de, hâcet penceresi önünde, eltisi Mîhr-i Şâh'ın yanındadır.






Tabu

Tabu, insan davranışlarının belli alanları ya da belli normlarla ilişkili olarak kutsal veya dokunulmaz olarak tanımlanmış oldukça güçlü sosyal yasaklara denir. Etnologlar tarafından Polinezya dillerinden alınıp kullanılmaya başlanmıştır. "Kutsal" nesnelerde olduğu gibi çelişkili bir yapısı vardır, iki karşıt anlamı da taşır. Hem "kutsal" hem "kirlenmiş" şeyler tabu olabilirler. Örneğin "kirlenen" kişiler, nesneler "kutsal" olandan ayrı tutulmalıdır. "Tabu" karşılığında birçok dilde kullanılan sözcükler de iki zıt anlamı birden taşırlar.

Hastaları ve ölüleri toplumun geri kalanından ayırmak en eski zamandan beri bir gelenektir. Bazı tabular ise kadınlara, cinselliğe, doğuma veya belli olaylara yöneliktir. Dövüşte ölmüş bir horozu yemek, reisi silah altında olan bir evin erkek hayvanını öldürmek vb.

Bazı tabular geçici, belli dönemler içinken bazıları süreklidir. Bazı kozmik ya da kutsal sayılan bölgeler, kimsenin yaklaşmaya cesaret edemediği yerler, bazı mezarlar gibi.

Bugün farkında olmadan uygulanan bazı gelenekler de tabulardan kaynaklanmıştır. Bazı bölgelerde hükümdar toprağa dokunmamalıydı, çünkü güçleriyle toprağın ölmesine neden olabilirdi; bu nedenle taşınmalı ya da halı üzerinde yürümeliydi.

Evrensel bir tabu yoktur ancak tabu mekanizması her zaman aynıdır. Bazı nesneler, kişiler ya da bölgeler tamamen farklı bir ontolojik sisteme dahil olurlar ve bunlara dokunmak ontolojik düzlemde ölümcül sonuçlar doğuracak bir kırılmaya neden olur.

Bazı tabu örnekleri kaygı ve uzaklaşma yaratan, tuhaf, uğursuz, gizemli vb. olanların normal olanlardan ayrılarak tabu haline getirildiğini gösteriyor. Bu nesne, kişi ya da davranışlar aşağılanmaz, tersine bir değer atfedilir. Kızılderililerde, birçok Afrika kabilesinde, Şamanlarda kutsal güçlere sahip olan kişilerin itici görünüşe sahip, nöropat, sinirsel açıdan dengesiz ya da çirkin kişilerden seçilmesi gibi.

Son olarak Sigmund Freud'dan bahsetmek gerekir. Freud tabuların bilimsel bir analizini yapmış ve bu tür yasaklara karşı güçlü bilinçaltı güdülerle hareket edildiğini ortaya çıkarmıştır.

Kutsal yasaklar, Türk halk kültüründe "Koruğ" sözcüğü ile karşılanır. Bu kelime "Kor" sözcüğünden türemiştir ve korumak fiilinden gelir. Türk halk inancında, şamanizmde ve mitolojide sık sık rastlanan bu yasaklara Koru veya Korı da denir. Yapılması, dokunulması, gidilmesi, söylenmesi dinsel veya metafizik içerikli bir sonuca bağlanmış olan yasak. Masallarda ve efsanelerde sık sık görülen yasaklar şu şekildedir.





Yaban





Açık etiketli çalışma

Açık etiketli çalışma, klinik çalışma yöntemlerinden bir tanesidir. Bu çalışmada hem katılımcılar hem de araştırmacılar uygulanan ilacın ne olduğunu bilirler. Oysa tek kör ve çift kör çalışmalarda katılımcılar kendilerine hangi ilacın uygulandığını bilmezler (çift kör çalışmada araştırmacı da bilmez).




Roosevelt

Felemenkçe ""Gül bahçesi"" anlamına gelen Hollanda kökenli bir soy isimdir.





Rödevans

Rödevans, yabancı dilde "redevance" sözcüğünden Türkçeye geçmiş olan, imtiyaz hakkı olarak nitelendirilebilir. Daha ziyade yeraltı kaynaklarının işletilmesi ve kâr paylarının rödevans şeklinde ifade edilmesinden dolayı, bu tür sözleşmelere rödevans sözleşmesi, imtiyaz payına da rödevans ücreti denilmektedir. 




Navlun

Navlun, deniz ve nehir yolu ile taşınan eşya için, taşıma hizmeti karşılığında gemi şirketine ödenen ücret. Navlun bedeli resmî bir tarifeye veya sözleşmeye göre tahakkuk eder. Teslim şekline göre navlun satıcıya veya alıcıya ait olabilir.

Navlun peşin ödenebileceği gibi (Freight Prepaid), varış limanında da ödenebilir (Freight Payable At Destination/Freight Collect). Tüm bunlar deniz ticaretinde konşimento adı verilen sözleşmelerde düzenlenir.

Konteyner gemilerinde 20'lik (20dc), 40'lık (40dc) ve 40'lık yüksek tavan (40hc) konteyner çeşitleri için farklı navlun istenebilir. Her armatörün navlun teklifi ekipman ve gemi maliyetine göre değişebilir. Ağır yükler için yükleme kapasitesi daha fazla olan 40dc konteyner şekli tercih edilir. Bu konteynerlerde 28 tona kadar yük taşınabilir. Navlun fiyatları hafif yükler için aynı konteyner tipinde daha az olmaktadır.
Navlunlar ayrıca yükün taşınacağı yöne göre değişir. Gemiler belli bir rota içinde hareket ederler. Bu rotada belli bir bölgeye giderken gemi daha doludur. Diğer tarafa taşınan yük ise daha azdır. Eğer daha az yükün olduğu yönde taşıma yapılıyorsa navlun tutarı düşük olmaktadır.
Navlun tekifleri çoğunlukla gemi üzerinde taşımayı ifade eder. Toplam taşıma tutarını hesaplarken yükleme ve boşaltma limanındaki lokal masrafları da dikkate almak gerekir.

Bir konteyneri dolduramayacak kadar yük olduğunda parsiyel ya da LCL (İngilizce Less than Container Load) olarak da taşıma yapılabilir.





Esperanza Malchi

Esperanza Malchi (ö. 1600), Osmanlı Devleti'nin Valide Sultan'ı Safiye Sultan'ın kirası olan Yahudi bir kadındı.

Osmanlı haremindeki kadınlar, Valide Sultan dahil olmak üzere haremden dışarı çıkamadıkları için dış dünyayla ilişkilerini çoğu Yahudi olan kadınlarla yürütürlerdi. Bu kadınlara "kira" adı verilirdi. III. Murat'ın eşi ve III. Mehmet'in annesi olan Safiye Sultan'ın kirası da Esperanza Malchi idi

Esperanza Malchi, Safiye Sultan'ın habercisi olarak Avrupa'nın birçok ülkelerine seyahat etti. İngiltere kraliçesi I. Elizabeth ile Safiye Sultan arasında haberleşmeyi sağladı. Malchi'nin 16 Kasım 1599 tarihinde Safiye Sultan adına I. Elizabeth'e yazdığı mektubun İtalyanca aslı British Library'de mevcuttur. Mektupta Malchi, I. Elizabeth ile Safiye Sultan arasındaki hediye alışverişini bizzat kendisinin yapacağını, hediyeler başka hiç kimsenin elinin değmemesi gerektiği yazılmaktadır.

Esperanza Malchi ve oğulları Safiye Sultan'ın sayesinde o kadar zengin oldular ki onun bu zenginliğini çekemeyen yeniçeriler 1600 yılında isyan ederek Malchi'yi öldürdüler. Ailenin mallarına el kondu. Osmanlı tarihçisi Selanikli Mustafa Efendi'nin Mehmet İpşirli tarafından 1999 yılında günümüz Türkçesine uyarlanarak yayındığı kitabında bu konuda aşağıdaki satırlar yer almaktadır: "Tepelenen mel'une Kira'nın ve oğlunun parçaları Atmeydanı'nda birkaç gün köpeklere yedirildi. Ama ortalığı kerih bir koku sardı ve Müslümanlar rahatsız oldular. Sipahiler gelip karının parçalarını topladılar ve odun yakıp ateşe attılar".




Yalıtkan

Yalıtkan (dielektrik), bir elektrik akımı taşıyabilecek serbest elektronları olmayan, bir elektrik alanıyla kutuplanma özelliği taşıyan, elektrik iletkenliği sıfır veya çok zayıf olan cisim veya madde. Özdirençleri çok yüksek olduğundan, elektrik akımlarını ancak güçlükle geçirebilen maddeler için kullanılır.

Yalıtkanlarda elektronlar, bir molekülden öbürüne güçlükle geçer; eğer bir yalıtkanın atomlarından biri bir elektronu yakalarsa, bu elektron atoma bağlı kalır; oysa iletken bir cisimde, bütün kütle içinde dolaşır.

Yalıtkanlar şöyle sınıflandırılabilir;
Katı sentetik yalıtkanlar, tabiî reçine, sentetik reçine, kauçuk, selüloz veya silisli olabilir. Teknik elektrik birliği, elektrik makinelerinin yapımında kullanılan yalıtkanların sınıflandırılmasını standartlaştırmıştır.


Yalıtkan plastik maddeler, oda sıcaklığında katı halde bulunan ve plastik şekil değişimiyle istenen biçime getirilebilen organik maddeler veya kısmen organik madde karışımlarıdır.

Isıyla sertleşen plastik maddeler şunlardır; fenoplastlar (bir fenol ile bir aldehitin yoğunlaşmasından meydana gelen sentetik reçineler) ve aminoplastlar (bir, iki veya daha çok amin veya amin fonksiyonu kapsayan organik bir bileşikle bir aldehitin yoğunlaşmasından meydana gelen sentetik reçineler üre-formol ve anilin formol reçineleri).

Isıyla yumuşayan plastik maddeler arasında da şunlar sayılabilir; selüloz esterleri (nitroselüloz ve selüloz asetat); kimyasal sentezle elde edilen etilen türevi reçineler (akrilik ve metakrilik reçineler, vinilik ve polivinilik reçineler, polistirol reçineler).

"Yalıtkan" kavramının uluslararası terminolojideki karşılığı "dielektrik" veya "izolatör" (İngilizce'de "insulator") şeklindedir. "İzolasyon" kavramı ısı ve diğer dış faktörler için de yaygın olarak kullanıldığından, elektrik, manyetik ve elektromanyetik alanında genelde ilk tanım tercih edilir. İngilizce'de elektrik akımını geçirmeme anlamında "non-conductor" terimi de kullanılabilmektedir. Ayrıca elektrik akımı ile yalıtkan madde arasındaki mesafeye bağlı elektrostatik fonksiyonlar 1991'de Solmajer ve Mehler tarafından incelenmiştir..




Mehmet Ercan Vuralhan

Mehmet Ercan Vuralhan, (d. 1943, Malatya, Türkiye- ö. 18 Nisan 2018; Sirkeci, İstanbul), Türk bürokrat. II. Özal Hükümeti’nin Millî Savunma Bakanı’dır.

1965 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. 28 Aralık 1965'te Dışişleri Bakanlığı IV. Dairede aday meslek memuru olarak göreve başladı. 23 Haziran 1966'da aynı dairede 3. Katipliğe getirildi. 1 Nisan 1967 ile 31 Mart 1969 arasında askerlik hizmetini yerine getirdi. Askerlik dönüşü Batı Dairesinde 3. Katip olarak göreve başladı. 9 Ocak 1970'te 2. Katip oldu. 29 Haziran 1970'te Sofya Büyükelçiliği 2. Katipliğine görevlendirildi. 12 Kasım 1971'de Başkatip oldu. 31 Temmuz 1972'de Stuttgart Başkonsolosluğu 1. Sınıf Konsolosluğuna getirildi. 7 Temmuz 1975'te aynı yerde Maiyette Başkonsolos olarak bulundu. 31 Ekim 1975'te Dışişleri Bakanlığı Araştırma ve Siyaset Planlama Genel Müdürlüğünde Şube Müdürü oldu. 5 Temmuz 1976'da Bütçe ve İdare Dairesi Şube Müdürlüğüne atandı. 29 Eylül 1977'de Lahey Büyükelçiliği Orta Elçilik Müsteşarlığına, 7 Temmuz 1978'de 3.Sınıf Büyükelçilik Müsteşarlığına, 28 Eylül 1979'da 2. Sınıf Büyükelçilik Müsteşarlığına, 14 Eylül 1981'de 1.Sınıf Büyükelçilik Müsteşarlığına terfi etti. 1 Ekim 1981'de aynı bakanlığın İdari İşler Genel Müdürlüğü I. Dairesinde 2. Sınıf Daire Başkanı olarak göreve başladı, 8 Kasım 1983'te Komptrolörlük (İdari ve Mali İşler) Daire Başkanlığına getirildi. 16 Mart 1987'de Riyad Büyükelçiliğine görevlendirildi. 17 Eylül 1987'de istifa ederek politikaya a