kansız olduğunu iddia
etmiştir çünkü önceden saptanmış gerçeklerin desteklenmesi için başka
gerçeklere ihtiyaç vardır ve bu nedenle ilk ilkelere ulaşılamayacaktır. Buna
dayanarak, Pascal geometride kullanılan prosedürün, bazı ilkelerin doğru
varsayılması ve diğerlerinin onlara dayanılarak geliştirilmesi yoluyla da olsa,
olabileceği en mükemmel durumda olduğunu savunmuştur. Buna rağmen varsayılan
ilkelerin doğruluğunu test etmek için bir yol bulunmamaktadır.

Pascal, "De l'Esprit géométrique "eserini bir
tanım teorisi geliştirmek için de kullanmıştır. Pascal, iki çeşit tanımı
ayırmıştır: Yazar tarafından tanımlanan alışılagelmiş etiketler olarak geçen
tanımlar ve dilin içerisinde olup, kastedilen şeyi doğallıkla belirttiği için
herkes tarafından anlaşılan tanımlar. İkinci tip tanım, esasçılık felsefesinin
ayırt edici özelliğidir. Pascal, bilim ve matematiğin biçimcilik felsefesini
Descartes’ın formüle ettiği gibi kabul etmesi gerektiğini savunarak, sadece
birinci tip tanımın bu alanlar için önemli olduğunu iddia etmiştir.

"De l'Art de persuader" ("On the Art
of Persuasion") eserinde Pascal geometrinin aksiyomatik metodunu, özellikle de
sonuçların dayandırıldığı aksiyomlara insanların nasıl inandığı sorusunu daha
derinden incelemiştir. Pascal, insan metodlarıyla bu aksiyomlarda ve sonuçlarda
kesinliğe ulaşmanın imkansızlığı konusunda Montaigne ile hemfikir olmuştur. Bu
ilkelerin ancak sezgi yoluyla anlaşılabileceğini ve bu durumun gerçekleri
ararken Tanrı’ya itaat etmenin gerekliliğini vurguladığını ileri sürmüştür.

Pascal’ın
hidrodinamik ve hidrostatik alanındaki çalışmaları hidrolik akışkanlar
konusunda yoğunlaşmıştır. Hidrolik pres (hidrolik basınç kullanarak kuvveti
arttırma) ve şırınga, icatları arasındadır. Hidrostatik basıncın sıvının
ağırlığına değil yükselti farkına bağlı olduğunu kanıtlamıştır. Bu prensibi
göstermek için su dolu bir fıçıya ince uzun bir tüp bağlayıp tüpü bir binanın
üçüncü katının yüksekliğine kadar su ile doldurmuştur. Bu durum fıçıdan su
sızmasına sebep olmuştur ve daha sonra bu deney Pascal’ın fıçı deneyi adını
almıştır.

Pascal, 1646 yılı
itibarıyla Evangelista Torricelli'nin barometrelerle olan deneyini
öğrenmiştir. Civa ile dolu bir tüpün civa ile dolu bir kaba batırılması ile
gerçekleşen bir deneyin benzerini yapmış biri olarak, nasıl bir gücün cıvanın
bir kısmını tüpün içinde tuttuğunu ve tüpün üzerindeki boşluğu neyin
doldurduğunu sorgulamıştır. O zamanlar çoğu bilim adamı orada vakum yerine
görünmez bir maddenin olduğunu ileri sürmüştür. Bu düşünce, evrenin görünür ya
da görünmez bir madde olduğunu ve bu maddenin daima hareket halinde olduğunu
savunan Aristocu düşünceye dayanmaktadır. Hatta Aristo hareket eden her şeyin
başka bir şey tarafından hareket ettirildiğini iddia etmiştir. Bu nedenle,
Pascal’ın zamanında yaşamış ve Aristo’nun fikirlerine göre eğitilmiş bilim
adamlarına göre vakum imkansızlıktır. Nasıl mı? Kanıt olarak şunlar
gösterilmiştir:
Cam tüpün içindeki vakum
denilen şeyin içinden ışık geçebilmektedir.
Aristo her şeyin hareket
ettiğini ve bir şey tarafından hareket ettirildiğini yazmıştır.
Sonuç olarak, ışığın cam tüpün
içindeki hareketini sağlamak için tüpün içinde bir şey olması gerektiğine göre,
tüpün içindeki vakum olamaz. Başka herhangi bir yerde de vakum olamaz. Vakum
-her şeyin yokluğu, hiçbir maddenin var olmaması- düpedüz imkansızdır.

Bu yolda başka
deneylerle ilgilenirken, 1647 yılında Pascal "Experiences nouvelles touchant le vide" ("New Experiments with
the Vacuum") adlı, çeşitli sıvıların hangi dereceye kadar hava basıncı ile
desteklenebildiğinin basit kurallarını anlatan eserini çıkarmıştır. Aynı
zamanda bu eserde, barometre tüpündeki boşluğun vakum olmasının da nedenlerini
vermiştir.

19 Eylül 1648’de,
Pascal’ın arkadaşça ama ısrarcı kışkırtmalarından sonra Pascal’ın ablası
Gilberte’nin eşi Florin Périer, Pascal’ın teorisi için büyük önem
taşıyan gerçekleri bulma görevini gerçekleştirebilmiştir. Périer tarafından
yazılan rapor der ki:

“Geçen Cumartesi
hava biraz şüpheliydi… ...ama o sabah saat 5 civarında… ...Puy-de-Dôme görülebiliyordu…
...ben de denemeye karar verdim. Clermont şehrinden bir takım
önemli insanlar yükselmeyi yapacağım zaman onlara haber vermemi istemişti…
...Bu büyük çalışmada onların yanımda olmasından mutluluk duymuştum…

...saat 8’de Minim Fathers
bahçelerinde buluştuk, burası şehirdeki en düşük yükseltiye sahipti… ...önce 16
poundluk civayı kaba koydum… ...sonra birkaç cam tüp aldım… ...hepsi 4 feet
uzunluğundaydı ve bir ucu hava geçirmez şekilde kapalı, bir ucu açıktı…
...sonra tüpleri kabın içine yerleştirdim… ...tüpteki civanın kaptakinden
26" ve 3½ çizgi daha yüksekte durduğunu gördüm… …Aynı deneyi iki kere daha
aynı noktada tekrarladım… ...her seferinde aynı sonuca vardım…

Tüplerden birini
kaba bağladım ve civanın yüksekliğini işaretledim… …Minim kardeşlerden biri
olan Father Chastin’den gün içinde durumda herhangi bir değişiklik olursa diye
izlemesini istedim… …Diğer tüpü ve civanın bir kısmını aldım… …Puy-de-Dôme’un tepesine
yürüdüm… … Orası manastırdan yaklaşık 500 kulaç daha yüksekteydi… …orada deneyi
tekrarladığımda tüpteki civanın sadece 23" ve 2 çizgi yüksekte olduğunu
gördüm… ...Deneyi zirvenin değişik noktalarında 5 kez dikkatle tekrarladım…
...her seferinde aynı yüksekliği buldum...”

Pascal, deneyi
Paris’te 50 metre yükseklikteki Saint-Jacques-de-la-Boucherie kilisesinin çan
kulesinin tepesine bir barometre çıkararak tekrarlamış ve cıvanın 2 çizgi düştüğünü
görmüştür.

Her boşlukta bir
maddenin bulunmasının zorunlu olduğu eleştirisine karşı Pascal, Estienne Noel’e cevap olarak 17. yüzyılın en büyük
ifadelerinden birini vermiştir. Karl
Popper’ın popülerleştirdiği bu ifade, bilimsel teorilerin
çürütülebilirliklerine göre karakterize edilmesi fikrinin dikkat çeken bir
öngörüsüdür: “Bir hipotezin doğruluğunu göstermek için bütün olguların onu
izlediğini göstertmek yeterli olmaz; fakat, eğer hipotez olgulardan herhangi
birinin tersine bir yol izliyorsa bu onun yanlışlığını ortaya çıkarmak için
yeterlidir.” Pascal’ın vakumun varlığı konusundaki ısrarı, Descartes da dahil
olmak üzere diğer seçkin bilim adamları arasında çatışmaya yol açmıştır.

Pascal, “sürekli
hareket makinesi” arayışındayken ruletin ve rulet tekerleğinin ilkel bir halini
ortaya çıkarmıştır.

Zaten insan dediğin
doğada nedir ki? Sonsuzluğun karşısında hiçbir şey, hiçliğin karşısında her
şey, hiçbir şey ve her şey arasında bir orta nokta ve ikisini de anlamaktan son
derece uzak. Bir şeylerin başlangıcı ve sonu ondan delinmez bir sırla ele
geçirilemez bir şekilde saklanmış. İçine sürüklendiği hiçliği de, içinde
kaybolduğu sonsuzluğu da görebilmekten eşit derecede aciz.

Blaise Pascal, "Pensées" No. 72

1646 yılının
kışında, Pascal’ın 58 yaşındaki babası Rounen’in buzlu bir sokağında kayıp
düşerek kalçasını kırmıştır. Adamın yaşı ve 17. yüzyıl'da tıbbın durumuna
bakılırsa, kırık bir kalça ciddi bir sağlık problemiydi, belki de ölümcüldü.
Paris’teki en iyi iki doktor Rouen’de yaşıyordu: Monsieur Doctor Deslandes ve
Monsieur Doctor de La Bouteillerie. Büyük Pascal “...kendine bu adamlardan
başkasının tedavi etmesine izin vermezdi… bu iyi bir seçimdi çünk yaşlı adam
kurtuldu ve tekrar yürüyebildi...” Fakat tedavi ve eski haline gelmesi üç ay
sürdü, bu esnada La Bouteillerie ve Deslandes evlerinde misafir oldu.

İkisi de Jansenizm
denen bölücü bir katolik grubun savunucusu olan Jean Guillebert’in
takipçisiydi. Hala epey küçük olan bu grup o zamanlar Fransız katolik
topluluğuna şaşırtıcı baskınlar yapıyordu. Şiddetli Augustinism’i
destekliyordu. Blaise doktorlarla sık sık konuşuyordu ve babasının başarılı
tedavisinden dolayı onlardan Jansenist yazarların çalışmalarını ödünç almıştı.
Pascal bu dönemde bir “ilk dönüşüm” yaşadı ve takip eden yılda teolojik konular
hakkında yazmaya başladı.

Pascal bu ilk dini
bağlantısından uzaklaştı ve daha sonra birkaç yıllık bir, biyografi
yazarlarının deyimiyle, “dünyevi dönem” yaşadı. (1648 - 1654) 1651 yılında
babası vefat etti ve mirasını Pascal ve Pascal’ın vasiliğini yaptığı
Jacqueline’e bıraktı. Jacqueline, yakında Port-Royal’ın Jansenist rahibe
manastırına aday olacağını açıkladı. Pascal oldukça etkilenmiş ve üzülmüştü,
fakat bunun sebebi kardeşinin seçimi değil, kendisinin sağlığının iyi
olmamasıydı. Onun da Jacqueline’e ihtiyacı vardı.

“Bir anda Pascal
evinde savaş çıkmıştı. Blaise Jacqueline’e gitmemesi için yalvarıyordu ama o
son derece kararlıydı. Kalmasını emretti ama o da işe yaramadı. Bu durumun
özünde... … Blaise’in terkedilme korkusu yatıyordu… … eğer Jacqueline
Port-Royal’e girerse, mirasının geride bırakmak zorunda kalacaktı… … ama hiçbir
şey fikrini değiştirmiyordu.”

1651 yılının sonuna
doğru kardeşler arasında ateşkes yapıldı.Yeterli olacak kadar aylık cep harçlığına
karşılık Jacqueline mirasını kardeşine devretti. Gilberte mirasının kendi
kısmını zaten çeyiz (başlık parası) olarak vermişti. Ocak’ın başlarında
Jacqueline Port-Royal’e gitmek üzere ayrıldı. O gün, kardeşi için endişelenen
Gilberte’ye göre “salonda bekleyen Jacqueline’i görmeden, çok üzgün bir halde
odasına çekildi…” 1653 Haziran’ının başlarında, görünüşe göre Jacqueline’in
bitmeyen eziyetleri sonucu, Pascal kardeşinin tüm mirasını resmi olarak
“tarikat kokuları almaya başladığı” Port-Royal’e devretti. Babasının mirasının
üçte ikisinin gitmesiyle, 29 yaşındaki Pascal soylu yoksulluğa mahkûm oldu.

Bir süre bekar
hayatı yaşadı. 1654 yılında, Port-Royal’deki kardeşine yaptığı ziyaretler
sırasında dünya işleri onu iğrendirdi fakat Tanrı’ya yakınlaşmadı.

23 Kasım 1654’te,
gece 10:30 - 12:30 arası, Pascal yoğun bir dinsel imgelem görmüş ve bu deneyimi
anında kendine kısa bir not olarak kaydetmiştir. Not şöyle başlar: “Ateş.
Abraham’ın Tanrısı, Isaac’in tanrısı, Jacob’un tanrısı, bilim damları ya da
filozoflarınkiler değil…” ve Psalm 119:16’dan bir alıntıyla sonlanır: “Sözünü
unutmayacağım. Amin.” Görünüşe göre bu belgeyi dikkatli bir şekilde ceketine
dikmiş ve kıyafet değiştirdiğinde yeni kıyafetine aktarmıştır, hizmetçilerinden
biri