unan bazı türlerdir. Alan Doğu Anadolunun en önemli kuş cennetidir. Asit miktarının yüksek olduğu gölde balık yaşamaz. Nesli tehlike de olan angıtların 20.000 adeti (dünya nüfusunun %12'si) gölde bir günde gözlenmiştir.

Gece kurbağası, su kurbağası ve Kars kertenkelesi alanda yaşayan sürüngenlerdir. Alanda şu memeli türleri görülür: Tilki, tarla faresi, Anadolu kör faresi, alaca sansar.





Malezya'nın vize politikası

Vizeden muaf ülkelerden birinden veya ülkeye varışta vize almaya uygun ülkelerden birinden gelinmediği sürece Malezya ziyaretçilerinin Malezya diplomatik temsilciliklerinden vize almak zorundadır. Tüm ziyaretçilerin en az 6 ay geçerli bir pasaporta sahip olmaları gerekmektedir.

IATA'ya göre Aşağıdaki pasaport hamilleri vizesiz Malezya'ya girebilirler.

Aşağıdaki 58 ülkenin pasaport hamillerine 90 gün süreyle Malezya'ya vizesiz giriş verilir.
Aşağıdaki 99 ülkenin pasaport hamillerine 30 gün süreyle Malezya'ya vizesiz giriş verilir.

Buna ek olarak, Macao Özel İdari Bölge Seyahat İzinleri sahiplerine 14 gün süreyle vizesiz giriş hakkı verilmektedir.

Bangladeş, Çin ve Hindistan'ın diplomatik veya resmi / hizmet pasaport sahipleri sırasıyla 30 gün ve 3 aylık bir vize talep edilmez, ancak herhangi bir giriş göçmenlik kontrol noktasında giriş izni almak zorundadırlar.

Malezya'ya seyahat için geçerli olan "MYS" kodunu içeren bir APEC İş Seyahat Kartına (ABTC) sahip aşağıdaki ülkeler tarafından düzenlenen pasaport sahipleri, 60 güne kadar iş gezileri için vizesiz girebilirler.

ABTC'ler aşağıdaki ülke vatandaşlarına verilir:
1 Mart 2016'da, Malezya hükümeti, turizmi kolaylaştırmak için Elektronik Vizeye (eVisa) ve Elektronik Seyahat Kayıt ve Bilgi (eNTRI) başvurularını kabul etmek için yeni bir online vize başvuru sistemi oluşturdu. Ağustos 2016'dan itibaren eVisa başvuruları, aşağıda listelenen bazı ülkelerde, Bangladeş, Çin, Hindistan, Myanmar, Nepal ve Sri Lanka vatandaşları için geçerlidir; eNTRI başvuruları yalnızca Çin pasaportu sahipleri için geçerlidir.

Aşağıdaki ülkelerin vatandaşları Malezya'ya girmek için Uluslararası Aşı Sertifikası talep etmektedir:




Fen lisesi

Fen lisesi, üstün yetenekli öğrencilerin nitelikli eğitim almaları için açılan ve fen programlarıyla desteklenen liseler. İlk olarak Ford Vakfı'nın destekleriyle 1962'de Ankara'da açıldı. Süreç içerisinde İstanbul, İzmir ve Gaziantep gibi büyük şehirler ile yaygınlaştı.




Linas Linkevicius

Linas Linkevicius (d. 6 Ocak 1961, Vilnius) Litvanyalı siyasetçi, Litvanya Sosyal Demokrat Partisi üyesi ve 2012 yılı itibarıyla Dışişleri Bakanı.

Kaunas Teknoloji Üniversitesi'ni bitirmiştir. 1991'de Litvanya Demokratik İşçi Partisi'ne girmiş, 1992'de milletvekili seçilmiş, 1993'te 32 yaşında Milli Savunma Bakanı olmuş, 1996'ya kadar bu bakanlıkta kalmıştır. 1997'de Litvanya'nın NATO daimi temsilcisi olmuş, 2000 yılında tekrar Milli Savunma Bakanlığı'na getirilmiştir, daha sonra Litvanya Sosyal Demokrat Partisi'ne üye olmuş ve 2004 seçimleri ardından bakanlıktan ayrılmıştır. 2005'te tekrar NATO daimi temsilciliğine atanmış, 2011'de Beyaz Rusya büyükelçiliğine atanmıştır. 2012 yılı itibarıyla Dışişleri Bakanıdır.





Kızılırmak Deltası

Kızılırmak Deltası (Bafra Ovası), Kızılırmak Nehri’nin Karadeniz'e döküldüğü yerde, taşıdığı alüvyonlarla oluşturduğu, delta ovası ve sulak alanlar kompleksidir. Samsun ilinde Ondokuzmayıs, Bafra ve Alaçam ilçeleri sınırlarındadır. 56.000 hektarlık alanıyla Türkiye'nin en büyük deltalarındandır.

Toplam alanı 56.000 hektar olan deltanın yaklaşık 11.600 hektarını sulak alan ekosistemleri ve bu sistemlerle ilişkili habitatların bulunduğu doğal ve yarı doğal alanlar oluşturmaktadır. Bu alanların 11.580 hektarını açık su yüzeyleri, tatlı ve tuzlu su bataklıları, ıslak çayırlar ve mera alanları, 2.330 hektarını kumsallar ve kıyı kumulları, 3.100 hektarlık orman alanının ise 1.850 hektarını subasar ormanı, 1.250 hektarını geniş yapraklı orman alanları oluşturmaktadır. Deniz, ırmak, göl, sazlık, bataklık, çayır, mera, orman, kumul ve tarım alanları gibi farklı yaşam alanlarını (habitatları) bir arada bulundurması, deltanın eşine az rastlanır derecede önemli biyolojik çeşitliliğe sahip olmasını sağlamıştır. Delta'nın kıyı kesiminde 200-300 metre uzunluk ve 7–8 m yüksekliğe ulaşan kumullar bulunur.

Delta özelliğini kaybetmemiş Karadeniz kıyısında bulunan tek sulak alandır. Alanın 22.000 hektarı 1998 yılında Ramsar alanı ilan edilmiştir. 5174 hektarı Yaban hayatı geliştirme sahası ilan edilmiştir. 1994 yılında su kuşları yaşam alanı olduğu belirlenmiştir.

Kızılırmak Nehri, Sivas İli, İmranlı İlçesinin doğusunda yer alan Kızıldağ’dan (3025 m.) doğarak, Sivas, Kayseri, Nevşehir, Kırşehir, Kırıkkale, Çankırı ve Samsun il sınırları içinde yaklaşık 1.355 km yol kat ettikten sonra Bafra Burnu’ndan Karadeniz’e ulaşır.

Anadolu'nun içlerinden Karadeniz'e taşıdığı alüvyonlarla Delta'yı oluşturan Kızılırmak Nehri, ülkemizdeki Fırat Nehri'nden sonra ikinci en büyük drenaj havzasına (82.180 km²) sahiptir. Nehrin 1962 - 2006 yılları arasındaki ortalama debisi 188,08 m³/sn'dir.

Kızılırmak Deltası'nın da içinde bulunduğu Bafra Ovası ve yakın çevresi 1.810,84 km²’lik drenaj alanına sahip olup hidrolojik olarak sekiz tane alt havzadan oluşmaktadır.

Kızılırmak Nehri dışında deltadaki sürekli akarsular, Bafra Ovası’nın doğusundaki Engiz ve Piliç Çayı ile Darboğaz ve Mera dereleri, batısındaki İlyaslı Çayı ile Bedeş, Gökçesu, Söğüt­lük, Gökçeboğaz ve Uluçay (Alaçam) dereleridir. Uluçay Deresi’nin ortalama debisi 2.304 m³, Engiz Çayı ve Boytar kanalının ortalama debisi ise sırasıyla 2.317 m³ ve 6.963 m tür.

Kızılırmak Deltası’nın batı ve doğu sahilinde, delta ve kıyı oluşumunu meydana getiren do­ğal şartlar, farklı büyüklüklerde göllerin meydana gelmesini sağlamıştır. Kızılırmak Deltası’nın doğu sahilinde, Balık Gölü, Uzun Göl, Gıcı Göl, Tatlı Göl, Altınlı Göl, Paralı Göl, Cernek Gölü, Liman Gölü, Tuzlu Göl ve Sülüklü Gölü yer alırken batı sahilinde ise Karaboğaz Gölü ve Mülk Gölü yer almaktadır.

Deltadaki sulak alan ekosistemleri geçmişte Kızılırmak Nehri'nin düzenli taşkınları ve deniz bağlantılarından giren sularla beslenirken, nehir üzerine yapılan barajlar ve taşkın önleme seddeleri nedeniyle taşkınlar önlenmiş ve doğal beslenimleri durmuştur. Özellikle kuşaklama kanallarının inşasından sonra ve drenaj sularının da iletim kanalıyla denize tahliye edilmesi, yeterli beslenememeden dolayı zamanla göllerdeki suyun çekilmesine ve kuruma riskinin artmasına sebep olmuştur. 

Kızılırmak Deltası’nın iklimi, Samsun ikliminin tüm özelliklerini taşımaktadır. Genellikle ılıman bir iklime sahip olan Samsun’da iç kesimler ve sahil şeridinde iklim iki ayrı özellik göstermektedir. İç kesimlerde Akdağ ve Canik Dağları’nın etkisi izlenmektedir. Sahil şeridi boyunca (Şehir merkezi, Terme, Çarşamba, Bafra, Alaçam, Ondokuz Mayıs, Tekkeköy ve Yakakent) Karadeniz ikliminin etkileri görülür. Bunun için sahil şeridinde, yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlı, ilkbahar ise sisli ve yağışlı geçmektedir. 

Kızılırmak Deltası ve yakın çevresinin jeomorfolojik birimlerini üç temel grupta toplamak mümkündür. Bunlar; Güncel delta düzlüğü (Bafra kıyı ovası); eski (Pleyistosen) delta seviyeleri ve güneydeki plato yüzeyleri olarak özetlenebilir.

Kabaca 0–25 m yükselti aralığında, ortalama % 0,8 eğime sahip erken ve geç Pleyistosen ile Holosen alüvyonlarından oluşan güncel delta düzlüğü, yüzölçümü (561 km²) itibarı ile Anadolu yarımadası üzerindeki üçüncü büyük kıyı ovası niteliğindedir. Eski Kuvaterner delta çökelleri Kızılırmak Nehri’nin deltaya girdiği Bafra Boğazında, doğu ve batı yakalardaki taraçaları olarak tanımlanırlar. Geç Kuvaterner yaşlı birimler ise güncel çökeller olup, sulak alanları da içine alan ve kıyıya kadar devam eden düzlükler olarak dikkati çeker. Güncel delta düzlüğü ya da Bafra kıyı ovası olarak tanımlanan bu morfolojik birim, Holosen yaşlıdır. Deltanın güncel şeklini alması, son Buzul Çağı sonrası MÖ 5600 tarihlerinde Karadeniz’in günümüz seviyesine ulaşmasından sonra gerçekleşmiştir.

Kaynağını 3025 m yükseltiye sahip Kızıldağ’dan alan, 1355 km uzunluğa sahip ve kabaca 78650 km²'lik alanı drene eden Kızılırmak, bu delta ovasının oluşumundaki temel hidrografik faktördür. Özellikle deltanın kök kısmında örgülü karakteri gösteren Kızılırmak, birkaç metrelik leveleri (taşkın setleri) ile dikkati çekmektedir. Ayrıca, batıdan itibaren; Alaçam Deresi, Gökçeboğaz Deresi, Mandra Çayı, Bedaş Çayı ve Kızılrmak doğusunda ise Andarallı Dere, Kumsal Çayı, Karaköy Deresi, Fındıcak Dere, Beylik Dere, Karadere Çayı deltanın oluşumunda katkıda bulunan diğer dere ve çaylardır.

Kıyı ovasının batısında Karaboğaz Gölü, doğusunda ise Liman Gölü, ve Gernek Gölü ve Balık Gölü lagün gölleri, önemli morfolojik öğelerdendir. Bu göller, Kızılırmak Nehri tarafından getirilen ince kırıntılı malzemenin (alüvyon) kıyı boyuna akıntılarla doğuya doğru depolanması sonucu kıyı ardı kum setlerinin ilerlemesi ile oluşmuştur. Karaboğaz Gölü lagününü Marda ve Bedaş Çayları besler. Deltanın doğusundaki Liman, Gernek ve Balık Gölleri ise aslında bir tek sulak ortamın lagünleri olup, bu sulak ortam içinde, mevsime bağlı olarak irili ufaklı başka göller de bulunur. Andarallı Dere, Kumsal Çayı, Karaköy Deresi bu sulak ortamın önemli besleyenleridir.

Delta'nın kıyı kesiminde 200-300 metre uzunluk ve 7–8 m yüksekliğe ulaşan kumullar bulunur. Bu kumullar lagünler ile kıyı alanını birbirinden ayırmaktadır.

Kızılırmak Deltası ve yakın çevresindeki diğer belirgin morfolojik ünite ise “Eski Delta Seviyeleri”dir. Bu ünite gerek yükselti değerleri ve gerekse çökel dokuları dikkate alındığında farklı yükseltilerdeki bölümden oluştuğu anlaşılmaktadır. 25–35 m, 50–60 m ve 90–120 m yükselti kademeleri olarak ayırtlanabilen bu morfolojik birimler Kızılırmak boyunda akarsu taraçaları olarak, deltanın kök kısmında ise eski delta yüksek seviyeleri olarak tanımlanabilir. Bu birim genel olarak killi, kumlu ve çakıllı malzemelerden oluşmuş olup, akarsu taraçası niteliğindeki örnekler