için adımlar atılmıştı. Ne var ki; Şapsığ Ulusal Rayonu, 1943'te fiilen kaldırıldı, kararın onanması ve açıklanması da 24 Mayıs 1945'e kaldı.

Şapsığlar Gorbaçov'un getirdiği demokratikleşme ortamı sonucu yeniden örgütlenip eski özerk yönetimin iadesi için Rusya üst makamları, Krasnodar Krayı ve Adigey Cumhuriyeti katlarında art arda girişimlerde bulundular. Şapsığ taleplerini dikkate alan AC Devlet Parlamentosu-Khase, Karadeniz kıyısında yaşayan Şapsığların bir özerk bölge yönetimi kurulması yönündeki taleplerinin ilgili yerlere ulaştırılması, ayrıca AC sınırlarının doğudaki Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti'ne, güneyde de Abhazya'ya değin uzatılması isteğinde bulundu. Buraları zaten binlerce yıl boyunca 1864 yılına değin Adıge egemenliğinde bulunmuş olan tarihsel Adıge topraklarıdır. Ne var ki, 15 Nisan 1995'te, Krasnodar Krayı Valisi Y. M. Haritonov, Şapsığlara özerklik verebilecek makamın Moskova (RF) olduğunu açıkladı. Ayrıca, Krasnodarlı Kazaklar da Şapsığlara ve AC'ye karşı harekete geçtiler. Sonuç olarak, RF üst yönetimi 1999'da Şapsığların bölgesel özerklik, AC'nin de sınır değişikliği taleplerini dikkate almadı; sadece Şapsığlara en alt statüde, yani topraksız "küçük bir yerli toplumu" statüsü verildi. Şapsığ adı da RF'deki küçük etnik halklar listesine eklendi. Bu yeni oluşuma da, Krasnodar Krayından yoğun itirazlar geldi, ancak yine de, Şapsığlara kültürel anlamda bazı haklar tanındı. Örneğin, bazı okullarda 1-10. sınıflarda sınıfına göre değişmek üzere haftada 1 ya da 2 ders saati tutarında seçmeli Adigece dersi okutulması, Maykop'taki Adigey Devlet Üniversitesi'ne (ADÜ) bağlı olarak Psışuape'de (Lazarevsk) Adıgece okutacak öğretmenleri yetiştirmek üzere bir fakülte ve bu fakülte içinde bir bölüm açıldı (Psışuape'de değişik bilim dallarında eğitim veren, ADÜ'ye bağlı 5 fakülte daha vardır).

Rayonun kaldırılmasına ilişkin olarak toplanan Şapsığ Ulusal Rayonu Yürütme Komitesi'nin 1943'teki bir toplantısında komitedeki 2 Şapsığ üyenin red oyuna karşın, çoğunluğu oluşturan Rus üyelerin oyuyla rayonun lağvedilmesi kararı alındı. Karar, uzunca bir süre beklemede bırakıldıktan sonra 24 Mayıs 1945'te Rus SFSC Yüksek Prezidyumu tarafından da onarak kesinleşti. Şapsığların bir bölümü de sürgüne yollandı. Rayon toprakları da Soçi ve Tuapse rayonları arasında bölüşüldü. Bu konularda bastırılmış bir sessizlik dönemi açıldı. Şapsığ rayonu "Karadeniz Kıyısı Şapsığları Toplumsal Parlamentosu Adıge-Khase"nin ilk başkanı Murdin Teşu'nun (Т1эшъу Мурдин), Şapsığ aydını Ruslan Nıbe'nin, ayrıca ünlü tarihçi, bilim insanı T. V. Polovinkina'nın verdiği bilgilere göre stratejik bir bölgede bulunması, ileride bir tehlike oluşturabileceği gibisine güvenlik kaygıları nedeniyle lağvedilmiştir.

1864 yılı öncesine ait Şapsığ ve Natuhay bayrakları günümüze erişmiştir.





Doğa felsefesi

Doğa felsefesi, felsefe tarihinde ilk çağ Yunan felsefesinin başlagıcında merkezi tema olarak doğanın ele alındığı felsefe yönelimidir, daha sonra çeşitli biçimlerde sürmüş, yeni nitelikler kazanmış ve yeniden değerlendirilmiştir.

Varolanların nedenin ne olduğunun araştırılması ve bu yönelimle doğanın düşüncenin temel meselesi olarak düşünülmeye başlanması "doğa felsefesinin" çerçevesini oluşturmuştur. Din ve mitolojinin dışına çıkarak varolanların ve nedenlerinin araştırılmasını başlatan Thales olmuştur. 

Thales bu anlamda felsefenin babası sayılmakta ve onunla başlayan felsefi düşünce de doğa felsefesi ya da varlık felsefesi olarak değerlendirilmektedir. Thales'i Anaximandros, Anaximenes gibi isimler izlemiştir. Farklı şekillerde içerilendirmiş olmakla birlikte, doğa filozofları, genel bir yaklaşım biçimini benimsemişlerdir; bu yaklaşım biçimi de, doğayı incelediklerinde karşılarına çıkan çokluk ve onun temeleinde olduğunu ve ondan kaynaklandığını düşündükleri temel kaynak (arkhe) düşüncesinden kaynaklanmıştır. Doğa felsefesinin bu anlamda temel prensibi, dış dünyadaki varlıkların kendisinden doğup geldiği ilk maddenin bulunması ya da belirlenmesidir.

Thales için ana madde "su" 'dur; belirli bir maddedir. Anaksimandros bunu "sonsuz olan" ile değiştirir, cünkü su nitelik ve nicelik bakımından sınırlıdır; her şeyin kedisinden çıkıp geldiği kaynak sonsuz olmalıdır ona göre. Bu belirsiz ve soyut varlık ilkesini apeiron olarak belirtir. Onun öğrencisi olan Anaksimenes'de, arkhe'nin "birlik ve sonsuzluk" niteliğine sahip olması gerektiğini öne sürer; ancak buradan itibaren hocasında ayrılarak daha çok Thales'e yakın bir düşünce geliştirir. O da Thales gibi anamaddeyi belirli bir madde olarak değerlendirir; ona göre arkhe "hava"'dır. Hava hem somut belirli bir varlıktır, hem de soyut sınırlanamaz bir varlıktır. Hayatın ve ruhun temel maddesidir "hava". Böylece belirli tarzda bir maddecilik anlayışı da belirginleşmeye başlar. Daha sonra bu giderek soyut düşüncelere doğru evrilecektir.

Pisagorcularda örneğin anamadde ya da varlığın temeli sayı olarak belirtilecektir. Elea Okulu'nda Bir Olan diye adlandırılan "tek ve değişmez ilke" öne çıkacaktır. Empedokles bu iki yöndeki gelişmeleri birleştirmeye çalışan bir ana ilke arayışında olmuştur. O "temel ögelerden ya da elementlerden" bahseder ve ona göre bunlar "hava","toprak", "su" ve "ateş" olarak belirtilirler. Bu dört element evrenin yapısının unsurlarıdır. Onların birleşmeleri ya da dağılmalarından diğer her şey meydana gelir. Anaksagoras düzenleyici bir ilke düşüncesini de işin icine katarak oluşun temel ilkesini nous olarak belirtir.

Orta Çağ'ın sonundan itibaren [Rönesans]'la birlikte hem felsefe alanında yeni bir canlanma meydana gelmeye başlamış, hem de bilimler de önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Bu dönemde doğa bilimleriyle doğa felsefesini birbirinden ayırmak olanaklı görünmemektedir. Kopernikus ile birlikte yeni bir dünya ve evren kavrayışı ortaya çıkmış, bunun devamında doğa felsefesi yerini giderek doğa bilimleri denilen alana bırakmaya başlamıştır. Böylece doğa ve evrene ilişkin felsefi yaklaşımların, soyut arkhe arayışının yerini somut bilgiler, gözlem ve deney merkezli aıklamalar almaya yönelir. Bu süreçte özellikle orta çağdaki doğa felsefesi anlayışıyla bir hesaplaşmaya girildiği ve doğa bilimlerinin bu hesaplaşmanın sonucunda geliştiği söylenebilir. Her alanda olduğu gibi bilimin gelişmesi, özellikle de bu gelişmenin felsefenin içinden gelerek meydana gelmesi, felsefe ile bilim arasındaki ayrımın nasıl konulacağı sorununu gündeme getirmiş, doğa felsefesi ile doğa bilimleri arasındaki ayrım konusunda bu özellikle belirgin bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. Francis Bacon, Kepler, Laplace gibi bilgin düşünürler bu sürecin önemli isimleri olmuşlardır. Doğa felsefesi bu süreçte bir tür felsefi materyalizm biçimine de bürünmüştür.

Doğa felsefesi ve doğa bilimi 17. yüzyıla gelinceye kadar birbirinden ayrılan alanlar değildir; hatta bu alanlar arasında açık ayrımlar yapma konusunda süregiden sorunlar sözkonusudur. Çoğu zaman ve çoğu yerde doğa felsefecisi aynı zamanda fizik ya da diğer doğal bilim alanlarıyla da ilgilenen hatta onlar üzerinde otoriteye sahip olan bir kişiydi. 17. yüzyıldan itibaren felsefe ve bilim alanları birbirinden ayrışmaya ve bilimler kendi alanlarında daha da özerkleşmeye başlamasıyla doğa felsefesiyle doğa bilimlerinin ayrışması sorunu da gündeme geldi. Bu bir anlamda iki farklı bilgi türü arasında yapılması beklenen bir ayrımdı; ancak yine de bu ayrım her zaman açık seçik değildir. Modern doğa biliminin aldığı biçim ve geldiği bilgi düzeyi, belirli bir tarihsel dönemde bu ayrımı koşullandırmıştır. Özellikle Galileo ve Newton ile bu gelişmenin ortaya çıktığı saptanabilir; belirli bir yöntemle bir anlamda bilim empirikleşiyor, gözlem ve deney önemli bir nitelikle öne çıkıyordu. Felsefe ise spekülatif bir görünüme bürünüyordu bu gelişmeler karşısında. Bu eksende giderek bir ayrışma meydana gelmiş olsa da felsefe düzeyinde doğa bilimi ile doğa felsefesini ayrıştırmanın açık ve kesin bir şekilde görünebildiğini söylemek zordur.






Sabih Şendil

Mehmet Sabih Şendil, (d. 9 Şubat 1926, Tekirdağ - ö. 15 Şubat 2002, İstanbul), Türk şair ve yazar.

İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. Bir süre İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde okudu. Çeşitli bankalarda çalıştı. İstanbul (dergi), Kaynak (dergi), Varlık (dergi), Fikirler, Doğan Kardeş, Yeryüzü(dergi), Çağdaş(dergi), Güney(dergi) ve Hisar (dergi) dergilerinde şiirleri yayınlandı. Çocuk masalları da yazdı.

Başlıca eserleri: Bizim İskele (şiir, 1948), Gelin Dünya (şiir, 1951), Yaşamak herkesin hakkı (şiir, 1953), Altın sakallı dev (masal, 1958), Köylü Prenses (masal, 1958), Bir Çatı Altında (şiir, 1961), Dilek ile İpek (şiir, 1966).




Müftüoğlu

Müftüoğlu, aşağıdaki anlamlara gelebilir:





Tarihî Sinop Cezaevi

Tarihî Sinop Kapalı Cezaevi, bir dönem "Anadolu'nun Alkatrazı" tabiri ile de tanınan ve 1999 yılında kapatılarak müzeye çevrilen cezaevidir. Tarihi eskilere dayanan yapı, şiirlere, şarkılara konu olmuştur.

Üç yanı deniz olan ve tarihi kale duvarlarının içerisinde yer alan cezaevine ev sahipliği yapan kale yaklaşık 4000 yıl önce bölgenin hakimi Gaskalılar tarafından yapılmıştır. Grek, Pontus, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlılar kendi dönemlerinde kaleyi korumuş ve güçlendirmişlerdir. Kalenin cezaevi olarak kullanımına ait en eski belgeler ise 1568 yılına dayanmaktadır. Evliya Çelebi seyahatnamesinde bu zindandan şöyle bahsetmiştir;

""Büyük ve korkunç bir kaledir. 300 demir kapısı, dev gibi gardiyanları, kolları demir parmaklıklara bağlı ve her birinin bıyığından 10 adam asılır nice azılı mahkumları vardır. Burçlarında gardiyanlar ejderha gibi dolaşır. Tanrı korusun, oradan mahkûm kaçırtmak değil, kuş bile uçurtmazlar." "

İç kalenin resmi olarak zindana dönüşmesi ise 1887 yılında olmuştur. O dönem Sinop Mutasarrıfı Veysel Paşa yeni binalarla birlikte bir de hamam eklemiştir. 1939 yılında da çocuk hapishanesi olarak kullanılmak üzere bir bina daha yapılmıştır.

Kırım Hanı Devlet Giray, Sabahattin Ali, Refik Halit Karay, Mustafa Suphi, Ahmet Bedevi Kuran, Ruhi Su, Burhan Felek, Zekeriya Sertel bu cezaevinde