ok önemli bilgiler iletecektir.

1962 yılında Sovyetler Birliği ülke dışındaki en büyük dinleme tesisi olan Lourdes Üssünü Küba’da açar. Havana’nın 50 km dışındaki tesis 73 km² alana yayılmakta ve 1000-1500 Sovyet ve Kübalı teknik personele ev sahipliği yapmaktaydı. Tesiste dinleme sistemleri, uydularla iritbat sağlayan devasa antenler ve her türlü muhabere dinlemesinin yapılabileceği teknik donanım mevcuttu.

Kurulduğundan beri Küba İstihbaratı özellikle Orta Amerika, Güney Amerika, Afrika ve Ortadoğudaki devrimci hareketlere yardım etmiştir. Ayrıca Kuzey Vietnam tarafından Vietnam Savaşı sırasında esir edilen ABD askerlerinin sorgularına Kübalı istihbaratçıların katıldığı yönünde iddialar bulunmaktadır.

Şili Devlet Başkanlığına Salvador Allende’nin Kasım 1970’de seçilmesinin hemen ardından Küba İstihbaratı Allende’nin yardımına koşacaktır. Teşkilat Allende’nin seçilmesinden sonra yeni hükümete destek örgütleyecek ve bu kapsamda ülkeye Sovyet, Çek, Kuzey Koreli askeri uzmanlarla İspanyol Komünist Partisi ve Portekiz Komünist Partisi üyeleri gelecektir.

Grenada’da Maurice Bishop önderliğindeki Jewel Hareketinin kansız bir darbe sonucu iktidarı almasından sonra Küba Bishop’a yardım amacıyla adayla yakından ilgilenmeye başlayacaktır. Sovyetler Birliği, ülkeye askeri malzeme sağlaması için ikna edilir. Bishop’un öldürülmesi üzerine çıkan karışıklıkları fırsat bilen ABD’nin 1983 yılında Grenada’yı işgal etmesine kadar ülkede 780 Kübalı istihbarat ve askeri uzman görev yapacaktır.

1967 yılından itibaren Küba İstihbarat Teşkilatı Nikaragualı devrimcilerle temas etmeye başlar. Sovyetler Birliği ise Küba’nın kıtada KGB’nin yerini doldurmasından rahatsız olacaktır. 1970 yılına gelindiğinde Kübalılar yüzlerce Sandinista Ulusal Kurtuluş Cephesi FSLN üyesi gerillayı eğitmeyi başarmıştır, bu yüzden örgüt üzerinde büyük etkileri ve saygınlıkları bulunmaktadır. 1969 yılında ise hapisteki Sandinist lider Carlos Fonseca Küba İstihbaratının sayesinde kaçmaya çalışmış ancak kaçtıktan kısa bir süre sonra yakalanmıştır. Ancak Fonseca, örgütü FSLN tarafından United Fruit Şirketinin üst düzey yöneticilerini taşıyan uçağın kaçırılması sonucu yürütülen görüşmelerin ardından salıverilecek ve Küba’ya gitmesine izin verilecektir. Latin Amerika ülkeleri arasında Küba’nın en etkin faaliyet yürüttüğü ülke Nikaragua’dır.

Ülkede Somoza rejiminin iktidardan devrilmesiyle birlikte başa geçen FSLN yönetiminde Küba’nın ayrı bir saygınlığı bulunmaktaydı. Gelişen Küba – Nikaragua ilişkilerinin göstergesi Havana’da 27 Temmuz 1979 günü yapılan ve ülkeler arasındaki diplomatik ilişkileri yeniden başlatan görüşmelerdir. Küba’nın Nikaragua’ya gönderdiği ilk elçi olan Julián López Díaz önde gelen bir Kübalı istihbaratçıdır.

Kübalı istihabaratçı sayısı FSLN döneminde 2500 sayısına ulaşacak ve yeni yönetimin kurduğu ve içişleri bakanlığına bağlı istihbarat teşkilatı Kübalı danışmanların gözetiminde kurulacaktır.

ABD yönetimi tarafından sol veya yurtsever birçok harketin bastırılması sonucunda Küba İstihbarat Teşkilatı gittikçe güç kazanan Porto Riko bağımsızlık hareketine yardım etmeye çalışır. Adanın bağımsızlığı için savaşan FALN örgütünün Kübalılarca eğitildiği iddia edilecektir. Porto Riko Sosyalist Partisi lideri Juan Mari Bras’ın 1974 yılında Havana’da Fidel Castro ile görüşmesi de özellikle ABD tarafından bağımsızlık hareketiyle Küba bağlantısının olduğuna dair sık kullanılan bir olaydır.

Özellikle Eylül 1974 ‘den itibaren adadaki ABD şirket ve sosyal mekanlarının bombalanması olayları artacaktır. Bu aşırı uçtaki eylemlere rağmen adanın bağımsızlığı için dayanışma toplantılarından en büyüğü 1975 yılında Havana’da gerçekleştirilecektir.

Küba İstihbarat Teşkilatının eğitim faaliyetleri için kullandığı Matanzas tesisleri Havana’nın dışında yer alır ve 1962 yılından beri faaliyettedir. Birçok farklı ülke devrimci hareket üyeleri burada eğitim görmüştür.




Türkiye'de anayasal süreç

Türkiye'de anayasal süreç, 1808 tarihinde ilan edilen Sened-i İttifak ile başlayıp günümüze kadar devam etmektedir. II. Mahmut döneminde, Alemdar Mustafa Paşa tarafından hazırlanan Sened-i İttifak, merkezî otoriteyi taşrada hâkim kılmak için Rumeli ve Anadolu âyanları ile Osmanlı Devleti arasında 29 Eylül 1808’de imzalandı. Osmanlı'da Sened-i İttifak ile Türk tarihinde ilk defa devlet iktidarı sınırlandırıldığından, bu belge Türk tarihinde ilk "anayasal belge" kabul edilmektedir. Abdülmecit döneminde 3 Kasım 1839 tarihinde Mustafa Reşit Paşa tarafından hazırlanan Tanzimat Fermanı ilan edildi. Bu ferman ile padişah, fermanda ilân edilen ilkelere ve konulacak kanunlara uyacağına yemin etti. Tanzimat Fermanı'nın tamamlayıcısı ve pekiştiricisi olan Islahat Fermanı, Abdülmecit tarafından 1856 yılında "ferman" olarak ilan edildi. Tanzimat döneminde yetişen ve Genç Osmanlılar olarak bilinen aydın ve yazarlar, Avrupa'dan etkilenerek meşrutiyet yönetimini savunmaya başladılar ve meşrutiyeti ilan ettirmek için Abdülaziz’i tahttan indirerek, yerine II. Abdülhamit’i getirdiler. 23 Aralık 1876'da Mithat Paşa’nın hazırladığı Kanun-i Esasi ilan edilerek meşrutiyete geçildi. Kanun-i Esasî, şekli kritere göre bir anayasa olarak kabul edilmektedir. Türk tarihinin ilk anayasası olan ve 12 bölüm ile 119 maddeden oluşan Kanun-i Esasî'nin 113. maddesi gereğince, padişah olağanüstü durumlarda Anayasa'yı askıya alabilirdi. II. Abdülhamit, 1877 yılında Rus savaşlarını (93 Harbi) neden göstererek Anayasa'yı askıya aldı. 1908 yılındaki askeri ayaklanma sonucu II. Abdülhamit, 1876 Anayasası'nı tekrar yürürlüğe koydu ve böylece II. Meşrutiyet dönemi başladı. 1909 yılında 31 Mart Vakası'nın meydana gelmesinden sonra tahttan indirilen II. Abdülhamit'ten sonra 1909 yılında Anayasa'da önemli değişiklikler yapıldı. Bu değişikliklerle 1876 Anayasası, meşruti bir parlamenter monarşi Anayasası haline geldi.

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda yenilmesinden sonra 16 Mart 1920’de İstanbul'un işgal edilmesiyle, Osmanlı Meclis-i Mebusan'ı 18 Mart 1920 son kez toplandı ve çalışmalarına ara verdi. Damat Ferit Paşa 11 Nisan 1920’de Meclis-i Mebusan'ı feshettirdikten sonra, 23 Nisan 1920’de ilk Büyük Millet Meclisi, Ankara'da toplandı. Meclis, 20 Ocak 1921 tarihinde Teşkilât-ı Esasîye Kanunu kabul etti. Türkiye Cumhuriyeti'nin tek yumuşak ve tek çerçeve anayasası olan Teşkilât-ı Esasîye Kanunu'nda yapılan değişikliklerle devletin rejimi, dini, dili, başkenti, başkanı gibi unsurlar belirlendi. 1876 Kanun-i Esasîsi resmen ilga edilmeyişi, 1921 Teşkilât-ı Esasîye Kanunu'nun da yeni bir devletin ihtiyaçlarını karşılayacak derecede ayrıntılı olmayışından dolayı, ikinci dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi, yeni bir anayasa yapma sorunuyla karşı karşıya kaldı. Yeni Teşkilât-ı Esasîye Kanunu (1924 Anayasası), 20 Nisan 1924 günü kabul edildi. 1924 Anayasası, güçler birliği (yasama, yürütme, yargı) bakımından 1921 Anayasası'na göre daha esnek ve parlamenter rejime yönelik atılmış önemli bir adımdır. Bu anlamda 1924 Anayasası'nın kuvvetler birliği görevler ayrılığı ilkesini benimseyen meclis hükümeti sistemi ile parlamenter sistem arasında karma bir hükümet sistemi kurduğu söylenebilir. 1924 Anayasası, 1961 yılına kadar yürürlükte kaldı.

27 Mayıs 1960 tarihinde, Millî Birlik Komitesi adında bir grup subay yönetime el koydu. Yeni bir anayasa yapılması için Kurucu Meclis kurularak, yeni anayasa bu meclise hazırlatıldı. 9 Temmuz 1961 tarihinde halkoylaması yapıldı ve oylama sonucunda % 61.5 ile 1961 Anayasası kabul edildi. Türkiye'de 1960’ların sonlarına doğru siyasal şiddet olaylarının artması ve bunların engellenememesi sonucu 12 Mart 1971 tarihinde Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları, dönemin başbakanı Demirel’i istifaya zorladılar. Demirel'in istifa etmesiyle ordu desteğinde bir "partiler üstü” hükûmet kuruldu ve Anayasa'da değişiklik yapıldı. 12 Mart muhtırasının beklenen sonuçları vermemesinden dolayı 12 Eylül 1980 yılında ordu yönetime el koydu. 29 Haziran 1981'de çıkarılan kanunla bir anayasa yapmak için "Kurucu Meclis" oluşturuldu. Millî Güvenlik Konseyi ve Danışma Meclisinden oluşan bu meclis, hazırladığı Anayasa'yı 7 Kasım 1982 yılında halkoyuna sundu. % 91.37 ile anayasa kabul edildi ve yayımlandı.

Rusçuk âyanı Alemdar Mustafa Paşa, III. Selim tahta tekrar çıkarmak istediği sırada III. Selim'in öldürülmesi sonucu tahta II. Mahmut'u çıkardı, ardından kendisi sadrazam oldu. Otoritesini taşrada kaybeden Osmanlı Devleti, merkezi otoriteyi tanımayan Rumeli ve Anadolu âyanlarıyla antlaşma yoluna giderek otoritesini taşrada tekrar güçlendirmek amacıyla 29 Eylül 1808 tarihinde Kâğıthane’de Osmanlı ve ayanlar arasında "meşveret-i amme” denilen büyük bir toplantı yapıldı. 7 Ekim 1808 tarihinde her iki taraf arasında "Sened-i İttifak” adı verilen bir belge imzalandı. İmzalanan belge, padişah tarafından onaylanarak yürürlüğe girdi. Bu belge, bir giriş, yedi şart ve bir zeyl (ek) kısmından oluşmaktadır.

"Giriş" kısmında: Osmanlı devlet düzeninin bozulduğu, devlet otoritesinin sarsıldığı ve bu durumun taraflarca gözlemlenmesi üzerine, devletin kuvvetlenmesi (Devlet-i Aliyenin kuvvet-i kamilesi esbâbını istihsal) maksadıyla toplantılar yapıldığı ve sonunda bu ittifakın akdolunduğu bildirilmektedir.

"Yedi şart" kısmında senedi imzalayanlar: padişahın devletin temeli olduğunu tanıyacaklarını; toplanan askerlerin, devlet askeri olarak tahrir olunması; hazinenin muhafazasına ve devlet gelirlerinin korunmasına riayet edeceklerini; sadrazamdan gelen her emri padişahtan gelen bir emir olarak kabul edeceklerini ve ona karşı gelmeyeceklerini; başkentte "fitne ve fesad hadis" olursa çağrılmadan başkente gelip ve ayaklananları bastıracaklarını; hanedanların idareleri altında bulunan kazalarda "fukara ve reayanın" vergilendirilmesinde adil davranacaklarını kabul ettikleri yazılmaktadır.

"Zeyl" kısmında ise senedin devamlı olarak uygulanabilmesi için bundan sonra sadrazam ve şeyhülislâm olacakların makamlarına geçer geçmez bu senedi imzalamaları öngörülmektedir.

Sened-i İttifak'ın önemi, Osmanlı padişahının ilk kez yetkile