yınlandı. Kitap Tübitak Yayınları tarafından Türkçeye çevrildi.

Eleştirmenler kitabın tarım, ekonomi ve politik büyüme arasındaki ilişkiyi analiz eden kültürel evrimciler Leslie White, Julian Steward, ve Ester Boserup ile tarım, Avrupa yayılmacılığı ve hastalıklar arasındaki ilişkiyi analiz eden tarihçiler William McNeill ve Alfred Crosby'nin eserlerinin bir türevi olduğunu savunurlar.

Eleştiriler aşağıdaki gibi üç ana maddede toplanır:

2000'de yayınlanan kitabında antropolog ve coğrafyacı James Morris Blaut "Tüfek, Mikrop ve Çelik"'i çevresel determinizm teorisini canlandırdığı için eleştirdi ve kitabın yazarı Diamond'ı modern Avrupamerkezci tarihçilere örnek olarak gösterdi. Blaut, Diamond'ın "Avrasya" ve "yenilik" kelimelerini bol kullanarak Orta Doğu ve Asya'da geliştirilen teknolojik icatların okuyucuyu Batı Avrupa'nın icatları kanısına yönlendirdiğini söyler. Blaut, Diamond'un Avrasya'nın sıcak bölgelerinin dışında kalan yerlerde yetişen ve besin değeri yüksek mahsülleri görmezden geldiğini ve hafife aldığını belirtir.

Askeri tarihçi ve muhafazakar siyasi yazar Victor Davis Hanson, Diamond'ın Batı egemenliğinin ırksal olmadığı savına katılır. Fakat Hanson Batı kültürünün özellikle politik özgürlük, kapitalizm, bireycilik, cumhuriyetçilik, rasyonalizm ve tartışma kültürü gibi bazı asli unsurlarının bu toplulukları etkilediğini savunur. Hanson, Diamond'ın kafasının tarih konusunda çok karışık olduğunu ve çevre faktörünün ilgisiz olduğunu söyler.




Oberhausen

Oberhausen, Almanya'nın batı kesiminde Kuzey Ren-Vestfalya eyâletinde (Land) bir şehir.

Ruhr sanayi bölgesindeki Ren-Herne Kanalı kıyısında yer alır. Adı, Emscher Irmağı üzerindeki Oberhausen Şatosu'ndan gelir. Doğuda Bottrop ve Essen, güneyde Mülheim an der Ruhr, güneybatıda Duisburg ve kuzeybatıda Dinslaken ile çevrilidir. Nüfusu, 31 Aralık 2016 itibarıyla 211.382’dir.

Şehir, 1862'de Lipperheide bölgesinde taşkömürü bulunması ve demir-çelik fabrikası kurulması üzerine, tren istasyonu çevresinde oluşmaya başladı; 1874'te şehir sıfatına kavuştu. 1929'da komşu Sterkrade ve Osterfeld şehirleri Oberhausen sınırları içine katıldı.

Şehrin görülmeye değer tarihi yapıları arasında "Oberhausen Şatosu", "Holten Kalesi" ve 16. yüzyıldan kalma "Vondern Kalesi" sayılabilir. Şehrin timsali haline gelen 117 m irtifasındaki "Gasometer" 1988'e kadar Avrupa'nın en büyük gaz tutucusuydu. Maden ve demir fabrikası işçileri için inşa edilen "Eisenheim", "Stemmersberg" ve "Dunkelschlag" yerleşmeleri abide olarak muhafaza altına alınmıştır. Belediye Binası şehirdeki çağdaş yapılara mühim bir misaldir, arkasında da çinko fabrikası patronu Wilhelm Grillo'nun kurdurduğu Grillo parkı bulunmaktadır. Yıkılan demir-çelik fabrikası yerine 1996'da kurulan CentrO Almanya'nın en büyük AVM'sidir.

Oberhausen, kalabalık nüfusuna rağmen fakülte ya da üniversiteye sahip değildir. Fraunhofer Enstitüsü’nün çevre, güvenlik ve enerji teknolojisi alanında araştırmalar yürüten şubesi (UMSICHT) şehirdedir. Oberhausen'de 4 tane meslek koleji, bir tarih müzesi, 4 ağır sanayi müzesi ve bir tiyatro ve iki sinema vardır. Şehrin timsali "Gasometer" sergi müzesi olarak kullanılmaktadır.

Daha evvel ağır sanayi ve taşkömürüne dayalıydı. St. Antony Demir işletmeleri (1758-1877) Ruhr bölgesinde kurulan ilk demir fabrikasıdır.

Fakat 1980'lerden sonra çıkan çeşitli krizler sebebiyle ağır sanayi neredeyse kalmamıştır. Thyssen firması 1980'lerden sonra Oberhausen'daki demir-çelik fabrikasını ve haddehaneleri 1997'ye kadar peyderpey kapatmış, istihsali böylece komşu şehir Duisburga kaydırmıştır. 1986'da Avrupa'nın en büyük makine ve çelik müstahsili GHH firma merkezini ve istihsalın bir kısmını Münih'e kaydırmış, aynı zamanda daha evvel bir yan şirketi olan MAN'la birleşmiştir. 2002'de Almanya'nın en büyük buhar kazanı ve jeneratörü imal edicisi Babcock Borsig iflas etmiştir.

Almanya'da madencilik pahalı olduğu ve petrol istihsali arttığı için taşkömürü sanayide krize girmiş, maden ocakları peşpeşe kaptılmaya başlamıştır. 1968'de Concordia kömür ocağı, 1972'de Alstaden ocağı, 1974'de Jacobi ocağı ve en son 1992'de Osterfeld ocağı kapanmıştır. Osterfeld ocağının kapanmasıyla imtiyaz alanı komşu Lohberg ocağına verilmiş, 1998'e kadar "Nordschacht" kuyusundan işçiler madene giriş-çıkış yapmışlardır. Kazanılan kömür Lohberg'den çıkarılmıştır. "Nordschacht" kuyusunun 1998'de kapanmasıyla Oberhausen'da taşkömürü sanayi sona ermiştir.

Bu kapanmalar ve iflaslar sebebiyle Oberhausen'da büyük işverenler kalmamış, işsizlik ciddi derecede artmış ve Oberhausen Almanya'nın en borçlu şehri ve en fakir şehirlerinden biri haline gelmiştir.

Bugün şehirde eski GHH'nın halef firmaları "GHH Radsatz" tarafından tren tekerleği istihsali, "MAN" tarafından buhar ve gaz türbini ile kompresör istihsali yapılmaktadır. "OXEA" firması tarafından çözücüler, sentetik maddeler ve diğer kimyevi maddeler istihsal edilmektedir. "OXEA", şehirde alan işgali olarak en büyük sanayi haline gelmiştir. "Intocast" firmasına ait bir yanmaz taş ve yanmaz mahsüller üreten fabrika da bulunmaktadır. Şehirde ayrıca bileme ve freze makineleri, makine parçaları, iplik, örgü, hasır, çelik merdiven, çelik korkuluk, çelik boru ve buhar kazanı üretilmektedir.

Bundan ziyade şehre sanayinin erimesiyle birçok lojistik firma yerleşmiştir. Bilhassa Lirich, Buschhausen ve Schwarze Heide semtlerinde birçok depo, şirket binaları ve tamirhaneler bulunmaktadır. Sanayiden kaybolan istihdam açığı ise bu küçük işletmeler tarafından kapatılamamıştır.






São João da Boa Vista (Tábua)

São João da Boa Vista Portekiz'de Tábua belediyesine bağlı olan, 10,00 km yüzölçümüne sahip, 484 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: "freguesia").




São João da Boa Vista

São João da Boa Vista adını taşıyan yerleşim birimleri:





Sinde

Sinde Portekiz'de Tábua belediyesine bağlı olan, 14,06 km yüzölçümüne sahip, 465 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: "freguesia").




Tábua (bucak)

Tábua Portekiz'de aynı adı taşıyan Tábua belediyesine bağlı olan, 24,61 km yüzölçümüne sahip, 3.035 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: "freguesia").




Vila Nova de Oliveirinha

Vila Nova de Oliveirinha Portekiz'de Tábua belediyesine bağlı olan, 4,40 km yüzölçümüne sahip, 338 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: "freguesia").




Moomin

Moominler (Muumin diye okunur) Fin yazar Tove Jansson'un genellikle İsveççe yayınlatmış olduğu seri kitaplarındaki hayâli karakterlerin tümüne verilen addır. 
Bu olağanüstü güçleri olan ve mağaralarda yaşayan İskandinav ailenin cilt rengi beyaz, tombul ve tüylü, hipopotamların burunlarına benzeyen büyük burunları vardır. Sorunsuz ve maceraperest ailenin evleri Moominvadisi'nde olmasına karşın eski oturdukları yerde bir ışık evi ve sahne vardır.

İlk kez 1954'te Londra Akşam Haberleri'nde çizgi bantlar şeklinde göründü. 1959'a kadar Tove Jansson ilham kaynağını yitirinceye kadar tüm çizgi bantları yazdı ve çizdi. Erkek kardeşi Lars Jansson ablasının çizim tekniğini ve yazı stilini kopya ederek 1975'e kadar bu işi yürüttü. İlk İngilizceye sonra birçok dile çevrildi.

Moominlerin hikâyesi Japonların çizgi film tarzına uyarlanarak televizyon çizgi dizisi hâline geldi. 
Hikâye ayrıca Polonya televizyon serilerine de kukla kullanılarak uyarlanmıştır ("Opowiadania Muminków"). 1977-1982 yılları arasında Se-ma-for tarafından yaratılmıştır.

Henüz hiçbir Moomin kitabı Türkçeye çevrilmemiştir.





Morbidite oranı

Morbidite oranı veya morbidite hızı, istatistiksel bir ölçüm terimi, belirli bir nüfusta belirli bir zaman dilimi içerisinde hastalığa tutulanların sayısının sağlıklı kalmış nüfusa oranıdır. Morbidite kelimesi ise yalın olarak hastalık, hastalık hali anlamına gelmektedir.





Theseus'un gemisi

Theseus'un gemisi, felsefede bir paradoks.

Plutark'ın aktardığı Yunan efsanesine göre, Girit'ten muzaffer dönen Theseus'un gemisi Atina'da hatıra olarak uzun süre muhafaza edilir. Zamanla geminin tahtaları çürüdükçe yenileriyle değiştirilir. Öyle ki, bir gün geminin değiştirilmedik hiçbir parçası kalmaz. Bu durumda gemi hala Theseus'un gemisi sayılır mı, yoksa başka bir gemi haline mi gelmiştir? Gemi, antik filozoflar için tartışma konusu olur

Theseus'un gemisi, filozofları tarih boyunca uğraştıran bir konudur. Paradoksun çözümü için çeşitli öneriler ortaya atılmıştır.

Heraklitos'a göre, varlıklar sürekli değişmektedir. Bu nedenle yukarıdaki konu bir paradoks değildir, Theseus'un gemisi daha Atina'ya vardığı günün ertesinde farklı bir gemi olmuştur.

Aristo'ya göre bir varlığı tanımlayan dört "neden" vardır. "Şekilsel neden" veya "şekil", bir varlığın görünüşü, tasarımıdır. "Maddesel neden", maddesidir. Aristo'ya göre bir şeyin neliğini "şekilsel neden" tanımlar, dolayısıyla Theseus'un gemisi, aynı gemi olarak kalmıştır, zira şekli değişmemiştir. Aristo'nun diğer bir nedeni "nihai neden" veya "maksat"tır. Theseus'un gemisinin tahtaları değişse de maksadı (Theseus'u taşımak) değişmemiştir, hala aynı gemidir. Son olarak "etkin neden" bir şeyin kim tarafından ve nasıl yapıldığıyla ilgilidir. Örneğin, bir geminin hangi tür ustalarla, ne tür aletlerle yapıldığı. Theseus'un gemisini ilk yapan ustalar ve onların aletleri, gemiyi onaranlarla aynı olduğu için, bu neden açısından da gemi aynı kalmıştır.

Geminin hala Theseus'un gemisi olduğunu söyleyenlere karşı ikinci bir soru daha ortaya atılmıştır: Değiştirilen tüm parçalar bir tarafta saklansa ve bunlar kullanılarak ikinci bir gemi yapılsa, bu Theseus'un gemisi olur mu?

Theseus'un gemisi, modern hukuktaki bazı sorunlarla ilgilidir. Örneğin, Theseus'un bir gemisi yerine otomobili olsaydı, tüm parçaların değişmesi ruhsat ve sigortayla ilgili sorunlar doğuracaktı. Araçların şasi numaraları en belirleyici unsur olarak ruhsatın üzerine kaydedildiğine göre, hukuksal açıdan şasi numarasının değişmesi, aracın değişmesi anlamına gelir mi? Theseus'un şasi numarası değiştirerek yeni bir araca sahip olduğu öne sürülürse, yeniden alım-satım vergisi ödemesi gerekir mi? Şasi değişiminden önceki sigorta poliçesi hala ge