av kaldırılır. İyi eğitilmiş bir şahin, atmacacıyı ve köpeği takip eder çünkü onların eylemlerinin sonucunda av yakalayacağını bilir. Kuş avını yakaladığında atmacacıya avı doğrudan getirmez. Atmacacı kuşu ve avını bulup, dikkatlice yaklaşmalı ve avı kendi verdiği et ile takas etmelidir. Bu şahinler yakalandıktan sonra klasik çağrı çığlıklarını pek çıkarmazlar.

Kızıl kuyruklu şahinlerin tüyleri ve diğer parçaları birçok Amerika yerli kabilesi için kutsaldır ve kel kartal ile kaya kartalı gibi tüyleri dini törenlerde ve kabile ilerigelenlerinin giysilerinde kullanılır. Özellikle belirgin kızıl kuyruk tüyleri kabileler arasında çok popülerdir. Bu üç tür kuşun tüylerine ve vücut parçalarına sahip olmak ile ilgili kanun "kartal tüyü kanunu" düzenlenmiştir.





Altınkazık

Altınkazık - Türk, Altay ve Moğol mitolojilerinde Kutup Yıldızı. Altankazguk veya Altunkazuk şeklinde de söylenir. Demirkazık (Temürkazuk) veya Demirçivi (Temürçivi) olarak da bilinir. Moğol kültüründe ise Altanhadas (Altankadas, Altanhadak, Altanhadah) denir. Gökyüzünün tam tepesinde bulunan yıldız. Göğün bu yıldızın etrafında döndüğüne inanılır. Gökyüzü tanrıları atlarını bu kazığa bağlarlar. Yeraltının böylesi kutsal bir kutubu ve kazığı vardır. Yeraltı tanrıları da atlarını bu kazığa bağlarlar. Yer altı ve gökyüzü kutuplarını birleştiren ise Demir Direk veya Ulu Kayın’dır. Bazen de Tanrı’ya gidilen bir kapı veya delik olarak ifade bulur. Akboz At ve Gökboz At adlı iki at Demirkazığın etrafında döner. Moğolca Anlamı Altın Çivi demektir. Kazık, direk, çivi gibi nesneler hep bir yere çakılmış olmayı ifade eder ki, göğün sabitlendiği bir ekseni vurgulamaktadır. Bu yaklaşım bilimsel olarak da zaten geçerli görünmektedir.




Ama Hanım

Ama Hanım - Türk ve Altay mitolojilerinde Yaratıcı Tanrıça. Amma Hanım olarak da söylenir. İskitlerdeki Apa (Abay) adlı Tanrıça ile arasında bir bağ olması da muhtemeldir. Umay ile aynı Tanrıça olduğu ileri sürülmektedir. Sümerlerde de Ama adlı bir Tanrıça mevcuttur. Anadoluda ama, eme, apa, ebe gibi sözcükler hep kadın akrabaları anlatır. Bazen evi koruyan bir Tanrıça olarak adı geçer.

Sibiryada yaşayan ve Türk kavimlerine komşu olan Evenk kabilesinde Amaka adlı bir tanrının veya koruyucu ruhun varlığı bilinmektedir. Hayvanların ve ormanların koruyuculğunu yapar.

(Am/Em) kökünden türemiştir. Bu kök Türkçe ve Moğolcada kadınlık, ilaç, aşk, dişilik gibi kavramlarla bağlantılıdır. Amı sözcüğü Moğolcada hayat demektir. Türkçedeki Eme (Hala, Teyze) ile bağlantılıdır.





Ulusal Astronomi Kongresi

Her iki yılda bir, aday olan üniversite, kurum ve/veya enstitü tarafından organize edilen, Türkiye'de yürütülen astronomi ile ilgili konuların tartışıldığı toplantıdır.

Genellikle eylül ayının ilk haftasında düzenlenen kongre'de, sözlü bildiriler, çağrılı bildiriler ve poster bildiriler aracılığı ile çeşitli astronomi ve astrofizik konuları üzerine bildiriler sunulmaktadır. 17.'si 2010 yılında Adana Çukurova Üniversitesi'nde, 18.'si ise 2012 yılında Malatya İnönü Üniversitesi'nde düzenlenen kongrenin 19.'su ODTÜ'de, organizasyonda meydana gelen bir takım aksilikten dolayı, planlanandan geç olarak, 2015 yılında düzenlenmiştir.







Ambar Ana

Ambar Ana - Türk ve Altay mitolojisinde Dişilik Tanrıçası. Kadınları ve kadınların yaptığı işleri gözetir. Kadınların çalışmalarına bolluk verir. Kendisi için yapılan törenler vardır. Kadın şamanlar ondan yardım dilerler.

"Ambar Ana" Zengi Baba'nın eşi olarak görülmüştür. Harezm dışındaki uygarlıklarda bu tanrıçayla ilgili görüşlere rastlanmaz. Bir olasılığa göre, kökeni Avesta'daki Bolluk İlahesi olan "Anahit"e dayanır. Otağanlar (kadın şamanlar, kadın baksılar) zaman zaman bir koruyucu ruh olarak yardım etmesi için "Ambar Ana"ya başvururlar.

Kiler, depo manası taşıyan Arapça Ambar sözcüğü ile kökensel bir ilgisi olmasa bile kelime benzerliği nedeniyle zamanla Kilerin Koruyucu Ruhu anlamını da içerir hale gelmiştir. Çünkü evde kilerler ile en çok muhatap olan kişiler kadınlardır. Üstelik Ambar İyesi adı verilen bir koruyucu ruh da bazı kültürlerde mevcuttur.

Abbar İyesi (Azerice "Anbar İyesi") Kilerin koruyucu ruhudur. Azeri kültüründe evin kilerinde ya da tahıl deposunda yaşadığına inanılan bir varlıktır. Kilerdeki tahılları, buğdayları yer. Zaman zaman 
kedi kılığına girerek, buraya dadanan fareleri kovalar. Bazen ambardaki kedileri besler. Dişi ve erkek iki türü bulunur: 

Aslında bu tabirlerin (Ambar İyesi, Ambar Ana, Ambar Ata) hepsi de aynı varlığı işaret eder.

(Am/Em) kökünden türemiştir. Bu kök Türkçede dişilik bildirir. Örneğin emmek ve emzirmek dişil içeriğe sahiptir. Depo, kiler anlamındaki Arapça Ambar sözcüğüyle ilgisi yoktur. Em kökü aynı zamanda iyileştiricilik ve ilaç anlamlarıyla da bağlantılıdır.





Andar Han

Andar Han - Türk ve Altay mitolojilerinde Ateş Tanrısı. Andır Han olarak da bilinir. Ateşi korur. Bazen kızarak yeryüzünde yangınlara neden olur. Elinde bir yola (meşale) ile betimlenir. Saçları ateştendir. Gözleri alev saçar. Heybetli ve kaslı bir görünümü vardır. Meşalesi kendiliğinden hiç sönmeden sürekli yanar. Bitkilerin koruyucu Tanrısı olarak da görülür. Yeraltının veya cehennemin koruyucusu olarak da söylenir.

Azerbaycan Türkçesinde "andıra kalmak", Anadolu halk dilindeki "ender kalmak" deyimleri beddua amaçlı olarak "kahrolsun" ve "lanet olsun" anlamlarında kullanılır. Azerbaycan dilinde, mecazî olarak kara ve çirkin manasında kullanılan, "enter" sözünün kökeni de yine "Andır" ile bağlantılıdır.
(An/Yan) kökünden türemiştir. Anmak ve Ant keimelerinden gelir. Çok anılan, adına yemin edilen demektir. An/Yan bağlantısıyla Yandıran anlamına da gelebilir. Eski Türkçede avlanmak anlamı da içeren An kökünden gelmektedir.





And (folklor)

And veya ant, Türk ve Moğol halk kültüründe ve inancında yemîn demektir. Moğolcada Anda veya Andgay denir.

Yeminden dönmek büyük bir günah ve suç olarak kabul edilir. Sözün kutsal gücünden kaynaklanan bir kavramdır. Söz ile bildirdiği davranış, sonuç veya nesne arasında bir farklılık olmadığı, sözün (ve adların) bir anlamda bunların ruhu olduğu, söz ile bunlar arasında cismi bir bağ olduğu düşüncesinin bir sonucudur. Büyük bir Ant içilirken bir kaba kan akıtılmasının nedeni debudur. Başkırtlar’da yeri kazarak ant içme olgusu da mezarı çağrıştırması ile bağlantılıdır. Bugün dahi "Ant İçmek" tabiri kullanılır ve yemin edilirken içilen Süt ile bağlantılıdır. Söz vermek deyimi de sözün bir nesne gibi başkalarına devrdildiği düşüncesinin bir kalıntısıdır.

And kavramı insanlığın ortak algılarından birisidir ve yerine getirilmediğinde insanın en azından onurunda bir eksilme meydana geleceğine, bazen de felaketlerle karşılaşılacağına ister çağdaş, ister ilksel hemen her toplumda inanılır. Türk-Moğol kültüründe önemli bir yer tutan kan kardeşliği de yine ant içilerek gerçekleştirilir ve bu kan kardeşi olmuş bu kişilere Antlı denir. Türkler demir kutsaldır ve bu nedele kılıçla veya bıçakla ant içilir.

Moğolcada Anda veya Andakar denilir. Ant içerek kan kardeşi olmak demektir. Bir tasın içerisine koyulan süte bileklerinde açılan kesikten kan damlatarak içip kan kardeşi olunur. Türklerde ve Moğollarda ortak bir gelenektir. Moğol mitolojisinde “Anda Bars” denen ve insanlarla kankardeş olmuş bir Pars ongunu vardır. Anda’lık Türklerin en eski geleneklerinden biridir. Andalar birbirlerini kardeşlerinden daha ileride korur, sayar ve kayırmaya çalışırlar.

Tobadı - Türk, Çuvaş ve Altay halk inancında yemin sözüdür. Tupata olarak da söylenir. “Vallahi” veya “Billahi” gibi anlamlarda kullanılır. “Tobadı doğru söylüyorum” gibi… İskit ocak tanrısı Tabıtı’nın adıyla da bağlantılıdır.







Aran İyesi

Aran İyesi - Türk ve Tatar halk kültüründe ahırın koruyucu ruhu. Damız İyesi veya Kitre İyesi (Tatarca: "Kiträ İyäse") veya Ahır İyesi olarak da bilinir.

Evin ahırında yaşar. İnsanların gözüne ancak uzaktan uzağa ve değişik hayvan kılıklarına girerek görünür. Evcil hayvanları sever. Örneğin atların kuyruğunu örmekten çok hoşlanır. Genelde ahırda ve avluda yaşar ve orada yaşayan canlılara sahip çıkar. Bazen bir hayvan kılığında, gözükür. Ahır İyesi ahırda yaşayan hayvanların bazılarını sever, bazılarını çekemez. Sevdiği hayvanın (genelde atın) yelesini örer. İnsanlar görmediği sırada onun önüne kuru ot atar. Sevdiği ineğin kuyruk ucunu tarar. Sevmediği atı gece boyu koşturur, ter içinde bırakır, yorar. Otu sevdiği atın önüne koyar, sevmediği atı aç bırakır. Damız (Tamız) sözcüğü sığır ahırı anlamında kullanılan başka bir sözcüktür ve Dam/Tam kökünden gelir. Sümer Tanrısı Tammuz (Tamıs, Dumuz) da bereket ruhu olarak görülür. Temmuz ayına adı verilmiştir. Damızlık sözcüğü hem ahırda beslenen hem de Tammuz için ayrılan hayvan demektir aynı zamanda. Damız İyesi ile Tammuz bu anlamda özdeşleşmiştir. Ağıl ise koyun ahırlarını tanımlar. Çoğu zaman dağlarda kerpiçten yapılmış yerlerdir.


Mal İyesi (Tatarca: "Mal İyäse") – Türk ve Altay halk inancında hayvan iyesidir. Aran İyesi ile bağlantılı bir varlıktır. Sığır (Sıyır) İyesi, Davar (Tavar) İyesi, Deve (Teve) İyesi, Yond (Yunt) İyesi "“At İyesi”" gibi türleri bulunur. Atların ve sığırların koruyucu ruhudur. Türkler hayvanları genelde dört sınıfa ayırırlar. Atlar, inekler, koyunlar ve develer. Mal kavramı bunların tamamını kapsar. Ancak kimi yörelerde yalnızca büyükbaş hayvanlar (at ve inek) veya sırf inekler için kullanılır. Mal İyesi de bu hayvan sürülerinin başında bulunarak onları korur. Mal sözcüğü Moğolca kökenli bir kelime olup, büyükbaş hayvan demektir. Arapça eşya, ürün anlamına gelen Mal ile hiçbir ilgisi yoktur.

(Ar) kökünden türemiştir. Kökte arka içeriği bulunur, evin arkası anlamına gelebilir. Ahır demektir. Anadoluda bu söz üstü kapalı yer ifade eder.






The Molly Maguires (film)

The Molly Maguires, 1970 ABD yapımı filmdir. Arthur H. Lewis’in romanından uyarlanan filmde yönetmenlikte Martin Ritt, başrollerde ise Sean Connery ile Richard Harris görev yapmıştır.

19. yüzyılın sonlarına doğru ABD’nin Pennsylvania eyaletindeki maden ocaklarında geçen dramada işçiler arasınd