, dolayısıyla Neolitik Çağ tabakaları fazla önemsenmemiştir.

Kazılarda 4 metre derine inilmekle birlikte ana toprağa ulaşılamamıştır. Bu çerçevede belirtilen tabakalanma, Ortaçağ, Geç Roma Dönemi, Çanak Çömleksiz Neolitik (MÖ 9500 – 8800) ve Çanak Çömlekli Neolitik (MÖ 7000 – 6900) şeklindedir.

Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ tabakasında bir ocak ve taş temel olduğu düşünülen taş yığıntıları belirlenmiştir. Çanak Çömlekli Neolitik Çağ tabakası ise üstteki Geç Roma Dönemi yerleşmesi tarafından tahrip edildiğinden mimari saptanamamıştır.

Neolitik Çağ çanak çömleği koyu gri renkli, saman, kum ve mika katkılı hamurlu mallardır. Yüzey renkleri siyah ve kızıla çalan kahverengidir. Form olarak çift tutamak kuplu kap ve çanaklar vardır.

Pişmiş toprak figürin parçaları insan ve hayvan betimlemeleridir.

Her iki neolitik dönem yontmataş endüstrisinde kullanılan hammadde, obsidiyen kullanılmışsa da ağırlıklı olarak çakmaktaşıdır dır. Deliciler, ön ve yuvarlak kazıyıcılar, çentikli dilgiler, orak-dilgiler, ok uçları ve bıçaklar bulunmaktadır. Buluntular, Hayaz Höyük buluntularına benzetilmektedir. Sürtmetaş olarak çok sayıda yassı baltacık, öğütme taşları, havan ve havanelleri, ezgi taşları ve taş kaplara ait parçalar ele geçmiştir.

Kemik alet buluntu az sayıdadır. Birkaç bız, boncuk ve spatula parçasının yanı sıra boynuzdan yapılmış orak parçası vardır.

Ok uçları ve yassı baltaların yanı sıra çok sayıda hayvan kemiği buluntuları, halen avcılık ekonomisinin devam ettirildiğini düşündürmektedir. Evcilleştirilmiş hayvan olup olmadığı henüz bilinmemektedir. Diğer yandan orak-bıçaklar ve öğütme taşları "olasılıkla tarımın var olduğu" şeklinde yorumlanmaktadır.





Avrupa E-yolu E881

Avrupa E-yolu E881, Avrupa E-yolları ağının Türkiye'de bulunan A-sınıfı bir parçası olan bir otoyoldur. Gebze'de başlayıp, Çeşme'de bitmektedir. Yaklaşık 440 km uzunluğundadır.

E881 Yolu; Gebze şehrinde başlayıp, Bursa,İzmir'den geçerek Çeşme'de bitmektedir. Ayrıca; Gebze'de E80 yoluna, Bursa'da E90 yoluna, İzmir'de E87 yollarına bağlantısı vardır.





Girharrin Höyüğü

Girharrin Höyüğü, Mardin il merkezinin 11 km. güney-güneydoğusunda, Mardin - Nusaybin karayolunun hemen batısında, eski adı Girharrin olan Ortaköy Köyü'nün ortasında yer alan bir höyüktür. Bazı kaynaklarda Gülharrin olarak geçmektedir. Tepe, teraslarıyla birlikte 400 x 300 metre boyutlarında ve 40 metre yüksekliktedir. Navala Kutte Vadisi'nde yer alan ve Riji Deresi'nin batı tarafında olan höyük, bu vadinin kuzeydoğu yönünde doğal bir geçit sağlamaktadır. Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nda Kültepe Karum'a uzanan ve "Kral Yolu" (Harran Şarri) olarak bilinen ana ticaret hattının yerleşimden geçtiği bilinmektedir. Tepenin ve köyün eski adı olan Girharrin'in, gir (tepe) ve harrin (yol) sözcüklerine dayandığı ileri sürülmektedir. Diğer yandan Asur belgelerinde adı "Huzirina" olarak geçen kentin burası olduğu düşünülmektedir.

Girnavaz Höyüğü kazı ekibine Mardin Müzesi Müdürlüğü'nce höyük hakkında bilgi verilmesi üzerine ekip tarafından 1988-89 yıllarında höyükte sistemli ve yoğun bir yüzey araştırması yapılmıştır. Buluntular Yrd. Doç. Dr. Eyyüp Ay tarafından incelenmiş ve "Girharrin Höyüğü Arkeolojik Değerlendirmesi" adı altında yayımlanmıştır.

Yüzey araştırmalarında elde edilen buluntular MÖ 1. – 3. binyıllara tarihlendirilmektedir. Halaf ve Geç Uruk çanak çömleği de ele geçmiştir. Az sayıda olmakla birlikte, İslam Dönemi çanak çömlek parçaları, geç dönem yerleşmeleri konusunda bir fikir vermektedir. Bu haliyle Höyük'ün Erken Kalkolitik Çağ ve Geç Kalkolitik Çağ'a tarihlendiği söylenebilir. Ayrıca metalik mal grubu buluntuları dolayısıyla Erken Tunç Çağı II. evrede de iskan gördüğü anlaşılmaktadır.

Çanak çömlek buluntuları içinde % 18'lik kısım "metalik mal" olarak bilinen mal grubudur. Çömlekçi çarkında yapılmış, çark izleri doğal bir süsleme olarak bırakılmış olan bu mal grubunda kullanılan hamur, öğütülmüş ince bazalt, mika, ince elenmiş çok küçük taşçık, saman katkılı gibi çeşitlemeler göstermektedir. Tek bir örnek dışında astarsızdırlar. Çömlek, bardak, kase ve pedastal kaide biçimleri görülür. Söz konusu metalik kaplar Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde, Arslantepe, Oylum, Girvanaz ile Harran - Kızıltepe batısındaki Zergan Çayı Vadisi'nde yer alan büyük höyüklerde görülmektedir. Metalik mal grubu Er Hanedan Dönemi II ve III dönemlerine tarihlenmektedir.

Çokça ele geçen diğer mal grubu "Ninive V" olarak bilinen mal grubudur. Bu mal grubu, toplam çanak çömlek buluntularının % 7'sini oluşturmaktadır. Büyük bölümü yine çark yapımı olmakla birlikte el yapımı olanları da vardır. Boya, yiv ve çizi bezemelidirler. Hamurlarına ince mika, kum ve kireç zerrecikleri katılmıştır. Renk olarak yeşil, yeşilimsi krem, krem, bejimsi krem ve sarımsı bej görülür. Bu mal grubunda da bardak, kase, sığ çömlek ve çömlek formları vardır.

Höyükteki yerleşim, Sümer Er Hanedan Dönemi II ve IIIa gibi tarihlendirilmektedir. Er Hanedan Dönemi, Erken Tunç Çağı II. evre olarak tarihlendirilmektedir. Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Suriye kültür çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Höyük eteklerinden önemli ölçüde toprak çekile gelmektedir. Yapılaşma, höyüğün üzerine doğru yayılmaktadır. Sonuç itibarıyla höyük yok edilmek üzeredir.





Erzurum Tabyaları

Erzurum Tabyaları, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Erzurum'u savunmak için yapılan ve silahlarla güçlendirilen askeri yapılardır. Antik dönemden beri Anadolu’da şehirlerin savunma ve korunmasına özel bir önem gösterilmiştir. Roma, Bizans, Selçuklu veOsmanlı dönemlerinde şehirlere güçlü sur duvarları yapılarak korunmuştur. 16. yüzyıl başlarında kale ve sur savunma sisteminin uzun menzilde dahi etkili olan toplar karşısında yetersizliği sebebiyle Avrupa devletleri ülkelerinde tabya sistemini uygulamaya başlamışlardı. 18. yüzyılın başından beri de Osmanlı şehirlerinin savunmasında tabyalar kullanılmıştır. Stratejik öneme sahip konumdaki Erzurum şehri çevresine yapılan tabyalarla Osmanlı İmparatorluğu döneminde şehir korunmaya çalışılmıştır.

Osmanlı İmparatorluğu'nun siyasi ve askeri alanda yaşadığı sıkıntıyı fırsata dönüştürmek isteyen Ruslar, Osmanlı İmparatorluğuna karşı savaş başlatmışlardı. "Tabyaların" yapılış nedeni tamamen Ruslara karşı Erzurum şehrini savunma amaçlıdır. Özellikle Erzurum’un doğusunda olmak üzere çevresinde de "tabyalar" vardır. Kale savunma sisteminin o dönemde topla yapılan saldırılara karşı yetersiz kalışı, savunma maksatlı yapılan tabyaların önemini artırmıştı. Bu sebeple şehrin çevresinde çok sayıda özellikle Ruslara karşı savunma gücünü artırmak maksadıyla "tabyalar" yapılmıştır. Ruslar, Erzurum'a yakın tarihte üç defa saldırı, işgal ve istilada bulunmuşlardır. Bunlar sırasıyla 1828-1829, 1878 ve 1916 yıllarında olmuştur. Her ne kadar bu istilalar geçici olsa da Ruslara karşı Erzurum halkının gösterdiği direniş çoğu zaman yetersiz kalmış, şehir ve şehir halkı çok büyük tahribata maruz kalmıştır. Öncelikle 1828 Rus saldırısında, "Toprak tabya" olarak adlandırılan tabyaların yetersizliği bu anlamda yeni tabyaların inşa edilmesini zaruret haline getirmişti. Osmanlı Devleti, ilk defa Kars kalesine ve çevresine doğu sınırlarında tehdit olarak gördüğü İran’dan gelebilecek saldırılara karşı koyabilmek için, toprak tabya diye adlandırılan savunma maksatlı askeri yapılar yapmıştı. Erzurum’un kuzeyinde bulunan Gürcübogazı, doğusunda bulunan Deveboynu Geçidi, güneyinde bulunan Palandöken geçidini muhtemel Rus ve Iran saldırılarına karşı koruyabilmek için 21 tabya inşa etmiştir. 1821 yılında Erzurum'da ilk olarak "Hasani Basri" Toprak Tabyası yapılmış, daha sonra diğer tabyaların yapımı gerçeklestirilmiştir. Erzurum'daki tabyalarda genellikle taş malzeme kullanılmış olup, sadece tonozlar tuğladan örülmüştür. Tabyaların yapım süresi toplam beş yıl sürmüştür. Türk Subay ve Mühendisleri tarafından yapılmıştır. Tabyalar Sultan Abdülaziz devrinde Fosfor Mustafa Sıdkı Paşa başkanlığında bir komisyon oluşturulmuş, bu komisyonun hazırladığı projelere göre tabyalar özellikle inşa edilmiştir. 93 Harbi olarak da adlandırılan ve Osmanlı - Rus Savaşlarının en kanlı çatışmalarının yaşandığı Erzurum Aziziye Tabyaları’nın tarihimizde özel bir yeri ve önemi vardır. Ateşli silahlar ve tahrip gücü yüksek uzun menzilli topların geliştirilmesiyle birlikte, kentleri çevreleyen surlar özelliklerini kaybetmeye başlayınca yeni savunma sistemleri geliştirme zarureti ortaya çıkmıştır. Çünkü savaş teknolojileri alanındaki gelişmeler, Orta Çağ kale savunma sistemini de değiştirmiş, sivillerle askerlerin birbirinden ayrıldığı ve içerisinde halkın olmadığı savunma yapıları inşa edilmesini gündeme getirmiştir. 
16. yüzyıl başlarında Avrupa devletleri tabya sistemini uygulanmış, 18. yüzyılın başından beri de Osmanlı şehirlerinin savunmasında kullanılmıştır. Osmanlı Devleti'nin sıkıntılı dönemlerinde büyük masraf ve emek harcanarak inşâ edilen tabyaların, savunma yapıları arasında çok özel bir yeri vardır.

Mimari açıdan diğer yapılardan farklı olan tabyalar, uzun menzilli topların etkisine karşı korunabilmek için muhtemel saldırının gelebileceği yöne, yaklaşık olarak 10 metre kalınlığında toprak yığmak suretiyle yarı yüksekliğe kadar toprak içine gömülü bir şekilde yapılmışlardır. Çoğunun yapımı bu şekildedir. Uzaktan bakıldığında hemen hemen hiç fark edilemeyecek durumda olan tabyalar, mimari açıdan da dayanıklı ve kullanışlı olmaları konusunda ilk plânda dikkate alınarak imar edilmişlerdir. Tabyalarda; nizamiye, askeri kışlalar, eğitim yerleri, karargâh binaları, bölük veya tabur binaları, cephanelik, topçu ve pusu odaları türünde savunma maksatlı yapılar, asker ve subayların yatma koğuşları, mutfak, fırın erzak deposu, hamam, çamaşırhane gibi yaşam için gerekli olan unsurlar bulunur. Tabyaların en merkezi konumunda kışla ve karargâh binaları yer alır. Yapılaşma hilâl şekline dayalı ve yan yana sıralı bir halde birbirlerine bir kapı girişiyle irtibatlı olup, içlerindeki oda birimleri dikdörtgen şeklindedir. Koridor durumundaki alandan kışlayı oluşturan odalar