nin el sanatları merkezi durumunda ve özellikle de el dokuması halılarıyla meşhurdur.






Meshaf Reş

Meshaf-ı Reş: Diğer adlarıyla Kitab-el Esvad, Kara Kitap.

Ezidilik'te Kitab el Celve ile birlikte kutsal sayılan iki kitaptan biri. 15. yüzyılda yazıldığı tahmin edilen bu kitap, Ezidiler'in kutsal kitabıdır. "Kara Kitap" olarak da adlandırılır. Kürtçesi Mishefa Reş'tir. Ezidilik inancına göre, Tanrı Siyah Dağ'a indiğinde Siyah Kitap doğmuştur. Ezidi kutsal kitapları Kürtçe yazılmıştır. Kara Kitap, Kitab-ül Cilve'den daha uzundur ve bölümlere ayrılmamıştır. İlk yarısı yaratım süreci hakkında bilgi vermektedir. Beyaz İnci ve Melek-i Tavus ilk önce yaratılmıştır. Yasak meyvenin yerine buğday geçer. Havva, Adem cennetten kovulduktan sonra yaratılmıştır. Melek-i Tavus Adem'e secde etmez ve böylece Allah'ın yaptığı sınavı kazanır. Asaletini ispatlamıştır. Lanetlenmek yerine ödüllendirilir ve yaratımı Allah tarafından yapılmış olan Evren'in sürdürülmesi görevi kendine verilir.

Meshaf-ur Reş'in ilerleyen bölümlerinde Ezidi olan bazı kralların adlarından bahsedilir. Daha sonra bazı yemek tabuları (marul, kabak v.b.), kişisel temizlikle ilgili bazı kısıtlamalar ve sözel tabular, yani söylenmemesi gereken sözler sıralanır. Kitabın final bölümünde ilkinden farklı olan başka bir yaratım hikâyesi daha vardır. Ezidi Kara Kitap'ının orijinali Qasr'tz-Din köyünde bulunmaktadır.




Kitab el Celve

Kitab el Celve, tanrısal açıklamalar. Ezidilik'de Meshaf Reş ile birlikte kutsal sayılan iki kitaptan biri.
"Kitab el Celve" Meshaf Reş'e göre çok daha geniş bir zaman diliminde yazılmış, Ezidiler'i tanrısal konularda bilgilendiren bir kitaptır. Bu kitabın içide bu kitabın sadece Ezidiler tarafından okunması gerektiği ve yabancıların eline geçmemesi gerektiği bildirilmiştir. Beş bölümden oluşur.





Yüzüklerin Efendisi: Yüzük Kardeşliği

John Ronald Reuel Tolkien'in yazdığı Yüzüklerin Efendisi (İng: "The Lord of the Rings") adlı bir fantastik edebiyat üçlemesinin ilk kısmıdır. Bu üçlemeden önce okunması faydalı olabilen Hobbit adlı kitapta Tolkien, Hobbitlerin yaşayışlarını ve Gandalf'ın Bilbo'yla ilk tanışmasını anlatmaktadır. Bunun yanı sıra Yüzük'ün Bilbo'nun eline nasıl geçtiği de anlatılmaktadır. Yüzük Kardeşliği, Yüzüklerin Efendisi üçlemesinin ilk kısmıdır. Kitapta tek yüzüğün yok edilmesi için Imladris'te kurulan Yüzük Kardeşliği'nin yolculuğunun ilk safhası anlatılmaktadır.

Kitap tüm üçlemedeki olayların temelini oluşturacak biçimde yazılmıştır. Ayrıca içinde değişik dillerden (Elfçe, Cüce dili) şiirler de bulunmaktadır. Kitapta Silmarillion'ın konusunu teşkil eden eski efsanelere ve olaylara göndermeler yapılmıştır. Kitap 2 bölüme ayrılır, bu bölümler de kendi içlerinde 12 ve 10 kısım olarak parçalanmıştır. Olaylar oluş sırasına göre yer almaktadır. 




Yüzüklerin Efendisi: İki Kule

Oxford Dilbilim Profesörü John Ronald Reuel Tolkien'in yazdığı Yüzüklerin Efendisi (İng: The Lord of the Rings) adlı fantastik edebiyat üçlemesinin ikinci kitabıdır.

Ak büyücü Saruman, Sauron'un tarafına geçer ve orklarla dağlı adamlardan oluşan bir melez ırk yaratıp Rohan'ın üzerine gönderir. Bu sırada Isengar'ın etrafındaki büyülü Fangorn ormanını da yakıp yıkmaktadırlar.

Rohan hükümdarı Théoden, Saruman'ın ajanı Gríma'nın etkisi altındadır. Gandalf, Balrog'u yenip "Ak Büyücü" olarak geri gelir ve Aragorn, Legolas ve Gimli üçlüsünü bulur. Birlikte Rohan'ın hükümdarını büyüden kurtarırırlar ama kral Théoden, büyü etkisi altındayken 2500 süvariyi yurdundan sürgüne göndermiştir. Saruman'ın güçlü bir Urukhai ordusu ile Rohan'a saldıracağını öğrenirler ve iyi bir kale olan Miğfer Dibi'ne sığınırlar. Orada o güne dek hiç yenilgi yüzü görmemişlerdir. Miğfer Dibi onları geçmişte de koruduğu için tüm umutları oraya bağlanır.

Frodo ile Sam ise Gollum'un rehberliğinde Kara Kapı'ya giderler.

Saruman 10 binlerce asker ile Miğfer Dibi'ne gelirken Elfler de insanlarla birlikte son bir savaş için Rohan'a yardım gönderirler.

Gollum, Frodo-Sam ikilisini Kara Kapı'ya götürür ama çok iyi korunan kapıdan içeri gizlice girmek imkânsız görünmektedir. Sonra Gollum ikiliyi, başka gizli bir yoldan götürmeye ikna eder. Rohanlılar Miğfer Dibi'ne sığınırken Gandalf savaşa ikna etme umuduyla 2500 süvarinin peşinden gider. Her ne kadar dayansalarda kapıyı ve surları tutamazlar ve surlarda büyük bir delik açılır ve son savunma için kaleye sığınırlar .Güneşin doğması ile Gandalf ve adamları gelir ve bütün urukları kılıçtan geçirir ve Miğfer Dibi muharebesi biter.

Pippin ve Merry, Fangorn ormanında Ağaçsakal'la beraberdirler ve bu sırada Ağaçsakal'ın liderliğindeki Fangorn entleri, Isengard'a saldırı kararı alır. Merry ve Pippin de Ağaçsakal'ın ordusu ile birlikte Isengard saldırısına katılırlar.

Saruman iki cephede kesin bir yenilgiye uğrar ve bütün gücünü yitirir.

Peter Jackson yapımı Yüzüklerin Efendisi aksiyon sinema üçlemesinin ikinci bölümü 'de Ian McKellen, Liv Tyler, Viggo Mortensen, Ian Holm, Cate Blanchett, Sean Astin, Elijah Wood, Sean Bean, Orlando Bloom rol alıyor. Orijinal dili İngilizce olan filmin senaryosunu Philippa Boyens ve Peter Jackson'ın eşi Fran Walsh yazdı. Filmin müziklerini Howard Shore besteledi.




Yüzüklerin Efendisi: Kralın Dönüşü

John Ronald Reuel Tolkien'in yazdığı Yüzüklerin Efendisi (İng: The Lord of the Rings) adlı bir fantastik edebiyat üçlemesinin üçüncü kitabıdır. Kitap iyilik ve kötülük arasındaki mücadaleyi konu alan üçlemenin çözümlendiği son kitaptır. Kitap kapağını resmeden ünlü ressam Alan Lee'dir.

Kralın Dönüşü romanı, Peter Jackson tarafından 2001-2003 senelerinde çekilen "Yüzüklerin Efendisi" film üçlemesinin son bölümü olarak 2003'te gösterime girdi.

Romanda anlatılan hikâyelerle filmde anlatılan sahnelerin bazıları örtüşmemektedir.





Dune (roman)

Dune, Frank Herbert'in (1920-1986) Hugo ve Nebula ödüllerini almasını sağlayan ve tüm dünyada on beş milyondan fazla kopyası satılan 6 kitaptan oluşan bilimkurgu roman serisi;

Arthur C. Clarke'ın ifadesiyle, "Yüzüklerin Efendisi ile kıyaslanabilecek tek şaheser kurgu romandır."

Seri, bütünü düşünüldüğünde insan doğası; din, siyaset ve ekonomi kurumları, liderlik olgusu; erkek, kadın, cinsellik kavramlarına dair muhteşem denebilecek sosyolojik, psikolojik ve felsefi tahliller ve gözlemler içerir.

Bir bilim kurgu romanından beklenmeyecek ölçüde felsefi bir derinliğe sahiptir. Serinin tamamına yayılmış aforizmalar, eserin özenle oluşturulmuş özgün kurgusu ile birleştirildiğinde 3500’e yakın sayfası ile 6 kitaptan oluşan artık dünya çapında bir kült haline gelmiş tek bir eser ortaya çıkar.

Serinin ilk kitabı olan Çöl Gezegeni Dune 1965, son kitabı olan Dune Rahibeler Meclisi ise 1984 yılında yayımlanır. Frank Herbert’in 1986 yılında ölümü ile üzerinde çalışılan 7. Dune kitabı tamamlanamaz.

Çöl Gezegeni Dune, David Lynch tarafından 1984 yılında sinemaya da aktarılmıştır.

Seri, islam terminolojisine ait birçok kavramı ve bakış açısını içinde barındırması ile de dikkat çeker;
"Allah’ın emri gelir; Sakın acele etme. Yol gösteren Allah’tır; kimi yolunu şaşırır."

"Ben de hizmetkarım… Efendim ise Rahman ve Rahim olan Allah. “Biz, onların boyunlarına halkalar geçirdik. O halkalar çenelere kadar dayanmaktadır. Bu yüzde kafaları yukarı kalkıktır. Önlerinde bir set ve arkalarında bir set çektik de onları kapattık, artık göremezler…” Eski Fremen dininde böyle yazılıydı."


Bu 6 kitap uzun serinin ilk kitapları olup, serinin devamı Frank Herbert'in oğlu Brian Herbert ve Amarikan popüler kitap yazarı Kevin J. Anderson tarafından devam ettirilmiştir. İkili seriye dahil olan 6 kitap yazmıştır. Aslında kitaplar klasik serinin devamı değil öncesidir. Aynı Yıldız Savaşları film serisinde olduğu gibi. "Atreides Hanedanlığı", "Harkonnen Hanedanlığı" ve "Corrino Hanedanlığı" klasik serinin hemen öncesine gitmekte ve Dune gezegeninde yaşanan politik çatışmaların köklerinin ortaya koymaktadır. "Butleryan Cihadı", "Makinelerin Seferi" ve "Corrin Savaşı" kitaplarından oluşan seri ise çok daha eskilere gitmektedir. İnsanlık akıllı makineler yani yapay zekayla savaşmaktadır. Daha melanj keşfedilmemiş Arrakis hiç kimsenin bilmediği bir gezegendir. Uzayda yolculuk için büklüm gemiler yoktur, Holtzman kalkanı yoktur. İmparatorluk, Hanedanlıklar, Lonca, Bene Gesserit cadıları Fremenler yoktur. Yani kısaca Dune romanlarının hayal gücünü zorlayıcı, sınırlarda gezinen ve sosyal yapıları sorgulayan, büyüleyici, otantik ortamı daha oluşmamıştır. Bu seride büyüleyici Dune dünyasına giriş yapılmaktadır. Dune dünyasındaki ilginç kavramların, olayların, ilişkilerin açıklanmasıdır bu seri. Çok ilginç şeyler öğrenebilirsiniz; mesala Atreides ile Harkonnenlerin atalarının sarsılmaz dostluğu gibi.

Bundan başka romanda alttan alta işlenen gerçek ise ekonomi ve ekonominin kaynağı olarak ticaretin önemini insanı şaşırtan bir etki ile işlemesidir. Okuyan herkesin dikkatini çekeceği üzere ilk 6 kitaptan oluşan serinin tamamında ticaret loncasının gücü ve etkisi göze çarpmaktadır.Oysa loncanın askeri gücü ya da bir millete dayanan herhangi bir yaptırım gücü yoktur. Lonca yalnızca galaksiler arası ulaşımda kullanılan gemileri yönetme yeteneği sayesinde bu güce ulaşmıştır. Tüm gezegenler, hanedanlar loncaya muhtaçtır. Ve nihayet lonca da "baharat"a muhtaçtır. Gemi kaptanları ancak baharat etkisinde iken zamanı ve uzayı bükme yeteneklerini kullanabilmektedirler. "Baharat"ın ise tek kaynağı vardır:Arrakis-Dune... Bu da Dune gezegenini evrenin güç merkezi haline getirmektedir. Elbette güce sahip olmak sürekli bir mücadele içinde olmayı da gerektirir. Ve bizler romanı okurken sürekli gücün kazanılması ve korunması için yapılan mücadeleleri öğrenmekteyiz. Oysa Dune gerçek gücün kaynağı değil güce ulaşmaktaki vasıtanın sağlandığı yerdir. Kitaba göre gerçek güç ticarettir ancak bunu açıkça ifade etmemekte tüm olayları bu noktaya bağlayarak dolaylı bir anlatımı tercih etmektedir.

Roman ayrıca üstü örtülü bir şekilde aforizmalar kullanarak İslam düşüncesindeki Mehdi ve Ahirzaman olayları ile ilgili kültürü yansıtmak