Menachem (król)

## Menachem

Podobizna Menachema z Promptuarii Iconum Insigniorum autorstwa Guillaume'a Rouillé (źródło)

## Rodzina

### Dzieci

Pekachiasz

**Menachem** (bib. heb. **מנחם**; współ. heb. **מְנַחֵם**; gr. **Μαναημ**, trb: **Manaēm**; łac. **Manahem**) - starotestamentowa postać biblijna znana z 15 rozdziału II Księgi Królewskiej. Był mordercą i następcą Szalluma, którego pośmiertnie zastąpił zostając szesnastym królem państwa północnego (Izraela) oraz założycielem ostatniej izraelskiej dynastii. Panował dziesięć lat.

Jego rządy są przestawiane bardzo negatywnie. Menachem, syn Gadiego, pochodził z dawnej stolicy królestwa - Tirsy. Według Biblii był niezależnym uzurpatorem, który został królem zabijając po miesiącu wcześniejszego zamachowca, Szalluma. Natomiast zgodnie ze świadectwem Józefa Flawiusza był generałem króla Zachariasza, który na wieść o królobójstwie w Samarii ruszył na nią i w bitwie zabił spiskowca, aby pomścić śmierć prawowitego monarchy. Zaraz po zajęciu stolicy musiał zdławić opór w mieście Tifsach (Tappuach), które najwidoczniej popierało Szalluma. Uczynił to mordując wszystkich mieszkańców miejscowości, a także jej okolic nie oszczędzając nawet kobiet w ciąży. Żeby zabezpieczyć się przed atakiem Asyryjczyków króla Pula (Tiglat-Pilesera III), który wkraczał do Izraela musiał mu zapłacić haracz w wysokości tysiąca talentów srebra. W celu zdobycia tej sumy ściągnął po 50 sykli (szekli) od zamożnych osób w państwie. Tak jak wszyscy pozostali władcy samaryjscy był zwolennikiem kultu złotych cielców Jeroboama I.

Z drugiej strony, pozostałe rządy Menachema i jego syna, Pekachiasza, to ostatnie dwanaście lat spokoju i stabilności w państwie północnym. Ponadto pomysł ograbienia bogaczy w zamian za zabezpieczenie reszty społeczeństwa przed Asyryjczykami niewątpliwie spodobałby się prorokom - Amosowi i Ozeaszowi, którzy atakowali wyższe warstwy społeczne za ciemiężenie niższych.

## Lata panowania

Proponowane lata panowania Menachema, tak jak lata innych królów izraelskich i judzkich, jest nierozwiązaną kwestią wśród badaczy. Problem sprawia fakt, że starożytnym Izraelu i Judzie istniały osobne systemy liczenia lat, a władcy zanim zostali faktycznymi królami to prawdopodobnie często sprawowali koregencje z ojcami i poprzednikami, a ten okres zaliczano do panowania. Proponowane chronologie dla władztwa Menachema obejmują (za Wikipedią):

* 745 – 738 p.n.e według Williama F. Albrighta
* 752 – 742 p.n.e według Edwarda R. Thielego
* 749 – 738 p.n.e według Gershona Galila
* 749 – 739 p.n.e według Kennetha Kitchena
* 752 – 742 p.n.e według V. Pavlovsky'iego i E. Vogt'a

## Historia w Biblii

>
> 17 W trzydziestym dziewiątym roku [panowania] Azariasza, króla judzkiego, Menachem, syn Gadiego, został królem izraelskim w Samarii - na dziesięć lat. 18 Czynił on to, co jest złe w oczach Pańskich; nie zerwał z grzechami Jeroboama, syna Nebata, do których ów doprowadził Izraela. Za jego czasu 19 wtargnął do kraju Pul, król asyryjski. Menachem dał Pulowi tysiąc talentów srebra, aby zapewnić sobie jego pomoc i umocnić władzę królewską w swoim własnym ręku. 20 Menachem uzyskał te pieniądze od Izraelitów, od wszystkich ludzi zamożnych - po pięćdziesiąt syklów od głowy - aby je wręczyć królowi asyryjskiemu. Wycofał się więc król asyryjski, nie zatrzymując się tam w kraju. 21 A czyż pozostałe dzieje Menachema i wszystkie jego czyny nie są opisane w Księdze Kronik Królów Izraela? 22 I spoczął Menachem ze swoimi przodkami, a syn jego, Pekachiasz, został w jego miejsce królem.
>
>
>
>

## Ciekawostki

* Saul i Menachem byli jedynymi izraelskimi królami, którzy dokonali masowych rzezi na współrodakach (Saul na mieszkańcach Nob, a Menachem na mieszkańcach Tifsy).
* Menachem był ostatnim królem, który zmarł śmiercią naturalną.
* Menachem musiał zapłacić królowi Asyrii tysiące talentów srebra, co było wówczas prawdziwym majątkiem. Nałożył więc na bogaczy daninę w postaci 50 sykli srebra. Talent liczył trzy tysiące sykli, więc oddał mu aż trzy miliony sykli srebra. W przeliczeniu (3 miliony podzielone przez 50) oznacza to że królowi zapłaciło wysoki podatek sześćdziesiąt tysięcy możnych.

## Źródła

* Menahem - Wikipedia (en)
* Menahem - Wikipedia (deu)

## Przypisy

1. ↑ 2 Krl 15:17 - 22 za przekładem Biblii Tysiąclecia
2. ↑ Zenon Kosidowski - Opowieści Biblijne (str. 309) - Państwowe Wydawnictwo ,,Iskry"

Ehud •
Szamgar •
Debora •
Barak •
Gedeon •
Abimelek •
Tola •
Jair •
Jefte •
Ibsan •
Elon •
Samson •
 Zjednoczona monarchia
Galilea i Perea: Herod Wielki • Herod Antypas • Herod Agryppa I
 Uwagi
2. ↑ tylko w północnej części królestwa
3. ↑ Jako buntownik
4. ↑ Jako buntownik
5. ↑ Jako pretendent