ziran 1936, Matagalpa, Nikaragua – 8 Kasım 1976, Nikaragua), Nikaragualı bir öğretmen ve kütüphaneci, aynı zamanda Sandinista Ulusal Kurtuluş Cephesi’nin de (FSLN) kurucusudur. FSLN’nin Nikaragua’daki yönetimi eline geçirmesinden üç sene önce dağlarında öldürülmüştür.

Carlos Fonseca Amador 23 Haziran 1936 tarihinde Augustina Fonseca Ubeda’nin (anne) ve Fausto Amador Aleman’ın (baba) oğlu olarak, Nikaragua’nın kuzeybatısında bir şehir olan, Matagalpa’da dünyaya gelmiştir. Anne ve babası evli olmadığı ve babasının bölgedeki önemli zengin bir aileye mensup olduğu için, babası ve baba tarafının ailesi tarafından tanınmasa da gençliik yıllarında okula giderken babasından yardım almıştır.

1950 yılında orta okula başlayan Carlos Fonseca Amador, bu seneden itibaren politik gruplarla daha fazla ilgilenmeye başlamıştır. 1950li yıllarından başında Muhafazakar Parti’nin gençlik grubu olan Ulusal Popüler Eylem Birliği’ne (İspanyolca: Union Nacional de Acción Popular veya UNAP) katılmıştır. Sonraları Marksizme daha çok ilgi duyması nedeniyle Nikaragua Sosyalist Partisi’ne de (İspanyolca: Partido Socialista Nicaragüense veya PSN) üye olmuştur. 1953 veya 1954 yılında, UNAP’ın sosyal konularda çok burjuvazi davrandığı gerekçesiyle, bu partide ayrılmış; 1954 yılında Segovia adını verdiği bir “kültür günlüğünü” basmaya başlamıştır.

Carlos Fonseca Amador, Guardia Nacional tarafından tutuklanması ve iki ay hapiste kalmasına rağmen Nikaragua’nın barışçıl yöntemlerle değişebileceğine ve bunu PSN’nin sağlayacağına inancını korumuştur. 1957 yılında, PSN delegesi olarak, Sovyetler Birliği’ni ziyaret etmiştir.

Fidel Castro ve 26 Temmuz Hareketi, 1 Ocak 1959 tarihinde Küba’da yönetimi eline geçirdi. Küba Devrimi’nın Latin Amerika’da, Nikaragua da dahil olmak üzere, etkisini oldukça çabucak gösterdi. Carlos Fonseca Amador’in politik evriminde Küba Devrimi bir dönüm noktası olmuştur. Küba Devrimi’nin Küba Komünist Partisi’nin kontrolü dışında gerçekleştiğini göz önünde tutan Carlos Fonseca Amador, Nikaragua’da bir devrim hareketinin PSN veya diğer mevcut gruplar dışında kurulması fikrini benimsemeye başladı.

Küba Devrimi’nin hemen ardından Nikaragua’daki anti-Somoza (döneminin mevcut devlet başkanı) hareketi oldukça popülerlik kazandı ve 1959 yılındaki ayaklanmaya yol açtı. Carlos Fonseca Amador ve onun gibi birçok radikal Nikaragualı Küba’yı ziyaret etti.

1959 yılının ortalarına Carlos Fonseca Amador, Honduras’ın güneyinde bir kamp kurmuş olan Nikaragualı bir gerilla grubuna katıldı. 24 Haziran 1959 tarihinde bu grup Nikaragua ve Honduras orduları tarafında bozguna uğratıldı. Bu çatışmada birçokları hayatını kaybederken, Carlos Fonseca Amador canlı yakalandı ve hapse konuldu. Bu olay sonunda Carlos Fonseca Amador, PSN ile tüm ilişkilerini kesmek ve FSLN’ni kurma kararı alması için dönüm noktası olmuştur.

Carlos Fonseca Amador’in ordu tarafından tutuklanmış olmasına rağmen, nasıl kaçabildiği belli değildir. Bilinen bir husus 24 Haziran 1959 çatışmasında gözaltına alındığı ve sonrasında da Küba’ya kaçtığıdır. Bu noktadan itibaren de bir Sandinist olmayı cidden düşünmeye başladığı sanılmaktadır. Bu görüşte olan diğer arkadaşları ile sık sık yaptıkları toplantılar kısa bir süre sonra FSLN’nin yani Sandinista Ulusal Kurtuluş Cephesi’nin oluşmasına yol açacaktır.

1959 ile 1963 yılları arasında Carlos Fonseca Amador ve arkadaşları birçok farklı organizasyonlar oluşturmuşlar ise de bu grupların ömrü kısa olmuştur. En sonunda FSLN (Sandinista Ulusal Kurtuluş Cephesi) 1963 yılında kurulmuştur. Orijinal olarak Carlos Fonseca Amador, Küba Devrimi’nın taktiklerini aynen uygulamayı düşünmüş, ona göre savaş planları yapmıştır.

1963 ile 1976 yılları arasında inişli çıkışlı bir grafik ile FSLN varlığını sürdürmeyi başarmıştır. Carlos Fonseca Amador, 8 Kasım 1976 tarihinde askerlerler giriştikleri bir çatışma sırasında öldürülmüştür.






Volta Redonda

Volta Redonda, Brezilya’nın Rio de Janeiro Eyaleti'nde yer alan bir şehirdir. Türkçede eğrisel dönemeç anlamına gelen şehir, bu ismi çevresine yerleştiği Paraíba do Sul Nehri’nin bu bölgedeki şeklinden almaktadır.

Yaklaşık 180 kilometrekarelik alana yayılan Volta Redonda şehri deniz seviyesinde 350 ile 707 metre arası değişen bir yükseklikte yer almaktadır. 2009 yılı tahminlerine göre 259,811 kişilik bir nüfusa sahip olan şehrin nüfusu çevresindeki yerleşimler ile birlikte 700,000’in üzerine çıkmaktadır.

Volta Redonda şehrinde yer alan Companhia Siderurgica Nacional veya CSN, Latin Amerika’nın en büyük çelik üretim firmasıdır. Her ne kadar şehrin ekonomisi ağırlıklı olarak endüstriye dayansa da, servis ve ticaret sektörlerinin de önemli rolü vardır. Bu sebeplerden dolayı bu şehire Cidade do Aço (Türkçe: Çelik Şehir) ismi de verilmektedir.

Volta Redonda şehrinin çevresinde Barra Mansa (kuzey, kuzeybatı, batı ve güneybatı), Barra do Piraí (kuzeydoğu), Pinheiral, Piraí (güney ve doğu) ve Rio Claro (güney) şehirleri yer alıyor. Ayrıca Rio de Janeiro şehrinden de yaklaşık 130 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Barra Mansa ve Pinheiral ile birlikte 500,000’in üzerindeki nüfus ile bu bölgge Rio de Janeiro şehrinden sonra Brezilya’nın en yoğun şehirleşmiş bölgesi niteliğini taşıyor.

Güneydeki Fluminense bölgesinin ekonomik merkezi olan Volta Redonda şehri bölgedeki diğer stratejik öneme sahip Juiz de For a (190 kilometre) ve Sao Jose dos Campos (220 kilometre) gibi şehirlerinin de oldukça yakınında yer alıyor.

İlk Avrupalı yerleşimcilerin 1744 yılında geldiği bu bölge ilk dönemlerde ağırlıklı olarak tarıma dayanıyordu. Bu sebepten dolayı bölgede halen bazı semt isimleri çiflik ve çiftlik ile alakalı isimlere sahiptir.

Tarım sektörüne dayanan şehir 1869 ile 1870 yılları arasında en parlak dönemini yaşamıştır. D. Pedro II demiryolunun bu bölgeye gelmesi de aynı döneme rastlamıştır. 1875 yılına kadar gelişmeye başlayan şehir, 1888 yılında kölelere özgürlük verilmesiyle, tarım sektöründeki gerilemeye paralel olarak, gerilemeye başlamıştır.

Bu durum 1941 yılında şehrin endüstrileşmesi ile tekrar olumluya dönmüştür. İkinci Dünya Savaşı’nın ortalarında bir demir çelik firması olan Companhia Siderúrgica Nacional’ın (CSN) burada kurulmasıyla, Volta Redonda Brezilya’nın dört bir tarafından işçilerin buraya gelmesine yol açmıştır. 1946 yılında açıldığında Latin Amerika’nın ilk çelik fabrikası olmuştur.

Tıpkı diğer Latin Amerika ülkelerinde olduğu gibi, devlet desteği ile, 1980’lerde yaşanan ekonomik krize kadar, Volta Redonda gelişmeye devam etmiştir. 1993 yılında özelleştirilen ve Presidente Vargas Steelworks ismini alan bu demir çelik fabrikası alanında dünyanın en başarılı olanlarındandır.

Volta Redonda Futebol Clube şehrin en önemli futbol takımlarından birisidir. Maçlarını da, şehrin merkezinde yer alan, Estádio Raulino de Oliveira Stadyumu’da gerçekleştirmektedir.





Kaya mekaniği

Kaya mekaniği, kayalar üzerinde kuvveti ve bu kuvvetin kayanın üzerindeki etkisini inceleyen mekaniğin bir alt dalı olup; maden, inşaat, jeoloji, petrol mühendisliği gibi birçok mühendislik dalını ilgilendiren uygulamalı bir bilim dalıdır.

Kaya mekaniği 1960'lı yıllarda gelişme göstermeye başlamıştır. 1963 yılında kurulan Uluslararası Kaya Mekaniği Topluluğu (International Society for Rock Mechanics (ISRM)), kaya mekaniğinin gelişmesi konusunda oldukça etkisi olmuştur. Yeraltı madenciliği, açık ocak madenciliği, karayolu, demiryolu, su ve kanalizasyon tünelleri, petrol, doğalgazın yeraltında depolanması, nükleer atıkların depolanması gibi birçok mühendislik uygulamalarında bu bilim dalından faydalanılmaktadır.





Azara agutisi

Azara agutisi ("Dasyprocta azarae"), Güney Amerika'da Brezilya, Paraguay ve Arjantin'de yaşayan aguti türüdür. Adı, İspanyol doğa bilimci Félix de Azara'ya yapılan ithaftan dolayıdır.




Coiba agutisi

Coiba agutisi ("Dasyprocta coibae"), Panama'da Coiba adasında yaşayan endemik bir aguti türüdür. Habitat kaybından dolayı tehlike altındadır.

Boyu 41–62 cm, kuyruğu 1-3.5 cm uzunluğundadır. Bacakları uzundur. Arka ayaklarında 3 tırnak bulunur. Kobayı andıran başı ufak, kulakları ise yuvarlaktır. Tutsaklıkta 17 yıl yaşarlar.

Genellikle su kıyılarına yakın orman ve çalılıklar ana yaşam alanlarıdır.

Yumuşak meyveler, ceviz benzeri meyveler ve yaprağı etli bitkilerle beslenirler.

İnsanlar tarafından rahatsız edilmedikçe, gündüzlerini orman örtüsü altında meyve aramakla geçirirler. Ağaç tepelerinde beslenen maymunları takip ederek onların yere düşürdükleri meyveleri alırlar. Meyveyi arka ayakları üzerine oturarak, tıpkı bir sincap gibi elleriyle tutarak yerler. Çiftler bölgelerini savunurlar.
Belirli üreme mevsimleri yoktur, yıl boyunca aktif olabilirler. Gebelik süresi 104-120 gündür. Bir batında tek ya da ikiz yavru yaparlar. Yavrular doğumdan bir saat sonra ayağa kalkabilirler. Yaklaşık 20 gün sonra sütten kesilirler.





Tepeli aguti

Tepeli aguti ("Dasyprocta cristata"), Güney Amerika'da Surinam, Guyana ve Fransız Guyanası ve Brezilya'nın Aripuanã ırmağı yöresinde yaşayan bir aguti türüdür.

İngilizcede tepeli aguti ("crested agouti"), kızıl-sağrılı aguti ("red-rumped agouti") ve kızıl aguti ( "red agouti") adlarıyla anılır.





Kara aguti

Kara aguti ("Dasyprocta fuliginosa"), Güney Amerika'da Venezuela, Kolombiya Ekvador ve Brezilya'da yaşayan bir aguti türüdür. Dişleri çok keskin olup Brezilya fındığının ("Bertholletia excelsa") sert kabuklarını çatlatabilen yegane hayvandır.




Orinoco agutisi

Orinoco agutisi ("Dasyprocta guamara"), Güney Amerika'da Venezuela'da Amacuro deltasında yaşayan endemik bir aguti türüdür.




Kalinowski agutisi

Kalinowski agutisi ("Dasyprocta kalinowskii"), Güney Amerika'da Peru'nun güneydoğusunda yaşayan endemik bir aguti türüdür. Habitat kaybından dolayı yok olma tehlikesindedir.

Peru'da "añuje" adıyla bilinen Kalinowski agutisi, Vertiente Oriental bölgesinin güneyinde Cuzco, Hacienda Cadena e Idma; Puno, Yanamayu, San Juan, Valle Grande yörelerinde ender görülür.




Brezilya agutisi

Brezilya agutisi ("Dasyprocta leporina"), Güney Amerika'da Venezuela, Gu