yönetici olarak atanmıştır. Ancak bunun yanlış olduğunu görüp, şirketi kızkardeşlerle rekabet edebilecek büyüklüğe getirmiş, 1962′de gizemli bir uçak kazasında ölmüştür.




Yedi Kız Kardeş (petrol şirketleri)

Yedi Kız Kardeş, İtalyan yönetici Enrico Mattei tarafından dünyanın önde gelen petrol üreticisi şirketlerine atfen verilen isimdir.

Rockefeller ailesine ait Standart Oil adlı petrol şirketinin antikartel yasası ile bölünmesi ile ortaya çıkan Exxon, Mobil, Chevron ile 1901′de Texas Spindletop petrol alanının bulunmasıyla ortaya çıkan Gulf Oil ve Texaco Amerikan, Royal Dutch Shell ve British Petroleum'umdan oluşan yedi büyük enerji ve petrol şirketini ifade etmektedir. Dünya çapında enerji üretimi yapılan önemli ülkelerde etkin olarak çalışmaktadırlar.

"Yedi Kardeşin Sırrı" adında bir belgesel/filme de konu olmuştur.





ASROC

ASROC: Anti Submarine Rocket (Suüstü gemilerinden denizaltılara karşı atılan roketli torpido)





Sığın

Sığın, sığın geyiği, taçboynuzlu geyik ya da mus ("Alces alces"), geyikgiller (Cervidae) familyasının ve karacagiller (Capreolinae) alt familyasının monotipik "Alces" cinsinden, Kuzey Avrasya ile Kuzey Amerika'da yaşayan, kürek boynuzlu ve boynu sakallı, yarı sucul iri bir geyik türü. Yaşayan geyik türleri içinde en iri olanıdır. Diğer geyik türlerinin aksine yalnızcıl bir hayvandır ve sürü oluşturmazlar. Hantal ve yavaş olsa da ürktüğünde ya da kızdırıldığında şaşırtıcı biçimde hızlı ve saldırgan olabilmeleriyle ünlüdür. Sonbaharda, Eylül ve Ekim aylarındaki çiftleşme döneminde erkekler arasında sık sık kavga çıkar. Gündüzleri beslenen sığınların ana düşmanları kurt, ayı ve insandır.

En fazla sığın barındıran ülkeler içinde ilk sırayı Kanada (500 000 ~ 1 000 000) alır ve onu sırasıyla Rusya (700 000 ?), İsveç (300 000 ~ 400 000 ), Norveç (120 000), Finlandiya (115 000) izler.

19. yüzyıl ortalarına kadar Kafkasya'da oldukça yaygın olan ve Türkiye'de de görülen "Alces alces caucasicus" (Kafkas sığını) alt türünün popülasyonu bu tarihten sonra aşırı avlanma ve yaşam alanlarının yok olması yüzünden azalmaya başlamış ve nihayet iki asır önce 1810 yılında soyu tamamen tükenmiştir.

Türkçede ala sığın adı alageyik ("Dama dama") için kullanılır. Türkçe yazılı kaynaklarda yalın olarak sığın adı alageyik anlamında da geçmektedir. Alageyik ("Dama dama") Anadolu-İran kökenli olup Orta Asya'da bulunmaz. Türk Dil Kurumunun eski Osmanlıca yazılı kaynaklardan tarama yoluyla toparladığı Tarama Sözlüğünde ṣıġın / sıġın (ya da ṣıġın geyik, ṣıġın geyigi) kelimesi "yabani geyik ve sığır" olarak tanımlanmıştır. XVIII yüzyıl Osmanlı Coğrafya yazarı Uluslu İbrahim Hamdi Efendinin el yazmasındaki sığın geyiği adı çevirmeni tarafından günümüz Türkçesine "Cervus elaphus" olarak çevrilmiş. Azericede hem sığın hem de sığır biçimi geçer. Kırım Tatarcasında sığın / сығын kelimesi geyik anlamındadır.

Hasan Eren'in "Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü" (Ankara 1999; sayfa: 363) :

Türkçede İngilizceden geçen Elk (İng. "elk") ile Amerikancadan geçen Mus (İng. "moose") adları da kullanılır. Fakat Amerikan İngilizcesinde Elk adı Kanada geyiği ("Cervus canadensis") için kullanılmaktadır ve bu anlam Türkçe kaynaklara da yansır.

Yanlış ve yetersiz bir adlandırmayla Kanada ren geyiği adı da geçer.

Eski ve Yeni her iki Dünya'da da temsil edilen iki geyik türünden biri sığın, diğeri ise ren geyiğidir. Türkiye ve İran gibi geçmişte iki asır önce daha geniş araziye yayılan sığın popülasyonları yıllar içinde avcılık ve diğer insan aktiviteleri sonucu günümüzde yalnızca Kuzey Yarımkürenin tayga ve ılıman geniş yapraklı ve karışık ormanlarında görülebilmektedir. Günümüz sığın coğrafyası Güneyde 50. paralel ile Kuzeyde 67. paralel arasıdır.

Kuzey Amerika'nın kuzeyinde, Alaska, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeybatısında 4 alt tür hâlinde görülür. ABD'nin Alaska eyaletinde ve Kanada'nın Yukon bölgesinin batı kıyılarında dünyanın en büyük geyiği olan ve Alaska geyiği de denilen Alaska sığını ("Alces alces gigas"), kuzeybatı ABD'de Yellowstone sığını da denilen Shiras sığını ("A. a. shirasi"), orta ve güneybatı Kanada'da Batı Kanada sığını ("A. a. andersoni"), güneydoğu Kanada'da Doğu Kanada sığını ("A. a. americana") alt türleri yayılım gösterir. En fazla sığın barındıran ülkeler içinde ilk sırayı Kanada (500 000 ~ 1 000 000) alır.

Günümüzde Danimarka hariç İskandinavya'da (Finlandiya, İsveç, Norveç), Estonya ve Rusya'nın kuzey batısında yaygın olan Avrupa sığını ("A. a. alces") alt türü Polonya, Litvanya ve Beyaz Rusya hariç Orta ve Batı Avrupa'da daha az olarak, Çek Cumhuriyeti, Slovakya ve kuzey Ukrayna, Polonya ve Litvanya'da ise kalıntılar hâlinde görülür. Eskiden daha geniş olarak Fransa, Almanya, İsviçre ve Benelüks ülkelerinde de yayılım gösteren bu alt tür 1970'lerden bu yana Bohemya'da da insan eliyle sonradan yaygınlaştırılmaya çalışılmaktadır. İskoçya ile İngiltere'de de sonradan insan eliyle yayılması sağlanmaktadır.

Geçmişte daha geniş olarak Rusya'nın doğusundaki ormanlarda ve Çin ile Kore Yarımadası'nda da yayılım gösteren Amur ya da Ussur sığını da denilen Güney Sibirya sığını ("A. a. cameloides") alt türü günümüzde yalnızca Rusya'da Doğu Sibirya'da, Amur bölgesinde, Moğolistan'da ve Mançurya'da görülebilmektedir.

Batı, Doğu ve Kuzey Sibirya'da, Yenisey ırmağının doğusunda, Yakutistan'da, Magadan Oblastı ve Habarovsk Krayında da görülen Yakut sığını ("A. a. pfizenmayeri") ile Doğu Sibirya'da, Kamçatka ve Çukotka yarımadalarında görülen Çukotka ya da Kamçatka sığını ("A. a. buturlini") adları da verilen alt türlerinin sistematikteki konumu net değildir ve bu iki alt tür Sibirya sığını ("A. a. pfizenmayeri") adı altında tek alt türde de toplanır.

19. yüzyıl başlarına kadar Kafkasya'da (Rusya, Gürcistan, Azerbaycan ve İran) oldukça yaygın olan ve Türkiye'de de görülen Kafkas sığını ("Alces alces caucasicus") alt türünün popülasyonu bu tarihten sonra aşırı avlanma ve yaşam alanlarının yok olması yüzünden azalmaya başlamış ve nihayet iki asır önce 1810 yılında soyu tamamen tükenmiştir. Kafkasya popülasyonunun bir alt tür olduğu ancak tükendikten bir buçuk asır sonra 1955 yılında N. Werestschagin tarafından tanımlanıp ortaya konulmuştur.

Yeni Zelanda'da 1900 yılında Kanada'dan getirilen sığınları Hokitika bölgesine sokma girişimi başarısız olunca, 1910 yılında Fiordland bölgesine 10 dişi, 4 erkek ve 6 yavru aktarılmıştı. Yeni Zelanda sığınlarının en son kaydı 1952 yılına aittir. 1972 yılında bir sığın boynuzu bulundu ve 2002 yılında toplanan kıl örneklerinin DNA analizi sonucu sığına ait olduğu anlaşıldı. Otomatik kameralar fotoğraf yakalamada başarısız olsa da kapsamlı arama yapılmış ve yatak noktaları ve boynuz işaretleri görülmüştür.

Monotipik "Alces" cinsinin tek türü ("Alces alces") ve Avrasya'da 5, Kuzey Amerika'da 4, toplam 9 (tanımlanıp adlandırılmış fakat sinonim olabilecek kuşkulular dahil: 17 ) alt türü vardır. Bunlardan Kafkasya'daki alt türünün soyu tükenmiştir.

Buna karşın, 2005 yılında yayımlanan "Mammal Species of the World" e göre "Alces" cinsi monotipik olmayıp iki türden ("Alces alces" ile "Alces americanus") ve ikişer alt türden ("Alces alces alces", "Alces alces caucasicus", "Alces americanus americanus", "Alces americanus cameloides") oluşur.

Ortalama olarak, yetişkin bir sığının omuz yüksekliği 1,8-2,1 m dir. Erkekler 380-720 kg, dişiler 270-360 kg ağırlığındadır. Sığın alt türleri içinde en büyüğü omuz yüksekliği 2,1 m ve ortalama ağırlığı erkeklerde 634,5 kg ve dişilerde 478 kg olan Alaska alt türüdür ("A. a. gigas"). Erkek sığınlardaki en büyük ölçü kaydı olarak Yukon Nehrinde Eylül 1897 tarihinde tutulan kayıttır ve bu kayda göre omuz yüksekliği 233 cm, ağırlığı ise 820 kg dır. Günümüzde bizondan sonra Kuzey Amerika ve Avrupa'nın en büyük ikinci memelisidir. Ömrü ortalama 15-25 yıldır.

Geyikgiller familyasının diğer türlerinde ağaç gibi dendritik dallanma gösteren boynuzlar, tıpkı erkek alageyiklerde ("Dama dama") olduğu gibi erkek sığınlarda ("Alces alces") da el ayasına benzeyen palmat ("kürek boynuz") biçimlidir.

Genellikle ergin erkeklerde boynuzlar 1,2 m ile 1,5 m arasındadır. Avrupa'daki alt türünün ("A. a. alces") boynuz açıklığı 1,35 ve boynuz ağırlığı da 20 kg dır. Sığın alt türleri içinde en büyük boynuza sahip olanı boynuz açıklığı 1,8 m olan Alaska'daki alt türüdür ("A. a. gigas"). Alaska sığını gelmiş geçmiş en büyük geyik türü olan fosil İrlanda sığını ("Megaloceros giganteus") türüyle aynı omuz yüksekliğine (2,1 m) sahip olsa da ondan boynuz açıklığı ("Alces alces gigas": 1,8 m; "Megaloceros giganteus": 3.65) ile ayrılır. Yine de Alaska sığını yaşayan en büyük geyik konumundadır. Alaska alt türünde en yüksek boynuz ölçüsü 10-12 yaşlarındaki erkeklerde görülmektedir

Genç sığının ikinci yaşında çıkan ilk boynuzları çok kısadır. Ertesi yıl her iki yanda da iki uçlu bir çatal boynuz oluşur ve ardından da bunlardan üç boynuz ucu gelişir. Sığınların yaş tespitinde boynuz sayısı ölçü alınmaz. Kışın attıkları boynuzların yenisini Nisan-Temmuz aylarında çıkarırlar.

Uzun, esnek ve sarkık üst dudağı en karakteristik özelliklerinden biridir.

Çan görünümlü olan ve "çan" (İng. "bell") olarak da adlandırılan "sakal" aslında boğazından aşağıya sarkan kıllı deri parçasıdır. Her iki cinste de olan sakal 3 ilâ 5 yaşlarında çıkar ve daha sonra 20-25 cm uzunluğuna erişir. Bazı bireylerinde daha uzun olabilmektedir. Yaşlı geyiklerde sakal neredeyse yok olur.

Tüyleri sık ve kabadır. En uzun tüyler omuz başlarında bulunur. Tüy uzunluğu genelde 16-18 cm olsa da bazı bireylerde bu rakam 24-25 cm e çıkabilir. Ense tüyleri omuz tüylerinden daha kısadır. Baş ve bacaklardaki tüyler de kısadır. Kuyrukları 10 cm dir.

Sığınlar çoğunlukla gündüz beslenen gündüzcül hayvanlardır. Diğer geyik türlerinin aksine yalnızcıl bir hayvandır ve sürü oluşturmazlar. Çiftleşme döneminde çok nadiren bir araya gelip geçici ufak grup oluşturabilirler. Sonbaharda, Eylül ve Ekim aylarındaki çiftleşme döneminde, çok eşli olan erkek sığınların birkaç dişi bulmak için aranırken karşılaşan erkekl