an Tepeleri’ne Mavera-i Ürdün’e, Hama, Humus ve Halep kentlerinin yakınlarına yerleştirilmişlerdir. Kurdukları Amman, Ceraş, Kuneytra ve Mumbuc köyleri zamanla büyüyerek kentlere dönüştür. Son grup Çerkes göçmeni [[II. Dünya Savaşı]]’ndan sonra gelen ve çoğunlukla [[Almanlar]]a esir düşen ve savaştan sonra Kuzey Kafkasya’ya dönmeyen [[Kızılordu]]’nun eski askerleri ile 1942’de Kuzey Kafkasya’nın [[Nazi Almanyası]] tarafından işgalinde Alman ordusuna alınan gençlerdir.

Bugün Suriye’de çoğunluğu Şam, Halep ve Humus’ta yaşayan 90 ilâ 100 bin Çerkes vardır ve bu "Çerkes" nitelemesi geniş anlamda olup Adığeler dışında ayrıca [[Osetler|Oset]], [[Çeçenler|Çeçen]] ve [[Kafkasya Avarları|Avarları]] da kapsar.

[[Ürdün]]’de 120.000 kadar Çerkes bulunuyor ve bunların büyük çoğunluğu da başkent [[Amman]]’da yaşamaktadır. 1868’den başlayarak Kafkasya'dan Osmanlı Anadolusuna sürülen ve oradan da Osmanlı Ürdününe yollanan ilk Çerkesler daha çok [[Şapsığ]]lardan oluşuyordu. Bu ilk gelen Çerkesler iki farklı güzergâh izlemişlerdir; deniz yoluyla gelenler [[Şam]] üzerinden, kara yoluyla gelenler ise [[Halep]] üzerinden Ürdün'e ulaşmışlardır. Ürdün’de Çerkeslik, yönetim tarafından resmen tanınan bir siyasî/kültürel kimliktir. Monarşik yapı içerisinde faaliyet gösteren Meclis’te Çerkeslere ayrılmış üç koltuk vardır. Seçilenlerden bir tanesi Bakanlık makamına getiriliyor. 8 adet Çerkes Derneği var ve bunlardan hemen hepsi devletten maddi yardım almaktadır. Özellikle [[Kral Hüseyin]]’in oğlu [[Prens Ali]], Çerkeslerin yönetim nezdindeki fahri temsilcisi gibi davranmaktadır. Bugün Ürdün'de "Emir Hamza" ve "Abdülmalik Şeref" olmak üzere iki tane Çerkes okulu vardır ve bunlar bütünüyle Çerkes Hayır Cemiyeti’nin yönetimindedir.

[[Kuzey Kafkasya]]'dan [[Osmanlı İmparatorluğu]] topraklarına sürülen ve Osmanlılar tarafından 1864 yılında [[Balkanlar]]a yerleştirilen Çerkeslerden bir grup, buralardaki yerli halk­la yaşanan sorunlar yüzünden 1870 yılında ikinci defa göçe tabi tutulmuşlar ve deniz yoluyla bugün İsrail toprakları olarak bilinen bölgeye gönderilmişlerdir. Günümüzde [[Şapsığlar]]dan oluşan 3500 nüfuslu belediye [[Kfar Kama]] ile [[Abzehler]]den oluşan 850 nüfuslu [[Rehaniya]] adlı iki yerleşimde yaşarlar. [[Ebu Guş]] yerleşimindekiler ise [[Memlûkler]] dönemi Çerkeslerine dayanır. Kfar Kama'dakiler [[Kfar Kama Şapsığcası]] denen ağızları okulda öğretilmektedir.

[[Mısır]] ve [[Suriye]]’de 267 yıl varlık gösteren [[Memlûk Devleti]], sultanlarının eğitim aldıkları askerî okullara (tıbâk) göre, Bahrî Memlûkler ya da Türk Memlûkler (1250–1382) ve Burcî Memlûkler ya da Çerkes/Çerkez Memlûkler (1382–1517) olmak üzere iki dönem halinde ele alınır. [[Nil Nehri]]ndeki bir adada bulunan tıbâkta yetiştirilen memlûkler (kölemenler) dönemi Bahrî olarak adlandırılırken Kahire’de bulunan Kalat’ul-Cebel’de eğitimini almış olan memlûkler dönemi Burcî olarak tanımlanır. Bahrîler döneminde Mısır’a getirilen memlûkler Kıpçak ülkesi ve Mâveraünnehr gibi Türk havzalarından satın alındığı için bunların çoğu Türk kökenli (özellikle de [[Kıpçaklar]]) olurken, Burcî Memlûkler Kafkasya’dan getirildiği için Çerkesler (geniş anlamda Kuzey Kafkasyalılar) ve [[Gürcüler]] gibi Müslüman değişik Kafkas halklarından olmakta idi.

[[Mısır]]’da Çerkeslerin varlığı Memlûk döneminde başlamıştır. Burcî Memlûkler ya da Çerkes/Çerkez Memlûkler (1382–1517) denen ikinci dönemde iktidara gelip yönetimde ve orduda büyük bir nüfus oluşturan Çerkeslerin (geniş anlamda Kafkasyalılar) hanedanlığı Osmanlı egemenliğine kadar sürmüştür. 1517’de [[Yavuz Sultan Selim]] Mısır’ı Osmanlı’ya bağladıktan sonra yönetimi yine bir Çerkes’e bırakmıştır. Çerkes Emirleri İstanbul’a bağlı olarak Mısır'ı 1871 yılına kadar yönetmiştir. Çerkeslerin Mısır’daki etkinliği 1871’de 500 Çerkes komutanın Kahire kalesinde tuzağa düşürülerek öldürülmesinden sonra sona ermiştir. Ülkede başlayan Memluk avı üzerine Çerkeslerin bir kısmı Suriye’ye, bir kısmı [[Sudan]]’a sığınmış, bazıları da yeni yöneticinin hizmetine girerek Mısır’da kalmıştır. [[Mısır Hidivliği]] döneminde 1830’larda, [[Kavalalı Mehmet Ali Paşa]]’nın iktidarında Çerkeslerin devlet içinde askerî-idarî kademelerde etkisi tekrar artmıştır. 19. yüzyıldaki [[Çerkes Sürgünü]]nde Osmanlı toprağı Mısır’a da Çerkes yerleştirilmiştir. Fakat bu dönemde Mısır’da toplu yerleşim olmadığı için Suriye ve Ürdün’deki gibi bir Çerkes topluluğu oluşmamıştır. Çoğunlukla ordu ve devlet içinde seçkinler kesimini oluşturan Çerkesler [[Cemal Abdül Nasır]]’ın darbesinden sonra hem mal varlıklarının çoğunu hem de etkinliklerini kaybetmişlerdir. Bugün Mısır’da dedelerinin Çerkes olduğunu bilen, ama artık Araplaşmış çok sayıda insan yaşamaktadır.

Çerkes toplumu, kendi içinde gelenek ve göreneklerinden oluşmuş habze ya da "Çerkes âdetleri" denen yazılı olmayan sözlü örfî hukuk kurallarıyla biçimlenir.
Geleneksel toplumsal yapı Çerkeslerde soy topluluğu (klan) ve boy-kabile yapılanması özellikleri taşır. Ortak bir atadan geldiğine inanan ve aynı soyadını taşıyan aileler "tlepk" ("lhepk" olarak da yazılır; "лъэпкъ") denen soy topluluklarını yani [[sülale]]leri oluşturur. Aynı tlepk'ten olan herkes birbirini yakın akraba sayar ve aralarında kesin evlenme yasağı uygulanır. Evlenme yasağı anne tarafından tlepk için de geçerlidir. Her tlepkin kendine ait bir damgası vardır. [[Macarca]]da olduğu gibi, Çerkesçede de sülale adı önce şahıs adı ise sonra gelir: Tevune Haçim. Sülale adlarında «... oğlu» anlamındaki takı ("-ka, -ko, -kua, -kue") Doğu Çerkesçesinde "-kwue", Batı Çerkesçesinde " kwo" biçiminde yazılır.

Çerkeslerin en önemli değerlerinden bir tanesi de [[saygı]]dır. Çerkeslerle yapılan bir mülakatta “Çerkes denilince aklınıza gelen ilk özellik nedir?” sorusuna çoğu “saygı” karşılığını vermiştir.

[[Dosya:Circassian Lady. Edmund Spencer. Turkey, Russia, the Black Sea, and Circassia.jpg|thumb|250px|left|Çerkes kızı, 1855]]
[[Ortaçağ]] ve izleyen çağlarda [[derebeyi]]/köy beyleri (pşı "пщы") ve bu beylerin birincil [[soylu]]ları/lekopleş ("лӀэкъолӀэш"), ikincil soyluları ya da soylu kahyaları/özdenleri/verkleri ("оркъ"), onların toprak köleleri yani [[serf]]leri/pşıtlı ("пщылӀы"), beylerin koruma ve egemenliği altında yaşayan köylüler/fekotl ("фэкъолӀ") ve [[köle]]ler/vıneut ("унэӀут") toplumun ana sınıflarını oluşturuyorlardı.

Adığelerde iki farklı toplum yapılanması görülür: aristokratik Çerkesler olarak da adlandırılan ve beyleri/kahyaları olan ve yalnızca köleleri çalışan Doğu Çerkesleri (Kabardey, Besleney) ve Batı Çerkesleri (Bjeduğ, Çemguy) ile demokratik Çerkesler olarak da adlandırılan ve beyleri olmayan ve köleleriyle birlikte kendileri de çalışan Batı Çerkesleri (Şapsığ, Hakuç, Abzeh). Çerkes Sürgününde Kafkasya'da kalanlar esas olarak ilk grup iken, Kafkasya'dan çıkıp diasporayı oluşturanlar ise ikinci gruptaki Çerkeslerdir.

Yarı feodal Adiğe toplulukları (Kabardey, Besleney, Bjeduğ, Çemguy) içinde serf ve köleler çoğunluğu oluşturur ve bunlarda köle emeği önemli bir yer tutardı. Ubıh ve Abazalar (Abazin) arasında da köle emeği ve ticareti önemliydi. Ancak Ubıhlarda soylu (bey) sınıfı yoktu, onun yerini "kuaşkha" denilen köle tüccarı ya da köle sahibi zengin bir köylü sınıfı almıştı. Bu tür toplumlarda bey ("pşı") ya da soylu kahya ("verk") sınıfından olanların çalışmaları ayıp sayılırdı. Bunlar günlerini uyumak, eğlenmek, konuk ağırlamak ve ava gitmekle geçirirlerdi. Köylü sınıfı ("fekotl") kadınları da ev işleri dışında çalıştırılmazdı. Bu yüzden bu tür toplumlardaki üst sınıflar arasında yaygın bir tembellik durumu bulunuyordu. Toplumun yükünü serfler, köleler ve yoksul köylüler sırtlanmış durumdaydılar. Son dönemlerde köle (esir) ticareti Abzeh ve Ubıhların tekeline geçmiş gibiydi, Osmanlı esir tüccarları onlarla, özellikle dürüst kişiler olarak güvendikleri Ubıhlarla ticaret yapıyorlardı.

Buna karşın Karadeniz kıyısında ve dağlarda yaşayan [[Natuhaylar|Natuhay]], [[Şapsığlar|Şapsığ]], [[Hakuçlar|Hakuç]] ve [[Abzehler]] gibi sınıfların yeterince belirmediği Adığe topluluklarında arkaik demokratik toplum yapısı büyük ölçüde korunmuştu. Egemenlik Hase denilen halk meclisleri eliyle köylü sınıfı ("fekotl") tarafından kullanılırdı. Daha çok ataerkil köleci ilişkiler söz konusuydu. Ataerkil kölecilikte köle sahibinin kendiside dahil kadın erkek herkes ev dışında ve tarlada çalışır, köylülere hükmeden bir bey ya da soylu (kahya/оркъ) sınıfı yoktu. Köle ve serfler (toprak kölesi) bulunsa bile sayıları azdı. En çok köle Abzehler arasında bulunurdu. Bazı yazılı kaynaklara göre Ubıhların dörtte biri, Abzehlerin onda biri, Şapsığların da yirmide biri doğrudan köle ("vıneut") ya da toprak kölesi ("pşıtlı") idi.

[[Karaçaylar]], [[Balkarlar]], [[Tatarlar]], [[Başkurtlar]], [[Kazaklar]], [[Kırgızlar]] ve [[Oğuzlar]] gibi [[Türk halkları]]nda kullanılan [[Damga (işaret)|damga]] ([[GökTürkçe]]: [[Dosya:Old turkic letter A.png|13px]][[Dosya:Old turkic letter G1.png|13px]][[Dosya:Old Turkic letter M.svg|13px]][[Dosya:Old turkic letter T1.png|13px]] "tamga") geleneği Tatarların komşusu [[Çirmişler|Mariler]]de (Çirmişler) görüldüğü gibi Karaçay-Balkarların (sülale damgası: "tukum tamğa") komşuları olan Çerkesler (Batı "дамыгъ", Doğu "тамыгъэ"), [[Abazalar]], [[Abhazlar]], [[Osetler]] gibi Kafkas halklarında da görülür. Çerkes sülale damgaları günümüzde de bilinmekte olup her sülale/tlepk farklı damga şekline sahiptir.

[[Dosya:Traditional Kabardinian House.jpg|thumb|250px|Geleneksel Kabardey Çerkes evi]]
Aile reisi ve bütün kararları alan [[baba]]dır ve onun kararları emir niteliğindedir. Erkeğin ailedeki otoritesi yaşı ilerledikçe artar ve kabilede de etkili olmaya başlar. Çerkeslerde “ikili aile‟, yani baba ve oğlun çocukları ile birlikte yaşadığı aile yapısı büyük çoğunluğu oluşturmaktadır. Baba ve iki oğlun, aileleri ile birlikte oluşturdukları “üçlü aile‟, nüfusu az olan ailelerde daha fazla görülür. Öğrenim veya çalışmak için şehre gitme söz konusu olunca, kardeşlerden biri, özellikle de öğrenime önem vermeyen kardeş baba ocağında kalır. Bugün Çerkes ailelerinde