ı olarak adlandırdıkları yazıtlardan biri olan Kültigin Yazıtı, Türk dilinin en eski yazıtlarındandır. Moğolistan'da eski Moğol başşehri Karakorum'un 32 km. güneyinde, eski Uygur başkenti Karabalasagun'un 28 km. güneybatısındadır. Boz bir granit kaya üzerinde duran dört yüzlü bir yazıttır. Üç yüzü(Kök)türkçe metinden; bir yüzü (batıyüzü)ise, Çince metinden oluşur.

18 Temmuz 1889'da Rus etnograf Nikolay Yadrintsev tarafından bulunmuş ve Danimarkalı dilbilimci Vilhelm Thomsen tarafından Danimarka Kraliyet Akademisi'nin Kopenhag'daki 15 Aralık 1893 tarihli oturumunda çözülmüştür.
Kül Tigin yazıtı mermerden yapılmış dört yönlü bir taştan ibarettir. Bu taşın boyu 3.75 metredir. Üzerindeki yazıların boyu ise 2.75 metre, doğu ve batı yüzleri altta 1.32 metre, üstte 1.22 metredir. Kuzey yüzü 46 cm, güney yüzü ise 31 cm'dir.

Taş, bir kaplumbağa kaide üzerine oturtulmuşken bu kaidenin parçalanması yüzünden 1911’de sunak taşından kesilen granit bir kayanın üstüne yerleştirilmiştir.

Yazıtın batı yüzünde bizzat Çin imparatoru Xuan Zong tarafından yazılmış Çince bir yazı ile Köktürkçe bir satır bulunmaktadır. Güney, Kuzey ve Doğu yönlerindeki metinler Köktürkçedir. Ayrıca yazıtın kuzeydoğu, güneydoğu, güneybatı yüzlerinde de Köktürk harfli Türkçe küçük yazıtlar bulunmaktadır.
27 Şubat 731'de ölen Şehzade Kül Tigin için 1 Kasım 731'de yuğ merasimi yapılmıştır. Çinliler başta olmak üzere bütün komşularından yoğ (cenaze) törenine katılım oldu. Çin imparatoru Xuan Zong, törene katılması için elçiler gönderdiği gibi bir anıt yapılmasını, Kül Tigin'in başarılarının üzerine resmedilmesi için altı usta göndermişti. Ayrıca Kül Tigin'in ölümünden dolayı üzüntüsünü dile getiren bir yazı yazmış, yazıtın bir yüzüne kendi ifadesinin yazılmasını istemişti. Yazıt muhtemelen 21 Ağustos 732 tarihinde dikilmiştir.

Bilge Kağan da aynı yazıtın diğer yüzlerine runik harfli Köktürkçe metni yazdırmıştır. Yazıcısı ise Bilge Kağan ve Kül Tigin'in yeğenleri olan Yolluğ Tigin'dir. 
Yazıtta Çince ve Türkçe iki ayrı metin bulunmaktadır. Gerek Türkçe gerek Çince metin Tang Hanedanlığı ve Köktürk Devleti ilişkileri tarihinden bahseder.

Çince metin, Bilge Kağan'ın kardeşi Kül Tigin'in ölümü üzerine 732 yılında Tang İmparatoru Xuan Zong tarafından yazdırılmıştır. Köktürk Devleti toplumunun üyelerine, özellikle de aristokrat kesime hitap eder. Bu metinde genel hatlarıyla Çin-Türk ilişkilerinden, Çin imparatorları ile Türk kağanları arasındaki yakın dostluktan, Türk kağanlarının başarılarından, saygın kişiliklerinden ve Kül Tigin'in vefatından bahsedilmektedir.

Türkçe metin de Köktürk Devleti toplumunun üyelerine, özellikle de ileri gelenlerine hitap eder. Bu yazıtta konuşan Bilge Kağan'dır. Türkler ve Tang Hanedanlığı arasındaki ilişkiye dair Çince metindeki ılımlı yorumdan farklı olarak yazıttaki Türkçe metinlerde Tang Hanedanlığı'nın Türklerin tarihte ve gerçekte esas düşman oldukları dile getirilmiştir. Özellikle Köktürk Devleti’nin gerilemesinin nedeni olarak Tang Hanedanlığı gösterilir. I. Köktürk Devleti’nin yıkıldığı zamanlardaki acı hatıraları dile getirilerek Türkler, Tang Hanedanlığı'na yaklaşmaması hususunda sert bir dille uyarılır. Bilge Kağan ayrıca kardeşinin ölümünden derinden etkilendiğini, onu kağanlara yakışır bir törenle defnettiğini, Çin'den ustalar getirip olağanüstü güzellikte bir mezar ve yazıt diktirdiğini söyler.

Yazıtın kuzeydoğu, gündeydoğu, güneybatı yüzlerindeki metinlerde Kül Tigin'in ölümüne, yuğ törenine, anıt mezarının ve yazıtının tamamlanmasına ait kayıtlar ile Köktrük harfli yüzlerin yazıcısı olan Yollug Tigin'in yazıtın yazılış süreci ile ilgili ifadeleri yer alır.
Rus Coğrafya Cemiyeti adına Moğolistan‟da araştırmalar yapmaya gönderilen Nikolay Mihayloviç Yadrintsev tarafından 18 Temmuz 1889’da Orhun vadisinde Bilge Kağan yazıtı ile birlikte bulundu. 1890 yılında bölgeye Rusya ve Finlandiya’dan gelen iki ayrı heyet anıtların kalıbını alıp fotoğraflarını çekti. Yazıtların çözümü için iki koldan devam eden çalışmalar, Danimarkalı dilbilimci Vilhelm Thomsen’in, 15 Aralık 1893'te Danimarka Kraliyet Akademisi oturumunda yaptığı bildiri ile sonuçlandı.






Valhalla

Valhalla (İskandinav mitolojisinde Valhöll, "Savaşta ölenlerin salonu"), Odin tarafından yönetilen Asgard'da bulunan görkemli, büyük salondur.

Valkyrieler savaş alanlarında ölmüş kahramanları buraya getirir.




Bilge Kağan Yazıtı

Bilge Kağan Yazıtı veya Bilge Kağan Kitabesi, Türk dilinin en eski yazıtlarındandır. Orhun Yazıtları olarak bilinen yazıtlardan biridir.

Bu yazıt, Bilge Kağan'ın ölümünden(734) bir yıl sonra(735),kendi oğlu olan Tengri kağan tarafından diktirilmiştir.Bu yazıtta da konuşan; Kül Tigin yazıtında olduğu gibi,Bilge Kağan'dır.

Moğolistan'da Orhun Irmağı yakınlarında bulunmaktadır. Bilge Kağan Yazıtı ile Kül Tigin Yazıtı arasındaki uzaklık bir kilometredir. Göktürk yazısı ile yazılmıştır. Bazı bölümleri Kül Tigin Yazıtı'ndan aktarılmıştır. Ondan farklı olarak Kül Tigin'in ölümünden sonraki olayları da anlatmıştır. Kültigin kitabelerinin çevresinde Bilge Kağan'ın mezarının etrafında da balballar vardır. Bunları Yollug Tigin yazmıştır.

Bilge Kağan Yazıtı'nın yüksekliği 3.80 metredir. Doğu yüzünde 41 satır, güney ve kuzey yüzlerinde 15'er satır yer almaktadır. Böylece Türkçe yazılmış olan toplam satır sayısı 71'i bulmaktadır. Batı yüzünde ise Çince bir yazı yer almaktadır. Kuzey yüzünün ilk 8 satırı Kül Tigin Yazıtı’nın güney yüzünde yer alan ilk 11 satır ile aynıdır. Ayrıca doğu yüzündeki ilk 24 satır ile Kül Tigin Yazıtının doğu yüzünde yer alan ilk 30 satır aynıdır. Bu yazıt ilk yazıt olarak tarihe geçmiştir. Bu yazıt, Kül Tigin Yazıtına oranla daha çok tahribat görmüştür. Bu nedenle metinler kesik ya da okunamaz durumdadır. Bu yazıtta konuşan Bilge Kağan'dır. Yazıt,734 yılında ölen Bilge Kağan anısına, 735 yılında oğlu Tenri Kağan tarafından dikilmiştir. Yazıt, Bilge Kağan'ın yeğeni Yollug Tigin tarafından yazılmıştır. Çince kitabenin altından Türkçe kitabe devam etmektedir. Ancak Çince kitabe tamamen silinmiştir. Bilge Kağan'ın ölümünden 1 yıl sonra oğlu tarafından yaptırılmıştır. Kitabede Bilge Kağan ve yeğeni Yollug Tigin'in sözleri yer almaktadır. Bilge Kağan Kitabesi hem devrilmiş, hem de parçalanmıştır. O yüzden tahribat ve silinti Bilge Kağan Kitabesinde çok fazladır. Bu abidenin etrafında yine türbe enkazı, heykeller ve balballar bulunmaktadır.






Anamur yöresi yemekleri

Mersin'in Anamur ilçesinde iklim koşulları neticesinde birçok tropikal meyve ve sebze yetişebilmektedir. Bundan dolayı çok zengin bir mutfağı vardır.

Mısır unu taze çökelek ve yağdan oluşan bir tür yöre yemeğidir.

Mısır dövmesidir. Yahnisi, ayranlısı, yağlısı, sütlüsü, yoğurtlusu meşhurdur. Yörede düğün yemeği olarak da bilinir. Ve Anamur yöresine aittir.

Mersin'in diğer ilçelerinde, Ermenek ve Karaman civarında da bilinen batırık kadınların bir araya geldikleri vakit vazgeçilmezlerinden olan, kısıra benzeyen yöresel bir yemektir. Kısırdan farklı olarak içine yağ konmaz ve soğuk çorba şeklinde servis edilir. Ayrıca kavrulmuş ve dövülmüş fıstık, kavrulup dövülmüş susam(küncü), dövülmüş ceviz, haşlanmış lahana, haşlanmış asma yaprağı ve isteğe bağlı başka sebzeler eklenebilir. 

İstenirse sulandırlımadan kısırından bir miktarı ayrılıp öylece tüketilebilir. Özellikle yaz aylarında içine buz katılarak servis edilir, serinlik verir.

Batırık'a Anamur'da fıstık, Ermenek'te ise ceviz konulur.Bu yemek Alanya-Ermenek-Silifke'yi içine alan Taşeli yöresinin bir yemeğidir.

Gölevez (Taro) bitkisinin yumruları patates gibi kullanılır.Geniş yapraklı devetabanını andıran çok su isteyen bir bitkidir. Çeşitli pişirme şekilleri vardır. Genellikle kuru fasulye ile birlikte,salçalı,kıymalı,etli yemeği yapılarak, kızartarak, haşlayarak üzerinde sosla yenir. Çok önemli besin kaynağıdır. 

Yumrunun kenarlarında "fili" olarak adlandırılan yuvarlak çıkıntılar vardır. Yumrudan yemek yapılır. 

Fili haşlanarak sumakla yenilebilir veya una bulanıp kızartılır. Kızartılmış filinin üzerine sarımsaklı yoğurt ve sos dökülebilir. Ayrıca kuru fasulyenin içine de eklenebilir.

Susam (küncü) kavrulur, biraz pembeleşince pekmez ilave edilir. Bu karışım koyulaşana kadar kaynatılır ve soğumaya bırakılır. Eli yakmayacak kadar ılık olunca, çiğ köfte gibi sıkılarak servis edilir. Ya da sıcakken bir ekmek tahtası (senit) üzerine serilir, donunca akide şekeri gibi parçalara ayrılarak yenir.

incirden yapılan bir çeşit tatlı. (reçel)

Maş diye bilinen fasulyeye benzer bir bitkinin tanelerinden çorbası yapılır.

Haşlanmış bakla zeytinyağlı ve dereotlu pişirilir. İstenirse sarmısaklı yoğurtla üzerine sos yapılıp yenilir.

Haşlanmış patates ince ince bir tepsiye doğranır. Üzerine sarmısaklı yoğurt ve salçalı lezzetli bir sos dökülür.

Halk ağzında ülübü de denir. Fasulyeye benzer bir bitkidir. Taze fasulye gibi pişirilir.

Jöleye benzer soğuk muhallebi tarzında hafif bir tatlıdır. Eflatun mor renkli olur.

Yörede ev baklavası cevizli yapılır.Özel günlerde,bayramlarda,düğünlerde ve cenazelerde ikram edilir.

Anamur yöresi düğünlerinde tam bir ziyafet verilir. Gelen konuklara geniş bir menü sunulur.

Mevlid ve diğer toplantılarda da bu menü kullanılır.

El büyüklüğünde ince hamur yağda kızartılır.




Tonyukuk Yazıtı

Tonyukuk Yazıtları ya da uluslararası literatürdeki adıyla Bain Tsokto Yazıtları, Orhun Irmağı vadisinde 8. yüzyılda yazılıp dikilmiş olan Göktürk Yazıtlarından birisidir.

Tonyukuk Yazıtı, 720-725 senelerinde Tonyukuk'un kendisi tarafından dikilmiştir.Bu yazıtta,Türklerin savaş stratejileri,bağımsızlık mücadelesi için verilen savaşlar,Bilge Tonyukuk'un,Türk milleti için verdiği mücadeleler göze çarpmaktadır.

Türk tarihinin en eski yazılı belgelerinden olan Tonyukuk yazıtları, II. Köktürk Kağanlığı döneminin büyük veziri, kumandanı ve danışmanı Bilge Tonyukuk'un ölümünden önce bizzat kendisi tarafından
diktirilen dört cepheli iki yazıttan ibarettir. Köktürk dönemine ait tarihi olaylardan bahseden Köktürk harfli Türkçe bir metin içerir.

Bilge Kağan Yazıtı ile Kül Tigin Yazıtının 360