lindiğinde özellikle İsa, Meryem, azizler, şehitler, piskoposlar ve keşişlerin balmumu tekniği ile yapılan portreleri için kullanılan bir tabir hâle gelmiştir. İkonalar Noel gibi dinî bayramlarda şehirlerde dolaştırılıyor, Kutsal Cumartesi gibi dinî günlerdeyse kutsal kişilerin tasvirleri mozaik ve renkli freskler şeklinde canlandırılarak teşhir ediliyordu. Boyanan paneller metal, mozaik, mine gibi çeşitli maddeler üzerine kopya edilip çerçeveleniyor, değerli taşlarla bezenmiş gümüş örtülerle örtülüyor ve boyalı yüzü korumak için önlerine gümüşten peçeler takılıyordu. İkonalar, şehirlerin koruyucusu olarak görülüyor ve işgal tehlikesi belirdiğinde koruma sağlaması amacıyla kale duvarları üzerinde gezdiriliyordu. İlk olarak Kamulianai'de bir kadının kuyuda kuru hâlde bulduğuna inanılan İsa tasviri işlenmiş bez parçası ile gerçekleştirilen bu adet, daha sonraları tüm imparatorluğa yayılmıştır. Aynı şekilde Birinci İznik Konsili'nin resmedildiği 318 papazın tasviri Nikaia'da, Meryem'in ikonası ise Konstantinopolis'te aynı önemli görevi yerine getirmekteydi. Bu inanç yalnızca sıradan halk arasında değil; I. Sergios ve Filippikos örneklerinden görüleceği üzere üst derece devlet erkanında da yaygındı. İkona kültü Konstantinopolis'te öyle yer edinmişti ki şehre Theotokos'un koruduğu şehir anlamına gelen Theotokopolis adı konmuş, II. Mehmed'in şehri kuşattığı sırada son kez şehri koruması amacıyla gezdirilen Meryem ikonasının yere düşmesi halkın moralini son derece bozmuştu.

Antik tanrıların kültlerinin heykel ve resim yoluyla yayılmasına benzer şekilde azizlerin öykülerinin yayılmasında da ikonalar aynı işlevi yerine getirdiler. Hristiyan hacılar gittikleri yerlerde azizlerin tasvirleriyle süslenmiş kiliseler buluyorlar, bu kiliselerde bulunan bazı ikonalar şifa kaynağı olduğu kanıtlanan güçlü bir sağaltıcı sıvı yayıyorlardı. Bu yolla iyileştiğine inanan hacıların sağaltıcının tasvirini taşıyan kilden ya da gümüşten mataralar, kapaklı portatif ikonalar ve kolyelere takılan ikonalar gibi eşyalar azizlerin öyküleriyle birlikte farklı diyarlara yayılmıştır.

İkonoklastların imparatorluk fermanları, ikonoklast konsillerin kararları, ikonoklastların teolojik ilmi eserleri gibi bütün çalışmalar ikonofiller tarafından yok edilmiştir. Bu yapıtlardan günümüze ulaşan metinlerse ikonofillerin, ikonoklastların tezlerini çürütmek adına kaleme aldıkları eserlerdeki alıntılardan ibarettir.

İlk ikonoklazm döneminin temel kaynakları 769 yılına dek Patrik I. Nikiforos ve 813'e kadar da Aziz Theofanis'in kronikleridir. Her iki kronik yazarı da ikonofil görüşe mensup olduğundan eserlerinde yanlı bir anlatım söz konusudur. I. Germanos'un mektupları ile İoannis'in "Logoi Apologitikoi Pros tus Diavallontas tas Agias İkonas" adlı eseri de ilk dönemin önemli kaynaklarındandır. Aynı zamanda İoannis, Kudüs Patriği İoannis ve Georgios Kiprios'tan yararlanılarak oluşturulan ve "Adversus Constantinum Cabalinum" adı ile bilinen anonim eser de yine döneme ait başvuru kaynağıdır.

İlk dönem kaynaklarında görülen yanlı anlatıma dair eğilim, ikinci ikonoklazm dönemine ait eserlerde de mevcuttur. Bu döneme ait olan Georgios Amartolos'un kroniğinin yalnız 813'ten 842'ye kadar olan bölümü özgün kaynak olarak değer taşımakta olup daha önceki döneme ait olan kısmı ağırlıklı olarak Theofanis'ten kopya edilmiştir. 10. yüzyılın ortalarına ait olan ve Theofanis'in ele aldığı dönemin hemen sonrasından itibaren başlayan Simeon Metafrastis'in kroniği, yine 10. yüzyılda eser veren İosif Genesios'un ilk üç kitabı, daha sonraları "Oi meta Theofanin" adıyla bilinecek olan çok yazarlı eserin ilk üç kitabı ve 11. yüzyıl devlet tarihçisi Leon Grammatikos'un kroniği ikinci ikonoklazm döneminin kaynakları olarak önem arz etmektedir. Teolojik açıdansa döneme ait en önemli eserler Studios Manastırı İgumenosu Theodoros'un yazı ve mektuplarıyla yine Nikiforos'un yazılarıdır. Theofilos'a ikonoklast politikalara son verilmesine yönelik istekleri içeren ve Doğu patrikleri tarafından gönderilen mektuplar da dönem kaynakları arasında bulunmaktadırlar. İkinci İznik Konsili'nin toplantı tutanakları da içerdiği Hieria Konsili'nin tebliğleri nedeniyle ilgi çeken başvuru noktalarındandır. Aynı şekilde Konstantinopolis Konsili'nin kararları ise Patrik Nikiforos'un aktarımı sayesinde günümüze ulaşmış durumdadır.

Bir şehide ithaf edilerek yazılan hagiografik eserler de doğaları gereği taraflı bir dille yazılmış olmalarına rağmen başvurulan kaynaklar arasında yer almakta olup aynı zamanda pek çok azizin hayatına dair bilgiler yine bu eserlerden öğrenilmektedir. Örneğin V. Konstantinos devrine ait olan ve ikonofillere yönelik takibata dair bilgiler içeren Ayasofya Diakonosu Stefanos'un "Vita Stephani Iunioris" adlı eseri ile Medikion Manastırı İgumenosu Nikitas'ın 824'teki ölümünün ardından öğrencisi Theosteriktos'un kaleme aldığı biyografik eser hagiografik yapıdadırlar. Filaretos Eliimon'un 822 yılına tarihlenen hagiografik biyografisi de Bizans iç meseleleri konusunda kayda değer eserlerdendir. Gothia Piskoposu İoannis'in biyografisi ile Amorion'un 42 Şehidi'nin anlatıldığı eser de bu türde kaleme alınan kıymetli yapıtlardır.

Bulgarlar ile olan ilişkiler üzerine "Diigesis" ve Monemvasia Kroniği önemli kaynak eserler olmakla birlikte, Emevîler ile olan ilişkilerde Taberî'nin aktarımları önem arz etmektedir. Ayrıca dönem Bizans idari yapısı üzerine bilgi veren Arap bilginler İbn Hurdâzbih, İbn Kudâme ve İbn'ül-Fakîh özellikle ordunun yapısı ve thema sistemi konusunda öne çıkan kaynaklardır. Ayrıca "Digenis Akritas"tan da Emevîler ile ilişkiler bağlamında yararlanılmaktadır. Papalık ile Bizans arasındaki ilişkiler bakımındansa "Vita Gregorii III", doğruluğuna dair şüpheler olsa da II. Gregorius'un III. Leon'a yazdığı mektuplar ile II. Gregorius'un I. Germanos'a yazdığı mektuplar birincil kaynaklardır. Batı dünyasının ikonoklazma bakış açısı konusunda da "Libri Carolini" ile I. Hadrianus'un Şarlman ve Bizans imparatorlarına yazdığı mektuplar önemlidir.

Kilise Babalarının doktrinlerine göre ikona, kavranabilir dünyanın somut bir suretidir. Buna paralel olarak gerçek dünyanın bir yansımasından ibarettir ve asıl surete benzerlikleri nedeniyle özel bir öneme haizdirler. Bu temel teorinin yanı sıra erken Hristiyanlık dönemine ait Luka anlatısı da ikonaların kutsiyetine dair önemli bir referans noktasıdır. Anlatıya göre Luka, Meryem ve çocuk İsa'nın resmini yapmış, bu tür ikonalar ve daha sonraki bütün kopyalar kutsal niteliklerini Luka'nın bu resminden almıştır. Öykünün öznesinin "hem bir şehit hem de bir aziz olan Luka olması" ikonaların kutsiyetini ve meşruiyetini tartışılmaz kılmaktaydı. Bir başka anlatıda ise Luka henüz Meryem hayattayken onun bir tasvirini yapar ve Meryem bundan memnun kalır. İkonoklazm araştırmacılarına göre, tasvir yapılmasının Meryem gibi kutsal bir kişi tarafından memnuniyetle karşılandığı bu öykü de ikonofiller için önemli referanslardan biri olmuş olmalıdır.

İkonofillerin öne sürdüğü bir diğer yaklaşım tasvirlerin didaktik amaçlı kullanımına ilişkin olandır. Okuryazarlık oranının düşük olduğu Geç Antik Çağ ve Orta Çağda Kitâb-ı Mukaddes'in içeriğinin okuma yazma bilmeyenlerce anlaşılmasını sağlamak amacıyla görselleştirilmesi Batı Hristiyanlığında benimsenmiş ve Papa I. Gregorius'un vaazlarında kutsal metinlerin tasvirler yoluyla insanlara aktarılmasını teşvik etmesi bu konuda önemli bir eşik olmuştur. 6. yüzyılın sonlarında Marsilya piskoposu bütün ikonaların kiliselerden çıkartılıp yok edilmelerini emretmişti. Papa I. Gregorius mektubunda, beşeri hiçbir şeye aşırı sevgi beslenemeyeceğinden bahsederek buna dair çabasından dolayı Marsilya piskoposunu övmüş ancak tasvirleri tahrip etmesinden dolayı da kınamıştır. Çünkü piskopos böyle yaparak tarih eğitimi alacak imkanı ve okuma yazması olmayanları, okuyarak öğrenemeyecekleri şeyleri duvarlardaki resimlere bakarak öğrenme fırsatından mahrum bırakmıştı. I. Gregorius'un ve diğer pek çok diğer kişinin gözünde bu tasvirler halkın eğitimi hususunda birer araçtılar. Batı'daki ikona sanatı da bu nedenle öyküleyici olarak gelişmişti fakat Bizans sanatında görülen ikonalar sembolikti. Buna rağmen papa gibi önemli birinin bu yaklaşımı öne sürmesi, ikonaların her reddedildiği dönemde bir dayanak noktası olarak kullanılmıştır.

5. yüzyıldan itibaren olağan duruma gelen ikona kullanımı, 6. ve 7. yüzyıllarda kutsal kişiler ile ilahi iletişim kurmanın bir aracısı olarak görülmekten çıkmış, kendi başına ilahi ve cismani nitelik taşıyan kutsallar olarak tapınılır hâle gelmiş; buna uygun olarak ikonaların ağladığına, kanadığına, konuştuğuna dair rivayetler oluşmuştu. Bacağına ok atılan Meryem ikonasının çığlık atması, göğsüne bıçak saplanan İsa ikonasının durmaksızın kanaması gibi rivayetler halk arasında yaygındı. Aynı şekilde ikonalar şifa arayışında da önemli hâle gelmiş, insanlar ikonaların önünde secde edip onlara yüz sürerek, ikonalardan kazıdıkları parçaları su ile karıştırıp içerek şifa arar olmuşlardı. Bu rivayetlerin dilden dile aktarılması, zamanla iç içe geçmiş farklı rivayetler de ortaya çıkarmaktaydı. Filistin'de bir Yahudi'nin İsa ikonasına mızrak saplamasına dair olan rivayet buna örnektir. Anlatıya göre Yahudi kişi, İsa ikonasına mızrağını sapladığı anda ikonadan kan akmaya başlar; bu kanı yüzüne süren körler görmeye başlar, sakatlar ilgili uzvuna sürdükten sonra iyileşir. İnanışa göre bu mızrak, Birinci Haçlı Seferi sırasında bulunmuş, daha öncesinde Berkyaruk'a mağlup olarak geri çekilen Haçlı kuvvetleri mukaddes mızrak sayesinde kuvvetlenerek düşmanlarını alt etmiş ve daha sonrasında emaneti I. Aleksios'a göndermişlerdir.

İkonoklastların savlarını hangi sebepler üzerine inşa ettikleri, bu fikri savunan yazmaların yok edilmesi nedeniyle günümüzde net olarak bilinmemekle birlikte birçok varsayım türetilmiştir. Bu konuyu irdeleyen kimi araştırmacılar ikonoklazm politikasının temelinde dinî sebeplerin yattığını belirtirken diğer bir kısım ise sebeplerin siyasi ve sosyal yönüne de dikkat çekmişlerdir. Yunan Bizans t