rdularının kente birlikte girmesi durumunda iki tarafın da dost ateşi yiyeceğini düşünüyordu. Aslında İngiltere Başbakanı Winston Churchill General Eisenhower'e, Mareşal Bernard Montgomery komutasındaki İngiliz 21. Ordular Grubu'nun kenti almak üzere Berlin yönünde ilerlemeye devam etmesi konusunda baskı yapmaktaydı. Hatta, Churchill'le General Patton, Mareşal Montgomery'nin birliklerine, Berlin'e üç günlük mesafe kaldığında kente taarruz için emir vermesi yönünde anlaşmışlardı. Mareşal Montgomery anılarında başarda General Eisenhower'le, Berlin'in ana hedef olduğun konusunda fikirbirliği içinde olduklarını belirtmektedir. Ana hedefin Berlin olarak belirlenmesi Montgomery'ye göre savaş sonrasında Batılı Müttefiklerini ""barışı kazanmaları"" için gereken politik zemini oluşturacaktı. Ancak daha sonra General Eisenhower'in ana hedef konusunda yaklaşımını değiştirdiğini yazmaktadır. Artık General Eisenhower, ana hedefin Batı'daki Alman kuvvetlerinin imha edilmesi ve stratejik hedeflerin tahribi olduğunu düşünmektedir.

General Eisenhower'ın, Churchill'in ya da General Patton'un düşünceleri bir yana, ABD Başkanı Roosevelt'le Stalin, Elbe'nin doğusunun Sovyet harekât sahasına bırakılması konusunda zaten anlaşmışlardı. Stalin'in Berlin'e yönelten önemli bir neden, Alman Kayzer Wilhelm Esntitüsü'nde yürütülen Alman nükleer araştırma projesine, Amerikalılardan önce ulaşmak, bu programı ele geçirmek isteği olduğu düşünülmektedir.. Sonuçta müttefik orduları, Elbe'nin batı kıyılarına kadar olan Alman topraklarını işgal edeceklerdi. Amerikan 1. ve 9. Ordu'larının ileri unsurları, 11 Nisan 1945 tarihinde Elbe'ye ulaşmıştır. Ancak, Amerikan 2. Zırhlı Tümen'i saat 20:00'de Elbe kıyılarına ulaşmıştı ve Alman direnmesi nedeniyle bu tarihte herhangi bir geçiş elde edilemedi. Ertesi gün Schönebeck köprüsüne taarruz edildiyse da Alman savunması köprüyü atmıştır. Amerikan 83. Piyade Tümeni, 13 Eylül'de Darby yakınlarındaki köprüyü ele geçirmeyi başardı. Müttefik kuvvetlerin bulundukları ve ileri hareketi durdurdukları bu nokta, Berlin'e yaklaşık 100 km'dir.

Batılı Müttefiklerin savaşa 1945 yılındaki esas katkısı, yıl boyunca Berlin'e yönelik stratejik bombardıman şeklinde olmuştur. Amerika Birleşik Devletleri Ordusu Hava Kuvvetleri 1945 yılı boyunca Berlin'e çok büyük çapta gündüz hava akınları düzenlemeye başlamıştı. Art arda 36 gece boyunca da RAF'a bağlı Mosquito'lar Alman başkentini bombaladı. Sovyet kuvvetlerinin kente girdiği 20 - 21 Nisan 1945 gecesi İngiliz hava akınları kesilmiştir.

Alman kuvvetlerinin 14 Aralık 1944 tarihinde başlattığı Ardenler Taarruzu ardından Hitler, Batılı Müttefik kuvvetlerin taarruzlarına uzunca bir süre ara vereceklerini düşünmekteydi. Bu yüzden Wehrmacht kuvvetlerinin büyük bir kısmını Doğu Cephesi'ne kaydırdı. Sadece personel olarak değil, silah ve teçhizat olarak da ağırlık bu cepheye verildi. Onarımı tamamlanan ya da fabrikalardan teslim edilen hemen hemen tüm silah ve teçhizat, doğrudan Doğu Cephesi'ne gönderildi. Kuşkusuz bu durum, Kızıl Ordu'nun işini bir parça güçleştirmiştir. Öte yandan 7 Mart'ta Amerikan kuvvetleri Remagen Köprüsü'nü ele geçirdiklerinde Wehrmacht'ın elinde bu kesime gönderecek onarımda olan çok az sayıda tank dışında neredeyse hiç silah yoktu. General Patton'un kuvvetleri Ren'in batı kesimindeki Alman birliklerini 21 Mart'ta imha etmekte zorlanmadı ve ertesi gece Ren'i geçerken, hemen hemen hiçbir direnmeyle karşılaşmadı. Öyle ki Ren'in doğusundaki ilerlemede Müttefik kuvvetler açısından en büyük engel, ana ulaşım hatlarında uçakların ve topların bombardımanının yol açtığı yıkım ve enkazdı.

Müttefik kuvvetlerce Ren'in aşılmasına Hitler'in gösterdiği tepki, çığırından çıkmış bir yıkıcılığa yönelmiştir, Alman topraklarındaki tüm altyapı tesislerinin imhasını emretti. Her ne kadar Silahlanma Bakanı Albert Speer karşı çıktıysa da emrin geri alınmasını sağlayamadı ama, General Guderian'la işbirliği halinde uygulanmasını büyük ölçüde sabote etmeyi başardı.

Kızıl Ordu'nun Vistül-Oder Taarruzu, 12 Ocak 1945 tarihinde Narev Nehri ve Varşova üzerinden başladı. Harekâtın bir hafta önceye alınması, Churchill'in isteğine ""bir karşılık olmak üzere"" Stalin tarafından kararlaştırılmıştı. Churchill, Alman kuvvetlerince Batı Cephesi'nde başlatılan Ardenler Taarruzu'nun beklenmedik başarısı karşısında, Kızıl Ordu'nun bir genel taarruza geçmesi için ısrar etmişti. Vistül-Oder Taarruzu ile dört Sovyet "cephe"sine bağlı kuvvetlerin üç gün içinde birbiri ardı sıra taarruza geçmesiyle geniş bir cepheye yayıldı. Dördüncü gün cephe hattını yararak batıya doğru akmaya başlayan Kızıl Ordu birlikleri, günde 30 – 40 km. ilerleyerek Doğu Prusya'yı, Danzig'i, Poznan'ı ele geçirdiler. Sovyet ileri hareketi, Berlin'in 60 km. doğusunda, Oder nehri kıvrımında bulunan Küstrin'e kadar ilerledi.

Yeni düzenlenen Alman Vistül Ordular Grubu, SS Generali Heinrich Himmler komutası altında 25 Şubat'ta bir karşı taarruz girişiminde bulunduysa da harekât başarılı olamadı. Daha sonra Kızıl Ordu Pomeranya'ya girdi ve Oder Nehri'nin batı kıyılarını Alman birliklerinden temizledi, böylelikle Silezya içlerine ulaşmış oldu.

Güneyde Budapeşte Muharebesi şiddetli çatışmalarla sürüyordu. Alman kuvvetlerinin, Macaristan'ın başkentindeki kuşatmayı kaldırmak için giriştikleri üç karşı taarruz da başarısız oldu ve kent, 13 Şubat 1945 tarihinde Kızıl Ordu kuvvetlerinin eline geçti. Adolf Hitler, Drau-Tuna üçgeninin bir karşı taarruzla geri alınmasında ısrar ediyordu. Amaçlanan hedef, Kanije petrol sahasının güven altına alınması ve Tuna nehri hattının, bir sonraki harekât için geri alınmasıydı. Aslında, tükenmiş olan Alman kuvvetlerine üstesinden gelemeyecekleri, olanaksız bir görev verilmektedir. Sonuçta 16 Mart 1944 tarihinde başlanılan taarruzla Balaton Gölü Harekâtı, Alman kuvvetlerinin ileri harekâtının başarısız olmasıyla sonuçlandı. Yirmi dört saat geçmeden başlayan Kızıl Ordu'nun karşı taarruzu, Alman kuvvetlerinin on günde sağladıkları toprak kazanımını geri aldı. Sovyet kuvvetleri 30 Mart 1945'te Viyana Taarruzu'yla Avusturya topraklarına girdiler. Viyana, 13 Nisan 1944'te Kızıl Ordu'nun eline geçti.

Alman Doğu Orduları (Ostheer), 1944 yılının Haziran ve Eylül aylarında bir milyondan fazla askerini kaybetti. Öte yandan Almanya, başta akaryakıt olmak üzere başarılı bir askeri harekât için gerek duyulan tüm malzemelerden yana ciddi sıkıntı içindeydi. Doğu'da kaybedilen topraklar, Alman savaş ekonomisi için bir yıkım olmuştu. Müttefik hava kuvvetlerinin bombardımanı zaten, Ren bölgesindeki sanayi üretimini büyük ölçüde tahrip etmişti. Doğuda ise Romanya petrol bölgesinin ve Silezya sanayi bölgesinin kaybı, Alman savaş ekonomisini işlemez duruma getirmiştir. Romanya petrol bölgesi Kanije'nin kaybedilmesi bir yıkımdır. Müttefik hava akınlarıyla sentetik petrol tesislerinin üretimlerinin durmasıyla birleşince, ciddi bir akaryakıt sorunu yaratmıştır. Rurh bölgesini hedef alan Müttefik hava akınlarından sonra Silezya kömürü, Alman yıllık kömür üretiminin yüzde altmışını karşılar hale gelmişti. Almanya'nın sadece iki aylık kömür stoğu bulunmaktadır. Ayrıca Silezya bölgesinin kaybı sonucu Alman çelik üretimi de altıda bire düşmüştür. Silezya'nın kaybedilmesiyle sadece kömür ve çelik üretimindeki düşüş bile, Alman savaş ekonomisinin düştüğü durumu göstermeye yeterlidir.

Hitler'in savunma sanayinden sorumlu bakanı Albert Speer, 30 Ocak 1945 tarihli raporunda Silezya bölgesinin elden çıkmasının sonuçlarını değerlendirmiş ve raporunun sonuç bölümünde "… 1945'in bir felaket yılı olacağı…" yorumunu yapmıştır.

Generallerinin ve danışmanlarının ricalarına karşın Berlin'de kalmaya karar vermiş olan Hitler, 12 Nisan 1945'te, Amerikan Başbakanı Franklin D. Roosevelt'in öldüğü haberini aldı. Bu beklenmedik olay Hitler'de büyük bir umut yarattı. Müttefik Devletler arasında bir çözülme olabileceğinden umutluydu. O sıralarda Berlin'deki sığınağında bulunan Hitler, 1762 yılında Rus Çariçesi I. Elizaveta ölümüyle Prusya'nın bir felaketten kurtulmuş olması gibi benzer bir mucizenin gerçekleştiğine inandı.

STAVKA'nın Berlin Harekâtı ile ilgili planlar, Sovyet Genelkurmay Başkan Vekili General Aleksey Antonov ve ekibi tarafından 1944 yılı Ekim ayı sonları, Kasım ayı başları itibarıyla hazırlanmış durumdaydı. Planın ilk şekline göre harekât 20 Ocak 1945 tarihinde başlayacak, iki aşamada ama duraklamaksızın toplam 45 günde tamamlanacaktı. İlk aşama esas olarak Kızıl Ordu kuvvetlerinin Berlin yönünde yaklaşmasıydı. İlk aşamada taarruz çıkış hatlarından 240 – 290 km. ilerdeki Bydgoszcz - Poznan - Breslau - Viyana hattına 15 günde ulaşılacak, ikinci aşamada ise tüm Alman kara kuvvetleri imha edilerek Berlin alınacaktı. Plan kısa sürede geliştirildi. Harekâtın ilk aşaması, Doğu Prusyaya ve Polonya olarak iki harekât alanı üzerinde yapılacak iki genel taarruz olarak şekillendi. Kuzeydeki genel taarruz, 2. Beyaz Rusya Cephesi ve 3. Beyaz Rusya Cephesi kuvvetlerinin katılacağı Doğu Prusya Taarruzu'ydu. Güneydeki ise 1. Beyaz Rusya Cephesi ve 1. Ukrayna Cephesi kuvvetlerince yürütülecek olan Vistül-Oder Taarruzu'ydu. Bu kuvvetler, esas olarak Varşova - Berlin ekseninde taarruz ederek Poznan ve Breslau'dan geçen bir hatta buluşacaktır. Berlin Harekâtı'nın ikinci aşaması ise, gelişmelere, özellikle Doğu Prusya Taarruzu sırasında 2. Beyaz Rusya Cephesi'nin elde edeceği sonuca göre şekillenecekti. Ama kesin olan bir şey, Berlin'in Mareşal Jukov'un 1. Beyaz Rusya Cephesi kuvvetlerinin alacak olmasıydı. Stalin bu konudaki emrini 15 Kasım 1944 günü vermiştir.

Mareşal Jukov ve Konev kuvvetleri, harekâtlarını planda öngörülenden daha kısa sürede geliştirdiler ve operatif hedeflere ulaştılar. Bunun üzerine Mareşal Jukov, 26 Ocak tarihinde, Berlin üzerine yürümekle ilgili planını STAVKA'ya bildirdi. Buna göre, mekanize birliklerin yeniden tertiplenmesi, topçu ve istihkamın ileri kaydırılması, hava unsurlarının daha ilerideki alanlara alınması ve ikmal malzemesi stokları için dört güne ihtiyacı olacaktı. Berlin üzerine yürümeye, Şubat ayının ilk günlerinde