dir.
Yazlar sıcak ve kurak kışlar soguk ve yağışlıdır

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.





Dedeköy, Dicle

Dedeköy, Diyarbakır ilinin Dicle ilçesine bağlı bir mahalledir.

Köy halkı, Zazalardan oluşmaktadır. Mahalleye Diyarbakır'ın ünlü şeyhi olan şeyh Heçi Emin Kalo mahallenin ismi gırherinken orada kalırsa mahallenin isminin şıyhselamet olarak değişeceğini söyler. Köylülerin bunu kabul etmesiyle şeyh orada kalır ki o zaman köy yedi hanedir.

Zaza kültür, gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır. Zaza ve Kırmançların aralarındaki evlilikler ve ekonomik ilişkiler mahallede yaşayanlara her iki lehçeyi öğrenme kolaylığı sağlamıştır.
Mahallenin Zazaca adı Şıhsılamet'tir. Mahallenin yılda bir yapılan kamcı şenlikleri mevcuttur. Bu şenlikler her yıllın 15 Haziran tarihinde yapılmaktadır.

Diyarbakır iline 60 km, Dicle ilçesine 20 km uzaklıktadır. Dedemahallesi Ovası ve onun da ötesinde Toros Dağları uzanır. Çevresi hafif dağlık ve ormanlıktır. Mahalle civarındaki dağlar bahar aylarında hava kütlesini ova üstünde tutar ve bu yağışın diğer alanlardan daha fazla düşmesini sağlar. Ancak ovanın dezavantajı ise, kışın vadi melteminin soğuk esmesine sebep oluşudur.

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir. Ancak karasallık diğer bölgelere göre daha yumuşak olarak görülür. Bunun nedeni, hemen arkasında dağlar bulunmasıdır. Dağlara çarpıp yükselen hava yağış bırakmakta ve bu da iklimini bir nebze olsun yumuşatmaktadır.

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Bunun yanında köylülerin açtıkları su kuyularıyla sebzecilik yapılır. Aynı zamanda mahallede mevsimlik göç nedeniyle çalışma çağındaki gençlerin dışarıya gidip çalışmaları yine başka ekonomik gelir kaynağıdır. Yakın zamana kadar mahallenin çevresinde çıkarılan "beyaz toprak" başka ekonomik uğraşlardan biriydi. Bağcılık faaliyetleri, az da olsa görülen, ekonomik uğraşlardan biridir.





Değirmenli, Dicle

Değirmenli, Diyarbakır ilinin Dicle ilçesine bağlı bir mahalledir.

Diyarbakır il merkezine 119 km, Dicle ilçesine 18 km uzaklıktadır.

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Mahallede 2008 yapımı 8 derslikli 3 katlı ilkokul vardır. 2012 yılı itibarıyla de aynı binada okulun ortaokul kısmı açılmıştır. Mahallenin içme suyu şebekesivardır kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol stabilize olup mahallede elektrik ve sabit telefon vardır.





Durabeyli, Dicle

Durabeyli, Diyarbakır ilinin Dicle ilçesine bağlı bir mahalledir.





Döğer, Dicle

Döğer, Diyarbakır ilinin Dicle ilçesine bağlı bir mahalledir. Diyarbakır iline 104 km, Dicle ilçesine 14 km uzaklıktadır.

Döğer Türkmenleri kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.





Gelincik, Dicle

Gelincik, Diyarbakır ilinin Dicle ilçesine bağlı bir mahalledir.

Köy halkı, Zazalardan oluşmaktadır.

Gelincik Köyü ( Âersek ) 1990 lara kadar Boğazköy sınırı içinde mezra iken ; Nüfusu 1990-1992 yılları arasında bölgedeki göçle boşaltılmışGelincik Köyü Âersek ) Halkı Dicle ve Diyarbakır'a göçten birkaç sene içinde tekrar köylerine dönmüşlerdir. 1993 ve 2010 yılları arası köy nüfusu nerdeyse iki katına çıkmış resmi olmayan verilerle 900 (138 hane) civarında insan yaşamaktadır.

ZAZA kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.

Köy halkı Zazadır.Mahallede Zazaca ve Türkçe konuşulur.

Diyarbakır iline 104 km, Dicle ilçesine 14 km uzaklıktadır.

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.Ayrıca inşaat sektöründe çalışanların oranı yüzde 90 lara varmaktadır.

Mahallede, Gelincik Köyü İlköğretim Okulu 1992 yılında eğitim öğretime kapanmış; 2006 şubatta tekrar eğitim öğretim falaliyetlerine başlanmıştır. Bununla beraber ilköğretim 6,7,8 sınıflar taşımalı eğitime tabidir. Mahallenin içme suyu şebekesi vardır(2005) ve kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur.Mahallenin köy evi, köy kahvehanesi yoktur.Mahallenin merkezinde taziye evi vardır(2010). Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalttır 2012. Mahallede elektrik olup ve sabit telefon hattı bulunmamaktadır.Mahallede iki adet bakkal vardır(2011 şubat).




Gündoğdu, Dicle

Gündoğdu, Diyarbakır ilinin Dicle ilçesine bağlı bir mahalledir.

Köy halkı, Zazalardan oluşmaktadır.

Mahallenin asıl Zazaca adı Xelefondur.Zazaca Xelefon ismi Türkçe olarak Gündoğdu olarak değiştirilmiştir.ama xelefon ismi kullanılmaya devam etmektedir.Mahallenin kurucusu olan Mehmet Kaçar sosyal sorunlar nedeniyle Bingöl'ün Genç ilçesine bağlı Aldun Köyü'nden iki kardeşiyle birlikte göç etmişlerdir. Bu göçte iki kardeşi Mardin Mazıdağ'a yerleşmiş, kendisi ise Diyarbakır'ın Dicle ilçesine bağlı Gündoğdu(Xelefon) mahalleninü kurmuştur. Aile, bölgede Zazaca 'Key Qaçeri,Mala Qaçer' diye anılmaktadır.Verimli araziler ve hayvancılığa elverişli geniş topraklarda maddi durumu ve refah seviyesi yükselen Mehmet Kaçar, yardımseverliği ve maddi durumunun iyi olması dolayısıyla Mehmed Ağa olarak anılmaya başlanmıştır. O dönemde kendisine bağlı çok geniş topraklara sahip olmuştur bu geniş toprakların içinde bugünün Yoncalı(Selgeto), Söğütalan(Xunyon),Ziban(Zıbon),Şölen(Klêş) Gencan gibi yerleşim yerleri bulunmakta idi.Daha sonra yerine geçen oğlu Tevfik Ağa döneminde Kaçar Ailesi'nin toprakları genişlemiş, bölgedeki saygınlığı daha da artmıştır.Civar köylerin büyük çoğunluğu onun sorumluluğu altındaydı. Daha sonraki yıllarda yaşanan olaylarda,1925 Şeyh Sait İslam ayaklanması, esnasında ağa ve beyler tutuklanmış, Kaçar Ailesi'nin reisleri de bu tantanalı dönemde kayıplar vermiş, maddi varlıklarının büyük oranını kaybetmişlerdir. Zorunlu göç yasasından sonra köy göç ettirilmiştir. Halen, birkaç aile mahallede zor koşullarda yaşamaktadır. Kralkızı Barajı nedeniyle mahallenin yoları kapanmış, güvenli olmayan kayıklarla ulaşım yapılmaktadır.

ZAZA kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.
Köy halkı bugünkü Zazaca(Zazaki)güney/merkez zazaca şivesiyle konuşuyor.Köy halkı Zazadır.Edebiyat alanında sözlü alanda gelişim vardır.Müzik alanında stran; edebi tür olarak ıstonık(masal) gelişmiştir.Hem köy halkı tarafından hem de çevre bölgelerdede bilinen aydın, yazar Nureddin Zaza nın eserleri,kitapları ve şiirleri okunmaktadır.

Diyarbakır iline 125 km, Dicle ilçesine 35 km uzaklıktadır. Köy ile Dicle arasında ulaşım hattı iyi gelişmemiştir. Ergani ile ulaşım daha rahat olduğundan dolayı köy sakinlerinin büyük bir bölümü Ergani'ye yerleşmiştir.

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Mahallede ilköğretim okulu yoktur. Mahallenin içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol mucur olup mahallede mahallede telefon bulunmamaktır fakat elektrik vardır.





Kayıköy, Dicle

Kayıköy, Diyarbakır ilinin Dicle ilçesine bağlı bir mahalledir.

Osmanlı hanedanının atasoyu olan Kayı Boyu'nun bir bölümü burada yaşamıştır. Nüfus daha önceleri çok fazla olmasına karşı terör nedeniyle göç vererek azalmıştır.
Osmanlı kültürü ve yemekleri mevcuttur.

Diyarbakır iline 117 km, Dicle ilçesine 28 km uzaklıktadır.

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Mahallede ilköğretim okulu yoktur. Mahallenin içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup mahallede elektrik ve sabit telefon vardır.





Kelekçi, Dicle

Kelekçi, Diyarbakır ilinin Dicle ilçesine bağlı bir mahalledir. Zazaca adı Kelkom'dur. Köy devlet tarafından 21 Mart 1992 de boşaltılığ yakıldıktan sonra köy halkı Diyarbakır'a göç etmek zorunda kalmış ve Saraykapı civarına yerleşmiştir. Mahallede balıkçılık da yapılmaktadır. Köy, boşaltıldıktan 10 yıl sonra AİHM ye açtığı davayı kazanmış ve yıkılan evler tekrar onarılarak yerleşime geçilmiştir.

Köy halkı, Zazalardan oluşmaktadır.

Mahallenin adının eski zamanlarda kelek ile Dicle Nehrinden taşımacılık ile ticaret yapıldığı için konulduğu söylenir. Adı da bu nedenle Kelekçi mahallesi olmuştur.

ZAZA kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.

Köy halkı ve köy Zazadır.Zazaca konuşulur.

Diyarbakır iline 104 km, Dicle ilçesine 17 km uzaklıktadır.Dicle Nehri'nin kenarında yer almaktadır.

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Kaynak: Haso

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Mahallede, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamaktadır. Mahallenin içme suyu şebekesi vardır, kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol toprak olup mahallede elektrik ve sabit telefon vardır.





Kırkpınar, Dicle

Köy halkı, Zazalardan oluşmaktadır.

Kırkpınar, Diyarbakır ilinin Dicle ilçesine bağlı bir mahalledir. Köy adını çeşmelerinden almaktadır eski adı Heridan olup eski Ermeni yerleşim yeridir. Ermeni kültürünün izlerini taşımaktadır ve köy yakınlarında ermenilere ait eski yapılara ve mezarlıklara rastlanmaktadır. Mahallenin geneli akraba olup tarım ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. Meşhur yemeği meyildir(ayran çorbası) sulak oldugundan sebze ve meyvede verimlidir. 1995 sonrası köy, devlet tarafından yakılıp insanlar Dicle ilçesine ve de Diyarbakır'a göç etmişlerdir.

Mahallenin meşuhrlarından traktörcü Abdi Bozdaş mahalleninü kent genelinde tanıtıp ticaret amacıyla gittiği yerlerde mahallenin gelenek ve göreneklerini anlatmıştır. Mahallede birlik ve beraberlik hakim olup şu an Diyarbakır'da Kırkpınar yardımlaşma ve dayanışma dernegi mevcut olup insanlar bir araya gelmaktedir.Ünlü Yeşilçam sanatçısı Sami Hazinsesermeni aslı ses