i hareket etmelerini istemişti. Gösteri sırasında taşkınlık yaşanmaması için çeşitli komiteler kurulmuş, herkesin sorumlu davranması sağlanmıştı. Gösteri için önceden şehrin boş arsalarında yürüyüş provaları yapılmış ancak bu provalar hükümet yetkilileri tarafından bir tür ordunun hazırlık yaptığı yönünde değerlendirmiştir. Manchester duvarlarına asılan bildirilerde askeri nizam benzeri yürüyüşlern yapılması yasaklanmıştır.

Aziz Peter Meydanı Mount Caddesi açık bir alandı. Meydanın sonuna doğru bir inşaat bulunmasına karşın diğer tüm yönler açıktı. 16 Ağustos 1819 Pazartesi günü bulutsuz bir yaz günüydü. Güzel havanın katılımı artırası bekleniyordu. Manchester yerel idarecileri sabah 9 sularında meydana gelerek burada toplantı yapmış ve Henry Hunt’ın gelmesine karış nasıl bir önlem almaları konusunda tartışmışlardı. Saat 10.30’a geldiğinde henüz ortak bir karara varamamış olan yetkililer olayların gelişmesine göre hareket etmeye karar verirler. Gösterinin bir yağma, hatta bir ayaklanmaya evrileceğinden emin olan yetkililer bölgeye çok sayıda asker ve hafif süvari getirmişlerdi. Bölgedeki kuvvet 15. Hafif Süvari Alayına mensup 600 süvari, birkaç yüz piyade, 2 top, Chesire Hafif Süvari Alayından 400 süvari, 400 özel polis, Manchester ve Salford Hafif Süvari Alaylarından 120 süvari ve yerel halktan bir araya getirilmiş polis denetimindeki güruhtan oluşmaktaydı. Özellikle “yeomanry” olarak adlandırılan hafif süvari alayları sınıfsal olarak zengin ailelerin çocuklarından oluşmakta ve radikal fikirlerden nefret etmeleriyle tanınmaktaydılar. Bölgede bulunan Britanya Ordularının komutanı General Sir John Byng aynı gün York’da yapılan at yarışlarına katıldığı için komutayı yardımcısı Yarbay Guy L'Estrange’ye devretmişti.

Aziz Peter Meydanındaki gösteri için gelen kalabalık halk disiplinli ve örgütlü bir şekilde alana girdi. Her köy ve kasabadan gelenler için ayrı bir yer ayrılmış ve buluşma yerleri kararlaştırılmıştı. Manchester’a gelen en kalabalık grup 10 bin kişiyle Oldham’dan gelenlerdi. Çoğunluğunu kadınların oluşturduğu Oldhamlıları, Middeton ve Rochdale’dan gelen 6 bin kişi izliyordu. Alanda toplananların sayısı farklı kaynaklarda 30 bin ila 150 bin arasında gösterilse de modern tahminler 60 ila 80 bin arasındadır. Toplanan sayı Britanya için o dönemin en büyük eylemi anlamına geliyordu, Manchester çevresindeki bölge halkının yarısı oradaydı.

Gösteriyi düzenleyenler gösterinin kesinlikle barışçıl olacağını açıklarken katılacak olanlardan sadece vicdanlarını beraberlerinde getirmelerini istemişlerdi. Alana giren göstericiler beraberlerinde çeşitli pankartlar da taşıyorlardı. Bunlardan bazılarında şunlr yazılıydı; “Mısır Yasalarına Hayır”, “Yıllık Parlamento” ve “Eşit Oy Hakkı”. Gösteri gününden günümüze kalan tek pankart Middleton Halk Kütüphanesinde sergilenmektedir. Süvarilerin saldırısı sonucu yaralanan Thomas Redford tarafından taşınan pankartın bir yanında “Özgürlük ve Kardeşlik” yazarken diğer tarafında da “Birlik ve Kuvvet” yazmaktadır.

Öğle saatlerine doğru birkaç yüz polis memuru alana girerek birbirinden birkaç metre mesafede iki ayrı şerit oluşturdular. Şehrin yetkililerin kendilerinin arasına girerek elebaşlarını yakalamaları için oluşturulduğu sanılan bu koridor göstericiler tarafından bozulur.

Hunt’ı taşıyan araç saat 13 sularında alana girer. Derhal konuşma yapılacak olan platforma giden Hunt’ın yanında dokuma işçisi John Knight, gösteriyi örgütleyen Joseph Johnson , Manchester Observer gazetesi yazı işleri başkanı John Tacker Saxton, yayıncı Richard Carlile ve ayakkabı işçisi George Swift bulunuyordu. Alanda ayrıca The Times muhabiri John Tyas, Liverpool Echo muhabiri John Smith ve Leeds Mercury gazetesi yazı işleri başkanının oğlu Edward Baines Junior da yer alıyordu. Artık bu aşamada yaklaşık 11.000m² alana sahip olan meydan tıkabasa dolmuştur. Manchester şehrinin diğer cadde ve sokakları bomboştur.

Şehirdeki mülki amirlerden William Hulton, meydana bakan bir evden olayları izlerken Hunt’ın alana geldiğinde kalabalıkta meydana gelen çoşkuyu görünce korkuya kapılarak derhal harekete geçme emri verir. O anda Henry Hunt, Joseph Johnson, John Knight ve James Moorhouse için yakalama emri çıkartır. Emri alan Emniyet Müdürü Jonathan Andrews, emrin yerine getirilebilmesi için ordudan yardıma ihtiyaç duyduğunu belirtir. Bunun üzerine Hulton, iki ayrı mektup yazar. Manchester ve Salford Hafif Süvari Alayları komutanı Binbaşı Thomas Trafford ve Manchester Garnizon komutanı yardımcısı Yarbay Guy L'Estrange’ye doğrudan Mount Caddesi No.6’da bulunan mülki amirlerin yanına gelmelerini ve bölgede iktidarın tehlikede olduğunu, huzurun sağlanması için derhal müdahale edilmesi gerektiğini içeren emri gönderir.

Emri ilk alan Manchester ve Salford Hafif Süvari Alayları kılıçlarını çekerek Aziz Peter Meydanına dalarlar. Aynı zamanda fabrikatör olan Yüzbaşı Hugh Hornby Birley komutasındaki 60 süvari mülki amirlerin olduğu yere gelir. Birley, konuşmacıların derhal tutuklanması emrini aldığında saat 13:40 sularındadır.

Dar bir geçitten alana girip konuşma yapılan platforma ulaşmaya çalışan süvariler saldırıdan korunmak için kaçmaya ve dağılmaya çalışan kalabalığı sıkıştırınca panik artacak, süvariler yollarını açmak için kalabalığa kılıçlarıyla saldıracaktır. Süvari birliğinin açtığı yoldan ilerleyen emniyet yetkilisi Joseph Nadin platformda Hunt, Johnson ve birkaç kişiyi daha tutuklar. Bu sırada artık saldırıya karşı direnişe geçmeye başlayan halk süvarilere tuğla ve taş fırlatmaya başlayınca süvariler iyice kontrolden çıkmıştır.

Bulunduğu yerden süvarilere karşı saldırının genişlediğini gören Hulton, göstericilerin tamamen dağıtılmasını emreder. 15. Hafif Süvari Alayı bu aşamada alana girer ve göstericilere saldırır. Kalabalığın akabileceği çıkış bölgesi süngü takmış olarak bekleyen askerler tarafından tutulmuş olduğu için süvari saldırısı sonucu birçok kişi burada hayatını kaybedecektir.

Saldırıdan yaklaşık 10 dakika sonra alan artık boşalmış, sadece ölüler, yaralılar ve onlara bakanlar kalmıştı. Kalabalığın dağıldığı yönlere doğru olaylar küçük çaplı olsa da sürmüş, sokak aralarında halka ateş açılmıştır. Aynı gün Oldham’da, ertesi gün ise Stockport ve Macclesfield’de yağmalama ve saldırı olayları yaşanacaktır. Manchester’da ise ertesi sabaha kadar olaylar durulmuştur.

Olaylar sonrasında kaç kişinin öldüğü ve kaç kişinin yaralandığı kesin olarak saptanamayacaktır. Çeşitli kaynaklar ölü sayısının 11 ila 15, yaralı sayısının da 400 ila 700 arasında olduğunu öne sürmüştür. Özellikle yaralı sayısının tam olarak saptanması güçlükle yapılmıştır çünkü yaralıların çoğu eğer yaralı oldukları anlaşılırsa devlet yetkilileri tarafındn izinsiz bir gösteriye katılmaktan dolayı takibata uğrayacaklarını düşünerek yaralı olduklarını saklamışlardır. Benzer bir örnek William Marsh ailesinin başına gelmiş, Manchester Hafif Süvari Alayında komutan olan Yüzbaşı Hugh Birley’nin fabrikasında çalışan Marsh’ın 3 oğlu babaları mitinge katıldığı gerekçesiyle işten atılmışlardır. Ayrıca Manchester Hastanesine getirilen yaralı James Lees, doktorun ısrarlarına rağmen gelecekte benzer gösterilere katılmayacağını söylemeyince başından alıdığı kılıç yaraları tedavi edilmeden gönderilmiştir.

Gösterinin en belirleyici özelliklerinden birisi de alandaki kadın sayısının çokluğuydu. O dönemde kuzey İngiltere’de kadın hakları dernekleri kurulmuş ve faaliyet içindeydi. Bazı dernekler bembeyaz giyinmiş, ayrı bayrak ve pankart hazırlamışlardı. Kayıt altına alınan 654 yaralıdan 168 tanesi kadındı, ayrıca 4 kadın da olayların ardından hayatını kaybetmişti.

Öldürülme vakalarından 11 tanesi Aziz Peter Alanında olurken, olaydan ağır yaralı kurtulanlar arasında ölenler olduğu gibi, gösterinin dağıtılmasından sonra çıkan olaylarda da ölen olmuştur.

Olayda hayatını kaybedenler aşağıda sıralanmıştır:

Peterloo Katliamı döneminin en önemli olayları arasında gösterilir. Katliam sırasında orada bulunanlar silahsız halka karşı uygulanan şiddetten dehşete düşmüştür. Olaylarda ağır yaralandıktan sonra kurtulamayarak ölen Oldhamlı tekstil işçisi ve eski asker John Lees, asker olarak katıldığı Waterloo Muharebesi ile katliamı kıyaslayacak, Waterloo’da sadece karşınızdaki düşmanla savaştığınızı Peterloo’da ise doğrudan cinayet işlendiğini söyleyecektir. Katliam haberi yayıldıkça bölge halkı şaşkınlığını ve hiddetini gizleyemez. Ayrıca olay yerinde gazete muhabirlei de bulunduğu için olay çok kısa sürede Londra, Leeds ve Liverpool gibi merkezlerdeki halka da duyurulmuş olur. Peterloo ismi Manchester Observer tarafından ilk olarak kullanılacak ve olayı tanımlamak için benimsenecektir.

Olay sırasında İtalya’da bulunan şair Percy Bysshe Shelley katliamdan 5 Eylül günü haberdar olur ve derhal olayla ilgili The Masque of Anarchy adlı şiirini yazar. Şiiri yayınlanmak üzere muhalif gazete The Examiner’a gönderse de muhalif basına uygulanan sansür nedeniyle şiir ancak yıllar sonra 1832 yılında basılacaktır.

Peterloo Katliamının doğrudan etkisi hükümetin reform yanlılarına uyguladığı baskının daha da artırılması olur. Hunt ve beraberindeki 8 kişi York Mahkemelerinde halkı isyana teşvik etme suçundan yargılanırlar. 16 Mart 1820 tarihinde başlayan ve iki hafta süren dava sonucunda Hunt dahil olmak üzere beş kişi suçlu bulunur. Hunt 30 ay, Bamford, Johnson ve Healey 1 yıl ve Knight da 2 yıl hapis cezasına çarptırılır. Olaylardaki sorumluluklarından dolayı Lancashire Mahkemelerinde yargılanan Manchester Hafif Süvari Alayı mensubu Yüzbaşılar Birley ve Withington ile erler Meagher ile Oliver yasadışı bir gösteriyi dağıttıkları gerekçesiyle 4 Nisan 1822 günü suçsuz bulunurlar.

Britanya hükümeti olaylarda gösterdiği tutumdan dolayı orduyu ve yerel yetkilileri tebrik edecektir. The Manchester Times gazetesi yazı işleri müdürü Archibald Prentice tarafından olayları protesto eden metin için toplanan imza kampanyaında 4.800 imza toplansa da talepler yetkililerce dikkate alınmaz. 27 Ağustos 1819 günü o dönem kral naibi olan IV. George’un yerel yetkililere hitaben kaleme aldığı ve