Podstawy kociej genetyki

Ta strona jest obecnie w trakcie edycji.Pracę nad nią sprawuje PółnocnaWiatr.Prosimy o nieedytowanie tej strony dopóki szablon nie zniknie.

## Nazewnictwo w genetyce

* Genotyp- zbiór wszystkich genów unikalny dla każdego osobnika.
* Fenotyp- cechy, które są widoczne.
* Allel- odmiana genu. Jeden gen może mieć kilka alleli. Poszczególne allele warurkują różne cechy.
* Allel recesywny- allel "słabszy", oznacza się go małą literą alfabetu. Kot musi posiadać dwa takie same allele, żeby ujawniła się u niego cecha przez nie przenoszona (Patrz: Cecha recesywna).
* Allel dominujący- allel "mocniejszy", oznacza się go wielką literą alfabetu. Wystarczy jeden taki allel w genotypie kota, aby ujawniła się przenoszona przez niego cecha (Patrz: Cecha dominująca).
* Cecha recesywna- cecha warunkowana przez dwa allele recesywne.
* Cecha dominująca- cecha warunkowana przez conajmniej jeden allel dominujący.

## Podstawowe geny w kociej genetyce

### Rudy i Nie-rudy

Najbardziej podstawowymi allelami są: allel O (*orange*) oraz jego atagonista- allel o (*non-orange*) odpowiedzialne za rude i nie-rude kolory futra. Są one sprężone z płcią, co oznacza, że kotka posiada dwa allele tego genu, natomiast kocur- tylko jeden.
Kotka o genotypie *OO* będzie ruda, a o genotypie *oo* będzie nie-ruda.
Kocur o genotypie *OY* będzie rudy, a o genotypie *oY* będzie nie-rudy.

#### Szylkret

Aby powstał kolor zwany szylkretem muszą pojawić się dwa allele: O i o. W połączeniu- Oo- sprawiają, że futro staje się szylkretowe.

##### Dlaczego tylko kotki są szylkretowe?

Żeby pojawił się szylkret potrzebujemy dwóch alleli przenoszonych na chromosomie X, a zdrowy kocur posiada tylko jeden chtomosom X, dlatego nie może być szylkretowy, tylko rudy bądź nie-rudy

#### Dziedziczenie umaszczenia rudego i nie-rudego

Patrz:

* Dziedziczenie rudego umaszczenia u kotów
* Dziedziczenie czarnego umaszczenia u kotów

### Gen odpowiedzialny za jasne i ciemne umaszczenia

Gen odpowiedzialny za ciemne i jasne umaszczenia ma dwa allele: D (*dark*) i d (*non-dark*).

#### Ciemne umaszczenia

Do ciemnych kocich umaszczeń zaliczamy:

* Rudy
* Czarny
* Czekoladowy
* Cynamonowy
* Bursztynowy

#### Jasne umaszczenia

Do jasnych kocich umaszczeń zaliczamy:

* Kremowy
* Niebieski
* Liliowy
* Płowy
* Jasny bursztynowy

### Gen odpowiedzialny za umaszczenie czarne

Gen odpowiadający za umaszczenie czarne i jego pochodne na trzy allele: B (*black*), b (*non-black*) oraz bl (*black-light*).

### Gen odpowiedzialny za umaszczenie białe

Gen odpowiadający za umaszczenie białe to allel W (*white*), który blokuje produkcję barwników i w skórze, i we włosach. Genem do niego przeciwny jest alle w *(non-white*), dzięki któremu produkcja barwników działa normalnie.

#### Odmiany umaszczenia czarnego

Umaszczenie czarne ma kilka odmian:

* Umaszczenie niebieskie- rozjaśniona wersja czarnego
* Umaszczenie czekoladowe- rozcieńczona wersja czarnego
* Umaszczenie liliowe- rozjaśniona wersja czekoladowego
* Umaszczenie cynamonowe- podwójnie rozcieńczona wersja czarnego
* Umaszczenie płowe- rozjaśniona wersja cynamonowego

### Gen odppwiedzialny za rysunek na futrze

Gen odpowiedzialny za ujawnienie się rysunku na futrze ma dwa allele: A (*agouti*) i a (*non-agouti*). Każdy kot przenosi w genach geny pręgowania (Patrz: Rodzaje pręgowania u kotów), ale nie u każdego jest ono widoczne.

## Przypisy

1. ↑ Zdarzają się szylkretowe kocury, ale są one bardzo żadkie i z reguły bezpłodne
2. ↑ 2,0 2,1 Dotychczas odnotowane tylko u kotów rasy Norweski Leśny