kiyle, delta kanatlı tasarımlar "T" ön ekiyle tanımlanır.

Örneğin: S-37 ve T-10."





Hava taşıtı

Hava taşıtı ya da hava aracı, taşıma kapasitesine sahip her nevi insanlı ya da insansız uçan araç. uçak, helikopter, insansız hava aracı, Balon, zeplin, planör ve yelken kanat gibi çok geniş bir yelpazedeki tüm uçabilen araçlar hava aracı sayılırlar.

Tarihin en eski çağlarından beri uçabilmek insanoğlunun en büyük hayallerinden biri olmuştur. İnsanoğlu ilk olarak uçurtmayı insan ve malzeme nakli için kullanmaya çalıştı. Uçurtmanın ana vatanı kesin olarak bilinmemekle birlikte 3000 yıl önce Çin'de yaygın olarak kullanılmaktaydı. İlk kullanılabilir/işe yarar hava taşıtı ise, 1783'te icat edilen sıcak hava hidrojen balonu oldu.

19. yüzyılda Britanyalı bilim adamı George Cayley, yay tipi uçurtmalardan bir hava taşıtı üretti. 1853'te ise ilk insanlı planör uçuşu kayıtlara geçti. İtme ve taşıma kuvvetlerinin anlaşılması, insanoğlunun tarih öncesi çağlardan beri saplanıp kaldığı kanat çırpma düşüncesinden sıyrılmasını sağladı. 1890'larda Alman Otto Lilienthal, bugünkü yelken kanata benzer bir uçurtma ile ilk süzülen insan oldu.

Başarısız birkaç denemeden sonra ilk başarılı zeplin 1852 yılında Fransız Henri Giffard tarafından üretildi. Birçok başarılı uçuşa rağmen zeplinler masraflı, yavaş ve hava şartlarından çok etkilenen bir taşıt olması nedeniyle 1930'larda terkedilmeye başlandı. 1937'deki Hindenburg faciası gibi önemli bazı kazalardan sonra ticari kullanımı 1940'larda tamamen durduruldu.

17 Aralık 1903'te Wilbur ve Orville Wright kardeşler, ilk motorlu ve kontrol edilebilir uçakla uçuşu gerçekleştirdiler.





Flight (Büyük Kaçış bölümü)

Flight, "Prison Break" dizisinin yirmiikinci birinci ve 1. sezonun son bölümüdür. Bölümün senaryosunu dizinin yaratıcısı "Paul Scheuring" yazmıştır, yönetmenliğini "Kevin Hooks" yapmıştır. Bölüm ilk kez 15 Mayıs, 2006 Amerika'da yayınlanmıştır. Türkiye'de 3 Eylül, 2006 tarihinde CNBC-e kanalında ilk olarak gösterilmiştir. Michael Scofield ve diğer yedi mahkûm Fox River Eyalet Hapishanesi'nden kaçarlar.
Kaçış sırasında kanaması artan Charles westmoreland daha fazla ilerleyemez ve Utah'ta bir arazinin altında saklı olan 5 milyon dolarlık servetinden söz eder ve onu paylaşmalarını söyler.Ardından hayata gözlerini yumar.Herkes pencereden karşıya geçtikten sonra Michael ve Sucre'nin kuzeni kalır.Michael ipe tutunur ve karşıya geçmeye başlar.Kısa bir süre sonra Sucre'nin kuzeni de ipe atlar ancak ip daha fazla dayanamaz ve kopar.Michael son bir gayretle kopan ipten tırmanır ve hapishane dışına çıkar.Kuzen ise yakalanmıştır.Polisler ona kaçakların isimlerini sorar ve o da söyler.Bellick ise borudan kurtulmuştur.Silahını eline alır almaz kaçakları yakalamak için yola koyulur.

Hapishaneden çıktıktan sonra önceden belirlenen bir yerde park edilmiş minibüse doğru hareket ederler ve minibüsü bulurlar.Plana son anda katılan Patoshik'i(Haywire) ise burada kandırırlar ve yollarına onsuz devam ederler.Minibüsle uçağın olduğu piste ilerlerken yolun polisler tarafından kesilmiş olduğunu görürler ve toprak yola saparlar.Ancak minibüsün tekeri çamura saplanmıştır.Bu sorunu aşamayınca kalan yolu yürüyerek geçmeye karar verirler.Michael yola koyulmadan önce ise Tweener'a artık yollarının ayrıldığını ve kendi yoluna gitmesi gerektiğini söyler.

Helikopterler, jipler ve polis araçları her tarafta mahkûmları aramaktadır.Müdür Pope tüm yolların kapatıldığını ve onları yakalamanın sandığından kısa süreceğini söyler.Kaçaklar terkedilmiş bir depo bulur ve oraya girerler.Amaçları T-Bag'i safdışı bırakmaktır.Abruzzi, kendini Michael'in eline kelepçeleyen T-Bag'in saol elini balta ile keser ve intikamını alır.

Ekipten ayrılan Patoshik bir bisiklet ile Tweener'da bir arabanın kasasına atlayarak yollarına devam ederler.T-Bag ise tek eliyle vargücüyle kaçmaya çalışır.Geriye kalan 5 kişi ise piste ulaşmışlardır.Ancak hiç beklemeikleri bir şeyle karşılaşırlar.Uçağı kullanacak olan kişi polislerin onu tutuklayacağından korkar ve uçağı havalandırıp ordan kaçar.Bunu gören kaçaklar için ise geriye tek bir seçenek kalmıştır: Koşmak.






Halim Şefik Güzelson

Halim Şefik Güzelson, (d. 1913 - ö. 10 Haziran 1990 İstanbul) Türk şairi. Gümrük ve Tekel Bakanlığı'ndaki memurluk görevinden emekli olduktan sonra, gezgin kitap satıcılığı yaptı. 
Garip şiirinin etkisi gözlenen tek bir şiir kitabı yayınlamıştır(1978, Otopsi). Melih Cevdet Anday bu kitabın eleştirisinde "... "Halim Şefik bu küçük kitabı ile bizim kırk yıllık şiirimizi temize çıkarmıştır. Evet küçük bir kitap, ama yaşamı savaşım içinde geçmiş bir kişinin tanığı"." demiş. Otopsi adlı bu kitabına adını veren şiiri Orhan Veli Kanık'a bir ağıt olarak yazmıştır.


Eserlerinden örnekler




Sukhoi Su-33

Sukhoi Su-33 (NATO rapor ismi 'Flanker-D') Rus firması olan Sukhoi tarafından 1982'de uçak gemileri için üretilmiş bir donanma savaş uçağıdır. Su-27 'Flanker' 'dan türetilmiş bir uçaktır ve Su-27K olarak da bilinir. Su-27'den başlıca farkı, Su-33'ün uçak gemileri tarafından kullanılmak üzere tasarlanmış olmasıdır. Su-27'nin aksine Su-33 havada yakıt ikmali yapabilmektedir.

Su-33 ilk uçuşunu Mayıs 1985'de yaptı ve Rus Donanması'nda hizmete 1994 yılında girdi. 24 uçağı kapsayan bir filo Rus Donanmasında sadece "Amiral Kuznetsov" uçak gemisinde konuşlandı.

Testler sırasında her pilot gerçek bir uçak gemisine iniş yapmadan önce işaretsiz iniş tekniği için, betondan yapılmış ve uçak gemisi pistlerine benzer bir piste 400 defa iniş yaptı. Bu süreçte sadece bir noktada ufak çaplı bir kaza yaşandı, dokunup tekrar kalkılan pas geçişlerde. Bir iniş sırasında , piste yan taraftan 45 derece açıyla vuran rüzgar pilotu Victor Pugachev olan ve o zaman T-10K olarak adlandırılan bir prototipin 3 metre sürüklenerek neredeyse kaza yapmasına neden oluyordu. Uçak güverteyi terkederken iniş takımlarından birisi alt güverte çıkıntısındaki payandalardan birine vurdu, payanda eğildi ama uçak zarar görmedi. Hem MiG-29K 'Fulcrum-D' hem de Su-27K pilotları payandayı görmüş ama önem vermemişlerdi çünkü payandalar uçuş güvertesinin alt seviyesindeydiler. Pilotların tek şikayeti daha sonra çözülmüş olan çıkıntıların türbülans yapmalarıydı.

İlk uçak gemisi inişi umulduğu gibi kaza olmadan gerçekleşmedi. Uçağın kısaltılmış olmasına rağmen hala hangar kapakları için çok uzun olduğunu keşfettiler ve hangar içinden kopması için özel bir kelepçe iniş takımlarına tutturulmuştu.

Sonraki gün, önceki kalkışlarda bulundu: su soğutmalı jet patlamalı deflektörler normal ayar açısı 60 derecede ayarlanmıştı ve motor nozullarına çok yakındılar. 45 dereceye ayarlanmaları emredilmişti ama hareketlendirici bu pozisyonda tutamamıştı. Mürettebat geçici olarak bağlayıcıları çelik borulardan uydurarak bunları pozisyonlarında tuttular. Fakat şanssızlık eseri kaynakçılar metal parçaları temizlemeyi ihmal ettiler ve bu da metal parçaların gözlemcileri pelte haline getirmesine enden oldu. Durumları daha da kötüleştirircesine, ateşleyici tetikleri zamanında geri çekilmeyecekti ve prototip kalkanın önünde azami güvenlik zamanı 6 saniye iken 8 saniye kaldı. Bu kalkanın su borularının patlamasına neden oldu ve kalkan parçalara ayrıldı. Bazı gözlemciler uçakların yakıt hatlarının koptuğunu düşünerek bir patlamadan korkarak kaçtılar. Pilot olan Pugachev motorunu geri kısması şeklinde emir aldı ve sonucunda tetikleme geri alınarak motor kapatıldı. Avcı başka bir pozisyona çekildi ve Pugachev jet patalayıcı deflektörler veya tetiklemeler olmdan kalkışa geçti, hızla tırmandı ve kobra manevrası yaparak uçuşa geçti. Bir kaza olasılığına karşı bir Kamov Ka-27PS arama ve kurtarma helikopteri yakın uçuşta eşlik etti.

F-14 Tomcat gibi Amerikan uçak gemisi tabanlı savaş uçaklarının aksine, Su-33 katapultla kalkış için değil kayarak atlama türünde kalkış için tasarlanmıştı. Kayarak atlama katapultla fırlatmaya göre birçok avantaja sahipti. Kayarak atlamanın en büyük avantajı pilot ve uçağın iskeleti üzerinde bir baskı yaratmaması ve daha düşük ağırlığa izin vermesidir çünkü daha az yapısal takviye gereklidir ve G-LOC'u ( G kuvveti sevkeden azaltıcı)engeller. Ayrıca kayarak atlama tipi kalkış ile uçak, katapult ile fırlatma ile yapılandan daha önce motorun tam güç itişini keser çünkü uçak bir katapultun ayaklarından ziyade patlayıcı tetiklerle kontrol altında tutulur. Uçak hızlanma sırasında artan ayarlanmış hızlanma açısı gibi pozitif hücum açısı sahip olur ve bu da tırmanmaya yardım eder. Bu yöntem düşük hızlarda daha stabil ve manevra kabiliyeti yüksek bir uçak gerektirir. Alt tarafta ise, kayarak zıplamada uçak azami kalkış ağırlığında fırlatılamaz ( BAe Harrier gibi MTOW'u başlangıç için çok hafif olanlar hariç), bu yüzden hem saldırı yükleri hem de menzil, katapult ile fırlatılan bir uçakla karşılaştırıldığında ezici bir eksikliktedir. Geniş uçaklar,bu yöntemle bütün uçak gemilerinden fırlatılamaz ve dolayısıyla bu mekanizmayla donatılmış uçak gemisini taktiksel havacılığa yöneltecek şekilde kısıtlar.

Su-33'ün uçak gemileri için tasarlanmış modeli, kalkış mesafesini kısaltan ve manevra kabiliyetini arttıran kanartlara sahiptir, fakat bu hücum kenarı uzantılarının yeniden şekillendirilmesini gerektirmiştir.Kanart, hücum kenarı ve firar kenarı flapları tarafından yaratılan burun aşağı kuvveti takviye eder ve aynı zamanda, sesüstü hızlarda burun aşağı-yukarı hareketinden oluşan sürüklemenin etkisini azaltarak bir çeşit dengeleyici olarak çalışırlar. Kanat açıklığının değişmemesi sayesinde kanat alanıda artmıştır. Uçak gemilerindeki dar ve sıkışık hangarlara sığabilmesi için dikey kuyruk kısaltılmış ve kanatlarına katlanabilme özelliği eklenmiştir. Arka "radome", hem kuyruk kancasına yer açmak hem de hangar içinde yer kazanmak için kısaltılmış ve yeniden şekillendirilmiştir. Daha iyi bir aşağı görüş yeteneği elde etmek için Kızılötesi arama izleme sistemi ("Infra-red search and track")'nin yeri değiştirilmiş ve menzilin artması için L şekilli bir toplanabilir yakıt alma çubuğu eklenmiştir.

Su-33 H-25MP, H-31 ve H-41 gibi güdümlü f