umi, Çxala, Perlevani, Noğedi, Sarpi kent ve köylerini abluka altına alır. Savaş aralıksız üç ay sürer, Lazların erzakları tükenir. Laz askerlerin yaklaşık 3/4'ü Osmanlılarca öldürülür ve direniş kırılır. Nihayetinde Lazlar teslim olur ve Trabzon’un fethiyle başlayan Lazistan’ın Osmanlılarca kuşatılması tamamlanır.

III. Murat'ın padişahlığı yıllarında Lala Mustafa Paşa tarafından Kafkasya Osmanlı’ya katılır. Bu tarihten itibaren Batum ile Doğu Karadeniz Bölgesi “Lazistan Sancağı” olarak anıldı. 1640 yılında bölgeyi dolaşan Evliya Çelebi’ye göre, Trabzon’un beş sancağı bulunuyordu. Bunlardan birisi de Lazistan idi. Lazistan’ın o zamanki merkezi Gönye(Gonio) idi. Kazaları ise, Atina, Sumla Vie ve Ark’abi idi. Koch ise 15 Laz derebeyliği saymaktaydı: Atina, Bulep, Art’aşeni, Vie, apiste, Arkabi, Kisse, Xopa, Mariali(Noğedi), Gonio, Batumi, Maradidi, Perlevani, Çxala. Resmi olarak 1851’de Acara çevresi (Batum), Yukarı Guria ile birlikte kurulmuş olan Lazistan Sancağı’na bağlandı. Batum, 1878 yılına kadar Lazistan Sancağı'nın merkezi idi. 93 Harbi’nden sonra Batum Rusya’ya bırakılınca, Batum’daki Lazlar Osmanlı’ya göç ettiler ve Lazistan’ın başkenti Rize’ye taşındı.

19. yüzyıla kadar Acara ve Batum'un çevresindeki nüfusun ezici çoğunluğunu Lazlar oluşturmaktadı. Ancak Osmanlı-Rus Savaşları'nda gerek Lazların Osmanlı'ya yardım etmeleri, gerekse muhacirlikten dolayı bölgede Laz nüfusu iyice azalmıştı. Son olarak Stalin'in 1949'da Lazları topluca Orta Asya ve Sibirya'ya sürmesi Batum'da Lazların sayısını azınlık derecesine düşürmüştür.


Lazistanın her yerinde farklı dil ve etnik gruplara rastlanır.Lazlar, Türkler, Gürcüler, Hemşinliler, Rumlar ve Poşalar olmak üzere birçok etnik grup yaşamaktadır.

1914’te I. Dünya Savaşı'nın çıkmasıyla Anadolu işgale uğrar. İtilaf Devletleri Anadolu’yu bütün olarak yutmayı hedefliyorlardı. Ancak Amerika Birleşik Devletleri başkanı Wilson‘un ilkeleri emperyalist güçleri müşkilat altına soktu. Wilson’a göre her ulus kendi kaderini tayin etme hakkına sâhipti. Hangi millet nerede çoğunluktaysa orası o milletin olacaktı. Âdil olan bu plân çerçevesinde, Wilson bir harita çizdi.Haritaya göre, Anadolu’nun doğusunda üç yeni devlet kurulacaktı. 1- Kürdistan, 2- Ermenistan, 3- Lazistan. Lazistan’ın sınırları, Hopa’dan başlayarak Trabzon’un Akçaabat Limanı’nı da içine alan sâhil şeridinden oluşuyordu.

Batum Lazistan’ın içinde değildi. Çünkü Batum jeopolitik öneminden dolayı İngiltere tarafından işgal edilmişti. Batum vilayeti o zamanlar Artvin’in kuzey kısmını da içine almaktaydı. İngiltere-Fransa ikilisi ile Amerika arasında ayrıklık yaşandı ve Amerika savaştan çekildi. Bunun üzerine emperyalist devletler yeni bir paylaşım planı hazırlarlar. Sevr Antlaşması ile Anadolu coğrafyası yeniden şekillendirilir. Sevr görüşmeleri esnasında Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti Wilson’un bağımsızlık öngördüğü Lazistan’ı kendisine bağlamak istiyordu.

Bu yüzden Gürcistan, Rize ve çevresinde parayla tuttuğu adamlarca Lazistan Selamet-i Milliye Cemiyeti'ni kurturur. Cemiyetin tek amacı vardı: Lazistan’ı Gürcistan’a bağlamak. Sevr’de bu görüş emperyal ülkelerce kabul gördü ancak Ermeniler dış dünyayla iletişim kurmak istiyorlardı. Bu yüzden denize açılacakları bir limana ihtiyaçları vardı. İtilaf Devletleri de Trabzon’u Lazistan’dan koparıp kurulacak olan sözde Ermenistan’a bağlamaya karar kılarlar.

Ancak “Lazistan Havâlisi Âdem-i Milliye Cemiyeti” ile karşı çıkarlar. Trabzon’da kurulan Trabzon Muhafaza-i Hukkuk Cemiyeti’ne katılarak, Kurtuluş Savaşı'nda yararlılık göstermiş ve I. TBMM’de Batum’u ve Lazistan Sancağı'nı temsilen mebuslar mecliste yer almıştır. Kazım Karabekir Paşa’nın ordusu ise Batum’a kadar olan bölgeyi almıştır. Ancak Ankara hükümeti Kars Antlaşması ile Batum'u Gürcistan’a garantörlük şartıyla bırakmak zorunda kalır. Akabinde Gürcistan, Sovyet işgaline uğrar ve sorun Sovyetler Birliği ve Türkiye arasında imzalanan yeni bir antlaşma ile kesin çözümle neticelendirilir.

1920’de, Doktor Abidin Bey (Atak), Esat Bey (Özoğuz), İbrahim Şevki Bey, Necati Bey (Memişoğlu), Osman Bey (Özgen) ve Ziya Hurşit Bey, Lazistan milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne katıldılar.

1921 yılında Lazistan Sancağı'nın büyük bölümü Türkiye, küçük bölümü Gürcistan sınırları içinde kaldı. Gürcistan sınırı içinde kalan topraklar (Acaristan), halk oylaması sonucu Gürcistan'a bağlanmıştır. Buna karşılık, Lazistan, Trabzon vilayetinin sancağı oldu.

1925'te Lazistan Sancağının yerine Rize ili kuruldu.

Cumhuriyet döneminde, Kürdistan gibi, diğer bütün etnik takılarla oluşturulan yerel adlarla birlikte "Lazistan" da resmi kullanımdan kaldırıldı ve söz konusu bölge coğrafi yön isimleriyle adlandırılmaya başlandı.




Sudan'daki Türkler

Sudan'daki Türkler, Afrika kıtasında yer alan Sudan'da yaklaşık 1500 - 4500 civarında Türk bulunmaktadır. Sudan'a ilk olarak 1990'lı yıllarda eğitim faaliyetleri dolayısı ile Türkler gitmeye başladı. Türk girişimciler eğitim, sağlık, inşaat ve ticaret amaçlı yatırımlarda bulundular. Genellikle Türk firmalarının işgücü ihtiyaçları nedeniyle giden Türk işçi ve mühendisler yaşamaktadır. Daha sonradan bu kişiler kalıcı olarak yerleşmeye başladı.

Bunların dışında başka etkende 17 Ağustos 1999 depremi ve 2001 ekonomik krizlerinden dolayı Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının yeniden ucuz maliyetler ile iş kurmak, ekonomik refaha ulaşma amaçlarıdır. Özellikle Sudan'ın başkenti ve diğer şehirlerine oranla elektrik, su ve kanalizasyon altyapısı çok daha iyi durumda olan Hartum civarlarında Türk mahalleleri bulunmaktadır. Ayrıca Hartum'da Türklere ait birçok restoran, kafe, alışveriş merkezi ve esnaf dükkânları da bulunmaktadır.




Türk Akciğer Kanseri Derneği

Türk Akciğer Kanseri Derneği (TAKD), merkezi İzmir'de bulunan bir sivil toplum kuruluşudur.

2003 yılı Mayıs ayında 37 doktor tarafından kuruluşu gerçekleştirilen dernek, ölüm nedenleri arasında kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada yer alan akciğer kanseri ile mücadele temelinde Türkiye çapında etkinlik göstermektedir.

TAKD'nin amacı; akciğer kanseri ve diğer toraks tümörleri sorununa multidisipliner bir yaklaşımın yanında, bunun Türkiye genelinde kurumsallaştırılmasını ve yaygınlaştırılmasını sağlayıp, bu konularda her türlü eğitim ve araştırma faaliyetlerinde bulunmak, Türkiye'de akciğer kanserinin oluşmasını engellemek için en etkili korunmayı sağlamak ve var olan akciğer kanserli ve diğer toraks tümörlü olguları en son tıbbi yenilikleri ve uygulamaları takip ederek, akciğer kanserinin en erken tanısını ve en etkin tedavisini sağlamak ve bu konuda en üstün çabayı göstermek şeklinde belirlenmiştir.

Türk Akciğer Kanseri Derneği'nin en önemli etkinlikleri arasında, Ulusal Akciğer Kanseri Kongreleri gelmektedir. 2008 yılı Kasım ayında 3. kongre düzenlenmektedir. Bunun dışında TAKD tarafından, bilimsel kongre, seminer, panel, sempozyum, toplantı ve çalışmalar düzenlenmekte, üyelerinden yeterli koşulları sağlayanlara burs verilmektedir. Ayrıca TRT televizyonlarında yayımlanan kısa bilgilendirici filmlerle hastalar ve hasta yakınları bilinçlendirilmekte, aynı filmler derneğin web sitesinde yayımlanmaktadır. Dernek tarafından Ankara ve İstanbul'da düzenli olarak bölge toplantıları yapılmaktadır.






Jose Marti Küba Dostluk Derneği

Jose Marti Küba Dostluk Derneği, 2002 yılında Ankara'da kurulmuş olan, Yönetim Kurulu Başkanlığı'nı Gözde Somel’in yaptığı, amacı Türkiye ile Küba arasında dostluk ve dayanışmayı artırmak olan dernek.

2002 yılında Ankara’da kurulan dernek Küba Büyükelçiliği'nin de desteğiyle kısa zamanda adını duyuran çalışmalar yaparak gelişmiş, 2006 yılında İstanbul Şubesini, 2009 yılında İzmir Şubesini, 2012 yılında da Eskişehir Şubesini açarak etkinliklerine devam etmiştir.

Dernek kültürel, sanatsal etkinliklerin yanı sıra toplumsal, tarihi ve turistik alanda da Küba ile ilgili kamuoyu yaratmak için faaliyetlerde bulunmaktadır. Dernek ayrıca Küba Halklarla Dostluk Enstitüsü (ICAP) ile koordinasyon içerisindedir ve 2006 yılının Ekim ayında Avrupa Küba Dostluk Dernekleri Konferansı'na İstanbul’da ev sahipliği yapmıştır.

Dernek Küba’yı tanımak isteyen özellikle genç Küba dostlarını yaz aylarında dünyanın dört bir tarafından Küba’ya gelerek özel bir programa dahil olan insanlarla buluşturmaktadır. Bu program dahilinde katılımcılar başkent Havana’nın dışında inşa edilmiş olan "Julio Antonio Mella Campamento Internacional" isimli kampta kalmakta, tarlalarda gönüllü çalışarak Küba ekonomisine yardım etmekte, konferanslara katılmakta ve çeşitli hastane, üniversite ziyaretleri gerçekleştirmektedir. Turistik bir ziyaretten öte bir program dahilinde ziyaret edilen kurumlarda yetkililerden bilgiler alınabilmekte ve konferanslara katılınabilmektedir. Dernek bu kapsamda farklı meslek gruplarından (doktorlar, avukatlar vb.) heyetler için özel ziyaret programları da oluşturabilmektedir.

Dernek, orijinali günlük olarak Küba’da basılan Granma gazetesini dergi şeklinde aylık olarak 2009 yılına dek yayınlamıştır. Dergide Küba’dan haberler, Küba devletinden yetkililerin açıklamaları, başta Latin Amerika olmak üzere dünya siyasetine dair haber ve yorumlar, sanatsal, kültürel ve sporla ilgili haber ve yazılar bulunmaktadır.

Derneğin en önemli gündemlerinden bir tanesi de ABD’de tutuklu bulunan 5 Kübalının serbest bırakılmasıdır. Küba’ya karşı saldırılar gerçekleştirmek üzere özellikle Miami’de üstlenen ve örgütlenen mafya örgütlerine sızmış olan Beşli, ABD mahkemelerince uzun hapis cezalarına çarptırılmıştır. Küba’da yürütülen Beşli'ye Özgürlük kampanyasının bir benzeri de Türkiye'deki dernek tarafından yürütülmüş, dayanışma için imza toplanmış ve konuyla ilgili basın açıklamaları yapılmıştır.

Dernek, Küba eski devlet başkanı Fidel Castro'nun doğumgünü olan 13 Ağustos tarihinde her yıl Türkiye'de ismi "Fidel" olan kişilerle beraber kutlama yapmaktadır. En son yapılan doğumgünü kutlamasına Türkiye'den çok sayıda Fidel isminde kişi katılmıştır.

Derneğin Küba ile ilgili basılan bazı eserleri de bulunmaktadır:







Tıbbi Onkoloj