steroidler ve kuyrukluyıldızlar) ne kadar büyükse muhafaza edeceği ilk kozmik hızı da o kadar büyüktür.9.000 kilogramlık bir cisim orijinal hızının yaklaşık %6 sını idame ettirirken,900.00 kilogramlık bir cisim %70 ni muhafaza eder.Fazlasıyla geniş cisimler(yaklaşık 100.00 ton) atmosfer tarafından yavaşlatılmaz ve eğer bir parçalanma meydana gelmezse ilk kozmik hızları ile çarparlar..

Bu kadar yüksek hızdaki çarpışmalar katı cisimlerde şok dalgaları meydana getirir, çarpa aygıtı ve çarpılan cisim hızlı bir şekilde yüksek yoğunluğa sıkıştırılır.İlk sıkışmanın sonrasında yüksek yoğunlukta ve sonuna kadar sıkıştırılmış olan bölge hızlı bir şekilde basıncı düşürür ve patlar.Çarpma-krateri oluşumu bu yüzden mekanik yer değiştirmeden daha çok yüksek patlayıcılar tarafından oluşturulmaya yakındır.
Aslında çarpma krateri oluşumunda yer alan bazı maddelerin enerji yoğunluğu yüksek patlayıcılar tarafından oluşturanlardan daha yüksektir.Kraterler patlamalara bağlı olarak oluştuğu için,neredeyse her zaman dairesellerdir.-sadece çok küçük açılı çarpmalar eliptik kraterlerin oluşumuna neden olur.-

Bu katı yüzeylerdeki çarpışmaları açıklar.Hyperion'daki gibi gözenek ile çarpmalar ise püskürtme yapmadan içsel bir sıkışma meydana getiriyor olabilir ve bu da Ay'ın süngerimsi görünümünü açıklayabilir. Çarpma sürecini üç belirgin aşamaya bölmek uygundur:

(1)ilk temas ve sıkışma,(2)oyum,(3)değiştirme ve çökme.Uygulamada, bu 3 aşama arasında çakışmalar vardır.Mesela krater oyumu bazı bölgelerde devam ederken değiştirme ve çökme diğerlerinde çoktan seyir halindedir.

Atmosfer yokluğunda,çarpma aygıtının hedefin yüzeyiyle ilk temasa geçimesiyle çarpma süreci başlar.Bu temas hedefe ivme kazandırırken,çarpma aygıtının ivmesini düşürür.Çünkü çarpma aygıtı süratle hareket etmektedir ,cismin arkası kısa ama sınırlı bir sürede çarpa aygıtının ivmesini azaltmak için belirgin bir yol kateder.Sonuç olarak, çarpma aygıtı sıkışır,yoğunluğu artar ve böylelikle basınç önemli ölçüde artar.Geniş çarpmalarda basınç tepe değeri 1 TPa'yı aşar.

Fiziksel anlamda,şok dalgası temas noktasından başlatılır.Bu şok dalgasının genişlemesiyle birlikte,ivmesi azalır ve çarpa aygıtını sıkıştırır ,ivme kazanır ve hedefi sıkıştırır.Şok dalgası dahilindeki sıkışma seviyesi katı cisimlerin dayanma gücünü aşar,dolayısıyla çarpma aygıtı ve de hedef çarpma bölgesine yakın bir yerde değiştirilemez bir şekilde hasar görürü. Birçok kristal mineraller şok dalgaları tarafından yüksek-yoğunluk evrelerine dönüştülebilir. Örnek olarak, yaygın mineral olan kuvarslar yüksek-basınç formu olan koesit ve stişovit e dönüştürülebilir. Diğer birçok şok-ilişkili değişimler şok-dalgasının nüfuz etmesiyle çarpma aygıtında ve de hedefte meydana gelir,ve bu değişimlerden bazıları jeolojik karakterlerin çarpma kraterleri tarafından oluşturulup oluşturulmadığını tanımlamak için araç olarak kullanılabilir.

Şok dalgasının bozulmasıyla birlikte,şoklanmış bölgenin basıncı daha olağan bir basınca ve yoğunluğa doğru azalır.Şok dalgası tarafından oluşturulan hasar maddenin sıcaklığını arttırır.Daha küçük çarpmalarda sıcaklıktaki bu yükseliş çarpma aygıtını eritmek için yeterlidir,daha büyük çarpmalarda ise birçok kısmını buharlaştırır ve de hedefin büyük bi kısmını eritir.

Şok dalgasının temas,sıkışma,basınç azaltımı ve de geçişi büyük çarpmalar için saniyenin onda birinde gerçekleşir.Kraterin daha sonraki oyumu daha yavaş meydana gelir. ve bu süreç boyunca madde akışı ses hızının altındadır.Oyum süresince krater, ivme kazanan hedef maddenin çarpma noktasından uzaklaşmasıyla birlikte büyür.
hedefin hareketi ilk olarak aşağı ve yukarı doğrudur ama sonrasında dışarı ve içeri doğru olur.Akış ilk olarak neredeyse yarı küresel bir çukur meydana getirir.Çukur büyümeye devam eder,zamanla paraboloid (kase biçiminde) ,merkezin aşağı itildiği maddenin önemli bir kısmının püskürtüldüğü ve krater kenarlarının yükseltildiği bir krater oluşur.Bu çukur maksimum genişliğe eriştiğinde,kısa süreli çukur olarak adlandırılır.

Geçici çukurun derinliği yarıçapının üçte biri kadardır.Kraterden atılan püskürükler geçici kraterin en derininden kazılmış olan maddeleri kapsamaz.;tipik olarak maximum oyumun derinliği toplam derinliğin üçte biri kadardır.Sonuç olarak, geçici kraterin neredeyse üçte birlik hacmi maddelerin püskürtülmesiyle oluşmuştur. Geri kalan üçte ikisi ise maddenin aşağı,yukarı ve dışarı doğru yer değiştirmesinden oluşmuştur.gözenekli maddelere doğru olan çarpmalarda ise, önemli miktarda krater hacmi boşluk hacminin kalıcı kompaksiyonu tarafından oluşmuş olabilir. Bu tarz kompaksiyon kraterleri asteroidler,kuyrukluyıldızlar ve de küçük uydular için önem arz ediyor olabilir.

Geniş çarpmalarda, maddenin yer değiştirmiş ve de kraterden püskürtülmüş olmasıyla beraber, hedef maddenin önemli miktardaki bir hacmi erimiş veyahut orijinal çarpma aygıtı ile buharlaşmış olabilir.Bu erimiş kayalardan bir kısmı püskürtülmüş olabilir ama büyük bir kısmı geçici kraterle birlikte varlığını sürdürür.Tersine, sıcak e yoğun buharlaşmış madde hızlı bir şekilde büyüyen çukurdan dışarı doğru genişler.Genişlerken bazı katı ve eriyik maddeleri kendisi ile birlikte taşır.Bu buhar bulutu genişledikçe, geniş nükleer patlamalardan oluşan arketipik mantar bulutu gibi yükselir ve de soğur.Geniş çarpmalarda genişleyen buhar bulutu atmosferin yüksekliğine oranla daha fazla yüksekliğe ulaşabilir ve boş alana yayılabilir.

Kraterden püskürtülen maddenin çoğu krater yarıçapı dahilinde tortulaşmıştır ama küçük bir kısmı yüksek hızda geniş uzaklıklara hareket eder ve geniş çarpmalarda kurtulma hızını aşabilir ve çarpılan gezegeni veya uyduyu terk edebilir. En hızlı maddelerin çoğunluğu çarpma merkezine yakın yerden püskürtülmüştür ve en yavaş maddeler ise düşük hızda kenarlara yakın yerden püskürtülmüştür. Püskürüğün genişleyen kraterden kurtulmasıyla beraber, ters çevrilmiş koni şeklinde genişleyen bir bölme meydana getirir.;bölme dahilindeki her bir parçacığın yörüngesinin geniş balistik olduğu düşünülmektedir.

Çoğu durumda,geçici çukur kararlı değildir:yerçekimi altında çöker.Küçük kraterlerde,Dünya üzerinde yarıçapı neredeyse 4 kilometreden küçük olan, molozla birleşmiş krater duvarlarına doğru kayan ve çarpma eriyiklerinin daha derin çukura çekimi ile birleşmiş krater kenarlarının sınırlanmış çökmesi vardır.Oluşan yapı basit krater olarak adlandırılır ve çanak-şeklini koruru ve yüzeysel olarak geçici kratere benzer.Basit kraterlerde,orijinal oyum çukurunun üzeri breş,püskürük ve erimiş kayaların çökmesi ile örtülür, ve de merkez krater zemininin bir kısmı düz olabilir.

Gezegensel yerçekimine göre değişiklik gösteren belirli alt sınır boyutunun üzerinde,geçici kraterin çökme ve de değiştirmesi daha geniş çaplıdır ve de oluşan yapı kompleks krater olarak adlandırılır.Geçici kraterin çökmesi yer çekimi tarafından gerçekleştirilir ve merkez bölgenin yukarı kaldırılmasını ve kenarların içe doğru çökmesini içerir. Merkezsel yukarı kaldırım elastik geri sekmenin bir sonucu değildir.(elastik dayanımlı maddenin kendi orijinal geometrisine dönmeye çalıştığı sürecin tersine çökme çok az dayanımlı veya dayanımsız maddenin yerçekimsel denge durumuna dönmeye çalıştığı süreç)

Kompleks kraterler, yukarı kaldırılmış merkezlere ve de geniş düz derin olmayan krater zeminlerine ve de teraslı duvarlara sahiptir.En geniş boyutlarda,bir ya da daha fazla dış ve iç halkalar gözükebilir ve yapı çarpma kraterinden ziyade "çarpma havuzu" olarak etiketlenebilir. Merkezsel topografik tepeli küçük kompleks kraterler "merkezsel tepe kraterleri" olarak adlandırılır,örneğin Tycho: merkezsel tepenin tepe halkaları tarafından yer değiştirdiği orta seviye boyutlu kraterler "tepe-halka kraterleri" olarak adlandırılır,örneğin Schrödinger: ve de çoklu eş merkezli yersel halkaları içeren en geniş kraterler , "çoklu-halkalı havuzlar" olarak adlandırlır,örneğin Orientale.Kayalık cisimlerin tersine donmuş yüzeylerde, merkezsel tepelerden ziyade merkezsel çukurlara sahip morfolojik formlar görülebilir ve de en geniş boyutlarda birçok eş merkezli halkaları içerebilir-Valhallaon Callisto bunlara bir örnektir.

Bazı volkanik şekiller çarpma kraterlerini andırabilir, ve breşlenmiş kayalar çarpma kraterlerinin yanı sıra diğer jeolojik formlarla ilişkilendirilmiştir.Sönmüş volkanik kraterler düzensiz şekillerinden ve de volkanik akımlarından ve de diğer volkanik maddelerinden dolayı çarpma kraterlerinden ayırt edilebilir.Çarpma kraterleri de erimiş kayalar oluşturur ama genellikle daha küçük hacimlerde ve de farklı özelliklerde.

Çarpma kraterlerinin ayırt edici bir işareti de, parçalanma konileri,erimiş kayalar,bozulmuş kristaller gibi şok-metaformik etkilere maruz kalmış kayaların varlığıdır.Sorun ise bu maddelerin derin olarak gömülmeye yatkın olmasıdır,en azından bazı basit kraterler için.Bunlar kompleks kraterlerin yukarı kalkmış merkezinde meydana çıkmaya eğilimlidir.

Çarpmalar çarpma bölgesinin ayırıcı bir şekilde tanımlanabilmesine izin veren kendine özgü şok-metamorfik etkilere neden olur.Bu tarz şok-metamorfik etkiler şunları içerir:
- Parçalanmış bir tabaka veya kraterin zemininin altında breşik bir kaya.Bu tabaka breş mercekleri olarak adlandırılır.
-Kayalarda zikzak-şekilli izlenim bırakan parçalanma konileri.Bu tarz koniler ince taneli kayalarda kolaylıkla oluşabilir.
-Kumun ,top örütlerin,tektitlerin veya camsı serpmelerin katmerli ve kaynaklı bloklarını içeren yüksek-sıcaklık kaya tipleri.Tektitlerin çarpma kökeni bazı araştırmacılar tarafından sorgulandı:tektitlerde,impactitlerde bulunmayan bazı valkonik şekiller gözlemlediler.Tektitler tipik impactitlere göre daha kuru(daha az su içeren)dur.Çarpma tarafından eritilen kayalar volkanik kayaları andırırken,tektitler erimemiş temel kaya parçalarını bünysinde bulundurur,alışılmamış büyük ve kırılmayan alanlar oluşturur,Dünya'nın içerisinden çıkan volkanik maddelere göre daha fazla karışık kimyasal kompozisyonlara sahiptir.Göktaşları ile ilişkilendirilmiş nikel,platinyum,iridyum ve kobalt gibi elementlere göreceli