Ordusu'ndan ordu emrine verilmiş olan 5. Kolordu, birlikte kuşatıldı. Kolordu halen cephe hattının Berlin - Cottbus anayolunu kesimini tutmaktaydı. Yerel bazı Alman başarıları 4. Panzer Ordusu'nun eski güney kanadı tarafından 1. Ukrayna Cephesi kuvvetlerinin kuzey kanadı karşısında sağlanmıştı. Bu aşamada Hitler'in verdiği emirler, askeri durumun böylesiliğini kavrama yeterliliğini kaybettiğini göstermektedir. Hitler 9. Ordu'ya, Cottbus'u savunması ve bu arada batıya dönük bir cephe oluşturmasını emretmiştir. Daha sonra kuzey yönünde ilerleyen Sovyet kollarına taarruz edeceklerdir. Böylece güney yönünden doğru çekilmekte olan 4. Panzer Ordusu ile birleşerek bir kuzey kıskacı oluşturulacak ve 1. Ukrayna Cephesi kuvvetleri, 4. Panzer Ordusu'nu imha etmeden kuşatılacaktı. Aslında, 3. Panzer Ordusu'nun güneyden bir taarruz başlatacağını, bu kuşatma harekâtının güney kıskacı oluşturacağını ve 1. Beyaz Rusya Cephesi kuvvetlerinin, Berlin'in kuzeyinden ilerleyen SS Generali Felix Steiner'in operatif grubu tarafından imha edileceğini umuyorlardı. Steiner Ordu Müfrezesi, Hitler'in 21 Nisan tarihindeki emriyle, takviyeli bir kolordu düzeyinde kurulmaya çalışılmıştı. Günün ilerleyen saatlerinde General Steiner taarruz planını yaptı, fakat böyle bir planı uygulamaya koymak için gereken tümenler elinde yoktu. Tüm gün ve gece, ve izleyen gün, Hitler Steiner'in karşı taarruzu hakkında haber bekledi. Gerçekte ""Steiner taarruzu diye bir şey yoktu. Böyle bir taarruza girişilmemişti bile."" Sığınakta 22 Nisan öğleden sonraki toplantıda Hitler, General Steiner'in taarruzundan umudu kesti. Hiç kimsenin bu konuda bir bilgisi yoktu. Hatta Luftwaffe'nin sığınaktaki irtibat subayı General Koller'in keşif uçakları bile böyle bir taarruz hakkında bilgi veremiyordu. Ancak sığınağa, konuyla ilgisi olabilecek başka haberler gelmekteydi. General Steiner'in taarruzu için Berlin'in kuzey kesiminden birlik alınması, bu bölgede savunmayı zayıflatmış ve Kızıl Ordu birlikleri cepheyi yarmıştı. Artık Rus tankları kentin sınırlarını aşmaktaydı. Aynı toplantıda General Krebs, Steiner'in üst komutanı General Heinrici'nin kendisiyle görüştüğünü, taarruzun uygulanabilir olmadığını söylediğini anlattı. General Heinrici, Hitler'le görüşmek istemişti ama, çok meşgul olduğu gerekçesiyle görüştürülmemişti. Hitler, önceki günkü planının uygulanabilir olmadığını, bu durumda savaşın kaybedildiğini kabul etti. Bütün bunlardan generallerini suçladı ve kendisinin sonuna kadar Berlin'de kalacağını ve sonunda intihar edeceğini açıkça belirtti. Kısa süre sonra sekreterleri, sığınaktaki evraklardan bazılarını Hitler'in emriyle imha ettiler.

Daha sonra General Heinrici, Hitler'e 9. Ordu derhal geri hatlara çekilmeyecek olursa Sovyet kuvvetleri tarafından kuşatılmaktan kurtulamayacağını açıkça anlattı. Bunların yanı sıra, birliğin Berlin'in kuzeyine kaydırılması için zaten artık çok geç olduğunu ve batıya çekilmek zorunda kalınacağını özellikle belirtti. General Heinrici son olarak Hitler'in batı yönünde harekete geçmesine izin vermemesi durumunda komutanlık görevinden affını isteyeceğini bildirmiştir.

Genel Kurmay Başkanı General Alfred Jodl Hitler'in öfkesini yatıştırmaya çalışarak, Amerikan kuvvetleri karşısındaki 12. Ordu'nun Berlin'e getirilebileceğini ileri sürdü. Çünkü Amerikan kuvvetleri zaten Elbe Nehri'ne ulaşmışlardı ve daha doğuya ilerlemeleri pek olası görünmüyordu. General Jodl'un bu kanısı, Almanya'nın müttefikler arasında bölüşülmesine ilişkin, ele geçen bazı belgelere dayanmaktaydı. Hitler bu görüşü derhal benimsedi ve birkaç saat içinde Ordu Komutanı General Walther Wenck'e, Amerikan birlikleriyle muharebeyi kesip Berlin savunmasını takviye etmek üzere kuzeydoğu yönünde harekete geçmesi emredildi. Sonra fark edildi ki 9. Ordu batıya hareket edecek olursa 12. Ordu ile temas sağlayacaktır. Aynı akşam General Heinrici'ye bağlantı kurmak için izin verildi.

Luftwaffe'nin Hitler'in sığınağındaki irtibat subayı General Koller, 22 Nisan'daki toplantıya katılmamıştı. Ancak, toplantı hakkında aynı akşam bilgi aldı. Olaylar kendisine, ""Führer mahvoldu"" diye anlatıldı. Bunun üzerine saat 03:30'da bir avcı uçağıyla, üst komutanına durumu rapor etmek için Münih'e uçtu. (Mareşal Goering, Hitler'in 20 Nisan'daki doğum günü toplantısının hemen ardından, malikanesindeki değerli eşyaları kamyonlara yükletmiş, uzun bir araç konvoyuyla Berlin'den ayrılmıştı.) Mareşal Goering, bu bilgiyi alınca, Hitler'in 29 Haziran 1941'de imzaladığı kararnameyi yeniden inceledi. Bu belgede, Führer çalışamayacak duruma gelirse yerine Goering'in vekalet edeceği, ölecek olursa da yerine onun geçeceği yazılıydı. Bunun üzerine Goering Hitler'e bir telgraf göndererek vekalet için onayını istedi. Hitler'in tepkisi Goering'i "vatan haini" olarak tanımlayan, ancak tüm görevlerinden çekildiği takdirde hayatının bağışlanacağını bildiren bir telgraf olmuştur. Martin Bormann ise SS Karargâhına bir radyo mesajı göndererek Goering'in tutuklanması emrini verdi. Tutuklama işlemi ertesi sabah gerçekleştirildi. Hitler daha sonra Bormann'ın bu emrini onaylamıştır.

General Weidling'in kenti savunmak için elindeki kuvvetler, ağır biçimde hırpalanmış birkaç Alman Ordusu'nda , aşağı yukarı 45 bin asker ve birkaç Waffen-SS Panzer tümenini kapsamaktadır. Bu tümenlere, polis kuvvetleri, çoğu cebren askere alınmış olan Hitler Gençliği birliklerinin çocuk-askerleri ve Yurt Muhafızları'nın unsurları eklendi. Yurt Muhafızları'nın 40 bin askerinden çoğu ileri yaştaydı ve gençken orduda görev yapmışlardı. Bazıları ise 1. Dünya Savaşı'nın deneyimli askerleriydi. General Weidling savunmayı sekiz bölge halinde düzenledi. Bu bölgelere A'dan H'ye kadar kod verilmiştir. Her bir bölge, bir albay ya da generalin komutasındadır. Fakat bu komutanların yeterli muharebe deneyimi yoktur. Bu bölgeler ve savunan birlikler şu şekilde düzenlenmiştir.

Hitler, SS-Brigadeführer Wilhelm Mohnke'yi merkezi hükûmet için bölge komutanı atadı. Mohnke'nin sorumluluk bölgesinde Başbakanlık binası ve Führer'in sığınağı da bulunmaktadır. Mohnke'nin savaşçılarının çekirdek grubu, Führer'in korumasına tahsis edilmiş olan Leibstandarte (LSSAH) Muhafız Taburu'ndan 800 kişilik gruptur. Komutası altında 2 binin üstünde adam vardır.

Mareşal Jukov'un 1. Ukrayna Cephesi'ne bağlı General Nikolay Berzarin'in 5. Vurucu Ordusu ve General Mihail Katukov'un 1. Muhafız Tank Ordusu, 23 Nisan 1945'ta Berlin'e güneydoğudan taarruza başladı. Alman 56. Panzer Kolordusu'nun geliştirdiği bir karşı taarruzu püskürten bu kuvvetler 24 Nisan akşamı banliyöler arası demiryolu hattı olan S-Bahn hattına Teltow Kanalı'nın kuzeyinde ulaştılar. Bu arada tüm Alman kuvvetlerine Hitler tarafından Berlin iç savunmasını desteklemek üzere emir verildi. Sadece Brigadeführer Gustav Krukenberg komutasında bir Fransız SS gönüllü küçük bir birlik Berlin'e gelmiştir. Krukenberg, 25 Nisan'da kente yönelen ağır bir Kızıl Ordu baskısının olduğu C bölgesinin komutanlığına atandı.

Sovyet muharebe grupları, yakın sahra topçusu desteğinde 6 - 8 kişilik taarruz gruplarından oluşan yaklaşık 80 kişilik bir askeri birimdir. Ev ev muharebeye uyarlanabilen bu taktik birimler, Stalingrad Muharebesi'nden Berlin'e kadar karşılaşılan her müstahkem kentte geliştirilmiş ve rafine edilmiş muharebe birimleriydi.

Berlin'deki sokak çatışmalarında kullanılan Alman taktikleri, üç etmen tarafından şekillendirilmiştir. Bunlar: Almanların beş yıllık savaş boyunca kazanmış oldukları deneyim, Berlin'in kentsel özellikleri ve karşılarındaki, boşa çıkarılması gereken Sovyet taktikleridir. Berlin'in merkez semtlerinin çoğu, büyük bina blokları, düz ve geniş caddeler, birkaç suyolu, parklar ve geniş demiryolu manevra alanlarıyla kaplıdır. Kentin bu kesimi büyük bölümüyle düz arazi üzerine kuruludur, fakat Kreuzberg (deniz seviyesinden 66 m. yükseklikte) gibi bazı alçak tepeler de bulunmaktadır. Konutlar çoğunlukla 19. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilmiş apartman blokları şeklindedir. Bunların çoğu konut yönetmelikleri ve birkaç asansör sayesinde beş kat yükseklikteydi. Sokaktan bir koridorla ulaşılabilen bir avlu çevresinde inşa edilmişti. Bu avlular, kömür getirmede kullanılmak üzere, bir at ve at arabası ya da küçük bir kamyonu alabilecek genişlikteydi. Birçok yerde bu apartman blokları birbiri arkasında birkaç avlu etrafında inşa edilmişti. Her bir avlu, zemin seviyesinde bir koridorla, ilk avlu ile yol arasındaki dış avluya ulaşıyordu. Daha pahalı ve daha geniş evler doğrudan sokağa bakıyordu. Daha az pahalı ve geniş olanların bir iç avlusu bulunabiliyordu.

Nasıl STAVKA, Kızıl Ordu askerleri ve subayları kent savaşını, yaşayarak öğrendiyse, Almanlar da aynı şekilde öğrenmişti. Waffen SS, sokak köşelerine yakın kurulmuş eğreti barikatlar kullanmadı. Çünkü bunlar, düz bir sokak üzerinde açık bir görüş sağladığından, topçu ateşiyle rahatlıkla taranabilirdi. Bunun yerine üst katlara ve çatılara keskin nişancılar ya da pusu nişancıları ve makineli tüfekler yerleştirdiler. Ayrıca mahzen pencerelerine, sokak boyuca ilerleyen Sovyet tanklarını pusuya düşürmek için panzerfaust ile silahlanmış adamlar yerleştirildi. Hitler Gençliği ve çoğu I. Dünya Savaşı'nda savaşmış deneyimli askerlerden kurulu olan Yurt Muhafızları (Volkssturm) birlikleri, bu taktiklere kolayca uyum sağladılar.

Bu taktiklere karşı Sovyet komutanlığı, herhangi bir pencereye ya da kapı aralığına ateş açmak üzere tanklara hafif makineli tüfekler yerleştirdi. Fakat bu yöntemin de bir handikabı vardı, tankın tareti yeterince hızlı dönemeyebiliyordu. Diğer bir çözüm, açık görüş olmayan durumlarda, savunulan binaları hedef alan ağır obüsleri (150 – 203 mm.) ve yüksek katlardaki Alman topçusuna karşı uçaksavar toplarını kullanmak olmuştur. Kızıl Ordu muharebe grupları, sokaklarda hareket etmek yerine daha yüksekten, evden eve muharebe etme yolunu seçtiler. Duvarlarda patlayıcılarla ya da yıkılarak açılan gediklerden bitişik apartman dairelerine, mahzenlere geçiş yaparak ve çatı katlarında, çatılardan ilerlediler. Almanlar tarafından terk edilmiş panzerfa