ün toplumunun ve iş dünyasının karşılaşacağı en kritik konuları tavsiyeler, uyarılar ve talimatlar da sunarak sıralar.

Kapitalist Ötesi Toplum




İnşaat atıkları

Çevre ve görüntü kirliliğine neden olan inşaat atıkları önemli kent sorunlarından biridir. Yapılan araştırmalar, 185 metrekarelik bir evin yapımı sırasında, 3,5 tondan fazla atık ortaya çıktığını göstermektedir. Günümüzde bazı ülkelerde inşaat atıklarının geri dönüşümü konusunda çalışmalar yürütülmekte ve atıkların toplanıp geri kazanılması uygulanmaktadır. Tadilat yapılan yapılardan çıkan inşaat malzemelerinin başka işlerde yeniden kullanılması da olası geri kazanma yollarından biridir.




Sanayi atıkları

Petrol rafineleri, otomobil fabrikaları, elektrik üretim santralleri, çimento fabrikaları, tekstil fabrikaları vb. yerlerde çok sayıda atık üretilir. Doğru değerlendirilip arıtılmadığında bu atıklar çevre ve kişi sağlığı açısından tehlike oluşturur. Dünyanın birçok bölgesinde, fabrikaların neden olduğu kirlilik gerektiği gibi denetlenip, engellenmektedir. Bu, fabrikaların bulunduğu bölgede yaşayan insanların solunum yolları hastalıkları gibi birçok sorunla karşılaşmasına neden olmaktadır.




Talışlar

Talışlar veya Talişler (Talışça: "Tolışon"), Azerbaycan Cumhuriyeti'nin güneydoğu rayonları Lenkeran, Astara, Masallı ve Lerik ile İran'ın kuzeydoğu eyaletleri Gilan ve Erdebil'de yaşayan bir halkdır.

"Talışca bazı kelimeler ve anlamları:"




Türk halk oyunları

Türk halk oyunları; Türk folklorunun önemli bileşenlerinden biridir. Köy ve kasabalarda oynanan yöresel oyunları ve yöresel dansları ve kostümlerini inceleyen "bir bilim dalıdır."

Türk folklorunun temelini halk oluşturmaktadır. Bu yüzden de folklor, Halk oyunları anlamında kullanılmaktadır. Fakat bu yanlış bir tanımlamadır. Folklor halk bilimi demektir. Bütün halk kültürünü (yemek, efsane, türkü, oyun dans vb.) kapsayan bir terimdir. Halk oyunları ise sadece yöresel oyunları, dans ve giyimi kapsayan bir bölümüdür.

Türk halk oyunları çeşitlilik ve kapsam bakımından dünyada en dikkat çeken folklorik olgulardan birisidir. Şu kadar ki, Türk halk oyunları derlemeleri hala bitirilememiştir. Fakat çalışmalar devam etmektedir. Her köyün kendine has oyunları olması ve ekonomik şartlar bunu güçleştirmektedir.

Türkiye, halk oyunları açısından bir laboratuvar gibidir. Türkiye, köylerde tespit edilen 4000'in üzerinde oyun ile dünya üzerindeki en zengin oyun karakterine sahip ülke olarak tanımlanmaktadır. Çünkü bir kültür ve medeniyetler beşiği olan Türkiye'de, hemen hemen her yöresinde ayrı oyunlar, ayrı giysiler ve ayrı müziklere rastlanmaktadır.

Halk oyunları; diğer sanat dallarından farklı olarak, ait olduğu toplumun orijinal karakterlerini taşıyan, fertlerin müşterek duygu düşünce ve davranışlarını sergileyen, başkasına göre yalnızca güzel, ama kendi içinde ilgilenen kişinin dünyasını aydınlatma özelliğine sahip bir kültürel kimliktir.

Halk oyunları içinde barındırdığı kardeşlik duygusu, melodi, ritm ve hareket yapısı ile bireyin bedensel ve ruhsal gelişiminde önemli bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Birlikte oynamanın avantajı ile kişiye kaynaşmayı, beraber hareket etmeyi, paylaşmayı ve kendini ifade etmeyi öğreten Halk Oyunlarının bu özelliklerinden yola çıkarak, uygulanacak etkinliklerle Türkiye insanının bireysel gelişiminin yanı sıra toplumsal gelişiminin de sağlanmasına katkıda bulunmaktır.

Halk oyunları ve halk dansları birbiri ile kesinlikle karıştırılmamalıdır. Çünkü halk dansları sadece kültürümüzü yansıtan danslarımızdan (zeybek, horon, hora, karşılama vb.) ibarettir. Halk oyunları ise Türk kültürüne ait tüm oyunları (beştaş, yağ satarım bal satarım, orta oyunu, meddah vb.) kapsamaktadır.

halk oyunları nişanlarda, askere uğurlamada, yaylaya çıkış ve inişte, doğumda, dini ve milli bayramlarda, kazanılan zaferin sonucunda, ferfene, barana, sıra gezmesi, yaren sohbeti gibi toplantılarda oynanmaktadır.

Oyunlar genellikle oyun oynamaya elverişli açık alanlarda oynandığı gibi kapalı yerlerde oynanır.

Özellikle düğünlerde, yörede iyi oynadığı bilinen kişiler davet edilir. Çünkü topluluğun başında yörenin müziklerini ve oyunlarını iyi bilen ve saygın kişiler bulunur. Halk Oyunları figür bakımından zenginliğini bu kişilere borçludur. Onlar maharetini ustalığını göstermek için kendine özgü doğaçlama figürler yapar. Böylece oynayan ya da oynamayan insanlara özellikle gençlere oyunlar gösterilmiş, aktarılmış olur.

Anadolu'da oynanılan halk oyunları türlerine göre şu şekilde sınıflandırılmıştır:

1. Nanaylar

2. Halaylar

3. Yallılar

4. Zeybekler

5. Barlar

6. Horonlar

7. Tek oyunlar

8. Silâhlı oyunlar

konularına göre ise şu şekilde tasnif edilebilir:

Oyun oynamayı gerektiren nedene bağlı olarak insanlar günlük kıyafet veya özel gün kıyafeti giyerler.

Türkiye'de halk oyunlarına mutlaka bir müzik aleti eşlik etmektedir. Kimi yerlerde, özellikle kadınlar türküyle de oynamaktadırlar. Oyunlar isimlerini, yaratıcısı kişinin adından, coğrafi bölge adından, tabiat olaylarından, içerdiği konudan vb. alır.

Türk halk oyunları'nın genel olarak türleri şu şekilde ayrılmaktadır:


Bir oyunun halk oyunları vasfı taşıması için kural olarak "zamanda derinlik ve mekanda yaygınlık" ilkesini barındırması gerekir.

Anadolu'da oynanan halk oyunlarının bugünkü siyasi il sınırlarına göre değerlendirilmesi doğru olmamakla birlikte Özhan Öztürk tasnifinde Anadolu’da illere göre oynanan belli başlı oyunlar şu şekilde listelenmiştir:

·   Adana:

Adana barı, Adanaüçayağı, Üçayak, Ağırlama, Şirvani, Kaba şirvani, Mengi, Halebi, Acem oyunu,Kırıkhan, Lorke, Ceyhan garibi, Şenola halayı, Pekmez halayı, Serhoş

·   Adıyaman

Düz halay, Ağır halay,Ağır Malatya, Deriko, Üçayak, Berde, Ağır hava, Dik hava, Hasandağlı, Tırpano,Dokuz okkalı, Dokuzoğlu, Ağır Govcuk, Pekmezo.

·   Afyonkarahisar

Çiftetelli, Cirit,Kasap oyunu, Halay, Kaşıklı zeybek (türleri: Acem kızı, Fadik, Hamama, KapıArdına, Mavili, Menekşesi biçim biçim, Şehriban, Aşkına, Durnalar), Dinar
zeybeği, Haççam zeybeği, Serenler zeybeği, Asbaş zeybeği, Develi zeybeği, Kazun zeybeği, Meşeli zeybeği, Bengi zeybeği, Muğla zeybeği, Afyon zeybeği, Erenler zeybeği.

·   Ağrı

1. Halaylar: Basso, Sarı bülbül, Laççi, Papuri, Sallama,Zeyno, Çep, Koffi, Çimen-i çiçek, Sarma, Hessiko, Meyriko, Üç ayak

2. Barlar: Ülker barı, Ömer ağa barı, Koçaklama barı, Serhatbarı, Yüksel barı.

·   Amasya

Çerkez halayı,Laz halayı, Alay havası, Dalliko oyunu, Tanakul, Üç ayak, Sallama, Yelleme halayı,
Küştaklı, Esengil halayı, Hoşbilezik halayı, Köroğlu halayı, Merzifon karşılaması,Sarıkız, Sinsin halayı, Paçalı çiftetellisi.

·   Ankara

Sinsin, Halay, Cirit,Misket, Zeybek (türleri: Ankara zeybeği, Karaşar zeybeği, Seymen zeybeği,Yağcıoğlu zeybeği, Mendil zeybeği), Ağır halay, Keçeli halayı, Köroğlu halayı,Afşar halayı, Üç ayak horonu, Düz halay, Hüdayda, Name gelin, Morkoyun,
Çarşanba, Yıldız

·   Antalya

Teke zortlaması,Dattiri, Gakkili, Silifkenin yoğurdu, Keklik

·   Artvin

1. Barlar: Koççari, Köroğlu, Kurt barı, Sürmeli barı, Mendo
barı, Ata barı, Uzundere barı, Hançer barı.

2. Horonlar: Çoruh, Delihoron, Cilveloy, Vazriya horonu, Kobak, Orta Batum horonu, Kama (bıçak) oyunu,Durgun Çoruh, Kıvrak Çoruh, Daşni Çorç, Kız horonu, Daldalan, Berta, Tamara.

·   Aydın

Aydın zeybeği, Ortaklar
zeybeği, Harmandalı, İki parmak zeybeği, Kozak, Çine zeybeği, Tavas zeybeği,
Somalı zeybeği, Bengi zeybeği, Kocarab, Sabah namazı, Kerimoğlu, Kocarab.

·   Balıkesir

Balıkesir zeybeği,
Balya zeybeği, Güvende zeybeği, Alay havası, Dursunbey zeybeği, Pamukçu
zeybeği, Dursunbey baranası, Sarı karınca, Ninna, Akpınar oyunu, Kasap oyunu.

·   Bilecik

Bilecik karşılaması,Kara koyun, Söğütün erenleri, zeybek, Kral kızı oyunu.

·   Bingöl

Çapukay, Gelin götürme,Govent halayı, Horani, Meyremo, Çaça

·   Bitlis

Beritler/halaylar (Alkuşta, Süzme oyunu, Gorzona, Temirağa, Harkuşta, Tiringo), Bitlis barı,
Gövenk, Nare, Çarşıda atlas, Memoş, olağ attım havaya, Meyroki, Garzene,Sepe,
Dokuzayak, Botane

·   Bolu

Köroğlu, Göynük meşelisi, Göynük zeybeği, Mudurnu zeybeği, Karaköy sekmesi, Ördek, Meşeli, Çiftetelli, Gerede zeybeği, Heyyamo (Akçakoca’da), Alasoğlu (Akçakoca’da), Sürtmen (Gerede’de), Karatavuk horonu, Karşılama

·   Burdur

Teke zeybeği, Teke zortlaması, Kabaardıç, Boğaz havası, Ağır zeybek, Serenler zeybeği, Alyazma
zeybeği, Kesinti zeybeği, Afşar zeybeği, Çiftlik zeybeği

·   Bursa

Çiftetelli, Güvende, Köroğlu, Kılıç kalkan, Sekme, Cezayir, Düz oyun, Büyük oyun

·   Çanakkale

Ağır halay, Hora,
Gelibolu zeybeği, Harmandalı, Karşılama, Sepetçioğlu zeybeği, Alan havası, Selim Sırrı zeybeği, Dört güllü, Bıçak havası, İnce oyun, Bengi, Şama, Güvedi, Süzmen, Çiftleme

·   Çankırı

Çankırı zeybeği, halay, Hacer oyunu, Çift ayak, Kaşık oyunu, Hora, Kürdün kızı, Sepetçioğlu zeybeği, Kasap oyunu, Üçayak halayı, Mahi zeybeği, Yeplük oyunu, Helisa oyunu

·   Çorum

Türkmen halayı, Çorum halayı, Üç ayak, Allı turna, Bediriş, Hurim halayı, Dillala, Miço, Papıra,
Hürünü, İğdeli gelin, Çekirge, Benli, Arzı, Fidayda, Haydi Combam

·   Denizli

Denizli’nin horozu,
Ağır Tavas zeybeği, Bengi, Alaylar, Buldan düz oyunu, Çal Feraisi, Tavas
zeybeği, Dokuzlu zeybek, Çivril zeybeği, Seğmen sekme, Kız oyunu, Kırık Tavas
zeybeği.

·   Diyarbakır

Tek ayak halayı, İki ayak halayı, Çepik, Neni, Herrani, Delilo, Lorke halayı, Çaçan, Tik hala, Girani halayı, Koçeri

·   Edirne

Kaldırma, Kasap oyunu, Debreli Hasan, Mendil, Karşılama, Alaybeyi, Zigoş, Kâzibe

·   Elazığ

Çayda çıra, Üç ayak, Zöbek, Avreş, Şıkıldım, Güvercin, Çiçiko, Çayır, Karakuş, Bıçak oyunu, Fatma
ile Nuri, Şeve kırmak

·   Erzincan

Sarhoş barı, Hoşbilezik, Tamzara, Tavukbarı, Kol oyunu, Hançer barı, Hayriye, Karaçor, Kasap, Sıklama, Sinanlı, Gecegü, Halay

·   Erzurum

Sarhoş barı, Koçeri,
Daldalan barı, Tamzara, Köroğlu barı, Turna barı, Tavuk barı, Hançer barı,
Kavak barı, Güvercin barı, Çember barı, Dasniçors, Narey barı, Tatyan barı, Uzundere barı, Yayvan barı, Dikine bar.

·   Eskişehir

Kahveciler, Kırım
oyunu, Ufacık taşınan ze