ni ele alış tarzıyla akademik eserler dahil olumlayan veya karşı çıkan yazılarda referans olarak değerlendirilen bir eserdir.

Kitapta yazar Stalin ile ilgili birçok yorumu değerlendirerek özgün bir tarih yorumunda bulunmuştur.Kitabın arka kapağında bu bakış açısı farklılığını açıkça belirtmiştir.

Bu bölümde 14-26 Şubat 1956 tarihleri arasında yapılan Sovyetler Birliği Komünist Partisi 20. Kongresi ardındaki dinamikler ele alınır. Josef Stalin'den sonra Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri koltuğuna oturan Nikita Kruşçev ve sonrasında Leonid Brejnev yönetimlerinin icraatları ve bunun Sovyet toplumuna etkileri incelenir.
Bölümde Marksizmde yeralan Proletarya diktatörlüğü kavramı Sovyet topraklarında uygulanan tek ülkede sosyalizm siyaseti bağlamında ele alnır.
Bu bölümde işçi sınıfı iktidarında yaşanan ücret politikaları ele alınmış, Yeni Ekonomi Politikası (NEP) dönemi ve sonraki kolektivizasyon dönemi irdelemiştir.
Bölümde sosyalist üretim sürecinde planlamanın, verimlilik ve özyönetim gibi kavramların yeri tartışılmıştır.
İşçi iktidarı döneminde iş disiplini ve üretkenlik konuları ele alınmıştır.
İşçi sınıf iktidarı kuruluş döneminde öncülük kavramı araştırılır.
NEP döneminden çıkış dinamikleri ile sanayileşme seferberliğinin incelendiği bu bölümde, uygulanan siyasetin etkileri değerlendirilmiştir.
Stalin özelinde o dönem Sovyetler Birliğinde köklü yapısal değişimlerde sorumluluk alan kadrolar, bu kapsamda Vyaçeslav Molotov, Lazar Kaganoviç, Grigoriy Konstantinoviç Ordzhonikidze gibi liderlerin katkıları ele alınır.
Ekim Devriminin lideri Lenin tarafından ölümüne yakın dönemde yazılan vasiyet ve sonrasında yaşananlar irdelenir.
Destalinizasyon siyasetinin ana unsurları bu bölümde ele alınır. Bu kapsamda Stalin döneminde ve özellikle 2. Dünya Savaşına giden dönemde izlenen siyasete dair yapılan eleştirilerin kaynağı tartışmaya açılır. İspanya İç Savaşı, Halk cephesi deneyimleri, Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı gibi olayların ardındaki mantık araştırılır.
2. Dünya Savaşında Kızılordu ve Sovyet toplumunun durduğu yer, bu konuma Sovyet liderliğinin etkisi araştırılır.
Bölümde Sovyet tarihinde çok tartışılan Büyük Temizlik, Sergey Kirov cinayeti gibi olaylar ele alınır.
Bölümde özellikle 2. Dünya Savaşı sırası ve sonrasında Sovyet dış siyaset tarzı ele alınır.





Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası veya 1982 Anayasası, Türkiye'nin 1982'den bu yana geçerli olan anayasasıdır. 12 Eylül 1980 darbesi sonrasında askeri yönetimi emriyle Danışma Meclisi tarafından hazırlanmış ve 18 Ekim 1982 tarihinde kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. Anayasanın ilk dört maddesinin değiştirilmesi ve değiştirilmesini önermek kesinlikle yasaktır. Bugüne kadar yirmi bir kez değişikliğe uğramıştır.

Bu anayasayı hazırlayan ve taslağını kabul eden danışma meclisi, 1961 Anayasasını hazırlayan kurucu meclisin aksine, tümüyle tayin yoluyla oluşmuştur. 1982 Anayasası, 1.626.431 "red" (yüzde 8.63) oyuna karşılık, 17.215.559 "kabul" (yüzde 91.37) oyuyla kabul edildi. Bu oran 1961 Anayasasının %61.5 olan "evet" oylarına göre çok yüksek bir kabul düzeyini yansıtmaktadır. Bu yüksek kabul oranının sebepleri arasında MGK'nin partiler üstü görünümü, medyanın sıkı denetim altında tutulması, siyasi partilerin kapatılmış ve değişik görüşlerin ortadan kaldırılmış olması, 1980 öncesinin halkta derin izler bırakması, şiddet olaylarına tepki, eski siyasi iktidarlara güvensizlik ve referandumum sonucunun "hayır" çıkması halinde olacakların belirsizliği sayılabilir.

"Başlangıç, Genel Esaslar, Temel Haklar ve Ödevler, Cumhuriyetin Temel Organları, Mali ve Ekonomik Hükümler, Çeşitli Hükümler, Geçici Hükümler" ve "Son Hükümler" olmak üzere toplam yedi bölümden oluşur.


"Egemenlik, kayıtsız şartsız Türk milletinindir ve bu egemenlik haklarının kullanım yetkileri bu Anayasaya bağlı olmak kaydı ile kuvvetler ayrılığı ilkesi çerçevesinde kesin çizgilerle olmasa da yatay mânâda bir denklik yaratılarak yasama, yürütme ve yargı arasında paylaştırılmıştır.

Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz. Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır. Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.

Yasama yetkisi Türk Milleti adına TBMM'nindir ve bu yetki devredilemez. Yasama kısmında 1961 sisteminin getirdiği çift kanatlı meclis sistemi terk edilmiş, meclis tek çatı altında birleştirilmiştir.

Yürütme yetkisi ise, aynı zamanda devletin başı olan Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu'na verilmiştir.

Yargı yetkisi ise yine Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır.

Anayasada devlet, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olarak tanımlamaktadır. Devletin şeklini, dilini, başkentini ve rejimin temel özelliklerini belirler. 5. Maddede ise devletin temel amaç ve görevlerini şöyle tanımlar;

Olağanüstü hal rejimlerini düzenleyen maddeleri (mad.119, mad.120, mad.121 ve mad.122) ve yine bununla alakalı olarak kısmi bir yasama yetkisi devri sayılabilecek Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ve Olağanüstü Hal (İki çeşit OHAL, sıkıyönetim ve de seferberlik ve savaş hali olmak üzere 4 adet OHAL belirtilmiştir.) dönemlerinde Bakanlar Kurulu'nca çıkarılabilen OHAL KHK'lerinde köklü ve iyileştirici düzenlemeler yapılmıştır.

Ayrıca anayasanın sonunda yer alan ekteki geçici 15. madde cunta döneminde yapılmış uygulamaları ve çıkarılmış bulunan yasaların Anayasa'ya uygunluğu bakımından herhangi bir denetimi yasaklamaktadır.

Ayrıca 1982 anayasası Kazuistik (her şeyi kuralla çözme yöntemi, ayrıntıcı) bir anayasadır.

Başlangıçtaki metin; 17 Mayıs 1987 tarih ve 3361 sayılı Kanun, 8 Temmuz 1993 tarih ve 3913 sayılı Kanun, 23 Temmuz 1995 tarih ve 4121 sayılı Kanun, 18 Haziran 1999 tarih ve 4388 sayılı Kanun, 13 Ağustos 1999 tarih ve 4446 sayılı Kanun, 3 Ekim 2001 tarih ve 4709 sayılı Kanun, 21 Kasım 2001 tarih ve 4720 sayılı Kanun, 27 Aralık 2002 tarih ve 4777 sayılı Kanun, 7 Mayıs 2004 tarih ve 5170 sayılı Kanun, 21 Haziran 2005 tarih ve 5370 sayılı Kanun, 29 Ekim 2005 tarih ve 5428 sayılı Kanun, 13 Ekim 2006 tarih ve 5551 sayılı Kanun, 10 Mayıs 2007 tarih ve 5659 sayılı Kanun, 31 Mayıs 2007 tarih ve 5678 sayılı Kanun, 9 Şubat 2008 tarih ve 5735 sayılı Kanun, Anayasa Mahkemesi'nin 5 Mayıs 2008 tarih ve 2008/16 Esas, 2008/116 Karar sayılı sayılı kararı, 7 Mayıs 2010 tarihli ve 5982 sayılı Kanun, Anayasa Mahkemesi'nin 7 Temmuz 2010 tarih ve 2010/49 Esas, 2010/87 Karar sayılı kararı, 20 Mayıs 2016 tarih ve 6718 sayılı Kanun, 21 Ocak 2017 tarih ve 6771 sayılı Kanun ile olmak üzere toplamda yirmi bir kez değişikliğe uğramıştır.





Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (1961)

1960 hükümet darbesinden sonra hazırlanarak 9 Temmuz 1961'de kabul edilen 1961 Anayasası, 1924 Anayasası'nı yürürlükten kaldırmıştır. 1961 Anayasası, genç subayların yaptığı 27 Mayıs askeri müdahalesinin ardından, 37 yıllık bir dönemde gelişen politik yaşamın ve özellikle de çok partili siyasi ortamın ihtiyaçlarına daha iyi cevap verebilecek bir anayasaya gerek olduğu düşünülmüştür. Bu anayasanın Soğuk Savaş dönemine aykırı olarak özgürlükleri arttıran bir anayasa olduğu söylenir ancak birçok hukukçu bu özgürlüğü kullanacak mekanizmaların getirilmediğini söyler.

"Arka plan: 27 Mayıs Darbesi"

TSK'da görevli 37 subay, iktidardaki Demokrat Parti'nin baskıcı politikalarını gerekçe göstererek 27 Mayıs 1960'da DP iktidarına son verdi ve yönetime el koydu. 1924 Anayasası ve TBMM feshedildi; başbakan, cumhurbaşkanı, genelkurmay başkanı ve diğer pek çok kişi tutuklandı.

 Ardından Millî Birlik Komitesi kuruldu. Bu komite Anayasa oluşturulana dek geçici yasalar çıkarttı ve hem yasama hem de yürütme yetkileri, bu subayların (23 kişi) oluşturduğu Millî Birlik Komitesi'nde toplandı.

 Yetkileri ele geçirmesinin ardından Millî Birlik Komitesi hızla yeni anayasa çalışmalarına başladı. İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Sıddık Sami Onar başkanlığında çeşitli öğretim üyeleri derhâl Ankara'ya getirildi ve İstanbul Komisyonu kuruldu. Bu komisyon, yürütme organını yetkilerini azaltan bir anayasa tasarısı hazırladı ancak bu tasarı çok tepki aldı. Bunun üzerine toplumu daha iyi temsil edecek bir Kurucu Meclis kurulması kararlaştırıldı.

 Kurucu Meclis 6 Ocak 1961'de 2 parçadan oluşturuldu: Bir parçası Millî Birlik Komitesi, diğer parçası da TBMM yetkilerine sahip olan Temsilciler Meclisi idi. Bu meclisin üyelerinin bir kısmı çift dereceli seçim sistemi ile; bir kısmı siyasi partilerin vekilleri ile; bir kısmı da gazeteler, barolar, sendikalar, yargı mensupları, öğretim görevlileri ve üniversiteler, gençlik ve esnaf dernekleri, ticaret ve sanayi odalarının temsilcilerinden oluşuyordu.

Daha sonra Enver Ziya Karal ve Turhan Feyzioğlu başkanlığında Kurucu Meclis'e bağlı 20 kişilik bir anayasa komitesi kurularak yeni anayasa için çalışmalara başlandı. 20 kişilik Komisyon'da Emin Paksüt, Muammer Aksoy, Turan Güneş, Tarık Zafer Tunaya, Coşkun Kırca, Amil Artus, Doğan Avcıoğlu, Münci Kapani, Mümin Küley, Ragıp Sarıca, Bahri Savcı, Celal Sait Siren, Mümtaz Soysal, Cafer Tüzel, Hıfzı Veldet Velidedeoğlu, Abdülhak Kemal Yörük, Sadık Aldoğan, Nurettin Ardıçoğlu, Hazım Dağlı vardı.

9 Temmuz 1961'de halkın oyuna sunularak oylamaya katılanların %60.4'ü tarafından kabul edilmiştir.

Referandum sonucunda %39 oranında ret oyu, bu anayasanın toplumun tüm kesimlerince benimsenmediğinin göstergesi olarak yorumlandı. Bunun sebepleri arasında şu sebepler gösterildi:


1961 Anayasası ilerleyen yıllarda da AP'lilerce benimsenmedi. AP politikacıları sık sık anayasanın değiştirilmesi gerektiğini, mevcut anayasa ile ülkenin yönetilemeyeceğini ileri sürdüler.

Anayasanın özgürlükçü içeriği sayesinde 60'lı yıllar boyunca liberal ve sosyalist fikirler yayılmaya başladı, sendika hareketleri güçlendi. Bu durumdan hoşlanmayan kesimler anayasadan soğumaya başladı. 70'ere doğru siyasi tıkanıklıkların çözülememesi, terör ola