ılan köyler 50 ile 100 hane sayısına kadar 'divan' adında üstmuhtarlıklarda birleştirilirdi. Üstmuhtarlar 'divanbaşı' olarak adlandırılırdı. Bu bağlamda 'Kirtos Karyesi' (köyü) 1841 nüfus sayımına göre 'Ayandon Divanı' üyesiydi. Daha önceki kayıtlara göre ise Kirtos karyesi ile bugün Alagöz olarak adlandırılan Sırtuvan (halk: Sırtıvan) ile 'Kirtos Divanı' adı ile ayrı bir divan idi.

1864 yılındaki Büyük Kafkas Göçü'nde köy halkı muhacirlere kucak açmış, Geriş adlı mahallesine Çerkez asıllı olup Şıpsıh boyundan gelen vatandaşları yerleştirmiştir.

Balkan Savaşı'nda birkaç şehit vermiş olan köy Birinci Dünya Savaşı'nda bilhassa Çanakkale Cephesi'ne birçok vatan evlâdını gönderirken, bunların çoğunluğu şehit olmuştur. Köy ise Rus savaş gemilerinin top ateşine maruz kalmıştır. Rus savaş gemileri bilhassa 'Çayyanı' boyu ve 'Kirtozaltı' mahallesindeki sahilde kızaklara çekilmiş olan sandal ve çekdirmeleri hedef almıştır.

Kurtuluş Savaşı'na köyden katılım olmuştur.

Köy 1530'a ait kayıtlardan anlaşıldığına göre Ayandon kazası, 1860'lardan itibaren Ayancık ve 1957'de bir nevi tarihi Ayandon kazasının devamı olup Ayandon Burnu'nda kurulu olan Türkeli ilçesine bağlanmıştır.

Gündoğdu (Kirtoz) Köyü kültürel bakımdan oldukça zengindir. Köyün kültürel birikimi henüz araştırılıp yazılı ortama geçirilmemiştir.

Köy ahalisi Sinop-Kastamonu yöre ağzının bir örneğini konuşup, bilmeceler, hikâyeler, türküler, maniler gibi zengin ve güçlü bir sözlü geleneğe sahiptir, ancak yazılı ortama henüz geçirilmemiştir.

'Masal masal matlı masal, oturmuş da pakla satar' örneğin cevabı kurbağa olan bir bilmece örneğidir. Cevabı keten iplik üretimde kullanılan bir yanı tahta olan demir tarak olan bilmece ise şöyledir: Biz biz idik, 32 kız idik, Yazıldık büzüldük, Bir tahtaya dizildik.

Köy ve çevresinde kestane ormanlarının bolluğu dile de etkisini göstermiş. İplere dizilen kestanelere 'dizin' dendiği için 'kestane dizini gibi' diye bir tabir vardır. Kestanenin hoş görünmeyen iğneli dış kabuğuna geven derler. Aslını inkâr edenler için, 'kestane gevenden çıkmış, ben senden çıkmadım demiş' diye bir benzetme yapılır.

Köyde yatır, evliya ve şehit vb. hikâyeleri vardır. Hayatta olan veya vefat etmiş köy sakinleri ile ilgili zaman zaman anlatılan olağanüstü olarak sayılabilecek olayların gerçekten yaşanmış olduğuna inanılır.

Köyün yemekleri keşkek (buğdaylı, mısırlı), kuru fasulye (pakla çorbası), köy tarhanası, tirit, cevizle servis edilen bir çeşit mantı olan kulaklı, istet, gözleme (yağlı), mamalik, karalahana (karamancar) dolması, aşure, sütlaç, nokul, un helvası (top şeklinde olur), zırva (kestane ve pekmezli tatlı), gozlu börek (soğanlı ve cevizli vs.) ve başka börek (pirinçli, mantarlı vs.) çeşitleridir. Düğünlerde ve bayramlarda pekmez böreği yapılır. Ormanda yetişen galaytun mantarının közlemesi ve turşusu yapılır.

Bolca yetişen meyvelerden yapılan pekmezden (bilhassa kızılcık ve dut) 'soğukluk' olarak adlandırılan su karışımı bir içecek yapılır.

Köyde giyim bütün ülkede olduğu gibi zamanla köklü değişime uğradı.

Eskiden yörede erkekler 'zıpka' adı verilen paçaları dar üzeri bol bir çeşit şalvar pantolon karışımı giysi, üste ise yakasız 'mintan' olarak adlandırılan gömlek giyerlerdi. Gömlek üzerine bir çeşit cepken giyilirdi.

Kadınlar içlerine 'göynek' giyerler. Göyneklerin yakası nakış ile süslenirdi. Göyneklerin etek kısmı da işlenmektedir. Göynek üzerine bir başka giysi giyilirdi. Bele yün ya da pamuktan dokunmuş kuşak bağlanırdı. Bunların üzerine de 'peştemal' bağlanırdı. Peştemallar 1980'li yılların başlarına kadar kullanagelmiştir. Günümüzde peştemalın yerini uzun etek almıştır.

Kadınlar başa 'bürgü' adı verilen, kenarları oyalı olabilen büyük fakat hafif olan beyaz bir örtü sararlar. 1970'lerin sonuna kadar bürgünün altına üstü işlemeli 'nezgep' adlı bir başlık takılırdı. Nezgep başı daha zarif ve uzun gösterirdi. Eskiden genç kızlar tülbent olan başörtüsünü arkadan bağlar, evlilikle birlikte bürgü kullanırdı. Bugün iki tarz örtünme de kadınlarda yaygındır.

Ayak giyimi ise manda veya sığır derisinden yapılan çarık idi.

Köyde köylünün ihtiyacını karşılayacak şekilde çul kilimi tezgâhları var idi. Bu tezgâhlarda eski giysi ve kumaşların uzun ince şerit hâlinde kesilmesiyle birlikte, şeritler tezgâhta dokunurdu. Çul kilimleri genellikle yolluk olarak kullanılır. 'Hayat' olarak adlandırılan salonda veya avluda olan sedirler üzerine de serilir.

Önemli işler için köylünün bir araya gelip yardım ve dayanışmasına 'imece' denir. Tarlada, hasat vaktinde, ev yapımında ve birçok işte imece usulü kullanılır. İmeceye gidene 'imeci' denir. İmeceye çağırmaya 'okumak' adlandırılır. Birkaç gün evvel imeci adayının evine imeceye okumaya bir kişi gönderilir ve genellikle davete icab edilir. İmece genellikle bir veya birkaç gün sürer. Ev sahibi imecilere yemek ve içecek ikram eder. Birçok Tarihi Kirtoz Evi'nin inşaatında usta öncülüğünde imeciler çalışmıştır.

Bıçak köy kültürünün önemli unsurlarından biriydi. Tarımla ve hayvancılıkla uğraşanların yanında olmazsa olmazı köylünün 'kömüş bıçağı' olarak adlandırdığı bıçaktır. Bu bıçaklar bilhassa manda (kömüş) yetiştiricilerin hayvanda olası bir kan tutulmasında kullanacağı ilkyardım gereci idi. Eğer hayvanın kulağına atılan bir kesik ile kurtarılamıyor ise, o halde kesim şart olmuştur.

Bunun dışında hançer olarak nitelendirilebilecek üstü yivli 'Sinop Bıçağı' vardı. Bu bıçak yiğitliğin bir nişanesi olarak bele kuşanırdı.

Köyde Seyyid Ali Efendi adına olduğu düşünülen türbe olarak adlandırılan bir mezar vardır. Bu köyde şehit düşen Konyalı Şeyh Ali Efendi diye de rivayet edilir. Mezarın 600 senelik olduğu iddia edilmektedir. Türbe köylünün inanç kültüründe önemli bir yer arzetmektedir.

Başka 'yatır' olarak adlandırılan tarihi mezarların varlığından bahsedilmekte, ancak konu henüz tam anlaşılmış değil.

Bütün yörede olduğu gibi köyde de cin peri hortlak vb. metafizik olgularla ilgili inançlar mevcuttur. Bunların daha çok ahır, samanlık, değirmen, mezarlık, köydeki bazı evler, çeşme ve su kaynakları gibi yerlerde veya denize yakın alanlarda görüldüğüne inanılır. Bu varlıkların eşek veya başka kılığa girerek insanları büyüleyip denize doğru götürüp zarar vereceğine inanılır. Bu tür şeylerin bulunabileceğine inandıkları yerlerden geçerken dua veya ayetler okuyarak kendilerine zarar vermelerini önlemeye çalışırlar. Cin ve perilerin musallat olduğu düşünülen insanlar hocaya veya yatıra götürülür. Bunlar için muska yazdırılır ve bu kişiler hocaya okutturulur. Ancak cin ve perilerle evlilik yapıp çocukları olduğuna inanılan meczupların kesinlikle iyileşmeyeceğine inanılır.

Ayrıca köydeki türbe ve yatırların günümüz insanlarına etkileri olabileceği, bilinen türbe sahibinin iyiniyetli olduğu, diğer var olduğu söylenilen ancak kesin bir şekilde bilinmeyen yatırların olumsuz etkileri anlatılır.

6 Mayıs Hıdrellez günü geleneksel bir bayram olmakla beraber, şehirleşmenin getirdiği etkiyle, eski önemine sahip değildir. Köy sakinleri bu geleneği devam ettirmeye çalışırlar. Bu gün için özel keşkek pişirilir. Yumurta tokuşturma gibi eğlenceli tarafı vardır. Yumurtası güçlü çıkan karşı tarafın yumurtasını alır. Bu yumurtalar özel olarak hazırlanır. Yumurta haşlanırken suyuna soğan kabuğu konulur ve yumurta rengini değiştirir, 'boyanır'.

Hicrî Muharrem ayının 10. günü olan Aşure köyde de idrak edilir. Bu gün için pişirilen Aşure tatlısı ziyaretçilere ikram edilir.

400 yıllık mazisi olan Morza Pazarı her yıl 9 Ağustos'ta düzenlenir. Bu panayır Düzler Köyü'nün Yılanlık mevkiinde olmasına rağmen, Gündoğdu (Kirtoz) Köyü'nün sakinleri için de yılın en önemli olaylarından biri idi. Morza Pazarı'nda bilhassa kumaş vs. temin edilir. Ayrıca buradaki hayvan pazarında köylü yetiştirdiği sığır, manda vb. hayvan satar, kışı geçirmek için yetiştireceği büyük ve küçükbaş hayvanları satın alırdı.

Düğünler davul zurnalı olur. Davul zurna ekibine 'meyter' derler.

Düğün davetleri okuma yöntemi ile yapılır. Helva pişirme, kına gecesi, düğün günü ve gelin alma gibi çokgünlü düğün tertibi vardır.

Dini bayramlar bütün ülkede olduğu gibi köyde de önemli yer arzeder. Bayramlar için hazırlıklar arefe gününden başlar. Baklava, sütlaç, keşkek ve dolma (yaprak veya karalahana) gibi bayram yiyecekleri bayram ziyaretçileri için hazırlanır. Bayram günü erkekler camide toplanır, Bayram namazını eda ettikten sonra, caminin avlusunda dizilir ve bayramlaşma merasimi başlar. Daha sonra evlere dağılır aile fertleri ile bayramlaşma başlar ve gençler ziyaretlere gider, yaşça olgunlar ise gelecek ziyaretleri bekler. Bayramın ikinci veya üçüncü günü yaşça olgunların kendilerinden daha yaşlı olanları ziyaret etmelerini gerektirir.

Bayramın son günü ise köylünün mezar ziyaretlerine gittiği gündür. Mezar ziyaretlerine aile fertleri birlikte gider, mezar başında Kur'an okur. Bu bağlamda köyde 'türbe' olarak adlandırılan yatır da ziyaret edilir.

Tarihi Kirtoz Evleri ahşap olan yörenin mimari tarzını yansıtmakla beraber, köylerde bu yapıların zamanla korunamaması, Gündoğdu (Kirtoz) Köyü'nün bu örneklerine özel bir durum arzetmektedir. Köyün ahşap evlerinde kullanılan başlıca ağaç türleri dayanıklılığı esas alınarak meşe veya kestanedir.

Bu evler genellikle zemin, orta ve çatı kat olmak üzere üç katlıdır. 'Soğaltı' olarak adlandırılan zemin kat ahır bölümü olarak kullanılır ve araç gereç muhafaza edilir. Hayvanların ahır bölmeleri 'dam' olarak adlandırılır. Orta kat insanların yaşadığı bölümdür. Genellikle 'hayat' olarak adlandırılan büyük salondan 'ev' olarak adlandırılan odalara ayrılır. Mutfak 'ocaklı ev' olarak tabir edilir.

Eski çatılar genellikle kayrak taşı ile kaplıdır. Ancak bu tarz çatı örtüsü maalesef yörenin yağışlı iklim şartlarına göre su geçirir. Bunun için 70'li yıllarda birçok ev kiremitle örtülmüştür. Taş örtülü evlerin sayısı çok azdır.

Tarihi Kirtoz Evleri genellikle yöre evleri (Kastamonu - Sinop Yöresi) gibi heyelan tehlikesi olan kaygan zeminde kurulduğu için esnek olmaları gerekmektedir. Ahşap geçmeli olarak yapılan evleri