y, Osmanlı'nın savaşa katılımına karşı çıktılar ve ittifakı pasif bir anlaşma olarak gördüler. Diğer Osmanlı yetkililer, özellikle Balkan ülkelerinin savaşan bir ülke haline gelmesi ihtimalini göz önünde bulundurarak başarısızlıkla sonuçlanan Birinci Balkan Savaşı'ndan sonra silahlı bir çatışmaya girmekten çekiniyordu.

Bu arada, Akdeniz'de Alman muharebe kruvazörü SMS "Goeben"ve hafif kruvazör SMS "Breslau", Fransız Cezayiri'nden hareket ediyordu. Filo komutanı Amiral Wilhelm Souchon, İtilaf askeri konvoylarına müdahale etmek için pozisyonunu koruyordu. 3 Ağustos'ta gemilerinin Osmanlı sularına çekilmeleri emrini aldı ancak Souchon bir gün boyunca oyalanmayı ve iki limanı bombardımanı seçti. Almanlar ve Enver Paşa arasında 1 Ağustos tarihinde Souchon'un filosunun güvenli geçişe izin verileceği önceden ayarlanmıştı. Messina'da kömür ikmali yapılırken Souchon bu emirleri iptal eden bir telgraf aldı zira Enver Paşa'nın anlaşmasını öğrenen diğer Osmanlı yetkilileri plâna itiraz etmişti. Gelişmelere rağmen Souchon, Osmanlı İmparatorluğu'na doğru ilerlemeye karar vermiş; Almanya'ya dönme girişiminin gemilerinin İngiliz ve Fransızlar tarafından yıkıma yol açacağı ve Avusturya-Macaristan kıyılarına geri çekilmenin onları savaşın geri kalanında Adriyatik Denizi'nde tuzağa düşüreceği sonucuna varmıştır. Kraliyet Donanması'nın yakın takibiyle, Yunan sularına ulaştığında doğuya devam ederek İngiltere'yi şaşırtmak için Avusturya-Macaristan'a doğru çekildi. Tezgâhı daha inandırıcı kılmak için Avusturyalı Amiral Anton Haus, Souchon ile bir buluşma gibi görünen bir manevrayla büyük bir filo ile güneye limandan çıkış yaptı. Souchon, Yunan sularına ulaştığında Haus limana geri döndü. Almanlar Haus'ın Souchon'u İstanbul'a kadar takip etmesinde ısrar etti böylece Haus'ın gemileri Karadeniz'deki Ruslara karşı beklenen bir mücadelede destek verebilecekti fakat Avusturyalı amiral, Osmanlı başkentinin güçsüz bir operasyonu üssü olacağını ve  Avusturya-Macaristan'ın sahilini savunmasız bırakmak istemediğini belirtti. Bu arada Souchon, gemilerinin hâlâ sularına girmesine izin vermemiş olan Osmanlı İmparatorluğu'na yaklaşıyordu. 8 Ağustos'ta meseleyi zorlamaya ve Alman deniz ataşesiyle Osmanlılara bir mesaj iletmek için İstanbul'a bir destek gemisi göndermeye karar verdi: "askeri zorunluluk" gerekçesiyle Çanakkale Boğazı'ndan derhal geçişe ihtiyacı vardı ve "resmî onay olmadan" girmeye hazırdı. 10 Ağustos sabahı Souchon'a boğazlara girmesi için izin verildi.

Bir gün öncesinde Osmanlı hükûmeti Wangenheim'a Alman gemilerinin hayali bir alım yapmasını önerdi böylece gemilerin varlığı, Osmanlı tarafsızlığını tehlikeye atmayacaktı. Ertesi gün Almanya şansölyesi, Wagenheim'a fikri reddettiğini ve Osmanlı'nı savaşa hemen dahil olmasını belirten bir telgraf yolladı. Sadrazam, Wagenheim'ı gemilerin erken gelişinden ötürü övdü ve hayali bir satış talebini tekrarladı. Osmanlı hükûmeti daha sonra her iki geminin de 80 milyon Alman markı karşılığında satın aldığını ilan etti. Wagenheim, 14 Ağustos'ta Alman hükûmetine, Osmanlı'yı kızdırmak istemedikleri için satışla birlikte gitmenin en iyi seçenek olacağına dair tavsiyede bulundu.

16 Ağustos'ta gemiler resmen Osmanlı Donanmasına entegre edildi, ekiplerine yeni üniformalar verildi ve resmen yeniden askere alındılar. İngilizler, bu eylemin Osmanlı zırhlılarına el koymalarını dengelemek anlamına geldiğini düşünmüştü ancak durum böyle değildi. Osmanlı, savaşı kazanmaları durumunda başta Rusya olmak üzere İtilaf Devletleri'nin imparatorluğu bölüştürmekten korkuyordu fakat Osmanlı'ya göre Almanya ve Avusturya-Macaristan bunu yapmazdı. İngilizler bunu fark ettikten sonra, Osmanlıların Almanya'nın lehine çatışmaya girme ihtimalinden korkuyordu. Rusya'nın ağustos ayı sonlarında Almanya'ya karşı yürüttüğü operasyonlardaki başarısızlığının ardından, Osmanlı topraklarındaki Rus saldırıları pek mümkün görünmüyordu. Bu arada, Osmanlı yetkilileri Yunanistan ve Romanya hükûmetleriyle tarafsızlık antlaşmaları imzalarken Bulgaristan da Alman yanlısı davranınca Osmanlı'nın Balkan tehditine dair korkuları azaldı. Enver Paşa daha sonra savunma politikasını saldırgan bir politikaya doğru dönüştürdü.

12-13 Eylül tarihleri arasındaki hafta sonu tartışmasında Enver Paşa, Souchon'a gemilerinin manevralar yapması amacıyla Karadeniz'e girişine izin verdi. Bahriye Nazırı Ahmet Cemal Paşa, Souchon'un planlarını fark etti ve İstanbul Boğazı'ndan çıkmasını tamamen yasakladı. Osmanlı kabinesinde ilerleyen birkaç gün içinde konuyla ilgili tartışmalar çıktı ve 17 Eylül'de Enver Paşa, Souchon'a Karadeniz'de faaliyet gösterme yetkisinin "bir sonraki duyuruya kadar geri çekildiğini" söyledi. Souchon ertesi gün karaya çıktı ve hükûmetinin "inançsız ve kararsız davranışları"ndan ötürü Sadrazam ve aynı zamanda Hariciye Nazırı Said Halim Paşa'yı topa tuttarak meseleyi kendi çözeceği ve "bir askeri subayın vicdanının belirlediği şekilde davranacağı" konusunda tehditte bulundu. Daha sonra, Enver Paşa'nın, en azından, Alman hafif kruvazörünün, birçok Osmanlı destroyeriyle Boğaz'ın ağzında talim yapmasına izin vermesini talep etti. Burada Souchon gemilerin Rus Karadeniz Filosuyla çarpışmaya girerek Osmanlı İmparatorluğu'nu savaşa sokabilmeyi umuyordu.Enver Paşa, elinden geleni yapacağına söz verdi.

24 Eylül'de Souchon, Osmanlı Deniz Kuvvetleri komutan yardımcısı ve amiral yardımcısı olarak görevlendirildi. İki gün sonra Enver Paşa, Çanakkale Boğazı'nın danışmanlarına danışmaksızın yabancı gemilere kapatılmasını emretti. Bu durum, ülkenin ekonomisinin neredeyse yarısının boğazlardan geçtiği için Rus ekonomisine hemen etki etti.

9 Ekim'de Enver Paşa, Büyükelçi Wangenheim'a Dahiliye Nazırı sonra Sadrazam Talat Paşa ile Meclis-i Mebusansonra Hariciye Nazırı Reisi Halil Menteşe'nin sempatisini kazandığını ve Cemal Paşa'nın desteğini sağlamlaştırmaya çalıştığını söyledi. Bunun başarısızlıkla sonuçlanması durumunda kabine krizini kışkırtacak ve savaş yanlısı bir hükûmet yaratacaktı. Cemal Paşa'nın sempatisini kazandıktan sonra Osmanlı, Almanlara iki milyon liralık altın aldıkları anda savaşa gideceklerini bildirdiler. Bu meblağ, Almanların Osmanlı İmparatorluğu'nun bir savaşı finanse etmesi gerektiğini bildiği paraydı. Para tarafsız Romanya'dan gönderildi ve sonuncu kısmı 21 Ekim'de ulaştı. Rusya'nın İstanbul Büyükelçisi Mihail Nikolayeviç von Giers için çalışan muhbirler, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Sazonov'a yapılan ödemeler hakkındaki bilgileri iletti. Sazonov, Osmanlı ve Almanların niyetlerinden şüphe etmiş ve saldırıya hazırlıklı olmak için Sivastopol'daki Rus donanma komutanlarını uyarmıştı. 21 Ekim'de, Amiral Kazimir Ketlinski dışişleri bakanını Karadeniz filosunun eylem için "tamamen hazır" olduğuna dair ikna etti.

22 Ekim 1914'te Enver Paşa, Wangenheim'a ülkeyi savaşa nasıl getireceği konusunda bir dizi planı gizlice sundu. Almanlar Rus deniz kuvvetlerine düzenlenen saldırıyı onayladı. Talat Paşa ve Halil Menteşe son anda fikrini değiştirdi ve Talat Paşa'nın eski konumuna geri dönmesine rağmen Osmanlıların altını geri vermemesi ve tarafsız kalması gerektiği sonucuna vardılar. Enver Paşa, hükûmeti bir savaş beyannamesi yayımlaması konusunda birleştirmeye çalıştı ve Rusların savaş ilan etmesi için kışkırtılmaya ihtiyaç duyacağı sonucuna vardı. Almanlara 23 Ekim'de verdiği demeçte hedeflerine ulaşmak için sadece Cemal Paşa'nın desteğine ihtiyacı olacağını söyledi. Ertesi gün Enver Paşa, Amiral Souchon'a filosunu Karadeniz'e götürmesi ve "uygun bir fırsat sunulduğunda" Rus gemilerine saldırması gerektiğini söyledi. Cemal Paşa daha sonra tüm Osmanlı deniz subaylarına Souchon'un direktiflerini sıkı bir şekilde yerine getirmesini emretti.

25 Ekim'de, Büyükelçi Girs, muhbirlerinden birinden elde ettiği bir bilgiyi Sazonov'a iletti: saldırı 29 Ekim'de gerçekleşecekti.

27 Ekim'de Osmanlı filosu, manevralar gerçekleştirme kisvesi altında denize açıldı. Enver Paşa, başlangıçta denizde Osmanlı'nın meşru müdafaa iddiasında bulunacağı bir karşılaşmayı öngörmüştü ancak Amiral Souchon Rus limanlarına doğrudan saldırı düzenledi. Daha sonra, niyetinin "Türkleri, kendi iradesine rağmen, savaşı yaymaya zorlamak" olduğunu söylemiştir. "Yavuz Sultan Selim" olarak bilinen Alman savaş kruvazörü, Sivastopol'a saldırmak için iki destroyer ve bir gambot ile denize açıldı. Günümüzde "Midilli "olarak bilinen hafif kruvazör "Breslau", "Hamidiye" kruvazörünü korumuştu ve torpido kruvazörü "Berk-i Satvet", Novorossiysk ve Feodosya'ya saldırıyordu. Odessa için üç destroyer özel  göreve verildi. Yoldayken bu destroyerlerden biri motor sorunu yaşadığından geri dönmek zorunda kaldı.

Rus deniz subayları, bir çatışma durumunda Osmanlı üzerine ilk ateş eden olmamak için özel talimat aldı. Rus hükûmeti, herhangi bir üçüncü tarafa, Osmanlı'nın düşmanlığı kışkırtan taraf olduğunu açıkça göstermek istiyordu.

29 Ekim günü saat 03.00'den kısa bir süre sonra "Muavenet "ve "Gairet "destroyerleri Odessa limanına girdi. 64 metreden daha kısa bir mesafede, Rus gambotu "Donetz"'e bir torpido fırlatıldı ve gambot hızla battı. İki destroyer; ticari gemilere, kıyı tesislerine, beş petrol tankına ve bir şeker fabrikasına zarar vermeye devam etti.

Destroyerler yaptıkları saldırıyı Souchon'un tasarlamış olduğundan daha önce yapmışlardı ve Ruslar, Sivastopol'daki güçlere radyo yayınıyla bir uyarı vermeyi başarmıştı. "Yavuz" yetiştiğindeyse kıyı topçusu güçlendirilmişti.

Saat 06.30'dan hemen önce "Yavuz"," "Sivastopol'u nişan aldı ve limanı 15 dakika boyunca bombalamaya başladı. Bu süre zarfında "Yavuz", ön dretnot "Georgii Pobedonosets" ve kıyı bataryaları ile karşılıklı ateş hâlindeydi. Bataryalardan üç ağır kalibreli kovan, geri çekilmesinden önce Yavuz'a zarar verdi. Yüklü Rus mayın gemisi "Purt", saldırıya uğradı ve patlatılmasından kaçınmak için geminin mürettebatı gemiyi terk etti. "Prut"'un gelişi beklendiğinden limanın etrafındaki savunma amaçlı mayın tarlası çalışmıyordu. 20 dakika sonra devreye girdiğinde Osmanlılar bölgeyi temizlemişti. Üç Rus destroyeri izlemeye devam etti