önünde Türkiye’ye ışık tutan Bayatyan / Ermenistan kararının etkisi, doğrudan Türkiye için verilen Erçep /Türkiye kararı ile pekişmiştir. Bu kararla Türkiye, AİHS m. 46/1 uyarınca inanç özgürlüğü kapsamında vicdani ret hakkını tanımakla yükümlü hale gelmiştir. AİHS m. 46/1’e göre sözleşmeci devletler, taraf oldukları davalarda Mahkeme’nin vermiş olduğu karara uymayı taahhüt ederler.

Türkiye, Avrupa Konseyi'ne üye olmasına rağmen vicdani reddi hak olarak tanımayı reddeden nadir ülkelerden biridir. Vicdani ret aleyhine olan veya yorumlanan normlardan biri olan 21 Haziran 1927 günlü 1111 sayılı Askerlik Kanunu'nda "Askerlik hizmeti Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı her erkek için zorunludur." ifadesi vardır. Diğer bir norma ise Türk Ceza Kanunu'nun 318. maddesidir: "halkı askerlikten soğutma".

Türk hukukunda askerlik hizmetinin, Anayasa’nın “Vatan Hizmeti” başlıklı 72. maddesinde düzenlendiği görülür. Anayasa, vatan hizmetinin yerine getirilme biçimine ilişkin üç seçenek sıralamıştır; buna göre vatan hizmeti Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesiminde yerine getirilebilir veya yerine getirilmiş sayılabilir. Maddenin lafzından Anayasa m. 72’nin askerlik hizmetini zorunlu kılmadığını söylenebilir. Maddede zorunlu kılınan vatan hizmetidir ve bu hizmetin nasıl ifa edileceği üç alternatif gösterilerek sıralanmıştır. Dolayısıyla vatan hizmetinin kamu kesiminde de yerine getirilebileceğini düzenleyen Anayasa maddesi dikkate alındığında; vicdani ret hakkının tanınması ve vicdani retçilerin alternatif bir sivil hizmeti yerine getirmekle yükümlü tutulması için Anayasal bir değişikliğe gidilmesi gerekmemektedir. Yapılacak kanun değişiklikleriyle vicdani ret uygulamasının düzenlenmesi mümkündür.

Bazı görüşlere göre Türklük ve askerlik kavramlarını birbirinden ayrılabilmesi mümkün değildir; bu nedenle vicdani ret, Türklük ve ulus devlet ilkelerini zedelemekte hatta ortadan kaldırmaktadır. Ancak Anayasa m. 10’a göre hangi inanca mensup olursa olsun herkesin eşit olduğu ve m. 24’e göre inanç özgürlüğünün sağladığı korumadan yararlanmaya hakkı vardır. AİHM, orduda hizmet etme zorunluluğu ile kişinin vicdanı veya derinden ve gönülden inandığı dini veya diğer inançları arasındaki ciddi ve dayanılmaz çelişkiden kaynaklanan askerlik görevine itirazın, yeterli düzeyde inandırıcılık, ciddiyet, tutarlılık ve 9. maddenin sağladığı teminatlardan yararlanmanın önemine ilişkin bir inanç veya hüküm oluşturduğuna karar vermiştir. Bu içtihat kapsamında vicdani ret hakkı sadece "dini inanç" temelli olmak zorunda değildir. Belirli bir ciddiyet ve tutarlılık taşıması kaydıyla politik, ahlaki ve benzeri inançlar da vicdani ret hakkına kaynaklık edebilir. Nitekim AİHM savaş karşıtı, antimilitarist oldukları için askerlik yapmayı reddeden Halil Savda ve Mehmet Tarhan'ın başvurularında başvurucuların reddetme sebeplerini irdelemeye gerek duymaksızın vicdan özgürlüğünün ihlal edildiğini karara bağlamıştır.

Mahkeme, şu ana kadar kararlarında dini inançtan kaynaklanan davalarda objektif olarak dinin emirlerine bakmamakta, kişinin subjektif inancına göre değerlendirme yapmaktadır. Burada dini inancın kişisel olduğu gerçeği etkilidir. Bu nedenle örneğin İslam dinine mensup birinin, dini yorumlarken savaş veya askerlik karşıtı bir yorum yaparak askerliği reddetmesi durumunda mahkemenin burada bir din sorgulamasına gitmeyeceği düşünülmektedir.





Aybar Ertepınar

Aybar Ertepınar, 5 Ekim 1944'te doğmuştur, ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü mezunudur. Drexel University'de yüksek lisans ve doktorasını tamamlamıştır. 1972 yılında ODTÜ Mühendislik Bilimleri Bölümüde Yardımcı Doçent ve 1978 yılında yine aynı bölümde Doçent olmuştur. 1978-1981 arasında ODTÜ Mühendislik Bilimleri Başkanlığı yapmıştır. 1985-1989 yıllarında Gazi Üniversitesi'nde Profesör ve 1989-2001 arasında ODTÜ Mühendislik Bölümü'nde Profesörlük yapmıştır. 1985-1990 arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik-Mimarlik Fakültesi Dekanlığı, 1990-1992 arasında TÜBİTAK Başkan yardımcılığı ve 1992-2000 yıllarında ODTÜ Rektör yardımcılığı görevini yürütmüş Ekim 2001'de Bakanlar Kurulu kontenjanından ve Ekim 2005'te Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından YÖK üyeliğine atanmış 2001 yılında Kemal Gürüz tarafından YÖK Başkanvekilliğine getirilmiş ve bu görevini Erdoğan Teziç döneminde de sürdürmüştür. Görev süresinin bitimine 2 yıl kala 2007 yılında YÖK Başkanlığı'na Yusuf Ziya Özcan'ın getirilmesine tepki olarak aynı gün YÖK Başkanvekilliği ve üyeliğinden istifa etmiştir. İstanbul Aydın Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğretim üyesidir. 2013 yılı itibarıyla İstanbul Aydın Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi dekanlığını yürütmektedir. Ayrıca Aybar Ertepınar, Şair ve Eğitimci Coşkun Ertepınar'ın oğludur.




Don't be evil

"Don't be evil" ("Kötü olma"), Google'ın gayri resmi kurumsal sloganıdır. Bir toplantı sırasında, Google'ın ilk mühendislerinden Amit Patel tarafından bulunmuş ve Gmail'in üreticisi Paul Buchheit tarafından desteklenmiştir.

Google şirket resmi kurum felsefesinde "Don't be evil" kavram olarak yer almasa da, 2004 yılında IPO (Google kurucularından bir mektup, daha sonraları "'Don't Be Evil' manifestosu olarak adlandırıldı)'da yer alan S-1 Formundaki prospektüslere eklenmiştir.

Ekim 2015'de Google şirketinin Alphabet Inc adı altında yeniden yapılandırıldı. Her ne kadar Google'ın sloganı "Don't be evil" olarak kalsa da, slogan yeniden şekillendirilerek "Do the right thing" ("Doğru şeyleri yap") halini aldı.

Genellikle, Google'a yapılan eleştirilerde ""Don't be evil"" sloganı referans olarak gösterilmektedir.

Özellikle, Çin hükümeti sloganı kınamış, Çin Komünist Partisi de sloganı eleştirmiştir.

Ayrıca, Ocak 2010'da Apple CEO'su Steve Jobs, sloganı sert bir şekilde eleştirmiştir.





Platform Garanti Güncel Sanat Merkezi

Platform Garanti Güncel Sanat Merkezi, 2001 yılında Platform adıyla İstiklal Caddesi’nde açıldı. Sergi, konferans ve etkinlikler düzenleyen kurum, İstanbul Misafirleri Programı adlı sanatçı programına ev sahipliği yaptı ve bir güncel sanat kütüphanesi ile arşivi oluşturdu.

Vasıf Kortun tarafından Osmanlı Bankası desteğiyle kurulan Platform, Osmanlı Bankası ve Garanti Bankası’nın birleşmesi sonucu Platform Garanti adını aldı. Platform Garanti, 2007 sonunda sergi programına ara verdi. Kurum, Garanti Galeri ve Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi (OBAAM) ile altyapı ve birikimlerini SALT’a aktararak 2010 sonunda faaliyetlerini tamamladı. Garanti Kültür A.Ş. bünyesinde özerk bir kurum olarak kurulan SALT’ın etkinlikleri, yenileme çalışmaları 2008’de başlatılan iki tarihi binada; 9 Nisan 2011’de açılan SALT Beyoğlu (daha önce Platform Garanti’nin faaliyet gösterdiği eski Siniossoglou Apartmanı) ve 22 Kasım 2011'de açılan SALT Galata (eski Osmanlı Bankası binası) ile saltonline.org üzerinden yürütülüyor.

Platform, 2001-2007 yıllarında İstanbul’da 40’tan fazla sergi düzenledi. Bu sergilerden bazıları şunlardır:

"Subtracting of Zeroes" [Sıfırları Eksiltmek], Mladen Stilinović, 2007 ]

Sergi, Platform’un bulunduğu binanın 1980’lerde banka olarak kullanılmış olmasından referansla ekonomiye odaklandı. Sıfırları Eksiltmek kapsamında binanın asma katında, Stilinović’in 1970’lerden bugüne ürettiği 70’in üzerinde sanatçı kitabından oluşan bir seçki de sergilendi.

"Open Library" [Açık Kütüphane], 2007

"Open Library", Platform’un çok sayıda ziyaretçi ağırlayan sergi alanının bir kütüphane formunda yeniden kurgulanmasıyla tasarlandı. Beyaz duvarlı galeri ve cadde arasına hiç beklenmedik şekilde yerleştirilen eşik ile Platform’un işlevi bulanıklaştırıldı; Platform, hem bir kütüphane hem de kendine özel bir sergi salonu olarak algılanabilecek bir mekâna dönüştürüldü. "Open Library"’nin tasarımı, İstanbul’da yerleşik mimarlık stüdyosu Superpool tarafından Quinze & Milan iş birliğinde yapıldı.

"Normalization" [Normalizasyon], 2005 ]

P'latform Garanti, 2003’te Malmö’deki Rooseum ile Zagreb’teki WHW tarafından, çıkış noktası “normalizasyon” kavramı olan bir dizi tartışma, sergi ve yayın için iş birliğine davet edildi. "Normalization" [Normalizasyon] çeşitli anlamlarına odaklanan Platform’un programı kapsamında, terimin kullanımı ve tezahürlerinin yanı sıra günümüzdeki politik ve sosyal etkileri, yeni hazırlanan projeler, misafir programları, sergiler, halka açık konuşmalar ve seminerler ile incelendi. Küratörlüğünü Vasıf Kortun ve November Paynter’in yaptığı programda Can Altay, Yael Bartana, Mark Leckey, Aydan Murtezaoğlu, Phil Collins, Roman Ondak, Solmaz Shahbazi, Wael Shawky ve Jalal Toufic’in işleri sergilendi.

Platfom, ayrıca, Uluslararası [İstanbul Bienali]’ne katılan sanatçılardan Carsten Nicolai (2001), Shahzia Sikander (2003) ve Hüseyin Bahri Alptekin ile Yael Bartana’nın (2005) işlerine ev sahipliği yaptı.

Platform, aralarında Münster’deki Westfälischer Kunstverein ("Last Things" [Son Şeyler], 2008), Seul’daki Insa Art Space ("Candid Stories" video gösterimi, 2008) ve New York’taki Artists’ Space’in ("The Columns Held Us Up", 2009) yer aldığı uluslararası mekânlarda sergi ve etkinlikler düzenledi. 2008’de "Lucky Seven" [Adlı 7]. Uluslararası SITE Santa Fe Bienali’ndeki 15 uluslararası partner kurumdan biri oldu. 2006’da Frieze Projects’in davetiyle Frieze Art Fair’e katılan Platform, 2003’te Helsinki’deki Kiasma Güncel Sanat Müzesi’nde, Jens Hoffman’ın küratörlüğünde düzenlenen Institution² sergisine katılan Avrupa merkezli kâr amaçsız 10 kültür kurumu arasında yer aldı.

Platform, 150’nin üzerinde Türk sanatçının dosyasının yanı sıra dergiler, sergi katalogları, monografiler, nadir bulunan kitaplar ile güncel sanat teorisi ve felsefesi üzerine kitapları içeren bir güncel sanat kütüphanesi ve arşivi kurdu. 2007’de kütüphane, Açık Kütüphane adıyla Platform’un galeri alanında halka sunuldu. Kütüphane ve arşiv, 22 Kasım 2011 itibarıyla SALT Galata'da, SALT Araştırma bünyesinde hizmet vermektedir.

Platform, Hou Hanru, Charles Esche, Maria Lind, Carlos Basualdo, Phillipe Vergne, Irit Rogoff, Mark Leckey, Chantal Mouffe, Maarten