n esneme payı çok fazladır. Bu şekilde istenildiği takdirde defalarca yapboz misali yeniden kurulabilir. Heyelana ve depreme karşı oldukça güvenli ev tipidir. Bu evler ahşap olduğu için sürekli nefes almakta, içi kışın ılık yazın ise serindir.

Tarihi Kirtoz Evleri'nin etrafında olan bahçeye 'evaltı' denilir.

Kirtozaltı mezrası 1920'lerden itibaren ticari önem kazanmaya başladığında, buraya dükkân ve ev işlevini karşılamak için çatma kargir (direk arası) binalar inşa edilmiştir. Ayandon Burnu'nda kurulu Gemiyanı Köyü (Yarna) Türkeli adıyla 1957'de ilçe olmasıyla Kirtozaltı zamanla ticari önemini yitirmiş, ilk önce dükkânlar yeni ilçeye taşınmış, daha sonra ise sakinleri. 1980'lerdeki büyük sel felâketi ile tamamen terkedilmiştir.

Kirtozaltı Mahallesi'ndeki yeni evler bu tarihi mıntıkanın dışında Yalıbaşı ve Kaptanyeri mevkilerinde kalmaktadır.

1960 yapımlı eski köy mezarlığı alanı içinde kalan Gündoğdu Köyü Camii çok eski olmamakla beraber, dönemin köy camii mimarisini yansıtan kargir yapıdır. Bir minare ve çatısı olan cami çini kaplıdır. Tavanı düz ve ahşaptır. Camii Gencek köyünden bir usta tarafından inşa edilmiştir. 1960 senesinde eski cami yıkılıp yerine mevcut bina yapılmıştır.

Son yıllarda eklemeler yapılarak bayanlar bölümü ve başka odalar yapılmıştır. Ayrıca camiye ait bir imam evi vardır.

Gündoğdu (Kirtoz) Köyü'nde eski yöre mimarisine uygun ahşap samanlıklar vardır. Duvarlar üst üste sıralanan geçmeli kütüklerden oluşur. Çatı ise geleneksel olarak kayrak taşı ile kaplıdır. Ancak çatılar daha sonra kiremit ile kaplanmıştır. Bu samanlıkların örneklerine Merkez'de 'Hacımer Harmanı' mevkiinde rastlanabilir. Bir başka örneği yine Merkez'de 'Köseler' mevkiinde vardır.

Maalesef samanlıkların birçoğu yıkıldı veya yıkım tehlikesi ile karşı karşıyadır.

Gündoğdu (Kirtoz) köyü ve çevre köylere hizmet eden iki değirmen çayyanında (Kirtoz Çayı) idi. Çay suyunun çalıştırdığı değirmen taşı ile çalışan değirmenlerde mısır ve buğdaydan un ve bulgur üretilirdi. Değirmenci ücret olarak getirilen tahıldan payını alır (20'de bir), müşteriye teslim ederdi.

60'lı yıllarda göç nedeniyle değişen ekonomik çerçeve Hacımer Değirmeni'ni de etkilemiş, kaderine terk edilmiştir. 1980'lerdeki büyük selde ise tamamen yıkılmıştır. Sahile yakın olan 'Kâya Âmet Değirmeni' ise 1980'lerin başına kadar faaliyet gösterdi.
Gündoğdu (Kirtoz) Değirmenleri genellikle Kirtoz Çayı'nın su durumuyla bağlantılı olarak yalnız Mayıs ayına kadar çalışırdı.

Tarımcılıkta harmanlar bilhassa tahılın değerlendirebilmesi için önemli yer teşkil ederdi. Zamanımızda buğday, çavdar gibi tahıl türleri yetiştirilmese de köyde eski zamanlardan kalan 'harman' olarak isimlendirilen meydanlar kalmıştır. Bunlardan bir kısmı çitlerle çevrili olmadığı için ziyaret edilebilir. Bilhassa Hacımer Harmanı'ndan muazzam bir deniz manzarası vardır.

Geriş mahallesinde de büyük bir meydan bulunmakta. Bu meydana bir yakın zamanda Geriş girişinde inşa edilen bir kemerden geçilmektedir. Geriş'in harmanı meydandan denize doğru giderken aynı düzlemden kenarı yamaç olan bir yerdedir. Buradan deniz kenarındaki komşu köylere bağlı Güllüsu ve Dırbat mıntıkaları görülmektedir.

Köyde 'Zeytünler' olarak adlandırılan zeytinlikler vardır. Bunlar 5-6 ağaçtan müteşekkil bir öbek oluşturur. En göze çarpan 'Zeytünler' Hacılar mıntıkasının üstünde 'Arpalık' mıntıkasının kenarında 'Yukarıköy' mahallesinin yamacında bulunan Hacılar sülâlesine ait olan Zeytünler'dir. Etrafı çevrili olmayan alan ziyaret edilebilir, asırlık zeytin ağaçlarının gölgesinde muhteşem deniz manzarası seyredilebilir.

Köyün merkezinde Hacımerköyü mezrasında 'Hacımer Harmanı' olarak adlandıran mevkide bulunan oldukça kalın olan bir zeytin ağacı vardır. Bu ağacın bir metreden daha kalın gövdesine ve zeytin ağacının genellikle yavaş büyümesine bakılırsa, ağacın yaşının birkaç yüzyıllık olduğu düşünülebilir.

Camiyanı Mezarlığı içinde barındırdığı 600 yıllık olduğu söylenen türbe olarak mezarla birlikte çok eski olması muhtemel köy mezarlığıdır. Mezarlığın bitişiğinde cami ve imam evi vardır.

'Küçük Mezarlık' anayol ile Öteköy yol ayrımında, Köseler'in tam karşısında bulunmaktadır. Eskiden ani çocuk ölümleri ve 'ölet' olarak adlandırılan salgınlar nedeniyle yaşamını yitiren çocuklar bu mezarlıkta defnedilirdi.

Köy içinde dağınık bulunan aile mezarlıklarına yer vermemek için Yeni Köy Mezarlığı eskiden tarla olan 'Damlar' mıntıkasına kurulmuştur. 'Damlar' Geriş mahallesinin bitişiğindedir.

Köyde zaman içinde farklı yerlerde çok sayıda aile mezarlıkları veya bir tarla veya evaltı olarak adlandırılan ev bahçesi kenarında sayısızca münferit mezarlar oluşmuştur.

Eskiden 'poyra' adı verilen evlerin dışında mahalle veya münferit evler için içme ve kullanma suyu sağlanan ilkel olan su sağlayıcıları vardı.
Poyraların yerini daha sonra çeşmeler aldı.

Bunların dışında köyde birkaç yerde bulunan kuyuların içme ve kullanma suyu için çok önemliydi. Ayrıca kuyular elektrik olmayan devirde buzdolabı görevi de üstlenmekteydi. Karpuz veya kavun bir file içinde kuyu içine salınıp bir müddet bekletildikten sonrs istenilen soğukluğa erişir ve sevis edilirdi.

Çınarlık mevkiinde bulunan 'Gündoğdu Okulu', 28 Şubat sürecinde eğitim düzeninin değişmesiyle kapatıldı. Okul binası şu an metruk haldedir.

Eskiden öküz veya mandaların çektiği kağnılar ve boyunduruğa koşulan hayvanları ev tarla arası gidip gelmek için halkın kazma kürekle açtığı yollara halk koşum yolu olarak isimlendirmekte. Bunlar stabilize değildir. Yağmur yağdığında ulaşım zorlaşır.

Gündoğdu (Kirtoz) Köyü'nde bu tarz yol en az üç yerde görülebilir: 'Misevyanı Yolu', Aşağıköy'deki 'Moğan Yolu' ve eski stabilize köy yolunun 'Meşelik' mıntıkasında paralelinde kalan küçük bir kesit.

Köyde zaman çömlek ve işlenmiş taş buluntuları gibi tarihi özelliği olabilecek buluntulara rastlansa da henüz sistematik arkeoloji yapılmamıştır.

Sinop merkeze 93 km, Türkeli ilçesine 3 km uzaklıktadır.
Köy Karadeniz sahilinde İsfendiyar Dağları'nın eteklerinde kurulmuştur.
Türkeli yönünden Çatalzeytin yönüne giderken deniz kenarında sahil boyunca devam eden Kirtozaltı Mahallesi'ne ait Türbealtı mevkiinden başlayıp, Kirtoz Çayı, Kirtoz Burnu, Kirtozaltı, Topuzyeri, Yalıbaşı, Kaptanyeri Topuzyeri ve Gavlacukderesi mevkilerine uzanmakta, bir yandan çay boyu Çorak'a bir yandan yol boyu Karagöl ve Kilisearkası mevkilerini de içine alarak dağın zirvesine kadar uzanıp kestane ormanları ile köye tabii bir sınır oluşturmaktadır.

Köyün yerleşim düzeni ile ilgili resmi tanımlama ile halk arasındaki adlandırma tam uyuşmamakla beraber, Gündoğdu (Kirtoz) Köyü'nün resmiyette kayıtlı 4 mahallesi vardır: 
1- Merkez, 2- Geriş, 3- Yukarı Mah. 4- Yalı (Kirtozaltı) Mah.

Halk arasındaki tanımlama ancak şöyledir: Kirtozaltı, Öteköy, Aşağıköy, Yukarıköy, Hacımerköyü ve Geriş. Bunun haricinde tek veya iki üç hane gibi daha ufak yerleşimler için 'Misevyanı' gibi isimler mevcuttur.

Gündoğdu (Kirtoz) Köyü'nün konumu su bakımından nispeten uygundur. Bir yandan köyün alt tarafından akan Kirtozaltı'ndan Kirtoz Burnu'nda denize dökülen Kirtoz Çayı vardır. Çayın üstünden geçen devlet yolu için bir köprü vardır. Kirtoz Çayı Çorak mıntıkasının üst tarafında Sırtıvan ve Haçıköyü çayları ile birleşir.

Bunun dışında köyde çıkan tabii su kaynakları vardır. Özellikle ormanlık alanda dağ kısmında Karagöl mıntıkasında çıkan kaynak suyu çok önemlidir. Ayrıca köyde sayıları bir düzineden fazla olan 'dere' olarak adlandırılan çok küçük akarsular vardır.

Artık mandacılık yapılmadığı için, mandaların kendilerinin yerden çıkan su kaynaklarını eşeleyerek oluşturdukları 'kömüş gölü' olarak adlandırılan göletler kaybolmuştur.

Köyün batısında Işıklı (Moğan) köyü, güneyinde ise Alagöz (Sırtıvan) köyü vardır. Işıklı (Moğan) ve Alagöz (Sırtıvan) arasında kalan Kuz'a sınırdır. Işıklı'ya sahilden geçen devlet yolu haricinde Aşağıköy mahallesinden başlayan bir koşum yolu vardır. Bu yol Kabaarmut mevkiine gider, buradan patika yola dönüşür ve Moğan Çayı'ndan geçerek Işıklı'ya varılır. Ayrıca Işıklı'ya bir patika yol Geriş mahallesinden gider. Buradan bir diğer patika yol Kuz'a bağlar. Patika yollardan yürüme mesafesi 20-25 dakikadır. Öteköy mahallesinin bir yanı 'Çorak' olarak adlandırılan eskiden tarımsal alan olarak kullanılan mıntıka vardır. Buradan bir patika yol Hacıköy'e 25-30 dakika yürüme ile götürür. Türkeli köyün doğusunda 20-25 dakika yürüme mesafesinde kalmaktadır. Genellikle YSE köy yolu ve sahildeki devlet yolu kullanılır. Eskiden tarla olarak kullanılan çayyanındaki (Kirtoz Çayı) Gümüşdüzü mevkiinden bir patika yoldan da Türkeli'ye gidilirdi.

Köyün iklimi, Karadeniz iklimi etki alanı içerisindedir.

Açık denize bakan köy, deniz tarafından gelen poyraz ve lodos gibi rüzgârların etkisinde kalır.

Göçten dolayı Gündoğdu (Kirtoz) köyünden olup da gurbette yaşayanların sayısı köyde yaşayanların yaklaşık olarak 5 katı kadardır.

Eskiden köyde 5 yıllık eğitim veren ilköğretim okulu (ilkokul) vardır, fakat kapalıdır.

Köyde, içme suyu şebekesi var ama kanalizasyon şebekesi yoktur.

Köyün Kirtozaltı mahallesinden D010 numaralı devlet yolu geçmektedir. 
Köye ulaşımı sağlayan YSE köy yolu asfalt olup, yan yollar ise kısmen yapılmıştır. Ayrıca bunun dışında kısmen kullanılan eskiden kalma koşum yolları ile patika yollar vardır.

D010 numaralı Kirtozaltı'nın 'Türbealtı' mevkiinden başlar, Eski Kirtozaltı, Topuzyeri, Yalıbaşı, Gavlacukderesi ve Kaptanyeri'ni içine alarak devam eder. Yol daha sonra Işıklı (Moğan), Oymayaka (Coray) ve Gencek'ten Çatalzeytin'e devam etmektedir.

YSE köy yolu Kirtozaltı mahallesinden bir yanı Topuzyeri, bir yanı Yalıbaşı olmak üzere köyün bulunduğu yamaca doğru çıkar, 250 m sonra keskin bir dönemeçten sağa doğru eski köy okulunun bulunduğu Çınarlık mevkiine gelir. Burada yeni yol ile kesişen okul önünden geçen hamyol olan eski yol parçası vardır. Buradan biraz ileride Marazyeri yol ayrımına gelinir. Buradan sağa hayli dik olan eski yol Marazyeri ve Meşelik üzerinden Aşağıköy mıntıkasına gider, Camiyanı'ndan geçerek Kö