a çıkar, nefs yavaş yavaş ölür. Bu zikir yapılırken bâzı şartlara riayet etmek gerekir. Bunlar, vukuf-u kalbî (dikkati kalp bölgesinde toplamak), vukuf-u adedî (zikrin sayısına riayet etmek), nigahdaşt-ı havâtır (kalbe gelen düşünceleri kovmak) ve bâz-ı geşt'tir (her 100 adette bir "ilahî ente maksudî ve rizake matlubî" demek). Kalp zikrinden letâif zikrine geçmenin çeşitli belirtileri vardır. Bunlardan en yaygını kalp bölgesinde sancı ve şiddetli yanma olmasıdır. Ancak bu belirtilerin olması, kişinin kendi kendisine letâif zikrine geçmesini gerektirmez, mutlaka mürşidin izni ve talimatıyla geçmek gerekir.

"Letaif zikri", kalp dersi 5.000'de başlar ve her artırma dört ayda 2.000 olmak üzere 21.000'e kadar gelir. 21.000'den sonra 23.000'e atlanır ve 25.000 letâif zikri başlar. Letâif zikri 101.000'de son bulur (düzenli olarak artırılırsa buraya 11 senede varılır).

Kalp dersi yapılırken sağ el kalbin üzerinde durur. Letaif zikrinde ise kalp de dahil olmak üzere altı bölgede bulundurulur. Bu altı bölgeyi kısaca şöyle belirtebilir: Kalp, ruh, sır, hafa, ahfa ve nefistir. Bunların yerleri ise şöyledir: Kalp, sol memenin dört parmak altında, ruh sağ memenin dört parmak altında, sır sol memenin iki parmak üzerinde, hafa sağ memenin iki parmak üzerinde, ahfa gırtlak çukurunun iki parmak altında, nefs ise iki kaşın ortasındadır. Meselâ salik 37.000 çekiyor bu sayıyı altı letaifesi üzerinde tamamlar ve 101.000'e yaklaştığında bu letaifeler "Allah!" demeye, 101.000'e geldiğinde ise vücudunun her yeri "Allah!" diyerek zikretmeye başlar. Buna "sultânî zikir" denilir. Sultânî zikir hasıl olduktan sonra sâlike nefyu ispat zikri telkin olunur. Bu zikir şekli, Nakşibendî'nin Hâlidiye koluna aittir.

Letâif zikrinde başarılı olan müride nefy-u ispat zikri tarif edilir. Bu zikir, zikirlerin en faziletlisi olan “lâ ilâhe illallah, muhammed-ür rasulullah” zikridir. Çekilişinde "lâ" derken göbekten yukarıya, "ilâhe" derken buradan sağ omza, "illallah" derken buradan da kalbe giden bir hat tasavvur edilir, nihayet lafza-i celâl kalbe vurulur. Nefy-u ispat zikri yaparken bâzı hususlara dikkat etmek gerekir. Haps-i nefes, vukuf-u adedî bunlardan bazılarıdır.




Mürşit

Mürşit, Tasavvufta tabi olunan kâmil insan örneği. İslam tasavvuf ekollerinin hemen hemen tamamında müritlerini (tabiilerini ya da intisaplılarını) terbiye eden Kur'an-ı Kerim ve Sünneti Seniyyeye ait ölçüleri hayata geçirerek bu ölçüleri nefsinde bizzat yaşayan ve bağlılarını Dinin esasları, Dini hayat, Tevhit, Marifetullah, konusunda terbiye ederek onları fenafillaha (Allahta Fani olmaya) eriştirmek için önderlik eden öğretmen (Kelime anlamı: irşad eden.)

Mürşit, "mürid" için terbiye etmede üstlendiği rolden dolayı manevi baba sayılır. Hatta mürşide baba şeklinde de hitap edilir. Peygamber Muhammed'e de sahabenin baba olarak hitap etmesiyle ilgili manevi ve gerçek babayı ayırmak üzere olan bir Kur'an âyeti şöyledir:

Ahzab Suresi: 40 - Muhammed, sizin adamlarınızdan hiçbirinin babası değildir. Ama Allah'ın Resulü ve peygamberlerin sonuncusudur. Allah her şeyi hakkıyle bilendir."

Mürşitlere izafe edilen olağanüstü hâllerden (Kerametlerden) dolayı, halk arasında "Mürşit uçmaz, mürit uçurur" deyimi kullanılır.




Tasavvuf terimleri listesi





Sergio Leone

Sergio Leone (d. 3 Ocak 1929 – ö. 30 Nisan 1989), İtalyan film yönetmeni, film yapımcısı ve senarist. Daha çok "spaghetti western" türüyle bilinse de "Bir Zamanlar Amerika" filmiyle sadece bir spaghetti western yönetmeni olmadığını kanıtlamıştır.

Leone, sinema öncüsü Vincenzo Leone'in ve sessiz film aktrisi Edvige Valcarenghi (Bice Waleran)'nin oğlu olarak Roma'da dünyaya geldi. Okul yıllarında daha sonra müzikal iş birliği yapacağı Ennio Morricone ile sınıf arkadaşıydı. Babasını setlerde izledikten sonra 18 yaşında üniversitedeki hukuk öğrenimini bırakarak film endüstrisine giriş yaptı.

1948 senesinde, Bisiklet Hırsızları filminde İtalyan görüntü yönetmeni Vittorio De Sica'nın asistanlığı yaptı. Daha sonra, 1950'ler boyunca senaryolar yazmaktaydı. Bunlar daha çok o zaman popüler olan peplum (sword-and-sandal, kılıç ve sandal) tarihi destan filmleriydi. Aynı zamanda Roma'da birkaç büyük ölçekli Cinecittà yapımı filmde yardımcı yönetmenlik yaptı. Bunlardan kayda değer olanlar; Quo Vadis ve Amerikan stüdyoları tarafından finansal desteklenen Ben-Hur filmleriydi.

Yönetmen Mario Bonnard, 1959 İtalyan destanı Gli ultimi giorni di Pompei (Pompei'nin Son Günleri) filminin çekimlerinde hastalanınca Leone filme girmek ve filmi bitirmek için izin istedi. Böylece Leone yönetmen olarak ilk çıkış filmi Il Colosso di Rodi (Rodos Canavarı)'yi çekerek yönetmenlik kariyerine başladı. Leone, büyük bütçeli Hollywood yapımlarına benzeyen düşük bütçeli filmler üretmek için tam donanıma sahipti.

1960'ların başlarında, tarihi destanlar seyircinin gözünden düşmüştü. Ama Leone dikkatini başka bir yöne kaydırdı. Bu "Spaghetti Western" olarak bilinen bir alt tarzdı. Orijinali ise Amerikan Western tarzı filmlerden gelmekteydi. "Bir Avuç Dolar" filmi ünlü Japon yönetmen Akira Kurosawa'nın edo dönemi samuray macerası "Yojimbo" (1961) esas alınarak yapılmış bir western filmiydi. Aslında bu filmin senaryosunun western tarzına uyarlamasıydı. "Bir Avuç Dolar", aynı zamanda Clint Eastwood'un bir yıldız olarak ortaya çıktığı film olduğu için kayda değerdir. Bu döneme kadar Eastwood, Amerikan televizyon aktörü olarak birkaç filmde rol almıştı.

Leone'nin bir sonraki iki filmi "Birkaç Dolar İçin" (1965) ve "İyi, Kötü ve Çirkin" olacaktı. Bu filmler, Bir Avuç Dolar filmi ile birlikte "Man with No Name üçlemesi" olarak bilindi. Aynı zamanda bunlara "Dolar Üçlemesi" de deniyordu. Bu filmlerin her biri kendinden bir önce gelen filmden finansal ve teknik açıdan daha başarılı oldu. Film müziklerinin yenilikçi besteleri Ennio Morricone tarafından yapıldı. Temaları tasarlamak için ikili birbirine yakın çalışıyordu. Leone film çekimlerini Morricone'nin müzikleri oynarken yapıyordu. Bu onun kişisel tarzı olmuştu.

"The Man with No Name üçlemesi"nin başarısına dayanarak, 1967 senesinde Leone Amerika Birleşik Devletleri'ne davet edildi. Paramount Pictures yapımcılığında "Bir Zamanlar Batıda" filmini yönetecekti. Film daha çok Almería, İspanya ve Roma'daki Cinecittà stüdyosunda çekildi. Aynı zamanda kısa bir kısmı Utah'daki Monument Vadisi'nde çekildi. Film Charles Bronson, Henry Fonda, Jason Robards ve Claudia Cardinale gibi dönemin popüler isimleri ile çekildi. Filmin senaryosu Leone ve onun uzun zamandır arkadaşı ve işbirlikçisi olan Sergio Donati tarafından yazıldı. Bernardo Bertolucci ve Dario Argento'nun bir hikâyesi esas alındı. Bu her iki hikâye yazarı da daha sonra dikkat çeken yönetmenler oldular. Film piyasaya çıkmadan önce Paramount tarafından kötü şekilde kurgulandı. Bu filmin Birleşik Devletler'de düşük gişe geliri elde etmesinin sebeplerinden biriydi. Film yine de Avrupa'da büyük bir hit oldu.

"Bir Zamanlar Batıda" filminden sonra, Leone devrimi eleştiren "Yabandan Gelen Adam" isimli komedi western filmini yönetti. İlk başlarda Leone filmin sadece prodüktörlüğünü yapmaya niyetliydi. Ama yönetmen Peter Bogdanovich ile düştüğü sanatsal farklılıklardan dolayı filmi kendisi yönetmek istedi. "Yabandan Gelen Adam" filminde James Coburn ve Rod Steiger başrolleri paylaşıyordu. Meksika Devrimi'ni konu alan aksiyon dram filminde Coburn İrlandalı devrimci, Steiger ise devrimci olması için kandırılan Meksikalı bir hayduttu.

Leone prodüktörlüğe devam etti. Bunun vesilesiyle bazı filmlerin sahnelerini yeniden çekti. Bunlardan birisi de "Il mio nome è Nessuno" (1973) filmi oldu. Yönetmen Tonino Valerii tarafından çekilen bu komedi western filminde Leone kredi yazılarında geçmemesine rağmen yönetmenlik yaptı. Bu Henry Fonda'nın son western filmi olmuştu. Fonda başrolü Terence Hill ile paylaşıyordu.

Leone'nin bu senelerde başka filmlerinde prodüktörlüğünü üstlendi. "Un genio, due compari, un pollo" (1975) Terence Hill'in başrolünde oynadığı diğer bir western filmiydi. 1977 senesi yapımı olan "Il gatto" ve 1979 senesi yapımı "Il Giocattolo" Leone tarafından finanse edilmişti. Bu dönem boyunca Leone Avrupa televizyonları için çeşitli ödüllü TV reklamları çekti.

1978 senesinde, 28. Berlin Film Festivali'nde juri üyesi oldu.

Baba filmi için gelen yönetmenlik teklifini reddetti ve seçimini Bir Zamanlar Amerika isimli hayalini kurduğu projeden yana kullandı. Bu filmin üzerinde 10 sene özveri ile çalıştı. Yazar Harry Grey'in "The Hoods" isimli romanına dayanarak yazılan film senaryosu, New York şehrinde 1920'ler ve 1930'larda yaşamış Yahudi gangsterin çocukluğundan süre gelen yaşamını ve arkadaşlığını konu alıyordu. Dört saatlik bu filmde başrolleri Robert De Niro ve James Woods oynadı. Warnes Bros, filmin fazla uzun olduğunu düşündü. Ve Amerika marketi için zorlayıcı şekilde yeni kurgu kesimlerine gitti. Warner Bros, Çizgisel bir anlatım sağlamak için geçmişe dönüş sahnelerinden vazgeçti. Sonunda film iki saate indi ve kesilmiş versiyonu Kuzey Amerika'da gösterime girdi. Çok fazla eleştiri almıştı ve bir fiyaskoydu. Orijinal versiyon dünyanın geri kalanında yayınlandı. Ve daha iyi bir gişe geliri elde etti. Aynı zamanda eleştiriler de olumluydu. Filmin orijinal versiyonunun dvdsi Amerika'da yayınlandığında eleştirmenler tarafından büyük ölçüde övüldü. Çoğu eleştiri filmi bir şaheser konumuna oturtuyordu.

Biyografi yazarı Christopher Frayling'e göre, Leone stüdyonun yaptığı kurgu kesimleri ve Bir Zamanlar Amerika için yapılan düşük reklam organizasyonundan dolayı derin şekilde incinmişti. Ve bu onun son filmi olmuştu.

1988 senesinde Venedik'te yapılan 41. Cannes Film Festivali'nde baş juri olmuştu.

30 Nisan 1989'da, Leone 60 yaşındayken kalp krizi sonucu vefat etti. Zorlayıcı yemek yemesi ile kötü bir üne sahipti ve obez olmuştu. Leone ölmeden önce 1989 senesinde II. Dünya Savaşı'ndaki Leningrad Kuşatması'nı konu alan bir film yapmayı planlıyordu. Öldükten sonra arkasında eşini ve üç çocuğunu bıraktı.

Son yıllarında onun en ünlü aktörü Clint Eastwood ile b