yılı kayıtlarında mahallesin büyüdüğünü görmekteyiz..O yıl yapılan tahrirata göre köy 40 hane olmuş, mücerret sayısı 27 ye yükselmiştir..1530 ile 1673 yılları arasındaki bu farkın mahallesin bu yıllar arasında muhtemelen göç almasından kaynaklanmış olabileceğini tahmim etmekteyiz..

1840 tarihli Temettuat Defterinde Çağış 44 hanedir..Cuma namazı kılınan köylerdendi..Mahallenin hatibi Mustafa Efendi, imamı Abdurrahman Efendi idi..Yine bu tarihte köy kâhyası Musa oğlu Hasan, mahallesin sığırtmacı Bigadiç'li Mehmet idi..Ayni tarihte mahallesin temel geçim kaynağı hayvancılıktı..
1845 tarihinde yapılan nüfus tahririnde köy 39 hanedir..Mahalledeki erkek sayısı 86 dır..Bu tahrirde vergi veren hane sayısı verildiği için 5 hane muhtemelen vergi vermeyenlerden olabilir..Köy imamları, köy hatipleri ve askerler vergiden muaf tutulurlardı..Mahalledeki erkeklerden 35 i genç, 24 ü çocuk ve 23 ü ihtiyardı..Bu tarihte köy gençlerinden 4 ü askerde olup, 3 topçu , 1 nizamiye askeri olarak silah altındaydı.. Mahallede Hristiyan nüfus bulunmamaktaydı..Ayrıca sayım yapıldığı tarihte mahallede yabancı bir Müslüman genç misafir de bulunmaktaymış..
Çağış mahallesi ve civarı 1879-1882 tarihleri arasında Hüdavendigâr Vilayeti Valisi Ahmet Vefik Paşa tarafından uygulanan „İskân Harekâtı“nda çevrede dolaşmakta olan konar-göçer yörükler için iskân bölgesi olmuş, köye ve çevreye Yörük ve Türkmen aşireti yerleştirilmişti. „Yılvadiç“ denilen iskân mahalline Çepni Salih Bey Cemaati bu dönemde iskân edilmişlerdi. 
1865den itibaren Çerkezistan muhacirleri Çerkesler de Çağış’a getirilip köy yakınlarında devletin kendilerine tahsisi ettiği bir devlet çiftliğine iskân edildiler. Halk arasında „93 Muhaciri“ diye anılan 1293 (1877-1878) Osmanlı Rus Savaşı sonunda kaybedilen Rumeliden bir grup muhacir 1878 veya 1888de Çağış’a getirilip birkaç hane köye, diğerleri de Çağış ve Akçaköy arasındaki bir devlet çiftliğine yerleştirildiler. 93 Muhacirlerinin burada kurdukları köye ayni tarihte „Küçük Yeniköy“ adı verildi.. 
Geçen yüzyılın başlarında da Çağış mahallesi Balıkesir’e bağlı ve sadece Türklerle meskûn bir bucaktı.. 
20. yüzyılın başlarında girdiğimiz ve büyük felaketler yaşadığımız 1.Dünya Savaşında „Seferberlik“le askere alınan Çağış ve civar köylerden pek çok genç devletin savunması uğruna pek çok cephede savaştılar, kan döktüler, şehit oldular.

Balıkesir il merkezine 19 km, Bigadiç ilçesine 19 km uzaklıktadır.

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Mahallede ilköğretim okulu vardır ve civar bağlı köylerden öğrenciler servis araçları ile taşınarak taşımalı eğitim Sistemi uygulanmaktadır. Mahallenin hem içme suyu şebekesi hem kanalizasyon şebekesi vardır. Daha önceleri etkin şekilde hizmet veren PTT şubesi maalesef günümüzde hizmet vermemektedir. Mahallede Sağlık ocağı vardır. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup mahallede elektrik ve sabit telefon vardır.





Baird tapiri

Baird tapiri ("Tapirus bairdii"), tapirgillerden bir tapir türüdür. Meksika'nın güneydoğusu, Belize, Guatemala, Honduras, Kosta Rika, Nikaragua, Panama gibi ülkelerdeki sık cengellerde ve muhtemelen Kolombiya ile Ekvador'da da bulunur. Yaklaşık olarak 3.350 metre rakıma kadar yaşayabilir.

Baird tapiri, 1843 yılında Meksika'ya gidip bu hayvanları gözlemleyen ABD'li doğa tarihçisi W. M. Baird'in anısına adlandırılmıştır. Aslında türden ilk olarak sözeden ABD'li bir başka doğa bilimci olan W. T. White'tır.

Diğer Latin Amerika tapirleri gibi Baird tapiri de tüm bölgelerde "danta" olarak adlandırılır. Oaxaca ve Veracruz bölgelerinde ise "anteburro" adı verilir. Kosta Rika'da, Panama'da ve Kolombiya'da "macho de monte" denilen tapirler Belize'de "dağ ineği" diye bilinir.

Meksika'da Tzeltal'da "tzemen", Lacandon Maya'da "cengel atı" anlamına gelen "cash-i-tzimin", Tojolabal'da da "büyük hayvan" anlamına gelen "niguanchan" adı kullanılır. Panama'da Kunas halkı konuşma dilleri olan Tule kaya'da Baird tapirine "moli"; politik dilleri olan Sakla kaya'da "oloalikinyalilele", "oloswikinyaliler," ya da "oloalikinyappi"; ve spiritüel dilleri olan Suar mimmi kaya'da "ekwirmakka" ya da "ekwilamakkatola" der.

Baird tapirinin yüzünde ve boğazında bulunan krem rengindeki bölge ile gözünün arkasındaki ve altındaki koyu benekler ayırtedici özellikleridir. Kıllarının geri kalan kısmı koyu kahverengi ya da grimsi kahverengidir. Amerika kıtasında bulunan üç tapir türü içinde en büyüğüdür. Hatta Meksika'dan Güney Amerika'ya kadar olan bölgede vahşi olarak yaşayan en büyük kara memelisidir. Baird tapirinin uzunluğu 2 metre ve boyu 1,2 metre civarındadır. Erişkinlerin ağırlığı 240 kg. ile 400 kg. arasında değişir. Diğer tapir türlerinde olduğu gibi küçük güdük kuyrukları ve uzun, esnek hortumları vardır. Ön ayaklarında dörder, arka ayaklarında ise üçer parmakları bulunur.

Hamilelik süresi yaklaşık 400 gündür. Dişi tapirler tek yavru doğurur, çoklu doğumlar oldukça nadirdir. Tüm tapir türlerinde olduğu gibi bebe tapirleri beyaz benek ve çizgilerle kaplı kırmızımsı kahverengi kılları bulunur. Ormanın içinde yaprakların arasından gelen ışığın oluşturduğu ortamda bu benek ve çizgiler oldukça iyi bir gizlenme sağlar. Tapir büyüdükçe bu benekler kaybolur.

Yaşamlarının ilk haftasında Baird tapirinin yavrusu saklanırken annesi yemek aramaya gider ve düzenli olarak yavruyu beslemeye gelir. İlk haftadan sonra yavru anneyi yemek ararken izler. Yavrular üç haftalıkken yüzmeye başlar. At three weeks of age, the young are able to swim. Yavru bir yaşında sütten kesilir. Bir buçuk iki yaşında da cinsel olgunluğa erişilir. Baird tapirlerinin yaşam süresi otuz yılın üzerindedir.

Baird tapiri tüm saatlerde etkin olabilir ve ne tam bir gündüz ne de tam bir gece hayvanıdır. Ormanaltı bitkiler arasında zikzak yaparak giden tapir patikalarında sürekli dolaşarak yaprak ve düşmüş meyveleri arar. Genellikle suya yakın durur ve yüzmeyi, suda dolaşmayı sever. Sıcak günlerde sadece başları suyun dışında olacak şekilde saatler geçirirler.

Genel olarak yalnız yaşasalar da beslenmek için bir araya gelen gruplara rastlanır. Bu gruplarda farklı yaşlardan tapirler bir arada gözlemlenmiştir. Hayvanlar birbirleriyle tiz ıslıklar ve cikleme sesleriyle iletişime geçer.






Çaldere, Bigadiç

Çaldere, Balıkesir ilinin Bigadiç ilçesine bağlı bir mahalledir.

Balıkesir ili Bigadiç İlçesi Çaldere (Dereçerkes) Mahalleninü; Ruslara karşı 132 yıl aktif süren ve 1864 yılında Kafkasya' da son istiklal savaşını verip yenilen, bu tarihten başlayıp büyük çoğunluğu Kafkasya' dan sürülen ve 1877-1878 yıllarına kadar devam eden sürgün ile Ana Vatanları Kafkasya' yı terk etmek zorunda kalan, Çerkes (Adiğe) boyu olan Abzahlar kurmuştur. Adiğelerin (Çerkes) Abzah boyundan olup Kafkasyadan sürgün ile gelen Çaldere (Dereçerkes) sakinleri Osmanlı hükümeti tarafından, Balkanlara, Romanya - Bulgaristan sınırları arasında bir bölgeye yerleştirilmiştir. Yaklaşık 5 yıllık bir ikametten sonra 1877- 1878 yıllarında olan, tarihe 93 harbi diye geçen ve Osmanlının ağır yenilgisiyle sonuçlanan Osmanlı, Rus savaşının ardından, İmzalanan ve Balkanlardaki Slavların (Bulgar-Sırp) Rusyadan ricası ve Rusyanın isteğiyle Balkanlara yerleştirilen, Çerkeslerin (Adığe) Balkanlardan göç ettirilmesini içeren, Berlin Antlaşması gereği; ilk olarak Balkanlardaki tüm Çerkes (Adığe) gruplarının toplandığı bugünkü adıyla Tekirdağ İlinin Çerkesköy ilçesine gelmişlerdir. Daha sonraki günlerde Osmanlı hükümeti tarafından grubun büyük bir kısmı Bursa'nın Mustafa Kemalpaşa ilçesi Karaorman mahallesine yerleştirilmiş. Bir kısmı Balıkesir ili Susurluk ilçesi Demirkapı Mahallenine yerleştirilmiş, grubun geri kalan kısmı Balıkesir İli Bigadiç İlçesinin dört mahallesine Adalı, Babaköy, Çamköy, Davutlar köylerine ve Kepsut İlçesinin Akçakertil mahallesine taksim edilerek yerleştirilmiştir. Bu Beş köye yerleştirilen gruplar birbirleri ile irtibatı bırakmamış görüşmeye devam etmiştir. Yaklaşık 3 yıllık bir ikametten sonra Bigadiç’ in dört mahallesine ve Kepsut’ un Akçakertil mahallesine yerleştirilen gruplardan birkaç aile hariç, büyük bir kısmı, toplu olarak bu köylerden ayrılarak, önce Bursa İli Mustafa Kemalpaşa İlçesi Karaorman mahallesine gitmeyi, daha sonra Karaorman mahallesinden gruba dahil olmak isteyen Çerkeslerle (Adığe)birlikte Kafkasya’ya dönme kararı almışlardır. İlerleyen zaman zarfında Osmanlı hükümet yetkilileri grupları toplu halde Bigadiç ilçesi Balat mahallesi yakınlarına yerleştirmiştir. Yaklaşık 6 aylık bir ikametten sonra daha önce aldıkları karar gereği grup toplu halde buradan ayrılmış Meşe ve Çam ormanlarıyla kaplı Akarsu ve dereciklerin bol olduğu (Dereçerkes) Çaldere mahallesinün bulunduğu yere başlarında Yaşlı-Bilge (Thamate) İshak Efendi ve yardımcısı konumundaki Beslan isimli şahıslar ile gelmişlerdir. Daha sonra Bursa'nın Mustafa Kemalpaşa ilçesi Karaorman mahallesine yerleştirilmiş olan gruba katılmak, kendilerine katılmak isteyen diğer dağılmış Çerkeslerin (Adığe) ve askere alınmış olan bazı kişilerin dönüşünü beklemek üzere 6 aylık geçici bir süre için burada konaklamışlardır. Bu geçici konaklama esnasında başlarındaki İshak efendinin ağır bir hastalık sonucu vefat etmesi, dönemin bazı olumsuz şartları, savaş hali, Askere alınan erkeklerin büyük çoğunluğunun geri dönememesi gibi sebepler yüzünden (Dereçerkes) Çaldere mahallesi sakinleri Karaorman mahallesine gidememiş ve Karaorman’ lı Çerkesler (Adığe) ile birleşememiş, (Dereçerkes) Çalderede ki geçici iskan daimi iskana dönüşmüştür. Çaldere mahallesinün eski adı Dereçerkes olup Kepsut ilçesine bağlıydı. 1965 yılında Çaldere mahallesi olarak değiştirilmiştir. Daha sonra Bigadiç ilçesine bağlanmıştır.

Balıkesir il merkezine 55 km, Bigadiç ilçesine 18 km uzaklıktadır. Kepsut ilçesine 21 km, Kepsut üzerinden Balıkesire 42 km uzaklıktadır.

Mahallenin iklimi, Marmara iklimi etki alanı içerisindedir.

Mahallenin ekonomisi Bor maden İşçiliği, tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Mahallede, ilköğretim okulu yoktur fakat taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Mahallenin hem içme suyu şebekesi he