ı Derya Kara Dev Murat Paşa komutasındaki Osmanlı Donanması'nın 16 Mayıs 1654'te bir Venedik Cumhuriyeti Donanması ile Çanakkale Boğazı önlerinde yaptığı deniz muharebesi. 1645–1669 döneminde Girit'in Fethi sırasında Osmanlı-Venedik Savaşları'nın bir evresidir.

Bu deniz muharebesi Venedik Cumhuriyeti tarafından idare edilen Girit adasını fethetmek için Osmanlı Devleti'nin adaya gönderdiği kara güçlerinin denizden iaşesi ve takviyesi için Osmanlı Devleti'nin İstanbul ve civarından yaptığı ulaşımı kesmek için Venedik'in denizden Çanakkale Boğazı'nı kapatıp, ablukaya almak hedefi ile yaptığı Çanakkale Boğazı önüne ve içine yaptığı hücumlardan ve Osmanlı Donanması'nın buna engel olmak için yaptığı çabalardan ilkidir.

Venedik Cumhuriyeti 1654 deniz muharebe ve ulaşımı sezonunun başında birçok Hollandalı ve İngiliz Akdeniz korsanlığı yapan gemiler kiralayarak desteklediği bir donanma filosunu Venedikli soylu Giuseppe Delfino komutasında Ege Denizi'ne göndermişti. Bu Venedik filosu yolda 3 gemiyi deniz kazası sonunda kaybettikten sonra, 16 Nisan'da Çanakkale Boğazı ağzına yetişmişti. Venedik filosunda 19 kalyon, 2 mavna ve 8 kadırga bulunmaktaydı. Filo komutanı Giuseppe Delfino'nın komutan gemisi 'San Giorgio grande" adlı Venedikli kalyonu idi. Bu filonun ikinci kaptanı Venedikli soylu Daniele Morosini ise bir kadırgada bulunmakta ve Venedik filosunun 8 kadırgasına diğer bir Venedikli soylu Francesko Morosini "kadırga komutanı" olarak komuta etmekteydi.

Osmanlı Devleti Girit'e 1645'de asker çıkartma yapmış; adanın büyük bir kısmını eline geçirmiş ve 1564'de Kandiya Kuşatması ile uğraşmaktaydı. Tersane-yi Amire'de büyük gayretlerle o yıl büyük bir donanma kurulmuştu. Akdeniz'de Tunus beylerbeyliği ve Trablusgarp Beylerbeyliği deniz filoları da destek için çağrılmışlardı. Bu filolar Venedikliler ve bağdaşıklıkları gemileri ile karşılaşmadan Çanakkale Boğazı'na gelmeyi başarmışlardı. Kaptan-ı Derya Kara Dev Murad Paşa komutasında 30 yelkenli kalyon, 6 mavna veya mahon ve 40 kadırgadan oluşan bir filo İstanbul'dan 10 Mayıs'ta ayrılmış ve Çanakkale Boğazı'nın hemen Ege Denizi ağzına 15 Mayıs'da varmıştı.

Kaptan-ı Derya'nın harp planına göre, Boğaz'ın ağzını korumakla görevli geride ihtiyat olarak bırakılan filodan ayrı olarak, Ege'ye çıkması hedeflenen donanma filosu harp düzeni ile üç sıra halinde önce Boğaz'ın ağzını tutacaktı. Bu filonun birinci sırasında yelkenli kalyonlar, ikinci sırasında mavnalar ve son sırasında ise kadırgalar vardı. Sonra, bu harp düzeni bozulmadan Ege Denizi'ne açılmak planlanmıştı.

Venedik amirali ise 15 Mayıs'ta harekata geçti. Delfino'nun planı Venedik gemilerinin Osmanlı filosunun kenarlarında beklemeleri ve Osmanlı gemileri Ege'ye doğru ilerleyip onları geçtikten sonra, geriden Osmanli filosuna hücum etmek idi.

Fakat Venedik harekatı komutanın planına uymadı; Venedik gemilerinin çoğu hızla kendileri için planlanmış mevkilere doğru hareketa geçtiler. Fakat bu harekat koordineli olmadı. Filonun çoğunluğu hızla ilerleyip Defino'nun kalyon komuta gemisi "San Giorgio grande" ile ikinci komutan Daniele Morosini'nin 'Aquila d'Oro" adlı gemisini ve 'Orsola Bonaventura" (kaptanı Sebastiano Molino), ile "Margarita" adlı kalyonları ve 2 mavna ile 1 kadırgayı da arkada desteksiz bıraktılar.

İlerleyen Osmanlılar geride kalmış Venedik gemilerine yetiştiler. Bir büyük Osmanli kalyonu Venedik komutan gemisi "Aquila d'Oro" kalyonuna hücum etti; ama Venedikliler bu Osmanlı gemisini ele geçirmeyi başardılar. Fakat tam bu sırada bu mevkiye 5 diğer Osmanlı gemisi yetisti. Bu gemiler hem Venediklilerin eline geçen Osmanlı gemisini hem de Venedik komutan gemisi olan "Aquila d'Oro" kalyonunu ateşe verdiler. Yine geride kalmış bir kadırgada olan Venedik ikinci komutanı Daniele Morosini bir sandal ile hücuma uğrayan gemisinden kaçmakta iken yakalanıp esir edildi. Venedik kadırgalar kaptanı "Francesko Morosini" muharebede öldü.

O günkü çatışmalar sonucu Venediklilerin 2 kalyonu ve 1 kadırgası yanarak battı ve 1 Venedik kadırgası Osmanlılar eline geçti. Venedik donanmasının zayiatı 10 ölü 40 yaralı olarak verilmiştir; ama gerçekte bu zayiatın daha büyük olduğu çok daha olasıdır. Osmanlı kayıpları ise 2 yelkenli kalyon ve 1 kadırganın yanıp kaybolması ve olasılıkla 1 mavnanın da kaybıdır.

Bu deniz muharebeye katılan gemilerin envanteri şöyledir:

Giuseppe Delfino komutasındaki donanma: 
(Çoğunluğu İngiliz ve Hollandalılardan kiralanmış).

"San Giorgio grande" (Komutan gemisi)
"Aquila d'Oro" (Hollandalı "Gouden Arend") - Yandı
"Concordia" (Hollandalı "Eendracht")
"Casa di Nassau" (Hollandalı "Huys van Nassau")
"San Zorzi (Giorgio) piccolo" (Hollandalı"Kleene Sint Joris")
"Aquila Coronato" (Hollandalı "Kronede Arend")
"Orsola Bonaventura" (İngiliz "Ursula Bonaventure") - Yandı
"Anna Bonaventura" (Îngiliz "Anne Bonaventure")
"San Michiel"
"Spirito Santo"
"Apollo"
"Margarita"
"San Giovanni"
"Conte Sdrin"/"Conte Desdrin"
"Genovese grande"
"Pinco Tremartino"
2 mavna
8 kadırga - Francesko Morosini'nin komuta kadırgası yandı, 1 diğeri Osmanlılara teslim oldu

Kara Dev Murat Paşa komutasındaki donanma:

Bu deniz muharabesinden sonra Ege Denizi ulaşımı Osmanlılara açılmış oldu. Venedik filosu ile Osmanlı donanması büyük Ege Denizi alanında küçük gemi grupları ile birbirinden kaçıp takip etme stratejisini uygulamaya başladılar. O yaz bir büyük deniz hücumu veya muharebesi olmadı.

Ege ve Akdeniz'de kampanya mevsimi sona erdikten sonra, Venedikliler bu deniz kıyılarında bulunan liman ve kalelerine çekildiler. Osmanlı ordusunun Girit'te bağlanmış olması dolayışyla bu üslere hücum edilemedi. Osmanlı donanması bunu da yapamadı. Donanmanın mensupları arasında çok sayıda yeniçeri bulunmaktaydı. Bunlar kişi kendi kışlalarında geçirmek istemekteydiler. Bu nedenle Osmanlı donanması Çanakkale Boğazı'ndan geri dönerek İstanbul'a geri geldi.

Böylece bu deniz muharebesi ile 1654'de kazanılmış olan stratejik avantaj Osmanlılar için kayboldu.





Achillobator

Achillobator (Yunanca ve Moğolca kombinasyonu "Achilles (Akhilleus) bator (batur)") "ölümsüz savaşçı", 85-95 milyon yıl önce yaşadığı tahmin edilen, dromaeosaurid theropod cinsi Kretase Devri etçil dinozor türüdür. 225–460 kg (500-1,000 pound) ağırlığında olduğu ön görülen Achillobator, muhtemelen her iki arka ayağının ikinci parmak ucundaki orak şeklindeki pençeleriyle avlanan, iki ayaklı yırtıcıdır. 6 metre (20 ft) uzunluğunda olduğu tahmin edilen bu iri dromaeosaurid, bu büyüklükteki bilinen tek holotiptir.

Bu vahşi yırtıcı, raptors, Asya kıtasında günümüz Moğolistan sınırlarında Dzunbayan – Khongil'in batısındaki Burkhan Khaldunda keşfedilmiştir. 1970'lerden itibaren hem bizzat kazıları gerçekleştirip hem de incelemelerini yaptığı “Velociraptor”, “Protoceratops” , “Mononykus” ve “Erlikosaurus” dinozorlarının isim babası Moğol paleontolog, Altangerel Perle (d. 1945) Achillobator'un fosillerini bulmuş ve ilk incelemeleri yapmıştır. 
Achillobator, "kahraman savaşçı" adını iri gövdesi ve keskin pençelerinden almıştır. Boyut olarak Kuzey Amerika Utahraptorlarına benzer ve tahminen döneminin en gaddar avcılarından birisidir.

Bu yırtıcı hem Deinonychus hem de Velociraptor ailesi mensubudur. Fakat bazı uzmanlar arasında ayrı ve yeni bir tür olduğu konusunda spekülasyonlar olmuştur. Aile içindeki bağları tam olarak anlaşılamasa da, Adasaurus ve bazı Kuzey Amerika dinozorlarının bulunduğu, dromaeosaurinae alt ailesinden gibi görünmektedir. Kretase dönemindeki diğer yırtıcılar gibi, Achillobator, genellikle modern kuşlar ile olan yakın evrimsel bir ilişkinin varsayımını vurgulayarak, sportif tüylerle resmedilir. Bu varsayım herhangi bir katı fosil kanıtına dayanmamaktadır. Ancak çoğu yavru veya yetişkin küçük Theropoda dinozorlar "tüysüz" varsayımıyla tasvir edilmektedir.

Perle'nin raporuna göre Achillobator büyük bir kafa, sağlam ve masif-nispeten kısa arka ayaklara nispeten daha uzun ön uzuvları ile dev bir maniraptoran giganticustur. Ön ve arka dişli marjları ile on bir maksiller dişe sahiptir. Anterior(ön) dişler çentikli posterior(arka) olanlardan daha küçüktür. Kısa, ağır, keskin köşeli boyun omuruna ve uzun kıvrak kuyruk omuruna sahiptir. Diğer bazı bulgulara göre uzun ve şişman olduğu ön görülmüştür. Perle, Achillbator'un omurga, bağırsak boşluğu ve ön-dorsal alan yapısından yola çıkarak uçabilen bir dinozor olduğunu savunmuştur. Hareketlerini arka uzuvları, ayaklarıyla yaptığı kesin görüşüyle ön uzuvlarının tüylü olduğu çıkarımında bulunmuştur.





Diabloceratop

Diabloceratoplar, Ceratopsia infra takımından otçul bir dinozor cinsidir. Kampaniyen devrinde Utah ve çevresinde yaşadıkları düşünülmektedir.

Tipik bir "Diabloceratops eatoni" türüdür, adlandırılması ve tarifi 2010'da James Ian Kirkland ve Donald DeBlieux tarafından yapılmıştır. Bu tür kombine bir adı vardır. "Diablo" İspanyolcada "şeytan" anlamına gelir. Bu adlandırmada dinozorun boyun kalkanındaki boynuzlar etkilidir.Bu birleşik adı oluşturan ikinci kelime olan "keratop" ise Latinleşmiş Yunanca bir kökenli bir ad olup "boynuz yüz" anlamına gelir. Bu ibare ceratopian adlarında olağan bir elemandır. Bu özel ad paleontolojist Jeffrey Eaton onuruna verilmiştir.

Bu fosil (holotip UMNH VP 16699) 2002'de DeBlieux tarafından Utah'ta bulunan Grand Staircase-Escalante Ulusal Anıtı'da bulunmuştur ve alt çenenin bir kısmını oluşturan kısmî bir kafa tasından oluşur.

"Diabloceratops" tipik bir ceratopsiana benzer biçimde genişçe bir boyun kemiğine sahiptir. Dinozorun burnunun üzerinde ince bir boynuzu olup, bunun önünde ikinci bir boynuzun daha olması olasıdır. Bunun yanında gözlerinin yanında bir çift daha boynuzu vardır. Bunlar fırfırının üzerinde bulunup "Einiosaurus" and "Styracosaurus"lara benzer bir biçimde, oldukça sivri bir boynuz çiftini oluşturur.

Bu dinozor erken dönem centrosaurine ceratopsidlerdendir. Kirkland, dinozorun karakteri üzerine paylaştığı bir bilgide bu iddiayı savunmuştur.

archosaurmusings - diabloceratops-eatoni




Hava savunma savaşı

Hava savunma savaşı, saldırgan hava araçlarının etkinliği