tererek aynı sayıyı belirtti. Yazısına göre: Bu intifada esnasında 1000 den fazla İsrailli öldürüldü. Ülkenin sadece iki diğer savaşı bu intifadadan fazla can aldı; Kurtuluş Savaşı ve Yom Kippur Savaşı. 
Filistinli ölülerin sayısıyla ilgili büyük tartışmalar yoktur. B'Tselem’ e göre, 30 Nisan 2008’den beri 4.745 Filistinli İsrail Güvenlik Güçleri tarafından öldürüldü ve 44 Filistinli de İsrailli siviller tarafından öldürüldü. Ayrıca 577 Filistinli ise Filistinliler tarafından öldürüldü.

Eylül 2000 ve Ocak 2005 arasında, İsrailli can kayıplarının 69% u erkekti. Filistinli kayıplarının 95% inden fazlası erkekti. “Bu çocukları Hatırla” nın raporuna göre, 1 Şubat 2008 tarihinden itibaren 17 yaş ve altında 119 İsrailli çocuk öldürüldü Filistinliler tarafından. Aynı dönemde 982 Filistinli çocuk öldürüldü (17 yaş ve altı) İsrailliler tarafından.
B'Tselem’ e göre, 30 Nisan 2008 tarihinden sonra öldürülen İsraillilerin 31.7% si İsrail Güvenlik Güçlerinden ve 68.3% ü sivillerdendi. Yani 719 İsrailli sivil ve 334 İsrail Güvenlik Görevlisi öldürüldü. Yine B'Tselem’ e göre, 30 Nisan 2008 tarihinden beri İsrail Güvenlik Güçleri tarafından öldürülen 4.745 Filistinlinin 1.671’i şiddet aktivitelerine katıldı ve 2.204’ü hiçbir olaya katılmadı. B’T Selem’e göre, İsrail Güvenlik Güçlerinin öldürdüğü 870 Filistinlinin şiddete katılıp katılmadığı bilinmiyor.

B’T Selem’in ölen kişilerle ilgili sınıflandırmaları tepkilerle karşılaştı. Emekli Albay, Jonathan Dahoah-Halevi, B’T Selem’in silahlı ayaklanmacılar için şiddete katılmayanlar demesini yanlış bulduğunu belirtti ve İsrail Hükümetinin ölüler hakkında veri toplayıp yayınlamamasını yanlış bulduğunu belirtti. Eleştirilerin birçoğu, B’T Selem’in Filistinli militanları sivil ya da şiddete katılmayan kişiler olarak göstermesi üzerine oldu.

İsrail Uluslararası Terörle Mücadele Enstitüsü, raporunda, İsrailliler tarafından öldürülen Filistinlilerin 56% sı ayaklanma şiddete katılanlardı. Enstitünün verilerine göre, 406 Filistinli de kendi taraflarındaki insanlar tarafından çatışmalar sırasında öldürüldü. Filistinliler tarafından öldürülen 988 İsraillinin 215 i çatışmalarda görev alanlardı. 22 İsrailli de çatışmalar esnasında kendi tarafındaki insanlardan yanlışlıkla öldürüldü.

24 Ağustos 2004 tarihinde, Haaretz muhabiri Zeev Schiff, Shin Bet verilerini kullanarak can kayıplarıyla ilgili bir rapor yayınladı. Rapordaki rakamlar özetle şöyledir:

İsrail Güvenlik Güçleri’nin Batı Şeria’daki Filistinli can kayıplarıyla ilgili sahip olduğu istatistiklere cevap olarak, B’T Selem, 2004 yılında öldürülen Filistinlilerin 3 te ikisinin çatışmalara katılmadığını raporladı.
2003 öncesinde B’T Selem’in metodu, Filistinli askeri gruplar ve siviller arasında ayrım yapmaktı. Çatışmalara katılıp katılmadıklarını dikkate almıyordu B’T Selem ve bu nedenle İsrail tarafında olanlar bu duruma eleştirilerini sıkça ilettiler. Bazı kişiler, Filistin Yönetimi’nin sivilleri çatışmaların olduğu yerlere yönlendirdiğini, protestoların olduğu yerlere gitmeleri çağrısında bulunduğunu ve ölen sivil sayısını artırmaya çalıştığını belirtti.

2009 yılında, tarihçi Benny Morris, “Bir Devlet İki Millet” adlı kitabında 2004 yılında kadar öldürülen Filistinlilerin 3 te birinin sivil olduğunu yazdı.

B’T Selem, 30 Nisan 2008 boyunca, 577 Filistinli, Filistinliler tarafından öldürüldü. 120 si İsraille işbirliği yaptığı şüphesinden dolayı öldürüldü (141). Neden öldürdükleriyle ilgili raporda verilen nedenler arasında, Çapraz atışlar, fransiyonlar arası çatışmalar, kaçırmalar, işbirlikçilerin olması, v.b. vardı (157).

Uluslararası toplum, Filistin-İsrail savaşıyla uzun süredir ilgilenmektedir ve bu müdahaleleri İntifada esnasında artmıştır. İsrail, ABD’den yıllık 3 milyar dolarlık askeri yardım almaktadır. İsrail gelişmiş bir endüstriyel ülke olmasına rağmen, 1976’dan beri ABD’den en büyük rakamlarda dış yardım alan ülke olmuştur. ABD’den yardım alıp aldığı yardımın nasıl harcandığı takip edilmeyen tek ülke olmuştur İsrail. Filistin Yönetimi yıllık 100 milyon dolarlık askeri yardım almaktadır ABD’den, 2 milyar dolarlık global ekonomik yardım almaktadır. Ayrıca Arap Ligi’nden 526 milyon dolar, Avrupa Birliği’nden 651 milyon dolar, 300 milyon dolar ABD’den ve Dünya Bankası’ndan 238 milyon dolar almaktadır. Birleşmiş Milletlere göre, Filistinliler en büyük insani yardımlardan birini alan gruplardan biridir.

2001 ve 2002 Arap Ligi zirvelerinde, Arap ülkeleri İkinci İntifadaya yardım etme yemininde bulundular. Aynı devletler 1980 ler sonunda Birinci İntifadaya yardım edecekleri yeminini yapmışlardı.




Tupi-Guarani dilleri

Tupi-Guarani dilleri, Güney Amerika'daki Tupi dillerinin en önemli alt ailesidir. 11 gruptaki 53 dili kapsar.

Tupí-Guaraní dillerinin en bilinen dil grupları Guarani ve Tupí'dir. Diğer örnekler Guarayu, Kamayurá, Kawahib, Kuzey şivesi, Teneteharan ve Xingu'dur. Carioca ve Jaguar kelimelerinin kökeni Tupí Guarani dilleridir. Yine birçok Brezilya şehir ve yer adının kökenleri Tupi-Guarani dillerine dayanır.




Pedro de Valdivia

Pedro de Valdivia (1500 - 1 Ocak 1554) İspanyol konkistador ve Şili`nin ilk valisidir. Valdivia, Santiago, Concepción şehirleri başta olmak üzere, bölgedeki birçok şehrin kurucusudur.

Pedro de Valdivia`nın hidalgo soyundan 1500 yılında (bazı kaynaklarda 1497`ye kadar gider) Badajoz, İspanya`da dünyaya geldiği sanılmaktadır. 1520`de V. Karl`ın ordusuna yazılarak 1521`de Flanders`te 1522 ve 1525 yılları arasında İtalya`da savaştı. 1533 yılında Marina Ortiz de Gaete ile evlendi. Valdivia, 1535`te Venezuela`ya gezi yaparak onu terk etti.

Diego de Almagro`nun seferinin başarısızlıkla sonuçlanmasından sonra, Valdivia güney Peru`daki yerlerin fethinin tamamlanması için Peru valisinden izin istedi. Gerekli izni aldı ve ""Vali vekili"" olarak atandı.

Sefer, henüz başlangıçta yaşanan sorunlar yüzünden sıkıntılı başladı. Valdivia bu seferi finanse edebilmek için kendisine bağlı yerleri satmak zorunda kalmıştı. Asker ve maceracı eksikliği de bir sorun oluşturuyordu, çünkü sefer heyeti fakir olduğundan emin olduğu yerleri fethetmek istemiyordu. Sonunda heyet Ocak 1540`ta Cuzco, Peru`dan ayılarak hareket etti, heyette yaklaşık bin Hindistan yerlisi ve sadece birkaç İspanyol bulunuyordu. Yolda heyete daha fazla İspanyol katıldı. Bu yeni katılan maceracı istilacılar Bolivya dağlarında başarısızlığa uğrayan seferin bir parçasını oluşturanlardı. Sonuçta sefere hepi topu 150 İspanyol daha katılmıştı

Valdivia, Almagro`nun Peru`ya döndüğü Atakama Çölü rotasını izleyerek ilerledi. Copiapo vadisine vardıklarında Valdivia bölgeyi kral adına tasarrufuna aldı. Kısa bir süre sonra güneye doğru ilerlemeye başladılar, aynı yılın Aralık ayında Mapocho nehrine vararak burada kalıcı bir yerleşim birimi oluşturdular.

Cuzco`dan ayrılmasından on bir ay sonra Valdivia ve ekibi Mapocho nehrine varmıştı, fakat yolculuk oldukça uzun ve sıkıntılı sürmüştü. Daha önceden İspanyol akınlarını yaşayan yerliler, geri çekilirken mahsüllerini yakmış, hayvanlarını da yanlarında götürmüş ve Valdivia`nın tayfası için hiçbir şey geriye bırakmamıştı.

Mapocho vadisinin geniş ve yerlilerle dolu olması, verimli toprakları ve bol temiz su buranın kalıcı yerleşim yeri olarak seçilmesinde önemli rol oynamıştır. Ayrıca iki yüksek tepeyle çevrili olması da savunma için elverişliydi. Burada varmalarından kısa bir süre Valdivia yerlileri içten dilekleriyle ikna etmeye çalıştı, aşiret reislerine çeşitli hediyeler vermesi için delegeler yolladı.

Yerliler hediyeleri kabul etti ama Michimalonco önderliğindeki birleşik güç, İspanyollara saldırdı, hatta üstün gelmeye de çok yaklaştı, fakat aniden yerliler silahlarını atarak kaçmaya başladılar. Yakalananlar beyaz bir atın üstünde, bulutların soyundan gelen bir kişinin çıplak (saydam?) bir kılıçla saldırdığını söyledi. İspanyollar bunun "Santo Iago"`nun (Saint James) mücizevi görünümü olduğunu söylediler ve bu şehre Santiago de la Nueva Extremadura ismini verdiler.

12 Şubat 1541`de Valdivia şehri resmi olarak kurdu. Seremoni, şimdi Santa Lucia Tepesi olarak bilinen, "Huelén" tepesinde gerçekleştirildi. Valdivia`nın verdiği ilk emirlerden biri "Marga Marga" madenlerinde altın araştırması yapılması ve Peru`ya kurye servisinin kurulmasıydı. Bu altın madenlerinin varlığını yakalanan şef Michimalonco`dan öğrenmişti.

Barış içinde geçen bir süreden sonra, yöre yerlileri Michimalonco önderliğinde 11 Eylül 1541 tarihinde Santiago`nun yeni köy halkına saldırdılar, Valdivia o sırada orada bulunmuyordu ve şehri savunmak görevi Inés de Suárez tarafından yürütüldü.

Bu olay Şili`nin fethinde önemli bir aksilik, geriye dönüş yaşattı, çünkü şehrin tekrar kurulması yeni tedariğin gelmesiyle 1543 yılında başlayacaktı.

Eylül 1543`te yeni silahlar, giysiler ve diğer malzemeler Peru`dan gelen bir gemiyle bölgeye ulaştı. Valdivia daha sonra kuzeye bir keşif heyeti yolladı. Juan Bohon önderliğindeki bu heyet, Atakama Çölü`nün kuzeyi ve Santiago arasında La Serena şehrini kurdu.

Şubat 1546`da 70 adamla birlikte Valdivia kuzeye doğru hareket etti. Bío-Bío Nehri`ne ulaştı, burada da bir şehir kurmayı planlıyordu ama yerli halkın düşmanlığı onu Mart 1547`de Santiago`ya dönmeye zorladı.

1547 ve 1548 yıllarında Peru`da bulunan Valdivia daha fazla kaynak ve insan toplamaya çalıştı, bir muharebeye katıldı. Sonunda Peru Genel Valisi, yaptığı hizmetlerden ötürü Valdivia`yı vali olarak ilan etti.

1549-1553 yılları arasında Valdivia tekrar güney Şili`yi fethetme görevini üstlendi, fakat bu sefer yerlilerden güçlü bir direniş gördü. Direnişe rağmen, 1550`de Bio Bio Bölgesi'ne dönerek yerli halka karşı bir zafer kazandı ve Concepción şehrini kurdu. Güneye doğru La Imperial, Valdivia ve Villarrica şehirlerini kurarak devam etti.

Valdivia, Eylül 1552`de güneye döndü, Concepción ve daha güneydeki yerleşim birimleri arasındaki iletişimi açık tutmak için hisarlar inşa etti. İlk olarak Tucapel hisarina düzenlenen saldırıyla isyan başladı. Valdivia hisari kişisel olarak kontrol etmek istedi, kafile hisar yakınlarındayken bir saldırı d