f olarak çalmalarına karşın, 2002'de sahne aldıkları konserler ve 2001'de yayımladıkları son albümden beri grup aktif değildir.

Criss Oliva ve kardeşi Jon eski grupları "Tower" ve "Alien"’ın sırasıyla dağılmasından sonra birlikte 1978 yılında Avatar adlı grubu kurdular. 1980'de İkili Steve Wacholz adında davul çalan bir elemanla tanıştılar ve sıkı bir dostluğun ardından Oliva’ların evinin arkasındaki kulübede –grubun deyimiyle “The Pit”- çalışmaya başladılar. Wacholz aslında Jon’un grubunun bir üyesi olmak istiyordu ve Savatage’ın asıl kadrosu yavaş yavaş şekil alırken Jon da(orijinalde davul çalan) Wacholz ile yer değiştirdi ve görevi ona bıraktı. Steve’e bir sert çalışından dolayı “Doctor Hardware Killdrums” lakabını taktılar ve genelde kısaca “Doc” derlerdi.

Criss, Jon ve Steve bir süre Clearwater (Florida eyaletinde) ve Tampa (Florida eyaletinde ailesi ile birlikte 1970'lerin sonuna doğru taşındılar) çevresindeki barlarda çaldılar. 1981'de gruba Keith Collins dahil oldu ve Jon’un bastaki görevini devraldı. 2006'nın sonuna doğru grubun Clearwater’da bir park alanında seslendirdiği ""Holocaust"" (Savatage’ın ilk albümünde de yayımlandı), Van Halen coverı ""Eruption"" ve “"You Really Got Me"” parçasının VH versiyonunun videosu internette yayımlandı. 1982 yılında Avatar çeşitli heavy metal derlemelerinde yer aldı ve bunlardan en göze çarpanı ise Tampa rock radyosu WYNF’in yerel Florida gruplarının promosyonu için düzenlemiş olduğu “The YNF Pirate Tape” idi. 1983 yılında grup ismini telif hakkı sorunlarından dolayı değiştirdi. ’Savage’ ve ‘Avatar’ kelimelerini birleştirerek Savatage oldu.

Savatage’ın ilk çalışması içerdiği speed metal öğeleri, hızlı ve sert rifflerin yanı sıra Judas Priest, Iron Maiden, Black Sabbath ve Deep Purple gibi grupların etkilerini gösteriyordu. İlk iki albümleri "Sirens" ve "The Dungeons are Calling" bağımsız bir plak şirketi olan Combat Records ile çıktı. 1985 yılında Atlantic Records ile bir anlaşma imzaladılar ve sonrasında "Power of the Night" albümü yayımlandı. Prodüktörlüğünü Max Norman’ın (Megadeth’in 1992 yılında yayımladığı "Countdown to Extinction" albümünün de prodüktörü) yaptığı bu albümde ‘’Warriors’’ adlı şarkıda kullanılan gibi Broadway tarzı şarkı yapısı ve Jon’un ‘’Fountain of Youth’’ parçasında olduğu gibi şarkılarda özgürce klavye kullanmış olması, grubun metalde pek de alışılmış olunmayan çizgisini gösteriyordu. Albüm olumlu eleştiriler toplamasına karşın satış rakamları beklenenin altında kaldı. Atlantic Records “Hard for Love” parçasına klip çekilmesini istedi ve bütçeden pay ayırdı ancak yayın amaçları doğrultusunda parçanın adının “Hot for Love” olarak değiştirilmesi istendi. Grup parçanın adının değiştirilmesine karşı çıktı ve sonucunda video yayımlanmadı.

1986 yılında plak şirketi Atlantic Records'un bazı ticari kaygılarının gölgesinde grubun, vasatlığından dolayı ""Fight For the Nightmare"" adını verdiği dördüncü albümleri "Fight For the Rock" yayımlandı ve sonrasında Metallica, Kiss ve Motörhead ile turneye çıktı. Birçok Savatage hayranı bu albümde hayal kırıklığına uğradı. Grup, plak şirketinin albümde iki cover parçaya yer verilmesi için yaptığı baskı sebebiyle kayıtlardan memnun değildi. Atlantic Records kendisine bağlı John Waite ve diğer pop-rocker artistleri için Jon’dan materyal yazmasını istemişti. Daha sonra ise şirket bundan vazgeçti ve Savatage’ın materyalleri kendilerinin hazırlamasını istedi. Grupla daha sonra anlaşma sağlandı. Bu olaylardan sonra grup yalnızca basında zarar görmedi, neredeyse kendisini yok etti ve Jon ilk zamanlarda yaşadığı alkol ve uyuşturucu problemiyle yeniden tanıştı. Oliva albümde seslendirdikleri Badfinger "Day After Day" coverının albümün sahip olduğu sağlam noktalardan birisi olduğunu belirtti. Bir süre sonra basçı Keith Collins gruptan ayrıldı ve yerine Johnny Lee Middleton geldi. 1987’den sonraki her albümde çalan Johnny tek tutarlı eleman oldu.

1987 yılında çıkardıkları "Hall of the Mountain King" albümü ile Savatage bir anda müzik piyasasının kalbine indi ve bu grubun ticari anlamda başarı getiren ilk albümü oldu. Albüme adını veren parça için grup ilk defa bir video çekti ve bu video MTV'nin Headbangers Ball adlı programında genişçe yer buldu, ardından "24 Hours Ago" parçası için de klip çekildi. Bu albümde yeni prodüktör Paul O'Neill'in etkisiyle grubun parçalarda sıkça yer verdiği senfonik enstrümanlardan müzikal anlayışlarındaki değişme göze çarpıyordu-grubun ilerideki kayıtlarında kullanacağı çizgi içinde bilgi veriyordu. Grubun geri kalan kariyerinde çıkardığı kayıtların liriklerinin birçoğunu O’Neill yazdı ve gruba sonraki albümleri "Gutter Ballet"'ten başlayarak daha konsept bir çizgi kazandırdı.

1989 yılında yayımlanan "Gutter Ballet" albümü grubun asıl dönüş noktası -ki bu nokta grubun ilk yıllarında yapmış olduğu power metal türüne göre daha farklı, değişik vokal şekilleri ve kompleks melodilerle bezenmiş daha uzun süreli parçalar içeren progresif yapıda olan bir tür- olarak görüldü. Jon bu değişimi Toronto’da 1986 müzikali " Phantom of the Opera"’daki performansı gördükten sonra daha progresif ve operatik bir şekle soktu.Albümdeki "Gutter Ballet" ve "When the Crowds Are Gone" parçalarda bu etki çok rahat belli oluyordu ve sonraki albümün de yine bu şekilde daha operatik bir stilde olacağı muhtemeldi. Yine bu albümde de iki parçaya klip çekildi - "When the Crowds Are Gone" ve "Gutter Ballet"- ve MTV’de yayımlandılar.Grubun 1987 yılındaki turnesinde ikinci bir ritim gitarist olarak çalan ancak sahnede gözükmeyen Chris Caffery, 1988 yılında grubun yeni üyesi olarak tanıtıldı. "" albümünün notlarında ise Chris’e iyi şans dileklerinin iletildiği bir mesaj vardı. "Gutter Ballet" turundan sonra gruptan ayrıldı("Streets" kayıtları başlamadan önce) fakat gruba tekrar geri dönebilirdi.

Grup 1991 yılında ilk rock opera albümleri olan "Streets"’i kaydetti. Albüm grubun istediği kadar başarılı olamadı ve tam da müzik dünyasında grunge türünün patladığı zamana denk gelmişti. Grup yine de "Jesus Saves" parçası için bir video kaydetti ve bu video televizyonlarda yayımlanmasının yanında gruba yeni hayranlarda kazandırdı. Bununla birlikte albüm için düzenlenen bir turun ardından Jon Oliva kendi Broadway-bound müzikali "Romanov" ve yan projesi olan Doctor Butcher adına daha iyi konsantre olabilmek için gruptan ayrılma kararı aldı ama bir yandan da kardeşi Criss ve prodüktör Paul O’Neill ile birlikte Savatage için materyaller yazamaya devam etti. "Romanov" ise hala tam olarak bitirilememiş ve yayımlanmamış olarak 2007 itibarıyla beklemektedir.

Jon’un yerine eski Wicked Witch vokali Zachary Stevens getirildi ve "Streets"’in ardından 1993 yılında Edge of Thorns yayımlandı. Düzenlenen bir dünya turu ve radyolarda daha fazla çalınmasının sayesinde Savatage müzik dünyasında sıkça duyulur oldu. 17 Ekim 1993 tarihinde otoyolda sarhoş bir sürücünün Criss’e çarparak ölümüne sebep olması grup adına tam bir trajediydi. Bu olayın ardından Jon, her ne kadar grubun eskisi gibi olmayacağından bahsetse de, sadece kardeşinin anısını yaşatmak ve icra ettiği müziği ayakta tutmak adına grup için devam kararı aldı.

1994 yılında Jon ve O’Neill tarafından yazılan dokuzuncu albümleri Handful of Rain yayımlanmadan önce Alex Skolnick gruba dahil oldu.Teknik olarak, albüm kayıtlarının vokal ve ön gitar hariç tamamının Jon’a ait olması sebebiyle Jon’un bir solo çalışması olarak nitelendirilebilecek albümde, yine de bas ve davulda Middleton ve Wacholz’un isimleri yazılmıştı. Savatage’ın sonraki albümlerinde de kullandığı bir vokal tekniği olan kontrpuan, ilk defa bu albümde "Chance" parçasında kullanıldı. Albümün son parçası "Alone You Breath" Criss Oliva için yazılmıştı. Skolnick’in grubu Exhibit-A ve power metal grubu Tempo Tantrum ile yapılan kısa süreli albüm turnesinin sonunda Japan Live ’94 (sonraki sürümlerde ismi Japan Live olarak yayımlandı) adında bir live albüm yayımlandı. Turdan sonra Alex Skolnick farklı ilgi alanlarında yoğunlaşmak istediği için gruptan ayrıldı. Onun yerine gruptan arkadaşı ve dostu, anısı adına kendince sürekli Criss sololarını çalan, eski grup üyesi Christopher Caffery getirildi. Atlantic Records grup için iyi tanınan bir gitarist getirilmesini istedi ve Al Pitrelli seçildi. Pitrelli diğerlerinin yanında Alice Cooper ve Asiaile birlikte yaptığı çalışmalardan tanınıyordu.

1995'te önceki örneği "Streets"’e göre çok daha başarılı bir çalışma olan Dead Winter Dead grubun ikinci rock opera albümü olarak yayımlandı. Grup ayrıca Noel boyunca farklı formatlarda sürekli radyolarda çalınan "Christmas Eve (12/24)" parçasıyla da başarı elde etti. Avrupa ve Japonya turlarının ardından grup Amerika turuna çıkmadan önce Savatage ve beraberinde geniş bir orkestranın olduğu Trans-Siberian Orkestrası (TSO) adıyla yeni projeleri "Christmas Eve and Other Stories" kaydı üzerinde çalışmaya başladı. TSO’nın git gide büyüyen bir ilgi kazanması ve başarı yakalaması Jon’un biraz rahatsız etti çünkü TSO’nın üne kavuştuğu şarkı aslında bir Savatage şarkısıydı. Savatage adı altında yayımlandığında bu derece ilgi görmemesinin nedenini Jon yalnızca Savatage’ın ismi olduğuna inanıyordu.

TSO’nın getirdiği büyük başarı ve çıkarılan iki başarılı konsept albümün ardından bir ara veren Savatage, 1998 yılında Maersk Dubai Olayı ve Veronica Guerin cinayetini konu alan on birinci albümleri "The Wake of Magellan"'ı çıkardılar. Grup bu albümün yayımlanmasının hemen ardından plak şirketleri Atlantic ile yollarını ayırdı ve daha küçük bir şirket olan Nuclear Blast ile anlaşma imzaladı (Buna rağmen Trans-Siberian Orkestrası’nın sonraki albümleri yine Atlantic/Lava imprint adı altında çıktı). Jon Oliva doğru bir iş yaptıklarını söyledi ve Nuclear Blast ise grup hakkında ‘grubu çok sevdik, şarkılarımızı ve her şeyi çok iyi biliyorlar’ yorumunu yaptı.

Savatage bir yandan övgüler alırken bir yandan da yapmakta olduğu Broadway-Metal arzusu içinde tepki topluyordu, hiçbir şüphe yoktu ki Trans-Siberian Orkestrası’nın albümlerinin dinleyici kitlesi, yaşça i