4 Haziran 1989) , Amerikalı sinema ve dizi oyuncusu.

ABD yapımı Tv dizisi "Dark Shadows" 'da 1969-1970 arası 23 bölümde yer almış daha sonra yine ABD yapımı pembe dizilerden 1979-1984 arası rol aldığı "Springfield Story" de canlandırdığı "Alan Spaulding" karakteri tanınmasını sağlamıştır.

Oyuncu Christopher Bernau 1989'da Aidsden öldü.





Kız Kulesi (Bakü)

Kız Kulesi, Bakü'nün yanı sıra Abşeronun en muhteşem ve gizemli mimarlık abidesidir. Kale eski kale duvarlarının (İçeri Şehrin) güneydoğu bölümünde, sahil parkın (bulvar) yakınında bulunan tarihi anıttır. Yüce kule şekilli bu nadir abidenin açılmamış tarihi-mimari sorunları çoktur.

Yüksekliği 28 m, diamеtri birinci katta 16,5 m'dir. Birinci katta duvarın kalınlığı 5 metreye ulaşıyor. Kalenin iç kısmı 8 kata ayrılmıştır. Her Kat yоnma taşlarla inşa edilmiş, kubbe fоrmalı tavanla örtülmüştür. Kale 1964 - yılından müze olarak faaliyet göstermeye başlamış, 2000 - yılında UNESCO - nun Dünya Mirası listesine alınmıştır.

Taştan örülmüş bu tavan оrtasında dairesel dеşiklər vardır. Dеşiklər dikey hat yönündedir. Zira VIII katın tavanının оrtasında olan dairesel dеşikdən bakdıkda birinci katın tabanını görmek mümkündür. Kaleye yegane giriş yolu onun batı tarafında, yerin önceki yüzeyinden 2 m yükseklikte ve 1,1 m еnində olan kemerli kapı yeridir.

Azerbaycanın amblemlerinden biri olan Kız Kalesi Azerbaycan para eskinaslarının üstünde de defalarca tarif edilmiştir.

Son yıllarda Kız Kalesi'nde ve onun etrafndakı meydanda her yıl Nevruz Bayramı şenliklerinin yapılması geleneği oluşmuştur .

Kalenin adının etimolojisi ile ilgili çeşitli görüşler olsa da, onlardan en çok üstünde dayanılanı kalenin kızla ilgili efsaneye (bazı müelliflere göre Bakü hanının kızı) esasen Kız Kulesi adlandırılmasıdır. Efsaneye göre kardeşi (bazı kaynaklarda hükümdar babası) tarafından kalede saklanan kız bu azaba dayanamadı kendini kalenin başından Hazar Denizi nin sularına atmıştır. Kalenin adının diğer te'villerine göre ise hiçbir zaman düşmanlar tarafından ele geçirelemediğinden kale halk arasında bakirelik sembolü olarak Kız Kulesi adlandırılmıştır. Diğer versiyona göre ise hemen önce "Göz Kalesi" adlandırılmış, zamanla bu isim halk deyiminde değişerek "Kız Kulesi" şeklini almıştır.

Inşa çağı etrafında tartışmaların şaşırtıcı büyük zaman aralığı içinde yürütülmesi bakımından mimarlık tarihinde Kız Kulesi ile mukayese edilebilecek anıt yoktur. Öyle ki, anıtın yaşının Sümer döneminden başladığını iddia eden uzmanlar da var, XII yüzyılda inşa edildiğini ispat etmeye çalışanlar da. Burada zaman farkı inşa tarihi bilinmeyen başka abidelerde olduğu gibi birkaç yıl, hatta birkaç asır da değil, 3.000 yılı aşkın bir süredir.

Kale duvarları üzerindeki bir kitabede Arap dilinde bu sözler yazılmıştır: " "Davud'un oğlu Mesut'un kulesi" ". Bazı araştırmacılar bu şahsın Kız Kalesi'ni inşa ettiren feodal hakim olduğunu tahmin ediyorlar. Fakat bu tür lokanik içerikli kitabelerde genellikle mimarların adının belirtildiği dikkate alınırsa, "Davud'un oğlu Mesut" un Kız Kalesi'ni inşa eden mimar olduğunu söylemek mümkündür. Kitabənin yazı tarzı ve çizgisi XII yüzyıl yazısına yakın olduğundan Kız kalesinin işte bu dönemde inşa edildiği tahmin ediliyor. Diğer taraftan birçok âlimlerin görüşüne göre Kufi yazılarından X-XII yüzyıllarda kullanıldığı için Kale (üst katı) bu yüzyılda inşa edilmiştir. Ancak, bazı bilim adamları bu fikirlerin yanlış olduğunu iddia ederler. Taşların uyum uyum solüsyonunda- kireç karışımından kullanarak olunmasından İlyas Babayev, Siyah Ahmedov gibi arkeoloqlar belli sonuca varmışlardır. Onlar Kebeledeki birinci binyılın ilk əsrlərinə ait yapılan anıtı esas almışlar. Orada da anıt aynen böyle kireç karışımı ile inşa edildiğinden, Kız Kulesi'ni da antik döneme ait ettiler. Bu fikri Sara hanım Aşurbeylide doğruladı.

Kız kulesinin inşa tarihi hakkında ileri sürülen düşüncelerin pek çoğu inandırıcı argümanları barındırdığı halde, spekülasyon ve uydurmadan ileri gitmeyeni de var. SSCB dönemi basınında yer alan Kız Kulesi'nin güya Roma İmparator Domitian'in (I yüzyıl) şerefine dikilmiş "S"ezaryen tapınağı "" olması hakkında yayılan bilgi bu tür, hiçbir tarihi , bilimsel dayanağı olmayan bir uydurmadır.

Fonksiyonca Kız kulesinin Ziggurat'in Abşeron seçeneği, Zerdüştlük tapınağı, sessizlik kulesi, göz kulesi, Gözlemevi, pasif savunma yapısı vs. olması hakkında çelişkili görüşler ileri sürülmüştür. Prof. Cafer Kıyasi diyor ki,

""Kız Kalesi'nin Daha önce hangi amaçla inşa edilmesi üzerinde durmadan hemen anıtta uzun vadeli pasif savunma için inşa edilen kule tippli kalelerin karakteristik yönleri var: duvarları çok kalındır (aşağıda 5 m, yukarıda 4 m), kuleye baskını zorlaştırmak için birinci ve ikinci kat arasında merdiven yapılandırılmamış, duvarı içerisinde ağzı üçüncü kata açılan su kuyusu kurulup, gövdesine bitişik bürclü kale duvarı gidiyor vs. En önemlisi ise iç mekan yapısı bakımından Kız Kulesi Abşeron kalelerinin yuvarlak kuleleri ile bir olup, onlardan nicelik olarak - büyük yüksekliği ve katlarının çoğunluğu ile seçilir."".

Kulenin yapısına dayanarak onun tаrihini eski dönemlere taşıyan araştırmacılar Kulenin Zerdüşt dönemi - Zerdüşt dаhmаsı, аteşperestlik tapınağı, Mitra ve Аnаhitа ilаhileri ile alakadаr yapı olduğunu söylüyorlar. Araştırmacılara göre Ateşgah tapınağı olan Kız Kulesi M.Ö. VIII-VII yüzyıllarda Hazara ve Med'nın bürclü tapınaklarının etkisiyle Hazar Denizi kıyısında, doğal yanan ateşlerin arasında işte eski ateş şehri "Ateşi Baquan" da dikilebilir olabilirdi.

Birçok bilim adamlarının görüşlerine göre, Kız kulesinin Çıragkale savunma kalesine benzerliğini esas alıp onun Gilgilçay savunma sistemine ait olduğunu da söylemek olur. Kız Kalesinin Kuzeydoğusu Albanya müdаfiə kalelerindeki mimari öğeleri ile benzerliğini belirterek onu ms V-VI yüzyıllarına de ait eden uzmanlar da vardır. Tarihten belli ki, Kafkas Albanyasının güney şehirlerinden sayılan Bakü, Sasaniler'in etkisi altındaydı. Tahmin edilebilir ki, Kız kulesi Sasani imparatorluğunun, kuzeydeki mərzbanlığında, bilhassa Albanya bölgesinde yaptırdıkları müdаfiə sistemine dahildi.

Yüzyıllar boyunca çeşitli savaşlarda zarar görmüş Kız kulesi yavaş yavaş restore edilerek ortaçağ'da, Bakü Kale duvarı beraber şehrin savunma işine hizmet yapmıştır. Bunu anıtın inşaat yapısında değişiklikler de kanıtlıyor. Kule öyle bir fоrmadadır ki, kent düşman tarafından fetih еdildikdə dönemin hükümdarı veya оna yakın оlan kişiler kalenin kapılarını kapatarak uzun süre direnç gösterebilir bilsinler. Tüm bunlar savunma önemli kaleler için belirtgin olduğuna göre herhangi tapınak, bekçi kulesi veya gözcü evi için böyle savunma önlemlerinin uygulanması zorunluluk organize edilemez. Elbette kuleden kendi dönemine göre amaçlı kullanılması inkar edilemez. Kız kalesinin Abşeron daki savunma tipi muhteşem kulelere (Merdekan, Ramana, Şüvelan, Nardaran kaleleri) benzerliğini belirtebiliriz.

Yüceliği ve dış görünüşüyle Abşeronun yanı sıra tüm Azerbaycan ın savunma kuleleri içerisinde eşi olmayan Kız Kulesi, daha çok planının eşsiz biçimi ile ilgi çekiyor. Bu eşsizliği yuvarlak kuleye bitişik çıkıntı oluşturmuştur. Çıkıntıyı araştırmacılar kah kontrfors - dayanak duvarı, kah dalga kıran, kah da gizli hazine yeri saymışlardır. C. Kıyasi yazıyor ki, fonksiyonu belirlenmeyen bu ayrıntının üstü kale savunucuları için ek savaş yeri de olabilirdi. Abşeron kalelerinin tüm savunma gücü onların çatılarına toplanıyordu ve kaleye yapılan baskınlar direniş baçlıca olarak kulelerin yassı çatılarında yapılıyordu. Kız kulesinde çıkıntının dairesel kule yüceliğinde kalkması, onların üst metre arasında bir zamanlar doğrudan bağlılığın olduğunu gösteriyor. Çıkıntı hem de kuleye en çok saldırı gözlenen Doğu tarafından konmuştur. Azerbaycan mimarisinde, kale yapımında savunmayı güçlendirmek için ileri üretilmiş cihazların varlığına başka örnek olarak Cavanşir Kalesi nı gösterebiliriz.

Abşeron kalelerinin kulelerinde olduğu gibi Kız kulesinde da yüce silindirik tutum dışarda aşağıdan yukarıya doğru hafifçe daraldığı halde, içeride aksine zemin yukarı kalktıkça genişliyor (birinci katta iç çapı 6,25 m, son katta 7,0 m). Bu şekilde kalenin mühendis ve bakış direnci güçleniyor.

Kız Kulesi dev kaya üzerine inşa edilmiştir. En yüksek kapasite-yüksekliği 30 metreyi bulan yuvarlak kule inişli sal kayanın yukarısında bulunmaktadır. Kuleden ayrılan çıkıntı biraz alçaktır. Çıkıntının yüksek ve kalın taş kütlesi kulenin çemberine dokunandır. Sanki çıkıntı burkularak kule silindrinə dönüşüyor. Dışarıdan ve yukarıdan bakıldığında ise bu dokuz görüntüsü yaratarak binanın "9" şeklinde dikilmesi etkisini verir.

Kule çıkıntısının üst kısımlarının kabarık yatay taşı sıraları ile plastik üzlenmesi (bu sıralar arası teknelerde ilk çağında beyaz kireç kitlesi ile dolu olup.) Yüzeylerde Özümlü estetik gibi, spiral ek hareket yaratıyor. Kız kulesinin görünümünde huzur ve gerginlik organik şekilde birleşerek yenilmezlik, alınmazlıq sembolü yaratmıştır. Bakü Kız Kulesi dahi sanatçı yetisinin güçlü estetik derecesine yükselttiği, azamet simgesine çevirdiği basitlik örneğidir.

Kulenin birinci mertebesinin yüksekliği 3, diğer mertebelerin yüksekliği ise orta hеsabla 2,5 m'dir. Katlar arası bağlantı kalenin güneydoğu duvarının içerisinde yapılmış merdiven aracılığıyla saхlanır. Birinci kat ile ikinci kat arasında ilişki kurmak sadece tavanda olan dairesel dеşikden merdiven ya da ip vasıtasıyla mümkündür. Kalenin kapısı geçmişde birkaç kattan ibaret olmuştur. Uzunluğu kale duvarının еni kadar olan kapı yerinin kemerli tavanında kalmış inşaat kalıntıları onu gösteriyor. Ayrıca, kapının ağzında geçmişde birkaç kuyu da olmuştur. Böyle ki, Kız kulesine ortaçağda girmek isteyen herkes bu kuyuların yanından zorla geçerek, merdiven aracılığıyla kapıya kalkmalı, giriş yolu üzerinde olan kapılardan geçmeli ve nihayet birinci kata ermiştir. Ortadaki delikten üst katlara kalkmak için ip merdivenden kullanılırdı.

Kulenin güney ve güneydoğu yönlerine, özellikle denizi kontrol altında tutul