yle bir ayrım içermez. O yüzden Abaza etnik kimliğinin alt kimlikleri olarak "Apsuva" (Rusların "Abhaz" dedikleri) ve "Asuva" (Rusların "Abazin" dedikleri) kullanımı da görülür. Rusçada "Abhaz" denen Abazalar (Apsuvalar) Türkiye'nin iç-batı bölgelerinde (İzmit, Adapazarı, Düzce, Bolu, Bursa-İnegöl, Kütahya, Bilecik ve Eskişehir) yoğunlaşmışken, Rusçada "Abazin" denen Abazalar (Asuvalar) ise iç-doğu bölgelerinde (Bilecik, Eskişehir, Samsun, Amasya, Tokat, Yozgat, Sivas, Kayseri, Adana) yerleşmişlerdir.

Abhaz ulusunun ortaya çıkması, MS 8. yüzyılda tarih sahnesine çıkan Apsil, Abazg, Sanıg ve Misimyan adlı boyların konsolidasyonu ile gerçekleşmiştir. Kuzey-Batı Abhazya'da Bzip nehrinden Tuapse'ye kadar uzanan bölgede yasayan Abazgların, Abaza ulusunun doğması sürecinde odak noktası oldukları kabul edilir. Abazinler, 13.-14. yüzyıllarda Kuzey Kafkasya'ya göç etmiştir. Kuzeye yönelen Aşuwa (Tapanta) Abazaların göçünü 18.-19. Aşkarawa Abazaların göçü takip eder. Abazalar, Çerkezler ile birlikte kuzey batıdaki Küçük ve Büyük Zelençuk ırmakları vadilerini kapsayan Habez, Adıge-Hable ve Abaza rayonları ile Çerkessk'te yaşar. Tapantas’ta, Kbaada’daki (bugünkü Soçi’de Polyana Krasnaya) savaşta Rus birliklerine yenilerek Osmanlı topraklarına göç ettiler. Abazaların tarihsel toprakları Abaza ülkesi, Abazaşta olarak adlandır.

Abhazya dağlarında yaşayan ve Negrid ırktan olan Abazalar da vardır Buradaki siyahilerin durumu, öteki ülkelere kıyasla çok daha iyidir.

Abazalar Sünni Müslümandır. Müslüman olmalarının da etkisiyle Abazalar, Rus yönetimin 19. yüzyılda Kuzey Kafkasya'yı ele geçirme savaşı sırasında direniş savaşına giriştiler ve Ruslara yenilerek Osmanlı topraklarına göç ettiler.

Abazalar, Kuzeybatı Kafkas dillerinden biri olan Abazaca konuşurlar. Abazaca, Abhazca’ya yakın bir dildir. Karaçay-Çerkesya,Abazaca diyalekt açısından Asharuwa lehçesi ve Aşuva lehçesi olmak üzere 2 kısma ayrılır. Yazım dili Aşuva lehçesidir.

Alfabe :
Аа--Бб--Вв--Гг--ГВ гв--ГЪ гъ

ГЬ гь--ГI гI--ГIВ гIв--Дд--ДЖ дж

ДЖЬ джь--ДЖВ джв--ДЗ дз--Ее--Жж--ЖВ жв

ЖЬ жь--Зз--Ии--Йй--Кк--КВ кв--КЪ къ

КЪВ къв--КЪЬ къь--КЬ кь--КI кI--КIЬ кIь

КIВ кIв--Лл--Мм--Нн--Оо--Пп--ПI пI

Рр--Сс--Тт--ТШ тш--ТI тI--Фф--Уу

Хх--ХВ хв--ХЪ хъ--ХЪВ хъв--ХЬ хь--ХI хI

ХIВ хIв--Цц--ЦI цI--Чч--ЧВ чв--ЧI чI

ЧIВ чIв--Шш--ШВ шв--ШI шI--Щщ--Ыы

Abazalar Adığe boyları arasına yerleşmesi sonucu bu boylarla yakınlıkları artmıştır. Abaza dili ile Adığece birbirinden sözcükler, deyimler alarak, birbirlerini zenginleştirerek zamanımıza ulaşmıştır. Abazaca, Abhazca ile aynı kökten olmasına karşın, gelişen Abaza Edebiyatı, dokusunu ve tadını Adığe edebiyatına yakın bir biçimde oluşturmuştur.Abaza dilinin eğitim ve edebiyat dili haline gelmesinde, ilk Abaza yazılı edebiyat yapıtlarının yayınlanmasında, Abaza Kültür ve Edebiyat dünyasının mimarı, büyük eğitimci Tobil Talustan, sözlü edebiyatın bu katı gerçekçiliğini yapıtlarına aynen yansıtmıştır.İlk yapıtlarından olan "Zuli" 1927 yılında yayınlanmıştır. Kitabın bölümleri, "Zuli, Zarila, İşçi ve Çiftçi, Marje, Okul, Warad"dır. Talustan, Karaçay-Çerkes sınırları içerisinde yaşayan tüm Çerkeslere seslenebilmek amacıyla yazdıklarını önce Adığece yazmış, sonra Abazaca çevirmiştir.Abaza Edebiyatındaki yalın ve gerçekçi üslup, Talustan sonrası ürünlerde de süregelmiştir. Tobil İsmail aynı biçim ve geleneği "Azamat, Dağların Karanlığı, Dağlardaki şafak, Dağlardaki Aydınlık" adlı romanlarında sürdürmüştür.Jır Hamid bu biçim ve özelliğe bağlı kalmakla beraber, Adığe öykülerinde olduğu gibi, Abazin hikâye ve romanlarında da süslü anlatımın öncülerinden olmuştur. Bunda, belki de Jır Hamid'in Khaberdey dilini yazı dili olarak çok iyi bir biçimde kullanmasının da etkileri vardır. Hamid, Talustan' dan sonra Abaza Edebiyatının ikinci temel taşıdır. Talustan'ın işlevini, kaldığı yerden o sürdürmüştür. Başlıca yapıtları "Özgürlüğü Olmayan Kadınlar, Oğlunun Kahramanlığını Anaya Göstermediler, Küt Burunlu Prens, Mutlu Karşılaşma, Doğru Yoldan, Yeni Deniz, Toprağımın Halkı, Ateşten Diken" ve öldüğü 1972 yılında yayınlanan "Güneşin Uyandırdıkları"dır. Abaza Edebiyatının ikinci kuşak yazarları arasında Jır Hamid, Tseykhua Basarbiy, Tobil İsmail gibi Talustan'ın ilk öğrencilerinden sonra, aynı edebiyat geleneğini sürdüren ve büyük romanlar veren Cıguatan Kali, Ozan ve Yazar Thaytsıukh Bemırza, Agırba Cemalettin, Brat Kuşuk, Tanbiy Ali, Lağuç Cemalettin, Ç'ık'ıt'u Mikael, Tlabıça Mira, Dağujey Muhammet, Şhay Katya, Agaçe Muhammet, Meremkhul Alimırza, Pışmaxue Abubekir, Şarmat Maharbiy gibi sanatçılar Abaza dilini işleyerek sayısız şiir, tiyatro, roman, öykü ve benzeri edebiyat ürünlerini vermişlerdir. T'ıgu Vladimir, Adzınba Nazir, Tobil Melbahue Nuriye, Khılış Rauf, Yekba Nazir, Meremkhuıl Vladimir gibi gramer, sözlük çalışmaları, destan derlemeleri, pedagojik yapıtlar yayınlayan yeni kuşak yazarlar da Abaza Edebiyatının daha da gelişmesi ve kökleşmesi için sağlıklı adımlarla kendilerinden önce gelen sanat adamlarının yolunda ilerlemektedirler.

Rusya'da 2002 sayımına göre 37 942 Abaza yaşıyordu. Abazaların en büyük nüfusa sahip oldukları ülke Türkiye'dir.Sakarya, Düzce, Eskişehir, Samsun, Yozgat, Çorum, Tokat, Adana, Sivas, Zonguldak ve Kayseri(çoğunluğu Uzunyayla’da) illerine dağılmış olan Abhaz(Abaza) kökenlilerin 100.000 civarında olduğu tahmin edilmektedir.


Kasım 1991’de yapılan Abazin kongrelerinde Abazin Cumhuriyeti ilan edildi ve Psij köyü (aul) başkent kabul edildi. Ancak bu cumhuriyet Rusya Federasyonu’nca onaylanmadı. Abazinya, Kasım 1990’da cumhuriyet statüsü alan Karaçay-Çerkesya’nın bir parçası olarak kaldı. 
Abaza Rayonu’nun oluşturulması konusu ilk kez Abaza halkının, “Rusya'nın sayıları az olan halkları”na dahil edilmesinin ardından gündeme geldi. Sayıları az olan halklara dahil edilmesinin ardından Abazalar, Rusya kanunları uyarınca varlıklarını ve kültürlerini devam ettirebilmek için bir takım haklar kazandılar. Bu haklardan biri tarihi topraklarında yaşama hakkı.Karaçay-Çerkes’te 25 Aralık 2005’te yapılan referandumun ışığı altında Rusya Federasyonu hükümetinin 1 Haziran 2006’da aldığı karar çerçevesinde Karaçay-Çerkes Parlamentosu Anayasa’nın cumhuriyetteki idari bölgelerle ilgili 62. maddesinin 1. fıkrasında değişiklik yaparak, sekiz olan idari bölgelere Abaza Rayonu’nu da ekledi. Abazaların yaşadığı yerler, 30 Haziran 2006’da idari bölge olarak resmen tanındı. Tamamen oluşturulması için 1 Ocak 2009’a kadar geçiş süreci tanınan Abaza bölgesinin merkez yönetimi Yinjik-Çukun kasabası. Referandumla yeni oluşturulan Abaza bölgesinin Abazaların toplu olarak yaşadığı ve Prikuban, Habez ve Ust-Cegutin bölgelerine bağlı Kara-Pago, Psıj, İnjiç-Çukun, Elburgan (Bibard) ve Kubina kasabalarından oluşması öngörülüyor.Abaza Rayonu, Abazaların toplu olarak yaşadığı ve ülke coğrafyasının yüzde 2’sine tekabül eden 300 kilometrekarelik bir alanda kuruldu. Toplam nüfusun yüzde 7,4'ünü oluşturan 32 bin civarındaki Abaza’nın sadece 15 bini yeni oluşturulan bölge sınırları içinde yaşıyor.Abaza Rayonu 1 Ocak 2009’da işlevsellik kazandı.
Abaza Rayonu Dışındaki Abaza Kasabaları :




Beylikçi Kalemi

Divan-ı Hümayun'da alınan kararların ve görüşülen konuların tutanaklarını yazıya geçirirdi. Ayrıca, dış ilişkiler ile ilgili alınan kararları yazıya geçirir, anlaşmalarla ilgili metinleri düzenlerdi. Bu kalemin başında olan kişiye "Beylikçi Efendi" denirdi.




Küçük Sevgili

Küçük Sevgili 1971 İngiltere yapımı romantik dramatik filmdir. Özgün adı Melody olan film Türkiye'de 23 Nisan 1973 tarihinde gösterime girmiştir. Özgün senaryosunu Alan Parker'ın yazdığı filmi Waris Hussein yönetmiş, başlıca rollerinde Mark Lester, Tracy Hyde ve Jack Wild oynamışlardır. Yapımcılığını David Hemmings ve David Puttnam 'ın üstlendikleri filmin tema müziğini The Bee Gees topluluğu yazıp yorumlamıştır. Filmde ilkokul çağındaki iki çocuğun masum aşkı anlatılmaktadır.

İlkokulda okuyan 10 yaşlarında iki ufaklık,Daniel (Mark Lester) ve Melody (Tracy Hyde) birbirlerine abayı yakmışlardır ve ailelerine evleneceklerini açıklarlar,üstelik büyümeyi filan beklemeye tahammülleri yoktur,bu iş hemen olup bitmelidir.Büyük bir ciddiyet içinde planlar yapılır.Bu işte kendilerine Daniel'in en yakın arkadaşı Ornshaw (Jack Wild) da yardımcı olacaktır.Filmin tamamen çocukların bakış açısından anlatılıyor olması,onların iç dünyasını tam da anlamayan erişkinlerin itirazlarını anlamsızlaştırıyor ve gülünçleştiriyor, seyircinin de karakterlerle özdeşleşmesini kolaylaştırıyor.

Filmde kullanılan müzik parçaları şöyledir;





La Tène kültürü

La Tène kültürü; Hansli Kopp'un 1857'de keşfettiği, İsviçre'nin Neuchâtel Gölü bölgesinin kuzey tarafında bulunan; zengin defineler ve eserlerin bulunduğu La Tène arkeolojik sitesinin ismiyle adlandırılan Avrupa'nın demir çağıdır.

La Tène kültürü gelişimini ve büyümesini geç demir çağı boyunca (MÖ 450'den, MÖ 1. yüzyıldakı Roma fetihlerıne kadar) doğuda Fransa, İsviçre, Avusturya, Güneybatıda Almanya, Çek Cumhuriyeti, Slovakya ve Macaristan'da sürdürmüş bir dönemdir kuzeyde yaygın çağdaşı kuzey Alman kültürü olan Jastorf kültürü. La Tene kültürü Yunanistan'dan ve daha sonra Etrüsk medeniyetinden gelen hatırı sayılır Akdeniz etkisinin altında hiçbir kesin kültürel kesinti olmadan erken dönem demir çağı Hallstatt kültürü'nden gelişmiş bir kültürdür. İskan merkezlerının değişimi MÖ 4. yüzyılda başlamıştır.

Bu kültür hakkında edinilen bilgi üç kaynaktan sağlanmıştır; arkeoloji kanıtlarından, Yunan ve Latin edebi kanıtlarından ve çok daha tartışmalı olan, Uzak batı Avrupa'da geleneksel Keltik bölgelerinde La Tène döneminden kalma etnografik kanıtlar öneren kültür ve sanat kanıtları.

Arkeolojik olarak, La Tène materyal kültürü olarak tanımlanmış bazı kültürler Yunan ve Romalı yazarlar tarafından MÖ 5. yüzyıldan sonra Keltler ve Galyalılar olarak tanımlanmışlardır.




Demet Şener

Demet Şener Kutluay, (d. 11 Nisan 1977, Bursa), Türk manken ve oyuncu.

Naime Şener ve Fikret Şener'in üç çocuğundan en küçüğüdür. Nişantaşı Kız Lisesi'nden mezun oldu. 1995 yılında yapı