MOOC

Τα MOOC συνιστούν ένα ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό, το οποίο είναι οργανωμένο σε μαθήματα (Παπαδημητρίου, 2015) και διατίθεται διαδικτυακά δωρεάν ή με μία μικρή οικονομική επιβάρυνση σε περίπτωση χορήγησης πιστοποιητικού γνώσεων (Zeide & Nissenbaoum, 2018˙  Powell & Yuan, 2013). Ο όρος MOOC (Massive Open Online Courses) αποδίδεται στα ελληνικά ως Μαζικά Ελεύθερα Διαδικτυακά Μαθήματα και μετουσιώνουν στην
πράξη την παροχή ίσων ευκαιριών στη μόρφωση.

Ξεκίνησαν να παρέχονται σε πειραματικό στάδιο το 2008,  γνωρίζοντας όμως μια τεράστια ανάπτυξη στη συνέχεια. Ένα από τα χαρακτηριστικά τους είναι η **μαζικότητα** (massive), καθώς απευθύνονται θεωρητικά σε απεριόριστο αριθμό διδασκομένων. Είναι **ανοιχτά** (open), αφού  οποιοσδήποτε που έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο μπορεί να τα παρακολουθήσει. Διατίθενται **διαδικτυακά** (Online), αφού η πρόσβαση γίνεται αποκλειστικά μέσω του διαδικτύου.  Τέλος, χαρακτηρίζονται ως **μαθήματα**,  αφού περιλαμβάνουν  εκπαιδευτικό υλικό και εργαλεία αξιολόγησης  (Βλάχου κ.α, 2017). H διδασκαλία γίνεται με βιντεο-διαλέξεις, κουίζ, εργασίες, συζητήσεις
και αξιολόγηση μεταξύ ομοτίμων (Παπαδάκης & Καλογιαννάκης, 2014˙ Khalil et al, 2016).

**ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ**

Οι τρεις μεγαλύτερες παροχείς MOOC  είναι η  edX,  Coursera, Udacity (Young, 2015˙  Zeide & Nissenbaoum, 2018).  H πλατφόρμα edX είναι μια μη κερδοσκοπική πλατφόρμα που  δημιουργήθηκε και χρηματοδοτήθηκε από το MIT και το Χάρβαρντ με περισσότερα από 2500 μαθήματα. Οι πλατφόρμες  παροχής MOOC  Coursera και  Udacity στηρίζονται σε επιχειρηματικά κεφάλαια (Zeide & Nissenbaoum, 2018˙  Young 2015)  και  συνεργάζονται με καταξιωμένα  πανεπιστήμια  (Stanford, Princeton, Michigan, Pennsylvania), προσφέροντας τη δυνατότητα απόκτησης επίσημου πιστοποιητικού επί πληρωμή (Powell &Yuan, 2013).  H Coursera παρέχει περισσότερα από 1150 δωρεάν προγράμματα ενώ η Udacity to 2018  παρείχε μόνο 25, αφού πλέον η πλειονότητα των μαθημάτων από το 2015 έχει οικονομικό κόστος.  Στην Ελλάδα το τμήμα των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης (ΠΕΚ) προσφέρει δωρεάν διαδικτυακά μαθήματα στο επίπεδο των καλύτερων διεθνών προτύπων, αξιοποιώντας την  πλατφόρμα ανοικτού κώδικα —OpenEdX (Βλάχου κ.α, 2017)

**ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ**

H αλήθεια είναι ότι, παρόλο ότι τα MOOC αποτελούν καινοτομία στο χώρο της εκπαίδευσης (Βαγγελάτος & Φραγκάκη, 2014), καλούνται να αντιμετωπίσουν πολλές προκλήσεις (Βλάχου κ.α, 2017). Μία από αυτές είναι τα υψηλά ποσοστά διακοπής της παρακολούθησής τους (Atiaja & Guerrero, 2016 ˙ Glencross & St.Denny, 2017).  Η προσθήκη δραστηριοτήτων που προωθούν την κοινωνική ένταξη και την αυτοπεποίθηση, μπορούν να βελτιώσουν την επιμονή των μαθητευόμενων, ώστε να μην εγκαταλείπουν εύκολα τις σπουδές τους (Adams Becker et al, 2017).

Ένα άλλο πολύ σημαντικό ζήτημα αποτελεί  η αξιολόγηση των φοιτητών. Η αξιολόγηση πραγματοποιείται είτε με αυτόματη βαθμολόγηση κλειστού τύπου ερωτήσεων είτε με αξιολόγηση των εργασιών των φοιτητών από άλλους φοιτητές. Ωστόσο, και στις δύο μεθόδους παρατηρούνται προβλήματα που σχετίζονται με τη  διαχείριση και την αυστηρότητα (Παπαδάκης & Καλογιαννάκης, 2014).  Σε σχέση με τα παραδοσιακά μαθήματα σημειώνονται υψηλότερα ποσοστά εξαπάτησης  (Βλάχου κ.α, 2017),  καθώς τα περισσότερα MOOCs δεν απαιτούν πιστοποίηση ταυτότητας.  Η υποχρεωτική υπογραφή ενός συμφωνητικού τιμής, δεν επαρκεί για την  πρόληψη της αντιγραφής.

Επίσης αμφισβητείται η ποιότητα της εκπαίδευσης (Λιοναράκης, 2015˙  GlenCross  & St. Denny, 2017˙ Powell & Yuan, 2013)  που προσφέρουν, καθώς δεν συνοδεύεται από προσωπική καθοδήγηση και υποστήριξη των φοιτητών (Λιοναράκης, 2015).  Τέλος η διαχείριση μεγάλου όγκου δεδομένων που συλλέγονται από τη λειτουργία τους σε πραγματικό χρόνο, θέτει ζητήματα διασφάλισης και προστασίας δεδομένων που αφορούν τους χρήστες, καθώς δεν είναι πάντα ξεκάθαρο αν αυτά μοιράζονται σε τρίτους (Zeide & Nissenbaum,2018), αφού δεν θεωρούνται εκπαιδευτικά ιδρύματα που υπόκεινται σε ειδική νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων των σπουδαστών (Zeide & Nissenbaum,2018 ˙ Young 2015)

**Υλικό για περαιτέρω μελέτη**

What is a MOOC?

What is a MOOC?