zur Befreiung der Frau’ parlamento dışı muhalefetin içinden bir feminist gruptur. (1966 – 1972; APO-Almanya’da Parlamento Dışı Muhalefet)

Bu grubun ortaya çıkmasıyla birlikte, Almanya Federal Cumhuriyeti’nde kadın hareketleri başlamıştır. 
Grup, özellikle Almanya Sosyalist Öğrenci Birliği’nden (SDS) birine domates atılmasının ve çocuk bakım evlerinin kurulmasının ardından tanınır olmuştur.

‘Der Aktionsrats zur Befreiung der Frau’ grubunun oluşumu çocuk bakım evlerinin kurulmasıyla yakından alakalıdır. İlk çocuk yuvası, SDS çevrelerinden Monika Seifert’in girişimi sonucu 1967 yılı eylül ayında Frankfurt’ta kurulmuştur. Monika Seifert, Wilhelm Reich’ın ‘çocukların bireysel düzenleri’ konulu yazılarından esinlenerek bir çocuk kreşi kurma kararı almıştır. Aynı zamanda, bir üniversite eyaleti olan Berlin’de de aynı girişimde bulunulmaktadır.

Girişim burada, Serbest Summerhill Okulu’nun ‘Alexander Neill Konsepti’nden esinlenen ve siyasetçi kimliği ile çocuğunun bakımını bir arada yürütmek karmaşası içine düşen Helke Sander tarafından başlatılmıştır.

Sander, diğer kadınlarla birlikte 1968 Ocak ayında Berlin Serbest Üniversitesi’nde dağıtılan bir el ilanı yazdı. 
Bunun ardından, 80 -100 kişilik kadın ve çok az sayıda erkekten oluşan ve sık sık bir araya gelmek isteyen bir grup ortaya çıktı. Bu buluşmalar “kadının özgürleşmesi için eylem konseyi” (Aktionsrat zur Befreiung der Frau) grubunun oluşmasıyla sonuçlanmasının yanı sıra; Berlin’de beş çocuk yuvasının kurulmasının da temelini oluşturmaktadır.

Helke Sander, Almanya Sosyal Demokrat Partisi’nin (SDS) 13 Eylül 1968’de yapılan 23. Delegeler Toplantısı’ndaki bir konuşmasında kurulun (Aktionsrat zur Befreiung der Frau) planlarını açıklamıştır.

Kurul kendini, işbirliği yapmayı garantilemede gerekli ilerici duruşu sergileyen tek parti olduğu için bir yandan Sosyal Demokrat Partisi’ne bağlı görürken, öte yandan da partinin her iki eğilimini de eleştiriyordu:

“Biz burada sadece diğer ilerici kuruluşlarla ortak çalışmalar yapabileceğimizden bahsediyoruz ve buna bağlı olarak; bugün akla gelen ilk isim SDS oluyor. Bu işbirliğinin tabii ki, kadınların özellikli problemlerini anlamak gibi ön koşulları vardır ve bu da aslında; yıllardır bastırılmış çatışmaları, sonunda, birlik içinde konuşulur hale getirmekten başka bir şey değildir.”
“Biz böylece, otorite karşıtları ve Komünist Parti Grubu arasındaki çatışmayı artırıyor ve aynı zamanda iki partinin de karşısında duruyoruz; zaten iki parti de pratik olarak bize karşı duruşta ve teorideki iddialarımız bile farklı.”

Sander konuşmasında ayrıca, SDS’de hâkim olan ve kadının sömürüsünü gizleyen ‘Politik ve Özel Alan’ ayrımını da şu sözleriyle eleştirmiştir: “(...) İnsanlar hayatın belirli bir alanını toplumdan ayrı tutar, tabulaştırır ve ona ‘Özel Yaşam’ adını verir. Sosyal Demokrat Parti bu tabulaştırmada mevcut sendikalar ya da partilerden farklı bir tavır sergilememektedir. 
Kurul’un Helke Sander tarafından açıklanan gelecek adımları aşağıdaki beş noktada özetlenmiştir. 




Çan Kay Şek Anıt Mezarı

Çan Kay Şek Anıt Mezarı (Geleneksel: 中正紀念堂 / Basit: 中正纪念堂, Tongyong Pinyin: Jhongjhēèng Jìniàntáng, Bopomofo: ㄓㄨㄥ ㄓㄥˋ ㄐ｜ˋ ㄋ｜ㄢˋ ㄊㄤˊ, Hanyu Pinyin: Jìniàntáng, Zhōngzhèng, resmî İngilizce adı: National Chiang Kai-shek Memorial Hall), Çin Cumhuriyeti'nin başkenti Taipei'nin Chuncheng semtinde bulunan ve eski devlet başkanı Çan Kay Şek anısına inşa edilen anıt mezar kompleksi.

5 Nisan 1975 tarihinde Çan Kay Şek öldükten sonra hükûmetin İcra heyeti bir anıt inşa etmek için Cenaze Komitesi kurdurdu. Yarışmanın sonucu mimar Yang Cho-Cheng'in tasarımı seçildi. Yang, Nankin'de bulunan Sun Yat-sen Türbesi (Sun Yat-sen, Kuomintang tarafından partinin ve Çan Kay Şek hükûmetinin kurucusu olarak kabul edilmektedir)'ni andıran birçok geleneksel Çin mimari unsurları dahil ederek tasarladı.

Anıt mezar, Çan Kay Şek'in 90. doğum yıldönümüne denk gelen 31 Ekim 1976 tarininde temel atma töreniyle inşaata başlandı ve 31 Mart 1980 tarihinde tamamlandı. Ve Çan Kay Şek'in ölümünün 5. yıldönümüne denk gelen 5 Nisan 1980 tarihinde halka açıldı.






Toplumsal hareket

Toplumsal hareket ya da sosyal hareket; sosyal bilimlerde, farklı düzenleme biçimlerini içeren, farklı harekete geçirme ve davranış stratejileriyle toplumsal değişimi hızlandırmak, engellemek veya tersine çevirmek için uğraşan ortak bir rol oynayıcı olarak görülmektedir. Toplumsal hareketler, en genel tanımıyla, ortak amaç için bir araya gelen insanların kolektif eylemleridir. Toplumsal hareket analizleri, siyaset bilimciler, sosyologlar, tarihçiler tarafından yapılabilmektedir. Charles Tilly, Sidney Tarrow, Donatella della Porta, Alain Touraine, Alberto Melucci gibi isimler bu alanda çalışan önemli akademisyenlerdir.

Sosyal Hareketler; örgüt dereceleri, büyüklükleri, seçtikleri stratejiler ve benzer ölçütler sayesinde fark gösterebilmektedir. Hareketler normalde daha fazla aşamadan geçmektedir;


Var olana alternatif bulan, günlük hayata yerleştirmeye çalışan birkaç ya da daha fazla karizmatik öncü sahneye çıkmaktadır. Sonuç olarak ya durum istenildiği gibi sonuçlandığı için veya en azından toplum tarafından önemli bir problem olduğu kabul edildiği için, ya da diğer sorunlar baskın çıktığı için sosyal hareketin sonuçlanması uzun sürmektedir.

Sosyal bir harekette en belirgin taraf, en başlarda formel olmayan açık organizasyon biçimlerinin egemen olmasıdır. Genellikle insanlar bir hareketin oluşumunun hemen ardından bir birlik (dernek, vakıflar vb.) oluşturmaya başlarlar. Sonraki süreçte bunların üzerine geliştirilmiş yapılar ve biçimler oluşarak faaliyette bulunurken, insanların kafasında ve kalbindeki bu hareket kaybolmaktadır veya daha fazla etkisini sürdürmemektedir. Çoğunlukla bu bir hareketin ve esas amacın görevinin bir ölümü, yani sona ermesi olarak görülmektedir. Bu bağlamda sosyal bir hareketin vizyon ve hayallerinin gerekliliği bazı durumlarda onların sebepleri ve oluşturucu ve itici gücü olarak gösterilmektedir.

Yeni yapıların kurulması ve eskinin değişimi bir sosyal hareketin farkını göstermektedir: Radikaller ılımlıları, kariyerciliği veya ihaneti fazlasıyla kınamaktadırlar, karşıt ithamlar da ütopyacılık ya da diktatörce hırs olmaktadır. Kurulan yapıların değişimi tekil amaçtan vazgeçişin bir göstergesidir aynı zamanda. Ancak, reel politikaya geçişle birlikte, çıkış durumdaki hedeflerden sapma kaçınılmaz olarak meydana gelir; buna bağlı olarak ödünler söz konusu olur ve sonuçta, aktivist bir hareketliğin özünü karşılayan çoğulculuk kurumsal düzeyde ya korunamaz hale gelir ya da kısmi olarak örselenir.

Burada söz etmeye değer olan şey de Amerika’dan Bill Mayer’ın geliştirdiği (1933–2002) Hareket Planı’dır. Mayer politik amaçlarla sosyal hareketlerin ideal sürecini tasarlamıştır. Ayrıca burada devrimlerin oluşumu ve seyri için Crane Brinton’dan sonra en azından ilgili analize dönük standartlaştırma denemeleri bulunmaktadır.

Toplumsal hareketlerin nasıl anlaşılacağı konusunda farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren toplumsal hareketeler, öncelikle irrasyonel-kontrol dışı kalabalıklar olarak anlaşılırken özellikle 1960'larla birlikte hareketlerin rasyonel bir içerikte olduğu yorumları artmıştır. 1968 öğrenci hareketleri bu açıdan belirleyici olmuştur. Dolayısıyla hareketler, kolektif davranış boyutundan kolektif eylem boyutuna doğru bir geçişle anlaşılmaktadır. Amerikan ekolü, işlevselci bir çizgide, hareketlerin nasıl ortaya çıktığıyla ilgilenir. Kaynakların mobilizasyonu, siyasal süreç, siyasal fırsat yapısı gibi başlıklar bu yaklaşımın alanına girmektedir. Avrupa'da ise hareketler daha çok Marksizm çerçevesinde, sınıfsal analizler ve devrim süreci içerisinde ele alınmıştır.

Tarihsel örnekler

19. ve 20. yüzyıllardan örnekler

Yeni Toplumsal Hareketler olarak özellikle 70’li yıllardan itibaren bazı hareketler vardır. Özellikle;

Eşitlik Latince emancipare’den gelmektedir: “Mancipium”, bir köle veya genç erkeğin “direnme ile kutlu hak kazanımı” sayesinde özerklik kazanması anlamını taşımaktadır. 
17./18. yüzyılda bir anlam değişikliği olmuştur: Bağımsızlığı elde etme eylemi sayesinde toplumsal ve siyasi bir özgürleşme hareketi oluşmuştur. Bu çabaların amacı özgürlük ve eşitlik kazanmaktır. Bu çoğunlukla ayrımcılığa veya egemenlik odaklı, yani ataerkil yapılara karşı çıkma ya da aileye olan ruhsal ve ekonomik bağımlılığın azaltılması ile gerçekleşmektedir. Çoğunlukla bu kavram “kadın eşitliği” ile eşanlamda kullanılmaktadır.

Eşitlik genellikle ırkları, etnik kimlikleri, cinsiyetleri, sosyal sınıfları yüzünden ayrımcılığa uğrayan ve politik kararları kabul görmeyen (örneğin Yahudi Eşitliği veya Katolik Eşitliği) grupların özgürleşmesi anlamına gelmektedir.

Politik eşitliğin yeni kavramları için Amerika’da dilsel olarak empowerment (güçlendirme) kelimesi kullanılmaktadır.

Antik Roma’da „emansipasyon“ (eşitlik) bir kereye mahsus, daha yüksek konumdakinin kendisinden aşağıdakine verdiği bir hak sunumu iken, Ortaçağ’da „emancipatio canonica“ (genel eşitlik) söz konusuydu. Bu eşitlik anlayışına göre örneğin şeytan işleri ile suçlanan kişilerin çocukları söz konusu suçluların velayetinden alınıp manastırlara yerleştirilmeleri olanaklı kılınıyordu. Yeniçağ’ın başlarında ise eşitlik kavramının kendine dönük, yani bireye bağlı kullanımı devreye girmektedir, daha somut bir ifadeyle: Tekil kişiler artık vesayet yapılarından kurtulabiliyordu, ancak belli başlı zan altında kalma durumlarına da açıktılar. Aydınlanma döneminde ise genel toplumsal bir eşitlik hedeflenmekteydi, öncelikli olarak hukuk alanında söz konusuydu bu, ancak bu hukuksal eşitlik taleplerinin sosyal ve kültürel gerçeklikte karşılanması hala tam sağlanmış değildir.

Eşitlik kadınlar, siyahlar, işçiler, çiftçiler veya homoseksüeller gibi ayrımcılığa maruz kalanların veya azınlıkların eşit kılınması anlamına gelmektedir.

Diğerlerinin (örn: Zencilerin) kurtulması ve özgürleşme talebi olarak eşitlik talebi Karl Marx’ın “Başkalarını özgür kılabilmek için önce kendimizi özgür kılmalıyı