irdi. Bunun sonuçlarından biri iri yapılı "Australopitekuslara" dahil edilen "Paranthropus" oldu. Diğerleri sorunları çözmek için beyin ve teknik kullandı. Bunlar yiyecekleri daha küçük parçalara ayırmak için ellerine ilk olarak taş aletler aldılar. Yeni yaşama ortamına ayak uyduramayan ve adapte olamayan diğer tüm türler yavaş yavaş yok olmaya başladı.

"Paranthropus'un" Doğu ve Güney Afrika’da ağaçların seyrek olduğu, sadece kuru ve sert lifli bitkilerin bulunduğu kurak bozkırlarda yaşaması, onun çevresine uyum sağlamasını tetikleyerek onu belirgin bir şekilde narin yapılı diğer "Australopithecine" türlerinden farklılaşmasına ve diğerlerinden ayrılmasına yol açtı.Friedemann Schrenk, Timothy Bromage: "Der Hominiden-Korridor Südostafrikas." In: "Spektrum der Wissenschaft", Nr. 8/2000, S. 51–51 "Paranthropus boisei", "Paranthropus robustus" ve "Paranthropus aethiopicus" yaşadığı bu ekolojik niş içinde çok güçlü çiğneme kasları ile çene yapısı ve iri azı dişleri geliştirdi. Bunun yanında kafatasının hemen üstünde yer alan şişkin ve kalın bir kemik tepe çıkıntısı onun çiğneme kaslarını desteklerken güçlü dişleri ile sert kabuklu besinleri kırmasında da önemli rol oynuyordu.

"Paranthropus" gibi sert lifli bitkileri çiğneyip öğütebilmek için güçlü çene ve diş yapısı geliştirememiş olan diğer narin yapılı "Australopitekus" türleri ise bunun yerine gitgide daha çok etle beslenmeye yöneldiler. Narin yapılı "Australopitekus" türleri bu dönemde henüz avcı olarak daha büyük hayvanları avlayamadıkları, bunun yanında avlanmak için sivri pençe veya dişlere de sahip olmadıkları için bu dönemde daha ziyade geride kalan av hayvanlarının artıklarıyla veya taze leşlerle beslenebiliyorlardı. Büyük olasılıkla kemik içindeki iliklere ulaşmak veya sert kabuklu yiyecekleri kırmak için ilk kez bu dönemde taş alet kullanmaya başladılar.

Bunun yanında hangi türün veya cinsin ilk olarak taş alet kullanmış olduğu henüz açıklığa kavuşmamıştır. Bazı araştırmacılar Oldovan taş aletlerinin ilk kez "Australopitekuslar" tarafından yapıldığını, bunun yanında taş alet yapımının sadece insansı türlere özgü olan bir beceri olamayacağını öne sürerler. Buna göre diğer "Australopithecine" türlerinin de kaba şekilde olsa dahi taş işlemeye yatkın olmuş olmaları kuvvetle muhtemeldir. Bu varsayımlara dair henüz herhangi bir bulgu olmamakla birlikte ilk "Homo" türlerinin diğer aletler yardımıyla sistematik biçimde ve geniş çapta farklı taş aletler oluşturabildiklerine dair bulgular mevcuttur.

Yaklaşık 3 ile 2 milyon yıl önce "Australopithecus'un" bir türünden, özellikle alet kullanımına dair bulgulara rastlanıldığı için fosil kalıntıları "Homo" cinsine dahil edilen insan soyunun ilk temsilcileri evrildi. "Homo" cinsinin günümüzde hayatta kalan tek türü "Homo sapiens" olup nesli tükenmiş olan "Homo" türlerinden bazıları insanın atası, bazıları ise daha çok modern insanın farklılaşarak atasal soydan ayrılan kuzenleri olarak görülmektedir. Bu gruplardan hangilerinin ayrı bir tür, hangilerinin ise alt tür olarak sayılması gerektiğine dair henüz tam olarak bir görüş birliği sağlanamamıştır. Bunun nedeni bazı durumlarda fosil sayısının az oluşu, bazı durumlarda ise "Homo" türlerini sınıflandırılmasına dair yaklaşımlar arasında küçük farklılıklar olmasından kaynaklanmaktadır.

Bir "Australopithecus" türünden ilk "Homo" türlerinin evrimi, daha önce göreli nemli ve göreli kuraklık arasında sık sık değişiklik gösteren Doğu Afrika ikliminin son bir kez daha kurak iklime doğru değiştiği bir dönemde gerçekleşmiş olduğu için dikkat çekicidir. Bu durum günümüzden 2,8 milyon yıl öncesi ile en az 1,8 milyon en çoksa 1,6 milyon yıl öncesine dayanan sedimentlerdeki toz birikimleriyle, bunun yanında savanların genişlemesi ve Antilop gibi Boynuzlugillere ait çok sayıda hayvan fosillerinin bulunmuş olmasıyla belgelenmiş olup tortul tabakadaki olası en büyük toz çökeltileri ile "Homo erectus'un" ortaya çıkması aynı döneme rastlamaktadır. Bunun yanında arkeolojik ve paleontolojik bulgulara dayanarak, ilk insanların beslenme alışkanlıkları ve bu beslenme alışkanlıklarının insanın fiziksel evrimi ve davranış farklılıkları üzerinde oynadığı rolün incelenmesiyle ilk "Homo" türleri arasındaki bu varyasyon farklılıkların açıklanabilmesi bir ölçüde mümkün olmuştur.

"Homo" türünün en eski iki temsilcisi, bugün Kenya'da Turkana Gölü olarak bilinen eski adıyla Rudolf Gölü'nün ismini taşıyan "Homo rudolfensis" ile "Homo habilis'tir". Günümüzden 2,4 ile 1,4 milyon yıl önce yaşamış olan "Homo habilis" Güney ve Doğu Afrika'da Pliyosen ve Pleistosen dönemlerinde 2.5 ile 2 milyon yıl önce "Australopithecine'lerden" ayrılarak evrilmiştir. "Homo rudolfensis" ise günümüzden 1,9 ile 1,6 milyon yıl önce Kenya'da Turkana Gölü çevresinde yaşamıştı.

Bu iki türün birbirleriyle olan akrabalık ilişkisi ile kendinden önce ve kendinden sonra gelen "Hominini" türleriyle olan akrabalıkları henüz tartışmalıdır. Bu iki türün "Australopithecus"a olan anatomik yakınlıkları Bernard Wood'u 1999 yılında onları "Australopithecus rudolfensis" ve "Australopithecus habilis" olarak tekrar adlandırılması önerisine yönlendirmiştir. Buna rağmen her iki türün anatomik özellikleri onları genel anlamda daha eski olan "Australopithecus" türlerinden ayırmak için tanımlanır.

Bu anlamda "Homo habilis" ile "Homo rudolfensis"in yüzleri "Australopitekus"ta olduğundan daha basit yapılı olmakla beraber "Homo habilis"in gözleri örneğin "Homo erectus" gibi daha sonra gelen diğer "Homo" türlerine kıyasla birbirinden daha uzak bir mesafede yer alırlar. Buna karşın alın kemiğinde bir uçtan diğer uca doğru kesintisiz bir şekilde uzanan kaş çıkıntısı "Homo erectus"ta olduğundan daha az belirgindir. "Homo habilis" ve "Homo rudolfensis"in kafatasları "Australopithecus" oder "Paranthropus"ta olduğu gibi göz çukurlarının hemen arkasından başlayarak daralıp küçülmezler ve bu yüzden daha çok beyin hacmi oluşur.

Bunun yanında her iki türün alt ve üst çeneleri "Australopithecus'tan" daha küçük olup bu nedenle çiğneme kaslarının kafatasıyla birleştiği üst çene bölgesi daha az belirgindir. Friedemann Schrenk'e göre "Homo habilis" ile "Homo rudolfensis'i" birbirinden ayıran özellikler, "Homo rudolfensis"te daha büyük bir beyin, "Homo rudolfensis"in üst çenesinde yer alan küçük azıdişlerde (premolar) 3 adet, "Homo habilis"te ise 2 adet diş kökünün bulunması, alt çenede ise "Homo rudolfensis"te 2 kök, "Homo habilis"te sadece tek 1 kökün olması, "Homo rudolfensis"te yirmi yaş dişlerinin "Australopitekus"a kıyasla daha küçük olması ama "Homo habilis"te küçük olmaması, "Homo rudolfensis"in üst bacak kemiği ile ayak yapısı insanlarınkine benzerken "Homo habilis"te "Australopitekus"a benzemesidir.

Australopitekuslardan daha küçük dişe ve daha büyük beyne sahip olan "Homo habilis"in taş ve kemik aletler yapabildiği bilinmekte olup onu keşfeden Louis Leakey tarafından ona "becerikli insan" anlamına gelen "Homo habilis" ismi konulmuştu. Mayıs 2010 tarihine kadar "Homo habilis"in en eski "Homo" türü olduğu düşünülüyordu, ancak bu tarihte Güney Afrika'da "Homo gautengensis"e ait fosil kalıntıların bulunmasıyla bu yeni türün "Homo habilis'ten" de eski bir tür olduğu anlaşıldı.

İlk defa 1977 yılında Güney Afrika'da Johannesburg yakınlarındaki Sterkfontein mağarasında bulunmuş ancak bugüne kadar ihmal edilerek incelenmemiş olan bu fosil kalıntılar Mayıs 2010'de tekrar Dr. Darren Curnoe tarafından incelenmiş ve bu fosil parçalar arasında "Swartkrans birey 1" fosilinin 1,9 ile 1,8 milyon yıl ile en eski olanı, diğer StW 53 isimli fosilin ise 1,8 ile 1,5 milyon yıl olduklarını saptamıştır. İnceleme sonucu "Homo gautengensis"in dişlerinin daha büyük olduğu beyninin ise "Homo erectus", "Homo sapiens", hatta "Homo habilis'ten" dahi daha küçük olduğu ortaya çıkmıştır. "Homo gautengensis"in boyu 0.91 m olup ağırlığı ise 50 kg kadardı. İki ayak üzerinde yürümesine rağmen avcılardan korunmak, uyumak veya beslenmek için ağaçlarda da zaman geçiriyordu.

Günümüzden yaklaşık 2 milyon yıl önce "Homo ergaster" ortaya çıktı. Günümüzden 1,5 ile 1 milyon yıl önce, erken Pleistosen dönemde "Homo ergaster"in Afrika, Asya ve Avrupa'daki bazı popülasyonları büyük bir beyin ve daha gelişmiş taş aletler geliştirdi. Bu ve diğer farklılıklar "Homo ergaster'i" diğerlerinden ayrı ve yeni bir tür olarak sınıflandırmak için çoğu paleoantropolog tarafından yeterli görünmektedir. Buna rağmen "Homo ergaster"in ayrı bir tür olarak değerlendirmesi hala tartışılmalı olup bazı araştırmacılar "Homo ergaster" fosillerini "Homo erectus" türünün ilk örneklerinden biri olarak değerlendirirler. Bu anlamda "Homo ergaster"in erken dönemlerde 1,8 ile 1,25 milyon yıl önce, "Homo erectus'tan" ayrı bir tür olarak ayrılmaya veya "Homo erectus ergaster" olarak alt türe dönüşmeye başladığı düşünülmektedir.

"Homo erectus" ise günümüzden 1.8 milyon ile 70.000 yıl önce Afrika'da, Hindistan, Çin ve Cava adası gibi çeşitli bölgelerde yaşamış olup ilk fosil kalıntısı 1891 yılında Eugene Dubois tarafından Endonezya'da Cava adasında bulunmuştu. "Homo erectus"un Toba felaketi sonucu yok olduğu düşünülmektedir. "Homo erectus", Afrika'dan ilk çıkan Ön Asya üzerinden Doğu Asya'ya ve Avrupa'ya yayılan ilk "Homo" türüydü. Bununla beraber "Homo erectus soloensis" ve "Homo floresiensis" bu felaketten kurtulmuş görünüyor. Bunun yanında "Homo erectus" gerçek anlamda iki ayak üzerinde dik yürüyen ilk "Homo" türüdür. Bu da kafatasının alt kısmında bulunan boyun deliği Foramen Magnum'un farklı bir şekilde yerleşmesi ve dizlerinin kilitli bir şekilde evrilmesi sonucu ortaya çıkmıştır. "Homo erectus"un ateş yakıp kullanabildiği düşünülmektedir.

En bilinen "Homo erectus" örneği Pekin Adamı olup diğer örnekleri Asya'da (özellikle Endonezya'da), Afrika ve Avrupa'da bulunmuştur. Bazı paleoantropologlar Asyalı olmayan "Homo erectus" grupları için "Homo ergaster" terimini kullanırlar veya Asya'da bulunan ama "Homo erectus'tan" az farkla ayrılan fosiller için kullanmayı tercih ederler.

"Homo" cinsinin Afrika kıtası dışında bulunan ilk ka