ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳ, ଯାହାକୁ ଓମେନ୍ ଇନ୍ ବ୍ଲୁ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ମହିଳା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ରେ ଭାରତର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥାଏ। ଏହା ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ବୋର୍ଡ  (ବିସିସିଆଇ)ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏବଂ ମହିଳା ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ, ମହିଳା ଦିନିକିଆ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ  (ଡବ୍ଲୁଡିଆଇ) ଏବଂ ମହିଳା ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ  (ଡବ୍ଲ୍ୟୁଟି୨୦) ମାନ୍ୟତା ସହିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ପରିଷଦ  (ଆଇସିସି)ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଦସ୍ୟ ଅଟେ  । ଭାରତ ୧୯୭୬ରେ ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ୍ ବିପକ୍ଷରେ ଟେଷ୍ଟ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୭୮ ବିଶ୍ବକପ‌ରେ ଦିନିକିଆ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲା। ଦଳ ୨୦୦୫ରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆଠାରୁ ୯୮ ରନ‌ରେ ଏବଂ ୨୦୧୭ରେ ଇଂଲଣ୍ଡଠାରୁ ୯ ରନ‌ରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ଦୁଇ ଥର ଦିନିକିଆ ବିଶ୍ବକପ୍ ଫାଇନାଲ‌ରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ୧୯୯୭, ୨୦ ଓ ୨୦୦୯ରେ ଭାରତ ଅନ୍ୟ ତିନୋଟି ଥର ସେମିଫାଇନାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ୨୦୨୦ରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆଠାରୁ ୮୫ ରନ‌ରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ଭାରତ ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ‌ର ଫାଇନାଲ‌ରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ଭାରତ ୪ଥର  (୨୦୦୯, ୨୦୧୦, ୨୦୧୮ ଓ ୨୦୨୩) ସେମିଫାଇନାଲକୁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିଛି । ୨୦୧୮ ସଂସ୍କରଣକୁ ବାଦ୍ ଦେଲେ ମହିଳା ଏସିଆ କପ‌ର ସମସ୍ତ ସଂସ୍କରଣରେ ଭାରତ ବିଜୟୀ ହୋଇଛି। ୨୦୨୨ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଭାରତ ରୌପ୍ୟ ପଦକ ଜିତିଥିଲା। ୨୦୨୨ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲା। ଇତିହାସ 1700 , 1721. , 1848; 1877. 1911 , . 1932.  (1934),  ' . , '  ;  ' 1973. '  1976, . - 1978  ' - - . ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ଆସୋସିଏସନ୍ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ପୁଣେଠାରେ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ‌ର ନିୟନ୍ତ୍ରକ ସଂସ୍ଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରୀମାଲା ଚୌହାନ ଏହାର ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ଥିଲେ। ଏହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ପରିଷଦ ସହ ଅନୁବନ୍ଧିତ ଥିଲା। ମହିଳା କ୍ରିକେଟର ବିକାଶ ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ପରିଷଦର ଉଦ୍ୟମର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଆସୋସିଏସନ‌କୁ ୨୦୦୬/୦୭ରେ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ବୋର୍ଡ ସହ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ୨୦୨୧ରେ ବିସିସିଆଇ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ ରମେଶ ପୋୱାର ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳର ମୁଖ୍ୟ କୋଚ୍ ହେବେ। ୨୦୨୨ରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଦଳ ଇଂଲଣ୍ଡ ମାଟିରେ ୨୩ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଶୃଙ୍ଖଳା ଜିତି ଇତିହାସ ରଚିଥିଲା। ପରିଚାଳନା କମିଟି ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ବୋର୍ଡ  (ବିସିସିଆଇ) ହେଉଛି ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳ ଏବଂ ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ କ୍ରିକେଟ‌ର ନିୟନ୍ତ୍ରକ ସଂସ୍ଥା । ଏହି ବୋର୍ଡ ୧୯୨୯ ମସିହାରୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ କାଉନସିଲରେ ଭାରତର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛି । ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଧନୀ କ୍ରୀଡ଼ା ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ୨୦୦୬ରୁ ୨୦୧୦ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ମ୍ୟାଚ୍ ପାଇଁ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅଧିକାର ୬୧୨,୦,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରେ ବିକ୍ରି କରିଥିଲା। ଏହା ଭାରତୀୟ ଦଳର ପ୍ରାୟୋଜକତା, ଏହାର ଭବିଷ୍ୟତ ଗସ୍ତ ଏବଂ ଦଳ ଚୟନ ପରିଚାଳନା କରିଥାଏ । ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ପରିଷଦ  (ଆଇସିସି) ଏହାର ଭବିଷ୍ୟତ ଗସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତର ଆଗାମୀ ମ୍ୟାଚ୍ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥାଏ । ଚୟନ କମିଟି ୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦ରେ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ବୋର୍ଡ  (ବିସିସିଆଇ) ସର୍ବଭାରତୀୟ ମହିଳା ଚୟନ ସମିତି ନିଯୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା । ପୂର୍ବତନ ବାମହାତୀ ସ୍ପିନର ନୀତୁ ଡେଭିଡ୍ ୫ ଜଣିଆ ଚୟନ କମିଟିର ମୁଖ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ନୀତୁ ଡେଭିଡ୍ ଆରତି ବୈଦ୍ୟ ଭେଙ୍କଟାଚେର କଳ୍ପନା ମିଥୁ ମୁଖାର୍ଜୀ ଦଳର ରଙ୍ଗ ପ୍ରାୟୋଜକତା ଦଳର ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରାୟୋଜକ ହେଉଛନ୍ତି ବାଇଜୁସ। ଓପୋର ପ୍ରାୟୋଜକତା ୨୦୧୭ରୁ ୨୦୨୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବାର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୯ରେ ବାଇଜୁକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୨୦୧୪ରୁ ୨୦୧୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଷ୍ଟାର ଇଣ୍ଡିଆ, ୨୦୦୨ରୁ ୨୦୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାହାରା ଇଣ୍ଡିଆ ପରିବାର ପକ୍ଷରୁ ଭାରତୀୟ ଦଳକୁ ସ୍ପୋନ୍ସର କରାଯାଇଥିଲା। ନାଇକି ୨୦୦୫ରେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ହାସଲ କରିଥିବା ଟିମ୍ ଇଣ୍ଡିଆକୁ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି କିଟ୍ ଯୋଗାଣକାରୀ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତିଥର ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା। ଯଥାକ୍ରମେ ୨୦୧୧ ଓ ୨୦୧୬ରେ। ନାଇକି ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦ରେ ଏହାର ଚୁକ୍ତି ଶେଷ କରିଥିଲା ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୦ରେ ନାଇକିକୁ କିଟ୍ ନିର୍ମାତା ଭାବରେ ବଦଳାଇ ଅନଲାଇନ୍ ଗେମିଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମୋବାଇଲ ପ୍ରିମିୟର ଲିଗ‌ର ସହାୟକ ସଂସ୍ଥା ଏମପିଏଲ ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ଆପେରେଲ୍ ଆଣ୍ଡ ଆକ୍ସେସରିଜ୍ । ୩୦ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୯ରେ, ଅଫିସିଆଲ୍ ପାର୍ଟନରଙ୍କ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବୋର୍ଡ  (ବିସିସିଆଇ) ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ ସ୍ପୋର୍ଟା ଟେକ୍ନୋଲୋଜିପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଲିମିଟେଡ୍  (ଡ୍ରିମ୍ ୧୧), ଲାଫାର୍ଜହୋଲସିମ୍  (ଏସିସି ସିମେଣ୍ଟ ଏବଂ ଅମ୍ବୁଜା ସିମେଣ୍ଟ) ଏବଂ ହୁଣ୍ଡାଇ ମୋଟର ଇଣ୍ଡିଆ ଲିମିଟେଡ୍ ୨୦୧୯-୨୩ରେ ବିସିସିଆଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଏବଂ ଘରୋଇ ମ୍ୟାଚ୍ ପାଇଁ ଅଫିସିଆଲ୍ ପାର୍ଟନର୍ସ ରାଇଟ୍ସ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ପେଟିଏମ୍ ୨୦୧୫ରେ ଭାରତ ଭିତରେ ଦଳଦ୍ୱାରା ଖେଳାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ମ୍ୟାଚ୍ ପାଇଁ ଟାଇଟଲ ସ୍ପନସରସିପ୍ ହାସଲ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ୨୦୧୯ରେ ୨୦୨୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା। ଷ୍ଟାର ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଏୟାରଟେଲ ପୂର୍ବରୁ ଟାଇଟଲ ସ୍ପୋନ୍ସର ଥିଲେ । ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପଡ଼ିଆ କ୍ୟାପଟେନ୍ ଆଗାମୀ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟରେ ଭାରତର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଫଳାଫଳ ଏବଂ ଆଗାମୀ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ: ଖେଳାଳିମାନେ ପୂର୍ବତନ ଖେଳାଳି ସ୍କ୍ୱାଡ୍ ଏଥିରେ ବିସିସିଆଇ ସହ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଚୁକ୍ତିରେ ଥିବା କିମ୍ବା ନିକଟରେ ଦିନିକିଆ କିମ୍ବା ଟି-୨୦ ଦଳରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିବା ସମସ୍ତ ସକ୍ରିୟ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଅଣକ୍ୟାପ୍ଡ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ଇଟାଲିକ୍ସରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। 13 ଜୁଲାଇ 2023ରେ ଅପଡେଟ୍ ହୋଇଛି ଚାବି ଖେଳାଳିଙ୍କ ଦରମା ନିମ୍ନଲିଖିତ: ଗ୍ରେଡ୍ ଏ - ବାର୍ଷିକ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା  (୬୩,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ଗ୍ରେଡ୍ ବି - ବାର୍ଷିକ ୩୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା  (୩୮,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ଗ୍ରେଡ୍ ସି   ବାର୍ଷିକ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା  (୧୩,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ମ୍ୟାଚ୍ ଫି ' ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ପିଛା ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ୧୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା  (୧୯,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର), ଦିନିକିଆ ପିଛା ୬ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା  (୭,୫୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ଏବଂ ଟି-୨୦ ମ୍ୟାଚ୍ ପିଛା ୩ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା  (୩,୮୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ମିଳିବ । ବିସିସିଆଇ ୨୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୨ରେ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ଦଳର ମ୍ୟାଚ୍ ଫି 'ରେ ପେ ଇକ୍ୱିଟି ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। କର୍ମଚାରୀ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ   ଖାଲି ବ୍ୟାଟିଂ କୋଚ୍ - ହୃଷିକେଶ କାନିଟ୍କର ଫିଲ୍ଡିଂ କୋଚ୍ - ଅଭୟ ଶର୍ମା ନେଟ୍ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ- ତନବୀର ଶୁକ୍ଳା, ସୌରଭ ତ୍ୟାଗୀ, ଉତ୍କର୍ଷ ସିଂହ, ଅଖିଳ ଏସ୍ ପ୍ରସାଦ ଫିଜିଓଥେରାପିଷ୍ଟ   ମିତ୍ର ଅମିନ ଫିଟନେସ୍ ଟ୍ରେନର୍   ରାଧା କ୍ରିଷ୍ଣାସ୍ୱାମୀ ବିଶ୍ଳେଷକ - ଦେବରାଜ ରାଉତ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଇତିହାସ ଆଇସିସି ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ ଆଇସିସି ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଯୋଗ୍ୟତା ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଇସିସି ମହିଳା ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ଆଇସିସି ମହିଳା ଟ୍ବେଣ୍ଟି-୨୦ ବିଶ୍ବକପ୍ ଏସିସି ମହିଳା ଏସିଆ କପ୍ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ସମ୍ମାନ ଆଇସିସି ମହିଳା ବିଶ୍ୱକପ୍: ଉପବିଜେତା  (୨): ୨୦୦୫, ୨୦୧୭ ମହିଳା ଟି-୨୦ ବିଶ୍ୱକପ୍: ଉପବିଜେତା  (୧): ୨୦୨୦ ଏସିସି ମହିଳା ଏସିଆ କପ୍: ଚାମ୍ପିଅନ୍ସ  (୭): ୨୦୦୪, ୨୦୦୫-୦୬, ୨୦୦୬, ୨୦୦୮, ୨୦୧୨, ୨୦୧୬, ୨୦୨୨ ଉପବିଜେତା  (୧): ୨୦୧୮ ଅନ୍ୟମାନେ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା ରୌପ୍ୟ ପଦକ  (୧): ୨୦୨୨ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ  (୧): ୨୦୨୨ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ରେକର୍ଡ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ବିପକ୍ଷରେ ଟେଷ୍ଟ ରେକର୍ଡ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଳୀୟ ସ୍କୋର: ୪୬୭ ବନାମ ଇଂଲଣ୍ଡ, ୧୪ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୨, କାଉଣ୍ଟି ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ, ଟଣ୍ଟନ, ଇଂଲଣ୍ଡ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍କୋର: ୨୧୪, ମିତାଲି ରାଜ ବନାମ ଇଂଲଣ୍ଡ, ୧୪ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୨, କାଉଣ୍ଟି ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ, ଟଣ୍ଟନ, ଇଂଲଣ୍ଡ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇନିଂସ୍ ବୋଲିଂ: ୮/୫୩, ନୀତୁ ଡେଭିଡ୍ ବନାମ ଇଂଲଣ୍ଡ, ୨୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୫, ଜାମସେଦପୁର, ଭାରତର ଜାମସେଦପୁରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମ୍ୟାଚ୍ ବୋଲିଂ: ୧୦/୭୮, ଝୁଲନ ଗୋସ୍ୱାମୀ ବନାମ ଇଂଲଣ୍ଡ, ୨୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୬, କାଉଣ୍ଟି ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ, ଟଣ୍ଟନ, ଇଂଲଣ୍ଡ ଦିନିକିଆ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାହସିକ ଭାଷାରେ ଖେଳାଳିମାନେ ଏବେ ବି ଭାରତ ସହ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି ।