଉପନ୍ୟାସ  "କଲାଇମଗଲ ନାରାୟଣସ୍ୱାମୀ ଆୟର"  ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲା । ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା କାନାୟାଜିରେ ପ୍ରକାଶିତ କ୍ଷୁଦ୍ର କାହାଣୀ ସିରାଗୁକାଲ ମୁରିୟମ୍  ଡେଣା ଭାଙ୍ଗିଯିବ   (୧୯୬୭) ପାଇଁ ସେ ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲେ  । ଏହି କାହାଣୀ ପରେ ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ସମାନ ନାମରେ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପୁସ୍ତକ ଆକାରରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ସେହି ବର୍ଷ ତାମିଲ ମହିଳା ଲେଖକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ବର୍ଷର ଫେଲୋସିପ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା କାର୍ଯ୍ୟ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ଦି ଫେସ୍ ବିହାଈଣ୍ଡ ଦି ମାସ୍କ  (ଆଡଭେଣ୍ଟ ବୁକ୍) ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା  । ୧୯୮୮ ମସିହାରେ, ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ତାମିଲ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହ ଭେତିନ୍ ମୁଲାଇଏଲ୍ ଅରୁ ସମାୟାଲାଇ  (ଘରର କୋଣରେ ଥିବା ଏକ ରୋଷେଇ ଘର) ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା  । ଏହା ଏକ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ଲେଖକ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା  । ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ନାରୀବାଦ, ସବିଶେଷ ଆଖି ଏବଂ ବିଡ଼ମ୍ବନାଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ ତାଙ୍କର କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ - ଏ ପର୍ପଲ ସୀ  (୧୯୯୨) ଏବଂ ଇନ୍ ଏ ଫରେଷ୍ଟ, ଏ ଡୀଅର  (୨୦୦୬) - ଲକ୍ଷ୍ମୀ ହୋଲମଷ୍ଟ୍ରୋମଙ୍କଦ୍ୱାରା ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା  । ତାମିଲ ସାହିତ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ କାନାଡା ଭିତ୍ତିକ ତାମିଲ ସାହିତ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନଦ୍ୱାରା ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ୨୦୦୮ ମସିହାର ଆଇୟାଲ ବିରୁଧୁ  (ଲାଇଫ୍ ଟାଇମ୍ ଆଚିଭମେଣ୍ଟ ଆୱାର୍ଡ) ପାଇଥିଲେ  । ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ସେ ସିଭାପୁକ୍ କାଜୁଟୁ ଟାନ୍ ଓରୁ ପାକ୍କାଇପ୍ ପରଭା କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାହିତ୍ୟିକ ସମ୍ମାନ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ଏକାଡେମିକ୍ କ୍ୟାରିଅର୍ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତିରିଶ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନ ଗବେଷକ ରହିଛନ୍ତି । ସେ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ନାମ  (ଡଃ.ସି. ଏସ. ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ଭାବରେ ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ , ସେ ଅମ୍ବାଇର କଲମ ନାମ ବ୍ୟବହାର କରି ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଦି ଟାଇମ୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଭଳି ଖବରକାଗଜରେ ତଥା ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ସାପ୍ତାହିକ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ  । ୧୯୯୨ ମସିହାରେ, ସେ ଚିକାଗୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଚେତନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଜଣେ ଭ୍ରମଣକାରୀ ସାଥୀ ଥିଲେ । ସେ ରୋଜା ମୁଥିଆ ଚେତିଆରଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ସାମଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିବାକୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇ ରୋଜା ମୁଥିଆ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଲାଇବ୍ରେରୀ   ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟ ଇତିହାସ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପରିଷଦରେ ଜଣେ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଜଣେ କଲେଜ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ରଚନା ସେଭେନ ସୀ ଏବଂ ସେଭେନ ମାଉଣ୍ଟେନର ଦୁଇଟି ଭଲ୍ୟୁମ୍ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ପ୍ରଥମ ଭଲ୍ୟୁମ୍, ସିଙ୍ଗର ଆଣ୍ଡ ଦି ସଙ୍ଗ୍  (୨୦୦୦), ମହିଳା ସଂଗୀତଜ୍ଞମାନଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତକାରର ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭଲ୍ୟୁମ୍, ମୀରର୍ ଆଣ୍ଡ ଗେଷ୍ଚର  (୨୦୦୩), ମହିଳା ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତକାରର ସଂଗ୍ରହ ଅଟେ  । ୧୯୮୮ ମସିହାରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମହିଳା ଲେଖକ ଏବଂ କଳାକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦଲିଲ ଏବଂ ଅଭିଲେଖାଗାର ପାଇଁ ଏକ  (ଏନଜିଓ) ସ୍ପାରୋ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ  । ସ୍ପାରୋ ମହିଳା କଳାକାର ଏବଂ ଲେଖକମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୦୯ ସୁଦ୍ଧା, ସେ ସଂଗଠନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ଏହାର ଟ୍ରଷ୍ଟି ବୋର୍ଡର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ଅବ୍ୟାହତ ରହିଛନ୍ତି । ସେ ମିଚିଗାନ୍ ୟୁନିଭରସିଟିର ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଫେମିନିଜିମ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟର ବର୍ତ୍ତମାନର ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ସେ ନିଜକୁ ଜଣେ  "ନାରୀବାଦୀ ଯିଏ ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା ବିନା ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି"  ଭାବରେ ବିବେଚନା କରନ୍ତି ।