yılında IV. Carlos döneminde kapatılacaktır.






Padrón Real

Padrón Real,1500’lü yıllarda İspanyol İmparatorluğuna bağlı özel görevli gemilerine bir örneği verilen resmî ve gizli dünya haritası.

Padrón Real ilk olarak yapıldığı 1508 yılından beri sürekli olarak geliştirilmişti. Harita merkezi Sevilla'da bulunan Casa de Contratación isimli kurum bünyesinde yapılırdı. İspanyol İmparatorluğunun sömürgeleriyle ilgili her türlü ekonomik ve ticari faaliyetin yanı sıra denizcilik alanında da tekel konumunda olan kurum İspanyol gemileri tarafından yapılan coğrafi keşifleri toplar ve Padrón Real’e işlerdi. Seferlerden dönen gemi kaptanları ve subaylar bu kuruma ayrıntılı raporlar sunar ve yeminli ifadelerle gittikleri enlem ve boylamları belirtirlerdi. Sonrasında Casa de Contratación uzmanları bu bölgeleri haritaya işler ve bilgiler güncellenmiş olurdu. Yeni ve bilinmeyen bir bölgeye giden görevli gemi kaptanlarına bu ana haritanın son halinin bir örneği büyük bir gizlilikle teslim edilirdi.

Bu haritalardan hiçbirisi günümüze kadar gelmese de yabancı elçilikler ve diplomatik misyonlar için üretilen kopyalardan az sayıda harita hala korunabilmiştir. Bunlardan bir tanesi Floransa’daki "Biblioteca Medicea-Laurenziana"’da bulunmaktadır. 1526 yılında V. Carlos tarafından Kardinal Giovanni Salviati’ya verilmiştir. Az sayıdaki bu harita örneklerinden en görkemlisi Vatikan Kütüphanesindedir, 1529 yılında Papa’ya verilmiştir.

Padrón Real prensip olarak Portekizlilerin benzer haritası Padrão Real’in aynısıdır. Padrão Real da benzer şekilde Portekiz devlet kurumu olan Casa da Índia tarafından üretilmekte ve özel görevli kaptanlara bir örneği verilmektedir.

İspanya için çok önem taşıyan bu haritanın hazırlanmasında çok sayıda uzman çalışmaktaydı. Kurum bünyesinde yer alan haritacı, kaptan, tarihçi ve diğer memurlar ana haritanın hazırlanıp geniş imparatorluğun verimli bir şekilde katedilebilmesini sağlamaktaydılar.






Apu'nun Dünyası

Apu'nun Dünyası, 1959 Hindistan yapımı dramatik filmdir. Özgün adı Apur Sansar ("Bengalce": অপুর সংসার) olan film bazı uluslararası gösterimlerde The World of Apu adıyla da gösterilmiştir.

Bengalli sinemacı Satyajit Ray'in yönettiği filmin senaryosunu da yine Ray, Bengalli yazar Bibhutibhushan Bandyopadhyay'in "Aparajita" adlı yarı otobiyografik romanından uyarlayıp yazmıştır.

"Apu'nun Dünyası" (Apur Sansar), Satyajit Ray'in "Apu Üçlemesi"'ni oluşturan filmlerinin sonuncusudur. Üçlemenin diğer filmleri ise: 1955 tarihli Yol Türküsü (Pather Panchali) ve 1956'da tamamlanan Yenilmez (Aparajito)'dır. Bu filmin müziklerini de diğer iki filmin müziklerini yapan Ravi Shankar bestelemiştir. Her üç filmin öyküsü de Bibhutibhushan Bandyopadhyay (Bibhutibhushan Banerjee olarak da biliniyor)'ın kitaplarından uyarlanmıştır. Bu film de diğerleri gibi siyah beyaz çekilmiştir ve düşük bir bütçeyle tamamlanmıştır. Her üç filmin de görüntü yönetmeni Subrata Mitra'dır.

"Apu'nun Dünyası" filminde olaylar üçlemenin ikinci filmi olan "Yenilmez"'in kaldığı yerden devam eder (O film de ilk filmin kaldığı yerden devam ediyordu). Artık okulundan yeni mezun olmuş bir erişkin olarak Apu'nun kalabalık mega kent Kalküta'da işsiz geçen günleri, yazar olma hayalleri ve nihayet bir evlilik yapmasıyla bu sorumsuz günlerinin sona ermesi anlatılır.

Apu ilk filmde halasını ve kızkardeşini, ikinci filmde de babası ve annesini kaybettiği ve artık yaşça iyice büyümüş olduğu için Satyajit Ray üçlemenin bu sonuncu filminde tamamen farklı bir oyuncu kadrosu ile çalışmıştır. Daha sonra birçok filminde de rol vereceği bu oyunculardan Sharmila Tagore, Satyajit Ray'in aile dostları ve hocası olan hümanist şair Rabindranath Tagore'un büyük torunudur.

"Apur Sansar", 1959 yılında İngiltere'de İngiliz Film Enstitüsü (BFI)'nün "Sutherland Ödülü"'nü, ABD'de de Ulusal Film Eleştirmenleri Ödülü'nü kazandı. Ayrıca "en iyi film" dalında BAFTA ödülüne aday göterildi.

Satyajit Ray'in "Apu Üçlemesi"ni oluşturan filmler neredeyse tek bir filmin bölümleri gibi tasarlanmıştır ve bir devamlılık arzeder. Birinin bittiği yerde konuyu diğeri devralır. Üçlemenin ilk filmi Yol Türküsü (1955)'nde Apu'nun küçüklüğü ve doğduğu köydeki yaşantısı anlatılır. İkinci film Yenilmez (1956)'de ise Apu'nun eğitim yılları anlatılır. İlk filmde ihtiyar halası ve küçük kızkardeşini, ikinci filmde de babası ve annesini kaybeden Apu artık dünyada yapayalnızdır.

Üçlemenin sonuncu filmi Apu'nun Dünyası'nda, başarılı bir orta eğitimden sonra eğitmenlerinin dikkatini çekmiş olan Apu (Soumitra Chatterjee), özel bir bursla gönderildiği kolejden ödenek yokluğu nedeniyle eğitimini tam olarak bitiremeden orta bir dereceyle mezun olabilmiştir. Artık bir erişkin olan Apu mega kent Kalküta'da salaş bir apartman dairesinde oturmaktadır. Henüz kendine uygun bir iş bulamamıştır, zaten ciddi olarak bir iş de aramaz. Ara sıra özel dersler vererek ve kitaplarını satarak geçinmeye çalışır. İçine kapanık bir yaşantı süren Apu'nun tek hayâli iyi bir yazar olabilmektir ve henüz tamamlayamadığı bir romanı vardır.

Kolejden samimi arkadaşı Pulu (Swapan Mukherjee), Apu'yu kuzeninin Khuina köyündeki düğününe davet eder. Nehir yoluyla yapılacak bu şiirsel yolculuk Apu'nun reddemeyeceği kadar cazip bir olaydır. Geleneklere göre düzenlenen düğün daha başlamadan damat adayı delirir. İnanışa göre Pulu'nun kuzeni Aparna (Sharmila Tagore) evlenmek için en uygun olan bu kutsal günü kaçırırsa lanetlenerek evde kalacaktır. Pulu, el altındaki en elverişli damat adayı o olduğu için Apu'dan damat olmasını rica eder. Zaten kızın annesi de, yüzünü İlah Krişna'ya benzettiği Apu'ya hayran olmuştur. Bu teklife önce şiddetle itiraz eden Apu daha sonra kızı bu güç durumdan kurtarmanın asil bir davranış olacağına karar vererek evlenmeyi kabul eder.

Hiç hesapta yokken dünya evine giren Apu, yeni eşi Apurna'yı Kalküta'ya götürür ve yoksul hayatını onunla paylaşmaya başlar. Yeni evli çift burada birbirlerini tanımaya çalışırlar. Bu süreçte çift arasında en küçük bir fiziksel temas (sarılma, öpme vb) bile perdede gösterilmez. Apurna gebe kaldığında Apu onu bir süreliğine baba evine gönderir. Ancak bir süre sonra Apurna'nın doğum yaparken öldüğü haberini alır. Apurna bir oğlan çocuğu dünyaya getirmiştir. Kedere boğulan Apu karısının ölümünden sorumlu tuttuğu oğlunu görmek istemez. Umutsuzluğa düşen ve hayata küsen Apu yazdığı romanı yok eder ve kömür madenlerinde çalışmaya başlar. Beş yıl aradan sonra arkadaşı Pulu onu tekrar bulur ve hayatındaki ikinci önemli değişikliği ona yaşatır: Apu'nun oğluna kavuşmasını sağlar.

Satyajit Ray 1955 yılında çektiği "Yol Türküsü" nün uluslararası alanda yarattığı büyük sansasyon üzerine ilk filmin kahramanı Apu'nun öyküsünün devamını da yapmaya karar verdi. 1956 ve 1959'da tamamanan devam filmleri ilki kadar ses getirmedi. Bu üç filme birlikte "Satyajit Ray'in Apu Üçlemesi" adı verilmektedir.





Holliday bağlantısı

Holliday bağlantısı dört DNA ipliği arasında oluşan hareketli bir bağlantıdır. 1964'te Robin Holliday, mayada gözlemlediği, homolog rekombinasyon olarak bilinen, bazı genetik bilgi değiştokuş biçimlerini açıklayabilmek için böyle bir yapı olması gerektiğini öne sürmüştü, bu yüzden bu moleküler yapıya onun adı verilmiştir. Holliday bağlantıları prokaryotlardan memelilere kadar pek çok canlı türünde oluşur.

Bu bağlantılar homolog diziler arasında oluştuğu için DNA boyunca ileri geri kayabilirler. Bakteriler bu kayma (dal ilerlemesi olarak da adlandırılır) RuvABC kompleksi veya RecG proteini tarafından kolaylaştırılır, bunlar ATP hidroliziyle açığa çıkan enerjiyi kullanan ve Holliday bağlantısını iten moleküler motorlardır. İki doğrusal DNA dupleksinin (ikilisini) yeniden oluşabilimesi için bağlantının ayrışması gerekir. Ayrışma olunca ya başlangıçtaki konfigürasyon tekrar oluşur veya DNA ipliklerinin karçılıklı yer değiştirdiği (krosover) yeni bir konfigürasyon oluşur. Homolog rekombinasyonda ayrışma ya yatay ya da dikey şekilli olur, meydan gelen ürünler ya "yama" ürünlerdir (eğer çift iplikli kırık tamiri sırasında aynı doğrultuda olursa) ya da "uç birleştirme" (İng. "splice") ürünleridir (eğer çift iplikli kırık tamiri sırasında farklı doğrultuda olursa).

Holliday bağlantıları genetik rekombinasyonda ara ürünlerdir, genetik bütünlüğü muhafaza etmekte önemli bir rolleri vardır.






Nükleozit trifosfat

Nükleotit trifosfat, üç fosfatlı bir nükleotittir. Doğal nükleotit trifosfatlar arasında adenozin trifosfat (ATP), guanozin trifosfat (GTP), sitidin trifosfat (CTP), timidin trifosfat (TTP) ve üridin trifosfat (UTP) bulunur. Bu terimler riboz içeren nükleotit trifosfatlar için kullanılır. Deoksiriboza içeren nükleotit trifosfatların adında ise deoksi- öneki bulunur: deoksiadenozin trifosfat (dATP), deoksiguanozin trifosfat (dGTP), deoksisitidin trifosfat (dCTP), deoksitimidin trifosfat (dTTP) ve deoxyüridin trifosfat. Nükleotit maddesine bakıp bu bileşiklerin ayrıntılı tanımlarını görebilirsiniz.

(d)ATP, (d)GTP, (d)CTP, (d)TTP ve (d)UTP'den başka daha ender NTP'ler de vardır, örneğin nükleotit metabolizmasının ara ürünleri, "ender" NTP'ler ve hatta yapay nükleotitler. Bazı ender NTP'ler doğal olanların totomerik şekilleridir. DNA ikileşmesi sırasında hatalı baz eşleşmesine neden olurlar. Örneğin, sitozinin totomerik şekli adenin ile 3 hidrojen bağı oluşturup sonra spontan olarak orijinal sitozin şekline dönüşür ve bunun sonucu bir bozuk eşleşme meydan gelir. Benzer olarak, sitozinin deaminasyonu sonucu urasil meydana gelir, buna karşın (ökaryotlarda) sıkça görülen 5-metilsitozinin deaminasyonu sonucu timin meydana gelir. Ancak, DNA ikileşmesi sırasındaki hata kontrolü sırasında bu hatalı eşleşmiş bazlar çıkartılır.

Bazı nükleotit türevleri DNA sentezinden başka süreçlerde önemli rolleri vardır. ATP hücre için başlıca enerji kaynağı moleküllerinden biridir. GTP enzim ve proteinlerde sıkça kullanılan bir kofaktördür. NTP'ler genelde fosforilasyon için enerji ve fosfat grubu sağlar.

Genelde nükleozitler (yani adenin, guanin, sitozin, vs.), fosfatı olmayan nükleoti