z. Eğer ilk üç oyuncu pas geçerse dağıtan kozu belirlemek zorundadır. Bu durumda dağıtanın elinde herhangi bir seriden K-Q yoksa kartlar yeniden dağıtılır.

En yüksek rakamı söyleyen kozu belirler. Belirlenen kozun içinde (örneğin kupa) mutlaka o serideki papaz ve kız bulunmak zorundadır. Bu duruma evlilik denir. Eğer ihaleyi alan (veya ihalenin üzerine kaldığı) kişinin elinde karo, maça, kupa veya sineğin herhangi birinden bir evlilik bulunmuyorsa ihaleyi alan oyuncu batar.

Hoşkin'de belirli kartların bir araya gelmesi ile kazanılan puanlar aşağıdaki gibidir:


Kartlar kendi içlerinde A-10-K-Q-J şeklinde sıralanır. İhaleyi alan oyuncu elindeki kartlardan istediğini oynar. Sonraki oyuncunun elinde aynı seriden daha büyük kart varsa bunu oynamak zorundadır. Bir seriden kağıdı biten oyuncu bu seriden oynadığında koz atmak mecburiyetindedir. En yüksek kağıdı atan oyuncu ortadaki kâğıtları alır ve ortaya yeni bir kâğıt atar.

Eldeki tüm kartlar oynandıktan sonra, son eli alan oyuncu ihaleyi alanın ıskartaya ayırdığı 5 kartla birlikte son el için 20 puanı da hanesine yazar. Diğer iki oyuncu Aslar (A)=11, Onlular (10)=10, Papazlar (K)=4, Kızlar (Q)=3, Valeler (J)=2 puan olmak üzere kendi puanlarını sayar, 500 puandan geri kalanı son eli alan oyuncuya yazılır. Bu puanlara oyunun başında ellerinde olan puanlar eklenir. Eğer ihaleyi alan oyuncu örneğin 700 diyerek ihaleyi almışsa ve 690 puanda kalmışsa skorundan 700 puan düşülür.




Klasik Türk müziği

Klasik Türk mûsikîsi veya Türk sanat müziği, makamlı bir Türk müzik türü. Klasik Türk müziği, Klasik Batı Müziği ve Hint Müziği ile beraber dünya üzerinde süreklilik ve gelenek oluşturma bakımından mevcut birkaç klasik müzikten birisi olarak kabul edilir.

Bu terimdeki "Türk" ve "klasik" kelimeleri, Cumhuriyet döneminde Osmanlı Devleti'nden süregelen müziğe karşı Batı müziği taraftarlarınca ileri sürülen bazı iddialara cevap vermek için türetilmiştir. Bu iddialardan en önemlisi Osmanlı müziğinin Türklerin değil, Bizans ve İran müziği kaynaklı olduğuna dair olan tezdir. Hüseyin Sadeddin Arel ve Rauf Yekta gibi Batılı müzik çevrelerince de saygın görülen kimi müzikologlar, bu iddiaları belge ve bilgilerle çürütmüşlerdi.

Cumhuriyet döneminde bu müzik geleneği genellikle göz ardı edilmiş, hatta 2 Kasım 1934-6 Eylül 1936 tarihleri arasında devlet radyosunda çalınması yasaklanmıştır. Bu ideolojik yaklaşımın bir sonucu olarak Klasik Türk müziğini modern yöntemlerle öğreten konservatuvarlar ancak 1970'lerde kurulabilmiştir.

Klasik Türk müziğinin adlandırılması konusunda görüş ayrılıkları vardır. Osmanlı döneminde bu müziğe sadece "musıkî" denmekteydi. Nitekim bu geleneksel müziği, Cinuçen Tanrıkorur gibi "Osmanlı müziği" olarak adlandıranlar olduğu gibi, ona "Geleneksel Türk müziği" adını verenler de vardır.

Klasik Türk müziği tarihsel açıdan altı döneme ayrılabilir: "oluşum dönemi", "dönüşüm dönemi", "klasik dönem", "son klasik dönem", "romantik dönem" ve "çağdaş dönem".

10. yüzyılda yaşamış olan Farabi’den Timurlenk’in öldüğü 1405’e kadar geçen süre, Türk müziğinin nazari (teorik) yönleriyle açıklandığı ve yazıya aktarılmaya başlandığı "oluşum dönemi"ni kapsamaktadır. Bu dönemin sonlarına doğru, çok meşhur bir üstat olan Abdülkadir Meragi, bir sonraki "evre"nin tohumlarını atmış, Türk müziğine yeni bir yön vermiştir.

Bunu takiben, 16. yüzyılın başından Yavuz Sultan Selim’in tahta çıktığı 1512’ye değin; anlatılageldiği şekilde, Türk müziğinin ses perdeleri ve makamları üzerinde birtakım nazari değişiklikler yapılmıştır. Bu dönem, "Diyar-ı Rum"'un ve Balkanlar’ın üzerinde Mevlevihanelerin yapıldığı, İstanbul’un fethedildiği, Bizans İmparatorluğu kalıntıları arasına Enderun saray okulunun kurulduğu, kökleştiği ve Orta Asya'dan Ali Şir Nevai, Hüseyin Baykara, Ali Kuşçu, Şadi gibi ilim adamlarının İstanbul'a cezbedildiği bir "dönüşüm dönemi", keza bir nevi "Rönesans" olarak görülmektedir.

Klasik Türk müziği; Orta Asya, Selçuklu ve özellikle Osmanlı uygarlığının bir ürünü olarak, pek çok milletin müziklerini etkilemiş, onların müziğini de kendi potasında eritmiştir. Bunun bir sonucu olarak, klasik musıkî, gerek makam sayısı ve anlayışı, gerekse formlar ve usuller bakımından zengin bir müzik türü olmuştur.

Bunun ardından, 15. yüzyılın başından IV. Murat’ın öldüğü 1640’a dek, doğuya düzenlenen seferler sayesinde, Osmanlı sarayında, Ortadoğu’dan getirilen müzik ve sanat adamlarının faaliyet gösterdiği bir dönem yaşanmıştır.

Itri’den (1640-1712) 1730'a kadarki zaman diliminde, Avrupai Barok ve Rokoko etkilerin Osmanlı sarayına nüfuz ederek, zamanının doğu kültürüyle apayrı bir sentez oluşturduğu "klasik dönem" süregelmiştir. 1730’dan İsmail Dede Efendi’nin 1846’daki ölümüne dek uzanan dönem ise "son klasik dönem" olarak adlandırılmaktadır.

Tanzimat Fermanı'nın ilan edildiği yıllardan (1839) 2. Dünya Savaşı'nın sona erdiği 1945’e kadar süren akım da "romantik dönem" olarak anılmaktadır.

Türk Sanat Müziği ile Klasik Türk müziği birbirine yakın kavramlar olmakla birlikte; "Klasik Türk müziği", tarihî anlayış ve geleneği temsil ederken, Batı müzik terminolojisinden ödünç alınmış "sanat müziği" kavramı ise daha çok bu musıkînin Cumhuriyet döneminde aldığı modern bir biçimi ifade eder.

20. yüzyılın ortalarından bugüne kadar gelen dönem "çağdaş dönem"dir. Bu dönemin en önemli temsilcilerinden biri Münir Nurettin Selçuk'tur. Bu dönemde kâr, beste, ağır ve yürük semâi gibi formlar arka planda kalırken, modern müzik anlayışına uygun kısa süreli, kısa güfteli ve hareketli şarkı ve fantezi formları Türk Sanat Müziği'ne hakim duruma gelmiştir.

Bu anlayışın Batı müziğini model alması sonucunda, koro ve konser gibi uygulamalar yaygınlık kazanmış; keman, piyano, klarnet gibi Batılı sazlar da saz heyetlerine girmiştir.

Bu modern anlayışı destekleyen unsurlardan birisi de, klasik musıkîde en önemli aktarım ve anlayış aracı olan meşk geleneğinin sekteye uğramasıdır. Klasik sanatların hepsinde geçerli olan ve talebenin bir üstadın "elinden geçerek" musıkîyi öğrenmesi süreci büyük ölçüde sona ermiş, yerine modern anlayışla, nota üzerinden eser öğretilen koro ve dernekler geçmiştir.

Tasavvufî felsefeye, dolayısıyla aşkınlığa ve tefekküre dayanan klasik musıkî anlayışı yerine eğlence odaklı bir müzik anlayışı yerleşmiştir. Buna rağmen klasik musıkî geleneğini sürdüren ve yeni eserler verenler yok değildir. Hacı Arif Bey ile başladığı ileri sürülen modernleşme döneminde klasik üslubu ve anlayışı devam ettiren Fehmi Tokay, Zeki Arif Ergin ve Ahmet Avni Konuk gibi bestekârlar da yer almıştır. Günümüzde de bu anlayışa bağlı genç bestekârlar eserler vermektedir.

Türk sanat müziği kamu radyo ve televizyonları kadar gazino gibi eğlence mekanlarının da temel tercihini oluşturmuş, bu nedenle kitlelere ticari açıdan da ulaşabilmiştir. Bu evrenin önemli bestecileri arasında Sadettin Kaynak, Bimen Şen, Refik Fersan, Yesari Asım Arsoy ve Avni Anıl sayılabilir. Türk sanat müziğinin bu bestecilerden başka "piyasa müziği" olarak anılan daha popüler bazı önemli bestecileri de vardır. Bunlara örnek olarak Yusuf Nalkesen, Şekip Ayhan Özışık ve Teoman Alpay verilebilir. Günümüz TRT repertuarında 19 bine yakın Türk musikisi eseri bulunmaktadır.

Türk müziğindeki başlıca çalgılar; ud, kanun, keman, ney, tanbur, lavta, klasik kemençe, rebab, santur, kudüm, def ve zildir. Doğaçlama bir tür olan gazel için kullanılan ve çalgısal-vokal ayrımına göre ortaya çıkan kategoriye "sözel taksim" adı verilmektedir.

Osmanlı klâsik ve halk mûsikîsinde kullanılan bütün telli/saplı çalgıların atası olan Kopuz'un ömrü 18. yüzyıla kadar devam edebilmiş, 10. ila 16. yüzyıllar arası çok revaçta olan ud yerini, l9. yüzyılın sonunda yeniden almak üzere, 17. yüzyıldan itibaren tanbura bırakmış, tarihi Türk harpı çeng'le, Türk pan flütü miskal 19. yüzyılda, santur ise 20. yüzyılda artık kullanılmaz olmuşlardır.

Önce viola d'amore şeklinde sinekemanı adı ile Batıdan gelen keman, daha sonra viyola, viyolonsel ve kontrbas ile, önceleri köçekçe ve tavşanca adı verilen saray rakslarının eşlik sazı olan kemençe ve lavta 20. yüzyılda klasik mûsikîye de girmiş; kaşıkla zilli maşanın halk oyunlarında yaşamasına mukabil, çalpara da denen çengi çubuğu, köçekçe ve tavşancalarla birlikte tarihe karışmıştır.

Mûsikî aletleri bilimi demek olan "Organoloji"de çalgılar, hangi müzik söz konusu olursa olsun, bu sanatın insanla birlikte doğuşundan bu yana geçirdiği merhaleler gözönüne alınarak, vurmalı çalgılar, nefesli çalgılar ve telli çalgılar sırası içinde incelenmektedir.





Köpek burcu

2006 yılı Çin astrolojisinde "köpek yılı"dır. Köpek yılı 29 Ocak 2006 tarihinde başlayıp 17 Şubat 2007 tarihinde sona ermiştir. Köpek yılının 2006 yılındaki elementi "ateş"tir.

Köpek karakteri sadık, vefalı ve kanaatkardır. Zeki ve özel olarak yetenekli bir kişilik temsilcisidir. Duygusal olarak bir anda üzüntüden sevince değişmesi görülebilir. Başka birinin duyguları ile oynamaktan hoşlanmaz ve bunu yaparsa istemi dışınadır. Pratik amaçlar peşindedir ve yardıma ihtiyacı olanlara hemen elini uzatır. Sevdiklerin önerilerine kulak kabartmayı sever.

Köpek burcu ahlakı ve idealizmi temsil eder. Köpek yıllarında sosyal olarak gücü olmayan veya gücünü gösteremeyen gruplara yardım ve himaye öncelikle yer alacak davranışlar arasındadır. Toplumlarda düzelmeye doğru bir gayret sezileceği öngörülür. Haksızlıkların üzerine yürümek ve pislikleri temizlemek gayretinin ön plana çıkacağı düşünülür.

Bu yıllarda bencillik ve kötülük yapma meyli en fazla ayıplanan ve temizlenmeye çalışılan insanlık zaafı olarak kabul edilir. Haksızlıklara karşı savaşanların daha kararlı ve sabırlı olacakları düşünülür.

Köpek yılında doğru ile yanlış arasında bir köpek sezgisi ile davranmak ve iyi ve güzeli ayırt etmenin mümkün olduğu düşünülür. Köpek yılında insanlar doğrunun yanında yer almak ve doğruyu korumak için olağanüstü bir mücadele gösterebilirler. Toplumlar daha çalışkan ve kararlı olarak ileriye bakacaklar ve milletçe idealizmi olan ülkeler büyük yarışta liderliği ele geçireceklerdir.