(10-20 gün), vejetatif gelişme dönemi (25-35 gün), çiçeklenme dönemi (30-40 gün), ürün oluşum dönemi (30-35 gün) ve olgunluk (hasat) dönemi (10-20 gün) şeklinde bölümlendirilir.

Çiçeklenme dönemleri, su kısıntısına karşı en duyarlı dönemdir. Bunun ürün oluşum dönemi izler. Genel olarak, vejetatif dönemdeki su kısıntısı çiçeklenmenin ve hasadın gecikmesine, ürün miktarının düşmesine neden olur. Çiçeklenme dönemindeki su kısıntısı çiçek dökülmesine ve tozlaşmanın zayıf olmasına neden olur. Ürün oluşum dönemindeki su kısıntısı kabuk içinin dolmasını zayıflatır veya engeller. Ürün oluşumunun erken dönemlerinde, yani yumru teşekkülü esnasında genellikle bitki su eksikliğine karşı duyarlıdır. Olgunluk döneminde su tüketimi azalır.

Yer fıstığının mevsimlik su tüketimi 500–700 mm arasındadır. Yağmur ile karşılanamayan kısım sulama ile verilir. Bir takım pratik deneyimlere göre, ilk sulama genellikle çiçeklenme başladıktan sonra yapılmalıdır. Erken sulama kök sisteminin zayıf ve gövdenin irileşmesine neden olur ve susuzluk belirtisi çabuk görülür. Çiçeklenme ve meyve bağlama döneminde su tüketimi maksimuma ulaşır. Bu dönem suya karşı duyarlı bir dönemdir. Yer fıstığı tarımında su yetmezliği varsa çiçeklenme ve ürün oluşum dönemlerinde su kısıntısı yapılmaması gerekir.

Sulama aralıkları toprak bünyesine göre değişir. Tınlı toprakta 6-14 gün, killi topraklarda 21 güne kadar çıkar. Sulama aralığının çiçeklenme döneminde kısa tutulması, toprağın kullanılabilir nem düzeyinin %40'tan aşağı inmemesi gerekir. Bitki sulama ile desteklendiği zaman en uygun zaman çiçeklenme zamanıdır. Yerfıstığı için en iyi sulama sistemi yağmurlama sulamadır.

Yer fıstığı üretiminde çapalama, ilaçlama gibi diğer üretim faktörleri de önemlidir. Hasat, ayrı önemi olan bir konudur. Bunlarında usulüne göre zamanında yapılması emeğin karşılığının alınması için önemlidir.

Yer fıstığı daha çok çerez olarak tüketilmektedir. Bu amaçla yerfıstığı tohumları ya dış kabuk kırılmadan ya da kabuk kırılıp tohumlar ayrıldıktan sonra kavrulup çiğ fıstık tadı giderilmiş ve aynı zamanda dayanıklılığı arttırılmış olarak tüketime sunulur.

Yer fıstığı tohumunda yağ oranının çok yüksek olması yer fıstığının birçok yağlı tohumlar arasında bitkisel yağ üretimi bakımından önemli bir yer almasını sağlar. Yer fıstığı yağının tadı güzel olup, rengi açık, görünüşü berrak ve yüksek sıcaklık derecelerine karşı oldukça dayanıklıdır. İçinde doğal halde bulunan antioksidan maddelerden dolayı kızartıldıktan sonra bir süre saklanacak olan gıda maddeleri için özellikle tercih edilir. Yer fıstığı yağı yüksek oranda oleik asit içermesi nedeniyle gerek fiziksel özellikleri ve gerekse besin değeri bakımından çeşitli bitkisel yağlar içinde zeytinyağına en yakın bitkisel yağ olarak tanımlanır.

Yer fıstığı tohumundan yağ elde edildikten sonra arta kalan küspe üstün bir protein kaynağıdır. Yer fıstığı küspesinden sağlanan proteinin besin değeri yüksek olduğundan çeşitli çocuk mamalarının hazırlanmasında ve proteince yeterli olmayan gıda maddelerinin protein değerinin yükseltilmesinde yararlanılır.

Yer fıstığı az miktarlarda da olsa çeşitli tatlı ve şekerlemelerin içinde veya üzerinde de kullanılmaktadır.

Yer fıstığı özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nde yer fıstığı ezmesi şeklinde tüketilmektedir. Amerikan toplumunun yer fıstığının beslenme değeri konusunda aydınlatılmış olması ve yer fıstığı tüketiminin sağlamış olduğu bazı kolaylıklar nedeniyle bir saatte 8-10 ton yer fıstığını ezmeye çeviren ve tam gün çalışan büyük tesislerin kurulmasını zorunlu kılmıştır.

Yer fıstığı ezmesinin bir toplumda aranılan bir gıda maddesi olabilmesini sağlayacak özelliklerden başlıcaları olarak tadının güzel oluşu nedeniyle yalın halde ve diğer gıda maddeleri içine katılarak tüketilebilmesi, tüketime hazır halde bulunması ve mikrobiyolojik bozulmalara karşı dayanıklı ve bu nedenle de muhafazasının kolay olması sayılabilir.

Yer fıstığı tohumu, tohum kabuğu ile kaplanmış iki adet kotiledon ve bir adet embriyodan oluşur. Ağırlık esasına göre kotiledonlar yer fıstığı tohumunun ortalama %93'ünü oluştururken, bu oranlar tohum kabuğu ve embriyo için sırasıyla %4 ve %3 kadardır.

Herhangi bir işleme tabi tutulmamış çiğ yer fıstığı tohumunda nem oranı %5-7 arasında değişir. Tohumların kavrulması ile bu oran yaklaşık %2'ye düşürülürken, aynı zamanda yer fıstığı tohumlarının küflenme yoluyla bozulmaları, bayatlamaları ve tadındaki acılaşma da önlenmiş olur.

Yer fıstığı tohumunun yağ içeriği çeşit özelliklerine bağlı olarak değişmekle beraber ortalama %50 civarındadır. Bu yağın yaklaşık tümünün kotiledonlarda bulunduğu söylenebilirse de gerek tohum kabuğunun ve gerekse embriyonun az miktarda yağ içerdikleri de bilinmektedir.

Yer fıstığı tohumunda bol miktarda riboflavin, tiyamin, nikotinik asit ve E vitamini bulunur. Yer fıstığı tohumundaki A, C ve D vitaminlerinin miktarı yok denecek kadar azdır. Bu nedenle yer fıstığı tohumundan yapılan işlenmiş ürünlere eksik olan vitaminlerin dışarıdan katılması yarar sağlar. Kavurma işlemi sırasında tiyamindeki azalmaya karşılık niyasin, kolin ve riboflavin miktarlarında önemli bir değişme olmaz.




Pascal Nouma

Pascal Oliver Nouma (d. 6 Ocak 1972), Fransız eski futbolcudur. Futbola Fransa'da başlayan futbolcu başta Paris Saint-Germain ile kazandığı UEFA Kupa Galipleri Kupası olmak üzere büyük başarılar kazandı. Beşiktaş'ta geçirdiği iki başarılı sezon ile takım tarihine geçen futbolcu, takımının 100. yıl şampiyonluğundan kısa süre önce Fenerbahçe derbisinde yaptığı hareketten dolayı aldığı yedi ay ceza sonrası Beşiktaş ile yollarını ayırdı. Futbol kariyerini İskoçya'da sonlandıran futbolcu, Türkiye ile bağlarını koparmadı ve farklı televizyon programlarında ve filmlerde rol aldı.

Kamerun asıllı olan Nouma, futbol kariyerine Paris Saint-Germain FC'in genç takımında başladı. 1988'de Genç takımla şampiyon olurken, 24 maçta 28 gol attı. 1989-92 arasında PSG'de çok fazla forma şansı bulamadı. 4 Şubat 1990'da Lille ile oynanan lig maçında 44. dakikada oyuna girdi. Takımla görebildiği en büyük başarı, son sezonundaki lig üçüncülüğü oldu. Sadece iki maçta 90 dakika forma giyebildi.

Nouma aynı zamanda genç takımda da forma giyiyordu. 1989'da Gambardella Kupası'nda PSG Genç takımı ikinci olurken, 6 maçta 5 gol atmıştı. 1991'de bu kupayı kazandılar.

Futbolcu, daha sonra Lille ve Caen'de futbol oynadı. 9 Ocak 1992'de ilk golünü Lille forması ile Caen'e penaltıdan kaydetti. Caen'de geçirdiği sezonda ise gol sayısını yediye çıkararak dikkat çekti. O sezon takımın en golcüsü oldu.

1994 yılında tekrar Paris'e döndü. 2 sezon oynadığı PSG'de ilk sezonda bir Coupe de France, bir Coupe de la Ligue, bir Trophée des champions gördü. Fransa Kupası final maçında 90. dakikada, Lig Kupası final maçında ise 60. dakikada oyuna girdi. Şampiyonlar Ligi'nde yarı finale kaldılar ve AC Milan'a elendiler.

Sonraki sezona ise 1995 Fransa Süper Kupası'nı kazanarak başladılar. Normal sürede bir gol atan Nouma, penaltılara kalan maçta penaltısını da atmıştı. Sezon sonunda ise dört puan farkla Ligue 1 ikincisi oldular. Ayrıca UEFA Kupa Galipleri Kupası'nın da sahibi oldular. Bu kupa hala PSG'nin tarihindeki en önemli Avrupa Kupası'dır. Nouma, bu turnuvada sekiz maçta üç gol attı. Ancak kupa finalinde yedeklerde oturdu.

Burada da önceki kulüplerinde olduğu gibi oynadığı maçlarda başarılı olmasına rağmen disiplinden uzak yapısı ve istikrarsız olması nedeniyle 1996'da Strasbourg'a transfer oldu.

RC Strasbourg ile ilk sezonunda Fransa Lig Kupası'nı kazandı. Takım tarihinde ilk kez bu kupayı penaltılarla kazanırken, Nouma da ilk penaltı vuruşunu gole çevirdi. O sezon David Zitelli ile beraber takımın gol yollarında etki gösterdi. Ligde ilk sezonunda 14 gol attı. 26 Nisan 1997'de Montpellier HSC'i 4-1 yendikleri maçta takımının bütün gollerini attı.

1997-98 sezonunda ise Gérald Baticle ile takımın en golcü ismiydi. Ligde 8 gol kaydetti.

Daha sonraki durağı 1998 yılının şampiyon RC Lens oldu. Bu sayede Lens ile UEFA Şampiyonlar Ligi gruplarında mücadele etti ve altı maçta da forma giydi. Ligde ise 8 maçta gol attı. Sezonun en büyük başarısı Fransa Lig Kupası oldu ve 1999 Fransa Lig Kupası finalinde de forma şansı buldu. Bir sonraki sezon Lens'de oynadığı futbol ile takımını UEFA Kupası yarı finaline kadar çıkaran oyunculardan biri oldu. 11 kupa maçında 6 gol kaydetti. Bunlardan birini yarı final ikinci maçında Arsenal FC'ye attı. Ligde ise yine 8 gol attı.

2000 yılında Beşiktaş'a transfer oldu. 26 Temmuz 2000'de Levski Sofya ile oynanan Şampiyonlar Ligi ön eleme maçında ilk kez Beşiktaş formasını giyen futbolcu, maçın tek golünü kaydedip Beşiktaş için ilk golünü attı. Ligdeki ilk golünü ise ikinci hafta Antalyaspor'a kaydetti. Nouma'nın ilk sezonu çok başarılı geçti. 24 maçta 18 gol atan futbolcu, Antalyaspor'a bir de hat-trick yaptı. Şampiyonlar Ligi'nde ise 7 maçta 4 gol atan futbolcunun gollerinden biri Beşiktaş'ın FC Barcelona'yı evinde 3-0 yendiği maçta atıldı.

Öte yandan Nouma, Beşiktaş'ta yarattığı sansasyonlarla da dikkat çekti. 2000-01 sezonunda Şampiyonlar Ligi'nde Marcus Münch ile tartışan Leeds United'lı Danny Mills'e tokat attı ve aldığı sarı karttan sonra teknik direktör Nevio Scala tarafından oyundan alındı. Ancak futbolcu bu maçtan sonra 4 maç oynamama cezası da aldı. Ayrıca Türkiye Kupası yarı finali uzatmalarında Gençlerbirliği ile oynanan maçta kırmızı kart gördü. Ligde de Galatasaray'a 2-0 yenildikleri derbide kırmızı kart gördü. Ayrıca ligde 10 maçta sarı kart gördü.

Sezon sonunda Türkiye'den ayrılan Nouma Fransa'ya geri döndü. 2001-02 sezonunda eski takımı PSG'nin ezeli rakibi Olympique de Marseille'ya geçti. Ancak eski sezonlarından uzak bir görünüm sergileyen futbolcu 11 maçta sadece 1 golle buluştu.

Sonraki sezon Beşiktaş'a geri döndü. Beşiktaş'a geri döndüğü 2002-03 sezonundaki ilk maçında İstanbulspor karşılaşmasında 70. dakikada oyuna girdi ve 72. dakikada sarı kart gördü. Beşiktaş 75. dakikada gol attıktan sonra Nouma, rakip takımdan Selçuk Şahin ile sözlü atışmaya gi