a fiiller, kip, aspekt, zaman, şahıs ve sayıya göre ayrı biçimler göstermektedir. Bunlar fiilin çeşidine (Hareket fiili, Hal değişme fiili, Hal fiili, Başkalaşma fiili vs.) göre sınıflandırılmıştır. Ayrıca, çok sayıda dilde bulunan Bildirme kipi, Emir kipi ve İstek kipi gibi kipler dışında Lazcada Tecrube kipi, Yeterlik kipi vs. bulunmaktadır.

Lazca, tüm diğer Kafkas dilleri ve İrani Dillerde görüldüğü gibi ergatiflik hâl ekine sâhiptir. Anlam olarak; "kimin tarafından = mik" ve "neyin tarafından = muk" şeklinde algılandığı gibi, bu sorulara cevap teşkil ederler. İsmin bu hâli lehçesel farklılıklar dolayı Ardeşen, Pazar ve Çamlıhemşin yörelerinde kullanılmamaktadır. Lazcada ergatifliği "'-ǩ" sesi yapar. Örneklersek

Selma"'ǩ" bere dobaxu (Selma çocuğu dövdü.)

Bu cümledeki "bere" yani çocuk kelimesi yalın hâldeymiş gibi görünmesine rağmen, aslında ismin “İ” hâlindedir yani yükleme eki görevindedir ve cümlede tümleç görevi görmektedir. ”Kim “ sorusunun cevâbı ise, ”ismin “K” hâlindeki “Selma"'ǩ"” kelimesidir. Bu cümlenin diğer bir karşılığı ise; "Çocuk, Selma tarafından dövüldü" şeklindedir.

Lazcanın erken dönemlerinde kelimelerin büyük çoğunluğu Kolhisçe'dir. Yani, Lazların atalarından yâdigâr olan dil. Dil bilimciler bu dile Zanca da demektedir. Lazca ve Megrelce, bu dilin günümüzdeki iki lehçesi diyen görüşler de vardır. 6. yüzyıldan îtibâren Lazların Ortodoks Hıristiyanlaşmalarıyla birlikte dile ilk defâ yabancı kelimeler girmiş olacaktı. Bu ilki de dinî terimler oluşturacaktı. Meselâ; Yunancadan Εκκλησία (kilise) kelimesi Lazcaya elesia olarak girecekti. Ya da λιβάδι (tarla) kelimesi Lazcaya da livadi (Lazcası; Ont̆ule) şeklinde girecekti.

Ancak bu süreçten Lazca asgarî oranda yabancı kelimeyle tanışmış olarak çıkacaktı. Daha sonraki yıllarda Osmanlı Devleti'nin hakimiyetine giren Lazlar İslamiyet'in de kabulu sebebiyle Osmanlıcadan (Türkçe, Arapça ve Farsça kelimeler aldı. Örneğin; boyi (boy), alemi (kalem), ç̌uvali (çuval) v.b.

Artvin'in Hopa, Borçka ve Acaristan'ın başkenti Batum'da konuşulan lehçesi ile örnek bir Lazca metin:

"Dünya'nın büyük denizlerle bağlantısı bulunan en büyük iç denizi Karadeniz'in doğu kıyılarında yer alan Lazistan, tarih boyunca yoğun deniz ticaretinin yaşandığı limanları ile anılmıştır. Karadeniz halkları arasında kurulan dostluk, kültür ve ticaret köprüsünün bir ayağını oluşturan Lazistan limanları, tarihi İpek Yolunun Avrupa'ya açılan kapısı olmuşlardır. Birçok iskeleye sahip Lazistan'nın başlıca limanları Trabzon, Rize ve Hopa limanlarıdır."






Yönlendirici Bilgi Protokolü

İngilizce "Router Information Protocol", yani Yönlendirici" Bilgi Protokolü" anlamına gelen RIP, bir TCP/IP ağındaki router'ların birbirini otomatik olarak tanımasında kullanılan bir iç yönlendirme protokoldür. Aynı zamanda uzaklık vektör algoritmasına dayanır ve IGP'nın bir uygulamasıdır. Yönlendirme kararları, düğümler arasındaki sıçramaların sayısına dayanır. Yönlendiriciden geçmek bir sıçrama sayılır.
İlk olarak XNS protokol kümesinde kullanılmış olup daha sonra IP ağ uygulamalarında kullanılmıştır.

Routing information protokol, En iyi yol seçimini yaparken tek kriter olarak hub sayısına bakar. Max. 15 hub’ı kabul eder. 16’dan sonra destination unreachable hatasını gönderir. Router bu protokolde kendisine bağlı olan networkleri 30 saniyede bir komşu router’a bildirir. (classfull bir protokoldür yani ip adresinin sınıfına ait subnet mask seçilerek gönderilir. Subnet mask girilmez diğer bir deyişle) Rip protokolünde çalışan bir router’ın routing table’ında hop sayısı 16 olanlar ulaşılamaz anlamına gelmekterdir. Router herhangi bir komşu router'dan 180 saniye bilgi alamazsa o kaydı artık kullanmıyor. Eğer 60 saniye daha bir bilgi alamazsa o router'ı yönlendirme tablosundan siliyor. Yönlendirme tablosunda kaynak adres, mask, router, interface, time gibi bilgiler vardır. Ayrıca router'lar arasında herhangi bir kimlik kanıtlaması yoktur.

Ağ topolojisindeki herhangi bir değişiklik, oraya bağlı olan yönlendirici tarafından sezilir ve yönlendirici yeni durum için değerlendirme yapar. Eğer daha iyi bir yol bulursa, önce kendi tablosunu günceller ve daha sonra komşularına yansıtır. Komşu yönlendiricilerde yeni durumu göz önüne alarak kendi tablolarını güncelleyip kendi komşularına haber verirler. Ancak değişikliği ilk yansıtan yönlendiriciye tekrar gönderilmemelidir. Böyle bir durumda kısır bir döngü oluşur.

Routing bilgi protokolünün 3 versiyonu bulunmaktadır.Ripv1,Ripv2 ve RIPng

Rip versiyonunun orijinal talimatnamesi, RIP’in , RFC 1058 içinde tanımlandığı üzere classful (classful ağ :1981'den CIDR ‘ın(Classless Inter-Domain Routing) tanıtımına kadar internette kullanılan bir ağ adresleme mimarisidir.Bu metot internet protokol versiyon 4 için adres uzayını 5 adres sınıfına parçalar.Her bir sınıf, adreslerin ilk 4 bitinde kodlanmıştır , ya farklı bir ağ boyutunu tanımlar mesala unicast adresler için ağa bağlı bilgisayarların sayısı ya da mulitcast ağlar(sınıf D) tanımlar.) routing kullandığını söyler.Periyodik yönlendirme(routing) altağ bilgisini taşımadan güncelleme yapar , VLSM için destekten yoksundur.Bu sınırlama aynı ağ sınıfı içinde farklı boyutta alt ağlara sahip olmayı imkansız hale getirmiştir.Diğer bir deyişle , bir ağ sınıfındaki tüm alt ağlar aynı boyuta sahiptirler. Yönlendirici kimlik kanıtlaması için de bir destek yoktur bu da RIP ‘i çeşitli ataklara karşı zayıf kılar.

Orijinal RIP talimatnamesinin eksikliğinden dolayı ,RIP versiyon 2 1993 yılında geliştirilmiştir ve en son 1998 yılında standartlaştırılmıştır.RIp versiyon 2 alt ağ bilgisini taşıyacak hale gelmiştir ve bu da CIDR ‘ ı desteklemiştir.Geriye uyumluluğu desteklemek adına , hop sayısı sınırı 15 kalmıştır.RIP versiyon 2 eğer RIP versiyon 1 mesajları içerisindeki tüm protokol alanları sıfır olursa tamamenRIp versiyon 1 ile birlikte çalışabilirliği desteklemektedir.Ek olarak, uyumlu switch özelliği ince taneli birlikte çalışabilirlik ayarlarına da izin vermiştir.Ağa bağlı makinelerde gereksiz yüklenmeden kaçınmak için yönlendirme içerisine katılmamıştır, RIP versiyon 2 tüm yönlendirme tablosunu 224.0.0.9 adresinde tüm komşu yönlendiricilere broadcast yayımlayan RIP v1 e karşın multicast olarak yayınlar. Özel uygulamalar için unicast adreslemeye izin verilkmiştir.RIP versiyon 2 STD56 internet standardıdır.Yön etiketleri de RIP versiyonuna eklenmiştir.Bu da tüm yönlendiricilerin EGP protokollerinden merkezi yönlerin harici yönlerden ayırt edilmelerine imkan vermiştir.

RIPng (RIP gelecek nesil) IPv6 gelecek nesil internet protokolünün desteklenmesi için RIP versiyon 2 nin gelişmişi olarak RFC 2080 içinde tanımlanmıştır.
RIP versiyon 2 ve RIPng arasındaki temel fark
Ipv6 ağı için destek
RIPv2 , RIPv1 ‘in güncel kimlik kanıtlamalarını desteklerken , IPv6 yönlendiricileri kimlik kanıtlama işlevi için IPSec kullanmayı desteklediğinden RIPng desteklemez.
RIPv2 yönlendiricilere gelişigüzel kısaltmalar eklemeye izin verirken, RIPng izin vermez.
RIPv2 her bir yönlendirme girişinde diğer hop ‘u şifreler, RIPng yönlendirme girişlerinin bir kümesi için diğer hop’un özel şifrelenmesini gerektirir.
RIPng multicast grup FF02::9 u kullanarak UDP 521 portundan güncellemeleri gönderir.

İnternet denen ağ, birçok ağın birbirine bağlantısı ile oluşur. Örneğin:


Dolayısıyla, RIP ve başka protokoller (OSPF de) router'ların birbirlerini otomatik olarak görmesi için gerekli hizmetleri sunarlar.

RIP, sadece kaç adımda gideceğini bildiğinden ortaya kimi sorunlar çıkar. Az önceki örnekte B ile C ağları arasındaki R3 yolunu kestiğimizi varsayalım. Bu durumda:


Bu sorunun çözümü için RIP 16 adımdan daha fazla adımdan olaşılan ağları "o aslında ulaşılamıyor" kapsamına alır. Buna ek olarak, daha karmaşık olan OSPF protokolü bu sorunu çözmektedir.

RIP bir yönlendirme protokolüdür ve yönlendirme tablosunu dinamik olarak günceller. RIP kullanılan sistemlerde yönlendirme bilgileri, yine RIP'ın komşu sistemlerden gelen yeni bilgiler uyarınca sürekli yenilenir.
UNİX'li sistemlerin birçoğu RIP ile ilgili programı bünyesinde barındırır. Çalıştırılması için " %routed " yazılması yeterlidir.
Bu komut yürütülmeye başlatıldıktan sonra artık dinamik yönlendirme yapılıyor demektir. Yönlendirme tablosuna "netstat *-rn " komutuyla bakılarak aktif yönlendirme bilgileri görülebilir. Normalde RIP'in koştuğu sistemler, kendi yönlendirme özelliklerini RIP'in koştuğu komşu sistemlere de gönderir. Böylece komşu olan tüm RIP'li sistemler birbirleri hakkında bilgi sahibi olurlar.

RIP yönlendirme algoritmasına ait " routed " programı ilk çalıştırıldığında yönlendirme tablosu boştur denilebilir. " gateway " dosyası başlangıç yönlendirme bilgilerini tutan bir sistem dosyasıdır. " routed " programı sistem ilk kalktığında bu dosya içindeki bilgileri okur ve tabloya yerleştirir.
İngilizce Wikipedia





Yalçın Özbey

Yalçın Özbey, Ağca'nın İpekçi olayında zanlı olarak yakalandığı sırada sorgulanırken Şener ve Çelik'in yurtdışına çıkışından sonra verdiği isim olarak kamuoyu tanıdı. Türkiye tarafından yurtdışında kırmızı bültenle aranan Özbey, İpekçi davasından 20 yıla kadar ağır hapis cezası istemiyle tutuksuz yargılanırken Almanya'da iki Millî İstihbarat Teşkilatı görevlisinin aldığı ifadesinin ses kayıtlarının imha edildiği ortaya çıktı. Özbey Türkiye'de hiç yargılanmadı.

Malatya doğumludur.

Belçika'nın başkenti Brüksel'de yaşıyor. Sık sık gurbetçilerin ortamlarında görünür. Birkaç sefer iş kurmaya yeltenmiştir. Başarısız olduğu da olmuştur, başardığı da. Genellikle kumarhane, bahis bürosu tarzında işlere girer.




Samuel Noah Kramer

Samuel Noah Kramer, (d. 28 Eylül 1897 Kiev-Rusya, ö. 26 Kasım 1990) dünyanın önde gelen Asur bilimcilerinden ve dünya çapında tanınmış Sümer ve Sümer dili uzmanı.

1919’da ailesiyle birlikte ABD’ye yerleşti; Temple Üniversitesi ve Pennsylvania Üniversitesi’nde eğitim gördü. Sümer dili ve edebiyatı üzerine uzmanlaştığı kariyerine, 1930-31’de Irak’a yaptığı önemli yolculukla adım attı. Bu sırada Sümer tabletlerinin kazı ve çözme çalışmalarını yürütt