arda, "İki Dil Bir Bavul" için genellikle olumlu eleştiriler yapıldı ve eleştirilerde, ana dilde eğitim sorununu yalın bir dil ve konu ile ele aldığı belirtildi. Beyazperde.com'dan Murat Özer, ana dil meselesinin ancak bu kadar basit bir dille anlatılabileceğini ve ana dil konusunu diline pelesenk edenlerin-özellikle politikacıların, filmi tez vakitte izlemeleri gerektiğini belirtti. "Radikal"den Sevin Okyay, köydeki çocukların–özellikle de Zülküf ile Rojda'nın–belgesel/kurmaca sinemasının en cana yakın öğrencileri arasında yer aldığını; filmin, "ötekileştirme"ye gitmeden, düşmanlıkları körüklemeden yapılmış bir "birlikte yaşama" fikri olduğunu yazdı. "Radikal"'den Mahmut Mutman, "İki Dil Bir Bavul"un sadece Kürtlerin hakkını savunmadığını, "biz okumuş, şehirli, bireyleşmiş ve hükümran özneleri, kültürümüzü, uygarlığımızı, insan oluşumuzu" sorgulamaya çağırdığını belirtti. Önceki yazısında, "İki Dil Bir Bavul"'daki okulun ve öğretmenlerin, Cumhuriyetin erken dönemindeki muadillerine pek benzemediğini belirtti. "Yeni Şafaktan Ali Murat Güven, filmin "istersek pekâlâ birlikte yaşamayı başarabiliriz" tarzında bir şey söylemediğini belirtti. Doğuya giden genç öğretmenin idealistçe çabaları ve aradaki pozisyona biçtiği değerin, kendisine 'Doğu gerçeği'ni katıksız bir tezahür ziyade sanatçının zihnindeki ideolojik kurgunun belgesel formundaki bir yansıması olarak göründüğünü ve 'birlikte yaşama'ya en küçük bir atıfın, umut kırıntısının ya da istek belirtisinin filmde olmadığını aynı yazısında ifade etti. "Zaman" gazetesinden Burçin S. Yalçın, filmin aslında Handan İpekçi'nin "Büyük Adam Küçük Aşk"ta denediği formülü yinelediğini fakat İpekçi'nin formülüne göre ayakları üzerinde daha sağlam basmasının nedenini "izleyiciyi hemen kavrayan bir amatörlükten beslendiğini" ifade etti. "Radikalden Uğur Vardan, filmi, güzel, yer yer heyecanlı ve izlenir kılanın yakaladığı detayları olduğunu belirtti. Bu detayların başında hem öğrencilerin hem de köyün 'öteki'si konumundaki Emre'nin yalnızlığı ve köyün genel ahvali karşısındaki çaresizliği ile annesiyle yaptığı telefon konuşmaları geldiğini yazdı. Aynı yazıda, filmin her türden öğrenciye asıl olarak öğrettiği en önemli şeyin, "sabahın köründe Kürt çocuklara 'Türküm, doğruyum' dedirtmenin anlamsızlığına yapılan vurgu" olduğunu ifade etti. "Aktüel" dergisinden İrfan Aktan, "bavul"un, sürekli göçebelikle, sürgünle geçen hayatlar için çok nadide bir metafor olduğunu ve "İki Dil Bir Bavul"' un o göçebeliği ilk defa muktedir olana yaşattığını yazdı. Aktan, ayrıca, "yüzyıllardır beraber yaşayan iki halkın bir türlü açamayıp içindeki sorunlarıyla yüzleşmekten çekindiği" melesenin "Kürtçe" olduğunu ifade etti. "Altyazı"'dan Şenay Aydemir, filmin "Kürt halkının yıllardır dile getirdiği 'anadilde eğitim' talebinin bütün politik arka planından bağımsız bir sağlaması işlevi gördüğü" yazdı. NTVMSNBC'den Hasan Cömert, çalışmanın son yılların en iyi filmlerinden biri olduğunu belirterek filmin "büyük konuşmaya çalışmadan çok şey anlatabilen filmlerden" olduğunu yazdı. "Radikal"'de Şenay Aydemir imzalı bir haberde "Fırtına" ("Bahoz"), "Min Dît" ve "İki Dil Bir Bavul" filmlerinin dikkate alındığında doğrudan Kürt sorununa ilişkin filmlerin Türkiye sinemasında kendisine bir alan açtığını söylememin mümkün olduğu belirtildi.

Film, aynı dönemde gösterime giren "Nefes" filmi ile karşılaştırıldı. Orhan Eskiköy, "Nefes" ile kendi filmlerinin ortak bir yanlarının olmadığını, "Nefes"in tamamen "insanların cebindeki parayı almak için yapılmış" ticarî bir film olduğunu belirtti.

"İki Dil Bir Bavul", kimileri tarafından "belgesel", kimileri tarafından "kurmaca" olarak nitelendirildi. Documentarist'ten Necati Sönmez, film için yazılan yazıları ele alarak filmin biçimi hakkında "'oyunculuk', 'tipleme', 'inandırıcılık', 'gerçekçi olma', hepsi de yazılı bir senaryo üzerinden çekilen, içinde diyalogların falan olduğu kurmaca filmlerin sahiciliğini tartıya vururken göz önüne alınabilecek kriterler." diyerek yapımın belgesel olduğunu belirtti. Ayrıca "İki Dil Bir Bavul"a, "kurmaca tadı veren belgesel" denilebileceğini de belirtti. Gündem-Online'dan İsmail Yıldız, yönetmenlerin izleyiciye alışılmışın dışında hoş bir belgesel tadı yaşattığını" ifade etti. Gerçek Gündem adlı web sitesinde Başak Günsever ise filmin, "gerçek bir ortamda, gerçek insanlarla üretilmiş" olduğunu ve yazısının devamında "oyuncu falan yok, herkes kendini filme aktarmış" diye yazdı. Sevin Okyay, filmi ilk izlediğinde, filmin insanda kurmaca duygusu uyandıran bir belgesel olduğunu düşündüğünü belirtti.

Film hakkında yazılar ele alan yazarlar arasında, filmin "belgesel-kurmaca" karışımı olduğu görüşü de mevcuttur. Mesut Yeğen'in "Radikal" eki "İki"'de yazdığı yazıda bu tasnif "belgesel ve dram melezi film" olarak geçmektedir. Online sinema dergisi "Arka Pencere"den Tunca Arslan, biçim için şunları belirtmektedir: "İyi anlatılmış, iyi oynanmış, belgeselin sınırlarında gezinen sıcak mı sıcak bir film." "Yeni Film" dergisinden Yusuf Güven, yapımın "anlatım biçimi olarak ne bir belgesel ne de bir kurmaca ne de doku-dramaya karşılık gelmekte" olduğunu ve "drama-belgesel" olarak ele alınabileceğini belirtti "Zaman"dan Burçin S. Yalçın, filmin kurmaca olarak başladığını ve belgesel üslubuyla bittiğini yazdı.

Yönetmenlerle yapılan röportajlarda, yönetmenlere filmin biçimine dair sorular soruldu. "CineDergi"den Banu Özdemir'in "Film için kurmaca mı yoksa doku-drama mı dersiniz?" sorusuna Orhan Eskiköy, "Bu hikâye gerçeğin yaratıcı yorumudur." diyerek cevap verdi. Özgür Doğan'ın "Evrensel" gazetesine verdiği röportajda biçim hakkında, "bizim için ya filmdir ya değildir" dedi ve dünyadaki festivallerde böyle bir tartışmanın kalmadığını belirtti. Ardından "Bu film sonuna kadar belgeseldir." diyerek açıklama yaptı. Başka bir söyleşisinde "Bu filmin belgesel bir iş olduğunu söyleyebilir misiniz?" sorusuna, "Yakın. Birebir gerçek değil." diyerek yanıt verdi. "Akşam" gazetesinde Eyüp Tatlıpınar ile yapılan röportajda, filmde hiçbir rolün olmadığını ve hiçbir çekimi tekrarlamadıklarını ifade etti. TRT ile yapılan röportajda, yönetmenler, tür hakkında yapılan tartışmalara pek dahil olmadıklarını ve "eğer türe yerleştirmek isterseniz bu, bir belgeseldir. Gerçek mekânlar, gerçek karakterler, gerçek olay örgüsü vardır. Oraya bizim çaktığımız tek bir çivi dahi yoktur." dedi. Aynı söyleşide, kurmacanın tüm olanaklarını kullandıklarını da belirttiler. "Taraf"'tan Janet Barış, yönetmenlere "belgesel ile kurmaca iç içe filmde" deyince, yönetmenlerden, belgesel geleneğinden geldiklerini ama kurmacanın olanaklarını da kullandıklarını dair bir cevap alır. Janet Barış, bir başka yazısında şunları ifade etti: "Filmin en önemli özelliği kurmaca ile belgeselin karışmış olması. Yönetmenler, herkesi kendi doğal halleri üzerinden betimliyor. Öğretmeni canlandıran Emre Aydın, gerçekten köye gelen bir öğretmen." 2012 yılında Eskiköy, "Babamın Sesi" filmi için "Sabah"'a verdiği demeçte her iki filmi biçim açısından karşılaştırıp "İki Dil Bir Bavul"'un bir belgesel olduğunu belirtti.

"İki Dil Bir Bavul", yayımlanan çeşitli listelerde yer almayı başardı. NTVMSNBC'nin "2009'un en iyi filmleri" listesinde on film arasında 4. sırada yer aldı. Listeyi belirleyen sekiz kişinin kişisel listesinde ise film şu sıralarda yer aldı: NTV'den Emrah Kolukısa'nın listesinde 6., NTV'den Yekta Kopan'ın listesinde 2., NTVMSNBC'den Hasan Cömert'in listesinde 5. ve "Yeni Medya"'dan Fazilet Onat'ın listesinde 4. sırada yer aldı. Fakat jürinin diğer üyeleri olan Sevin Okyay, Kutlukhan Kutlu, Ali Abaday ve Selin Gürel'in listelerinde yer alamadı. Ayrıca, NTVMSNBC'nin Türkiye sinemasında son on yılda vizyona giren en önemli kırk filmini belirleyen "En iyi 40 yerli film" listesinde film, 20. sırada yer aldı. "Cine Dergi" tarafından yayımlanan "2009'un en iyi filmleri" listelerinde ise "İki Dil Bir Bavul", Serdar Akbıyık, Banu Bozdemir ve Alper Turgut tarafından 2009'un en iyi filmleri arasında gösterildi. Sinema Yazarları Derneği'nin 27 üyesi tarafından verilen yıldızlarla film, 2.85 ortalama yıldız aldı. Verilen yıldızların en büyüğü dört, en küçüğü ise iki yıldız oldu.

Orhan Eskiköy ve Zeynel Doğan'ın yönetmenliğini üstlendiği 2012 yapımı "Babamın Sesi" filmi, "İki Dil Bir Bavul" ile karşılaştırıldı. "Babamın Sesi" filminin senaristi Eskiköy, "İki Dil Bir Bavul" filmiyle başladığıkları politik duruşlarında bir tutarlılık sağlamak istediklerini ve "İki Dil bir Bavul"'daki çocukların büyüdüğünü, şimdi de "Babamın Sesi" filmindeki meselelerle uğraştıklarını söyledi. Olkan Özyurt, ilk filmin ana dil sorunsalını daha görünür kılma çabasındayken "Babamın Sesi" filminde "yine bilinen ama duyulamayan seslere öncelik verildiğini" şu sözlerle belirtti:

""Babamın Sesi"'nde yine bilinen ama duyulamayan seslere öncelik veriyorlar. Bunun için ses daha bir önemli filmde. Ses, önce sakıncalı bir dilin kelimelerine, sonra cümlelerine dönüşüyor, ki, filmin anlatımında da özellikle bu vurgu gözetiliyor. Ama kesik kesik kalıyor cümleler… Özellikle Bâse ile Zeynel arasında beliren kekeme bir iletişim söz konusu. Kekeme derken suskunluklar, başlayan ama sonu getirilemeyen cümleler, Türkçe başlayıp Kütçe konuşmalardan bahsediyoruz. Lakin bu kekeme halin bir karşılığı, elbet kaynağı var bu topraklarda. Konuşturulmayan, susturulan haller, olaylar kekemeleştiriyor insanları..."

Haberturk.com'dan Kerem Akça, son dönemde yükselen Kürt sinemasının belki de en çok iz bırakan örneğinin "İki Dil Bir Bavul" olduğunu ve bu filmin sinemasal yetisinden ziyade meselesiyle dikkat çektiğini belirtirken "Babamın Sesi"'nin Anadolu'da bir köşeye itilen Kürt bireyler üzerine içi dolu bir sözlü tarih çalışması sunmayı, kamera kullanımıyla bunun altını doldurmayı ve final sekansıyla iz bırakmayı becerse de sanki kurmaca dolaşımını tamamlayamamanın 'ara boşluk'larından çekiyor gibi olduğunu ifade etti. "Evrensel"den Çağdaş Günerbüyük, Türkçe bilmeyen Kürt çocuklarıyla Kürtçe bilmeyen yeni mezun öğretmenlerinin bir zor yılı, bir bavula sığdığ