Koçköy, İspir

Koçköy, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir mahalledir.

Yerleşim 1642 tarihli avarız defterinde "Kağnosor" adıyla İspir kazasına bağlı, 4 Müslüman hanenin ve 12 kale muhafızının bulunduğu bir köy olarak kaydedilmiştir. 1835 yılında erkek nüfusun belirlenmesi için yapılan nüfus sayımında 253, 1896 yılında Ahmed Şakir Paşa' nın gerçekleştirdiği ıslahat çalışmaları çerçevesinde yaptırılan nüfus sayımında ise köyde 183 Müslüman erkek nüfus bulunmaktaydı.

Koç adının verilmesinin sebebi; muhtemelen mahallenin Goluç adlı dağının arka kısmında bulunan bir-iki taştaki Koç figürleridir.

Mahallenin yöreye özgü yemekleri: Arpa unundan yapılan kavut'tan kavut çorbası ve bir çeşit 'kavut mıhlaması'yapılır. Bir çeşit yeşillik olan ev(-elek)lik'in tazesinden süt ve pirinçle karışık pancar yemeği ve kurutulmuşundan da 'kara pancar' yemeği yapılır.

Erzurum iline 165 km, İspir ilçesine 15 km uzaklıktadır.
Ayrıca mahallesimüz kış turizmine uygun bir yerdir.Rakımı oldukça fazla ve kış turizmine oldukça elverişlidir.Tarihsel olarak kazı calışmaları yapılmalıdır.Mahallede 7 adet kilise kalıntısı bulunmaktadır.

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Mahallede birer görevlisiyle ilköğretim okulu ve camii vardır. Mahallenin hem içme suyu şebekesi hem kanalizasyon şebekesi vardır.Sağlık evi vardır. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol toprak olup mahallenin kendi elektriğini üreten hidroelektrik santrali ve sabit telefon vardır.





Köprüköy, İspir

Köprüköy, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir mahalledir.

Mahallenin bulunduğu bölgede yerleşim eski dönemlere kadar uzanmaktadır. Osmanlı kaynaklarında günümüze göre daha yukarılarda bulunan yerleşimden "Hortik" ya da "Hortih" adlarıyla bahsedilmiştir. 1642 tarihli avarız defterinde İspir kazasının merkez nahiyesine bağlı bir köy olarak belirtilen yerleşimde, 1 Müslüman ve 2 Hristiyan hane ile 2 kale koruyucusunun bulunduğu belirtilmiştir. 19. yüzyıl kayıtlarında sadece Müslüman halkın yaşadığı görülmektedir. 1896 yılında Ahmed Şakir Paşa' nın gerçekleştirdiği ıslahat çalışmaları çerçevesinde yaptırılan nüfus sayımında köyde 128 erkek nüfusu tespit edilmiştir.

Yerleşim ile Cankurtaran mahallesi arasında günümüze temelleri ulaşabilen kilise kalıntısı bulunmaktadır. Mahallenin adı İspir-Erzurum eski yaya yolunun geçit noktasında olduğundan "Köprüköy" adını almıştır.

Erzurum iline 142 km, İspir ilçesine 8 km uzaklıktadır.

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Fasulye yetiştiriciliği başlıca gelir kaynaklarındandır. Son yıllar da arıcılık ve organik bal üretiminin yanı sıra, orman fidesi yetiştiriciliği de halkın başlıca gelir kaynaklarını oluşturmaktadır.

Mahallenin ilköğretim okulu vardır ve faal durumda olup eğitim öğretime devam edilmektedir. Sağlık evi ve personeli vardır. Sağlık ocağı yoktur. PTT şubesi yoktur fakat PTT acentesı vardır. İçme suyu şebekesi ve kanalizasyonu vardır.





Kümetaş, İspir

Kümetaş, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir mahalledir.

1835 yılı nüfus sayımında "Karons" adıyla kaydedilen ve sadece Müslümanların yaşadığı köyde 19 erkek nüfus bulunurken, 1896 sayımında Norgah nahiyesine bağlı görülen köyde 29 Müslüman erkek bulunmaktaydı.

Erzurum iline 159 km, İspir ilçesine 13 km uzaklıktadır.

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Mahallede ilköğretim okulu yoktur. Mahallenin içme suyu şebekesi yoktur ancak kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup mahallede elektrik ve sabit telefon vardır.





Leylekköy, İspir

Leylekköy, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir mahalledir.

İspir tarihiyle paralel bir oluşum seyrine sahip Leylekköy,İspir ilçesinin Çermeli Deresi olarak bilinen bölümünde kurulmuş en eski iki mahalleden biridir. Köy kütüğünde;Erat,Halat,Kantarcı,Koç,Özben,Şahbaz,Şahin,Turan,Yaman ve Yeşilyurt aileleri kayıtlıdır.Köy halkı (Ahıska kökenli Kıpçak Türklerinden Kantarcı ailesi hariç) Oğuz Türklerinin 24 boyundan biri olan "Bayındır" lara mensuptur. Bölgede yaşayan bu boy Üçoklar kolundandır. (Bayındır eski Türkçede her zaman nimetle dolu yer demektir.) Saltuklu Beyliği, Eretna ve Akkoyunlu Devleti bu bölgede kurulmuştur. (Bu devletlerin yönetici sınıfının ve halkının büyük kısmı "Bayındırlar'a" mensuptur.) İzmir' in Bayındır ilçesinden, Çorum - İskilip' e, İran - Tebriz ve Erdebil' e, Azerbaycan - Gence' ye kadar bu boya mensub yaklaşık 20 milyon insan vardır. (Ayrıca bkz :Bozulus Türkmenleri) Bilhassa İspir, Pazaryolu ve Ilıca ilçelerinde yaşayan halkın etno-kültürel yapısının (Düğün, bayram, cenaze, kandil geceleri, doğum, isim koyma, bazı batıl inanışlar, türkü, masal, ninni halk hikâyeleri, menkibe, bilmece, oyun, atasözü, deyimler, tekerlemeler, dil, lehçe, folklör, oyun, mutfak ve diğer bütün kültürel nüanslar) İran'ın tamamı Türk olan ve İstanbul'dan sonra dünyada en çok Türk'ün bulunduğu Tebriz şehrine dayandığı anlaşılmaktadır. Erzurum'un İspir ilçesinin Çermeli Çayı üzerindeki topraklar bilhassa Çaldıran Muharebesi sonrası Yavuz Sultan Selim tarafından bölgeyi Türkleştirmek ve İslamlaştırmak amacıyla Tebriz' den getirilen Türkler tarafından yurt edinilmiştir.(Erzurum'un 7 kapısından birinin Tebrizkapı olmasının sebebi bu tarihî arka plandır.) IV. Murat zamanında ve 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması sonrası Tebriz üzerinden bölgeye çok sayıda Bayındır boyu' na mensup oymak, kabile ve aile göç ettirilmiştir. Oğuz Türkleri' nin büyük bilgesi Dede Korkut' un mezarı Çermeli Deresinin batı ucunda ve Leylekköy' e 20 km. uzaklıkta Bayburt - Merkez' e bağlı Masat mahallesindedir. (Çermeli Deresi' nin diğer adı Masat Deresi' dir.) Köy halkının tamamı Ehl-i sünnet itikadına Hanefi Mezhebine mensuptur. Konuşulan dil Tebriz-Erzurum Oğuzcası olup Bayburt, Pazaryolu, Ilıca ve İspir ağzıyla aynı,Erzurum ağzıyla az farklı, Ahıska, Ardahan, Tortum, Olur, Oltu ve Şenkaya'da konuşulan ağzın çok benzeri Çermeli aksanıdır.

Türk kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.

Mahallenin zengin bir mutfağı olup Kavut Çorbası, Ayran, Kesme ve Herle Aşı, Şalgam Çırtması, Su ve Tatar Böreği, Hores, Susuz ve Sulu Hingel, İmir ve Bumbar Dolması, Çiriş otu , Çortutu ve Çeç Pancarı, Çaşır Kavurması, Patlıcanlı, Havuçlu, Kabaklı, Patatesli Borani, Kabak Bastısı, Arabistan, Lor Gugulu, Unlu, Peynirli Haşıl, Göğermiş Peynirli Papara, Sıvıklı, Kavurga, Dut ve Pestil Çullaması, Tel Helvası, Hasıta, Cılbıra, Keysefe, Kadayıf Dolması, Kelecoş, Açma ve Bohca Kete, Lavaş, Lalanga, Cağ Kebabı, Ekmek Islatması, Yumurtalı Ekmek, Ziron, Kızılca Kavurması, Kara pancar, Kaygana, Batırık, Keşkek, Pişi gibi daha pek çok nefis ve lezzetli yemekler yapılır.

Erzurum iline 108 km, İspir ilçesine 42 km uzaklıktadır. Leylekköy, 40.48 enlemi ve 41 boylamı koordinatlarında yer alır. Çoruh Nehrini besleyen önemli akarsulardan Çermeli Çayı bu mahallenin önünden geçmektedir. Köy, İspir, Erzurum ve Bayburt'u birbirine bağlayan karayolunun tam merkezinde yer alır.

Leylekköy'ünde içinde bulunduğu Çoruh Havzası, Türkiye'nin en önemli doğa hazinelerinden biridir. Büyük bioçeşitliliği ile Kafkas Ekosystem'inin batı ucunu oluşturan Çoruh Vadisi, Ululararası Koruma Örgütünün seçtiği dünyanın 34 sıcak noktasından biridir. Zengin bioçeşitliliği, bir yandan, en alçak ve en yüksek nokta arasında 3000 m'leri bulan rakım, diğer yandan ise bu küçük alan içinde görülen iklim farklılıklarının sonucudur. İspir ve Yusufeli arasında bitki örtüsü, fundalıklardan nemli karışık yaprak döken ormanlara, pirinç tarlalarından alpin çayırlara, büyük bir çeşitlilik gösterir. Kısacası, Çoruh Havzası'nın çok sayıdaki vadisi içinde ender bitki ve hayvan türleri bulunur. Bu bölgede, aralarında ender orkide, süsen (iris) ve sardunya (pelargonium) türleri dahil, 100'den fazla endemik ya da başka bölgelerde az görülen türün olduğu tahmin edilmektedir.

Çoruh Vadisi, Kafkasya Bölgesi ile Anadolu arasında süzülerek göç eden yırtıcı kuşlar ile diğer göçmen kuşlar için çok önemli bir otoyol vazifesi görmektedir. Ayrıca bölgede, sadece bu yöreye özgü olan ya da nadir görülen birçok kuş türü yer alır. 2005 yazı boyunca süren çalışmalar ile Çoruh Vadisi'nde 188 tür saptanmıştır. Bunların 81'i vadiye özgü tür iken, vadide üreyen ve daha sonra güneye doğru yoluna devam eden 55 göçmen tür, burada üremeden, vadiyi sadece geçiş için kullanan 52 tür bulunmuştur. Göçmen kuşlarının önemli geçiş noktasında yeralan Leylekköy isminide bu göçmen kuşlarının en önemlilerinden biri olan Beyaz Leylek (Ciconia)'den almıştır.

Ayrıca köy havzasında Leylek'ten başka, Alaca Sinekkapan, Dağ Horozu, Kafkas çıvgını, Alamecek, Sürmeli dağ bülbülü, Duvar tırmaşık kuşu, Ürkeklik, Alamecek, Kara iskete, Sakallı akbaba ve Kızıl akbaba gibi nadir ya da bölgeye özgü kuş türleri de Leylekköy ve çevresinde gözlenebilmektedir.

Kelebek çeşitliliği açısından son derece önemli olan İspir ve Çoruh-Çermeli Vadisi,Türkiye türlerinin üçte ikisini barındırmaktadır.

Leylekköy'ünün dahil olduğu Çoruh Vadisi, Uluslararası Koruma Örgütü (Conservation International (CI)) tarafından yeryüzünün en önemli biyolojik çeşitliliğe sahip ve tehdit altındaki 34 sıcak bölge arasında sayılan "Karadeniz Ekolojik Bölgesi" içinde yer almaktadır.

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa(büyükbaş ve arıcılık) dayalıdır.

Mahallede ilköğretim okulu bulunmakta olup öğrenci yeter sayısı oluşmadığı için eğitim ve öğretim yapılamamaktadır.Mahallenin içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalt olsa da köye ulaşan son 200 metresi toprak yol olup mahallede elektrik ve sabit telefon vardır.





Mescitli, İspir

Mescitli, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir mahalledir.

Osmanlı