nı yürüttü.






Katrina Kasırgası

Katrina Kasırgası, Amerika Birleşik Devletleri tarihinin en yıkıcı ve en ölümcül kasırgalarından biri. 2005 yılı Atlas Okyanusu kasırga mevsiminin genelde 5., tropik kasırgalar arasında 11. ve Saffir-Simpson Kasırga Ölçeği'ne göre 5. Kategorideki 2. kasırgasıdır. Katrina, 23 Ağustos 2005 günü oluşmaya başladı ve Meksika Körfezi kıyısının orta-kuzeyi boyunca uğradığı yerlerde büyük hasarlara sebep oldu. Kasırganın neden olduğu en büyük can kaybı ve maddi zarar, New Orleans'ta meydana geldi. Set sisteminin başarısız olduğu Louisiana'yı sel bastı. Kasırga, Mississippi kıyısının karşısında ve Alabama'da şiddetini artırdı, öyle ki kasırganın merkezinin hızı saatte 160 km/saat olarak ölçüldü.

Katrina, 23 Ağustos 2005'te Bahamalar'ın üzerinde oluşmaya başlamıştır. Sistem Meksika Körfezi'nde şiddetini artırırken Florida'nın güneyini 1. Kategoride geçmiş, burada sellere ve ölümlere sebep olmuştur. 29 Ağustos sabahı sırasıyla güneydoğu Louisiana ve Louisiana/Mississippi'yi 3. Kategori'de vurmuştur.

Fırtına dalgası, Körfez kıyısı boyunca Mississippi'nin Waveland, Bay St. Louis, Pass Christian, Long Beach, Gulfport, Biloxi, Ocean Springs, ve Pascagoula şehirlerini harap etti. Louisiana'da, New Orleans'ın 53 farklı yerindeki sel koruma sistemi başarısız oldu. Setin yıkılmasıyla New Orleans'ın bazı mahalleleri sular altında kaldı, bunu izleyen haftalar boyunca sel yayılarak New Orleans'ın %80'ini etkiledi.

Katrina, 1.836 kişinin yaşamını yitirmesine sebep olmuştur, 1928 Okeechobee Kasırgası'ndan beri en ölümcül ABD kasırgadır. Tahmini 81,2 milyar dolar zararla ABD tarihinin en yüksek maddi hasar getiren doğal felaketi olmuştur. Federal, resmi ve yerel makamlar kasırgaya yeterince müdahale edememekle eleştirilmiş, bu yüzden ABD kongresi tarafından ABD Federal Acil Durum İdare Acentesi yöneticisi Michael D. Brown görevden alınmıştır. Kasırga, ABD Kara Kuvvetleri istihkâm birliklerinin set koruma sisteminin başarısızlığını ortaya çıkarmış, bu birlikler aleyhine dava açılmıştır. ABD Ulusal Kasırga Merkezi (National Hurricane Center) ve ABD Ulusal Meteoroloji Dairesi (National Weather Service) verdiği doğru bilgilerle büyük takdir toplamıştır.

Katrina 23 Ağustos 2005'te güneydoğu Bahamalar'ın üzerinde oluşmaya başlamıştır. Sistem, 24 Ağustos sabahı tropikal fırtına durumuna yükseltilmiş ve fırtınaya Katrina ismi verilmiştir. Tropikal fırtına Florida'ya doğru hareket etmeye devam etmiş, Hallandale plajı ve Aventura, Florida'yı vurmadan iki saat önce, 25 Ağustos sabahı kasırgaya dönüşmüştür. Güney Florida'yı vurduktan sonra gücünü zayıflatsa da Meksika körfezine girdikten bir saat sonra kasırga durumunu tekrar elde etmiştir.

Fırtına Meksika Körfezi'ndeki Gulf Stream akıntısının ılık suları üzerinde şiddetini arttırmıştır. 27 Ağustos'ta fırtına, Saffir Simpson kasırga ölçeğinde 3. kategori fırtına düzeyine yükselmiş ve bu yüzden mevsimin üçüncü büyük kasırgası olmuştur. Katrina 28 Ağustos sabahı yeniden şiddetlendi, 5. Kategoriye yükseldi ve aynı gün saat 13.00'da, şiddetinin zirvesine ulaştı. Hızı saatte 285 km.ye ve minimum merkezi basıncı 902 mbar'a ulaşmıştır. Basınç ölçümü, Katrina'yı o zamana kadar kaydedilen dördüncü en şiddetli Atlantik kasırgası yapmıştır. Ayrıca o zamana kadar kadar Meksika körfezinde kaydedilen en kuvvetli kasırgadır.(2005 yılındaki Rita kasırgası bu unvanı ele geçirmiştir.

Katrina 29 Ağustos sabahı saat 6.10'da Buras-Triumph'ı vurduğunda 3. Kategoride bir kasırga düzeyindeydi ve saatteki hızı 205 km'ye varmıştı. Daha sonra Louisiana Mississippi'ye ilerleyen kasırga 195 km hızla bu yerleşim yerini vurmuştur.

Katrinanın, Mississippi'yi vurduktan sonra, denizden 240 km uzakta Meridian, Mississippi yakınlarında şiddeti büyük miktarda azalmıştır.

Florida'da yaşayan birçok insan Katrina'nın, bir günde tropikal bir fırtınadan bir kasırgaya dönüşüp Miami-Dade–Broward'nin yakınında güney Florida'yı vurduğu zaman habersizdir. Fırtına 25 Ağustos 2005'te Miami Dade ilçesini vurmuştur. Ulusal Kasırga Merkezi (NHC) Katrina'nın, 31.5 saat ve 19.5 saat içinde vuracağını hesaplayarak şehri alarma geçirir.

Florida valisi Jeb Bush 24 Ağustos'ta şehirde olağanüstü hal ilan eder ve sığınaklara gitme emri verir. Florida'nın güneyindeki ilçelerdeki okullar tatil edilir ve risk altındaki Martin County'de ilçeyi boşaltma emri verilir..

26 Ağustos sabahı yerel saatle saat 10.00(Türkiye saatiyle 17.00)'da fırtına şiddetini Kategori 3'e yükseltmiştir. Öğleden sonra Ulusal Kasırga Merkezi Katrina'nın Florida'nın güneyini vurduktan sonra Mississippi kıyısına ilerleyeceğini tahmin etmiştir ve 27 Ağustos sabahı saat 10'da kasırganın New Orleans'ı da içeren güney Louisiana'yı vuracağını hesaplamıştır.

26 Ağustos'a girilirken Birleşik Devletler sahil güvenliği beklenen darbe bölgesine önlemlerini almaya başlar ve 400'den fazla yedek asker aktif hale getirilmiştir. Havacılık eğitim merkezinden hava ekipleri kurtarma hava aracını Teksas'tan Florida'ya getirmişlerdir. Hava araçları Kasırga tarafından evlerini kaybeden New Orleans'lıları kurtarmak için saatlerce Mississippi ve Alabama sahil şeritleri boyunca uçmuşlardır. 29 Ağustos'un öğlenine kadar tüm hava araçları Meksika körfezinden geri dönmüştür.

Başkan George W. Bush kasırga Louisiana, Alabama ve Mississippi'ye ulaşmadan iki gün önce bu yerlerde olağanüstü hal ilan etmiştir. Aynı akşam Ulusal Kasırga Merkezi kasırganın Florida Panhandle vurduktan sonra Morgan City, Louisiana ve Alabama-Florida'yı 12 saat içinde vuracağı uyarısında bulunmuşlardır.

28 ve 29 Ağustos'ta Ulusal Kasırga Merkezi'nin başkanı Max Mayfield, Başkan George W. Bush ile yaptığı video konferanslarda Katrina'nın şehri koruyan setleri zorladığını ve suların seti aşıp şehri sular altında bırakabileceğini belirmiştir. Ayrıca bir konferansta Max Mayfield "Kimsenin setlerin güvenli olduğunu söyleyemeyeceğini ve bu konunun çok çok endişe verici olduğunu belirtmiştir."

28 Ağustos'ta Ulusal Kasırga Merkezi Katrina'nın yolundan saptığını belirtmiş ve Florida Panhandle büyük bir kısmında ve Louisiana sahil şeridinde tropikal fırtına uyarısı yapmıştır. Ulusal Meteoroloji Merkezi'nin New Orleans/Baton Rouge ofisi bölgenin "Haftalar boyunca oturmaya elverişsiz" sözleriyle ifade edilen bir ilanı çıkarmıştır.

Mississippi ve Alabama'ya ek olarak güneydoğu Louisiana'nın büyük kısmında gönüllü ve zorunlu boşaltma emri çıkarılımıştır. Gönüllü veya zorunlu boşaltma emri Körfezin kıyısının 1.2 milyon sakinine uygulanmıştır.

26 Eylül 2005'te FEMA'nın yanıtı hakkında Michael Brown'a kongrenin cumhuriyetçi üyeleri tarafından sorular sorulmuştur. Cumhuriyetçi milletvekili Stephen Buyer Bush'un bildirisinin neden Orleans, Jefferson, veya Plaquemines kapsamadığını sormuştur. (Aslında, bildiri Louisiana'daki "hiçbir" kıyı kesimini kapsamamıştır, oysaki Mississippi ve Alabama'daki kıyı ilçeleri bildiride belirtilmiştir. Brown bu durumu doğrulamıştır çünkü Louisiana valisi Kathleen Blanco yardım için onun ilk isteğinde o bölgeleri kapsamamıştır.

26 Ağustos'ta kasırganın vurması beklenen Mississippi'de, ulusal muhafızlar aktif hale getirildi. Buna ek olarak, ertesi gün federal hükümet Acil Durum Merkezi aktif hale getirildi ve yerel hükümet şehri boşaltma kararı aldı. 28 Ağustos akşam saat yediye kadar 11 ilçe ve on bir şehirde boşaltma emirleri çıkarıldı, takip eden sabaha kadar bu sayı 41 ilçe ve 61 şehre çıkartıldı. Bundan başka, kıyıda yaşayanlar için 57 acil durum sığınağı açıldı ve eğer ihtiyaç duyulursa 31 ekstra sığınak hazırda tutuldu. Louisiana'da yerel hükümet tropikal fırtına vurmadan boşaltma planını 3 evrede uygulamıştır. 50 saat önce kıyı kesimleri boşaltılmaya başlandı. İkinci kısım bölge 40 saat öncesinden ve üçüncü kısım bölge (New Orleans'ı da içeren bölge), 30 saat öncesinden boşaltılmaya başlandı.

Fırtına varmadan kıyıdaki petrol kuyularının tümü kapatıldı. Bazı hesaplara göre daha büyük New Orleans metropolit alanının 1.3 milyon sakininin %80'inin bölgeyi boşaltılmış olduğunu belirtildi. Bu durum, daha önceki İvan kasırgasındaki orana göre oldukça fazladır.

28 Ağustos Pazar gününe kadar Körfez kıyısının altyapısı (elektrik, su, doğalgaz) tamamiyle kapatıldı, ayrıca Ulusal Kanada Demiryolu ve Amtrak Demiryolu trafiği ile Waterford Nükleer Santrali kapatıldı. Ulusal Kasırga Merkezi, Katrina 29 Ağustos'ta Mississippi'ye geçene kadar uyarılarına devam etti.

26 Ağustos tarihine kadar Katrina'nın muazzam bir afet olacağı düşünülmektedir. Bilgisayar modellerinin birçoğu Katrina'nın potansiyel yolunun Florida Panhandle'ndan 240 km batı yönünde kaydırmıştır; yol olasılıklarının merkezinde New Orleans şehri vardır. Direkt bir vuruşun şansı %17 olarak tahmin edilmiş daha sonra 28 Ağustos'a kadar %29'a yükselmiştir. Bu senaryo potansiyel bir felaket düşünülmüştür çünkü New Orleans şehrinin Pontchartrain gölü boyunca 80%i ve güney sahilde metro alanı deniz seviyesinin aşağısındadır. New Orleans'taki acil durum idare memurları kasırganın doğru-ön çeyrek dairesi ile fırtına dalgasının 8.5 m olduğu tahmin etmişlerdir, ve bu durumu endişeyle takip etmişlerdir çünkü dalgaların şehri koruyan setleri geçmesinden korkmuşlardır. Afetin bu riski iyi anlaşılmıştır, öncesinde FEMA (Fedaral Afet Koordinasyon Merkezi) çalışmış ve ordu bölümü mühendisleri New Orleans'ın direkt üzerine bir kasırganın vuracağını ve binlerce kişinin yaşamını yitireceği büyük sel baskını olacağını uyarmıştır.

Katrina şiddetini Kategori 5'e yükseltiği 28 Ağustos sabahı saat 10.00'da düzenlenen basın toplantısında New Orleans belediye başkanı Ray Nagin şehri boşaltma kararı almıştır ve kasırga hakkında "çoğumuzun korktuğu şiddetli bir fırtına" demiştir. Yerel hükümet tarafından şehri bırakamayan vatandaşlar için "son çare barınak"ları kurmuştur. Şehirdeki büyük spor salonunda (Louisiana Superdome) yaklaşık olarak 26,000 insan fırtınanın kıyıya geldiği gibi birkaç gün boyunca buraya sığınmışlardır.

29 Ağustos'ta Katrina'nın fırtına dalgası, New Orleans'ın etrafındaki setlerde birkaç yarığa sebep olmuştur. Yarıkların