bilgi, dili, davranışları ve maddi üretim ve tüketim aletleri kültürün yaratılmasında birinci aşama olarak karşımıza çıkar. İkinci aşamada ise insan alıcı konumdan çıkar ve üretmeye başlar; yani yaşadığı çevreye etkin ve aktif bir güç olarak katılır..denmektedir. Folklor ise; bir ülkede veya bölgede yaşayan halkın kültür ürünlerini, sözlü edebiyatını, geleneklerini, törelerini, inançlarını, mutfağını, müziğini, oyunlarını, halk hekimliğini inceleyerek bunların birbirleriyle ilişkilerini belirten, kaynak, evrim, yayılım, değişim, etkileşim vb. sorunlarını çözmeye, sonuç, kural, kuram ve yasaları bulmaya çalışan bilim dalı olarak ifade edilmektedir. İşte tüm bu tarifler içerisinde Hamzalı köyünün kültürü ve folkloru, ufak tefek farklılıklar göstermesine rağmen, sosyal yapısı, şive ve sözcükleri, giyim kuşamları, yemekleri, gelenek ve töreleri gibi, genel kültürü itibarıyla Türkmenlerin yaşam ve davranış yapılarıyla aynıdır. Bu çerçeve içerisinde incelediğimizde,Hamzalının kültürü şöyledir :

Hamzalı köyünde günlük yaşantıda kullanılan bir kısım kelime ve sözcükler aşağıdadır. Bu kelime ve sözcükler dışında, daha fazlaca kelime ve sözcükler, ile Tarım ve İş kültürleriyle ilgili kelime ve sözcükler de bulunmaktadır. Ancak çok daha fazla yer kaplamaması açısından sadece aşağıdaki kelimeler örneklendirilmiştir. Hamzalı halkı sözcük ve kelimeleri söylerken, bazı kelime ve sözcükleri genizden gelen Arapça خhı, حha Türkçe: k-ka birleşimindeki bir ses ve şive ile söylerler. Ayrıca bazı kelimelerin harflerini de eksik olarak kullanırlar. Örneğin : gelek, gidek, yapahg, geliyom gidiyom, yapıyom vb. şekilde şive ve söyleyişle konuşurlar.

Hamzalı köyü; halkının bazı örf, âdet ve gelenekleri Örneğin şöyledir :
köy halkının bu türlü örf, adet ve gelenekleri hayli fazla olup bir kısmı bu şekilde örneklendirilmiştir 
Diğer genel yemeklerle beraber, Köye has yemek çeşitleri de bulunmaktadır. Bu yemek çeşitlerinden bazıları şöyledir:
Bu yemekler yanında ayrıca; kömbe ekmeyi, işli ekmek, yufka ekmeği, nevzile çöreği, katmer gibi köye özel yiyecekler de vardır.

Hamzalı Köyünde’ki kadın ve erkeklerin kendilerine has giysileri mevcuttur. Kadınlar üzerlerine fistan denen geniş bir giysi giyerler, başlarını, bürüngeç denen seyrek dokulu ve kenarları nakışlı ve oyalı bir çeşit beyaz yemeni ile kapatırlar. Bazıları da "tuman" denen geniş bir giysi de giyer. Erkekler, normal pantolon, çeket, cemeden, işlik, köynek ve kışları ise sako, giyerler. Bazıları başlarına kasket veya baş terliği takar ve bellerine sargısı da bağladıkları olur.
Köyde oynanan; çocuk, genç ve yetişkin oyunlarından bazıları şöyledir:

Birde Çocuklar, çalının dikenlerine çiğdemleri batırıp, bulgur verenin kızı olsun, yağ verenin oğlu olsun diye, topluca bağırarak köydeki evleri gezer, bulgur, yağ, yumurta gibi yiyecekleri toplayarak, onları pişirip yerler ve böylece bir çeşit oyun oynamış olurlar. Ayrıca, Hamzalı da yetişmiş ve piyasada yayınlanmış şiir kitapları olan şu ve şu ile şu ozan ve şairler de bulunmaktadır.

Hamzalı Köyü: tarihi araştırmalarda da adı geçen, ve şefaatli ilçesinde, delice çayına karışarak Kızılırmağa dökülen karasu-kanak çayı-deresi kenarında kuruludur. Karasu çayı üzerinde bulunan tek kayda değer köprü Hamzalı köyündedir ve asfalt yol bu köprü, üzerinden geçmektedir. Bu köprü aynı zamanda; Çaydoğan, Temlik, Tahiroğlu, Sarıkent, Kuzayca, Kabakini, Karasenir, Karahasanlı, Kozaklı gibi çevre Köy ve Beldeler, ile İlçelere geçit verirken, Şefaatli-Kayseri arası seyahati de bu karayolu sağlamaktadır. Ankara-Kayseri arası Demiryolu Köy içerisinden geçmektedir. Hamzalı-Yozgat arası mesafe 60 km, Hamzalı-şefaatli arası mesafe 7 km. Hamzalı-Karahasanlı arası mesafe 21 km. Hamzalı-Kozaklı arası mesafe 37 km. Hamzalı-Kayseri mesafe ise 135 km.dir. Hamzalı Köyü deniz seviyesinden 941 m. yüksekliğindedir.

Hamzalı Köyünün ekonomisi; tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Ancak, tarımsal gelirin köyün ekonomisine katkısının azalması sebebiyle, çiftçilik yapan bazı aileler maddi geçimlerini sağlayabilmek için çevre illere göç etmişlerdir. Köydeki verilerle ilgili Resmi kurumlardan alınan bilgiye göre; köyün Ekilip-dikilebilir toplam arazi alanı 8304 dekardır. Bu alan içerisindeki 8245 dekarlık kısım tarla alanı, 59 dekarlık kısmı ise bağ bahçe alanı olup, tarla alanının 163 dekarlık kısmında sulu tarım, 8082 dekarlık kısmında ise kuru tarım yapılmaktadır. Sulu tarım yapılan tarım arazisinin sulanma işlemi, köyden geçen karasu, kanak çayı ile karşılanmakla beraber, söz konusu çayın üzerinde, 1986 - 1994 yılları arasında inşa edilmiş olan Gelingüllü Barajı sebebiyle kanak suyunun yaz mevsiminde kuruması nedeniyle, bu alanlarda; çiftçilik yapan bir kısım aile sondaj kuyuları açarak sulu tarımı devam ettirmektedirler. Sulu tarım yapılan alanlarda genellikle pancar tarımı yapılmakta iken, konan pancar kotası nedeniyle pancar ekimi son derece azalmıştır. Şu anada 44 dekarlık bir alanda pancar ekimi sağlanmaktadır. Ayrıca bu sulu alanın 23 dekarlık bir kısımda da sebze tarımı yapılmaktadır. Tarla alanının; 8082 dekarlık kısmı ise kuru tarım yapılan araziyi kapsar. Bu arazinin %40’ı her yıl nadasa bırakılıp, kalan kısmında, genellikle hububat buğday, arpa, çavdar ekimi ile az miktarda nohut ve mercimek tarımı yapılmaktadır. 59 dekarlık bağ bahçe alanının 49 dekarında üzüm bağı, 3 dekarında elma, geriye kalan alan da ise diğer meyve çeşitleri bulunmaktadır. Köyde 110 adet büyükbaş hayvan, 47 adet koyun, 50 adet tavuk, 20 adet kaz bulunmaktadır.

Hamzalı Köyünde; elektrik, telefon, kanalizasyon, içme suyu şebekeleri mevcuttur. Ancak içme suyu tadı acı ve serttir. Yaz mevsiminde de yetersiz hale gelmektedir. Köyde İlkokul bulunmakla beraber, yeterli öğrenci olmaması nedeniyle İlköğretim hizmetleri taşımalı eğitimle Şefaatli İlçesinde yapılmaktadır. Ulaşım hizmetleri asfalt yol ile karşılanmaktadır. 





İbrahimhacılı, Şefaatli

İbrahimhacılı, Yozgat ilinin Şefaatli ilçesine bağlı bir köydür.

Köyün adının nereden geldiği ve geçmişi hakkında bilgi yoktur.

Köyün gelenek, ve görenekleri hakkında bilgi yoktur. Arabaşı, Su böreği, Çullama, Mayalı Bazlama, Madımak, Omaç ve Erişte köyün yemeklerindendir.

Yozgat iline 65 km, Şefaatli ilçesine 17 km uzaklıktadır.

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir. Genelde Pancar, buğday, arpa, nohut ve çekirdek gibi ürünler ekilir.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Muhtar Gani Yılmaz, cami hocası Ayhan Öztürk'tür.

Köyde ilköğretim okulu vardır. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı vardır ancak sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır. Su kontrolü yapılmaktadır.





Kabacıoğlu, Şefaatli

Kabacıoğlu, Yozgat ilinin Şefaatli ilçesine bağlı bir köydür.

Köyün adının nereden geldiği ve geçmişi hakkında bilgi yoktur.

Yozgat iline 40 km, Şefaatli ilçesine 7 km uzaklıktadır.

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.





Kaykılı, Şefaatli

Kaykılı, Yozgat ilinin Şefaatli ilçesine bağlı olan bir köyüdür.

Köy, Kürkçüoğlu Bekir tarafından 1873 yılında kurulmuştur.

Köyün yemekleri arasında Arabaşı, Bulgur Pilavı,Mantı, Bazlama, Katmer, Madımak, Tarhana ve Yayla Çorbası yer almaktadır.

Köy Yozgat'a 62 km, Şefaatli'ye 19 km, Yerköy'e 25 km uzaklıktadır.

Köyün iklimi, yazın serin kışın etkili soğuk karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.


Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt'tır ve köyde elektrik ve sabit telefon vardır.




Kazlıuşağı, Şefaatli

Kazlıuşağı, Yozgat ilinin Şefaatli ilçesine bağlı bir köydür.

Şefaatli ilçesine 3 km, Yozgat iline 47 km, uzaklıktadır.

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.





Kızılkoca, Şefaatli

Kızılkoca, Yozgat ilinin Şefaatli ilçesine bağlı bir köydür.

Köy, Yozgat iline 30 km, Şefaatli ilçesine 13 km uzaklıktadır.

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi var kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı vardır sağlık evi vardır. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.





Kızılyar, Şefaatli

Kızılyar, Yozgat ilinin Şefaatli ilçesine bağlı bir köydür.

Köyün büyük bir kısmı Ahıska Türklerinden oluşup adını Gürcistan'daki Kızılyar şehriden alır. Köyün ağası olarak bilinen alperen İpek Kızılyarın başlı kurucularındandır.

Yozgat iline 51 km, Şefaatli ilçesine 7 km uzaklıktadır.

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Köyde fen lisesi vardır. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon var.. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır. 2 tane Hidrolik Santral bulunmaktadır. 2Nükleer Santral,3 tane atık su arıtma tesisi bulunmaktadır.

Messi aslen Kızılyarlıdır.




Türüdüler, Şefaatli

Türüdüler, Yozgat ilinin Şefaatli ilçesine bağlı bir köydür.

Zamanın birinde bir bey oğlu köyleri gezerken bu köye rast geldiği ve bunlar buraya nerden türediler dediği ve zamanla değişerek türüdüler ismini aldığı rivayet edilir