altın gibi geçerli mallar, takas aracı olarak kullanılarak para işlevi kazanmışlardır. Para sınırlı; fakat yeterli miktarda mevcut olan ve genel takas ve ödeme aracı olarak kullanıma giren dayanıklı doğal gereçler olarak ortaya çıkmıştır (mal şeklindeki para). Bunlar bazen doğal araç gereçler, bazen de takılardan (ziynet para) oluşmaktaydı ya da çiftlik hayvanları gibi genel olarak kullanılan yararlı mallardı. Ortaçağda özellikle metal, gümüş çubuğu, takılar ve değerli sikkelerin ödeme aracı olarak kullanıldığı Slav ve İskandinav doğu denizi bölgelerinde ağırlık ve tartma üzerine kurulu ekonomi anlayışı söz konusuydu. Burada metal, özellikle de gümüş çubuklar, takı malzemeleri ve yabancı sikkeler ödeme aracı olarak belirleyici nitelikteydi. Ayrıca sikkelerde ağırlık tek başına, çift yönlü tartma yöntemiyle alıcıyı satıcıyı belirlemekteydi (Görmer 2006, 165).

Her ulusun, ülkenin merkez bankası tarafından tedavüle çıkarılan kendi banknotları vardır. Avro banknotlarının yanı sıra güney Karibik bölgesinin banknotları, batı ve orta Afrika ülkelerinin banknotları gibi birden fazla devlet tarafından basılan ve kullanılan banknotlar da istisnai olarak bulunmaktadır. Günümüzde banknotlar sadece İskoçya, Kuzey İrlanda, Hongkong ve Macao’da özel bankalar tarafından basılmaktadır. Bir devlet bankasının özel ya da resmi olup olmadığının kesin ayrımı birçok ülkede ne eski dönemlerde ne de günümüzde yapılmıştır. Çünkü birçok devlet bankası, şahısların sahip olabileceği hisse paketleri/bonolar çıkartmıştır. Örn. 1923 yılından önceki İmparatorluk Bankası.

Banknotlar genellikle kâğıttan yapılır -bazen ham maddeden- ve birçok ülkede hala kâğıt şeklinde basılır; fakat farklı maddeler de kullanılabilir (Örn; Sentetik madde, polimer). Avro banknotların kâğıtları saf pamuktan yapılmaktadır. Polimer banknotlar Avrupa’da Romanya’da tedavüle çıkmıştır. Ayrıca Kuzey İrlanda’da Northern Bankası’nda da çıkarılmaktadır. Polimer banknotlara Avrupa dışında tropik ve subtropik ülkelerde rastlanabilir: Avustralya, Bangladeş, Brezilya, Brunei, Şili, Birleşik Çin Cumhuriyeti, Endonezya, Kuveyt, Malezya, Meksika, Nepal, Yeni Zelanda, Papua Yeni Gine, Sambia, Samoa, Singapur, Salomonen, Sri Lanka, Tayvan, Tayland ve Vietnam.

Polimerden yapılan banknotların avantajı dayanıklı olmasıdır. Üretiminde kâğıt banknotlara göre daha masraflıdır ve bazı durumlarda hâlihazırdaki banknotlar tarafından işlenememektedir. Sıcaklık bu banknotlara zarar verebilir ve kuru bir hal aldıkları için bu banknotlar kolayca yırtılabilir ve çabuk eskiyebilir.

Banknotların ve güvenlik kâğıtlarının daha önceki imalatçılarından biri, Gmund am Tegernsee’de ve Königstein (Saksonya İsviçresi)’da üretim yerleri olan, Giesecke & Devrien’in şubesi olan Louisenthal kâğıt fabrikasıdır.

Kağıt paraların eskime süreleri Türkiye'de 3,ABD'de 18, Almanya'da 55, İngiltere'de ise 10 yıldır.

Banknotları imal edenler, paraları kopyalamaya ve sahteciliğe karşı mümkün olduğunca güvenli yapmaya çalışmışlardır. Sahtekârlar her seferinde banknotları kopyalamayı ve piyasaya çıkarmayı denemişlerdir. Modern banknotların, taklidi zorlaştıran ve gerçek banknotların kontrol edilebilmesini sağlayan kademeli olarak düzenlenmiş güvenlik işaretleri bulunmaktadır.

İlk güvenlik kademesi, banknotun herhangi bir alet kullanmaksızın bakıldığında ya da dokunulduğunda tanınabilmesini sağlayan özelliktedir. Ayrıca bir alt katman, su işareti, damga-baskısı, şeffaf tabaka, gömülü güvenlik katmanları, gözle görülebilen baskı rengi (gözle görülür değişken mürekkep) ve renkli fotokopi materyalleri ile üretilemeyen hologram da vardır. 1988/1989 yıllarında 5000 Avusturya şilin banknotu ile banknot, basım tarihinde ilk kez, bir kâğıt para üzerinde ince kâğıt (Kinegramm) kullanılmıştır. Bu durum gözle görülebilen işaretlerin kullanımı yönünde ayar değişimine sebep olmuştur, çünkü dünya çapında bu yöntem kullanılmaya başlanmıştır (örn. Euro).

İkinci güvenlik katmanı, kopyalanması zor olan, ama bazı basit materyallerle saptanabilen bir yöntemden oluşmaktadır. Bunun yanında mikro yazı (bir büyüteçle saptanabilen) ve ışıltılı veya fosforlu bir desen de bulunmaktadır.

Para ayırma makinesiyle yapılan makineli incelemeler için ya da para yatırma aracı için (örn. para havale otomatları) ayrıca görünmeyen güvenlik katmanları vardır. Bunlar alt katmanın (Kâğıt ya da Polimer) ya da baskı renklerinin bir parçası olarak temin edilebilirler. Bunlara, güvenlik katmanının ya da baskı renklerinin fiziksel olarak ölçülebilen özellikleri de dâhildir.
En yüksek güvenlik katmanı, bileşimi ve saptama ölçütleri sadece üreticiler ve merkez bankaları tarafından bilinen materyallerin kullanıldığı banknotlardadır. İsviçre Frankı dünyada güvenlik seviyesi en yüksek olan banknottur.






Ücret endekslemesi

Ücret endekslemesi veya Eşel mobil sistem, ücretli ve maaşlıları, hayat pahalılığı karşısında korumak amacıyla fiyat artışlarıyla doğru orantılı olarak gelirlerinin artmasının sağlanmasıdır. Diğer bir deyişle geçmiş dönem enflasyon oranlarına göre ücretlilere otomatik zam yapılmasıdır.




Devalüasyon

Devalüasyon, sabit kur sistemlerinde ödemeler dengesi açık veren ülkenin ulusal parasının dış satınalma gücünün, hükümetçe alınan bir kararla düşürülmesidir. Başka bir deyişle devalüasyon, bir devletin resmi para biriminin diğer ülke dövizleri karşısında değer kaybettirilmesidir. Bu yolla ithal malları pahalılaşırken yerli malların fiyatı da aşağı çekilmiş olur.

Eski Yunan ve Roma'da devalüasyon, paranın temsil ettiği maden miktarının azaltılması yoluyla gerçekleştirilmekteydi. Belli bir altın ve gümüş miktarından basılan sikke miktarının çoğaltılması, para değerinin düşürülmesi sonucunu doğurmaktaydı. On dokuzuncu yüzyılda ise kâğıt para miktarının arttırılması sonucu meydana gelen enflasyon, iç fiyatların artışı ve banknotların altına tahvil kabiliyetini yok ederek, para değerinin düşüşüne yol açmıştır. Böylece milli para biriminin karşılığı kabul edilen altın miktarı indirilmiş ve kambiyo kurları da buna göre ayarlanmıştır.

Günümüzde, madeni para, altın para sistemi olmadığından yerli para biriminin değerinin düşülmesine, iç fiyatların yükselmesi sonucu elde edilemeyen döviz gelirleri dolayısıyle girişilmektedir. Başlıca ihracatı teşvik etmek için yerli para birimi değeri, belli bir yabancı para esas alınmak suretiyle ayarlanmaktadır. Ancak bu tür bir uygulamanın başarılı olabilmesi için, devalüasyon sonrası iç fiyatların artışının önlenmesi, yabancı ülkelerin ithalat kısıtlamalarına başvurmaması gerekmektedir.





Kurucu hisse senedi

Kurucu hisse senetleri, şirket kurucularına ya da şirket açısından önem arz eden şahıslara genellikle bedelsiz olarak verilen, oy hakkından yoksun ve sadece -genellikle diğer adi hisse sahiplerine göre imtiyazlı bir- temettü hakkı olan bir “adi senet”.




Temettü

Temettü, şirketin dönem içinde elde ettikleri kârdan mevcut ortakların pay alma hakkıdır. Borsada işlem gören şirketlerde kâr payı nakit ve/veya hisse senedi şeklinde dağıtılabilir. Temettüler iki şekilde dağıtılmaktadır: nakit olarak ortaklara ödenen temettüler ve bedelsiz sermaye artırımına dahil edilerek karşılığında yeni senet dağıtılan temettüler.




İbrahim Kutluay

İbrahim Kutluay (d. 7 Aralık 1973, İstanbul), eski Türk millî basketbolcu. Aynı zamanda Fenerbahçe'nin ve millî takımın yıllarca kaptanlığını yapmış basketbolcu.

İbrahim Kutluay ilk önceleri Fenerbahçe'de futbol oynama hayalleri kuran ve bunun için çalışan bir sporcuydu. Ancak yeteneği keşfedilince Fenerbahçe altyapısında basketbola başladı ve 4 sene genç takımda mücadele etti. Yıldız ve genç takımlarda koç Murat Özgül ile çalıştı. İbrahim Kutluay'ı 1992 yılında o dönem Fenerbahçe'nin baş koçu Çetin Yılmaz A takıma aldı. Ancak, iki sezon takımdaki önemli yıldızların arkasında yedek oturdu.

Ama Kutluay asıl patlamayı 1994-95 sezonunda Murat Didin'in göreve gelmesiyle yaptı. Bir anda takımının en skorer ismi konumuna geldi. Fenerbahçe'yi Türkiye Ligi'nde finale kadar taşıdı. İbrahim Kutluay bu başarılı oyunuyla kısa zamanda millî takıma kadar yükseldi. 1995 Avrupa Şampiyonası'ndan itibaren özellikle yüksek dış atış yüzdesiyle takımın en önemli hücum gücü oldu. 1998-99 sezonunda 21,4 sayı ortamasıyla EuroLeague'de ilk sıradaydı. Muratpaşa Belediyesine 44 sayı atmıştır. 1999 yılına kadar kesintisiz Fenerbahçe'de oynadı.

Bir önceki yıl iyi bir sezon geçiren İbrahim Kutluay 1999-2000 sezonunda Efes Pilsen ile sözleşme imzaladı. Kadrosunda Damir Mulaömeroviç, Predrag Drobnjak, Ricky Winslow, Marc Jackson, Hidayet Türkoğlu, Hüseyin Beşok, Ömer Onan gibi önemli oyuncuları barındıran Efes Pilsen İbrahim Kutluay'ı da alarak yılın transferini yapmıştı. Kutluay 1999-2000 sezonunda 26 maça çıktı. 14,6 sayı 1,8 rebound 2,2 asist ortalamalarıyla oynadı.
Playofflarda 10 maça çıkan Kutluay 18.7 sayı ortalaması ile oynadı. Finale çıkan Efes Pilsen, 1998-99 sezonunun finallerinde elendiği Tofaş ile bir kez daha karşı karşıya geldi. Rashard Griffith ve David Rivers gibi süper ikilisiyle Tofaş; Efes Pilsen'i 4-1 le geçerek bir kez daha şampiyonluğa ulaşıyordu.
İbrahim Kutluay finallerde 5 maçta 15,4 sayı ortalaması ile mücadele etti.

Bir yıl sonra Yunanistan'a transfer oldu ve AEK ile sözleşme imzaladı. "(İstatistikler: 18,3 sayı, 2,3 rib. - 1,6 asist)" Bir Yunan takımında oynayan ilk Türk üst düzey oyuncu oldu. AEK'de oldukça başarılı bir sezon geçirdi ve Yunanistan Kupasını kazandı ve o kupa maçının En Değerli Oyuncusu (MVP) seçildi. Yunanistan Ligi'nin ve Avrupa Basketbolunun en önemli kulüplerinden olan başka bir Atina takımı Panathinaikos'a transfer oldu. 12,7 sayı, 2,6 rib. ve 1,5 asist ortalamalarını yakaladı. Panathinaikos takımıyla 2002 yılında Bologna'da Avrupa Şampiyonluğu'nu kazandı.

2003 yılında Ülkerspor'la sözleşme imzalayarak Türkiye'ye döndü. Sözleşme 2007'ye kadar geçerliydi. Ülker play-offlarda yarı finalde Beşiktaş'ı eleyerek finale çıktı ancak finalde Efes Pilsen'e elendi. Daha dört senelik sözleşmesi olmasına rağmen sözleşmede NBA ligi için özel maddeler vardı ve ABD'de