ir film izlemiştir.

1932 yılında eski adı Boduroğlu Sineması olan Zafer Sineması'nda Samsun tarihinin ilk sesli filmi gösterilmiştir. Zamanla sessiz film gösteren sinema salonları müşteri kaybetmiş ve Zafer Sineması şehrin tek salonu haline gelmiştir. 1950'li yıllardan itibaren ise Samsun Halkevi desteğiyle Ferhan, Sümer, Renkli, Kent, Konak ve Selçuk sinemaları açılmıştır. 1957 yılında yazlık sinema olarak açılan 1.600 koltuk kapasiteli Yıldız Sineması zamanla şehrin popüler salonu olmayı başarmış ve 1962 yılında da 1.200 kişilik kapalı sinema salonuyla hizmet vermeye başlamıştır. Aynı dönemde 800 koltuklu Emek Sineması da şehrin bir diğer gözde salonuydu.

1980'li yıllarda televizyonun şehirde yaygınlaşmasıyla sinemalar eski popülerliğini yitirmiş ve salonlar kapanmaya başlamıştır. 1990'lı yıllarla birlikte ise daha az kapasiteli salonlar açılmaya başlamıştır.

Günümüzde Samsun'da Cinemaximum'a ait 2, Sinema Oscar'a ait 1 ve diğer iştiraklere ait 5 sinema salonu bulunmaktadır. Bu sinemalardaki toplam koltuk sayısı 2.241'dir ve 2011 verilerine göre 558 gösterimde toplam 241.147 bilet satılmıştır.

2009 yılında Mustafa Kemal'in 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun'a ayak bastığı nokta olan Tütün İskelesi'nden altı gün konakladığı yer olan Gazi Müzesi'ne dek bir yol oluşturulmuş ve Kurtuluş Yolu adı verilmiştir. 45 metre genişliğinde 400 metre uzunluğunda olan yolun başlangıç noktasında temsili Bandırma Vapuru ve Mustafa Kemal balmumu heykeli, yol boyunca ise Samsun Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti üyelerinin temsili balmumu heykelleri yerleştirilmiştir.

Bunlara ek olarak 22 dönüm üzerine kurulan ve Karadeniz Bölgesi'nin en büyük hayvanat bahçesi olan Samsun Hayvanat Bahçesi'nde aslan, kaplan, ayı, deve, tilki gibi hayvanlar ile çeşitli kuş, tavuk türleri yer almaktadır.

19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle 1981 yılından bu yana 16-19 Mayıs günleri arasında yapılan 19 Mayıs Kültür, Sanat ve Gençlik Festivali'nde spor etkinlikleri, paneller, sanatsal etkinlikler ve konserler gibi çeşitli faaliyetler yapılmakta ve Atatürk adına doğum günü pastası kesilmektedir. Festival Bandırma Vapuru Müzesi çevresi ve Karadeniz Sahil Yolu üzerinde yapılmaktadır.

1981 yılında ilki yapılan Uluslararası Halk Dansları Festivali, 19 Mayıs Kültür, Sanat ve Gençlik Festivali ile şehrin en köklü festivalidir. Her yıl 17-30 Temmuz günleri arasında yapılan festival sırasında Samsun'un çeşitli yerlerinde gösteriler düzenlenmekte ve dans gruplarının gösterileri Kurtuluş Yolu üzerinde ücretsiz bir şekilde halka açık olarak sergilenmektedir. Yapılan son festivale 14 ülke ve yaklaşık 600 dansçı katılmıştır.

2013 yılında ilki düzenlenen ve açılışını Thomas Hampson'ın yaptığı Uluslararası Samsun Müzik ve Sahne Sanatları Festivali ise 25 Mayıs ve 7 Haziran tarihlerinde yapılmaktadır. Oratoryo, bale, dans, klasik müzik gibi çeşitli etkinliklerin yapıldığı festivalde çeşitli ülkelerin temsilcileri de performanslarını sergilemektedir.

Samsun Büyükşehir Belediyesi aracılığıyla yapılan bu festivallerin haricinde ilçe belediyeleri ve özel kuruluşlar tarafından düzenlenen Samsun Sinema Festivali, Samsun Caz Festivali ve Karadeniz Zihinsel Engelliler Festivali Samsun'da yapılan diğer festivallerdir.

Geçmişte Samsun'da popüler olarak at yarışı, güreş ve futbol branşları ilgi görmekteydi. Şehirdeki spor karşılaşmalarının temeli 1895 yılında inşa edilen Samsun Hipodromu ile atılmıştır. Hipodromda her yıl eylül ayında at yarışları yapılmakta, Anadolu'nun çeşitli yerlerinden de yarışlara ilgi gösterilmekteydi. Yarışlara panayırın da eklenmesiyle Samsun o dönemde özellikle Kuzey Anadolu'da at yarışı merkezi haline gelmiştir. Panayırlar sayesinde Samsun'da köklü bir geçmişi bulunan güreş de geniş kitlelere yayılmıştır. O tarihe kadar köy meydanlarında yapılan güreş şehir merkezindeki meydanlara ve kapalı alanlara taşınmıştır. Kurulan kulüplerin çoğunda güreş şubesi de yer almaya başlamış, sağlanan bu yeni imkanlar ile Yaşar Doğu ve Mustafa Dağıstanlı gibi önemli güreşçilerin yetişeceği bir ortam doğmuştur.

Samsun'da ayrıca yüzme yelken, atletizm, tenis, jimnastik ve eskrim kulüpleri de bulunmaktaydı. Su sporlarında bölgenin öncüsü olan Samsun'da, Samsun İdman Yurdu kurduğu yüzme takımıyla Karadeniz Bölgesi'nde bir ilke imza atmıştı. Bunu 1930'lu yıllarda Samsun Belediyesi'nin düzenlediği atletizm ve denizcilik yarışmaları izlemiştir. Yüzme ve su topu yarışmalarının yapıldığı Samsun'da 1933 yılında Samsun Su Sporu Kulübü, 1961'de ise Samsun Yelken Kulübü kurulmuştur.
Günümüzde çeşitli ulusal ve uluslararası şampiyonalara ev sahipliği yapan Samsun'da Ocak 2014 itibarıyla 236 kulüp bulunmaktadır. Bu kulüpler arasında en başarılıları olan Samsun Basketbol Kulübü ve Canik Belediyespor Türkiye Basketbol Federasyonu'nun, 1919 Samsun Türkiye Ragbi Federasyonu'nun, Samsunspor ise Türkiye Futbol Federasyonu'nun organize ettiği liglerde mücadele etmektedir. Bu kulüplerden Samsunspor, 1919 Samsun ve Samsun Basketbol Kulübü kendi branşlarında Avrupa kupalarında yer almışlardır ve branşlarında şampiyonluk yaşamışlardır.

Samsun'da satranç, güreş, tekvando, binicilik, briç, futbol, okçuluk, kayak, bilardo gibi çeşitli spor branşlarında binlerce lisanslı sporcu bulunmaktadır. Ayrıca şehirde 4 salon, 2 stadyum ve 4 futbol sahası yer almaktadır.

Samsun, 1869 yılından bu yana atanan ya da seçilen belediye başkanları tarafından yönetilmektedir. Günümüzde uygulanan çok partili seçim sistemine göre belediye başkanı seçilerek göreve başlamaktadır. 1930 Türkiye yerel seçimleri ile göreve başlayan Boşnakzade Ahmet Resai Bey seçilen ilk belediye başkanıdır. Belediye şehrin tüm karar yetkisini elinde bulundurmakta ve yönetim belediye başkanı, belediye encümeni ve belediye meclisi olmak üzere üç ana organda toplanmaktadır.

18 Nisan 1999'dan bu yana görevde olan Yusuf Ziya Yılmaz şehrin mevcut, Kemal Vehbi Gül ise en uzun süre görev yapan belediye başkanıdır.

1650'ye kadar Samsun'da, sadece temel eğitim veren sübyan mektepleri vardı. Bu tarihte ilk defa şehirde bir üst düzey eğitim merkezi olan medrese açılmıştır. Tanzimat ile birlikte de ortaokul ve lise düzeyinde batılı tarzda eğitim veren okullar açılmaya başlanmıştır. Aynı dönem birçok misyoner okulu da faaliyete geçmiş; cumhuriyet döneminde Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitimde birlik ve standart sağlanmasının ardından ülke genelindeki misyoner ve azınlık okullarıyla birlikte Samsun'daki bu kurumlar da kapatılmıştır. Kanunla birlikte karma eğitime geçilerek meslek ve öğretmen okulları açılmış, Samsun'daki tüm okullar da bu kanuna uygun olarak yeniden düzenlenmiştir.

2012 yılı itibarıyla Samsun ilinde okuma yazma oranı %96,44'tür ve bu oranla Türkiye'nin illeri arasında 27. sıradadır. İlköğretimde okullaşma oranı %99,30, ortaöğretimde okullaşma oranı ise %88,11'dir. Şehirdeki 4 büyükşehir ilçesinde toplam 34 anaokulu, 218 ilkokul, 116 ortaokul, 65 lise, 3 halk eğitim merkezi, 29 özel eğitim uygulama merkezi, 7 sanat okulu, 45 sürücü kursu ve 41 dershane bulunmaktadır. Ayrıca şehirde 5 halk kütüphanesi bulunmaktadır. Bu kütüphanelerdeki toplam eser sayısı 135.313, bunlardan yararlanan kişi sayısı ise 96.386'dır.

Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarının dışında şehirde biri devlet diğeri ise vakıf üniversitesi olmak üzere iki üniversite yer alır. 1975 yılında kurulan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Samsun'un ilk, Türkiye'nin ise 86. devlet üniversitesidir. 2014 yılı itibarıyla Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nde 5 enstitü, 16 fakülte ve 15 yüksekokul bulunmakta, bu birimlerde toplam 46.000'den fazla öğrenci öğrenim görmektedir. 2010 yılında Samsun'un ilk, Türkiye'nin ise 10. vakıf üniversitesi olarak kurulan Canik Başarı Üniversitesi ise Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nin ardından Samsun'da kurulan ikinci üniversitedir. Bu üniversitede 2 enstitü, 4 fakülte, 1 yüksekokul bulunmaktadır ve 2012-13 döneminde 400 öğrenci ile öğretime başlamıştır.

15. yüzyılda Avrupa'da başlayan modern matbaacılık Anadolu'da ancak 18. yüzyılda padişahın izniyle Müslüman halk tarafından da benimsenmiş, 1864'te vilayet merkezlerinde de matbaalar açılmaya başlamıştır. Samsun'daki ilk matbaa da 1887 yılında Hüseyin Avni tarafından kurulmuştur. Bunu Şems, Ahali, Vilayet, Halk ve Millet matbaalarının açılması izlemiştir.

Samsun'daki ilk gazete 1908 yılında Sıtkı Avni Bey tarafından hazırlanan "Aks-ı Sada"dır. Ardından 1910 yılında "Nevzad" gazetesi yayım hayatında başlamıştır. Aynı yıl "Aks-ı Sada"ya rakip olarak "Doğru Sada" ve "Vicdan Sesleri" gazeteleri de yayıma başlamıştır. 1919 yılında şehrin ilk edebî dergisi "Lâle" basılmıştır. Cumhuriyetin ilanıyla birlikte dergi ve gazete çeşitleri artmaya başlamıştır. 1922 yılında şehrin ilk çocuk gazetesi "Mektepli" basılmaya başlanmıştır. 1923'te Samsunlu eczacılar "Genç Eczacı" ve "Eczacılar" adıyla dergiler yayımlamaya başlamıştır. Ancak bu dergiler uzun soluklu olmamıştır. Yine 1923 yılında ilk mizah gazetesi "Nefir" tek yapraklı olarak yayına başlamış, 1925'te onu "Biber" isimli gazete izlemiştir. Yine 1925'te yayımlanmaya başlayan ve Türkiye'de bir ilk olan "Pul ve Kartpostal Mübadele" dergisi Türkçe ve Fransızca olarak hazırlanıyor ve üç ayda bir çıkıyordu. 1940'lı yıllara dek Samsun'da matbaacılık ile ilgilenenlerin çoğunluğu Aks-ı Sada matbaasında yetişmiştir. 1960'lı yıllarla birlikte artan matbaa sayısı 1970'li yıllarda da artmayı sürdürmüş ve bugünkü hacmine ulaşmıştır.

Günümüzde şehirde büyükşehir ilçelerinde yayımlanan 9 günlük gazete ve 13 internet gazetesi bulunmaktadır. Ayrıca Samsun'da 4 aylık gazete ve 9 dergi de yayımlanmaktadır.

Samsun'da radyo 1930'lu yıllardan itibaren kullanılmaya başlanmış, 1974 yılında ise ilk televizyon cihazları şehre gelmiş ve 1975 yılında ilk televizyon vericisi kurulmuştur. 1990 yılından itibaren özel radyo ve televizyonların kurulmaya başlandığı şehirde günümüzde ulusal yayın yapan 2 televizyon kanalı ile çok sayıda yerel radyo istasyonu ve televizyon kanalı bulunmaktadır.

Samsun, 20. yüzyıla dek sağlık konusunda sorunlu bir yerdi. Özellikle kenti ç