ençlik Sarayı, Sovyetler Evi, yeni bir havalimanı ve çeşitli spor salonları da dahil olmak üzere bir dizi yeni anıtsal binaya kavuştu. 1971'de Tselinni Krayı lağvedildi ve Tselinograd oblastın idari merkezi haline geldi.

Sovyetler Birliği'nin dağılmasından ve Kazakistan'ın bağımsızlığını ilan etmesinin ardından şehir asıl adının değiştirilmiş bir hali olan Akmola olarak değiştirildi. 6 Temmuz 1994 tarihinde Kazakistan Yüksek Konseyi ülkenin başkentini Almatı'dan Astana'ya taşıma kararı aldı. Kazakistan'ın başkenti 10 Aralık 1997'de Akmola'ya taşındıktan sonra şehir 6 Mayıs 1998 tarihinde Astana adını aldı. 10 Haziran 1998'de Astana uluslararası alanda bir başkent olarak tanıtıldı. 16 Temmuz 1999'da Astana, UNESCO tarafından "Barış Şehri" ünvanı aldı.

Astana, Kazakistan'ın ortasında İşim Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. 51° 10' kuzey enlemi ve 71° 26' doğu boylamındadır. Şehrin yüzölçümü 722.0 km²'lik bir alanı kapsamaktadır. Astana'nın deniz seviyesinden 347 m yükseklikte bulunmaktadır. Astana, İşim Nehri'nden dolayı Kazakistan'ın kuzeyi ile son derece ince yerleşmiş başkent arasındaki geçiş bölgesinde geniş bir bozkır manzarasında yer almaktadır.

Astana, Ulan Batur'un ardından dünyanın ikinci en soğuk başkentidir. Astana, sıcak yazları ve uzun, çok soğuk, kuru kışları ile nemli bir karasal iklime (Köppen iklim sınıflandırması "Dfb") sahiptir. Yıllık ortalama sıcaklık +3.5 °C'dir. Yaz sıcaklıkları ara sıra +35 °C'ye yükselirken, kış sıcaklıkları ise −30 ila −35 °C'ye kadar düşmektedir. Ocak ayında ortalama sıcaklık −14.2 °C olup en soğuk aydır ve en düşük sıcaklık rekoru Ocak 1893'te −51,6 °C olarak kaydedilmiştir. Temmuz ayında ortalama sıcaklık +20.7 C olup en sıcak aydır.

İşim Nehri genel olarak Kasım ayının ikinci haftasından Nisan ayı başına kadar donmaktadır. Astana, sık sık yüksek rüzgârları nedeniyle Kazaklar arasında bir üne sahiptir ve bunun etkileri özellikle kentin hızlı gelişen ancak nispeten açığa çıkan sol yakasında güçlü bir şekilde hissedilmektedir.

Astana idari olarak dört ilçeye (аудан "awdan") ayrılmaktadır. İlk olarak Almatı (Алматы) ve Sarıarka (Сарыарқа) ilçeleri 6 Mayıs 1998 tarihinde cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kuruldular. Kentin sol yakası olarak da bilinen Yesil ilçesi (Есіл) 5 Ağustos 2008 tarihinde kuruldu. 16 Mart 2018 tarihinde dördüncü ilçe olan Baykonur ilçesi (Байқоңыр) ise Sarıarka ve Almatı ilçelerinden alınan topraklarla kuruldu.

Astana'nın ekonomisi ticaret, sanayi, ulaşım, haberleşme ve inşaat sektörüne dayanmaktadır. Kentin sanayi üretimi, temel olarak inşaat malzemeleri, gıda ve makine mühendisliğine dayalıdır.

Astana, Samruk-Kazına, Kazakistan Demiryolları, KazMunayGaz, KazTransOil, Kazatomprom, KEGOC, Kazpost ve Kazakhtelecom gibi devlet şirketlerinin merkezine ev sahipliği yapmaktadır.

Astana'nın başkent olması kentin ekonomik gelişimine güçlü bir destek vermiştir. Şehrin yüksek ekonomik büyüme oranı çok sayıda yatırımcı çekmiştir. Başkent olmasından itibaren 16 yıl içinde yatırım hacmi yaklaşık 30 kat arttı, gayrisafi bölgesel hasıla 90 kat arttı ve sanayi üretimi 11 kat arttı. Şehrin gayri safi bölgesel hasılası, ülkenin GSYİH'inin yaklaşık %8.5'ini oluşturmaktadır.

Ekim 2016'da Akıllı Toplum Forumu tarafından yayınlanan rapora göre, Astana dünyanın en iyi 21 akıllı topluluğunun listesinde yer almaktadır. Astana aynı zamanda Expo 2017'ye ev sahipliği yapmıştır.

Astana'nın nüfusu 1 Aralık 2017 tarihi itibarı ile 1,029,556 olup 2002 rakamlarına (493,100) göre iki kat artmıştır. 2014 yılı itibarı ile nüfusun %65.2'sini Kazaklar, %23.8'ini Ruslar, %2.9'unu Ukrainler, %1.7'sini Tatarlar, %1.5'ini Almanlar ve %4.9'unu diğer etnik gruplar oluşturmaktadır.

Astana'ın Kazakistan'ın başkenti olmasından bu yana ülkenin diğer bölgelerinden ve Özbekistan ve Kırgızistan gibi komşu ülkelerden gelen göçmen işçiler ve Astana'da kariyer yapmak isteyen genç profesyoneller için bir çekim merkezi haline geldi. Bu durum şehrin demografik özelliklerini değiştirdi ve eskiden Slav çoğunluğa sahip olan şehre daha fazla Kazak yerleşti. 1989'da %17 olan Kazak nüfusu günümüzde %60'a yükselmiştir.

İslam kentteki yaygın din olup, Hristiyanlık (çoğunlukla Rus Ortodoks, Roma Katolik ve Protestanlık), Yahudilik ve Budizm'de diğer dinlerdir.

Astana metropolitan alanı, Akmola Eyaleti'ne bağlı komşu Arşalı, Şortandı, Tselinograd ve kısmen de Akkol ilçelerini kapsamaktadır ve yaklaşık 1.2 milyon nüfusu barındırmaktadır.

Nisan 1998'de Kazakistan hükûmeti, mimarlar ve şehir plancılarının yeni başkent için bir tasarım yarışmasına katılmalarını istedi. Japon mimar Kishō Kurokawa'nın çalışması 6 Ekim 1998'de Birincilik Ödülü'ne layık görüldü. Kurokawa'nın önerisi, 1960'lardan bu yana makine prensibinden yaşına kadar yaşamın ilkesine kadar Paradigma değişimini savunmuştur. Yaptığı çalışma, yaşam çağı ilkesinin en önemli iki kavramı olan Metabolizma ve Simbiyoz'un somutlaşmış halidir. Kurokawa'nın önerisi mevcut şehri korumak ve yeniden inşa etmeyi ve İşim Nehri'nin güney ve doğu taraflarında yeni bir şehir oluşturmayı ve Tarih ve Geleceğin Simbiyozu'nu sağlamayı amaçlamıştır.

Astana'yı doğu-batı yönünde kateden demiryolu hattının kuzeyi, endüstriyel ve yoksul bir yerleşim bölgeleridir. Demiryolu hattı ile İşim Nehri arasında, yoğun bina faaliyetinin meydana geldiği şehir merkezi bulunmaktadır. Batı ve doğuda parklar ve yüksek yapılı yerleşim alanları ile İşim Nehri'nin güneyinde yeni yönetim alanı bulunmaktadır. Burada bir diplomatik bölge inşası ve çeşitli farklı hükümet binaları da dahil olmak üzere birçok büyük bina projesi devam etmektedir ve 2030'a kadar bu bölgelerin tamamlanması beklenmektedir. Astana'nın mevcut baş plancısı Vladimir Laptev, Avrasya tarzında bir Berlin inşa etmek istediklerini ve Canberra gibi salt bir idari başkenti amaçlamadıklarını belirtti.

Astana birçok üniversite ve liseye ev sahipliği yapmaktadır. 2013/2014 eğitim-öğretim yılından itibaren Astana, 14 yüksek öğrenim kurumunda, önceki yıla göre %10 artışla toplam 53,561 öğrenciye sahiptir. L.N.Gumilyov Avrasya Ulusal Üniversitesi, 16,558 öğrenci ve 1,678 öğretim üyesi ile Astana'nın en büyük üniversitesidir. Astana'nın en eski üniversitesi, 1957 yılında kurulan S.Seifullin Kazak Tarım Teknik Üniversitesi'dir. Nazarbayev Üniversitesi, 2010 yılında dünyanın en iyi üniversitelerinden bazılarıyla ortaklaşa kurulmuş bağımsız bir araştırma üniversitesidir. Kazak Ekonomi, Finans ve Uluslararası Ticaret Üniversitesi, Astana'da bir ekonomik kurumdur. Kazak Beşeri ve Hukuk Enstitüsü, 1994 yılında Adalet Bakanlığı'nın girişimiyle kurulan bir hukuk üniversitesidir. Astana Tıp Üniversitesi, Astana'da Nazarbayev Üniversitesi Tıp Okulu'nun açılışına kadar tek tıp fakültesiydi. Kazak Ulusal Sanat Üniversitesi, şehrin önde gelen müzik okulu olup sanat alanında yüksek vasıflı profesyonel uzmanlarla Astana'ya hizmet vermektedir.

Astana'da 71 devlet okulu ve 12 özel okul olmak üzere 83 okulda 103,000 öğrenci kayıtlıdır. 1999 yılında kurulan Miras Uluslararası Okulu, Astana'da kurulan ilk özel lise oldu. Haileybury Astana, Birleşik Krallık'ta bağımsız bir okul olan Haileybury ve Imperial Service College'in bir kolu olarak 2011 yılında kuruldu. Astana Kazak-Türk Liseleri, Uluslararası KATEV Vakfı tarafından yönetilmektedir. Astana'da, üstün yetenekli erkek ve kızlar için Kazak-Türk Yüksek Yatılı Okulları ve Nurorda Uluslararası Okulu bulunmaktadır. Astana, Fizik ve Matematik Fakültesi ve Uluslararası Bakalorya dünya okulu dahil olmak üzere iki Nazarbayev Entelektüel Okulu'na (NIS) ev sahipliği yapıyor. Astana QSI Uluslararası Okulu, öğrencilerine Amerikan müfredatı sağlayan uluslararası bir okuldur.

Astana'da çeşitli spor takımları bulunmaktadır. Kentin en büyük futbol takımı Kazakistan Premiyer Ligi'nde oynayan FK Astana'dır. 2009 yılında kurulan Astana dört lig şampiyonluğu, üç Kazakistan Kupası ve iki Kazakistan Süper Kupası kazandı. Ana maçlarını aynı zamanda FK Bayterek ve Kazakistan millî futbol takımının da oynadığı Astana Arena'da oynamaktadır. FK Bayterek, gençlik futbolunu geliştirmek için 2012 yılında kuruldu ve Kazakistan 1. ligi'nde oynamaktadır. Astana Belediye Futbol Ligi'nden FK Astana-1964, maçlarını Kajimukan Munaytpasov Stadyumu'nda oynamaktadır. Kulübün en başarılı yılları, 3 lig şampiyonluğu kazandıkları 2000'li yıllardı.
Astana çeşitli profesyonel buz hokeyi takımlarına ev sahipliği yapmaktadır. Barys Astana, 2008 yılında Kontinental Hokey Ligi'nin kurucu üyesidir ve maçlarını Barys Arena'da oynamaktadır. Nomad Astana ve HK Astana ise Kazakistan Hokey Şampiyonası'nda oynamaktadırlar. Genç Hokey Ligi'nin Snezhnye Barsy, Barys Astana'nın genç takımıdır. Astana her yıl Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Kupası buz hokeyi turnuvasına ev sahipliği yapmaktadır.

2007'de kurulan Astana Pro Team, UCI Dünya Turu'na katılmaktadır. Takım, son yılların en başarılı bisiklet takımlarından biridir ve birkaç grand tour kazanmıştır. BK Astana, VTB Birleşik Ligi ve Kazakistan Basketbol Ligi'nde oynamakta ve kentin tek profesyonel basketbol takımıdır. Kazakistan'ın en başarılı basketbol takımı olup üç Kazakistan Basketbol Ligi ve dört Kazakistan Basketbol Kupası şampiyonluğu kazandı. Maçlarını, aynı zamanda pist bisikleti yarışlarının düzenlendiği Sarıarka Veledromu'nda oynamaktadır. Sarıarka Veledromu aynı zamanda 2011 Pist Bisikleti Dünya Kupası'na ev sahipliği yapmıştır. Astana Başkanlık Kulübü, 2012 yılında kentteki ana spor takımlarının idari edilmesi amacıyla kuruldu ve Samruk-Kazına tarafından desteklenmektedir. 2011 Asya Kış Oyunları'nın bir kısmı Astana'da düzenlenmiştir. Alau Buz Sarayı, hosted the 2015 Dünya Sprint Sürat Pateni Şampiyonası'na ev sahipliği yaptı. Cumhurbaşkanlığı Kupası tenis turnuvası her yıl Devlet Ulusal Tenis Merkezi'nde düzenlenmektedir.

Astana'daki şehiriçi toplu taşıma otobüs ve dolmuşlar ile sağlanmaktadır. Günde 720.000'den fazla kişi toplu taşıma araçlarını kullanmaktadır. Toplu taşımacılık sektöründe çalışan 3000'in üzerinde çalışanı ile 1000'den fazla araç tarafından 40'ın üzeri