, "Gournay-sur-Aronde" ve "Ribemont-sur-Ancre" yakınlarındaki Armoricani'yle yapılan bir savaşın ardından, tapınakların bulunduğu Somme çevresindeki bölgeleri ele geçirmiştir.

Kartacalı kumandan Hannibal Barca, Cannae'da savaşırken kendi safında savaştırmak için Galyalı askerler satın almıştır. Bu Galya katılımı, MÖ 122'de Roma'nın Provence'ı topraklarına katmasına sebep olmuştur. Daha sonra Roma konsulü -Jül Sezar- tüm Galya'yı işgal etmiştir. Vercingetorix tarafından yürütülen protestolara rağmen Galyalılar Roma saldırılarına dayanamamıştır. Galyalılar, başlarda Gergovia'da başarılı olmuşlar ancak daha sonra MÖ 52'de Alesia'da yenilgiye uğramışlardır. Romalılar; Lugdunum (Lyon)ve Narbonensis (Narbonne) gibi şehirleri kurmuş böylece Cularo'nun var olmasını sağlayan Lucius Munatius Plancus ileMarcus Tullius Cicero'nun mektuplaşmalarına olanak yaratmıştır.

1911-1914 yılları boyunca iç problemlerle uğraşan Fransa, askerlik hizmetini sosyalistlerin güçlü itirazlarına rağmen üç yıla çıkartsa da dış ilişkilere gereken önemi vermiyordu, 1914 yılında hızla tırmanan Balkan krizi Fransayı hazırlıksız yakaladı ve birinci dünya savaşında küçük bir rol oynamasına neden oldu.




Hakkı Torunoğlu

Hakkı Torunoğlu (1926; Gürün - 1984, Sivas), Türk ressam.

1926'da, Sivas'ın Gürün ilçesinde doğdu. Sanat yaşamı 1944'ye, Sivas Halkevleri'nde başladı ve bir yıl süreyle burada çalıştı. 1946'da, Hasan Kavruk ile birlikte Samsun Halkevi'nde resim çalışmalarına devam etti. 1948 yılında Sivas'a dönerek, resmin yanında Ankara Yurt Tiyatrosu'nda, yazar Cahit Atay ile birlikte tiyatroda da çalıştı. Torunoğlu, ilk kişisel sergisini 1963'te Ankara'da, ikinci sergisini ise 1976 yılında yine Ankara'da açtı. Aynı sene İstanbul'da üçüncü resim sergisini düzenledi. Daha sonraları ise Ankara ve İzmir'de sergilerine devam atti. Bazı eserlere illüstrasyon yaparak katkıda bulundu. Eserleri, Cevher Özden'in 1982'de yayınladığı takvimde yer aldı. 1984 yılında, İzmir'de hayatını kaybetti.

Hakkı Torunoğlu, çoğunlukla tuvallerinde, betimleyici figüratif olarak köylü işçileri ve kırsal kesim manzara çalışmıştır. Resimlerinde, köylülerin yaptıkları iş, çektikleri zorluklar, ve yoğun biçimde kırsal kesimin duygusal ve doğal atmosferi yansıtılmaktadır. Genellikle duralit üzerine yağlı boya ve karton üzerine çini kullanmıştır. Torunoğlu, sanat-insan ilişkisini, tohum toprak ilişkisine benzeterek, sanat ile toplum arasındaki ilişkinin kendisi için önemini vurgulamaktadır. Bir röportajında, "Önce sevgiyle başladım. Doğanın ve tüm kırsallığıyla karabasanı, kerpici, ağıdı, türküsü ve çilesiyle toprağımın insanlarının resmini yaptım" diyerek bu ilişkiyi pekiştirmektedir.





Şili kültürü

Şili kültürü gelişme sürecinde bölgesel farklılıklar gösterir. Kuzey Şili, İnka İmparatorluğu için önemli bir kültür merkezi iken, Orta ve Güney Şili bölgelerinde de yerel Mapuçe ve diğer Araukanyalı kültürler gelişmiştir. Şili kültürüne sömürgeci ve erken Cumhuriyetçi dönemlerde İspanyollar hükmetmeye başlamıştır. Diğer Avrupalı kültürlerin etkisi, başta Fransız ve İngiliz olmak üzere, 19. yüzyılda ortaya çıkmış ve günümüze kadar gelmiştir.

Ulusal dansa cueca ismi verilir ve 1824 yılında ilk olarak ortaya çıkmıştır. Dans edilmeyen geleneksel şarkı biçimine de tonada denir. İspanyol sömürgecilerden etkilenerek doğan bu müzik, cueca müziğinden orta seviyedeki melodik kısmı ve daha göze çarpan melodisiyle ayrılır. 1960'ların ortasında yerel müzikal biçimler Parra ailesinin öncülüğüyle Nueva Canción Şili ismiyle yeniden canlandırıldı. Bu müzik türü politik aktivizmle oldukça ilgilenmiş ve genel olarak sosyalist Salvador Allende ve Unidad Popular hükümetini desteklemiştir. Violeta Parra, Víctor Jara, Los Jaivas, Inti-Illimani, Illapu ve Quilapayún bu müziğin önde gelen isimleridir. 1970'lerdeki askeri rejimle birlikte, mevcut cuntaya karşı kamusal açıklamalar baskı altına alınmış, protesto şarkılarının ağırlıklı bölümünü oluşturduğu bu muzik türü ancak gizli biçimde icra edilebilmiştir. 1990`da anti komünist askeri diktatörlüğün son bulması ve demokrasinin dönüşüyle La Ley, Los Tres ve Los Prisioneros gibi yeni gruplar da ortaya çıkmaya başlamıştır. Şili müzik kültürü Brezilya`nınkine benzetilse de, kendine özgü birçok yönüyle ondan ayrılır.

Şililer kendi ülkelerine "Şairler Yurdu" (País de Poetas) der. İki nobel ödüllü yazar yetiştiren bu ülke, 1945'te Gabriela Mistral ve 1971'de Pablo Neruda, ayrıca tanınan birçok şaire sahiptir: Pedro Prado, Vicente Huidobro, Pablo de Rokha, Juvencio Valle, Rosamel del Valle, Gonzalo Rojas, Jorge Teillier, Enrique Lihn, Nicanor Parra, Carlos Pezoa Véliz. Son yıllarda da Juan Luis Martinez ve Sergio Badilla Castillo öne çıkmaktadır. Ayrıca Pablo Neruda, Türk şair Nâzım Hikmet`in ölümünden sonra yazdığı ""Nazım`a Bir Güz Çelengi"" isimli şiirinde Nazım Hikmet`e ""kardeşim benim, adanmış asker, dünyada nasıl da yalnızım sensiz"" diyerek ölümünden dolayı duyduğu üzüntüyü dile getirmiştir.

Yurtdışında fazla tanınmasa da 20. yüzyıldaki en önemli roman ve kısa öykü yazarı Manuel Rojas olarak görülür. Isabel Allende ise bütün dünyada tanınan bir diğer önemli romancıdır. Jorge Edwards, José Donoso, Miguel Serrano ve Roberto Bolaño diğer kayda değer romancılar arasında sayılabilir.

En önemlileri şöyle sıralanabilir:


Kötü Pinochet yıllarını yaşayan çoğu Şilili o dönemi yorumlamaya çalışmaktadır. Akademisyenler, gazeteciler ve sanatçılar, Pinochet dönemini yeniden düşünmeye fakat bir yandan da hızlı bir şekilde geride bırakmaya çalışmaktadır. Bir gözlemci şöyle yazar: "Anı, kendi katliamını yaşamış Şili gibi bir ülkede, her zaman tatsızdır ve bugünlerde kesinlikle popüler değildir." 1996 yılından alınmış bir sanatçı değerlendirmesi de bu fikirle uyuşur: "Pinochet rejiminin bitiminden yedi yıl sonra, Şilili sanatçılar politikadan kaçma eğilimi gösteriyor. Birçoğu kendi deneyimlerine köşeli kavramlarla veya dışavurumcu tepkilerle yaklaşmayı tercih ediyor." 2004 yılında Şilili sanat tarihçisi ve kuratör Beatriz Huidobro Hott da Şili sanatını "görece apolitik bir manzara" olarak tanımlamıştır.

Şili mutfağını, Mapuçe gibi Şili yurdunda yaşamış toplulukların hazırladığı geleneksel yerel yemeklerle 16. yüzyıl gelmeye başlayan İspanyolların mutfağının karışımı oluşturur. Daha sonra İtalyan ve Alman göçleri de çeşitli biçimde bu mutfağı etkilemiş, zenginlik kazandırmıştır. 20. yüzyılda Fransız mutfağı da Şili mutfağı üzerinde oldukça etkili olmuş, Criollo isimli bir tür yemek tarzı ortaya çıkmıştır. Şarap ve Pisco ile yemekler zenginleştirilir ya da sunulur. Aynı zamanda kuzeyinden güneyine kadar yerellikten kaynaklanan yemek tarifleri oldukça çeşitlidir.


Şili'de ata spor rodeodur. Millî bayramlarda, tören ve eğlencelerde, at binme, Rodeo yarışları yapılır.
Şili`de en çok takip edilen spor futboldur. Her maddi düzeyden insanın oynadığı bu oyun, hem gençler hem yaşlılar tarafından takip edilir. 1962 Dünya Kupası finaline ev sahipliği yapan Şili Ulusal Stadı Santiago`da bulunur. Şili, And Dağları ve Büyük Okyanus arasında kalan uygun coğrafik konumuyla kayak için elverişlidir. Güney Amerika`daki en elverişli yer olmasıyla birlikte dünyadaki sayılı bölgelerden biridir, bu yüzden çeşitli etkinlikler ve yarışmalar düzenlenir. Kuzey bölgeden Orta bölgeye kadar olan uygun sahillere ve rüzgara sahip kısım da sörf için cazip bir merkez oluşturur. Neredeyse yıl boyunca yapılabilme imkânı olduğu için bu spor dalı da gerçekleştirilir ve takip edilir.
Ayrica Sili ve Arjantin arasında yıllardır süre gelen bir futbol rekabeti vardır. Her yıl Arjantin'in kazandığı Şili-Arjantin maçini 2008 yılının ekim ayında Şili kazanmis, bu haber günlerce mansetlere taşınmıştır.





Tony Parker

William Anthony "Tony" Parker (d. ) NBA'in San Antonio Spurs takımı ve Fransa millî basketbol takımı formalarını giyen Fransız profesyonel basketbolcudur. Basketbol ile yakından ilgili bir ailede büyüyen Parker 2001 NBA Seçmelerine (2001 NBA Draftına) girmeden önce iki yıl boyunca Fransa basketbol liginde oynadı. San Antonio Spurs tarafından seçildi ve kısa sürede takımın birinci oyun kurucusu oldu, Spurs ile 2003, 2005, 2007, ve 2014 yıllarında 4 NBA Şampiyonluğu kazandı. Yüksek hızı ve saha içi şut yüzdesinden üst düzeyde faydalanan Parker iki kez NBA All-Star maçına çağrıldı ve 2007 NBA Finalleri'nin MVP'si seçildi. Türkiye'de CNBC-e kanalında yayınlanan "Desperate Housewives" dizisi ile tanınan Eva Longoria ile 7 Temmuz, 2007 tarihinde evlendi. Fakat 2010 yılında boşandı.

Parker Brugge, Belçika'da doğdu, fakat yaşamını Fransa'da sürdürdü. Afrikalı-Amerikalı babası Tony Parker Sr., Chicago Loyola Üniversitesi'nde basketbol oynadığı gibi deniz aşırı ülkelerde profesyonel olarak da basketbol oynamıştır. Annesi, Hollandalı bir manken olan Pamela Firestone'dır. Parker ve çok yakın olduğu erkek kardeşleri beraber sık sık babalarının basketbol maçlarını izlerlerdi. İlk başta futbola ilgi duyan Parker Michael Jordan'ın dünya çapında bir basketbol yıldızına dönüşümünü gördükten sonra fikrini değiştirdi. Üstelik, Parker'ın iki küçük kardeşi de basketbol ile oldukça iç içe; T.J. profesyonel olarak, Pierre ise üniversitede basketbol oynuyorlar. Parker yeteneklerini geliştirirken boyunun yeterince uzun olmaması (15 yaşında aniden boy atmasına rağmen) saha içindeki pozisyonunu belirledi. Hızı ve çevikliğinin bu pozisyonu onun için ideal hale getirdiğini fark ederek oyun kurucu posizyonunda oynadı. Yeteneği en sonunda keşfedildi ve Paris'de bulunan Ulusal Spor ve Beden Eğitimi Enstitüsü'ne yazıldı. İki sene Fransa'da küçükler takımlarında oynadıktan sonra profesyonel oldu ve 1999 yılında Paris Basket Racing ile anlaşma imzaladı.

2000 yazında, Parker Indianapolis'de gerçekleştirilen Nike Hoop Summit organizasyonuna katıldı. Orada, profesyonel yetenek avcıları ve koçların önünde, gelecekte NBA oyuncusu olacak Darius Miles, Zach Randolph ve Omar Cook gibi oyunculara karşı mücadele etti. Parker, Amerikalı ve Avrupalı oyuncular arasındaki bir maçta 20 sayı, yedi asist, dört ribaund ve iki top çalma ile