TVP Kultura

**TVP Kultura** – pierwszy kanał tematyczny Telewizji Polskiej, poświęcony w całości tematyce kulturalnej (prezentuje film, teatr, muzykę, sztukę i literaturę), który został uruchomiony 24 kwietnia 2005 roku o godzinie 17.00. Od 1 stycznia 2015 roku TVP Kultura jest dostępna tylko na terytorium Polski: w sieciach kablowych, na platformach satelitarnych i w Naziemnej Telewizji Cyfrowej. 23 października 2019 stacja rozpoczęła nadawanie w HD na 8 multipleksie cyfrowej telewizji naziemnej. Poza granicami kraju najbardziej popularne programy TVP Kultura można obejrzeć w TVP Polonia.

## Historia

### Konflikt z operatorami telewizji kablowej

TVP Kultura w pierwszych miesiącach nadawania zanotowała bardzo słabą oglądalność. Stację w ciągu minuty według AGB Polska oglądało ok. 812 osób. Dla porównania: TVN Turbo i TVN Meteo – ok. 10 000 osób, TVN24 – ponad 63 000 osób, a TVP1 – 1 200 000 osób. AGB nie potrafiła zapisać tak niskiego wyniku w procentach.

Było to wynikiem bojkotu stacji przez wiele największych sieci kablowych, m.in. UPC Polska. Bojkot związany był z konfliktem Telewizji Polskiej z kablówkami. TVP żądała od sieci kablowych dodatkowych opłat, bądź stworzenia darmowego pakietu, składającego się tylko i wyłącznie z kanałów TVP, co technicznie i finansowo jest niemożliwe do zrealizowania lub też dodatkowej opłaty od każdego gniazdka w wysokości 1,5 zł.

Ostatecznie konflikt został rozwiązany poprzez zawarcie 2 grudnia 2005 r. porozumienia z Polską Izbą Komunikacji Elektronicznej na bezpłatne dostarczanie kanału. Na początku 2006 r. TVP Kultura zaczęła docierać do blisko 4 milionów abonentów obsługiwanych przez członków PIKE, głównie przez sieci UPC Polska oraz pakiet analogowy Basic Aster (poprzednio był tam dostępny tylko w pakiecie cyfrowym Basic+).

### Emisja

Kanał TVP Kultura emitowany jest od 7:00 do 5:00. Dostępny jest drogą satelitarną oraz poprzez około 115 sieci kablowych bez dodatkowych opłat, a także w III multipleksie naziemnej telewizji cyfrowej, jednak od 23 października 2019 stacja rozpoczęła nadawanie w HD na VIII multipleksie naziemnej telewizji cyfrowej, co wiązało się z likwidacją kanału w wersji SD na III multipleksie naziemnej telewizji cyfrowej. 3 września 2020 stacja rozpoczęła nadawanie w jakości HD na testowym V multipleksie telewizji naziemnej w standardzie DVB-T2, a od 19 listopada 2020 roku nadaje w jakości HD na satelitarnych platformach cyfrowych.

### Dyrektorzy

* Jako pierwsi kanałem kierowali Jacek Weksler i Jerzy Kapuściński.
* Od 2006 do lipca 2011 dyrektorem był Krzysztof Koehler.
* Od lipca 2011 do grudnia 2015 dyrektorem była Katarzyna Janowska, która po nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji, razem z pozostałymi dyrektorami TVP, podała się do dymisji. W 2014 roku Janowska rozpoczęła także pełnienie funkcji dyrektora artystycznego Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Reżyserskiej „Interpretacje”.
* Od stycznia 2016 do września 2017 dyrektorem anteny był Mateusz Matyszkowicz.
* Od września 2017 roku do września 2019 roku dyrektorem kanału była Barbara Schabowska.

## Oferta programowa

	+ **100 pytań do...**.
* premiery filmowe i dokumentalne,
* koncerty i opery,
* spektakle teatralne,
* programy zakupione za granicą (m.in. od francusko-niemieckiej telewizji Arte),
* filmy dokumentalne powstałe w koprodukcji:
	+ „Był bunt” reż. Małgorzata Kozera,
	+ „Inny świat” reż. Dorota Kędzierzawska,
	+ „Miłość” reż. Filip Dzierżawski,
	+ „Mundial. Gra o wszystko” reż. Michał Bielawski,
	+ „Tato poszedł na ryby” reż. Grzegorz Pacek.
* produkcje własne (m.in. programy kulturalne oraz relacje z wydarzeń kulturalnych):

### Programy nadawane w TVP Kultura (niepełna lista)

* **Chuligan literacki** - prowadzi Mateusz Matyszkowicz,
* **Dezerterzy** - prowadzi Łukasz Orbitowski,
* **Dranie w kinie** - prowadzą Krzysztof Kłopotowski i Jakub Moroz,
* **Dziennik filozofa** - prowadzą Robert Piłat i Jacek Hołówka,
* **Informacje Kulturalne**,
* **Kronos** - prowadzą Piotr Nowak i Ivan Dimitrijevic,
* **Niedziela z...** - prowadzi Agnieszka Szydłowska,
* **Pegaz** (przeniesiony z TVP1 we wrześniu 2016),
* **Studio Kultura Rozmowy**,
* **Tanie dranie** - prowadzą Krzysztof Kłopotowski i Jakub Moroz,
* **Trzeci punkt widzenia** - prowadzą Marek Cichocki, Dariusz Gawin i Dariusz Karłowicz,

### Nienadawane

* **Cappuccino z książką** - prowadziły Anna Kałuża, Sylwia Chutnik i Karolina Sulej,
* **Hala odlotów** - prowadzili Katarzyna Janowska i Max Cegielski,
* **Po trochu wyciągane z lochu, czyli archiwizja** - prowadzili Wojciech Mann i Grzegorz Wasowski,
* **Sztuka czytania** - prowadzili Anna Kałuża, Andrzej Franaszek i Wojciech Bonowicz.
* **Tygodnik kulturalny**

## Nagrody i wyróżnienia

We wrześniu 2006 oraz w 2007 kanał TVP Kultura otrzymał nagrodę telewizyjną Hot Bird TV Awards, zwaną telewizyjnym Oscarem, w kategorii Kultura/Edukacja. O nagrodę w tej kategorii walczyły też niemiecka Deutsche Welle i włoski Rai Sat Nettuno. Nagroda Hot Bird przyznawana jest kanałom tematycznym emitowanym za pośrednictwem europejskich satelitów.

W maju 2011 kanał TVP Kultura otrzymał złoty medal w konkursie EBUconnect za najlepszą kampanię promocyjną w kategorii Best Comedy, Reality or Entertainment Promo za spoty promujące XVI Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

W 2012 roku kanał TVP Kultura otrzymał nagrodę Sat Kuriera dla najlepszego kanału tematycznego.

We wrześniu 2014 roku kanał TVP Kultura został laureatem nagrody Muzeum Sztuki w Łodzi.

## Gwarancje Kultury

Co roku w rocznicę powstania TVP Kultura świętuje swoje urodziny, przyznając nagrody – Gwarancje Kultury – dla wybitnych twórców polskiej kultury.
## Teatr w TVP Kultura

TVP Kultura jako pierwszy kanał Telewizji Polskiej rozpoczął transmisje spektakli teatralnych na swojej antenie. Pierwszym w ten sposób pokazanym przedstawieniem było „Made in Poland” w reż. Przemysława Wojcieszka z Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy. Specjalnie na zamówienie TVP Kultura realizowane są przeniesienia telewizyjne najgłośniejszych w ostatnich sezonach przedstawień, dzięki czemu tworzone jest archiwum najnowszej historii teatru polskiego.

Dotychczas wśród premierowych realizacji telewizyjnych i transmisji znalazły się:

**2005**

* „Słomkowy kapelusz”. Reż. Piotr Cieplak – Teatr Powszechny w Warszawie – transmisja.
* „Poskromienie złośnicy”. Reż. Krzysztof Warlikowski – Teatr Dramatyczny w Warszawie – transmisja.
* „Scat”. Reż. Wojciech Kościelniak – Teatr Muzyczny „Capitol” we Wrocławiu – transmisja.

**2006**

* „Lament”. Reż. Paweł Szkotak – Teatr Polski w Poznaniu.
* „Moralność Pani Dulskiej”. Reż. Anna Augustynowicz – Teatr Współczesny w Szczecinie – transmisja.
* „Matka Joanna od Aniołów”. Reż. Marek Fiedor – Teatr Dramatyczny im. Jana Kochanowskiego w Opolu – transmisja.
* „Kosmos”. Reż. Jerzy Jarocki – Teatr Narodowy w Warszawie.
* „Brzeg-Opole” – transmisja.
* „Wielkie kazanie księdza Bernarda”. Reż. Krzysztof Jasiński – Teatr STU w Krakowie – transmisja.

**2007**

* „Walka karnawału z postem”. Reż. Ewa Wycichowska – Polski Teatr Tańca – Balet Poznański – transmisja.
* „Przypadek Klary”. Reż. Paweł Miśkiewicz – Teatr Polski we Wrocławiu – transmisja.
* „2007: Macbeth”. Reż. Grzegorz Jarzyna – Teatr Rozmaitości w Warszawie.
* „Król Roger”. Reż. Mariusz Treliński – Opera Wrocławska.
* „Kartoteka”. Reż. Michał Zadara – Wrocławski Teatr Współczesny – transmisja.
* „Sędziowie”. Reż. Jerzy Grzegorzewski – Teatr Narodowy w Warszawie.
* „Krum”. Reż. Krzysztof Warlikowski – Teatr Rozmaitości w Warszawie – transmisja.

**2008**

* „Seks, prochy i rock&roll”. Reż. Jacek Orłowski – Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi – transmisja.
* „Teczki”. Reż. Mariusz Malec – Teatr Ósmego Dnia.
* „Hamlet Stanisława Wyspiańskiego”. Reż. Jerzy Grzegorzewski – Teatr Narodowy w Warszawie.
* „Przygody Sindbada Żeglarza”. Reż. Jarosław Kilian – Teatr Polski w Warszawie – transmisja.
* „Burza”. Reż. Krzysztof Warlikowski – Teatr Rozmaitości w Warszawie.
* „Spowiedź w drewnie”. Reż. Krystian Kobyłka – Opolski Teatr Lalki i Aktora im. Alojzego Smolki.
* „Wierszalin. Reportaż o końcu świata”. Reż. Piotr Tomaszuk – Teatr Wierszalin w Supraślu – transmisja.
* „Transfer!”. Reż. Jan Klata – Wrocławski Teatr Współczesny.

**2009**

* „Ferdydurke”. Reż. Janusz Opryński – Teatr Provisorium w Lublinie.
* „Chodnik 05”. Reż. Jarosław Staniek – Gliwicki Teatr Muzyczny.
* „Odpoczywanie”. Reż. Paweł Passini – Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie – transmisja.
* „Opowiadania dla dzieci według Singera”. Reż. Piotr Cieplak – Teatr Narodowy w Warszawie.
* „Rzeczpospolita Babińska”. Reż. Stanisław Radwan – Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie.
* „Bułhakow”. Reż. Maciej Wojtyszko – Teatr Słowackiego w Krakowie.
* „Sprawa Dantona”. Reż. Jan Klata – Teatr Polski we Wrocławiu – transmisja.
* „Szczęśliwe dni”. Reż. Antoni Libera – Teatr Dramatyczny w Warszawie.

**2010**

* „ID”. Reż. Marcin Liber – Teatr Współczesny w Szczecinie.
* „Makbet”. Reż. Andrzej Wajda – Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie.
* „Sztuka bez tytułu”. Reż. Agnieszka Glińska – Teatr Współczesny w Warszawie.
* „Wymazywanie”. Reż. Krystian Lupa – Teatr Dramatyczny w Warszawie

**2011**

* „Lalka”. Reż. Wojciech Kościelniak – Teatr Muzyczny im. Danuty Baduszkowej w Gdyni – transmisja.
* „Sprzedawcy gumek”. Reż. Artur Tyszkiewicz – Teatr Imka w Warszawie – transmisja.
* „Utwór o Matce i Ojczyźnie”. Reż. Marcin Liber – Teatr Współczesny w Szczecinie – transmisja.
* „Iwona, księżniczka Burgunda”. Reż. Atilla Keresztes – Teatr Śląski w Katowicach.
* „Kamienie w kieszeniach”. Reż. Łukasz Witt-Michałowski – Scena Prapremier in Vitro w Lublinie.
* „Zmierzch bogów”. Reż. Grzegorz Wiśniewski – Teatr Wybrzeże w Gdańsku.
* „Białe małżeństwo”. Reż. Krystyna Meissner – Wrocławski Teatr Współczesny – transmisja.

**2012**

* „III Furie” Reż. Marcin Liber – Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy – transmisja
* „Turandot”. Reż. Paweł Passini – neTTheatre.
* „Cholonek” - Teatr Korez w Katowicach.
* „Bracia Karamazow”. Reż. Janusz Opryński – Teatr Provisorium w Lublinie.

**2013**

* „Idąc rakiem według Grassa”. Reż. Krzysztof Babicki - Teatr Miejski w Gdyni.
* „Ciała obce Holewińskiej”. Reż. Kuba Kowalski - Teatr Wybrzeże w Gdańsku.
* „Samotność pól bawełnianych”. Reż. Radosław Rychcik - Teatr im. Żeromskiego w Kielcach.
* „Saksofon”. Reż. Izabella Cywińska (prod. Narodowy Instytut Audiowizualny).

**2014**

* „Piąta strona świata”. Reż. Robert Talarczyk - Teatr Śląski w Katowicach.
* „Wiśniowy sad”. Reż. Izabella Cywińska - Teatr Nowy w Poznaniu.
* „Korzeniec” . Reż. Remigiusz Brzyk - Teatr Zagłębia w Sosnowcu.
* „Miłobójcy”. Reż. Lech Mackiewicz - Teatr Nowy w Zabrzu.