larak 0,2 ile 1,5 arasında değişir.

Yıldızın dünyadan uzaklığı 600 ışık yılıdır ve çapının yaklaşık 2,8 astronomik birim (AU) olduğu, yani Güneş'in çapının 600 katı olduğu hesaplanmıştır. (Bir astronomik birim Güneş'in merkeziyle Dünya'nın merkezi arasındaki uzaklık olan 149,6 milyon km.'dir.) Betelgeuse o kadar büyüktür ki, Güneş'in yerine konulacak olsaydı, yıldızın dış atmosferi Güneş Sistemi'nin beşinci gezegeni olan Jüpiter'in yörüngesini içine alırdı. Merkür, Venüs, Dünya ve Mars ise yıldızın içinde kalırlardı.

Kural olarak, bir yıldızın çapı Güneş'in çapının 100 katından fazla ise, dev yıldız sayılır. Kırmızı dev yıldızlar, kendilerine kırmızı rengi veren ve yüksek parlaklığı sağlayan yüzey sıcaklıklarının düşük oluşundan (genellikle Güneş'in yüzey sıcaklığının yarısı kadar) anlaşılır. Kırmızı devler, büyüklüklerine oranla son derece hafiftirler. Örneğin Betelgeuse'ün kütlesi Güneşin külesinin yalnızca 15 katıdır. Bir başka deyişle, Betelgeuse'ün yoğunluğu Güneş'in yoğunluğundan çok daha azdır.

Yıldızın kütlesi ilk olarak 1920'de, Kaliforniya'daki Mount Wilson Gözlemevi'nde çalışan Francis Gladheim Pease ve Albert A. Michelson adlı gökbilimciler tarafından hesaplanmıştır. Bu, bir yıldızın kütlesinin hesaplandığı ilk başarılı çalışmadır. Ayrıca, Güneş'ten sonra yüzeyinin fotoğrafı çekilen ilk yıldız da Betelgeuse'dür. Bunu, Arizona Tucson'daki Kitt Peak Ulusal Gözlemevi'nde çalışan gökbilimciler bir radyo teleskobu yardımıyla gerçekleştirmişlerdir.

Büyüklüğü, sıcaklığı ve kızılötesi ışıması gözönüne alındığında Betelgeuse, Güneş'ten 60.000 kat daha parlak bir yıldızdır, yani 60.000 kat daha fazla ışıdığı söylenebilir. Betelgeuse, maddesini güçlü bir rüzgarla (bkz. güneş rüzgarı) dışarı püskürttüğünden, tozdan dev bir kabukla çevrelenmiştir. Yıldızı kuşatan bu dış atmosfer ve yıldızın tıpı bir yürek gibi atması, yüzeyinin kesin yerinin ve gerçekte ne kadar büyük olduğunun belirlenmesini güçleştirir. Betelgeuse'ün parlaklığı 40.000 ile 100.000 Güneş arasında değiştiğinden, bizden uzaklığı da kesin olarak belirlenememiştir.

Gerçek değerler ne olursa olsun, Betelgeuse hidrojen yakıtını tüketmek üzere olan ileri derecede evrimleşmiş bir yıldızdır. Bu nedenle, çekirdeği büzülerek yoğunlaşmış, dış kısımları ise kabarmıştır. Yıldızın gerçek durumu üzerine fazla bir şey bilinmiyor olsa da, büyük olasılıkla çekirdeğindeki helyumu karbon ve oksijene dönüştürüyor olmalıdır. Kuramsal olarak, yıldızın başlangıçtaki olağanüstü kütlesinin, şimdi Güneş'in 12 ile 17 katı arasındaki bir değere düşmüş olduğunu söylenebilir; bu da, çekirdeğindeki elementlerin neon, magnezyum, sodyum, silikon ve sonuçta demire dönüştüğü anlamına gelir. Sonuçta Betelgeuse yakıtını tamamen tükettiğinde kendi üzerine çökecek, ardından bir süpernova gibi patlayarak büyük olasılıkla son derece küçük ve yoğun bir nötron yıldızına dönüşecektir.

Betelgeuse patladığında, Dünya'dan yeniay kadar parlak görünecektir. Yani, patlayan yıldızın gündüzleri de gökyüzünde rahatlıkla görülebileceğini ve geceleri ise nesnelerin gölge vermesine elverecek kadar parlak olacağını söyleyebiliriz.





Telafer

Telafer (تل عفر, Tal' Afar), Irak'ta Musul iline bağlı ilçe. Musul'un 60 km kadar batısında yer alır, 220.000 civarındaki nüfusun %75'i Sünni ve %25'i ise Şii Irak Türkmenleridir. Bölgeye yerleşim, Osmanlı zamanında kurulan ve bugün hâlâ kalıntıları bulunan ileri karakol ile başlamıştır. Şehirde Azeri Türkçesine çok yakın bir Türkçe konuşmaktadırlar

Bölgede Baas Partisi zamanında 'Araplaştırma' çabaları olmuştur, bunun için her bir aşirete önemli Arap zatlarının soyundan geldikleri söylenerek 'Araplaştırılmaya' çalışılmıştır.
Çevresinde 70 -100 kadar Türk köyu bulunur.

Saddam yönetimi devrildikten sonra, Amerika; El-Kaide örgütünün burada bulunduğunu öne sürerek şehire 8 büyük saldırı düzenlemiştir. Halen 7 bin Telafer li ırak hapisanelerinde tutulmaktadır. 450 bin olan şehir nüfusu peşmerge baskısı ile amerikan askerlerinin ortak saldırıları sonucu 170 bin dolayına inmiştir.





Büyüklük

Büyüklük kelimesi birden fazla maddeye karşılık gelmektedir:





Ferdi Sabit Soyer

Ferdi Sabit Soyer (d. 1951, Lefkoşa), eski Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti başbakanı, Cumhuriyetçi Türk Partisi eski genel başkanı ve Cumhuriyet Meclisi Gazimağusa milletvekili.

1985 yılında CTP Gazimağusa milletvekili olarak meclise girdi. 1990'da DMP Gazimağusa milletvekili olarak seçildiyse de, diğer CTP'li ve TKP'li milletvekilleri ile birlikte mecliste yerini almayı reddetti. Naci Talat Usar'ın vefatıyla boşalan CTP genel sekreterliği görevine getirildi. 1993 erken genel seçimlerinde yeniden CTP Gazimağusa milletvekili seçildi. Bir dönem DP-CTP hükümetinde tarım, doğal kaynaklar ve enerji bakanı oldu. CTP genel başkanlığına 1995 yılında Özker Özgür'e karşı aday oldu, az bir oy farkıyla başkanlığı kaybetti. 1996'da Mehmet Ali Talat'ın CTP genel başkanı seçilmesiyle yeniden CTP genel sekreteri oldu. 1998, 2003 ve 2005 genel seçimlerinde CTP'den Gazimağusa milletvekili seçildi.

2005 yılında, CTP Genel Başkanı Mehmet Ali Talat'ın cumhurbaşkanı seçilmesi sonrasında olağanüstü kurultay tarafından CTP genel başkanı seçilmiş, sonrasında da hükümeti kurma görevini alarak CTP-DP hükümetinde başbakan olmuştur ve DP ile anlaşmazlıkları olduğu için 1 yıl sonra istifa etmiştir. Yeni hükümeti kurma görevi yine kendisine verilmiştir. Ferdi Sabit Soyer, yeni hükümeti eski hükümet ortağı DP ve ana muhalefet partisi UBP'den kopan milletvekillerinin oluşturduğu Özgürlük ve Reform Partisi ile kurmuştur. 19 Nisan 2009 tarihinde gerçekleşen genel seçimler sonucularının resmen ilan edilmesinden ve resmi gazetede yayımlanmasının ardından kendi hükümetinin istifasını 21 Nisan 2009 tarihinde Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat’a verdi. Başbakanlık görevini yeni hükümet kurulunca Derviş Eroğlu'na devretti. 5 Haziran 2011 tarihindeki CTP kurultayında aday olmadı ve başkanlığı Özkan Yorgancıoğlu'na bıraktı.

Evli ve iki çocuk babasıdır.




GAZ

GAZ (Rusça: "Горьковский автомобильный завод" / "ГАЗ" Tur. "Gorkovskiy Otomobil Fabrikası") - Rusya'da otomobil işletmesi, binek araba, hafif kamyon ve minibüs üreten büyük üreticisi. Fabrika 1932 yıllında V. M. Molotov ad. Nijniy Novgorod Otomobil Fabrikası isimle kuruldu. Sovyetler Birliği döneminden beri ülkenin en büyük ve en önemli otomotiv firmasıdır. 1994 yılında özelleştirilen firma, LDV, LiAZ, KaVZ, UralAZ firmalarının sahibidir. Merkezi Nijniy Novgorod'dadır.

31 Mayıs 1929 tarihinde Ulusal Ekonominin Üst Meclisi ve Ford Motor Şirketi organizasyonun teknik yardımı ve binek arabaların ve kamyonların kitlesel üretimin kurmasına ihaleye girmişler. Ana üretim modelleri Ford-A ve Ford-AA seçildi.

Nijniy Novgorod otomobil fabrikası (Rus.: "Нижегородский автомобильный завод / Nijegorodskij Avtomobilnyj Zavod, НАЗ - NAZ") 1 Ocak 1932 tarihinde açıldı ve aynı yılda onun konveyerden 1,5 tonluk kamyon NAZ-AA ( 1933 yıllından ittibaren - GAZ-AA) indi. Aynı yıllın Aralık ayında binek araba GAZ-A'nın 5 kişilik «fayton» karoser ile üretimi başladı.

İlk otomobillerin Ford Motors parça şemasından yapılmasına rağmen, şemalar başlangıçtan amerikan asıl örneklerden farklıydı: kavrama pleytinin karteri ve direksiyon kutusu güçlendirilmiştir, radiyator şekli değistirilmiştir, inçli demir leblebleri milimetrelik demir lebleblerle değiştirilmiş. Ford patentleri kendi öz arama ve eklemelerle birleştirmesiyle, GAZ tasarımcıları GAZ-AA temeli üzerinde büyük bir aile orijinal üretim modellerin ve türevlerin oluşturdu:


17 Nisan 1935 yıllında montaj hattından 100000'ci arabası indi, GAZ-A. Böylece GAZ ülkede ilk 100000 araba üreten otomotiv fabrikası olur.

GAZ, ilk başta Model A ve Model AA araçlarında Ford markasını kullanmaya devam etti. GAZ, Model A'dan GAZ-4 kamyonet modelini üretti. Model A'nın üretimi 1936 yılında durduruldu ve Ford'un sözleşmesine bağlı olarak yepyeni bir aracın üretimine başladı. GAZ M-1, Ford'un V8 otomobilinin kopyasıydı. Ford döneminde üretilen araçlarda 3.3 litrelik 4 silindirli bir motor kullanıldı.

GAZ, 1938 yılında ise bir ilki gerçekleştirdi ve dünyada ilk defa bir sedan otomobile 4 tekerlekten çekiş uyguladı. GAZ 61-73, 3.3 litre Ford 4 silindirli motoru kullanıyordu. Ve motor gücü, kilitli diferansiyelleri ile birlikte 4 tekerleğe aktarılıyordu.





Smart

Smart, 1994 yılında Mercedes-Benz ve Swatch tarafından kurulan Alman otomobil markasıdır. Hâlâ Daimler AG bünyesindedir.

2017 yılı itibarıyla fortwo ve forfour modelleri elektrikli olarak da üretmeye başlamıştır.






Asr-ı Saadet

Asr-ı Saadet, İslam tarihinde Muhammed'in hayatta olduğu döneme denir. Arapça "Asr" (zaman, çağ) ve "Saâdet" (mutluluk, bahtiyarlık) kelimelerinden meydana gelen asr-ı saâdet terimi “mutluluk dönemi, insanların en bahtiyar oldukları çağ” anlamına gelmektedir. Asr-ı Saadet kendi içinde iki ana bölümde incelenir bunlar: Mekke dönemi ve Medine dönemidir. Mekke dönemi daha çok dinin doğuşu, ilk Müslüman topluluk, ahlâki ve dini değerlerin Müslüman topluluk tarafından benimsenişi, var olan dini inanç ile İslam'ın çatışması ve direnişleri içerir. Bu dönem Hicretle beraber sona erer. Medine döneminde ise, İslam devletinin ve toplumun kuruluşu ile daha siyasi ve toplumsal bir dönem olup, çeşitli savaşlara ve hem siyasal otorite hem de toplumsal refah anlamında yükseliş arz eden bir zaman dilimidir. Bu dönemde bütün Arap Yarımadası Müslümanların idaresine girmiştir. Bu dönem Muhammed'in 632'de vefatı ile sona ermiştir. Bu tarihten sonra İslam Tarihi'nin 2. devresi olan Dört Halife devri başlamıştır; ama Asr-ı Saadet terimi bazen Dört Büyük Halife dönemi için de kullanılmaktadır.





Ömür Atay

Ömür Atay (d. 1 Ocak 1969), Türk film yönetmeni.

9 Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema Bölümü mezunudur. Çok sayıda kısa filmi vardır. Tv için Aşk Meydan Savaşı ve Bir İstanbul Masalı adlı dizileri, reklam filmleri, beş yönetmen tarafından çekilen Anlat İstanbul filminde "kırmızı başlıklı kız" bölümünü çekmiştir. Atv de yayınlanan Kapalıçarşı dizisinin yönetmenidir.


htt