eti konularında sık sık alıntılanan, tezlere konu olan ve sembol olarak adlandırılan bir isim oldu.




Karakter





Güldünya





Friedrichstraße

Friedrichstraße ("Frederick Caddesi"), Berlin'in merkezindeki başlıca kültür ve alışveriş caddelerinden biridir. Eski Mitte'nin kuzey bölgesinden Kreuzberg'deki Hallesches Tor'a doğru uzanır. Kuzey-güney eksenindeki cadde, doğu-batı eksenindeki Leipziger Straße ve Unter den Linden gibi önemli caddelerle kesişerek kavşaklar oluşturmaktadır. Adını, Prusya kralı I. Friedrich'den almıştır. U6 U-Bahn metro hattı caddenin altından geçmektedir. Soğuk Savaş döneminde cadde, Berlin Duvarı tarafından ikiye bölünmüş ve geçiş noktası Checkpoint Charlie de cadde üzerinde yer almaktadır.

Berlin'in geleneksel alışveriş caddesi olan Friedrichstraße, paralelindeki eski hükümet karargahı merkezi olan Wilhelmstraße'den üç blok doğudadır.

Friedrichstraße, II. Dünya Savaşı sırasında yerle bir oldu ve Berlin'in bölünmesi sonrası sadece belirli bölümleri yeniden inşa edildi. Batı Berlin'de kalan bölge ikamete açılarak inşaasına başlandı. 1960ların sonlarında, Friedrichstraße'nin bitiminde yer alan eski "Belle-Alliance-Platz" meydanı tamamen yıkılmış ve yerine evler ve ofisler yapılmıştır.

Doğu Berlin'deyse, Leipziger Straße'de olduğu gibi caddenin dört şeride genişletilmesi planlanmıştır. Bu dönemde caddenin geniş hali düşünülerek inşa edilen yapılar "Hotel Unter den Linden" ve "Lindencorso"'dur. Daha sonra 1987'de Hotel Unter den Linden'in karşısına Doğu Almanya'nın 5 yıldızlı otellerinden biri olan "Grand Hotel Berlin" yapılmıştır. Caddenin yeniden inşaası için birçok plan yapılmış ve çalışmalara da başlanmıştır ama 1990 yılında Alman yeniden birleşmesi sonrası çalışmalar iptal edilmiş ve bu yapılardan tamamlanan birkaçı haricindekiler yıkılmıştır.
Friedrichstraße 1990larda tekrar inşa edilmiştir. O dönemde şehrin en büyük inşa projesi olan caddenin inşaasında Galeries Lafayette'yi tasarlayan Jean Nouvel ve Checkpoint Charlie'deki Amerikan İş Merkezi'ni yaratan Philip Johnson gibi mimarlar görev almıştır. Bu sürecin sonunda cadde yeniden popüler bir alışveriş merkezi haline gelmiştir.





Yeniçeri İsyanı (1525)

1525 yılının Mart ayında Osmanlı Padişahı I. Süleyman Kâğıthane'de avlandığı sırada yeniçeriler tarafından İstanbul'da bir isyan başlatıldı. Bu isyanın sebebi ise Veziriazam İbrahim Paşa'yı istemeyen bazı kişiler tarafından kışkırtılan yeniçeri ağası tarafından çıkartılmış, uzun bir süreden beri sefere çıkılmadığından askerlerin sefer istemesi yüzünden çıkmıştır. Bu sırada Sadrazam Pargalı İbrahim Paşa, Hain Ahmed Paşa tarafından Mısır'da çıkarılan isyanın bastırılması sonrası İstanbul'a dönüş yolundaydı. Yeniçeri isyanı kısa sürede bastırıldı ve Yeniçeri Ağası Mustafa Ağa, kâhyası Kıran Bali ile Reis-ül Küttab Haydar Çelebi idam edildi.




Northwoods Operasyonu

Northwoods Operasyonu, CIA'in Küba'ya karşı planladığı gizli bir operasyondur. Planlarda CIA ABD ordusunu vuracak ve bunu Küba yapmış gibi gösterecekti. Böylece halk desteği alınarak Küba'ya savaş açılabilecekti. Plan Kennedy tarafından onaylanmadı.





Pazar payı

Pazar payı (piyasa payı), bir piyasada, bir malın toplam satış miktarı ya da gelirleri içinde bir firmaya ait olan pay anlamına gelen bir iktisat terimidir.

Pazar payı, firmaların elde ettiği kar miktarlarını açıklayan önemli değişkenlerden ve firmaların tekel gücünün ölçümünde önemli göstergelerdendir. Buna göre firmanın pazar payı ile piyasadaki gücü arasında doğru orantı vardır ve genel olarak firmanın karlılığı ile firmanın piyasa payı arasında da aynı yönlü bir ilişki söz konusudur.

Geleneksel pazarlama anlayışında performans ölçümü pazar payına dayanmaktadır. Bu nedenle pazarlamada, pazar payının arttırılması, yani ürün ya da hizmetler için daha fazla müşteri bulma amaçlanır. Pazar payını, işletmenin performans ölçütü olarak kullanmanın esas yararı, ekonomik durum ya da vergi politikaları gibi makroekonomik değişkenlere bağımlılığının az oluşudur.

Mutlak pazar payı aşağıdaki formülle hesaplanır:
Burada pazar payı, miktara ya da değere bağlı olabilir:

Bir şirketin pazardaki konumunu belirlemek için gösterge olarak da kullanılan göreceli pazar payı ise aşağıdaki formüllerle hesaplanır:

ya da





Hafız Vehbi Efendi

Hafız Vehbi Efendi, (d. ö. 31 Mart 1909,İstanbul) Şirket-i Hayriye nin 22 Mayıs 1896 tarihinde atanan müdürüdür. Görev süresince reform niteliğinde yenilikler yapmıştır.

Şirket-i Hayriye müdürü Hüseyin Hakkı Efendi'nin 1895 yılında vefat etmesinin ardından şirket bir yıl süreyle yönetim kurulu idaresi altında kalmış, 22 Mayıs 1896 tarihinde ise Yusuf Kamil Paşa tarafından yetiştirilen, Hafız Vehbi Efendi Şirket-i Hayriye müdürlüğüne atanmıştır. Kendisi şirket müdürlüğü görevine atanmadan önce bir sene süreyle yönetim kurumu başkanlığı yapmıştır.

Hafız Vehbi Efendi döneminde Şirket-i Hayriye bünyesinde üç büyük yenilik yapılmıştır, bunlardan ilki 1902 tarihinde yandan çarklı vapurların kaldırılarak yerine pervaneli vapurların alınmasıdır. Bu yeniliğin başlıca sebebi artan Beyoğlu nüfüsunun ulaşım gereksinimlerini karşılamak üzere iskele sayılarının arttırılması ve dolayısıyla kalabalıklaşan boğaz trafiğinde yandan çarklı vapurların manevra kabiliyetlerinin yetersiz kalmasıdır. İşletme tarafından 47 numara verilen Tarz-ı Nevin ve 48 numara verilen Dil-Nisin vapurları Şirket-i Hayriye filosuna katılan ilk pervaneli vapurlardır. Filoya katılan ilk iki pervaneli vapurun ardından 1905 yılında, Süreyya ve Şehab vapurları filoya katılmıştır fakat boyutları sebebiyle verimli olarak kullanılamamışlardır ve bu sebepten ötürü Armstrong fabrikasına İnşirah vapuru yaptırılmıştır. Yaptırılan bu yeni vapur görüntüsü itibarı ile takipçilerinden farklılaşmaktadır ve bu durum şirket kayıtlarında şu şekilde belirtilmiştir; ""Bu vapurlarda uskur şaftının hareketinden dolayı yolcuların rahatsız olacağı mülahazası ile alt kamara konulmamış olduğundan duba üzerine oturtulmuş köşklere benzemektedirler""

1907 yılında yaptırılan Kamer ve Rağbet vapurları Şirket-i Hayriye tarihinde çift pervaneli vapurlar dönemini başlatmıştır. 59 numaralı Kamer vapurunda birinci mevki üç, ikinci mevki iki salonludur. 1907 yılında kullanılmaya başlanılan bu çift pervaneli vapurların iskelelere yanaşma süreleri ve hareket kabiliyetleri olumlu karşılanmış ve Fransızlara; Sultaniye, Hünkar İskelesi, Sütlüce ve Küçüksu, Hüseyin Hakkı ve Ziya vapurları sipariş edilmiş ek olarak İngilizlerden; Sarayburnu, Boğaziçi, Kalender ve Güzelhisar çift pervaneli vapurları alınmıştır.

Hafız Vehbi efendi tarafından gerçekleştirilen bir diğer önemli reform ise seyr-ü sefer dairesinin kurdurulması olmuştur. Darülfünun'un önemli geometri hocası İzzet Bey'in görevlendirilmesi ile Şirket-i Hayriyenin Seyr-ü Sefer dairesi kurulmuş ve ilk defa Boğaziçinde seyreden vapurlar için hareket planları hazırlanmıştır. Bu hareket planları iskelerdeki yolcu yoğunlukları göz önünde bulundurularak ve iskelelerin önemleri gözetilerek hazırlanmış olup ilk defa kesin vapur hareket saatleri belirlenmiştir.

Şirket-i Hayriye modern bilet kavramı ile Hafız Vehbi Efendi zamanında tanışmıştır. 1881 yılında kullanılmaya başlanılan marka yöntemi, hem markalar vapur içinde satıldığından hem de üzerlerinde tarih olmadığından çok kolay kopyalanabilmekte ve verimli olarak kullanılamamaktaydı. Hafız Vehbi Efendi Döneminde yurt dışından getirilen kartonlara Galata'da bulunan Manukyan Matbaasında modern biletler bastırılmış ve vapur iskelelerindeki gişelerde satılmaya başlamıştır.

31 Mart 1909 da vefat eden Hafız Vehbi Efendi'nin yerine müdürlük görevi vekaleten Keçecizade Hikmet Efendi tarafından yürütülmüş fakat daha sonra yönetim kurulu kararı ile şirket müdürlüğü görevine eski Maliye Nazırı Ziya Bey getirilmiştir.




Ryan White

Ryan Wayne White (6 Aralık 1971; Kokomo, Indiana - 8 Nisan 1990; Indianapolis, Indiana), HIV/AIDS enfeksiyonu taşıdığı için okuduğu liseden çıkarılmasına karşı verdiği mücadeleyle Amerika Birleşik Devletleri'nde ulusal simge haline gelen ABD'li gençtir. Hemofili hastası olduğu için kan nakli tedavisi sırasında HIV virüsü ile enfekte olduğu iddia edildi. Aralık 1984'te teşhis konuldu ve sadece 6 ay yaşayabileceği öngörüldü. Doktorlar, diğer öğrenciler için risk taşımadığını ve White'ın okula dönebileceğini belirtseler de Kokomo'daki birçok veli ve öğretmen okula dönmesine karşı çıktı. AIDS araştırmalarında ve toplumun AIDS'i tanımasında önemli katkıları olan White, okul sistemine karşı yasal savaş verdi. Elton John, Michael Jackson ve Phil Donahue gibi birçok ünlü ile beraber medyanın karşısına çıktı, doktorlarının öngördüğünün aksine beş yıldan fazla yaşadı ve lise mezuniyetine bir ay kala, Nisan 1990'da öldü. 
İlk AIDS vakalarının gey erkeklerde görülmesi sebebiyle, White'tan önce bu hastalığın gey toplulukları ile doğrudan bağlantılı olduğu görüşü oldukça yaygındı. White ile beraber bu algı değişimi, diğer HIV ile yaşayan Magic Johnson, Ray brothers ve Kimberly Bergalis gibi ünlüleri de daha fazla AIDS araştırmaları yapılması ve toplumun bilinçlendirilmesi için çalışmaya sevk etti. White'ın ölümünden kısa bir süre sonra ABD Kongresi, Ryan White CARE Yasası'nı çıkarttı. İki defa onaylanan bu yasa, ABD'de AIDS ile yaşayan bireylerin en büyük destekçisi oldu.

Ryan White, Jeanne Elaine Hale ile Hubert Wayne White'ın çocukları olarak ABD'nin Indiana eyaletinin Kokomo şehrinde doğdu. Henüz üç günlük iken, doktorlar kendisine küçük bir yaralanma esnasında bile kanın durmamasına yol açan X kromozoma bağlı kalıtsal kan hastalığı olarak adlandırılan ağır bir hemofili A teşhisi koydu. Tedavisi için vücuduna haftalık faktör VIII enjekte edilmesi gerekiyordu. Uygulanan bu yöntem yüzünden AİDS hastalığının o dönemde yaygınlaştığı düşünülmektedir.

Çocukluğunda oldukça sağlıklı olsa da Aralık 1984'te şiddetli zatürre hastalığına yakalandı. Bu hastalığın tedavisi aşamasında kendisine AIDS teşhisi konuldu. Tıp dünyası o dönem AIDS hakkında çok az bilgiye sahipti. Bilim insanları o yıl HTVL-III adını verdik