ar tarafından ele geçirildi. Nicetas, Mısır'da büyük bir Nicetas destekçisi olan Patrik İoannis ile birlikte Kıbrıs'a kaçtı. Bundan sonra kayıtlardan kaybolduğu için Nicetas'ın kaderi belirsizdir, ancak Herakleios'un güvenilir bir komutandan yoksun kaldığı düşünülmektedir. Başkent Konstantinopolis'te kalabalığı beslemek verimli Mısır'dan gelen tahıl gönderilerine dayandığı için, bu ülkenin kaybı Bizans imparatorluğu'na şiddetli bir darbe oldu. Önceki zamanların Roma'da yaşayanlara verilen hububat yardımının benzeri Konstantinopoli'deki bedava tahıl oranı, 618'de kaldırıldı.

Mısır'ı fethinden sonra Hüsrev, Herakleios'a aşağıdaki mektubu gönderdi:

Sasaniler 615'te Kalkedon'a ulaştığında, Sebeos'a göre, bu noktada Herakleios'un savaştan çekilmeyi kabul edip Roma İmparatorluğu'nun bir Pers devleti haline gelmesi yanında, hatta II. Hüsrev'in imparatoru seçmesine izin vermek yanında Sasani imparatoru II. Hüsrev'e bağlanmaya hazırdı. Kalkedon 617'de Şahin'e düştüğünde Persler'in Konstantinopolis'ten görünür hale gelmesiyle bazı şeyler Bizanslar için daha da sert görünüyordu. Şahin, nazik bir şekilde bir barış heyetini kabul etti ancak barış görüşmelerine katılma yetkisi olmadığını iddia ederek, Herakleios'u barış teklifini reddeden Hüsrev'e yönlendirdi. Yine de, Pers güçleri, muhtemelen Mısır istilalarına odaklanmaya başladıkları için geri çekildiler. Ancak Persler, Orta Anadolu'nun önemli bir askeri üssü olan Ancyra'yı 620 ya da 622 yılında ele geçirerek avantajlarını korudular. Doğu Ege Denizi'ndeki Rodos ve birkaç diğer ada 622/3'te düşmesi Konstantinopolis'e bir deniz saldırısı tehdidini ortaya çıkardı. Konstantinopolis'teki umutsuzluk Herakleios'un hükümeti Afrika'daki Kartaca'ya taşımayı düşünmesi boyutundaydı.

Hüsrev'in mektubu Herakleios'u korkutmadı; ancak Perslere karşı çaresiz bir vuruş yapmaya itti. Artık imparatorluğunun geri kalan kısmını, güçlerinin savaşabilmesi için yeniden örgütledi. Zaten 615 yılında, Herakleios ve oğlu Herakleios Konstantinos'un yeni görüntüsü ile (6.82 gramlık) yeni, daha hafif bir gümüş imparatorluk sikkesi ortaya çıkmıştı; ancak"" ya da "Tanrı Romalılara Yardım Etsin" yazısı taşıyordu; Kaegi bunun, imparatorluğun o sıralar yaşadığı çaresizliği gösterdiğine inanır. Bakır "follis" de 11 gramdan 8 ile 9 gram arasında bir ağırlığa düştü. Herakleios eyaletlerin kaybı nedeniyle ciddi düşen gelirlerle karşı karşıya kaldı; dahası vergi tabanını daha da bozan ve aynı zamanda ilahi cezalandırma korkularını da artıran 619'da bir salgın patlak verdi. Sikkenin değerinin düşmesi, Bizans'ın düşen gelirler karşısında harcamalarını sürdürmesini sağlamıştır.

Herakleios, karşı saldırısını finanse etmek için, memurların ücretlerini yarı yarıya azalttı, vergileriartırdı, borç aldı ve yolsuzluk yapan memurlara aşırı para cezaları verdi. Herakleios'un yeğeni Martina'ya karşı ensest evliliğiyle ilgili anlaşmazlıklara rağmen, Bizans İmparatorluğu din sınıfı Persler karşısındaki çabalarını güçlü bir şekilde destekledi ve tüm Hristiyan erkeklerin savaşmasının görev olduğunu ilan ettiler ve Konstantinopolis'teki altın ve gümüş kaplama objeler dahil savaş borcu vermeyi teklif ettiler. Değerli metaller ve bronzlar, anıtlardan ve hatta Ayasofya'dan bile söküldü. Bu askeri sefer, Surlu Vilyam'dan başlayarak birçok tarihçiye göre ilk "Haçlı Seferi" ya da en azından Haçlıların bir öncüsü olarak görüldü ancak Kaegi gibi bazıları bununla aynı fikirde değildir; çünkü din savaşın sadece bir parçasıydı. Binlerce gönüllü topladı ve kiliseden gelen para ile teçhiz edildi. Herakleios'un kendisi orduyu ön hatlardan komuta etmeye karar verdi. Böylece, tam bir hazine muhafaza edilirken, Bizans birlikleri yenilenmiş, yeniden donatılmıştı ve şimdi yetkin bir general tarafından yönetiliyordu.

Tarihçi George Ostrogorsky, gönüllülere kalıtsal askerlik hizmeti şartıyla devredilemez arazi verildiği Anadolu'da dört themaya bölünerek yeniden düzenlenmesiyle toplandıklarına inanır. Bununla birlikte, modern bilim adamları genelde bu teoriyi, Herakleios'un halefi II. Konstans'ın yönetiminde daha sonra thema oluşturulması sürecine yerleştirirler.

622'ye gelindiğinde, Herakleios karşı saldırı düzenlemeye hazırdı. 4 Nisan 622 Pazar günü Paskalya kutlamasından bir gün sonra Konstantinopolis'ten ayrıldı. Patrik I. Sergios ve patrici Bonus'in sorumluluğunda Genç oğlu Herakleios Konstantin'i naip olarak bıraktı. Yaz eğitimini, adamlarının yeteneklerini ve kendi generalliğini geliştirmek için harcadı. Herakleios sonbaharda Kapadokya'ya yürürken Fırat vadisinden Anadolu'ya olan Pers iletişimini tehdit etti. Bu, onun İran'a olan girişini engellemek için Anadolu'daki Şahrbaraz'ın komutasındaki Pers güçlerini, Bitinya ve Galatya'nın ön hatlarından doğu Anadolu'ya geri çekilmeye zorladı.

Sıradaki şey tamamen net değil, ancak Herakleios 622 sonbaharında kesinlikle Şahrbaraz üzerinde ezici bir zafer kazandı. Anahtar faktör, Herakleios'un pusuya gizlenmiş ve muharebe sırasında sırasında sahte geri çekilişte saldıran Pers güçlerini keşfetmesiydi. Persler Bizans'ı kovalamak için yerlerini terk ettiler, bunun üzerine Herakleios'un seçkin Optimatoi takip eden Perslere saldırarak onların kaçmalarını sağladı. Böylece Anadolu'yu Perslerden kurtardı. Bununla birlikte, Herakleios, Avarlar tarafından Balkan alanlarına yönelik tehditlerle uğraşmak için Konstantinopolis'e geri dönmek zorunda kaldı ve orduyu Pontus'ta kışlaması için bıraktı.

Bizans Persler tarafından işgal edilirken, Avarlar ve Slavlar 614 yılında Salona'yı yok ederken, Singidunum (Belgrad), Viminacium (Kostolac), Naissus (Niş) ve Serdica (Sofya) da dahil olmak üzere birçok Bizans şehrini ele geçirerek Balkanları yağmaladılar. Hatta Sevillalı Isidore, Slavların Bizans'tan ""Yunanistan""ı aldığını iddia eder. Avarlar, ayrıca, ticaret ve tarım tehdit edip, Trakya'ya ve hatta Konstantinopolis'un kapılarına bile saldırmaya başladılar. Bununla birlikte, Avar ve Slavların Konstantinopolis'ten sonra Balkanlar'daki en önemli Bizans kenti olan Selanik'i almak için yaptıkları çok sayıda girişimin başarısız olması, İmparatorluğun bölgede yaşamsal bir kaleyi elinde tutmasına izin verdi. Adriyatik kıyılarındaki Jadar (Zadar), Tragurium (Trogir), Butua (Budva), Scodra (İşkodra) ve Lissus (Leş) gibi diğer küçük şehirler de istilalardan kurtuldu.

Bu saldırılara karşı savunma ihtiyacından dolayı, Bizanslar tüm güçlerini Perslere karşı kullanmaya muktedir değildi. Herakleios, Avar Kağan'ına bir elçi gönderdi ve Avarların Tuna'nın kuzeyinden çekilmesi karşılığında Bizanslıların bir haraç ödeyeceğini söyledi. Kağan, 5 Haziran 623'te, Avar ordusunun bulunduğu Trakya'da Heraclea'da bir toplantı talep ederek yanıtladı; Herakleios, kraliyet maiyetiyle birlikte gerçekleşecek bu toplantıyı kabul etti. Bununla birlikte, Kağan, Herakleios'u pusuya düşürmüp ve yakalamak böylece fidye için elinde tutabilmek için atçıları Heraclea'da bıraktı.

Herakleios neyse ki zamanında uyarıldı ve kaçmayı başardı, Avarlar tarafından Konstantinopolis'e kadar kovalandı. Bununla birlikte, maiyetinin birçok üyesi ve imparatorunu görmeye gelen 70.000 Trakya kökenli köylü, Kağan'ın adamları tarafından yakalanıp, öldürüldü. Bu ihanete rağmen, Herakleios Avarlara gayrımeşru oğlu İoannis Athalarichos, yeğeni Stephen ve patrici Bonus'un gayrimeşru oğlunu rehine olarak vermek yanında 200.000 solidi fidye vermek zorunda kaldı. Bu onun Perslere karşı savaş çabalarına tamamen odaklanmasını sağladı.

Herakleios, muhtemelen 624'te Hüsrev'e barış teklifinde bulundu ve Pers'i istila etmek için başka türlü tehditlerde bulundu, ancak Hüsrev teklifi reddetti. 25 Mart 624'te Heraklius, Pers topraklarına saldırmak üzere Konstantinopolis'ten ayrıldı. Arka kısmını veya denizle olan iletişimini sağlamak için herhangi bir girişimde bulunmaktan çekinmiyordu, Ermenistan ve modern Azerbaycan'ı kullanarak İran topraklarının içlerine doğrudan doğruya saldırmaya çalıştı. Walter Kaegi'ye göre, Herakleios, 40.000'den fazla olmayan ve muhtemelen 20.000–24.000 arasında bir orduya komuta ediyordu. Kafkasya'ya gitmeden önce, Hüsrev tarafından kendisine gönderilen daha önceki mektuba nispet Caesarea'yı kurtardı.

Herakleios, Arakses Nehri boyunca ilerledi, Perslerin elinde bulunan Ermenistan'ın başkenti olan Divin ve Nahçıvan'ı yok etti. Herakleios, Gazaka'da yaklaşık 40,000 kişilik Hüsrev'in ordusuyla karşılaştı. Sadık Arapları kullanarak, Hüsrev'in muhafızlarından bazılarını yakalayıp öldürerek Pers ordusunun parçalanmasına yol açtı. Herakleios daha sonra önemli bir Zerdüşt mabedi Taht-ı Süleyman'ın ateşgedesini imha etti. Heraclius'un baskınları, Adurbadagan'da Hüsrev'in bir konutu olan Gayshawan'a kadar ileri gitti.
Herakleios, Albanya'da kışlarken, ertesi yıl için kuvvet topladı. Hüsrev, Herakleios'u Albanya'da rahatça dinlenmesinden memnun değildi. Herakleios'un güçlerini yakalamak ve yok etmek için Şahrbaraz, Şahin ve Şahraplakan'ın komutasında üç ordu gönderdi. Şahraplakan, dağ geçitlerini ele geçirmek amacıyla Sünik'e kadar toprakları geri aldı. Şahrbaraz, Herakleios'un Kafkas İberyası'ndan geri çekilmesini durdurmak için ve Şahin ise Bitlis Boğazı geçişini engellemesi için gönderildi. Pers orduları ile ayrı ayrı çatışmayı planlayan Herakleios, "Düşmanlarımızın sayısını bize rahatsız etmesine izin verme, Tanrı isterse, bir kişi on bin kişiyi takip eder" diyerek endişe duyan Lazik, Abhaz ve İberyalı müttefikleri ve askerleri ile konuştu.

Bizanslıların Şahin'in önünde geri çekildiklerini iddia eden, sahte iki asker kaçağı Şahrbaraz'a gönderildi. Pers komutanlar arasındaki kıskançlık nedeniyle Şahrbaraz, zaferin şanından pay alabilmek için orduyla birlikte acele etti. Herakleios Tigranakert'de onlarla karşı karşıya geldi ve Şahraplakan ve Şahin kuvvetlerini birbiri ardına yönlendirdi. Şahin yük katarını kaybetti ve Şahraplakan (bir kaynağa göre) öldürüldü, ancak daha sonra tekrar ortaya çıktı. Bu zaferden sonra Herakleios Arakses Nehri'ni geçti ve öbür taraftaki ovalarda kamp yaptı. Hem kendisinin hem Şahraplakan'ın ordusundan kalanlar ile Şahin, Herakleios un