üm yükümlülükleriyle nesnel dünyada, maddi dünyada ruhun ölçütünü arar. Böylece bir kısırdöngü içine düşer. Gidimli (Discursive) hakikat nihai hakikat için bir ölçüt sağlamaz, bu (gidimli) hakikat yalnızca yolun yarısını işaret eder ve ne başlangıcı ne sonu bilir. Her delil delilsize, postülata, yaratılmış olana dayanır. Risk vardır ve garanti yoktur. Garanti arayışı yanlıştır ve gerçekte daha yüce olanı daha aşağı olana tabi kılmak anlamına gelir. Ruhun özgürlüğü hiçbir garanti bilmez. Hakikatin nihai ölçütü kendisidir ve ışık kendisinden yayılır. (BE.49)

Hakikat insandaki ruhun uyanışı, ruhla iletişimidir. (BE,48)

Hakikat dünyadan değil ruhtandır: O yalnızca nesnel dünyayı aşmakla bilinir. Hakikat bu nesnel dünyanın sonudur ve bizden bu sonu kabullenmemizi talep eder. (BE 72)

Özgürlük nihai olandır: herhangi bir şeyden doğamaz, herhangi bir şeye eşdeğer olamaz. Özgürlük varlığın temelsin köküdür, her şeyden daha derindir. (The Meaning of the Creative Act, 1916, 145) 
Sıradan insanın özgürlüğü sevdiği şeklinde düşünmek hata olurdu. Bundan daha büyük hata ise özgürlüğün kolay bir şey olduğunu varsaymaktır. Özgürlük güç bir şeydir. Köle olarak kalmak daha kolaydır. (Slavery and Freedom, 1939, s.247)

İlk tarihler Rusçada ikinciler İngilizce ilk basımlarını göstermektedir.






George Berkeley

George Berkeley, (d. 12 Mart 1685 - ö. 14 Ocak 1753), dünyada yalnızca ruhların ve bu ruhların idelerinin varolduğunu, buna karşılık maddenin varolmadığını öne süren İngiliz düşünür.

Dublin’deki Trinity College’de eğitim görmüş İrlandalı bir Protestandı. Bugün yakından bilinen bütün felsefi çalışmalarını (1709’da Yeni Bir Görme Kuramı Yönünde Deneme, 1710’da Beşeri Bilginin Prensipleri Hakkında Bir Eser ve 1713’te Hylas ile Philonous Arasında Üç Konuşma) henüz yirmili yaşlardayken yayımladı.

Yeni Dünya’da yüksek eğitimi geliştirmek için çok uğraştı; bu amaçla üç yılını Amerikan kolonilerinde geçirdi. Rhode Island’daki çiftliğini ve kütüphanesini, 1701’de kurulan Yale Üniversitesi’ne bıraktı. Yale’in fakültelerinden birine onun adı verildi. California’daki Berkeley kenti de onun adını taşımaktadır. Berkeley 67 yaşında Oxford’da öldü.

Berkeley'in Dil ve Anlam Teorisi konulu bir Türkçe makale:

http://www.ethosfelsefe.com/ethosdiyaloglar/mydocs/Ethos-6-Berkeley.pdf




Isaiah Berlin

Sir Isaiah Berlin, çağdaş İngiliz ahlak ve siyaset filozofudur.

Berlin, değerlerin yer, zaman ve toplumsal koşullar tarafından belirlendiğini savunan Marksist görüşe karşı çıkarak, determinist öğretilere karşı tavır almış ve ahlaki değerlerin ve insanın sorumluluğuyla özgürlüğünü korumanın önemini vurgulamıştır. Muhafazakar ve İskoç liberal ekolünün en büyük 20.yy temsilcisi olarak bilinir. Toplumların akıl yolu ile tek doğruya yönlendirilmesine karşı çıkmış, her toplumun kendi değerli tarihi tecrübesine dayanan farklı yaşam tercih ve normları geliştireceğini, topluma ve kişilere göre bu değerlerin farklılaşabildiği gibi birbirleri ile de çelişebileceğini, bunun normal olduğu gibi iyi de olduğunu savunmuştur.




Clairvauxlu Bernard

Clairvaux'lu Bernard O.Cist (d. 1090 – ö. 20 Ağustos 1153), Sistersiyen tarikatının kurucularından Fransız başkeşiş. Adı azizler takviminde yer alan ilk Sistersiyen olan Bernard, 18 Ocak 1174 tarihinde Papa III. Alexander tarafından aziz ilan edildi. Papa VIII. Pius 1830 yılında Bernard'a "Kilise'nin Doktoru" unvanını verdi.




Maine de Biran

Maine de Biran, 1766-1824 yılları arasında yaşamış Fransız spiritüalist filozof.




Maurice Blondel

Maurice Blondel (2 Kasım 1861, Dijon - 4 Haziran 1949, Aix-en-Provence), Fransız düşünür. Kendisine çıkış noktası olarak özneyi almış ve düşünceyle varlık arasındaki boşluğu, varlığı düşünceye indirgemeyecek bir içkinlik veya eylem felsefesiyle kapatmanın ve insan yazgısının ne olduğu problemini çözmenin mücadelesini vermiştir




Boethius

Boethius (480-524), Romalı filozof. Tam adı Anicius Manlius Severinus Boethius'tur.

Eski bir Roma "consul"u olan, babasını küçük yaşta yitirdiğinde önemli bir devlet adamı ve aile dostu olan Quintus Aurelius Memmius Symmachus tarafından evlat edinilmesi, onun çocukluktan itibaren çok iyi bir eğitim almasına ve devlet kademelerinde hızla yükselmesine de olanak sağlamıştır.

Boethius, ailesinin soylu adı ve iyi eğitimi sayesinde dönemin kralı Theodoricus Magnus'un (Büyük Theodoricus) güvenini kazanmakta gecikmemiştir. MS 510 yılında, yaklaşık otuz yaşındayken Roma'da consul seçilmiş, 520 yılında kral tarafından Magister Officiorum ünvanını alarak ayrıcalıklı ve onurlu bir göreve atanmıştır.

O sıralarda Roma'nın yöneticileri arasında başgösteren güvensizlik, toplumu hem siyasal hem de dinsel anlamda gittikçe artan bir bunalıma sürüklemiştir, hatta yaşamını kabusa çevirecek olayların başlamasına ve vatan haini olarak suçlanmasına maruz bırakacak kuşku ortamının yaratılmasına neden olmuştur.

Ravenna Sarayı'nda çok rahat bir hayat yaşayan Boethius, kendisini evlat edinen Symmachus'la iyi bir dost olmuş ve kızı Rusticana ile evlenmişti. Bu evlilikten doğan iki oğlu Symmachus ve Boethius adını verdiği iki oğlu da 522 yılında consul seçilince ailenin sevinci iki kat artmıştı. Ama bu durum fazla sürmedi. Senatus'da Boethius'a karşı beslenen düşmanlık hisleri gittikçe yoğunlaştı ve rakiplerinin Kral'a zerkettiği kuşku tohumları ürünlerini vermede gecikmedi. Boethius hain planların kurbanı olarak Theodoricus'a karşı suikast planları hazırlayanların arasına karışmakla suçlandı.

Talihsizlikler, Boethius'un yakın arkadaşı senator Albinus'un suçlanmasıyla başladı. Suçlamanın nedeni, Albinus'un Doğu Roma İmparator'unun çevresindekilere Theodoricus'un küçük düşürücü ifadeler kullanmış olmasıydı. Onu suçlayanlar arasında özel danışmanı Cyprianus başı çekiyordu. Albinus suçlamaları reddetse de İmparator karşı tarafa gönülden inanmıştı.

Bu olaylar sonucunda Boethius, İmparator'un huzuruna çıkıp Albinus'u Cyprianus'a karşı savunmuş ve Roma'nın değerli bir senatoru olan Albinus'un bu suçu işlemiş olması durumunda, kendisinin ve Senatus'un bu suça iştirak etmiş sayılacaklarını, bunun ise asla mümkün olamayacağını belirtmiştir. Bu art niyetsiz söylemin Theodoricus tarafından dürüst bir açıklama olarak algılanması beklenirken, o, tamamen aksine Boethius'un sözlerini yanlış yorumladı ve böylece Boethius'un sonunu hazırlayan süreç başlamış oldu.

İmparator bu açıklamadan sonra suikast planları yapanın sadece Albinus olmadığını, Boethius ve Senatus'un da aynı plana ortak olduğu sanısına kapılınca Boethius da tutuklandı. Boethius'un savunduğu Senatus kendisine hiç de öyle davranmayarak, hatta hiçbir savunma tanımayarak hakkında hemen bir idam kararı çıkardı. Bir anlık cesareti yüzünden hem kendisinin, hem de ailesinin yaşamını altüst eden Boethius mahkemede yapamadığı savunmasını Consolatio (Philosophiae Consolatio) adlı yapıtında yapmıştır.

Boethius'un ölümüne dair kayıtlarda büyük işkenceler çekerek acılar içinde öldüğü yazılıdır. Alnına geçirilen bir sicim gözleri yuvalarından fırlayana dek gerilmiş ve o durumda kalın bir sopayla ölünceye dek dövülmüştür.

En önemli eseri Consolatio, Türkçeye 'Felsefe'nin Tesellisi' adıyla, İstanbul Üniversitesi Latin Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Çiğdem Dürüşken tarafından Latince'den çevirilmiştir.




Émile Boutroux

Emile Boutroux (1845-1921), Fransız düşünür.

Emile Boutroux 28 Temmuz 1845'te Montrouge'da doğdu. On yaşında IV. Henri Lisesi'ne girdi. Klasik öğrenimini burada yaptı. Yirmi yaşında École Normal'e girdi; orada Jules Lachelire'nin talebesi oldu. Bergson ve Blondel'in hocası olan Boutroux'nun temel eseri Doğa yasalarının Olumsallığıdır. Filozof, metafizik alanında radikal bir olumsallık ve belirsizlik anlayışı geliştirmiş ve doğada zorunluluğun yalnızca görünüşte varolduğunu öne sürmüştür. Nitelik görüşünün niceliği temele alan görüşe baskın çıkması gerektiğini, amaçlılığın mekanik hareketin üstünde olduğunu, neden-sonuç bağlantılarının ötesinde ise olumsallık ve ilerlemenin bulunduğunu öne süren Boutroux, Maine de Biran'ın da etkisiyle dini tecrübenin psikolojik ve sosyolojik bir yaklaşımla ele alınmasına şiddetle karşı çıkmıştır.




Francis Bradley

Francis Herbert Bradley. 1846-1924 yılları arasında yaşamış olan İngiliz idealist filozofu.
En önemli eseri 1893'te yayımlanıp, büyük başarı kazanmış Appearance and Reality [Görünüm ve Gerçeklik'dir.




Brahman

Brahman, Hint felsefesi geleneğinde, hem içkin hem de aşkın olan, hem evrende ve hem de kendisinde var olan en yüksek varlığa kendisiyle birleşmenin nihai ve en yüksek hedef olarak addedildiği dünya ruhudur.




Franz Brentano

Franz Brentano, (d. 16 Ocak 1838 - ö. 17 Mart 1917), Alman psikolog ve filozof.

Würzburg ve Viyana üniversitelerinde aralarında Edmund Husserl ve Sigmund Freud’un da bulunduğu pek çok ünlü isme ders vermiş olan Alman felsefeci ve ruh bilimci. Felsefede Husserl’in kurduğu görüngübilimin temeli olarak kabul edilen “yönelmişlik” (Intentionalität) kuramıyla ön plana çıkan Franz Brentano, ruhbilimde de ruhbilimsel görüngü ile fiziksel görüngü arasında yönelmişlik temelinde yaptığı ayrımdan yola çıkan “betimleyici ruhbilim” kuramıyla tanınır.

Brentano’nun “yönelmişlik” kuramı Skolastik felsefenin “ereksel varoluş” kavramına dayanır. Brentano bu kavramı alarak “içkin yönelmişlik” biçiminde yeniden kavramlaştırmıştır. Brentano, Deneysel Bakış Açısından Ruhbilim (Psychologie vom empirischen Standpunkt, 1874) adlı başyapıtında yönelmişliğin düşüncenin zihinsel göstergesi olduğunu ve her ruhbilimsel deneyimin düşüncenin yöneldiği, “yönelimsel nesne” diye de adlandırılan bir nesne içerdiğini iddia eder: arzu söz konusu olduğunda bir ,şey arzu ediliyor; düşünce söz konusu Olduğunda bir y düşünülüyor demektir. İçkin yönelmişlik kuramına göre bu bir şey, yani arzu edilen ya da düşünülen şey, ruhbilimsel bir deneyim olarak arzulama ya da düşünme deneyiminde doğrudan içerilmektedir; başka bir deyişle, bu dene imlere “içkin”dir. Brentano, bu durum fiziksel görüngüler için geçerli olmayıp yalnızca zihinsel görüngüler iç