nuşulan en yaygın Batı Çerkesçesi ağzı, nüfusları itibarıyla Abzehlerin konuştuğu ağızdır. Kafkasya’da ise Abzeh ağzı konuşan tek köy Adigey Cumhuriyeti’nde bulunan Hakurine Hable (Şovgenovski)’dir. Diasporada Şapsığların sayısı da Abzehlere yakındır. Hemen hemen aynı bölgelerde, birçok köyde de karışık olarak yaşamaktadırlar. Şapsığların tarihi topraklarının büyük bölümü bugünkü Adigey Cumhuriyeti’nin sınırları dışında kalmıştır. Adıgey’deki küçük bir grup dışında Şapsığlar bugün Krasnodar Krayı’nın Tuapse ve Lazarevsk ilçelerine bağlı köylerde yaşıyorlar (yaklaşık 10 bin). 1924-1945 yıllarında feshedilene kadar Şapsığ Ulusal Rayonu döneminde Şapsığcanın gelişimi için adımlar atılsa da, Adigey Cumhuriyeti’nin dışında kaldıklarından günümüzde anadillerinde eğitim ve yayın hakkından yararlanamamaktadırlar. Bjeduğ ve Temirgoy ağızlarını konuşanların sayısı Kafkasya’daki nüfuslarıyla ters orantılı olarak Türkiye’de ve diğer ülkelerde nispeten azdır; Temirgoylar (Çemguylar) diasporadaki en küçük Çerkes topluluğudur. Günümüzde Adigey Cumhuriyeti’ndeki Çerkeslerin çoğunu Bjeduğlar ve Temirgoylar oluşturur. Kafkasya’da kalmadığı için Çerkes diyalektolojisinde adları geçmeyen Hatukaylar ise birkaç köy dışında Kayseri-Pınarbaşı’nda yaşarlar (18 köy). Diyasporada Doğu Çerkesçesi konuşanların sayısı az olup Kafkasya'dakiyle ters orantılıdır. Türkiye’deki Çerkesler içinde dillerini en iyi koruyan grup olan Kabardeylerin en yoğun yaşadığı bölge, esas olarak Kayseri ve Sivas’a bağlı köylerin bulunduğu Uzunyayla ile Maraş-Göksun ilçesidir.

TRT-3 kanalında devletçe yayın yapılan ilk Çerkes dili Türkiye'de sayıları en az olan Kabardeylerin konuştuğu Doğu Çerkesçesidir.

Çerkesçe için ilk alfabe denemeleri 1800’lerin başlarında Rusya'da yapılmaya başlanmıştır. 19. yüzyılda ve 20. yüzyılın başlarında yazı, dar bir aydın çevresinde sınırlı kalmıştır. İlk önce Arap harflerini esas alan alfabeler kullanıldı. Batı lehçesi için 1918’den 1927 yılına kadar Arap alfabesi, 1927’den 1938’e kadar Latin alfabesi kullanıldıktan sonra 1938’den itibaren de Kiril alfabesine geçilmiştir. Doğu lehçesi için Latin alfabesi 1923’te yapılmış, 1924’te N. F. Yakovlev tarafından geliştirilip 1936’ya kadar kullanılmıştır. 1936’dan itibaren Rus harfleri esas alınarak hazırlanan Kiril alfabesine geçilmiştir.

Evliya Çelebi 1660’lı yıllarda gezip gördüğü Çerkes topraklarında konuşulan çerkesçeyi "yüz kırk yedi lisanın hepsini gayet güzel yazdım ama bu Çerkes lisanı gibi saksağan sadalı lisanı yazamadım" demiştir.

Osmanlı Devleti'nde ilk alfabe denemesi 1897 yılında Tharhet Ahmet Cavit Paşa tarafından Osmanlı alfabesi temel alınarak yapılmıştır. Ahmet Cavit Paşa’nın başkanı olduğu Çerkes İttihad ve Teavün Cemiyeti (1908-1923) tarafından İstanbul’da çıkarılan Ğuaze («Гъуазэ / Rehber») adlı gazetede bu alfabeyle yazılar yayımlanmıştır.

Batı Çerkes alfabesi (Batı Adığe alfabesi ady) ve kendi dilinde harflerin okunuşu
Doğu Çerkes alfabesi (Doğu Adığe alfabesi kbd) ve kendi dilinde harflerin okunuşu
Her iki Çerkesçede de ortak olan sözler bulunur: "хэт" (kim); "сэ" (ben); "хабзэ" (âdet); "бын" (aile); "унэ" (ev); "лӀы" (adam; koca); "нысэ" (gelin; yenge); "шыпхъу" (kız kardeş); "лъэпкъ" (soy); "гъунэгъу" (komşu); "тхьэ" (tanrı); "ябгэ" (zalim, hain); "цӀэ" (ad); "зы" (bir); "щы" (üç); "плӀы" (dört); "хы" (altı); "и" (sekiz); "псы" (su); "лъы" (kan); "лы" (et); "цы" (saç); "нэ" (göz); "Ӏэ" (el); "гу" (kalp); "пэ" (burun); "бзэгу" (dil, organ); "бзэ" (dil, lisan); "тхылъ" (kӀtap); "дагъэ" (yağ); "мазэ" (ay); "дин" (din); "бжьэ" (arı); "цӀэ" (bit); "блэ" (yılan); "бэдж" (örümcek); "хьэ" (köpek); "шы" (at); "махъшэ" (deve); "тӀы" (koç); "пыл" (fil); "къаз" (kaz); "тутын" (tütün); "цы" (yün); "гъатхэ" (ilkbahar); "илъэс" (yıl); "мастэ" (iğne); "пхъэ" (odun); "сабын" (sabun); "жьы" (eskӀ; yaşlı); "е" (kötülük); "тхьэ" (iyi); "дахэ" (güzel); "къабзэ" (temiz); "куу" (derin); "из" (dolu); "лъагэ" (yüksek); "гъуаплъэ" (bakır); "къалэ" (şehir, kasaba; kale); "щхъуантӀэ" (mavi); "шхъуантӀэ" (yeşil); "еджапӀэ" (okul); "бэ" (çok); "емыкӀу" (ayıp, uygunsuz); "лӀэн" (ölmek); "лэгъуп" (kazan); "цӀыкӀу" (küçük); "Ӏыгъын" (tutmak); "ятӀэ" (toprak); "яжьэ" (kül); "хъы" (ağ); "лъапӀэ" (pahalı; değerli); "пӀэ" (yatak); "пӀалъэ" (süre); "тӀэкӀу" (biraz); "хы" (deniz) ...

Batı (Adıgabze aдыгaбзэ) ve Doğu (Adıgebze aдыгэбзэ) Çerkes dilleri arasındaki ses değişimleri:


Dil biliminde bir dilde başka dillerden geçen kelimelere alıntı adı verilir. Biçimbirim seviyesinde katı kelime oluşum kuralları yüzünden ikinci dil parçacıklarının (alıntı) girmesine izin vermez, düzenek kaydırımı söz konusu olduğunda Çerkesçeye girmesi ancak söz dizimi seviyesinde mümkündür.

Kafkasya Çerkesçesindeki Türkçe kökenli alıntıların büyük çoğunluğu Karaçay-Malkar dilinden geçen kelimelerdir. Bunun dışında az sayıda Kırım-Nogay dilinden ve Osmanlıca’dan geçen kelimeler de Çerkes dilinde yer almaktadır.

Karaçay-Çerkesya'da konuşulan Doğu Çerkesçesinde Türk dillerinden geçen alıntılardan bazıları (Arapça-Farsça kökenli olup da Türkçenin aracılığıyla geçenler dahil):

Ogur grubundan Ön Bulgarların Kuzey Kafkasya'da bulunduğu çağlardaki dili olan Kuban Bulgar Türkçesinden Çerkesçeye geçtiği düşünülen alıntılar:


Batı Çerkesçesi 

Doğu Çerkesçesi 





James Cronin

James Watson Cronin (29 Eylül 1931 - 25 Ağustos 2016), ABD'li nükleer fizikçi.

Chicago'da doğan Cronin eğitimini Teksas eyaleti Dallas şehrinde bulunan Güney Metodist Üniversitesi'nde tamamladı. Cronin ile 1964 yılında ortak araştırmalar ve deneyler yapan Val Logsdon Fitch, bazı atomaltı reaksiyonların temel simetri ilkelerine uymadığını kanıtladı ve bu nedenle 1980 yılında Nobel Fizik Ödülünü paylaştılar. Yaptıkları çalışmalarda özellikle, ters çalışan bir reaksiyon ile yalnızca atomaltı parçacıkların etkileşiminin zaman kayıtsız olmadığını kaonların bozunmasını inceleyerek kanıtladılar. Böylece CP ihlali olgusu keşfedildi.





Uluslararası Bisiklet Birliği

Uluslararası Bisiklet Birliği veya kısa olarak UCI (; ), bisiklet sporunun dünya çapındaki yönetim birimidir. Uluslararası bisiklet yarışmalarını yönetim sorumluluğu UCI’dedir. Merkezi İsviçre'nin Aigle kentinde bulunuyor. Federasyon uluslararası bisiklet turnuvalarının düzenlenmesinden sorumludur. Federasyonun Fransızca ve İngilizce olmak üzere iki resmî dili vardır. Şu andaki başkanı, İrlandalı Pat McQuaid'dir. O, bu görevi 2005 yılından sürdürmektedir.

UCI, uluslararası bisiklet kurallarını, kullanılacak ekipman ve mekanların özelliklerini belirler, sporcuların ülkeler arası transferlerini denetler ve uluslararası hakemlerin programlarını kontrol eder. Ulusal bisiklet federasyonları UCI üyesidir ve Afrika, Amerika, Asya, Avrupa ve Okyanusya olmak üzere beş bölgeye ayrılmıştır.

UCI, 14 Nisan 1900 yılında kurucu üyeler olan Belçika, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa, İtalya ve İsviçre milli bisiklet spor kuruluşları öncülüğünde Paris'te kurulmuştur.

UCI kurulduğu günden bu yana yalnızca on başkan görmüştür. UCI'nin başkanlığını şimdiye dek ikişer kez Belçikalı, Fransız ve birer kez de İsviçreli, İtalyalı, İspanyalı, Hollandalı ve İrlandalı futbol adamları üstlenmiştir. İlk başkanı Belçikalı Émile De Beukelaer olmuştur. Onun görev süresi tam 22 yıl devam etmiştir. Kurumun şimdiye kadarki tüm başkanları bunlardır: 




Kanunsuzlar (film, 2012)

Lawless 2012 yılı Amerika yapımı suç, dram filmi. Filmin yönetmen koltuğunda John Hillcoat oturuyor. Filmin başrollerinde ise Shia LaBeouf, Tom Hardy, Mia Wasikowska ve Gary Oldman bulunuyor.

Film, Bondurant kardeşlerinin yaptığı kaçakçılıkları konu almaktadır. Üç kardeşin yasa dışı yollarla zengin olması sonucu, yaptığı işlerden devlet görevlilerinin de pay istemesi işleri zora sokuyor. İçki yasağının olduğu günlerde işleri pek kolay olmayacak bu kardeşlerden Jack Bondurant çok büyük bir gangster olma hayalindedir ve gangster olmanın verdiği tüm olanakları kullanır. Üç kardeş birbirine çok bağlı ve sadıktır. Ancak devlet görevlileri karşısında da aynı sadakat olacak mı? 
Dönemin boğma viski başkenti olarak bilinen Franklin County, Virginia ekseninde olan biten, kurgusal olmasına karşın büyük ölçüde gerçek olayların anlatıldığı filmde, Bondurant kardeşleri Shia LaBeouf, Tom Hardy ve Jason Clarke canlandırıyor. Ayrıca hikâyede Guy Pearce bir kanun adamı, Gary Oldman ise azılı bir gangster rolünde karşımıza çıkıyor.

Filmin soundtrack'i 28 Ağustos 2012 tarihinde yayınlandı:





Val Logsdon Fitch

Val Logsdon Fitch (10 Mart 1923 - 5 Şubat 2015) ABD'li fizikçi.

Merriman, Nebraska doğumlu olan Fitch, Gordon Lisesi'nden mezun oldu ve 1943 yılında ABD'de askere gitmeden önce üç yıl boyunca Chadron Şehir Koleji'nde eğitim gördü. Daha sonra 1948 yılında elektrik mühendisliği alanında lisans derecesi ile McGill Üniversitesi'nden mezun oldu ve doktorasını tamamladı. 1954 yılında Columbia Üniversitesi'nde fizikçi olarak çalışmaya başladı. İkinci Dünya Savaşı'ı yıllarında, Los Alamos Manhattan Projesi üzerinde çalıştı. Halen Princeton Üniversitesi'nde öğretim üyesidir.

Fitch ortak araştırmalar yaptığı James Watson Cronin ile birlikte 1964 yılında Brookhaven Ulusal Laboratuvarı'nda Alternatif Kademeli Sinkrotron kullanarak yaptıkları deneylerde, bazı atomaltı reaksiyonların temel simetri ilkelerine uymadıklarını kanıtladı. Yaptıkları bu deneyler sayesinde Cronin ile birlikte 1980 yılında Nobel Fizik Ödülü'nü paylaştı. Yaptıkları çalışmalarda özellikle, ters çalışan bir reaksiyon ile yalnızca atomaltı parçacıkların etkileşiminin zaman kayıtsız olmadığını kaonların bozunmasını inceleyerek kanıtladılar. Böylece CP ihlali olgusu keşfedilmiş oldu.

Fitch ayrıca Atom Bilimcileri Bülteni Sponsorlar Kurulu üyesidir.





Pyotr Kapitsa

Pyotr Leonidovich Kapitsa ( Rusça: Пётр Леони́дович Капи́ца ) ( d. 8 Temmuz 1894 - ö. 8 Nisan 1984 ) önde gelen ve Nobel Fizik Ödülü sahibi Sovyet fizikçi.




Watch Dogs

Watch Dogs (stilize edilmiş şekilde WATCH_DOGS), Ubisoft Montreal tarafından geliştirilen, Ubisoft tarafından ise yayımcılığı yapılan video oyunudur.

2003 yılınd