ışmalarına başladı. Resmi komünist gençlik örgütünün çökmesi üzerine çeşitli gençlik kuruluşları ortaya çıktı. Kiliseler, çoktan unutulmuş ulusal azınlık ve insan hakları dernekleri etkinlik göstermeye başladılar.

27 Haziran'da Literární listy'de demokratik gelişmenin daha da hızlandırılmasını isteyen ve çeşitli kesimlerden pek çok kişinin imzasını taşıyan "İki Bin Sözcük" adlı bir bildiri yayımladı. Dubček bu gelişmeden kaygılanmakla birlikte, Çekoslovakya'daki dönüşümü yönlendirebileceği kanısındaydı. Ama SSCB'nin tutumu belirgin bir biçimde değişti. Dubček Varşova Paktı üyelerinin konuyla ilgili özel toplantısına katılmayı reddetti. Toplantı sonunda kaleme alınan ve Çekoslovakya'nın karşı-devrimin eşiğinde olduğunu ve Varşova Paktı üyelerinin bu tehlikeye karşı Çekoslovakya'yı koruyacaklarını belirten uyarı mektubuna karşın, bu gerginliği görüşmeler yoluyla çözme umudunu sürdürdü.

Bu nedenle de Parti Prezidyumu'na ülkenin işgalini önlemek için kuvvetlerin sınıra kaydırılması önerisini getiren General Václav Prchlík'in görevine son verdi. Ardından Brejnev'in çağrısı üzerine Sovyet Politbüro üyeleri ile Çekoslovak yöneticilerinin katılacağı bir konferansta sorunları görüşmeyi kabul etti. 3 Ağustos 1968'de Doğu Bloku parti temsilcilerinin katılmasıyla Bratislava'da yapılan toplantı sonunda, basının daha sıkı bir denetim altına alınması koşuluyla Çekoslovakya üzerindeki baskının azaltılacağı izlenimini uyandıran esnek bir bildiri yayımladı.

Leonid Brejnev ve Varşova Paktı'nın liderleri Çekoslovakya'daki liberalleşmenin yayılmasından, özellikle sansürün ve gizli polis tarafından yapılan siyasi gözlemleme faaliyetlerinin durdurulması liderlerin çıkarlarına zarar vermesinden dolayı endişe duymaya başlamışlardı. İlk büyük korku Çekoslovakya'nın bloktan ayrılmak ve Sovyetler Birliği'nin Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) ile potansiyel bir savaşta konum olarak kendisine zarar vermesiydi. Bu durum potansiyel bir savaşta sadece Sovyetler Birliği'nin Çekoslovakya'nın stratejik konumunu kullanamamasının yanında Çekoslovakya'nın endüstriyel yapısını da kullanamayacağı anlamına geliyordu. Çekoslovak liderlerin Varşova Paktı'ndan ayrılma gibi bir niyeti yoktu ama Moskova Prag'ın nasıl bir niyeti olduğunu da sezemiyordu.

Diğerleri bu liberalleşmenin Doğu Avrupa ülkelerine yayılmasından ve huzursuzluğun artmasından endişe ediyorlardı. Varşova Paktı'na üye ülkeler eğer Prag Baharı'nın durdurulamaması sonucu Polonya ve Doğu Almanya'ya sıçramasından ve mevcut durumun kötüye gitmesinden endişe duyuyorlardı. Sovyetler Birliği'nde Estonya, Litvanya, Letonya ve Ukrayna cumhuriyetlerinde yükselen milliyetçi fikirler bazı sorunlara yol açıyordu ve birçok kişi Prag'daki bu olayların cumhuriyetlerdeki sorunu daha da yükselteceğinden endişe ediliyordu. KGB başkanı Yuri Andropov ve Ukraynalı liderler Petro Shelest ve Nikolay Podgorni askeri müdahaleyi şiddetle isteyen kişilerdi.

Buna ek olarak Çekoslovakya'nın Demir Perde'nin diğer tarafında olan Avusturya ve Batı Almanya'ya sınırları vardı. Bu da dışarıdan birçok ajanın kolayca Çekoslovakya'ya ve diğer Doğu Blok'u ülkelerine girebilmesine ve ilticacıların Batıya gidebilmesine olanak sağlıyordu. Son endişeleri de sansürün doğrudan eksikliği ile alakalıydı. Eserleri Sovetler Birliği'nde sansüre uğramış yazarlar basitçe Prag'a ya da Bratistlava'ya giderek şikayetlerini burada dile getirebilirlerdi ve böylece Sovyetler Birliği'nin sansüründen kurtulmuş olurlardı.

Başkan Antonin Novotný desteğini kaybederken, bölgesel Slovakya Komünist Partisi Birinci Sekreteri Alexander Dubček ve ekonomist Ota Šik, Novotný ile mücadele etmek için Merkez Komite'de görüştüler. Aynı yılın Aralık ayında Novotný destek bulmak amacıyla Sovyet prömiyeri Leonid Brejnev'i Prag'a davet etti ama Brejnev Novotný'e karşı olan muhalefetin büyümesinden şaşkınlık duymuştu ve bundan dolayı Novotný'nin Çekoslovakya'nın lideri olmaması konusunda muhalefete destek verdi. Dubček 5 Ocak 1968 tarihinde Novotný'nin yerine birinci sekreter olarak getirildi. 22 Mart 1968'de Novotný cumhurbaşkanlığından istifa etti ve yerine daha sonrasında reformlara onay verecek olan Ludvík Svoboda getirildi.

Değişimin erken belirtileri azdı. Çekoslovakya Komünist Partisi (KSČ) Presidium üyesi Josef Smrkovskı, "Ne Lies Ahead" başlıklı bir " What Lies Ahead " makalesinde röportaj yaparken, Dubček'in Ocak Plenum'unda atanmasının sosyalizm hedeflerini ilerleteceğini ve Komünist Partisinin işçi sınıfının doğasını sürdüreceğini vurguladı.

Çekoslovakya'nın "Muzaffer Şubat"ının 20. yıl dönümünde Dubček sosyalizmin zaferi için gerekli olan bazı değişiklikleri konuşmasında dile getirdi. Konuşmasında partinin liderlik rolü için daha aktif olarak çalışması gerektiğini vurguladı ve Klement Gottwald'ın toplumla daha iyi ilişkiler için olan teşvikine rağmen partinin önemsiz işlerde aşırı katı davrandığını kabul etti. Dubček partinin görevini "ekonomik kurumlarının talebine göre ileri bir sosyalist toplum kurmak olduğunu... diğer komünist partilerin tecrübelerine bakıldığında da anlaşılacağı üzere sosyalizm Çekoslovakya'nın geleneksel demokrsi anlayışıyla çatışmaktadır..." diye açıklamıştır.

Nisan'da Dubček "Harekat Programı" adı altında bir liberalleşme paketi başlatmıştır. Bu programda basın özgürlüğünün, düşünce özgürlüğünün ve seyahat özgürlüğünün artırılmasının yanında ekonomide tüketici ürünleri üzerinde durma ve çok partili hükümete geçişin ihtimali vardı. Program "Sosyalizmin sadece ezilen işçi sınıfının baskın sınıftan özgürlüğü değil, kişisel yaşamın burjuva demokrasisinden daha dolu olduğu" görüşünü savunuyordu. Bu durum gizli polisin yetkilerini kısıtlamakla beraber Çekoslavak Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ni federe devlet haline getirerek iki eşit devletin oluşumuna katkı sağlıyordu. Program dış ilişkileri de kapsıyordu. Buna göre Batılı devletler ile ilişki kurulacak ve Sovyetler Birliği ve Doğu Bloku ülkeler ile işbirliği sağlanmasını hedefliyordu. On yıl içinde demokratik seçimlerin olması hedefleniyordu ve böylece mevcut düzenin yerine demokratik sosyalizmin yeni bir türüne olanak sağlayacaktı. Bu, gizli polisin gücünü sınırlar

Harekat Programı'nın taslağını yazan kişiler savaş sonrası komünist rejimi eleştirmemekte dikkatli davranmışlardı. Yaptıkları şey eleştiri değil, artık önemini kaybetmiş ve işe yaramayan politikaları seçip göstermek olmuştu. Örnek olarak, savaş sonrası durumda "burjuvazinin kalıntıları ile savaşmak" için "merkezi ve doğrudan idari yöntemler" tercih ediliyordu. Sosyalizmin başarılı olmasından sonra rakip sınıfın yenildiği anlaşıldıktan sonra bu tip bir yönetime gerek yoktu. Reform olarak, Stalin dönemindeki ağır sanayi, insan gücü ve ham maddeye yönelmek yerine Çekoslovak ekonomisinin "dünyadaki bilimsel ve teknik devirme" katılması gerekiyordu. Üstelik ülkede sınıflar arası çatışma yaşandığından işçiler Marksizm-Leninizm'e karşı çıkmadan kabiliyetlerine göre ödüllendirilmeye başlandılar. Böylece kapitalizmle mücadele için önemli pozisyonların kabiliyetli ve iyi eğitilmiş sosyalist kadrolardan oluşması gerekiyordu.
27 Haziran'da önde gelen yazar ve gazeteci olan Ludvík Vaculík, "İki Bin Kelimeler" başlıklı bir manifestoyu yayınladı. KSČ ve sözde yabancı güçler arasındaki muhafazakar unsurlar hakkında endişelerini dile getirdi. Vaculík, halkı reform programının uygulanmasında inisiyatif kullanmaya çağırdı. Dubček, Presidyum partisi, Ulusal Cephe ve kabine bu manifestoyu kınadı.

Dubček'in sansürün rahatlaması için kısa bir basın özgürlüğü dönemi başlattı. Bu dönemin ilk uygulaması, adı "Literarni listy" olarak değiştirilen, daha önce zorunlu olarak üretilen haftalık komünist dergisi "Literarni noviny"'nin üretimi başlaması idi.

Basın özgürlüğü ayrıca Çekoslovakya halkının ilk kez Çekoslovakya'nın geçmişine dürüst bir şekilde bakmasına olanak sağladı. Soruşturmaların birçoğu, özellikle Josef Stalin dönemindeki ülkenin komünizm tarihi altında yoğunlaştı. Başka bir televizyon programında Goldstucker, eski komünist liderlerin hapsedilmiş veya idam edilmiş, komünizm tarihinden silinmiş fotoğraflarını sundu. Yazar Birliği, Şubat 1948'de Komünizm ülkeye gelince yazarlara yapılan zulmü araştırmak ve kitapçıları rehabilite etmek için Nisan 1968'de şair Jaroslav Seifert başkanlığında Edebi Dünya adlı bir komite oluşturdu. Komünizmin mevcut durumu üzerine tartışmalar giderek daha da yaygınlaştı; kısa süre sonra, " Prace " (İşçi Partisi) günlük ticaret birliği gibi parti dışı yayınlar çıkarmaya başladı.

Basın, radyo ve televizyon aynı zamanda gençlerin ve yeni çalışanların Goldstucker, Pavel Kohout, ve Jan Prochazka gibi yazarlara Josef Smrkovský, Zdenek Hejzlar, ve Gustav Husak gibi siyasilere soru sorabilmesine olanak sağladı. Televizyon ayrıca eski siyasi tutsaklar ile polis ve cezaevlerinin bulunan komünist liderlerin toplantılarını yayınladı. En önemlisi, yeni basın özgürlüğü ve Çekoslovak vatandaşlarının hayatlarına televizyonun girmesi, politik diyaloğu entelektüel düzeyden popüler kültüre kaymasına sebebiyet verdi.

Sovyet liderleri ilk olara müzakere yoluyla Dubček'in girişimlerinin etkisini durdurmaya veya sınırlamaya çalıştı. Çekoslovakya ve Sovyetler Birliği, Temmuz 1968'de Slovak-Sovyet sınırının yakınındaki Čierna nad Tisou'da yapılacak ikili görüşmelere katılma konusunda anlaştılar.

Toplantıda, Sovyet grubundan Brezhnev, Alexei Kosygin, Nikolay Podgorny, Mihail Suslov ve Çekoslovakya grubundan Dubček, Ludvík Svoboda, Oldřich Černík, Josef Smrkovský'i katıldı. Dubček, Varşova Paktı ve Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi'ne bağlılık sözü verirken KSČ'nin reformlarını savundu. Ancak KSČ liderliği, Dubček'i destekleyen reformcular (Josef Smrkovský, Oldřich Černík, Josef Špaček ve František Kriegel) ile reformlara karşı muhafazakârlar (Drahomír Kolder ve Oldřich Švestka) arasında bölünmüştü. Brejnev uzlaşmaya karar verdi. KSČ temsilcileri, Varşova Paktı'na bağlılıklarını tekrar teyit ederek "anti-sosyalist" eğilimleri azaltmaya, Çekoslovak Sosyal Demokrat Partisinin canlanmasını önlemeye çaba sarf etmeye