Bu nedenle, Fenerbahçe Genel Sekreteri Rüştü Dağlaroğlu teklifi reddetse de, adıgeçenin gaybubetinde Federasyon Fenerbahçe basketbol şube kaptanını ikna ederek maçı en sona güne koydular. İkinci gün Modaspor Galatasaray'ı 67-62 yenince sarı-kırmızılılar avantaj kaybetti. Fenerbahçe Modaspor'u mağlup edince büyük avantaj elde etti. Son maçta Galatasaray'a şampiyonluk için 6 farklı galibiyet lazımken, maçın bitimine doğru bu skoru sağlamış görünüyordu. Fenerbahçe Genel Kaptanı Hayrullah Güvenir'in hakem Yakovos Bilek'in tarafgir yönetimini protesto etmek amacıyla takımı sahadan çekmesi ezeli rakiplerin basketbol rekabetlerinde olumsuz bir sayfayı teşkil etti.

Fenerbahçe Türkiye şampiyonluklarına 1957 ve 1959'da namağlup ulaşırken; 1958 Türkiye Şampiyonası ise ilginç bir duruma sahne oldu. 31 Mart 1958 tarihinde oynanan Fenerbahçe-Galatasaray maçı öncesi şöyle bir dört olasılıklı tablo vardı: (1) Galatasaray kazanırsa şampiyon, (2) Fenerbahçe Galatasaray'ı 6 farkla yenerse şampiyon, (3) Fenerbahçe Galatasaray'ı 4 ya da daha az farkla yenerse Modaspor şampiyon, (4) Fenerbahçe Galatasaray'ı 5 farkla yenerse bu üç takım birbirleriyle birer kez daha oynayacaklar. Sonuçta 1954'teki senaryo tekrarlandı: Fenerbahçe maçı 72-70 alırken Modaspor averajla şampiyon oldu.

Fenerbahçe 1960 Türkiye Şampiyonası'ndan ikinci devre maçları için yabancı hakem getirilmesi talebi yerine getirilmediğinden çekildi. Bu nedenle, fikstür gereği 1 Nisan'da oynaması gereken Galatasaray maçında hükmen yenik sayıldı. İşin ilginç tarafı basın 1955 Türkiye Şampiyonasında Fenerbahçeli yöneticileri eleştirirken, aynı basın 1960 yılında Fenerbahçe'yi "yerden göğe" haklı buluyordu.

Fenerbahçe 1959 yılında basketbolun yanı sıra futbol ve kadın voleybolda Türkiye şampiyonu olarak Türk spor tarihinde bir ilki gerçekleştirirken, Galatasaray 1963 yılında futbol, basketbol ve kadın voleybolun yanı sıra erkek voleybolda da Türkiye şampiyonu olarak daha ileri götürüyordu. Galatasaray'ın bu başarısını Fenerbahçe 2011'de beşte beş yaparak tam 38 yıl sonra geride bırakacaktı.

İki takım 1960'larda da kıyasıya mücadelesini sürdürdü. Fenerbahçe İstanbul Ligi'nde 1962-63 sezonundan 1965-66 sezonuna kadar kesintisiz şampiyon olurken, Galatasaray ise Fenerbahçe'nin bir Türkiye şampiyonluğuna karşı 3 Türkiye şampiyonluğu kazandı. Bu şampiyonluklar ilginç averaj denklemlerine sahip oldu. Fenerbahçe 1963-64 sezonunda ikinci yarı maçında Galatasaray'a 69-65 yenilse de ilk yarıdaki maçı 74-59 kazandığından averajla şampiyon oldu. 1965-66 sezonunda ise ilk yarıda Galatasaray Fenerbahçe'yi 70-62 yendiyse de ligin son haftasında rakibini 10 sayı farkla 68-58 yenen Fenerbahçe dördüncü kez üst üste şampiyon oldu. Türkiye Şampiyonalarında ise durum değişti. 3 Mayıs 1964 tarihinde Fenerbahçe'ye Türkiye şampiyonluğu için 5 sayılık galibiyet gerekirken maç 79-76 Fenerbahçe'nin şampiyonluk ise Galatasaray'ın oldu. Mahşeri bir kalabalık önünde oynanan maçta takımlar şu oyuncularıyla sahada yeraldılar:
1966 Türkiye Şampiyonası'nda ise son maçlara İTÜ avantajlı girdi. Fenerbahçe-İTÜ maçında İTÜ'ye bir sayılık galibiyet yeterken, Fenerbahçe'nin galibiyeti Galatasaray'ı şampiyon yapacaktı. 19 Nisan 1966 tarihinde iddiası kalmayan Fenerbahçe İTÜ'yü 72-69 yendi ve Galatasaray şampiyon oldu.

1966-67 sezonunda başlayan Türkiye Basketbol Ligi'nde Fenerbahçe 1967-68, 1969-70 ve 1970-71 sezonlarında ikinci olurken, Galatasaray 1968-69 sezonunda şampiyon olmayı başardı. Buna karşılık Fenerbahçe de 1966-67 sezonunda ilk kez düzenlenen Türkiye Kupası'nda şampiyon oldu. Bu dönemde Fenerbahçe'nin 41 galibiyetine, Galatasaray 35 galibiyetle karşılık vermişti.

21 Ocak 1945 tarihinde basketbolda ilk kez karşı karşıya gelen Fenerbahçe ve Galatasaray bu maçın 25. yıldönümünde rekabetlerini Spor ve Sergi Sarayı'nda yapacakları bir jübile etkinliğiyle kutlamaya karar verdiler. 10 Ocak 1970 tarihinde gerçekleştirilen etkinlikte;


Emekliler maçında Galatasaray Fenerbahçe'yi 31-30, yıldızlar maçında Fenerbahçe Galatasaray'ı 60-37, gençler maçında ise yine Fenerbahçe Galatasaray'ı 73-65 yendi. A takımlar karşılaşmasında ise her iki takım da 100 sayıyı aşarken sarı-kırmızılılar 111-103 galip geldi.

Fenerbahçe 1970'li yılların başlarında amatör branşlara yapılan yatırımı azalttı. 1969'da güreş, 1970'te atletizm ve kürek; 1973'te de masatenisi ve boks takımları zayıfladı. Ardından güreş, halter, judo ve okçuluk şubeleri kapatıldı. 1971 yılında erkek voleybol takımı da dağıtıldı. Basketbol şubesi de bu gidişattan nasiplendi. Güner Yalçıner, Tuncer Kobaner ve Hüseyin Kozluca'nın basketbolu bırakmaları ve Erdal Poyrazoğlu, Barış Küce ile İlker Esel'in ayrılmalarıyla büyük güç kaybeden sarı-lacivertliler 1972-73 sezonundan itibaren iddialarını tamamen yitirdiler.

Galatasaray ise 1970'lerin başında futboldaki seri şampiyonlukların yanı sıra amatör branşlardaki kudretini de bir süre korudu. Basketbol takımı 1970 ve 1972'de Türkiye Kupası'nı kazandığı gibi, 1975'e kadar şampiyonluk potasında kaldı. İki büyük takımın kadroları arasındaki kuvvet farkı ezeli rekabette ibrenin tamamen Galatasaray'a dönmesine neden oldu. Galatasaray bu dönemde farklı galibiyetler aldı, dört maçta ise 100 sayıyı geçti.

Fenerbahçe genç ve yıldız takımlarının İstanbul ve Türkiye şampiyonlukları 1975'e kadar devam ederken, A takım ezeli rakibi Beşiktaş'ın diğer ezeli rakibi Galatasaray'ın önünde ilk Türkiye ligi şampiyonluğuna ulaştığı 1974-75 sezonunda dokuzunculuğa kadar geriledi. Daha sonra Fenerbahçe başkanı da olacak Ali Şen'in basketbol şube kaptanlığı döneminde 1975-76 sezonunda geçici bir atılım yaparak dördüncülüğe yükselen sarı-lacivertli takım, başta o sezondan sonra yedi sezonda altı şampiyonluk kazanarak voleybol gibi basketbolda da büyük hakimiyet kuran Eczacıbaşı olmak üzere Efes Pilsen, Tofaş SAS ve Şekerspor gibi müessese kulüplerinin sözde amatör olan basketbolda oyuncu fiyatlarını kulüp takımlarının altından kalkamayacakları düzeye taşımaları nedeniyle, güçlü altyapısıyla ayakta kalmaya çalıştı. Müessese kulüplerinin, yaptıkları yatırım karşılığında vergi indirimleri almaları ve basketbolcuları şirket bünyesinde işçi ya da hizmetli kadrolarına alarak düzenli maaşa bağlayarak gelecek güvencesi verebilmeleri gibi avantajlara karşı, özellikle 1973 Petrol Krizi, 1974 Kıbrıs Harekâtı sonrasında Türkiye'ye uygulanan silah ambargosu ve 1979 Petrol Krizi nedeniyle ekonomisi bunalıma sürüklenen Türkiye'nin içinde bulunduğu duruma paralel olarak Fenerbahçe, amatör branşlarda müessese takımlarının yarattığı piyasada giderek daralan bütçesiyle nefes almakta zorlandı.

Galatasaray ise 1974-75 sezonunda futbolda Fenerbahçe'ye kaybettiği şampiyonluğun ardından hemen hemen tüm sporlarda süratli bir çöküş dönemine girdi. Bu dönemde Fenerbahçe ve Galatasaray diğer kulüp takımlarıyla birlikte müessese takımlarının ayrı bir profesyonel lig kurmaları gerektiğini savunmaktaydılar. Eski ve yaşlı yıldızlarının yanına genç ve maliyeti düşük oyuncuları monte ederek ligde tutunmaya çalışan Fenerbahçe ve Galatasaray 1978-79 sezonunda bu defa ligin son iki sırasında yeralarak küme düşme yazgısıyla karşı karşıya kaldılar. 14 Ocak 1979'daki tarihi maçta son sıradaki Fenerbahçe bir sıra üstündeki Galatasaray'ı 83-82 yenerek bu defa rakibini sonunculuğa iterken iki ezeli rakip şu kadrolarıyla sahadaydılar:
Daha üst sıralarda yeralan bazı takımların lisanssız oyuncu oynatmalarıyla bağlantılı olarak Danıştay'a intikal eden yargı süreci bağlamında Türkiye Basketbol Federasyonu'nun küme düşmeyi kaldırmasıyla Fenerbahçe ve Galatasaray ligde kaldı.

16 Aralık 1979'daki müteakip karşılaşma da ezeli rekabetin en ilginç maçlarından biriydi. Son 1 saniyeye 66-65 önde giren Galatasaray adına oyunu pota altından başlatan Yıldıray'ın diğer potaya çok sert fırlattığı top kimseye değmeden dışarı çıktı. Kural gereği Fenerbahçe topu yandan oyuna soktu, Engin Domaniç'in topa değer değmez yaptığı atış basket olunca Fenerbahçe 67-66 galip geldi. Müteakip 2 maçın da birer sayılı farklarla bitmesiyle ezeli rekabette ilk kez dört maç arka arkaya tek sayılık galibiyetlerle sonuçlandı.

Galatasaray 1981'de, Fenerbahçe'de 1982'de yaptığı atılımla tekrar şampiyonluk potasına girdiler. Bu atılımlar yapılırken Galatasaray'ın başkanlığını eski ulusal basketbolcusu Ali Uras; Fenerbahçe'nin başkanlığını ise eski basketbol şube sorumlusu Ali Şen yürütmekteydi. 1984-85 sezonunda iki ezeli rakip ilk kez play-off finalinde karşılaştılar. Ligi lider bitirmeyi başaran dar kadrolu ve tek yabancılı Fenerbahçe, üç yabancılı Galatasaray karşısında üç maçlık seriyi kaldıramadı ve 2-1'lik seriyle Galatasaray 16 yıl sonra şampiyon oldu. Şampiyonu belirleyen ve Galatasaray'ın 74-68 kazandığı 2 Nisan 1985 tarihli üçüncü maçı takımlar şu kadrolarıyla oynadılar:
Bu tarihi finalin ardından normal sezon birincisi Fenerbahçe ve lig şampiyonu Galatasaray 6 Nisan 1985 tarihinde bu defa basketbolda ilk kez düzenlenen Cumhurbaşkanlığı Kupası'nda Ankara'da karşı karşıya geldiler. İlk yarıyı 53-38 önde kapayan Fenerbahçe 11. dakikada dördüncü faulünü almış olan Michaelle Scearce'ü durduramayıp, ilk yarıda 19 sayı atan Calvin'in ikinci yarı 4 sayıda kalmasıyla maçı 85-84 kaybetti. Galatasaray müteakip sezonlarda 2 kez final oynayıp bir kez şampiyon olurken Fenerbahçe'yi altı kez daha yendi. Sarı-kırmızılı takım böylece ezeli rekabetin başladığı dönemdeki 13 maçlık galibiyet serisinden sonra 8 maçla ikinci uzun galibiyet serisini yakaladı.

Bu dönemde Galatasaray 1984-85 ve 1985-86 sezonlarında Türkiye Ligi şampiyonu olurken 1986-87'de de final oynadı. 1986-87 sezonunun son haftasına o yıl kadrosunda Efe Aydan ve Erman Kunter gibi dönemin iki büyük yıldızını barındıran Beşiktaş lider girerken, kötü bir ilk yarı geçirdikten sonra ikinci yarı toparlanan Fenerbahçe sekizinci, daha da kötü bir sezon geçiren Galatasaray ise dokuzuncu girdi. Son hafta Beşiktaş, Fenerbahçe ile oynarken Galatasaray da İTÜ ile karşı karşıya gelecekti. Galatasaray İTÜ'yü yenerse, play-off'a girebilmek için Beşiktaş'ın Fenerbahçe'yi