5 cm boyunda ve 8 g ağırlığındadır. Ağırlıkları 5-10 g arasında değişir. Boyunun yarısından uzun olan 6 cm’lik kuyruk üreme döneminde erkeklerde kara renklidir; erkeklerde eklips tüylerinde, dişilerde ve genç bireylerde ise kahverengidir. Ortalama 8,6 mm boyunda olan gaga görece uzun, ince ve sivri uçludur; tabanı geniştir. Yüksek olduğundan çok geniş olan gaga çevrelerinde böcek arayarak beslenen kuş türleri ile benzerdir.
Aynı familyada bulunan diğer kuşlar gibi bu tür de belirgin eşeysel dimorfizmi ile tanınır. Erkekler, yakın akrabası "Malurus leucopterus" dışında familyadaki diğer kuşlardan daha geç, dördüncü yılından itibaren üreme dönemi tüylerine kavuşur. Erkek kuşun üreme dönemi tüylerinde kafası ve gövdesi kara renklidir, sırtı dikkat çekici kızıl renklidir, kanatları ise kahverengidir. Üreme dönemi dışında ise gövdenin üstü kahverengi, alt tüyleri ise beyaz renklidir. Özellikle genç olan bazı kuşlar üreme döneminde de eklips tüylerini korur. Dişi de erkeğe çok benzer, ten rengi-kahverengi arası gövde tüyleri ve gözünün altında sarı bir leke vardır. Bu türün dişisi aynı familya bulunan diğer türlerin dişisinde, kuyruğunda mavi renk olmaması nedeniyle ayrılır. Coğrafi olarak Gloger kanununa uygun şekilde, iç bölgelerde daha güneşli iklimde dişilerin karınları beyaz ve üst tüyleri soluk kahverengidir. Hem erkek hem dişi genç kuşlar dişi ile aynı tüy renklerine sahiptir.
Bu türün tipik ötüşü aynı familyadaki diğer türler ile aynıdır. Bir giriş notasından sonra kısa bölümlerinden tekrarından oluşan şarkısı zayıf ve yumuşak tonda başlar ama birkaç heceden sonra yüksek ve tiz tonda biter. Çağrı genellikle üreme döneminde erkek tarafından yapılır. Besin ararken kuşlar birbirleriyle 10 m öteden zar zor duyulabilen yumuşak bir "ssst" sesiyle haberleşir. Alarm çığlıkları tiz bir "zit" sesidir.

"Malurus melanocephalus" Avustralya’ya endemik bir kuş türüdür. Batı Avustralya’nın kuzeyinde Keraudren Burnu’ndan itibaren Kimberleys, Arnhem Toprağı ve Gulf Country’den York Burnu’na, Selwyn sıradağları ile Flinders Nehri’nin kaynağı güney sınır olmak üzere akarsu ve deniz kıyısında görülebilir. Kıyıya yakın olan Groote Eylandt, Sir Edmund Pellew, Fraser, Melville ve Bathurst Adaları gibi adalarda da yaşar. Doğu kıyısı boyunca New South Wales’de Hunter Nehri2ne kadar tüm kıyıda bulunur. "Imperata cylindrica", Sorgum ve "Eulalia" gibi uzun ot türlerinin bulunduğu otlak ve sulak tropikal ve subtropikal alanları tercih eder. Göçmen değildir ama yöresel bitki örtüsü değişiklikleri nedeniyle göçebelik yapabilir. Doğa yangınları olduğunda yangına dayanaklı korunaklı alanlara çekilir.

"Malurus melanocephalus" çorak alanlardan uzak durur ve dağılım alanının güneyinde yerine "Malurus leucopterus" geçer.
"Malurus melanocephalus" gündüz kuşudur. Şafak sökerken aktif hâle gelir ve gün boyunca dönem dönem aktif kalır. Yoğun bitki örtüsüne saklanarak yan yana tünerler ve birbirlerinin tüylerini temizlerler. Normal hareket şekli iki ayağın da aynı anda yerden kesilip tekrar yere bastığı hoplayarak ilerlemedir. Ama koştukları da görülebilir. Dengesini oldukça uzun kuyruğuyla sağlar. Kuyrukları yukarı doğru dik durur ve nadiren hareketsiz kalır. Kısa, yuvarlak kanatlar ilk kalkışın iyi olmasını sağlar ve kısa uçuşlar için yararlıdır ancak uzun uçuşlarda yarar sağlamaz. Genellikle en fazla 20–30 m boyunca dalgalı bir uçuşla uçar.

Muson alan bölgelerde kuru uzun otluk alanlarda mevsimsel değişiklikler ve yangınlar nedeniyle ortaya çıkan değişiklikler burada yaşayan bu kuşları göçebeliğe zorlar. Bunun dışında sahillerde daha kararlı bölgelerde yaşar. Maluridae familyasında bulunan diğer türlerden daha az oranda yardımcı kuşlarında bulunduğu gruplar içinde yaşar.

Hem erkek hem de dişi erişkin kuşlar, tehlike karşısında yavru kuşların olduğu yuvadan uzaklaşmak için koşarak avcıları kendilerine çeker. Koşu sırasında baş, boyun ve kuyruk aşağı iniktir, kanatlar açık tutulur ve tüyler kabartılır. Kuş bu sırada durmadan koşarken aynı sırada alarm çağrısı yapar.

Asıl olarak böcekçil olan "Malurus melanocephalus" , Curculionoidea, Chrysomelidae, Buprestidae, Carabidae familyalarından böceklerin yanı sıra çekirge, güve, eşekarısı ve ağustos böceği gibi böceklerle beslenir. Böcek larvaları ve yumurtalarının yanı sıra örümcek de yer. Tohumlar ve diğer bitkisel besinler diyetinin çok küçük bölümünü oluşturur. Çoğunlukla sabahları ve akşama doğru, yerde yaprakların oluşturduğu örtünün içinde, çalılıkların arasında ve su kıyısında böcekleri avlarken görülebilir. Hem erkek hem dişinin yanı sıra yardımcı kuşlarda yavruları besler.
Çiftleşme mevsiminde erkek kahverengi tüylerini değiştirir ve yerine parlak kırmızı tüylere kavuşur. Kırmızı sırt ve omuz tüyleri kabararak kanatlarının bir kısmını kaplar. Başka erkeklerin karşısına çıkarak, bir dişi üzerinde baskın olabilmek için etrafta uçuşur. Aynı zamanda çiçeklerin kırmızı taçyapraklarını ve bazen de kırmızı tohumları alıp diğer kuşlara sunar. Bunların %90’ı dişi kuşa kur yapmak için, %10’u da başka bir erkek kuşu kaçırtmak için yapılan davranışlardır.

Çiftleşme mevsimi sırasında bir bölgede bulunan kuşların yarıdan fazlası çiftler hâlinde bulunur. Bu açıkça kaynakları sınırlı çevreye karşı bir savunma mekanizmasıdır. Kuraklık zamanlarında büyük grupları bir arada tutmak zordur bu nedenle kuşlar bir çift ve bazen yavruları beslemeye yardımcı olan kuşlarla küçük gruplar hâlinde bulunur. Babalık testleri, parlak tüylere sahip daha yaşlı erkek kuşların üreme mevsiminde daha şanslı olduğunu ve birden çok dişiyle çiftleşebildiğini göstermektedir. Yaşlı erkek kuşların daha çok sperm birikimi vardır ve dişilere daha çok kur yaparlar. Daha kahverengi ya da az parlak tüylü bir erkek ile genç kuşun daha parlak tüylü yaşlı erkek kuşa göre çiftleşme şansı daha düşüktür. Öte yandan çiftleşmemiş erkek çiftleşmiş olan eşlere yavruların beslenmesi ve bakımı sırasında yardımcı olur. Çiftleşen erkeğin gagası üç hafta içinde koyulaşır. Tüy değiştirmek zaman aldığı ve mevsime göre değiştiği için gaganın koyulaşması daha kolay kontrol edilebilir. Gagaya gelen damarlar sayesinde, çiftleşme sonrası bu değişikliği yapmak çok daha kolaydır.

Çiftleşme mevsimi ağustos ayından şubat ayına kadar devam eder ve Kuzey Avustralya’ya yağmur mevsiminin gelmesiyle çakışır. Yuvanın büyük kısmını dişi kuş yapar ama erkek de yardım eder. Bu yardımlaşma "Malurus" cinsi için olağandışı bir davranıştır. Ot öbeklerinde ya da fundalıklarda saklanmış olan küre şeklindeki yuva kurumuş otlardan yapılmıştır ve daha ince ot ya da kıl ile içi döşenmiştir. Güneydoğu Queensland’da incelenen yuvaların Kuzey Avustralya’da incelenenlere nazaran daha büyük ve düzensiz olduğu görülmüştür. Yaklaşık 12–15 cm yüksekliğinde, 9-12 cem genişliğinde olan bu yuvaların kısmen kapatılmış olan girişi 3–6 cm çapındadır. Kuzey Avustralya’da bulunan yuvalar ise 10–13 cm yüksekliğinde, 6–8 cm genişliğindedir ve 2–4 cm çapında girişleri bulunur. Yuva yapımı yaklaşık bir hafta sürer ve yumurta yumurtlanana kadar bir yedi gün daha geçebilir. Yumurtalar kızıl-kahverengi lekeli beyaz renklidir ve bir seferinde üç ila dört yumurta yumurtlanır. Yumurta 14,5-17x10-13 mm boyundadır. "Melanocephalus" ırkının yumurtaları "cruentatus" ırkına göre daha büyüktür. Yalnızca dişi kuş iki haftalığına kuluçkaya yatar. Yavru kuşlar yumurtadan çıktıktan sonra bir hafta boyunca gözden uzak tutulur. Yavru kuşlar yaklaşık bir ay boyunca ana-babalarına ve yardımcılara muhtaçtır. Yumurtadan çıktıktan 11-12 gün sonra uçmayı öğrenirler. Üreme mevsiminin başında yapılan yavrular sonunda yapılan yavruları büyütmeye yardımcı olur. Üreme döneminden sonraki mevsime kadar grup hâlinde kalırlar.

Erişkin ve yavru kuşlar, vahşi yaşama geri dönmüş kedi ("Felis catus"), kızıl tilki ("Vulpes vulpes") ve bazı kemirgen türleri gibi memeliler, Avustralya saksağanı ("Cracticus tibicen"), diğer "Cracticus" cinsi kuşlar, "Dacelo leachii", kargalar ve kuzgunlar ("Corvus" cinsi kuşlar), "Colluricincla" cinsi kuşlar ile "Varanus" cinsi sürüngenler tarafından avlanır.





Malurus leucopterus

Malurus leucopterus, Maluridae familyasından ötücü kuş türü. Queensland’in ortasından ve Güney Avustralya’dan Batı Avustralya’ya Avustralya’nın kuru bölgelerinde yaşar. Eşeysel dimorfizm gösteren bu türün erkekleri üreme döneminde parlak mavi gövde tüylerine, kara gagaya ve beyaz kanatlara sahiptir. Dişinin tüyleri kum-kahverengi ve açık mavi kuyruk tüyleridir. Genç erişkin erkeklerde dişiler ile aynı tüylere sahiptir. Üç alt türü tanınmıştır. Ana karada bulunan ana ırkın dışında diğer ırklardan biri Dirk Hartog Adası’nda diğeri ise Batı Avustralya’nın açığında bulunan Barrow Adası’nda yaşar. Bu adalarda bulunan ırkların üreme dönemi tüyleri maviden çok kara renklidir.

Asıl olarak böcekçil olan bu tür aynı zaman da az da olsa küçük meyveler ve tomurcukları da yer. Alçak bitki örtüsünde saklanabileceği çorak fundalıkları ve çalılıkları tercih eder. "Malurus" cinsi diğer kuşlar gibi küçük gruplar hâlinde yaşayarak bölgesini savunur ve yavrularını büyütür. Gruplar sosyal olarak tekeşli bir çift ile yardımcı kuşlardan oluşur. Bu yardımcı kuşlar cinsel olgunluğa erişmiş olan yavrulardır ancak bir-iki yıl aile içinde kalıp yeni yavruların büyütülmesine yardımcı olurlar. Genetik olarak henüz kanıtlanmadıysa da bu tür de diğerleri gibi çift dışında bireylerle çiftleşip olan yavruları birlikte büyütebilmektedir. Kur davranışı olarak erkek kuşlar çiçeklerin taç yapraklarını koparıp dişilere sunar.
"Malurus leucopterus" örneği ilk olarak Louis de Freycinet’in Güney Yarımküre etrafında yaptığı yolculuğu sırasında Eylül 1818’de Fransız doğa tarihçileri Jean René Constant Quoy ve Joseph Paul Gaimard tarafından alınmıştır. Ancak örnek bir gemi kazası neticesinde kaybolmuştur ama Jacques Arago imzalı ve "Mérion leucoptère" adlı bir resim kurtulmuştur. Fransız ornitolog Charles Dumont de Sainte-Croix 1824 yılında bu resimden türü ilk olarak tanımlamıştır. Türün bilimsel adı Grekçe “beyaz” anlamına gelen λεῦκος ve “kanat” anlamına gelen πτερόν