Bis piaskowy

**Bis piaskowy**, zwany *wielbłądzim strusiem*, – rasa/gatunek olbrzymiego pustynnego nielotnego ptaka drapieżnego, oswojonego i hodowanego przez mieszkańców krainy Cer.

Dzikie osobniki występują na terenie całej pustyni i są bardzo groźne dla każdego podróżnika. Nie polują one na kreatury większe od psów, ale potrafią zabić człowieka (lub coś większego), jeśli za bardzo zbliży się do grupy i do młodych.

## Zastosowanie

Ptaki te mają łeb wielkości wielbłądziego, a ciało proporcjonalnie duże. Dzięki temu, oraz przystosowaniu do życia na pustyni, wykorzystywane są jako osobisty środek transportu wielu osób. Z czasem całkowicie zastąpiły konie i częściowo wielbłądy, które służą obecnie za zwierzęta użytkowe do przewozu towarów. Właściciele bisów zazwyczaj posiadają jednego bisa na całe życie (w zależności jak to życie wiodą).

Dawniej używane były także do strzeżenia miast i dzielnic, ale specjalna tresura sprawiała, że stawały się agresywne wobec każdego napotkanego.

## Udomowienie

Istnieją dwie rasy (a może już nawet gatunki) bisa. Oswojona tysiące lat temu przez ten cały czas przyzwyczaiła się do ludzkiej obecności i oswojenie oraz używanie ich nie jest trudne.

Wielu śmiałków decyduje się jednak na udomowienia osobników nieokrzesanych, wędrujących po pustyni. O ile z młodymi może być łatwiej, tak niektórzy wpadali na pomysł ujeżdżania dorosłych osobników. Zazwyczaj kończy się to śmiercią, lub poważnym uszkodzeniem ciała, ale raz na jakiś czas dziki ptak może zostać oswojony i jest wtedy niepokonanym towarzyszem pustynnym.

### Ujeżdżanie

Istnieją trzy powszechne projekty siodła bisowego. Jedno, obwiązujące ptaka od szyi aż po kuper, stabilizuje jeźdźca z torsem wierzcha, inne pozwala mu na stabilniejsze korzystanie z narzędzi (typ manualnego żyroskopu), a trzecie to zazwyczaj luźno obwiązany materiał, który ma służyć jedynie wygodzie jeźdźca.

Lejce zakłada się na wyrostek kostny, co mogło być dawniej pierwotną przyczyną udomowienia ptaka. Wyrostek jest napakowany nerwami i nawet lekkie pociągnięcie zmienia tor poruszania się zwierzęcia. Dzięki temu wykorzystywana jest minimalna ilość materiału oraz zwierze nie czuje się spętane.

Rzadko kiedy bisy są w stanie unieść dwie osoby na grzbiecie.

## Pożywienie

W dziczy ptaki żywią się głównie tym, co znajdą na pustyni, oraz wszelkimi małymi zwierzętami; myszami, jaszczurkami, ropuchami, skorpionami czy pająkami. Potrafią wytrzymać wiele dni na pustyni bez picia wody, uważa się, że jest to konsekwencja pojawienia się magii.

Oswojone osobniki żywią się pokarmem uzyskiwanym od ludzi, głównie surowym mięsem, jajkami oraz owocami i kaktusami.

## Lęgi

W okresie zalotów samce stają się o wiele bardziej agresywne. Jeśli występuje konkurencja, ptaki te pozwalają samicom decydować, chwaląc się barwną oraz wielkością dziobów. Wygrywają barwy jaskrawsze i prawdopodobnie z "ładniejszymi" wzorkami. Ewentualnie, jeśli żaden samiec nie zdobył przychylności wybranki, dochodzi do zaciętej walki, z której zazwyczaj jeden odchodzi z połamanym dziobem lub wyrostkiem kostnym (to drugie sprawia nadzwyczajny ból).

Samica składa jedno lub dwa żółto-brązowe jaja. Domowe bisy posiadają specjalne gniazda z liści palmowych, futer i wszelkich innych materiałów. Dzikie samice składają jaja w jaskiniach, gdzie te nie są narażone na wysokie temperatury pustyń. Samce rzadko opiekują się gniazdami.

Okres inkubacji trwa ok. 6 miesięcy. Pisklęta mają zazwyczaj ubarwienie jasnożółte, dzięki któremu nie są dostrzegalne na piaskach pustyni. Przez dwa tygodnie żyją w jaskini, gdzie wszystkie dorosłe osobniki z grupy zajmują się młodymi oraz sobą nawzajem. Po roku-dwóch od wyklucia się, młode samce są w stanie przeżyć samotnie w dziczy.

## Surowce naturalne

Poza transportem, mały odsetek rolniczych wykorzystuje bisy do pozyskiwania mięsa. Obecnie powoli rosną nastroje zakazujące zabijania tych ptaków, które zyskują miano świętych zwierząt. Mimo wszystko ich najlepsze zużytkowanie to transport.

Poza tym, czaszki tych ptaków służą za piękne i budzące grozę ozdoby. Wyrostki kostne na ich głowach to jedna z nielicznych wypełnionych kości. Od setek lat ludzie wykorzystywali je do tworzenia unikalnych fletów oraz innych instrumentów i narzędzi.

Pióra mają wyłącznie właściwości ozdobne. Natomiast kał tych ptaków (przez niektóre ludy Cer zwane *namm*, co oznacza lepkie błotko) wykorzystywany jest w budownictwie oraz czymkolwiek innym, co potrzebuje materiału klejo- lub cemento-podobnego.

W okresie lęgowym samice wytwarzają tzw ptasie mleczko (niespodzianka, wcale nie rzygają swoim młodym do dziobów), które uchodzi za delikates w niemal każdym zakątku Cer. Wzięło się to z czasów, w których poza mięsem tych ptaków, ich mleczko to był jedyny wartościowy pokarm.