ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ହେଉଛି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିଯୁକ୍ତି କିମ୍ବା ନିର୍ଭରଶୀଳ ନହୋଇ, ଜୀବନର ବାକି ଜୀବନ ପାଇଁ ଜୀବନ ଯାପନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଦେବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଆୟ କିମ୍ବା ସମ୍ପତ୍ତି ରହିବାର ସ୍ଥିତି  ଚାକିରି କିମ୍ବା ନିଜର ସକ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ନକରି ଅର୍ଜିତ ଆୟକୁ ସାଧାରଣତଃ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଆୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ  ଅନ୍ୟମାନେ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି  ନିଜସ୍ୱ ଲାଭ ଏବଂ ହାନି ସହିତ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ରଣନୀତି ଅଛି । ଯିଏ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେ ଏକ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ବଜେଟ୍ ପାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ କରନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ବର୍ତ୍ତମାନର ଆୟ ଏବଂ ଖର୍ଚ୍ଚ ବିଷୟରେ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ରହିବ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ଯିବା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ରଣନୀତି ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ବାଛିପାରିବେ  ଏକ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗକୁ ସମାଧାନ କରେ  ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଆୟର ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଉତ୍ସ ନିମ୍ନଲିଖିତ ହେଉଛି ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଆୟର ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକର ଏକ ଅଣ-ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକା ଯାହା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରଦାନ କରେ  ବ୍ୟାଙ୍କ ସ୍ଥିର ଜମା ଏବଂ ମାସିକ ଆୟ ଯୋଜନା  ବ୍ୟବସାୟ ମାଲିକାନା  (ଯଦି ବ୍ୟବସାୟ ସକ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କରେ ନାହିଁ) ଷ୍ଟକ୍, ବଣ୍ଡ ଏବଂ ଆୟ ଟ୍ରଷ୍ଟରୁ ଡିଭିଡେଣ୍ଡ୍  ଜମା ଖାତା, ଟଙ୍କା ବଜାର ଆକାଉଣ୍ଟ କିମ୍ବା ଋଣରୁ ମିଳିଥିବା ସୁଧ  ଜୀବନ ବାର୍ଷିକ ଷ୍ଟକ୍ ଏବଂ ବଣ୍ଡ୍ ସହିତ ଟିପ୍ପଣୀ  ତେଲ ଲିଜ୍ ପେଟେଣ୍ଟ ଲାଇସେନ୍ସ ପେନ୍ସନ୍ ଭଡା ସମ୍ପତ୍ତି ସୃଜନାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ରୟାଲଟି, ଯଥା ଫଟୋଗ୍ରାଫ୍, ବହି, ପେଟେଣ୍ଟ୍, ସଙ୍ଗୀତ ଇତ୍ୟାଦି ଟ୍ରଷ୍ଟ ଡେଡ୍  (ରିଅଲ୍ ଇଷ୍ଟେଟ୍) ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଉପାୟ ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକ ବୃତ୍ତି ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ସରୁ ସେମାନଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଆୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବ, ତେବେ ସେମାନେ ବୟସ, ବିଦ୍ୟମାନ ସମ୍ପତ୍ତି କିମ୍ବା ବର୍ତ୍ତମାନର ଦରମା ନିର୍ବିଶେଷରେ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି  ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯଦି ଜଣେ ୨୫ ବର୍ଷ ବୟସ୍କଙ୍କର ମାସିକ ୧୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ, ଏବଂ ସମ୍ପତ୍ତି  (ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଆୟ) ଯାହା ମାସିକ ୧୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା କିମ୍ବା ଅଧିକ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ତେବେ ସେମାନେ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯିବ  ସେମାନଙ୍କର ବିଲ୍ ପୈଠ କରିବା ପାଇଁ ନିୟମିତ ଚାକିରି କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ  ଅନ୍ୟ ପଟେ, ଯଦି ଜଣେ ୫୦ ବର୍ଷ ବୟସ୍କାଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଅଛି ଯାହା ମାସକୁ ୧୦,୦୦,୦୦୦ ରୋଜଗାର କରନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଖର୍ଚ୍ଚ ଯାହା ମାସିକ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ, ସେମାନେ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହଁନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତି ମାସରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଆୟ ମଧ୍ୟର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ତଥାପି, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିର   ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ବିଚାର କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ  ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଆଜି ଜୀବନ ଧାରଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ୧୦,୦୦୦/ମାସ ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ୭% ବାର୍ଷିକ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ହାର ଅନୁମାନ କରି ସମାନ ଜୀବନଶୈଳୀକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ୧୦,୭୦୦/ମାସ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ ୧୧,୪୪୯/ମାସ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ। ତେଣୁ, ଯଦି ଉପରୋକ୍ତ ଉଦାହରଣରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ସ୍ଥାୟୀତାରୁ ସେମାନଙ୍କର ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଆୟ ହାସଲ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏକ ସମୟ ଆସିବ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ହେତୁ ସେମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ହରାଇବେ  ଯଦି କେହି ସେମାନଙ୍କର ମାଲିକାନା ଥିବା ଷ୍ଟକ‌ରୁ ଲାଭାଂଶରେ ୧୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ଖର୍ଚ୍ଚ ମୋଟ ୧୦,୦୦୦, ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଲାଭାଂଶ ଆୟରେ ବଞ୍ଚିପାରିବେ କାରଣ ଏହା ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଦେୟ ଦେଇଥାଏ । ଏବଂ ତାହାଛଡ଼ା ମଧ୍ୟ ୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା ବଳିଥାଏ । ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଅଟନ୍ତି । ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି   ଏବଂ ଦେୟ   ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିଛି କି ନାହିଁ ତାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରେ  ଏକ ସମ୍ପତ୍ତି ହେଉଛି ଏକ ମୂଲ୍ୟ, ଯାହା ସହଜରେ ନଗଦରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରିବ । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଋଣ ଦେବାକୁ ପଡିବ, ବା କ୍ଷତିପୂରଣ ପ୍ରଦାନ କରିବା ହେଉଛି ଏକ ଦେୟ  ଯେହେତୁ ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଖର୍ଚ୍ଚ ସମୀକରଣର ଦୁଇଟି ପାର୍ଶ୍ୱ ଅଛି, ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ଦିଗ ଅଛି ଯାହା ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇପାରେ: ସମ୍ପତ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରିବା କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କର ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ସମ୍ପତ୍ତି ଜମା ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଜମା କରିବା ଏହି ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଉଭୟ ଉପାୟକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇପାରେ: ରାଜସ୍ୱ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ସମ୍ପତ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ପାଦିତ ରାଜସ୍ୱ ଜୀବନ / ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ  ଭବିଷ୍ୟତର ସମସ୍ତ ଜୀବନ / ଖର୍ଚ୍ଚ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର ନଗଦ ସମ୍ପତ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ  ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅନ୍ୟ ଏକ ଉପାୟ ହେଉଛି ସମ୍ପତ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରିବା ସମୟରେ ନିୟମିତ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା, ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମ୍ପତ୍ତି ପରିମାଣ ହ୍ରାସ କରିବା  ସରଳ ଜୀବନଯାପନ, କିମ୍ବା ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଅନ୍ୟ କୌଶଳ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଏହା କରାଯାଇପାରିବ  ଆଧାର ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ ଭିକି ରବିନ୍ ଏବଂ ଜୋ ଡୋମିଙ୍ଗେଜ୍  (1992) ତୁମର ଟଙ୍କା କିମ୍ବା ତୁମର ଜୀବନ,  ତୁମର ଟଙ୍କା କିମ୍ବା ତୁମର ଜୀବନ: ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପାଇଁ ସଂଶୋଧିତ ଏବଂ ଅଦ୍ୟତନ, ଡିସେମ୍ବର 2008ରେ ଭିକି ରବିନ୍ ମୋନିକ୍ ଟିଲଫୋର୍ଡ ଏବଂ ସହଯୋଗୀ ମାର୍କ ଜାଇଫମ୍ୟାନ୍ଙ୍କ ସହ ପେଙ୍ଗୁଇନ୍ ବୁକ‌ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ