e, hastalarına ve doğaya yaklaşım biçimiyle de farklı bir bilim adamı ve yazardır.




Sihirli Okul Otobüsü: Mıknatısların Gizemi

Joanna Cole, Sihirli Okul Otobüsü ya da özgün adıyla The Magic School Bus: Amazing Magnetism kitabında, fen derslerinde geliştirdiği garip yöntemlerle tanınan bayan öğretmen Frizzle'ın, çekici kişiliğiyle, mıknatısların dünyasını nasıl öğrettiğini, öğrencisi Carlos'un ağzından okuru ile paylaşır.




Zamanın Kısa Tarihi: Büyük Patlamadan Karadeliklere

Zamanın Kısa Tarihi ya da özgün adıyla A Brief History of Time, Profesör Stephen Hawking'in ilk kez 1988'de yayınlanan bir popüler bilim kitabıdır. 2002 yılı itibarı ile 9 milyondan fazla kopyası satılmıştır.

Hawking, uzay bilimi ile ilgili, büyük patlama, kara delikler, ışık konikleri, superstring kuramı gibi kavramları, konuyla ilgili birikimi olmayan okurlara, açıklamaya çalışır. Ancak, zaman zaman bir popüler bilim kitabından beklenmeyecek kadar karmaşık matematiksel açıklamalara da girer.

Bir editörün tavsiyesi üzerine, kitapta E=mc² dışında hiçbir formüle yer verilmemiştir. Hawking, kavramların daha kolay anlaşılabilmesi için metinleri resim, grafik gibi görsellerle zenginleştirerek, konuları basitleştirmeye çalışmıştır.Herkesin anlayabileceği bir dille yazılmıştır.

Bu kitap okuyucunun bilime ilgisini arttırır Karmaşık bir anlatımı yoktur. Yalnız okuyucunun az da olsa fizik eğitimi almış olması gerekir.
Aynı isimle, Errol Morris tarafından çekilmiş ve 1991'de gösterime girmiş bir de belgesel bulunmaktadır.




Çevlik, Karaisalı

Çevlik, Adana ilinin Karaisalı ilçesine bağlı bir mahalledir.

Adana iline 65 km, Karaisalı ilçesine 17 km uzaklıktadır.

Mahallede, ilköğretim okulu vardır. 
Ortaokul yok taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Mahallenin içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup mahallede elektrik ve sabit telefon vardır.





Backster etkisi

Backster etkisi parapsikoloji'de bitkisel algılamayı ya da bitkilerdeki psişik algılamayı ifade eden bir terimdir. Bu alanda ilk incelemeleri gerçekleştiren ve bitkilerin de belli ölçülerde paranormal bir duyarlılığa sahip olduğu varsayımını ilk ortaya atan Cleve Backster’a ithafen bitkisel duyarlılık tepkileri onun adıyla adlandırılmıştır.

Aynı zamanda “yalan makinesi” olarak bilinen aygıtın da mucidi olan Backster’ın bu alandaki ilk önemli çalışması, 1966’da bir ev bitkisinin yapraklarına bağladığı elektrotlar aracılığıyla bitkilerde bir bellek bulunup bulunmadığını deneysel olarak anlama çalışmasıdır. Bir süre sonra daha güvenilir ve daha ayrıntılı bilimsel ölçümler elde etmek üzere, poligraf verileri yerine kalp ve beyin elektrolarını dikkate almaya başladı. Çalışmalarının ilk sonuçlarını “Journal of Parapsychology”nin 1968 kış sayısında yayımladı. Çalışmalarına tıp dünyası ilgisiz kalmamış ve Medical World News dergisi 21 Mart 1969 sayısında Backster’in çalışmalarından övgüyle söz ederek, çalışmalarının tümüyle bilimsel olduğunu bildirmiştir.

Backster’in “hücresel düzeyde ilgel algılama” olarak sözünü ettiği bitkisel duyarlılık günümüzde Backster etkisi ve bitkisel psişizm adları altında incelenmektedir.

Backster’in yalan makinesinin elektrotlarını bitkilere bağlayarak yaptığı ilk deneylerde, makinenin ibresinin insanların heyecan halleri sırasında çizdiği çizgilere benzer çizgiler çizdiğini saptamıştır. Örneğin bir tehdit veya yaşamsal bir tehlike karşısındaki insan ve bitkinin heyecan halleri esnasında ibre aynı zikzakları çizmekteydi. Ayrıca bir bitki önceden bir yaprağını kesmiş olan insan tekrar kendisine yaklaştığında ibre yine bu zikzakları çizmekteydi; yani bitki o kişinin kendisine yaklaşmakta olduğunu hem hissedebiliyordu, hem de o kişiyi unutmamış olduğunu gösteren bir belleğe sahip olduğunu gösteriyordu.






Mayk Hammer

Mike Hammer, ABD'li yazar Frank Morrison Spillane’in yazdığı "Mike Hammer" serisinin Kemal Tahir tarafından çevrilen tercümeleridir.

Çeviri ""Mayk Hammer""lar, o zamanlar (1953 yılında) Refik Erduran, Ertem Eğilmez ve Haldun Sel’in ortaklaşa kurdukları Çağlayan Yayınevi’nden çıkmaktadır. Basılan ilk çeviri "Mayk Hammer" kitabı ABD’li yazar Mickey Spillane imzasını taşıyan ‘Kanun Benim’ (I, The Jury–1954) olur. Kemal Tahir’in "F.M." ikinci takma adıyla yazdığı bu kitap inanılmaz bir ilgi görür. Çok kısa sürede yeni baskıları yapılan kitap, 100 binin üzerinde bir satış rakamına ulaşır. ‘Kanun Benim’in başarısı üzerine, Çağlayan Yayınevi diğer Mike Hammer maceralarının da çevrilip yayımlanacağını duyurur. Kemal Tahir'in Mickey Spillane’den çevirdiği Çağlayan Yayınevi’nden çıkan diğer kitapları da aynı başarıyı tekrarlar. Fakat olay burada noktalanmaz; çünkü yayımlanan Mayk Hammer romanları Türk okuyucuları tarafından büyük zevkle okunur ve yeni Mayk Hammer’ın maceralarını talep ederler. Ancak Spillane, altı adet Mayk Hammer romanı yazdıktan sonra kitap yazmaya ara vermiştir.

Bu durum, talebi karşılama hevesindeki yayıncıların yerli yazarları sahte Mayk Hammer maceraları yazmaya teşvik etmeleri sonucunu doğurur. Nitekim 1950’li ve 1960’lı yıllarda Türkiye’de 250’nin üzerinde sahte Mayk Hammer macerası yayımlanır. Bu süreçte, orijinal maceraların çevirmeni Kemal Tahir’in de Çağlayan Yayınevi’nden dört adet sahte Mayk Hammer romanı çıkarır. ‘Kara Nara’(1955)'da bunlardan biridir.

Polisiye roman türünün en önemli özelliği genelde bir dedektif ya da casusun gerilim ve macera dozu yüksek olayların içinde herkesten önce yer almasıdır. Bu özelliğinin de bir sonucu olarak, okurdan yoğun ilgi gören bu romanların sayıları günden güne artmıştır. Gazete, dergi ve televizyonlarda tanıtımının yapılması, hatta birçoğunun senaryolaştırılması sonucunda okurun yanı sıra izleyici ile de buluşması ve böylece ilginin oluşmasıyla polisiye romanlar en çok satan kitaplar arasına girmiştir. Bu romanların popülariteleri çok yüksek olduğu için uluslararası siyasetteki gelişmeler, teknolojik yenilikler, bilimsel çalışmalar gibi konular bu kitaplarda yoğun olarak ele alınmaktadır. Ayrıca bu romanlar çevrildikleri ülkelerdeki yazarlara da esin kaynağı olmuşlardır. Bazı yazarlar kimi zaman taklit yoluyla kimi zamanda kendi ülke koşullarına uyarlamayla yeni polisiyeler üretmişlerdir.

Kemal Tahir bu yazarlardan biridir. 1848'lerden sonra polisiye romanlarda karmaşık olayların çözümü tamamen dedektiflere bırakılmıştır. Dedektif, polisin çözemediği sorunları çözer, ipuçlarını yakalar ve üstün zekâsıyla romanın asıl konusunu oluşturan muammayı açıklamaktadır. Bu dedektif, klasik polisiye romanın asıl kahramanıdır.

Kemal Tahir de 1935’ten sonra geçimini sağlamak için "F.M." ikinci takma adıyla bu klasik polisiye romanlarını yazmıştır. Mayk Hammer maceralarını seçme nedeni ise Türk halkının da dünyada yoğun ilgi gören polisiye-serüven tarzındaki romanlara olan büyük ilgi göstermesidir. Öyle ki Kemal Tahir’in yazdığı bu Mayk Hammer romanları özgün olanlarından çok daha fazla ilgi görür ve daha fazla satılır.

1950’li yıllarda Türkiye’de en çok okunan romanların Mayk Hammer polisiyeleri olması, kurtarıcı ve kurtarıcıyı bekleyenlerin psikolojisini yansıtan belki de en önemli göstergedir. Mayk Hammer’ı vazgeçilmez ve sıklıkla taklit ettiren neden ise yazarın kendi ifadesiyle, suçluluk oranının yükselmesi ve polisin başarısızlıkları saplantısından kurtulamayan yurttaşların dileklerini karşılamasıydı. Aşağılanan insanların intikamını alan bir dedektif olan Mayk Hammer’ın hem yargıç hem de cellât olarak anlatılmıştır. Bu anlamda zaman zaman sembolik bir "Robin Hood" olduğu da söylenebilir. Suçluyu yargılayan da onu cezalandıran da Mayk Hammer’ın ta kendisidir.

Belki de bu unsur, Mayk Hammer karakterinin ve maceralarının Türk halkını etkilemesinin en önemli nedenidir. Bir bakıma Türk halkı kendine yakın olanı seçmiştir. Romanlardaki heyecanlı hareketlilik (romanların sürükleyici olması) de Türk okuyucusunu romana çeken diğer bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır.

Mayk Hammer romanlarına genel olarak bakıldığında olay örgüsü açısından kısır döngü halinde kendi kendini yineleyen bir sıradanlık vardır. Olay örgüsü hep aynıdır, değişen tek şey ise konudur. Hiç değişmeyen bir olay şablonu vardır Mayk Hammer maceralarının; alçakça işlenen bir cinayet, düzeni sağlamak tutkusuyla suçlunun ardına takılan Mayk, araya serpiştirilen güzel kadınlarla olan ilişkileri, işlenen yeni cinayetler, biraz yumruklaşma ve Mayk’ın silahı yardımıyla işin üstesinden gelip sekreteri Velda’ya, bürosuna geri dönmesi... Eleştirilecek esas nokta budur aslında, yani bu sıradanlık. Günümüz şartlarına ve çağdaş polisiye roman normlarına göre değerlendirildiğinde bu roman serisinin tutulması şaşırtıcı aslında. Ama eserlerin yazıldığı döneme ve yazılış amacına bakacak olursak durumun böyle olması gayet normal. Yani eseri yazıldığı tarihle ele almak gerekir, ancak o zaman doğru yargılara varabiliriz.

Kitabın “kurtarıcı ve kurtarıcıyı bekleyenlerin psikolojisini” yansıtıyor olması kitabın yazıldığı tarihlerde çok okunması için yeterli bir neden. Bu nedenle de Mayk Hammer serisini yazıldığı dönemdeki toplumun sosyolojik şartlarında irdelemek gerekir. Bu bakış açısıyla ele alındığındaysa toplumla yazar arasında bir arz-talep ilişkinin olduğunu görüyoruz. Toplumda, kitaplara bakkaldan ya da marketten alınan bir ürün gibi bakılmış, yazar(lar) da bu isteğe cevap vermiş. Yani edebiyattan çok ticari bir amaç güdülmüş. Ancak, Mayk Hammer romanlarındaki bakış açısının böyle olduğunu söyleyebiliriz.


Mayk Hammer zaman zaman Kemal Tahir'in kişiliğine bürünmektedir ve onun söylemek isteyip söyleyemediği şeyleri söylemektedir. Amerika'yı ve oradaki kapitalizmi içten içe eleştirmiştir. Bu anlamda o dönemde ülkede onunla aynı düşünceleri paylaşan insanların da bir anlamda sesi olmuştur. Bu polisiyelerin okunmasının en büyük sebeplerinden biri de budur.

O dönemde Türkiye'de yaşanan karmaşa ve bu karmaşadan kurtulmak için bir kahraman arayışı Tahir'in bu adapte eserleri oluşturmasına sebep olmuştur.