BPMN

## Business Process Modeling Notation

Business Process Model and Notation, BPMN (*Notacja i Model Procesu biznesowego*) – graficzna notacja służąca do opisywania procesów biznesowych.

Powstała w ramach Business Process Management Initiative, obecnie jest utrzymywana przez konsorcjum Object Management Group. Aktualna wersja standardu to 2.0. We wcześniejszych wersjach nazwa BPMN była rozwijana jako *Business Process Modeling Notation*.

Dużą zaletą tej notacji jest jej jednoznaczność, przydatność zarówno do opisów procesów na potrzeby oprogramowania klasy ERP, jak i Workflow oraz to, że wspiera ją ponad 70 narzędzi. Notację tę obsługują m.in. narzędzia iGrafx, ADONIS, Borland, DYSANT i IBM. iGrafx oferuje również możliwość przejścia z modelu BPMN na model BPEL.
 Narzędzia DYSANT umożliwają z kolei zarówno modelowanie procesów przy
wykorzystaniu standardu BPMN i wymianę definicji procesów z innymi
narzędziami i środowiskami wykonawczymi przy wykorzystaniu standardów XPDL i BPMN 2.0.

## Składowe BPMN

Podstawowe kategorie elementów graficznych BPMN:

* elementy aktywne przepływu – *flow objects*
	+ czynności
	+ zdarzenia
	+ bramki
* połączenia – *connecting objects*
* miejsca realizacji procesu – *pools, swimlanes*
* obiekty danych – *data objects*
* artefakty – *artifacts*, elementy graficzne nie będące elementami przepływu; służą umieszczaniu informacji uzupełniających. Trzy artefakty są zdefiniowane w BPMN: komunikaty, adnotacje i grupy. Można dodawać własne artefakty.

Notacja BPMN zakłada operowanie trzema podstawowymi typami obiektów aktywnych (przepływu):

* Zdarzenie *Event* – symbolizowane przez okrąg. Zdarzenia mogą

być początkowe (pojedyncza cienka linia ciągła), pośrednie (podwójna
cienka linia ciągła) i końcowe (pojedyncza gruba linia ciągła). Występują następujące typy zdarzeń:

* + nieokreślone,
	+ komunikat,
	+ sygnał,
	+ zasada,
	+ czas,
	+ anulowanie,
	+ zerwanie (terminacja),
	+ usterka,
	+ eskalacja
	+ kompensacja,
	+ łącze
	+ wielokrotne.
* Czynność – symbolizowane przez prostokąt z zaokrąglonymi rogami. Czynność to „praca” wykonywana w procesie lub w przypadku diagramów

choreografii „współpraca” wykonywana pomiędzy procesami. Czynnościami
mogą być:

* + Zadanie *Task* – czynność niezdekomponowana,
	+ Podproces *Sub-Process* – czynność zdekomponowana posiadająca opisana innymi zadaniami lub podprocesami logikę wykonania.
* Bramka logiczna *Gateway* – symbolizowaną przez romb. Bramki mogą rozdzielać lub łączyć przepływy.

Swoistym elementem aktywnym jest Konwersacja – czyli uporządkowana wymiana komunikatów pomiędzy uczestnikami obrazowana za pomocą sześciokąta na powiązaniu konwersacyjnym.

Połączenia:

* Linia ciągła – przebieg procesu – *sequence flow*
* Linia przerywana – przebieg wiadomości (komunikatów) – *message flow*
* Linia kropkowana:
	+ powiązanie – *association*
	+ powiązanie danych – *data* association'
* Linia podwójna – powiązanie konwersacyjne – *Conversation Link*

Miejsca realizacji procesu:

* Uczestnicy, baseny *pools*, reprezentujące uczestników procesu (np. firmy / systemy informatyczne) i opisujące zwykle sytuacje B2B;
* Tory *lanes*, będące elementami struktury organizacyjnej na jakie dzielimy w razie potrzeby uczestników (najczęściej role biznesowe występujące u danego uczestnika); specyfikacja nie definiuje sposobu wykorzystywania torów.