mez davranışlarda da bulunmaktadır.

80'lerin ortalarında X-Men çizgiromanlar arasında en ünlü başlıklardan biri haline gelmiştir. Marvel, ortaya çıkan bu başarıdan sonra X-Books gibi birçok yan ürün oluşturma çabasında olmuştur. X-Books serileri New Mutants (sonradan X-Force olmuştur), X-Factor, Ekskalibur ve Wolverine tekli kitaplarından oluşmaktadır.

90'ların başlarında X-Men çizgiroman pazarında en büyük paya sahip oldu ve dönemin ortalarında X-Men ile alakalı devamlı veya sınırlı seri halinde bir düzinenin üzerinde çizgiroman kitabı her ay basıldı. 1986'dan 1999 yılına kadar neredeyse her yıl, X-Book'ların hikâyeleri iki üç ayda bir değişime uğramışlardır. Bu "X-Overs"lar satışlarda büyük artışlara yol açmışlardır.

Bu satış patlaması action figureler, video oyunları ve trading cardlarda büyük anlaşmalar yapılmasına yol açmıştır. Bu başarıda en büyük pay 1992 yılında ortaya çıkan ve birçok genç hayrana sahip Fox Network'ün animasyonlu X-Men serilerine aittir.

Spekülatörlerin pazar üzerindeki söylemleri ve bunların endüstri üzerindeki etkilerinden dolayı satış patlaması 90'ların ortasından sonuna kadar azalma gösterdi. Marvel iflasını açıkladı ve sonuç olarak X-Men de dahil olmak üzere tüm satış ürünlerini geri çekmek zorunda kaldı. Birçok "X-books"un basımı iptal edildi ve sınırlı serilerin basımı da azaltıldı.

2000'lerin başlarında büyük etki uyandıran X-Men filmleri X-Men markasını ayakta tutma konusunda başarılı oldu ve çizgiroman dışında bir üründe de büyük bir pazar oluşumuna neden oldu. İlk X-Men temalı filmin başarısından sonra oyuncakları geliştirilen ve satışları hızlanan X-Men'in, 1999-2000 yılında yeni bir animasyon serisi olan, "" piyasaya sürüldü. Çizgiroman kitapları, Marvel'ın diğer "Ultimate" serileri gibi alternatif bir hikâye olan Grant Morrison'un "New X-Men" ve "Ultimate X-Men" ile yeniden doğdu. (Bu X-Men ve diğer kitaplar için geçerliydi çünkü Marvel mevcut başlıklardan kurulu hikâyelerin uzun ve karmaşık tarihlerinin yeni okuyucuları ürküteceğinden çekinmektedir.)

X-Men'in başarısının çizgiroman endüstrisi üzerinde birçok etkisi bulunmaktadır. Özellikle kendi içlerinde sürtüşme barındıran hikâyeye sahip süperkahraman içerikli diziler daha yaygın oldu. DC Comics'in 1980'lerdeki "The New Teen Titans" dizilerinden X-Men'in gösterdiği etkiyi 90'larda Dosya Comics takımının yapmış olduğu Youngblood, WildC.A.T.s ve Gen¹³ yapımları göstermiştir. 1990'ların başlarında X-Men'in popülaritesinin tavan yapmasıyla, özellikle Cyclops karakteri (stoacı lider), Wolverine karakteri (hırçın yalnız) ve Storm karakteri (iradeli kadın) gibi takım üyeleri sıklıla taklit edilmişlerdir.

Ayrıca birçok dizi, X-Men'i bir reklam veya ticari marka olarak taklit etme girişiminde bulunmuştur. Marvel ve DC 1980'lerin ortalarında yaygın hale getirdikleri Punisher, Spider-Man, Batman ve Superman kitaplarıyla popülaritelerini oldukça genişletmişlerdir. X-Bookslarda olduğu gibi, bu yan ürünler bir fikri veya ana seride yer alan bir yardımcı karakteri vurgularken, diğerleri popüler karakterlerin yer aldıkları aylık yayınlanan dizilerdi. X-Bookslar ile diğer bir benzerlik, bu marka ürünleri birkaç aylığına "aile"deki başlıklarla örtüşen değişik karakterleri konu edinirler.

Örtüşen hikâyelere göz attığımızda, Süperman hikâyelerinin 1991-2000 yılları arasında haftalık olarak yazıldıkları görülmektedir. Süperman hikâyelerine bir bütün olarak baktığımızda Süperman, Süperman'in Maceraları, Action Comics ve Superman: The Man of Steel baskıları bulunmaktadır. Eğer ki bir kolleksiyoncu sadece Action Comics serisini alırsa, hikâyenin yalnızca yüzde yirmi beşine sahip olmuş olmaktadır. Süperman serilerinin kapakları üzerinde içinde numara yer alan bir üçgen bulunmaktadır. Bu numara o Süperman dizisinin yılın hangi haftasında yayınlandığını göstermektedir.

Karakterleri yeniden tasarlama kavramı, bu markaların yaratımındaki tamamlayıcılıktır. Çizgi romanda Modern Çağ değişim çağını açmıştır. Crisis on Infinite Earths'ün etkisine ilk örnek, uzun zamanlı karakter Flash Barry Allen'ın Crisis'in 8. baskısında ölmesidir. Barry Allen Çizgiroman'da Gümüş Çağ'ın başlangıcına işaret etmişti ve onun ölümü o zamanda tam bir şok etkisi yarattı. Marvel Comics'in Secret Wars'u bir yenilik olarak Örümcek Adam'a siyah bir kostüm giydirmiştir. Alaylı olacak şekilde, bu aynı zamanda Secret Wars'un 8. baskısında da yer almıştır.

Spekülatörlerin Örümcek Adam'ın yeni kostümü ile ilgili yarattıkları ilgi, 80'lerin Marvel karakterlerinin de değişimine yol açtı. Iron Man, 200. baskıda gümüş ve kızıl renkte bir zırha sahip olmuştur. Captain America, serinin 337. bölümünde siyah teçhizatlarla yeniden Kaptan olarak doğacaktır. The Incredible Hulk, 325. bölümünde kendi orijinal Gri deri renginde bir geri dönüş yaşamıştır. Avengers serilerinin 300. bölümünde dizi yeni bir kimlik kazanarak Fantastik Dörtlüden Mr. Fantastic ve Invisible Woman'ı bünyesine katmıştır.

90’lar benzer değişiklikleri DC Evrenine de yaşattı. DC'nin öncü karakterleri olan Superman ve Batman, devasa değişikliklere uğramışlardır. 1992 yılında Süperman'in ölümü, dört yeni Süperman'in doğuşuna neden olurken (Superman 500'ün Maceraları), Azrael altın zırhla donanmış yeni Batman halini almıştır (Batman 500). Bu değişikliklerin hiçbiri uzun sürmeyecektir ve bu diğer iki yeniliğe bağlı bir eğilim oluşturacaktır. Wonder Woman bir düelloyu kaybetti ve Diana, 100. böümde ölene kadar yeni Wonder Woman olacak şekilde Artemis ile yer değiştirdi. Guy Gardner, mağarada bir kadeh içmesiyle Green Lantern olmaktan dönmüş ve Warrior halini almıştır. Aslında o tam olarak galaksiler arası Vuldarians adı verilen bir ırktan gelmekteydi. (Bkz. Guy Gardner Warrior 22). 10 yıldan fazla sürecek olan tek değişim, Hal Jordan Parallax olup tüm Green Lanterns'leri öldürdükten sonra Kyle Rayner'ın ikinci sezonun 50. bölümünde yeni Green Lantern olarak ortaya çıkması olacaktır.

1980'lerin ortalarında artist ve Marvel'ın birçok popüler karakterinin yaratıcılarından olan Jack Kirby, kendi ünlü başlıklarının sanat çalışmaları orijinal sayfasından kaldırılması üzerine Marvel ile anlaşmazlığa düşmüştür. Alan Moore, Frank Miller ve birçok çağdaş sanatçı, Kirby'nin gönüllü savunucusu olmuşlardır.

Bağımsız yayım yanlısı seslerin yükselmesinin etkisi gibi böyle olaylar, birkaç Marvel sanatçısını kendi şirketleri olan Dosya Comics'i kurmaya teşvik etti ve bu çizerinin sahibi olduğu çizgiroman baskıcılığında göze çarpan bir örnek olarak öne çıktı.

1990'ların başlarında, "X-Men"’in Jim Lee, "The New Mutants/X-Force"’un Rob Liefeld ve "Spider-Man"’in Todd McFarlane'i gibi Marvel sanatçıları oldukça popüler oldular ve genç okuyucular tarafından sporcular ve müzik sanatçılarından daha fazla örnek alınır duruma geldiler.

Tanınırlıklarından aldıkları güç ve Marvel için yarattıkları popüler karakterlerin haklarına sahip olamamanın verdiği üzüntü, 1992 yılında Dosya Comics'i oluşturan grubunda yer aldığı çizerleri kendi şirketlerini kurmaya teşvik etti. "WildC.A.T.s", "Gen¹³", "Witchblade" ve özellikle McFarlane’in "Spawn"ın görüntü özellikleri uzun soluklu kahramanlar arasında heyecanlı bir rekabet oluşmasını sağladı. Fakat birçokları Image'ı gösterişli yapıtlara öncelik tanıdığı ve hikâyelerin anlatımında ve orijinalliğinde başvurulan ucuz hileleri eleştirmişlerdir. (Image özellikle hayranları tarafından spekülatör pazarının çökmesine katkısı bulunduğundan dolayı yalnız bırakılmıştır. Image, birçok alternatif kapak, folyo kapak ve diğer "toplanılabilir" çizgi romanları yayınlamasıyla bilinir.)

Birçok popüler çizer, Image'in yolunu izlediler ve kendi serilerini oluşturmak için yıldızlarının güçlerini kullanma girişiminde bulundular; lisans hakları ve içerik kontrolüne sahip olanlardan biri olan Chris Claremont, "Uncanny X-Men" ile ünlü olmuş ve "Sovereign Seven," Joe Madureira, "Battle Chasers", Kurt Busiek ve Alex Ross'u yaratmıştır, "Marvels" sınırlı serilerinin arkasındaki yaratıcı takım da "Astro City"yi çıkarmıştır.

1980'lerin sonlarında, klasik bir karakterin ilk kez çıkış yaptığı veya uzun soluklu serilerin ilk baskısının yapıldığı önemli çizgi romanlar, binlerce dolar değerinde satıldılar. Etkili gazeteler, çizgi romaların iyi birer mali yatırım olduklarına dair raporlar yayınlıyor ve koleksiyoncular gelecekte değerli olabilecekleri düşüncesiyle yüksek miktarlarda çizgi romanlar alıyorlardı.

Koleksiyoncuların en fazla rağbet gösterdikleri ürünler trading cardlar ve özel ve değişik kapaklara sahip olan mevcut serilerin “sınırlı sayıda basım”ları olmuştur. Marvel Comics'in ilk basımları "X-Force, X-Men," vol. 2 ve "Spider-Man" bu trendin ilk ve en önemli örnekleri olmuşlardır. Diğer ortaya çıkan eğilim de folyo kaplı kapaklar olmuştur. Folyo kaplı kapağa sahip ilk Marvel çizgi romanı Silver Surfer'ın ikinci cildinin 50. sayısıydı. Ghost Rider'ın 2. cildinin 15.sayısındaki karanlıktaki kor kapağı da buna bir örnektir. Bu gelişmeler bir pazar patlamasına neden oldu ve perakende mağazalar ve baskı şirketleri oldukça büyük karlar elde ettiler ve böylece küçük-büyük birçok şirket kendi hatlarını genişlettiler. Dosya Comics, yaygın bir şekilde kullandığı kabartmalı ve folyo olacak şekilde kendi serisinin birçok alternatif kapakları ile bu gelişimin önde gelen örneği olmuştur.

Bu eğilim kitapların kendileri için sınırlı değildi, oyuncaklar, özellikle "model" figürler, trading cardlar ve diğer öğelerin de değer olarak artış yapacakları umuldu. McFarlane Toys, yüksek kalitede ve çok çeşitli ürettiği birçoğu ana karakterler ve Spawn serilerindeki konuk yıldızlar olan oyuncaklarıyla öne çıkan şirket oldu.

Fakat ne yazık ki, yeni serilerin çokluğu, onların süregelen sanatsal kalitelerinin yanında tahmin edilen değeri yakalayamamalarından dolayı, yüksek miktarlarda basılan eserler sıradan hale gelmişlerdir. Bir çökme yaşanmış, satışlar düşmüş, yüzlerce perakende satış mağazası kapanmış ve birçok yayıncı küçülmüştür. 1996 yılında, piyasadaki en büyük şirket olan Marvel Comics, iflasını açıklamıştır (O zamandan sonra ufak bir iy