bahasa kedayan (kxd-ked) adalah dialek bahasa melayu brunei yang dituturkan oleh suku kedayan yang berasal dari sungai kedayan di brunei dan juga di dituturkan di miri (sarawak), sipitang, (sabah) dan wilayah persekutuan labuan, malaysia timur.
suku kedayan berbeda dengan suku melayu brunei.
kedua suku termasuk 7 suku asli brunei.
sama dengan bahasa melayu brunei standar mempunyai pertukaran bunyi vokal daripada bahasa melayu baku. antara lain ialah bunyi bahasa melayu brunei standar
bahasa melayu kedayan
vokal 'o' berganti menjadi 'u' seperti perkataan di bawah:
bahasa melayu standar
bahasa melayu kedayan
bahasa kedayan merupakan satu kelainan bahasa melayu.
abjad bahasa kedaya hanya terdiri daripada 18 huruf, seperti berikut:
3 vokal, iaitu a, i, dan u;
15 konsonan, iaitu b, c, d, g, h, j, k, l, m, n, p, s, t, w, dan y.
kecuali dipengaruhi oleh bahasa melayu yang dipelajari oleh orang-orang kedayan sebagai lingua franca, vokal o dan e hampir tidak wujud dalam perbendaharaan kata bahasa kedayan.
besar = basaa
otak = utak
kota = kuta.
vokal o hanya wujud sebagai gandingan kepada konsonan r, umpamanya taloo untuk 'telur', dengan o berfungsi sebagai konsonan gantian.
konsonan bahasa melayu yang ditinggalkan oleh bahasa kedayan ialah f, q, r, v, z ( x tidak wujud dalam abjad bahasa melayu).
bagaimanapun, ketinggalan konsonan r merupakan satu huruf paling nyata.
bergantung kepada bunyi dan gandingan huruf, perkataan bahasa kedayan akan berbunyi seperti berikut:
r = aa; umpamanya besar = basaa
r = ii; pandir = pandii
r = oo atau r = uu; telur = taloo atau taluu
r = ing
air = aing.
kecuali ketika mengikut dasar sistem ejaan bahasa melayu yang menetapkan bahawa semua perkataan pinzaman perlu sedapat-dapatnya mengekalkan bunyinya, bahasa kedayan hanya menggunakan 18 huruf yang tersebut.
laman web kadayan wikiapakian
kamus bahasa kedayan (kxd-ked)
kadiaku : saya,aku
biskita : anda
paradian : saudara-mara
nada : tiada
inda : tidak
auwoo : ya
bah : lah,ok (selalu diletakkan di ujung kata untuk melengkapkan kata tersebut)
indung : ibubapa, induk
bedudun : berziarah, bekunjung
coiek : mangkuk,bekas utk makan.
buyuk : tipu, kelentong
palui : bodoh
kekerabatan bahasa kedayan dengan bahasa dayak kendayan
bahasa melayu brunei
bahasa dayak kendayan
perbandingan antara bahasa kadayan dan bahasa banjar
kadayan (kxd-ked)banjar (bjn)indonesia (id)
kutu'(r)rigatdipinjam dari bahasa jawa baru (reget)kotor
laukiwagdipinjam dari bahasa jawa baru (iwa')ikan
ba-tanyaba-takundipinjam dari bahasa jawa baru (takon)ber-tanya
aingbanyudipinjam dari bahasa jawa baru (dayak banjar: ayying)air
ikungbuntut (dayak banjar: ikung)ekor
papilispapilislisplank penutup cucuran atap
uang halusurang halusbunian
mandaringtian mandaringhamil anak sulung
tudung dulangtatudungtudung saji
tuntumtuntumminum air dari botol
tapalicuktapalicukterseliuh (pada kaki)
taajuntajunkosa kata tajun (= terjun) bukan tarajun adalah pengeculian/tidak konsisten dalam bahasa banjar, bandingkan dengan tarabang (= terbang) menjadi taabang dalam bahasa kadayan.terjun
kataankataraantempat ayam bertelur
kajangkajangatap daun nipah
kataguaankatagurankena sampuk makhluk halus
datu nininini datunenek moyang
perbandiangan antara bahasa kadayan, kutai, dan indonesia
perbandiangan antara bahasa kadayan, jawa, dan indonesia
jalamajalma roger blench, matthew spriggs, archaeology and language, volume 35, routledge, 1999, isbn 0-415-11786-0, 9780415117869
wang susuksusukuang kembalian
pasan indung - si oding
lagu-lagu kedayan labuan
adai-adai by fauziah
kedayan dalam talian
asal usul kedayan
kamus bahasa kedayan online kedayan/malay/english
kamus bahasa melayu brunei/kedayan
kategori:bahasa di brunei