ştırdı; oyların yarısını televoting sistemi, yarısını ulusal jüri belirledi. Her katılımcı ülkenin ulusal jürisi, müzik endüstrisinin beş profesyonel üyesinden oluşmaktaydı.

26 Kasım 2011'de paylaşılan resmî kurallara göre, finalde yarışacak ülke sayısı, ev sahibi ülke ve Büyük Beşli de dahil olmak üzere 26 olarak açıklandı ve her yarı finalde on ülke, finale katılım hakkı kazandı. Böylece, 2003 yarışmasından bu yana ilk kez 26 ülke finalde yarışmış oldu.

Yarışmanın yarı final kuraları, 25 Ocak 2012'de, Bakü'deki Buta Sarayı'nda gerçekleştirildi. Otomatik olarak finalist olan ülkeler (Almanya, Azerbaycan, Birleşik Krallık, Fransa, İtalya ve İspanya) haricindeki katılımcılar, altı küre halinde geçmişteki yarışmalara dayalı olarak ayrıldı. Bu kürelerdeki ülkelerden yarısı (veya yarıya yakını), 22 Mayıs 2012 tarihindeki ilk yarı finalde yarıştı. Diğer yarısı ise 24 Mayıs 2012'deki ikinci finalde yarıştı. Bu kura çekimi ayrıca ülke delegasyonlarının provalarının ne zaman başlayacağını bilmeleri için yaklaşık olarak sahneye ne zaman çıkılacağını ve otomatik finalistlerin hangi yarı finalde oy vereceğini belirlemektedir.

Yarışmanın logo ve slogan tasarımında, Azerbaycan'ın takma ismi olan "Odlar Yurdu"ndan esinlenildi, slogan "Ateşini Yak!" (İngilizce: ""Light Your Fire!"") olarak belirlendi.

Her video tanıtım kartpostalı, şarkıcı veya performansçıların bir görüntüsüyle başladı, ardından ülke bayrağı ve turuncu-kırmızı alevlerden bir arka planın üzerine, el yazısını andıran bir yazı ile ülke adı yazıldı. Kartpostallar, Azerbaycan'ın çeşitli görüntülerinden oluşuyordu ve her bir kartpostal, ülkenin bir özelliğini anlatıyordu. (örn. Bolluk Yurdu (İngilizce: "Land of Abundance"), Şiirler Yurdu (İngilizce: "Land of Poetry") vb.) Bu yazılar ve görüntüler, sahne alacak ülkenin kültüründen yola çıkarak hazırlandı. Bazı kartpostallar ise ev sahibi şehir olan Bakü'ye odaklandı. (örn. Caz Şehri (İngilizce: "City of Jazz"), Eğlence Şehri (İngilizce: "City of Leisure") vb.) Kartpostallar, sahne alacak ülkenin bayrak renklerinin, yarışmanın gerçekleştirildiği Kristal Salon'a yansıtılmasıyla son buldu. Bu kartpostalların, Azerbaycan turizmini daha geniş kitlelere sunmak için görev yapması amaçlandı.

Çıkış sıralaması, ülke, sanatçı, şarkı, söz yazarları ve besteci isimlerinin belirtildiği tanıtıcı grafikler, 2011 yarışmasının tanıtıcı grafikleriyle temel olarak aynı olmasına rağmen 2012'nin temasından izler barındırdı. Alt puanlar (1-7) kırmızı karelerle vurgulanırken, büyük puanlar (8, 10, 12) ise puan değeri arttıkça boyutu da artan turuncu renkteki karelerle vurgulandı. Grafiklerin her ikisi de, Londralı marka tasarım ajansı Turquoise tarafından yapıldı.

İctimai TV (İTV), Eurovision Şarkı Yarışması'nın yayıncısı olan Avrupa Yayın Birliği'nin (EBU) üyesiydi ve Azerbaycan'ın resmî televizyon kanalıydı. Azerbaycan'ın en büyük telekomünikasyon operatörü Azercell, yarışmanın ana sponsoru seçildi. 1 Aralık 2011'de Brainpool, resmî prodüksiyon ortağı olarak ilan edildi; İTV, 2011 yarışmasının Alman televizyon prodüksiyon şirketi olan Brainpool'ün başarılarından tatmin oldu.

Ev sahibi Azerbaycan'ın Eurovision Şarkı Yarışması'na yaptığı büyük ölçekli yatırım, "ülkenin kötü demokrasi ve insan hakları sicili konusundaki şüpheleri azaltmak" için bir girişim olarak Batı medyasında tartışıldı. Arap Baharı'ndan esinlenen 2011 Azerbaycan protestoları sırasında tutuklanan bir aktivist olan Elnur Mecidli, yarışma öncesinde ülkenin imajını yumuşatmak için serbest bırakıldı ancak birçok siyasi tutuklu kalmaya devam etti. İnsan Hakları İzleme Örgütü, yarışma arifesinde "protestoculara şiddetli bir müdahalede bulunulduğunu" rapor etti, Uluslararası Af Örgütü ise yarışmaya kadar devam eden "muhalefetin, sivil toplum kuruluşlarının (STK), eleştirmen gazetecilerin ve aslında Aliyev rejimini eleştiren herkesin ifade özgürlüğünün sert bir baskı" altında tutulmasını kınadı.

Ayrıca İnsan Hakları İzleme Örgütü, Azerbaycan hükûmeti ve Bakü Şehir Kurumu'nu, inşa edilen Kristal Salon'a ulaşan yolların yapılmasını engelleyen evlerin yıkılması için yerel halkın zorla tahliye edilmesi konusunda da eleştirdi. Şeffaflık ve ekonomik haklar ile ilgili kampanyalar yürüten Public Association for Assistance to Free Economy, tahliyeleri "insan hakları ihlali" olarak niteledi ve "yasal yetkiye dayanmadığını" belirtti. BBC'ye yaptığı bir açıklamada Eurovision, yakın zamanda ziyaret ettikleri Bakü'de "konser salonu inşasının temiz bir inşaat alanında gayet yolunda devam ettiğini ve yıkıma gerek olmadığını" gözlemledi. Avrupa Yayın Birliği yarışmanın "apolitik" yapısına ve Azerbaycan hükümetinin inşaat alanının Eurovision Şarkı Yarışması'na bağlı olmadığı iddialarına atıf yaptı.

Yarışmanın birincisi Loreen, yarışma sırasında yerli insan hakları aktivistleri ile tanışarak bunu yapan tek yarışmacı oldu. Daha sonra, gazetecilere yaptığı açıklamada "Azerbaycan'da her gün insan hakları ihlal edilmektedir. Böyle şeyler hakkında sessiz olunmamalı." şeklinde konuştu. Bir Azerbaycan hükûmet sözcüsü, Loreen'i eleştirerek yarışmanın "siyasallaşmaması" gerektiğini söyledi ve EBU'nun bu tür toplantıları önlemesini istedi. İsveçli diplomatlar EBU'ya cevap olarak İsveç televizyonunun ve Loreen'in yarışma kurallarına aykırı hareket etmediğini bildirdi.

26 Mayıs tarihinde, hükûmet karşıtı flash mob bir gösteri, polis tarafından hızlıca dağıtıldı. Aktivistler yarışmadan sonra uluslararası ilgi Azerbaycan'ı terk ettiğinde baskı görmekten korktuklarını ifade ettiler. Almanya'dan sunucu Anke Engelke oyları açıklamadan önce, Azerbaycan'daki insan hakları sorununu ima eden bir açıklama yaptı ve "Bu gece kimse kendi ülkesine oy veremiyor. Fakat oy verebilmek güzel. Ve bir tercihe sahip olmak güzel. Yolculuğunda iyi şanslar Azerbaycan. Avrupa seni izliyor." dedi.

İranlı yetkililer, Azerbaycan'ın 2012 Eurovision Şarkı Yarışması'na ev sahipliği yapmasına karşı çıktı. İranlı din adamları Ayetullah Muhammed Müctehid Şebesteri ve Ayetullah Cafer Subhai, ev sahibi olduğu için Azerbaycan'da bir gey yürüyüşü yapılacağını iddia etti, "İslam karşıtı davranışlar" sebebiyle Azerbaycan'ı kınadı. Bunun üzerine Bakü'deki İran büyükelçiliği önünde İranlı liderler aleyhine pankartlar taşınan bir protesto gösterisi yapıldı. Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı'nın kamusal ve siyasal konular bölümünün başı Ali Hasanov, gey yürüyüşü iddialarının doğru olmadığını söyledi ve İran'a Azerbaycan'ın iç işlerine karışmamasını tavsiye etti. Yanıt olarak İran, Bakü'deki büyükelçisini geri çağırırken Azerbaycan, Bakü'nün Eurovision Şarkı Yarışması'na ev sahipliği yapmasıyla ilgili açıklamalarından dolayı İran'dan resmî özür talep etti ve sonra İran'daki büyükelçisini geri çağırdı.

30 Mayıs'ta Azerbaycan Millî Güvenlik Bakanlığı, Kristal Salon ile Marriott ve Hilton otellerinin hedef alındığı terör saldırılarının engellendiğini duyurdu. 22 Ağustos'ta "The Daily Telegraph", Batılı istihbarat servislerine göre İran Dini Lideri Ali Hamaney'in Kudüs Gücü adlı birime Batı ve aralarında Azerbaycan'ın da bulunduğu müttefiklerine karşı terörist saldırı emrini bizzat verdiğini yazdı.

17 Ocak 2012'de EBU, kırk üç ülkenin 2012 yarışmasına katılacağını duyurdu. 57. kez düzenlenen yarışmaya, en son 2009 yarışmasına Andrea Demirović ile katılan Karadağ geri döndü. Katılmayı planlayan Ermenistan, güvenlik açısından kaygılı olduğunu belirtti ve katılmaktan vazgeçti. Polonya ise, Ukrayna ile ortak ev sahipliği yaptığı 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası'nın ve bunun yanı sıra Yaz Olimpiyatları'nın beraberinde getirdiği mali harcamalar sebebiyle yarışmadan çekildi.

Dört şarkıcı, bu yıl yarışmada yeniden yer aldı. Makedonya adına 1996 yarışmasına "Samo ti" şarkısıyla katılan Kaliopi, bu yıl "Crno i belo" şarkısıyla katıldı ve 13. oldu. İzlanda adına yarışan Jónsi ve Sırbistan adına yarışan Željko Joksimović ise 2004 yarışmasında yer almıştı.

Joksimović, 2004'te, Sırbistan-Karadağ adını "Lane moje" şarkısıyla yarışmıştı. Jónsi, "Heaven" şarkısıyla katılıp 19. olmuştu. 2012'de tekrar katılanlardan bir diğeri ise İrlanda adına yarışan ikiz kardeşler Jedward oldu; ikili, 2011 yarışmasına "Lipstick" şarkısıyla katılıp 8. olmuştu. 
Finale doğrudan katılan Azerbaycan, İtalya ve İspanya bu yarı finalde oy kullandı. Arnavutluk, ülkede yaşanan ciddi bir otobüs kazası nedeniyle yayını erteleyerek yalnızca jüri oyu kullandı.
Notlar

Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa bu yarı finalde oy kullandı. Ermenistan, bu yarı finalin ilk yarısında yarışacaktı ancak kuralardan sonra yarışmadan çekildi.
Notlar

EBU ile PwC audit company tarafından kontrol edilen bireysel jüri ve televoting sonuçları, genel ulusal oy oluşturmak için kombine edilip doğrulanmıştır. EBU tarafından 18 Haziran 2012 tarihinde açıklanan sonuçlar aşağıdaki gibidir.

Finalde 12 puan alan ve veren ülkeler:


Marcel Bezençon Ödülleri ilk olarak Estonya'nın başkenti Tallinn'de düzenlenen 2002 Eurovision Şarkı Yarışması'nda dağıtıldı. Christer Björkman (1992 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İsveç'i temsil etti) ve Richard Herrey tarafından dağıtılır, tasarımcısı Marcel Bezençon'dur. Ödülün üç kategorisi mevcuttur: Artist Ödülü, Besteci Ödülü ve Basın Ödülü.

Organisation Générale des Amateurs de l'Eurovision (bilinen adıyla OGAE), 1984'te Finlandiya'nın Savonlinna şehrinde Jari-Pekka Koikkalainen tarafından kurulan bir örgüttür. Kırkı aşkın Avrupa ülkesinde faaliyet gösteren; sivil toplum, siyaset dışı ve kar amacı gütmeyen bir kuruluştur. OGAE fan kulüpleri, geleneksel hale gelen bir oylama ile 2012 yarışmasının en sevdiklerini seçti. Tüm oylar alındıktan sonra ilk beş, aşağıdaki gibi sıralandı.

Aşağıdaki sıralama, ülkelerin performanslar sonunda oylarını verdiği sıralamaya göre oluşturulmuştur. Algoritma, oylamaya daha fazla heyecan katmak için 2011 yılına benzer şekilde kullanılmıştır. Oy sözcüleri, ülkelerin adlarının yanlarında yazılmıştır.


 – Andri Xhahu
 – Marija Marković
 – Paula Seling
 – Kati Bellowitsch
 – Oleksiy Matias
 – Dmitry Koldun
 – Peter Van de Veire
 – Safura Alizade
 – Keith De