r yiğidin başından geçen maceraları anlatır. Her ne kadar Karaoğlan olumlu yönleri ağır basan bir kişilik olsa da bazen acımasızlaşır, çapkındır (hatta film ve çizgi roman erotik çağrışımlar içerir), adsız olma öte dünyanın kötü varlıklarına ait bir özelliktir. Bu sebeplerle kısmen de olsa Karoğlanlar ile benzeşen yönleri bulunduğu söylenebilir. Karaolğlanlardan bir olan Matır Han’ın adı olan Matır (Batır/Batur) kelimesi cesur, yiğit, korkusuz demektir. Karaoğlan da korkusuz bir kahramandır. Karaoğlanın daha birkaç aylıkken annesi öldürülür, babası yaralı bir şekilde oğlunu kurtarır ve daha adı bile koyulmamışken onu bir ormancıya verir. Ormancı ve karısı da ona bir isim vermezler. Ama kara saçlarından dolayı onu Karaoğlan diye çağırırlar. Bu çizgi romanda Karaoğlan gözüpek, pervasız ve mert bir delikanlıdır. Göçebedir ve bir yerde uzun süre kalmaz. Atının sırtında tüm Asya’yı dolaşır. Güçsüzlere yardım eder, ailesinin intikamını almak için uğraşır.







Temir Han

Temir Han - Türk ve Altay mitolojisinde Demir Tanrısı. Temür (Timür) Han olarak da bilinir. Moğollar Tömür Han derler.

Yuvarlak saç örgüsü vardır. Yağrını (kürek kemiği) demirdendir. Demir madenlerini, demirci ocaklarını ve demircileri korur. ""Akacak kanı yok, çıkacak canı yok"" diye anlatılır. Pek çok boyların halkı and içtiklerinde, demiri ululamak için kılıcı çıkararak yanlamasına öne korlar. ""Bu demir, gök renkli girsin kızıl renkli çıksın"" derler ki "sözünde durmasan kılı kanına bulansın, demir senden öcünü alsın" demektir. Yakutların ilk demirci atalarının adı Ağlıs, Buryatların ilk demirci atalarının adı da Boyontoy’dur. Temür Han onları insanlara hizmet etsin diye göndermiştir. Türk mitolojisinde altın kapılı, gümüş pencereli demir evlere sıklıkla rastlanır. Bazen de evin çatısı demir olarak betimlenir. Ak Demirci ve Kara Demirci denen iki türü vardır. Ak Demirciler iyi ruhların, Kara Demirciler kötü ruhların yardımını alırlar. Ak Demirci doğudaki iyilik veren tanrıya Kara Demirci ise batıdaki kötülük veren tanrıya bağlıdır. Demirci Debek (Debeç/Debet), Karaçay ve Malkarlar (Alanlar ve Tavlular) ile iç içe geçmiş olan Nart destanlarında mitolojik bir kahraman olarak tasvir edilir. O çıplak elleriyle kızgın demiri dövebilir, ona istediği şekli verebilir. Kuşların ve bütün hayvanların dillerini bilir ve onlarla konuşabilir. Nart kahramanları için demirden kılıçları, kalkanları ve zırhları ilk defa o yapmıştır. İlk at nalını o icat etmiştir, böylece Nart savaşçıları atları ile uzak ülkeleri fethe gidebilmişlerdir. Demircilik sanatını insanlara bu Tanrı öğretmiştir. Erlik Han’ın oğludur. Sokor (tek gözlü) olarak anılır.

Demircilik aynı zamanda şamanlara, bahşılara ve falcılara özgü bir sanat sayılmıştır. Kahraman bazen, "Temirdi (Demirci)" şeklinde yer alır. Bazen şeytanî motiflere olan yakınlığıyla da görünür. Bu bakımdan masallarda ve efsanelerde demirci topal ve aksak da olabilir. Yakutların inanışlarına göre, demircileri koruyan, "Kıday Bahsi" adında bir ruh vardır. Göktürklerin ataları da demircidir. Demir dağının eritilip, oradan yol açıldığı gün ulusal bayram sayılırdı. İlkbaharda Nevruz şenliklerinde bu nedenle örs üzerinde demir dövülür. Oğuz Kağan destanında, "Tomürdü" (Demirci) adlı ustanın, demir kapıyı açması da "Ergenekon" destanını çağrıştırmaktadır. Özbeklerde, yeni şamanlık yapmaya başlayan biri Temür Han'ın yardımını (İslam'ın etkisiyle Davud Peygamberin hayır duasını) almak için eski bir kalede gecelerdi.

Tatar halk inanışına göre demir bedenli bir varlıktır. İnsanları döverek öldürebilir. Kaçırdığı kadınları tutsak edip evlendiğine inanılır. Bu kadınlardan tek gözlü çocukları doğar. Timer kılıçla öldürülebilir. Timer sözcüğü Tatarcada demir manası taşır.

(Tem/Töm/Dem) kökünden türemiştir. Demir demektir. Moğolcada Tömür sözcüğü de aynı anlama gelir. Sağlamlık, dayanıklılık bildiren bir kökten türemiştir.






I. Tuthaliya

I. Tuthaliya MÖ 14. yüzyıl başlarında hüküm sürmüş Hitit kralıdır. MÖ 15. yüzyıl boyunca bir gerileme dönemi geçiren Hitit devletini yeniden çıkışa geçiren kral olarak kabul edilir.

Tuthaliya isimli Hitit kralları üzerindeki belirsizliklerden dolayı bu kralların numaralandırılmasında çelişkiler doğmuştur. Eski Hitit döneminde hüküm sürmüş olduğu düşünülen ancak sonradan mevcut olmadığı anlaşılan başka bir Tuthaliya yüzünden, 14. yüzyıl başında hüküm sürmüş olan Tuthaliya eski kaynaklarda II. Tuthaliya diye geçer. Kimi yeni kaynaklarda da karışıklığa mahal vermemek için Tuthaliya I/II diye belirtilir.

Ayrıca, II. Hattuşili diye bir Hitit kralının var olduğunu savunan bazı tarihçiler MÖ 14. yüzyılda iki değil üç adet Tuthaliya isimli Hitit kralı olduğunu ve II. Hattuşili'nin, I. Tuthaliya'dan sonra ama ilave edilen bir II. Tuthaliya'dan önce hüküm sürdüğünü öne sürerler. Bu görüşe göre normalde I. Tuthaliya'ya ait olan belgelerin bir kısmı bu ilave Tuthaliya'ya atfedilir.

I. Tuthaliya tahta halefi I. Muvatalli’nin ölümüyle çıkmıştır. I. Muvatalli, Kantuzzili ve Himuili isimli iki yüksek mevkili görevlinin karıştığı bir saray komplosu sonucu öldürülmüştür. Muvatalli taraftarları mücadeleye bir süre daha devam etmiş fakat Kantuzzili tarafından desteklenen Tuthaliya sonuçta galip gelerek kral olmuştur. Kantuzzili muhtemelen I. Tuthaliya’nın babasıdır. Ayrıca Kantuzzili'nin daha önceki Hitit kralı II. Huzziya'nın oğlu olduğu ve I. Muvatalli'yi babasının intikamını almak ve kendi ailesini tekrar Hitit tahtına taşımak için öldürdüğü önerisi kabul edilirse, Tuthaliya'nın da II. Huzziya'nın torunu olduğu sonucu çıkar ki bu da Orta Hitit devri kralları ile Yeni Krallık arasında bir devamlılık oluşturması açısından önemlidir. Tuthaliya’nın hükümdarlığı ile ilgili bilgi veren en önemli dökümanlar I. Tuthaliya’nın yıllıkları ve I. Arnuvanda’nın yıllıkları olarak bilinen belgelerdir.

Tuthaliya’nın ilk büyük seferi Assuva’ya karşı olmuştur. Assuva ülkesi bir ihtimalle Batı Anadolu’daki krallıkların oluşturduğu konfederasyona verilen addır ve Arzava, Seha Nehri Ülkesi, Hapalla, Vilusa gibi ülkeleri içerir. Tuthaliya yıllıklarında bölgeye arka arkaya yaptığı seferlerde başarılı olduğunu ve hatta bir seferinde esir edilen 10000 düşman askerini ve 600 adet atlı savaş arabasını Hattuşa’ya getirdiğini söyler. Boğazköy’de bulunan üzeri yazılı bir kılıç da Büyük Kral Tuthaliya’nın başarılı Assuva seferinden bahseder ve bu seferlerden elde edilmiş bir ganimet olabilir. Bu başarılara rağmen Hititler bölgede direk hakimiyet kurmaya calışmamış, sadece Madduvatta isimli bir Arzava prensini tampon bölgede oluşturulan yeni bir krallığın başına getirmekle yetinmiştir. Ancak Arnuvanda dönemine ait, "Madduvatta'nın Günahları" diye adlandırılan bir dökümandan Madduvatta’nın pek de sadık kalmadığı ve çeşitli kereler Hititler için problem yarattığı anlaşılmaktadır.

Tuthaliya, batıdaki Assuva seferleri sırasında doğuda Kaşkalar’ın kendi yokluğunu fırsat bilerek Hitit topraklarına saldırdıklarını ve çeşitli şehirleri yağmaladıklarını söyler. Dönüşünde Kaşkalar’a karşı savaşlarında başarılı olduğunu yazar ancak Kaşka toplulukları ne Tuthaliya ne de daha sonraki krallar zamanında hiçbir zaman tamamen kontrol altına alınamamış ve Hitit devletinin yıkılışına kadar problem yaratmaya devam etmişlerdir.

Güneyde Hurriler tarafından kurulan Mitanni’ye karşı da başarılı olmuştur. Tuthaliya ile Kizzuvatna kralı Şunaşşura arasında yapılan antlaşma daha önce Hitit dominyonundan koparak Mittani safına katılmış olan Kizzuvatna krallığının, Tuthaliya döneminde tekrar Hitit himayesine girdiğini gösterir. Aynı belgeden Mitanni ile olan çatışmanın güneydoğuda İsuva bölgesinde de devam ettiği anlaşılmaktadır. Kizzuvatna’nın yani Çukurova bölgesinin Hitit nüfuzuna girmesi Tuthaliya’ya Suriye kapısını da açmış, burada da Mitanni ve vassallarına karşı savaşarak Halep şehrini ele geçirmiştir:

Bilgiler kısıtlı olmakla birlikte Suriye’deki Tunip ve Aştata krallıkları ile yapılan antlaşmalara ait tabletlerin de I. Tuthaliya dönemine ait olduğu düşünülmektedir. Bu da Kuzey Suriye’de Hitit nüfuzunun bu dönemde oldukça arttığını ifade eder. Bu dönemde Mısır ile de bir antlaşma yapılmış olabilir. Bütün bu başarılara rağmen ne Batı Anadolu'da ne de Kuzey Suriye'de kalıcı bir Hitit hakimiyeti kurulduğu söylenemez. I. Tuthaliya'nın ölümünden sonra, I. Arnuvanda kuzey ve kuzeydoğuda Kaşkalara karşı yoğun bir mücadeleye girişmiş ve diğer bölgelerde bir etkinlik göstermemiştir.

I. Tuthaliya’nın eşi Nikkalmati, Hurrice bir isim taşıyan ilk Hitit kraliçesidir. Bu çiftin kızı Aşmunikal bilinen tek çocuklarıdır ve I. Tuthaliya’dan sonra başa geçen I. Arnuvanda ile evlenmiştir. Arnuvanda yıllıklarında kendinden Tuthaliya’nın oğlu diye bahseder, ancak evlilik yoluyla aileye girdiği ve Tuthaliya tarafından evlat edinildiği kabul edilmektedir.. Arnuvanda yıllıklarda hem Tuthaliya hem de kendisi için aynı zamanda Büyük Kral ünvanını kullanır. Bu da ikilinin bir süre ortak krallık yaptıkları şeklinde yorumlanabilir.







1979-80 Türkiye Basketbol Ligi

Türkiye Basketbol Ligi 1979-80 sezonu, Türkiye Basketbol Ligi'nin 14. sezonu olan 1979-80 sezonunun sonuçları ve istatistikleri göstermektedir.





Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması

Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması; (ISIC) Birleşmiş Milletler'in ekonomik verileri sınıflandırmak için kullandığı sistemdir. Birleşmiş Milletler İstatistik Bölümü'nün tanımlaması şöyledir:

Sistemin ikili kodları ve daha fazla detayı için lütfen BM İstatistik inetrnet sayfası'na bakınız.





Vedat Vatansever

Vedat Vatansever (d. 20 Eylül 1969, Bursa), Sarı Fırtına lakaplı eski Türk millî futbolcudur.

Profesyonel futbol hayatına 1989-90 sezonunda Bursaspor'da başladı. Dört sezon boyunca bu takımda oynayan sporcu, 1994-95 sezonunda Petrol Ofisi'ne geçerek sezonu bu kulüpte tamamladı. Sonraki sezon 1995-96 sezonunda Samsunspor'a geçti. Samsunspor'da geçirdiği 1 sezonun ardından, aynı zamanda aktif spor hayatına veda edene dek oynayacağı Karşıyakaspor'a geçti. 2 sezon boyunca 2 maçta toplam 31 dakika forma giydi. 1997-98 sezonund