lde sesliyle başlayan bir hece kullanılır. Başta savaş sanatı filmleri olmak üzere popüler kültürdeki Asya kökenli dövüş sanatlarında önemli bir yer edinen terim, yazılı olarak "Hi-yah!", "Aiyah!", "Eeee-yah!" veya "Hyah!" şeklinde ifade edilir.

Terim enerji veya ruh hali anlamına gelen "ki" (気) ve vurgu işareti "a(u)"nın (合) bir araya gelmesiyle elde edilmiştir. Aynı kavram, taekwondo gibi birçok Kore dövüş sanatındaki "K'ihap" için de geçerlidir. Burada da "hap", aynı karakterlerin (Hangıl: 기합) Korece okunuşundan ibarettir.

Masa oyunu "Go"'da savaşma ruhunu ifade eder.

Aikido, karate, kobudo, kendo veya judo (ya da taiko davulu çalma gibi ilişkili sanatlar) gibi Japon dövüş sanatlarında, öğrenciler kiai'yi rakiplerini ürkütmek, gözünü korkutmak, özgüven sergilemek veya zaferi işaret etmek adına kullanırlar. Örneğin kendoda, Shinpan (hakemler) puanı sadece vuruş güçlü ve ikna edici bir kiai ile beraber yapıldığında verir. Fiziksel açıdan kiai'nin öğrenciye saldırı sırasında uygun nefes alma tekniği vermekte faydalı olduğu sıkça dile getirilmektedir. Bu durum özellikle kirikaeshi, kakari geiko ve uchikomi geiko gibi uzun süren saldırı serilerinde oldukça yarar sağlar.

Zihinsel imgelem teknikleri, dövüş sanatçılarına kiai'yi hara veya dantiandan başlatmayı öğretir. Fizyolojik açıdan bu gırtlak yerine diyaframa karşılık gelir.





Emine Emel Balcı

Emine Emel Balcı (d. 5 Ağustos 1984) Türk belgesel ve kurmaca film yönetmeni. Balcı, sinema ve dizi sektöründe reji asistanlığı ve yardımcı yönetmenlik görevlerinde bulunmuştur. Bunların yanı sıra birçok kısa film ve belgesel filmlerin yönetmenliğini de gerçekleştirmiştir.

Emine Emel Balcı'nın senaryosunu da yazıp yönettiği 2015 yapımı Nefesim Kesilene Kadar adlı film, 65. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde "En İyi İlk Film" kategorisinde yarışmıştır.







TIG Kaynağı

Koruyucu gazaltı tungsten ark kaynağı (GTAW) ya da diğer adıyla tungsten asal gaz (TIG) kaynağı; bir ark kaynağı çeşididir. Kullanımda bir sarf malzeme olan tungsten elektrot ark üreterek iş parçası üzerinde kaynak operasyonu meydana getirir.  Kaynak alanı asal gaz korumalı ve atmosferik kirlenmeyi engelleyen bir yapı oluşturur. Asal koruyucu gaz (argon veya helyum) ve bir dolgu metali normalde kullanılmış olsa da bazı kaynaklarda, bilindiği gibi otojen kaynakta ilave dolgu malzemesi gerektirmeyen şekilde kaynak yapılabilir.. Bir sabit akım kaynağı güç kaynağı ürettiği elektrik enerjisiyle tungsten elektrot ile kaynak yapılacak malzeme arasında ark meydana getirilir. Bu esnada yüksek ark enerjisiyle  iyonize gaz ve metal buharı bir ergimiş plazma oluşturur.

GTAW en sık kullanıldığı kaynak bölgeleri, ince kesitler; paslanmaz çelik ve demir dışı metaller olarak alüminyum, magnezyum ve bakır alaşımlarıdır. Operatör iş ve ergiyik plazma üzerinde daha fazla kontrol ve hassasiyet göstermelidir. Süreçler doğru kontrol edilmez ise korumalı metal ark kaynağı ve gaz metal ark kaynağı Kaynak sürekliliği ve birleşim kalitesi itibarıyla istenen ve beklenen noktada olmaaz. Yani; GTAW  nispeten daha karmaşık ve zor, ustalık gerektiren bir tekniktir. Öğrenilmesi ve ilerletilmesi diğer ark kaynağı yöntemlerine göre daha yavaştır. Farklı fakat benzer bazı işlemler ile ilgili; plazma ark kaynağı kullanır. Biraz farklı kaynak meşalesi oluşur, daha odaklı kaynak arkı gerekir ve genellikle otomatik sistemlerde kullanılır.

Keşif; kısa darbeli elektrik ark 1800'de Humphry Davy tarafından olmuştur. Sürekli elektrik ark ise 1802'de Vasily Petrov, tarafından yavaş yavaş geliştirlmeye başlamıştır. C. L. Coffin  farklı bir fikir ile TIG kaynağını bir asal gaz atmosferinde 1890'da ferro malzemelerde denemelerde bulunmuş, 20. yüzyıl başlarında da kaynak demir dışı malzemeler gibi alüminyum ve magnezyumda çalışılmıtır. Oldukça zor denemelerden sonra bazı metaller hızlı tepki ile hava teması sağladığından, sonucunda gözenekli ve cüruf dolu bir kaynak oluşturmuştur. Bu süreç içerisinde kaplamasız elektrotlar iyi sonuçlar vermedi. Yeterli koruma alanı oluşmadığından kaynak kirliliği belirdi. 1930'un başlarında sorunu çözmek için, şişelerde muhafaza edilmiş asal gazlar kullanıldı. Birkaç yıl sonra, bir doğru akım, gaz-korumalı kaynak işlemi verimli bir şekilde ortaya çıktığında uçak sanayi için TIG kaynağı magnezyum kaynağında kullanıldı.

Northrop Uçak firmasında 1941 de Russell Meredith süreci mükemmel yöneterek başarı sağladı. Meredith işlemi Heliarc olarak adlandırdı. Kullanılan bir tungsten elektrot ark oluşturucu ve helyum gibi bir koruyucu gaz kullanıldı. Sonraları piyasalarda sık sık olarak tungsten asal gaz kaynağı (TIG) anılacaktır. Amerikan Resmi Kaynak Derneği TIG terimini, gaz tungsten ark kaynağı (GTAW) olarak adlandırmıştır. Linde Air Products , geliştirilen geniş hava ve su soğutmalı torçlarla gaz lensleri yapılandırmış, koruyucu gaz ve diğer aksesuarların geliştirilmesiyle artan kullanım sürecine geçiş başlamıştır. Başlangıçta, elektrotlar hızla ısınmıştır. Tungstenin yüksek erime sıcaklığı olmasından tungsten elektrot üzerinden kayanak akımı transferi oluşturulmuştur. Denemelerde elektrot ve iş parçası kutuplarında değişimler yapılarak sonuçların olumlu veya olumsuzluğu incelendi. Alternatif akım cihazlarında da denemeler yapılıp nonferro malzemelerin kaynağındaki plazma yapısı dengelenmeye çalışılarak yüksek kalitede alüminyum ve magnezyum kaynaklama işleri gerçekleştirildi.

Gelişmeler on yıl boyunca devam etmiştir. Linde geliştirilen su soğutmalı torçlar yardımıyla yüksek yaknak akımından kaynaklanan aşırı ısınmaları önlemeye çalışmıştır. 1950'li yıllara kadar bu süreç devam etmiştir. Bazı kullanıcılar TIG kaynağında karbon dioksit gibi bir alternatifin daha ekonomik olacağını düşünmüşlerse de pozitif sonuçlar ispat edilemediğinden sonuçta pahalı olmasına karşın kaynakta atmosferde dolayı oluşan olumsuzlukların kaldırılması için argon ve helyum kullanılmak zorunda kalınmıştır. GTAW geçmişte nadiren kullanılmasına rağmen bugün her alanda kalitesi ve özellikle alüminyum ve magnezyum kaynağının kaçınılmazı olması nedeniyle yoğun kullanılmaktadır. TIG kaynağında koruyucu gaz içeriğinden plazma ergiyik ortamında oksijen ve karbondioksit gibi hızla kirleticiler tungsten elektrotun yüksek ısı mukavemetinden faydalanıp uzaklaştırılabilmektedir.
1953 yılında yeni bir otomatik sistemle GTAW, plazma ark kaynağı sisteminde yer bulmuştur. Fakat her ne kadar otomatik sistemler geliştirilse de  TIG kaynağı el hassasiyeti ve yüksek düzeyli kontrol isteyen kaynak yöntemidir. Uzun yıllar boyu GTAW gelişim süreci devam etmiştir. Bugün bir dizi farklılıklar vardır. En popüler olan nokta isedarbeli akımın kullanılması, manuel veya programlı cihazların kullanımı, sıcak tel uygulaması ve sonuçta artan penetrasyon sayılabilir.

Manuel uygulamalı TIG gazaltı tungsten ark kaynağı nispeten zor bir kaynak yöntemidir. Kaynakçı operatörler tarafından gerekli üst düzey dikkat ve koordinasyon sağlanmalıdır. Bazı işlemlerde torch kaynak esnasında iki elle birlikte tutulmak durumundadır. GTAW normalde iki el gerektiren bir çalışmadır, yani; tek elle torç tutulurken diğer elle ilave dolgu metali beslemesi yapılır. torçu tuttuğu eliyle arkı başlatıp makinayı aç-kapat yapmak durumundadır. Bu durumda torç kısa yay uzunluğunda kavranarak iş parası ile uygulayıcı arasındaki mesafe dengelenmiş olmaktadır. Bu durum kaynak kalitesi sağlayabilmek çin son derece önemlidir.

Yüksek frekans jeneratörüyle (benzer bir Tesla bobini) kaynak akımı sağlayan bir elektrik kıvılcımı oluştuırulur. Bu kıvılcım bir iletken yolu için kaynak akımı sağlar ve koruyucu gazla birlikte başlatılan ergiyik elektrot ve iş parçası üzerinden yakın takiple sürdrülür.

İlk esnada arc vurması yaşanır. Kaynakçı, ark üzerinde küçük bir daire şeklinde kaynak havuzu oluşturur. Bu durum elektrot boyutuna bağlıdır. Arkı alev yoğunluğu ve torç mesafesini korurken bir anda sabit ayrılık oluşarak elektrot ve iş parçası arasında düzgün penetrasyon oluşturacak sürekli kaynak havuzu süregelmeye başlar. buesnada operatör kıvrak bir bilek hareketiyle torçu hafifçe geriye 10 - 15 derecelik yatırır ve o aradan ilave dolgu metal beslemesi kaynak havuzuna verilir.

Kaynakçı genellikle hızlı ilerleme (kaynak banyosu ilerlemek için) sağlatmak için alevi torrçla taşıma arasında değişen gerekliliklerden dolgu metal ekleme tekniğini geliştirmek zorundadır. Dolgu çubuğun kaynak havuzundan geri çekilmesi her zaman dengelenmelidir. ilave metal dolgu ihtiyacı durumu anlık izleyen operatör dolgu malzemesini anında koruyucu gaz havzasına yaklaştırır. Böylelikle kaynak bölgesindeki oksidasyon engellenmiş olur. Kaynakçı işi esnasında kaynak izini, havuzun ilave metal ihtiyacını ve alev sürüklemesini son derece dikkatle kontrol etmesi gereklidir. Bu doğrultuda torç elektrodu ile iş parçası arasındaki mesafe dikkatle ayarlanmalıdır. torçun arka yakın tutulması veya gereğinden uzak pozisyona getirilmesi kaynak kraterleri oluşmasına bölgeye su birikintileri ve muhtemelçatlaklara sebebiyet verebilecektir.

Kaynakçılar ısı etkisi ve aşınma önleyici olarak koruyucu giysiler kullanırlar. Hafif ve ince deri eldiven ve koruyucu uzun kollu gömlek, yüksek yakalı giysilerle güçlü ultraviyole ışık tan korunmaya çalışırlar. Duman GTAW'de son derece etkili bir zarar kaynağıdır. Elektrik ark ışığından TIG operatörleri korunmak için işyeri ve iş ortamının gereği her türlü ekipmanı kullanırlar. Korumalı metal ark kaynağı güçlü ve farklı dalga boylarındaki ışınımlardan işe özel farklı ekipmanlar geliştirilmiştir. Farklı dalga boylarındaki bu ışık, etkisi itibarıyla güneş ışınlarının zararlıolan bölgesine benzemekle birlikte yoğunluğu itibarıyla inanılmaz fazladır. Potansiyel arkın yanlışlıkla göze tesirinden (ark göz) ve deri temasından güneş yanığı benzeri geçici ve kalıcı rahatsızlıklar oluşur. Önlem olarak UV ışık önleyic modern kasklar kullanılır. Genellikle özellik itibarıyla bir sıvı kristal ön panelden ve yüzün tamamını boyun bölgesine kadar koruyan siperden ibarettir. Siper kısım polivinil klorür plastik film, tabakad