l edip İsrail'deki Yahudileri Ermenistan'a sürdü. Farslılar da Yahudi aileleri Ermenistan'dan İsfahan'a sürdü.

1999'da Vayots Dzor'a bağlı Yeghegis köyünde Orta Çağ dönemine ait Yahudi mezarlığı bulundu. Bulunan 64 mezar taşından 18 tanesinde İbranice 2 tanesinde de Aramice yazılar bulundu. Bu mezarlıklardan en eskisi 1266 yılına aittir.

19. yüzyılın başlarında Doğu Ermenistan Rusların hakimiyeti altına girince Polonya ve İran'dan Yahudiler Erivan'a yerleşip Aşkenaz ve Mizrahi cemaatleri kurdular. Ermenistan bir Sovyet cumhuriyeti haline gelidiğinde burasının Rusya ve Ukrayna'dan daha hoşgörülü olması sebebiyle Yahudi göçü arttı. II.Dünya Savaşı'ndan sonra Yahudi nüfusu 5000'e kadar çıktı. Sovyetler Birliğinin çözülmesinden sonra halka sunulan hizmetlerin yeteresizliğinden Yahudiler ülkeyi terk etmeye başlayınca nüfus 750 kişiye kadar düştü. Az nüfusa ve karışık evliliklere rağmen cemaatin varlığını sürdürmesi için istekle çalışılmaktadır.

1985 ile 1991 arası Dünya Satranç Şampiyonu Garry Kasparov, kısa öykü yazarı Sergei Dovlatov ve Ermenistan'ın ilk cumhurbaşkanı Levon Ter-Petrosyan'ın eşi Lyudmila Yahudi kökenli Ermenistanlılardan bazılarıdır.

Küçük bir cemaat olan, ataları Yahudiliği seçen Subbotnik Yahudilerinin nüfusu her geçen gün azalmaktadır.

Her ne kadar Ermenistan'la İsrail'in ilişkileri iyiyse de bazı anti-Yahudi unsurlar hala mevcuttur.

Nisan 1998'de, ünlü politikacı analist ve ekonomist İgor Muradyan Ermenistan'ın önde gelen gazetelerinden "Ermenistan'ın Sesi" isimli gazetede antisemitik bir makale yayınladı. Muradyan, tarihteki Ermeni-Yahudi ilişkilerinin "Aryan ve Semit" ırkının çelişkileriyle dolu olduğunu belirtir. Yahudilerin etnik kargaşa yarattığını, Dağlık Karabağ sorununda parmakları olduğunu, İsrail'in Türkiye ile iyi ilişkileri olduğundan ülkedeki Yahudilerin devlet güvenliğine sakıncalı olduğunu savunur.

Romen Yepiskoposyan'ın 2002'de yazdığı "Milli Sistem" isimli kitabında Yahudilerle Türklerin Ermenilerin bir numaralı düşmanı olduğunu; Holokost'un Siyonistlerin Ari ırkını karalamak için uydurduğu bir yalan olduğunu ve gaz odalarında kimsenin ölmediğini hatta gaz odalarının bulunmadığını söylemiştir. Kitabın tanıtımında konuşmacı "milli gelişme ve tarihi anlama" açısından bu kitabın okullarda okutulması gerektiğini savunmuş ve tanıtım sonrasında Ermeni Kırımının Yahudiler tarafından yapıldığı ima edilmiştir.

Benzer suçlamalar milliyetçi Ermeni Aryan Düzeni (AAO)'nin lideri Armen Avetssian tarafından da yapılmıştır. Avetssian, 11 Şubat 2002'de İsrail Ermeni Kırımını tanımaması sebebiyle İsrail Büyükelçisi Rivka Kohen'i persona non grata ilan etti. 2004'te AAO'nun yayın organı "Ermeni-Aryan" gazetesinde bu uç fikirler devam edince AAO partisi Ermeni Milliyetçi Cephe'den çıkarıldı.

Kısa bir süre sonra Ermeni Halk Partisi lideri ve "ALM" televizyon kanalının sahibi Tigran Karapetyan kanalındaki bir talk-show programında, Yahudileri Ermeni Kırımında Osmanlılarla işbirliği yapmakla suçladı. Konuklardan Armen Avetissian "Ermeni Aryanların Yahudi-Masonlarla savaşmaya devam edip yuvalarındaki şeytanı bastıracaklarını" dile getirdi. Ermenistan'daki Yahudi cemaatine atfen "Kendini Yahudi olarak gösteren 700 Yahudiyi ve gizli 50.000 Yahudiyi Aryanlar Yahudi şeytanını temizlerken ortaya çıkaracaktır" dedi. Ülkenin Yahudi konseyi endişelerini hükümete ve bazı insan hakları örgütlerine bildirip etnik düşmanlığın durdurulmasını ve "ALM" kanalının kapatılmasını talep etti. Fakat bu istekler dikkate alınmadı.

23 Ekim 2004 tarihinde Etnik ve Dini Azınlık Sorunu Departmanı lideri Hranoush Kharatyan Yahudilerin Şabat ayinlerinde Yahudi olmayanlara karşı düşmanlık yapmaları, onlara birer hayvan muamelesi yapıp tükürmeleri tavsiye edildiğini belirtti. Kharatyan ayrıca Yahudileri anti-Hristiyan aktivitelerde bulunmakla suçladı.

Ermenistan Yahudi Konseyi cumhurbaşkanı Robert Koçaryan'a gönderdiği açık mektupta ülkede artan antisemitizmden kaynaklanan endişelerini dile getirdi. Armen Avetssian buna cevap olarak "Iravunq" gazetesinde bir antisemitik makale daha yayınlayıp "ülkesinde Yahudi azınlık bulunan her devletin istikrarı tehlike altındadır" diye yazdı. Yahudi Konseyi lideri Rimma Varzhapetian hükümetin antisemitik hareketleri durdurması için ısrar edince Avetissian 24 Ocak 2005'te tutuklandı. Ermenistan Yazarlar birliği başkanı Levon Ananyan ve bestekâr Ruben Hakhverdian bu tutuklamaya karşı çıktı.

Eylül 2006'da Amerikan şirketi olan "Global Gold"un başkanı için Ermenistan Doğayı Koruma Bakanı Vardan Ayvazyan "cıfıt" kelimesini kullandı. Rimma Varzhapetian'ın protestosu sonucu Aivazian Yahudilere karşı kasten söylenmiş bir kelime olmadığını sadece "Global Gold"u bağladığını dile getirdi.

23 Aralık 2007'de Yerevan'daki Holokost anıtı vandalizme uğrayıp siyah boyayla gamalı haç çizilmiştir.






Avrupa Tarih Eğitimcileri Birliği

Avrupa Tarih Eğitimcileri Birliği (EUROCLIO), Lahey merkezli bir sivil toplum kuruluşudur. Euroclio, Avrupa ve Avrupa'nın yakın coğrafyasındaki ülkelerle çok perspektifliliğe, insan haklarına saygıya dayalı ortak bir tarih eğitimi anlayışı oluşturmaya çalışmaktadır. Kuruluş bu amaçla Avrupa başta olmak üzere üye ülkelerde ortak toplantılar düzenlemektedir.




Levon Panos Dabağyan

Levon Panos Dabağyan (11 Kasım 1933; Aksaray, Fatih, İstanbul - 7 Mayıs 2017, İstanbul), Türkiye Ermenisi araştırmacı-yazar. Alparslan Türkeş ve Milliyetçi Hareket Partisi ile ilgili kitap yazan ilk Ermenidir. Türk tarihinde Ermenilere yapılmış bir soykırımın olmadığını savunmuştur. Türkiye'nin doğusunda isyan çıkaran Ermenilerin sürüldüğünü söyleyen Dabağyan, Türk Tarih Kurumu Tarih Araştırmaları Grubunda çalışmıştır.

Levon Panos Dabağyan, Ermeni bir ailede Kirkor Karacıyan ve Siranuş Dabağyan'ın çocuğu olarak 11 Kasım 1933'te Yenikapı'da doğdu. Baba tarafı Van'dan Kastamonu'ya ve oradan da İstanbul'a göç eden Karacıyanlar ve anne tarafı ise Erzurum-Van yöresinden İstanbul'a göç eden Dabağyanlar'a dayanmaktadır. Dabağyan ailesi Ermeni Apostolik Kilisesi'ne mensuptur.

1954 yılında bahriyeli olarak askerliğini yaptı ve bahriyeli olabilmek için 36 ay askerlik yapmaya razı olduğunu söylemiştir. 1959 yılında eşi Eliz ile evlendi ve evliliğinden 1960'da Alis isimli kızları oldu. 1967’de Yeni İstanbul’da muhabirliğe başladı. "Son Havadis", "Bugün", "Hakikat", "Yeşil Belde", "Anadolu Ekspres", "Milli Ekonomi ve Ziraat", "Bizim Mücadele", "Durum", "Yeni Gazete", "Ortadoğu", "Bâb-ı Ali’de Sabah", "Tercüman", "Gavroş", "Parev", "Artar" ve "Nov Artar" gazetelerinde makaleler ve çeşitli yazılar yazdı.

2005 yılında Ankara'da yapılan Türk Metal-İş Sendikası ve Ulusal Güvenlik Stratejileri Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen "Her Yönüyle Ermeni Sorunu ve Tarihi Gerçekler" konferansında "Bugün bir Türkiye-Ermenistan savaşı çıksa, kesinlikle Türk cephesinde yer alır ve Ermenistan'a karşı savaşırdım. Ermenistan'ın toprak taleplerinin arkasında, aslında bir Ermeni devleti kurmak değil, büyük İsrail'i gerçekleştirmek emeli yatmaktadır" diye konuştu. Zeytunların kökeninin Pakraduniler olduğunu ve Zeytun İsyanı'nın arkasında Fransa ve Vatikan’ın bulunduğunu, isyanın düzenleyicilerinin Pakraduniler olduğunu ileri sürmektedir.

MHP'de bir dönem yöneticilik yapmıştır , 1969'da İstanbul'dan milletvekili adayı olmuştur. MHP'nin amblem olarak üç hilal figürünü seçmesine kendisinin önayak olduğunu söylemektedir 





Afrika Kraliçesi (film)

Afrika Kraliçesi, 1951 ABD İngiltere ortak yapımı romantik macera filmidir. Özgün adı The African Queen olan film Türkiye'de 1952-1953 sinema mevsiminde gösterime girmiştir. Mayıs 1973'te Sinematek'te gösterildikten sonra 2000'li yıllarda Türkçe dublajla DVD formatında da dağıtılmıştır.

Amerikalı sinemacı John Huston'ın yönettiği "Afrika Kraliçesi", İngiliz yazar C. S. Forester'ın 1935 tarihli aynı adlı romanından uyarlanmıştır. Filmin uyarlama senaryosunu aslında bir sinema eleştirmeni olan James Agee yazmıştır. Bu Agee'nin ilk senaryosudur. Technicolor görüntülerini Jack Cardiff'in çektiği filmin özgün müziğini Allan Gray bestelemiş, başlıca rollerinde ise Humphrey Bogart, Katharine Hepburn ve Robert Morley oynamışlardır. "Afrika Kraliçesi" Huston, Bogart ve Hepburn'ün ilk renkli filmleridir. Aynı zamanda Bogart ve Hepburn'ün birlikte oynadıkları tek filmdir. Filmde nehrin yoğun kamışlarla kaplı olarak göründüğü sahneler Türkiye'de Dalyan'da çekilmiştir.

Forester'ın romanı Türkiye'de 1972 yılında Feza Özegen'in Türkçesiyle Milliyet Yayınları'ndan çıkmıştı.

Filmde, I. Dünya Savaşı sırasında Afrika'nın doğusunda, nehir boyundaki köylere külüstür teknesiyle malzeme taşıyan ayyaş ve derbeder kaptan Charlie Allnut (Humphrey Bogart) ve İngiliz misyoner, kız kurusu Rose Sayer (Katharine Hepburn)'in öyküsü anlatılır. Filme adını veren "Afrika Kraliçesi" Allnut'ın buharlı teknesinin adıdır. Tehlikeli sularda Alman istilasından kaçarlarken kader birliği etmek zorunda kalan bu iki zıt karakter bir yandan hayatta kalmaya çalışıp, bir yandan da peşlerindeki Alman torpido botuyla savaşmak zorunda kalırlar. Her zaman olduğu gibi zıt kutupların birbirini çekmesi kaçınılmaz olacaktır ve şartlar bu uyumsuz çifti birbirine yakınlaştıracaktır.

Humphrey Bogart bu filmdeki performansıyla En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü'nü kazandı. Bu onun aldığı ilk ve tek Oscar ödülü olmuştur. Film ayrıca "en iyi yönetmen", "en iyi senaryo" ve en iyi kadın oyuncu" (Katharine Hepburn) dallarında da Oscar ödülüne aday gösterilmişti. BAFTA ödülleri'nden de "en iyi film" ve "en iyi aktör" (Bogard) dallarında olmak üzere ikisine aday gösterildi ama hiçbirini kazanamadı.

Film 1995 yılında ABD'de "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek Kongre Kütüphanesi'nin "Ulusal Film Arşivi"nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.

İngiliz Protestan misyonerler Rose Sayer (Katharine Hepburn) ve erkek kardeşi Samuel Sayer (Robert Morley) 1914'te Almanların egemenliğindeki Doğu Afrika'da bir yerli köyünde görev yapmaktadırlar. Kanadalı kaptan Charlie Allnut (Humphrey Bogart) ise külüstür ça