civarı kişiden oluşan partizanlar genelde sınırın Sovyet tarafından sızmaktaydı. Partizanların 1942 yılının Ağustos ayında Seesjärvi Gölünde gerçekleştirdikleri bir saldırı başarısız olacak ve çok sayıda kayıp yaşanacaktır. Bu dönemde Fince ve Rusça propaganda yapan partizanların arasında en tanınmış olanı Yuri Andropov’dur.

Genel olarak bakıldığında Finlandiya’daki partizan savaşı diğer cephelere göre başarısız olarak değerlendirilir. Bunda partizanların Fin topraklarına yabancılık çekmeleri, Fin kuvvetlerinin partizanlara karşı harekâtlarda başarılı olmaları ve partizanların toplama kamplarında tutulan yerel etnik Rus halktan destek alamaması gibi faktörlerin belirleyiciliği vardır.

II. Dünya Savaşı sırasında kendilerini Sovyet partizanları olarak adlandıran partizanlar bulunmaktaydı. Genellikle Nazi esir kamplarından kaçmış olan bu eski Sovyet asker veya sivilleri örgütlenmekte ve yerel direnişçilere katılmaktaydı. Bunlardan en bilineni Fransa’da faaliyet gösteren "Rodina" (Anavatan) isimli çevredir.
1944 yılında Sovyet partizanlar proletarya enternasyonalizmi gereğince Nazi işgali altındaki Avrupa topraklarındaki direnişe destek vereceklerdir. Bu kapsamda Polonya ve Çekoslovakya’da faaliyet gösterilecektir.
1939 yılında Sovyet Ordusu tarafından işgal edilen Polonya topraklarında Nazi işgalinden sonra Belarus ve Ukrayna’dakine benzer partizan hareketleri ortaya çıkmıştır. Ancak burada Polonya milliyetçi direnişi ile ilişkiler Polonya’daki direnişe ayırt edici özellikler katacaktır.

İlk başlarda iki direniş hareketi arasında sıkıntılı da olsa süren ortak düşmana karşı hareket, Sovyetler Birliği ile Londra’daki sürgün Władysław Sikorski hükümetinin arasının bozulmasıyla beraber kopacaktır. Özellikle Katyn Katliamının fark edilmesinden sonra ilişkiler kesilecek ve düşmanlığa varacaktır.

Taraflar Nazi işgalciye karşı direnişin yanı sıra birbirlerine karşı da mücadele etmeye başlar. Armia Krajowa’nın Sovyet partizanlarını da düşman yerine koyarak saldırıya geçmesi üzerine Sovyet partizanları da 22 Haziran 1943 tarihli emirle Polonyalı milliyetçilere karşı saldırılara başlar.

Armia Krajowa ile Sovyet partizanları arasındaki düşmanlık Armia Krajowa’nın Sovyet partizanlarına karşı Nazilerle iş birliği yapmasına kadar varacaktır. Ocak – Şubat 1944 döneminde Vilnius ve Navahrudak bölgesindeki Aleksandr Krzyżanowski komutasındaki Armia Krajowa birlikleri Alman birlikleriyle birlikte Sovyet partizanlarına saldırır. Bölge Alman ve Armia Krajowa saldırıları sonucu partizanlardan temizlenecektir.

Bu gibi iş birliği yaygın yaşanmamış ve Londra’daki sürgün hükümeti tarafından kınanmıştır. 17 Ocak 1944 günü bu yönde bir yazılı emir yayınlanmıştır.


II. Dünya savaşı sırasında Doğu Cephesi savaş esirlerine ve genelde düşmanlara karşı acımasızlığıyla kötü şöhret sahibidir. Doğu Cephesinde gerçekleşen partizan faaliyetleri de bu acımasızlığı artıran bir sebep olarak değerlendirilir. Partizan direniş faaliyetlerinden olan suikast, bombalama ve altyapının sabote edilmesi işgalci Mihver Devletleri silahlı kuvvetleri tarafından acımasızca bastırılmaya çalışılmıştır. Özellikle Naziler yakalanan partizanlara karşı tavizsiz olmuş ve partizanlara destek verdiği iddia edilen yerel halk kitlesel olarak cezalandırılmıştır. Öldürülen her Almana karşı 100 Sovyet vatandaşının öldürülmesi uygulaması işgal edilen topraklardaki Sovyet halkını direnişe iten bir etkiye neden olmuştur. Sovyet partizanları Almanların eline canlı geçtiğinde kesinlikle öldürülecekleri için ellerine geçen Almanları da infaz etmekteydi. Almanlar tarafından toplu idam edilen veya asılan partizanlar Sovyet propagandası tarafından başarıyla kullanılmış ve toplumda geniş yankı yapmıştır. İşgalin ilk yıllarında çaresiz halk partizanlara sadece sempatiyle bakarken Stalingrad Muharebesinin ardından partizan saflarına yoğun katılım başlamıştır.

Nazizmin ırkçı söylemi, Untermenshen ve Lebensraum gibi ideolojik açılımlar sonucu Sovyet topraklarındaki Rus, Ukrayna ve Belarus vatandaşlarını aşağılık bir ırk olarak gören sıradan Alman askeri Batı Cephesinde görülmemiş bir vahşet sergileyecektir. Özellikle ele geçirilen partizanlar ve siyasi komiserler konusunda ise kesinlikle taviz verilmemekteydi.

Naziler işgal ettikleri topraklarda özellikle yandaş Waffen SS birlikleri kursalar da bu silahlı kuvvetler belirleyici olmayacaktır. Nazilerle iş birliği yapan en önemli Sovyet komutan General Andrey Vlasov olmuştur.

Direnişçiler hayatta kalabilmek için yerel halka bağımlıydılar. Bu bağımlılık; yiyecek, giyecek ve diğer ihtiyaçların karşılanması açısından yaşamsaldı. Partizanların bazı durumlarda kurtarılmış bölgelerde tarımsal üretim gerçekleştirdikleri de görülmüştür. Partizanlar, gerilla savaşında vazgeçilmez olan bazı ihtiyaçlarını yerel halktan karşılamaktaydı. Ancak zaten işgal altında oldukları için Mihver Devletleri Ordularınca tüm varlıkları yağmalanan yerel halk partizanların ihtiyaçlarının karşılanması konusunda zor durumda kalabiliyordu. Bu yüzden özellikle Sovyetler Birliğinin sahiplenilmediği Baltık devletlerinde partizanlarla yerel halk arasında çatışma yaşanıyordu. Ayrıca partizanlar sadece işgalcilerle değil onlara yardım eden işbirlikçilerine karşı da savaşmaktaydı.

Alman işgali altındaki bölgelerdeki partizan hareketi savaşın sonucunu doğrudan etkileyen öneme sahip olmuştur. Partizanların varlığını bahane eden Nazi işgalciler yerel halka karşı kitlesel katliam uygulamıştır. Partizanların varolduğu bölgelerde Alman silahlı kuvvetleri yerel halktan rastgele rehineler almakta ve partizan saldırılarının gerçekleşmesi ihtimalinde idam edilmek üzere tutsak etmekteydi. Sadece Belarus’da 345 bin sivil bu şekilde idam edilmiştir. Partizanlar sivil halka zarar gelmemesi için yerel halkın yaşamadığı bölgelere yoğunlaşacak ve kurtarılmış bölgelerde tarımsal üretime geçerek ihtiyaçlarını karşılamaya çalışacaktır.

Naziler tarafından özellikle ortadan kaldırılmaya çalışılan Yahudilere Sovyet partizanları çok yardımcı olamamıştır. Savaşmak isteyen genç ve sağlıklı Yahudilerin partizan saflarına katılması teşvik edilirken, Nazilerden kaçan Yahudi kadın, yaşlı ve çocuklar çoğunlukla reddedilmiştir. Ancak bazı durumlarda Yahudiler toplu halde silahlı partizanların arasına kaynaşmıştır. Bielski partizanları bunun en iyi örneğidir. Belarus’daki Navahrudak bölgesinde örgütlenen partizanlar savaşın sonunda 1236 Yahudi sivilin hayatta kalmasını sağlamıştır.

Sovyet partizanları ile Sovyetler Birliğinden bağımsızlıklarını isteyen ülke direnişçileri arasında sürekli çelişkiler olmuştur. Polonya, Litvanya, Letonya, Estonya, Belarus ve Ukrayna milliyetçilerinin bulunduğu direnişçiler partizanlarla da savaşmıştır.
Sovyet partizanlarının faaliyetleri bu ülkelerde bugün hala tartışmalı bir konudur. Letonya’da eski Sovyet partizanı Vasili Kononov savaş suçu işlediği gerekçesiyle yargılanmıştır.

Ukrayna İsyancı Ordusu 1929 yılında kurulmuş olan Ukrayna Milliyetçileri Örgütünün silahlı kolu olarak 1942 yılında kurulmuştur. Ukrayna’nın bağımsızlığını isteyen hareket çeşitli zamanlarda Sovyet partizanları ve NKVD, Naziler ve Polonya direniş örgütü Armia Krajowa ile savaşmıştır. İlk başta Naziler ile Sovyet karşıtı bir ittifak yapmak ister. Ancak Naziler Ukrayna’nın bağımsızlığından çok Almanya’nın bir sömürgesi olmasını istediği anlaşılınca bu girişim gerçekleşmez. Ukrayna İsyancı Ordusu ile Sovyet partizanları geçici bir iş birliği yapmaya kalksa da girişim başarısız olacak ve NKVD hareketi bastırmaya yönelik müdahalelerde bulunacaktır. Sovyet egemenliğine karşı Ukrayna bağımsızlık hareketi direnişi 1950’li yıllara kadar sürecektir.

Sovyet partizanları Baltık devletlerindeki yerel halktan çok sınırlı destek görmüştür. Partizanların bu ülkelerdeki Sovyet karşıtı direniş örgütleri ile Ukrayna örneğinde olduğu gibi gerilimli bir ilişkileri olmuştur. Ayrıca partizanların yerel halka karşı işlediği iddia edilen savaş suçu kapsamında değerlendirilebilecek olaylara karıştıkları iddia edilmektedir.

Uçsuz bucaksız topraklarda merkezi komutadan bağımsız şekilde hem hayatta kalmaya çalışan hem de savaşan partizan birlikleri faaliyet gösterdikleri topraklar Kızılordu tarafından kurtarılınca NKVD tarafından sorgudan geçiriliyordu. Sovyet yönetimi partizanların düzenli ordu birliklerinin içinde eritilmesini tercih etmiş ve bu yönde uygulamalar yapmıştır.

Partizan faaliyetleri demiryolu ulaşımını kesiltiye uğratmış, istihbarat faaliyetlerinin yapılmasını sağlamış ve ufak çapta saldırılar düzenlemiştir. İşgalci Mihver Devletleri silahlı kuvvetlerinin aşırı uzayan iaşe ve ikmal yollarının cephe gerisinden saldırıya uğraması cepheleri etkileyen bir faktör olmuştur. Savaşın sonraki dönemlerinde parizan saldırıları Kızılordu harekâtlarıyla eşgüdümlü hale gelmiş, işgal edilen topraklar özgürleştirilince partizanlar düzenli birliklere dahil olmuştur. Partizanların sayısı 1941 yılında 90 bin seviyesindeyken 1943 yılına gelindiğinde 550 bin seviyesine çıkmıştır. Partizanlar tarafından öldürülen Alman askerlerinin sayısına dair ise Sovyet kaynakları ile Alman kaynakları arasında çelişkiler bulunmaktadır.














Orosháza

Orosháza Macaristan'ın Békés eyaletinin batı parçasında, Békés dağ sırası Meruş Nehri ve Moros Nehri ile sınırlandığı yerde konumlanan bir kasabadır. Orosháza, kültürel, eğitimsel ve dinlenme, eğlence bakımından bölgenin merkezidir. Onun esas çekici yerleri the Szántó Kovács János Müze, the Darvas József Literary Memorial House ve the Town Art Gallery dir

Lutheran Kilisesi, 1777 ve 1830 yılları arasında geç Barok stilinde kasabanın merkezinde bulunmaktadır. İlk yerleşimciler tarafından Zomba'dan getirilen çan kilisenin sunağı önünde tutulmaktadır. Ayrıca ülkedeki tek iyi müze Orosháza'da bulunur.

Kasabanın diğer görülecek yeri 2000 den fazla bitki türünün 6000 çeşidinin görülebildiği Rágyánszky Arboretum dur.

Kasabada her yıl birkaç kültürel ve eğlence programları düzenlenir.
Şehrin ismi "Oros'un evi" anlamına gelir.

Orosháza aşağıdaki yerlerle ikizdir:





I-ch'eng

I-ch'eng veya Y