74 - 3 Şubat 1952), Franklin D. Roosevelt döneminde New Deal ("Yeni Düzen") programındaki çalışmalarıyla tanınan Amerikalı siyaset adamı.

1907'de Illinois Barosu'na kabul edildi. Medeni haklar, sosyal yardım, belediye reformu ve kamu hizmetleri alanında yürüttüğü mücadelelerle tanındı. Uzun yıllar iki büyük siyasi parti arasında yalpaladıktan sonra, 1932 seçimlerinde liberal eğilimli Cumhuriyetçilerin Demokrat aday Roosevelt'i desteklemesinde önemli rol oynadı. Bu nedenle Roosevelt yönetiminde içişleri sekreterliğine getirildi. New Deal'in önde gelen savunucuları arasında yer aldı ve Roosevelt'i yaşamı boyunca destekledi.

Bayındırlık İdaresi'nin (PWA) başkanı olduğu dönemde (1933-1939) harcamalarda gösterdiği titizlik yüzünden projelerin gecikmesi ekonomide beklenen canlanmanın kısa sürede sağlanmasını önledi. Bununla birlikte yüksek bedelli ihalelerin hiçbirinde yolsuzluk görülmedi. Ayrıca elektrik fiyatlarında yaptığı düzenlemelerle tüketicileri koruyucu önlemler aldı.

Başkanlık kampanyaları sırasında Cumhuriyetçi adaylara yönelttiği karalayıcı eleştirilerin yanı sıra bazı Demokrat yöneticilerle girdiği sert tartışmalarla da ün yaptı. Başkan Harry S. Truman ile anlaşmazlığa düşünce Şubat 1946'da istifa etti.




Sodyum bikarbonat

Sodyum bikarbonat ya da soda kimyasal formulü NaHCO olan bir kimyasal bileşiktir. Sodyum tuzlarından birisidir. Antiasit özelliği vardır. Kabartma tozu olarak da kullanılır. Suda çözünür. Beyaz katı kristal tozdur. Sodyum karbonat'ı andıran hafif alkali tadı vardır. Salin solüsyonu bileşiminde de kullanılır.

Eski Mısır’da doğal Natron çökeltileri,en çok sodyum karbonat dekahidrat ve sodyum bikarbonat içeren bir karışımdan oluşurdu.Natron hiyeroglif yazılar için boya olarak kullanılırdı.

1791 yılında fransız kimyager, Nicolas Leblanc soda olarak bilinen sodyum karbonatı üretti.1846 yılında New York’lu iki fırıncı,John Dwink ve Austin Church sodyum karbonat ve karbondioksit den kabartma tozu üreten ilk fabrikayı kurdu.

Bu bileşik 1800 lü yıllarda Roman kaptan, Rudyard Kipling tarafından balıkları taze tutmak amacıyla kullanılmış ve o günden sonra ‘saleratus’ olarak anılmıştır.

Sodyum karbonat,sodyum hidroksitin sulu çözeltisi ile karbon dioksitin reaksiyonu ile elde edilebilir.

CO2 + 2 NaOH --> Na2CO3 + H2O

Sodyum bikarbonat ise yeterince yüksek yoğunlukta karbondioksit ve su tepkimesi ile elde edilebilir.Sodyum bikarbonat bu yöntemde katı olarak çökelir.Kabartma tozu ticari miktarda benzer bir yöntem ile üretilmektedir.

Na2CO3 + CO2 + H2O --> 2 NaHCO3
Yüzde 1,3 lük çözeltisi izotonik özelliktedir.

Veteriner hekimlikte asidozis'in sağaltımında önem taşır.

Hiponatremi'nin sağaltımında kullanılır.




Soda




Kabartma tozu

Kabartma tozu, karbonat veya bikarbonat ve bir zayıf asit karışımı kuru kimyasal bir mayalandırma maddesidir. Kabartma tozu pişirilen gıdaların hacmini arttırmak ve hafifletmek için kullanılmaktadır. Toz, karbondioksit gazını sulu bir hamur ile karışmasıyla veya bir asit-baz reaksiyonu yoluyla hamur haline getirerek ıslak karışımdaki kabarcıkların genleşmesini ve böylelikle karışımın şişmesini sağlar.





Salin

Salin ya da salin solüsyonu belli ölçülerde sodyum bikarbonat ve sodyum klorür içeren distile su çözeltileridir. Daha çok eczacılık'ta burun içi bakımı ve nemlendirilmesi için kullanılır. Kontakt lens bakımı için de kullanılır.




Kosova tarihi

Kosova tarihi günümüzdeki bağımsız Kosova Cumhuriyeti’nin sınırları içinde kalan toprakların tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

Kosova'ya tarih öncesi dönemlerde yerleşen ilk Hint-Avrupa halkları İlliryalılar ve Traklardı. 6. yüzyılın sonlarında Slavlar Kosova'ya yerleştiler. 850-1018 yılları arasında Kosova Tuna Bulgar Hanlığı'nın bir parçası oldu. 13. yüzyılda Sırpların, 14. yüzyılda ise Osmanlı Türklerinin eline geçti. I. Balkan Savaşı'ndan sonra Yugoslavya Krallığı'na dâhil edilen Kosova, 1992 yılında Yugoslavya'nın parçalanmasından sonra Sırbistan'ın sınırları içinde kaldı. Ancak Sırbistan hükümeti, bu dönemde Kosovalılarca talep edilen ve nüfusunun çoğunluğu Arnavut kökenli olan Kosova halkının özerkliğini tanımadı. 1990’lı yıllarda Sırbistan hükümeti ve Kosovalılar arasında birçok şiddet olayı yaşandı.

Kosova 1999 yılında NATO tarafından yapılan Kosova Operasyonu sonrasında Sırbistan’dan ayrı özerklik kazandı.ABD, AET, Sırbistan ve Rusya arasında Kosova'nın statüsü konusunda yapılan görüşmelerin çıkmaza girmesi üzerine Kosova 17 Şubat 2008 tarihinde bağımsızlığını ilan etti.

Kosova bölgesi Neolitik Çağda, Vinča-Turdaş kültürü içinde yer almıştır (Batı Balkan siyah ve gri potası). Bölgede Tunç Çağı’ndan MÖ. 20. yüzyıla, Demir Çağı’ndan MÖ. 13. yüzyıla dek olan devirlere ait mezar taşlarına rastlanmıştır.

Roma İmparatorluğu döneminde Kosova'nın ismi Dardania'ydı. “Dardania” adlı bu küçük yönetim bölgesinin, bugünkü Kosova topraklarıyla kesiştiği mevkileri vardır. Dardania, "Moesia Superior" adlı eyaletin içindeki küçük bir bölgenin adı idi. Günümüzde Kosova'da Dardanlara ait birçok kalıntıya rastlanmaktadır. Kosova'da yaşayan Arnavutların çoğu, kendilerinin Dardanlar ve İlirlerin vârisleri olduklarına inanır. Buna delil olarak da Dardanlarla, insan yapısı, kültür ve dil yapısı bakımlarından ortak oldukları ileri sürülmektedir. Bugünkü Arnavutça, Dardanların diliyle ortaklığı çok az olan bir durumdadır. Bu teoriye göre, dil zaman geçtikçe değişmiştir ancak aynı dilbilgisi kurallarını içermektedir. Arnavutça kelimelerin çoğu İlirya'da konuşan dilden kaynaklamaktadır. Bunun en güçlü kaynağı eski Yunan felsefecilerin kitaplarında - İlir diline ait pek çok kelimeyi kullanmasıdır. Dardanlar Kosova'nın bugünkü topraklarında yaşamaktaydı. Yapı olarak güçlü ve sert insanlar olarak izah ediliyorlar.

Roma İmparatorluğu devrinde ve bu imparatorluğunun ikiye ayrılması sonrasında Doğu Roma İmparatorluğu sınırları içinde kalan (3. ve 4. yüzyıl) Kosova muhitinde Hun, Avar, Bulgar, Peçenek, Uz gibi Türk boylarının geçici ve kalıcı yerleşmeleri de söz konusu olmuştur.

Sırplar, Orta Çağ'da çeşitli devletler kurmuşlardır. Bu devletlerden en güçlüsü 1346 yılında kurulan Sırp İmparatorluğu'dur. Sırp İmparatoru Stefan Duşan, Teselya ve Epir'i almakla beraber Bizans İmparatorluğu'nun Balkanlar’daki topraklarını da almıştır. Stefan Duşan 1355 yılında ölünce yerine oğlu V Stefan Uroş geçmiştir. V Stefan Uroş ise güçsüz bir liderdi. 1370 yılında Stefan Duşan'ın hizmetinde çalışmış olan Pribak Hrebelyanoviç oğlu Lazar Hrebelyanoviç, Prizren'den ayrılarak Kruşevaç bölgesinde gücünü yoğunlaştırmış ve bölgeyi kontrol altına almıştır. Aslında Lazar Hrebelyanoviç, V Stefan Uroş'a rehin olarak verilmiş, fakat o Sırp ordusunun büyük bir bölümünün Osmanlı kuvvetleri tarafından öldürüldüğü Sırpsındığı Savaşı'na katılmamıştır. Ardından V Stefan Uroş ölmüştür. O Nemanjić (Nemanyiç) Hanedanı'ndan gelen son imparatordur. Lazar Hrebelyanoviç, sadece "knez" (prens) unvanına sahip olmasına rağmen Sırp kraliyet hanedanı olan Nemanyiçlerden Vratko Nemanyiç'in kızı Milika ile evlenmiş ve hanedanla akraba olmuştur. Ayrıca İmparator Stefan'ın unvanı olan "autokrator" unvanını kullanmaya başlamıştır.

Kosova ilk defa I. Murat zamanında 1389 yılında I. Kosova Savaşı’ndan sonra Osmanlı topraklarına katıldı. Ancak Yıldırım Bayezid'in 1402 yılında Ankara Savaşı'nda yenilmesi üzerine yaşanan Fetret Devri sırasında Kosova'daki Osmanlı yönetimi zayıfladı. 1444 yılının Mart ayında Arnavut ve Karadağ prenslikleri Balkanlar'daki Osmanlı yayılmasına karşı Arnavut Birliği (“Liga”sı) (ya da Lezha Ligası veya siyasî birliği) denilen bir askerî savunma birliği oluşturdular. O zamanlar Venedik hâkimiyetinde bir liman şehri olan Lezha (Alessio)'da bölgenin en önemli prenslikleri olan Thopia, Muzaka, Ballsha ve Crnojevic aileleri de bu birliğe kurdu katıldı.

Arnavut Lezha Birliği'nin üyeleri olan prensler şunlardı: Lek Dukagjin, Pjetėr Shpata, Gjergj Ballsha, Karl Thopia, Theodor Muzaka, Stefan Crnojević, İskender Bey (Gjergj Kastrioti). Daha ufak diğer Kuzey Arnavut aşiretleri de bu birliğe katıldılar. Osmanlı Türklerine karşı mücadele için kendi aralarındaki anlaşmazlıkları bir tarafa bıraktılar. Arnavut Kruya Prensi Gjergj Kastrioti (İskender Bey) birliğin komutanlığına seçildi. Alınan siyasî kararlarda bütün birlik üyelerinin kabul etmesi şartı vardı. Birlik Venedik Cumhuriyeti tarafından da desteklendi.

1444'te İskender Bey Osmanlı ordusunu Torviol Ovası'nda yenmeyi başardı. Bundan sonraki iki yılda da Arnavut Birliği, Osmanlılara karşı savaşlar kazandı. 1450'de Kruya'yı kuşatan Osmanlı birlikleri kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldılar. 1451'de İskender Bey Napoli Krallığı ile bir ittifak kurdu. 1452'de Osmanlı ordusu Mokrica ve Meçadi'de Arnavut Birliği'ne yenildi. 1453'te İstanbul'un fethi üzerine Arnavutlar Napoli, Venedik, Papalık ve Macaristan Kralları'ndan maddî yardım almaya başladılar. 1462'ye kadar Arnavutlar her yıl Osmanlı ordusunu püskürtüyor, ama ertesi yıl Osmanlılar tekrar aynı güçle tekrar geliyorlardı. 1460 ve 1463'te yapılan ateşkesler dışında Arnavut-Osmanlı savaşı hiç durmadan sürdü. 1462'de İskender Bey önemli bir şehir olan Ohri'yi almayı başardı. 1466'da Kruya'nın ikinci kuşatması da Arnavut Birliği'nce engellendi. Fakat aynı yıl Osmanlılar Shkumbin Vadisi'nde Elbasan Kalesi'ni kurmayı ve ilk kez Arnavutluk'ta kalıcı olmayı başardılar. 1467'de Kruya'nın üçüncü kuşatması da Arnavut Birliği'nce engellendi. 1468'e kadar İskender Bey'in 10.000 kişilik ordusu Osmanlı Orduları'nın sürekli saldırılarını başarıyla engellemeyi başardı.

1468 yılında İskender Bey'in ölümüyle Lezha Birliği zayıflamaya başladı. Venedik'in yardımıyla Kuzey Arnavutlar Osmanlılarla mücadele etmeyi sürdürdüler, ancak Venedik yönetimindeki İşkodra, 1479'da Osmanlılarca fetholununca, Arnavut direnişi sona ermese de zayıfladı. Bundan sonra Arnavutluk Osmanlı hâkimiyetine girdi.

I. Kosova Savaşı, 28 Haziran 1389 tarihinde Kosova Ovası’nda yapılmıştır. Bu sırada hükümdar Knez Lazar Hrebelyanoviç, Hristiyan askerlerden bir koalisyon oluşt