ya da Klondike Altına Hücumu adı verilen büyük altına hücum hareketinde ibre Alaska'ya dönünce 1898 yılında maden arayıp kısa sürede zengin olma hayaliyle gelen binden fazla adamın araştırma akınına uğramış, fakat çok az altın bulunduğu için madencilerin % 90 ı ertesi yıl terk etmiştir. Madenci kasabalarının çoğu kapanırken, işlek olanlarında çalışan Kızılderililere Beyaz madencilerin ancak yarısı kadar ücret ödenmiş ve hakları tanınmadığı gibi saygı da görmemişlerdir. Madencilerin sayısı İkinci Dünya Savaşı sırasında azalmıştır.

Ana Koyukon topraklarında bulunan iki millî yaban hayatı sığınağı (Koyukuk National Wildlife Refuge ile Nowitna National Wildlife Refuge) yöresinde kronolojik tarih:

Amerikalı etnoğraf James Mooney'in (1861–1921) hazırlayıp ölümünden sonra 1928 yılında yayımlanan çalışmasına göre 1740 yılındaki Koyukon nüfusu 1.500 kişidir. 1890 yılındaki nüfusları ise 940 kişidir. Günümüzde Alaska Yerli Dil Merkezine göre 2.300 kişilik etnik ("Denaakkʼe") nüfustan 150 kadarı anadillerini ("Denaakkenaageʼ") konuşabiliyor.

Koyukon kabileleri dilce ve kültürce 3 ana lehçeye ("dialectal division") ayrılır:

Koyukuk Nehri drenaj sahasında Avrupalılarca ilk karşılaşıldığı 1838 yılında Koyukonca konuşan Atabaskların dört bandı ("Yukon-Kateel band", "Huslia-Dalbi-Hogatza band", "Todadonten-Kanuti band" ve "South Fork band") ile Koyukon olmayan bir band (Guçinlerden "Dihai Kutchin") kaydedilmiştir.

Tarihi kayıtlara göre Koyukonlar (Değinakça ile Holikaçukça konuşanlar ayırt edilmeksizin) 3 ana kabile olarak geçer. Bu üç ana Koyukon "regional band"ı ve yaşadığı köyler şöyle sıralanır:


Koyukuk-Orta Yukon (KMY "Koyukuk-Middle Yukon") bölgesinde tarihi olarak dört "regional band" bulunur: "Yukon-Kateel; Huslia-Dulbi-Hogatza; Todatonten-Kanuti; South Fork". Bu "regional band"ların hiçbiri daha üst merkezî yapılanmada toplanmamıştır.

Yalnızca araziyi kullanmaya gelen fakat yerli halka yardımı hiç dokunmayan ya da çok az olan madencilerin aksine, misyonları (görevleri) yerli halka yardım etmek olan Hristiyan misyonerlerce misyon okullarında çoğu kez yalnızca dini eğitim verilmiş ve öğrenciler İngilizce konuşmaya zorlanmıştır. Bureau of Indian Affairs'ın Alaska kırsalına yayılmasıyla birlikte misyonerlerin eğitim faaliyetleri büyük ölçüde yerleşik normal okullara kaydırılmıştır. 1950 - 1960 lı yıllarda kırsal alandaki sabit yerleşimli köy ve kasabalarda okullar inşa edilip ilköğretim zorunlu hâle gelmiştir. Yerli topluluklar arasındaki ticari ilişkilerin sekteye uğraması geleneksel eğitimin ("“bush” education") kaybına yol açmış, inanç ve gelenekleri ile hayatta kalma becerileri gibi kültürel bilgiler aşınmış ve dilleri de kademeli olarak kayba girmiştir. Hughes'de 1956, Huslia'da 1950, Koyukuk'ta 1939 yılında okul yapılmıştır.

Koyukon edebiyatının ilk örnekleri sözlüdür. Sözlü olan bu örneklerde iki ana tür görülür. Biri Kk’edon Ts’ednee («the distant past - it is said», "Distant Time stories") olup İngilizceye "myth" olarak da çevrilebilir ve insan ve hayvanların rutin biçimde birbirleriyle konuştuğu oldukça eski zamanlarda geçen ve kutsallığı ("tabiri caizse Koyukon "İncil"inin oral versiyonu") çok fazla olan öykülerdir. Bu kutsal öyküler kış mevsiminin daha az şiddetli olması ve çabuk geçmesi için yalnızca kış akşamlarında söylenir. Uzun, karanlık ve soğuk kış gecelerinde anlatımı bir haftayı bulabilir. Sakınılması gereken tabuların ("hʉtlaanee") bilinmesi için bu kutsal hikayeler etkili bir araçtır. Diğer öykü türü ise Yoogh Done Ts’ednee («long ago - it is said») olup kabaca İngilizcedeki "legend" folkloristik terimine karşılık gelir ve diğer türe nazaran nispeten daha az uzak olan geçmiş zamanlarda geçen ve kutsallığı çok az olan gerçek hikâyelerdir. Her iki öykü türünde de savaş hikâyeleri ve şamanistik güç hikâyeleri gibi ortak yönler görülebilir.

Geleneksel Koyukon hikâyeleri beş kategoriye ayrılır: güç ve şefkat; güç; aşk ve kıskançlık; ölüm; savaş.

Yazılı edebiyatın ilk örnekleri ise Hristiyanlığı yaymak üzere misyonerlerin İncil ve dua çevirilerinden oluşmaktadır.

Koyukon yazarlar arasında Poldine Carlo (Poldine Demoski), Mary TallMountain (Mary Demoski 1918-1994), Phyllis Ann Fast (1946 - ) ile Catherine Attla sayılabilir

Alaska'da, kuzeyde ve batıda Eskimo İnyupiklerle, batıda çok az bir alanda Yupiklerle, güneyde Kızılderili Holikaçuklar ve Yukarı Kuskokvimlerle, güneydoğuda Denağinalarla, doğuda Aşağı Tananalarla, kuzeydoğuda ise Guçinlerle komşudurlar.

Diğer Alaska Atabaskları gibi Koyukonlar da en üst düzeyde geçmişte 50 (+) çekirdek aileden oluşan ve "regional band" (ya da "dialekt grubu") olarak adlandırılan coğrafi ve sosyal gruplar hâlinde toplanmışlardı ve bu "regional band"ların hiçbiri daha üst merkezî grupta idari (siyasi) olarak yapılanmamıştır. Yazın av ve balık kamplarında büyük çaplı avcılık ve balıkçılık ile kışın potlaç adı verilen törenler "regional band" denilen en üst gruplaşmada bütün grup üyeleriyle birlikte yapılırken, diğer zamanlarda yapılan ufak çaplı avcılık için üç dört kadar çekirdek aileden oluşan ve "local band" olarak adlandırılan küçük gruplara ayrılırlar. Beyazlarla temastan (1800 ler) önceleri gerçek "şef / chief" (av ve törenler gibi "band" aktivitelerinde "patron / boss" adıyla anılırlar) yapılanması görülmez ve otorite esas olarak "local band" denen aile birlikleriyle sınırlıdır.

Avcı ve toplayıcı Koyukonlarda geleneksel aile içi işbölümünde erkeğe ("denaa") avcılık, tuzakçılık, balıkçılık, savaş yapma ve koruyuculuk, kadına ("sołt’aanh") ise bitki ve meyve toplayıcılık, su ve yakacak taşıma, köpek kızağı hazırlama, deri tabaklama, giysi ve battaniye yapma ve onarma, çocuk bakıcılık, temizlik ve yemek hazırlayıcılık düşmektedir. Köpeklerin beslenmesi ve açıktaki köpek dışkılarının toplanması, ev önü temizliği, odun kırma görevi kız çocuklarına aitti. Kız çocukları ayrıca baba ve erkek kardeşlerinin giysilerini bir yere asarlardı, zira erkeklerin avlanabilmesi için giysilerinin her zaman temiz, kuru ve sıcak olması gerekir.

Yiyecek ve diğer doğal kaynakların ortak ve karşılıklı paylaşım ve dağıtımı yapıldığı için Koyukonları en önemli toplum örgütlenmesi unsurlarıdır. Yoksul birey ya da ailelerle yiyecek paylaşımı Alaska genelinde görülen bir dayanışma örneğidir.

Koyukonlar yarı göçebe olduklarından ufak çocuklarını sırtlarında taşırlar. Koyukon sırtta taşıma beşiği ("tl’ołeł") huş kabuğundan yapılır. Annesinin sırtına yaslanması için taşıma beşiğin sırt tarafı düz ve deri askılıdır. Bebeğin apış arasından geçirilen dikey parçası ile bebek bezi malzemelerinin konduğu sepet koltuk bulunur. Bebeğin kürk pantolonunun arkası kesiktir ve sepete yerleştirilen kuru yosun ya da rengeyiği tüyü ile sıvıyı emici bir kül tabakası üzerinde sepet koltuğa oturtulup bağlanır. Uzun yolculuklarda bebek yosunu tükenirse ebeveyni ormanda yosun aramaya çıkar seyahat de gecikmelere sebep olurdu.

Koyukonlar ticari ortaklığa "nedghok'elaayhkkaa" derler. İnyupiklerle Koyukonların ilişkileri çoğunlukla "hebeghok'elaayh" olarak adlandırılır ve bu da İngilizceye «special friend (= özel arkadaş)» olarak tercüme edilir.

Diğer Alaska Atabaskları gibi Koyukonlarda da farklı gruplardan Atabasklar ile Eskimolarla (İnyupikler ve Yupikler) yapılan savaşlar Avrupalıların bölgeye geldiği ilk dönemlerde oldukça sık görülürdü. Bu savaşlar ani baskınlar olarak başlar ve pusu yerine oldukça açık, planlı, yumruk yumruğa, göğüs göğüse mücadele olarak sürerdi. Savaşan her iki grup da kayıplarına misilleme olarak intikam baskınları yapar ve bu kan davası hâline gelirdi. Koyukuk Nehri Koyukonları ile komşu İnyupik kabileleri (Akuniġmiut ve Nuataaġmiut) arasında yapılan savaşlar bilinmektedir. Bununla birlikte, saldırgan olduğu bilinen kuzeydeki Guçin kabileleriyle de savaş yaşanmış olabilir. Koyukonlar zaman zaman açık muharebe de yapmışlardır. Itqiḷḷiġvik'te İnyupiklerle yapılan muharebe buna örnektir. Bu savaşta İnyupik güçleri Koyukonları yenmiş ve katliam yapmışlardır.

Nulato Katliamı ("Nulato Massacre"): İç Alaska'da çoğunlukla barışçıl kabul edilen kürk tüccarı Ruslara karşı tek saldırı Nulato'daki katliamdır. Günümüzde 2007 yılındaki nüfusu 302 kişi olan Nulato (Koyukonca "Noolaaghe Doh" «dog salmon fish camp») Aşağı Koyukonların "Oncorhynchus keta" ("dog salmon") türünden som balığı avladıkları balık kampıyken, Rus kâşif Pyotr Malahov (Пётр Малахов) tarafından 1830 yılında ticaret karakolu kurulmuş ve buradaki Rus tüccar ile orayı ziyarete gelen Britanyalı deniz subayı teğmen J.J. Bernard ve Kızılderili halkın büyük bir kısmı 1851 yılında komşu Koyukonlar tarafından katledilmiş, yalnızca iki küçük çocuk sağ kurtulmuştur. Kurtulan bu çocuklar yarım asır sonra katliamı anlatır. Koyukuk-Orta Yukon bölgesindeki ilk Katolik misyonunu 1888 yılında Nulato'da kuran Fransız kökenli Kanadalı Cizvit rahibi ve misyoneri Jules Jetté 1913 yılındaki kaydında Nulato Katliamını "basitçe, ticari rekabete dayalı geleneksel Aşağı Koyukon düşmanlığının doruğa çıkması" olarak tanımlar.

Ev ("yeh") ya da Rusların barabara dediği yarı yarıya yere gömülü evler ("kkʉno") kışlık barınaktır. Tarih öncesi ya da erken tarihi Koyukon yarı yarıya yere gömülü kışlık evleri arkeolojik sitlerdir. Etnoarkeolojik çalışmalara göre Koyukonlar iki monogamik aile olarak bu gömülü kışlık evlerde kalırlar. Fakat, Siruk arkeolojik sitinde elde edilen bulgulara göre ender de olsa tek ailenin kaldığı da olur. Kanuti National Wildlife Refuge yöresi geleneksel olarak "Todadontan-Kanuti band" ile "South Fork band" kabilelerinin toprağıdır ve burada yazlık barınaklar deri çadırlar ya da yosun kesekli evler iken, kışlık barınaklar yarı yarıya yere gömülüdür ve bu kışlık evlerde iki aile kalır.

Alaska'da Eskimo ve Kızılderili dansları heyecansız ve akortsuz davul eşliğinde yapılan yüksek sesli gürültülü ritmik hareketlerdir .

Şarkılar ("k’eleek") çeşitlidir. Okullarda neşeli şarkılar ("soonaaneyh k’eleek" «joyful songs») çocuklara dili kavratmanın bir yolu olarak görülür. Potlaçta söylenen hatıra şarkıları ("dzaahtaah k'eleek" «mem