rlarının birleşmesinden ibâret olduğunu ve İsa'nın tamâmen mitolojik bir karakter olduğunu savundular.

Dupuis, Suriye, Mısır ve İran’daki, eski güneş tanrısı inançlarının yaptıkları kültürel etkilerin, mecâzi bir anlatımla Hristiyanlığın temellerine dönüştürüldüğünü savunur. O ayrıca, Yahudi ve Hristiyan metinlerinde anlatılanların dünyânın bir güneş yılı boyunca geçirdiği evrelerin değişik tarzda bir anlatımı olduğunu, örneğin, Yaratılış kitabında anlatılan, insanın hatâsı ve Cennet'ten düşmesinin, aslında kış mevsiminde çekilen zorlukları sembolize ettiğini; İsa'nın dirilişinin ise, Koç burcundayken Güneş’in tekrar etkisinin artmaya başladığı ilkbahar gündönümünü sembolize ettiğini öne sürer.

Volney, İbrahim ve Sâre’nin kökeninin Brahma ve Saraswati olduğunu, "Hristos"’un ("Mesih"’in) ise kökeninin Krişna olduğunu savunur. Volney, eserini Dupuis'den önce yayımladı fakat eserini hazırlarken Dupuis'nin henüz yayımlanmamış çalışmalarının taslaklarından faydalandı ve Dupuis'nin çoğu argümanını aynen savunmakla birlikte ondan farklılık gösterdiği hususlar da oldu. Volney'nin Dupuis'den ayrıldığı hususlara bir örnek vermek gerekirse, Volney, kanonik incillerde geçen ve güneş tanrısı mitlerine dayanan hikâyelerin kasten değil, bir yanlış anlama sonucu iyi niyetle ve hakikat niyetine, mecazî anlatımların hakikî târih zannedilerek derlendiğini yazar.

Volney, 18. yüzyılın sonunda, Fransa monarşisinin yıkıldığı ve devrim Fransasının yaşandığı 19. yüzyılın başında yaşadı. Volney'nin teoriyi ele alış biçimi tamâmen dinî eksenli değildi, içeriğinde içtimâi siyâsî unsurlar barındırıyordu, Fransız İhtilâli'nin fikirleri ile Efsâneci teori arasında kurduğu ilişki ve Volney'nin Napolyon üzerindeki tesirleri, Volney'nin savunduğu ve aslen dinî konulu olan bu teorinin İngiltere'de benimsenmesinin önünde engel teşkil etti. Bununla birlikte, kısa vâdede başarısız olsa da Volney'nin teorisi, 19. yüzyılda birçok Britanyalı ve Amerikalı radikal düşünürün desteğini kazandı.


1835'te Alman ilâhiyatçı David Friedrich Strauss, Hristiyanların çok tepkisini çeken "Das Leben Jesu (İsa'nın Hayatı)" adlı kitabını yayımladı. İsa'nın mevcûdiyetini inkâr etmemekle beraber, Strauss, Yeni Ahit'te anlatılan mûcizelerin, normâl vakâların olağanüstü olaylarmış gibi mitolojik bir dille anlatılışı olduğunu öne sürdü.

Kitap, Hristiyan Avrupa'da büyük tepkiyle karşılandı. Shaftesbury Kontu Anthony Ashley-Cooper, adı geçen kitabın Marian Evans tarafından yapılan İngilizce çevirisi hakkında şu sözleri söylemekten geri durmadı, "bugüne kadar Cehennem'in ağzından kusulmuş en zararlı kitap". Strauss, Hristiyan Avrupa'da o kadar nefret edilen bir insan hâline gelmişti ki kendisine Zürih Üniversitesi’nde bir ilâhiyat kürsüsü verildiğinde yükselen tepkiler üzerine, üniversite yönetimi Strauss’u emekli etmek kararı aldı.


Bonn Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yapmış olan Bruno Bauer, Strauss'un teorisini temel alıp aynı zamanda onu geliştirerek, Meryem oğlu İsa'nın hiç var olmadığını sistematik olarak inceleme konusu yaptı. Bauer, Efsâne teorisinin üç ayak üzerine binâ edilen iskeletini ilk şekillendiren akademisyendir. Bununla birlikte daha sonra aynı üç ayaklı teoriyi, Bauer'in kendilerinden önce bunu tespit ettiğinden habersiz olarak başka akademisyenler de eserlerinde sundular. Bauer'in üç ayaklı argümanı şudur:


Bauer, Mesih Efsânesi araştırmasının başında, tarihî İsa'nın var olup olmadığı sorusunu kendisi için cevapsız bırakmıştı. Daha sonra "A Critique of the Gospels and a History of Their Origin" (1850–1851) kitabında Bauer, İsa'nın hiç var olmadığını açıkça savundu. "Christ and the Caesars" (1877) eserinde Hristiyanlığın, Genç Seneca'nın Stoacılığı ile Filon'un Yahudi ilâhiyatının bir sentezinin Roma taraftarı Josephus gibi kişilerin bu konuları eserlerinde ele almalarının sonucu olarak ortaya çıktığını savundu. Bauer, kendi devrinde acımasızca eleştirildi ve Bonn Üniversitesi'ndeki görevine son verildi. Fikirlerinin yayılmasının engellenmesinden dolayı, geleceğin Efsâne teorisyenleri üzerinde pek bir etkisi olmadı.
İngiliz Godfrey Higgins, bir asker, arkeolog ve yazar olmadan önce Cambridge Üniversitesi’nde Yunanca, Latince ve hukuk okudu. İki ciltli, 867 sayfalık çalışması "Anacalypsis: An Enquiry into the Origins of Languages, Nations, and Religions" vefatından sonra 1836’da yayımlandı. Higgins, adı geçen eserinde şunu savunur, “Hinduların, Yunanların ve Yahudilerin mitleri özünde aynıdır ve fakat dinî öğretileri muhafaza etmek için tarihsel gerçeklik izlenimi verilerek ustaca şekillendirildiler” ve Hristiyanlar ya kötüniyetle ya da tahrif kastı olmayan bir motivasyonla bütün bu mitleri tamâmen tahrif ettiler.

Kersey Graves, Amerikalı bir öğretmen ve yazardı. 1875’te "The World’s Sixteen Crucified Saviours" kitabını yazdı. Higgins’i ana kaynak olarak kullanan Graves, Meryem oğlu İsa’nın hiç var olmadığını, İsa olarak inanılan mitin, çeşitli ülkelerde mevcut olan çarmıha gerilmiş ya da göğe yükseltilmiş yarı-tanrı inançlarından tevellüd eden bir inançtan başka bir şey olmadığını savundu. Ayrıca, bütün bu yarı-tanrıların İsa ile benzer hikâyeleri, benzer özellikleri ve benzer sözleri olduğunu dile getirdi. Kitabındaki iddialar Richard Carrier gibi birçok Mesih Efsânesi teorisyenleri tarafından çokça eleştirildi ve Kutsal Kitap uzmanları tarafından temelsiz bulundu.

İngiliz şair ve yazar Gerald Massey, 1870lerden itibaren Eski Mısır bilimine ilgi duymaya başladı ve rivayet edildiğine göre Britanyalı Müzesi’nde kendi kendine Eski Mısır hiyerogliflerini okumayı öğrendi. 1883’te yayımlanan "The Natural Genesis" kitabında Meryem oğlu İsa ile Eski Mısır tanrısı Horus arasındaki paralelliklere dikkat çekti. 1907’de vefâtından kısa bir süre önce "Ancient Egypt: The Light of the World" kitabı yayımlandı. Yaptığı çıkarımlar kendisinden sonra gelen birçok yazarı etkiledi. Bunlar arasında Alvin Boyd Kuhn, Tom Harpur ve D.M. Murdock zikredilebilir. Harpur, Massey’nin akademisyenler tarafından büyük ölçüde göz ardı edildiğini ve Stanley Porter ve Ward Gasque’ın eleştirilerine rağmen Massey’nin belirli dinî metinlerle ilgili Eski Mısır etimolojik çözümlemelerinin muasır Eski Mısır uzmanları tarafından kabûl gördüğünü dile getirir.

1870lerde ve 1880lerde Amsterdam Üniversitesi vesilesiyle bir grup oluşturmuş olan Alman akademi dünyasında Aşırıcı Felemenk ekolü olarak bilinen akademisyen topluluğu, Pavlus’un bütün mektuplarının sahihliğini reddetti ve Yeni Ahit’in ve Tanah’ın hiçbir tarihsel değeri olmadığı yönünde olumsuz bir konum aldı. Bu grubun lideri Allard Pierson, İsa’nın varlığını dahi inkâr etti. Sytze Hoekstra ve Samuel Adrian Naber da onunla aynı fikirdeydi. Abraham Dirk Loman 1881’de bütün Yeni Ahit kitaplarının miladi ikinci asra ait olduğunu ve İsa’nın tarihsel bir mevcudiyeti olan bir kişi olmadığını savunurken daha sonraları, her ne kadar kanonik inciller efsane olsa da onların hakiki nesnel bir vakadan kaynaklandığını savunma yönünde fikir değiştirdi. Aşırıcı Felemenk ekolü, her zaman Felemenkçe yazdı ve genellikle incelemelerinin konusunu Tanah oluşturuyordu. İlk zamanlarda önemli bir nüfuz meydana getirdilerse de zamanla, 20. asrın başlarından itibaren söndüler.

Yukarıda adı zikredilenlerden başka, Mesih Efsânesi teorisinin öncüleri arasında şu isimler de dahil edilebilir; İsviçreli skeptik Rudolf Steck, İngiliz tarihçi Edwin Johnson, İngiliz aşırıcı din adamı Robert Taylor ve yardımcısı Richard Carlile.

20. asrın başlarında Mesih Efsânesi savunucusu yazarlar, genellikle İsa’nın hiç var olmadığını savunan liberal ilahiyatçıların görüşleri üzerine binâ ettikleri argümanlarıyla İsa’nın tarihselliğine karşı argümanlar geliştirdiler. Özellikle Markos ve farazî Q inciline odaklandılar. Mesih Efsânesi teorisyenleri, 20. asrın başlarında gelişme gösteren dinler tarihi alanındaki çalışmalarda Hristiyanlığın doktrinlerinin Filistin Museviliği yerine Eski Yunan ve Doğu gizem tarikatlarında kökenleri olduğuna dair bulguları kullandılar. Joseph Klausner o zamanlardeki durumu şu cümlelerle özetledi, “Kutsal Kitap araştırmacıları tarihsel İsa’da Musevilikle ilgisi olmayan bir unsur bulmak için ellerinden gelen çabayı gösterdiler, fakat İsa ile ilgili tarihsel veriler içinden bu konuda neredeyse hiçbir şey bulamadılar, çünkü İsa ile ilgili tarihsel kanıtlar neredeyse yok denecek kadar azdır. Bu yüzden bu asrın başlarında, 18. ve 19. asırda ortaya çıkan ‘İsa’nın hiç var olmadığı’ görüşünün tekrar popülerlik kazanmasına şaşırmamak gerekir.”

Toplumsal insanbilimci James George Frazer’ın çalışmaları bâzı Efsâne teorisyenlerini etkiledi, bununla birlikte Frazer, İsa’nın mevcudiyetini inkâr etmiyordu. 1890’da "Altın Dal"’ın birinci baskısını yayımladı. Bu eserde dinî inançların ortak özelliklerini tespit etmeye çalışıyordu. İsa’nın hayat hikâyesinin Hristiyanların icad ettiği bir kurgu olduğunu savunan birçok yazar için Frazer’ın eseri başlıca kaynaklardan birisi hâline geldi. Birçok kişi onun da bir Efsâne teorisyeni olduğunu iddia etmeye başladı. Bunun üzerine adı geçen eserin 1913 baskısında Frazer açıkça, Efsâne teorisi savunucusu olmadığını, tarihsel İsa savunucusu olduğunu dile getirdi.

1900’de, İskoç milletvekili John Mackinnon Robertson, İsa’nın hiç var olmadığını ve milâdî birinci asırdaki Mesihçi bir toplumsal hareketin icâdı olduğunu savundu. Robertson’un görüşüne göre, dinî topluluklar devrin toplumunun ihtiyaçlarının gerektirdiği özelliklere sahip yeni tanrılar icad ederler. Roberston, çok eskiden beri kökeni Yuşâ’ya dayanan bir Musevî mezhebinin kuzu ve koç ile sembolize edilen bir güneş tanrısına tapındığını ve aynı mezhebin devamı olan nesillerin Nasıralı İsa’yı icad ettiğini öne sürdü. Robertson, Mesih Efsânesi’nin muhtemel kökenine dair bir kaynağın, M.Ö. 100 civârında infaz edildiği Talmud’da dile getirilen İsa Pandera olabileceğini savunur. Robertson, Pavlus’un mektuplarını elimizde kalan en eski Hristiyan metinleri olarak kabûl eder, bununla beraber tarihsellik unsuru içermek yerine ilahiyat ve ahlâk ile ilgili olduğuna dikkat çeker. O