oğrulama Kodu

Mesaj doğrulama kodu (kısaca MDK) kriptografi biliminde bir mesajın doğruluğunu kanıtlamak için kullanılan küçük boyutlu bilgilerdir.

Mesaj doğrulama kodu algoritması, (ayrıca anahtarlı (kriptografik) özet fonksiyon olarak da bilinir), girdi olarak gizli anahtar ve doğruluğu ispatlanacak olan herhangi bir uzunlukta mesaj alır. Çıktı olarak Mesaj doğrulama kodu verir. Bu değer mesajın hem veri bütünlüğünü hem de doğruluğunu kontrol etmeyi sağlar. Bu sayede gizli anahtara sahip kişi (doğrulayıcı) gelen mesajda değişiklik olup olmadığını anlayabilir.

MDK fonksiyonları kriptografik özet fonksiyonlara benzemelerine rağmen güvenlik gereksinimleri bakımından farklıdırlar. Bir mesaj doğrulama koduna güvenli denilebilmesi için, kullanılan MDK fonksiyonunun seçilmiş açık mesaj saldırısı altında varoluşsal sahtekarlığa dayanıklı olması gereklidir. Bunun anlamı, eğer saldırı yapan kişi, gizli anahtara sahip ve saldıran kişinin istediği mesajların bu anahtar ile oluşturulmuş bir MDK'sini veren bir Kahinli Turing makinesine sahip olsa bile, bu mesajlardan başka bir mesaja karşılık gelen MDK'yi olası bir zaman dilimi içinde oluşturamamalıdır.

MDK'ları sayısal imzalardan ayıran temel özellik, hem oluşturma hem de doğrulama aşamasında aynı gizli anahtarın kullanılıyor olmasıdır. Bu da, simetrik şifrelemeye benzer şekilde, gönderici ve alıcının iletişimden önce ortak bir gizli anahtar üzerinde anlaşmalarını gerektirir. Aynı özellikten dolayı MDK'lar sayısal imzaların sağladığı inkar edilemezlik özelliğini sağlayamazlar. Çünkü herhangi bir MDK'yı doğrulayabilen bir kişi aynı zamanda herhangi bir mesaj için geçerli bir MDK da oluşturabilir.

MBK ve MDK birbirlerine kelime olarak çok benzemelerine rağmen kriptografik olarak farklıdırlar. MDK'nın aksine MBK üretilirken herhangi bir gizli anahtar kullanılmaz. Dolayısıyla MBK ile mesajın bütünlüğü kontrol edilmek istendiğinde, oluşturulan MBK ya şifrelenmeli ya da olası değiştirme müdahalelerine karşı korunmaya alınmalıdır.Aynı MBK üretme algoritmasının kullandıldığı varsayımı altında aynı mesaj için her zaman aynı MBK oluşacaktır. Buna karşı, MDK üretirken kullanılan gizli anahtar ve ne bağlı olarak oluşan MDK değişiklik gösterecektir. MBK'lar gizli anahtar kullanmadıkları için MDK'lara göre mesaj bütünlüğünü koruma adına daha zayıftırlar.

MDK algoritmaları kriptografik özet fonksiyonlar ya da blok şifreleme algoritmaları kullanılarak oluşturulabilir. özet fonksiyonlar ile oluşturulan algıritmalara örnek olarak , blok şifreleme kullanılarak oluşturulan algoritmalara ise , ve verilebilir. Buna rağmen, ve gibi hızlı MDK üretme algoritmaları ye dayalı olarak oluşturulmuştur.

MDK algoritmalarını tanımlayan çeşitli standardlar mevcuttur. Bunlardan bazıları:

ISO/IEC 9797-1 ve -2 herhangi bir özet fonksiyon ya da blok şifreleme algoritması ve çeşitli parametreler ile kullanılabilecek genel bir model veya algoritma tanımı verir. Bu da paramterelere bağlı olarak daha belirleyici algoritmalar oluşturmayı sağlar. Örneğin FIPS PUB 113 algoritması, ISO/IEC 9797-1 MAC algoritmasına metodunun 1 olarak seçilmesi ve DES blok şifreleme algoritmasının kullanılması ile denk olur.

Bu örnekte, gönderici, mesajına ait MDK oluşturmak için bir MDK algoritması kullanıyor. Oluşan MDK ve mesaj alıcıya gönderiliyor. Alıcı, ulaşan mesajı, sadece gönderici ve kendisnin sahibi olduğu gizli anahtarı ve gönderici ile aynı MDK algoritmasını kullanarak MDK'yı oluşturur. Oluşan bu MDK, göndericiden mesaj ile birlikte gelen MDK değeri ile karşılaştırılır. Eğer iki MDK birbirine eşit ise, alıcı mesajın bütünlüğünden ve doğruluğundan emin olabilir. Aksi halde mesajın yolda değiştirilmiş ya da hasara uğramış olduğu anlar.





Busra el-Harir

Busra el-Harir (Arapça: بصرالحرير, "Başr al Ḩarīr"), "Busra el-Hariri" ya da "Busra al-Harir", Dera İli'nin, İzra İlçesi'ne bağlı bir kasabadır. İzra İlçesi'nin doğusuna doğru, Ürdün sınırına yakın bir konumu vardır. 660 metrelik (2,168 ft.) bir rakıma sahiptir. Suriye İstatistik Kurumu tarafından yapılan, 2004 Suriye nüfus sayımlarına göre 13,315 kişilik bir nüfusa sahiptir. Koruduğu kırsal özelliklerinin yanında, sanayi ve ekonomi faaliyetleride gösterdiği için kasaba olarak sınıflandırılmıştır.

Suriye'deki, Osmanlı kontrolünün sonlarına doğru, Busra el-Harir'in yerli Müslümanları, Jabal el-Dürzi'nin yerli Dürzileriyle çatışmalara başladı. 1879 yılında, önde gelen Dürzi hanedanlarından, al-Atrash Hanedanı'nın, yerel Bedevilere düzenlediği saldırıların iyice şiddetlenmesi sonucu, bölgenin Müslüman ve Dürzi sakinleri, Busra el-Harir'e kaçtı. Osmanlı'nın, Şam Vilayeti yönetiminin baskısıyla, o yıl içerisinde, Hauran Bölgesi'nde, Dürziler tarafından daha önce işgal edilmiş Müslüman köylerinin boşaltılmasını öngören ateşkes kabul edilmiştir.

1885 yılında, Osmanlı Hükümeti, Busra el-Harir'i, kuzeyde, Halep'ten başlayıp, güneyde, Gazze'ye kadar uzanan, 42 istasyonlu, telgraf şebekesinin bir istasyonu haline getirdi. 1892'de, Osmanlı Şam Valisi, Osman Nuri Paşa, Hauran ve Mavera-i Ürdün bölgelerinde, Osmanlı merkezî yönetiminin kontrolünü arttırmak için, Busra el-Harir'deki arazi (toprak) kayıtlarının bir an önce tamamlanmasını emretti. Kasaba sakinleri, bu önleme direnerek, bölgenin valisinin, yaralandığı bir silahlı çatışmanın başlamasına sebep olmuşlardır.

Mayıs 1909'da, Jabal el-Dürzi'nin, Dürzi şefi, Yahya Bey Atrash ile iş partneri arasında, Busra el-Harir'de bir buharlı değirmende çıkan tartışma, bölgedeki Dürziler ile kasaba halkı arasında silahlı çatışmaya neden oldu. Kasaba halkı, Osmanlı hükümeti tarafından desteklenmişti. Bu çatışmadan sonra, bölgede kendilerine bağımsızlık verilmesini isteyen Dürziler, başta kasaba halkı olmak üzere Osmanlı'nın Şam yönetimine karşı, al-Atrash Hanedanı önderliğinde, "Hauran Dürzi Başkaldırısı" olarak adlandırılan ve 1 yıl süren, başkaldırıyı başlattılar. Kasaba halkını destekleyen, Osmanlı Şam Hükümeti, Sami Paşa Farukî komutasında büyük bir ordu hazırlayarak, Ağustos 1910'da, Dürzî İsyanı'nı bastırmak için mücadele başlattı. Busra el-Harir, Osmanlı'nın, başkaldırıya karşı mücadelesini başlattığı ana garnizon yerleşim yerlerinden birisiydi. Osmanlı ve Dürzî orduları, Süveyde İli'nin doğusunda bulunan El Kefr Köyü yakınlarında karşılaştı. al-Atrash Hanedanı'nın komuta ettiği Dürzi ordusu kolay yenildi ve yaklaşık 2,000 Dürzî öldürüldü. Yüzlercesi de esir alındı. Sonuç olarak, Osmanlı Şam Hükümeti, Hauran Dürzi Başkaldırısı'nı bastırdı ve Osman Nuri Paşa'nın amaçladığı gibi, Hauran ve Mavera-i Ürdün Bölgeleri'nde doğrudan Osmanlı merkezî yönetiminin kontrolünü ve bölgelerin Osmanlı'ya bağlılığını arttırdı.

Rapor edilene göre, Busra el-Harir, 2011-2012 Suriye Ayaklanması'nda ve buna bağlı 2011-2012 Dera ili çatışmaları'nda, Beşar Esad'ın rejimini yıkmayı ve daha özgürlükçü bir demokratik Suriye kurmayı hedefleyen, muhalif Özgür Suriye Ordusu'nun "(ÖSO)" önemli, stratejik ve iyi korunan bir sığınağı ve kalesi olmuştur. ÖSO askerleri, kasabadan ve hemen yakınındaki Laja Bölgesi'nden, Suriye Silahlı Kuvvetleri'nin askerî besleme (mühimmat) hatlarına düzenlemiştir.

10 Haziran 2011 tarihinde, başkaldırının patlak verişinin üçüncü ayında, Suriye güvenlik güçleri tarafından, karşıt düşünceler sebebiyle, göz korkutmak için iki sivil Busra el-Harir sakini öldürülmüştür. Bölgesel televizyonun haberine göre, 16 Eylül 2011'de, Esad yanlısı bir polis, muhaliflerce vurularak öldürülmüştür. 11 Aralık 2011'de, tüm ülkeye yayılmaya başlayan ayaklanma hareketini durdurmak isteyen Esad, ÖSO savaşçılarının oluştuğu yer olan Dera İli'ndeki ÖSO savaşçılarını bölgeden uzaklaştırmak için, İzra merkezli, 12nci Zırhlı Tugay'ı, Busra el-Harir'i de kapsayan bölgeye göndererek, kasabayı basmıştır, bazı siviller yaşamını kaybetmiş, bir kısmı da yaralanmıştır.

Busra el-Harir, muhalif aktivistlerin (isyancıların), bildirdiklerine göre, 7 Nisan - 17 Nisan 2011 tarihleri arasında, Suriye Silahlı Kuvvetleri tarafından, Humus, İdlip ve Dera İlleri'ndeki merkezlere düzenlenen saldırıların bir parçası olmuş, Suriye Kara Kuvvetleri'ne ait tanklar ve askerler kasabayı ateş altına alarak, bombaladığında, iki sivilin ölmesine ve onlarca kasaba sakininin ağır yaralanmasına sebep olmuşlardır. Olaylar sırasında, kasabada bulunmuş birçok kişi ise hafif yaralanmalar yaşamıştır.





Batı Azerbaycan Eyaleti'ndeki yerleşim birimleri listesi

Bu liste İran'ın Batı Azerbaycan Eyaleti'nde bulunan tüm şehir ve köyleri listeler:

Abajalu-ye Sofla | Abajalu-ye Olya | Abarabashi |
Adaghan | Adeh-ye Bozorg | Agh Bolagh | Agh Dunlu | Agh Gol | Aghasur | Aghbolagh | Aghbolagh-e Chamanlu | Aghbolagh-e Khaled | Aghbolagh-e Mokhur | Aghbolagh-e Suqqar | Aghcheh Qaleh | Agdash | Agheshlu | Aghmiun | Aghotlaq | Aghsaqal | Aghutman | Aghyar | Ahaq | Ahdaqeh | Ahmad Baru | Ahmad Rasul | Ahmadabad | Ahmadabad-e Sofla | Aji Darreh Akbar Davud | Akbarabad | Akh Maqayeh | Akhfurdi | Akhtetar | Akhund Qeshlaq | Akhyan-e Bozorg | Akhyan-e Kuchek | Al Bolagh | Alajujeh | Alakabad | Alakin | Alanjeq | Albalan | Alefabad | Alichin | Allahverdi Kandi | Almanabad | Almaran | Alqanab | Alqian | Alqu | Alusan | Alvaj | Alvan |Amid | Aminabad | Amineh Deh | Aminlu | Amir Kandi | Amirabad | Ammand | Amrahlu | Anbi | Andarqash | Andergan | Andizeh | Angaman | Angurtlar-e Sofla | Anhar-e Sofla | Anhar-e Olya | Aq Bolagh-e Kuranlu | Aqa Baba-ye Famarzi | Aqa Beyglu | Aqa Esmail | Aqa Hasan Beyglu | Aqamir Kandi | Aqbolagh | Aqbolagh Meydan | Aqbolagh-e Olya | Aqcheh Qeshlaq | Aqduz | Aqgonbad | Aqjeh Dizeh | Aqkand | Aqtavileh | Aqveran | Aralan | Arallu-ye Kuchek | Aranchi | Arasgona-ye Olya | Arazguni-ye Bala | Arazguni-ye Pain | Arbat Olya | Arbat-e Sofla | Ardukin | Arena | Arkavin | Arkhashan | Armani Bolaghi | Armanian | Armudaghaj | Arnesa | Arpa Darrahsi | Arpalikh | Aruq | Arya Darrehsi | Arzil | Arzin | Asadollah Kandi | Asambar | Asbos | Ash Golan | Ashan | Ashik | Ashnaabad | Asingaran | Aski Baghdad | Aslanik | Asli Kand-e Bala | Asli Kand-e Pain | Astalaq | Astamal | Astunrash | Ata Bolag