ni azaltmak ya da tamamen yok etmek için alınan tedbirler bütünü olarak tanımlanabilir. Bu tedbirler hem hava hem de kara silah sistemlerini, ilgili algılayıcı sistemleri, komuta ve kontrol düzenlemelerini ve pasif önlemleri içermektedir. Bulundukları yer neresi olursa olsun, Deniz, Kara ve Hava Kuvvetlerini korumak olarak algılanabileceği gibi, ana vatan'ın savunması için de birçok ülke tarafından kullanılmaktadır. NATO, hava araçları ile yapılan hava savunmayı, karşı hava savunma, deniz ya da yerden yapılanı ise hava savunma savaşı olarak isimlendirmiştir. Füze ile savunma hava savunmanın bir kolu olarak kabul edilmektedir.

Hava savunma veya Hava Savunma Savaşı terimi ilk kez büyük ihtimalle İngilizler tarafından Kraliyet Hava Kuvvetleri Komutanlığı bünyesi altında kurulan Büyük Britanya Hava Savunması (ADGB) tarafından kullanılmıştır. Bununla beraber Birleşik Krallıkta “anti-hava aracı (anti-aircraft)” terimi de 1950’lere kadar genel olarak kullanılmakta ve AA olarak kısaltılmaktadır. I. Dünya Savaşı'ndan sonra bazen hafif bazen de ağır ön ekini alarak LAA ("Light Anti-Aircraft / Hafif Hava Savunma") veya HAA ("Heavy Anti-Aircraft / Ağır Hava Savunma") olarak silah veya ünite sınıfını betimlemek üzere adlandırılmıştır.

NATO Hava Savunma savaşını “Deniz üzerindeki bir gücün, havadan hedefe ulaşan silahlar ile uçak, gemi, denizaltı veya karadan yapılan saldırının savunulması için alınan önlemler ” olarak tanımlamıştır. Bazı ordularda Tüm Kuvvetler ile Hava Savunma (AAA veya AAAD) ("All-arms Air Defence") terimi, uzmanlığı olmayan askerler tarafından yapılan hava savunma yerine kullanılır. 20 yüzyılın sonlarında kullanılan diğer terimler; GBAD ("Ground Based Air Defence, Yerden Hava Savunma"), SHORAD ("Short Range Air Defence, Kısa Menzilli Hava Savunma") ve tipik olarak omuzdan atılan füzeleri içeren MANPADS ("Man Portable Air Defence Systems", "İnsan Kullanımlı Hava Savunma Sistemleri") olarak gösterilebilir. Hava Savunma Füzeleri genellikle Yerden Havaya Füze’nin kısaltması olarak SAM ("Surface to Air Missiles") ve Yerden Havaya Güdümlü Füze olarak SGAW ("Surface to Air Guide Missile") olarak kısaltılmaktadır.

Amerikan İç Savaşı sırasında, balonların İttifak Ordusu tarafından kullanılması, Konfederasyon Ordusunu İttifak Ordusu ile savaşmak için yeni metotlar geliştirmeye yöneltmiştir. Bu metotlar; topların kullanımı, küçük silahlar ve sabotajcıları içerir. İç politika, bunların başarısız olmaları sebebiyle, İttifak Ordusu Balon Kuvvetlerini savaşın ortasında lağvetmiştir. Konfederasyon birlikleri de balonlarla denemeler yapmıştır.

20. yüzyılın başlarında, balon ya da hava gemisi olarak adlandırılan (Zeplin) silahların kara ve deniz saldırılarında kullanılabiliyor olması ilgi çekmiştir. Ağır teçhizat, yangın bombası, mermi şeridi, çubuk mermiler ve şarapnel gibi farklı cephane çeşitleri önerilmiş ve izli ya da duman izi benzeri donanıma ihtiyaç duyulmuştur. Avrupa’da ise hava savunma silahlarına ait denemeler birçok ülkede yapılıyor olmasına karşın, yalnızca Krupp, Erhardt, Vickers Maxim ve Schneider 1910 yılında bilgileri yayınlamışlardır. Krupp’un tasarımları, 65 mm 9-librelik, 75 mm 12-librelik ve hatta 105 mm.lik top adaptasyonlarını içermektedir. Erhardt ayrıca bir 12-librelik tasarlamışken, Vickers Maxim 3-librelik ve Schneider 47 mm.lik tasarımlar önermişlerdir. Fransız Balon topu, 11 librelik, araca bağlı ve mürettebatsız ağırlığı 2 ton olacak şekilde 1920 yılında ortaya çıkmıştır. Zeplinlerin yavaş hareket etmesi, görülme ve imhasını kolaylaştırmasına rağmen, hızlı hareket eden uçakların çıkaracağı zorluklar da bu dönemde fark edilmeye başlanmıştır

Yine de 1913 yılına gelindiğinde, yalnızca Fransa ve Almanya; sahrada balonlar ve hava araçları ile çarpışmaya yönelik silahlar geliştirmişler ve hava savunmanın askeri organizasyon sorunlarına eğilmişlerdir. Bununla beraber bu sırada Kraliyet Donanması seri atışlı 3-inçlik (QF 3-
inch) ve seri atışlı 4-inçlik (QF 4-inch) Hava Savunma silahlarını ve ayrıca birçok şekilde monte edilebilen Vickers 1-librelik hızlı ateşli “pom-pom”’ları (Vickers 1-pounder QF "pom-pom") savaş alanına çıkarmıştır.

I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla, 75 mm.likler standart Alman Silahı haline gelmiş ve hareket için vagona alınabilen büyük bir kirişe monte edilmiş olarak üretilmiştir.

İngilizler bu problemi hemen fark ederek, asıl önceliklerinin İngiliz adalarının korunması olmasından dolayı, Londra çevresindeki kritik hedefleri korumak için kendi toplarını hızla yerleştirmiştir. 1914 Aralıkta, Kraliyet Donanması Gönüllü Rezervi ("RNVR – Royal Naval Volunteer Reserve") farklı kaynaklardan sağlanan hava savunma silahlarını ve arama ışıklarını belli başlı 9 limanına yerleştirmeye başlamıştır.

Kraliyet Garnizon Topçu Birliğine ("RGA – Royal Garrison Artillery"), sahrada, motorize 2 namlulu silahlar kullanarak hava savunma yapma görevi verilmişti. Birlikler Kasım 1914’te kurulmuş ve ilk olarak Maxim Topunun 37 mm.lik versiyonu olan Vickers Hızlı Ateşli 1-librelik “pom – pom”ları kullanmışlardır.("QF 1-pounder “pom – pom”")

Sonunda bütün ordular, hava savunma silahlarını daha ufak sahra topları üzerine kurmuş, özellikle Fransız 75mm ve Rus 76,2mm’sini namlu gökyüzüne doğrultulmuş toprak bir setin üzerine gelecek şekilde yerleştirmişlerdir. İngiliz Ordusu, 13-librelik topu uygun hava savunma kullanımına monte edilebilecek şekilde hızla adapte ederek, 13-librelik seri atışlı 306 kg.lık (6 cwt) ve 13-librelik seri atışlı MK 3’ü (13-pdr QF 6 cwt, 13-pr QF Mk 3) 1915’te kullanmaya başladı. Bu silahlar savaş boyunca kullanımda kaldı yalnızca 18-librelik, 13 libreliğin kovanını daha geniş bir mermide kullanacak şekilde düzenlendi (13 librelik seri atışlı 9 cwt) ve daha kullanışlı bulundu. Genel olarak hava savunmada yeterli tecrübeye sahip olmamalarından dolayı; hedefi, aradaki mesafeyi, yüksekliği ve hızı ölçme imkânsızlıkları ve mermi izlerinin hedef atışçılara göre mevkisinin ölçülmesindeki zorluklar, tapa tanzimini ayarlamayı olanaksız hale getirmiş ve atılan mermilerin birçoğu hedeflerin çok altından geçmişti. Bu durumla ilgili tek istisna gözetleme balonlarıydı, balonu tutan kablonun uzunluğundan yola çıkılarak balonun irtifası hatasız olarak hesaplanabiliyordu.

Bu dönemde hava savunma için önemli bir problem olarak cephane sağlanması görülmüş, cephanenin havada patlayan tipte olması gerektiği I. Dünya Savaşı'ndan önce fark edilmiş, cephane olarak ağır teçhizat ve genellikle şarapnel kullanılmıştır. Havada patlayan tapalar ya saat ayarlı ya da ateşli (Barut içeren) tipte olabiliyorken ateşli tapalar hava savunma için yeterince uygun değildi çünkü tapa yanması, uçuş süresine göre belirleniyordu ve barutun yanma hızı yükseklikle değişen oksijen miktarına göre değişmekteydi.

Bununla beraber, İngiliz “pom – pom” silahları yalnızca çarpma ile patlıyordu. Hidrojen dolu Zeplinler ateşli mermiler için hedef konumuna gelmiş ve İngilizler ateşli mermileri, şarapnel tipli, ateş çıkarıcı çanak içeren ön projeksiyonu olan, havada ateşlenen tapalar ile birleştirerek gece kullanımı için izli hale getirdiler. İzli mermilerin ortaya çıkması hedefleme için birçok problemin çözülmesi anlamına geliyordu.

1915 yılında İngiliz adalarına Alman saldırıları artmıştı ve İngilizlerin hava savunma çabaları etkisiz kalmaya başladı. Topçuluk uzmanlarından Amiral Sir Percy Scott, özellikle Londra’nın hava savunmasında geliştirme yapması için göreve getirildi ve Pom-pom’ların etkisiz kaldığını fark ederek Kraliyet Donanması Gönüllü Rezervi Hava Savunması biriminin 75 mm ve 3-inçlik toplar ile genişletilmesini sağladı. Ayrıca Donanmanın 3 inçlik topu, ordu tarafından da kullanıma alınmış, 3-inçlik seri atışlı 20 cwt 76 mm. (20 cwt= 1010 kg) topuna çevrilmiş ve yeni sahra monte sistemleri ile 1916 yılında kullanılmaya başlanmıştır.

Saldırılar genellikle gece düzenlendiği için “hedefi görmek” problem teşkil etmekteydi. Bu duruma çözüm olarak arama ışıkları, tespit ve konumlandırmada akustik metotlar kullanılmıştır. Aralık 1916’ya gelindiğinde çoğunluğu 3-inç toplar olmak üzere İngiltere’yi koruyan 183, Fransa’ya sevk edilmiş İngiliz kuvvetlerine ait Fransa’da 74, Orta Doğu’da olay yerlerinde olmak üzere 10 adet top bulunmaktaydı.

Dönem teknolojisi ile, hedef ile 4 boyutta çarpışmaya girilmeyi gerektiren Hava Savunma Topçuluğu zor bir görevdi. Sistemin en önemli problemi: Değişik faktörler merminin tahmin edilen yörüngesini etkilerken, mermiyi hedefin gelecekteki pozisyonuna ulaşacak şekilde ateşlemekti. Buna Yan Sapma Döşemesi (Deflection Laying) adı verilmiştir, menzil ve yükseklik için değişken açılar belirlenip, hedef hareket ettikçe açılar güncellenerek, görüntü hedefe, namlu ise hedefin gelecekteki pozisyonuna ayarlanır. Mesafe ve yükseklik tapa uzunluğunu belirlemiştir. Uçakların performansı arttıkça zorluklar da artmıştır.

İngilizlerin, daha iyi bir tapa uzunluğu ayarı yapmanın mesafe için anahtar faktör olduğunun fark edilmesiyle beraber öncelikle mesafe ölçümü ile ilgilendiler. Bu çalışmalar İrtifa / Mesafe Bulucusu (Height / Range Finder – HRF) ile sonuçlanmıştır ve ilk HRF modeli; tripod üzerinde 2 metre yüksekliğe sahip optik çakışan mesafe hesaplayıcı özelliği taşıyan Barr & Stroud UB2’dir ve hedefin uzaklığını ve yükseklik açısını ölçüp irtifayı göstermektedir. Daha sonra HRF sistemine; HRF operatörü tarafından bildirilen yüksekliği kullanarak; irtifa açıları ve tapa uzunluk eğrileri ile üst üste bindirilmiş, yükseklik hatları işaretlenmiş Yükseklik / Tapa Bildirici (Height / Fuze Indicator HFI) eklenmiştir. HFI tapa uzunluğunun hesaplanabilmesini sağlamıştır.

Savaş sahasında hava araçları, yer hedeflerine karşı kullanılmaya başlandığında, hava savunma silahları yaklaşan hedeflere doğru hızlı bir şekilde yer ve yön değiştirmekte problemle karşılaşıyor, az bir kısmı doğru bir yerde bulunabiliyor ve genellikle askerler tarafından popüler bulunmadığı için sık sık yer değiştirilmek durumunda kalıyordu. Bundan dolayı askeri birlikler, direkler üzerine yerleştirilmiş çeşitli makineli tüfek benzeri