ŋ bošatmaγïna.
Küyüp turupmen ölülerniŋ qopmaqlïγïn > qopmaqlïqïn daγï meŋü tirilikni. Amin!

1.Saγïnsam men bahasïz qanïnï,
kim Xrïstoz töktü, sövüp qulunï,
tïyalman yašïmnï.
Kim unutγay munča yigilikni?
Kim, ičip tatlï čoqraq suvunï,
toydïrdï dzanïnï?
2.Yezuz tatlï, äč yamansïz ägäč,
nä qïynarsen, äč yazïqsïz ägäč,
öz nazik boyuŋnï?
Män qaraqčï, sän kök χanï ägäč,
män yamanlï, sän ayïpsïz ägäč,
ältirsän χačïmnï!
3.Äč bolmačï nämägä näk berdiŋ
munča ulu baha, näk tölädiŋ,
ä dzömärt χanγïnam?
Anča mï köp sövmäkdän äsirdiŋ,
kim χačqa minmägä uyalmadïŋ,
ä tatlï Beyginäm?
4.Mindiŋ χačqa, kim biz dä minäli;
sövdiŋ bizni, kim säni söväli,
dünyäni unutup;
qanïŋ töktüŋ, kim biz yuvunalï;
ämgäk tarttïŋ, kim bizlär arïnalï,
yazïqlarnï qoyup.
5.Yürüp-yügrüp armayïn yätmägä
uämaqtaγï älbäk mäŋü toyγa,
boluš, kim baralï!
Amen!

1.Kün tuvušnïŋ bučγaqïndan
batïšdaγï kirivgä deyin
erkli Kristusnï öväli,
qïz-anadan dep törädi.
2.Gabriel frišta ïdïrdï,
Mariamγa sövünčlädi:
"Teŋri seni soyurγadï:
"Ovluma bol, - dep, - anasï".
3.Meŋü Teŋriniŋ öz sözi
keydi quluniŋ tenini,
ten ten bile qutqaruvsap,
itlänmišlärni tabuvsap.
4.Tuvurdačï qïz köksünä
kökniŋ čïγï tüšüp kirä,
tuvurniaγannï tuvurdï,
bilinniägänni bildirdi.
5.Sili oγlannïŋ kövüsi
boldï Teŋriniŋ qonušï:
erniŋ yüzün heč körmägän
aylï boldï yalaŋ sözdän.
6.Anasïnda baqlï Yohan,
ulu sövünč alïp andan,
eki qarïn öte kördi
meŋü yarïχlïq Teŋrini.
7.Utru beyinip tabunmïš;
andan Elizabet aytmïš:
"Kop egilik niaa teymiš,
ovluni Beyini tanïmïš".
8.Yüsüp, qïznïŋ bollašmïšï
sezdi äsä, saarγa tüšti,
alniazlïqγa saγïš etti.
Andan kelip frištä ayttï:
9."Qorqmaγïl, Daud uruyï!
Arï Tïndan aylï boldï
profet aytγanča: "Kötürdi
qïz, qïz ägäč, Enianuelni".
10.Munïŋdey taŋïs kini kördi?
Quru čïbuχ yemiš berdi:
qïzdan Atasï törädi,
törättäči yaŋla tuvdï.
11.Kökniŋ nurï etiz keydi,
kir yuqturmay sazγa tüšti,
biz čïγardï sasïlarnï,
öz yarïqïnï eksitmädi.
12.Kertek ačmay ešikini,
küyöv čïqtï; sövünäli,
biz barčalarnï ündetti
toyγa - yürüp yügüräli!
13.Tuvurur Ataγa ögünč,
tuvγan Ovuluna beyenč,
Arï Tïnya sövünč bolsun -
teŋ tabuχ üč teŋdäšgä teysin!
14.Kristus bizni alγïšlasïn,
töräsinä bütün etsin,
köp egilikdä yašatsïn,
hörmät, düvlät daγïn baχt bersin! Amen!

Bir erkli yarlïγančlï Teŋri, yazuqsïz [...sis], biz miskin azam üčün, öz Arï Tïn erkinden ulam arï qïz Mariamdan boy yaratup kensinä, azam boldï, ämgäk ölümgä azam yolunča tilep kirdi.
Ölümden yänä erkli čïγup kökkä bardï.
Soŋra kelip inanmaγanlar örtli tamuχqa tüšürgergeč, inanγanlar alγač meŋü učmaqnïŋ tïnčïna yänä qaytqay.
Yesus Kristus čïn Teŋri, meŋü biziŋ qutqardači. Alley-oχ Teŋrigä inanγanïmïz, kim kensi čïn Teŋri bizni üyretti. Amen!

Galip Güner (2016), Kuman Bilmeceleri Üzerine Notlar, KesitYayınları, İstanbul.




Spanglish

Spanglish, "Spanish" ve "English" (İspanyolca ve İngilizce) kelimelerinden oluşan, özellikle ABD'de yaşamakta olan Hispanik nüfusun konuştuğu İngilizce - İspanyolca karışımı dil fenomenini tanımlamakta kullanılan bir kavramdır.

Bu lehçe, esasında hem İngilizce hem de İspanyolca konuşulan bölgelerde kullanılır. Bunlar örneğin Meksika ve ABD sınır bölgesi, Florida, New York ve Los Angeles gibi yerlerdir. İspanyolca da bu karma dile "Espanglish" ender olarak da "Espanglis" denir.

Bu şekilde Spanglish ifadelere örnekler: 




Roma İmparatorluğu

Roma İmparatorluğu, Roma Cumhuriyeti'nin Augustus liderliğinde MÖ 1. yüzyılda yeniden örgütlenmesiyle kurulan Antik Roma devletidir. Uzun yıllar Akdeniz çevresinde hüküm süren Roma İmparatorluğu, 375 yılındaki Kavimler Göçü'yle başlayan karışıklıklardan sonra 395 tarihinde doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrıldı. İmparatorluğun batıdaki kısmı olan Batı Roma İmparatorluğu Kavimler Göçü'yle Avrupa'ya gelen Cermen kavimlerinin saldırıları sonucu 476 yılında yıkılmış, doğu kısmı da varlığını Doğu Roma İmparatorluğu veya Bizans İmparatorluğu olarak 1453'te Osmanlı İmparatorluğu'nun yedinci Padişahı II. Mehmet'in İstanbul'u fethine kadar sürdürmüştür.

"Roma İmparatorluğu" ünlü Latince "Imperium Romanum"'un Türkçesidir. Bu deyişte "imperium" sözcüğü bir "bölge, vilayet" anlamında kullanılmaktadır. "Roma İmparatorluğu" Avrupa'nın Romalıların egemenliği altında kalan kısmı için kullanılan bir isimdi, denilebilir. Aslında Roma kent sınırlarının aşılması ve yayılma politikası imparatorluk döneminden çok önce başlamıştı. Roma İmparatorluğu en geniş olduğu dönemde yaklaşık 5.900.000 km² büyüklüğündeydi. Avrupa tarihinin "klasik antikite" dönemindeki en geniş imparatorluğuydu.

Augustus'un otokrasisinden yüzyıllar önce Roma (Roma Krallığı ve Roma Cumhuriyeti) zaten İtalyan Yarımadası'nı aşmış, önemli rakiplerini yenilgiye uğratmıştı. Augustus'un reformları Roma Devleti'ni bir imparatorluğa çevirmiş, 3. yüzyılın sonlarındaki Diokletian reformuna kadar sistem büyük oranda değişmeden devam etmiştir. Diokletian reformu imparatorluğu tetrarşiye dönüştürmüştür. Her ne kadar Diokletian'ın sunduğu politik sistem kısa bir süre boyunca varlığını korusa da, imparatorluğun ikiye bölünmesine yol açmıştır. Bu da Roma'nın egemenliğinin iki yüzyıl boyunca daha Doğu ve Batı Roma İmparatorluğu olarak sürdürmesine olanak sağlamıştır.

Batı Roma İmparatorluğu'nun geleneksel çöküş tarihi 4 Eylül 476'dır. Yaklaşık binyıl sonra, 1453'te, daha çok "Bizans İmparatorluğu" olarak anılan Doğu Roma İmparatorluğu Osmanlıların egemenliğine geçmiştir. Augustus'tan Batı Roma imparatorluğu'nun çöküşüne kadar Roma Batı Avrasya'da egemen olmuş, nüfusun yarısını barındırmıştır.

Geleneksel olarak tarihçiler, imparatorluğu "Principatus" ve "Dominatus" olarak iki döneme ayırırlar. "Principatus" Augustus'un iktidara gelmesinden Üçüncü Yüzyıl Krizi'ne kadarki dönemi, "Dominatus" ise Diocletianus'tan batı imparatorluğunun yıkılışına kadarki dönemi kapsar. Bu ayrıma göre "Principate" (Latince "birincil vatandaş anlamına gelen princeps kelimesinden gelir) döneminde mutlakıyetin gerçekleri resmî olarak cumhuriyetçi yapının ardında saklanırken "Dominate" (Latince "sahip" ya da "efendi" anlamına gelen dominus kelimesinden gelir) döneminde altın taçlar ve ihtişamlı imparatorluk törenleriyle açıkça gözler önüne serilmiştir. Daha yakın dönemlerde tarihçiler aradaki farkın daha ince olduğuna karar vermişlerdir. Bazı tarihi yapılar bin yıldan uzun süre devam ederek Doğu Roma dönemine kadar sürmüş ve emperyal ihtişamın görüntüsü imparatorluğun ilk günlerinden itibaren yaygın olmuştur.

Roma'nın ilk imparatorunun kim olduğuna dair kesin bir yanıt vermek mümkün değildir. Tamamen teknik açıdan bakıldığında net olarak bir "ilk imparator"dan bahsetmek kolay değildir zira bu unvan Roma'nın anayasal sisteminde bulunan resmî bir konum değil farklı rollerin birleşmesinden oluşan bir pozisyondu.

Bir "Dictator Perpetuus" Bu Roma Cumhuriyeti'nde resmî bir pozisyon olan diktatörlüğün kural dışı bir biçimiydi. Yasalara göre normalde bir diktatörün yönetimi asla altı aydan fazla olmazdı. Bu yüzden Sezar tarafından oluşturulan diktatörlük biçimi Roma Cumhuriyeti'nin temel ilkeleri ile oldukça çelişiyordu. Ancak ne kadar kural dışı olursa olsun resmî olarak yetkileri bu cumhuriyet unvanına dayanıyordu ve dolayısıyla da kendisi bir cumhuriyet yetkilisi olarak kabul edilir. Hiç değilse kendisi öyleymiş gibi davranıyordu. Aralarında birçoğu kendisi tarafından merhamet göstererek bağışlanmış eski düşmanlarının da bulunduğu bir dizi senatör Sezar'ın kendisini kral ilan edip bir monarşi kurmasından giderek endişe duymaya başlamışlardı. Bu yüzden Sezar'a suikast düzenlemek için bir komplo hazırlamışlar ve MÖ 44 yılının 15 Mart günü diktatör suikastçilerin bıçak darbeleriyle öldürülmüştür.

Sezar'ın siyasi vârisi, ablasının torunu olan Octavianus selefinin hatasından ders çıkarmış ve hiçbir zaman herkesin endişe ettiği diktatörlük unvanı için bir talepte bulunmayarak çok daha dikkatli bir biçimde iktidarını cumhuriyetçi yapıların ardında gizlemiştir. Bunun amacı cumhuriyetin onarıldığı hülyasını beslemekti. Octavianus kendisine "Augustus" (soylu, yükseltilmiş kişi) ve "Princeps" ("Roma Cumhuriyeti'nin birinci vatandaşı" ya da "Roma Senatosu'nun baş lideri" anlamında) gibi unvanlar edindi. "Princeps" devlete iyi hizmette bulunanlara verilen bir unvandı. Pompey de bu unvana sahipti.

Bunlara ilaveten Augustus'a meşe ve defne yaprağından yapılmış çelengi giyme hakkı da verilmişti. Ancak şunun altı çizilmeli ki bu unvanların ya da çelengin hiçbiri Augustus'a resmî olarak ilave güçler ya da otorite kazandırmıyordu. Resmî olarak kendisi yalnızca fazlasıyla değer verilen Roma vatandaşı bir konsüldü. Augustus, Marcus Aemilius Lepidus'un MÖ 13'te ölmesinin ardından "Pontifex Maximus" da oldu. Augustus bir dizi ilave, sıradışı gücü çok fazla unvan talebinde bulunmadan elinde topladı. Nihayetinde ihtiyacı olan şey unvanlar değil yetkinin kendisiydi.

Aktium Savaşı Marcus Antonius ve Kleopatra'nın yenilgisiyle sonuçlanmış ve her ikisi de savaşın ardından intihar etmişti. Octavianus, Kleopatra'nın oğlu ve eş-yönetici Caesarion'u öldürtmüştü. Ceasarion, muhtemelen Jül Sezar'ın tek oğluydu. Dolayısıyla Caesarion'u öldürerek Octavianus, Jül Sezar ile yakın kan bağı bulunan herhangi bir erkek rakip olasılığını da ortadan kaldırmış oldu. Roma'nın tek ve yegane yöneticisi olan Octavianus askerî, malî ve siyasi meselelerin tam kapsamlı bir onarımına girişti. Bu girişimler Roma dünyasını istikrara oturtmayı ve pasivize etmeyi, aynı zamanda da yeni rejimin kabul görmesini sağlamayı amaçlıyordu.

Octavianus'un Roma aleminin yöneticisi olmasının ardından Roma senatosu kendisine Augustus ismini verdi. Bu sırada ilk adı olarak "imperator" (Baş komutan) unvanını zaten kullanmaktaydı. Bu cumhuriyet döneminden beri kullanılan bir unvandı.

Sezar'ın evlatlık vârisi olan Augustus, Sezar adıyla çağrılmayı tercih etmişti. Sezar aile adının bir parçasıydı. Julio-Claudian yönetimi yaklaşık bir asır sürdü (MÖ 1. yüzyılın ortalarında Jül Sezar'ın iktidara gelmesinden 1. yüzyıl ortalarında imparator Nero'ya kadar). Flavius hanedanı döneminde ve Vespasianus ve oğulları Titus ve Domitianus'un hük