Nesnelerin interneti

Nesnelerin interneti (Internet of Things, kısaca IoT), fiziksel nesnelerin birbirleriyle veya daha büyük sistemlerle bağlantılı olduğu iletişim ağıdır. Nesnelerin tekil anahtar (unique identifier) ile işaretlenerek İnternet altyapısı üzerinden birlikte çalışabilmesi ve bu sayede küçük parçaların toplamından daha büyük değerler oluşturulması öngörülmüştür.

Amerikan Federal Ticaret Komisyonu nesnelerin internetini "günlük kullanımımızda olan nesnelerin internete bağlanıp veri gönderip alması kabiliyeti" olarak tanımlamıştır.

Nesnelerin interneti açısından, "nesne" kavramı oldukça geniş bir anlama sahiptir. Her türlü izleme cihazları, sensörler, biochipler veya erişim düzenekleri nesne olarak nitelendirilmektedir. Bir cihazın "akıllı" sayılabilmesi ve "nesne" olarak nitelendirilebilmesi için gerekli şartlar: Tekil bir isme sahip olması (unique id), bağlanılabilir olması ve bir sensörü olmasıdır. Bu sayede, akıllı nesne dünyanın herhangi bir yerinden erişilebilir ve kontrol edilebilir hale gelmektedir. Nesnelerin tekil bir isme sahip olması günümüzde yaygın olarak kullanılan IP adreslerinin sınırlı olması sebebi ile pek mümkün değildir, bu durumu aşmak için tasarlanmış olan IPv6nın kullanımı ile birlikte nesneler gerçek manada benzersiz hale gelebilecektir.

Nesnelerin interneti uygulamaları, sensörlerin tek tek erişilebilir olmasından başka, pek çok sensörün verisinin birleştirilerek değer üretilmesi amacıyla da kullanılmaktadır. Fiziksel ortamlardan akarak gelen yüksek miktardaki sensör verilerinin (data), yapılan değerlendirmelerin ardından bilgi (information) olarak operatörlere veya ilgili kişilere iletilmesi ya da verinin sistemler yardımıyla işlenerek bir faaliyet icra edilmesi sağlanmaktadır. Bu açıdan bakıldığında Nesnelerin internetinin Büyük Veri kavramları ve uygulamaları ile iç içe olduğu görülmektedir.

Örneğin akıllı trafik sistemlerinde, trafikteki kişilerin konumlarını sürekli olarak merkezi bir sisteme iletmeleri sayesinde, sistem, kişilerin hareket bilgilerini analiz ederek, bölgedeki trafik yoğunluğunu, trafiğin akış hızını, belirli bir rota üzerinde tahmini varış süresini tespit edebilir. Bu sayede trafiğe yeni çıkacak kişiler trafik yoğunluğuna göre alternatif rotaları tercih edebilirler.

Bir başka örnek olarak, bir oteldeki her bir odadaki karbonmonoksit oranı sensörler yardımıyla ölçülüp, yönetici sisteme iletilir. Yönetici sistem, kritik eşik aşılınca elektrik/gaz vanalarının kapatılması ve gerekli odalardaki yangın musluklarının açılmasını denetleyebilir. Bunun yanı sıra yönetici sistem, kritik eşik aşılmasa bile zaman içerisinde gelen verileri inceleyerek odalardaki karbonmonoksit oranının günün hangi saatlerinde daha yüksek olduğunu analiz ederek, o saatlerde pencerelerin kapalı kalmasını önerebilir.

Kavramın Türkçe karşılığı olarak "Nesnelerin interneti" olarak geçmesi, TBD 32. Ulusal Bilişim Kurultayı esnasında Prof. Dr. Aydın Köksal tarafından oldukça olumlu bulunmakla beraber, "Nesneler interneti" karşılığı da önerilmiştir.

Akıllı şehir uygulamaları; trafik, park yeri, ışıklandırma, atık yönetimi gibi konularda yerel yönetimlerin ve şehir sakinlerinin zamanı ve diğer kaynakları daha verimli kullanmalarını, işbirliği içerisinde çalışmalarını sağlayan sistemlerdir.

Trafik sistemlerinde; anlık veya geleceğe dönük tahmini trafik yoğunluğu bilgilerinin oluşturulması ve dağıtılmasına yönelik uygulamalar bulunmaktadır.

Araç park uygulamaları, gideceğiniz bölgedeki mevcut park yerlerini, park yerlerine ait doluluk oranlarını ve park yeri ücretini size sağlayabilmektedirler.

Atık yönetimi uygulamaları, çöp konteynerlarının doluluk oranlarının takip edilmesi ile çöp araçları ile yapılan toplama faaliyetlerinin optimizasyonu, konteyner noktalarının değiştirilmesi ve konteyner büyüklüklerinin değiştirilmesi konularında bilgi verebilmektedirler.

Akıllı çevre uygulamaları hava kirliliği, yağış durumu, baraj doluluğu, orman yangını gibi çevresel faktörlerin gözlenmesini ve gereken durumlarda acil eylemlerde bulunulmasını sağlamak amacıyla kurulmaktadırlar.

Işık, ısı, havalandırma, eğlence, güvenlik gibi konularda evlerin sağladığı hizmetlerin uzaktan yönetilmesi ve durumunun takibi amacıyla akıllı ev uygulamaları geliştirilmektedir.

Stokta azalmakta olan, son kullanma tarihi yaklaşmakta olan ürünlerin takibini, gerek görülmesi durumunda tekrar sipariş verilmesi gibi tedarik uygulamalarına katkıda bulunmaları amacıyla geliştirilmektedir.

Hayvanların bulunduğu ortamların ısı, zararlı gaz durumu gibi parametrelerinin takip edilmesi amacıyla geliştirilmektedir.

Nesnelerin İnternet'i projelerinde çıktının, şirketin iş katmanına bir kabiliyet veya katma değer eklemesi beklenmektedir. Fiziksel ortamlardan akarak gelen yüksek miktardaki sensör verilerinin (data), analizler ardından iş katmanına bilgi (information) olarak iletilmesi amacıyla gerekli olan analiz mimarisinin ve çözümlerinin bulunduğu analiz sistemleri geliştirilmektedir. 

Nesnelerin İnternet'i projelerinde hangi sensörlerden nasıl veri toplanacağı, hangi geçit (gateway) üzerinden merkezi sunuculara veri iletileceği, veri iletişim protokolleri, karar mekanizmalarının planlanması faaliyetleri bu başlık altında gerçekleştirilmektedir.

Sensörlerin enerji ihtiyaçlarının ve iletişim donanımı gereksinimlerinin en düşük düzeyde tutulması amacıyla, güvenli iletişim prensipleri de göz önünde tutularak özel veri iletişim mekanizmaları/protokolleri geliştirilmektedir.

Bu cihazları yönetmek için çok çeşitli protokoller geliştirilmiştir. Bunları toparlayıp temel oluşturmayı hedefleyen oluşumlardan bir tanesi UPnP dir.

Sistemlerde kullanılacak olan sensörler, RFID gibi basit bir mekanizma, belirli periyotlarda ortam ısısını sunan bir termometre devresi gibi basit sensörler olabileceği gibi, harekete odaklanan bir kamera gibi karar verip işlem yapabilen sistemler olabilmektedir.

Sensörlerin, kişisel verileri paylaşması durumunda, anonimliği sağlaması gerekmektedir. Bir sensörün ürettiği verilerden hangilerinin kimler tarafından görülebileceği, bir erişim düzeneğinin yönetiminin kimler tarafından yapılabileceği gibi konular önem arz etmektedir. Düşük enerji gereksinimleri olan ve işlemci seviyeleri düşük olan sensörlerin gönderdiği verilerin hızlı ve güvenli bir şekilde şifrelenmesi için güvenlik algoritmaları geliştirilmektedir.





Rongorongo

Rongorongo, 19. yüzyılda Paskalya Adası'nda keşfedilen ve Rapa Nui dilinde kullanılan henüz çözümlenmemiş bir yazı sistemidir. Rongorongo'nun çözümlenmesi amacıyla yapılan birçok girişime rağmen bu girişimlerin hiçbiri başarılı olamamıştır.





Harput Senfonisi




Laküner amnezi

Laküner amnezi belirli bir olay hakkındaki hafıza kaybıdır. Bu hafıza kaydında bir tür laküne (boşluk) bırakan bir amnezi türüdür.

Bu tip bir amnezi Eternal Sunshine of the Spotless Mind (Sil Baştan) adlı filmde konu alınmıştır.Filmde,Lacuna adlı şirket birinin hafızasından bir başkası hakkındaki tüm anıların yok edilmesini sağlayan bir tedavi önerir.

Heroes adlı filmde başrol  Jack Dunne (Henry Winkler) bir arkadaşı hakkında aslında bildiği ama hafızasından silinen korkunç bir gerçeği öğrenir.

 "Boys Over Flowers (TV series) adlı Kore dizisinde " erkek başrol Gu Jun Pyo bir araba kazasından sonra kadın başrol  Geum Jan Di'yi unutur.




Sandıklı Ovası

Sandıklı Ovası, Ege Bölgesi'nde, Afyonkarahisar ilininnde, kuzeybatı yamacında Sandıklı ilçesinin bulunduğu tektonik ovadır.

Ege Bölgesi'nin doğusunda bir eşik konumunda yer alan Afyonkarahisar yöresinde, jeomorfolojik açıdan en fazla göze çarpan özellik, dağlık alanlar ve bu dağlık alanlar arasında farklı uzanış ve genişlikte yer alan ovalardır. 1924 yılında ilçe statüsü kazanan ve il merkezine 60 km uzaklıkta yer alan Sandıklı İlçesi Afyonkarahisar iline bağlı merkez ilçeyle birlikte toplam 18 ilçe merkezinden biri olup Denizli-Antalya karayolu ile İzmir-Ankara ve Küçük İstanbul demiryolu üzerinde kurulmuş önemli bir ilçedir. Doğudan Kumalar, güneyden Akkuyu güneybatıdan Akdağ ve kuzeybatıdan Kirseli Dağı ile çevrilmiş olan ve üzerinde Sandıklı İlçesinin kurulmuş olduğu Sandıklı Ovası, kuzeyindeki, Büyük Sincanlı ovaları gibi tektonik kökenli bir ovadır .

Kuzeyinde Ahır Dağı, batısında Burkaz Dağları, güneyinde Akdağ, doğusunda da Kumalar Dağları bulunur. Sandıklı yöresinde başlıca 4 ova vardır. Bunlar; Ballık ovasi 1100 m., Saltık Ovası 930 m., Sandıklı Ovası 1070 m. ve Karasandıklı Ovası 1006 m. deniz seviyesinden yüksektedirler. Sandıklı ovasının ortasından Kufi Çayı geçer. Daha ileride Hamam Çayı ve Beylik Deresi ile birleşip, Dinar Ovasını sulayarak Büyük Menderes Nehri sularına karışır.

Ovanın şekillenmesi günümüzden yaklaşık 30 milyon yıl önce gerçekleşmiştir. Özellikle faylanmalar ovanın şekillenmesinde büyük rol oynamıştır. Ovanın şimdiki görünümü son dönemlerdeki aşırı aşınma ve birikmenin sonucudur. Sandıklı Ovasının Neojen havzası çöküntüsü, iki fay sistemi tarafından meydana getirilmiştir. Bunlardan biri NNE-SSW doğrultulu diğeri E-W yönlüdür. Genç Çevre Paleozoik ve yaşlı Mezozoik yapılıdır. 
Ova altta Pliosen-Kuaterner üstte Miosen olarak iki kademeden meydana gelmiştir. Hüdaihamamı çevresinde Kuaterner süresince kalker terasları çökelmiştir. Yükselme bakımından üç safha gözlenir. Bunlar: Miosen öncesi, Miosen-Pliosen sınırı ve Kuaterner.
Ovanın ilk oluşumundan sonra (pre-Miosen/intra-Miosen) ovanın doğu kısmında oluşan bir çatlaktan trakitik-andezitik lavlar fışkırmış bunlar şeritler halinde Miosene mensup ova gölü içine akmışlardır.
Hüdaihamamı çevresindeki bölgeyi meydana getiren bütün sedimanlar hemen tamamen radyoaktiftir. Sadece entermedyer volkanitler (trakit ilâ andezit) biraz daha yüksek bir radyoaktivite göstermektedir.

Sandıklı Volkanitlerine ait lavların K-Ar metoduyla yaşları 14±0.3-8.0±0.6 My olarak belirlenmiştir. Sandıklı (Afyon) güneyinde geniş yüzeylemeler oluşturan Sandıklı volkanitlerinin trakiandezit, fonolitik tefrit, bazaltik andezit, bazaltik traki-nefelinit, andezit ve dasit bileşimli lavlar ve o