imcilerini de içerebilen disiplinler arası ekip üyeleri olarak çalışırlar. Hesaplamalı dilbilim çalışmaları genel olarak; dil bilimciler, bilgisayar bilimcileri, yapay zeka uzmanları, matematikçiler, mantıkçılar, filozoflar, bilişsel bilim insanları, bilişsel psikologlar, psikologlar, antropologlar ve nörologların birlikte görevleri paylaşmalarına dayanır.

Hesaplamalı dilbilimin teorik ve uygulamalı bileşenleri vardır. Teorik hesaplamalı dilbilim, dil bilimlerinde ve bilişsel bilimde yer alan teorik konulara yoğunlaşır.Uygulamalı ve hesaplamalı dilbilim ise, insan dilinin kullanımının modellemesine ve pratik çıktısına odaklanır.

Hesaplamalı dilbilim birliği(Association for Computational Linguistics), hesaplamalı dilbilimi şu şekilde tanımlamaktadır:

""...Hesaplamalı dilbilimciler, çeşitli dilsel fenomenlerin hesaplama modellemelerinin ifadesiyle ilgilenmektedirler."" 

Hesaplamalı dilbilim genellikle yapay zeka sınıfında gruplandırılır, ancak aslında yapay zekanın geliştirilmesinin öncesinde de, bu doğrultuda çalışmalar mevcuttur.Hesaplamalı dilbilim, 1950'lerde Birleşik Devletler'de, yabancı dildeki metinleri, özellikle Rus bilimsel dergilerinden İngilizce'ye otomatik olarak çevirmek için bilgisayarı kullanmak suretiyle ortaya konan çabalardan doğmuştur. Bilgisayarlar, aritmetik hesaplamaları, insanlara göre çok daha hızlı ve daha doğru yapabildikleri için, dilin işlenmesine başlanmasından ziyade kısa zamanda hesaplama yeteneği ön plana çıkmış ve salt hesaplama işlevi düşünülmüştür. Daha sonraları hesaplamalı ve niceliksel yöntemler, daha önceki modern dil formlarının yeniden yapılandırılması ve modern dillerin, geleneksel dil ailelerinin altında gruplandırılması için kullanılmaktadır.Bununla birlikte, biyolojik araştırmalardan, özellikle de gen haritalandırmasından alınan kavramları ödünç alan son zamanlardaki disiplinlerarası çalışmalar, daha karmaşık analitik araçlar sayesinde daha güvenilir sonuçlar üretmektedir.

Makine çevirimi(mekanik çevirim olarak da bilinir) yaklaşık ve doğru tercümeler üretemediğinde, insan dillerinin otomatik olarak işlenmesi, başlangıçta varsayıldığından çok daha karmaşık biçimde kabul edildi. Hesaplamalı dilbilim, dil verilerini akıllıca işlemek için algoritma ve yazılım geliştirmeye ayrılan yeni alanın adı olarak doğmuştur. Yapay zeka 1960'larda ortaya çıktığında, hesaplamalı dilbilim alanı, insan seviyesinde anlama ve doğal dillerin üretimi ile uğraşan yapay zekanın alt bölümü haline geldi.

Bir dili diğer bir dile çevirmek için, her iki morfolojiyi (sözcük formlarının grameri) ve söz dizimini (cümle yapısının grameri) içeren her iki dilin gramerinin iyice anlaşılması gerektiği gözlemlendi. Söz dizimini anlamak için anlam bilimi ve sözlüğü yani kelime hazinesi ve hatta dil kullanımının pratikleri hakkında izah gerekliydi.Bu nedenle, diller arasında çeviri yapmak için bir çaba olarak başlayan dürtü, bilgisayarları kullanarak doğal dilleri nasıl temsil edileceğini ve nasıl işleneceğini anlamaya yönelik bütüncül bir disipline dönüşmüştür.

Günümüzde hesaplamalı dilbilim kapsamındaki araştırmalar, sayısal dilbilim bölümlerinde, hesaplamalı dilbilim laboratuvarlarında, bilgisayar bilimleri bölümlerinde ve dilbilim bölümlerinde yapılmaktadır. Hesaplamalı dilbilim alanında yapılan bazı araştırmalar, çalışma konuşması veya metin işleme sistemleri yaratmayı amaçlarken diğerleri insan-makine etkileşimine izin veren bir sistem yaratmayı amaçlamaktadır. İnsan-makine iletişimi için kullanılan programlara "konuşmanın aracıları" denilir.




Bakıtcan Sagintayev

Bakhytzhan Abdiruly Sagintayev (Kazakça:Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев}}, "Baqıtjan Äbdirulı Sağıntayev", باقىتجان ٵبدٸرۇلى ساعىنتايەۆ, d. 13 Ekim 1963) 8 Eylül 2016'dan bu yana Kazakistan Başbakanı olan Kazak politikacı. Kazakistan Devlet Üniversitesi Ekonomi Bilim Dalından mezun oldu.

Kariyerine Almatı Ulusal Ekonomi Enstitüsü siyasi ekonomi bölümünde öğretmen olarak başladı.

1988-1992 yılları arasında Kazak Devlet Üniversitesi'nde çalıştı ve kariyerinde yardımcı sosyoloji bölümünün yardımcı doçenti olarak çalıştı.

1992'den 1998'e kadar iş hayatındaydı.

1998'de Zhambyl Bölgesi Vali Yardımcılığı görevine getirildi.

1992-2002 yılları arasında Küçük İşletme Destek Ajansı Başkan Vekili, Doğal Tekellerin Düzenlenmesi Ajansı Başkan Vekili, Kazakistan'ın Rekabet Koruması ve Küçük İşletme Desteği görevlerini yürüttü.

2002-2004 yılları arasında Kazakistan Doğal Tekel ve Rekabet Koruma Yönetmeliği Ajansının Birinci Başkan Yardımcısı olarak görev yapmıştır.

2004-2007 yılları arasında Kazakistan'ın Doğal Tekel Yönetmeliği Ajansına başkanlık etti.

2007-2008 yıllarında B.Sagintayev Kazakistan Başbakanlığına gitti.

30 Eylül 2008'de Pavlodar bölgesinin valiliğine atandı.

20 Ocak 2012'de Kazakistan Ekonomik Kalkınma ve Ticaret Bakanı olarak atandı.

24 Eylül 2012'de "Nur Otan" Ulusal Demokrat Parti Birinci Başkan Yardımcısı oldu.

16 Ocak 2013'te, Cumhurbaşkanının Kararı ile Birinci Başbakan Vekili - Kazakistan'ın Bölgesel Kalkınma Bakanı olarak atandı.

B.Sagintayev'e "Kurmet" emri ve yıldönümü madalyası verildi.

B.Sagintayev evlidir ve iki çocuk babasıdır.

28 Eylül 2016 tarihli Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti kararı ile JSC «Samruk-Kazyna'nın yönetim kurulu başkanlığına getirildi.




Veritabanı indeksleme

Bir veritabanı dizini, veri ve dizinin veri yapısını koruyan ve ek depolama alanı maliyetiyle bir veritabanı tablosundaki veri alma işlemlerinin hızını artıran bir veri yapısıdır. İndeksler, bir veritabanı tablosuna yapılan bütün erişimlerde, veritabanı tablosundaki her satırı tek tek aramaya gerek kalmadan hızlı bir şekilde verileri bulmak için kullanılır. İndeksler, hızlı rastgele aramalarda ve sipariş edilen kayıtların verimli bir biçimde erişimine olanak sağlayan bir veritabanı tablosunun bir veya daha fazla sütunu kullanılarak ve genişletilerek oluşturulabilir.

Dizin, bir verinin seçilen sütunlarının bir kopyasını, çok verimli bir şekilde aranabilen, aynı zamanda bir alt düzey disk blok adresi veya kopyalanan verinin tüm satırına doğrudan bağlantı içeren bir kopyadır. Bazı veritabanları, geliştiricilerin işlevler veya ifadeler üzerinde dizinler oluşturmalarına izin vererek dizin oluşturma gücünü genişletir. Örneğin, last_name alanının yalnızca büyük harf sürümlerini dizinde saklanacak üst(last_name) adlı bir dizin oluşturulabilir. Bazen desteklenen başka bir seçenek, parçalı indekslemelerin kullanılmasıdır; buradaki dizin girdileri yalnızca bazı koşullu ifadeleri karşılayan kayıtlar için oluşturulmuştur. Esnekliğin bir diğer yönü, kullanıcı tanımlı işlevlerin yanı sıra sunucu taraflı işlevlerin pek çok çeşidinden oluşan ifadelerin kullanılarak, dizine eklenmesine izin vermektir.

Çoğu veritabanı yazılımında, veri setinden yapılacak olan doğrusal bir arama, büyük veritabanlarında verimsizdir, bu nedenle performansı artırmak için doğrusal olmayan arama biçimini sağlayan dizin oluşturma teknolojileri bulunmaktadır.

Bir veritabanının N adet veri maddesini içerdiğini ve yalnızca bir verinin seçilmesi gerektiğini varsayalım. Basit bir uygulama, gerekli denetimleri yapmak amacıyla her bir maddeyi tek tek alır ve inceler. Eşleşen tek bir öge varsa, bu tek bir ögeyi bulduğunda durabilir, ancak birden çok eşleşme varsa, her şeyi denetlemelidir.Bu, en kötü durumda operasyonların sayısı O(N) veya doğrusal zaman artımının bütün veri setinin sonuna kadar süreceği anlamına gelir.Veritabanları çok sayıda nesnelerden oluşabilir ve arama sıklıkla yapılan bir işlemdir.Bu durumda genellikle, performansı artırmak arzu edilir.

İndeksleme, arama performansını artıran herhangi bir veri yapısıdır. Bu amaçla kullanılan birçok veri yapısı vardır. Arama performansı, dizin boyutu ve dizin güncelleme performansı gibi fenomenleri içeren karmaşık tasarım biçimleri vardır. Çoğu dizin tasarımları logaritmik(O (log (N))) arama performansı sergiler ve bazı uygulamalarda düz (O (1)) gibi bir performansın elde edilmesi de mümkündür.

İndeksler, UNIQUE, EXCLUSION, PRIMARY KEY ve FOREIGN KEY gibi veritabanı kısıtlamalarını kullanır.Bir dizin, tabloda eş değersiz bir kısıt oluşturan UNIQUE kullanabilir. Veritabanı sistemleri genellikle gizli biçimde PRIMARY KEY olarak tanımlanan bir dizi sütun gruplarından üst bir dizin oluşturur ve bazıları ise bu kısıtlamayı kontrol etmek için mevcut bir dizini kullanabilir. Çoğu veritabanı sistemi, FOREIGN KEY sınırlamasındaki her başvuru için, başvurulan sütun kümesinin dizine eklenmesini gerektirir, böylece kısıtlamaya katılan tablolarda ekleme, güncelleme ve silme performansını artırır.

Bazı veritabanı sistemleri, yeni eklenen veya güncellenen bir kayıt için belirli bir yüklemin başka hiçbir kayıt için tutulmadığını garanti eden bir EXCLUSION kısıtlamasını desteklemektedir. Bu ise; eşsiz bir kısıtlama sağlamak ve örtüşen zaman aralıklarının veya kesişen geometri nesnelerinin tabloda ilaveten depolanmamasını sağlamak gibi daha karmaşık sistemleri uygulamak için kullanılabilir. Böyle bir kısıtlamayı kullanmak için kayıtların hızlı aranmasını destekleyen bir indeksleme yöntemi gereklidir.




Daniyal Ahmetov

Daniyal Kenzhetayuly Akhmetov () (d. 15 Haziran 1954) 13 Haziran 2003 - 9 Ocak 2007 tarihleri arasında Kazakistan Başbakanı olan Kazak politikacıydı.

Eleştirmenler, kendisine, önceki Vali Ghalymzhan Zhaqiyanov'un destekçilerini bastırma eylemleri nedeniyle Pavlodar Eyalet Valisi olarak kazandığı "Terminator" lakabı ile adlandırıldı. 8 Ocak 2007'de Başbakan olarak istifa etti. Nedenini söylemedi ancak Başkan Nursultan Nazarbayev, 2006 yılında aşırı görev süresinin dolması ve diğer idari hatalar yüzünden onu eleştirdi. Cumhurbaşkanı Nazarbayev istifasını kabul etti ve hemen Başbakan Vekili olarak atadı.

Ahmetov, 10 Ocak 2007'de göreve başlayan hükümette Savunma Bakanı olarak görev aldı. Haziran 2009'da görevinden alındı. 11 Kasım 2014'te Doğu Kazakistan Bölgesi Valiliğine atandı.




Emmanuel Más

Emmanuel David Más veya kısaca Emmanuel Más (15 Ocak 1989, San Juan), Trabzonspor'da forma giyen Arjantinli millî futbolcudur