'den fazla karbon oranı içeren demir-karbon alaşımlarıdır. İçindeki karbonun grafit şeklinde olanlarına "gri dökme demir", sementit şeklinde olanlara ise "beyaz dökme demir" denir. 1150 °C derece olan erime sıcaklığı çeliğinkinden düşüktür.

Mutfak eşyası üretiminde tercih edilen maddelerden biridir. Çünkü zehirli madde içermez, yüksek derecedeki ısıya dayanıklıdır, ısıyı çok iyi bir şekilde iletir ve dağıtır, şekil verilmesi kolaydır.

Dökme demir mutfak eşyaları ya ham olarak bırakılmış veya koruyucu tabaka ile kaplanmıştır.

Ham dökme demirler, diğer adıyla pik döküm, dökme demir ve çelik üretim safhasından önceki ilk üründür ve mukavemeti oldukça düşük olan ham (pik) dökme demir, kupol ocakları, endüksiyon ergitme ocaklarında yapılarındaki karbonun %4 ün altına düşürülmesi ve sülfür, fosfor gibi istenmeyen empürütelerin giderilmesinin ardından dökme demir elde edilir, pik döküme göre mukavemeti ve çekme kabiliyeti ham dökümden daha yüksektir.Yüksek ısı dayanımları, darbe ve yük altında çalışabilme kabiliyetleri sayesinde sanayide çeşitli amaçlarla kullanım alanı elde etmişlerdir.

Örneğin ham dökme demir yiyeceklerin pişirilmesinde yüzyıllardır kullanılmaktadır. Yüksek ısıya dayanıklı olması nedeniyle kızartma, sote yapmak için çok uygundur. Ayrıca ısıyı uzun süre muhafaza etmesi ve eşit bir şekilde tüm yüzeye dağıtması nedeniyle yavaş ve uzun süreli pişirme gerektiren yemekler (baklagiller, etli yemekler vb.) için idealdir.
Dökme demirden üretilmiş tava ve tencereler hem ocak üzerinde hem de fırında kullanılabildiği için bazı tarifler için mükemmel bir tercihtir.Örneğin önce ocak üzerinde dış yüzeyi kahverengileştirildikten sonra fırında pişirilen biftek ve pirzola veya meyveli alt-üst keki gibi.

Dökme demirden yapılmış demlikler ise ısıyı uzun süre koruması ve eşit dağıtması nedeniyle mükemmel şekilde demlenmiş eşsiz bir çay içebilmenizi sağlar.

Ham dökme demir mutfak eşyalarının bakımı zordur ve bulaşık makinesinde yıkanamaz.Elde ılık su ile yıkanmalı ve her yıkamadan sonra mutlaka sıvıyağ ile yağlanmalı ve hep kuru tutulmalıdır. Aksi halde hemen paslanır.

Ham dökme demirin kullanımı,bakımı ve temizlenmesi sırasında karşılaşılan zorlukları ortadan kaldıran enameled işlemi dökme demir mutfak eşyalarının kullanımını kolaylaştırmış ve bu malzemenin tercih edilip yaygınlaşmasını sağlamıştır.19.yy sonu-20.yy ortalarında uygulanmaya başlanan bu teknik sayesinde koruyucu emaye ile kaplanmış, canlı renklerdeki dökme demir tencere ve tavalar popülerleşmiştir.

Koruyucu tabaka paslanmayı önler ,her yıkamadan sonra yağlama ve kurulama zorunluluğunu ortadan kaldırır.Ayrıca gerektiğinde bulaşık makinesinde yıkanabilmesini de mümkün kılar.

Koruyucu tabaka bir tür püskürtülmüş camımsı yüzey olduğu için yüksek ısıda bile canlılığını kaybetmeyen gözalıcı güzellikteki renklerin kullanılmasını da sağlamaktadır. Koruyucu tabaka iç ve dış yüzeyleri kaplamakta ancak her iki yüzeyin birleştiği sınırlarda ham dökme demir görülebilmektedir. Bu nedenle mutfak eşyasının dökme demir olup olmadığını bu detaylara bakarak anlayabilirsiniz.

Enameled dökme demirden üretilen mutfak eşyaları bulaşık makinesinde yıkanabilse de çok sıklıkla bulaşık makinesinde yıkanması tavsiye edilmez. Çünkü ham dökme demirin göründüğü yerler zarar görebilir ayrıca koruyucu tabaka kimyasal deterjan nedeniyle zamanla yıpranabilir.

Birçok ünlü şef ve aşçı dökme demir mutfak eşyaları kullanarak yemek pişirmeyi tercih etmektedir. Paul Bocuse, Martha Stewart, Emeril lagasse, Rachael Ray vb




Ananda Sutram

Ananda Sutram Ananda Marga felsefesinin sutra formatında Sanskritçe olarak yazılmış özetidir. Ananda Sutram 1961 yılında Ananda Marga’nın kurucusu Shrii Shrii Anandamurti (1921-1990) tarafından yazıldı. Ananda Sutram’da 5 bölüm 85 madde vardır ve çok kısa ve öz bir şekilde Shrii Shrii Anandamurti'nin felsefesini kolay hatırlanacak cümleler şeklinde özetler.

Ananda Sutram’da "Mutlak Varlık"’ın tekliği ve sonsuzluğu hep vurgulanır fakat yaratılışın değişik evrelerinde "Mutlak Varlık"’ın kendi içindeki değişik yansımaları farklı Sanskritçe terimlerle açıklanır. Dikkatli okuma gerektiren bir kitaptır Ananda Sutram.

Aşağıdaki maddelerde tercümeye yardımcı olacak yorumlar parantez içinde yazılmıştır. Bu yorumlar Shrii Shrii Anandamurti’nin diğer kitaplarındaki açıklamalardan derlenmiştir.

1-1. Shivashaktyátmakam Brahma: Brahma (Mutlak Varlık), "Shiva" (Mutlak Bilinç) ve "Shakti"nin (yaratıcılık ilkesi) birbirinden ayrılmaz bileşiminden oluşur.

1-2. Shaktih Sá Shivasya Shaktih: Mutlak Bilinç’in gücüne "Shakti" denir.

1-3. Tayoh siddhih saincare pratisaincare ca: Mutlak Bilinç’in yaratıcılık ilkesinin işlemiyle yoğunlaşarak Kozmos’u oluşturması "Saincara" evresidir. Kozmos’un evrimi, canlıların ve bireysel bilinçlerin ortaya çıkışı, yaratılışın tekrar kaynağına dönüşü evresine de "Pratisaincara" denir.

1-4. Paramashivah Puruśottamah vishvasya kendram: Kozmos’un (fiziksel, zihinsel, ruhani katmanları içerir) çekirdeği ya da merkezi olarak da tanımlanabilecek en üstün, en büyük, en ulu bilince "Paramashiva" ya da "Puruśottama" denir.

1-5. Pravrttimukhii saincarah guńadháráyám: "Saincara" evresinde "guńa" denilen bağlayıcı niteliklerin etkisi giderek artar.

1-6. Nivrttimukhii pratisaincarah guńávakśayeńa: "Pratisaincara" (kozmik evrim, canlıların ve bireysel bilinçlerin ortaya çıkışı, yaratılışın tekrar Mutlak Varlık’a dönüşü) evresinde "guńa"’ların bağlayıcı etkisi giderek azalır.

1-7. Drk Puruśah darshanaḿ Shaktishca: Mutlak Bilinç’in tüm yaratılışı gören ve şahit olan zat’ına "Puruśa", görme ve şahitlik işlemine "Prakrti" denir.

1-8. Guńabandhanena guńábhivyaktih: "Guńa"ların artan etkisi 3 temel niteliğe ayrışmalarına neden olur, "3 temel nitelikten" "5 temel etmen" oluşur ve "5 temel etmen" de fiziksel evreni oluşturur.

1-9. Guńádhikye jad́asphot́ah bhútasámyábhávát: 3 temel nitelikten "statik guńa"’nın doğruyu eğriye çeviren, yoğunlaştıran, lokalize eden, parçacık oluşturan etkisi altında maddi yoğunluğun belli bir eşiği aşmasıyla oluşan patlamaya "jad́asphotah" ("Big Bang", "supernova" örnekler olarak sayılabilir) denir.

1-10. Guńaprabhávena bhútasaungharśádbalam: 3 temel niteliğin 5 temel etmen üzerinden etkileşmesi ya da çarpışması sonucunda "bala" (enerji) ortaya çıkar. Enerji etki ve tepkiyi, etki ve tepki de çekici (yerçekimi gibi) ve itici (aynı elektrik yükünü taşıyan parçacıkların birbirini itmesi gibi) güçleri doğurur. Çekici güç yapılanlanmayı sağlar, itici güç yapılanmaları bozmaya çalışır.

1-11. Dehakendrikáńi parińámabhútáńi baláni práńáh: Yapılanma çekici ve itici güçlerin bir dengeye ulaşması sonucunda gerçekleşir. Eğer Yapılanmayla birlikte bir çekirdek ya da merkez oluşmuşsa bu merkezi oluşturan ve koruyan enerjiye hayat enerjisi ("práńáh", "vital energy") denir.

1-12. Tiivrasaungharśeńa cúrńiibhútáni jad́áni cittáńumánasadhátuh vá: Hayat enerjisinin ("práńáh", "vital energy") oluşmasından sonraki aşamada o fiziksel yapılanmanın bir kısmı 5 temel etmenden önceki haline dönüşerek "Cittá" denilen yoğun zihni oluşturur. Fiziksel evren "Saincara" evresinde "Kozmik Citta" dan doğmuştur ve "Pratisaincara" evresinde madde/enerji bu şekilde “yoğun zihin” birimine ("Cittá") dönüşür. "Cittá" o yapılanmadaki "práńáh"’yı kontrol altında tutar. "Cittá" tıpkı maddenin parçacıklardan oluşması gibi "cittáńu" denilen parçacıklardan oluşur.

1-13. Vyaśt́idehe cittáńusamaváyena cittabodhah: Hayat enerjisine sahip birçok küçük yapılanma (hücreler, organlar) organizma oluşturacak şekilde bir araya geldiğinde bu yapılanmaların "Cittá"’ları da bir araya gelir ve eğer bir çekirdek ya da merkez oluşmuşsa "Cittabodhah" denilen “bireysel yoğun zihin” ortaya çıkar.

1-14. Cittát guńávakśaye rajoguńaprábalye aham: 3 temel nitelikten "eviren guńa"’nın devinim ve evrim etkisi "Cittabodhah" üzerinde giderek artar ve Ego ("Aham") oluşur. "Ego" ya da "Aham" oluştuğunda “ben yapıyorum” hissi vardır.

1-15. Súkśmábhimukhinii gatirudaye ahamtattvánmahat: 3 temel nitelikten "erdiren guńa"’nın eğriyi doğruya çeviren, genişleten, duyarlaştıran, bilinçlendiren etkisi altında gelişen "Aham" dan "Mahat" oluşur ve “ben varım” hissi ortaya çıkar.

1-16. Cittádahamprábalye buddhih: "Mahat" "Cittá"’ya hakim olduğunda (diğer bir deyişle "Mahat" "Cittá"’dan daha kapsamlı olduğunda) akıl ("buddhi") ortaya çıkar.

1-17. Ahamtattva mahadprábalye bodhih: "Mahat" "Aham"’a hakim olduğunda (diğer bir deyişle "Mahat" "Aham"’dan daha kapsamlı olduğunda) sezgi (bodhi) ortaya çıkar.

1-18. Mahadahamvarjite anagrasare jiivadehe latágulme kevalamcittam: "Aham" ve "Mahat" olmayan canlılarda sadece "Cittá" vardır.

1-19. Mahadvarjite anagrasare jiivadehe latágulme cittayuktáham: "Mahat"’ı gelişmemiş canlılar "Aham" ve "Cittá"’ya sahiptir.

1-20. Prágrasare jiive latágulme mánuśe mahadaham cittáni: Gelişmiş organizmalarda, (bazı bitkiler, çoğu hayvanlar ve tüm insanlar) 3 zihin oluşumu da ("Mahat", "Aham", "Cittá") bulunur.

1-21. Bhúmávyápte Mahati ahaḿ cittayorprańáshe saguńásthitih savikalpasamádhih vá: Bireyin "Aham" ve "Cittá"’sının "Mahat"’a dönüşüp "Kozmik Mahat"’la bütünleşmesiyle "saguńásthiti" ya da "savikalpa samádhi" denilen büyük aydınlanma (erme hali) yaşanır.

1-22. Átmani mahadprańáshe nirguńásthitih nirvikalpasamádhih vá: Bireyin "Aham"’ı "Átman" (Mutlak Zat) la bir olduğunda "nirguńásthiti” ya da "nirvikalpa samádhi" denilen sonsuz mutluluk hali yaşanır.

1-23. Tasyasthitih amánasikeśu: "nirvikalpa samádhi" hali zihin akıl ve sezginin ötesindedir, kelimelerle anlatılamaz.

1-24. Abhávottaránandapratyayálambaniirvrttih tasya pramáńam: "nirvikalpa samádhi" halinden normale dönüşte hissedilen sonsuz mutluluk bu halin ispatıdır.

1-25. Bhávah bhávátiitayoh setuh Tárakabrahma: Nirguńa Brahma (Mutlak Varlık) ile Saguńa Brahma (Kozmos) arasındaki köprüye yani "nirvikalpa samádhi" yi mümkün kılan, öğretici, geliştirici, koruyucu ve kollayıcı, sonsuz sevgiyle bireylerin Mutlak Varlık’a dönüşünü sağlayan bilince “Táraka (kurtarıcı) Brahma” denir.

2-1. Anukúlavedaniiyam sukham: