001 ve 2003 yılları arasında sıkıntılar yaşadı. 2005 yılı boyunca yüksek fiyatlarla ve 2006 yılında (Nisan 2006 itibarıyla) daha yüksek fiyatlar ve ciddi bir krizle karşı karşıya kaldı. Bu problemler, Yeni Zelanda'nın yüksek hidro elektrik üretiminden dolayı kuraklık riski altında olmasından kaynaklandı.

Kurulan birçok pazar, düğüm fiyatlandırma ile işçi çalıştırmıyor, örnek olarak; İngiltere, EPEX SPOT (çoğu Avrupa ülkeleri), ve Nord Pool Point (İskandinav ve Baltık ülkeleri).

Finansal risk yönetimi, genellikle serbestleşmiş elektrik piyasasındaki katılımcılar için hatırı sayılır fiyat ve marketlerin gösterebileceği hacim risklerinden dolayı yüksek bir önceliğe sahiptir. Toptan elektrik piyasası karmaşıklığının sonucu talep zirvesi ve arz sıkıntısı dönemlerinde son derece yüksek fiyat dalgalanmaları olabilir. Bu fiyat riskinin belirli karakteristikleri talep ve hava modeli arasındaki ilişki ve üretim tesisi çeşitlerinin karışımı gibi pazarın fiziksel temellerine son derece bağımlıdır. Yakıt veya tesis temeli pozisyonu uzun sürelerde değiştiği zaman, fiyat riski ön görülmesi zor yüksek fiyat ve fiyat "adımları" ortaya şeklinde çıkabilir.

"İşlem hacmi riski" sık sık elektrik piyasası katılımcılarının belirsiz işlem hacimleri veya üretim ya da tüketim miktarları sayesinde doğal olay olarak gösterilir. Örneğin, bir perakendeci herhangi bir saat için veya gelecekteki birkaç gün için müşteri talebini; ve bir üretici yakıt sıkıntısını ya da tesis kesintisini doğru bir şekilde öngöremez. Rüzgar enerjisi gibi önemli güç kaynaklarının piyasaya girişi piyasa fiyatları üzerinde etkili olabilir.

Toptan satış piyasasından toplu alım yapan elektrik perakendecileri ve toptan satış piyasasında toplu satış yapan üreticiler bu fiyatlara ve iş hacmi etkilerine maruz kalmamak ve kendilerini dalgalanmadan korumak için "vadeli satış sözleşmeleri" ne girişeceklerdir. Bu sözleşmelerin yapısı bölgesel pazarlarda farklı anlaşmalar ve market yapılarından dolayı, çeşitlilik gösterir. Ancak, iki en basit ve yaygın türleri; fiziksel teslimat için basit sabit fiyatlı ileriye dönük sözleşmeler ve tarafların belli bir süreliğine anlaştıkları işlem fiyatındaki faklılıklar için yapılan sözleşmelerdir. Fark için bir sözleşme olması durumunda, eğer herhangi bir zaman diliminde toptan satış fiyat listesi sonuçları "Kullanım" ücretinden daha yüksek olursa, üretici gerçek ücret ile "işlem" ücreti arasındaki farkını iade edecektir. Benzer olarak gerçek fiyat "işlem" ücretinden daha az olursa, perakendeci gerçek fiyat ile kullanım fiyatı arasındaki farkı üreticiye öder. Gerçek fiyat indeksi bazen piyasaya göre "nokta" ya da "havuz" fiyat olarak adlandırılır.

Birçok başka korunma sözleşmeleri ( esneklik sözleşmeleri, Sanal İhale, Mali İletim Hakları, önceden belirlenmiş fiyatla alım hakkı gibi sözleşmeler ) sofistike elektrik piyasalarında imzalanır. Genelde taraflar arasındaki finansal riskleri ortadan kaldırmak için tasarlanmıştır.




Stoacı fizik

Stoacı fizik evrende işlemekte olan doğal süreçleri açıklamak üzere antik Yunan ve Roma Stoacı filozofları tarafından geliştirilmiş olan doğa felsefesidir. Stoacılar’a göre, evren, tek bir panteist tanrıdır, fakat aynı zamanda maddenin esasıdır (özüdür, özdeksel öz). Evrenin en ilkel varlığı, var olan her şeyin temeli olan ilahi “öz”dür (pneuma). Kuvvetin maddeden ayrılması ilahi ateşi (aether) üretir, tüm maddenin temeli olan ateş elementlere ayrılır ve evrenin ilahi varoluş nedenine (logos) göre işleyen "pneuma"nın (ilahi öz) neden olduğu gerilimler tarafından şekillendirilir. Bu süreçler; sonsuz bir döngü (palingenesis) içerisinde evrenin oluş, gelişim ve nihai olarak yok oluşundan sorumludurlar. İnsan ruhu, evreni ortaya çıkaran coşkun ilahi ateşten (aether) bir yayılımdır ve insan duyuları ruhun yönetici parçası olan insan zihninin özüyle etkileşim halindeki nesnelerden ilahi öz (pneuma) akışının aktarımıdır. Stoacılar, aynı zamanda diğer tanrıların ve ilahi öznelerin varlıklarını da kabul etmişlerdir.

Stoacı fizik, (a) materyalizm, (b) dinamik materyalizm ve (c) monism (tekçilik) ya da panteizm bağlamlarında tanımlanabilir.

Plato zamanından beri felsefeciler adalet ya da bilgelik gibi ruhun soyut niteliklerinin bağımsız bir varlıklarının olup olmadığını sorgulamışlardır.[1] Özellikle, görünür ya da somut olmayanın var olduğu söylenebilir mi? Bu ikileme Stoacılar’ın cevabı; bilgelik, adalet, vb. dahil her şeyin maddesel olduğu yönündedir. Plato, varlığı, “eyleme geçme ya da eyleme geçirme gücü olan” şeklinde tanımlamıştır[2] ve Stoacılar için bu, tüm eylemlerin fiziksel bir temas ile başladığı ve her nedensellik biçiminin aynı zamanda etkin bir neden haline dönüşmesi anlamına gelmektedir ve bu da hareketin bir cisimden diğerine iletimi demektir. Sadece Cisim vardır. Dolayısıyla, Stoacılık tamamen materyalisttir; metafiziğe cevaplar fizikte aranacaktır; özellikle “şey”lerin nedenleri sorununda Formlar Platonik Teorisi ve Peripatetik "kurucu formu" çözüm olarak ortaya konmuştur.

Materyalizm, aynı zamanda bir Epikürcü doktrinidir. Stoacı sistemle ayırt edici farklılığı, cismin esas niteliği olarak “gerilim” fikridir. Epikürcüler, maddenin biçim ve hareketini ilkel atomların tesadüfi hareketlerine bağlarlar. Bununla beraber, Stoacılar’a göre hiçbir şey açıklaması olmadan var olmaz; doğada her şeyin bir nedeni (logos) vardır. Var olan her şeyde etkin ve edilgin olmak üzere iki prensip bulunur: Var olan her şey eyleme geçme ya da eyleme geçirme yeteneğine sahiptir. Edilgin prensipte bir “şey” harekete ya da değişime meyillidir; madde “öz”ü (ousia) belirler. Etkin prensip maddeyi karakterize eder ve maddeye nitelik kazandırır. Olan her şey için bir neden vardır ve bir cismin sadece diğer bir cisim nedeniyle hareket etmesi gibi, hareketin nedeni de etki ettiği madde gibi fizikseldir. Etkin prensip ya da “kuvvet” her yerde “madde” ile birlikte, iç içe ve boşluğu (uzayı) birlikte kaplayarak ve doldurarak var olur. Bir “şey”, bir zamanlar Plato’nun düşündüğü gibi, soyut ısı, sertlik ya da parlaklıkta yer almakla artık sıcak, katı ya da parlak değildir, fakat kendi özü içerisinde bulunmakla bu niteliklerin materyali çeşitli gerilim derecelerindeki hava akımları (pneuma) gibi düşünülürler. Erdemler de eylemler gibi maddidir. Stoacı nitelik, Aristo'nun temel biçimine karşılık gelir; iki sistemde de etkin prensip olan "her şeyin bir nedeni vardır" prensibi herhangi bir şeyin varlığını açıklar, ancak Stoacı sistemde prensip maddenin kendisidir.

Etkin ve edilgin prensipler arasındaki ilişkiye gelince, gerçek bir fark yoktur. Etkin neden daima maddi bir akımdır ve bu nedenle de en ince ve en belirsiz olmasına karşın maddedir. Aristo'nun teknik terimi olan "biçim" (ethos) Stoacılar tarafından hiç kullanılmamış, onun yerine Us veya Tanrı kullanılmıştır. Stoacılar maddenin iki ana özelliğini tam bir kesinlikle ortaya koymuşlardır: her ikisi de kuvvet kavramına giden üç boyutta varoluş ve direnç. Doğru; zaman, uzay ve boşluk gibi gerçek olmayan ve harice karşılık gelen belirli kavrayış ya da düşünce oluşumları vardır, ancak bunların her biri bir şey olarak adlandırılsa da var oldukları söylenemez.

Bir Stoacı için Dünya-Ruhu, Kader, Mukadderat ve Tohumsal Neden sadece eş anlamlı sözcükler değildir, onlar için bu sözcükler Tanrının farklı görünüşlerini veya Tanrının şeylerle farklı ilişkilerini ifade eder, fakat doğanın farklı kuvvetlerine temel teşkil eden farklı özler bulunmaz. Pneuma ne artar ne de azalır; fakat onun işleyiş modları, onun farklı akışları pek çok belirgin özelliğin kanıtı olarak ayırt edilebilir ve tek tek sayılabilir.

Stoacıların pneuma'sı evrenden önce var olan ilkel özdür. O, belirli şeylerin ebedi önkoşuludur; tüm varoluşun toplamıdır; onun dışında bütün görünen evren işlemektedir ve nihai olarak onunla tükenecektir. O, evrensel düzeni (cosmos) geliştiren ve ona şekil veren yaratıcı güçtür (Tanrı). Tanrı var olan her şeydir. Stoacı fizikte evren, ilahi bir zanaatkar-ateş tarafından şekillendirilir.

Orijinal durumda pneuma-Tanrı ve evren mutlak olarak özdeştir; fakat o zaman bile maddenin esas niteliği olan gerilim iş başındadır. İlkel pneuma'da en fazla ısı ve gerilim bulunur, içinde bir basınç, bir genişleyici ve dağıtıcı eğilim vardır. Pneuma bu yoğun basınca çok fazla dayanamaz. İleriye ve geriye doğru hareket bir defa oluştuğunda ateşli buharın parlayan kütlesini soğutur ve gerilimi zayıflatır. Böylelikle ilkel özün ilk ayrışması, kuvvetin maddeden ayrılması, dünyanın Tanrıdan yayılması meydana gelir. Pneuma'da uyuyan Tohumsal Logos, şimdi yaratıcı görevine ilerlemektedir. İlkel öz, Heraklitus'un ateşi değildir, fakat daha çok ateşli bir nefes ya da aether, bir ruhanileştirilmiş elementtir. Dönüşümün döngüsü ve ardışık yoğuşum evrenin yaşamını oluşturur. Evren ve evrenin tüm parçaları, Heraklitus’un aşağı ve yukarı gelişim olarak tanımladığı ilkel varlığın değişiminde sadece farklı cisimleşmeler ve aşamalardır.[3] Önce bildiğimiz yakan ve tahrip eden temel ateşe; ve bu tekrar hava ya da hava buharına dönüşür; bir sonraki adımda suyu ve havanın katılaşmasıyla toprağı üretir. Her aşamada gerilimin derecesi azalır ve nihai element giderek daha fazla “inert” (asal) maddeye yaklaşır. Fakat bir elementin tamamen diğerine dönüşemeyeceği gibi (örneğin sadece havanın bir parçası su ya da toprağa tamamen dönüşür) pnuma’nın kendisi de elementlere tamamen dönüşmez. Orijinal saflıkta gerilimiyle birlikte kalan, artık görünen gökyüzünün en yüksek katmanındaki dünyayı çevreleyen havadır. Kendisi yaşayan bir şey ya da varlık olan bir madde düzenli evrende elementlerden tekil şeyin çokluğuna dönüşür, onu kaplayan ve her yerde yaşamını iyileştiren ve onu büyüten pneuma onun ruhudur. Fakat bu farklılaşma süreci sonsuz değildir; sadece tüm şeylerin restorasyonu zamanına kadar devam eder. Gelişen bir dünya, zamanı geldiğinde çürüyecektir. Azalan gerilim tekrar artacak; şeyler giderek elementlere ve elementler esas maddeye (öze) çözünecekler, dünya bir kez daha Tanrı’da soğurulduğu zaman genel bir yangın a