aşamını devam ettirmesi mümkün değildi. Çin tarih kitaplarında aynı zamana ait bazı genel tanımlara bakılarak sosyal hayatı düzenleyen hukuk kurallarına ilişkin tahminler yapılabilir. Bunların en önemlisi Kraliçe Himiko'nun ikinci ve üçüncü yüzyılda yönettiği Japon ülkesi Yamatai'yi (ya da Yamato) anlatan "Gi-shi-Wajin-den" 'dir. Bu kaynağa göre Japon yerel hukuku klan sistemine dayanmaktaydı. Her klan Japon toplumunun genel birliğini meydana getiriyordu. Klanlar geniş ailelerden oluşuyordu ve klanın başındaki şef aile üyelerinin haklarını korumakla ve suçluları cezalandırmakla görevliydi. Mahkemeler klan şeflerini etkili bir güç yapısına göre düzenlemişti ve klan sistemi aracılığıyla tüm toplum üzerinde otorite sahibiydi. Bu kuralların şekli tam olarak bilinmemektedir ama resmi güç nadiren belirlenebildiğinden yerel ve gayriresmî olarak değerlendirilmeleri mümkündür.

Bu dönemde toplumu bir bütün halinde etkili şeklide yönetebilmek için daha güçlü bir hükumet şekli ve birbirleri ile mücadele eden klan şeflerinin gayri resmi klan hukukundan daha gelişmiş bir hukuk sistemine ihtiyaç duyulmuştur. Yamatai, şaman olması ile tanınan Kraliçe Himiko'nun liderliğinde gerekli olan gücü elde eden ilk merkezi devlet olmuştur. Bu durum Yamatai'nin birbiri ile mücadele içinde olan klanları yönetebilmesini sağlayan bir mahkeme gibi bir ilk hukuk sistemine sahip olduğu iddialarını doğurmuştur. Bunun sonucu olarak bahsedilen hukuk sisteminin klan hukuku ve mahkeme hukuku olmak üzere ilke bir ikili sistemden meydana geldiği fikrine ulaşılmaktadır. Ayrıca söz konusu hukuk sisteminin ideolojik olarak daha sonra Şintoizme dönüşen, kami adı verilen çoktanrılı şamanistik dini-politik inanca bağlı olan yerel postülat üzerine kurulu olduğu iddia edilebilir.

Söz konusu iddialara iki şart eklenebilir. İlk olarak sistematik olmasa da bazı Kore hukuku kurallarının aktarılmış olması gereklidir. Bu durum mahkemedeki rütbe sisteminde ve yerleşen göçmenlerin yerel adetlerinde görülebilir. İkinci olarak resmi hukuk, gayri resmi hukuktan açıkça ayrılmamıştır. Bunun sebebi yazılı kurallarının bulunmamasıdır. Buna rağmen merkezi hükümet ilgilendiği sürece mahkeme hukuku yavaş yavaş resmi devlet hukuku olma yolunda ilerlemiştir. Bu sebeplerle ilkel ikili hukuk sisteminin kısmen Kore hukuku ve çoğunlukla yerel hukuk ile birlikte mahkeme ve klan hukukunu temel aldığı inkar edilemez. İlkel olsa da ikili hukuk sisteminin bu özelliği ileri dönemde daha örganize ikili hukuk sistemine geçecek olan Japon hukuk sisteminin ilk örneğiydi.

Yeni Gelişmeler ve Günümüzde Japon Hukuku

Japon hukukunda modernleşme temelde Kıta Avrupası hukuk sistemi örnek alınarak az miktarda Anglo-Amerikan ögelerle başlamıştır. Meiji döneminin başında Avrupa hukuk sistemleri, özellikle Almanya ve Fransa hukuku, Japon hukuk ve yargı sisteminin ana modeliydi.

İkinci Dünya Savaşı sonrasında işgal birlikleri Japon hukuk sisteminde köklü değişikliklere gitti. Mevcut kurallar ve sistemler Amerikan hukuku il değiştirilmeye veya bağdaştırılmaya başlandı. Anayasa, ceza muhakemesi hukuku ve iş hukuku, insan haklarını koruma konusunda önemli maddeler, ve şirketler hukuku önemli ölçüde elden geçirildi.

Bu sebeple günümüzde Japon hukuk sistemi Kıta Avrupası ve Anglo-Amerikan hukuk sistemleri ile yerel Japon ve Çin karakteristiğinin birlikte olduğu hibrit bir sistemdir. Tarihsel boyutu günümüzde halen etkin olmakla birlikte Japon hukuku, son yirmi yılda çok köklü reformlar ve değişiklikler geçirmiştir.

Günümüzde Japonya'da varolan ulusal makamlar ve hukuk sistemi, 1947 tarihli Japon Anayasası'nın kabulü ile oluşturulmuştur. Anayasa, insan hakları ile ilgili 31 madde içermektedir ve kuvvetler ayrılığını üç erk ile sağlamaktadır: Yasama, Yürütme ve Yargı.

Japonya Ulusal Dieti, Senato (üst meclis) ve Temsilciler Meclisi'nden (alt meclis) oluşan çift meclisli yüksek yasama organıdır. Anayasa'nın 41. maddesine göre Diet, Devlet otoritesinin en yüksek organı ve Devletin tek yasama organıdır. Yazılı hukuk kuralları Ulusal Diet'te kararı bağlanır ve onaylaması için usulen İmparator'a gönderilir. Mevcut anayasada İmparator'un veto hakkı veya Diet'ten geçen bir düzenlemeyi onaylamama imkanı bulunmamaktadır.

Japon hukuk sistemi; Yüce Mahkeme, sekiz yüksek mahkeme ve 50 bölge ve aile mahkemesinden oluşur. Para cezası gibi hafif cezalar öngörülen suçlar ve hukuk davaları için 448 dar yetkili mahkeme görev yapmaktadır.

Japon hukukunun batılı ülkelerin hukukundan nakil yapılarak modernizasyonu, Japon İmparatoru'nun resmen gücü tekrar eline aldığı 1868 tarihli Meiji Restorasyonu ile başlamıştır.

Japonya'da kabul edilen ilk ana düzenleme 1880 tarihli Ceza Kanunu'dur. Ardından 1889'da Japonya İmparatorluğu Anayasası, 1890'da Ticaret Kanunu, Ceza Muhakamesi Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu; 1896 ve 1898'de Medeni Kanun kabul edilmiştir. Bu değişiklikler "roppo" (altı kanun) olarak adlandırılmış ve bu deyim daha sonra Japonya'nın tüm yazılı hukuku için kullanılır hale gelmiştir. Bu nedenle "roppo" terimi hem merkezi hem de yerel hükümet ile ilgili idare hukuku ve uluslararası hukukta imparatorluğun yeni hükümetinin yapmış olduğu tüm anlaşmaları kapsar hale gelmiştir. (Tokugawa Bakufu ile önceden ABD ve diğer ülkeler ile imzalanan anlaşmalara ek olarak)

Günümüzde Altı Kanun:


Güney Kore ve Tayvan gibi diğer Asya ekonomilerinde olduğu gibi Japonya da Ticaret Kanunu'nu korumuştur. Ancak özel konularda ayrı kanunlar çıkarmış ve kanun metninde değişiklikler yapmıştır. Japon ticaret kanunu ayrıca ticaret ile uğraşanların işi nasıl yürüttüklerinin belirlenmesinde önemli rol oynayan bürokrasi ile karakterize edilmiştir.

Japonya'nın medeni hukuk sisteminde mahkeme içtihatları pratikte, kanunların nasıl yorumlanması gerektiği ile ilgili bağlayıcı olmayan bir kılavuzdur. Hakimler, karara bağlanacak konu ile ilgili Yüksek Mahkeme kararlarını özellikle göz önünde bulundurduklarından pratikte içtihatların anlamı çok büyüktür.

Japon Medeni Kanunu (民法 Minpō, 1896) 1896'da hazırlanmıştır. Tasarı aşamasında Alman Medeni Kanunu'nun "ilk taslağı" ve Fransız Medeni Kanunu temel alınmıştır. Kanun beş kitaptan oluşmaktadır. Aile ve miras konularında Japon feodal sisteminin temelini oluşturan eski ataerkil aile sisteminin izleri görülmektedir. Savaş sonrası değişikliklerin büyük çoğunluğu da bu bölümlerde gerçekleştirilmiştir. O dönemde geçmişe biat etmenin gerekli görülmemesi veya istenmemesi nedeniyle aile ve miras hukukuna ilişkin konular Avrupa hukukuna yakın hale getirilmiştir. Japon Medeni Kanunu, Kore Cumhuriyeti ve Çin Cumhuriyeti (Tayvan) gibi bazı doğu asya ülkelerinin medeni kanunlarının gelişiminde önemli rol oynamıştır. 1945'deki Amerikan işgalinden sonra bile çoğunlukla değişmeden kalan kanunun sadece beşinci (aile hukuku) ve altıncı (miras hukuku) bölümleri işgal sürecince tümüyle elden geçirilmiştir.

Japon sözleşmeler hukuku, çoğunlukla Medeni Kanun'u temel alan, genel olarak ve bazı sözleşme türlerinde özel olarak tarafların hak ve borçlarını tanımlayan hukuktur. Kawashima'ya göre Medeni Kanun teorisi yüklenicinin işi kararlaştırılan bedel ile "tamamlaması"nı ve o zamana dek ortaya çıkan masrafların riskini üstlenmesini öngörmektedir. Fakat savaş öncesi kamu sözleşmelerinde mücbir sebep halinde külfetin yükleniciden iş sahibine geçeceği öngörüldüğü ancak iş sahibinin bu konuda takdir hakkının bulunduğunu da eklemektedir. Kawashima, mücbir sebep halinde Kanunun 415. maddesi gereğince yüklenicinin akdi sorumluluktan kurtulacağını ve deneyimsiz birinin kanun maddesinden bunu anlayabilmesi için akademik teorinin yol göstericiliğine ihtiyaç duyabileceğini ayrıntılı şekilde açıklamamaktadır. Bununla birlikte eser sözleşmeleri (ukeoi keiyaku) de dahil olmak üzere iki taraflı sözleşmelerin tümüne uygulanan 536(1)—a maddesi gereğince iş sahibinin de ifa borcundan kurtulacağını belirtmemektedir. Bu durumda şunu da söylemek gerekir; iş sahibinin zararın bir kısmını üstlenmesine imkan tanımak için Kanun hükmünden farklı şekilde sözleşme şartı düzenlemek doktrinde olarak adlandırılmaktadır ve geçerli kabul edilmektedir.

1990'lı yıllarda Uchida tarafından geliştirilen "bağıntısal sözleşme teorisi", çağdaş toplumsal uygulamalar ile "klasik" (kotenteki) sözleşmeler hukukunun hukuki değeri arasındaki uçurumu ortaya koymuştur. Uchida, günümüzde Japon hukuk sisteminin bireycilik ve özgürlük değerlerinin "modern" (kindaiteki) paradigmasından meydana gelen komüniter değerleri ortaya çıkardığını fakat günümüzde kabul edilebilir şekilde cazip göründüğünü ileri sürmektedir.

Uchida'nın teorisinin en son yeniden ifadesi, çağdaş sözleşmeler hukukunun iki belirgin aşamada problem yaşadığını ileri sürmektedir: sözleşme uygulamaları ya da sosyal gerçeklik (tip sözleşmeler, yeni sözleşme türleri, vb.) ve sözleşme kuralları (özellikle içtihat hukukunda). Dworkin'i yakından takip eden Uchida, sözleşmeler hukuku prensipleri çerçevesinde hukukun "bütünlüğü"nü (seigosei) koruduğunu farzetmektedir. Daha sonrasında Medeni Kanun'un 1. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "İyiniyet ilkesi" (shingi seijitsu no gensoku) içtihatlarından kaynaklanan altı yükümlülük ortaya koymaktadır: sözleşme görüşmelerinin sonlandırılmasından doğan sorumluluk, bilgi verme yükümlülüğü, yeniden anlaşma yükümlülüğü, zararı azaltma yükümlülüğü, haklı sebep olmaksızın sözleşmesel ilişkiyi sonlandırmama yükümlülüğü ve tazminat sorumluluğunun uyarlanması. Bu ilkeler sözleşmesel ilişkilerin altında yatan, klasik ya da moden sözleşmeler hukuku ile bağdaşmayan "devamlılık ilkesi"ni ortaya koymaktadır.

Takao Tanase'nin 1990 yılında Law and Society Review'de yayımlanan "The Management of Disputes: Automobile Accident Compensation in Japan" ("Uyuşmazlıkların Yönetimi: Japonya'da Trafiz Kazası Tazminatı") başlıklı makalesinde, idari ve hukuki işlemlerin planlı yapısının, sosyal ilişkilerin düzenine yönelik kültürel eğilime sahip olmadığını, ülkede sürekli mevcut olan düşük dava sayısını da göz önüne alarak ortaya koymuştur.

Tanase, 1986 yılında Japonya'da meydana gele