a yayına başlamıştır.




Ömer Asan

Ömer Şükrü Asan (d. 28 Mayıs 1961, Trabzon), Türk yazar, yapımcı ve yayıncıdır. İlk çalışması Trabzon ili Of ilçesi Çoruk mahallesinin monografisi içeren Pontos Kültürü ile adını duyurmuş, Hasan İzzettin Dinamo'nun biyografisi ve kısa öykülerini içeren Niko’nun Kemençesi adlı eserlerini yayınladıktan sonra yayıncılığa yönelerek kurucusu olduğu Heyamola Yayınları'ndan 200'ü aşkın kitabın yanı sıra bizzat yayın yönetmeni olduğu Roman Kahramanları adlı dergiyi de yayınlamıştır. Ayrıca yapımcısı olduğu “Gündelikçi Kadınlar” adlı belgeseli 43. Altın Portakal Film Festivali’nde “En iyi Belgesel” seçilmiş ve 9. Seul Uluslararası Kadın Filmleri Festivali’nde “Birincilik Ödülü”nü kazanmıştır.

Ömer Asan'ın Yunanca'ya da çevrilen Pontus Kültürü adlı eseri Trabzon'da bazı köylerde konuşulan Romeika adlı Yunanca dialektini işlediği için özellikle milliyetçi çevreler tarafından eleştirilmiş , bölücülük propagandası iddiasıyla toplatılmış, toplatılma kararı alınmıştır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvuran yazarın başvurusu "Asan’ın ifade özgürlüğüne yönelik hükümet kısıtlamasının “demokratik bir toplumda gerekli olduğuna” ikna olmadığını bildirilerek Türkiye 500 avro tazminata mahkûm edilmiştir .






Ölçek, Ardahan

Ölçek, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Köyde yerleşimin tarihi eski dönemlere kadar uzanmaktadır. Köyün içerisinde kalıntılarına rastlanan "Ölçek Köyü Kalesi" ile 10. ya da 11. yüzyıla inşa edildiği düşünülen kilise kalıntıları bulunmaktadır
. Günümüz köyü ilk olarak 1855 yılında Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra Gürcistan'ın Ahıska yerleşiminden gelen 22 hane tarafından kurulmuştur. Daha sonra köye Derindere, Hanak, Kağızman ve Hafik' ten gelen ailelerde yerleşmiştir. Köye olan yerleşim 1878'deki 93 Harbi sonrasındaki göç hareketiyle de devam etmiştir.Yurtbekler, Acaristan, Ahıska, Çıldır, Göle, Kağızman ve Altaş'tan köye yerleşen aileler olmuştur. Rus denetimi altına giren yerleşim Ermeni çetelerin baskınına uğramış ve köyden bazı insanlar katledilmiştir. I. Dünya Savaşı döneminde de Rus egemenliğine giren yerleşim Ermeni çeteler tarafından baskına uğramış ve çok sayıda kişi öldürülmüştür. Bu dönemde köylülerin bir kısmı daha iç kesimlere göç etmiş ve Kurtuluş Savaşı sonrasında köyüne dönebilmiştir. Köyde 1895 yılında inşa edilen tarihi cami bulunmaktadır.

Köy, Ardahan il merkezine 15 km uzaklıktadır. Kars-Ardahan, Ardahan-Damal ve Arhan-Çıldır karayolları köyün yakınından geçmektedir. Ardahan merkezin doğusunda bulunan köy içerisinden Ölçeksuyu geçmektedir. Köy içerisindeki yükselti Ziyaret Tepe olarak adlandırılmaktadır. Ayrıca köyün batısındaki orman arazisinde doğarak köyden geçen Çermesuyu(Taşlıdere) mevcuttur. Köyün her iki tarafında bulunan tepelik alanlarda sarıçam ormanları ve geniş yaylalar bulunmaktadır. Köyün bulunduğu bölgede zengin bir doğal yaşam görülmektedir.

1950 yılında 450 hanenin yaşadığı belirtilen köyden 60'lı yıllarda iş bulmak amacıyla büyük kentlere göç başlamıştır. Köylüler çoğunlukla İstanbul, Ankara, İzmir, Kocaeli gibi büyük şehirlere yerleşmiştir. Yazları büyükşehirlerden gelenlerle birlikte köy nüfusunda artış gözükmektedir.
Köyün ekonomisi büyük oranda hayvancılığa dayanmaktadır. Köyün yaylalarının geniş olması nedeniyle küçükbaş hayvancılık ön plandadır. Son yıllarda arıcılıkla uğraşan aile sayısı oldukça artmıştır. Ayrıca emekli maaşları da köy ekonomisine önemli katkı sağlamaktadır.





Manaus

Manaus, Brezilya'nin kuzeyinde bir kenttir. Amazonas eyaletinin merkezi ve eyaletin en büyük şehridir. Rio Negro Nehri ve Solimõeş Nehri'nin kıyısında, bu ırmakların kavuşup Amazon Nehri'ni oluşturduğu mevkinin yakınında bulunur.

Şehir 1693-94 yıllarında Portekizli sömürgeciler tarafından "São José do Rio Negro Kalesi" olarak kuruldu. 1832'de civarda bulunan yerli "Manaós" kabilesine atıfla ufak değişiklikle "Manus" olarak adlandırıldı ve "kasaba" statüsü kazandı. 24 Ekim 1848'de resmen "şehir" statüsü verildi ve ismi "Cidade da Barra do Rio Negro (Rio Negro Nehri Yakınlarında Şehir)" olarak değiştirildi. 4 Eylül 1856'da bu şehrin ismi resmen günümüzde kullanılan "Manaus" olarak değiştirildi.

Manaus, Amazon yağmur ormanlarının ortasındaki konumu ve tüm nehir üzerindeki en önemli limanlardan biri biri oluşuyla son derece önemli bir kenttir. Rio de Negro Nehri üzerine bir köprü yapılmadan önce, şehre karayolu ulaşmasının nehirler üzerinde feriler kullanarak yapılması karayolu ulaşmasının gayet uzun sürmesine; maliyetinin yüksek olmakta ve pratik olmamasina neden olmakta idi. Şehrin ulaşımı, şehri ülkenin diğer taraflarian bağlayan karayolu bulunan günümüzde bile hala, ya nehir üzerinden deniz gemileri ile ya da hava yolu ile yapılmaktaydı. Amazon Nehri ağzından, bu nehrin büyük bir kolu olan Rio Negro Nehri üzerinde, 1450 km kara içinde bulunan Manaus limanına okyanuslarda seyrüsefer yapabilen deniz gemileri hiç problemsiz ulaşabilmektedir.

1850'de 6 bin nüfuslu bir kent olan Manaus, kauçuk toplama ve bu limandan ihraç etme sayesinde hızla gelişti. Ormandan elde edilen doğal kauçükün bu şehirde toplanması ve buradan ihracatı nedeniyle Manaus 1800'li yılların sonlarında Güney Amerika'nın en zengin şehirlerinin başında gelmeye başladı. Birçok göçmen Avrupalı bu sektöre girip şehire yerleştikten sonra edindikleri servetlerini Avrupa kültürü, Avrupa mimarisi ve Avrupa sanatlarının hamileri olmuşlardır. Örneğin 19. yüzyıl sonlarında (tuğla, cam vb) tüm yapım malzemeleri Avrupa'dan ithal edilip neo-klasik mimari tipte "Manaus Operaevi" inşa edilmiş ve bu operaevinde Avrupa'dan getirilen opera sanatkarları ve müzisiyenoler tarafından Avrupa'da moda olan opera eserleri icra edilmiş ve müzik konserleri verilmiştir.

Fakat 1911'den sonra, lateks fiyatlarının düşmesi üzerine, Manaus aynı hızla gerilemeye başladı. Ancak 1967'de bir serbest bölgenin kurulmasından destek alan önemli bir sanayileşme süreci basladı. 1970'li yıllarda şehir yoğun bir ticari hareketin merkezi olmakla beraber bir sanayi merkezi de olmaya başladı. Günümüzde Manaus limanı Amazon havzasının ana ulaşım merkezi olmuştur. Bu limana kara içinden büyükbaş hayvan getirilmakte ve Manaus'da etçilik, et konserveciliği ve dericilik sektörlerinin katkıları ile işlenmiş sınai mamulleri olarak bu limandan ülkenin diğer balgelerine ve diğer ülkelere ihraç edilmektedir. Manaus limanından tarımsal ürünler olarak "Bertholletia excelsa (Brezilya Cevizi)", "doğal kauçuk", jüt, "Dalbergia nigr (rosewood ağacı) yağı" ticareti yapılmaktadır. Ayrıca Manaus'da önemli imalat sektörleri olan sabunculuk, kimyevi maddeler, tekstil, makinalar, elektronik aletler, bira ve alkolik içkiler, rafine petrol mamülleri üretilmektedir. Manaus ek olarak Brezilya'da önemli bir gemi inşaat ve gemi bakım ve tamirat merkezi de olmuştur.

Bu sanayileşme sayesinde Manaus'un nüfusu 4 katına çıktı. 1990'da 1,089,962 nüfusa, 2013'te nüfus toplam 1,982,179 kişiye ulaştı. Günümüzde Manaus sofistike ve kozmopoliten bir ekonomi merkezi ve şehir olmuştur.

Şehrin uzun bir dönem karayolu ulaşım bağlantısının olmaması şehrin hem doğasının hem de kültürünün korunup saklanamasına yol açmıştır., Brezilya'nın diğer büyük şehirlerine kıyasla, Manaus Amerika yerlisi Brezilyalıları ve bunların kabilellerinin günlük yaşamlarını ve kültürünün korunmasına neden olmuştur. Şehrin Amazon yağmur ormanına yakın olması ve şehirde birçok doğa parkının bulunması dolayışyla vahşi hayvan ve bitkiler gayet çok türde ve çok yaygın olarak şehirde ve etrafında bulunmaktadır. Manaus ve civarında bulunan değişik türde bitki, ağaç, böcek, kuş, balık türleri sayısının dünyada eşi bulunmamaktamaktadır. Örneğin, Brezilya'nın en büyük kaybolma tehlikesi altında bulunan primatlarından olan "Pied Tamarın" türü şehir ve etrafında epeyce sayıda koruma altında yaşamaktadır.

Ulusal ve uluslararası havayolu bağlantıları ve sürekli iyileşme gösteren otelciliği sayesinde kentin turizmi de gelişmiştir. Çeşitli kara yolları ve nehir üzerinde kısa seyahatlerle Amazon ormanlarını görmek için çok sayıda turist gelmektedir. Turistik feribotlar ve krūvazör gemileri ile nehir üzerinde turistik geziler yapılabilmektedir. Bu gezilerinden en çok turist çekicisi Rio Negro Nehri ve Solimos Nehri kavşağına olanıdır. Kara renkli su akıtan Rio Negro Nehri ile kahverengi su akıtan Solimos Nehri ile birleşme mevkinden itibaren ve bu mevkiden 9 km ileriye kadar birbirleriyle karışmadan iki ayrı renkli ayrık iki akarsu gibi yan yana akmaktadırlar.
Manaus 2014 FIFA Dünya Kupası için oynanacak bazı maçlar için misafirlik edecek Brezilya şehirlerinden biri olarak seçilmiştir.





Mauritia

Mauritia, Boyu 20-25 metreye varan ve tepesinde büyük bir taç halinde yelpaze biçiminde yapraklar taşıyan Güney Amerika kökenli görkemli palmiye.

"Mauritia"nın çiçekleri birçoğu bir arada sarkık koçan biçiminde topludur. Meyveler iridir ve kiremit gibi dizili pullarla kaplıdır. "Mauritia" bataklıklarda ve zaman zaman sular altında kalan yerlerde yoğun topluluklar halinde yetişir.

Meyvenin etli kısmı bol A vitaminli sıvı bir yağ içerir. Çekirdeğinden de palmiye yağına benzer yiyecek yağ elde edilir. Çekirdek aynı zamanda nişasta kaynağıdır; filizlerinden palmiye özeği elde edilir. Besisuyundan palmiye şarabı elde edilebilir. Sıvı yağ verimi yüksekse de gelişme koşulları ağaçların üretimi için büyük bir engel oluşturmaktadır.




Egzoz gazı

Egzoz gazı, doğal gaz, benzin, mazot, fuel oil ya da kömür gibi yakıtların yanması sonucu ortaya çıkan ve egzoz ve baca yardımıyla atmosfere atılan gazdır.

Her ne kadar yanma gazlarının çoğunun büyük kısmı görece zararsız nitrojen (N), su buharı (HO) (saf karbon yakıtlar dışında), ve karbondioksit (CO) (hidrojen yakıtı dışında)ise de görece az bir kısmı karbonmonoksit (CO), hidrokarbonlar, nitrojen oksitler (NO), kısmen yanmamış yakıt ve partiküller gibi istenmeyen zararlı ve zehirli maddelerden oluşur. 





Nihat Akçan

Nihat Akçan (d. 1926, İstanbul - ö. 30 Ağustos 2005, İstanbul), tiyatro ve sinema oyuncusu, yönetmen.

Ankara Devlet Konservatuvarı