PCIe olarak kısaltılan PCI Express ile karşılaştırılmaktadır.
İkisi de hızlı veri yolları olmalarına rağmen birçok yönde farklılıklar gösterirler. İlk olarak paralel bir arayüz olup en eski 5 Volt PCI aygıtlar harici her aygıt ile geri uyumludur. PCIe ise daha eski veri yolları ile uyumluluk göstermeyen bir seri veri yoludur. Gelecekte PCI-X ve PCI veri yolları , aynı ISA veri yollarının bazı bilgisayarlarda veri yollarını çalıştırmadığı (çalışmayı engellediği) bir PCI köprüsünü çökertebilir (çalıştırmayabilir). Bu uygunluk ile karşılaştırılmamalıdır. PCIe aynı zamanda en yüksek bant genişliğinde PCI-X ve hatta PCI–X 2.0 ye kafa tutacak düzeydedir. PCIe x1 250mb/s çift yönlü veri akışını sağlayabilir ve günümüzde 16x yani 4gb/s ye kadar destekler.




Roger D. Kornberg

Roger D. Kornberg (24 Nisan 1947) ABD'li bilim insanı.

Roger D. Kornberg, hücrelerin genlerden protein üretme süreçleri üzerine araştırmasıyla, 2006 Nobel Kimya Ödülü'nü kazandı. Kornberg, hücrelerin protein üretimindeki aksaklıkların kanser, kalp hastalıkları ve diğer birçok ateşli hastalığın temeli olduğunu ortaya çıkarmıştı. Protein üretimindeki aksaklık aynı zamanda kök hücre araştırmalarına da temel teşkil ediyor. 60 yaşında bu ödülü kazanan Kornberg'in bir özelliği, babasının da (Arthur Kornberg) 1959'da Nobel Tıp Ödülü'nü kazanmış olması.




Ginza Rabba

Sabiilerin kutsal kitabıdır. Ginza Rabba: Büyük Hazine. Ginza Ymina (sağ ginza), Ginza Smala (sol ginza) olarak iki kısımdır. Birincisi 18 bölümdür. İkincisine Sidra d Nişmata (ruhlar kitabı) da denir.

Ginza, İsveçli M.Norberg'ce 1813'de Batı'da tanıtıldı. M.Lidzbarski Almanca çevirisini 1925'de yayınladı.




Kesme fırtınası

Kesme fırtınası, işletim sistemlerinde işlemcinin, işlemci zamanının büyük kısmını harcayan aşırı sayıda ve düzensiz olarak oluşan kesintilere maruz kalması olayına denir. Kesme fırtınasının tipik nedeni kesinti sınır oranlarını desteklemeyen donanımlardır.

Kesilme fırtınası zaman paylaşımlı işletim sistemlerinde önceden engellenemeyen olaylardır. Çünkü kesilme fırtınası sistemin algılamasının azalmasına ya da sistemin tamamen donmasına neden olur. Bu durum genelde "canlı kilitlenme" olarak bilinir. Böyle bir durumda, sistem çok fazla işlemci kesintisine uğrar, başka hiçbir iş tamamlayamaz. Herhangi bir kullanıcı çıktısı ve ağ faaliyeti olmadığı için hiçbir işlem yokmuş gibi görünür.

Kesilme fırtınasının birçok farklı nedeni vardır. Bunların arasında ayarlanmamış donanım, hatalı sürücüler ya da kusurlu işletim sistemleri sayılabilir. Bazı modern donanım düzenleme yöntemleri, kesilme fırtınası oluşma olasılığını azaltır. Örneğin bazı ethernet denetleyicileri kesinti hız sınırlama görevini yerine getirir.

En sık karşılaşılan kesilme fırtınası APIC (gelişmiş programlanabilir kesinti denetleyicisi) denetimi altındaki, diğer sinyalleri APIC’i kesintilemek üzere arkalayan arızalı bir sürücüdür. Bunun üzerine işletim sistemi bu kesintide tüm sürücülere kesintinin donanımdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını sorar. Arızalı sürücüler her zaman “evet” açıklamasını verir, ancak donanımın bir araya toplanmasıyla kesilmenin donanım kaynaklı olmadığı sonucu çıkar ve bu cevap daha fazla sürdürülmez. İlk başta kesilmeye uğrayan cihaz kendi kesilme servisine ulaşamaz, yeniden kesilir ve böylece döngü yeniden başlar. Kesinti fırtınası altındaki sistem kilitlenir.

Pek çok işletim sistemi oylama modu görevini yapar, bu cihazlar için kesilmeleri engeller. Bu modda işletim sistemi periyodik olarak donanımı gelen görevler için sorgular. Kesilme sayısı arttıkça ve kesilme modunun etkinliği azaldıkça işletim sistemi duraklayan cihazı kesilme modundan oylama moduna çevirebilir. Aynı şekilde eğer oylama modu kesilme modundan daha az etkin hale gelirse işletim sistemi cihazı yeniden kesilme moduna çevirebilir. Donanımın kesilme hız limiti bu tarz oylama durumlarına olan ihtiyacı gereksiz hale getirir. En uygun sonuçlar için kesilme hız limitinin dikkatlice ayarlanması gereklidir. Örneğin, kesilme hız limiti olan bir Ethernet denetleyici duraklamalar arasında ağdan gelecek paketleri tamponlayacaktır. Eğer hız çok fazla olursa, denetleyicinin tamponlaması taşacak (overflow) ve bazı paketler ulaşamayacaktır. Hız, kesilmeler arasındaki tamponlamanın hızının ne olacağını ve kesilme ile tamponlamaya geçiş arasındaki kesilme sürecini hesaba katarak ayarlanmalıdır.




Boru hattı (bilgisayar)

Boru hattı yöntemi bilgisayar mimarisi ve diğer sayısal ürünlerin tasarımında başarımı artırmak için uygulanan bir yöntemdir. Komutları, boru hattı yöntemi ile işleyip daha kısa süre içinde bitmesini sağlar. Asıl amacı saat sıklığını artırarak başarımı artırmaktır. Farklı kaynakları aynı anda, farklı işler tarafından kullanarak çalışır.

Tek çekirdekli işlemcilerde, bir komut bitince diğer komut çalışmaya başlar. Her saat vuruşunda bir komut girer, bir komut çıkar. Yani buyruk başına düşen çevrim sayısı 1’dir. Boru hattı yöntemi ise çoklu buyrukların örtüşmeli yürütümüdür. Birbirini bağlayan komutlar haricinde bir buyruğun işlemi gerçekleştirilirken diğer komut işleme girebilir. Günümüzde daha hızlı işlemci tasarımında kullanılan önemli bir yöntemdir. Boru hattı işlemcinin komut döngü süresini azaltır bundan dolayı da birim döngü zamanına düşen komut sayısı artar.
Boru hattında bütün aşamalardan geçmek gerekir. Tek bir komutun işini değil toplu komutların işlerini hızlandırır. Kısacası toplamda üretilen işi artırır. Olası hızlanma boru hattındaki aşama sayısına bağlı olarak değişir.

 


Birçok modern işlemci saat vuruşlarıyla yürütülür. İşlemciler mantık ve flip-floplardan oluşmaktadır. Saat vuruşu geldiğinde, flip-floplar yeni değerlerini alırlar sonra kodları çözüp yapmaları gereken şeyi yapmaları için belli bir süre gerekir. Bir sonraki saat vuruşu geldiğinde, flip-floplar tekrar kendi değerlerini alırlar ve bu böyle devam eder. Mantık yürütülmesini ufak bölümlere bölüp aralarına flip-floplar koyarsak, veri çıkışımızdaki gecikme azalmış olur. Saat vuruş zamanını azalma nedeni de budur. 
Boru hattı kullanımında komutlar arası aşama farklılıkları görülmektedir. Yükleme işlemlerinin 5, saklama işlemlerinin 4 dallanma işlemlerinin de 3 aşaması vardır.



Boru hattının dezavantajı, uygulanırken çeşitli sorunlara neden olmasıdır. Boru hattında 3 tip sorun vardır:

Boru hattı uygulamasında aynı kaynak aynı anda birden fazla değişik biçimde kullanılmaya çalışılırsa gerçekleşir. Başarımı sınırlarlar. Sorun bekleyerek çözülebilir.

Dallanma olan yerlerde, koşullar belli olmadan karar verilirse gerçekleşir. Dallanma kararı verilmeden önce yürütüm durdurulur ve karar belli olana kadar beklenir. Bir başka çözüm yolu da; kararı tahmin edip ona göre işlemi devam ettirmek, eğer karar hatalıysa geri dönüp tekrar denemek (Dallanma öngörüsü). Dallanma komutları geldiğinde işlemcinin nereye gideceğini bilmesi gerekir.

Bir önceki işlemde henüz tamamlanmayan bir veri kullanılmak istenirse, Veri Sorunları gerçekleşir.


Boru hattı uygulamasında her işlem birimi aynı aşamada sadece bir kere kullanılır(buyruk başına) ve her işlem birimi tüm buyruklar için aynı aşamada kullanılmalılar. Boru hattında yazmaç türü ve yükleme buyruklarında çakışma ya da yapı sorunu olursa, mesela, iki ayrı buyruk yazmaç öbeğine aynı anda yazmaya çalışıyorsa(sadece bir tane yazmaç yolu vardır) boru hattına boşluk eklenebilir ya da sonucun yazılması bir çevrim geciktirilebilir. Boşluk konması hem karmaşıklık hem de veri açısından iyi bir yol değildir. Onun için genellikle bir çevrim geciktirme yoluna başvurulur. Geciktirilen işlem sırasında bir işlem yapılmaz.



İki sayının toplama kodu basit olarak codice_1 şeklindedir, yani bellekteki adreslerinden A'nın ve B'nin değerlerini bulup, toplar ve daha sonra C’nin bellekteki adresine bu sonucu ekler. Boru hattı kullanılan bir işlemcide, boru hattı kontrolcüsü bu işlemi şöyle ifade eder:
Tablodaki R’ler yazmaçları göstermektedir, işlemcinin içindeki geçici bellekte tutulurlar, böylece çabuk erişim sağlanır. Sonuç basittir toplanıp bulunan sonuç C’nin adresinde tutulur, bu süre boru hattı kullanan ve kullanmayan sistemler için aynıdır.

Boru hattı yönteminin bu toplama komutu örneğindeki avantajı için “kısa yoldan yapılmış” olmasıdır. Burada bellekten veriyi alma görevi döngünündür ve uzun süre kullanımda olmayacağı için az kullanılan bölümde saklanır. Bu durumda boru hattı kontrolcüsü işine yarayacak olan bir sonraki bilgiyi bellekten alıp getirir ve yazmaçlarda tutar. Toplama komutu yerine getirildiği sırada gereken bir sonraki bilgi bellekten alınıp getirilmiş ve hazırda bekletiliyor olması gerekir. Burada programın başarımı büyük ölçüde artar çünkü işlemcinin bileşenleri boş kalmaz.

Bu küçük adımlar boru hattı adımı olarak adlandırılır, yukarıdaki örnekte boru hattı yönteminin 3 ana adımı vardır, bunlar; yükleyici, toplayıcı ve depolayıcıdır.

Günümüzde her mikroişlemci en az iki adımdan oluşan boru hattı kullanmaktadır (Atmel AVR ve PIC mikrokontrolör iki adımlı boru hattı içermektedir).

Bu kavramı daha iyi görselleştirmek için kuramsal 3 aşamalı boru hattı incelenebilir;

Ve bunlarla aşağıdaki komutlar işletilebilir.

Aşağıda nasıl işlendiği gösterilmiştir.

Aşağıda bellekten komut okunması gösterilmiştir.

Bellekten komut okutulması gerçekleşirken, yükleme komutu gerçekleşir.

Depolama kısmında tutulan yükleme komutu (değeri 40) A yazmacında tutulur. Bu sırada hareket komutu işletilir. Hareket komutu, A’nın ve B’nin içerikleri işlemeye geçmeden önce yükleme komutunun işini bitirmesini beklemesi gerekmektedir.

Hareket komutunun işlemi bitip sayılar toplandıktan sonra saklama komutu işletilir.
Ve bu işlem böyle devam eder. Bazen işletilen komut bir önceki komutun sonucuna bağlıdır. Eğer birden aynı adresi gösteren birden çok komut varsa ve bunların ikisi birden yazma ya da okuma komutuysa, normal program işleyişi sırasıyla yapılmasa risk meydana gelebilir. Böyle bir riskin gerçekleşmemesi için yapılan birçok teknik vardır.

Birçok boru hattı tasarımı 7, 10, 31 bölümden oluşur (Intel Pentium 4 gibi