Proces Legislacyjny

**Proces Legislacyjny** - sposób uchwalania ustaw, określony w Konstytucji, Regulaminie Sejmu oraz Regulaminie Senatu

## Inicjatywa Ustawodawcza

Inicjatywa ustawodawcza, czyli prawo do zgłoszenia projektu ustawy przysługuje:

* Grupie 15 posłów
* Senatowi (większość głosów)
* Komisji Sejmowej
* Radzie Ministrów *(tzw. "Projekt rządowy")*
* Prezydentowi *(tzw. "Projekt prezydencki")*
* Grupie 100 tyś obywateli

## Przebieg

### Pierwsze Czytanie

Po zgłoszeniu projektu ustawy przez grupę 15 posłów, zostaje on skierowany do Komisji Sejmowej. Jej zadaniem jest zaopiniowanie ustawy, przesłanie do Sejmu bez zastrzeżeń, lub proponując poprawki, bądź odrzucenie.
***Zadaniem członków komisji jest opiniowanie ustawy w kontekście jakości technicznej, wykrywania dziur itp., a nie na np. o odrzuceniu ustawy, z powodu różnic ideologicznych.***

Jeżeli ustawa dotyczy zmian w Konstytucji, praw i wolności obywatelskich, prawa wyborczego, ustaw budżetowych i podatkowych pociągających za sobą istotne skutki finansowe, organów państwa i samorządu terytorialnego, pierwsze czytanie odbywa się na posiedzeniu Sejmu.

### Drugie Czytanie

Projekt trafia do Sejmu, rozpoczyna się swobodna dyskusja, każdy może wyrazić swoje zdanie, albo zaproponować poprawkę, zadać pytanie etc.

Na sam koniec odbywa się głosowanie **tylko** nad poprawkami, trwa standardowo 24h. Jeżeli zostaną przegłosowane dwie poprawki, w których jedna powoduje bezprzedmiotowość drugiej, zostaje przyjęta ta, z większą ilością głosów "za".

### Trzecie Czytanie

Ostateczna debata nad projektem ustawy z przyjętymi poprawkami. Podczas debaty, występują **tylko i wyłącznie** osoby, które wyrażają oświadczenia w imieniu frakcji. Nie ma możliwości zgłoszenia poprawki, chyba, że będzie istotna (np. brak daty wejścia w życie), wtedy czas głosowania nad nią wynosi 5 minut.

Na samym końcu ustawa jest poddawana głosowaniu i uchwalana zwykłą większością głosów, chyba że rodzaj uchwalanej ustawy wymaga innej. Jeżeli zostanie uchwalona, Marszałek Sejmu kieruje ją do Senatu.

### Senat

Senat uchwala ustawę większością głosów. Może w trakcie debaty zaproponować poprawki do ustawy, jeżeli zostaną uchwalone zwykłą większością głosów, projekt wraca do Sejmu, gdzie są poddawane głosowaniu. Jeżeli Senat przyjmie ustawę, trafia do prezydenta, jeżeli nie, wraca do Sejmu, który może odrzucić nieprzyjęcie bezwzględną większością głosów (50%+1)

Jeżeli Senat nie odniesie się do ustawy w ciągu 30 dni, uznaje się ją za przyjętą i trafia prosto do Prezydenta.

## Decyzja Prezydenta

Kiedy ustawa trafia do prezydenta ma on prawo do:

* Podpisania jej i zarządzenia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw
* Odesłania do Sejmu do ponownego rozpatrzenia *(tzw. "weto"),* Sejm może je odrzucić większością 3/5 głosów
* Skierowania ustawy do Trybunału Konstytucyjnego do jej ponownego rozpatrzenia:
	+ Jeżeli Trybunał stwierdzi nieprawidłowości, prezydent może odmówić podpisania dokumentu kończąc proces legislacyjny, albo podpisać bez fragmentu sprzecznego z ustawą zasadniczą.
	+ Jeżeli Trybunał wyda wyrok pozytywny, prezydent nie może skorzystać z prawa weta.

## Ogłoszenie w Dzienniku Ustaw

Ostatnim etapem procesu ustawodawczego jest ogłoszenie ustawy w Dzienniku Ustaw. Wchodzi ona w życie w przewidzianym przez nią terminie.