ngers") Apaçilerden sekizini öldürmüş kalanları da kaçmıştır. Bu olay Teksas topraklarındaki son Kızılderili mücadelesi olmuştur.

Teksas Kolomb öncesi Amerika'nın iki büyük kültür merkezi arasında gelişmiştir. Bunlar Güneybatı Kızılderilileri ile Ova Kızılderilileri kültür grubudur. Arkeologlar Avrupalılarla temastan önceleri bu bölgede 3 büyük arkeolojik yerli kültürünün izlerini bulmuşlardır. Yukarı Rio Grande bölgesinden Teksas'ın batısına kadar Anasaziler. Teksas'ın doğusunda Mississippi Nehri Vadisi boyunca uzanan Mississippi Kültürü ya da Höyük Yapıcılar. Teksas'ın güneyinde Mezoamerika kültürü. Teotihuacan'ın kuzey Meksika'ya etkisi M.S. 500 yılında zirve yapmış ve 8. ilâ 10. yüzyılda inişe geçmiştir.

Bu savaşların düşmanlıkları sömürge döneminde çıkmaya başlamıştır. Teksas'a göreceli yeni gelen bütün göçmenler Avrupalıdır ve bunlar Teksas'taki kalıcı yerleşimlerini Rio Grande çevresinde ve yukarı doğru San Antonio ve El Paso'da 1600 lerde kurmaya başlamışlardır. Daha sonra 1721 yılında bugünkü Teksas'ın kalbinde olan Nacogdoches'e gelmişlerdir. Komançiler ise kabaca 1700 lerin başlarına kadar eyaletin kuzeyine daha gelmemişler ve 1700 lerin sonunda atlara adapte olana kadar da burada baskın halk olmamışlardır. Diğer Ova Kızılderililerinin çoğu ise 1700 lerin ortalarında bölgeye inmişlerdir.

Teksas'ın baskın kabilesi olan ve onunla özdeşleşen Komançiler aslında bölgeye son gelenlerdir. Onların müttefiği olan Kiyovalar ile Ova Apaçileri (ya da Kiyovalar arasında yaşadıkları için diğer adlarıyla Kiyova Apaçileri) ise batı kökenlidir ve sonradan Teksas'a taşınmışlardır. Doğu Teksas'ın yerli kabileleri Kadolar (alt kabileleri: Adai, Eyeish, Hainai, Kadohadacho, Nacono), Kitsaylar, Tonkavalar, Tovakoniler ve Viçitalardır. Teksas'ın körfez kıyısındaki kabileler ise Akokisalar, Alabamalar, Atakapalar, Karankavalar ve Tamikelerdir.

1650 yılı ve civarına kadar Wyoming'de Platte Nehri'nin yukarılarında Şoşonilerin bir parçası olarak yaşayan Komançiler ancak 1650 civarında onlardan ayrı bir grup olarak ortaya çıkmışlardır. Daha iyi av alanları bulma arayışındaki Komançiler yabanileşmiş masteng at (Komançice "cobe") kültürünü benimseyip bu yılkı atlarına sahip olduktan sonra daha fazla hareket kazanmışlardır. Komançilerin esas göçü bir zaman dilimi içinde Arkansas Nehri'nden Orta Teksas'a Büyük Ovalar'ın güneyine olmuştur. Bu süre zarfında, Amerika bizonunun bolluğu, masteng atlarının avcılıkta ve savaşta kullanılması, diğer Şoşoni gruplarını benimseyip kendilerine adapte etmeleri ve diğer kabilelerden kadın ve çocukların esir alınması gibi sebeplerle nüfuslarında önemli ölçüde artış olmuştur. Sonuçta, atı benimseyip onu güçlerinin odağına oturtmaları bölgedeki en güçlü Kızılderili grubu hâline getirmiş ve bu savaşlarda Beyazlara rakip olan en büyük güç durumuna gelmişlerdir. Dil ve etnik açıdan yakın akraba oldukları Şoşoniler tarafından Büyük Ovalar'ın güneyine götürülen Komançiler burada kendi güçleriyle Şoşonilerden ayrılıp bağımsız bir halk olarak gelişim göstermişlerdir. Bu noktada emperyalist yayılımcı politikaları Komançilerin güçlü bir ulus olmasını sağlamıştır. Masteng atlarını kullanmayı öğrenen Komançiler edindikleri bu hızlılık ve üstün hafif süvari becerilerinin bir sonucu olarak rakip kabilelerden pek çok kadın ve çocuğu tutsak almış ve gücün gereği olarak sayılarını katbekat artırmışlardır. Komançilerin iktidarına teslim olanlar yok olmaktan kurtulmuşlar fakat onlara vergi olarak yiyecek, konaklama ve kadın sağlamak zorunda kalmışlardır. Komançilere bu yüzden «Ovaların Efendileri» sıfatı yakıştırılmıştır. İspanyollarla karşılaştıklarında, onların doğudan New Mexico'ya kadar genişlemeleri ve Rio Grande'nin kuzeyindeki yeni ispanyol yerleşimleriyle olan doğrudan iletişimin engellenmesi Komançilerin yayılımını durdurup savaşların çıkmasına sebep olmuştur. Buna karşılık, Komançiler ve sonradan müttefiği olan Apaçiler binlerce ağır baskın saldırılar başlatmış ve bu Kızılderili savaşçının binlercesi onlarca kez Meksika içlerinde Meksikalıların binlercesini tutsak alıp köleleştirmiştir. Sonunda, Komançi ulusunun yaklaşık yüzde otuzu İspanyol kökenlilerden oluşmuştur. Ancak, Komançi ulusu kaynaşmış tek bir kabile birliği oluşturamamış, fakat 45 farklı bölümleri 12 "band" olarak yapılanmıştır. Bu 12 grup aynı dil ve kültürü paylaşsa da kendi aralarında gelenekselleşip ritüelleşmiş savaşları da sürdürmüşlerdir.

1740 larda, Tonkavalar, Yohuanlar ve diğerleri San Gabriel Nehri boyunca yerleşmişlerdir. Tonkavalar müttefikleri Bidailer, Kadolar, Viçitalar, Komançiler ve Yohuanlar ile ittifak kurmuşlar ve 1758 yılında Lipan Apaçilerine ve Mission Santa Cruz de San Sabá misyonuna saldırmışlardır. Tonkavalar kuzey Meksika ve Teksas'ın içlerine olan güney göçüne devam etmişler ve daha sonra Lipan Apaçileriyle ittifak kurmuşlardır.

Ayrıca, 1740 larda Güneybatıda İspanyol yerleşimciler bazen Kızılderili çocuklarını yakalamışlardır. Bu yakalanan çocukların genellikle vaftiz edilerek yerleşimcilerin evine hizmetçi-uşak olarak alınmaları yaygın bir uygulama olmuştur. İlk başlarda yakalananlar daha çok Apaçi çocukları olsa da sonradan Komançi çocukları da aynı şekilde yakalanıp vaftiz edilmiş ve hizmetçi-uşak olarak yerleştirilmişlerdir.

1750 öncesinde, Teksas'ın baskın Kızılderili kabilesi Apaçiler idi. Fakat bu durum Komançilerin yayılmacı politikalarıyla değişmiştir. 1740 lardan başlayarak, Komançiler Arkansas Nehri'ni geçmeye başlamışlar ve Llano Estacado'nun kıyılarında kendi merkezlerini kurmuşlardır. Bu alan güneybatı Oklahoma'dan Texas Pandhandle boyunca uzanarak New Mexico içlerine uzanır. Apaçiler bir dizi savaşla yerlerinden sürülmüş ve Komançiler Comancheria olarak adlandırılan yurtluklarını kontrol için bölgeye gelmiştir. Bu etki alanı güneyde Arkansas Nehri'nden Orta Teksas boyunca bütün Edwards Platosu dahil olmak üzere batıda Pecos Nehri'ne ve kuzeyde Arkansas Nehri'ni izleyerek Rocky Dağları'nın eteklerine kadar San Antonio çevresine genişletilmiştir.

Bu noktada, Komançilerin güç ve kuvveti bütün kuzey Meksika'yı devralacak duruma gelmiştir. Ancak, Apaçilerin bölge dışına sürülmesinden sonra, Komançiler 1780 yılından 1781 yılına kadar süren bir çiçek hastalığı salgınına yakalanmışlardır. Batılılardan gelen ve bağışıklık sistemlerinin alışık olmadıkları bu yeni hastalık salgını oldukça şiddetli geçmiş, baskınlar geçici olarak askıya alınmış ve bazı Komançi bölümleri dağılmıştır. İkinci bir çiçek hastalığı salgını da 1816-1817 kışında vurmuştur. En iyimser tahminle Komançilerin yarısından fazlasının bu salgınla ölmüş olduğu düşünülüyor.

Nüfusun bu yıkıcı kaybına karşılık olarak, tek bir Kiyova savaşçısının 1790 sonbahar sezonunu Komançilerle geçirmesinden sonra, Komançiler Kiyovalar ve Kiyova apaçileri (Ova Apaçileri) ile etkili olarak birleşmişlerdir. Bu tek olay üç kabileyi etkin biçimde birleştirmiştir. Teksas Tarih Komisyonu eski başkanı yazar Theodore Reed Fehrenbach'a göre bu birleşme yerleşimcilerin saldırılarına karşı kendi avlaklarını korumanın gereğidir. İlk olarak, Kiyovalar ve Komançiler avlanma sahalarını (avlaklarını) paylaşmak ve savaşta birleşmek için anlaşmışlardır. Kiyovalarla daha önce ittifak kurmuş olan Kiyova Apaçileri ise müttefiklerinin bu anlaşmasına uymuşlardır. Sonunda, bu üç kabile avlak paylaşımı ve savaş konusunda birlikte hareket etme kararı almışlar ve karşılıklı kendi savunmalarını savaşta göstermişlerdir.

1690-1821 yıllarındaki dönemi kapsayan İspanyol Teksas'ına yerli olmayan nüfus 1731 yılında yaklaşık 500 kişi iken, 1770 li ve 1780 li yıllarda 3.000 kişiye, 1800 yılında ise yaklaşık 4.000 kişiye ulaşmıştır. Kızılderililerin bağışıklık sistemine yabancı çiçek hastalığı, kolera, kızamık ve diğer öldürücü salgın hastalıklar Teksas'a ilk kez 1530 larda gelen Avrupalılar tarafından getirilmiş ve bunlardan dolayı Teksas Kızılderililerinin binlercesi ölmüştür.

Avrupalılar ve özellikle de Meksikalı Beyaz yerleşimciler İspanyol döneminin sona ermesinden önce Teksas'a gelmişler, fakat sömürge yetkilileri tarafından aktif olarak teşvik edilmemişler ve sayıları da son derece sınırlı kalmıştır. Komançilerin yerleşimcilere ani ve şiddetli baskınları da bu yerleşmenin sınırlı olmasında rol oynamıştır. Ayrıca, 1800 lerin başlarında, Komançi savaşları, Meksika Kurtuluş Savaşı ve sömürge gücünün çüküşünün bir sonucu olarak Komançi saldırılarına karşı Meksikalıların direnci neredeyse kırılmıştır. Meksikalıların cılız ("lukewarm") askeri yeteneklerinin aksine, Amerikalıların daha güçlü olan savaş yetenekleri sömürge yöneticileri tarafından görülmüş ve Komançi baskınlarına siper vazifesi görmesi için bugünkü Teksas sınırında yeni yerleşim kurmaları teşvik edilmiştir. Bu erken yerleşimci Amerikalıların çoğu Yeşil Bayrak Cumhuriyeti döneminde İspanyol yetkililer tarafından öldürülmüş, idam edilmiş ya da Teksas'tan sürülmüş olsa da, Komançilerin Meksika içlerine daha sonraki baskınlarında Amerikalıların sınırda yerleşmelerinin önemini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, yeni rejim Amerikalıları bölgeye çekmek için birtakım yeni teşvikler getirmiş, ilk olarak da Stephen F. Austin'e Teksas'ta arazi hibesi ve ayrıcalıklar verilmiştir. Meksika'nın 1821 yılında İspanya'dan bağımsızlığını ilan etmesinden sonra da Meksika hükûmeti tarafından bu politika devam ettirilmiş, Meksika'nın seyrek nüfuslu kuzey eyaletlerine yerleşme teşvik edilmiştir.

1820 lerde bölgede dengeleyici bir yol olarak ek yerleşimcileri arayan Meksika İspanyol arazi hibesinin sahibi Stephen F. Austin ile antlaşmaya varmıştır. Birkaç yüz Amerikan ailesini bölgeye taşımak için izin verilmiştir. Austin ek yerleşimcilerin binlercesinin ABD'den Teksas'a akın etmesi için kendi şebekesini ve hükûmet sponsorluğunu kullanarak Teksas'ın zengin toprakları olduğunu yaymış olsa da, birçoğu Teksas'ın Meksika yönetiminde olduğunu gerekçe göstererek sıcak bakmamıştır. 1829 yılında, Meksika hükûmeti bütün Meksika'da köleliği kaldırmış, bazı kolonilerde ABD'den göç eden yeni yerleşimciler bu uygulamadan muaf tutulmuştur ya da bu yerleşimcile