r. Çıkarma hareketinden psikolojik bir yarar da beklenmekteydi. Osmanlı üst komutanlığını kararsızlık içine düşürmek istenmektedir. Gelibolu Yarımadasının güney kesimlerine yapılan çıkarmalarla ve Anadolu yakasındaki bu çıkarmanın, Osmanlı üst komutanlığının, asıl çıkarma bölgesini saptamak konusunda kararsızlığa sürüklemesi beklenmekteydi. Böylece Gelibolu Yarımadası’nın kuzey kesimlerindeki Osmanlı birliklerinin hızla güney kaydırılması gecikecek, asıl çıkarma bölgelerindeki en kritik 24 saat daha kolay atlatılacaktı.

General Hamilton, operasyonunun Fransız Kolordusu tarafından yapılmasını öngörmüş, 18 Nisan 1915 tarihinde Fransız Kolordu Komutanlığı’na, harekatla ilgili emirlerini vermiştir. General Hamilton bu emirde, Kumkale ile Beşige burunları arasındaki bölgede göstermelik iki hareket yapılmasını istemektedir. Emirde, "“Kumkale çıkarmasının aldatma niteliğinde olması düşünülmektedir. Harekatın kapsamı Kumkale –Yenişehir – Menderes Çayı’nın batı kısmının düşmandan temizlenmesidir. Harekat gerektiğinden fazla genişletilmemelidir. Bu iş için hayvansız ve arabasız, 75. lik bir batarya ile bir piyade alayından fazla kuvvet çıkarılmamalıdır. Gelibolu Yarımadası’nda sağlam bir dayanak noktası elde edilir edilmez karaya çıkardığımız birlikler gemilere bindirilecek ve komutanız altındaki birlikler Boğazın Avrupa yakasına alınacaktır. Aynı zamanda Beşige Limanı’nda bir gösteriş yapmak suretiyle bu harekata yardım edilmesi. kendisiyle görüştüğüm Amiral Guepratte’den istenilmiştir”" denilmektedir.

Bu emirden, Kumkale çıkarmasının kısa süreli ve sınırlı hedefli bir hareket niteliğinde, Beşige hareketinin de çıkarmaya yardımcı ve ciddi bir hareket olduğu izlenimi vermeye hizmet ettiği anlaşılmaktadır.

Bu emre göre Fransız Komutanlığının operasyon için görevlendirdiği kuvvet, Senegal’li biri Cezayirli’li lejyonerlerden oluşan üç taburlu 6. Alay –yaklaşık 2.800 tüfek-, 75 mm.lik bir sahra bataryası (dört namlu), bir istihkam bölüğü, bir sıhhiye takımı ve bir muhabere müfrezesidir. Birliklere, sömürge tugay komutanlarından Albay Ruef komuta edecektir.

Harekatı destekleyecek deniz unsurları da, Prince George’un aralarında bulunduğu üç muharebe gemisi, bir ağır kruvazör, biri Rus Ascold olmak üzere 3 kruvazör, dokuz destroyer, altı torpidobot ve on nakliye gemisidir. Donanma topçusu, 16 ağır, 53 orta ve 59 hafif olmak üzere toplam 128 namludan oluşmaktadır.

Çanakkale Boğazı’nın Anadolu kıyıları ve derinliği, Osmanlı 15. Kolordusu’nun görev bölgesidir. 15. Kolordu, 26 Mart 1915 tarihinde, 3. ve 11. Tümenler ile iki taburlu 64. Alaydan kurulmuştur. Komutanı General Weber’dir.

Kolordu’nun savunma düzeni, 5. Ordu Komutanlığı’nca benimsenmiş olan savunma düzenidir. Buna göre kıyılar zayıf birliklerle tutulup ana kuvvetler geride bulundurulacaktır. Bir çıkarma halinde düşman, kıyıda güçlenmesine fırsat verilmeden gece taarruzlarıyla denize dökülecektir. Buna göre bir çıkarma durumunda gündüz, düşman çıkarması kıyı şeridinde durdurularak sabitlenecek, gece girişilecek taarruzlar için gerekli hazırlıklar yapılacaktır. Bu mümkün olmadığı durumda Kolordu, Menderes Çayı hattında savunma yapacaktır. Kolordu’nun sorumluluk bölgesi Kumkale dolaylarından güneyde Geyikli güneyine kadar uzanmaktadır. Buradan Edremit Körfezi’ne kadar olan kesim, jandarma taburları tarafından tutulmaktadır. Sorumluluk bölgesinin kuzey yarısı 3. Tümen, güney yarısı da 11. Tümen bölgesidir. Kolordu, sorumlu olduğu sahil kesimini 3.5 tabur kadar olan bir kuvvetle tutmaktadır.

3. Tümen, General Nikolai komutasında dört alaylı (31, 32, 39 ve 64) bir tümendir. Tümen emrinde ayrıca iki topçu taburu vardır. 11. Tümen ise Kurmay Albay Ahmet Fevzi Bey komutasında, üç Alay (32, 126, 127) ve iki topçu taburundan kurulmuştur.

Kumkale - Yeniköy bölgesinde görevli Osmanlı birliği 31. Alay’dan 6. Bölük’tür. Bölük komutanı saat 03:30’da 31. Alay Karargâhı’na gönderdiği raporda, "“Birçok gemilerin Bozcaada’dan hareket ettikleri ve Yenişehir açıklarından hafif bir ışıkla ve borular çalarak geçtikleri, havanın karanlık olduğu ve gemilerin Boğaza mı yoksa Saros Körfezi’ne mi gittiklerinin seçilemediği”" ni bildirmiştir. Bu rapor, saat 04:00’da 3. Tümen Karargâhı’na gelmiştir. Tümen Komutanı Albay Nikolai, saat 05:00’de tüm tümene yayınladığı emirlerle tümeni alarma geçirmiş, birlikleri muharebe düzenine sokmuştur. Tüm bu düzenlemeler, henüz bölgede bir çıkarma hareketi yokken başlatılmış ve yine aynı durumda tamamlanmıştır. Çıkarma yapılacağı kesin değildir, hangi bölgelerde çıkarma yapılmakta olduğu, ne kadarlık bir kuvvetin çıktığı netleşmemiştir ve bu duruma karşın, tümenin tüm birlikleri hareketlendirilmiş, bir savaş düzeni alınmıştır. Düzenlemeler, Menderes Çayı’nın hemen batı kıyılarında bir savunma düzenidir. Sadece 31. Alay 3. Tabur’u ile 39. Alay 2. Tabur’u Menderes Çayı’nın batı kesimine gönderilmişti. 39. Alay 3. Tabur, önceden bu bölgede bulunuyordu. Alay komutanı Yarbay Nurettin Bey, 2. Tabur’la birlikte hareket etmiş, saat 09:00 işaretli Tümen emriyle Menderes Çayı batısındaki kuvvetlerin yönetimini üstlenmişti. Aynı emirle bir dağ topçu taburu emrine verilmiştir. Emirde "“… Karaya çıkan düşmanı püskürtünüz.”" denilmektedir. Oysa Kolordu Komutanlığı’nın 8 Nisan 1915 tarihli emrinde, "“… 3. Tümen’in görevi düşmana geceleyin süngü ile hücum ederek Kumkale’den atmaktır.”" denilmekte idi. Tümen’in 09:00 işaretli emri ile bir gündüz taarruzu emredilmektedir. Kolordu Komutanlığı, beraber bulunduğu ortak gözetleme ve muhabere yönetim yerinden Tümen’in tüm hareketlerini izliyor olduğu halde herhangi bir engellemede ya da uyarıda bulunmamıştır.

Beşige bölgesi için ayrılan filo, 25 Nisan 1915 sabahı karanlıkta Küçük ve Büyük Beşige Burunları arasına geldi. Gün ağarırken bombardımana başlanmıştır. Bombardıman, klasik çıkarma hazırlık ateşidir. Saat 10:00'a doğru yine klasik çıkarma hareketi olarak birlikler filikalara alındı ve kıyıya doğru hareket ettirildi. Filikaların hareketlerinde belirgin bir düzensizlik gözlenmekte idi. İleri geri hareket ediyor, bir türlü kıyıya rampa edemiyorlardı. Öğleye doğru sis bastırdı. Hareketin sürdürülmesine gerek görülmeyerek birlikler gemilere alındı ve filo, bölgeden uzaklaştı.

Harekatı destekleyecek gemiler, 25 Nisan sabahı saat 04:30 dolaylarında Kumkale ve Beşige Limanı önlerinde düzen aldılar. Aslında Akdeniz Seferi Kuvvetleri’nin tüm Fransız tümeni filoyla beraber, nakliye gemilerinin içindeydi, sadece görev kuvveti çıkarmaya katılacaktı. Donanma, saat 05:15 sularında bombardımana başladı. Bombardıman dört saat sürdürülmüştür. Prince George, özellikle İntepe bölgesinde yoğunlaşan ateşiyle Anadolu yakasındaki Osmanlı obüs bataryalarını hedef almaktaydı.

İlk dalga çıkarma birlikleri saat 06:20’de filikalara alınmaya başlandı. Filikalar, saat 07:00’ye doğru palamarları atarak sahile doğru hareket etmeye başladılar. Bir süre düzen içinde çekilen filikalar, sahile yaklaştıkları sırada, Anadolu kıyılarını yalayarak geçen akıntıya çarptılar. Daha önce sahile yakın keşif yapılmadığı ve düşünülmediği için bu akıntı hesaba katılmamıştı. Filikaları çeken motorlar akıntıyı sökemediler. Bombardımanı sürdürmekte olan destroyer ve torpidobotlardan bir kısmı bu görevden alınarak yardıma gönderildi. Epey bir uğraşmadan sonra filikalar saat 09:53’te sahile rampa edebildi. Sahil kesiminde birkaç ağır makineli tüfek olmaması, çıkarma birlikleri açısından büyük şanstı. Aksi takdirde filikalar deniz üstündeyken ateş altına alınabilirdi ve üç saate yakın süren manevralarda kesin bir kıyım yaşarlardı. Yine de İntepe’deki Osmanlı bataryası, akıntıyla mücadele eden bu hedefleri ateş altına almış, bir filikayı batırmıştı.

Çıkarmanın ilk dalgasını oluşturan birlikler, sakin bir ortamda karaya çıkartıldılar. Senegalli askerler tarihi kale kalıntısını ve Kumkale Köyü’nü kısa sürede işgal ettiler. Tüm çıkarma unsurları saat 17:30’a kadar sahile atılmış olacaktır.

Çıkarmanın ilk dalgası iki Fransız bölüğüdür. 6. Bölük’ten bir takım eski kale içinde mevzilenmişti. Karaya ilk çıkan iki bölük bu mevziye taarruz etmiştir. Kısa süre sonra gerideki yarım takım da mevziye ulaştı. 6. Bölük’ün bir buçuk taburu, bir saat kadar mevzide kalmıştır. Yanmakta olan Kumkale köyüne çekilen kuvvet, köy içinde çatışmalara devam etti. Bu süre içinde yeni Fransız kıtaları sahile atılmaktadır. Köyde, kuşatılma tehlikesi baş gösterince 6. Bölük köyü tahliye etti. Saat 11:30 da Kumkale mezarlığına çekildiler. Bu arada bölük komutanı Menderes Çayı ağzındaki yarım takımı da bölgeye çekmeyi başarmıştı. Kumkale mezarlığında iki takımdan oluşan bir kuvvete komuta etmekte, köyün güney çıkışını sürekli ateş altında tutmaktaydı.
Öğleye doğru 6. Bölük birlikleri, 31. alayın 3. taburundan iki takımla takviye edildi. Ancak saat 11:00 itibarıyla cephane sıkıntısı yaşanmaktaydı. Bu cephane sıkıntısı öğleden sonraki saatlerde giderildi. Öğleden sonra 13:00 de 31. alayın 3 taburunun kalan kısmı da cepheye yetişti. Sağ kanadını 6. bölüğe dayayarak Kumkale Köyü ile Orhaniye sırtları çizgisinde mevzilendi. Saat 13:10’da Tabur komutanının Alay’a gönderdiği raporda "“Düşman piyade bölüklerinin kumluk ile mezarlık arasında ileri hareketi durduruldu.”" denilmektedir. Çıkarma birliklerinin Yeniköy yönündeki ileri hareketi durdurulmuştu.

Çıkarmanın başlangıcında Menderes Çayı üzerindeki köprü geçişleri tahrip edilmişti. Dolayısıyla çıkarma kuvvetlerinin doğu yönünde ileri hareketi bu yolla engellendi. Çıkarma birlikleri için tek hareket yönü, güney yönü haline getirilmiş oldu. İlk saatlerde bölgeye ulaşan kuvvetler, çıkarma birliklerinin güney yönündeki hareketini Yenişehir – Orhaniye sırtları hattında durdurmayı başarmıştı. Taarruz edecek olan Osmanlı kuvvetleri, köprülerin olmaması nedeniyle önce güneye, sonra batıya, en son etapta kuzeye hareket etmek zorundaydı. Sarıçalı dolaylarından Kalafatlı Köprüsü – Yenişehir kavsi kullanıldı. Böylece Osmanlı kuvvetlerinin hareketleri de gecikmiş oldu. Aslında bu gecikme, 5. Ordu emrine uygun bir hareket tarzını zorunlu olarak getirdi, düşmana gece taarru