n oymağına mensup Orta Asya kökenli Oğuz Türkmenleridir. Eski ismi "Hamalçayı"dır. Çay bilindiği gibi eski Türkçede küçük pınar, çeşme, dere anlamına gelmektedir. Köyün içinden Hamalçayı adlı küçük bir çay geçmektedir. Türk boyları gittikleri her yer isim verme geleneğini Hun devletinden beri devam ettirmişlerdir, bu onların vatanı çok kutsal gördüklerinden kaynaklanmaktadır. Eski Türk yer adlarının verilmesine uygun olarak coğrafyayı esas alan dedelerimiz tarafından Hamalçayı adı verilmiştir..

Köyün en büyük ailesi Keşoğlu Türkmen ailesidir.Eskihamal köyünün kurucusu olan Keşoğulları oymağı ile aynı kökten gelmektedirler. Keş'in anlamı ise şöyledir: "Keş" Yörük Türkmenlerin ayrandan yaptığı bir çeşit kurutulmuş yoğurt türüdür. Yörüklere ait olup sadece Yörük Türkmenleri yapmaktadırlar. Keşoğlu oymağının sülale ismide buradan gelmektedir.. Keşoğlu ailesi etnik olarak Türkmen kökenlidirler..Cumhuriyetten sonra Eskihamal köyünde yaşayan Keşoğulları "Yılmaz" ve "Kilci" soyadını almışlardır. Hamalçayı (Yeşildere) köyünde yaşayan Keşoğulları ise "Çay" soyadını almışlardır..

Bilinen ilk dedemizin adı "İsmail" olmakla beraber oymak ismi Keşoğlu olarak bundan 6-7 nesil öncesi bu topraklara yerleşmiştir. Onun üç oğlu doğmuş. İsimleri Halil, Mehmet ve Osman.

Halil ve Mehmet (Keşoğlu) Eskihamal topraklarında kalmışlardır. Osman ise Hamalçayı topraklarına gelmiştir. Bu 3 çocuğun nesli yani Keşoğlu oymağı bu topraklarda filizlenmiştir. Eskihamal topraklarında kalanlar "Yılmaz" soyadını alırken Hamalçayı topraklarında kalanlar ise "Çay" soyadını almışlardır.

Keşoğlu oymağı Orta Asya'dan çıkarak Horasan yoluyla Anadolu'ya gelmişlerdir.Yörük Türkmenleri oldukları için göçebe kültürü gereği hep göç etmişlerdir.

«Keş», Kâşgar'lı Divan'ından başka, Orhun kitabelerinde bile geçmektedir. Bu son kaynakta adı geçen kelime, «okluk, ok konulan şey, sadak» demek oluyor. Yörük ve Türkmenler, bir nevi çökeleğimsi peynire «Keş» adını vermektedirler.Keşoğlu/Keşli Türkmenleri Silifke ve Erdemli taraflarında konup göçen, bugün ise Erdemli'ye yerleşmiş bulunan iki Yörük oymağının adı «Keş» kelimesinden meydana gelmiştir: Karakeşlî ve Keşlitürkmenli. / Prof. Dr Mehmet Eröz

Sivas iline 178 km, Gürün ilçesine 35 km uzaklıktadır.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Köyde, ilköğretim okulu vardır. Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.





Hüyüklüyurt, Gürün

Hüyüklüyurt, Sivas ilinin Gürün ilçesine bağlı bir köydür.

Hüyüklüyurt köyü, ismini, köyün kuzeyinde bulunan tarihî hüyükten almaktadır. Karakalpak/Karapapak oymağına mensupturlar.

Hüyüklüyurt Köyü Halkı, 93 Harbi olarak bilinen Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Gürcistan’ın Tiflis başkentinin Ağababa bölgesinden; önce Kangal İlçesi’nin Kurtoğlu Köyü’ne, daha sonra Hüyüklüyurt Köyünün kuzey kesiminde yer alan Yeni Bektaşlı Köyü tarafındaki Kısık mevkiine, sonra Osmanlı ordusunda yüzbaşı olan Kahraman Ağa’nın müracaatı üzerine (Adana bölgesindeki Türkmen Yörüklerin yayla olarak kullandıkları) devlet tarafından Hüyüklüyurt Köyü’ne yerleştirilmişlerdir. Köye ilk olarak gelen Kahraman Ağa, Nebi Efendi ve Karslı Mehmet Efendi ismindeki kişilerdir.

Hüyüklüyurt Köyü, Gürün ilçesinin kuzeybatısında yer almaktadır. İl merkezine uzaklığı 171, ilçe merkezine 33 km mesafededir.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Eski yıllarda evlerde büyük ölçüde kilim ve halı dokunmaktaydı. Fakat son yıllarda bu sanat unutulmuş durumdadır.

Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamaktadır. Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt değildir. Köyde elektrik ve sabit telefon vardır.





Kaynarca, Gürün

Kaynarca, Sivas ilinin Gürün ilçesine bağlı bir köydür.

Kaynarca ( Alevi / Sünni )
Köyün kuzeybatı tarafında Hititler zamanından kalma bir kale ve etrafında birçok mezara rastlanmaktadır. Kale şu anda görünümünü yitirmiş, sadece taş yığını halindedir.

Kaynarca köyü muhtarlık olmadan önce, "Göbekören köyü"nün yaylası olarak kullanılıyormuş. Samud'lar , Köşker'ler ve Küşne'lerin yaylasında nüfus çoğalınca muhtarlığa ayıran Hasan AYVATAŞ olmuştur.

Köyün içinden Tohma Çayı ile Kayseri-Malatya karayolu yan yana geçmektedir.

köy ismini nereden aldı bilinmemektedir bir rivayete göre içerisinde çok kaynak suları olduğundan kaynaklanıyor

TÜRKMEN Aşireti kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.
Geleneklerine sahiptirler.

Köy Malatya, Kayseri, Sivas üçgeninin ortasında kaldığı için bu üç şehrin kültürlerini almıştır.Düğünler davullu zurnalıdır. Köyde alevi Sünni inancı karışık olmasına rağmen herhangi bir ayrımcılık yoktur. Kız alıp vermeler devam etmektedir.

BAŞLICA YEMEKLER:

Mantı, İçli Köfte, Kete, Hangel, Ekşili Köfte, İçli Kömbe, Sulu Mantı,Yoğurtlu Köfte,Ispanaklı Çörek , Gaygana ,Boranı yörenin başlıca yemek çeşitleridir.

Sivas iline 172 km., Gürün ilçesine 34 km. uzaklıktadır. Bu coğrafyada arpa,buğday,nohut,yonca yetiştirilmektedir. Yakacak olarak tezek yakılmaktadır. Tutuşturmak içinde Geven Toplanmaktadır.

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi yoktur ancak her evde telefon bulunmaktadır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.





Kılıçdoğan, Gürün

Kılıçdoğan, Sivas ilinin Gürün ilçesine bağlı bir köydür.

Eski adı Körmustolar'dır.

Sivas iline 184 km, Gürün ilçesine 45 km uzaklıktadır.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.kısmende olsa sulu tarım yapılır...Hizmet sektöründe kısmen de olsa çalışanlarda bulunmaktadır..

Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılmamaktadır.Köyün içme suyu şebekesi vardır PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır.Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur.Köye ulaşımı sağlayan yol stabilize olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.2005 yılında kanalizasyon da yapılmıştır.





Osmandede, Gürün

Osmandede, Sivas ilinin Gürün ilçesine bağlı bir köydür.

20 yy başında Ermeni yerleşimiydi.Köyün değiştirilen asıl ve gerçek adı Kötüköydür.

Sivas iline 167 km, Gürün ilçesine 29 km uzaklıktadır.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.





Güldede, Gürün

Güldede, Sivas ilinin Gürün ilçesine bağlı bir köydür.

Güldede adının, köyün girişinde bulunan Ziyaret Tepesi'nde asırlar once şehit edilen; 'Güldede' isimli bir komutan'dan geldiği sanılıyor. Köyün çevresinde birçok tarihi kalıntı görülmektedir. Doğusunda Maşat Dağı, batısında Bölücek (Belcek) Dağı bulunmaktadır. Çevre köylerin de yerleşik sisteme geçmelerinden itibaren, Güldede Köyü'nde bulunan "Güldede Ziyaret Tepesi" her yıl Haziran ayının 24 ve 25'inde ziyaret edilir ve kurban kesilir. Bu ziyaret, bir ibadet hatta bir yağmur duası olarak kabul edilmektedir. Bu gelenek hâlen asgari bir şekilde sürdürülmektedir. Güldede Köyü'nün kuzeyinde bulunan ziyaret tepesi ve çevresindeki kalıntılar, o bölgenin Hititler döneminde yerleşim alanı olduğunu gösteren izler taşımaktadır. Ancak detaylı bir arkeolojik çalışma yapılması gereği de aşikardır.

1800'lü yıllara kadar köyün bulunduğu arazi ve çevresi ile Bölücek ve Maşat dağları komple Ardiç ağaçları ile kaplı bir ormanmış. Ancak nesilden nesile aktarılan bilgilerden öğrenildiği kadarıyla 1800'lü yillardan sonra bir taraftan devlet, bölgenin ormanlarını yakarak kireç ve katran elde etmek için, dağ koyaklarında ocaklar açmış. Bir taraftan da çevre köylerde yerleşik düzen kuran köy ahalisi de devletin bölge ormanlarını yakmasından faydalanarak, kalan ağaçları kesmeyi tercih etmiştir. Kesilen bu ağaçları hem ev yapımında kullanmışlar hem de ticari amaçla odun yaparak kasabada satmışlardır. O sebeplerdir ki Güdede Köyü ve çevresi günümüzde kıraç bir görüntüye sahiptir.Takriben 50 yıl civarında süren orman yağması sonucu boşalan araziye 1850'li yıllarda Güldede Köyü kurulmuştur. 

Eğitime önem verilen köyde, kız ya da erkek çocukların okutulmasında herhangi bir ayrım uygulanmaz. 1956'da ilkokulu yapılan köyün büyük bir kısımı okuma yazma bilmektedir. Güldede Köyü'nden birçok doktor, profesör, öğretmen, avukat, mühendis ve iktisatçı yetişmiştir. Genel olarak 'Güldedeliler' ilim ve irfanı kültür edinmişlerdir. Akademik başarıya çeşitli nedenlerden dolayı ulaşamamış olanlar, kendilerini geliştirmeyi başarmışlardır. 

Köydeki hane sayısı 60 civarındayken, yoğunluklu olarak 1970'li yıllardan itibaren çeşitli sebeplere dayalı olarak başlayan göç dalgası nedeniyle, 1990'lı yıllara gelindiğinde hane sayısı 10'a kadar düşmüştür. Köy halkı İstanbul ve Ankara başta olmak üzere büyük şehirlere veya Almanya ve İngiltere başta olmak üzere çeşitli Avrupa ülkelerine gurbetçi olarak göç etmişlerdir. Köyden İstanbul'a göç edenler özellikle Dudullu, ve Gazi Mahallesi'nde ikamet etmekteyken, Ankara'ya göç edenler genellikle Tuzluçayır bölgesini tercih etmişlerdir. Köyden göç edenler, 2000'li yıllardan itibaren, terk edilmiş zannedilen köyü tekrar sahiplendiklerini göstermişlerdir. Hâlen devem etmekte olan ev inşaatları ve diğer yapılananmalar köyün gelişiminde önemli rol oynamıştır. 

Kendine özgü yemek çesitleri şöyledir; Sini kömbesi, sac kömbesi, içli köfte, eşkili köfte, sulu börek ve borani. Köyde el sanatlari olarak; seçme kilim, halı yastık, oyal yemeni, el işlemeleri v