k atıfta bulunur.

Humboldt’un iyi bir biyografisi Profesör Karl Bruhns tarafından yazılmıştır (3 cilt, 8vo, Leipzig, 1872) ve 1873’te Misses Lasseil tarafında İngilizce’ye çevrilmiştir.

Kariyeri hakkında kısa bilgiler A. Dove tarafından “"Allgemeine Deutsche Biographie"“ de ve S. Gunther tarafından “"Alexander von Humboldt"“ (Berlin, 1900) adlı kitapta verilmektedir. “"Le voyage aux régions équinoxiales du Nouveau Continent, fait en 1799-1804, par Alexandre de Humboldt et Aimé Bonpland"“ (Paris, 1807, etc.), otuz folyo ve dört ciltten ibarettir. Bu ciltlerin arasında önemli olarak şunlar sayılabilir : “"Vue des Cordillères et monuments des peuples indigènes de l'Amérique"“ (2 cilt. folio, 1810); “"Examen critique de l'histoire de la géographie du Nouveau Continent"“ (1814-1834); “"Atlas géographique et physique du royaume de la Nouvelle Espagne"“ (1811); “"Essai politique sur le royaume de la Nouvelle Espagne"“ (1811); “"Essai sur la géographie des plantes"“ (1805); ve “"Relation historique"“ (1814-1825), “"Essai politique sur l'île de Cuba"“yı da içeren gezilerinin bitmemiş anlatısı.

Humboldt ve Bonpland tarafından toplanan 4500’den fazla türün tanımlarını içeren “"Nova genera et species plantarum"” (7 cilt. folio, 181 5?1825), Carl Sigismund Kunth tarafından derlenmiştir. J. Oltmanns'ın hazırlanmasına yardımcı olduğu “"Recueil d'observations astronomiques"“ (1808). Cuvier, Latreille, Valenciennes ve Gay-Lussac ile birlikte çalışarak “"Recueil d'observations de zoologie et d'anatomie comparée"“ (1805-1833). Humboldt'un "Ansichten der Natur" (Stuttgart ve Tübingen, 1808) adlı kitabı yaşamı süresince üç kez basılmış ve hemen hemen her Avrupa ülkesinin diline çevrilmiştir. Asya seferinin sonuçları “"Fragments de géologie et de climatologie asiatiques"“ (2 cilt. 8vo, 1831), ve “"Asie centrale"“ (3 cilt. 8vo, 1843) olarak yayımlanmıştır. Ayrıca bilimsel derneklerde sunduğu bildiriler ve bilim dergilerine yazdığı yazılar çok olduğundan burada tek tek verilmemiştir.
Humboldt'un Amerikalı bilim insanları ve çevreciler üzerindeki etkileri (Clarence King, Jeremiah N. Reynolds, George Wallace Melville, ve John Muir) Aaron Sachs’ın "The Humboldt Current: Nineteenth Century Exploration and the Roots of American Environmentalism," adlı kitabında incelenmektedir. (Viking, 2006).

Ölümünden itibaren Humboldt’un yazışmalarının önemli bölümü halka açıldı. Hem zaman hem de önem açısından bunların başında “"Briefe an Varnhagen von Enze" “ (Leipzig, 1860) gelir. Bunları “"Briefwechsel mit einem jungen Freunde"” (Friedrich Althaus, Berlin, 1861); “"Briefwechsel mit Heinrich Berghaus"” (~ cilt., Jena, 1863); “"Correspondance scientifique et littéraire"” (2 cilt., Paris, 1865?1869); “"Lettres à Marc-Aug. Pictet,"” “"Le Globe"” da yayımlandı, cilt vii. (Geneva, 1868); “"Briefe an Bunsen"” (Leipzig, 1869); “"Briefe zwischen Humboldt und Gauss"” (1877); “"Briefe an seinen Bruder Wilhelm"” (Stuttgart, 1880); “"Jugendbriefe an W. G. Wegener"” (Leipzig, 1896); yazışmaları izledi. Humboldt’un başlıca çalışmaları “"sekiz"” baskı olarak Tb. Morgand tarafından Paris’te yayımlanmıştır (1864?1866). Ayrıca bakınız: Karl von Baer, “"Bulletin de l'acad. des sciences de St-Pétersbourg"”, xvii. 529 (1859); R. Murchison, Proceedings, Geog. Society of London, vi. (1859); L. Agassiz, American Jour. of Science, xxviii. 96 (1859); Proc. Roy. Society, X. xxxix.; A. Quetelet, Annuaire de l'acad. des sciences (Brussels, 1860), p. 97; J. Mädler, "Geschichte der Himmelskunde," ii. 113; J.C.Houzeau, "Bibl. astronomique," ii. 168. (A. M. C.)





Alibeyköy, Eyüpsultan

Alibeyköy, İstanbul'un Eyüpsultan ilçesi sınırları içindeki bir semttir. Tarihinde mısır tarlaları ile bilindiğinden günümüzde aynı tarlalardan eser olmamasına karşın semtin girişindeki dev mısır heykelinde de görülebileceği gibi semtin sembolü olarak seçilmiştir. Alibeyköy nüfusunun çoğunluğunu, 1950-1960 yılları arası o dönem Yugoslavya Federasyonu olan şimdi ise Makedonya ve Kosova Arnavutları oluşturmaktadır. Alibeyköy Arnavutları genellikle, kuyumculuk ve tatlıcılık işleri ile uğraşmaktadır. Bunun yanı sıra komşu mahalleler olan Çırçır ve Karadolap mahallelerinin yerlileri de Arnavutlardır.

Alibeyköy'e adını veren Ali Bey, Karesi Beyliği Emirlerinden Evrenos Gazi'nin oğlu Ali Bey'dir. Orhan Bey'in beyliği ele geçirmesinden sonra Karesi Beyliği Osmanlı hizmetine girmiş ve Evrenos Gazi Rumeli'deki fetih hareketlerinde Orhan Bey'i desteklemiştir. Hizmetlerinden ötürü Orhan Bey, Evrenos Bey'e vakıf için İstanbul'da istediği yerleri bağışlamıştır.

Evrenos Gazi'nin oğlu Ali Bey de zamanının Osmanlı sultanlarından olan Fatih Sultan Mehmet'i fetihlerinde desteklemiş ve o da babası gibi Fatih Sultan Mehmet tarafından iltifat görmüş ve günümüzdeki Alibeyköy semti sınırları içindeki bir çiftliği kendisine mülk olarak vermiştir. Semtin adı da onun işte sözü geçen Ali Bey'den ötürü Alibeyköy olmuştur. Ali Bey 1485 yılında vefat etmiş ve Yenice-i Vardar'daki türbesine gömülmüştür.

Bizans döneminde bir yerleşim yeri olmayan semt Osmanlı'nın kenti fethinden sonra da hızla yerleşime açılmamış hatta 1498 tarihli Osmanlı kayıtlarında semtin nüfusu içinde Ali Bey'in çiftliğindeki çalışanların çoğunluğu oluşturduğu 46 kişi olarak gösterilmiştir.

Osmanlı'nın son döneminde semt 790.000 dönümlük meralarıyla sarayın ve Osmanlı ordusunun et ihtiyacını karşılamak için yetiştirilen kasaplık koyunların beslendiği bir yer haline gelmiş, Cumhuriyet döneminde ise semtin topraklarının miri ve vakıf arazileri halka dağıtılmıştır.




Chimborazo

Chimborazo, 6310 metre yüksekliğinde sönmüş bir volkan. Ekvador'un en yüksek dağıdır. Zirvesi Yeryüzü'nün en uç noktasıdır.

Chimborazo, Ekvador Andları'nın batı kordillerinde, aynı adla anılan eyaletde bulunur. Komşu zirvesi 5018 m yğksekliğindeki Carihuairazo'dur. Chimborazo'nun heybetli zirvesi, ~3500 ile 4000 m yükseklikteki kendisini çevreleyen plato üzerinde 2500 m yükselir. Çapı temelinde yaklaşık 20 km tutar. İdeal şartlarda zirvesi, sahil şehri Guayaquil'den görülebilir. Çevresinde bulunan en önemli şehirler Riobamba (yaklaşık 30 km güneydoğuda), Ambato (yaklaşık 30 km kuzeydoğuda) ve Guaranda'dır (dağın yaklaşık 25 km güneybatısında). Chimborazo, Andlar'ın yerli hayvanları olan vikunya, lama ve alpakaların yaşam alanlarının korunmasına hizmet eden, doğal koruma alanı ""Reserva de Produccion Faunistica Chimborazo""'nun içinde yer alır.

Dağın üst kısmı, yaklaşık 5100 m'den itibaren buzullarla kaplıdır. Tek tek buzul kolları aşağıya, 4600 m'ye kadar uzanırlar. Chimborazo'nun buzulları Bolivar ve Chimborazo eyaletlerinin büyük kısmının su ihtiyacını karşılar. Chimborazo'nun buzulu son zamanlarda küresel ısınma, komşu dağ Tungurahua'nın aktülel faaliyetlerini takiben küllerle örtülmesi ve El Niño fenomeni sebebleriyle (Chaffaut & Guillaume 2004, ) oldukça kütle kaybına uğramıştır.

Diğer Ekvador dağlarında olduğu gibi Chimborazo buzullarının buzu da "Hieleros" (ispanyolcadaki buz sözcüğü "Hielo" 'dan türemiştir) diye tabir edilen kişilerce koparılır, Guaranda ve Riobamba'nın pazarlarında satılır.

Chimborazo, 6.310 metre yükseklikle Ekvador'un en yüksek dağıdır ve Kuzey Amerika'daki bütün dağlardan daha yüksektir. Chimborazo, Himalayalar'ın ölçülmesinden önce dünyanın en yüksek dağı olarak geçiyordu. George Everest'in 1856 yılındaki ölçümleri, başta Everest Dağı olmak üzere pek çok Himalaya zirvesinin Chimborazo'dan belirgin bir biçimde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Hatta Andlar'da bile, aralarında en yükseği 6,959 metre ile Aconcagua olan çok sayıda daha yüksek dağ ve volkan bilinir.

Yeryüzü'nün merkezinden (dünyanın çekirdeğinden,taşküreye doğru) ölçüldüğünde Chimborazo Dünya'nın en yüksek noktasıdır. Bunun sebebi gezegenin kusursuz bir küre olmaması, ekvatordaki yarıçapının kutuplardaki yarıçapından büyük olan bir elips olmasıdır. Yeryüzünün merkezi baz alındığında 6.384.557 metre mesafe ile Chimborazo (1° güney enlemi) , Everest Dağı'nın (29° kuzey enlemi) 6.382.414 metrelik mesafesini iki kilometreden daha fazla bir farkla geçer.

"Chimborazo" adının kökeni ile ilgili çeşitli teoriler mevcuttur. Bunlardan biri Cayapa dilindeki kadın - "Schingbu" - sözcüğü ile Quichua dilindeki (Quechua'nın lehçesi) buz/kar - "Razo" -kelimelerinin kombinasyonundan oluşur ve "Buz-kadın" olarak ortaya çıkar. Bir diğeri ise Jívaro dilindeki "Chimbo" taht/tanrı tahtı sözcüğünün kombinasyonundan "Buzlu Tanrı Tahtı" olarak sonuç verir. Çevresinde yaşayan yerli halk tarafından dağ "Urcorazo" olarak da adlandırılır. Quichua sözcüğü "Urcu"-dağ anlamında olup, kısaca "Buzdan Dağ" olarak anlaşılır. Yerel mistisizmde "Taita Chimborazo" (quichua "Taita" : baba),yani "Baba Chimborazo" olarak geçerken, "Ana Tungurahua" 'nın kocasıdır.

Dağa ilk tırmanış denemesine Alexander von Humboldt, Aimé Bonpland ve Carlos Montúfar ile 23 Temmuz 1802'de girişir. Yaklaşık olarak 5.600 metre yüksekliğe ulaşırlar (o zamanki tahminleri 5.900 metre olduğu şeklindedir)
. Humboldt'un tırmanış tasvirine, yükseklik hastalığının semptomlarının ilk kesin betimlemelerini borçluyuz. Humboldt, dağda günler geçirir, krokisini çizer ve arka planda dağın olduğu bir şekide kendisini resmettirir. Aralık 1831'de Fransız doğa araştırmacısı Jean Baptiste Boussingault'ın da denemesi boşa çıkar. Zirveye ilk olarak ulaşan 4 Ocak 1880'de Edward Whymper, Jean Antoine Carrel ve Louis Carrel'den oluşan bir İngiliz-İtalyan halat takımıdır. Güneybatı kanadında, 5000 metrede buzulların altında bulunan korunma kulübesine, ilk tırmanışçının onuruna "Edward-Whymper-Kulübesi" adı verilmiştir. Birçok eleştirmen başarılı ilk tırmanıştan şüphe duyduğu için Whymper, aynı yıl yeni bir rota üzerinden (batıda Pogyos'dan) iki Ekvadorlu "David Beltrán" ve "Francisco Campaña" ile beraber dağa tekrar tırmanır.





Totoloji (mantık)

Totoloji, bir bileşik önermenin kendini oluşturan önermelerin her değili için daima doğru sonuç vermesi durumu. Bir şeyi kendi kaplamıyla tanımlayan tanımlardır. Bu tür tanımlar yeni bir bilgi vermez. Örneğin, 'Ev evdir