değerlendirir. Bu hazır kahvenin kullanmakta olduğu kahveden daha nitelikli ve ağız tadına daha uygun olduğuna karar verir. Tam tersine bu kahvenin kullandığından farkı olmadığı ya da daha kötü olduğu kararını da verebilir. Elde edilen bilgiler ışığında tüketici yeniliği deneyip denememeyi düşünür.

4. Deneme 
Deneme (trial) aşamasında, tüketici, ürünü denemek için satın alır ve kullanır. Bu deneyim ürünü benimseme ya da reddetme konusunda kritik bilgi verir. Örneğin hazır kahveden küçük bir kavanoz satın alınıp denenmesi ve işlevinin anlaşılması bu aşamada gerçekleşecektir. Bunu sürekli alıp almayacağına bu deneme sonucunda karar verecektir. İşletmeler tüketicilere örnek ürün dağıtarak, bu ürünlerin denenmesini sağlamak ister. Tek kullanımlık şampuanlar vs.

5. Benimseme/Reddetme 
Benimseme/reddetme (adoption/rejection) aşamasında, ürün kullanımıyla birey, istek ve gereksinimlerini karşılıyor olacaktır. Hazır kahveyi çeşitli yönleriyle uygun bulan tüketici, kullandığı hazır kahveden vazgeçerek yeni ürünü kullanmaya başlayacaktır. Yeni kahveyi beğenmemişse yeni bir dürtünün ortaya çıkışına dek o ürünün kullanımı söz konusu olmayacaktır. Deneyimleri ve değerlendirmeleri sonucu tüketici ürünü devamlı kullanmaya veya tamamen reddetmeye karar verir.





Hüseyin Hilmi

Hüseyin Hilmi veya İştirakçi Hilmi (1885?, İzmir – 16 Kasım 1922, İstanbul) Türk sosyalist siyasetçi. Osmanlı Sosyalist Fırkası ve Türkiye Sosyalist Fırkası'nın kurucusu ve genel başkanı.

Hüseyin Hilmi’nin hangi yıl doğduğu tam olarak doğrulanamasa da İzmir’de doğduğu bilinmektedir. Gençlik yıllarında babasından miras kalan evi satarak Romanya’ya gittiği ve buradaki sol harekette etkilenerek sol siyaset ile ilgilenmeye başladığı bilinir.

1908 yılındaki II. Meşrutiyetin ilanından sonraki görece özgürlük ortamında sol ve sosyalist fikirleri savunan "İştirak" dergisini çıkarmaya başlar. İlk sayısı 13 Şubat 1909 yılında çıkan derginin ömrü kısa süreli olacak ve siyasi gerekçelerle 2 Eylül 1910 yılında kapatılacaktır. Dergi 1912 yılında tekrar açılacak ve Hüseyin Hilmi Bey ile o kadar özdeşleşecektir ki, Hilmi Bey artık "İştirakçi Hilmi" olarak bilinmeye başlanır.

15 Eylül 1910 yılında Osmanlı Sosyalist Fırkası kurulduğunda partinin önde gelen isimleri arasında Hüseyin Hilmi de vardır. Partinin ülkedeki örgütü güçlü olmasa ve Meclis-i Mebusan’a temsilci gönderemese de uluslararası örgütlerle temas halindedir, II. Enternasyonal üyesidir. Hilmi, 1913 yılında Mahmut Şevket Paşa suikastının ardından İttihat ve Terakki tarafından başlatılan muhalefete yönelik tasfiye sonucunda Sinop’a sürülür. I. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar sürgünde kalır ve 1918 sonunda imzalanan Mondros Mütarekesini izleyen günlerde İstanbul’a döner.

1919 Şubat ayında İstanbul’da Türkiye Sosyalist Fırkası’nı kurar. Partinin programı ve söylemi önceki partiye göre daha soldadır. Parti 1920 yılı içinde yoğun bir örgütlenme içinde bulunur ve özellikle İstanbul’daki tersane ve tramvay işçileri arasında yoğun olarak örgütlenir. Parti için en görkemli olay 1921 yılında işgal altındaki İstanbul’da 1 Mayıs kutlamalarını büyük bir işçi toplamıyla gerçekleştirmesi olur. İşgal kuvvetlerinin engelleme girişimlerine rağmen gerçekleştirilen görkemli eylem gelecekteki işçi mücadelesi için ciddi etkiler bırakacaktır .Parti 1922 1 Mayısına bu sefer yeni kurulan farklı örgütlerle birlikte katılacak ancak güç kaybetmeye başlayacak ve üye sayısında ciddi azalma yaşanacaktır.

Hilmi Bey, 15 Kasım 1922 gecesi Kalkandereli Ali Haydar isimli bir polis tarafından vurularak öldürülecektir. Ali Haydar Hilmi'yi öldürdükten sonra elinde cinayet silahıyla kaçmaya çalışırken silah sesi sonucu bölgeye gelen 2 bekçi tarafından yakalandı. Ali Haydar yakalandığında verdiği ifadede Hilmi Bey ile birlikte barhanede içtiklerini, sonradan eğlence mekanına gitmek için tramvaya bindiklerini söyledi. Olay yerine geldiklerinde Hilmi Bey'in sarhoşluk etkisi sonucu kendisine cinsel sarkıntılık yaptığını, bu yüzden kendi namusunu korumak için Hilmi Bey'i öldürdüğünü söyledi. Lakin sonradan ifadesini birtakım kişiler tarafından karanlıkta açılan ateş sonucu öldürüldüğü yönünde değiştirdi. Yargılanıp ceza aldığı bilinmekle birlikte sonradan cezasında indirim uygulandığı ya da salı verilip verilmediği bilinmemektedir. Ölümünün ardındaki gerçekler aydınlatılamamış olsa da faili meçhul şekilde devlet eliyle öldürülmüş olduğu (özellikle de polis şefinin azmettirdiği/emir verdiği iddia edilmiştir) kabul edilmektedir.

İştirakçi Hilmi ile ilgili yorumlar çok çeşitlidir. Modern sol siyaset üzerine yazan yazarlardan Mete Tunçay, Fethi Tevetoğlu, Aclan Sayılgan ve Yalçın Küçük, Bezmi Nusret Kaygusuz Hilmi’yi geçimini soldan sağlayan, derbeder bir kişi olarak resmetmişler ve Baha Tevfik’in elinde adeta bir kukla olduğunu ileri sürmüşlerdir. Ayrıca fikirlerinin sosyalizan değil sadece ilerici sayılabileceğini iddia ederek liberal bir aydın olarak tanımlamışlardır. Ayrıca genel olarak kabul edilen bir varsayıma dayanan yorumlarda Osmanlı İmparatorluğu'nda o dönemde işçi sınıfı bulunmadığından işçi sınıf ideolojisi olan sosyalizmin de olamayacağı belirtilerek, sosyalist bir partinin kurulması dayatmacılık ve maceracılık olarak hor görülmüştür. Hilmi ise yayınlarında bu savlara cevap verecek, gerçekleştirdiği işçi örgütlenmesiyle ciddiye alınması gerektiğini gösterecektir. Kurulmasına öncülük ettiği işçi örgütleri kuruldukları iş kollarında ileride çok güçlü sınıf hareketi geliştirecek kaynaklar olacaktır. Hilmi sosyalizme dair fikirlerini Mütareke döneminde yayınladığı "İdrak" isimli gazetedeki seri yazılarda sıralama şansı bulur. Buradaki “Sosyalizm Nedir?” yazı dizisi Marksist literatürü Türkçeye çevirme girişiminin başlangıcıdır. Ülkedeki kapitalist sistemi eleştiren Hilmi, işçi hayatı, sermaye ve saltanat ilişkileri gibi konulara eğilir. O dönemdeki milliyetler meselesinde halkların bir arada yaşamasını savunur, reji idaresini eleştirir.






Rumyantsev Harekâtı

Rumyantsev Harekâtı (Rusça: Операция «Полководецc Румянцев», anlam: "Komutan Rumyantsev" Harekâtı), Belgorod - Harkov Stratejik Taarruz Harekâtı’nın kapalı adıdır. Harekât, Kızıl Ordu tarafından 3 Ağustos 1943 ve 23 Ağustos 1943 tarihleri arasında (II. Dünya Savaşı sırasında) Wehrmacht'ın 4. Panzer Ordusu ve Kempf Ordu Müfrezesi’ne karşı yapıldı. Harekât, Voronej ve Step Cepheleri tarafından Kursk çıkıntısının güneyinde, Belgorod ve Harkov civarında ve derinliğinde icra edilmiştir.

Rumyantsev Harekâtı, Stalingrad’tan bu yana en büyük Sovyet taarruzudur. STAVKA'nın 1943 Yılı Yaz - Sonbahar Genel Taarruzu'nun ikinci ayağını oluşturan bu operasyonun devamında, Doğu Cephesi'nin güney kesiminde derin bir bölgeyi geri alınmıştır.

Doğu Cephesi’nde 1943 yılı yaz – sonbahar genel taarruzları, Ostheer’in (Alman Doğu Cephesi kuvvetleri) Kursk çıkıntısına yönelen genel taarruzuyla başlamıştı. Alman üst komutanlığı (OKH), Kursk çıkıntısının iki yanından saldırarak ortadan kaldırmayı ve burada konuşlanmış olan Kızıl Ordu kuvvetlerini imha etmeyi amaçlıyordu. Bu plan hakkında kesin bilgisi olan STAVKA, bölgede yoğun bir savunma düzenlemelerine girişti. Sonuçta 5 Temmuz 1943 tarihinde başlayan Alman genel taarruzu, çıkıntının kuzey ve güney kesimlerinde durduruldu. Hitler’in 17 Temmuz 1943 tarihinde verdiği emirle Alman kuvvetleri taarruz çıkış hatlarına çekildiler.

Bu çekilme daha başlamadan çıkıntının kuzey kesiminde Kızıl Ordu, Kutuzov Harekâtı’nı başlattı. Sovyet Batı Cephesi, Bryansk Cephesi ve Merkez Cephesi kuvvetlerince 12 Temmuz 1943 tarihinde başlatılan taarruzda Oryol Kızıl Ordu tarafından geri alındı. Harekât, 18 Temmuz tarihinde Oryol çıkıntısının ortadan kalkmasıyla son buldu.

Kursk çıkıntısının güney kesiminde ise Sovyet genel taarruzu daha sonra başlatılacakdı. Güney kesimde, Prohorovka Muharebesi ardından Alman kuvvetleri 12 Temmuz – 23 Temmuz tarihleri arasında düzenli olarak geri çekildiler. Her ne kadar Kızıl Ordu birlikleri bu çekilmeyi sürekli olarak izledilerse de geniş çaplı bir muharebe olmadı. İzleyen günlerde STAVKA, Belgorod ve Harkov’u hedef alacak olan genel taarruzun hazırlıklarını sürdürdü.

Mareşal von Manstein’in karargahı, Kursk bölgesinde ve Harkov’un güneydoğusunda, Donets’in karşı kıyılarında çok sayıda zırhlı birliklerin toplanmakta olduğunu saptamıştı. Alman Kara Kuvvetleri Üst Komutanlığı (OKH), ayrıca 3 Ağustos’ta von Manstein’in karargahını, Belgorod’un batısı yönünde yeni bir Sovyet taarruzunun yakın olduğu konusunda uyarmıştı. Bunun üzerine von Manstein, yakın zamanda Merkez Ordular Grubu emrine alınmış olan 2. SS Panzer Kolordusu’nun geri verilmesini talep etti. SS Panzer Kolordusu’nun iki tümeninin bölgeye dönüşü, Ağustos ortalarında gerçekleşmiştir.

Kursk çıkıntısının güney kesimine başlatılacak olan Kızıl Ordu genel taarruzu, 1943 Yılı Yaz – Sonbahar Genel Taarruzları Planı’nın ikinci evresi olarak düşünülmüştü. Planın birinci evresi Kursk çıkıntısının savunulmasıydı. İkinci evre, çıkıntının güney ve kuzey kesimindeki girintilere karşı girişilecek iki genel taarruzdu. Kuzey kesimdeki Oryol bölgesini hedef alan genel taarruz, Kutuzov Harekâtı olarak 12 Temmuz 1943 tarihinde başlatıldı. STAVKA, bu bölgedeki savunma evresinde yeterli ikmal malzemesi yığılmış olduğu için, bir hazırlık süresi gerekmediği kanısındaydı. Ancak güney kesimdeki harekât, Jukov ve Vasilevski’nin ısrarıyla ertelenmiştir. Stalin, taarruza bir an önce geçilmesini istiyordu. Yüksek Başkomutan Yardımcısı Jukov ve Sovyet Genel Kurmay Başkanı Vasilevki, harekâta ikmal sorunlarının çözümlenmesinden önce başlanmamasında ısrarlıydı. Bu harekât, kuzeydekine oranla daha geniş kapsamlı ve derinlikli olarak düşünülmüştü ve devamında derin hedefli taarruzlar öngörülmüştü. Jukov ve Vasilevki, birliklerin kayıplarının giderilmesi, yeniden tertiplenmesi ve başta akaryakıt olmak üzere tüm ikmal maddelerinin cephe gerisine yığılması hazırlıklarının eksiksiz tamamlanmasında ısrarcı olmuşlardır. Ayrıca 1943 Yılı Yaz – Sonbahar Genel Taarruzları Planı’nın üçüncü evresi için de sağlam bir dayan