ur.

1832'de Gence medresesinde, 1833'te Nuha Rus okulunda tahsil alır. 1834 yılından Tiflis'te Kafkas başkomutanlığında Şark dilleri tercümanı görevine atanır ve ömrünün sonuna kadar bu görevde çalışır.

Sanat hayatına "Sebuhi" takma adı ile yazdığı şiirlerle başladı.

1850-1855 yıllan arasında "Hekayeti-Molla İbrahimhelil Kimyager" (1850), "Hekayeti-Müsyö Jordan Hekimi-Nebatat ve Derviş Mesteli Şah Cadügüni-Meşhur" (1850), "Sergüzeşti-Veziri-Hani-Lenkeran" (1850), "Hekayeti-Xırs Quldurbasan" (1851), " Sergüzeşti-Merdi Hesis" (ikinci adı "Hacı Kara", 1852), "Mürafie Vekillerinin Hekayeti" (1855) adındaki 6 komedisini yazdı ve Azerbaycan'da ve İslam dünyasında modern dramatürjinin temelini attı ve bir Türk dilinde tiyatroyu ilk yazan kişi oldu.

Yazarın dram yaratıcılığı; Kafkasya, Orta Asya ve Yakın Doğu ülkelerinin edebiyatları için de bir örnek teşkil etti. İlk Osmanlı ve İran tiyatro eserleri Ahundov'un komedilerinden sonra ortaya çıktı. Nihayet, bu komediler Azerbaycan Devlet Akademik Millî Dram Tiyatrosu'nun teşekkülü, Azeri halkı arasında çağdaş tiyatro sanatının yayılması için edebî malzeme rolünü oynadı.

1857'de tamamladığı "Aklanmış Kevakib" (ikinci adı “Hekayeti-Yusif Şah”) eseri ile modern Azerbaycan edebiyatı nın kurucusu oldu.

Komedileri ve "Aldanmış Kevakib" adlı eseri 1859 yılında "Temsilat" adı ile Tiflis'te basıldı ve kısa süre içinde Ahundov'a büyük şöhret kazandırdı.

1857'den önce Arap alfabesinin sadeleştirilmesi ve daha sonra ise Arap alfabesinden tamamen vazgeçerek Türk dilleri için Latin alfabesi kullanılması fikrini ileri sürerek birkaç projesi hazırladı ve hayatının son yıllarına kadar onu meşgul eden bu projeler başta Osmanlı Devleti olmak üzere, hiçbir yerden destek görmedi.

1863 yılında İstanbul'a gitti ve buradaki Rus elçisinin vasıtasıyla Sadrazam Fuat Paşa'ya Farsça yazdığı kitabını, Azerbaycanca kaleme aldığı “Yusif şahın hekayeti” ile birlikte takdim etti. Türkiye de ona “Mecidiye” nişanı ve birtakım hediyeler veriidi. Bu dönemlerde Arap alfabesinden Latin alfabesine geçiş teşebbüsleri başlatsa da, yaşamı sırasında bu mümkün olmamıştır.

1873'te Rus ordusunda albay rütbesi alan Ahundov, Azerbaycan millî tiyatrosunun tarihi ve onun dram eserlerinin tiyatro tarihi ile başladı. 1873′te “Hacı Kara” komedisi manevî şakirtleri olarak adlandırılabilecek Hasanbey Zerdabi, Necefbey Vezirov ve Esgerağa Gorani tarafından Bakü'de gösterildi. Bu, aynı zamanda Azerbaycan millî tiyatrosunun doğuş günü sayılmaktadır.

10 Mart 1878'de Tiflis'te vefat etti ve burada Müslüman mezarlığında defnedildi.






Øresund

Øresund ("Danca") veya Öresund ("İsveççe"), Danimarka'nın başkenti Kopenhag'ın da bulunduğu Sjaelland adasını, İsveç'ten ayıran boğazın adıdır. Genişliği ortalama 4 kilometre kadar olan boğazın en dar noktası Elsinore-Helsingborg arasındaki kısımdır.

Øresund, Baltık Denizi'ni Kattegat aracılığıyla Atlas Okyanusu ile bağlayan üç boğazdan biridir. Ayrıca boğaz, dünyadaki en sık deniz trafiğine sahip yerlerden birisidir. Bunun dışında boğazın üstünden Danimarka ile İsveç'i bağlayan Öresund Köprüsü de, 1 Temmuz 2000 tarihinde İsveç kralı XVI. Carl Gustaf ve Danimarka kraliçesi II. Margrethe tarafından açıldı. Günümüzde bu köprünün yanında, iki ülke arasında hala Øresund üzerinden feribot seferleri düzenlenmektedir.

Øresund'un hakimiyet altına alınması, tarih boyunca Danimarka ve İsveç için önemli bir yer tuttu. Danimarka, her iki yakaya da hakim olduğu dönem boyunca, iki yakanın kıyılarına birer kale inşa etti. 1658 yılında İsveç doğu yakasını ele geçirip Danimarka'ya Roskilde Antlaşması'nı imzalaması için baskı uygulayınca, bu boğaz Danimarka'nın tekelinden çıktı.








III. Leon

III. Leon (, Leōn III ho İsauros; 645-741), 717'den 741'deki ölümüne dek hüküm süren Bizans imparatoru. Tahta geçmesi ile birlikte 695'ten beri süregelen Yirmi Yıllık Anarşi dönemini sonlandıran III. Leon döneminde Arapların Konstantinopolis kuşatması püskürtülmüş, "Ekloga" adında yeni bir kanun yazılmış ve ikonoklazm başlamıştır.

Aslen Kuzey Suriye'deki Germenikeia'nın yerlisi olan Leon, II. Justinianos'un bölgede uyguladığı tehcir politikası kapsamında ailesi ile birlikte Trakion'daki Mesimbria'ya yerleştirilmiştir. II. Justinianos, tahttan indirildikten sonra, 705 yılında yeniden tahta oturabilmek için Konstantinopolis'e çıktığı sefer sırasında onu karşılayan Leon ordusu için 500 koyununu sunmuştur. Karşılığında spatharios rütbesi ile orduya davet edilmiş ve bu tarihten itibaren hızla yükseleceği askerî kariyerine başlamıştır. Kafkasya bölgesindeki halkların Bizans'a karşı güç kazanmalarını önlemek amacıyla verilen uzun süreli görevleri başarıyla yerine getirmiş, II. Anastasios tarafından strategos rütbesi ile Anatolikon themasının başına getirilmiştir. Bu sırada Araplar başlarında bizzat Halife Süleyman'ın kardeşi Mesleme ve Süleyman adındaki bir başka kumandanın komutasındaki iki ordu ile Bizans sınırı içerisine girmişlerdir. Tarihî kaynaklar bu taarruz sonrasında ne olduğu konusunda açık bir dille bilgi vermemekle Theofanis'in aktarımlarından yapılan çıkarımlar neticesinde Arapların müzakere yoluyla 716 yılı sonlarına doğru geri çekildiği düşünülmektedir. Norwich, Arapların neden geri çekildiği konusunda Leon'un mevcut imparatora düşman olduğu ve eninde sonunda ona isyan edeceğini düşündüklerini ve Leon ile bir anlaşma yaparak geri çekildiklerini düşünmektedir. Aynı zamanda Theofanis'in, Süleyman'ın ordularının "Çok yaşa İmparator Leon!" şeklinde tezahürat ettiğini aktardığını belirten Norwich, Arapların Leon'un isyanını destekleyip daha sonrasında onu kukla olarak kullanmak niyetinde olduklarını ancak Leon, imparator olduktan sonra olayların istedikleri gibi gelişmediğini öne sürmektedir.

Armeniakon themasının strategosu olan Artabasdos ile kızını evlendirmek ve kuropalates unvanını bahşetmek vaadiyle ittifak kurarak III. Theodosios zamanında imparator olabilmek adına isyan eden Leon, Anatolikon ve Armeniakon ordularıyla harekete geçmiştir. İmparatora sadık kalan Opsikion ordusunu mağlup eden, Nikomedia'da imparatorun oğlu ve maiyetini esir ederek Hrisopolis önüne dek ilerleyen Leon burada gerçekleştirilen müzakereler sonucu patriğin de onayıyla imparatorun kalan hayatını Efesos'ta inzivaya çekilerek geçirmesine izin verilmesi karşılığında tahtından feragat etmesi ile Altınkapı'dan şehre girerek 25 Mart 717'de Ayasofya'da III. Leon olarak taç giymiştir. III. Leon tahta oturduğunda son 22 yılda yedi hükümdar değiştirmiş, Arap ile Bulgar tehdidinin devam ettiği ve dinî tartışmaların alevlendiği bir Bizans İmparatorluğu bulunmaktaydı ve imparatorluk tarihinin en istikrarsız dönemini yaşamaktaydı.

III. Leon, ilk olarak savunma sorunları üzerine eğilmiş, yaklaşmakta olduğu düşünülen Arap saldırısına karşı II. Anastasios'un başkent surlarını güçlendirme işini yeniden gündeme almıştır. Araplar, daha önceki iki imparator zamanında zapt etmiş oldukları Pergamos üzerinden Abidos'a ilerlemiş ve Hellespontos'u aşarak 15 Ağustos 717'de Mesleme komutasındaki seksen bin kişilik orduyla Konstantinopolis'i kuşatmıştır. Bu kara ordusuna 1 Eylül günü Süleyman'ın komutasındaki 1.800 parçalık donanma kuvveti de dahil olmuştur. 674 yılındaki kuşatmayla benzer şekilde Rum ateşi sayesinde Arap donanması yakılmış (Haliç'e ilk defa bu kuşatma sırasında zincir çekilmiştir.), kara kuvvetlerinin hücumu ise şehir surlarının sağlamlığı nedeniyle sonuçsuz kalmıştır. Bizans savunmasına ek olarak çetin kış şartları ve buna bağlı olarak Arap ordugâhında baş gösteren kıtlık o dereceye varmıştır ki Theofanis'in aktarımına göre kendi atlarını, eşeklerini, develerini ve hatta ölenlerin etlerini pişirip yemişlerdir. Kış bu şartlar altında atlatıldıktan sonra yeni bir Arap donanması şehre varmak üzereyken gemilerdeki büyük çoğunluğu Mısırlı Hristiyanlardan teşkil kürek mahkumlarının firar etmesi ve Arap ordusunun Bizans ile ittifak yapan Bulgarlar tarafından da saldırıya uğrayarak hesap edilenin dışında büyük kayıplar vermeleri 15 Ağustos 718’de kuşatmanın kaldırılmasına neden olmuştur. Abartılı çağdaş görüşlere 150 bin kayıp veren kara ordusundan geriye kalanlar Suriye'ye çekilmiş, devasa donanmadan ise yalnızca beş ya da on gemi sağlam olarak Arap limanlarına geri dönmüştür.

Araplar, kuşatmanın ardından III. Leon'un hükümdarlığı süresince sayısız yağma saldırıları gerçekleştirecek olsalar da imparatorluğun bekasına karşı ciddi bir harekata girişememişlerdir. Bulgarlar ile halihazırda Araplara karşı ittifak halinde olan III. Leon Araplara karşı düşmanlık paydasında Hazar Kağanı Bihar ile de dostane ilişkiler geliştirmiş ve bu ilişkilerini kağanın kızı Çiçek ile Bizans veliahtı Konstantinos'un 733'teki evliliğiyle daha da geliştirmişlerdir. Bizans, Hazarlar ile ortak hareket etse de 726 yılından ibaren tekrar taarruza geçen Araplar Kaisareia'yı ele geçirmiş, Nikaia'yı kuşatmış ancak III. Leon hükümdarlığının sonlarına doğru 740 yılında Amorion yakınlarındaki Akroinon'da gerçekleşen muharebede kazandığı kesin zaferle Arapların Batı Anadolu'dan çekilmesini sağlamıştır. Tarihçiler III. Leon'un bu başarısına büyük bir önem atfetmekte ve Arapların batıdaki ilerleyişinin Charles Martel tarafından durdurulması ile birlikte o dönemin önemli olaylarından biri olarak görülmektedir.

Başkent kuşatmasının püskürtülmesi ile III. Leon'un döneminde Araplara karşı mücadele önemli ölçüde kazanılmış görüntüsü vermekteydi. Bu durum III. Leon'un dikkatini diğer meselelere vermesine olanak sağladı. Tahta oturmasının ardından isyanlarla karşı karşıya gelen III. Leon buna sistemin neden olduğunun farkındaydı ve idarecisine çok büyük bir askerî kuvvet sağlayacak derecede büyük themalar ile thema kuvvetlerinin de bölünerek son yıllarda imparatora karşı gerçekleşen isyanların önünü almak adına girişimlerde bulunmuştur. Kaldı ki Leon'un bizzat kendisi de bu gücü kullanarak imparator olmuştu. Bunun yanı sıra dış tehditlere karşı merkezî idarenin daha güçlendirilmesi de gerekmekteydi. III. Leon bu sebepler dolayısıyla idare sistemini yeniden ele alarak Anatoli