ve 19. yüzyıllarda dolaşan batılı gezginler tarafından verilir. 18. yüzyılda Anadolu'yu dolaşan İngiliz R. Chandler ve daha sonra Ch. Fellows Tralleis'e de uğramışlardır. Ancak kentin bir ören yeri olduğu ilk kez İngiliz Albay William M. Leake tarafından saptanmıştır. Tralleis'i ziyaret eden ilk gezginlerden Fransız Ch. Texler antik kentin taş ocağı olarak kullanıldığından ve Antik Dönem eserlerinin tahrip edildiğinden bahsetmektedir. Ch. Texler'den kısa bir süre sonra kenti ziyaret eden İngiliz gezgin Ch. Fellows Aydın'daki yapıların inşasında Tralleis'ten götürülen antik kent malzemelerinin kullanıldığını anlatır. Fellows ayrıca halk arasında "Üçgözler" şeklinde adlandırılan yapının aslında bir saray ya da gymnasioum olabileceğini ilk söyleyen kişidir.. Tralleis hakkında yapılan önemli araştırmalardan birisi Fransız gezginler O. Rayet ve A. Thomas'ın çalışmalarıdır. O. Rayet - A. Thomas bu çalışmalarında Tralleis'in tarihi hakkında bilgi vermiş, antik kenti detaylı bir içimde inceleyerek tiyatro ve tiyatronun batısındaki stadyumu saptamışlardır. Ayrıca stadyumun batısında bir agoranın var olabileceğini ileri sürmüşlerdir.

Tralleis antik kentindeki ilk resmi kazı çalışmalarına 1888 yılında Alman Orient Komitesi üyeleri C. Humann ve W. Dörpfeld tarafından başlanmıştır. İlk olarak gymnasium, tiyatro ve çevresinde başlaan kazı çalışmalarına daha sonraki haftalarda stadyum ve tiyatronun çevresinde devam edilmiştir. Yapılan bu kazı çalışmalarında kentin 1/10.000 ölçeğindeki ilk planı çıkarılmıştır.

1899 yılında bütün Batı Anadolu'yu etkileyen şiddetli deprem Aydın'a da zarar vermiş ve Aydın'daki birçok kamusal yapının tahrip olmasına neden olmuştur. Meydana gelen bu şiddetli depremden sonra hasar gören yapıların onarımında Tralleis antik kentinden götürülen antik taşlar kullanılmıştır. Tralleis tiyatrosundaki bu taş çıkarma çalışmaları sırasında kentin en güzel heykeltıraşlık eserleri arasında gösterilen Karyatit, Ephep ve Nymphe hekelleri bulunmuştur. Bu eserlerin İstanbul İmparatorluk Müzesi'ne gönderilmesinin ardından Müze Müdürü Osman Hamdi Bey'in oğlu Edhem Bey durumu incelemek ve kazı yapmak için Tralleis'e gelmiştir. 1902 yılı ilkbahar aylarında başlayan kazı çalışmaları üç sezon boyunca devam etmiştir. Gymnasium'un bulunduğu alanda devam eden kazı çalışmalarında renkli monolit sütunlar ortaya çıkarmıştır. Edhem Bey'in kazı çalışmalarında ortaya çıkardığı arkeolojik eserler Tralleis'in büyük ilgi çekmesine neden olmuştur.

I. Dünya Savaşı sonunda Yunanların Batı Anadolu'yu işgal ettiği yıllarda Klazomenai'de kazı çalışmalarına başlayan G. Oikonomos, Batı Anadolu'daki bazı antik kentlerde kazılar yaparken aynı zamanda İzmir Evengelos okulunda bulunan Tralleis heykellerini de yayınlamıştır.

1996-2002 yılları arasında Aydın Arkeoloji Müzesi Başkanlığı'nda, Adnan Menderes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Rafet Dinç'in bilimsel danışmanlığında kazı çalışmaları yapılmıştır.

2006-2008 yılları arasında Adnan Menderes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdullah Yaylalı başkanlığında kazı çalışmaları yapılmıştır.

2012 yılında Aydın Arkeoloji Müzesi Başkanlığı'nda, Adnan Menderes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aslı Saraçoğlu'nun bilimsel danışmanlığında kazı çalışmalarına başlanmıştır.

Tralleis, verimli toprakları, uygun iklim koşulları ve Mesogis Dağı'nın eteğinde yüksek plato üzerindeki savunmaya uygun konumuyla her dönemde önemli bir kent olmuştur. Ayrıca Tralleis'in Menderes Nehri'nin kuzeyi boyunca uzanan Smyrna, Ephesos, Magnesia, Nysa ve Laodikeia kentleri ana yolu üzerinde bulunan kavşak durumundaki stratejik konumu ekonomik, siyasi ve sanatsal gelişimini yüzyıllar boyunca desteklemiştir.

Tralleis antik kentinin sanasal açıdan en aktif olduğu dönem Hellenistik Dönemdir. Özellikle M.Ö. 2. yüzyıl ile M.S. 1. yüzyıl ortaları arasında kentte heykeltıraşlık, mimarlık ve seramik üretiminde önemli bir canlılık yaşanır. Hellenistik Döenmde Pergamon Krallığı'nın destekleyici politikası sayesinde, Batı Anadolu kentleri sanatın birçok alanında altın çağını yaşamıştır. Örneğin Tralleis, ekonomik gücünün göstergesi olarak bu tarihlerde kistophor basmaya başlamıştır. Ayrıca Hellenistik Dönemde Tralleisli sanatçılar hem kendi, hem de komşu kentlerde birçok önemli anıtın yapımına çalışmışlardır. Bu eserlerin işçiliği kentin heykeltıraşlık alanında Batı Anadolu'da önemli bir merkez olduğunu göstermektedir. Tralleis'in heykeltıraşlıksanatında ünlenmesinin en önemli nedeni politik ve ekonomik gücüdür. Ayrıca kentin zengin mermer yataklarına ve bunları işleyecek yetenekte sanatçıya sahip olduğu bilinmektedir. Ancak Flaviuslar Dönemi ve sonrasında kentin ekonomik ve siyasi gücündeki azalma ile birlikte heykeltıraşlık alanındaki çalışmalar Aphrodisias'a kaymıştır.

Kent heykeltıraşlık sanatı dışında mimari alanda da önemli bir merkezdir. Özellikle Hellenistik Dönem'de kentte imar faaliyetlerinde artış olmuştur. Bu dönemde kentte Zeus, Larasios, Askiepios, Nike ve Dionysos adına tapınaklar yapılmıştır. Ayrıca halkın sosyal ve kültürel yaşantısı için tiyatro, stadyum ve gymnasium gibi yapılar inşa edilmiştir. Yine Hellenistik Dönem'de halk, kentte Attalos Kralları için tuğladan büyük bir saray yaptırmıştır. Antik yazarlardan Vitruvius ve Pilinius'un bahsettiği politik amaçla yapılan bu yapı, Roma Dönemi'nde Tralleis kentinin baş tanrısı Zeus Larasios'un rahibi tarafından kullanılmıştır.

Yapılan çalışmalar ve antik kaynaklar, Tralleis'in seramik alanında da önemli bir merkez olduğunu göstermektedir. Tralleis'in M.Ö. 2. yüzyıl ortalarından başlayarak terrasigillata kaplar ürettiği ve Roma İmparatoru Tiberius Dönemi'nden (M.S. 14-37) M.S. 1. yüzyıl sonuna kadar Ephesos ile birlikte Doğu Sigillata üretim merkezi olduğu belirlenmiştir. Bu kırmızı renkli astarlı seramik geleneğinin devamı günümüzde Aydın - Karacasu çömlekçiliğinde izlenmektedir.

Kentte adı günümüze ulaşan birçok ünlü kişi yetişmiştir. Örneğin kentte en fazla tanınan kişilerden birisi aslen Nysalı olan ancak kentin zenginliği ve ününden dolayı Tralleis'te yaşayan Pompeius'un arkadaşı Pythodoros'tur. Tralleis'te Dionysokles ve Damasos Skrombros gibi ünlü hatipler doğmuştur. Tralleis'te doğmuş önemli kişilerden bir diğeri Bizans Dönemi'nin ünlü hekimlerinden Tralleisli Aleksandros'tur (Alexandros Trallianos). M.S. 525 yılında Tralleis'te doğan hekim, zamanın tıp kitaplarından öğrendiği bilgileri kişisel tecrübeleri ile birleştirerek farklı tedaviler uygulamıştır. Çeşitli hastalıkları ve uygulanması gereken tedavi yöntemlerini anlatan on iki ciltlik kitabında yaklaşık 600 ilacın farmakolojisini anlatmaktadır. Aleksandros'un kendisi gibi ünlü dört kardeşinin daha olduğu bilinmektedir. Bunlardan Anthemius, İmparator I. Justinianus'un baş mimarı ve saray mühendisi olarak çalışmıştır. M.S. 6. yüzyılın ünlü mimarlarınıdan Miletli Isidoros ve Tralleisli Anthemius, Justinianus tarafından yapımına büyük bir servet harcanan Ayasofya'nın inşasında görev almıştır. Aynı zamanda Tralleisli Anthemius'un geometri alanında da büyük yeteneğe sahip olduğu bilinmektedir. Anthemius'un iyi bir gramerci olan diğer kardeşi Metrodorus özellikle Bizans sarayındaki çocukların eğitilmesinde görev almıştır. Kardeşlerden dördüncü kardeş Dioscurus ise babası ve ağabeyi Aleksandros gibi hekim olarak Tralleis'te yaşamıştır.

1882-1883 yıllarında Aydın - İzmir demiryolunun yapımı sırasında Tralleis'te yaşamış Seiklios'un mezar taşı bulunmuştur. Seiklios'un mezar yazıtı antik devirden günümüze noksansız ulaşan tek müzik parçasını kaydettiği için müzik tarihinde çok özel bir yere sahiptir. Mezar taşının üzerinde Grekçe bir mezar yazıtı ile bir melodinin söz ve bestesi yer almaktadır. Yazıtın önemli tarafı, güftenin her hecesinin üzerinde birer notanın yer almasıdır. Seiklios adındaki mezar sahibi, mezar taşının üzerine dört satırlık bir güfte ve buna ilişkin besteye ait notaları yazdırmıştır.

Seiklios dikti beni, ben taştan bir heykelim,

Anısını yaşatmaktır sonsuza dek görevim.

Işılda yaşadığın sürece, hiçbir şeyi dert etme,

Yaşam kısacık ve zaman,

Bedelini ödetir günü gelince.

Euter(pes) oğlu Seiklios (bunu) henüz hayatta iken (yaptırdı).

Tralleis Hamam - Gymnasiumu'nda sürdürülen kazı çalışmalarında yapının kuzey duvarına bitişik yapılmış Geç Roma - Erken Bizans Dönemi dükkânları ortaya çıkartılmıştır. Dükkânların kuzey bölümünde ise sütunlu cadde yer almaktadır. Doğu - batı doğrultusunda uzanan dükkânların toplam uzunluğu 95.58 m.'dir. Dükkân duvarları arasında bulunan pencere biçimli açıklıklar bu mekanların birbiriyle bağlantılı olduğunu göstermektedir. Dükkânların üst örtü sistemiyle ilgili olarak çok az veri elde edilmiştir. Ayrıca yoğun biçimde tahrip olmaları nedeniyle dükkânların iç döşemine ilişkin bilgilerimiz sınırlıdır. Ancak bazı dükkânların duvarlarına kireç - tuğla harçlı sıva üzerine siyah ve kırmızı renkte geometrik süslemeler yapıldığı ve mekanın işlevine uygun olarak nişler açıldığı görülmektedir.

Yapı kompleksinin tam ortasında yarım daire şeklinde bir çeşme yapısı bulunmaktadır. Çeşmenin her iki yanında simetrik olarak yapılmış yedişer adet dükkân yer almaktadır. Merkezde yer alan ve 8.28 x 7.19 metre ölçülerindeki bu çeşme olasılıkla birbirine simetrik durumdaki dükkânların su ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılmıştır. Çeşmenin zemini tuğla plaka ile örülmüş, tuğla plakaların üzeri ise su sızdırmaması için kil harçla sıvanmıştır. İki kademeli yapılan çeşmede harçla sıvalı bölümün üzeri yarım daire şeklinde tuğla ile örülmüştür. Tuğla örgünün merkezinde çeşmeye su doldurmayı sağlayan dikine yerleştirilmiş bir künk sistemi yer almaktadır. Çeşmenin kuzeybatı köşesinde ise içinde biriken suyun yapı dışına akıtılmasını sağlayan gider deliği vardır

Çeşme yapısının doğu ve batısında yer alan dükkânlar yaklaşık 5.20 x 6.15 metre ölçülerindedir. Geç Antik Çağ'da çok fazla tahrip edildiklerinden dükkânların kullanım amaçları tam olarak belirlen