römiyeri 17 Mayıs 1890da Roma'da "Teatro Costanzi" de yapılmıştır. 1893den beri uygulanan sahneleme geleneklerine göre bu opera eseri çok zaman Ruggero Leoncavallo tarafından bestelenmiş Palyaçolar adlı diğer bir 2 perdelik opera eseri ile birlikte sahnelenmektedir.

"Cavelleria rusticana" Mascagni'nin sahnede başarı kazanan ilk operasidir ve bestelediği 16 operadan en iyi bilinenidir. "Cavalleria rusticana" dışında İris ve L'amico Fritz dünya opera evlerinin standart repretuvarında bulunan Mascagni operalarıdır. İtalyan opera evleri bazan "İsebeau" ve "İl Piccolo Marat" operalarını da sahnelemektedirler. "Cavallieria rusticana" o kadar popüler olmuştur ki Mascagni'nin 1945de ölümünden sonra sadece İtalyan opera evleri tarafından yaklaşık olarak 14.000 defa sahneye getirilmiştir.

Temmuz 1888 Milano'da bir müzik yayınevi sahibi olan "Edoarda Sonzogno", daha sahnelenmiş hiç operaları olmayan genç İtalyan bestecilerine açık bir yarışma tertip ettiğini açıkladı. Bu yarışmaya katılmak için bestecilerin yeni besteledikleri bir perdelik yeni bir operayı 5 ünlü İtalyan müzik kritiği ve besteciden oluşan bir jüriye sunmaları gerekmekteydi ve jürinin seçtiği 3 yeni opera eseri Roma'da Sonzongo tarafından finanse edilerek sahnelenecekti.

Mascagni bu yarışmayı son eser gönderme tarihinden 2 ay önce duydu ve arkadaşı olan Livorno'da İtalyan Krallık Bahriye Akademisi'nde edebiyat profesörü olan Giovanni Targioni-Tozzetti'den bir libreto hazırlamasını istedi. Targioni-Tozzetti iyi bilinen bir kisa öykü ve tiyatro oyunu olan Giovanni Verga'nin "Cavalleria rusticana" eserini opera konusu olarak seçti. Targoinni-Tozetti ve iş arkadaşı Guido Manasci libretonun metinin yazmaya başladılar ve parça parça Mascagni'ye gönderdiler. Sonunda Mascagni yarışmanın son eser gönderme tarihinde eserini jüriye vermeye başardı. Bu yarışmaya 73 opera eseri verilmistir ve 5 Mart 1890da jüri seçtiği üç operanın ismini ilan etti. Bunlar Niccola Spinelli'nin hazırladığı "Labilia", Vincenzo Ferroni'nin hazırladığı "Rudello" ve Pietro Mascagni'nin "Cavalleria rusticana" eserleri idi.

"Cavalleria rusticana"nin ilk sahnelenmesi bir sansasyon yarattı; o gece Mascagni alkışla 40 defa sahneye çıkmak zorunda kaldı ve yarışmayı kazandı. O yıl Teatora Costanzi'deki bütün planlanan temsiller için yerler tamamen önceden satıldı ve eser birçok İtalyan opera evlerinde ve Berlin'de sahnelendi. O zamandan beri eser dünya opera evi sahnelerinin bir demirbaşı olmuştur.

Verga'ın bu aynı adlı hikâyesi iki başka besteci tarafından da opera olarak bestelenmiştir. Bunlar "Stanislao Gastaldon" tarafından "Mala Pasqua" operası ve "Domenico Monleone"nin aynı "Cavalleria rusticana" isimli operalarıdır. Bunlar da Sonzongo yarışmasına girmek için hazırlanmışlardir. Özellikle ikincisi Amsterdam'dan başlayarak Avrupa opera evlerinde sahnelenmeye başlanmış; ama 1907'de Mascagni'nin teklif hakkı olduğu nedeni ile İtalyan mahkemeleri tarafından İtalya'da sahnelenmesi yasaklanmıştır. Bunun üzerine eserinin sahnelenmesini sağlamak için Monleone bestesini aynen koruyarak yeni bir libereto kullanmış ve eserinin hem içeriğini hem de ismini değiştirmiştir.

Bu eser, Ulvi Cemal Erkin ve Fuat Türkay tarafından Türkçeye çevrilmiş libretto ile "Köylü Namusu" ismi ile Ankara Devlet Tiyatrosu'nda 13-15 Ocak 1950 tarihinde ilk defa Türkiye'de sahnelenmiştir. Bu sahnelenmede Leyla Gencer Santuzza ve Aydın Gun Turiddu rollerini almışlardır.

Genç bir köylü olan Turiddu askerlik hizmetinden yeni dönmüştür. Askerlikte iken sözlü sevgilisi olan Lola, köyün zenginlerinden biri sayılabilecek arabacı Alfio ile evlenmiştir. Buna bir karşılık olarak Turiddu köyde bir genç kız olan Santuzza'yı baştan çıkartmıştır. Opera başladığı zaman Santuzza'yı çok kıskanan Lola, Turiddu ile evlilik dışı bir ilişki kurmuştur.

Sahne dışından, Turiddu'nun bir Sicilya havası ("O Lola, c'hai di latti la cammisa") söylediği uzaktan duyulur. Sahne açıldığında köyün meydanı görülmektedir. Bir tarafta bir kilise bulunmaktadır ve diğer tarafta ise Lucia'nin şarap satış dükkânı vardır. Lucia oğlu Turiddu ile şarap satış dükkânının üst katında olan dairede oturmaktadır. Köylüler meydanda dolanmakta ve güzel ilkbahar hakkında bir şarkı ile Meryem hakkında bir ilahi söylemektedirler. Bazı köylüuler kiliseye giderler; diğerleri ise hala şarkı söyleyerek meydandan ayrılırlar.

Turiddu'nun çocuğuna hamile olan Santuzza, onun kendini Lola ile aldattığından şüphe etmektedir ve onun için çok endişelidir. Lucia dükkânından dışarı çıkaraken ona yaklaşır ve Turiddu'nun nerede olduğunu ona sorar. Lucia oğlunun sipariş etmiş olduğu yeni şarapları getirmek üzere yakındaki daha büyük kasabaya gittiğini söyler. Santuzza buna pek inanmaz ve Turiddu'nun geçen akşam üzeri köyde görüldüğünü bildirir. Lucia onunla daha ayrıntılı konuşmak için onu dükkânına çağırır. Tam o sırada Alfio arabası ile etrafında koşuşan köylülerle birlikte gelir. Arabacılık mesleğinin zevklerinden ve karısının güzelliğinden bahse koyulur. Alfio Lucia'dan en iyi özel eski şarabından getirmesini ister. Lucia bu şarap türünün bittiğini ve Turiddu'nun yeni siparişi getirmek için komşu kasabada olduğunu bildirir. Alfio ise karşılık olarak daha bu sabah erkenden Turiddu'yu evi yakınlarında gördüğünü açıklar. Lucia buna şaşırır ama daha fikrini belirtmeden Santuzza tarafından susturulur.

Alfio sahneden ayrılır. Kilise içindeki koro "Regina Coeli" ilahisini soylemektedir. Dışarıda meydanda köylüler bir Paskalya ilahisi söylerler ve Santuzza da onlara katılır. Köylüler kiliseye girerler ama Santuzza ve Lucia dışarıda meydanda kalırlar. Lucia Santuzza'nın neden Alfio ile konuşurken Alfio'nun o sabah Turiddu'yu evinin yakınında gördüğünü söylediği zaman kendisine susup cevap vermeme işareti verdiğini sorar. Santuzza "Voi lo sapete" - "Şimdi sen de öğren" şarkısını söyler ve Lucia'ya nasil Turiddu'nun kendisini kandırdığının ve sonra da Lola ile tekrar ilişkiye girdiğini hikâyesini söyler. Lucia Santuzza'ya acımaya başlar; çünkü o aldatılıp bir gayrimeşru çocuğa gebe olması dolayısıyla köylüler tarafından sanki aforoz edilmektedir. Aynı nedenle kiliseye alınmamaktadır; Santuzza Lucia'ya kiliseye giderek kendi ruhu için dua etmesini ister.

Turiddu sahneye girer. Santuzza ona köyden ayrılma taklidi yapıp Lola'yı görmeye gittiği için çok ağır çıkışır. Bu sırada Lola da şarkı söyleyerek meydana girer. Santuzza'yı alaya alır ve kiliseye gider. Turiddu da kiliseye giderek Lola'yı takip etmek istemektedir. Ama Santuzza ona sarılıp kendisinden ayrılmaması için yalvarmaya başlar. Turiddu kızı iter ve etrafında sardığı kollarından ayrılıp onun yere düşmesine neden olur. Sonra da kiliseye gider. Alfio karısı Lola'yi aramak için meydana gelir. Santuzza ona karısının kendini Turiddu ile aldatmakta oldugunu açıklar.

Sahne boşalır ve orkestra "intermezzo" havasını çalmaktadır.

Köylüler kiliseden çıkmaya başlarlar. Turiddu kendini çok iyi hissetmektedir çünkü Lola ile birleşmiştir ve Santuzzza da ortalıktan kaybolmuştur. Arkadaşlarını annesinin şarap dükkânına çağırır ve orada bir meyhane şarkısı söylemeye başlar ("Viva, il vino spumeggiante" - "Çok yaşa akan şarap"). Alfio da dükkâna gelir. Turiddu ona şarap ısmarlamak ister ama Alfio bunu kabul etmez. Kadınlar ayrılırlar ve Lola'yı da birlikte götürürler. Alfio ile Turiddu bir ağız dalaşına girerler ve Alfio Turiddu'yu düelloya çağırır. Sicilya geleneklerine göre iki adam birbirleriyle kucaklaşırlar ve bu sırada yine geleneğe uyarak düelloyu kabul ettiğini bildirmek için Alfio'nun kulağını ısırır ve kan çıkardığı için bu düellonun birinin kan döküp ölünceye kadar devam edeceğine işaret eder. Alfio sahneden ayrılır. Turiddu Lucia'yi geri gelmesi için çağırır. Annesine biraz hava almak için köyün dışına gideceğini ve hiç geri dönmezse Santuzza'ya ve onun çocuğuna iyi bakmasını istediğini söyler.("Un bacio, mamma! Un altro bacio! — Addio!" - "Bir öpücük anne!; bir daha öpücük! Elveda sana!").

Turiddu hemen hızla dükkândan ayrılır. Ağlayan Lucia evinin önünde ne yaptığını bilmez aşağı yukarı gitmeye başlar. Santuzza gelir ve hemen Lucia'yi kucaklar. Köylüler ikisi etrafında toplanırlar. Uzaktan sesler gelmeye başlar. Köylü kadınların biri "Turiddu öldürüldü." diye bağırır. Santuzza hemen baygınlık geçirir; Lucia etrafını saran köylü kadınların kolları arasına yığılıp kalır.

Mascagni partisyonu standard büyüklükte şöyle bir orkestra için hazırlanmıştır:


"Cavalleria rusticana" operasi icin 60 tane tam ses kayidi bulunan plak, teyp ve disk bulunmaktadir.

Sahnelenen temsilerin videoya çekilmesi ile yapılan video kayıtları yanında "Cavalleria rusticana" için öözel olarak sinema yapımları bulunmaktadır:







Payas

Payas, Hatay ilinin bir ilçesidir. Akdeniz kıyısında İskenderun ve Dörtyol ilçeleri arasında yer almaktadır.

Payas ilçesinde, yerleşim neredeyse insanlık tarihi kadar eskidir. Anadolu'yu Suriye ve Ortadoğu'ya bağlayan güzergâh üzerinde olması sebebiyle tarihin her döneminde Payas bölgesi stratejik bakımdan önemli bir yerleşim bölgesi oldu. Payas'ın eski çağlardaki adı Baias'tır. Sonraları Bayyas, Bayas ve son olarak da bugünkü hali olan Payas adını almıştır.

Zamanın en büyük iki devleti Bizans İmparatoru Heraklius ile İran Kralı 11. Hüsrev zamanında 622'de yapılan büyük savaş Payas'ta olmuştur.

Daha sonraları Payas, bu sefer de Haçlı Seferleri yolu üzerinde olması sebebiyle önemini korumuştur. Haçlıların İlk seferlerinde Anadolu’dan Payas üzerinden çıktıkları bilinmektedir. Payas'taki Cin Kulesi’nin gözetleme amacıyla 13. yüzyılda yapıldığı tahmin edilmektedir. Bölge kısa bir süre Haçlı egemenliğinde kalmıştır.

Payas, Yavuz Sultan Selim'in Mısır seferi ile Osmanlıların eline geçmiştir. Hac yolu üzerinde olması nedeniyle Osmanlılar Payas’a önem vermişler ve Cenevizlilerden temel yıkıntıları ile kalan kaleyi tamamen sökerek aslına uygun olarak 1567-1571 tarihleri arasında bugünkü kale ve hendeği yapmışlardır. Külliye, cami, hamam ve imaret ise 1568-1574 yılları arasında tamamlanmıştır. Payas kalesi, kervansarayı ve limanı ile uzun