n kullanılabilir.

Ay lav tüpleri, yerel arama ve geliştirme, ya da Ay'a ötesinde keşif hizmet etmek, bir insan karakol olarak kullanılabilecek bir gelecek ay üssü, oluşturmak için bir potansiyel olarak önemli bir konuma oluşturmaktadır. Ay lav mağarası potansiyel olarak uzun zamandan bire edebiyatta ve tezlerde ele alınmıştır. Ay'da bozulmamış herhangi bir lav tüpü, sıkça olan göktaşı çarpmaları, yüksek enerjili morötesi radyasyonu, enerjik parçacıklar ve aşırı olan gündüz sıcaklık değişimleriyle Ay yüzeyinin şiddetli ortamında bir sığınak olarak hizmet verebilir. Lunar Reconnaissance Orbiter'in uzaya fırlatılışının ardından birçok Ay lav tüpleri görüntülenmiştir. Bu Ay çukurları Marius Tepeleri, Mare Ingenii ve Mare Tranquillitatis dahil Ay'ın muhtelif yerlerinde bulunurlar.

"Apollo 11" ile geri getirilen ilk kayalar bazalttı. Misyon, Mare Tranquillitatis'e inmesine rağmen dağlık yerlerden gelen birkaç milimetrik parça da toplandı. Bunlar esas olarak plajiyoklaz feldispattan oluşmaktadır; bâzı fragmanlar sadece anortozit plajiyoklazlardan meydana gelmişti. Bu mineral parçalarının belirlenmesi, Ay'ın büyük bir kısmının bir zamanlar erimiş olduğu ve kabuğun bu magma okyanusunun fraksiyonel kristalleşmesiyle şekillendiği hipotezine yol açmıştır.

Dev çarpma olayının tabii bir sonucu, Ay'ı oluşturmak üzere tekrar toplanan malzemelerin sıcak olmuş olmasıdır. Şimdiki modeller, Ay'ın teşekkülünden kısa bir süre sonra Ay'ın büyük bir kısmının erimiş olduğunu, bu magma okyanusunun derinliğinin yaklaşık 500 km ile dibe kadar olduğunu tahmin etmektedir. Bu magma okyanusunun kristalizasyonu, Ay kayalarının bileşim açısından farklılaştırılmış kabuk ve mantonun meydana gelmesine ve ana Ay kaya gruplarına sebep olurdu.

Ay'ın magma okyanusunun kristalleşmesi ilerledikçe olivin ve piroksen gibi mineraller çökmüş ve Ay mantosunun meydana getirmişti. Kristalleşmenin yaklaşık dörtte üçü tamamlandığında anortositik plajiyoklaz kristalize olmaya başlayacak, düşük yoğunluğu sebebiyle de yüzerek anortositik bir kabuğu meydana getirecekti. En mühimi uyumsuz elementler (yani tercihen sıvı faza ayrılanlar) kristalleşme ilerledikçe giderek magma içinde yoğunlaşarak başlangıçta kabuk ve manto arasında sıkışmış olan KREEP bakımından zengin bir magmayı şekillendirecektir. Bu senaryo için delil, Ay yayla kabuğunun yüksek derecede anortositik bileşiminin yanı sıra bölgede toplanmış KREEP açısından zengin malzemelerin varlığıdır.

"Apollo" programı, çoğu Houston, Teksas'taki Lunar Receiving Laboratuvarı'nda saklanan 380,05 kilogram Ay yüzeyi malzemesi getirirken insansız Sovyet "Luna" programı 326 gram Ay malzemesiyle döndü. Bu kayaçlar, Ay'ın jeolojik evrimini çözmekte paha biçilmez olduklarını ispat ettiler. Ay kayaçlarının büyük bir kısmı, olivin, piroksen ve plajiyoklaz feldispat (anortozit) gibi Dünya üzerinde mineraller oluşturan aynı ortak kayadan yapılmıştır. Piroksen ve olivin tipik Ay'ın mantosunda görülürken plajiyoklas feldispat, çoğunlukla Ay kabuğunda bulunur.  İlmenit minerali bâzı deniz bazaltlarında oldukça boldur ve ("Apollo 11" mürettebatının üç üyesi "Armstrong", "Aldrin" ve "Collins" için) armalcolite olarak adlandırılan yeni bir mineral, ilk Ay numunelerinde tespit edilmiştir.

Yayla bölgeleri demir açısından fakir olup öncelikle kalsiyum bakımından zengin plajiyoklaz bir feldispat olan anortozitten oluşurken denizler, ağırlıklı olarak bazalttan meydana gelmektedir. Kabuğun diğer önemli bileşeni, troktolit ve noritler gibi magmatik "Mg sınıfı" kayaçlar ve KREEP bazaltlardır. Bu kayaçların genetik olarak petrojenez KREEP bazaltları ile ilişkili olduklarına inanılmaktadır.

Ay yüzeyindeki kompozit kayalar genellikle breşler şeklinde görünür. Bunların alt kategoriler, nasıl oluştuklarına bağlı olarak parçalı, granulitik ve çarpma-eriyik breşler olarak anılır. "Düşük K Fra Mauro" bileşimi ile temsil edilen mafik çarpma-erime breşlerinin üst kabuk anorthositik kayalara oranla hem daha yüksek demir ve magnezyum oranına, hem de daha fazla KREEP'e sahiptirler.

Bazaltik kayaçların Ay'ın dağlık kayaçlarına göre ana özelliği, bazaltların olivin ve pirokseninin daha çok ve plajiyoklası daha az içermesidir. Onlar, demir açısından Dünyevî bazaltlardan daha zengin ve aynı zamanda daha düşük viskozitelere sahiptirler. Bazıları, ferro-titan oksit bakımından zengindirler ve ilmenit olarak bilinirler. Kayaçların ilk örneklemelerinin ilmeniti ve diğer ilgili mineralleri yüksek miktarda içerdiği için onlara "yüksek titanyumlu" bazaltlar adı verildi. "Apollo 12 "misyonu, düşük titanyum konsantrasyonları olan bazaltlar ile Dünya'ya döndü ve bunlara "düşük titanyumlu" bazalt dendi. Daha düşük konsantrasyonlu bazaltlar, insansız Sovyet sondaları dahil olmak üzere müteakip misyonlarca getirildi, bunlara şimdi "çok düşük titanyumlu" bazalt deniyor. Clementine uzay aracı, en yüksek konsantrasyonu olan kayaçların en az olduğu deniz bazaltlarının titanyum konsantrasyonlarında bir süreklilik olduğunu gösteren veriler gönderdi.

Ay'ın içinin güncel modeli, insanlı "Apollo "programı misyonları sırasında geride bırakılan sismometreler ve Ay'ın çekim alanının ve dönmesinin incelenmesinden elde edilmiştir.

Ay'ın kütlesi, içindeki herhangi bir boşluğu ortadan kaldırmak için yeterlidir, bu sebeple katı kayadan oluştuğuna inanılır. Düşük yığın yoğunluğu (~ 3,346 kg m) , düşük metal varlığını göstermektedir. Kütle ve atalet momenti kısıtlamaları, Ay'ın muhtemelen yarıçapı yaklaşık 450 km'den az olan bir demir çekirdeğe sahip olduğunu göstermektedir. Ay'ın fiziksel salınımları (dönüşündeki küçük düzensizlikler), bunun haricinde çekirdeğin hâlâ erimiş olduğunu göstermektedir. Çoğu gezegen ve uyduların yarıları büyüklüğünde demir çekirdekleri vardır. Ay, böylece yarıçapının yalnızca yaklaşık dörtte biri büyüklüğünde bir çekirdeğe sahip olarak anormaldir.

Ay'ın kabuğu (belirsizlik ± 15 km olsa da) yaklaşık 50 km kalınlığındadır. Uzak taraftaki kabuğun yakınında tarafa göre ortalamada yaklaşık 15 km daha kalın olduğuna yaygın olarak inanılmaktadır. Sismoloji, sadece "Apollo 12" ve "14 "iniş yerlerinde kabuk kalınlığını kısıtlamıştır. İlk "Apollo "dönemi analizleri burada yaklaşık 60 km'lik bir kabuk kalınlığı olduğunu önerdiyse de, son zamanlarda yeniden analiz edilen bu veriler, onun daha ince ve yaklaşık 30 ile 45 km arasında olduğunu göstermektedir.

Dünya'nınkiyle kıyasla Ay'ın sadece çok zayıf bir dış manyetik alanı vardır. Diğer önemli farklar Ay'ın şu anda (çekirdeğinde bir jeodinamo ile üretilebilen) bir dipolar manyetik alana sahip olmaması ve mevcut olan mıknatıslanmaların kökeninin neredeyse tamamen kabukta bulunmasıdır. Bir hipoteze göre kabuk mıknatıslanmalarının Ay tarihinin başlarında jeodinamo hâlâ çalıştığı zaman olduğunu ileri sürer. Bununla birlikte Ay çekirdeğinin küçük boyutu, bu hipotez için potansiyel bir engeldir. Alternatif olarak Ay gibi havasız cisimlerde geçici manyetik alanların çarpma sürecinde meydana gelebileceğidir. Bunu destekleyen, büyük kabuk mıknatıslanmalarının büyük çarpma havzalarının antipotları yakınlarında göründüğünün fark edilmesidir. Ay'ın Dünya gibi bir dipolar manyetik alana sahip olmamasına rağmen, geri getirilen kayaçların bazılarında güçlü mıknatıslanma vardır. Bundan başka yörüngeden yapılan ölçümler, Ay yüzeyinin bâzı bölümlerinin güçlü manyetik alanlar ile bağlantılı olduğunu göstermektedir.






25 (Adele albümü)

25, İngiliz şarkıcı ve söz yazarı Adele'in yayınlanan üçüncü stüdyo albümüdür. 20 Kasım 2015 tarihinde XL Recordings adlı şirket aracılığıyla piyasaya sürüldü. Uluslararası çapta büyük başarı yakalayan ikinci stüdyo albümü 21'in yayınlanmasından sonra Adele, müziği bırakıp bundan olumlu bir pay çıkarmayı düşündü. Ancak müziğe ara verip oğlunu büyütmeye başladı. Müziğe verdiği aradan sonra ilham sıkıntılarını atlatıp stüdyo çalışmalarını tekrar düzenledi ve yeni albümü için çalışmaya başladı. 2013 yılında elinde olan şarkıları kaydetmeye ve geliştirmeye başlayıp 2015 yılında 25 adlı albümünü hazır hale getirdi.

Albümün adı, daha önceki albümlerinde olduğu gibi yine yaşına odaklandı ve 25 olarak adlandırıldı. Albümdeki şarkı sözlerinin teması daha çok "yaşının geçmesine, nostaljiye, melankoliye, zamanın geçmesine, anneliğe ve pişmanlığa" odaklıdır. Albümün yapımında elektronik elementler, yaratıcı ritmik yapılar, 1980'lerin R&B tarzı yapısı ve piyano mevcut. Adele, yapımcı ve söz yazarlığında da ise her zaman olduğu gibi Paul Epworth ve Ryan Tedder ile birlikte yeni kişiler olan Max Martin, Shellback, Greg Kurstin, Danger Mouse, the Smeezingtons, Samuel Dixon, ve Tobias Jesso Jr. ile birlikte çalıştı.

Çok fazla tanıtım ve promosyon yapılarak beklenen albüm olan 25, ticari açıdan ve eleştiriler için piyasaya sürüldü. Albüm Amerika'da ve İngiltere'deki birçok satış mağazasında, uluslararası pazarda, müzik listelerinde anında bir numaraya yükseldi. Yayınlandığı ilk hafta Amerika Birleşik Devletlerinde 3.38 milyon kopya satarak rekor kırdı. 1991'deki Nielsen SoundScan'in albümünden beri en büyük ilk hafta satışı gerçekleşti. Birçok eleştirmen ve gazeteci, halkın, albümü indirmek veya internet üzerinden dinlemek yerine fiziksel kopyasını satın aldığını ve bunun müzik piyasası için güzel bir hareketlenme olduğunu belirtti.

"Hello", 2017 Grammy Ödülleri'nde "Yılın Kaydı", "Yılın Şarkısı" ve "En İyi Pop Solo Performansı" ödüllerini kazanırken 25, "En İyi Pop Vokal Albümü" ödülünün yanında "Yılın Albümü" kategorisinde de kazanan oldu, böylece Adele, 2012'de "21" albümüyle kazandığı ödülün ardından bu seneki zaferiyle Grammy Ödülleri tarihinde iki defa "Yılın Albümü" ödülünü kazanan ikinci kadın sanatçı oldu. Bunu daha önce 2010 Grammy Ödülleri'nde "Fearless" ve 2016 Grammy Ödülleri'nde "1989" albümüyle Taylor Swift başarmıştı.

Adele, 2011 çıkışlı ikinci stüdyo albümü 21'den sonra müzik piyasasını tamamen bırakıp kendi hayatını yaşamaya başlamak istediğini düşündü. Ardından 2012 yılında müziğe ufak bir ara verip geri döneceğini, biraz zamana ihtiyacı olduğunu belirtti. Müziğe verdiği aranın bittiğini