er Butler, Tony Martin’in yerine Ronnie James Dio gelmiş oldu. Albüm çalışmalarına sonbaharda başladı. Ancak Cozy Powell atıyla beraber gezerken atı kalp krizi geçirdi ve Cozy’nin ayaklarının üstüne düştü. Cozy kalça kemiğini kırdı ve çalışmalara katılamayacağından yerine Vinny Appice geldi. 1 yıl sürecek bu albüm kayıtlarında Dio ve Iommi arasındaki sürekli olarak gerginlik olması, bazı şarkı sözlerinin birden çok defa yazılması bu süreyi uzattı. Dehumanizer 22 Haziran 1992’de yayınlandı. Albüm Amerika’da 30 Haziran’da Reprise Records etiketiyle yayınlandı. TV Crimes teklisi Bilboard 200’de 44 numaraya kadar çıktı. Temmuz 1992'de Testament, Danzig, Prong ve Exodus ile tura çıktılar. Turne sırasında, Ozzy Osbourne Black Sabbath'ı No More Tours turu kapsamında son iki konseri için Kaliforniya'ya ön grup olarak davet etti. Grup bu daveti kabul etti ancak Ronnie James Dio bunu yapmayacağını, bir palyaçoyu desteklemeyeciğini belirterek konserden bir gün önce gruptan ayrıldı. Judas Priest'ın solisti Rob Halford son dakikada devreye girdi. 1985'teki Live Aid konserinden sonra ilk defa bir arada konser verdiler.

Iommi ve Butler eski Rainbow bateristi Bobby Rondinelli'yi ve Tony Martin'i yeniden gruba aldı ve 17.nci stüdyo albümleri olan Cross Purposes 8 Şubat 1994'de yayınlandı. Blender albüme 2 yıldız verdi. AllMusic'den Bradley Torreano, Born Again'den sonraki gerçek bir Sabbath albümü olduğunu söyler. Albüm UK Top 40'ı ıskalar ve 41 numaraya kadar çıkar, Billboard 200'de 122 numaraya kadar çıkar. Albümdeki Evil Eye şarkısının yazarlarından biri de Eddie Van Halen’dir. Albümün turu Morbid Angel ve Motörhead ile Amerika'da şubat ayında başlar. Grubun 13 Nisan 1994'deki Hammersmith Apollo'daki konseri ise filme çekildi ve Cross Purposes Live olarak yayınlandı. Haziran 1994'deki Cathedral ve Godspeed ile Avrupa'yı turladıktan sonra Güney Amerika'daki 5 konser için baterist Bobby Rondinelli'nin yerine Bill Ward gelir. Turnenin ardından Geezer Butler son Sabbath albümünden dolayı hayal kırıklığına uğradığını gerekçe göstererek ayrıldı ve GZR adında kendi solo grubunu kurdu 1995’de çıkardığı Plastic Planet albümündeki Giving up the Ghost şarkısı Tony Iommi’yi eleştirir nitelikte sözleri vardır. Iommi bu durum hakkında: ‘Benimle ilgili bir şeyler olduğunu duydum…Bir süre önce albümü bana verdiler ve dinledim ancak ilk başta sözlerine dikkat etmemiştim… Onu kendi başında bir şeyler yapıyorken görmek iyi. Onunla bir tartışmaya girmek istemiyorum o hala da bir arkadaş.’ 
Geezer Butler'ın gidişinden sonra yeni dönmüş olan Bill Ward yeniden gruptan ayrıldı. Bas gitara Neil Murray bateriye de Cozy Powell getirildi. Albümün yapımcılığını Body Count'ın gitaristi Ernie C üstlendi. Albüm 1994 sonbaharında Londra' da kaydedildi. Albümdeki Illusion of Power şarkısını Body Count'ın solisti Ice-T seslendirdi. Forbidden 8 Haziran 1995'de yayınlandı ancak albüm başarısız oldu. Blender dergisi, bunun utanç verici olduğunu ve grubun en kötü albümü olduğunu söyler. Temmuz 1995'de ön grupların Motörhead ve Trimat olduğu turneye çıktılar, turnedeyken Cozy Powell sağlık sorunlarından dolayı Bobby Rondinelli ile yer değiştirdi. 
Asya turunu Aralık 1995’te tamamladıktan sonra Tony Iommi gruba ara verdi ve eski Judas Priest bateristi Dave Holland ile Gleen Hughes’la solo çalışmalarına başladı. Albüm resmi olarak yayınlanmadı ancak kaçak olarak hayranlarına Eighth Star olarak dağıtıldı, resmi olarak 2004 yılında The 1996 DEP Sessions olarak yayınlandı. 1997 yılında ise Tony Iommi orijinal Black Sabbath üyelerinin yeniden birleşmesi için mevcut grubu dağıttı.

1997 yazında Ozzfest festivalinde resmi olarak bir araya geldiler. Bill Ward solo projesi olan The Bill Ward’daki taahhüttünden dolayı OzzFest’de Osbourne’nun bateristi Mike Bordin çaldı. Orijinal kadronun Birmingham NEC’de kaydedilen konseri 20 Ekim 1998’de Reunion olarak yayınlandı. Reunion Billboard 200’de 11 numaraya kadar çıktı ve Amerika’da Platin albüm almaya hak kazandı. Albümdeki Iron Man’in canlı performansı 2000 yılında En İyi Metal Performansı Grammy Ödülünü kazandı. 1998 yazında Avrupa turundan kısa bir süre önce Bill Ward kalp krizi geçirdi ve yerine geçici olarak Vinny Appice geldi. Ward 1999 yılı ocak ayında başlayacak ön grubun Pantera olacağı Amerika turuna yetişti ve tur yaza kadar sürdü. Her yıl düzenlenen OzztFest'in ardından grup üyeleri solo albümleri için mola verdi. Tony Iommi ilk solo albümü olan Iommi'yi 2000'de yayınladı. Osbourne'da solo albümlerine devam etti. Black Sabbath 2001 baharında yeni albüm için stüdyolara döndü. Yazın, Ozzy'nin yeni solo albümünün bitirmesi için çağrılması üzerine çalışmalarda son buldu. Iommi bu durum hakkında: 'Bu işin sonu gelmişti. Fazla uzağa gidemedik, utanç vericiydi çünkü onlar gerçekten iyiydi. Beraber birçok şey yaptık. Bugünlerde artık 5 saniyede bir çalan telefonlarımız yok. İlk bu işe başladığımızda hiçbir şeyimiz yoktu, hep aynı şeylerle çalışıyorduk. Şimdi herkes farklı şeylerle çalışıyor. Ancak bu farklıydı: beraber ortaya bir albüm koyabilmek. 
Mart 2002'de Emmy ödüllü The Osbournes adlı reality show'u MTV'de yayınlanmaya başladı ve bir anda dünya çapında bir hit oldu. Böylelikle Osbourne daha geniş bir hayran kitlesine sahip oldu. Grubun plak şirketi Sanctuary Records bundan yararlanmak için 2 tane canlı albüm yayınladı. 1970'li yıllarda kaydedilmiş olan Past Lives ve 1973'lü yıllarda kaydedilip 1980'lerde yayınlanan Live at Last'ı yeniden yayınladı. Kasım 2005 yılında UK Music Hall of Fame, Mart 2006'da da US Rock and Roll Hall of Fame tarafından ödüllendirildi. Ödül seremonisinde Metallica Black Sabbath'ın Hole in the Sky ve Iron Man şarkısını seslendirdi.
2006'da Ozzy Osbourne yeni solo albümü için çalışmalara başlamışken Rhino Records Black Sabbath: The Dio Years adında derleme bir albüm yayınladı. Albüm için Iommi, Butler, Dio ve Apprice 3 yeni şarkı kaydetmek için bir araya geldi. The Dio Years 3 Nisan 2007'de yayınlandı Billboard 200'de 54 numaraya kadar ulaştı. The Devil Cried Teklisi Mainstream Rock Tracks'de ise 37 numaraya kadar çıktı. Sonuçtan memnun kalan Iommi ve Dio Heaven and Hell adı altında birleşmeye kara verdi. Karışıklığı önlemek için de aynı ada sahip bir albüm yayınladılar. Heaven and Hell ön grupların Megadeth ve Machine Head olduğu Amerika turuna çıktılar. 30 Mart 2007’de New York’ta bir canlı albüm ve DVD kaydettiler ve Live From Radio City Music Hall olarak yayınlandı. Dio seneye yeni bir albüm çıkaracakları bilgisini verdi. Nisan 2008’de grup yeni bir box set çıkaracaklarını ve Metal Masters Tour adı altında Judas Priest, Motörhead ve Testament’le tur yapacaklarını duyurdular. The Rules of Hell box seti Dio’nun Black Sabbath adı altında çıkardığı yeniden düzenlenmiş albümlerin toplamıdır. 
28 Nisan 2009’da Devil You Know albümü çıktı. 26 Mayıs 2009’da Ozzy Osbourne, Black Sabbath isminin Tony Iommi’den alınması için mahkemeye dava açtı. Iommi 41 yıldır bu grubun sabit üyesi olduğunu belirtti ve bu nedenle de grubun adında en fazla hak iddia edebileceğini belirtti. Haziran 2010’da Ozzy ile Tonny arasındaki hukuk mücadelesi bitti ancak nasıl çözüldüğü açıklanmamıştır. 
Efsanevi vokalist, devil horns işaretinin bulucusu, Ronnie James Dio 16 Mayıs 2010 yılında 67 yaşında mide kanserine yenik düştü.
Ocak 2010 yılında Ozzy Osbourne’un biografi kitabı olan I Am Ozzy’nin tanıtımlarındaki bir röportajda grubun dört orijinal üyesinin birleşmesini şüpheli olduğunu belirtti. Butler 2011’de bir birleşmenin olmayacağını söyledi. 11 Kasım 2011’de ise Iommi, Butler, Osbourne ve Ward beraber bir albüm çıkaracaklarını 2012’nin başında tura çıkacakları bilgisini verdi. 
Gitarist Iommi’ye 9 Ocak 2012’de lenfoma tanısı konmasında sonra Avrupa’daki bütün konserler (Birmingham, Download ve Lollapalooza Festivalleri) hariç, ertelendi. Şubat 2012’de Bill Ward grupta dışlandığını, imzalanabilir bir sözleşme olmadan, grubun bir parçası olmayacağını belirtti. 21 Mayıs 2012 tarihinde O2 Academy’de 2005'ten bu yana Birmingham'da ilk konserlerini verdiler, baterist ise Tommy Clufetos'du. 
Haziran’da Download Festivali ardından da Chicago’da Lollapalooza Festivali’nde konser verdiler. Bir ay sonra grup albüm için çalışmalara başladı.
13 Ocak 2013’de grup 13’ün Haziran’da yayınlanacağının bilgisini verdi. Rage Against the Machine’den Brad Wilk albüm için baterist olarak seçildi. Albümün miks aşaması da şubat ayında başladı. 12 Nisan 2013’de grup şarkı listesini açıkladı. 13’ten ilk teklisi God Is Dead? 19 Nisan 2013 yılında yayınlandı. Albümün ikinci teklisi End of the Beginning 15 Mayıs’ta CSI: Crime Scene Investigation’in sezon finalinde gözüktü. 20 Nisan 2013’de 40 yılda bu yana hiç gitmedikleri Avustralya ve Yeni Zelanda’da tur başlattılar bunu Temmuz ve Ağustos’taki Amerika turu takip etti. Haziran 2013’de albüm hem UK Album Chart hem de Billboard 200’de zirveye oturdu. Grup Avrupa turunu kasımda başlatıp aralıkta da bitirecek.

Black Sabbath dünya çapında 70 milyon satmıştır, bunun 15 milyonunu Amerika'da RIAA sertifikalı albüm oluşturur. Grup tüm zamanların en etkili gruplarından biridir. Paranoid albümü ile müzik dünyasında yeni bir tarz yaratmış oldular. Bu albüm hakkında Rolling Stone: 'müzik sonsuza kadar değişti.' demiş Black Sabbath için Heavy Metal'in Beatles'i olduğunu eklemiştir. Time, Paranoid albümü için 'Heavy Metal'in doğum yeri' tabirini kullanmış Tüm Zamanların En İyi Albümleri listesine koymuştur. Rolling Stone Black Sabbath'ı Tüm Zamanların En İyi 100 Sanatçısı listesinde 85 numaraya yerleştirmiştir. MTV ise En İyi 10 Heavy Metal Grubu listesinde 1 numaraya yerleştirmiş, VH1'de Hard Rock'ın En İyi 100 Sanatçısı listesinde 2 numaraya koymuştur. Ayrıca VH1 En İyi 40 Metal Şarkısı geri sayımında Iron Man’i 1 numaraya yerleştirmiştir.
Heavy Metal'in öncüleri olmalarının yanı sıra Heavy Metal'in alt türlerinin Stoner Rock, Sludge metal, Thrash Metal, Black Metal, Doom Metal ve aynı zamanda Alternative Rock'ın alt türü olan Grunge müziğinin temellerini atmışlardır. Bob Gulla'ya göre bunun etkileri Grunge