kullanımını da kapsayan birçok teorik araştırma yapmışlardır. Bu araştırmalarını kapsayan Frisch ve Peierls genelgesiyle tanınmışlardır. Saf küre Uranyum-235’e ne olacağını değerlendirip, sadece zincirleme reaksiyonlar başlatmakla kalmayıp, sadece 1 kilogramlık Uranyum-235’in yüzlerce ton TNT’den daha fazla enerji açığa çıkarabileceğini bulmuşlardır. Araştırmalarını ilk Oliphant’a göstermişlerdir ve Oliphant bu bulguları hemen Sör Henry Tizard’a, Bilimsel Araştırma ve Hava Savaş (CSSAW) biriminin başı, götürmüştür. Sonuç olarak MAUD olarak bilinen bu konuyu daha fazla araştırmak için bir alt komite oluşturulmuştur. Alt komite Sör George Thompson tarafından yönetilmiş ve asıl üyeleri Oliphant, Chadwick, Cockcroft ve Moon’dan oluşmaktadır. MAUD Komitesi Temmuz 1941 tarihli son raporunda atom bombasının uygulanabilirliğinin haricinde 1943'ten önce üretilebileceği sonucuna varmıştır.

Büyük Britanya savaştaydı ve yöneticiler atom bombası geliştirilmesinin acil olduğunu düşünüyorlardı ama Amerika Birleşik Devletlerinde daha az acil görülüyordu. Oliphant Amerika’yı harekete geçiren insanlardan biriydi. Oliphant görünürde radar gelişme programını tartışmak için 1941 Ağustos’unun sonlarına doğru Amerika’ya uçtu ama asıl amacı Amerika’nın neden MAUD Komitesi’nin buluşlarını yok saydığını öğrenmekti. Sonradan hatırladığı kadarıyla: ‘’ Raporları Uranyum Komitesi Başkanı Lyman Briggs’ e göndermiştik ve hiçbir cevap alamamamaktan dolayı şaşkına dönmüştük. Briggs’ i Washington’ deki (DC) ofisine gittim ve bu anlaşılmaz ve pervasız adamın raporları alıp kasasına kilitlediğini ve komite üyelerinden sakladığını öğrendim. Çok üzülmüş ve şok olmuştum.’’

Oliphant sonradan Uranyum Komitesiyle tanışmıştır. Yeni bir üye olan Samuel K. Allison yetenekli bir deneysel fizikçi ve Arthur Compton’ın çırağı, Chicago Üniversitesindedir. Oliphant’ ın ‘ buluşmaya gelmesini’ Allison şöyle hatırlıyor, ‘’… ve kesin bir şekilde ‘bomba’ dedi. Bize bütün gücümüzü ve dikkatimizi bombaya vermemiz gerektiğini söyledi. Bomba dışında hiçbir enerji santarli üzerinde çalışmaya hakkımızın olmadığını söyledi. Bomba 25 milyon dolar tutacaktı ve bomba için Britanya’ nın ne ekonomik ne de insan gücü olmadığını ve bombanın tamamen bize bağlı olduğunu söyledi.’’ Allison aynı zamanda Briggs’ in raporları komiteden saklamasına çok şaşımıştı. Oliphant arkadaşı Ernest Lawrence ‘ı ziyaret etmiş ve James Conant ve Enrico Fermi ile konuşmuştur. Oliphant Amerikalıları atom bombasının yapılabilir olduğuna ikna etmekle kalmamış aynı zamanda Lawrence’a 94 santimlik kiklotronunu izotop ayrıştırması için büyük bir kütle spektrometresine dönüştürmesinde ilham vermiştir. Lawrence, Oliphant’ın 1934 yılında öncüsü olduğu tekniği kullanarak yapmıştır.

Leo Szilard sonradan şöyle yazmıştır, ‘’ Eğer kongre atomik enerjinin gerçek tarihini bilseydi, şüphesiz ki özel bir madalya oluşturup seçkin Amerikalı olmayan ve başta Doktor Oliphant olmak üzere bilim adamlarına verirdi.’’

26 Ekim 1942’ de Oliphant eşi Rosa ve çocuklarıyla birlikte Melburne’den gemiye bindirilmiştir. Savaş zamanı Fransız gemisi Desirade ile çok yavaş bir seyahat geçirdiler, 29 Şubat 1943'te Glasgow’ a vardılar. Ama Kasım 1943'te Manhattan Projesine katılmak üzere ailesinden bir kez daha ayrılmak zorunda kalmıştır. Oliphant Amerikalıların hizmetini sağlama almak istediği bilim adamlarındandır. Robert Oppenheimer Los Alamos Laboratuvarının başı, Oliphant’ı aralarına katılması için ikna etmeye çalışmıştır. Bomba üzerinde yapılan çalışmalar Oliphant’ı tedirgin etmiştir ve Berkeley’ de Radyasyon Laboratuvarında birlikte elektro magnetik uranyum geliştirmede çalıştığı arkadaşı Lawrence’ı dahil edilmesini tercih etmiştir.

Oliphant Avustralyalı fizikçi Admiralty’de manyetik madenler üzerinde çalıma yapan arkadaşı Harrie Massey’in, boşluklu magnetron üzerinde birlikte çalıştığı arkadaşları James Stayers ve Stanley Duke’ ün hizmetlerini garanti altına almıştır. Bu ilk grup Kasım 1943’te Berkley’ e doğru yola çıkmıştır. Oliphant, Lawrence yokken Berkley Radation Laboratuvarında Lawrence’ın vekili olmuştur. Ana laboratuvar Berkley’ de olmasına rağmen ara sıra ayrılma laboratuvarının bulunduğu Oak Ridge, Tenesse’yi ziyaret etmekteydi. Avustralyalı bilim adamlarını projede çalışmaları için ikna etmeye çalışmış ve Bilimsel Araştırma ve Endüstri Araştırmaları Konseyi’nin başı Sör David Rivett’i ikna ederek Eric Burhop’un Manhattan Projesinde çalışması için izin almıştır. İngilterede bulunan Avustralyalı Yüksek Kurul üyesi Stanley Bruce’u proje ile ilgili bilgilendirmiştir ve Avustralya hükümetinin uranyum kaynaklarını koruması için baskı yapmıştır.

Oliphant Mart 1945'te İngiltere’ye dönmüştür ve fizik profesörü olarak Birmingham Üniversitesinde yeniden işe başlamıştır. Hiroshima ve Nagasaki’ ye atılan atom bombalarını ilk duyduğunda ailesiyle birlikte Wales’de tatildeydi. Daha sonraları o an nasıl hissettiğini şu sözlerle belirtmiştir ‘’ bombanın çalışmasından dolayı birazcık gurur duydum ama insanlığa yaptığı şeyden dolayı dehşete kapıldım.’’. Oliphant, nükleer silahlara sert eleştirilerde bulunmuş ve Bilim ve Dünya, Pugwash Konferanslarında ‘’ Başından beri haklıydım, nükleer silahların varlığından endişe ediyordum ve kullanılmalarına karşıyım.’’ Savaş sırasında yaptığı çalışmalar ona Başkanlık Özgürlük Madalyası’nı kazandırabilirdi ama Avustralya hükümeti bu onuru veto etti, o zamanlar hükümet politikası sebebiyle sivillere ödül sunulmuyordu.

Nisan 1946’da başbakan, Ben Chifley, Oliphant’a yeni açılan Birleşik Ulusal Atomik Enerji Komisyonuna (UNAEC), nükleer silahların uluslararası kontrolünü tartışan kuruma delege olmak ister mi diye sormuştur. Oliphant kabul etmiştir ve Dış İşleri Bakanlığı’na katılmıştır ancak nükleer silahların uluslararası kontrolü başarılı olamamıştır ve hiçbir anlaşmada uzlaşılamamıştır.

Savaş sonrası yeniden yapılanma birimin başı Doktor H. C. ‘’altın’’ Coombs ve Chifley, Avustralya’ya, Oliphant ile dünyanın en iyi araştırmacılarını çekecek yeni bir araştırma enstitüsü kurmayı teklif etmişlerdir. Bu yeni enstitü Avustralya’nın üniversite standartlarını dünya çapında kalkındıracaktır. Bunu başarmak için Avustralya’nın en seçkin bilim adamları olan: Oliphant, Howard, Florey ve Keith Hancock’u çekmeye çalışmışlardır.

Bu girişim bir akademik intihardı çünkü Avustralya yapılan son araştırmalardan çok uzaktı ve o zamanlar iletişim de çok yetersizdi ama Oliphant kabul ederek 1950’nin sonuna doğru Avustralya’ ya, Avustralya Millî Üniversitesinde, Araştırma Okulu ve Fiziksel Bilimler ve Mühendislik Bölümü’nün müdürü olarak çalışmaya başlamıştır. Okulda başkanlığını kendi yaptığı Parçacık Fiziği Bölümü’nü kurmuştur. Ernest Titterton’un altında Nükleer Fizik Bölümü, John Jaeger’ın altında Jeofizik Bölümü, Bart Bok’ın altında Astronomi Bölümü, Kevin LeCouter’ ın altında Teorik Fizik Bölümü ve Bernhard Neumann’ın altında Matematik Bölümünü kurmuştur.

Oliphant nükleer silah araştırmalarının savunucusu olmuştur. Savaştan sonra İngiliz hükümeti tarafından Teknik Komite’ye nükleer silahlar konusunda tavsiye edilmiştir. İngiltere, Amerika’dan ayrı olarak, daha güçlü, tehlikeli olmak için kendi nükleer silahlarını geliştireceğini ilan etmiştir. Hükümetin açıklamalarından sonra Avustralya’nın dünya standartlarındaki nükleer güç ve fizik araştırmaları dünya tarafından kolayca fark edilmiştir. Yeni araştırma enstitüsünü Canberra’da Karlı Dağlar Şemasının yakınlarına inşa edilmiştir ve bu nükleer enerji endüstrisinin merkez ögesi olmak üzere planlanmıştır. Oliphant İngiltere’nin, Avustralya’nın programında yardımcı olacağını ummuştur ve İngilizler bu ortaklıkla ilgilenmişlerdir çünkü Avustralya’da uranyum madenleri ve silah deneme tesisleri vardı ve Avustralya Amerika’yla çok yakınlaşıyordu. Avustralyalı bilim adamlarının Harwell’ deki İngiliz Atom Enerji Araştırmaları Kuruluşu tarafından desteklenmesi için düzenlemeler yapılıyordu ama Oliphant’ın aradığı bu yakın işbirliği İngilizlerin Amerikalılara karşı olan güvenlik kaygılarından dolayı engellenmiştir.

Oliphant, Canberra’nın bir gün Oxford ya da Cambridge gibi bir üniversite şehri olacağını öngörmüştür. 1949 yılında yapılan seçimlerde Liberal Parti’nin kazanmasıyla üniversitenin geleceği tehlikeye girmiştir. Çoğu Liberal Üniversiteye karşı çıkmıştır, Üniversiteyi savurganlık olarak görmüşlerdir. Liberal Partisi’nin Başkanı Robert Menzies Üniversiteyi savunmuştur fakat 1954 yılında sağlamlaştırma dönemine girdiğini duyurmuş ve fon kesintisiyle, Avrupa ve Kuzey Amerika’daki üniversitelerle başarılı bir şekilde yarışma şansını yok etmiştir. Daha büyük bir darbe 1959 yılında Menzies hükümeti üniversiteyi Cnberra Üniversitesiyle birleştirdiğinde alınmıştır. Bu andan itibaren, Üniversite bir araştırma merkezi olmaktan çıkıp sıradan lisans öğrencilerine eğitim verme yükümlülüğü olan bir Üniversite konumuna gelmiştir. Yine de üniversitenin bazı kısımları eski amacına uygun olarak araştırma yapmaya devam etmiştir. Bazı aksaklıklar olmasına karşın Canberra 2014 yılında vizyonuna uygun olarak gerçekleşmeye yakın bir üniversite şehri haline gelmiştir.

1951 Eylülünde, Oliphant, Amerika, Chicago’daki bir nükleer fizik konferansına katılmak için vizaya başvurmuştur. Vize reddedilmemiştir fakat Oliphant huzur bozucu aktiviteyle suçlanmış ve vizesi çıkarılmamıştır. Bu komünist korkusundan dolayı olmuştur. Amerikalı McCarran eylemleri Amerika’ya yolculukları sınırlamıştır ve Avustralya’da Menzies hükümeti Komünist Parti’yi yasaklamaya çalışmıştır ve bu Oliphant’ı Amerikan hükümetine karşı korumaya eğilimli değildi.

Daha sonradan Eylül 1954’te Hawaii aktarmalı Kanada’ya gitme isteği de Amerika Birleşik Devletleri Eyalet Bölümü tarafından reddedilmiştir. Oliphant’ın ABD üzerinden imtiyazlı bir şekilde transit geçmesine izin verilmiştir fakat Oliphant bu aşağılanmayı kabul etmektense yolculuğunu iptal etmiştir. Donrasında Menzies hükümeti Oliphant’ı Maralinga’daki İngiliz nükleer testlerine katılımını yasaklamıştır ve Amerika’ya bilgi aktarmasından korkulduğu için gizli nüklee