(bir), "dvikuta" (iki), "trikuta" (üç), "çatuşkuta" (dört) ve "pançakuta" (beş) olarak sınıflandırılır. Hoysala tapınaklarının çoğu "ekakuta", "dvikuta" ya da "trikuta" olarak sınıflandırılır. Birden fazla ibadet yeri olan tapınaklarda simetri ve denge için tüm gerekli bölümler çoğaltılmıştır. Bir tapınağın ikincil ibadet yeri genellikle kendi kulesine sahiptir. Bir "trikuta" tapınağında yalnızca ortada tek bir kule olduğu durumlar vardır. Dış duvarlara eklenmiş ve daha büyük bir "vimana"dan dışarıya doğru bakan ibadet yerleri bulunması da sık rastlanan bir durumdur.
Tapınağın en yüksek noktası ("kalasa") güzel bir su çömleği şeklindedir ve kulenin tepesinde durur. "Vimana" ‘nın bu bölümü genelde zamanla kaybolmuş ve metalik bir tepelikle değiştirilmiştir. "Kalasa" büyük taşlardan yapılmış, miğfere benzeyen kubbemsi, üzerinde birçok heykel bulunan bir yapıdır. İbadet yerinin yapısına göre şekillenir ve 2 m X 2 m boyutlarında olabilir. Bu yapının altında kare planlı kubbeli çatılar bulunur. Bunların hepsi daha küçüktür ve tepelerinde küçük "kalasalar" bulunabilir. Çevrelerindeki değişik şekilli çatılarla iç içe girmişlerdir ve oldukça fazla oranda süslüdürler. İbadet yerinin kulesi genellikle üç-dört katlı süslemeli çatıdan oluşur, "sukanasi"nin kulesi ise ana kuleden bir kat daha azdır, bu nedenle de ana kulenin bir uzantısı ("burun") gibi görünür. Kapalı "mantapa"nın duvarı üzerinde, açık "mantapa"nın ağır saçakları ve sundurmaların üzerinde bir kat süslemeli çatı yer alır.

"Vimana"nın üst yapısı altında duvardan yarım metre kadar dışarı çıkan tapınak saçakları bulunur. Saçakların altında tapınağın imparatorluğun erken ya da geç dönemde inşa edilmesine bağlı olarak iki farklı süsleme tipine rastlanır. 13. yüzyıldan önce inşa edilen erken dönem tapınaklarda tek saçak ve bunun altında minyatür süs kuleler bulunur. Bu kulelerin altında Hindu tanrılarının ve refakâtçilerinin bulunduğu bir panel ve beş değişik pervaz duvarın tabanını oluşturur. Geç dönem tapınaklarda ilk saçağın bir metre kadar altında ikinci bir saçak bulunur, ve iki saçağın arasında da minyatür kuleler yer alır. Tanrıların tasvirleri ikinci saçağın altındadır ve bunları eşit boyutlarda altı farklı pervaz takip eder. Tabandaki altı pervaz iki bölüme ayrılmıştır. Duvarın tabanından yukarıya doğru ilk yatay katta filler, bunların üzerinde süvariler ve sonra da yapraklardan oluşan bir dizi süsleme vardır. İkinci yatay bölümde ise Hindu epikleri ve "purana" sahneleri büyük detayla işlenmiştir. Bunların üzerinde yalli (ya da "makara", hayalî bir yaratık) ve "hamsa"dan (kuğu) oluşan iki friz vardır. "Vimana" kulesi üç yatay bölüme ayrılmıştır ve duvarlardan da daha fazla süslenmiştir.

Hoysala sanatçıları Hindu epiklerin, "Yalli"lerin (mitik yaratıklar), tanrıların, "Kirthimukha"ların tasvirinde, erotik sahnelerin ve günlük hayatın resmedilmesinde çok detaylı heykelleriyle tanınmıştır. Kullandıkları yumuşak sabuntaşı virtüözlüğe varan bir oyma stilinin gelişmesini sağlamıştır. Çalışmalarında kusursuz detaya verilen dikkat ve önem gözükür. Heykellerde tırnaklara varana kadar tüm detaylar kusursuz şekilde işlenmiştir.
Hoysala heykel sanatının ortak bir biçimi olan Salabhanjika, Budist heykel sanatına kadar uzanan eski bir Hint geleneğidir. "Sala" sal ağacı ve "bhanjika" ise bâkiredir. Hoysala lehçesinde "madanika" figürler, tapınağın dış duvarlarında çatının hemen altında bulunan ve tapınağı tavaf edenlerin görebilmesi için belirli bir açıyla yerleştirilmiş dekoratif nesnelerdir. "Mantapa"nın içinde sütun dirseği olarak kullanılmışlardır. Bu "madanika"lar müzik ve dans gibi sanatsal eylemlerde bulunurken heykel olarak işlenmişlerdir. "Kirthimukhas" (iblis yüzleri) bazı tapınakların "Vimana" kulelerinde bulunur. Bazen sanatçıların imzalarına bu heykellerde rastlanır.
"Sthamba buttalika"lar, Çalukya üzerinde Çola sanatının etkisini gösteren sütun üzerindeki tasvirlerdir. Hoysalalar için çalışan sanatçıların bazıları imparatorluğun Güney Hindistan’ın Tamil konuşan bölgelerine olan yayılmasının sonucunda Çola ülkesinden olabilir. Çennakeşava tapınağının kapalı "mantapa"sının sütunlarından biri üzerindeki "mohini" tasviri Çola sanatının güzel örneklerinden biridir.

Gündelik hayata ilişkin sahneler, örneğin atların nasıl dizginlendiği, kullanılan üzenginin tipi, dansçıların, müzisyenlerin tasviri, aslanlar ve filler gibi hayvanların tasviri (hiçbir hayvan heykeli bir diğerine benzemez) duvar panellerinde resmedilmiştir. Belki de ülkedeki bir başka tapınakta Ramayana ve Mahabharata epikleri Halebidu’daki Hoysaleşvara tapınağında olduğu kadar etkili tasvir edilmemiştir.

Erotika, Hoysala sanatçısının ihtiyatla ele aldığı bir konudur. Bu tasvirlerde teşhirciliğe rastlanmaz ve erotik konular genelde girintilere minyatür olarak işlenmişlerdir ve göze çarpmazlar. Bu erotik gösterimler "Şakta" uygulamasıyla bağdaştırılırlar. Tapınak girişi "Makaratorana" ("makara" ya da hayalî yaratık) denen süslemelerle aşırı olarak bezenmiştir ve her iki yanında da "Salabanjika" (bâkire) bulunur.

Bütün bu heykellerin dışında, ana girişten itibaren Hindu epiklerinden bölümler (genellikle Ramayana ve Mahabharata) saat istikâmetinde heykellerle resmedilmiştir. Sağdan sola olan bu yerleştirme, tapınağı dışarıdan içeriye doğru tavaf ederek dolaşan inananların izlediği yöndür. Mitolojiden gelen balık avlayan epik kahramanı Arjuna, fil başlı tanrı Ganeşa, Güneş tanrısı Surya, hava ve savaş tanrısı Indra, ve Sarasvati ile Brahma çok sık rastlanan figürlerdir. Bu tapınaklarda sıkça görülen diğer figürler ise diğer tanrılar tarafından verilen çeşitli silahları birkaç eliyle tutan Durga’nın buffalo biçimindeki bir iblisi öldürmesi ve Harihara’nın (Şiva ve Vişnu’nun bir karışımı) deniz kabuğu, çark ve üç başlı zıpkın tutmasıdır. Bu frizlerin birçoğu sanatçısı tarafından imzalanmışır. Hindistan’da imzalı ilk sanat eserleri bunlardır.

Günümüzde yapılan araştırmalar sonucunda Hoysalalar tarafından yaklaşık bin beş yüz kadar yapının inşa edildiği, bunlardan yüz kadar tapınağın günümüze kadar ayakta kaldığı bulunmuştur. Hoysala mimari tarzı, 10. ve 11. yüzyıllar arasında yaygınlaşmış olan Batı Çalukya mimari tarzının bir uzantısıdır. Belirgin olarak Dravidian özelliklerine sahip olan Hoysala mimarisi kendine özgü özellikleriyle bağımsız bir mimari tarz olarak kabul edilir. Mimari tarza yenilik getiren Hoysalalar aynı zamanda "Karnata" da bulunan önceki büyük mimarlar olan Kadambalar ve Batı Çalukyalardan bazı özellikleri almışlardır. Bu özellikler ana yapı malzemesi olarak sabuntaşının kullanılması, Hoysala tapınaklarında çok kullanılan kafesli taş perdeler, ve yıldız şeklinde "vimana". Tüm bu özellikler daha önceleri efendileri olan Batı Çalukyalar zamanında yaygındı. Diğer özellikler arasında "Kadamba Şikhara" denen ve Kadambalardan gelen basamaklı "vimana" kulesi sayılabilir. Hoysala heykeltıraşlarının ustalıklarının altında yatan oyulmuş duvarlarda ışık ve gölge etkisi üzerine olan bilgileridir. Sayısız girinti ve çıkıntıdan oluşan heykellerinde bu bilgiyi en iyi etkiyi vermek için kullanmışlardır. Hoysala heykelinin tüm ihtişamıyla fotoğrafçılık için bir meydan okuma olduğu söylenir. Hoysalaların taş işçiliği bir fildişi oymacısının ya da kuyumcunun altın işçiliği ile kıyaslanır. Heykellerdeki figürlerde bulunan mücevheratın bolluğu, saç şekillerinin çeşitliliği, Hoysala zamanında sosyal yaşam tarzı hakkında önemli bilgiler verir.

Hoysalalar büyük mimarların ve heykeltıraşların hizmetlerinden yararlanmış ve bunlardan bazılarının ismi tarihte öne çıkmıştır. Orta Çağ Hint sanatçısı anonim kalmayı tercih etse de Hoysala sanatçıları eserlerini imzalamış ve araştırmacılara yaşamları, aileleri, loncaları hakkında etkileyici detayda bilgiler bırakmışlardır. Mimar ve heykeltıraşlardan başka diğer loncalardan altın işlemeciler, fildişi oymacıları, marangozlar, gümüş işlemeciler de tapınakların yapımına katılmıştır. Sanatçılar farklı coğrafi bölgelerden gelmekteydi ve ünlü yerel ustalar da aralarında yer almıştır. Üretken mimarlar arasında Tumkur ilinde Kaidala’lı olan ve aynı zamanda Batı Çalukyalılar içinde tapınaklar yapan Amaraşilpi Cakanaçari,Somanathapura’daki Keşava tapınağını inşa eden ve Amritapura’daki Amriteşwara tapınağının da aralarında bulunduğu kırk kadar daha tapınak inşaatında çalışan Ruvari Malithamma sayılabilir. Malithamma süsleme üzerine uzmanlaşmıştı ve eserleri altmış yıllık bir döneme yayılır. Heykellerini kısaca "Malli" ya da "Ma" olarak imzalamıştır. Balligavi’den Dasoja ve oğlu Çavana Belur’daki Çennakeşava tapınağının mimarlarıdır. Kedaroja Halebidu’daki Hoysaleşvara tapınağının baş mimarıdır. Bu mimarların nüfuzları Hoysalalar tarafından inşa edilen diğer tapınaklarda görülmüştür. Yazıtlarda ismi bulunan diğer yerli sanatçılar ise Maridamma, Baicoja, Caudaya, Nanjaya ve Bama, Malloja, Nadoja, Siddoja, Masanithamma, Çameya ve Rameya'dır. Tamil ülkesinden gelen sanatçılar arasında Pallavaçari ve Çolavaçari sayılabilir.
Hoysalalar tarafından yapılmış bazı tanınmış tapınaklar aşağıdaki listede bulunmaktadır.




Atilla Karaosmanoğlu

Atilla Karaosmanoğlu (20 Eylül 1932, Manisa - 10 Kasım 2013, Ankara), Türk siyasetçi.

Karaosmanoğulları ailesindendir. 1954 yılında Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'nde doktora yaptı. Harvard ve New York Üniversitesi'nde geçici öğretim üyeliği yaptı. Sırasıyla İktisat Planlama Daire Başkanlığı, OECD Kıdemli Bilim ve Teknoloji Planlama Müşavirliği yaptı. Nisan 1966'da Dünya Bankası'na girdi.

1971 yılında Nihat Erim tarafından Türkiye'ye başbakan yardımcılığı görevi için çağrıldı 1972 yılında bu görevden istifa etti. Orta Doğu Teknik Üniversitesi'ne başvurdu, öğretim kurulu hocalığını onayladı, mütevelli heyeti iş vermek istemedi, 1972 yılında Dünya Bankası'na döndü. Sonuçta Dünya Bankası'nda 5 ve 22 yıl olmak üzere toplam 27 yıl çalıştı. Dünya Bankası'nda Başkan yardımcılığı'na kadar yükseldi. Evli ve 1 çocuk babasıdır. 10 Kasım 2013 tarihinde vefat etti.




Kesi

Kesi, Uygur Türkler'ince 11. yüz