. Ancak onunla tanışanlar onu sessiz, havalı tavırlı, apaçık bir şekilde bilgili ve yavan mizah anlayışlı biri olarak tanımlarken ayrıca ciddi görünüşüne rağmen Kafka'nın çocuksu bir yakışıklılığı olduğunu belirtmişlerdir. Brod, Kafka'yı Heinrich von Kleist ile kıyasladı ve her iki yazarın bir durumu bir ayrıntıyla gerçekçi bir şekilde tanımlama yeteneğine sahip olduğunu belirtti. Brod, Kafka'nın tanıştığı en eğlenceli insanlardan biri olduğunu Brod, Kafka'yı arkadaşlarıyla şakalaşan, onlara zor zamanlarında iyi tavsiyeler veren ve tanıştığı en eğlenceli insanlardan biri olarak görmüştür. Brod'a göre Kafka tutkulu bir okurdu ve konuşmasını müzikmiş gibi ifade edebiliyordu. Brod, Kafka'nın en ayırt edici özelliklerinden ikisinin "mutlak doğruluk" ("absolute Wahrhaftigkeit") ve "kesin dürüstlük" ("präzise Gewissenhaftigkeit") olduğunu düşünmüştür. Kafka; öngörülemeyen, görünüşte tuhaf fakat kesinlikle doğru olan şeylerin ("nichts als wahr") yüzeye çıkardığı derinlemesine ve incelikli ayrıntıları keşfetmiştir.

Kafka çocukluğunda egzersize pek ilgi göstermese de daha sonra iyi bir binici, yüzücü ve kürekçi olarak oyunlara ve fiziksel aktivitelere ilgi duydu. Hafta sonlarında arkadaşlarıyla birlikte genellikle Kafka tarafından planlanan uzun yürüyüşlere başladılar. Diğer ilgi alanları alternatif tıp, Montessori gibi modern eğitim sistemleri ve uçaklar ve film gibi teknik yeniliklerdi. Yazma Kafka için önemliydi ve bunu bir "dua formu" olarak düşünmüştür. Gürültüye duyarlıydı ve yazarken sessizliği tercih etmiştir.

Pérez-Álvarez, Kafka'nın şizoid kişilik bozukluğuna sahip olabileceğini iddia etti. İddia edilen ve sadece "Die Verwandlung" ("Dönüşüm") eserinde değil çeşitli diğer yazılarındaki tarzı, çalışmalarının çoğunu anlatan orta ila düşük seviye şizoid özelliklerini gösteriyor gibi görünmektedir. Çektiği elem, 21 Haziran 1913'den itibaren yazdığı günlükte ve "Aforizmalar" eserinde görülebilir:

"Kafamda sahip olduğum muazzam dünya. Ama parçalara ayırmadan kendimi ve onları nasıl özgür bırakırım. Ve bende gözyaşını bilakis bin defa zapetti veya gizledi." ("Günlüğünden")

"İnsan içindeki yok edilemez olana sürekli bir güven duymadan yaşayamaz, ancak hem yok edilemez olan hem de güven onun için hep gizli kalabilir. Bu gizli-kalma'nın ifade biçimlerinden biri kişisel bir Tanrı'ya inançtır." ("Aforizmalar", 50. numara)

Kafka hiç evlenmemiş olmasına rağmen evliliğe ve çocuklara oldukça değer vermiştir. Hayatı boyunca Kafka'nın birkaç kız arkadaşı oldu. Ayrıca yeme bozukluğundan ötürü acı çekmiş olabilir. Münih Üniversitesi Psikiyatri Kliniği Doktoru Manfred M. Fichter, "yazar Franz Kafka'nın atipik anoreksiya nevrozadan muzdarip olduğu" ve Kafka'nın sadece yalnız ve depresif değil aynı zamanda "bazen intihara meyilli olduğu hipotezine ilişkin kanıt" sundu. Sander Gilman "Franz Kafka, The Jewish Patient" ("Franz Kafka, Hasta Yahudi") adlı 1995'te yayımlanan kitabında "bir Yahudinin neden  'hipokondriyak' veya 'eşcinsel' olarak düşünüldüğünü ve Kafka'nın Yahudi erkeğin kendi imgesine ve yazılarına bu şekilde bakmanın yollarını nasıl birleştirdiğini" araştırdı. Kafka, 1912'nin sonlarında en az bir kez intihar etmeyi düşünmüştür.

Birinci Dünya Savaşı öncesinde Kafka, Çek anarşist, anti-militarist ve anti-klerikal örgüt olan Klub mladých'in çeşitli toplantılarına katıldı. Kafka ile aynı ilk ve ortaokulda okuyan Hugo Bergmann, "[Kafka'nın] sosyalizmi ve [kendisinin] siyonizminin çok sert oluşu"ndan ötürü son akademik yılında (1900-1901) Kafka ile arası açıldı. "Franz sosyalist oldu, ben 1898'de siyonist oldum. Siyonizm ve sosyalizmin sentezi henüz mevcut değildi." Günlüğünün bir kaydında Kafka, etkili anarşist filozof Peter Kropotkin'e "Kropotkin'i unutma!" cümlesiyle atıfta bulunmuştur.

Komünist dönem boyunca Kafka'nın Doğu bloğu sosyalizmine yönelik çalışmalarının mirası tartışılmıştır. Görüşler, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun çöküşünün bürokratik açmazını hicvetmesinden sosyalizmin yükselişini somutlaştırması arasında gidip gelmekteydi. Başka bir kilit nokta, Marx'ın yabancılaşma teorisidir. Kafka'nın yabancılaşma tasvirleri sözde yabancılaşmayı ortadan kaldıran bir toplum için artık geçerli olmasa da yazarın doğumunun sekseninci yıl dönümünde 1693'te Liblice, Çekoslovakya'da düzenlenen konferansta Kafka'nın bürokrasinin tasvirinin önemini yeniden değerlendirildi. Kafka'nın politik bir yazar olup olmadığı tartışma konusu olmaya devam etmektedir.

Kafka, Almanca konuşan bir Yahudi olarak Prag'da büyüdü. Batıdaki Yahudilerden yoksun bir ruhsal yaşam yoğunluğuna sahip olduğunu düşündüğü Doğu Avrupa Yahudileri tarafından derinden etkilenmiştir. Günlüğü Yidiş yazarlarına atıflarla doludur. Yine de zaman zaman Yahudilikten ve Yahudi hayatından uzaklaşmıştır: "Yahudilerle ortak neyim var? Kendimle bile ortak yanlarım az; bir köşede sessiz sedasız durup nefes aldığım için memnun olmalıyım." Kafka gençlik yıllarında kendini ateist ilan etmiştir.

Hawes, Kafka'nın kendi Yahudiliğinin bilincinde olmasına rağmen bunu -Hawes'a göre- Yahudi karakterler, sahneler veya temalar içermeyen işine dahil etmediğini öne sürmüştür. Edebiyat eleştirmeni Harold Bloom'un düşüncesine göre Kafka, Yahudi kalıtımından rahatsızlık duysa da tam bir Yahudi yazardı. Lothar Kahn aynı şekilde "Kafka'nın külliyatındaki Yahudiliğin varlığı artık şüpheye maruz kalmıyor." demiştir. Kafka'nın ilk çevirmenlerinden biri olan Pavel Eisner, "Der Process" ("Dava") kitabını "Prag'da Yahudi varoluşunun üçlü boyutu... başkahramanı Josef K. (sembolik olarak), bir Alman (Rabensteiner), bir Çek (Kullich) ve bir Yahudi (Kaminer) tarafından tutuklanır. Modern dünyada Yahudiyi özümseyen 'suçsuz suçlu'yu temsil etmektedir ancak kendisinin bir Yahudi olduğuna dair bir kanıt yoktur." şeklinde yorumlamıştır.

Dan Miron, "Sadness in Palestine?!" ("Filistin'de Hüzün?!") adlı makalesinde Kafka'nın Siyonizm ile bağlantısını araştırmıştır: "Siyonizmin [Kafka'nın] hayatı ve edebi eserinde merkezi bir rol oynadığını belirterek böyle bir bağlantı olduğunu iddia edenler ile bağlantıyı tamamen yadsıyan ya da önemini reddedenlerin ikisi de hatalı olduğu görülmektedir. Gerçek, iki basit kutup arasında tanımlanması çok zor bir yerde durmaktadır." Kafka, ilkin Felice Bauer ve daha sonra Dora Diamant ile Filistin'e taşınmayı düşünmüştür. Berlin'de yaşarken İbranice dersleri aldı, Filistinli bir üniversite öğrencisi olan Pua Bat-Tovim'den eğitim almaya başladı ve Rabbi Julius Grünthal ile Rabbi Julius Guttmann'ın Berlin'deki derslerine, "Hochschule für die Wissenschaft des Judentums", katıldı.

Livia Rothkirchen, Kafka'yı "çağının sembolik figürü" olarak adlandırmıştır. Çağdaşları arasında Yahudi, Çek ve Alman kültürüne duyarlı birçok Yahudi, Çek ve Alman yazarı vardı. Rothkirchen’e göre "Bu durum yazılarına geniş bir kozmopolit bakış açısı ve transandantal metafizik düşünceyi sınırlayan bir yüceltme niteliği kazandırmıştır. Franz Kafka, bunun bilinen bir örneğidir."

Kafka, hayatının sonuna doğru Tel Aviv'deki arkadaşı Hugo Bergman'a, Filistin'e göç etme niyetini bildiren bir kartpostal gönderdi. Bergman, Kafka'nın tüberkülozunu [Bergman'ın] çocuklarına bulaştıracağından duyduğu endişeden ötürü Kafka'ya ev sahipliği yapmayı reddetti.

Kafka'nın larinjeal tüberkülozu kötüleşti ve 1924 yılının mart ayında Berlin'den Prag'a döndü. Burada aile üyeleri, özellikle de kız kardeşi Ottla, kendisinin bakımını üstlendi. 10 Nisan'da Viyana'nın hemen dışındaki Kierling'de Dr. Hoffmann'ın sanatoryumuna gitti ve burada 3 Haziran 1924'te öldü. Ölüm nedeni açlık gibi görünüyordu: Kafka'nın gırtlak yoluyla beslenmesi ona acı veriyordu ve parenteral beslenme henüz geliştirilmediğinden Kafka'yı beslemenin başka yolu yoktu. Kafka, ölüm döşeğinde "Açlık Sanatçısı"nı kurguluyordu ve bu hikayesine boğaz yoluyla herhangi bir besin alamadığı noktaya varmadan önce başlamıştı. Naaşı, Prag'a geri getirilerek 11 Haziran 1924'te Prague-Žižkov'daki Yeni Yahudi Mezarlığı'na gömüldü. Kafka yaşadığı dönemde aslında tanınmıyordu ve şöhreti önemsiz görüyordu. Ölümünden sonra özellikle II. Dünya Savaşı'ndan sonra hızla üne kavuştu. Kafka'nın mezar taşı mimar Leopold Ehrmann tarafından tasarlandı.

Kafka'nın Milena Jesenská'ya Çekçe yazdığı bazı mektupları hariç yayımlanan tüm eserleri Almanca yazılmıştır. Yaşadığı dönemde az basılan eserleri kamuoyunun dikkatini çekmemiştir.

Kafka, tam boy romanlarından hiçbirini bitirmedi ve çalışmalarının yüzde 90'ını Diamant ile Berlin'de yaşadığı dönemde yaktı; Diamant, taslakların yakılmasında yazara yardım etmiştir. Yazarlığa başladığı ilk yıllarda Bauer'e yazdığı bir mektupta çalışmalarını korkutucu olarak nitelendirdiği ve kendi ailesinden daha yakın gördüğü von Kleist'ten etkilenmiştir.

1908'de "Betrachtung" ("Gözlem") adıyla "Hyperion" adlı edebiyat dergisinde yayımlanan sekiz hikâye, Kafka'nın yayımlanan en eski çalışmalarıdır. 1904'te "Beschreibung eines Kampfes" (Bir Savaşın Tasviri) hikâyesini yazdı ve 1905'te Brod'a gösterdi; Brod, yazmaya devam etmesi ve hikâyeyi Hyperion'a göndermesi konusunda Kafka'yı ikna etti. 1908'te bir fragmanını, 1909'un baharında iki bölümünü Münih'te yayımladı.

22 Eylül 1912 gecesinde "Das Urteil" ("Yargı") adlı hikâyeyi yazdı ve Felice Bauer'a ithaf etti. Brod, ana karakter Georg Bendemann ile kurgusal nişanlısı Frieda Brandenfeld'in isminin Franz Kafka ile Felice Bauer isimleri arasındaki benzerliğe değinmiştir. Hikâye genellikle Kafka'nın dönüm noktası çalışması olarak kabul edilir. Hikâyede dominant bir baba ile oğlu arasındaki sorunlu bir ilişki ele alınmaktadır. Kafka daha sonra bu çalışmasını ""beden ve ruhun eksiksiz bir açılımı" ve "pislik ve çamurla kaplı olarak gerçek bir doğum gibi çıkan" bir hikâye olarak tanımlamıştır. Hikâye ilk olarak 1912'de Leipzig'de yayımlandı ve "Bayan Felice Bauer'a" ithaf edildi ve sonraki baskılarda "F. için" diye yazıldı.

Kafka 1912'de "Die Verwandlung" ("Dönüşüm" veya "Değişim") hikâyesini yazdı ve 1915'te Leipzig'de yayımladı. Hikâye  gezici bir pazarlamacının uyandığında kendisini korkunç bir h