Dr. Yusuf Oğuzoğlu “Domaniç Savaşı Osmanlı’nın gerçek anlamda ilk savaşı sayılmalıdır "(Bursa Defteri 23/2009)"” ifadesiyle bu savaşın önemini belirtmiştir.

Osmanlılar, Kulacahisar’ı fethedip (1285) sabah olunca o yörenin tekfurları toplandılar. Karacahisar tekfuruna haber gönderdiler: “Neye durursun ki seni ve neslini esir ederler ve bu ili bizim elimizden alırlar. Harab ederler. Kendileri bir yerde yerleşmiş Türk değil ki biz dahi onunla münasebete girişseydik. Şimdi bunları bu ilden çıkarmazsak yahut kırmazsak sonunda pişmanlık fayda vermez” dediler.

Kayıhanlıların gün geçtikçe kuvvetlenmesinden ve özellikle Kulacahisar’ı ele geçirmesinden hoşlanmayan İnegöl tekfuru Aya Nikola, komşusu Karacahisar tekfurunu Kayıhanlılar aleyhine kışkırtmaya devam etti. Bu hadise İnegöl tekfurunun Karacahisar tekfuru ile ittifakına yol açtı. Kısa bir süre sonra İnegöl tekfuru ile Karacahisar tekfuru birleşerek Kayıhanlılara karşı harekete geçtiler. İnegöl Tekfuru Aya Nikola, Karacahisar tekfuru ile ittifak edip çok sayıda asker topladılar. Karacahisar Tekfurunun kardeşi Kalanoz’u askere kumandan tayin ettiler.

Birleşik Bizans ordusu ile Kayıhanlıların kuvvetleri İnegöl’den yola çıkarak Domaniç İkizce’de karşı karşıya geldiler. Sonunda Birleşik Bizans ordusu bozguna uğradı. Kayıhanlılar yapılan savaşta galip gelmelerine rağmen, bu defa da Osman Beyin ağabeyi Saru Batu Savcı Bey şehit oldu. Düşman tarafında ise Karacahisar tekfurunun kardeşi ve ordu kumandanı olan Kalanoz/Keloz ve pek çok kimse öldürüldü, gerisi de kaçtı. (1287)

Birbirine çok benzeyen iki tepeden ismini alan İkizce (Alçay/Akmeşhed) mevkiindeki çam koruluk içinde bulunan Saru Batu Savcı Bey’in mezarı halk arasında “Bekir’in Dedesi” olarak da adlandırılmaktadır. Saru Batu Savcı Bey’in mezarı ile “Bekir” isminde bir şahsın ilgilenmesinden dolayı bu isim verilmiştir. Saru Batu Savcı Bey’in mezarıyla (Bekir’in Dedesi) ilgilenen türbedar Koca Bekir ile ilgili arşiv bilgileri ise: Başvekalet Arşiv Dairesi Müdürlüğü’nde bulunan temettuat defterinde "(ML.VRD.TMT.) 7737/A ve 7737/B" tasnif numaraları ve 5-1 hane numaralarında kayıtlıdır.

Çok uzun geçmişi olan ve “Dede Günü” olarak ifade edilen törenleri 1999 yılına kadar gönüllü insanlar organize ediyordu. Muhtemelen Bekir isimli şahısta hem yatır ile hem de törenlerle ilgilenen bu insanlardan biriydi. "(Halen Karaköy ve civar köylerdeki yatırlarla, törenlerle ilgilenen şahıslar mevcuttur.)" 1999 yılından itibaren muhtar, ihtiyar heyeti ve sivil toplum kuruluşları (Domaniç K.Kayı Türkmenleri Derneği ve Domaniç K.Ertuğrul Gazi Derneği ve Şehit Saru Batu Savcı Bey Derneği) törenleri organize ederek, daha geniş kapsamlı ve düzenli şölen haline getirmişlerdir.

Her yıl ağustosun son pazarı Domaniç ilçesine bağlı Karaköy’de geleneksel olarak Saru Batu Savcı Bey’i anma törenleri düzenlenmektedir. 2012 yılı itibarıyla Saru Batu Savcı Bey’in şehadetinin 725. yıldönümü anma törenleri yapılmıştır.

Saru Batu Savcı Bey’in mezarının bulunduğu çam koruluk, orman kaçakçılarının şuursuzca kesimi neticesinde çok daralmış bunun üzerine 1930’da Karaköy Muhtarı Farfar Halil "(Özyaşar)" ve ihtiyar heyeti tarafından bütün köy halkına Kuran-ı Kerim’e el bastırılmış ve çam koruluktan kesim yapılmaması hususunda yemin ettirilmiştir. Yöre halkı bu koruluktan kesim yapmayı uğursuzluk olarak kabul etmektedir. Ancak Saru Batu Savcı Bey’in mezarı başındaki uluçam 1997 yılında orman kaçakçıları tarafından kesilmiştir.

Domaniç’te meydana gelen İkizce Muharebesi’nde şehit olan Saru Batu Savcı Bey’in şehit olduğu meşhedin yani şehitliğin yeri tam olarak Başbakanlık Osmanlı Arşiv Genel Müdürlüğü’ndeki ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü’ndeki mufassal, icmal ve evkaf defterlerinde kayıtlıdır:


Osmanlı arşiv belgelerine göre Domaniç’te sadece iki tane şehitlik vardır: Mermerler Meşhedi ve Akmeşhed.


Savcı Bey’in dibinde şehit olduğu çam ağacına, merhumun ruhunu takdisen civar halkı kandiller yakmayı adet edindiklerinden “Kandilliçam” adını almıştır. Bazı zamanlarda bu çam ağacında şule göründüğü, hatta bazı mübarek gecelerde bu ağaç üzerine kandiller gibi nur indiği rivayet edilmektedir. Ancak Saru Batu Savcı Bey’in mezarı başındaki uluçam 1997 yılında orman kaçakçıları tarafından kesilmiştir.

Saru Batu Savcı Bey’in dibinde şehit olduğu kandilliçam ile ilgili kaynak ise: 1930 yılında Domaniç’te incelemelerde bulunan tarihçi Turgut Can Mamaş eserinde kandilliçamın Karaköy’de olduğunu tarihe kayıt düşmüştür. "(Turgut Can Mamaş, Memleket İncelemeleri / İnegöl Tarihi, Sayı.1,Bursa1947,sayfa.18)"

Bizans ordusunun komutanı Keloz’a (Kalanoz’a) ait mezar Çokköy arazisi içinde Dolon mevkiindeki Koruklu/Kokulu deresi mevkiindedir. İkizce Savaşı’nda Bizans ordusunun bozguna uğraması üzerine komutan Kalanoz, Yaylacık güzergâhındaki Karacahisar kalesine kaçarken Osmanlı askerleri tarafından Koruklu/Kokulu deresinde öldürülmüştür. Rivayetlere göre ağabeyi Şehit Savcı Bey’in intikamını almak için Osman Gazi’nin “Yeri eşin, itin karnını deşin” talimatıyla öldürülen Kalanoz, Dolon/Dola mevkiindeki Koruklu deresinde bir çukura gömülmüştür. Bu mevki halk arasında daha çok “Keloz’un öldüğü dere” olarak bilinmektedir.

Not: Eski Yörük Türkmen anlayışında “Koruk” kelimesi tekin olmayan, çarpan, kötü anlamına gelir. Halk arasındaki inanışa göre Koruklu deresinde kötü anlamda metafizik/parapsikolojik olaylar yaşanmaktadır.

a) Tevârih-i Âl-i Osman - Oruç Bey Tarihi 
“….Karacahisar tekfuru karındaşı Kalanoz’a leşker koşub İnegöl’e muavin gönderdi. Osman Gazi dahi bu kaziyeyi tuyub guzzatı cem idüb İKİZCE’ye gelüb Domaniç belin aşdık yerde küffarla buluşub ceng-i azim itdiler. Osman’ın biraderi Sarı Batı’yı anda şehit itdiler. Ol yerde bir çam ağacı vardır; Kandilliçam dirler. Zira gâh-gâh anda bir şule görünür. Sarı Batı anın dibinde şehid oldu. Ve ol Kalanoz kafir dahi anda düşüb Osman Gazi buyurdu; karnını yarub ve yeri dahi bir miktar eşüb it gibi gömdüler…..”

b) Heşt Behişt – İdris-i Bitlisi
“…..ve İKİZCE demekle maruf olan mahalde Domaniç dağı kurbünde tekabül-i saffeyn ve takabül-i fieteyn vaki olub şiddet-i mutaadat-ı dini ve dünyevi ve hiddet-i mevadd-i muhalefet zahir ve müneviyeden namure-i darb ve harb ve gubar-ı mevakib-i canibeyni evc-i itilaya beraber ve maktulan-ı tarafeyn nesimin gâh-i cinan ve nari makar ve küştegan-ı meydan-ı marekenin her biri münasebet-i manevi ile ya firdevs-i berrin veyahud esfel-i safiline dek gittiler. Ve iki canibin dahi çeşm-i zahm-i şimşir ve nizesinden seylab-ı hun-revan ve revayi-i enhar suyuf-i safi-menabi ile hezeran uyun-pürhun cuş-puş olan kuh-peyker dilaverlerin dide-i cuşenlerinden ayan oldu. Ve ehl-i küfür ve erbab-ı imanın tuğyan-ı iman-ı kitalinde kat içün nihengan-ı kuh-iltikam cuşeş-i hun-i husemada garka; mevc-i bela ve girdab-ı mareke-i ser-hengan-ı ateş-efruz-i cidalden nicesi mal ve canların bad-i fenaya feda eylediler. Amma canib-i İslamdan Osman Bey’in biraderi Savcı Bey hamiye-i hunriz-i rezmgahda misal-i afıtab-ı mağrib garib olub tac-ı efraz-ı mağfiret ile müteveccih idi. Lal-i abdardan dem-i şehadetten düretü’t tac ve Al-i Nebi Aleyhisselam mütabeatiyle ilm-i ali şehadeti hem-ser-i şafak-ı sipehi oldı. Ve anın meşhedinde ber dıraht-ı subur var idi. Ki hala Kandilliçam demekle meşhur ve payidardır.Ve vech-i tesmiyesi budur ki dıraht-ı vadi-i eymen gibi şecere-i mübarekeden bi-emrillahi Teala hala kandil şeklinde nurdan dırahşan-ı numayan ve ol makamdan lel-an ayan olur. Ve bir serv-i azad dahi ruy-i sıdk ve istikamet ve itikaddan gülistan-ı şehadetinde ol-füruğ-i şem-taban-ı gufran zeban-ı hılle şehadet ve beyan eder. Herçend neki şu mareke-i kıtal ve mubarızan-ı battal mabeyninde Osman Bey’in biraderi dünyevisi rah-ı merdat-ı ezdide hilat-ı şehadet ile mansıb-ı saadet-i ebediyyeye reşide ve tayir-i ruh-i ser sünbür-i aşiyanesi menazır-ı cennetü’l-meva ve şahisar-ı sidretü’l-müntehada müşahede-i şahid-i lika-i beka ile ermide aldı….”

c) 1325 tarihli Salname
“…Osman Gazi’nin bu hareketi (İnegöl’ü fethetme niyeti) tekfurlar tarafından haber alınarak mukabelesine çıkmış olduklarından Osman Gazi İKİZCE denilen mevkide bunları perişan etmiş ve hemen Karacahisar üzerine yürüyerek…”

d) Osmanlı Tarihi - Namık Kemal
“…Osman Bey, Kalanoz’un hareketini haber aldığı gibi toplayabildiği askerle mukabelesine şitab itti. İki fırka Domaniç taraflarında İKİZCE’de birbirine tesadüf iderek harbe tutuştular…”

e) Neşri Tarihi - Mehmet Neşri
“……Osman Gazi dahi bu kaziyyeyi tutup guzzatı cem idüb İKİZCE’ye gelüb Domaniç belin aşduk yirde küffar ile bulışub ceng-i azim ittiler. Osman2un biraderi Sarı Batı’yı anda şehit ittiler. Ol yirde bir çam ağacı vardur, kandillü çam dirler. Zira gâh-gâh anda bir şûle görünür. Saru Batı anun dibinde şehit oldı. Ve ol Kalanoz kafir dahi anda düşüb…..”

f) Künhü’l-Ahbar - Gelibolulu Mustafa Ali
“…..Domaniç derbendi dameninde vâki’ İKİZCE dimekle şâyi’ mahalde ehl-i İslama mukabil oldular sarf-ı makdur idüb sabahdan akşama dek cenk ve cidale koyuldular ikitaraftan revan olan kanlar…”

g) Tevarih-i Al-i Osman-Aşıkpaşazade
“…..adına Kalanoz derler idi. Âna azim leşker koşdı. İnegöl kafirleriyle cem oldılar. Osman Gazi dahi gazileri cem etdi. İKİZCE’ye geldi. Domaniç belin aşdukları yerde uğraşdılar. Gayet azim ceng oldı. Osman Gazi’nün kardaşı Saru Batı anda şehit oldı…..”

h) Tevarih-i Al-i Osman-Kemalpaşazade
“…….Domaniç belinden aşağı hayl-i bâd kerdârıyla gaziler seyl-i kuhsâr gibi akub çağıldılar ceyş-i küffar bed-kişi İKİZCE didikleri yerde karşulayub ol bagilerin önün bağladılar…..”

ı) Camiü’d-Düvel- Müneccimbaşı Ahmet Dede
“…mea zêlike’l-cemâ fi-katelehüm Osman bin fi mevdu’ yukâlelehu İKİZCE inde derbendi Domaniç fa-şiddeti’l-kitâl ve emtedde min evvele’n-nehâr ile âhirihi sümme inkisârati’l-küffar…”

i) Devlet-i Aliye-i Osmaniye - Hayrullah Efendi
“….Domaniç belinden aşağı düşmanı istikbâle gidüb İKİZCE didikleri yerde birbirine karşu geldiler. Derhal muharebeye duruşub…”

k) Osmanlı Tarihi - Necip Asım ve Mehmet Arif (1335 Tarihi)
“…mezkur Domaniç derbendin ilerisinde İKİZCE nam ma