Kayapınar

Kayapınar, Diyarbakır ilinin 17 ilçesinden biridir.

Bu ilçenin ilk yerleşim bölgesi Peyas Köyü'dür. 1991 yılında yaklaşık 3 bin nüfusu bulanan Peyas köyü beldeye dönüştürüldü. Beldenin ikinci önemli yerleşim birimi ise Huzurevleri oldu. 2013 yılında ise ilçeye bağlı durumda bulunan Peyas mahallesi, 142,228 kişilik nüfusuyla Türkiye'nin en kalabalık mahallesi olarak kayıtlara geçerken ilçeye bağlı diğer bir mahalle olan Huzurevleri ise 91,832 kişiyle 2. sırada yer aldı.

Son 14 yılda büyük değişimler yaşayan belde 2004 yılında çıkarılan Yerel Yönetimler Yasası ile çok sayıda köyün de bağlandığı Kayapınar, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin ilk kademe belediyesi oldu. 2004 yılında 9 köyün Kayapınar’a bağlanması ile birlikte 68 bin olan ilçe nüfusu 75.592 oldu.

Belediyenin kurulduğu 1991 yılında belde nüfusu resmi rakamlarla 3 bin iken, 1994 yılında 20 bin, 1997 yılında 42 bin, 2000 yılı nüfus sayımında 68 bin oldu. Son beş yılda yoğun göç alan ilçe nüfusu 300.000 civarındadır. Diyarbakır’da adeta bir şantiye görünümünde olan belediye sınırları içerisinde inşa edilen binalar göz önüne alındığında önümüzdeki 2 yıl içerisinde bir 40 bin civarında nüfusun bu bölgeye yerleşmesi beklenmektedir. İnşaat sektöründeki en büyük gelişme Diclekent Bulvarı ve Fırat Bulvarı civarında görülmektedir.

İlçe, Yenişehir ve Bağlar ilçe sınırlarıyla komşu. Diyarbakır’ın Urfa ve Elazığ illerinden gelen yolların kesiştiği üçgende bulunmakta. Bunun yanında yeşil alan bakımından ilçede büyük alanlar mevcut şehrin doğal yapısına büyük katkısı bulunmakta. Modern şehir anlayışıyla konut çevrelerinde yeşil alan, yapıların arasındaki alanların genişliği ve otopark gibi avantajlarla ilçe geleceğin yerleşim bölgesi olma konumunda. Ayrıca Diyarbakır Şehirler Arası Otobüs Terminali (DİŞTİ)'de bu ilçede bulunmaktadır.

İlçede İlköğretim Genel Müdürlüğüne bağlı 49, Ortaöğretim Genel Müdürlüğüne bağlı 5 genel lise, Teknik Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı 2 Anadolu Teknik Lisesi Okul Öncesi Eğitimi Genel Müdürlüğüne 2 bağımsız anaokulu, Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı 1 Halk Eğitim Merkezi,4 Özel Lise, 14 Dershane olmak üzere 82 eğitim kurumunda Eğitim-Öğretim sürdürülmektedir.

1763 Devlet okullarında 168 de özel kurumlarda olmak üzere toplam 1931 öğretmen görev yapmaktadır. Özel Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı 5 Özel İlköğretim, Kayapınar İlçesinde 23.313 erkek 20.538 kız olmak üzere toplam 43.851 öğrenci İlk ve orta öğretim okullarında eğitim-öğretimlerini almaktadırlar. Özel İlköğretim kurumlarında eğitim-öğretim gören öğrencilerle bu sayı 50.538 e çıkmaktadır. Ayrıca ilçedeki okullarda toplam 912 adet derslik bulunmaktadır.




Engilçek

Engilchek, aşağıdaki anlamlara gelebilir:





Kokşaal Dağları

Kokşaal Dağları, (Kırgızca: Коксһaaл-Тоо) güneydoğu Kırgızistan'da kuzeyinde Uzengu-kuuş ("Uzengi" veya "Uzengheguush") ve güneyinde Kokşaal nehirleri ile sınırdır. Orta Tanrı Dağlarının bu bölümü, Issık-Göl ve Taklamakan Çölü arasında, Kırgızistan ve Çin arasındaki sınır üzerinde yer almaktadır.

Batı Kokşaal Dağları ise Kırgızistan'nın en güneyinde güney Kırgız sıra dağlarının arasında en yüksek olan sıra dağlardır. Teskey Ala dağları doğu ve güneydoğusunda Tanrı Dağları'nın en yüksek dorukları olan Kokşaal dağları ile birleşir (dönüşür).

Kar hattı, deniz seviyesinden yaklaşık 4000–4500 m. yüksektedir. İklim sert ve değişken, aylık ortalama sıcaklık 5-8 derecedir.

Kokşaal dağlarında pek çok 6000 m veya daha yüksek dorukları vardır. Bunların en ilgi çekici olanları Kızıl-Asker (5,842m), Kryl'ja Sovetov (5,800m), Shmidta (5,954m), Dankova (5,982m), Chon-Turasu veya Joldash (5,729m), Alpinist (5,641m) ve Sergeya Koroljova (5,816m) gibi doruklarıdır.

Parnassius cinsinden 6 kelebek türlerinden; "tianschanicus thiseus, delphius albulus, boedromius prasolovi, patricius priamus, actius ambrosius, mnemosyne nivalis" ve Colias cinsinden 7 kelebek türlerinden; "staudingeri staudingeri, regia, cocandica pljushtchi, thisoa aeolides, alta, erate" ve "romanovi", Satyridae cinsinden yaklaşık küçük kelebek 15 türlerinden; -çoğunlukla Karanasa, Paralasa, "Hyponephele hilaris pallida" Samodurov ve Coenonympha çeşitli Melitaea ve diğer Nymphalidae, Lycaenidae ve Hesperidae ayrıca birkaç nadir türler de dahildir. Güve direyi de zengin, birçok endemik ve nadir türler, özellikle Microlepidoptera dahildir. Bölgede böcek direyi hakkında hiçbir yeterli bilgi yoktur. Kokşaal Dağları böcek direyi, Tanrı Dağları üzerinde olanlarla göre bir az benzer.

Kar leoparı ("Panthera uncia") ve Argali ("Ovis ammon") gibi yaban hayvan türleri çok az sayıda da bu dağlarda görülür.




Proton Persona

Proton Persona, Proton tarafından 2007 yılından bu yana üretilen alt orta sınıf otomobil modelidir. Araç Proton Gen-2'nin sedan modeli olup bazı pazarlarda yine Persona adıyla satılan Wira'nın sedan modelini yerini almıştır. 2012 yılında yerini Proton Prevé'ye bırakmıştır.
Proton Persona yine platformunu paylaştığı Gen-2'de de kullanılan 1.6L CamPro motorlara sahiptir. Bununla birlikte estetik ve iç detaylarda bazı farklılıklar bulunmaktadır.




Argon lazeri

Argon lazeri, argon gazı ile dolu ve mavi/yeşil dalgaboyunda ışın üreten bir iyon lazer çeşitidir. Günümüzde bu lazer cesitleri hastenelerde kullanılmaktadır. Göz hastalıklarında retinanın bozulma durumlarında lazer ile anormal damarlara kaynak yapılır. Genel olarak tedaviler birkaç seans ile başarılı sonuçlar elde edilmesine olanak sağlar ve her seans yaklasık 10-15 dakika arasında olduğu için hasta kendini günlük hayata daha çabuk adapte eder.





Aromatiklik

""Aromatik madde" buraya yönlendirilmiştir. Koku ile ilgili anlam için aroma maddeleri maddesine bakınız."

Organik kimyada bazı atom halkalarinın yapısı beklenenin üstünde kararlıdır. Doymamış bağlar, yalın elektron çiftleri veya boş orbitallerden oluşan konjüge bir halkanın konjüge olmasından beklenecek kararlılıktan daha yüksek bir kararlılık gösterme özelliğine aromatiklik (veya aromatisite) denir. Aromatiklik, halkasal delokalizasyon ve rezonansın bir belirtisi olarak da düşünülebilir.

Aromatikliğin nedeni genelde, halkasal düzenlenmiş ve birbirlerine almaşık olarak tek ve çift bağlarla bağlı atomlar etrafında elektronların serbestçe dönebilmesine bağlanır. Bu bağlar birbirinin aynı olup her biri tek ve çift birer bağın birleşimi olarak düşünülebilir. Aromatik halkalar hakkındaki bu yaygın model, örneğin benzenin almaşık tek ve çift bağlardan oluşan altı kenarlı bir halka (sikloheksatrien) olduğu fikri, Kekulé tarafından geliştirilmiştir (bakınız aşağıda tarih kısmı). Benzen modeli iki rezonans biçiminden oluşmaktadır, bunlar çift ve tek bağların birbiriyle yer değiştirmesine karşılık gelir. Yüklerin delokalizasyonu göz önüne alınmazsa benzinin aslında olduğundan çok daha az kararlı olması beklenir.

Rezonans diyagramlarında çift başlı ok, iki yapının ayrı varlıklar olmadığını, sadece birer olasılık olduğunu belirtir. Bu şekillerin hiçbiri "asıl" bileşiğin doğru bir temsili değildir, ikisinin hibriti (ortalaması) bileşiğin gerçek yapısını en iyi yansıtır. C=C bağı C-C bağından daha kısadır ama benzen molekülü tam bir altıgendir, altı karbon-karbon bağının her biri aynı uzunluğa sahiptir, bu uzunluk tek ve çift bağların uzunluğunun arasındadır.

Daha iyi bir betimleme, halkanın altında ve üstünde eşit bir sekilde dağılmış bir π-bağ ile elektron yoğunluğunun eşit bir şekilde dağılmış olduğu dairesel π bağlarıdır. Bu model, elektron yoğunluğunun aromatik halka içindeki dağılımını daha iyi betimler.

Karbon çekirdekleri arasındaki hayalî çizgi üzerinde bulunan elektronlar tarafından meydana gelen tek bağlara σ-bağları denir. Çift bağlar bir σ-bağı ve bir π-bağından oluşur. π-bağları, atomik p-orbitallarinin halka düzleminin altı ve üstünde örtüşmesinden meydana gelir. Aşağıdaki çizimler bu p-orbitallerinin konumlarını gösterir.

Atomların düzleminin dışında bulundukları için bu orbitaller birbirleriyle serbestçe etkileşebilir ve delokalize olabilir. Bu demektir ki, tek bir karbon atomuna bağlı olmak yerine, her bir elektron halkadaki altı atom tarafından paylaşılır. Dolayısıyla, her karbon atomu ile çift bağ kurmaya yetecek kadar elektron yoktur, ama "fazlalık" elektronlar halkadaki tüm bağları eşit derecede güçlendirirler. Meydana gelen moleküler orbitalde π simetrisi vardır.

Aromatik sözcüğünün kimyasal bir terim olarak ilk kullanımı, 1855'te August Wilhelm Hofmann tarafından yazılan, fenil radikali içeren bileşikler hakkında bir makalede olmuştur. Aroma sözcüğünün kokular için kullanılan bir terim olduğu düşünülürse ve aromatik terimi gerçekten eğer ilk defa bu yayında kullanıldıysa, sadece bir kısmı kokulu olan bir grup bileşik için Hoffman'ın bu terimi bir sıfat olarak kullanmasının nedeni bilinmemektedir. En kokulu organik bileşikler terpenlerdir ve bunlar kimyasal anlamda aromatik değildir. Ama, terpen ve benzenoid bileşiklerin kimyasal bir ortak özelliği vardır, çoğu alifatik bileşikten daha yüksek bir doymamışlık endeksleri vardır. Hofmann bu iki kategori arasındaki ayrıma dikkat etmemiş olabilir.

Benzen için sikloheksatrien yapısı ilk defa August Kekulé tarafından 1865'te önerilmiştir. Bunu izleyen onyıllar zarfında çoğu kimyacı bu önerilen yapıyı kabul etmiştir, çünkü bu yapı aromatik kimyada bilinen çoğu izomerik ilişkileri açıklamaktaydı. Ancak, bu doymamış bileşiğin neden katılma reaksiyonlarında az tepkidiği anlaşılamayan bir olguydu.

Elektronun kaşifi J. J. Thomson, 1897 - 1906 arasında, benzendeki karbonlara arasında üç eşdeğer elektron olduğu görüşünü geliştirdi.

Benzenin istisnai kararlılığının bir açıklaması Robert Robinson'a atfedilir. Robinson, 1925'te ilk defa, düzenlerinin bozulmasına direnç gösteren altı elektronlu gruplar için "aromatik altılı" terimini kullanmıştır.

Aslında bu teori daha eskiye, 1922'de Ernest Crocker aracılığıyla Henry Edward Armstrong'a dayanır. Armstrong, 1890'da yayınladığı bir makalede ""(altı) merkezcil afiniteler bir daire içinde etkir ... benzen bir çifte halka olarak tarif edilebilir ... ve kat