ntleri civarını incelemişti. Panormus, MÖ 254 yılında Roma lejyonları ve donanması tarafından kuşatılmış, koçbaşlarının kullanılığı kuşatma etkili olmuştu. Kent teslim oldu. Yunan tarihçi Diodorus Siculus 'a göre varlıklı Panormuslular 200 drahmi ödeyerek özgür kaldılar, ancak 13 bin kişi köle olarak alındı. Öte yandan, Roma Cumhuriyeti Panormus'un bağımsızlığına ilişmemiş, herhangi bir yükümlülük de getirmemiştir. Bu arada Kartaca'nın Panormus'ta çevre yerleşimlerden rehineler tuttuğu, bu insanların Roma yönetimi tarafından serbest bırakıldığı belirtilmektedir. Bu durumlar, civardaki diğer Sicilya kentleri üzerinde olumlu bir etki yaptı ve taraf değiştirmelerini sağladı. Panormus'un kaybıyla Sicilya'daki Kartaca toprakları, Lilybaeum ve Drepana gibi iki direnek noktasının yer aldığı ve Ada'nın batı kıyıları boyunca uzanan dar bir kıyı şeridi halinede daralmış oldu. Roma Cumhuriyeti, doğrudan bu kentlere karşı bir kara harekâtına girişmek yerine, Libya'nın desteğini sağlamayı da umarak Kuzey Afrika'ya bir sefer düzenlemeye karar vermiştir. Bu bölgeler, son iki yıldır yüksek araziye hakim Roma lejyonlarının kontrolü altındaydı. Ancak Hasdrubal, Panormus civarında hasat toplamakta olan Konsül Lucius Caecilius Metellus komutasındaki Roma Ordusu'na saldırmaya karar vermiştir. Saldırı için en uygun zaman olduğunu düşünmesinde geçerli nedenleri vardı. Görev değişimi yapacak olan diğer Konsül, Sicilya'daki Roma Ordusu'nun yarısıyla Roma'ya dönmüştü. Metellus ise Panormus'ta, Ordu'nun yarı kuvvetiyle kalmıştı.

Hasdrubal, Orethus vadisi boyunca askerleri ve savaş filleriyle Panormus üzerine ilerledi. Romalıların Panormus surları gerisine çekilmiş olmaları nedeniyle Hasdrubal kuvvetleri vadi çıkışından kent yönünde ilerlediler ve Orethus Nehri'ni geçtiler. Esasen Konsül Metellus, Kartaca kuvvetlerini açık arazide karşılamaktan kaçınmış, kuvvetlerini kent surları gerisinde emniyete alarak savunma yapmaya karar vermişti. Konsül Metellus, Kartaca kuvvetlerinin nehri geçmeleri (askeri açıdan daha anlamlı bir ifadeyle nehri arkalarında bırakmaları) süresince beklemiştir. Bu aşamada, emrindeki veleslere, Kartaca ileri unsurlarını ve filler üzerindeki mızrakçılarını taciz etmelerini emretmiştir. Diğer yandan Roma hafif piyadesi kenti çevreleyen hendekler içine indiler. Kartaca savaş filleri komutanı, direnmenin zayıf olacağını düşünerek bu hafif piyadeyi ezmek için harekete geçti. Fakat bu arada filler açığa çıkmış oldu. Kent surları üzerindeki mızrakçılar ve okçular, diğer yandan da hendeklerdeki hafif piyade hücuma geçerek fillerin paniğe kapılmalarına neden oldu. Bu panik halinde geriye kaçarak kendi hatlarına daldılar.

Dışarıda bunlar olurken Metellus ve lejyonları, kentin kapısı dışında Kartaca kuvvetlerinin sol kanadı karşısında konuşlanmıştır. Kartaca savaş filleri geri kaçarken Metellus da birliklerine, Kartaca kuvvetlerini sol kanadına taarruz emri verdi. Bu manevra Kartaca sol kanadında hattı yardı ve bozgun tüm orduya yayıldı. Ancak Romalılar dağılan Kartaca Ordusu'nun kılıç artıklarını takip etmeyecek, geride kalan filleri ele geçirmeye çalışacaklardır. Kartaca kuvvetlerinin büyük bir bölümü burada imha edilmiş, 60 savaş fili kontrol altına alınmıştır. Bu filler Roma'ya gönderilerek halka açık alanlarda sergilendi.

Herhangi bir yenilgiden sonra Kartaca'da adet olduğu üzere Hasdrubal, cezalandırılmak için Kartaca'ya geri çağırıldı. Halefi Adhubal, Selinus'un uzun süre savunulamayacağına karar verdi ve kasaba ateşe verildi. Hamilcar Barca'nın vur kaç taktikleriyle sürdürdüğü savaşım hariç tutulursa bu yenilgiyle Sicilya'daki Kartaca kara harekâtları son bulmuştur.

Panormus Muharebesi ardından Roma Cumhuriyeti, Sicilya'da hakim güç haline gelmiştir. Ada'nın batı sahillerindeki birkaç direnek noktasında halen Kartaca hakimiyeti sürmektedir. Ancak Roma Cumhuriyeti'nin elinde, bu direnek noktalarını etkili şekilde ablukaya alacak güçte bir deniz kuvveti de yoktu. Öte yandan Roma birliklerinin açık arazide savaş filleriyle karşılaşmaktan kaçındıklarına ilişkin raporlar mevcuttur.





Drepana Deniz Muharebesi

Drepana Deniz Muharebesi MÖ 249 yılında Birinci Pön Savaşı'nın bir parçası olarak Kartaca ile Roma Cumhuriyeti arasında gerçekleşen bir deniz muharebesidir. Muharebe, Sicilya'nın batısında bugünkü Trapani yakınlarında yapılmıştır.

Roma Cumhuriyeti'nin Mylae Deniz Muharebesi, Ecnomus Burnu Deniz Muharebesi gibi deniz zaferleri bir güven duygusu yaratmıştı. Roma, bu güven duygusuyla Himilco tarafından yönetilen ve Kartaca'nın önemli bir direnek noktası olan Lilybaeum üzerine doğrudan bir saldırıya geçme kararı aldı. Kent o yılki Roma Konsülleri Publius Claudius Pulcher ve Lucius Junius Paullus komutasındaki bir filo tarafından kuşatıldı. Ancak, Roma Donanması artık daha deneyimli olmasına karşın Kartacalılar halen açık deniz manevralarında belirgin bir üstünlüğe sahiptiler. Hamilcar'ın oğlu Hannibal komutasındaki bir savaş gemisi müfrezesi, kuşatmayı güpegündüz yarmayı başardı ve Lilybaeum garnizonuna ikmal malzemesi sağladı. Gece ise Hannibal, kullanışsız süvari atlarını gemilere alarak Drapana'ya doğru yelken açmak için kent limanından ayrıldı. Hannibal, Roma Donanması olup biteni anlayana kadar ablukanın dışına çıkabilmiştir.

Hannibal'in bu girişiminin başarısı öylesine parlaktı ki Kartacalılar bu işlemi birkaç kez yinelediler. Bu ikmal sağlama başarıları Roma Donanması için ablukada büyük bir başarısızlıktı, sonuç itibarıyla kuşatmanın tüm amacını boşa çıkarıyordu, ablukaya alınan kentin dışarıyla bağlantısı kesilememişti ve halen ikmal edilebiliyordu. Derhal etkili olabilecek önlemler alınmalıydı.

Kısa bir süre sonra Rodos'lu Hannibal adında cesur bir denizci, Roma Donanması'nın ablukasına karşın Kartaca Senato'suna ve bölgedeki Kartaca amirali Adherbal'e, Lilybaeum'da durum hakkında bilgi iletmeye başladı.

Konsül Pulcher, Kartaca savaş gemilerinin toplandığı Drepana limanına sürpriz bir saldırı başlatmaya karar verdi. Roma Filosu gece ay ışığı altında Lilybaem'dan kuzeye yelken açtı. Kartaca devriye gemileri Roma gemilerini tespit edemedi. Ancak Roma gemileri de sınırlı görüş mesafesi yüzünden savaş düzeninde kalmayı başaramadılar. Gemiler, gün ışırken Drepana açıklarına ulaştıklarında düzensiz biçimde dağınıktılar ve daha kötüsü Konsül Pulcher'in bayrak gemisi geride kalmıştı. Fakat en kötüsü, Kartaca gözcülerinin bu dağınık filoyu saptamalarıydı, böyle olunca da saldırı, sürpriz avantajından yararlanma fırsatını kaçırmış oldu.

Bu arada Konsül Pulcher, Roma dini geleneklerine göre savaş için bir kehanet bulmaya çalışmaktadır. Böylesi durumlarda kullanılması gelenek olmuş yöntem, bu işler için gemide bulundurulan kutsal kabul edilen tavukların yemlenme davranışlarını izlemekti. Geleneğe göre, tavukların verilen tahılı yemeleri, tanrıların savaşı onayladığının bir işareti olarak değerlendirilecektir. Ancak o sabah tavuklar yemi yemedi. Bu, korkunç bir alamet kabul ediliyordu. Bu beklenmedik durumla karşılaşan mürettebat, batıl inançları nedeniyle de ayrıca büyük bir korkuya kapılmıştı. Bu durumda Konsül Pulcher, çarçabuk farklı bir yorum yapmaya çalışmıştır. Bulduğu çözüm tavukları gemiden denize atmak ve "Yemek istemiyorlarsa içsinler" demek oldu.

Diğer tarafta Kartacalılar Roma Donanması'nın tutumunun ne olacağını görmek için beklemedi. Amiral Adherbal, eninde sonunda Roma Filosu'nun limanı ablukaya alacağını hesap ederek hızlı karar verdi ve muharebeyi açık denizde kabul etmek üzere Drepana'nın tahiyesini emretti. Bunun üzerine Kartaca savaş gemileri, Drepana limanından çıkarak güneye yöneldiler ve iki küçük adanın açık denize bakan kıyıları açığına yerleştiler. Sürpriz bir saldırı fırsatının artık bütün bütün kaçırılmış olduğunu gören Konsül Pulcher filosuna, savaş düzenine geçilmesini emretmiştir. Ancak inisiyatif Kartaca Donanması'na geçmişti. Sicilya sahilini arkasına almıştı ve Kartaca Donanması karşısında savaşa hazırdı.

Adherbal, koşulların kendi lehine görerek saldırı emri verdi. Sağ kanadına Roma Filosu'nun en gerideki gemilerine saldırma emri verdi. Sonuç kesin Roma yenilgisidir. Muharebenin devamında Konsül Pulcher komutasındaki hemen hemen tüm gemiler batırıldı.

Publius Claudius Pulcher kurtulmayı başardı ve vatana ihanet suçlamasıyla karşılaşabileceği Roma'ya utanç içinde döndü. Kartaca uygulamasının aksine (Mylae Deniz Muharebesi'ndeki yenilgisinin ardından Hannibal Gisco, kendi adamları tarafından çarmıha gerilmişti) Roma, bu mağlup generalini vatana ihanet suçundan ya da başarısızlığı nedeniyle yargılamadı. Fakat Publius Claudius Pulcher, tavuk olayında kutsal değerlere saygısızlık etmiş olmaktan yargılanmak üzere mahkemeye çıkarılmıştır. Bu yargılamanın sonucunda suçlu bulundu ve sürgüne gönderildi. Böylelikle siyasi kariyeri sona erdi.

Ertesi yıl General Hannibal'in babası Hamilcar Barca, Sicilya'ya başarılı bir sefer düzenlemiş, adeta bir imha fırtınası yaratarak Konsül Junius Paullus komutasındaki Roma Donanması'nın diğer yarısını da imha etmiştir. Uğranılan bu yenilgilerle Roma Cumhuriyeti'nin Sicilya'daki durumu son derece umutsuz bir hale gelmiştir. Bunun üzerine Aulus Atilius Calatinus diktatör atanarak, kara savaşını yürütmesi için Sicilya'ya gönderildi. Drepana'daki bu yenilgi Roma'yı moral olarak da sarsmıştır. Öyle ki yeni bir filo inşa etmek için yedi yıl geçmesi gerekti.






Ecnomus Burnu Deniz Muharebesi

Ecnomus Burnu Deniz Muharebesi, Birinci Pön Savaşı'nda Sicilya'daki Ecnomus Burnu açıklarında Kartaca Donanması ile Roma Cumhuriyeti Donanması arasında, MÖ 256 yılında gerçekleşen bir deniz muharebesidir. Muharebe esasen Roma Cumhuriyeti'nin, Kuzey Afrika topraklarında, doğrudan Kartaca üzerine bir harekât başlatmaya karar verilmesinin bir sonucu olmuştur. Muharebenin sonucunda Kartaca Donanması, gemilerinin yaklaşık yarısını kaybederek yenilgiye uğramıştır. Bu zaferin ardından Roma Donanması Kuzey Afrika kıyılarına doğru hareketine devam etmiştir.

Muharebeye katılan gemi ve mürettebat sayısı dikkate alındığında Antik Akdeniz'in en büyük deniz muharebesidir. Dah