rolü ile ilgilidir: "szekhely" bir kraliyet ikametgâhı, merkez anlamına gelmektedir. Kutsal Krallık Doktrini’nden doğan zorunluluğa gore ilk Macar kralları burada taç giydi ve buraya gömüldü.

Şehirde yerleşim, milattan once 5. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Roma döneminde yerleşim yerleri "Gorsium" ya da "Herculia" olarak adlandırılmıştı. Yaklaşık 5. yüzyılda Slav kabileler bölgeye geldiler ve bölge ,büyük Moravian dönemi boyunca bir merkez haline gelerek, Belehrad ya da Belegrad olarak adlandırıldı. Orta Çağ’daki Latin adı "Alba Regialis/Alba Regia"’ydı. Şehir, Balaton Gölü ve Velencei Gölü arasındaki önemli bir kavşak noktasıydı ve buradan geçen birkaç ticaret yolu Balkanlara ve İtalya’ya, Buda ve Viyana’ya gidiyordu (Bugün şehir yediden fazla demiryolunun kesiştiği bir merkezdir).

Macar şehri 972’de Prens Geza tarafından Gaja ve Sarviz bataklıklarının fundalıklarının üzerindeki dört ada üzerinde kuruldu. Ayrıca bir de taş kale inşa ettirdi. Szekesfehervar’dan ilk defa 1009’da Veszprem Piskoposluğu Alba Civitas olarak bahsetmiştir.
Yaygın inanışın aksine, Geza’nın oğlu Aziz Stephen burada taç giymedi çünkü bazilika onun ölümünden bir yıl sonra ancak 1039’da tamamlanabilmişti. Stephen yönetim haklarını yerleşim yerine verdi, şehri destekleyici bir duvar ile çevirdi, bir okul ile yüksek öğrenim merkezi inşa ettirdi ve bazilikanın inşası onun yönetimindeyken başladı (1003-1038 yılları arasında inşa edilmişti.) Yerleşim yerinin o zamanki yaklaşık nüfusu 3500 kişiydi ve şehir yüzlerce yıl kraliyet merkezi olarak kaldı. Szekesfehervar’da 43 kral taç giydi (sonuncusu 1526’da) ve buraya 15 kral gömüldü (sonuncusu 1540).

12. yüzyılda şehir refaha kavuştu, kiliseler, manastırlar ve evler inşa edildi. Burası Kutsal Toprak yolu üzerindeki önemli bir istasyondu. 2. Andrew Altın Boğa’yı burada 1222’de ilan etti. Boğa’da soyluların hakları, ve kralın görevleri de yer aldı ve bu, 1848’e kadar Macar Anayasası’nın temellerini teşkil etti. Sıklıkla ondan sadece yedi yıl once ilan edilen İngilizlerin Magna Carta’sı ile karşılaştırılır.

Moğolların Macaristan’ı işgali süresince (1241-1242) işgalciler kaleye yaklaşamadılar. Moğol komutan Kadan, Moğol savaşçıların eriyen kar sularının sebep olduğu sel yüzünden çevredeki bataklıkları aşamadığını söylemiştir. 13. ve 15. yüzyılda şehir zenginleşti ve birkaç saray inşa edildi. 14. yüzyılda Szekesfehervar surlarla çevrelendi.

I. Süleyman tarafından 20 Ağustos' ta başlayan kuşatma sonucunda 4 Eylül 1543 gününde fethedildi. Fetih sonrasında Budin Eyaleti' nin sancağı oldu. 9 Eylül 1601 yılında Brindisi Lawrence komutasındaki Habsburg ordusu tarafından ele geçirien kale 6 Ağustos 1602 yılında Sokolluzade Lala Mehmed Paşa tarafından yeniden fethedilerek Osmanlı topraklarına katıldı. 6 Eylül 1688’te Habsburglar tarafından işgal edilene kadar tam 145 yıl Osmanlıların elinde sancak olarak kaldı. Osmanlılar şehri Belgrad (Beyaz Kale) olarak isimlendirdi ve camiler inşa etti. 16. ve 17. yüzyıllarda şehir tam bir müslüman şehri görünümündeydi. Orijinal nüfusun çoğu bölgeden ayrılmıştı.

Şehir tekrar yalnızca 18. yüzyılda refaha kavuşabildi. Macar, Sırp, Alman ve Çeklerden oluşan karışık bir nüfusa sahipti. Osmanlıların bölgede etkisini kaybetmesi ile, Habsburg Hanedanlığı konrolü ele geçirdi ve hukuki toplantılar halen Pozsony (Pressburg, Bratislava)’da yapılırken başkenti Szekesfehervar’dan Viyana’ya taşıdı.

1702’de Avusturyalı Albert o zamanda Macaristan’daki en büyük katedral ve taç giyme tapınağı olan Nagyboldogasszony katedralinin havaya uçurulması emrini verdi. Kutsal Krallık Doktrini’ne gore tüm kralların bu katedralde taç giymeleri ve katedral çevresindeki taç giyme törenine katılması zorunluydu. Bundan sonraki taç giyme törenleri Pozsony/Bratislava’da yapıldı.

1703’te Szekesfehervar özgür bir kraliyet şehri özelliğini kazandı fakat ülke Habsburglar tarafından yönetildiği için tekrar başkent olamadı. Bu yüzyılın ortasında yeni binalar inşa edildi (Fransisken kilisesi ve manastırı, Cizvit kiliseleri, kamu binaları ve Barok saraylar). Maria Teresa 1777’de şehri piskoposluk merkezi haline getirdi.

19. yüzyılın başlarına kadar Alman nüfus asimile edilmişti. 15 Mart 1848’de vatandaşlar devrim yaptılar. Devrim ve bağımsızlık savaşı sonrasında Szekesfehervar önemini kaybetti ve genellikle tarım merkezli bir şehir haline geldi. Yeni refah dönemi, iki dünya savaşı arasındaki zaman diliminde yeni fabrikalar açıldığında gerçekleşti.

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra şehir, ülkedeki diğer şehirler gibi hızlı bir endüstrileşme sürecine girdi. Buradaki en önemli fabrikalar Ikarus otobüs fabrikası, Videoton radio ve televizyon fabrikası ve Könnyüfemmü (halk tabiriyle Köfem) alüminyum işleme tesisiydi. 1970’lere kadar Szekesfehervar’ın nüfusu 100.000 den fazlaydı (1945’te sadece 35.00 idi.). Birkaç toplu konut bölgesi inşa edildi fakat şehir merkezi Barok atmosferini koruyabildi. En önemli Barok binalar katedral, piskoposluk sarayı ve belediye binasıdır. Son yıllarda arkeologlar (Romanesk bazilika ve Aziz Stephen’in mezarına ait ve şu an ziyarete açık olan) orta çağa ait harabelerinde kazı çalışmaları yaptılar.

Sosyalist rejimin sonunda çoğu önemli fabrika iflasın eşiğine geldi (bazıları sonunda iflas etmişti) ve binlerce insan işsiz kaldı. Buna rağmen şehir, kalifiye elemanın bolluğu ile mükemmel trafik bağlantılarının birleşmesi ve halihazırda var olan altyapı sayesinde Macaristan’da yatırım yapmayı planlayan birçok yatırımcıyı buraya çekmesiyle eski ve verimli olmayan şirketlerden kurtularak bu durumdan karlı çıktı. Szekesfehervar, Macaristan'ın pazar ekonomisine geçişinin bir başarı hikâyesi olarak Macaristan’da mağaza açan çok uluslu firmaların (Ford ve IBM bunlardan bazıları) en önemli noktalarından biri haline geldi. Birkaç yıl sonra Denzo, Alcoa ve Sanmina-SCI şehire yatırım yaptı.


Székesfehérvár'ın kardeş şehirleri:





Umut Töre

Umut Töre (d. 1977, İstanbul), fotoğrafçı ve gitarist.

1999 yılında İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü'nü bırakıp Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fotoğraf Bölümü'ne giriş yaptı.

2002'de Faruk Akbaş ile beraber "Isuzu Türkiye Fotoğrafları" adlı projede yer aldı.

Halen "Gri Tanıtım Hizmetleri" adı altında çeşitli dergiler ve ajanslar ile fotoğraf çalışmalarını sürdürmektedir. Hayko Cepkin'in grubunda gitaristlik yapmıştır. Ayrıca Hayko Cepkin'in tüm albümlerinde(Sakin Olmam Lazım, Tanışma Bitti, Sandık) albüm fotoğraflarını çekmiş, düzenlemiştir.

02.02.2011 tarihiyle Hayko Cepkin'in grubundan kişisel kararıyle ayrılmıştır. Kendi besteleri ve yeni projeler üzerine yoğunlaşmak istemiştir.

Resmi Sitesi




Sezai Solelli

Türk yazar, ansiklopedist. 1914-1979.
Hayat Ansiklopedisi'ni çıkardı. Hürriyet takvim ve yıllıkları yayınladı. Roman ve senaryo yazdı.




Somut (dergi)

Somut, 1979'dan 1981'e kadar çıkan aylık edebiyat dergisi. Sahibi Necdet Ökmen'di. Sanat ve edebiyatı toplumsal hareketlerle birlikte değerlendiren bir dergi olan Somut'ta Arslan Kaynardağ, Enis Batur, Tomris Uyar, Sait Maden, Mehmet H.Doğan, Hilmi Yavuz, Muzaffer Buyrukçu gibi edebiyatçılar yazdı.




Son Havadis

Son Havadis, Türkiye'de yayınlanmış eski ulusal günlük gazete.

Ankara'da 1953'te yayına başlayan günlük siyasi gazete. Kurucusu Cemil Sait Barlas'tır. 1960'ta İstanbul'da yayınlanmaya başladı ve AP'nin yayın organı oldu. Devamlı yazarları Tekin Erer, Mümtaz Faik Fenik, Adviye Fenik'ti. Tercüman gazetesi ile aynı paralelde olduğundan tirajı düştü. 1974 yılında Mustafa Özkan tarafından satılan gazete 1 Aralık 1988'de yayınına ara verdi. 8 yıl aradan sonra Doğan Grubu'na ortak olup 15 Ocak 1996'da yeniden yayına başladı. Ancak siyasi değişimlerden sonra eski gücü kalmadı ve kapandı.




Şükrü Sökmen Süer

İbrahim Şükrü Sökmen Süer (d. 1890, Üsküp, Makedonya, Osmanlı İmparatorluğu - 18 Ekim 1978), Türk siyasetçi, eski Türkiye İçişleri Bakanı.

Erkanı Harbiye mezunudur. 4. Kolordu 4. Ağır Topçu Alayı 1.Tabur 3. Batarya subaylığı, Çatalca 8. Topçu Alayı subaylığı, 20. Kolordu Erkanı Harbiye subaylığı, 2. Fırka, 5. Kolordu 1. Şube müdürlüğü, 15. Fırka Erkanı Harbiye reisliği, İskan Müdürlüğü, Asayiş Müdürlüğü, Emniyet İşleri Umum Müdür Muavinliği, Trakya Umumi Müfettişliği Başmüşavirliği, Emniyet Umum Müdürlüğü, Hatay Egemenlik Cemiyeti Genel Sekreterliği, Hatay valiliği, Ticaret Vekaleti İaşe müsteşarlığı, Türk Hava Kurumu başkanlığı, Çocuk Esirgeme Kurumu Genel İdare Kurulu üyeliği, Eski Muharipler Cemiyeti Haysiyet Divanı Başkanlığı, TBMM VI. (Ara seçim) ve VII. Dönem Erzincan, VIII. Dönem Gümüşhane milletvekilliği, VII. Millî Müdafaa Encümen Reisliği ve İçişleri Bakanlığı yapmıştır. Harp, Gümüş Liyakat ve Kırmızı Şeritli İstiklal Madalyası sahibidir. Evli ve üç çocuk babasıdır.




Eddie Cahill

Edmund P. Cahill (d. 15 Ocak 1978, New York), Amerikalı oyuncu.

Yarı İtalyan ve yarı İrlanda asıllıdır. En iyi bilinen rolü "" isimli dizide canlandırdığı dedektif Don Flack karakteridir. Kısa ömürlü "Glory Days" (2002) dizisinde oynamıştır. "Charmed", "Felicity", "Sex & the City", "Dawson's Creek", "Haunted" ve "" dizileri de dahil olmak üzere birçok dizide konuk yıldız olarak rol almıştır. Aynı zamanda yine konuk yıldız olarak "Friends" adlı komedi dizisinde Rachel'ın seksi genç asistanı Tag Jones karakterini canlandırmıştır. Beyaz perdede ise başrollerini Kurt Russell ile paylaştığı ve hockey kalecisi Jim Craig karakterini canlandırdığı "Miracle" (2004) isimli filmde de rol almıştır.




Cevdet Kerim İncedayı

Cevdet Kerim İncedayı (1893, Sinop, Türkiye - 29 Mayıs 1951), Türk siyasetçi.

Sinop'a yerleşmiş Feşmuh ailesindendir. 1918'de Gülhane Askeri Tıp'tan mezun oldu. Harp Akademisi'ni bitirdi. V., VI., VII., VIII. ve IX. Dönem Sinop Milletvekilliği, TBMM Başkanvekilliği ile Muhabere ve Münakale Vekilliği ve Bayındırlık Bakanlığı yaptı.




Süleyman Hüsnü Paşa

Süleyman Hüsnü Paşa (1838, İstanbul - 8 Ağustos 1892, Bağdat), Osmanlı müşiri, eğitmen ve yazar. İlk ilmî Türkçülerden biridir. Askeri okullarda okutalan yabancı dilden çevirme tarih kitaplarını algı ürünü olduğu, ayrıca da İsl