alça, uyluk ve leğen kemikleri arasındaki eklemdir.




Ampère yasası

Klasik elektromanyetizmada Amper yasası (1826'da André-Marie Ampere tarafından bulunmuştur) kapalı bir eğri üzerinden integrali alınmış manyetik alanla o eğri üzerindeki elektrik akımı arasındaki ilişkiyi açıklayan yasadır. James Clerk Maxwell yasayı hidrodinamik olarak 1861 tarihli Fizikte kuvvet çizgileri üzerine makalesinde tekrar kanıtlar. Yasanın matematiksel ifadesi şu anda klasik elektromanyetizmayı oluşturan dört temel Maxwell denkleminden biridir.

Tarihsel olarak ilk ortaya çıktığı hâliyle Ampere yasası manyetik alanı bu alanı oluşturan elektrik akımıyla ilişkilendirir. Yasa integral denklemi olarak da diferansiyel denklem olarak da yazılabilir. Bu iki form tek bir yasaya tekabül eder ve birbiriyle Kelvin-Stoke teoremi ile bağlantılıdır.

SI birimleriyle Amper yasasının integral formu aşağıdaki gibidir.

ya da

B manyetik alan (birimi Tesla),

Yukarıdaki tanımla ilgili birkaç belirsizlik vardır. Birincisi, üç terimde işaret belirsiziği (pozitif ya da negatif) söz konusudur: çizgi integrali eğri etrafında saat yönünde ya da aksi yönde alınabilir, dS alana dik olan doğrultuda iki yönde de olabilir, "I" belirlenmiş alandan geçen akımdır ve o alandan bir yönde geçen akım diğer yönde geçen akımın negatif işaretlisi olacağından bu yönlerden birisinin seçilmesi gerekir. Bu belirsizlikler sağ el kaidesiyle ortadan kalkar: Sağ elin avuç içi üzerinden integal alınacak alana bakarken işaret parmağı integralin yönünü gösterdiğinde baş parmağın gösterdiği yön dS vektörünün yönünü verir, bu yönde geçen akımın işareti de pozitif alınır. İkinci olarak, C eğrisinin sınırlarını belirlediği sonsuz sayıda S alanı vardır ve bu alanlardan hangisinin seçileceği bir problemdir. Eğer C bir düzlem üzerinde değilse S'nin seçimi için bariz bir yol yoktur. Bunun cevabı, hangi S'nin seçileceğinin önemli olmamasıdır. Sınırları C olan herhangi bir alanın aynı sonucu vereceği kanıtlanabilir.

Kelvin-Stoke teoremiyle integral denklemi diferansiyel forma dönüştürülebilir. İntegral formu gibi bu form da sadece elektrik alanının sabit olduğu statik durumlar için geçerlidir. SI birimleriyle Amper kanunun daha genel olan diferansiyel formu aşağıdaki gibidir (:formula_7 rotasyonel operatör).

Basit seviyelerdeki ders kitaplarında geçen akımlar “serbest akım” olarak sınıflandırılabilir (örneğin bir telden ya da bataryadan geçen akım). Bunun haricinde, manyetize ya da polarize olabilen (her madde bir dereceye kadar olabilir) maddelerden geçen akımlara “bağlı akım” denir.

Bir madde manyetize olduğunda (mesela haricî bir manyetik alan içerisine koyularak) elektronlar kendi atomlarına bağlı kalmakla beraber çekirdek etrafında belirli bir yönde dönerek mikroskopik bir akım yaratıyormuş gibi davranırlar. Madde içerisindeki bütün bu akımlar bir araya geldiğinde akım makroskopik ölçüde etki yaratacak kadar büyür. Bu manyetizasyon akımı J bağlı akıma katkıda bulunur.

Bağlı akımın diğer bir kaynağı bağlı yüklerdir. Haricî bir elektrik alan altında, polarize olabilen materyallerin pozitif ve negatif yükleri madde içerisinde ayrışır ve bağlı yüklerin hareketi sonucu ortaya bağlı akımın diğer kaynağı olan polarizasyon akımı J çıkar.

Böylece toplam akım yoğunluğunu J serbest akım yoğunluğunu belirtmek üzere aşağıdaki gibi yazabiliriz.

Mikroskopik açıdan bütün bu akımlar aynı türdendir fakat bağlı akımları serbest akımdan ayırt etmenin pratik faydaları vardır. Söz gelimi, bağlı akım genellikle atomik boyutlarda ortaya çıktığından, büyük boyutlu materyaller söz konusu olduğunda Amper kanunu B ve mikroskopik akımların toplamı (yukarıda bahsedilen üç akım) şeklinde yazılmaktansa H ve yalızca serbest akım kullanarak ifade edilebilir. H ya da B kullanılarak yazılan denklemlerin eşdeğerliği aşağıda kanıtlanacaktır.

Serbest yükleri bağlı olanlardan ayrı olarak inceleyerek Maxwell'in düzeltmesini de içerecek şekilde ve H-alanı cinsinden yazılan Ampere yazası aşağıdaki gibidir (H-alanı manyetizasyon akımını da içerdiğinden denklemde J açık biçimde görülmez).

H manyetik H-alanı (yardımcı manyetik alan, manyetik alan kuvveti ya da sadece manyetik alan diye de anılır), D elektriksel yer değiştirme alanı ve J serbest akım yoğunluğu olmak üzere integral formunda olan bu denklem diferansiyel formda şöyle görülür:

Öte yandan yüklerin serbest ya da bağlı olduğu göz önünde bulundurulmaksızın denklem genelleştirilmiş Ampere kanununda (Maxwell-Ampere yasası da denir) şu şekilde geçer:

Diferansiyel formda:

İki formda da J manyetizasyon akım yoğunluğunu, polarizasyon akım yoğunluğunu ve serbest akım yoğunluğunu içerecek şekildedir yani denklemin sağ tarafındaki yük yoğunluğu:

J yer değiştirme akımı,
J yüklerin yer değiştirmesinden (serbest ve bağlı) doğan akım yoğunluğu.

Yer değiştirme akımını denkleme ekleyen Maxwell ışığın bir elektromanyetik dalga olduğunu doğru bir biçimde öngördü (bkz. elektromanyetik dalga denklemi).

Ampere kanununun sadece serbest akımı içeren terimlerle yazıldığı formunun, toplam akımı içeren terimlerle yazılan formuna eşdeğer olduğunun kanıtı aşağıdaki gibi yapılabilir.

Matematiksel olarak, eşdeğerliği gösterilecek denklemler aşağıdaki şekilde yazılabilir (kanıtta sadece diferansiyel formlarla ilgileneceğiz fakat denklemlerin integral formu burada görülecek olan her denkleme Kelvin-Stoke teoremiyle bağlanabilir).

Polarizasyon yoğunluğu P'yi ve manyetizasyon yoğunluğu M'yi aşağıdaki gibi tanımlayalım.

Böylece, aşağıdaki iki değeri manyetizasyon akımı yoğunluğu ve polarizasyon akımı yoğunluğu şeklinde adlandırabiliriz.

Toplam bağlı akım yoğunluğunu bu iki değer ile ifade edersek,

B için geçerli olan denklemi alalım,

Sonuç olarak, bağlı akımın tanımını göz önünde bulundurarak,

Gauss birimlerinde yasanın integral formu (Maxwell'in düzeltmesiyle birlikte) c ışık hızı olmak üzere şu hâli alır:

Denklemin diferansiyel formda ifadesi aşağıdaki gibidir.







Kızıl (hastalık)

Kızıl özellikle 3-7 yaş aralığındaki çocuklarda görülen bakteriyel bir enfeksiyon hastalığıdır. Adını genelde hastanın vücudunda, özellikle dil, yüz, koltuk altları ve kasık bölgesinde kırmızı lekeler oluşturmasından alır. Ancak bu lekelerin hiç oluşmadığı enfeksiyonlar da görülür. Yetişkin yaşlarda da hastalığa yakalanmak mümkündür.

Etkeni A grubu streptokoklardır (Streptococcus pyogenes). Toksin oluşturacak bakteriyofaja sahip olmaları halinde hastalık ortaya çıkar. Bunların farklı serotipleri olması nedeniyle insanlar birden fazla kere bu bulaşıcı hastalığa yakalanabilirler. Kızıl, damlacık enfeksiyonu ile ya da has­talıklı kişinin salgılarıyla doğrudan temas yoluyla bulaşır. Soyulan deri, hastanın vücut salgılarını taşımadığı sürece, zararsızdır.


Bu hastalığın tespit ve tedavisinin bir doktor tarafından yapılması gerekir. Antibiyotiklerle tedavisi çoğunlukla mümkündür. Tedavi edilmemesi yüksek riskli sonuçlar doğurabilir ve başka hastalıklara sebebiyet verebilir.

Çevresinde kızıla yakalanmış hastalar bulunan kişilerin de bir doktora görünerek taşıyıcı,ilerleyici ve bulaşıcı olmadıklarını tespit etmeleri hastalığın yayılmasını önler.




Meslek yüksekokulu

Meslek yüksekokulu, üst düzeyde uygulayıcı meslek elemanı yetiştiren yükseköğretim kurumlarıdır.

İki yıl süreli eğitim verilmektedir. Mezun olma hakkı kazanan öğrencilere, bağlı bulunduğu üniversiteden ön lisans derecesinde diploma verilir. Teknik bölümlerden mezun olan öğrenciler tekniker unvanı kazanır.

Meslek Yüksek Okullarının açılmasındaki amacı; üniversite kapılarında yığınları önlemenin dışında gerçek anlamda sanayinin ihtiyacı olan ara kademe teknik elemanlarının öğretimini gerçekleştirmektir. Günümüze kadar mezun olanlarının sayısı ortalama 700.000 kadardır ve Türkiye " de ilk eğitim 1911 yılında "Kondüktör Fen Mektebi" adıyla bir okulun kurulmasıyla başlamıştır. 1922 yılında bu okulun adı" Nafıa Fen Mektebi" olarak değiştirilmiş ve öğrenim süresi ortaokulundan sonra iki yıl olarak tespit edilmiştir. 1944 yılında aynı okula sanat ve Yapı Enstitüsü mezunları da alınarak okulun süresi iki yıl oiarak tespit edildi ve mezunlara da " Fen Memuru" yerine tekniker unvanı verildi. 1965 yılında biri Ankara'da diğeri İstanbul'da olmak üzere Tekniker Yüksek Okulu öğrenime açıldı. 1968 yılında Tekniker okullarının tümü, 1971 yılında ise Tekniker Yüksek Okulları kapatıldı. 1974-1975 öğrenim yılından itibaren Millî Eğitim Bakanlığına bağlı Meslek Yüksek Okulları açıldı. Meslek Yüksek Okulları lise ve dengi okullardan sonra ilgili bölümlerde 2 yıl yüksek tahsil veren okullardır. 1982 yılında Meslek Yüksek Okulları üniversitelere bağlandı. Meslek Yüksek Okullarının açılma amacı; üniversite kapılarında yığınları önlemenin dışında gerçek anlamda sanayinin ihtiyacı olan ara kademe teknik elamanlarının öğretimini gerçekleştirmektedir.

Türkiye'de ilk planlı ve düzenli teknikerlik eğitimi Millî Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu'nun 59 sayılı kararı ile 1953 yılında başladı. Daha sonra 1968 yılında o zamana kadar elde edilen hakları da ellerinden alınarak kapatılmıştır. Kapatılmanın sonucu olarak binlerce tekniker mağdur edilmiş oldu. Meslek Yüksek Okullarının öğretim hayatma başlatılması kararı ile 1975 yılında okullar eğitim alanındaki yerini almış oldu. Böylece teknikerlik eğitiminde yeni bir dönem başlatıldı. M.E.B bünyesinde eğitime başlayan Meslek Yüksek Okulları mezunları; Talim ve Terbiye Kurulu'nun 26.02.1982 gün ve 300.1862.82 sayılı görüşü ile 7 yıl sonra tekniker unvanına sahip olabildi. Teknikerliğin kanunlaşması ise bundan tam on yıı sonra 12.05.1992 tarihinde 21226 sayılı resmi gazetede 3795 sayılı kanunun yayınlanması ile gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı ve Yüksek Öğretim Kurulu işbirliği ile 2002 yılında başlatılan bir projeyle (MEB-YÖK) Meslek Lisesi mezunu öğrencilerin sınavsız bir şekilde Meslek Yüksekokulları'na kabulü başlamıştır. Alan dışı, ya da meslek lisesi mezunu olmayan öğrencilerin bu okulları tercih edebilmeleri için ÖSS' de 160 ve üzeri puan almaları gerekmektedir.

Derslere alanlarında