kalmıyor, yeri geldiğinde "İttihat Terakki anlayışı bu topraklara zulüm getirmiştir" diyorsunuz. Ama, her ne hikmetse mesele Ermeni meselesine geldiğinde Enver'den daha çok Enverci, Talat'tan daha çok Talatçı olabiliyorsunuz. Hayretle karşılıyorum."AGOS gazetesine verdiği demeçte de Ermeni sorunu çözülmeden Türk ve Kürt nüfus arasında varılacak bir uzlaşmanın da Türkiye Cumhuriyeti ile Kürtler arasında diğer halkların kanı üzerine kurulmuş kaypak bir uzlaşma olacağını söylemiştir.

İmralı adasına giden 3. BDP heyetinde bulunan Demirtaş Abdullah Öcalan ile İmralı'da ilk karşılaşmasının kendisi için çok heyecan verici olduğunu, ayakta el sıkıştıktan sonra bir süre elini bırakamadığını, Öcalan'ın kendisine karşı büyük bir sevgisi ve sempatisi olduğunu hissettiğini söylemiş, 1999 yılında yakalanıp Türkiye'ye getirildiğinde TV başında ağladığını belirtmiştir. FOX TV'de yayınlanan Liderler FOX'ta programında ise ondan etkilendiğini, kitaplarının tamamını okuduğunu, İmralı savunmalarındaki perspektifin partisinin kuruluşunun ana temellerini oluşturduğunu, Türkiye'de Öcalan'a önyargıyla yaklaşıldığını fakat Ortadoğu toplumlarının yarasına merhem olacak çözümler sunduğunu, mezhepçilik, ulus-devlet, egemenlik, kadın hakları gibi konularda gerçekleşebilir çözümleri olduğunu söylemiştir. İmralı savunmasına "Türkiye halklarından yol açtığım acılardan ötürü özür diliyorum" diyerek başlamasının kendi özeleştirisini yapabildiğini gösterdiğini ancak devletin henüz buna karşılık vermediğini söylemiştir.

2009 yılında Star Gazetesi'ne verdiği röportajda PKK'nın DTP'den önce var olmuş, teşkilatlı, Avrupa'dan ABD'ye örgütlü, eli silahlı bir örgüt olduğunu ve Kürt sorununun çözümünde[PKK'nın çözüme engel olmadığına tam tersine PKK'nın çözüm isteyen, savaşı istemeyen bir güç olduğuna inandığını belirtmiştir. 2012 yılında verdiği röportajda PKK'da herhangi bir hakimiyet sorununun olmadığını, liderinin Abdullah Öcalan olduğunu belirtmiştir. 2012 yılında BBC'ye verdiği demeçte PKK’nin yürüttüğü askeri hamlelerin partisi ile ilişkisi olmadığını, BDP'nin demokratik, legal siyaset yapan bir siyasi parti olduğunu dolayısıyla PKK’nin herhangi bir hamlesinin, herhangi girişiminin BDP’yle ortak yapılmasının mümkün olmadığını belirtmiştir. Buna karşılık PKK’nin yürüttüğü bütün faaliyetlerin BDP’nin tabanını doğrudan etkilemesi sebebiyle BDP'nin siyasetini bu gelişmeleri dikkate alarak oluşturduğunu söylemiştir.

Eylül 2016'da, Almanya'da yayınlanan "Süddeutsche Zeitung" adlı gazetede yer alan konuşmasında "Biz PKK'yı terör örgütü olarak tanımlamıyoruz. Ancak, sivilleri hedef alan eylemlerini terör olarak nitelendiriyoruz. Bunu protesto etmekten de geri kalmıyoruz." ifadelerini kullandı.

Alevilik tanımının devlet tarafından yapılmasının doğru olmadığını belirtmiş, bunun Alevilerin kendi kararı olması gerektiğini ve devletin de bunu kolaylaştırıcı olması gerektiğini, Aleviler için Cemevi bir ibadethane ise devletin "Değildir" deme hakkının olmadığını söylemiştir. Alevi nüfustan alınan verginin Diyanet İşleri Başkanlığı aracılığıyla sadece cami yapımında kullanılmasının doğru olmadığını, farklı din ve mezheplerden toplanan vergilerin tek bir din ve mezhebin ihtiyaçları doğrultusunda harcanmasının Anayasa'ya aykırı olduğunu iddia etmiştir. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın "Eğer Alevilik Hz. Ali'yi sevmekse ben dört dörtlük bir Alevi'yim" sözlerine karşılık bu tanımın Alevilerin geçmişte çektiği acıları ve toplumdaki dışlanmalarını yok saydığını belirtmiştir."Alevilik sadece Ali'yi sevmek değildir, Alevilik Kerbela'da, Çorum'da, Maraş'ta katledilmektir. Sivas'ta yanmaktır. Alevilik Türkiye'de ikinci sınıf yurttaş olmak, sırf Alevi olduğundan okulda ve işyerinde hor görülmektir (...)Başbakan bunları olabiliyorsa Alevi olabilir olamıyorsa kusura bakmasın kendine mikrofonun önünde Aleviyim demekle dört dörtlük Alevi olunmaz"CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun da Alevilerle ilgili sorunlara seçim mitinglerinde az yer ayırmasını CHP'nin parti politikasına bağlayarak "Alevi" tanımının "Kürt" tanımında olduğu gibi bölücülük olarak görülmemesi gerektiğini söylemiştir."Tam 104 miting iki büyük kurultayda bu ülkenin temel sorunları arasında yer alan Alevi sorununu, Alevi sözcüğünü ağzınıza almadan geçiştirdiniz. Bu bir yetenek, maharet ister. Merak ediyorum, Alevi sorunu derken hangi kavramı kullanacaksınız. ‘O şeylerin şey sorununu şey yapacağız’ mı diyeceksiniz? Aleviye Alevi, Kürde Kürt denir. Aleviler Cemevi'ne gider, Kürtler Kürtçe konuşur. Bu böyledir bunu öğreneceksiniz. Bu bir ayrışma, bölme değil. Önce farklılıkları kucaklayacak kadar yürekli olacaksınız"2012 ve 2014 yılında Sivas'ta yapılan Sivas Katliamı'nı anma töreni'ne katılan Selahattin Demirtaş 2012 yılında bu törene parti başkanı düzeyinde katılan ilk isim olmuştur.

Kendisinin bilimsel açıdan bakıldığında anadilinin Türkçe olduğunu çünkü anne babasının kendi aralarında Zazaca konuşmasına rağmen çocuklarına Türkçe öğrettiklerini ve kendisinin Zazaca'yı daha sonra kendi imkanıyla öğrendiğini belirtmiştir. Kürt toplumunun eğitim seviyesindeki düşüklüğün sebeplerinden birinin anadilinde eğitim alamaması olduğunu, bunun sonucunda da toplumda yoksul, hırsız denince akla Kürt toplumunun gelir olduğunu söylemiştir. Yine de savundukları demokratik özerklik çözümünün anadili'nden önde geldiğini söyleyerek sadece anadili veya bazı kültürel haklar ile Kürt toplumunun demokrasiye geçişinin mümkün olamayacağını belirtmiştir. Çözüm Süreci sırasında CHP tarafından hazırlanan raporda Kürtçe eğitime karşı çıkılmasını ve CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun Alevi bir Kürt olmasına rağmen bu şekilde bir rapora imza atmasını eleştirmiştir.

2010 yılındaki Anayasa değişikliğini kendi Anayasa taleplerinin uzağında bulduğunu, Anayasa'nın tümüyle değişmesi gerektiğini belirtmiştir. Anayasa'daki Türk tanımının ayırıcı bir unsur olduğunu ifade eden Demirtaş 1924 Anayasası ile getirilen Türklük tanımının bu tarihten önceki Türk toplumlarını yok sayarak Türk tarihinin 1924'te başladığını varsaydığını  savunmuştur. Anayasa'daki tanımın kapsayıcı nitelikte olmadığını savunan Demirtaş, "Biz Kürtler Orta Asya'dan gelmedik" diyerek Anayasa'daki tanımların diğer etnik grupları dışladığını ve onlara politika olarak bugüne kadar "siz yoksunuz" dendiği için geçmişteki sıkıntıların yaşandığını söylemiştir. Anayasa'daki "Türk Bayrağı" gibi bazı tanımların da ülke yerine etnik kimlik temelli olmasından ve bu gibi konuların geçmişte etnik kimliğini inkar amaçlı kullanılmasından ötürü bölge halkında bazı kırılmalara yol açtığını belirtmiştir."Türk milleti artık kapsayıcı bir tanım olmaktan çıktı. 1921 Anayasası'nda böyleydi, 1924'te değiştirildi. Türk milleti birden o tarihte başladı ise Türk tarihinin 1924 öncesine gitmemesi lazım. Ama açın bakın kitaplara, Türk tarihi Orta Asya'dan, Uygurlardan başlar. Dil, edebiyat da Orta Asya'dan başlar. Eğer Kürtler Türk milletinin bir parçası ise şuna cevap vermek lazım: Biz Kürtler Orta Asya'dan gelmedik. Araplar da Ermeniler ve Rumlar da gelmedi. Hepsinin ortak tarihi, edebiyatı, folkloru değil orası. Her birinin ayrı bir kültürü, dili var. 1924'te 'Biz yeni bir milletiz ama hepimizin farklı dilleri var, bu korunacak, Türkçe ortak dil olacak, Türkçe bizi millet yapacak' denseydi sorun olmazdı. 'Siz Türksünüz, herkes Türkçe konuşacak, başka dilde eğitim yasak, siz yoksunuz' dendi ve sorun yaşandı. Artık yeniden başa dönemeyiz."

Dinin devlet eliyle yönetilmesine karşı olduğunu belirten Demirtaş, Diyanet İşleri Başkanlığı'nin kaldırılmasını ve yerine farklı mezhepleri de kapsayan bir inanç kurumu oluşturulmasını savunduklarını söylemiştir. Diyaet İşleri Başkanlığı'nın yayınladığı hutbelerin büyük çoğunluğunun devlet sevgisini Allah sevgisinden daha fazla öne çıkardığını öne süren Demirtaş, görevden alınan eski Diyanet İşleri Başkanı Ali Bardakoğlu'nun da "Başörtüsü takmayan bir kadın da Müslüman olabilir" sözü sebebiyle görevden alındığını iddia etmiş ve hükümetin başörtü meselesini oy aracı olarak kullandığını iddia etmiştir. İmamların terörle mücadele gibi bir görevi olmayacağını fakat hükümetin imamları tek millet, cemaat ve AKP propagandası için kullandığını belirtmiştir.  Mısır'ın eski Cumhurbaşkanı Mursi hakkında verilen idam kararının onay için Mısır Müftü'süne gönderilmesine de atıfta bulunan Demirtaş "(...)bir din adamı devletin emrinde olursa, dinin, Allah'ın emirlerini değil, yöneticilerin emirlerini uygular" diyerek kendisinin inançların özgürleşmesi adına bu konuyu savunduğunu ve bu sebeple dinsiz ilan edildiğini söylemiştir. 

BDP milletveklili Sırrı Süreyya Önder'in Gezi Parkı protestolarında ilk günlerde ön saflarda bulunmasına rağmen BDP'nin olaylara mesafeli durması ve daha sonrasında bu olayların Çözüm Süreci'ne zarar verebileceğine ilişkin kaygılarını içeren "Biz Gezi Parkı’nda yaşananların müzakere karşıtlığına çevrilmesine izin vermeyeceğiz. Çünkü biz onlarla hareket etmiyoruz. Kesinlikle ırkçı ve faşistlerle aynı etkinlikler içinde olmayız. Bizim tabanımız ne yapacağını bilir" sözlerinin "Gezi'deki darbeciler" olarak algılanarak yoğun tepki çekmesinin ardından bu konulara "Gezi direnişiyle değil, bu halk hareketini askeri darbeye kadar götürebilir miyiz diyenlerle aramıza mesafe koyduk" diyerek açıklık getirmeye çalışmıştır.

Olayların ilerlediği dönemde "Gezi Parkı’ndaki insanlar ağacın dallarında yapraklarının arasında özgürlük aramışlardır, o ağaca baktıklarında özgürlük görmüşlerdir" sözleriyle daha ılımlı bir çizgi izleyen Demirtaş olaylar süresindeki Başbakan ve hükümetin katı tutumunu "İnsanların kişiliklerine bu kadar egemen, üstten bakış açınız bu isyanın nedenidir" sözleriyle ve eyleme katılanların Başbakan Erdoğan tarafından "3-5 çapulcu" olarak nitelenmesini "ülkenin bir tek çapulcu tarafından yönetilmesindense 3-5 çapulcu tarafından yönetilmesi daha demokratiktir" diyerek eleştirmiştir.

Özellikle Cumhurbaşkanlığı seçimi sırasında ön plana çıkardığı kadın hakları konusunda Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın kadının toplumdaki yeri konusundaki söylemlerine istin