Deveçi (02 Nisan 2010 tarihinden Şabran adlandırılmış) bölgesinin Piremsen, Ərəblər, Şahnazarlı, Mollakamallı, Aygünlü, Rəhimli, Bor-bor ve s. köylerini kapsayan və Hazar denizine kadar uzanan geniş bir araziye yayılmıştır. Şabran'ın ilk olarak bir kale-şehir olduğu ve Arap istilaları zamanında yıkıldığı tahmin edilmektedir.

9-10. yüzyıllarda Şabran şehri kale-şehirden askeri-idari, içtimai-iktisadi ve kültürel bir merkeze çevrilerek bir feodal şehir olarak biçimlenmiştir.

10. yüzyıl öncesinde Şabran şehri Şirvanşahlar devletine katılmış ve Selçukluların gelişine kadar Şirvanşahların Derbent emirliği ile mücadelesinde mühim bir askeri-stratejik konuma sahip olmuştur.

11. yüzyıl sonu ve 12. yüzyılda Şabran'ın sosyo-ekonomik ve kültürel gelişmesi tüm Ortaçağ içinde en yüksek noktasına ulaşmıştır. Şehir, Şirvan'ın mühim bir merkezi olmak itibarıyla, devrin askeri ve siyasi olaylarında faal rol alıyordu ve bu sebepten zaman zaman düşman saldırılarına uğruyordu. 11. yüzyılın 80 ve 90'lı yıllarında Ruslar Şabran'ı ele geçirerek şehirde büyük bir vahşet sergilemişlerdir. 1124 yılında Gürcüler, Sultan Mahmud'un Şirvan'ı kaybetmesinden yararlanarak Şamahı ve Şabran'ı zaptetmişler, lakin burada kalamayıp geri dönmüşlerdir. 1173-74 senesinde kuzeyden Alan, Rus ve Kıpçaklar Şabran'a doğru hareket ederek şehri ele geçirmişler, Şirvanşah'ın askeri kuvvetleri bu defa Gürcülerle ittifak içinde onları yenerek şehirden kovmuşlardır.
Şabran'ın sosyo-ekonomik ve kültürel kalkınması 13. yüzyılm ilk yarısında Moğol istilasıyla duraklamış oldu. Bir asırdan fazla devam eden Altın Orda ve İlhanlı devletleri arasındaki çekişmede savaş meydanına çevrilen Şabran şehri, elden ele geçtiği bu günlerde büyük dağıntılara ve soygunlara maruz kalmıştır.

14. yüzyıl başlarında Şabran'da şehir hayatının dirilmesi kazılarda izlenmektedir. 14-15. yüzyılların abidevi içtimai ve dini yapılarını araştırmak bakımından Evliya Çelebi'nin kayıtları büyük ilgi uyandırmaktadır. Bu büyük Türk seyyahı Şabran şehrinden bahsederken onun 14-15. yüzyıl binalarına da değinir: "Meşhur camilerinden, Tokmak Han, Afşar Han, Uzun Hasan en meşhur camiler hesap olunur. Uzun Hasan camisinin tayı beraberi başka yerde yoktur. Hatta Özdemiroğlu Osman Paşa her Cuma hayli ordu hissesinin müşahidi ile buraya gelir, bu camide namaz kılıp, dua okumakla meşgul olurmuş. Temaşası vacip eski bir ibadethanedir. Onun dört duvarındaki ince, zarif, bukalemun derisi gibi bezekleri, süslemeleri, mermer taşlan üzerindeki nakışlan mimarlık sanatından anlayanları çok hayretlendirir."
Ortaçağ'in son dönemleri Kızılbaşların sürekli Şirvan'a baskınları, Şirvanşahlar Devletinin yıkılması ve Safevi-Osmanlı savaşları ile, şehir ve köylerin yakılıp yıkılması ile yadda kaldı. Şabran şehri de bu olaylarda elden ele geçti ve çöküşe başladı.

"70 cami ve 70 mahallesi olan" Şabran şehri, 18. yüzyılm ilk çeyreğinde büyük bir facia ile karşılaştı. Askeri-siyasi gelişmeler 1720 senesinde Şabran'da kanlı bir kırgınla sonuçlandı. Müşkürlü Hacı Davud'un askeri birlikleri Şabran'ı zaptederek sakinlerini amansızca kılıçtan geçirdiler. Bu hadiseden sonra şehir tamamen çöktü.




Carandiru (anlam ayrımı)





Ceren Soylu

Ceren Soylu, (d. 21 Mart 1970, İstanbul) Türk sinema oyuncusu.





Vaatler Ülkesi (anlam ayrımı)





Güneş Çiçekleri (anlam ayrımı)





İzmir Milli Kütüphane

İzmir Milli Kütüphane, İzmir'in Konak ilçesinde, adını verdiği Milli Kütüphane Caddesi'ndeki tarihi binada hizmet veren ve Türkiye'nin "Milli" adını taşıyan ilk kütüphanesidir.

23 Nisan 1912 tarihinde, daha sonra "İzmir Milli Kütüphane Cemiyeti" adını alacak olan sivil bir örgüt çatısında toplanan bir grup aydının girişimi ile Beyler Sokağı’nda, Salepçizade Konağı'nın selamlık bölümünde hizmet vermeye başladı. Kütüphaneye gelir sağlaması için 1926 yılında Elhamra Sineması’nın açılmasından sonra bu işletmeden elde edilen gelirle bir kütüphane binası inşa ettirildi. Ülkede bir sivil toplum girişimi ile kurulan ilk kütüphane olan kurum, 29 Ekim 1933 tarihinden beri Mimar Tahsin Sermet Bey’in yaptığı neo-klasik binada hizmetini sürdürür. Halen, Türkiye’nin altı derleme kütüphanesinden birisidir. Milli Kütüphane Vakfı’nın malıdır ve onun yönetimindedir.

Kütüphanede 2009 yılı itibarıyla 670.000 adet kitap, 4800 adet dergi, 7400 adet gazete bulunur.

İzmir Milli Kütüphane’de Arapça, Türkçe, Farsça dillerinde yaklaşık 4000 eser içeren bir yazma eserler koleksiyonu mevcuttur. Koleksiyondaki eserler arasında yer alan Enveri’nin Düsturname’si (1464-1465) özellikle önemlidir. Katip Çelebi'nin Cihannüma adlı eserinin İbrahim Müteferrika tarafından basılmış ilk baskısı, Aristo’nun 1531 tarihli Gutenberg basımı eseri, 72 adet Kur’an bu koleksiyon içinde yer alır.

Kütüphane binası, Neo-Klasik Türk Mimarisi tarzına uygun olarak yapılmış iki katlı bir yapıdır ve Elhamra Sineması ile birlikte bu mimari ekolün İzmir'deki en önemli simgesidir. Türkiye'de kütüphane olarak planlanmış az sayıda binadan birisidir. Tarihi eser olarak değerlendirilebilecek bir eserdir. Birinci katta yönetim odaları, bir depo, bir genel okuma salonu, ödünç verme servisi, fotokopi odası, özel okuma odası, cilt onarım odası; ikinci katta ise iki kitap deposu, konferans salonu, çocuk kitaplığı bulunur.

İzmir’de Milli Kütüphane’nin kuruluşu için ilk defa 1911 yılında İzmirli avukat Kadızade İbrahim Bey’in öncülük etmiş ancak mali yetersizlikler nedeni ile bu proje hayata geçememişti. Kütüphane, ertesi sene matematik öğretmeni Mehmed Celaleddin Bey öncülüğünde hizmete girdi. “"Celal Hoca"” adıyla bilinen Mehmet Celaleddin Bey, zamanın İzmir Eytam (Yetimler) Müdürü Abidin Bey’e ve Maksudoğlu Edhem Bey'e bu düşüncesini açmıştı. Kurucular, oluşturacakları kütüphaneyi yaşatacak geliri sağlamak üzere bir sinema kurmayı; kütüphanenin yerini temin için hayırsever “"Salepçioğulları"” ailesine başvurmayı kararlaştırdı. Böylece Beyler Sokak’ta bulunan "Salepçioğulları Konağı"’nın selamlık bölümü ücretsiz olarak kütüphane için tahsis edildi. Kitaplığın oymalı dolapları Sanatlar Mektebi'nde Girit'li oymacı İbrahim Bey tarafından yapıldı. Kütüphane, 1911 yılında İbrahim Kadızade’nin isteğiyle oluşturulan “"İlm-ü İrfan Encümeni"” tarafından (sonradan "İzmir Milli Kütüphane Cemiyeti" adını aldı) 23 Nisan 1912’de hizmete sokuldu.

Gelir amaçlı düşünülen açık hava sineması kütüphane kurucularının gerekli malzemeleri temin etmesinden sonra İbrahim Kadızade’nin kefaleti ile kiralanan bir arsa üzerinde hizmete girdi. 1912–1914 yılları arasında kütüphaneye 4.000 eser sağlandı.


Salepçizade Konağı’nın harem kısmında siyasi çalışmalarını sürdüren İzmir İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin kütüphaneyi fırkanın bir organı haline getirmek istemesi üzerine, bunu kabul etmeyen Celeleddin Bey Kütüphane İdare Heyeti’nden ayrıldı; işgal yıllarına kadar sadece ilmi heyet reisliği yaptı. Bu dönemde Sanatlar Okulu’nda görevli Sezai (Söker) Bey İdare Heyeti Başkanlığı yaptı, heyete bazı İttihatçılar katıldı;kütüphane İttihat ve Terakki’nin bir kolu olarak çalıştırıldı.

1914-1918 arasında İzmir Valisi Rahmi Bey, kütüphane ile yakından ilgilendi. Üzerinde kütüphane binası ve kütüphaneye gelir sağlayacak tesisler inşa edilmesi için arsa tahsis etti. Binaların proje ve planları Kolordu Mimarı Tahsin Sermet Bey'e yaptırıldı. Halkın desteği için kampanya açıldı ve inşaat başlatıldı. Patinaj ve eğlence yeri ile sinema binasının duvarları tamamlanıp kütüphanenin temelleri yükseldiği sırada I. Dünya Savaşı yenilgi ile sona erdi. Vali Rahmi Bey’in İzmir’den ayrılıp İstanbul’a gitmesi ile üç yapının da inşaatı yarım kaldı.

I. Dünya Savaşı’nın sonlandığı dönemde Sezai Bey’den kütüphane başkanlığını alan Celaleddin Bey, yeni bir yönetim kurulu oluşturdu. Mütarekeden sonra İzmir’i işgal eden Yunan kuvvetleri kütüphaneye el koyarak “"Milli"” sözcüğünü değiştirmek istedi. Vali Nurettin Paşa’nın kurdurduğu “"Cemaat-i İslamiye"” adlı dernek de, kütüphanenin adının “"İslam Kütüphanesi"” olarak değiştirilmesi için uğraştı. Polise götürülüp sorgulanan Celal Hoca, “milli” sıfatında ısrar edince tutuklandı. Genel Vali Steryadis’in kitaplara el koyacağını ve kütüphanenin kapatılacağını kesin bir dille ihtar etmesi üzerine Celal Hoca ve İdare Heyeti, “"Milli” sıfatını kaldırarak “"Şehir"” adını koymayı kabul etti.

İzmir’in Yunan işgalinden kurtulmasından sonra kütüphanenin levhası değiştirildi, yeniden “Milli” adlı ile hizmet vermeye başladı. Bitişiğindeki sinemadan ve sinemanın jeneratörü ile yakın çevreye sağlanan elektrikten kütüphane için gelir elde ediliyor, kitap sayısı arttırılıyordu.

Artan kitaplarla birlikte kütüphanenin yeni bir binaya geçme ihtiyacı büyüdü. Öncelikle sinemanın inşası üzerinde duruldu ve İpekçi Kardeşler Film Şirketi’nin 6 yıllık kira karşılığı sinemanın inşaat masraflarının büyük bölümünü üstlenmesi sonucu 1926’da sinema hizmete girdi. Başlangıçta adının “"Milli Sinema"” olması düşünülürken, işletmecinin isteği ile Elhamra adı kullanıldı.

Sinema inşaatından sonra kütüphane binası inşaatı üzerinde çalışma başladı. Temeli yarım kalmış olan kütüphane binası belediye tarafından istimlak edilmiş olduğundan, kütüphane inşaatı için sinemanın yanındaki arsa satın alındı ve üzerinde bugünkü kütüphane binasının inşaatı başladı . Kütüphane, Cumhuriyet’in 10. Yıl kutlamalarının yapıldığı 29 Ekim 1933’de yeni binasına taşındı.

Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal, İzmir Milli Kütüphanesi’ni 1931 ve 3 Şubat 1933’te henüz inşaat halinde iken ziyaret etmişti. Üçüncü ziyaretini konuğu İran Şahı Rıza Pehlevi ile birlikte 23 Haziran 1934 tarihinde yaptı ve kütüphanenin tamamlanmış halini Şah’a da gösterdi.

21 Haziran 1934 tarihinde 2527 sayılı Basma Yazı ve Resimleri Derleme Yasası TBMM’de kabul edildi. Yasanın 8 nci maddesi uyarınca Türkiye’de her türlü baskı usulleriyle basılıp neşredilen eserlerden birer nüshası yasada belirtilmiş derleme kütüphanelerine gönderilecekti; yasada belirtilen kütüphanelerden birisi de İzmir Milli Kütüphane oldu. Kanun gereği, Derleme Müdürlüğü tarafından bir araya getirilen tüm yayınlar İzmir Milli Kütü