uşatmıştır.

Köy nüfusu 2008 sayımlarına göre 444'dür.

Dedeyazı mahallesinin en önemli gelir kaynağı tarımdır. Mahallede 1960 yıllarında incelenip daha sonra işletiminden vazgeçilen demir madeni, bugün yeniden işletime açılmıştır. MTA (Maden Tetkik ve Arama)'nın taşeron bir şirkete verdiği bu madende şu an 45 . 50 dolaylarında sigortalı işçi çalışmaktadır.

Dedeyazı mahallesinde 1928 yılında Milli Eğitim tarafından yapılan ilk okul binası mevcuttur. 1978 yılında ayrı bir ilk öğretim binası, ana okulu ve lojman yapıldı. Dedeyazı'da ilk öğretim ve ana okulu faaliyetdedir. Şu anda ilk okuldan sonra, orta eğitim için öğrenciler komşu Karaterzi mahallesine gitmektedirler. Mahallede bulunan sağlık ocağı, daha önce faaliyet halinde iken şu anda çalışmamaktadır. Köy yolu asfalt kaplamadır.





Engin Özdemir

Yeni Malatyaspor'da antronörlük yapmaktadır,

Futbola Münih Türkgücü kulübünde başlamıştır.Orta sahada kıvrak, teknik bir oyuncu olarak dikkat çekmiştir. Hiç gerilmeden attığı penaltı vuruşları ile tanınmıştır.

95-96 sezonunda Gençlerbirliği forması ile oynadığı 4 UEFA Intertoto Kupası maçında da gol atmıştır. Engin oynadığı 4 maçta attığı 5 golle, Gençlerbirliği'nin avrupa kupaları tarihinde en çok gol atan futbolcusu durumundadır.

4 kez Türkiye U-16 takım formasını giymiştir. 4 kez de A millî takıma çağrılan Engin 2 kez, 09 Nisan 1996'da Azerbaycan ve 01 Mayıs 1996'da Ukrayna maçlarında A millî formayı giymiştir.





Yaz (EP)

Yaz; 2003 yazında, İlk-M Müzik'ten çıkan üç şarkılık bu single'da Şehrazat'ın "Yaz Yaz Yaz" ve Nejat Yavaşoğulları'nın "Güneye Giderken" bestelerinin yorumlarının yanı sıra Mor ve Ötesi'nin "Bazen" adlı şarkısı bulunmaktadır. 2005 yılında bu çalışma, multimedya içeriği eklenerek Pasaj Müzik etiketiyle yeniden yayımlandı. Bu içerikte ise grubun 2003 yılında yer aldığı Fanta Müzik Festivali videoları ve bazı resimleri bulunuyor.





Debrecen Muharebesi

Debrecen Muharebesi, II. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesi 'nde, Sovyet 2. Ukrayna Cephesi kuvvetlerince 6 - 28 Ekim 1944 tarihleri arasında gerçekleştirilen Debrecen Taarruz Harekâtı'dır. Sovyetler'in Macaristan'a yönelen genel taarruzu Debrecen bölgesini hedef almış, Mareşal Rodion Malinovski'nin 2. Ukrayna Cephesi, General Maximilian Fretter-Pico'nun Alman Güney Ukrayna Ordular Grubu cephesine yönelmiştir. Bu mevzilerde, müttefiki Macaristan'ın 7. Kolordusu da mevzi almıştı. Sovyet taarruzu, bu mevzileri atmış ve Alman - Macar kuvvetlerini yer yer 160 kilometre geri çekilmek zorunda bırakmıştır.

General Johannes Friessner'in Güney Ukrayna Ordular Grubu, 1944 yılının Ağustos ayı ortalarına gelindiğinde çözülmenin eşiğindeydi. Kuzeyde ise Kızıl Ordu'nun Bagration Harekâtı Alman Merkez Ordular Grubu'nu tümüyle dağıtmıştı.

Almanya'nın eski müttefiki Romanya, 25 Ağustos 1944'te ittifaktan çekildi ve Almanya ile müttefiki Macaristan'a savaş ilan etti. Bunun ardından Sovyet generali Fedor Tolbuhin'in 3. Ukrayna Cephesi'nin Romanya içlerinde ilerleyen genel taarruzu, tüm Alman savunma hatlarını aşmıştır.

Almanya'nın diğer müttefiki Bulgaristan, 8 Eylül 1944'te ittifaktan ayrılarak Almanya'ya savaş ilan etti. Bu arada General Malinovski'nin kuvvetleriyle birlikte General Tolbuhin, 13 Alman ve müttefiki tümenini savaş dışı bırakarak 100 binin üstünde tutsak aldı. Bu başarılarının ardından General Malinovski 10 Eylül'de, General Tolbuhin de 12 Eylül'de Mareşal rütbesine terfi ettiler.

Bulgaristan ve Romanya'daki çatışmalar, General Friessner'in cephesinde 650 km. genişlikte bir gedik açmıştır. General Friessner, savunma hatlarını yeniden düzenlemek için aceleyle çabalarken, Macar kral naibi Amiral Miklós Horthy'nin Sovyetler Birliği'yle ayrı bir barış antlaşması imzalamaya hazırlandığı haberi Berlin'e ulaştı. Bu olasılığın gerçekleşmesi durumunda Alman Doğu Cephesi kuvvetlerinin tüm güney kanadı çökeceği açıktır.

Bu aralarda, 24 Eylül'de Alman Güney Ukrayna Ordular Grubu, Güney Ordular Grubu olarak yeniden düzenlendi. Bu düzenlemede General Fretter-Pico'nun 6. Ordu'su, Güney Ordular Grubu'nun çekirdeğini oluşturmuştur. Macar birliklerinin savaş azminin düşük olduğunu gören General Friessner, 2. Macar Ordusu'nu Fretter-Pico'nun emrine verdi. Bu ek kuvvetle General Fretter-Pico'nun kuvvetleri, Fretter-Pico Ordu Grubu olarak düzenlendi.

Mareşal Tolbuhin'in kuvvetleri Romanya'daki Alman direnişini ortadan kaldırırken Mareşal Malinovski'nin kuvvetleri de Macaristan sınırını geçerek Macar topraklarında ilerlemeye başladılar. Fakat bir süre sonra ilerleme hızları kesildi ve yavaşladılar. Bu yavaşlama sayesinde General Friessner, Mureş Nehri üzerinde zayıf da olsa bir savunma düzeni kurabilmek için gerekli zamanı bulabilmiştir.

Mareşal Malinovski, Eylül ayı başlarında STAVKA'dan Kaloşvar üzerinden ilerleme emri aldı. Emir üzerine kuvvetlerini Macaristan'ın kuzeydoğusundan (Mickolc - Debrecen hattı) Tisza Nehri yönünde, Büyük Macaristan Ovası ekseninde ilerletmeye başladı. Geniş düzlüklere ulaştığında zırhlı kuvvetlerdeki sayısal üstünlüğünden de yararlanabildi. General Friessner'in Ordu Grubunu dağıtıp Budapeşte'yi aldı ve Slovakya üzerine ilerledi. Ancak, Hitler'in emriyle bölgeye kaydırılan panzer birlikleri nedeniyle Malinovski'nin planı sekteye uğradı. Ayrıca Sovyet birlikleri 2. Yaş-Kişinev Taarruzu ve Belgrad Taarruzu sonrasında oldukça yıpranmıştı. Üstelik Romanya'da kullanılan demiryolu ray genişliğinin Rusya'dakinden farklı olması nedeniyle ikmal zorlukları da yaşanmaktaydı.

General Friessner, kuvvetlerinin Sovyet 2. ve 4. Ukrayna Cephesi kuvvetlerince kuşatılmasından endişe duyuyordu. Bu endişesini anlatmak için Hitler'in karargahına gitti. Cephesinin ve karşısındaki Sovyet kuvvetlerinin durumunu Hitler'e anlatıp, Tisza Nehri gerisindeki savunma mevzilerine çekilmek için onayını istedi. General Friessner bu geri çekilmenin kendisine, sürmekte olan Sovyet taarruzları karşısında manevra olanakları sağlayacağını ileri sürdü. Hitler geri çekilme fikrini kabul etmedi ve General Friessner'e, takviye kuvvetler sağlayacağı konusunda söz verdi. Hitler aynı zamanda yeni bir taarruz başlatması konusunda General Friessner'e emir de verdi. Bu taarruzun hedefi Mareşal Malinovski'nin iki ordusunu bir an önce imha etmek olacaktı. Ancak eldeki kuvvetlerle bu işin üstesinden gelmek olanaksızdı. Hitler, harekât hedeflerini, Sovyet 27. Ordu'su ve 6. Muhafız Tank Ordusu'nun imhası olarak sınırlamaya razı oldu. Ayrıca Malinovski kuvvetlerinin geri bağlantı hatlarını geçtiği Güney Karpatlar'daki geçitlerin de ele geçirilmesi, bu emirlerde istenmiştir. Yine emirlere göre taarruz Cluj'dan başlayacaktır.

Mareşal Malinovski'nin kuvvetleri, 3. Ukrayna Cephesi unsurlarıyla birlikte 14 Nisan 1944'de Belgrad Taarruzu'nu başlattı. Aynı sırada General Friessner de kendi taarruz planı için birliklerini Sovyet taarruz bölgesinde toplamaktaydı. Dolayısıyla Malinovski'nin 2. Ukrayna Cephesi kuvvetleri, daha taarruzlarının başlangıcında şiddetli bir direnmeyle karşılaştılar. Bir hafta boyunca girişilen ama bir sonuç elde edilemeyen taarruzların ardından General Malinovski taarruzu durdurdu ve birliklerini yeniden teşkilledi. Yorgun 6. Muhafız Tank Ordusu ile General Pliyev komutasındaki Süvari Mekanize Grup (7. Mekanize Kolordu, 4. Muhafız Süvari Kolordusu ve 6. Muhafız Süvari Kolordusu ile 389 tank ve taarruz topu), General Sergey Gorşkov'un Süvari Tank Grubu (5. Muhafız Süvari Kolordusu) ve 23. Tank Kolordusu (146 tank ve taarruz topu), Oradea bölgesinde toplandı. Mareşal Malinovski, bu kuvvetleri bir sonraki taarruzda çevik zırhlı kuvvet olarak kullanmayı planlamıştı.

Romen birlikleri 20 Eylül 1944'ta Macaristan'ın batı sınırı yakınlarındaki Arad kentine girdi. Bu ileri hareket, Macar Genel Kurmayı'nı paniğe sürükledi Bunun sonucunda Macar 3. Ordusu'nu muharebeye almaya karar verdiler. Bu kuvvet, yedeklerden ve yeterli eğitimi olmayan, askeri anlamda sınırlı değerde bir birlikti.

Bu arada Macar Hükümeti içinde bazı Alman yanlısı hizipler de ülkenin kontrolünü ele geçirmek için çalışmalara başladılar. Macaristan Kral Naibi Amiral Miklos Horthy'nin Sovyetlerle ateşkes konusundaki görüşmeleri de ciddi bir düzeyde başlamıştı. Ganeral Friessner, şiddetle ihtiyacı olan takviye birliklerinden bazılarını, durumu kollamak için Budapeşte'ye göndermek zorunda kaldı. Gönderilen birlikler, dinlenme ve tamir durumundaki birliklerden bazılarıdır.

Eylül ayı sonlarında hem General Friessner hem de Mareşal Malinovski, yeni emirler aldılar. Mareşal Malinovski'nin aldığı emir, Arad'ın güneyinde oluşan çıkıntıdan Budapeşte'yi hedef alan bir taarruzdu. Mareşal, Alman - Macar savunması yarıldığı takdirde başarıyı genişletmek için Süvari Mekanize Grubu'nu, esas olarak 46. Ordu ile 1. Macar Ordusu'nu kullanmayı planladı. Elindeki diğer kuvvetleri ise (6. Muhafız Tank Ordusu, 53. Ordu ve General Gorşkov'un Süvari Tank Grubu) Oradea civarından kuzeyden Debrecen yönünde taarruzla görevlendirdi. Taarruz planı, Alman kuvvetlerini kuşatmak ve imha etmek için çift yanlı kıskaç hareketine dayanmaktadır.

General Friessner'in emirleri ise, Fretter-Pico Ordu Grubu'nun Oradea'dan girişeceği bir taarruzu emretmiştir. Bu planıyla Sovyet hatlarını yarıp Karpatlar geçitlerini kontrol altına alma hedefi güdüyordu. Bu geçitleri bir sonraki ilkbahara kadar elde tutmak öngörülmektedir.

Sonuç olarak gerek Mareşal Malinovski'nin planı, gerekse de General Friessner'in planı, zaman ve hedef olarak birbirini karşılamaktadır. Ayrıca her iki taraf da karşı tarafında güçlerini hafife almıştır.

Sovyet taarruzu 6 Ekim'de Mareşal Malinovski'nin güney kıskacının öncü birliklerince Macar 3. Ordu'su kesiminde, Arad civarında başladı. Macar birlikler, kısa sürede mevzilerinden atıldılar. Birçok tümen taarruzda tamamen yok olmuştur. Macar cephe hattının yarılması ardından ikinci kademe ve esas taarruz kuvveti olarak General Pliyev'in Süvari Mekanize Grubu harekete geçti ve güney kıskasının bu taarruzunun ilk 24 saatinde hemen hemen 60 km.lik bir ilerleme sağladı.

Taarruzun kuzey kıskacını oluşturan kuvvetler, Oradea civarın