ır.” (Milliyet gazetesi, 11.07.1980)"






Özne

Özne ya da fâil, bir cümlede yüklem ile bildirilen işi, eylemi ya da oluşu yerine getiren veya yüklem vasıtasıyla hakkında bilgi verilen öğe. Özne yükleme sorulan "kim" ve "ne" soruları ile tespit edilir.


Eğer özne; sıfat tamlaması, isim tamlaması gibi bir sözcük grubu ise "özne öbeği" olarak adlandırılır. Aşağıdaki cümlelerde özne öbekleri kalın yazılmıştır:


Bazen -özellikle sanatsal amaçlarla- özne öbeği arasına başka öğeler girebilir:

Cümledeki işi, eylemi veya oluşu bizzat gerçekleştiren öğedir. Görünür durumda (açık özne) veya gizli durumda (gizli özne) olabilir:


Gerçek özneli fiil cümlelerinde (yüklemi fiil olan cümlelerde) fiil çatısı etkendir:


İsim cümleleri (yüklemi isim olan cümleler) her zaman gerçek öznelidir:


Türkçede bazen ifade zenginliğini artırmak ya da pratik amaçlarla özne belirtilmez. Öznenin varlığı yüklemin kişisinden anlaşılır. Yazılı veya sözlü olarak cümlede bulunmayan ancak varlığı yükleme sorulan "ne" ve "kim" sorularıyla tespit edilen özneye "gizli özne" denir. Gizli özne, dilbilgisel amaçlarla yazılı olarak belirtilmek istendiğinde genellikle parantez içinde yazılır.


Öznenin kimliği, yüklemdeki şahıs çekim eklerinde gizlidir:


Bazı zaman ve kip yapılarında yüklemin -belirli şahıslar için- şahıs eki almadığı unutulmamalıdır:


Gizli özne kullanımına Türkçede sıklıkla rastlanır ve bu durum -başka bir gerekçe olmadıkça- anlatım bozukluğu değildir.

Yüklemi edilgen çatılı bir fiil olan cümlelerde, eylemden etkilenen öğeye "sözde özne" denir. Bu tür öznesi olan cümlelerde eylemin kim tarafından yapıldığı belirtilmez. Aşağıdaki örneklerde sözde özneler kalın yazılmıştır:


Etken bir fiil edilgen hâle getirilirken fiil sonuna -n, -in, -il eklerinden biri getirilir:

ÖNEMLİ: Yüklemi dönüşlü bir fiil olan cümlelerde "gerçek özne" bulunur:


Sözde özneli cümlelerde bazen, eylemin "kim" tarafından gerçekleştirildiği, dolaylı olarak belirtilir. Eylemi gerçekleştiren fakat cümlenin öznesi olmayan bu sözcüğe veya sözcük grubuna "örtülü özne" denir. Aşağıdaki örneklerde örtülü öznelerin altı çizilmiştir:


ÖNEMLİ: Örtülü özne, cümlenin öğeleri bulunurken, "özne" olarak değerlendirilmez. Bu tür cümlelerde özne, "sözde özne" olan sözcük grubudur. Örtülü özne ise çoğunlukla zarf tümleci kategorisindedir.

Özne hâl eki (-i, -e, -de, -den) almaz ancak iyelik eki veya çoğul eki alabilir:


İsim veya sıfat tamlaması halinde olabilir:


Birden fazla varlık aynı anda özne olabilir:


Öznesi şahıs olmayan cümlelerde özne çoğul olsa dahi "genellikle" yüklem tekil olur:

Öznesi şahıs olan cümlelerde yüklem tekil veya çoğul olabilir:

Öznesi çoğul olan cümlelerde özneden etkilenen nesne -tek bir varlık olsa dahi- çoğul yazılır:





Pet Shop Boys

Pet Shop Boys, modern dans müziğiyle pop müziği karıştırarak, ritmik bir sentez yaratan İngiliz grup.

1981 yılının Ağustos ayında Londra’da kuruldu. Solist Neil Tennant ve bir zamanlar mimarlık okuyan keyboardcu Chris Lowe ile bir elektronik eşya dükkânında tanışıp, müzik zevklerinin aynı olduğunun farkına vararak, bir grup kurmaya karar verdi. Gruba, evcil hayvan dükkânlarında çalışan arkadaşlarının anısına Pet Shop Boys adını verdiler.

Grubun ilk çalışması 1980'lerin başında çıktı. 1984 yılında piyasaya sunulan West End Girls hem İngiltere'de hem de ABD'de 1 numara oldu. 80’lerin ortasında ünlenen grubun bu 1 numarasının ardından "Love Comes Quickly" adlı 45'lik geldi. Her ne kadar parça İngiliz listelerinde 19 numaraya çıkabilse de grubun en iyi parçalarından biri olarak kabul edilmektedir.

Grubun bu iki hiti taşıyan ilk albümü Please piyasaya sürüldü ve hem ABD'de hem İngiltere'de ilk 10'a girerek tüm dünyada 5 milyon civarında sattı. Albümden çıkan diğer single'lar Let's Make Lots of Money, Amerika'da 10, İngiltere'de 11 numaraya ulaştı. Son single "Suburbia" İngiltere'de 8 numara olurken, Almanlar tarafından pek sevildi ve uzun süre Almanya'da 2 numarada kaldı.

Sekiz ay boyunca sessizliğini koruyan ikili, Temmuz 1987'de muhteşem "It's A Sin"le süpergrup sıfatına doğru bir adım attı. Parça, 4 numaradan girdiği İngiliz listelerinde ikinci haftasında bir numaraya yerleşti ve 4 hafta boyunca yerini korudu. Parça ilerleyen haftalarda ABD'de piyasaya sürüldü ve 9 numaraya çıkarak PSB'nin üçüncü Top Ten Hiti unvanını kazandı.

1987 tarihli "Always on My Mind" ile 1988 tarihli "Heart" İngiliz listelerinde 1 numara olurken, It's A Sin Amerika listelerinde 9, Elvis Presley cover'ı Always On My Mind 4 numaraya çıktı.

Grubun, İngilizlerin efsane sesi Dusty Springfield'la seslendirdikleri "What Have I Done to Deserve This?" Atlantik'in iki yakasında da 2 numaraya oturdu ve Dusty Springfield'ın kariyerinde yeni bir sayfa açıldı..

Grubun 1988 yılında çıkardığı latin esintiler taşıyan "Domino Dancing" single’ı, amerika'da 1 numaraya ulaştı. 1993 yılında çıkan "Very", grubun o güne kadarki en iyi albümü olarak nitelendiriliyor.

Pet Shop Boys, latin ezgileri içeren "Bilingual" albümüyle müzik dünyasına dönüş yaptı ve 1999’da da "Nightlife" albümünü çıkardı. Bu albümdeki "New York City Boy" parçası büyük ilgi gördü.





Ahmet Yaşar Ocak

Ahmet Yaşar Ocak, (d. 1945, Yozgat, Türkiye) Türk akademisyen, tarihçi, yazar. Türk Tarih Kurumu ve Türkiye Bilimler Akademisi şeref üyesi olan profesör doktordur.

1945 yılında Yozgat'ta doğan Ahmet Yaşar Ocak, yüksek tahsilini İstanbul İlahiyat Fakültesinde tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih bölümünü bitirdi. Aynı fakültede asistan oldu. Doktorasını Strasbourg Üniversitesi'nde, doçentlik ve profesörlüğünü ise Hacettepe Üniversitesi Tarih bölümünde yaptı. Ocak, TOBB ETÜ Tarih Bölümünde öğretim görevliliği vazifesini devam ettirmektedir.

Ahmet Yaşar Ocak, Strasbourg Üniversitesi Beşerî Bilimler Fakültesi'nde Prof. Dr. Irène Mélikoff yönetiminde doktora çalışmalarına 1974 yılında başlamış ve 1978'de "La Révolte des Babais: Un Mouvement Socio-religieux en Anatolie au XIIIe Siècle" başlıklı teziyle doktorasını tamamlamıştır.

Ocak, 1983'ten beri Türk Tarih Kurumu ve Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 1997'den beri Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı üyeliği 1993-1997 arası H.Ü. Türkiyat Araştırmaları Merkezi Başkanlığı'nda bulundu. 1998'den bu yana, Brill (Leiden) Yayınevi'nin Halil İnalcık ve Suraiya Faroqhi yönetiminde yayımlamakta olduğu The Ottoman Heritage dizisinin ve 1997'den beri Journal of the History of Sufism dergisinin danışma kurulu üyesidir.

Ocak İslam tarihindeki grupları, kişilikleri ve yapıları sosyal tarih perspektifinden incelemekte ve günümüzde fazlasıyla ve tamamen siyasi angajmanlarla değerlendirilen bir takım konulara akademik yaklaşımla yorumlar getirmektedir.

Not: "Yazarın pek çok baskısı yapılan kitapları yukarıda son baskı tarihleriyle verilmiştir."





Anna Magnani

Anna Magnani (; 7 Mart 1908, Roma - 26 Eylül 1973, Roma), 20. yüzyıl İtalyan sinemasının en önemli ve tanınmış sinema ve tiyatro oyuncularından biri ve Oscar Ödülü alan ilk İtalyan oyuncudur.

7 Mart 1908'de Roma'da doğdu. Mısır'da doğduğuna dair iddia da vardır. Annesi tanınmış bir terzi olan Marina Magnani idi. Babası ise bilinmiyor. Anne tarafından Dora, Maria, Rina, Olga ve İtalia isimli beş teyzesi olan Anna'nın Romano isimli bir de dayısı vardı.

Benito Mussolini yönetimi sırasında Ulusal Faşist Parti hakkında kaba şakalar yapmasıyla tanınırdı.

Anna doğduktan sonra Marina, Mısır'ın İskenderiye şehrine taşındı ve varlıklı bir Avusturyalı ile evlendi. Marina Birinci Dünya Savaşı'nın bitiminde Roma'ya döndü ve Anna'yı yalnızca birkaç ay kalacağı bir Fransız sörler mektebine yolladı. Anna okulu bırakıp piyano çalışmaya başladı ve bunu lise yıllarına kadar sürdürdü. Bu arada İskenderiye'ye annesini ziyarete gitti, ama onun tarafından sevilmediğini hissederek döndü. Büyükannesi ile yaşamaya devam etti.

Roma'ya döndüğünde oyunculuk okumaya karar verdi. 1927 Ocak ayında, Silvio d'Amico yönetimindeki Eleonora Duse Oyunculuk Okulu'na girdi. (Bu okul 1935'te Drama Sanatları Akademisi olmuştur.)

Okula başladığı ilk yıl "Niccodemi Vergani Cimara" toplululuğunda oyunculuk yapmaya başladı. 1928'de bu grupla birlikte Arjantin'e yapılan bir turneye katıldı.

1929 yılında grup dağıldı. Bu arada Anna çok sevdiği büyükannesini kaybetti. 1932'de okula birlikte başladığı oyuncu "Paolo Stoppa" ile birlikte Antonio Gandusio topluluğunda çalışmaya başladılar. Anna bu toplulukta dikkatleri üzerine çekti ve sinemada da çalışmaya başladı.

Anna Magnani'nin sinema kariyeri 1934'te Nunzio Malasomma'nın La cieca di Sorrento filmiyle başladı. 3 Ekim 1935'te yönetmen Goffredo Alessandrini ile evlendi. Evlendikten sonra oyunculuk kariyerini tam zamanlı olarak sürdürmeyi bırakıp kendini eşine adamayı tercih etti. Yine de filmlerde küçük roller almayı sürdürdü.

Birçok filmde hizmetçi ya da şarkıcı rollerinde yer aldıktan sonra dramatik rollerdeki yeteneğini göstermeyi başardı.

1941 yılında Vittorio De Sica'nın Teresa Venerdì filminde ikinci dereceden olmayan bir karakter olan Loretta Prima'yı oynama olanağı buldu. 29 Ekim 1942'de, genç oyuncu Massimo Serato ile ilişkisinden, tek oğlu olan Luca doğdu. Hamileliği sırasında eşinden boşandı. Oğlu Luca henüz 18 aylıkken çocuk felcine yakalandı ve kötürüm oldu. Uzun süre senatoryumda tedavi gördü. Magnani, yaşadığı trajedinin yanında, uzun süre kazancının çoğunu doktorlara ve hastanelere harcıyordu.

Dünya çapında üne ulaşması Yeni Gerçekçilik akımının manifesto filmi de sayılabilecek olan Roberto Rossellini'nin Roma, Açık Şehir ("Roma Città Aperta") filmiyle oldu. Bu filmin çekimleri sırasında Rossellini ile büyük aşk yaşayan Magnani ideal erkeği bulduğuna dair demeçler verdi. Fakat gerek sanatsal tartışmalar, gerek kıskançlık kökenli kavgalar nedeniyle çalkantılı bir birliktelik sürdürdüler. Ayrılmalarının ardından birbirlerini özellikle Yeni Gerçekçilik akımı bağlamında övmeye devam ettiler, ancak Rossellini Ingrid Bergman'a aşık olarak onunla evlendi.

1951'de senaryosunu Cesare Zavattini'nin yazdığı Luchino Visconti filmi Bellis