nası Mahbeder Hanım'dır. Çocukluğu ve ilk gençliği Eski Ücüm'de ve Kazan'da geçen Arat, ilköğrenimini, doğduğu köyde gördü. Daha sonra, amcası tarafından şimdiki Kazakistan’ın Kızılyar (Peterpavel) şehrine götürülerek, ceditçi anlayışla öğrenim veren Türk-Tatar mektebine verildi. Burada Rusça da öğrendi. İç savaş üzerine askere alındı, yaralı bir hâlde Mançurya’nın Harbin şehrine gitti. Harbin’deki Türk-Tatar cemaati arasında yaşamaya ve çalışmaya başladı.

1921’de yarım kalan lise eğitimini tamamladı. 1922’de yüksek eğitim için Almanya’ya gitti. Berlin Felsefe (Edebiyat) Fakültesi'nde, Prof. Willi Bang-Kaup'ın öğrencisi oldu. Buradan doktora derecesi ile mezun oldu. Mezuniyetinden sonra bir süre hocası Bang ve arkadaşı Annemarie von Gabain ile birlikte Berlin'de çalışan Arat, bu süre zarfında Turfan'da bulunan Uygur metinlerinin tasnifi ve neşri ile meşgul olmuştur.

Berlin Üniversitesi’nde ve Prusya İlimler Akademisi’nde öğretim üyesi iken, 1933 yılında Türkiye'ye İstanbul Üniversitesi’ne davet edildi ve burada Eski Türk Dili Kürsüsü profesörü oldu. 26 Nisan 1958'de ordinaryüs profesör unvanı aldı. Ölüm tarihi olan 29 Kasım 1964'e kadar da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'ndeki vazifesine devam etmiştir.

Ord. Prof. Dr.Reşit Rahmeti Arat'ın en büyük çalışmalarından biri, Kutadgu Bilig gibi Türk edebiyatı açısından önemli birçok eseri günümüz Türkçesine çevirmiş olmasıdır. Günümüzde kullanılmakta ve satılmakta olan en kapsamlı Kutadgu Bilig çalışması, hâlen onun imzasını taşımaktadır.

Öğrencisi Prof Dr. Muharrem Ergin Arat’ın “Ölümü yalnız memleketimiz için değil, Türkiyat ilmi için de dünya çapında büyük bir kayıptır.” demiştir.




Ferhang Hüseyinov

Ferhang Hüseyinov (16 Şubat, 1949 - 16 Şubat, 2010) Azeri besteci, keman sanatçısı ve eğitimcidir.

Prof. Ferhang Hüseyinov 16 Şubat 1949 tarihinde Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de doğdu. Müzik eğitimine Azerbaycan Devlet Konservatuvarı Nightingale (Bülbül) Müzik Okulu'nda başladı ve 1968 yılında mezun oldu. 1969-1971 yılları arasında Azerbaycan Devlet Konservatuvarı'nda Karp Dombeyev ile keman, Kara Karayev ile kompozisyon çalıştı. 1971-1975 yılları arasında, eğitimine kemanda Leonid Kogan, kompozisyonda Aram Khachaturian ile Moskova Devlet Konservatuvarı'nda devam etti yüksek onur derecesi ile mezun oldu. 1975 yılında Bakü'ye döndü ve Azerbaycan Devlet Konservatuvarı'na keman ve kompozisyon dalında profesör olarak atandı. Bu süre içerisinde Azerbaycan Bestecileri Birliği üyesi oldu.

Bakü ve Moskova Yaylı dörtlülerinin birinci kemancılığını da yapan sanatçı, bu grup ile birçok ülkede konserler verdi. 1972 yılında solist olarak Moskova Devlet Konservatuvarı Orkestrası ile Berlin'de konser verdi. Aynı yıl Herbert von Karajan yarışmasında altın madalya ile ödüllendirildi.

Bir keman sanatçısı olarak Azerbaycan'da modern müziğin ileri gelen yorumcularından birisiydi. Aynı zamanda bestecilik yönü ile üretmiş olduğu eserler Karayev, Enescu, Bartok ve Khachaturian etikisinde gelişmiştir. Besteci olarak ilk uluslararası başarısını 1991 yılında Japonya'da yapılan "İpekyolu" (Silk Road) yarışmasındaki birincilik ödülü le kazanmıştır. Ardından, 18. yy.da Japon kahraman bir denizci olan "Kodayu" hakkında bir opera yazmak için görevlendirilmiştir. Bu eserin ilk seslendirilişi 1993 yılında yine Japonya'da gerçekleştirilmiş ve büyük başarı kazanmıştır. 1995 yılında "May Peace Prevail on Earth" adlı oratoryo ile Birleşmiş Milletler Barış ödülüne layık görülmüştür. Aynı zamanda yine Birleşmiş Milletler tarafından Soprano ve yaylı dörtlü için yazdığı "Stabat Matter" ile bir ödül daha kazanmıştır. Bu başarıların ardından Grove Müzik Ansiklopedisi'nde kendisine de yer verilmiştir. 2000 yılında Paraguay'da UNESCO taradından düzenlenen "Jose Asunsiyon Flores" yarışmasında "Capriccio Guarani" adlı eseri ile birincilik ödülü almıştır.

1992 yılında eşi Leyla Hüseyinova ile birlikte Türkiye'ye yerleşmiş ve Adana Çukurova Üniversitesi Devlet Konservatuvarında keman öğretim görevlisi olarak çalışmaya başlamıştır. 2002 yılında kurulan ve Haifa Prag'da düzenlenen uluslararası master class kurucularındandır. Bu süre içerisinde İsrail Yeni Oda Orkestrası için "Ladino Fantasy" adlı eserini yazmıştır. Mersin Devlet Opera ve Balesi'nin siparişi üzerine bestelediği "Queen Aba" (Kraliçe Aba) adlı balesi 2005 yılında gerçekleştirilen ilk seslendirilişinde çok büyük başarı elde etmiştir.

Besteci, keman sanatçısı ve iyi bir eğitimci olan Prof. Ferhang Hüseyinov 2010 yılının Şubat ayında, Azerbaycan Devleti tarafından Devlet Sanatçısı unvanı ile ödüllendirilmiş fakat bu ödülü almak için doğduğu şehir olan Bakü'ye gittiği sırada sağlık durumunun aniden bozulması nedeni ile hayata veda etmiştir.

= Eserleri =

Malen’kiy prints “Küçük prens”,1991 (A. Efendiyev, A. de Saint-Exupery) seslendirilmemiştir.
Kodayu,1993 (E.Aoki, K.Hoshu: Hokusa Bunryaku) (Rusça versiyonu: K.Yamashita) Tokyo / Japonya.

Queen Aba, 2005 (Libretto: Altay Bayram, Choreography: Shamil Teregulov) WP2005 Mersin Devlet Opera ve Balesi / Türkiye

Keman Konçertosu, 1969 (İlk seslendirilişi 1972 F. Huseyinov & Azerbaijan Müzik Akademisi Oda Orkestrası)
Yaylı Çalgılar Serenadı, 1981 (İlk seslendirilişi 1981 Azerbaijan RT Senfoni Orkestrası)
Orkestra için Konçerto “Zamana Yolculuk”, 1991 (İlk seslendirilişi 1991 Tokyo Senfoni Orkestrası)
Cappricio Guarani (“Jose Asuncion Flores” Ulslararası Yarışması birincilik ödülü, Paraguay)
Ladino Fantasy, 2002 yaylı çalgılar için. (İlk seslendirilişi 2002 Robert Canetti & Ukrayna Oda Orkestrası, İsrail)

1973 Keman ve Piyano için 5 Parça. (İlk seslendirilişi 1973 Moskova, F. Hüseyinov & A. Toradze)
1974 Piyano Sonatı 1979 (İlk seslendirilişi 1980 Azerbaycan Tarafından, Moskova Müzik Yayıncılığı tarafından yayınlanmıştır.)
1974 Piyano için Prelüd ve Toccata. (İlk seslendirilişi 1980 Azerbaycan Tarafından)
1975 Sonata for Violin. (İlk seslendirilişi 1975 Moskova, 1980 Moskova Müzik Yayıncılığı tarafından yayınlanmıştır.)
1978 Piano Pieces for Children 1982 Supraphon tarafından yayınlanmıştır.
1978 Sonata for Violoncello. (İlk seslendirilişi 1979 Moskova, 1982 Moskova Müzik Yayıncılığı tarafından yayınlanmıştır, 1984 “Melodiya” Kayıt şirketi tarafından yayınlanmıştır.)
1979 Fuga (Piyano için). 1982 Moskova Müzik Yayıncılığı tarafından yayınlanmıştır.)
1981 Pamyati shug Ali “In memory of Ashug Ali” Obua ve Yaylılar için. (İlk seslendirilişi Azerbaycan Filarmoni Orkestrası.)
1988 Yaylı çalgılar dörtlüsü. (İlk seslendirilişi 1988 Almanya, Azerbaydan Devlet Kuarteti.
1989 Konçertino (10 enstrüman için). (İlk seslendirilişi İsviçre, Basel Oda Orkestrası).

1981 Gimn solnstu “Güneşe İlahi” (Antik Mısır dilinden çeviren Doblhofer) Soprano ve Yaylı Dörtlü için. (İlk seslendirilişi 1982 Moskova Radyo ve Televizyon Senfoni Orkestrası).
1981 Hammurabi Kanunlarının Altıncı Paragrafı (Acadians Text) Bas ve 13 Enstruman için. (Seslendirilmemiştir)
1985 Pesn’o pobede “Zafer Şarkısı” (F. Godzha, R. Rza, S. Vurghun) Soprano, Bas, Koro ve Orkestra için Kantat. (İlk seslendirilişi 1985 Azerbaycan Filarmoni Orkestrası ve Opera Solistleri)
1987 Antivoyennaya kantata “Savaş-karşıtı Kantat” (T. Aslanlı) Soprano, Koro ve Orkestra için. (İlk seslendirilişi 1987 Azerbaycan Filarmoni Orkestrası ve Opera Solistleri)
1992 Stabat Matter, Soprano ve Yaylı Dörtlü için. (İlk seslendirilişi 1992 Azerbaycan Müzik Akademisi Orkestrası ve Azerbaycan Opera Solistleri) 
1994 Jesus Redemptor, Soprano ve 8 Enstrüman için Oda Kantatı . (Seslendirilmemiştir)
1995 4 Şarkı (D. Rathaus, A. S. Pushkin, A. K. Tolstoy) Bariton ve Piyano için. (İlk seslendirilişi 1998 Adana/Türkiye.)
1995 May Peace Prevail on Earth (R. Fielding, N. Newhall, Veni creator spiritus hymns) Soprano, Bas, Teyp, Org ve Orkestra için Oratoryo. (İlk seslendirilişi 1995 Azerbaycan Senfoni Orkestrası ve Korosu)




Vasiliy Blohin

Vasiliy Mihayloviç Blohin (Rusça : Васи́лий Миха́йлович Блохи́н; 7 Ocak 1895 – 3 Şubat 1955), Sovyet generali, Stalinist NKVD’de, Genrih Yagoda, Nikolay Yejov ve Lavrenti Beriya’nın komutası altında baş infazcı olarak hizmet görmüştür.

Stalin tarafından titizlikle, 1926 yılında seçilen Blohin, Stalin rejimi sırasında infazların çoğunu yerine getiren infazcılar takımının liderliğini yapmıştır (çoğunlukla da Büyük Temizlikler sırasında). Sovyet hükümeti tarafından Stalin rejimi sırasında yapılan infazlara ilişkin verilen resmi rakam 828.000′dir ve Blohin 26 yıllık dönemde bizzat on binlerce kişiyi – uzun süren bir kitle infazıyla öldürülen 7.000 Polonya subayı da dahil – infaz etmiştir. 1937′de Liyakat Nişanıyla, 1941′de de Kızıl Bayrak Nişanıyla ödüllendirilmiştir.

Blohin, Rusya’da, bir köylü ailesinde doğdu, birinci dünya savaşında Çarlık ordusunda hizmet gördü ve 1921 yılının Mart ayında Çeka’ya girdi. Tutanakların son derece yetersiz olmasına rağmen, sertliği ve Stalin’in deyimiyle “karanlık işler” denen, suikast, işkence, baskı ve gizlice yerine getirilen infazlarda son derece usta olduğu kanıtlanmıştır. Önce Stalin’in gözüne çarpmış, hızla terfi etmiş ve NKVD’nin Üst Yönetiminin, bu tür amaçlar için kurulmuş kommandatura bölümünün başkanı olmuştur. Bu bölüm, Stalin tarafından, özel olarak “karanlık işlerin” yerine getirilmesi amacıyla kurulmuş oldukça geniş bir yapıdır. Karargâhı, Moskova’daki Lubyanka cezaevinde olan bu bölüm Stalin’in onayı altında çalışmış, emirlerini doğrudan doğruya ondan almış ve NKVD içindeki üç kanlı tasfiyeye rağmen bu birim ömrünü sürdürmüştür. Baş infazcı Blohin’in, Lubyanka iç hapishanesindeki resmi görevi Kumandanlıktı ve gerçek görevini denetimsiz şekilde ve resmi kayıtlar olmaksızın sürdürmekteydi.

Sıradan infazların çoğu, yerel çekistler ya da onun biriminden daha alt infazcılar tarafından yapılmışsa da, üst düzeydekilerin infazını Blohin bizzat yerine getirmiştir, örneğin Moskova Gösteri Mahkemelerinde mahkûm edilen eski Bolşevikler ve NKVD’nin üç şefinden gözden düşen ikisinin (1938′de Yezhov’un emriyle Yagoda’yı, 1940'ta Beria’nın emriyle de Yezhov’u, aynı yöntemle, önce soyup bayıltıncaya kadar döve