ve kurduğu küçük bir ekiple buna yoğunlaşır. Bu sırada 1942 yılı Şubat ayı itibarıyla Atlantik Okyanusundaki U-Bootlarla iletişim sırasında çok sayıda şifreli mesaj ele geçirilir. Bletchley Park'da mesajların yapısal olarak çok farklı olduğu anlaşılır. Bunun sebebi dördüncü bir rotorun sisteme eklenmesidir. Bu durum İngiliz istihbaratını şaşırtmasa da işleri oldukça zorlaştırır. Ancak bu zor durum U-Boot mesajlarındaki değişmeyle birlikte çözüme kavuşur. Mesajların uzaması yüzünden yerlerinin açığa çıkma olasılığı ortaya çıkan denizaltılar denizlerdeki Müttefik konumuna göre kısa mesaj göndermeye başlarlar. Ayrıca 9 Mayıs 1941 tarihinde ele geçirilen U-110 ve 29 Ekim 1942 tarihinde ele geçirilen U-559 denizaltılarında ele geçen kodlarla birlikte yeni kodlar deşifre edilebilir hale gelir.

"Bomba" olarak adlandırılan deşifre makinalarının en önemlileri arasında yer alan ve Alan Turing tarafından tasarlanan makina 1939 yılı Eylül ayında Bletchley Park'da kurulur. Turing'in fikirleri özel bir şirkette çalışan Harold Keen tarafından hayata geçirilir. Bomba sayesinde eldeki veriler ışığında Enigma makinası rotor konumları, rotor sırası belirlenebilmekteydi. Tüm olasılıklar denenerek ortaya çıkartılan ve karşılaştırılarak yapılan deşifrasyon süreci bomba sayesinde kolaylaştırılmıştır. Sonraları Enigma'daki ön pano karıştırıcı mekanizmasındaki açıkları da değerlendiren bombalar yapılacaktır. Tüm olasılıklardan ortaya çıkan mesajlar "Typex" olarak adlandırılan makinalarda anlamlı kelimelere bölünmeye çalışılıyor ve tüm mesajı anlamlı kılan kombinasyon ortaya çıkıyordu. Deşifre makinalarının üretimi ilk başta yavaştır, 1941 yılı Haziran ayında beş adet makina bulunmaktadır. Bu sayı 1941 yılı sonunda 15, 1942 yılı Eylül ayında 30 , 1943 yılı Ocak ayında 49 sayısına ulaşır. Savaşın sonunda bu sayı 210'a ulaşacaktır. 1941 yılında Bletchley Park'a özel olarak gelen Deniz Kuvvetlerine bağlı kadın askerler deşifre operatörleri olur. 1945 yılında 2000 kadın asker deşifre makinalarında görev yapmaktadır. Çoğu deşifre makinası Bletchley Park dışında yer alıyordu. Eastcote ve Stanmore bu istasyonlardan en büyükleri olmuştur.

ABD II. Dünya Savaşına dahil olmadan önce İngiltere ile istihbarat alanında işbirliği yapılsa da İngiltere bu konuda ketum davranıyordu. Naziler başta olmak üzere Mihver Devletlerinin şifreli mesajlarının kırılabildiğini öğrenmeleri kesinlikle istenmiyordu. Bu yüzden savaş dönemi başlarında yavaş ilerleyen işbirliği ilerleyen dönemlerde hızlanarak gelişecekti.

1941 yılı Şubat ayında ABD Kara ve Deniz Kuvvetlerine bağlı istihbaratçılar Bletchley Park!a giderler. Burada Japonlr tarafından kullanılan Enigma ile ilgili verileri paylaşırlar. 10 hafta süren ziyaret sonrasında işbirliği artararak devam eder. O dönemde İngiltere'ye göre çok üstün imkânlara sahip ABD dört rotorlu bir Enigma üreterek derhal çalışmalara başlar. ABD'deki tesisleri ziyaret eden Bletchley yöneticilerinden Albay John Tiltman deşifre konusunda ABD'nin yaptığı çalışmaların önemini derhal kavrar. Projeye derhal olağanüstü kaynaklar aktarılarak çalışmalar hızlandırılır. 2 Ekim 1942 tarihinde imzalanan antlaşmayla da İngiltere-ABD arasında istihbarat paylaşımı alanında tam işbirliği yapılacağı ilan edilir. ABD'deki tesisleri gezen konunun uzmanı Alan Turing son gelişmeler hakkında bilgi verecektir. 1943 yılıyla beraber üretime geçen ABD yapımı "bombalar" İngiliz modellerine göre daha hızlıdır. İngiltere'ye de getirilen bu makinalardan 121 adet yapılmıştır.

1945 yılına gelindiğinde tüm Alman Engima şifre trafiği (Wehrmacht, Kriegmarine, Luftwaffe, Abwehr) bir ya da iki gün içinde deşifre edilebilir haldeydi. Buna rağmen Almanların Enigma şifrelerinin kırıldığına dair herhangi bir sezgileri olduğuna dair bir işaret görülmemiştir. Tüm harekât planları açıkça paylaşılıyor ve Müttefiklerin eline muazzam miktarda istihbarat geçiyordu. Ancak bu bilgi yoğunluğu içinde gerçekten önemli olanların belirlenerek tam anlamıyla değerlendirildiğini söylemek de doğru olmaz.

Savaştan sonra çok sayıda Alman şifreleme personeli ele geçmiş ve sorgulanmıştır. ABD Silahlı Kuvvetleri tarafından yürütülen sorgularda Alman personel Enigma şifrelerinin kırılmaz olmadığını bilmeleri şaşkınlıkla karşılanmıştır. Bu kişiler sadece kimsenin bu kadar büyük bir zahmete girmeyeceğini düşündüklerini dile getirmişlerdir. Rosenheim bölgesinde özel olarak tutulan personele Enigma şifrelerinin kırıldığı söylendiğinde durum olağan karşılanmıştır. Konuyla ilgili önceden görüşünü açıklayan Amiral Karl Dönitz Enigma şifrelerinin kırılmasının en önemsiz güvenlik sorunlarından birisi olduğunu söylemiştir.

Enigma şifrelerini çözmek için günümüzde modern bilgisayarlar kullanılmaktadır. Hatta gönüllülerin çevrimiçi olarak katılabileceği ve henüz hiç deşifre edilmemiş Enigma şifrelerinin anlamının ortaya çıkartılmaya çalışıldığı projeler vardır. 2006 yılında kalan son enigma şifreleri Stefan Krah tarafından geliştirilen yazılım sayesinde kırılmıştır.







Venetia Burney

Venetia Phair (kızlık soyadı Burney; 11 Temmuz 1918 - 30 Nisan 2009, Banstead), Clyde Tombaugh'ın 18 Şubat 1930 yılında keşfini yaptığı Kuiper kuşağında bulunan Plüton gezegenine (daha sonra 2006'da cüce gezegen olarak sınıflandırılmıştır.) Plüton adını öneren kişidir. Öneriyi yaptığı esnada Oxford'da yaşıyordu ve henüz 11 yaşındaydı.

Burney'in dedesi olan Falconer Madan, Oxford Üniversitesi bünyesinde bulunan Bodleian Kütüphanesinde Kütüphanecilik yapmıştır. Burney Downe Evi Okulu, Berkshire ve Newnham Kolejlerinde okudu ve Cambridge'de matematik eğitim gördü. Mezun olduktan sonra bir süre yeminli mali müşavirlik yaptı. Daha sonra Londra'nın güneybatısında ekonomi ve matematik öğretmenliği yaptı. 1947'de evlendiği Edward Maxwell Phair ile 2006 yılına kadar evli kaldı. Kocası yatılı bir okulda klasik edebiyat dersleri veriyordu.

Ayrıca Venetia'nın adı, onun onuruna bir astreoid olan 6235 Burney'e verilmiştir.

Plüton'un gezegen olarak keşfedilmesi, tüm dünyada yankı uyandırdı. Bu yeni cismi adlandırma hakkına sahip olan Lowell Gözlemevi'ne Atlas'tan Zymal'e kadar 1000'i aşkın isim önerisi geldi. Tombaugh başka bir isim bulunup kalıplaşmadan, bu yeni cismin adlandırılması gerektiğini Slipher'e bildirdi. Slipher önce Zeus adını teklif etti, ardından Percival ve son olarak da kendi ilk adı olan Constance'yi önerdi. Bu öneriler kabul görmedi.

Bu dönemde Plüton adı Burney tarafından ortaya atıldı. Venetia, gökbilimin yanı sıra klasik mitolojiyle de ilgileniyordu. Plüton'un da muhtemelen karanlık ve soğuk bir gök cismi olduğunu düşündüğü için bu yeni cisme klasik mitolojide "yer altı dünyasının tanrısı" olarak kabul edilen "Plüton" adını önerdi. Venetia'nın aklına bu fikir dedesi ile yaptığı bir sohbet sırasında gelmişti. Madan bu düşünceyi, Professor Herbert Hall Turner'e aktardı. Turner de bu düşünceyi ABD'deki meslektaşlarına aktardı.

Cisim resmî olarak 24 Mart 1930'da kabul edildi.
Lowell Gözlemevi'nin her üyesine üç isimden oluşan küçük bir liste sunuldu ve bu listeden bir ismi seçmeleri istendi. İsim adayları Minerva (başka bir astroitin ismi olarak kabul edildi), Cronus (döneminde pek sevilmeyen bir astronom olan Thomas Jefferson Jackson See tarafından önerildiği için değer yitirdi) ve Plüton'du. Plüton oy birliğiyle seçildi. Bu ad 1 Mayıs 1930'da duyuruldu. Bu duyurunun üzerine dedesi Madan, Venetia'ya 5 paund ödül verdi.





Plateosaurus

Plateosaurus (muhtemelen "geniş kertenkele" anlamında, sıklıkla yanlış olarak "düz kertenkele" olarak çevrilir), geç Triassic dönemde yaklaşık 214 ile 204 milyon yıl önce şimdiki Avrupa kıtasında yaşamış olan bir plateosaurid dinozor cinsidir. "Plateosaurus", sauropodomorph dinozorların atası olarak "prosauropod" olarak da isimlendirilir. 2011 yılına kadar iki türü keşfedildi; "P. engelhardti" ve "P. gracilis". Geçmişte başka türlerde keşfedilmesine rağmen plateosaurid dinozorların tür taksonomisinde geniş bir görüş birliği olmadığından kabul edilmemiştir.

1834 yılında Johann Friedrich Engelhardt tarafından keşfedildi ve 1837 yılında da Hermann von Meyer tarafından halen geçerli dinozor cinsi olan "Plateosaurus" olarak tanımlandı. Halen bilim dünyasında en iyi bilinen dinozorlar arasındadır. 100 den fazla iskelet fosili bulunmuştur ve bazıları neredeyse eksiksizdir. Swabia, Almanya'da fosillerinin bulunması "Schwäbischer Lindwurm" (Swabian ejderhası) takma ismini almasına yol açmıştır.

"Plateosaurus"; iki ayaklı (bipedal), otçul, uzun hareketli bir boynu ve nispeten küçük bir kafası olan, keskin ama dolgun bitki çiğneme dişleri olan, güçlü arka ayakları olan, kısa ama güçlü kolları ve 3 parmaklı büyük pençeli kavrayıcı elleri olan bir dinozordu. Pençelerini savunma ve beslenme amaçlı kullandığı düşünülüyor. Yetişkin bir "Plateosaurus"'un boyunun 4.8-10 metre arasında ve ağırlığının 600–4000 kg arasında olduğu tahmin edilmektedir. En azından 12-20 yıl yaşadıkları tahmin edilmektedir ancak maksimum ömrü bilinmemektedir.

"Plateosaurus", Prosauropoda" olarak bilinen bir grup erken otçul dinozor ailesinin üyesidir. Birçok araştırmacı "bazal sauropodomorph" (sauropodomorph atası) olarak kabul eder. "Plateosaurus", otçul iki ayaklı dinozorların tipik vücut şekline sahipti; küçük kafatası, 10 servikal (boyun) vertebradan oluşan uzun hareketli bir boyun, tıknaz bir vücut ve hareketli uzun, en az 40 kaudal (kuyruk) vertebradan oluşan bir kuyruk. Diğer "prosauropodlara" nazaran "Plateosaurus"un kolları çok kısaydı. Ancak elleri ile kavrama konusunda çok güçlüydü. Omuz kuşağı dar idi.(iskelet elemanları ve çizimleri sıklıkla yanlış hizalanır), Arka bacakları vücudunun altında ve diz ve ayak bileği hafif fleksiyonda bulunuyordu. Ayakları parmaklıydı ve ayaklarının üzerinde yürüyordu. orantılı olarak uzun bacak ve metatarsusu sayesinde hızlı bir şekilde koşabiliyordu. Kuyruğu tipik dinozor kuyruğu şeklinde güçlü ve yüksek hareket kabiliyetine sahipti.

 
 
 





Netaş

Netaş, bilişim teknolojileri alanında faaliyet gösteren Türk şirket. 45 yıllık tecrübeye sahip bir kuruluş olan, aynı z