çinde yaşayan Sefaradlar İspanya dışındaki en kalabalık Sefarad cemaatini oluşturdular.

Osmanlı İmparatorluğu altında genelde iyi muamele gören Yahudiler gayrimüslimlere tanınan haklardan faydalandılar. Bazı kısıtlamalara rağmen bu İmparatorluktaki Yahudiler varlık sahibi oldular. Onlara bazı otonom haklar tanınıp, gayri menkul satın alma, sinagog inşa etme ve İmparatorluk altında ticaret yapma hakkı tanıdılar. 1856'da Yahudilere ve diğer gayrimüslimlere eşit haklar sağlandı.

Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun 1878'de Bosna-Hersek'i işgal etmesiyle bölgeye Avrupa sermayesi, şirketleri ve metotları soktular. Bununla birlikte birçok eğitimli profesyonel Aşkenaz da bölgeye gelmiş oldu. Sefaradlar geleneksel olarak el sanatları ve dış ticaretle ilgilenmeye devam ettiler.

I.Dünya Savaşı'nda Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun çökmesiyle Bosna-Hersek Yugoslavya Krallığı'nın parçası oldu. 1921 tarihindeki nüfus sayımına göre Saraybosna'lı 70,000 kişiden 10,000'inin anadili Ladino'ydu. 1926'da Bosna-Hersek'teki Yahudi sayısı 13,000 idi.

1940'da 10,000'i Saraybosna'da olmak üzere Bosna-Hersek'te yaklaşık 14,000 Yahudi vardı.

Nisan 1941'de Nazi Almanyası'nın Yugoslavya Krallığı'nı işgal etmesiyle Bosna-Hersek Nazilerin kukla devleti olan Hırvatistan Bağımsız Devleti'nin himayesine girdi. Hırvatistan Bağımsız Devleti antisemitizmliğiyle bilinen Ustaşa hareketi tarafından yönetiliyordu ve zaman kaybetmeden Sırp, Yahudi ve Çingene gibi Hırvat olmayan halklara zulmettiler.

Hırvatistan hükümetinin bakanlarından ve Ustaşa ideolojisinin liderlerinden Mile Budak 22 Temmuz 1941'de Ustaşanın amacının Hırvatistan Bağımsız Devleti'nin ""yabancı unsurlar""dan temizlemek olduğunu belirtti. Mesajında ""Ustaşa hareketinin temeli dindir. Sırp, Yahudi ve Çingeneler için üç milyon kurşunumuz var"" dedi. Ustaşa hareketinin lideri Ante Pavelic 1941'de ""Kısa bir sürede Yahudilerin öldürüleceği""ni belirtti.

Eylül 1941'de tehcirler başladı ve çoğu Bosna Yahudisi Auschwitz'e veya Hırvatistan toplama kamplarına gönderildi. Ustaşa, Kerestinac, Jadovna, Metajna ve Slana'da toplama kampları inşa etti. Ülkedeki akıllara sığmayan ölçüde Yahudilere ve Sırplara karşı vahşet Pag ve Jasenovac toplama kamplarında gerçekleşti. Sadece Jasenovac'ta binlerce kişi öldürüldü; bunların çoğu Sırp olmakla birlikte 20,000'i Yahudiydi.

II.Dünya Savaşı'nın sonunda Ustaşa 100,000 Sırp, 40,000 Çingene ve 32,000 Yahudi öldürdü. Savaştan önce nüfusu 14,000 olan Bosna Yahudilerinden 10,000'i öldürüldü. Geriye kalan 4000 Yahudi ise Yugoslav, Yahudi veya Sovyet partizan gruplarına katılıp savaşarak hayatta kalmayı başardı (yaklaşık 1600 kişi İtalyan kontrolündeki Dalmaçya'ya kaçarak kutuldu)

Yugoslavya Krallığı ordusundaki Yahudi askerler ise Almanların hakimiyetinde savaş suçlusu olarak hayatta kalmayı başardı. Savaş bittikten sonra Saraybosna'ya geri döndüler.

Saraybosna Agadası birkaç kez yok olma tehlikesiyle karşı karşıya geldi. Tarihçilerin görüşüne göre bu Agada İspanyol Yahudileri tarafından 1492'deki Engizisyonlardan kaçarken getirildi. Kitabın kenarındaki yazılardan anlaşıldığına göre 1500'lerde İtalya'da su üstüne çıktı. Joseph Kohen tarafından 1894'te Saraybosna'daki millî müzeye satıldı.

II.Dünya Savaşı sırasında müze yönetmeni Dr. Jozo Petrovic ve baş kütüphaneci Derviş Korkut tarafından Nazilerden saklandı. Derviş, kitabı saklaması için onu Treskavica yakınlarında bir dağ köyüdneki Müslüman bir hocaya verdi ve Agada bir camide diğer Kur'anların arasında saklandı. Agada, 1992-1995'teki Bosna Savaşı sırasında Sırp kuşatmasından yeraltı banka kasasında saklanarak korundu.

Birleşmiş Milletler ve Bosna Yahudi cemaatinin desteğiyle düzenlenen kampanyada Agada iade edildi ve Aralık 2002'de müzeye konuldu.

Bosna-Hersek Yahudi cemaati Holokost'tan sonra tekrar kuruldu fakat savaştan kurtulanların çoğu İsrail'e göç etti. Cemaat, Belgrad merkezli Yugoslavya Yahudi Cemaatleri Federasyonu himayesine alındı.

1990'ların başında Yugoslav Savaşlarından önce Bosna-Hersek'in Yahudi nüfusu 2000'den fazlaydı, ve Yahudilerin Katolik, Ortodoks ve Müslüman komşularıyla ilişkileri iyiydi.

Yugoslav savaşlarının 1991'de patlak vermesiyle "Amerikan Yahudi Ortak Dağıtım Komitesi" Bosna Yahudilerinin İsrail'e gitmesine yardımcı oldu ve göçmenlerin çoğu savaş bittikten sonra bile orada kalmayı tercih etti..

Bugün Bosna-Hersek'te yaklaşık 500 Yahudi vardır. Tarih boyunca olduğu gibi Yahudiler Yahudi olmayan komşularıyla ve hükümetle iyi ilişkilerini sürdürmektedir. Etnik denge sağlama amaçlı sunulan BM güdümlü Bosna-Hersek Anayasasına göre Yahudiler ve diğer azınlıklar devlet başkanlığına getirilemezler. Buna karşılık Yahudi ve Yahudi olmayan Boşnaklar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine bu durumun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine aykırı olduğunu bildirmiştir.





Spartaküs bölümleri listesi

Bu liste, "" adlı ABD dizisine ait bölümleri içermektedir. Dizinin ilk bölümü 22 Ocak 2010 tarihinde yayınlanmıştır. 



Dizinin başrol oyuncusu Andy Whitfield'da tedavi edilebilir, lenfoma teşhis edildiğinden dolayı dizinin 2. sezon çekimleri "süresiz ertelenme" haberi ile hayranlarını üzmüş fakat kısa bir süre sonra kanserin tedavisinin sonuçlandığı ve çekimlere devam edildiği açıklanmıştır. Fakat Whitfield'ın hastalığının nüksetmesi sebebiyle oyuncu diziden çıkarılmıştır. 2. sezon için Liam McIntyre için anlaşılmış ve çekimler başlamıştır. Bu sezonun ilk bölümünün ise Ocak 2012'de yayınlanması plânlanmaktadır.

Ocak 2010'da "Spartacus: Gods of the Arena" adında altı bölümlük bir ara sezon yayınlanmıştır. Bu ara sezonda dizideki kilit karakterlerin geçmişi konu edilmiştir.




John Hanning Speke

John Hanning Speke (d. 4 Mayıs 1827 – 15 Eylül 1864) İngiliz kaşif Afrika ve Nil Nehrinin kaynağını araştırdı. Nehrin kaynağını bulmuştur.

Rirchard Burton ile nehrin kaynağını bulmak üzere "Londra Kraliyet Coğrafya Derneği" tarafından görevlendirildi. Speke, Burton'un yardımcısı olarak atandı. Grup liderliği, planmacılık vb. görevleri üstlendi. Nehrin kaynağını, Ujiji Denizi olarak düşünüyorlardı. 30 eşek, iki yıl yetecek kadar erzak ile yolculuk başladı. Afrika'da uzun süren yolculuk ardından, Ujiji Denizi'ne vardılar. Ancak, bölgedeki yerlilerden aldığı bilgiler ve göle olan akıntı yönü nedeniyle, Nil Nehri'nin kaynağının Ujiji Denizi olmadığını anladılar. Hayal kırıklığına uğramış olarak, Arabistan'a gittiler. Orada, uzun süren bir misafirlikten sonra Richard Burton ile yolları ayrıldı. Speke, Nil Nehrinin kaynağını bulmak üzere ikinci yolculuğa çıktı. Bu sefer, kaynağı bulmak için kararlıydı. Çünkü, etraftakilerin söylediği bilgiler nedeniyle; Nyanza Gölü'nün Nil Nehrinin kaynağı olduğunu düşünüyordu. Nitekim, öyleydi de.

1860 baharında, Speke ve yardımcısı James Grant, Afrika'ya doğru yola çıktılar. Nyanza Gölü'nün güney ucundaki "Karagwe"ye varmaları 1861'in sonunu buldu. 1862 yılının Ocak ayında, genç Kral I. Mutesa ile karşılaştıkları Uganda'ya giren ilk Avrupalılar oldular. Uganda yerlileri, onlara şenlikler düzenledi. Burada Temmuz'a kadar kalarak yeniden yola koyuldular. Kısa süre sonra Grant, ağır hastalandı. Speke, onun iyileşmesini beklemeyip yoluna yalnız devam etti. 21 Temmuz 1862'de vardığı Nyanza Gölü'nün kıyısında durdu. Burasının, Nil Nehrinin kaynağı olduğuna emindi. Ancak, yeterince kanıt toplamadan Londra'ya döndü.

Speke ve Grant, zaferle yurda döndüler; ancak Speke'in bulguları konusunda hala kuşkular vardı. Tartışmaya son vermek amacıyla Burton'ın da bulunacağı, bilim adamlarından oluşan bir jürinin önünde bir açık oturum yapılması kararlaştırıldı. Ancak Speke, Eylül 1864'te, açık oturumdan bir gün önce, kaza kurşunu sonucu öldü. Bu olayın üzerine, Speke'in parlak bir zekaya sahip Richard Burton ile yüzleşmeyi göze alamadığı için intihar ettiği iddia edildi. Yıllar sonra, kaşif ve gazeteci H. M. Stanley, Nyanza Gölü'nün Nil Nehri'nin kaynağı olduğunu kanıtladı. Bunun üzerine, gölün kıyısına "Speke" adına bir anıt dikildi. Anıt üzerinde; "Speke'in anısına - Victoria Nyanza ve Nil - 1864" yazılıdır.






Köprülüler Devri

Köprülüler Devri veya Köprülüler Dönemi; Osmanlı İmparatorluğu'nda 15 Eylül 1656 ile 15 Aralık 1683 tarihlerini kapsayan ve Köprülü ailesinden sadrazamların görev yaptığı ve imparatorluğun toparlanması ve istikrarı için bir fırsat yaşanan tarihi döneme verilen isimdir. Köprülüler devri, Osmanlı devleti için içerde istikrarın sağlanması, dışarıda ise prestij ve gücün göreli olarak artması dönemidir. Köprülüler dönemi; Kanunî dönemini hatırlatan istikrarlı bir toparlanma dönemi olmuştur.

15 Eylül 1656 tarihinde Köprülü Mehmed Paşa'nın sadrazam olmasıyla başlayan dönem, 15 Aralık 1683 tarihinde Kara Mustafa Paşa'nın sadaretten azledilmesi ile bitmiştir. Köprülüler Devri'nin sona ermesiyle Osmanlı İmparatorluğu'nda duraklama dönemi biterek, gerileme dönemi başlar.

Köprülü Mehmet Paşa'dan önceki 10 yıllık dönemde 17 kez sadaret el değiştirmiştir. Bu dönemde Mimar Kasım Ağa ve Valide Sultan’ın teklifi sonucunda; Köprülü Mehmet Paşa sadareti bir takım şartları kabul edildiği takdirde alacağını beyan etmiştir.

Bu sıradışı duruma rağmen padişah şartları kabul etmiştir. Bu şartlar şunlardır:


Köprülü Mehmet Paşa, atandığı 15 Eylül 1656 tarihinden, öldüğü 31 Ekim 1661 tarihine kadar görev yaptı. Başlıca icraatları şunlardır:


Babası Köprülü Mehmet Paşa'nın vasiyeti üzerine 31 Ekim 1661 tarihinde sadarete atandı. 3 Kasım 1676 tarihinde ölene kadar görevde kaldı. Başlıca icraatları şunlardır:


Köprülü Fazıl Ahmet Paşa'nın ölümü üzerine 3 Kasım 1676 tarihinde sadarete atandı. 15 Aralık 1683 tarihinde IV. Mehmet tarafından azledine kadar görevde kaldı. Başlıca icraatları şunlardır:





Tuhovişta

Tuhovişta (Bulgarca - Туховища) Bulgaristan'da, Blagoevgrad ilinin, Satovça ilçesine bağlı bir köydür. Tuhovişta, Bulgaristan’ın Güneybatısında Yunanistan sınırına 2 km mesafededir. Komşu köyler şunlardır: Godeşevo, Slaşten, Vılkosel, Jijevo ve Manastırcık (ıssız bir köy - Yunanistan'da).

Bati Rodop Dağları’nın ovasında, Karasu ırmağının kıyısında buluna