gösterenler tasfiye edilmiştir. Cromwell orduya aldığı askerlerde ve özellikle subaylarda Protestan ideallerine bağlılığı en önemli belirleyici etken olarak değerlendirmiştir. Bu yüzden çok sayıda İskoç asıllı profesyonel asker Yeni Ordu içinde yeralmayı reddetmiştir. İç savaşta monarşinin önde gelen komutanlarından Prens Rupert Yeni Ordu askerlerinin askeri becerilerini överek onlara "Ironsides" diyecektir.

Günümüzdeki en kapsamlı İngilizce sözlük olan Oxford English Dictionary "New Model Army" tamlamasının en eski kullanımının 1845 yılında İskoç tarihçi Thomas Carlyle tarafından yapıldığını yazar. Terim bu şekliyle 17. ve 18. yüzyıl metinlerinde yeralmaz. 1646 yılı Şubat ayının kayıtları bu silahlı kuvvetlerden "New modelled army" olarak bahseder.

Yeni Ordu'nun gözbebeği süvari birlikleriydi. Arkebüzlerini kullanacak şekilde silahlanıp giyinirlerdi. Göğüs ve sırt bölgelerini koruyan zırhın altında deriden elbise kılıç darbelerine karşı dayanım sağlardı. Üç bölmeli görüş kısmı kalkabilen miğfer, sol el için de atın dizgininin de tutulabildiği zırhlı eldiven kullanılırdı. Her alay altı taburdan oluşurdu. Her bir taburda 100 askerin yanı sıra subaylar, astsubaylar, uzman personel bulunurdu. Her taburun ayrı flaması olurdu. Muharebe esnasında bir alay her birisi üç taburdan oluşan iki kısma ayrılır ve başında genellikle binbaşı veya albay olurdu. Süvarilerin disiplini monarşi yanlısı süvarilere göre daha iyiydi. Cromwell özellikle kaçan düşmanın ardından kovalama girişimlerini yasaklamış, muharebe sahasının kesinlikle terk edilmemesi yönünde emirler çıkartmıştı. Bu sayede Yeni Ordu süvari birlikleri cepheden saldırıp düşmanı dağıtıp yeniden toplanıp yeniden farklı bir yere saldırabilecek kabiliyetteydi. Diğer taraftan takip komutu aldıklarındaysa hiçbir ganimet veya yağma peşinde koşmadan hedefi takip edebilmeleriyle tanınırlardı.

Yeni Ordu bünyesinde her biri 100 kişilik 12 taburdan oluşan 1 alay ağır süvari gücü bulunuyordu. Albay John Okey komutasındaki birliğin muharebedeki temel görevi piyade keskin nişancılarını öncelikli olarak bertaraf etmekti. Devriye ve keşif görevlerinde de kullanılan birlik kuşatmalarda arkebüz ve el bombalarıyla açılan gediklerden girişi zorlardı. Forlorn hope birliklerini çoğunlukla bu birlikler oluştururdu.

Piyade alayları on bölükten oluşur, içlerinde tüfekli birliklerle kargı taşıyan askerler karışık olurdu. Piyadelerin kırmızı üniformaları vardı. Farklı alayların üniforma üzerindeki yaka ve manşetlerde kendi simgelerini temsilen farklı renkleri olurdu. Resmi yazışmalarda alayına dı komutanının adıyla anılırdı. Yeni Ordu bünyesinde her iki tüfekçiye karşılık bir kargıcı olurdu. Muharebe sırasında özellikle arkebüzcülerin süvarilere karşı savunmasız kalmasına karşı önlem olarak kargılı birliklerle birlikte kullanılmıştır.

Kargıcılar, miğferlerinin yanı sıra göğüs ve sırtıyla bacaklarını kapatan zırh giyerlerdi. 16 feet uzunluğunda kargı ve br kılıç taşırlardı. Yükü oldukça ağır olan kargıcılar genel olarak ordunun sefer sırasında ilerleme hızını belirleyen bir etken olagelmiştir. Yeni Ordu özellikle İrlanda Seferinde gerilla birliklerine karşı savaşırken kargıları bırakmak durumunda kalmıştır.

Arkebüz kullanan askerler iç savaşın sonuna kadar zırh kullanmamıştır. Taşıdıkları kuşaklarında hem kurşun hem de barut taşırlardı. Seri atış sağlamak için altı kişilik derinliğe sahip sıralar halinde cephede yeralır, sırayla ateş ederlerdi. 1660 yılına kadar tüfeklerde süngü kullanılmamış, yakın dövüş sırasında kabza sopa olarak kullanılmıştır. Daha düşük kalite kılıç da ekipmanları arasında mevcuttur.

Topçu birliklerinin kurulması süreç içinde ilerlemiş monarşi yanlılarından Naseby Muharebesi ve Bristol kentinin alınmasıyla elde edilen toplarla öne çıkmıştır. Yeni Ordu kapsamında barut fıçılarının ve topçu arabalarının korunması için de özel birlikler oluşturulmuştur. Topçular özellikle kuşatmalarda piyadelerin önündeki tahkimat arasında gedik açmak için kullanılmıştır. Şehir kuşatmalarında surlara topları yaklaştırarak siper gerisinden atış yapmak çok zaman aldığından taktik olarak tercih edilmemiştir.

Yeni Ordu çadır kullanmayı tercih etmeyip, ahır, bina vb bulunabilen her türlü kapalı mekanı kullanmıştır. Nüfusun yoğun olmadığı İrlanda ve İskoçya bölgelerinde ise altı kişilik çadırlar kullanıldı. İskoçya seferinde askerler beraberlerinde 7 günlük erzaklarını taşırlardı.

Yeni Ordu 1645 yılı Nisan ayı sonlarında ilk silahlı çatışasına girer. Ordu Oxford kentinin kuşatmaya başlar. monarşi yanlılarının Leicester'ı ele geçirmelerinin ardından Fairfax Oxford'un bırakılmasını ve yaklaşan kralın ordusunun karşısına çıkılması için kuzeye doğru ilerlenmesi yönünde emir verir. 14 Haziran günü Yeni Ordu, kral I. Charles'ın daha küçük ama daha deneyimli ordusunu Naseby Muharebesinde yener. İskoç birlikleri ve yerel milisleri muharebe bölgesinde bırakılır. Ordunun ana gövdesi batıya ilerler ve monarşistlerin kılıç artıklarını Langport'da 10 Temmuz günü imha eder.

İç savaşı kazandıktan sonra Yeni Ordu askerleri parlamentoyla çok sayıda konuda ters düşerler. İlk olarak maaşları düzenli şekilde ödenmemiş durumdadır ve çatışmaların sona ermesiyle birlikte muhafazakar vekiller ya orduyu terhis etmek istemiş ya da alacaklarını ödemeden İrlanda'ya yenden savaşmaya göndermeye çalışmıştır. İkinci olarak Uzun Parlamento askerlere savaş sırasında işlenen suçlara istinaden sorumsuz olduklarına dair bir karar vermek istemiyordu. Askerler ise muharebelerden çok sonra düzenlenen mahkemelerle bazı askerlerin çeşitli suçlardan suçlu bulunarak asıldıklarından hareketle bu konuda ısrarcı davranıyorlardı. Üçüncü olarak askerler eğer vekillerin çoğu monarşiyi yenden tesis etmek istiyorlardıysa neden hayatlarını riske edip savaştıklarını ve eğer dini reformlar dahil hiçbir şey değişmeyecekse neden ölüme gittiklerini sorgulayıp, temsilcilerine de bu yönde talimat veriyorlardı. Her alaydan iki temsilci seçilmiş ve bunlara ajitatör denmişti. Ayrıca bu temsilciler, her alaydan iki subay ve generallerden oluşan bir ordu konseyini de oluşturmaktaydı. Bu kurulun denetiminde bir araya gelen askerler yapılan toplantılarla fikirlerini parlamentoya da iletmişlerdir.

Özellikle Londra bölgesinde etkili olan Leveller fikirleriyle temas eden askerler, dönem için devrimci olarak adlandırılabilecek bir anayasa önerisinde bulunurlar. Adı "Halk Sözleşmesi" olan bu metin neredeyse tüm erkek vatandaşlar için genel oy hakkı, seçim yasalarında reform, iki yılda bir halk ouyuyla seçilen parlamento, dinsel özgürlük ve mali borç yüzünden hapse atılmanın kaldırılmasını öngörüyordu. 1647 yılının Ekim ayında başlayan Putney görüşmelerinde bu metin ve ona karşılık Henry Ireton başta olmak üzere ordu konseyi üyeleri tarafından yazılmış olan alternatif metin tartışılır. Görüşmeler uzlaşmayla sonuçlanmayacak, süreç sonunda Leveller fikirlerini savunanlar fizik olarak tasfiye edileceklerdir.

İkinci İngiliz İç Savaşı olarak da adlandırılan çatışmaların yeniden alevlendiği 1648 yılı Temmuz ayına Yeni Ordu hazırlıksız yakalanmaz. Surrey, Kent ve Galler bölgelerinde monarşi yanlısı ayaklanmalar bastırılır, Ağustos ayında ise Preston Muharebesinde İskoçlar yenilir. Ordudaki çok sayıda asker radikal siyasal talepleri dillendirir olmuş ve kral I. Charles'ın idam edilemsini ister hale gelmişti. Orduda "Grandee" olarak adlandırılan kurmay heyet kralla artık uzlaşma imkanının kalmadığını, eğer kendisine bir fırsat daha verilirse yeniden bir savaş çıkartmaya çalışacağı konusunda konsensus oluşmuştu. Parlamentonun ordunun duruşuna uymaması üzerine 6 Aralık 1648 günü gerçekleştirilen Pride Darbesi sayesinde muhalif vekiller iktidardan uzaklaştırılır. Ortaya çıkan Rump Parlamentosu kralı yargılayacak yasal düzenlemeyi yaparak sürecin önünü açar. Vatana ihanetten yargılanan kral I. Charles suçlu bulunur ve 30 Ocak 1649 günü idam edilir. Ortak düşman bertaraf edilince Putney görüşmelerinde ortaya çıkmış olan fikir ayrılıkları ordu içinde yeniden belirmeye başlar. Devrimci dönüşümlere muhalafet eden Oliver Cromwell, Henry Ireton, Thomas Fairfax ve diğerleri ordudaki rahatsızlıklara kapsamlı tasfiye ile müdahale etmeyi planlar.

1649 yılı boyunca patlak veren üç ayaklanmanın sebebi ödenmeyen ücretler ve siyasi talepler olarak ortaya çıkar. Albay John Hewson Alayındaki 300 asker Leveller programı ülkede uygulanana kadar İrlanda seferine çıkmayacaklarını söylerler. Bishopgate ayaklanmasında ise Albay Edward Whalley komutasındaki alay benzer talepleri dile getirir. Bu ayaklanmalar hem ödeme yapılarak hem de vaatler verilerek geçiştirilirken Banbury'de farklı boyutta olaylar patlak verir. Yüzbaşı William Thompson komutasındaki Leveller sempatizanı 400 asker siyasi talepleri ısrarla dile getirir. Diğer alaylarla temas kurup onları da yanlarına çekmek isteyen askerlere 13 Mayıs gecesi bizzat saldıran Cromwell komutasındaki birlikler öldürülür ve esir alınır. Yüzbaşı Thompson çatışmada öldürülürken, esir tutulanlardan ibret için 3 kişi 17 Mayıs günü kurşuna dizilir. Leveller idelojisi ordu içinde varlığını korusa da Cromwell için artık bir tehdit değildir.

1649 yılı 15 Ağustos günü Yeni Ordu İrlanda'ya ayak basarak fetih harekâtını başlatır. Yeni Ordu daha önce de İrşanda'da savaşmıştı ancak bu kez işgal birliği ölçeği çok büyüktür. İrlanda seferlerinin zorluğu yüzünden askerler arasında yaşanan huzursuzluk sefere katılacak askerlerin kurayla belirlenmesine yol açmıştır.

İrlanda'da Yeni Ordunun karşısındaki ahenkten uzak monarşi yanlısı ve Katolik ağırlıklı koalisyon askei açıdan iyi durumda değildir. Önceki mağlubiyetlerden morali bozulan askerler ilk fırsatta safları terk etmeye hazırlanır konumdadır. Ancak buna rağmen dini inançlarının baskı altında olduğunu hisseden ve torpaklarına el konulan yerel İrlandalılardan oluşan milisler direnişe devam etmekte kararlıdır. Özellikle bu birlikler nedeniyle Yeni Ordu askeri başarı kazansa da yüksek kayıplar vermiştir. Özellikle bazı kuşatmalarda ağır kayıplar veren Yeni Ordu birlikleri soğuk ve salgın hastalıklardan da