a more suitable language continues." (Joe Polchinski sicim tartışması üzerine, "Her ne kadar üzerinde kullanılan dil değilse de, fizikte sicim teorisi her zaman için altyapıdan bağımsız olmuştur. Daha uygun bir dil için arayış devam etmektedir".)

8. Lee Smolin, The case for background independence, hep-th/0507235 (http://uk.arxiv.org/pdf/hep- th/0507235) (Altyapıdan bağımsızlık olgusu)

• Albert Einstein, H. A. Lorentz, H. Weyl, and H. Minkowski, The Principle of Relativity (1916). (İzafiyet Prensibi)

• Carlo Rovelli, Quantum Gravity (Kuantum yerçekimi), Published by Cambridge University Press Year=2004 ID=ISBN 0-521-83733-2. A preliminary version can be downloaded for free at http://www.cpt.univ- mrs.fr/~rovelli/book.pdf.
• Norton, John, The Hole Argument (Delik İddiası), (http://plato.stanford.edu/ archives/spr2004/entries/spacetime-holearg), The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Spring 2004 Edition), Edward N. Zalta (ed.)
• d'Inverno, Ray (1992). Introducing Einstein's Relativity. (Einstein'in İzafiyetine Giriş) Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-859686-3. See section 13.6.
• Physics Meets Philosophy at the Planck Scale (Planck düzeyinde fiziğin felsefe ile buluşması) (Cambridge University Press).
• Joy Christian (http://www.perimeterinstitute.ca/index.php? option=com_content &task=view&id=30&Itemid=72&e=Long%20Term%20Visitors&cat_id=453&cat_table=3&e=Joy%20Christian%20&f=3&name=Joy%20Christian%20&resident_id=4625), Why the Quantum Must Yield to Gravity (Kuantum neden yerçekimine boyun eğmeli), e-print available as gr-qc/9810078 (http://arxiv.org/abs/gr-qc/9810078). Appears in ``Physics Meets Philosophy at the Planck Scale (Cambridge University Press).
• Carlo Rovelli and Marcus Gaul, Loop Quantum Gravity and the Meaning of Diffeomorphism Invariance), (Döngüsel Kuantum Yerçekimi ve Difeomorfizmin Anlamı), e-print gr-qc/9910079 (http://arxiv.org/abs/gr-qc/9910079)‘den erişilebilir.

• Robert Rynasiewicz: The lessons of the hole argument (Delik iddiasının dersleri), Brit.J.Phil.Sci. vol. 45, no. 2 (1994), s. 407–437.

• Alan Macdonald, Einstein's hole argument (Einstein'in delik iddiası) (http://link.aip.org/link/?AJPIAS/69/223/1) American Journal of Physics (Feb 2001) Vol 69, Issue 2, s. 223–225.

• Norton, John D., "The Hole Argument") (Delik İddiası), (http://plato.stanford.edu/ entries/spacetime-holearg/), The Stanford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (ed.). 
• Stachel, John "The Hole Argument and Some Physical and Philosophical Implications" (Delik iddiası ve Bazı Fiziksel ve Felsefi Öneriler) (http://www.livingreviews.org/lrr-2014-1), Living Rev. Relativity 17, (2014), 1.




Mehmet Bulut (anlam ayrımı)

Mehmet Bulut, aşağıdaki anlamlara gelebilir:





Deep Impact (uzay aracı)

Derin Darbe, Cape Canaveral Uzay İstasyonu'ndan 12 Ocak 2015 tarihinde 18:47 UTC’de fırlatılan NASA’ya ait bir insansız uzay aracıdır. Bu, kuyruklu yıldızın içine yerleştirilen çarpma aygıtıyla Tempel 1 (9P/Tempel) adındaki kuyruklu yıldızın iç kısımlarındaki bileşimi incelemek maksadıyla tasarlandı. 4 Temmuz 2015’te 05:52 UTC’de çarpma aygıtı kuyruklu yıldızın çekirdeğiyle başarılı bir şekilde çarpıştı. Darbe çarpma sonucu meydana gelen bir krater oluşturarak çekirdeğin iç kısımlarından oluşan bir enkaz çukuru açtı. Uzay gemisindeki fotoğrafçılar kuyruklu yıldızın beklenilenden daha tozlu ve daha az buzlu olduğunu görüntüledi. Darbe, çarpma sonucu oluşan kraterin manzarasını engelleyen beklenmedik derecede büyük ve parlak bir toz bulutu meydana getirdi.

Giotto ve Stardust gibi kuyruklu yıldızlara gerçekleştirilen daha önceki uzay uçuşları roketin bir gök cisminin yanından geçmesi şeklinde gerçekleştirilen uçuşlardı. Bu uçuşlar kuyruklu yıldıza ait çekirdeğin yalnızca yüzeyini inceleme ve resmetme ve hatta o zamanlar oldukça uzak mesafelerden bunu gerçekleştirme becerisine sahipti. "Derin Darbe" uçuşu, kuyruklu yıldızın yüzeyinden madde çıkararak bir ilki gerçekleştirdi ve bu olay basında, uluslararası bilim adamları ve gök bilimciler arasında büyük yankı uyandırdı.

İlk görevini (uçuşunu) tamamlaması üzerine uzay aracından daha fazla yararlanmak adına teklifler yapıldı. Sonuç olarak, 2007 senesi Aralık ayının 31’inde "Derin Darbe" bu kez EPOXI adıyla hem güneş sisteminin dışında kalan gezegenleri hem de Hartley 2 (103P/Hartler) kuyruklu yıldızını incelemek üzere kapsamlı görevine doğru yol almak üzere Dünya’dan fırlatıldı.

Derin darbe uçuşu, kuyruklu yıldızın çekirdeğinin bileşimini neyin oluşturduğu, çarpışma sonucunda kraterin nasıl bir derinliğe ulaşacağı ve kuyruklu yıldızın oluşumunun nereden kaynaklandığı gibi sorulardan oluşan kuyruklu yıldızlar hakkındaki temel sorulara cevap bulmaya yardımcı olmak amacıyla planlandı.

Astronomlar kuyruklu yıldızın bileşimini gözlemleyerek kuyruklu yıldızın iç ve dış yapısı arasındaki farklılıklara dayanarak kuyruklu yıldızların nasıl oluştuğunu belirlemeyi umut ettiler. Çarpışma ve bunun neticesinin gözlemlenmesi astronomlara bu soruların yanıtlarını bulma yönünde teşebbüs etme yetkisini verebilirdi.

Görevin yürütücüsü, Maryland Üniversitesi’nde astronom olan Michael A’Hearn idi. Cornel Üniversitesi, Maryland Üniversitesi, Arizona Üniversitesi, Brown Üniversitesi, Belton Uzay Araştırmaları Girişimcileri, JPL, Hawaii Üniversitesi, SAIC, Amerikan Ball Hava Sahası ve Max-Planck-Institut Für extraterrestrische Physik üyelerinden oluşan araştırma (bilim) ekibini yönetti.

Uzay aracı, biri kuyruklu yıldıza çarpan 370 kg ağırlığındaki akıllı çarpma cihazı adındaki bakır çekirdekten ve diğeri de Tempe1 ile karşılaşma ânından itibaren kuyruklu yıldızı güvenli bir mesafeden görüntüleyen "Gök cisminin yanından geçen roket (alçaktan uçan)" adındaki kısımdan olmak üzere iki ana bölümden meydana gelmektedir.

Alçaktan uçan(gök cisminin yanından geçen roket) uzay aracı yaklaşık 3,2 metre uzunluğunda, 1,7 metre genişliğinde ve 2,3 metre yüksekliğindedir. İki güneş paneli, bir enkaz zırhı ve kuyruklu yıldız yakınlarındaki mesafeyi gösteren görüntülü navigasyon, kızılötesi spektroskop ve görüntü yakalamaya yarayan birkaç kamera gibi bilimsel aletlerden oluşmaktadır. Uzay aracı ayrıca Yüksek Çözünürlüklü Kamera (HRI) ve bir de Orta Çözünürlüklü Kamera olmak üzere iki kamerayı da taşıyordu. HRI 1,05 ilâ 4,8 mikrometre genişliğinde izgesel bant üzerinde çalışan „Spektral Resmetme Modülü“ ya da SIM diye adlandırılan görüntülemeye yarayan kızılötesi spektrometrisini ve görünebilir ışık kamerasını filtre tekeri ile kombinleyen bir görüntüleme cihazıdır. Bu cihaz kuyruklu yıldızın çekirdeğini gözlemleyebilsin diye en iyi hale getirildi. MRI ise yedek cihazdır ve son 10 günlük yakınlaşmada boyunca öncelikli olarak yolculuk (navigasyon) amaçlı kullanıldı. Onun da birazcık farklı türlerde olmak üzere bir filtre tekeri mevcuttur.

Uzay aracının darbe ölçer kısmı, Darbe ölçer Hedef Sensörü (ITS) adında ve optik olarak MRI’ya benzeyen ama filtre tekeri olmayan bir aleti de bulundurur. Onun iki amacı, çıkma (uzay mekiğinden fırlama) ve çarpma arasındaki mesafe sonradan dört katına kadar çıkarılabilecek darbe ölçerin uçuş yolunu algılamak ve kuyruklu yıldızı yakın mesafeden görüntülemekti. Darbe ölçer kuyruklu yıldızın yüzeyine yaklaştıkça, bu kamera Darbe ölçer ve Alçaktan uçan roket parçalanmadan önce görüntüleri Alçaktan uçan rokete eş zamanlı olarak aktarılan çekirdeğin her bir pikseli 0,2 metre kadar iyi olan yüksek çözünürlüklü resimlerini çekti. Darbe ölçer tarafından son çekilen görüntü çarpışmadan yalnızca 3,7 saniye önce yakalandı.

Darbe ölçerin taşıdığı yüke 100 kg'lık bir ağırlıktan oluştuğu ve %100 bakır olduğu için „Krater açan Kütle/Yığın“ adı verildi. Bu krater açan kütleyi taşıdığından dolayı bakır darbe ölçerin toplam ağırlığının %49’unu oluşturdu (toplam ağırlığın %24’ünü oluşturan alüminyumla beraber); bu bilimsel ölçümlerle ışık veya ses dalgalarının birbirleriyle birleşmesi, dolayısıyla dalgaların etrafa yayılım alanının genişlemesi etkisini en aza indirmek içindi. Bir kuyruklu yıldızda bakıra rastlanılması beklenmediği için bilim adamları herhangi bir spektrometri okumasında bakır izlerini/işaretlerini yoksayabilirlerdi. Üstelik patlayıcı kullanmak yerine taşıma yükü olarak bakırı kullanmak daha ucuzdu.

Ayrıca patlayıcılar gereksiz de olmuş olabilirdi. hızla yaklaşan vektörel hızıyla, darbe ölçerin devinsel enerjisi 4,8 ton TNT değerine eşitti, ki bu da onun yalnızca 370 kg olan gerçek kütlesinden oldukça fazlaydı.

Uçuş tesadüfi bir şekilde 1998 yapımı olan kuyruklu bir yıldızın Dünya’ya çarpışını konu edinen Derin Darbe filmiyle aynı adı paylaştı.

12 Ocak 2005’te evrensel saat 18:47’de Cape Canaveral Uzay İstasyonu’ndan hassas hava aracı yönetimi şeklinde SLC-17B ile fırlatılışını takiben Derin Darbe uzay aracı sabit hızla kuyruklu yıldız Tempel 1’a ulaşmak için 174 günde 429 milyon kilometre(267 milyon mil) yol gitti. Uzay aracı 3 Temmuz 2005’te kuyruklu yıldız dolaylarına ulaştığında darbe ölçüm aracı ve alçaktan uçan uzay aracı bölümlerine ayrıldı. Darbe ölçer kuyruklu yıldızın sahasına doğru harekete geçmek için yakın bir hızla 24 saat sonra çarpışmayı gerçekleştirerek gemiyi yöneten idare roketlerini kullandı. 370 kg ağırlığındaki bakır roket darbe ölçer 4,7 tonluk TNT’ye eş değer olan 1,96×1010 jul (1 jul = 10 milyon erg) devimsel enerji yaydı.

Bilim adamları yüksek hızda çarpışma enerjisinin 100 m’ye varan genişlikte (yani Roma’da bulunan amfi tiyatro arenasından bile daha büyük) bir krater yarıp ortaya çıkarmaya yeteceğine inanıyorlardı. Kraterin boyutu çarpışmadan bir yıl sonrasına kadar hala bilinmiyordu. 2007 senesindeki Stardust –NexT uçuşu kraterin çapını 150 metre olarak belirledi. Çarpışma sonrası ilk dakikalarda alçaktan uçan insansız uzay roketi, kraterin duruşunu, dışarı atılan madde gaz sütununu ve kuyruklu yıldız çekirdeğinin tümünün resimlerini çekerek çekirdeğin 500 km kadar yakınından geçti. Tüm olay Dünya merkezli teleskoplar ve içlerinde Hubble, Chandra, Spitzer ve XMM-Newton’un da bulunduğu yörüngesel rasathanelerce de resmedildi. Çarp