kısı ise 1997'de ilk kez Türkiye'de yayınlanacaktı.

Ancak grupta sorunlar baş gösterdi. Bas gitarist Seyhan Karabay ise gruptan kopmaya başlamıştı. Fotoromanlarda baş rolde oynamaya başladı. Bu dönemde baterist Sultanoğlu askere gitmek için grubu bıraktı ve yerine Cengiz Teoman alındı. 1972'de Ersen'in "Kozan Dağı" plağında Karabay ve Sultanoğlu çalmıştı. Karabay, bir Kardaşlar klasiği olan ıklığ çalmıştı ve Karaca, Karabay'a tepki gösterdi. Karabay gruptan ayrılırken, Büyükgönenç de Karabay'a destek oldu. Aynı zamanda da Moğollar vokalisti Ersen'den ayrılmıştı. Böylece dünya müzik tarihinde çok az görülen olaylardan biri oldu ve Karaca, Moğollar'ın vokalisti olurken, Ersen de Kardaşlar'ın vokalisti oldu.

Grup Milliyet gazetesi tarafından 1972'nin en iyi 3. grubu olarak tekrar oylandı.

Ersen o döneme dek Moğollar, Üç Hürel gibi orkestralarla plak yapsa da hala çok ünlü bir sanatçı değildi. Bu da grubun gelir bölüşümüne de yansıyor ve Büyükgönenç-Karabey ikilisi daha çok para alıyordu. Grup 1973'e çok yoğun bir turne programı ile girdi. Aynı dönemde grup tek solo 45'liği olan, türkü yorumları "Deniz Üstü Köpürür / Çökertme"yi kaydeder. Vokallerde gitarist Büyükgönenç vardır. Plak Anadolu Rock'tan daha çok progresif rock tadındadır.

Temmuz ayında Ersen & Kardaşlar olarak ilk 45'lik "Çakmağı Çak / Güneşe Dön Çiçeğim" yayınlandı. Bu plakta da Anadolu'dan uzaklaşıp, daha rock bir görünüm kazanmışlardı. Milliyet Liselerarası Şarkı Yarışması'nda konuk sanatçı olarak sahne aldılar. Sene sonunda "Metelik / Yine Seni Tanırım" 45'liğini kaydettiler. Plak 1974'te yayınlandı. "Yine Seni Tanırım" bir Ünol Büyükgönenç şarkısıydı. Kasım 1973'te Ersen & Dadaşlar birinci senesini Hey dergisi konserinde kutladı. Bu konser sonrası Kardaşlar, tiyatro sanatçısı Fikret Hakan ile bir turneye çıktı. Turne sonunda 1974'te "Dostun Gülü / Löberde" 45'liği çıktı. Aynı yıl Ersen ve Kardaşlar ortaklığını sonlardırdı.

Kardaşlar, Ersen'den ayrılırken, grup üyeleri de farklı yönlere gittiler. Fehiman Uğurdemir, Ersen ile kaldı. Cengiz Teoman müzik tarzını değiştirdi. Ünol Büyükgönenç ise Dervişan grubuna girip, Cem Karaca ile çalışmaya geri döndü. Seyhan Karabay ise Kardaşlar'ı devam ettirme kararı aldı. Yeni Kardaşlar kadrosunda bağlama, cura gibi telli enstrümanlarda Ali Rıza, gitar ve bağlamada Aydın Çakus, davulda Ayzer Danga yer aldı.

Bu kadro olarak "Seyhan Karabay & Kardaşlar" adı ile "Nem Kaldı/Edalı Gelin" 45'liği çıktı. Bu şarkı ayrıca Karabay'ın da oynadığı Gerçek filminin film müziğiydi. Gitarist Çakus, Amerika'ya gidince grup yine dağıldı. Diğer üyeler de değişince, Kardaşlar yine belirsizliğe düştü. Karabay, davula Atilla Engin'i, trombon, org ve saza Elvan Aracı'yı ve gitara Nur Bora'yı aldı. Bu kadro Selda Bağcan ile anlaştı. Bir 45'lik kaydedeceklerdi. Ancak "Anayaso" şarkısını kaydettikten sonra ikici şarkıyı kaydedemeden yollarını ayırdılar. 45'lik ise sadece Selda adıyla "Anayaso/Bad-ı Sabah" olarak yayınlandı.

Bu ayrılık sonra Kardaşlar bir kez daha yeniden yapılandı. Bu sefer vokalist Karabay'a, davulda 71'de de bir süre Kardaşlar elemanı olan Deniz Dündar, basta Ahmet Güvenç, orga Yalçın Gürbüz, gitarda Samim Boztaş ve flütten Tahsin Ünüvar katıldı. Konserlerde Karabay'ın sahne şovları dikkat çekiyordu. Kaydetmeyi planladıkları 45'likten önce basgitarda Güvenç'in yerine Özkan Uğur geçti. Grup, söz yazarı olarak Mehmet Yüzüak ile çalışmaya karar verdi, ancak bu hiç gerçekleşmedi.

1975'in ortalarında Seyhan Karabay ve Kardaşlar'ın ikinci 45'liği "Kan Davası / Dam Üstüne Çul Serer" yayınlandı. "Kan Davası"nın sözlerini Karabay'ın yeğeni, spiker Ümit Aktan yazmıştı. Başarı kazanmayan plaktan sonra Boztaş ve Gürbüz, Kurtalan Ekspres'e geçerken, Özkan Uğur ise Dadaşlar grubuna geçti.

Bu değişikliklerden sonra Kardaşlar, son kadrosunu oluştur. Karabay ve Ünüvar'ın yanında bu sefer Kurtalan Ekspres gitaristi Nurhan Özcan, basgitarist Harun Kolçak, davulcu Akay Temiz vardı. Konserlere devam eden grupta, Ünüvar'ın üflemelilerdeki performansını beğenen Cem Karaca, onu grubu Dervişan'a alınca, Seyhan Karabay, Kardaşlar'ı devam ettirmeme kararı aldı ve solo kariyerine başladı. Son kadro ile kaydedilen "Ölüme Ferman Yok" şarkısı daha sonra bir toplama albümde yer aldı.













Bahçecik, Başiskele

Bahçecik, Kocaeli ili Başiskele ilçesine bağlı semt. İzmit Körfezi'nin güneyinde, Samanlı Dağları'nın eteğinde yer alır.

Bahçecik'in nüfusu 20. yüzyılın ilk yıllarına kadar ağırlıkla Ermenilerden oluşmaktaydı. Buradaki Ermeniler 16. yüzyıl sonlarında Sivas yakınlarındaki Bahçecik, Hafik köyünden yola çıkarak buraya yerleşmişti. Bu halkın 1570-1580'lerde çıkan Celalî ayaklanmalarından kaçarak Bitinya bölgesine yerleştikleri düşünülmektedir. Ermeni göçmenler tarafından Bardizag adıyla kurulan yerleşim, IV. Murad tarafından 1625 yılında yayımlanan bir fermanla resmen tanınmıştır. Bardizag (bâzen "Partizak"), Ermenice'de "küçük bahçe" anlamına gelmektedir. Bugün Ermenistan'da Aragatsotn vilayetinde Partizak adlı bir kasaba bulunmaktadır.

Bahçecik'e gelen Ermeni halkın eski köylerine gönderme yaparak Bardizag olarak andığı yerleşim, İstanbullu Ermenilerin gözde yazlık mekanları arasında yer almaktaydı. Bahçecik'de konuşulan Ermenice, Sivas'ta konuşulan aksana yakındı. Bu nedenle Bitinya bölgesinin yani İzmit Sancağının en düzgün Ermenicesinin burada konuşulduğu söylenir. Bardizag Ermenicesi, Adapazarı, Arslanbey ve diğer civar köylerdeki ağır aksanlı dilden açıkça farklıydı.

Bahçecik'te 1830'da taştan inşa edilen bir Ermeni apostolik kilisesi bulunmaktaydı. Kilise, Nusaybinli Aziz Yakup'un ("Mdspina Surp Hagop") ismini taşımaktaydı. 31 Mart 1831'de açılan kilise, 1922'den sonra Sakallı Nureddin Paşa tarafından yıktırılmıştır. Bahçecik yakınlarındaki bir tepenin üstünde de Aziz Minas adına bir de şapel bulunmaktaydı. Bu şapele, adaklar ve dilekler için gidilirdi.

Bahçecik'te Amerikalı misyonerler tarafından kurulan bir okul da yer almaktaydı. Bu okulun adı Bitinya Lisesi'dir. Okul Ermeniler tarafından "Amerigian Partsrakouin Varjaran" olarak bilinmektedir. Bunun dışında Mehitaryan Okulu (Venedik Katolik okulu) ile bir veya iki anaokulu da bulunmaktaydı. 1860 yılında Bahçecik'te 670 kız ve erkek öğrenci öğrenim görmekteydi. Bitinya Lisesi'nin kız bölümü önce Adapazarı'na, sonra İstanbul'a taşınmıştır. Bu okul bugün hala Üsküdar Amerikan Kız Lisesi adıyla eğitime devam etmektedir.

Okulun başında Kanadalı bir misyoner olan papaz Robert Chambers ile karısı Elizabeth Lawson vardı. İkisi de Ermeniceyi çok iyi biliyorlardı. Daha önce de Erzurum'daki bir okulu yönetmişlerdi. Bitinya Lisesi'nin mezunlarının çoğu Robert Koleji'nde yüksek öğrenim görerek din adamlığı, gazetecilik, yatırımcılık ve doktorluk gibi mesleklere yöneliyordu. Birinci Dünya Savaşı öncesinde okulun mezunlar derneğinin katkılarıyla yapılan bazı binalar hala ayaktadır.

Bu dönemde Bahçecik'te üretilen üzüm, kuru incir, şarap, zeytinyağı, zeytin, sabun ve seramik ürünleri, Seymen limanından İstanbul'a gönderilmekteydi. Sepet üretimi de yaygındı. Vahram Muradyan'a göre 1905 yılında Bahçecik'te 120 sepet imalatçısı vardı. Bölgenin daha ağaçlık olduğu 19. yüzyıl ortalarına kadar odun kömürü ticareti de yaygındı, nalbantlık da bölgenin ticâri faaliyetleri arasındaydı. Tarım ürünleri arasına tütünün de önemli bir yeri vardı. İpek böcekçiliği de ekonomik faaliyetler arasındaydı. Köyde dut da yetişir ve pazarlanırdı.

Birinci Dünya Savaşı öncesinde Ağustos 1914'te Bahçecik'ten 18-45 yaş arası 1,000 ile 1,500 arası Ermeni erkek Osmanlı Ordusu tarafından askere alınmıştır. Osmanlı hükumetinin aldığı tehcir kararı Temmuz 1915 sonlarında Bahçecik'e ulaşmıştır. Beş gün içinde Bahçeciklilerin çoğu mallarının tümünü Müslüman halka satmıştır. 4 Ağustos 1915'te Bahçecik'ten ilk grup İzmit istasyonundan trenlere bindirilmiş bir hafta içinde kasabanın tamamına yakını toplam 9000 kişi Bahçecik'ten tehcir edilmiştir. Buradaki halk, Eskişehir, Konya, Pozantı, Osmaniye ve Katma (Suriye) üzerinden Deyrizor'a (Suriye) gönderilmiştir. Tehcir sırasında hayatta kalanlar, Halep, Şam, Humus, Beyrut ve Musul ile Irak, Suriye ve Lübnan'daki diğer şehirlere dağılmışlardır.

Tehcirden kaçarak dağlarda saklanan 250 civarında Bahçecikli Ermeni'den çok azı hayatta kalmıştır. Birinci Dünya Savaşı'nın ardından imzalanan Mondros Mütarekesi sonrasında 2000 civarında Bahçecikli, İtilaf Devletleri'nin himayesinde memleketlerine geri dönmeyi başarmıştır. Bu kişiler Bahçecik'teki eski hayatlarını canlandırabilmeleri için, Amerikan, İngiliz ve Ermeni cemiyetlerinden yardımlar almışlardır. 1922 yılında Yunan işgalinin sona ermesinin ardından Bahçecik'teki son Ermeniler de buradan ayrılmışlardır.

Bahçecik'in idari sınırları içinde 5 Ermeni, 1 Rum, 2 Müslüman (Gürcü) köyü bulunmaktaydı. Bunlar sırasıyla şunlardır:


Bahçecik' in merkezinde ise 1914 yılında tümü Ermeni olan 10,000 kişi yaşamaktaydı. Bahçecik' te 1,400 ahşap ev ve 2,000 aile bulunmaktaydı. Bölgenin tamamı bir Türk bey ya da ağanın yönetimindeydi. Ancak Türk yönetici, yerel halkın yaşamına, bazı durumlar hariç müdahale etmezdi.

Ana cadde üstünde, kilisenin yanında ve Ağa Çeşmesi denen çeşmenin karşısında hükumet konağı bulunmaktaydı. Değirmendere kökenli Türk ağalar tarafından yönetilen konakta vakıf ödemeleri ayni (tahıl gibi) olarak depolanmaktaydı. 1835 öncesindeki bazı ağalar, Hacı Paşa, Çelebi Ağa, Osman Ağa ve Ömer Ağa'dır. Ağanın oturduğu ev ise Yeniköy'de yer almaktaydı. Ağanın vergi toplama, asayişi sağlama, yargılama ve cezalandırma gibi görev ve yetkileri bulunmaktaydı.

Kurtuluş Savaşı sonrasında Bahçecikli Ermeniler, İstanbul ve diğer şehirlere yerleşti. Bir kısmı da Yunanistan'a gitti. Bunların bir kısmı daha sonra 1947 yılında Ermenistan'a yerleşti. Bir kısmı ise Fransa ve çok sayıda diğer ülkeye yerleşti.

Ermenilerin ayrılmasının ardından, Bahçecik'e önce yerel Müslüman halk, ardından da özellikle İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Balkanlar'dan gelen Müslüman göçmenler yerleştirilmiştir. Bahçecik Belediyesi de 1956 yılında kurulmuştur.