akınlarına uğrayarak ağır kayıplara katlandı. Bütün bunlara karşın Sovyet güney taarruzunun ileri hızı yavaşladı.

Mareşal Konev, 16 Temmuz'da güney saldırı kolu için büyük bir risk üstlenerek General Pavel Ribalko komutasındaki 3. Muhafız Tank Ordusu'nu muharebeye soktu. Buradaki risk, ordunun dar Koltiv Koridoru boyunca yoğun topçu ateşi altında ve Alman taarruzlarını karşılamak zorunda olmasındadır. 3. Muhafız Tank Ordusu, Lviv yönünde dengeyi düzeltti ve kısa süre sonra Kızıl Ordu birliklerinin batı yönünde ilerlemesi yeniden başladı. Gelişen durumda 13. Alman Kolordusu Komutanı, kuşatılmamak için geri çekilmenin gerekli olduğunu gördü. Tüm kolordu birliklerine, Prinz-Eugen-Sellung savunma hattına çekilme emri verildi. Ternopil'in yaklaşık 35 km. batısında, kısmen Stripa Nehri boyuca uzanan boş bir dizi savunma hattıydı ve 1944 Haziran ayında inşa edilmişti. Güçlü Kızıl Ordu taarruzları 17 Temmuz günü boyunca bu savunma hattının bazı bölümlerine girmeyi başardı. SS Galizien Tümeni ve 14. Waffen Mekanize Tümeni, bu bölümleri geri almak için birlikte girişimde bulundular. Sovyet IS tank birlikleri karşısında başlarda ilerleme kaydettiyse de sonuçta ileri hareket durduruldu. Astlarının tekrarladığı uyarılara karşın Kolordu Komutanı General Arthur Hauffe, daha geriye çekilme yönünde emir vermedi. Böylece 13. Kolordu ve Korps-Abteilung C, Brody bölgesinde kuşatılmış oldu.

1. Ukrayna Cephesi'nin Lviv operatif ekseninde yenilenen taarruzu 18 Temmuz'da Alman hatlarında bir girme sağladı. Gün sonunda "Cephe"nin farklı yönlerden ilerleyen öncü kuvvetleri Busk yakınlarında temas sağladılar. Sovyet birliklerinin bu taarruzuyla 45 bin mevcuduyla 13. Kolordu Brodi civarında kuşatılmış oldu ve Alman Kuzey Ukrayna Ordular Grubu cephesinde 200 km. lik bir gedik oluştu.

Brodi'de kuşatma altında kalan Alman birlikleri için dış yardım gelmedi. Bitkin ve zayıf düşmüş 48. Panzer Kolordusu ve 24. Panzer Kolordusu birliklerinin karşı birkaç umutsuz taarruz girişimlerine karşın 1. Ukrayna Cephesi kuvvetlerinin kuşatması giderek daraldı. General Harpe, devam eden Kızıl Ordu taarruzları altındaki kendi birliklerine 13. Kolordu'yu kuşatma altında bırakarak geri çekilme emri verdi. Alman birliklerinin, yoğun topçu ateşi ve hava akınları altında giriştikleri birkaç yarma girişimi, Sovyet zırhlı unsurlarınca kolaylıkla püskürtüldü ve Alman birlikleri ağır kayıplara uğradılar. Sovyet birliklerinin 22 Temmuz'da başlattıkları bir taarruzla kuşatılan Alman birlikleri ikiye bölündü ve gece yarısına doğru tüm direnme kırılmıştı. Alman birlikleri küçük ve dağınık gruplar halinde kuşatmadan çıkmaya çalıştılar. Bu unsurlardan 3.500'ü Galizien Tümeni'nden olmak üzere bir kısmı Alman mevzilerine ulaşmayı başardı. Harekâtın başlamasından önce Tümen mevcudu 11 bin kişiydi. General Harpe'nin Ordu Grubu geri alındı. Bu birliklerden 4. Panzer Ordusu Vistül Nehri kesimine, 1. Panzer Ordusu ve 1. Macar Ordusu ise Karpatlar civarına alındı.

Lviv kenti, 26 Temmuz 1944 günü, 1. Ukrayna Cephesi kuvvetlerince nispeten kolay bir şekilde geri alındı. Alman kuvvetleri Kuzey Ukrayna'dan tümüyle atılmışlardı. Bu başarıyı gören STAVKA, 28 Temmuz'da yeni emirler yayımladı. Mareşal Konev, Vistül geçişi için taarruz edecek ve Güney Polonya'da, Alman işgali altındaki Sandomierz kentini geri alacaktı.

Mareşal Konev'in birlikleri yeni taarruzlarına 29 Temmuz'da başladılar. Öncü birlikler hızla Vistül'e ulaştı ve Baranów Sandomierski yakınlarında sağlam bir köprübaşı elde ettiler. Sandomierz yakınlarındaki güçlü bir Alman karşı taarruzu ile Sovyet köprübaşı genişletme faaliyetleri geçici olarak durduruldu. General Harpe, bu sayede Ağustos ayı başlarında soluklanma fırsatı buldu. Bu arada biri panzer tümeni olmak üzere beş tümenlik bir takviye kuvveti, Güney Ukrayna Ordular Grubu'ndan General Harpe emrine aktarıldı. General Harpe, bu yeni kuvvetlerle vakit kaybetmeden Sandomierz bölgesinde harekete geçti. Elinin altındaki beş Alman, üç Macar tümeninde altı StuG tugayı ve Tiger II tanklarıyla donatılmış 501. Ağır Tank Taburu bulunmaktaydı.

Taarruz, geniş çaplı olarak Sovyet kuvvetlerini Vistül gerisine atmak için başlatıldı. Üs olarak nehrin doğu kıyılarındaki Mielec ve Tarnobrzeg kasabalarını kullanan Alman taarruzu, Sovyet kuvvetlerine ağır kayıplar verdirdi. Ağustos ayının sonlarında Mareşal Konev'in çevik kuvveti olan 6. Muhafız Tank Kolordusu'nun sadece 67 tankı kalmıştı. Alman kuvvetleri 501. Ağır Tank Taburu ve 16. Panzer Tümeni'nin (20 tanesi Tiger II olmak üzere) 140 panzeriyle sert bir karşı taarruz başlattı. Tank sayısında zayıf olmasına karşın 6. Muhafız Tank Kolordusu, köprübaşını elde tutmayı başardı ve saldırıları sırasında on Tiger II'yi imha etti. Alman taarruzu 16 Ağustos'ta artık güç kaybetmeye başlamıştı. Sovyet köprübaşındaki kuvvetlerin komutanı General Rybalko, Sovyet kontrolündeki bölgeyi 120 km.lik bir derinliğe ulaştırmayı ve Sandomierz'i almayı başardı. Her iki tarafın da muharebelere devam edecek gücü kalmamıştı. Karşılıklı taarruzlar söndü ve Sovyet genel taarruzu sona ermiş oldu.

İngilizce Wikipedia maddesinden yararlanılmıştır. Lvov–Sandomierz Offensive




Baltık Taarruzu (1944)

Baltık Taarruzu (1944) ya da Baltık Stratejik Taarruzu, II. Dünya Savaşında Doğu Cephesinde olmuş bir taarruz harekâtı.

Almaların Sovyet ilerlemesini durdurmak için yaptığı Doppelkopf Harekâtı kesin bir başarıya ulaşamadı. Bu harekâtla Almanlar Sovyet ilerlemesini sadece biraz geciktirmiş oldu.

STAVKA subaylarını kontrolünde Sovyet orduları 14 Eylül'de taarruza başladılar. Bu muharebe her iki taraf için önemliydi. Sovyetler kazanırsa Almanya'nın işgali için bir kapı daha açılmış olacaktı. Zaten git gide güç, moral ve müttefik kaybeden Almanya 24 Kasım'da yenilgiyi kabul etti ve geri çekildi.Böylece Sovyetler Baltık ve dolaylarında hakimiyetini güçlendirdi. Sovyetler Almanya'nın işgalinde avantaj elde etti.




Bagration Harekâtı

Bagration Harekâtı (Rusça: Oперация Багратион / "Operatsiya Bagration"), II. Dünya Savaşı sırasında Kızıl Ordu'nun yürüttüğü Beyaz Rusya Stratejik Taarruz Harekâtı'nın kapalı adıdır. Harekât, 22 Haziran ve 19 Ağustos 1944 tarihleri arasında icra edilmiş olup sonuçta Alman kuvvetleri Beyaz Rusya'dan ve Doğu Polonya'dan çıkartılmıştır. Harekâta verilen Bagration kapalı adı, 18. ve 19. yüzyıllarda yaşamış ve Borodino Muharebesi sırasında ölümcül bir yara almış olan Çarlık generali, prens Pyotr Bagration'a dayanmaktadır.

Harekâta doğrudan katılan Sovyet kuvvetleri;

Harekât sonucunda Alman Merkez Ordular Grubu'nu oluşturan dört ordudan (biri panzer ordusu) üçü, 4. Ordu, 3. Panzer Ordusu ve 9. Ordu, neredeyse tümüyle imha olmuştur. Harekât, "II. Dünya Savaşı'nda tüm Alman silahlı kuvvetleri açısından en belalı yenilgiydi". Harekâtın sonunda Sovyetler Birliği'nin batı kesiminin büyük bir bölümü Alman işgalinden çıktı ve Kızıl Ordu, Romanya ve Polonya topraklarına ulaşarak buralarda sağlam bir dayanak oluşturdu.

Harekât hedefleri daha karışıktır. Kızıl Ordu, Sovyet askeri doktrinini derinliğine harekât kavramını hayata geçirirken aynı zamanda askeri hileyi (Rusça Maskirovka) yaygın bir biçimde kullandı. Sovyet taarruzunun yöneldiği ilk hedef, merkezi Polonya'da Vistül üzerindeki köprübaşıdır. Bu yöneliş, bir askeri hile olarak Alman seyyar ihtiyatlarını Beyaz Rusya'da bir kriz yaratarak buraya, merkeze çekmek içindi. Böylece bu Alman kuvvetleri Lublin-Brest ve Lviv-Sandomierz eksenlerinden uzaklaştırılmış olacaktı. Kızıl Ordu, ondan sonra bu eksenlerdeki planlamış olduğu Lvov–Sandomierz ve Lublin-Brest genel taarruzlarına girişecekti. Bu hareket tarzı Kızıl Ordu'nun, Vistül Nehri'ne ve Varşova'ya ulaşmasını sağladı. Bu noktadan Berlin, artık vuruş mesafesindedir. İzlenen hareket tarzı, düşmanın stratejik derinliği içinde harekât geliştirme şeklindeki Sovyet askeri doktrini ile uyumludur.

Kursk Muharebesi ardından STAVKA, bir dizi genel taarruza girişmişti. Bu taarruzlar, sonuçta Alman karşı taarruzları ya da direnmesiyle durdurulmuş olsa da, hem Kızıl Ordu'nun stratejik inisiyatifi sürdürmesini, hem de çok geniş arazilerde Alman işgalinin atılmasını sağlamıştı. Diğer yandan bu Sovyet taarruzları, Doğu Cephesi'nde Alman kuvvetlerinin, yerine koyamayacakları ağır kayıplara da yol açmıştır.

1944 yılının Haziran ayında Kotentin Yarımadası'ndaki Müttefik kuvvetler, Alman başkenti Berlin'den 1.046 km uzaklıkta iken Doğu'da Kızıl Ordu kuvvetleri Berlin'den 1.200 km mesafedeydiler. III. Reich için her iki tehdit de hemen hemen farksızdı. Hitler, Merkez Ordular Grubu karşısındaki Sovyet birliklerinin yarattığı tehdidi doğru teşhis edemeyerek hafife aldı ve Merkez Ordular Grubu'nun topçusunun üçte birini tank imha edicilerin yarısı ve tanklarının % 88'ini Güney Ordular Grubu emrine aktardı. Aslında bir sonraki Kızıl Ordu genel taarruzunun bu bölgeden olacağını düşünüyordu.

Bagration harekâtı, yakın bir bölgede ondan yaklaşık üç hafta sonra başlatılan Lvov-Sandomierz Harekâtı ile birlikte, Kızıl Ordu'ya Beyaz Rusya'yı ve Ukrayna'yı geri alma olanağı verdi. Kızıl Ordu, savaş öncesi sınırlara ulaşmış oldu ve hatta Alman toprağı olan Doğu Prusya sınırını da geçti. Fakat daha da önemlisi Lvov-Sandomierz harekâtı, Vistül Nehri'nin doğusundaki tüm Polonya topraklarını kontrol altına alarak Sovyet birliklerinin Vorşova eteklerine ulaşmasını sağlamıştır. Harekât, bir sonraki operasyon olan Vistül-Oder Taarruzu'na olanak sağladı. Bu harekât, Alman başkentinin yolunu da açmış oldu. Öyle ki, Vistül-Oder Harekâtı'nın sona ermesinden yaklaşık 1,5 ay sonra Kızıl Ordu birlikleri Alman başkenti Berlin'i hedef alan taarruzlarını başlatacaklardır. Neredeyse Varşova'ya ulaşan bu harekâtın başarısı, Sovyetler bile beklenenin ötesinde bir başarı olmuştu. Sovyetler Birliği, Varşova'daki Alman işgal güçlerine karşı bir ayaklanmayı başlarda teşvik etti.

Harekât, operatif yaratıcılık ve beceri yönünden Sovyet kuramının bir zaferi olarak görülmektedir. Sovyet askeri doktrininin bu başarısı, tüm stratejik "cephe" hareketlerinin tam eşgüdümü ve taarruz hedefleri konusunda