örülmektedir. Kehribar ortalama 25 ile 40 m arasında değişen bir derinlikte ve eski devirlerde meydana gelen denizaltı çökeltilerinin iki tabakası arasında damarlar şeklinde bulunmaktadır. Buna mavi toprak denilmektedir. Bu kehribarın ikinci vatanıdır. Birinci vatanı ise bugünkü İskandinav ve Polonya Baltık Denizi'nin büyük bir kısmını içine alan sahalardır. Buralarda bir zamanlar büyük ormanların bulunduğu tahmin edilmektedir. Kıtalar arasındaki büyük değişikliklerin sonucunda bu bölgeler sular altında kalmış ve uzun seneler sonucu toplanan çam sakızı kütleleri deniz suyuyla sürüklenip gitmişti. Bunlar üzerine kum ve çakıl taşlarının kaplanması ile mavi toprak olarak bilinen tabaka hasıl olmuştur. Yapılan tetkikler sonucunda ilim adamlarının verdikleri kararlardır.

Çok beğenilen bu süs eşyası yanında, kullanılan taşın içindeki böcek, yaprak ve çiçek kalıntıları hiçbir zaman bozulmayacak şekilde mumyalanmıştır. Bunlar eski devirler hakkında aydınlatıcı bilgilerin edinilmesine yardımcı olmaktadır. Kehribarda deterpenik reçine asitleri, rezenler ve biraz uçucu yağ bulunur.

Kehribardan çeşitli kadın eşyaları yanında, tespih ve ağızlık da yapılmaktadır. Eskiden uyarıcı ve antispazmodik olarak da kullanılırdı. Bugün ilaç olarak da kullanılmaktadır. Türkiye'de kehribar genellikle gösterişli tespih yapımında kullanılmaktadır.

Kehribarın tüm özellikleri, yaşına, gömülme şartlarına ve reçine salgılayan ağacın türüne bağlı olarak değişiklik göstermektedir.

Kehribar amorf (şekilsiz ) olup, saydam, yarı saydam veya opak olabilir. Sedimentler içinde genellikle düzensiz topak, nodül (yumru ), sarkıt veya damlacık şeklinde bulunur. Kehribar bir mineral olmadığından sabit bir kimyasal formülü yoktur. Ancak C I Hcodice_1 I O şeklinde bir kompozisyon verilebilir. Yapısındaki ana elementler olan C %67-87, H %8,5-11, O %15, S %0-0,46 oranlarında olabilir. Özgül ağırlığı 1,05-1,30 g/cm'tür. Tamamen saydam Kehribarın özgül ağırlığı 1,1 g/cm'tür. Beyaz renklisinin özgül ağırlığı 0,90-0,96 gr/cm'tür ki özgül ağırlığı 1 olan saf suda yüzebilir. Kehribar %10 oranında tuz bulunduran suda yüzecek kadar hafiftir.

Sertliği Mohs sertlik cetveline göre 2,5-3 değerindedir. Kehribarın sertliği, özgül ağırlığı ve kimyasal formülü bulunduğu jeolojik koşullara bağlı olarak bölgeden bölgeye küçük farklılıklar gösterebilir. Sertlik Baltık bölgesinde 2-2,5, Dominik'te 1-2 olup Burma (Myanmar)'da 3 civarındadır. Yapısında sıkça bulunabilen succinic asidin formulü ise COOH(H2)2COOH15 şeklindedir.

Turuncu, sarı, kırmızı, kahverengi, konyak rengi, bal rengi, altın rengi, kemik rengi, siyah, renksiz, mavi ve yeşil renklerde bulunabilir. Kehribarın 256 farklı renk tonu katalog haline getirilmiştir.

Kehribar hafifçe ısıtılırsa reçine kokusu duyulur, 150 °C'ye kadar ısıtılırsa yumuşar, 375 °C civarında ise parlak, dumanlı bir alevle, hoş bir çam reçinesi kokusu çıkararak yanar. Milattan önce 600'lü yıllarda Miletli Thales kehribarın yünlü kumaş, post gibi yüzeylere sürtüldüğünde kıvılcım çıkarttığını görmüş, sonra onun saç teli, saman, odun kıymığı gibi hafif maddeleri kendine çektiğini gözlemiştir. Bu özellik 2000 yıl gizemini korumuş ancak 1600'lerde Dr. William Gilbert kehribarın manyetik özelliğini araştırmış ve eski Yunan'da kehribarın ismi olan "Elektron"dan esinlenerek elektrik sözcüğünü ilk kullanan bilim adamı olmuştur.

Eskiden tıpta şöhrete ve epeyce kullanım alanına sahip olan amber bugün bu amaçla kullanılmaz. Geçmişte saflaştırılmış amber yağı isteri ve boğmacada kullanılmıştır. Aynı zamanda ilkçağdan bu yana güzel koku imalatında da kullanılmıştır. Amber, Anadolu'da da yaygın olarak kullanılmaktadır. Amber mürekkep imalatında da kullanılmaktadır. Kehribar olarak da bilinmekte ve takı yapımında sıklıkla kullanılmaktadır.

Antik Romada çeşitli hastalıklara karşı (akıl hastalıkları) koruyucu olarak kullanılmıştır. Kehribar tozu ile bal karışımının boğaz, kulak ve göz rahatsızlıkları için, suyla içilen kehribar tozunun ise mide hastalıklarına iyi geldiği düşünülmekteydi. Türk bilim adamı İbni Sina, kehribarı birçok hastalığa ilaç olarak niteliyordu. Doğu ülkelerindeki inanışa göre, kehribar dumanı ruhu güçlendiriyor ve cesaret veriyordu.

Çin'de, succinic asit ve haşhaşdan yapılan şurup sakinleştirici ve ağrı kesici olarak kullanılıyordu. Orta Çağ'da, sarılığın iyileştirilmesi için kehribar taneleri taşınırdı. Vücut zayıflığına ve cildin sağlıksız rengine bu sarı taşın sihirli güçlerinin engel olacağına inanılıyordu. Doğumu çabuklaştırdığı, yılan ısırmalarına, diş ağrısına, romatizmaya çare olduğu düşünülüyordu. Oleum Succini (Kehribar yağı), balsamum succini (Kehribar balzamı), extractum succini (Kehribar ekstresi) o dönemlerde reçetelerde sık sık kullanılmıştır. Prusyalılarda böbrek taşı rahatsızlıkları için kehribar reçetelerini kullanmışlardır.

Litvanya'da ölen kişinin ardından kehribar tütsü yakılarak, şeytani ruhların bedenden uzaklaşmasına ve iyi ruhların çağrılmasına çalışılırdı. Yeni doğan bebeklerin ise tütsülenerek hızlı büyüyüp yetişmesine, yeni evlilerin ise mutlu yaşayıp, savaşa giden erkeklerin zaferle dönmelerinin sağlanmasına çalışılırdı. I. Dünya Savaşı'na kadar kehribar hala bazı hastalıkların tedavisinde kullanılmaktaydı. Votka ve kehribar parçalarından yapılan karışımın erkeklerde cinsel gücü arttırdığına inanılıyordu. II. Dünya Savaşı'na kadar, özellikle Almanya'da kehribar tesbihler bebeklerin üzerine konularak, dişlerinin acısız ve güçlü çıkması sağlanmaya çalışılırdı. Bugün Litvanya'da hala birçok kadın, parlatılmamış kehribardan yapılmış kolyelerle guatrdan korunmaya çalışırlar.

Türkiye Gazetesi Rehber Ansiklopedisi. K dizini 10. cilt, 29.-30. sayfalar.




Ushuaia

Ushuaia, Arjantin'in en güneydeki şehri. Diğer birkaç şehirle, "Dünyanın en güneydeki şehri" unvanı için tartışma halinde olan bir şehirdir. Esasında, Ushuaia'dan daha güneyde yerleşim yerleri olsa da, bunlar askeri üsler olup, sivil bir nüfusa sahip değildirler.

Arjantin eyaleti olan Tierra del Fuego'nun başkentidir. Ateş Toprakları'nın (Tierra del Fuego) güney yakasında, Beagle Kanalı kıyısında yer alır.

Ushuaia, bölgenin eski sahipleri Yámana dilinde " Doğuya bakan koy" anlamına gelir. Bir başka iddiaya göre ise Ushuaia, "Yüzünü güneş batımına dönen koy" anlamına gelir. Ancak bu iddia, Ushuaia Koyu'nun güneydoğuya açılması sebebiyle pek mantıklı görünmemektedir.

Ushuaia, tarihi boyunca iklim, coğrafya, hayvan ve bitki dünyası, Kızılderili köklerinin araştırılması maksadıyla Avrupa'dan gelen birçok bilimsel geziye konu olmuştur.

Şehir tarihinde önemli yer tutan olgu, 1902 yılında inşasına başlanan "Presidio" isimli binadır. 1920 yılında tamamlanan bu yapı hapishane olarak kullanılmıştır. Buradaki ağırlıklı olarak, politik ve şiddet içeren suçlardan dolayı bulunan tutuklular, milli parka giden mini bir tren yolu inşa etmişlerdir. Hapishane 1947 yılında kapanmış ve içinde birkaç müze barındıran bir yapı haline getirilmiştir. Bunlardan biri de "Museo Presidio" isimli, hapishane tarihini anlatan bir müzedir. Diğer bir tanesi de, araştırmaları Ushuaia merkezli yapılan Antarktika bilimsel gezileri ile ilgili müzedir.

Vergi avantajları sebebiyle kentin nüfusu büyüme eğilimi göstermektedir.

Ateş Toprakları milli parkına yakın konumu ve çevrenin kendine özgü doğası, Ushuaia'nın turistik bir merkez olmasını sağlar.Antarktika ekspedisyonlarının çıkış noktası olması ve yolcu gemilerinin ara durağı konumu, kenti popüler kılan faktörlerdir.Hemen hemen bütün ürünlerin, şehre çok uzak mesafelerden getirilmesi zorunluluğu, Ushuaia'yı Arjantin'in ve Güney Amerika'nın en pahalı şehirlerinden biri kılar.

İlginç turistik yerlerden biri, 1979 yılında kurulan Museo del Fin del Mundo'dur ("Dünya'nın ucu müzesi"). Burasının önemli yanı Ateş Toprakları'nın doğal ve tarihi değerlerini barındırıyor olmasıdır.

Glaciar Martial buzulunun olduğu bölgeden şehrin manzarası harikadır. Beagle Kanalı karşısındaki Şili dağ manzarası ve "Faro del Fin del Mundo" ("Dünya'nın ucundaki Fener") görülmeye değer.

Ushuaia uluslararası bir havaalanına sahiptir. "Aeropuerto Internacional Malvinas Argentinas" 1997 yılında inşa edilmiştir. Ayrıca "Ruta Nacional No. 3" yolu "(Panamerican karayolu sisteminin bir parçası)" burada sona erer. Antarktika'ya giden gezi gemileri de buradan hareket eder ya da uğrarlar.





Asal çarpan

Asal çarpan, bir sayının asal olan çarpanlarına denir. Örnek olarak 72 sayısının asal çarpanları 2 ve 3'ken (2∙3), 4, 6, 8, 9, 12, 18, 24, 36, 72 asal çarpan değildir. Aritmetiğin temel teoremine göre bütün bileşik sayılar, asal çarpanların çarpımı olarak yazılabilmektedir. Asal çarpanlardan her biri birden fazla kullanılabilir. Mesela

formula_1

iken

formula_2

'dur.




Leyla Zana

Leyla Zana (3 Mayıs 1961, Diyarbakır), Kürt kökenli Türk siyasetçi. Zana 1991-94 yılları arasında Diyarbakır ve 2011-18 yılları arasında ise Ağrı milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yer aldı.

Leyla Zana 3 Mayıs 1961 tarihinde Fahrettin-Hediye Dağlı çiftinin kızları olarak Türkiye'nin Diyarbakır ilinin Silvan ilçesinde doğdu. Zana ilkokul'un birinci sınıfını tamamlayamadan okuldan ayrılmak zorunda kaldı. 1975 yılında 14 yaşında iken, kendisinden 21 yaş büyük kuzeni Mehdi Zana ile evlendi. 12 Eylül 1980 askeri darbesi döneminde, o dönem Diyarbakır Belediye Başkanı olan Mehdi Zana gözaltına alınıp tutuklandı ve 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Leyla Zana eşi hapiste iken ilk olarak okuma-yazma öğrendi. Daha sonra ilkokulu, ortaokulu ve liseyi dışarıdan bitirdi. Eğitime ayırdığı zamanın yanında siyasi faaliyetlere de katıldı.

1987'de İnsan Hakları Derneği Diyarbakır şubesi'nin kurucuları arasında yer aldı. 1988 yılında Yeniülke gazetesinde gazeteci olarak çalışmaya başladı.

1991 Türkiye genel seçimleri'nde, bölge kadınlarının büyük desteğini aldığı bir seçim çalışması sonrasında zamanın Sosyaldemokrat Halkçı Parti listesinden Diyarbakır milletvekili olarak TBMM'ye girdi. 6 Kasım 1991'de, TBMM 19. Yasama Dönemi için yapılan yemin töreninde, başında Kürt ulusal renkle