i kadınlar dünya genelinin aksine erkeklere göre daha geç anıları hatırlamaktadır. Tahminlere göre Çinlilerin erkek çocuklarına kızlara göre daha çok değer vermesinden dolayı onlara daha detaycı, değerlendirici ve duygusal anımsatıcı bir tavırla davranıyor olabilirler. Amerikan katılımcılar arasında ise siyahi kadınlar, siyahi erkekler ve beyaz kadınlara göre daha geç anılara sahiptirler. İlk anıların geç yaşlarda olmasından bağımsız olarak siyahi kadınlar kişisel deyenimlerinin küçük bir kısmını aktarmaya eğilimlidirler. Bu durum Afro-Amerikan kültüründe yetiştirilen kız çocuklarına karşı detaylı anılar yerine talimatların kullanmasından kaynaklanıyor olabilir. Korelilerin Amerikanlara oranla daha geç anılara sahip olmasının sebebi ise Asyalıların kollektivist bir toplum yapısına sahip olmalarından kaynaklanmaktadır. Yeni Zelandalılar ve Çinliler arasında bir yaş farklılığının olmaması bu teoriyi şüpheli kılmaktadır. Buna ek olarak, Afro-Amerikan nüfusu daha kollektivistik bir yapıya sahip olmasına rağmen kollektivistik olmayan toplumlarla karşılaştırıldığında daha geç ilk anılara sahip olmadıkları görülmüştür. Ayrıca Batı kültürlerinden katılımcıların Doğu kültüründenkilere oranla daha detaylı ve duygusal hikâyeler anlattıkları fark edilmiştir.

Yetişkin Yeni Zelanda yerlileri Avrupalı Yeni Zelandalılara ve Çinlilere göre daha erken anılar aktarmaktadır. Yeni Zelanda yerlilerinin geçmişindeki kültür vurgusu erken yaşlarda zamanın doğasını anlamada ve erken dönemdeki anıların geri çağrılmasında etkili olabilir. Ayrıca Yeni Zelanda yerlilerinin, Avrupalı Yeni Zelandalılara ve Çinlilere göre hafızalarının kaynağının aile geçmişi olduğunu belirtmeye eğilimlidirler.

İnsanların ilk anıları kişilik öz elliklerini yansıtmaktadır. Anılarını daha detaylı aktaran insanlar günlük hayatlarında açık olmaya ve diğerlerine çeşitli kişisel bilgilerini aktarmaya eğilimlidirler. Ilk anılar erkekler için arkadaşlık odaklı iken kadınlar için nüfuz odaklıdır.

Çocukluk anıları direkt olarak olay örgüsü şeklinde hatırlanmasa da dolaylı bir biçimde hatırlanabilir. İnsanlar otobiyografik olayları hatırlayabilecek düzeye gelmeden önce anılar ateşlenebilir ya da dolaylı olarak öğretilebilir. Bu en çok duygusal travmalar açısından önemlidir. Yetişkinler genellikle 3-4 yaşlarındaki olayları çağırabilir ve genellikle deneyimsel anıları çağırmaya yaklaşık olarak 4.7 yaşında başlarlar. Fakat, bazılarına göre travmatik olaylara ve tacize mahruz kalınmış bir çocukluk geçirenler çocukluk amnezisinin bitimi olarak 5-7 yaşlarını belirtmektedir. Bunun sebebi stresli anıların hafıza merkezine zarar vermesi olduğu ve büyük ihtimalle anı kurmayı engellediği düşünülmektedir. Ateşlemenin erken yaşlarda başlaması tacize maruz kalmış çocukların tacize tepki olarak dolaylı anılar oluşturmuş olabileceği ihtimalini artırmaktadır. Bu bastırılmış anıların insanları etkileyip etkilemediği ise psikolojide tartışmaya açık bir konudur.

Çok sayıda yetişkin 2.5 yaşındaki anılarına sahiptir. Bu yaştan önceki anılarını aktaranlar ise genellikle kişisel anılarla, başka kaynaklardan öğrendikleri bilgileri birbirine karıştırmaktadır. 10 yaşından sonra yaşanan olaylar genellikle daha kolay bir şekilde doğru hatırlanmaktadır. Fakat 2 yaşına ait olan anılar sahte resimlerle ve anılarla karıştırılmaktadır. Erken çocukluk dönemi (2 yaş civarı) anıları sahte yönlendirmelere elverişlidir, bu da onların güvenilirliğini azaltmaktadır. Özellikle ciddi sonuçlara sebep olacaksa bu duruma şüpheyle yaklaşılmalıdır. Sahte bir olayın ayrıntılarını hayal etmek, sahte anılar üretmemize neden olabilir. Çalışmalar gösteriyor ki insanlar nadiren hayal ettikleri çocukluk anılarına hayal etmediklerine oranla daha çok inanmaya meyillidirler. Bu durum hayal gücü şişliğini ortaya çıkarmıştır ve bu da bir olayı nadiren hayal etmek, o olayı gerçek zannetmek için olası olabilir. Örneğin, kendilerinin doktorda çekilmiş bir fotoğrafı gösterilen insanlar bir sure sonra o fotoğrafla ilgili sahte anılar üretebilirler. Ayrıca, bu durum gösterir ki insanların mahkemelik olaylar hakkında dahi sahte anılar üretebilirler. Bu endişe Amerikan Psikoloji Birliği(APA)’ni, 2 yaşından önceki fiziksel ve cinsel istismar olayları konusunda şüpheci yaklaşılması gerektiği konusunda bilgilendirmede bulunmaya itmiştir. Fakat, Amerikan Psikoloji Birliği bu duruma suç olaylarının doğası nedeniyle tamamıyla güvenilmemesi gerektiğini de tavsiye etmektedir.

Sigmund Freud, insanların kişilik özelliklerinin erken çocukluk dönemlerinde yaşadıkları deneyimlerinin geliştirdiği libidodan kaynaklandığını savunmasıyla çok ünlüdür. Freud’un orijinalinde “Bastırılma Teorisi” olarak isimlendirdiği travma teorisi, çocukluk amnezisinin her çocuğun psikoseksüel gelişiminde yaşadığı travmatik olayı (örneğin: bakıcısı tarafından cinsel istismar)   bastırmaya çalışmasından kaynaklandığını varsaymaktadır. Teoriye göre; çocuk kendi cinselliğini keşfetmeye takıntılıyken, hayatının ilk yıllarına ait anılarının çoğunluğunu bastırmaya çalışması buna yol açmıştır. Özellikle, Freud’un kendisi 1800lerin sonunda bu teoriden vazgeçmiştir. Freud’un kendisine ait, çocukluk amnezisi hakkındaki açıklamalarını içeren freudyan teoride; bilimsel araştırmalar ve çoklu yorumlara açık olan gözlemler yerine, yaygın olarak anekdotlara dayalı kanıtları kullanması eleştirilmiştir.

“Freudyan psikoseksüel teori” acımasızca çürütülürken, bazı içe bakış çalışmaları, çocukluktaki duygusal istismarın hafıza üstündeki etkisini göstermektedir. Duygusal travmanın etkisi ve çocukluk amnezisinin açıklaması göstermiştir ki; stresli deneyimler hafızanın bozulmasına ayrıca hipokampüs ve amigdala gibi hafıza sisteminin merkezi bölgelerinde zararlar oluşmasına sebep olabilmektedir. Çocukluğunda istismar veya travmaya maruz kalmış yetişkinler, kendi anılarını genel popülasyondan 2-3 yıl sonra şekillendirir. Ayrıca, bu yetişkinler travma yaşamamış bireylere oranla önemli ölçüde görsel, resimli ve yüzle alakalı hafızalarını saklama ve geri çağırmada problemler yaşarlar. Bu belirtiler, travmanın,  erken dönemdeki çocukluk anılarınıın oluşumunu bozduğunu ima eder ama Freud’un bastırma teorisi için gerekli kanıtı vermez.

Amigdala ( beynimizin duygu ve anıların duygusal içeriğinden sorumlu kısmı) ve hipokampüs (beynimizin otobiyografik hafızadan sorumlu bölümü) genellikle birbirlerinden bağımsızlardır fakat duygular ve amigdalanın da, özellikle hipokampüsün bağlantılı olduğu anıların oluşumunda rol aldıkları bilinir. Araştırmalar ortaya çıkarmıştır ki; çocukluk döneminin sonrasında oluşan anılar, önce oluşanlara göre daha önerimsel ve duygusaldır ayrıca anlamlılık ve kuvvetlilik oranı yüksektir. Duygusal yaklaşım; bebeklik ve yetişkinlik anılarının farklılığının çocukluk amnezisine sebep olduğunu savunur. Her ne kadar yüksek duygusal olaylar güvenilir geri çağrımları canlandırabilir ve geliştirebilirse de bu konu hala tartışmalıdır.

Bazı çalışmalar, duygusal deneyimlerin daha hızlı geri çağrım zamanı ile bağlantılı olduğunu keşfetmiş ve duygusal olayların hafızamızda yer edinmesinin daha kolay olduğunu göstermiştir. Eğer olay özellikle şaşırtıcı ise, beynimiz tarafından ilk işleme alınan olaylardan olur ve bunun sebebini de büyük oranda evrimsel sebeplere bağlarlar.  Evrimsel teori, eğer geçmiş olay korkutucu veya üzücü ise veya olay bir kişinin varlığı için tehlikeliyse, kişi benzer durumun gelecekte olmasından kaçınma yatkınlığı gösterdiğini savunur. Buna ek olarak, çok önemli olaylar, büyük etkiler yaratır ve tekrarlandıkça hafızaya alınışı kolaylaşır.

Çeşitli bulgulara göre; hastaneye yatırılma ve kardeşin doğumu gibi olaylar belki de çok duygusal anılar oldukları için çocukluk anmezisi ile bağlantılıdır. Fakat görünüşte duygusal anılar, aile bireylerinden birinin ölümü ya da taşınması gibi olaylar çocukluk amnezisine etki etmez, bunun sebebi de çocuk için çok anlamlı olmaması olabilir. Bu yüzden bazı anılar diğer anılara göre erken çocukluk dönemi için hatırlanmaya daha uygundur. Bu da çok duygusal anıların duygusal olmayan anılara göre daha çabuk kodlandığı ve geri çağrıldığı sonucunu destekler.

Çocukluk amnezisi için bir olası açıklama da; uzun dönem veya otobiyografik hafıza oluşumundan sorumlu beyin bölgesinin bebeklerde gelişmemesidir. Hipokampüs ve alın korteksi hafızanın nöroanatomisi için iki anahtar yapıdır ve bu yapı 3-4 yaşlarına kadar gelişmez. Bu yapılar otobiyografik hafızanın oluşumunda etkili olması ile bilinir.

Fizyolojik yaklaşım, hafızasını yitirmiş ve hipokampüsü zarar görmüş diğer insanların hafızaları hakkında destekleyici bulgular gösterir. Bu insanlar etkili bir geçmiş anıları saklama ve geri çağırma işlemi gerçekleştiremeseler de hala bilişsel ve algısal becerilerini sergileyebilir, yeni bilgiler öğrenebilirler. Hippokampüsü içeren medyal şakak lobu (Medial Temporal Lobe/MTL)’nun gelişimi erken çocukluk dönemindeki anıların oluşturulması ve sürdürülmesinde özelleşmiştir.

Nörolojik açıklama çok genç çocukların hafızalarındaki boşluklar için açıklamalar yapmış olmasına rağmen, çocukluk amnezisi hakkında tam bir açıklama yapamamıştır çünkü 4 yaşından sonra da hafızalarda hatalar görülmüştür. Ayrıca hata yaşadıklarını belirten çocuklar daha önce çocukluk amnezisi göstermeyen çocuklardır. Çocuklar 2 yaşından 3 yaşına geçerken, kendileri daha 1-2 yaşlarındayken olan olayları hatırladıkları gözlemlenmiştir. Çocukların 3 yaşlarındayken hayatlarının daha erken dönemlerindeki anıları çağırabilmelerinin keşfi çocukların bütün gerekli nörolojik yapılarının yerinde olduğunu göstermiştir.

Serebral yarımkürelerin içindeki farklı bağlantıların, insanların hayatındaki çok erken periyodlarda oluşmuş olayları hatırlamalarında etkili olduklarına inanılmasına rağmen.  Çocukların her iki elini de kullanma ve iki yönlü sekmeli göz hareketi (bilateral saccadic eye movement) gibi kabiliyetlerinin gelişmesi çocukluk amnezisinin erken yaşta son bulmasıyla ilişkilendirilmektedir, bunun sonucunda ise beynin iki lobu arasındaki bağlantı ile erken dönem hafızasının artmasının