tadır (bu ifade Gregory Bateson'dan alınmıştır). Her bir yayla dünyada merkezi bir rolü olan kendine özgü bir çağa ya da tarihe karşılık gelir. Kitap Deleuze ve Guattari'nin hiyerarşik (ya da ağaç biçimli) örgütlenmeye olan bakışlarını ortaya koyar. Yazarlar bunun karşısına daha az yapısal, "köksapsal" bir büyümeyi koyarlar. Göçebe savaş makinesi devlet aygıtının karşısına yerleştirilir. Son yaylada noosfere çağrı yapılır.

İngilizce'ye Brian Massumi tarafından çevrilen eserin henüz Türkçe basımı yapılmamıştır.




Heybeli





Víctor Raúl Haya de la Torre

Víctor Raúl Haya de la Torre (22 Şubat 1895 – 2 Ağustos 1979) "American Popular Revolutionary Alliance" (APRA) (Amerikan Popüler Devrimciler İttifakı) politik hareketini kuran Perulu politikacı.

Haya de la Torre kuzey Peru'daki Trujillo şehrinde doğmuştur. 1913 yılında edebiyat öğrenimi almak için yazıldığı Trujillo Üniversitesi'nde çok sıkı bir dost olacağı Perulu şair César Vallejo ile tanışmıştır. Daha sonra da Lima'daki San Marcos Ulusal Üniversite'sine kaydoldu.

San Marcos'a Arjantin Üniversite Reform hareketinin (La Reforma) getirilmesinde rol almıştırve 1991 yılında idarî reformlar uygulanmıştır. Reform hareketinin bir parçası üniversite yayılma programıydı. Bu programla üniversite öğrencileri emekçi sınıfına ulaşmayı umuyorlardı.

Bu amaçla Haya de la Torre "Universidades Populares Gonzalez Prada" 'yı (emekçiler için gece okulu) kurdu. Birçok tarihçiye göre bu kurum "Partido Aprista Peruano" 'nın (PAP- Peru Aprista Partisi) temelini oluşturmuştur.

1923 yılında Haya de la Torre Augusto B. Leguía hükümeti tarafından sürgüne gönderilmiştir. 7 Mayıs 1924'te Meksiko'da Haya de la Torre APRA'yı ve "Aprismo" diye bilinen pan-Latin Amerikan hareketini kurmuştur. 1931'de başkanlık seçimlerine katılmak için Peru'ya dönmüştür.

Aynı yıl 15 aylığına hapse atılmış ve partisi de 1934 yılına kadar yasadışı sayılmıştır. Bu durum 1935'ten 1945'e kadar da devam etmiştir. 1945 yılında José Luis Bustamante y Rivero APRA'nın desteğiyle başkan olmuştur. Daha sonra bazı parti muhalifleri 1948'de Callao'da başkaldırınca APRA yine yasadışı sayılmıştır.

Aynı yılın Kasım ayında iktidarı ele geçiren Manuel Odría Haya de la Torre'nin Lima'daki Kolombiya büyükelçiliğine sığınmasına neden olmuştur. Haya de la Torre Peru'ya tekrar 1954 yılında dönebilmiş ve partisi tekrar 1956 yılında yasallaşmıştır.

1962 yılına kadar çoğunlukla yurtdışında yaşamaya devam etmiştir. Başkanlık seçimlerine tekrar katılmış, küçük bir farkla seçimi kazanmış ancak anayasaya göre başkan olmak için gerekli çoğunluğu sağlayamamıştır. Askeri cunta bu seçimleri iptal etmiştir. 1963 yılında tekrar seçimler yapılmış ancak bu sefer Haya oylamada yenilmiştir.

Partisi popülerliğini sürdürmüştür. 1979'da başkanı olduğu kurucu meclis yeni bir anayasa taslağı hazırlamıştır. 12 Temmuz'da ölüm yatağında bu yeni anayasayı imzalamıştır.

Haya de la Torre Latin Amerika'nın sorunlarını çözmek için Latin Amerikalı (ya da tercih ettiği ifadeyle "Indo-American" ) çözümlerin geliştirileceği bir düzeni savunuyordu. Bölgeye hem Amerikan emperyalizmini hem de Sovyet komünizmini reddetmek için çağrı yapmıştır.

Evrensel demokrasiyi (yerli halklar için eşit haklar ve saygı) ve komünal toprak sahipliği anlamındaki toprak reformu ile endüstrinin devlet tarafından kontrolü gibi sosyalist ekonomik politikaları savunuyordu.

Haya de la Torre sömürgelik günlerinden beri Peru'yu yöneten toprak sahibi oligarşiyi devirip yerine idealist sosyalist bir elit zümre geçirmeyi savunuyordu. Ama, partisini yasallaştırabilmek için oportünist bir hareketle ideolojisini sağa doğru kaydırdı. 1950'lere gelindiğinde ilerici sosyalist ideallerinin çoğundan vazgeçmişti.

Bunlara ek olarak Haya de la Torre'nin APRA yönetiminde tek adam olarak söz sahibi oluşu darkafalı ve hiyerarşik özelliklerin ağır basması üzerine APRA'nın en yetenekli genc liderlerinin Marksist sola doğru kaymasına neden olmuştur.





Zorn lemması

Zorn lemması veya Kuratowski-Zorn lemması, seçme aksiyomuna eşdeğer bir önerme olup şunu ifade eder: Kısmî sıralanmış bir kümedeki her zincir için zincirin her elemanından daha büyük bir eleman kümede olsun. Bu durumda kümede kendisinden daha büyük eleman olmayan bir eleman vardır.




Bayamo

Bayamo, Küba'nın Granma ili'nin merkezi ve "Oriente" bölgesinin en büyük şehirlerinden biridir.

Bayamo 5 Kasım 1513'te "Bayamo" nehrinin kıyısında kurulmuştur. 1827'de şehir statüsüne erişmiştir. Şehir şiddetli Bayamo rüzgârından etkilenmektedir.

Belediye'nin diğer bölümleri Arroyo Blanco, Barrancas, Bueycito, Cauto, Cayamas, Cristo, Dátil, Guamo, Guisa, Hornos, Julia, Laguna Blanca, La Sal, San Juan ve Veguita'dır.





Kapitalizm

Kapitalizm üretim araçlarının özel mülkiyetine ve bunların kâr amacıyla işletilmesine dayanan bir ekonomik sistemdir. Serbest piyasa ekonomisi olarak 16. yüzyılda çıkmıştır. Kapitalizmin merkezindeki özellikler özel mülkiyet, sermaye birikimi, ücretli emek, gönüllü takas, bir fiyat sistemi, ve rekabetçi pazarları içerir. Kapitalist piyasa ekonomisinde, karar verme ve yatırım finansal ve sermaye piyasalarındaki üretim faktörleri sahipleri tarafından belirlenir. Malların fiyatları ve dağıtımı ağırlıklı olarak piyasadaki rekabet tarafından belirlenir.

Kapitalist ekonomi pratiği Avrupa'da 16. ve 19. yüzyıllar arasında kurumsallaşmıştır ama bazı niteliklerine İlk Çağ'da da rastlanabilir, Orta Çağ döneminde de tüccar kapitalizminin erken biçimleri ortaya çıkmıştır. Feodalizm sona erdiğinden beri kapitalizm Batı dünyasındaki egemen sistemdir, bütün dünyaya da İngiltere başta olmak üzere Avrupa'dan yayılmıştır.

Kapitalizm tanım özellikleri açısından iki farklı özelliktedir. Bunlardan birincisi, üretimin salt kar amacı güdümlenerek yapıldığı ve bu artı değerin de pazarda satıldığı büyük bir ekonomik sistemin adıdır. Diğer tanım ise kapitalizmin ücretliği emeğe dayalı bir ekonomik sistem, bir üretim tarzı olduğu vurgulanır.

Ekonomik düşüncedeki "klasik" gelenek Britanya'da 18. yüzyıl sonunda ortaya çıkmıştır. Adam Smith, David Ricardo ve John Stuart Mill gibi klasik politik ekonomistler kapitalist ekonomide üretim, dağılım ve malların değişimi gibi konuların analizini yaparak yayımlamışlardır ve bu çalışmalar günümüzdeki çoğu iktisadi çalışmanın da halen temelini oluşturmaktadır.

Adam Smith'in Merkantalizmi eleştiren ve "doğal özgürlüğün sistemi" mantığını açıkladığı Milletlerin Zenginliği kitabı klasik politik ekonominin başlangıcı sayılır. Smith, bu ünlü kitabında geliştirdiği çeşitli kavramları açıklar ve bu kavramlar bugün de kapitalizmle ciddi anlamda ilişkilendirilmektedir. Bu kavramların başında da piyasanın görünmez el metaforu gelmektedir, kişisel çıkar isteğinin istemsiz olarak toplum için de en üst düzeyde ortak bir yarar sağlayacağını söylemektedir. Kendi zamanının tekellerini, gümrüklerini ve devletin getirdiği sınırlamaları eleştirmiştir ve piyasanın en adil ve etkili hakem olacağını söylemiştir. Bu görüş, klasik politik ekonominin en önemli ikinci ve modern çağı etkileyen en önemli ekonomistlerden biri olan David Ricardo tarafından da paylaşılmıştır. Ekonomi Politik ve Vergi Prensipleri (1817) isimli kitabında, bir grubun bir malı göreceli olarak daha az maliyetle üretebildiği bir durumda ticaretin ticaret yapan her iki taraf için de nasıl faydalı olacağına dayanan Karşılaştırmalı üstünlükler kuramını açıklar. Bu ilke serbest ticaret anlayışını destekler. Ricardo, enflasyonun paranın ve kredinin niceliğindeki değişmeyle yakından ilgili olduğunu da söylemiş, azalan verim kuramının da savunuculuğunu yapmıştır.

Klasik politik ekonomi anlayışı, hükümetin ekonomiye müdahalesini en aza indirgemeyi savunan geleneksel liberalizm doktriniyle yakından ilişkilidir.

Karl Marx, üretici güçler ve üretim ilişkilerinin belirli bir tarihsel andaki ilişkileriyle üretim biçimini belirlediğini söyler, kapitalizm de üretim araçlarına ve sermayeye sahip olan burjuva sınıfının çıkarına işleyen, onu meşru kılan bir sistemdir.

Marx, metaların kullanım değeri ve piyasa içindeki değişim değerini birbirinden ayırır. Marx'a göre sermaye, yeni bir meta üretmek amacıyla satın alınan metanın yarattığı ekstra değişim değerinden oluşur. Emek gücünün kendisi kapitalizmde bir meta haline gelir, emek gücünün değişim değeri ücret olarak yansır, fakat bu da kapitalist için ürettiği değerden daha azdır. Bu farklılık artı değer yaratır ve kapitalistin sermaye birikimini ve kârını oluşturur. Kapital isimli kitabında Marx, kapitalist üretim biçiminin işçilerin yarattığı artı değere el koyma biçimiyle farklılaştığını yazar—bundan önceki toplumlarda da artı değere el konulurdu, fakat kapitalizm buna üretilen metaların satış değeri aracılığıyla el koyduğu için bir ilktir. Sermaye sahibi veya burjuvanın çıkarına çalışan bu döngü de sınıf savaşının temelini oluşturur.

Vladimir Lenin, "Emperyalizm, Kapitalizmin En Yüksek Aşaması" (1916) çalışmasında Marxçı bakış açısını yenileyerek, kapitalizmin yeni kaynaklar ve piyasalar bulmak amacıyla zorunlu olarak tekelci kapitalizme - Lenin bu durumu emperyalizm olarak da tanımlıyordu - sebep olacağını, bunun da kapitalizmin son ve en yüksek aşamasını temsil ettiğini söyledi..

Alman sosyolog Max Weber, kapitalizmin tanımlayıcı niteliklerinin anlaşılmasında büyük bir etki yaratmıştır. Weber'e göre piyasa değişimi, üretime göre kapitalizmin daha belirleyici bir özelliğidir. Kapitalist girişimler, önceki ekonomik sistemlerdeki faaliyetlerin aksine üretimi rasyonelleştirmişler, bu da verimlilik ve üretkenliğin en üst seviyeye çıkarılması isteğidir. Weber, henüz kapitalist ekonomiye geçilmediği zamandaki çalışanların, loncadaki usta ile çırak gibi, kişisel ilişkilere dayanan çalışmayı anladıklarını söyler.

Weber, Protestan Ahlakı ve Kapitalizm Ruhu (1904-1905) isimli kitabında kapitalizmin, geleneksel ekonomik hareketleri nasıl değiştirdiğinin izini arar. Rasyonel aktivitenin ruhu, kapitalist değişimi önleyen geleneksel kısıtlamaları ortadan kaldırmış ve modern kapitalizmin gelişmesini sağlamıştır. Bu ruh giderek