zel ve kurumsal uçuşlar içindir.





İzak Karasu

İzak Karasu (ya da Isaac Carasso) (d. 1874, Selanik, Osmanlı İmparatorluğu - ö. 19 Nisan 1939, Fransa), doktor ve Osmanlı idaresi altında Selanik'te yaşayan Sefarad Yahudisi Carasso ailesinin üyesidir. Kurduğu yoğurt fabrikası daha sonra Danone Grup adını almıştır. Osmanlı siyasetçisi Emanuel Karasu'nun yeğenidir.

1912 yılında, Balkan Savaşları sırasında yaklaşan Yunan birlikleri ateşi altında, ailesi ile Barselona'ya göç etti ve Isaac Carasso ismini aldı. Doktor olarak çalışırken, birçok genç hastanın sindirim ve bağırsak problemleri yaşadığını fark etti. Çözüm olarak Balkanlardan bildiği yoğurdu bölgeye taşıdı. Batı Avrupa'da fazla bilinmediği için önceleri eczanelerde ilaç olarak satmıştır. 1919 yılında, Danone Grup şirketini kurmuştur. "Danone" ismi Katalan dilinde oğlu Daniel Carasso'nun lakabının bir değişik biçimidir.




Empire of the Sun

Empire of the Sun, şu anlamlara gelebilir:





Georges Franju

Georges Franju, (12 Nisan 1912, Fougéres - 5 Kasım 1987, Paris, Fransa), Fransız sinema yönetmeni. Filmleri, geleneksel Fransız sineması ile 1950'lerin Yeni Dalga akımı arasında önemli bir köprü oluşturmuştur.

Eğitimini tamamladıktan sonra kısa sürelerle bir sigorta şirketinde ve bir gıda maddeleri fabrikasında çalıştı. Askerlik görevini Cezayir'de tamamladı. 1932'de Fransa'ya döndükten sonra tiyatro dekoru konusunda eğitim gördü. Aynı sırada Folies-Bergere ve Casino de Paris müzikhollerinin sahnelerinde çeşitli işler yaptı.1934'te tanıştığı Henri Langlois ile birlikte, Langlois'nin ailesinden alınan borç para ile "Le Métro" (1934) adlı ilk kısa filmi çekti.İkili ertesi yıl bir sinema dergisi çıkardılar ve Sinema Çevresi adlı bir sinema kulübü oluşturdular.

Franju ve Langlois 1937'de Fransız Sinemateki'ni (Cinémathèque Française) kurdular. Franju bir yıl sonra, Uluslararası Film Arşivleri Federasyonu'nun (FIAF) genel sekreterliğine getirildi.Paris mezbahalarını konu alan Le Sang des bétes (1949; Hayvanların Kanı) adlı filminin gösterime girmesiyle birlikte Franju'nun adı Fransa'nın önde gelen yönetmenleri arasında anılmaya başladı. Franju'nun sonraki 10 yıl içinde bir düzine kadar kısa belgesel film çekti.

Franju'nun daha sonra çektiği filmler, değişik yapılardan dolayı belirli bir türün içine sokulamazlar.Daha az başarı kazanan bu filmler, Franju'nun anarşist ve kimi zaman da nihilist dünya görüşünü yansıtır.





Molly Maguires

Molly Maguires İrlandalı gizli bir örgüttür. Tarihçilere göre “Mollie”lerin ABD Pennsylvania’daki kömür madenlerinde Amerikan İç Savaşından itibaren 1876 yılında başlayan davalarına kadar örgütlü oldukları düşünülmektedir. Molly Maguires örgütünün bu dönemdeki madenlerde yaşanan suç teşkil eden olaylardan, adam kaçırmalardan vb sorumlu oldukları, bir tek Pinkerton ajanının şahitliğiyle iddia edilmiştir. Diğer örgüt üyelerinin ifadeleri ve itiraflarının baskı altında alınmış olması kuvvetle muhtemeldir.

Suçlamalara dayanak olarak bir takım İrlandalı madencinin suç işlemek için bir araya gelmiş olabileceği iddiasının doğru olabileceği mümkündür ancak mahkemelerde tüm suç olaylarının arkasında Molly Maguires örgütü olduğuna dair kuvvetli bir basınç oluşmuştur. Bunun sebebi işçiler arasındaki ekonomik mücadelenin içinde çekirdek halinde militan işçilerin bulunuyor olması olarak açıklanabilir. Bahsedilen tarihsel dönemde şiddetin çok yaygın olduğu da unutulmamalıdır. Soruşturmanın, duruşmaların ve infazların bazı ayrıntıları çok nahoştur. Bölgedeki en güçlü sanayici için ajan olarak çalışan Pinkerton mensubu, yürüttüğü takip sırasında Molly Maguires üyesi olduğundan şüphelendiği işçileri elinde delil olmaksızın takip ettirmiş, pusuya düşürmüş ve hatta öldürmüştür. Bu takiplerden ve cinayetlerden işçilerin aileleri de kurtulamamıştır. Molly Maguires örgütünün çökertilmesiyle ekonomik kazanç sağlayacak olan sanayici patron, davalarda bir savcı olarak yer almıştır. Molly tarihi, kişisel intikam peşinde olan bir gizli örgüt tarihi olarak veya patronlara karşı örgütlenen işçilerin mücadelesi olarak farklı şekillerde anlatılır. Örgüte üyeliğin gizli bir sendikaya üyelikten ne kadar farklı olduğu bilinmemektedir. Örgüt, kendisi hakkında arkasında yazılı hiçbir belge bırakmamış olduğundan dolayı örgüte dair bilgiler sınırlıdır ve örgütle ilgili olarak yazılan akademik yazıların neredeyse tamamı taraflıdır.

Örgüt İrlanda kökenlidir, İrlanda’da 18.yüzyılda itibaren Whiteboys, Peep O’Day Boys gibi gizli örgütler kurulmuştur. Molly Maguires ile ilgili akademik bir araştırma yapan tarihçi Kevin Kanny örgütün geçmişini Ribbonmen ve daha önceden ise Defenders adlı örgütlere bağlar. Diğer bir örgüt olan Ancient Order of Hibernians (AOH) ise Molly Maguires ile sürekli ilişkilendirilmiştir. Bu örgüt ABD’de kurulmuştur ve bir dayanışma vakfı gibi çalışmaktadır. Bu farklı örgüt isimlerinin tek bir örgütün farklı isimlendirilmesi olduğu da iddia edilmektedir. İrlanda kökenli örgütlerin çoğu gizlidir ve bazıları da şiddete başvurmaktadır. Ribbonmen ismi bir örgüte ait bir isim olmakla beraber kırsal İrlanda’da bu isim gizli örgütün uyguladığı şiddeti temsil etmektedir. Kırsal alandaki isyanlar toprak kullanımına dair anlaşmazlıklara kadar indirgenebilir. Küçük ölçekli patates tarımı yapan aileler, mera alanlarını çitle çevirdikleri için hayvancılığa karşı doğrudan bir tehdit olarak algılanmıştır. Kırsal çıkar çatışmaları çoğunlukla çitlerin parçalanması, ekili alanların harap edilmesi bazen de küçük ve büyükbaş hayvanların telef edilmesi şeklinde olmaktaydı. Molly Maguires örgütü ve onun gibi örgütlerin varoluş sebebi ise toprak ağalarının uyguladığı zorbalığa karşı çıkmak olagelmiştir. Toprak ağasının sistemine polis ve mahkeme de dahil olduğundan doğal olarak bu kurumlar da hedef alınmaktaydı. Molly Maguires ve öncesindeki örgütler zaman zaman toprakağalarının topraklarını da ele geçirip yoksul köylülüğe veriyorlardı. Molly Maguire örgütünün hakim olduğu önemli bölgelerden Donegal’de ele geçirilen topraklar orada daha önceden çalışan köylülerin isteklerine göre dağıtılmıştır. Bu anlaşmalar yazılı olmadığı için hatırlandığı sürece geçerliydi. Toprak ağaları bu toprakları hayvancılık için kullanmaya başladığında ise direniş başlıyordu. Birçok toprak sahibi ve onların ajanları Protestan iken Molly Maguires örgütü Katoliklerden oluşmaktaydı. Bu da ayrı bir karmaşıklık katıyordu duruma. Tüccarlar, değirmenciler ve diğer meslek sahipleri çoğunlukla tehdit ediliyor, fiyatları düşürmeleri isteniyor, karşı koyanlar dövülüyor, bazen de öldürülüyordu. Yerel Molly Maguires liderlerinin bazen kadın kılığında dükkânlara gidip yardım istedikleri, dükkân sahibinin olumsuz cevabı üzerine diğer örgüt üyelerinin hemen olaya müdahil olup dükkândaki mallara zorla el koyup, bunları halka ücretsiz dağıttıkları anlatılır. Örgütün ismine dair de yerel efsaneler mevcuttur. Molly parasız olduğu için evinden atılan bir dul kadındır, komşuları onun öcünü almak için gizli bir şekilde örgütlenmişlerdir. Diğer bir efsaneye göre ise Molly yerel bir meyhane işleten bir kadındır. Başka bir efsanede ise Molly geceleri gizli örgüt üyeleine kırsalda yol gösteren genç ve cesur bir kadındır.

Birçok tarihçiye göre ABD’ye yoğun olarak gelen İrlandalı göçmenler buraya Molly Maguires örgütünü de bir şekilde getirmişlerdir. Çoğunlukla kömür madenlerinde çalıştıkları için Pennsylvania’ya bağlı Lackawanna, Luzerne, Columbia, Schuylkill, Carbon ve Norhumberland gibi kentlerde örgütlüdürler. İrlandalı maden işçileri daha önceden toprak ağalarına karşı uyguladıkları baskı, gözdağı ve şiddeti buradaki maden şirket patronlarına karşı kullanacaklardır. Ancak bölgedeki patronlar da gizli bir örgüt hayaletinin varlığını kullanmışlardır. Sanayici patron Franklin Gowen hakkını ısrarla arayan militan bir işçinin Molly Maguires olmaktan suçlanarak rahatlıkla asılabileceğini belirtmiştir.

1870’lerde demiryolları ve kömür madenleri büyük ve güçlü finans kurumlarınındı. Maden şirketleri yurtdışından getirdikleri ucuz işçileri ABD’de servet kazanmak vaadiyle ülkeye getirmekteydi. Hayvanlar gibi demiryolları ve gemilerle istiflenerek taşınan işçiler, çoğunlukla İngilizce bilen işçilerin yerine işe alınmışlardı. İngilizce bile bilmeyen göçmen işçiler çok zor koşullarda çalışırlardı ve çoğunlukla korkunç kazalarda can verirlerdi. Schuylkill County, Pennsylvania’daki kömür madenlerinde 22 bin kömür işçisi çalışmaktaydı. Bu işçilerden 5500 tanesinin ise yaşları 7 ile 16 arasında değişmekteydi. Bu işçiler günde 1 ila 3 dolar gibi ücret kazanmaktaydılar. Maden işçisinin sıradan bir günü sürekli lambasının loş ışığı altında ve pis sular içinde sürünerek etrafındaki kömürleri kazmayla çıkartmaya çalışarak geçmekteydi.

Ücretler çok azdı, çalışma koşulları çok kötüydü ve ölümlü kazalar her yıl yüzlü rakamlarla ifade ediliyordu. 6 Eylül 1869 tarihinde Luzerne’deki bir madendeki yangında 110 madencin yanarak ölmüştü. Kurbanların aileleri maden şirketini ikinci bir çıkış açmadığı için suçlamıştı. İkinci bir çıkış kapısı ve havalandırma sistemleri pahalı ama kesin sonuç veren güvenlik önlemleri olduğu için patronlar tarafından sürekli reddedilmiştir. 7 yıllık dönemde sadece Schuylkill County’de 565 madenci ölmüş, 1655 işçi de ciddi şekilde yaralanmıştı. İşçilerin karşılaştığı sorunlar sadece bunlarla kalmıyordu. İşçilerin geldiği ülkeye göre de ayrımcılık yapıldığı için ülkeye ilk gelen İrlandalılar aşağılanmış ve cinayete varan fiziksel saldırılara maruz kalmışlardı. Molly Maguries örgütünün bölgede güçlenmesinde bu tutumun da payı büyüktür.

1873-1879 yılları arasındaki ekonomik kriz ülkenin tarihindeki en derin krizlerdendir. Aşırı ekonomik büyümeyi takip eden borsanın çöküşü para arzında küçülmeyi tetiklemiştir. 1877 yılına gelindiğinde çalışabilen her 5 işçiden 1 tanesi tamamen işsiz, 2 tanesi sadece 6 ay iş sahibi, 1 tanesi de yarı zamanlı işlerde çalışabilmektedir. Ancak krzi sadece işçileri vurmaktadır, demiryolu patronları zengin kompartmanlarda seyahat etmeye devam etmekte, aç işsizlerin kızgın bakışlarını gö