grup katılımcı bu konular hakkında tavır kutuplaşması sergilemişlerdir. Bu çalışmanın bir bölümünde katılımcıların okuyacakları bilgi kaynaklarını hazırlanan bir listeden seçmesi istenmiştir. Örneğin bireysel silahlanma üzerine isterlerse bunu destekleyen ABD'nin "National Rifle Association" (Ulusal Tüfek Derneği) adlı sivil toplum örgütüne ait kaynakları ya da buna karşı çıkan ABD'nin "Brady Campaign" adlı sivil toplum örgütüne ait kaynakları okumak için seçebilmekteydiler. Tarafsız davranmaları söylenmelerine rağmen katılımcılar konu hakkındaki varolan görüşlerini destekleyen kaynakları desteklemeyenlere nazaran okumak için daha büyük eğilim göstermişlerdir. Bu yanlı bilgi arama tavır kutuplaşması ile iyi bir korelasyon göstermiştir.

"Geri tepme etkisi", inançlarına karşıt kanıtlar sunulduğunda insanların bunları reddedederek inançlarına eskisinden daha da fazla bağlanmalarıdır. Bu tanımlama ilk olarak Brendan Nyhan ve Jason Reifler tarafından terim olarak kullanılmıştır.

Bazı inançların oluşmalarına neden olan ilk kanıtların ortadan kalkmasına rağmen neden hâlâ durduklarını açıklamak için doğrulama yanlılığı kavramı kullanılabilir. Bu inanç ısrarı etkisi, "debriefing paradigması" adı verilen bir yöntem kullanılan bir dizi deneyle gösterilmiştir. Denekler önce bir varsayımı kantılayan uydurma kanıtları okuduktan sonra tutum değişiklikleri ölçülmüş ve sonra da okudukları kanıtların uydurma olduğu kendilerine açıklanmıştır. Bundan sonra inançlarının daha önceki düzeye gelip gelmediğini anlamak için tutum değişiklikleri tekrar ölçülmüştür.

Deneylerde ortaya çıkan ortak sonuç elde edilen ilk inancın, tamamıyla uydurma kanıtlara dayandığı anlatılıp gösterilse bile en azından kısmen devam ettiğidir. Deneylerden birinde katılımcılardan gerçek ve sahte intihar notlarını ayırt etmeleri istenmiştir. Katılımcılara gelişigüzel geribesleme yapılmış, kimine iyi bir performans gösterdiği söylenirken kimine de kötü bir performans gösterdikleri söylenmiştir. Gerçek sonuçlar tamamıyla gösterildikten sonra bile katılımcıların hâlâ ilk yapılan geribeslemenin etkisi altında oldukları gözlemlenmiştir. Katılımcılar hâlâ kendilerine ilk olarak söylenen performanslarına göre bu konuda ortalamanın altında ya da üstünde olduklarını düşünmekteydiler.

Bir başka çalışmada deneklerden iki itfaiyecinin iş performansı raporları ile riskten kaçınma testi sonuçlarını okumaları istenmiştir. Bu kurgusal veriler olumlu ya da olumsuz bir korelasyon kuracak şekilde ayarlanmıştır; yani katılımcılardan bazılarına risk alabilen itfaiyecinin performansının daha iyi olduğu diğerlerine de tam tersi riskten kaçınan itfaiyecinin performansının daha iyi olduğu söylenmiştir. Hatta bu iki kurgusal veri doğru bile olmuş olsa genel olarak itfaiyeciler hakkında bir yargıya varmak için bilimsel olarak çok yetersiz kanıtlar olacaklardır. Ancak katılımcılar bu verileri sübjektif olarak inandırıcı bulmuşlardır. Verilerin kurgusal olduğu gösterildiğinde katılımcıların risk alma ve performans ile ilgili ilişkiye olan inançlarında bir azalma görülse de ilk etkinin yarısı kadarı devam etmiştir. Daha sonra yapılan görüşmelerde katılımcıların yapılan açıklamayı anladığı ve ciddiye aldıkları belirlenmiştir. Katılımcıların yapılan açıklamaya güvendikleri ancak geçerliliği ortadan kalan bilginin kişisel inançları ile ilgisi olmadığını düşünmektedirler.

"Sürekli nüfuz etkisi", daha sonradan düzeltilmiş olsa bile önceden öğrenilmiş yanlış bilgilere inanma eğilimidir. Yanlış bilgiler düzeltildikten sonra bile kişinin yapacağı çıkarımları hâlâ etkileyebilmeye devam etmektedir.

Deneyler, sıralaması önemsiz olsa bile bir dizi içinde ilk verilen bilginin daha etkili göründüğünü göstermektedir. Örneğin insanlar "zeki, çalışkan, atılgan, tenkitçi, inatçı, kıskanç" diye tanımlanan biri hakkında aynı sıfatların sıralaması tersine çevrilerek tanımlanmasına göre daha fazla olumlu bir izlenim edinmektedirler. Bu "irrasyonel öncelik etkisi", bir dizi içinde yer alan bilgilerin önce gelenlerinin bellekte daha kalıcı iz bırakması olan "bellek öncelik etkisi"nden bağımsızdır. Yanlı yorumlama bu etkiyi şöyle açıklayabilir: İlk kanıtı görür görmez insanların oluşturduğu varsayım sonradan gelen bilgilerin nasıl yorumlanacağını etkilemektedir.

İrrasyonel öncelik etkisi sözde iki çanaktan çekilen renkli fişlerin kullanıldığı bir deneyle gösterilmiştir. Deneklere çanaklardaki fiş renklerinin dağılımı söylenmiş ve fişlerin hangi çanaktan çekildiğini tahmin etmeleri istenmiştir. Aslında fişlerin renkleri önceden belirlenmişti. İlk otuz fiş bir çanağı sonraki otuz fişte ikinci çanağı destekliyordu. Dizinin tamamı ise iki çanağa da eşit olasılık veriyordu; dolayısıyla rasyonel olarak iki çanaktan da fişlerin çekilme olasılığı eşitti. Ancak ilk altmış fiş çekiminden sonra katılımcılar ilk otuz çekimde desteklenen çanaktan fişlerin çekildiğini tahmin etmişlerdir.

Bir başka deneyde de katılımcılar önce yalnızca bulanık bir görüntüsü olan bir nesnenin görüntüsü yansı ile gösterilmiş ve sonradan gelen her yansıda bu bulanıklık yavaş yavaş azaltılmıştır. Her yansıdan sonra katılımcılardan bu nesnenin ne olduğunu tahmin etmeleri istenmiştir. İlk tahminleri yanlış olan katılımcılar, yansılardaki resmin bulanıklığı yeteri kadar azaldıktan sonra nesne başka kişiler tarafından kolaylıkla tanınabilecek hâle gelmişken bile ilk yanlış tahminlerinde ısrar etmişlerdir.

Yanılsama korelasyonu bir veri kümesi içinde var olmayan korelasyonları görme eğilimidir. Bu eğilim ilk olarak 1960'ların sonunda yapılan bir dizi deneyle gösterilmiştir. Bir deneyde katılımcılar aralarında Rorschach testine verilen cevaplar da dahil olmak üzere psikiyatrik vaka dosyalarını okumuşlardır. Katılımcılar, vakalar içinde yer alan homoseksüel erkeklerin Rorschach testindeki belirsiz mürekkep lekelerinde kıç, anüs ya da cinsel figürler görmelerinin daha muhtemel olduğunu bildirmişlerdir. Aslında kurgusal olarak yaratılan vaka dosyaları homoseksüel erkeklerin mürekkep lekelerinde bu imgeleri daha az görebilecekleri şeklinde uydurulmuştu; hatta deneyin bir versiyonunda da vaka dosyaları bu imgeleri heteroseksüel erkeklerden daha az görecekleri yününde kurgulanmıştı. Yapılan bir ankette de bir grup deneyimli psikoanalist homoseksüellikle ilgili aynı yanılsamaları bağlantıları bildirmişlerdir.

Bir başka çalışmada 15 ay boyunca artrit hastalarının yaşadıkları semptomlarla hava durumu kaydedilmiştir. Hemen hemen tüm hastalar ağrılarının hava durumu ile bağlantılı olduğunu bildirmişlerdir ancak gerçekte ağrıları ile hava durumu arasında hiçbir korelasyon bulunamamıştır.

Objektif olarak etkisiz ya da karşıt kanıtların var olan inançları desteklemesi olan bu etki bir tür yanlı yorumlamadır. Aynı zamanda varsayım sınama davranışındaki yanlılıklarla da ilgilidir. Örneğin hastalık ve kötü hava gibi iki olayın arasında bir korelasyon olup olmadığına karar verirken insanlar asıl olarak "olumlu-olumlu" örneklere dayanmaktadırlar, yani bu örnek için hem ağrının hem de kötü havanın olduğu zamanlar. Ağrısız ve kötü hava ya da ağrılı ve iyi hava gibi diğer gözlemlere çok az dikkat etmektedirler. Bu davranış varsayım sınamada olumlu sınamalara güvenme ile paralellik gösterir. Aynı zamanda bu etki, iki olayın aynı zamanda olduğu zamanların hatırlanmasının daha kolay olması nedeniyle insanların bu iki olayın bağlantılı olduğunu düşünmelerine yol açan seçici hatırlamayı da yansıtır.

Kendince haklılığın bir zamanlar daha yüksek zekâ ile ilişkili olduğuna inanılmaktaydı ancak çalışmalar kendince haklılığın zekâ düzeyinden çok mantıklı düşünebilmeden daha çok etkilenebildiğini ortaya koymuştur. Kendince haklılık karşıt bir argümanın etkin ve mantıklı bir şekilde değerlendirme yetersizliğine neden olabilmektedir. Çalışmalar kendince haklılığın "aktif açık fikirlilik" eksikliği olduğunu yani ilk düşüncenin yanlış olabileceğini aktif olarak araştırmama olduğunu göstermiştir. Tipik olarak kendince haklılık, kendi varsayımlarını destekleyen kanıtların miktarının varsayımı desteklemeyen kanıtların miktarına göre fazlalığı ile deneysel çalışmalarda kendini gösterir.

Yapılan bir araştırma kendince haklılık kavramında bireysel farklılıkların olduğunu ortaya koymuştur. Bu araştırma kültürel bir bağlamda öürenme yoluyla elde edilen ve değişebilen bireysel farklılıkları incelemiştir. Araştırmacılar, irdeleme yöntemlerinde önemli kişisel farklılıklar bulmuşlardır. Araştırmalar tümdengelimli mantık becerisi, inanç yanlılığını aşabilme becerisi, epistemolojik anlayış ve düşünme yatkınlığı gibi bireysel farklılıkların mantıksal yolla sav oluşturma, karşı sav oluşturma ya da savları çürütme gibi becerilerin önemli öncülleri olduğunu önermektedir.

Christopher Wolfe ve Anne Britt de yaptıkları bir araştırmada katılımcıların "bir savı iyi yapan nedir?" konusundaki görüşlerinin, kişinin kendi savlarını oluşturma yollarını etkileyen kendince haklılığa nasıl bir kaynak olduğunu incelemişlerdir. Araştırma sav oluşturma şemasında bireysel farklılıkları araştırmış ve katılımcılardan deneme yazmaları istenmiştir. Katılımcılardan tercih ettikleri bir sava gelişigüzel olarak karşı çıkan ya da destekleyen denemeler yazmaları istenmiş veya dengeli bir yaklaşım ya da sınırsız bir yaklaşım içeren araştırma talimatları verilmiştir. Dengeli araştırma talimatları katılımcılardan "dengeli" yani hem karşı hem de destekleyici kanıtların olduğu bir şekilde araştırmanın yapılmasını isterken sınırsız araştırma talimatında savların nasıl ortaya konacağı hakkında bir sınır konmamıştır.

Genel olarak, dengeli araştırma talimatlarının yazılan denemelerde savlara karşı olan bilgilerin de bulunması sıklığını önemli ölçüde artırmıştır. Bu veriler aynı zamanda kişisel inancın kendince haklılığın bir "kaynağı" olmadığını da göstermektedir. Ancak, iyi bir savın gerçeklere dayanması gerektiğine inanan katılımcıların diğer katılımcılara oranla daha fazla kendince haklılık göstermeye eğilimli oldukları görülmüştür. Bu deney sonuçları Jonathan Baron'un kişilerin iyi düşünme hakkındaki görüşlerinin savların