nım “Damal Bebekleri” adı ile üreterek tanıtmıştır.[11]Damalın ünlü bebekleri, bölgenin folklorik özelikleri ile donatılmışlardır.[138] 1960 nüfus sayımına göre Ardahan Türkmenlerinin sayısı 13.000 civarında idi.[141]Damal'ın bütün köyleri: Aşağıgündeş, Burmadere, Dereköy, Eskikılıç, İkizdere, Kalenderdere, Obrucak, Otağlı, Seyitören,Tepeköy, Üçdere, Yukarıgündeş ve Damal ilçe merkezine katılan köyler (Yukarı Damal, Aşağı Damal, Küçük Damal).[138]

Hanak'taki 8 köy: Çatköy, Çavdarlı, Çiçeklidağ, Çimliçayır, Güneşgören, İncedere, Koyunpınarı, Serinkuyu.[138]Alevi Türkmenler, sık aralıklarla Maraş, Orta Anadolu ve Kars yöreleri arasında göçlere maruz kalmışlardır.[139]CHP Bölge Müfettişi Ahmet Esat Uras tarafından hazırlanan 1930 tarihli raporda bu Türkmenlerin Çorum,Yozgat ve Sivas yörelerinden geldikleri yazılmıştır:[139]Çorum, Alaca (Hüseyinabad)'dan gelenler: Yukarı Damal, Aşağı Damal, Aşağıgündeş, Yukarıgündeş, Burmadere ('Sors),Dereköy, Eskikılıç (Kirpeşin), Kalenderdere, Obrucak (Çikora), Otağlı (Erzede), Seyitören, Tepeköy, Külekçi, Samathev Sivas, Divriği’den gelenler: Hanak'ın Çavdarlı (Virane Nakala), Güneşgören (Kerkeden), Koyunpınarı (Saskara),Serinkuyu (Deneden) köylerine yerleşmiştir.Yozgat’tan gelenler: Hanak'ın Çatköy, Çiçeklidağ (Fayatlı < Bayatlı), Çimliçayır köylerine yerleşmiştir.Ardahan Türkmen şivesi: Bu Türkmenler İstanbul Türkçesine uygun bir ağızla konuşmaktadırlar.[11]Dadali Türkmenlerinin ana dilleri tamamen öz Türkçedir: ban « ben», bene «bana», naluk edeyirsin «ne yapıyorsun».[138] Dilleri Fırat doğusunda hiç görülmeyen “-yor” ekini kullanarak “geliyorum-gidiyorum” şeklindedir.[11]Art damak n’si (ñ), Batı Grubu ağızlarının temel seslerindendir ve bu gruba giren ağızları,diğer ağız gruplarından ayıran özelliklerden biridir. Dil bilimci Türkolog Ahmet Bican Ercilasun,bu ñ ünsüzünün Kuzeydoğu Grubu Anadolu ağızlarında olduğu gibi Kars ve Ardahan-Posof yerli ağzında da kendisini muhafaza edemeyip n’ye, Hanak Türkmenleri ağzında kendisini muhafaza edemeyip ğ’ye dönüştüğünü,Kars Azerileri ve Terekemeleri (Karapapaklar) ağzında ise muhafaza edildiğini belirtir.[142]. Bilgileri ekleyen: Ozan Demirci

Oğuz TürkmenӀerinin kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.
Köyde eski şaman kültürü, Türk gelenekleri ve İslam kültürü görülmektedir. Düğünlerde davul zurna çalınırak ağır bar,sarı seylan,tavuk barı, ata barı ve karşılıklı tek oyunlar oynanmaktadır.
Düğünlerde kişiler atlarla yarış yaparlardı(papağa) önceleri , birinci olana yağlık ve değişik hediyeler verilirdi. Gelin genellikle baba evinden atla alınır. Düğünlerde erkek tarafın temsilen toy babası, sağdıç ve yenge temsil ederler. Kız tarafını yenge temsil eder. Gelin damat evine geldiğinde at üzerinden ters çevrilmiş kazan üzerindeki tabağı basarak kırmaya çalışır. Düğün iki gün devam eder.
Ardahan iline 45 km, Hanak ilçesine 19 km uzaklıktadır.
Köyün iklimi, rakımının 2400 metre olması nedeniyle kışlar uzun ve soğuk geçmekte yazlar kısadır. Kışın kar yaklaşık 1-2 metre yağmaktadır (15-20 yıl önce Kasım başı - Nisan ortalarına kadar kar olurdu ve 1,5-3 metre küresel değişim nedeniyle son yıllarda aralık ortasında kar yağıyor)
Erzurum-Kars bölgesinin sert karasal iklimi etkili olmaktadır.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.Hayvancılık yoğun olup tarım ise hayvancılığı desteklemek amacıyla yapılmaktadır.

Köyde, ilköğretim okulu vardırə

Köyün içme suyu şebekesi vardır; ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi yoktur ve PTT acentesi yoktur. SağӀık Ocağı ve sağlık evi vardır. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt değildir. elektrik ve sabit telefon vardır. Ekleyen ozan demirci




Çimliçayır, Hanak

Çimliçayır, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı bir köydür.

Köy halkı, Oğuz Türkmenlerinden oluşmaktadır.

Oğuz TürkmenӀerinin kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.
Geleneklerine sahiptirler.

Ardahan iline 40 km, Hanak ilçesine 14 km uzaklıktadır.

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.
Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Köyde, ilköğretim okulu vardır; ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi yoktur; ancak kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.





Dilekdere, Hanak

Dilekdere, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı bir köydür.

Dilekdere köyü 93 harbi olarak bilinen Osmanlı-Rus harbinden önce 1850 yıllarında 4 sülalenin Ardahan sancak beyliği tarafından bölgeye yerleştirilmesi ile "Hoşret" köyü adı ile kurulmuştur. Rus işgal dönemlerinde Ermeni katliam ve zulmüne uğrayan köyden çok az insan dere ve ormanlara kaçarak katliamdan kurtulmuştur. Rusya ile yapılan anlaşma ile 23.2.1920 tarihinde ülke topraklarına tekrar katılmıştır. 1. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı dönemlerinde Rus işgali altında olduğundan bölge halkı çok açlık ve sefalet çekmiştir. 1936 yılında arazi tahsisleri yapılarak köy halkı toprak sahibi yapılmıştır.

1. derecede orman köyü iken OğuzyoӀu, Arıkonak ve Geçköy iӀe birlikte Ortakent beldesine mahaӀӀe yapılan köy, 2009 yıӀında belde statüsünden çıkarılıp Hanak ilçesine bağlı bir mahalle yapılmıştır. 150 yıllık olan köy bugün ilk hali ile mahalle olarak ayaktadır. Köy halkı; 2 odalı, yarısı toprak altında, 1 odada hayvanları, diğer odada kendileri, ilkel şartlarda yaşamaktadır. Devlete hiçbir külfeti yoktur. Orman bitişiği olmasına rağmen hiçbir köylü 1 ağaç kesip evine çatı yapmamıştır. Toprak damlar akmaktadır.

TÜRK kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.
Geleneklerine sahiptirler.Akrabalık bağları güçlüdür.

Gençlerin tümü okur-yazardır ve eğitim düzeyi yüksektir. Köy halkı bölgede saygındır.

Yemek kültürü zengindir. Hamur işlerinden Hangel ve Hınkal meşhurdur. Hınkal kaz eti ile yapılır. Ayrıca Anadolu sebze yemekleri yapılır. Ayrıca kuzu çevirmesi, portakallı ördek, yaban kazı kızartması, kaburga dolması da diğer meşhur yemeklerindendir.

Ardahan il merkezine 43, Hanak ilçesine 9 km uzaklıktadır.

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Köyün ekonomisi tarım, hayvancılık ve arıcılığa dayalıdır.

Köyde, ilköğretim okulu vardır. 8 yılın 5 yılı Ortakent Dilekdere mahallesinde öğrenimin yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi vardır. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol stabilize olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.





Geçköy, Hanak

Geçköy, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı bir köydür.

Ardahan iline 41, Hanak ilçesine 7 km uzaklıktadır.

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Çok az miktarda arıcılıkta yapılmaktadır.

Köyde ilköğretim okulu vardır; ancak eğitime kapalıdır. Öğrenciler Ortakent beldesinde taşımalı eğitim ile okumaktadır. Köyün içme suyu şebekesi yapım aşamasındadır. Gogola mevkiine yapılan depo ile köye su verme çalışmaları devam etmekte olup 2008 yılında tamamlanması planlanmaktadır. Kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfaltӀanmamıştır. Köyde elektrik ve sabit telefon vardır. Cep telefonları çalışmaktadır.





Güneşgören, Hanak

Güneşgören, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı Alevi bir köydür.

Köy halkı, Oğuz Türkmenlerinden oluşmaktadır.

Köyün eski ismi Kerkeden'dir. Yeni isminin Güneşgören olma nedeni ise yükseltisi en fazla olan köy olduğu için güneşi ilk görmesindendir.Geleneklerine sahiptirler.

Oğuz Türkmen kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.

Ardahan iline 41 km, Hanak ilçesine 15 km uzaklıktadır.

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Köyde ilköğretim okulu vardır. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

Güneşgören Köyü Sitesi




İncedere, Hanak

İncedere, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı bir köydür.

Eski ismi “Piklop” olarak bilinmektedir. Daha sonra ise köyün adı “İncedere” olarak değiştirilmiştir. Bölgenin Osmanlı hâkimiyetine girmesini müteakiben yapılan 1573 tarihli arazi kayıtlarında köyün ismine rastlamak mümkündür. 1573 tarihindeki kayıtlara göre Meşe Ardahan (Hanak) bölgesi sınırlarında kalan köyün “Piklop” olarak geçmektedir. Bu durum köyün en az 500 yıllık bir geçmişinin olduğunu göstermektedir. Köyün içerisinde kurulu bulunan 1851 tarihinde yapılan Kale de bu tarihi doğrulamaktadır.

Köyün merkezi Hanak ilçesine uzaklığı 5 km, il merkezi Ardahan’ a olan uzaklığı 33 km’dir. Köyün kuzeyinde Koyunpınar köyü, kuzeybatısında İncedere köyü, batısında Güneşgören, doğusunda ise Alacam köyü ve güney sınırında da Ardahan ili bulunmaktadır. Köyün batısında Yalnızçam Dağları ve kuzeydoğusunda da Kol Dağı'nın uzantıları bulunmaktadır. Köyde bulunan akarsular küçük dereler halinde doğup, köy merkezinden geçerek, Alacam köyü içerisinden Çot çayına karışır. Köyün batısında yayla olarak kabul gören düzlükler yer almaktadır. Köyün denizden yüksekliği 1.800 metredir.

Köyün iklimi, Karasal iklimi etki alanı içerisindedir.

Halkın büyük çoğunluğu küçük çiftçi olup, tarım ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. Köy çevre ekili alan ve mera yönünden zengindir. Genel olarak köyde arpa, buğday yem bitkileri ekimi yapılmaktadır. Tarımda makine kullanımı artmaktadır. Yüksekliğin fazla olması, dolayısıyla kış aylarının ağır geçmesi nedeniyle meyve ve sebze tarımı yapılamamakta, bu ürünlerin tamamı satın alınmaktadır. bazı yıllarda ihtiyaca yetecek ürün dahi elde edilmemektedir. Tarımsal alanda hayvancılık ilk sırayı almaktadır. Bitkisel üretim daha sonra gelir. Köyde mera, otlak ve yaylak varlıkları geniş olduğundan önemli bir hayvancılık potansiyeline sahiptir. Köyde hayvancılığın büyük bölümünü büyükbaş hayvancılık oluşturmakta olup, küçükbaş hayvancılık