kitabıdır.

Eser, Osmanlı Devleti'nin 1774-1825 seneleri arasındaki tarihini anlatır. Son dönem Osmanlıca metinlerin en önemli örneklerinden kabul edilir.

30 senelik bir çalışmanın ürünü olan Tarih-i Cevdet, Encümen-i Daniş'in bir Osmanlı tarihi yazılmasına karar vermesi üzerine kaleme alındı. Encümen-i Daniş'in fahri üyesi olan Osmanlı tarihçisi Joseph von Hammer 1827-1832 yılları arasında 10 ciltlik ""Osmanlı İmparatorluğu Tarihi"" kitabını yayımlamış; bu yapıtta imparatorluğun kuruluşundan 1774 yılına kadarki tarihini anlatmıştı. 1774'ten 1825'e kadar olan dönemin anlatılması görevi Ahmet Cevdet Paşa'ya verildi.

Tarih'in yazılması için padişahın iradesi 9 Muharrem 1270'te (12 Ekim 1853) alındı. Cevdet Paşa, ilk 3 cildi aynı anda ele alıp 1854'te aynı anda sundu. Padişahın bu çalışmadan memnun kalması üzerine yazarın müderrislik derecesi "Musile-i Süleymaniye" derecesine yükseltildi ve 1855'te devletin resmi tarihçisi olarak göevlendirildi. Eseri yazmaya devam eden Cevdet Paşa, 6. cildin ilk üçte birini tamamen Antik çağ'dan Fransız İhtilali'ne kadarki Avrupa tarihine ayırdı ve ihtilalin Osmanlı Devleti'ne etkileri üzerinde durdu. Yazara hukuk tarihine ilişkin Mecelle adlı kitabı hazırlama görevi verilmesi, Tarih-i Cevdet'in son 6 cildinin yazılmasını geciktirdi. Eser, 1884'te tamamlanabildi.

Cevdet Paşa, eseri kaleme alırken vak'anüvis tarihleri, mecmua, layiha, sefaretname ve arşiv belgelerini dikkatle incelemiş, olaylara tanık olanların görüşlerine başvurmuş ve bütün bunları sağlam bir eleştiri süzgecinden geçirdikten sonra kullanmıştır. Resmi belgeler, fermanlar, antlaşma metinleri her cildin sonuna eklemiştir.




Ka

Ka, Antik Mısır inanışına göre insanın görünmeyen bedenidir. Antik Mısır ölüm tasvirlerinde ölüm, çoğu zaman, Ka’nın, fiziksel bedeni kuş kılığında terk etmesiyle temsil edilir.

Ka Antik Mısır’a ait resim tasvirlerinde çoğunlukla insan başlı bir kuşla temsil edilir. Ka’nın hiyeroglif yazıdaki karşılığı ise “U” biçiminde açılmış iki gergin koldur. Ka’nın fiziksel bedenden ayrı bir beden olduğu konusunda araştırmacılar arasında bir uzlaşma mevcutsa da, bu görünmez bedenin günümüzde insanın süptil bedeni için kullanılan terimlerden hangisinin karşılığı olduğu konusunda bir uzlaşma bulunmamaktadır. Ka, teozoflar için astral bedendir, kimi metapsişikçiler için “duble”dir, kimi spiritüalistlere göre de, perispridir.

Antik Mısır metinlerinde ka hakkında şöyle denilmektedir:

"“Ka fiziksel bedenden bağımsızdır, ölümsüzdür. Ka, varlığın muhafaza edici ve yaratıcı unsurudur. Her varlığın ka’sı kendine özgüdür. Varlık geliştikçe ka’sı da gelişir, ama khu’su asla değişmez. Varlık yeryüzünde ölünce ka’sına geçer. Ölüm sonrasında ka, istediği yerde bulunabilir. Ka, khu ve ba bir bütün oluştururlar.”"







Potansiyel enerji

Potansiyel enerji, cisimlerin bir alanda bulundukları fiziksel durumlardan ötürü depoladığı kabul edilen enerjidir. Örneğin yükseğe kaldırılan bir cisim, barajlarda biriken su, sıkıştırılan veya gerilen yay potansiyel enerji depolar. Potansiyel enerji mevcut alandaki konuma veya cisimdeki değişikliğe bağlıdır. EP ya da U ile gösterilir. Birimi diğer enerjiler gibi Joule'dür. (J)

"Potansiyel enerji" terimi ilk kez İskoç mühendis ve fizikçi William Rankine tarafından kullanılmıştır.

Potansiyel enerji bir cismin düşük potansiyelden yüksek potansiyele geçtiğinde biriken enerjidir. Örneğin bir cisim yerden yükseğe çıkarıldığında yüksek bölge daha yüksek potansiyele sahip olduğundan cisimde potansiyel enerji birikir. Bir elektrik yükü yüksek potansiyelden alçak potansiyele gitmek isteyecektir çünkü bu yüke etki eden bir "geri çağırıcı kuvvet" vardır.

Bir cismi yüksek potansiyele taşımak için yapılan iş cismin kazandığı potansiyel enerjiye eşittir. Yani potansiyel enerji değişimi korunumlu kuvvet tarafından yapılan işe eşittir:

W: yapılan iş, ΔU: potansiyel enerjideki değişim

Örneğin "m" kütleli bir cismi yerçekimi ivmesinin "g" olduğu bir yerde, yerden "h" kadar yukarı çıkardığımızı düşünelim. Kaldırmak için gereken kuvvet cismin ağırlığına eşit olacaktır. Yani "F=mg" cismi "h" kadar yukarı çıkardığımız için yaptığımız iş "W=mgh" olacaktır. Bu da cismin "h" kadar yukarı çıktığı için kazandığı potansiyel enerjiye eşittir.

Bir cismin, başka bir cismin (genellikle çok büyük kütleli cisimler, örn.Dünya, Güneş) kütleçekimi etkisinde kalarak kazandığı potansiyel enerjidir. Bu enerji, cismin kütlesiyle ve çekici kütlenin büyüklüğüyle doğru orantılıdır. Çekici kütlenin büyüklüğü yerçekimi ivmesini oluşturur. Bu ivme Dünya için yaklaşık 9,8 m/s²'dir.

Yerçekimi potansiyel enerjisi, hidroelektrik santrali kullanılarak elektrik enerjisine çevrilir.

Esneklik potansiyel enerjisi, esnek cisimlerin (örn. yay) sahip olduğu enerjidir. Bir yay sıkıştırıldığında potansiyel enerji depolar ve serbest bırakıldığında bu enerjiyi kinetik enerjiye dönüştürür.

Yayda biriken enerji yayı sıkıştırmak için yapılan işe eşit olduğundan bu iş hesapalanarak enerji bulunur. "F" kuvvetiyle (F kuvvetinin büyüklüğü yay sıkıştırıldıkça artar) "x" kadar sıkışmış bir yay için:

yayda, Hooke yasası gereği:

Yapılan iş ve biriken potansiyel enerji:

Bir elektrik alanda bulunan elektrik yüküne Coulomb kuvveti etki eder. Etki eden bu kuvvet nedeniyle yük, potansiyel enerji kazanır.

Yerden belli yükseklikte bulunan cisme etkileyen yer çekim kuvvetinin enerjisine denir.






Paramour Pink

1698 yılında Kral III. William'ın da desteğiyle ilk kez sadece bilimsel gözlem amaçlı bir okyanus yolculuğu için denize açılan gemi.

İngiliz astronom Edmond Halley (1656-1742) yönetiminde iki yıl denizde kalarak dünyanın manyetik eğiminin ölçülmesi, dünya haritasının çıkarılması ve durduğu limanların enlem ve boylamlarının belirlenmesi gibi bilimsel amaçlara hizmet etmiştir. Yolculuk tayfalardan bazılarının isyanı nedeniyle başarısızlıkla sonuçlanınca, geriye dönmek zorunda kalmıştır.




Maarif Bakanlığı Kolejleri

Maarif Bakanlığı Kolejleri, kurulmaları o zamanki adı Maarif Vekaleti olan Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 1954 tarihinde kararlaştırılmış ve kuruluşları 1955'te TBMM tarafından onaylanmış, yabancı dille eğitim yapmak üzere kurulmuş ve sınavla öğrenci alan yedi yıllık orta eğitim kurumlarının adıdır. Kısaca Maarif Kolejleri de denen ve sayıları altı adet olan bu Maarif Bakanlığı Kolejleri Eskişehir, İzmir (Bornova), İstanbul (Kadıköy), Konya, Samsun ve Diyarbakır illerinde bulunuyordu.

İlk defa 1955/1956 öğretim yılında eğitime başlamışlardır. İlk kurulduklarında sayıları altı adet olan bu okulların adı 1975 yılında bir genelgeyle Anadolu Liseleri yapılmış, 1976 yılında da başka bir genelgeyle sayılarının arttırılmasına karar verilmiştir. Bugün artık "Anadolu Lisesi" adını almış olan bu tür okulların sayıları 1993 yılına gelindiğinde 193'ü bulmuş, 2011 yılında ise bazı genel liselerin Anadolu Lisesine dönüştürülmesiyle bu sayı 1700'ü aşmış, bu arada yabancı dille yapılan bazı derslerden vazgeçilerek ve ders saatlerinde azaltmalara gidilerek müfredatları genel liselerin müfredatlarına eşitlenmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) 2013 yılına kadar tüm genel liseleri Anadolu liselerine dönüştürmeyi planlamaktadır.

Bu maddenin konusu 20 yıl boyunca "Maarif Koleji" adı altında eğitim vermiş bu ilk 6 çekirdek okulu kapsamaktadır. 1975 yılından sonra kurulan ve yapılarında ve müfredatlarında sık sık değişiklikler yapılan ve sayıları yüzleri bulan, zaten adları da daha 1975 yılında Anadolu Liseleri olarak değiştirilmiş olan okullarla ilgili bilgiler ilgili maddenin başlığı altında incelenmelidir.

Çoğunluğu İstanbul merkezli olmak üzere yabancı dilde eğitim-öğretim yapan birçok yabancı kökenli orta öğretim okulu zaten çok uzun yıllardan beri Türkiye'de faaliyet göstermekteydi. Örneğin bunlardan en köklü olanlarından İstanbul Robert Koleji 1863'te, Tarsus Amerikan Koleji ise 1888'de kurulmuşlardı.

Cumhuriyet Dönemi'nin hemen 2. yılında, 1924'te çıkartılan "öğretim birliği" yasasının (eski adıyla Tevhid-i Tedrisat Kanunu) gereği olarak ülkedeki bütün eğitim ve bilim kurumları gibi bu okullar da bu tarihten itibaren Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlanmışlardır. Bunlardan millî eğitime uyum sağlayamayan ve kendi kurallarından taviz vermeyen bazıları kapatılmıştır, örneğin 1928 yılında "Bursa Amerikan Koleji" kapatılmış ve bu durum uluslararası gerginliğe bile sebep olmuştu.

Yıllar içinde meydana gelen toplumsal gelişmeler doğrultusunda yukarıda bahsi geçen okullara alternatif oluşturacak yeni eğitim kurumlarına gereksinim doğdu. Hızlı artan nüfus ve gelişen dış ilişkiler yabancı dil bilen eğitimli elemanlara olan gereksinimi arttırmış ve sayıları ve kapasiteleri yeterince artmayan yukarıdaki okullar bu ihtiyacı tam karşılayamaz duruma gelmişlerdi ve bunların benzeri yeni eğitim kurumlarının eksikliği duyulmaya başlamıştı.

1954/1955 öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı, TBMM Tutanak Dergisi (1955 Cilt 5)'nde de yayımlanan şu kararı ile yabancı dilde eğitim yapacak ve yabancı okullara alternatif oluşturacak dört adet okul açılması kararlaştırmıştır:"Memleketimizle dünya milletleri arasında günden güne artan kültürel ve ekonomik temaslar ve yurdumuzda büyük bir hızla gelişen iktisadi ve teknik çalışmalar için belli başlı dünya dillerini hakkıyla öğrenen, ilmi çalışmalardan daha geniş ölçüde faydalanmasını bilen gençlere şiddetle ihtiyaç hissedilmektedir".

1954 yılında alınan bu kararla önce dört ilde yabancı dille eğitim yapacak dört adet okulun açılması benimsendi. Bunlar Eskişehir, İzmir, İstanbul ve Konya olacaktı. TBMM 23 Şubat 1955 tarih ve 47. toplantısının 2. oturumunda kabul edilen bütçe yasasıyla Samsun ve Diyarbakır'a da birer adet okul açılması kararlaştırılarak bu çekirdek okulların sayısı altıya çıkartıldı.

1955/1956 öğretim yılından başlamak üzere eğitime geçmesi planlanan ve yabancı dille eğitim yapacak bu 6 öncü okulun adlarının benzerleri yabancı okullardan örnek alınarak Kolej olmasına karar verildi. Kağıt üstündeki resmi adları kolej olmasına rağmen Millî Eğitim Bakanlığı (O zamanki adıyl