erine helikopterle iki adet Renault Toros çıkarılmış ve o zaman şartlarına göre zor denebilecek maliyetli bir reklam filmi çekilmiştir. Renault otomobilleri üretilen ve pazarlanan ülkelerde 1989-90 yılı içinde hazırlanan Renault reklam filmleri arasında yapılan yarışmada bu reklam filmini çeken Yorum Ajans, Renault Toros filmiyle Jüri Özel Ödülü'nü almaya hak kazanmıştır. Paris'te yapılan bu yarışmada Publicis, Saatchi and Saatchi, Lintas gibi ünlü ajanslarda yer almıştır.

İlk olarak Toros 4 vites, Toros SW 4 vites ve Renault 18 şanzımanlarıyla (NG1-062) vites kutuları değiştirilip ayrı bir model olarak sunulan Toros 5 vites, Toros SW 5 vites olmak üzere 2'şer versiyonlu olarak üretilmiş, 4 vitesli versiyonun üretimi, 5 vitesli versiyona daha fazla talep olmasından dolayı 89-91 yılı durdurulmuştur.

Toros SW modeli 2000 yılı Ocak aynının en çok satan yerli aracı unvanını da omuzlamıştır.

1989 yılından bu yana ufak tefek aksesuar değişimi, plastik kalitesindeki iyileştirme dışında sadece 1999-2000 yıllarında renkli cam konmuştur. Onun dışında gözle görülebilen herhangi bir değişimi söz konusu değildir.

İçeride kullanılan plastik kalitesi; yumuşak plastikten, gözenekli görüntüye sahip gri torpidosu ve yine gri renkli gözenekli iç plastik aksamı ile günümüz modern araçlarının kötü plastik işçiliklerine göre şu durumda dahi iyi denebilir derecede olmasına rağmen, Renault firmasının, Toros modeli üzerinde herhangi bir geliştirme çabasına girmemesinden dolayı, teknoloji yoksunu, basit yapılı elektronik aksamı bulunmayan bir araç olarak insanların aklında kalmıştır. Toros modelinin aynısı olan Arjantin R12GTL modelinde dahi, 1.4,1.6 motor seçeneklerinin yanı sıra elektronik ateşleme, klima, fabrikasyon lpg ve lüks iç mekanın bulunması ve bu aracın 90-91 yıllarında piyasaya sürülmesine rağmen, Renault firmasının 2000 yıllarına kadar ürettiği Toros modelinde hiçbir şekilde geliştirmeye gitmediğinin göstergesi de denebilir. Bu nedendendir ki prestij bakımından Toros modeli hakettiği yere ulaşamamıştır. Halk arasında yol tutuşu veya atikliğiyle değil, bozuk yollarda ilerlemesi veya yük taşımasıyla anılmaya mahkum edilmiştir.

Herkesin bildiği gibi uzun yıllar Emniyet ve Polis Teşkilatında, Askeriyede ve devletin çeşitli kollarında resmi araç olarak kullanılmıştır. Bu bakımdan zırhlı modelleri de mevcuttur. Zırhlı modellerde, camların standart kalınlığın çok üzerinde olmasından dolayı açılmadığı ve bu bakımdan bu modellere sunroof extrasının dahil edildiği görülebilir. Askeriye içerisinde kullanılan modellerinde (station wagon), metalik ya da parlak siyah karoser rengi, siyah ya da askeriyenin gerektirdiği tonlarda döşemeler ve döşeme kumaşıyla aynı kaplanmış bagaj rafı mevcuttur. Tavanda bulunan süs port bagajı bu araçlarda kullanılmamıştır. İlk çıktığı 1989 yılında, resmi dairelere tahsis edilen modellerin bir kısmının, 1991 yılına kadar üretilen Toros Tx 4vites, Toros Sw 4vites modelleri olduğu görülebilir.

Yine 90'lı yıllarda askeri cunta tarafından, doğu ve güneydoğu illerinde sorgulanmak üzere alınan köylülerin geri dönmemesi ve sonraları çoğunun işkence edilmiş cesetlerinin bulunması nedeniyle Kürt toplumunda "Beyaz Toroslar" adıyla kötü bir üne kavuşmuştur. Günümüzde Beyaz Toroslar adı siyasiler tarafından zaman zaman mitinglerde politik amaçlarla kullanılmaktadır.

Vites geçişleri zor ve yerleri belli olmayan R18 5vt şanzımanları yerine (NG1-062), yeni model (elba NG1-063) şanzımanlar araç üzerine yine bu model aralığında takılmış olup, amortisörleri, Monroe marka gazlı amortisörlerle değiştirilerek yol tutuşunda iyileştirmeye gidilmiştir.

Avrupa Birliği'nin Euro Emisyon Normlarına uymadığı için üretimi 2000 yılında durdurulmuştur.




İsrail-Türkiye ilişkileri

Türkiye-İsrail ilişkileri, Türkiye ile İsrail'in, Türkiye'nin İsrail'i tanımasından Mart 1949 tarihinden sonra kurdukları ikili ilişkilerdir. Türkiye, İsrail Devleti’ni tanıyan, çoğunluğu Müslümanların oluşturduğu ilk ülke oldu.

İki ülke arasındaki askeri, stratejik ve diplomatik iş birliği, iki ülkede de önceliğe sahip oldu. Yapılan ikili anlaşmalar, iki ülkenin, Orta Doğu’daki bölgesel istikrarsızlıktan kaynaklanan endişelerini paylaştı . New York Times’ın 1999’daki bir raporuna göre, iki ülke arasındaki stratejik ortaklık, Orta Doğu politikalarını değiştirecek potansiyele sahipti. Ticaret ve turizm gelişiyordu, İsrail Hava Kuvvetleri Türkiye hava sınırında manevra egzersizleri yaptı ve İsrailli teknisyenler, Türk savaş uçaklarını modernize etti. Ayrıca ileri teknoloji iş birliği ve su paylaşımı üzerine planlar vardı .

İsrail-Türkiye ilişkileri, Recep Tayyip Erdoğan’ın Başbakanlık dönemiyle birlikte darboğaza girdi. Erdoğan’ın 2005 yılında İsrail’i ziyaret etmesi, her zamanki Türkiye-İsrail iş birliğini yürüteceğini göstermişti. Fakat, İsrail karşıtı sert söylemleri, Türkiye’nin Orta Doğu’daki çıkar noktalarının değişeceğini ve iki ülkenin ilişkilerinin kötüleşeceğini işaret etti. İki ülke arasındaki ilişkiler 2008-09 Gazze Savaşı ve 2010 Gazze Filosu Müdahalesiyle kötüleşti, fakat Mart 2013’te, İsrail tarafından, filo müdahalesine yönelik gelen özür, ilişkilerin normalleşmesi için yolu açtı . Buna rağmen, ABD arabulucuğu pek işe yaramadı ve 2013 yılında ilişkilerin düzeltilmesi için hiçbir gelişme gerçeleşmedi. Ekim 2013’te İsrailli ajanların, İran’da ifşa edilmesinde Türkiye’nin rolünün olması büyük bir skandal yarattı ve İsrail-Türkiye ilişkileri bir darbe daha aldı.

Türkiye'nin Yahudi bir ülke olarak kurulan İsrail'le ilişkilerini Türk topraklarında Yahudilerin varlığının bir parçası olarak düşünürsek bu tarihi çok daha öncelere (15. yüzyıl) götürmek mümkündür. 1491 yılında 200.000'den fazla Yahudi Engizisyon tarafından İspanya'dan sınır dışı edildiğinde Osmanlı Devleti bu insanları topraklarında yerleşmeye davet eden tek ülke olmuştu. Bu tarihten sonra Yahudiler Osmanlı tarihinde çok önemli bir rol oynadılar. Özellikle 16. yüzyılda Yahudiler Osmanlı sarayında hekim, banker, diplomat görevlerini üstlendiler. Bu tarihten sonra saraydaki etkileri azaldıysa da Osmanlı tarihi boyunca ticaret, sanayi ve bankacılık dallarında her zaman ön planda kaldılar.

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra da Türk-Yahudi ilişkileri dostluk düzeyinde gelişmeye devam etti. Bazı çevreler tarafından Türkiye-İsrail ilişkileri Türk hükümetlerinin laikliğini test etmek için bir gösterge olarak görülmektedir.

Türkiye, İsrail Devleti’ni 1949 yılında tanıdı. Türkiye’nin İsrail’deki ilk diplomatik misyonu bir temsilcilikti ve göreve başlangıç töreni 7 Ocak 1950 tarihinde gerçekleşti ve misyon şefi Seyfullah Esin itimatnamesini İsrail Cumhurbaşkanı Chaim Weizmann’a sundu. Buna rağmen 6 Kasım 1956 tarihli Süveyş Kriziyle birlikte, Türk temsilciliğinin seviyesi maslahatgüzarlığa indirgendi.

1958’de İsrail Başbakanı David Ben-Gurion ve Türkiye Başbakanı Adnan Menderes ile gizlice buluşarak, çevresel bir anlaşma için masaya oturdu. Anlaşmada halkla ilişkiler kampanyaları, istihbarat paylaşımı ve askeri destek vardı . 1967 yılında, Türkiye, Arapların 6 Gün Savaşı sonrasında İsrail kınamalarına katıldı, işgal ettiği topraklardan çekilmesi çağrısını yaptı, fakat İsrail’in saldırgan taraf olduğuna dair kısmı oylamaktan vazgeçti. İslam İşbirliği Teşkilatı’nın Fas’ın Rabat şehrindeki bir toplantısında, Türkiye, İsrail’le diplomatik ilişkileri kötüleştirmeye yönelik çözüm önerisine karşı çıktı.

Aradaki ilişkilerin pozitif olarak gelişmesiyle birlikte, Türkiye’nin Tel Aviv’deki misyonu tekrar temsilcilik seviyesine yükseldi, Temmuz 1963’te ve Ocak 1980’de Elçilik seviyesine yükseldi.

İsrail’in Doğu Kudüs’ü işgal etmesi ve Kudüs’ü sonsuz başkent olarak ilan etmesi üzerin]e, 30 Kasım 1980 tarihinde temsilcilik, İkinci Katip seviyesine indirgendi.

1990’ların başına dek İkinci Katip seviyesinden sürdürülen ilişkiler 1990 yılı itibarıyla İsrail-Filistin Savaşında Oslo Anlaşması yapılmış, bunun üzerine 1991 yılında diplomatik ilişkiler yeniden Büyükelçi seviyesine yükseltilmiş; Büyükelçi Ekrem Güvendiren güven mektubunu dönemin İsrail Cumhurbaşkanı Haim Herzog’a 23 Mart 1992’de sunmuştur.. Sözkonusu dönemden itibaren Türkiye-İsrail ilişkileri karşılıklı yarar temelinde devam etmiş iki ülke iş birliğinin yasal çerçevesi bir dizi anlaşmayla sağlanmış ve birçok üst düzey ziyaret gerçekleştirilmiştir.

1990 ve 2000'lerin başında Türkiye ve İsrail askeri, stratejik ve diplomatik açıdan iş birliği içindeydi.

İsrail Türkiye’de iki diplomatik misyon açtı; elçiliği Türkiye başkenti Ankara’da ve Başkonsolosluğu, Türkiye’nin en büyük şehri İstanbul’da kurdu . Yakın dönemdeki ilişkilerin kötüleşmesinden önce, Türkiye’deki İsrail elçisi Gabby Levi’ydi ve İsrail Başkonsolosu, Mordechai Amihai’ydi . Bu misyonlar, İsrail’in konsolosluk işlerini, Marmara, Ege, Doğu Trakya ve Karadeniz’in batı tarafında yürütmekle sorumludurlar .

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, 2005 yılında, Orta Doğu barışı için arabulucu olmak adına ve ticari ve askeri bağlar kurmak için İsrail’i ziyaret etti. Erdoğan, iki günlük ziyaretinde çok sayıda iş adamı getirdi. Ziyareti esnasında Başbakan Ariel Şaron’la ve Cumhurbaşkanı Moşe Katsav’la görüştü, Yad Vashem’ deki Holokost’u Anma anıtına çelenk bıraktı . Erdoğan Şaron’a, Adalet ve Kalkınma Partisi’nin Anti-semitizmi “insanlık suçu” olarak gördüğünü iletti. Ayrıca, Erdoğan, İran’ın nükleer programı hakkında sadece İsrail için değil, bütün dünya için bir tehlike teşkil ettiğini belirtti .

2006 yılı başında, İsrail Dışişleri Bakanı, ülkesinin Türkiye’yle ilişkilerini “mükemmel” olarak adlandırdı . Türkiye sayesinde, İsrail ve Filistinlilerin ortak olarak girişiminde bulunduğu bir endüstriyel park kurulmaya başlandı. İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres ve Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas bir gün arayla Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde konuştu. Peres Türkiye için “Amerika, Suriye, Filistin ve bizim için Türkiye, Orta Doğu’da önemli bir oyuncudur” dedi . Jerusalem Post’ta yayınlanan bir rapora göre, Suriye Dış ilişkiler Bakanlığı’nda görevli bir sözcü, Türkiye’yi İsrail ve Su