Państwo Bazylejskie

**Bazylea, Państwo Bazylejskie, Królestwo Laposu Wschodniego**, początkowo: **Imperium Bazylejskie**; później: **Stolica Bazylejska** - kraj powstały w wyniku podziału Państwa Laposu na 3 części. Lata świetności państwa przypadają na V i VI wiek PoN, czyli czasy istnienia Imperium Bazylejskiego. Panującym ustrojem była monarchia despotyczna, a władzę przekazywano w systemie spadkowym. W 649 roku, po buncie szlachty, powstała Stolica Bazylejska, w której władzę objął cesarz. Bazylea upadła w 887 roku, stając się częścią Królestwa Laposu Południowego.

## Historia

### Powstanie

Po upadku Państwa Laposu w 292 roku, na jego dawnych terytoriach powstały 3 nowe państwa: Lapos Północny (później Królestwo Novigradzkie) ze stolicą w Novigradzie, Lapos Południowy ze stolicą w Baqi oraz Lapos Wschodni, który nie miało początkowo konkretnej i formalnej stolicy, lecz na znaczeniu zyskał gród zwany Bazyleą. Miasto było stosunkowo bezpieczne od zewnętrznych inwazji i posiadało własne opactwo, co wiązało się wtedy z wielkim prestiżem. W związku z tym, władcy Wschodu zaczęli rezydować coraz częściej właśnie w tej osadzie.

Między 292 a 319 rokiem PoN zachodził proces kształtowania się kraju i stabilnej władzy, a także jednoczenia lokalnych plemion w jedną wspólnotę narodową. Trudno więc mówić, by w tamtym czasie występowały jakieś stałe aparaty i struktury państwa. Dopiero w 319 roku, władca Bazylei - Kaifiasz - zjednoczył wszystkie ludy wokół swojego grodu, a samą osadę ustanowił regularną stolicą. Od tego momentu mówi się więc o Państwie Bazylejskim. Było to w zasadzie państwo-miasto, ponieważ jego granice nie sięgały daleko poza fortyfikacje miejskie. Kaifiasz przyjął eryteizm w 322 roku, by zyskać sobie przychylność hierarchów tej religii. Było to konieczne, ponieważ przywódcy Kościoła mieli olbrzymi posłuch wśród plebsu, a to mogło ułatwić realizację imperialnych planów władcy. Jednak poszerzenie się obszarów Bazylei było możliwe dopiero za czasów jego następcy i syna - Barnaby - który wszedł w konflikt z Olkami i Zongobatami (były to sąsiednie plemiona, które zagrażały niepodległości Bazylei, regularnie napadając na jej granice). Książę rozprawił się z sąsiadami i ruszył do boju przeciwko Retuinom. Podbił co prawda najważniejszy gród tej grupy, ale zmarł jeszcze przed końcem kampanii wojennej. Jego następca, Barnaba II (panował w latach 338-354), dokończył podbój tych obszarów, a swoją córkę (Janinę) wydał za mąż za władcy plemienia Bolwów, zawierając z nimi unię (miało to ogromny wpływ na przyszłą historię Bazylei).

### Ekspansja

Panowanie następnych dwóch królów przeszło bez większego echa - państwo utrzymywało napięte, ale pokojowe relacje z sąsiadami i asymilowało podbite ludy. W latach 60. IV wieku PoN największym zagrożeniem dla Bazylei stała się rosnąca w siłę grupa Chanów, którzy pierwotnie byli koczowniczą społecznością, lecz zmiany cywilizacyjne i napływ z zagranicy nowych technologii umożliwiły im osiedlenie się w jednym miejscu. Horda, z uwagi na odrzucenie eryteizmu i wyznawanie swoich własnych, tradycyjnych religii, stała się zagrożeniem nie tylko militarnym, lecz także kulturowym.

W 366 roku królem został Henryk I, pierwszy z nowej dynastii Luteranów (później zyskała ona też tron Novigradu). Przyjął on tytuł "bazyleus" i postanowił rozprawić się z Chanami. Rozpoczął przygotowania do wielkiej wyprawy bojowej, ale zanim te się skończyły, plemię uprzedziło Bazylejczyków (Bolwowie, pomimo względnej niezależności, już od czasów ślubu Janiny z Katormaksem uznawani za część Państwa Bazylejskiego). Pod koniec 373 roku, armia pod wodzą Galana Marka uderzyła na miasto, powodując wielkie straty, ale nie zdobywając go. Henryk I został pojmany przez wojów chańskich i szantażowano mieszkańców, że jeśli nie się nie poddadzą, to ich władca zostanie stracony. Mieszkańcy zdecydowali się nie kapitulować, a pierwszy z Luteranów został rzeczywiście ścięty. Topora, którym zabito bazylejskiego władcę posługiwał się później sam Galan Marek.

Chanowie postanowili jeszcze raz zaatakować miasto, co skończyło się wielką, epicką bitwą o Bazyleę. W pewnym momencie walk, woje Galana weszły na teren miasta, dokonując kolejnych zniszczeń. Zbawczy okazał się jednak kontratak konnicy, która odparła hordy barbarzyńców i przechyliła szalę zwycięstwa na stronę Bazylejczyków. Galan Marek osobiście próbował zatrzymać natarcie, zabijając i raniąc kilku żołnierzy przeciwnika. Ostatecznie, około południa, wódz Chanów starł się z pewnym rycerzem bazylejskim, który przeciął go mieczem na dwie części. Rycerz ten - młodszy syn Henryka I, Tytus - został ogłoszony przez lud królem od razu po tym, jak jego męstwo i osiągnięcia ujrzały światło dzienne. Na jego temat powstało później wiele legend, co jednak najważniejsze młody król-rycerz pokonał plemię i uczynił je swoją prowincją, wcielając również (już oficjalnie) tereny Bolwów do swojego państwa. Po zwycięstwach wojennych Tytus obwołał się imperatorem, a swoje państwo nazwał Imperium Bazylejskim (stało się to w 375 roku).

### Imperium Bazylejskie

W V w. Bazylea musiała mierzyć się z nowymi rywalami, w postaci Księstwa Akhe Wschodniego oraz Królestwa Novigradzkiego. Państwo utrzymywało przyjazne stosunki z Laposem Południowym, a także z jego największym sojusznikiem – Księstwem Afhe. W międzyczasie utrzymywali również relacje handlowe z Królestwem Nidelu. Imperium Bazylejskiemu doskwierał bardzo brak dostępu do morza, który uzależniał je od sąsiadów (głównie Laposu Południowego i Nidelu).

W 410 roku Królestwo Novigradzkie wypowiedziało wojnę Bazylei. Pierwsza wyprawa wojenna spowodowała, że zachodnio-północna część tego państwa wpadła w ręce Północy. Bazylejczycy zdołali powstrzymać inwazję dopiero pod Didyat, gdzie siły obrońców były 3 razy liczniejsze od najeźdźców. Próby odzyskania zagarniętych ziem zakończyły się kompromitacją i klęską. Dopiero 4 lata później, po okresie względnego pokoju, Imperium postanowiło jeszcze raz przeprowadzić szturm na utracone obszary. Novigrad tym razem poległ, a pod władzę imperatora wpadł region zwany Kumileguą. Radość ze zwycięstwa nie trwała długo, bowiem na drugim końcu kraju sąsiednie Królestwo Nidelu rozpadło się, a jedno z państewek sukcesyjnych - Księstwo Meridy - napadło na wschodnią granicę imperium. Dotychczasowi wrogowie wykorzystali zamieszanie, rozpoczynając trzecią wojnę i zadając ogromne straty Bazylei. W tej sytuacji, imperator Jakowid III pojechał osobiście do księcia Akhe Wschodniego, prosząc go o pomoc. Za dużym pieniężnym wynagrodzeniem, książę zgodził się zawiązać unię, przechylając szalę zwycięstwa na stronę Bazylei. Najazd Novigradu udało się w końcu odeprzeć, jednak Kumilegua już nie wróciła w ręce imperium. Również ataki Meridańczyków udało się zatrzymać, ale co jakiś czas inwazje się powtarzały. Wschodnie prowincje zostały ponadto zdestabilizowane, coraz większy wpływ na regionalną politykę miały mniejszości, przede wszystkim: redańska, noterdońska, lakońska, retuińska i mezzańska.

Imperium Bazylejskie w drugiej połowie V wieku przeżywało swoje lata świetności, jak i pod kulturowym, tak i politycznym oraz militarnym względem. W 453 roku Marek VIII zerwał układ z Akhe Wschodnim i wkroczył na czele swoich wojsk do stolicy państwa. Dwa lata później wybuchła kolejna wojna z Księstwem Meridy, w której tym razem Bazylea odniosła całkowite zwycięstwo. Dzięki tym kampaniom wojennym Imperium stało się w 456 roku największym państwem na świecie, utrzymując jednak ten zaszczytny tytuł niecałe 10 lat, do 465 roku. Mimo ciągłych starć i działań zaczepnych na granicy z Królestwem Novigradzkim, tamtejsza sytuacja była w miarę stabilna do późnych lat 90. Okres panowania Marka V (462-479) jest uważany za Złotą Erę bazylejskiej kultury, sztuki. Sam imperator słynął ze swojego zauroczenia językami gilfarskimi i całą kulturą Babilonu, cały czas dążył do stworzenia z Bazylei „łącznika między Laposem a Babilonem, Arią a Gilfarem”. U schyłku jego rządów, w stolicy założono legendarny Uniwersytet Bazylejski, do którego w celu zdobycia wykształcenia zjeżdżali się ludzie ze wszystkich stron świata. Sama uczelnia przetrwała oczywiście do czasów współczesnych, nie tracąc na przestrzeni lat prestiżu.

Koronowany w 479 roku Tytus II panował zaledwie 6 miesięcy, lecz mimo to był on niezwykłym przywódcą. Jako pierwszy władca Bazylei przyjął oficjalnie bogotizm, przyczyniając się do założenia na terytorium państwa nowego patriarchatu Kościoła Bogota. Spotkał się on nawet kilka razy z samym Naczelnym Kapłanem Polis, który jednak raczej nie darzył go specjalną przyjaźnią, ponieważ nie znosił jego specyficznego charakteru i humoru. W 480 roku Tytus II umarł na zawał serca, nie zostawiając żadnego potomka ani testamentu.

Śmierć Tytusa II spowodowała rozłam – nagle, pierwszy raz od wielu lat, szlachta i duchowieństwo musieli się zmierzyć z kwestią wyboru nowego imperatora. Najbogatsi arystokraci ruszyli do walki o tron, jednak pomimo rozmów, rywalizacji a nawet prób zbrojnego przejęcia władzy nie udało się wybrać nowego przywódcy. Okres bezkrólewia trwał prawie 2 lata, w końcu magnat Strogo Clavas zwrócił się do przywódców Kościoła Erytejskiego z prośbą o wydanie ostatecznej decyzji. Reszta arystokratów przystała na to rozwiązanie. Niewielu zdawało sobie sprawę, że hierarchowie eryteizmu są związani mocno z władzami Królestwa Novigradzkiego, które niebagatelnie ingerowało w proces wyboru imperatora. Ostatecznie, nowym władcom został słaby, niezdolny do kontrolowania szlachty Palenius Ronaberg. Tym samym, władzę przejęła dynastia Ronabergów.

### Zmierzch imperium

Już pierwsze lata rządów rodu Ronabergów ukazały wady i trudności, wynikające ze zbytniego scentralizowania władzy. W kraju nie funkcjonowała praktycznie żadna administracja terytorialna, która mogłaby reagować szybko na nagłe zmiany sytuacji w regionie. Imperator, który dotychczas dzierżył niepodzielną i bezwzględną władzę, teraz musiał coraz większą wagę przywiązywać do woli szlachty i innych wpływowych klas społecznych. Palenius I prowadził chaotyczną politykę zagraniczną, nie mogąc sobie poradzić z ruchami niepodległościowymi w dawnym Księstwie Meridy, ani z coraz agresywniejszymi najazdami Novigradu. Był uległy wobec Kościoła, z którym bał się zadzierać. Ta postawa wywołała wśród szlachty duże kontrowersje. Duża część arystokratów domagała się natychmiastowej abdykacji, grożąc puczem jeśli tak się nie stanie. Druga zaś strona broniła władcy, nawołując do wprowadzenia reform i dania szlachcie większego wpływu na podejmowanie decyzji. W 486 roku, Palenius I popełnił samobójstwo, a władzę po nim przejął wspomniany już Strogo Clavas. Był on o wiele bardziej zdecydowanym władcom niż poprzednik, zapowiadał odważne reformy ustrojowe. Zanim jednak zdołał zrealizować swoje plany, wybuchło tzw. Powstanie Mezzy, które opanowała wschodnie tereny imperium. Wysłane przez Clavasa wojska nie opanowały wzburzonych nieudolną polityką rebeliantów, którzy po ciężkiej bitwie o Meridę (487 rok) uzyskali niepodległość od Bazylei. Powstało wtedy Królestwo Redanii ze stolicą w Meridzie. W regionie dawnego Akhe Wschodniego doszło również do buntu, któremu przewodził legendarny Starwin Mądry (mag i rycerz). Tym razem jednak, wojownikom o wolność nie udało się w pełni odzyskać kontroli nad okupowanymi obszarami. Imperator, chcąc zemścić się na powstańcach, wydał w 490 roku dekret nakazujący ściganie ze szczególną zawziętością uczestników przewrotu. Władca zezwolił, by w polowanie zaangażowali się też zwykli ludzie, stąd też za wskazanie miejsca pobytu któregoś z wyżej postawionych przywódców powstania lub osobiste przyniesienie go władzom żywego lub martwego wyznaczono nagrodę 10 000 złotych dukatów. Ten okres nazywa się, z uwagi na władcę, Polowaniami Clavasa. Łowcy nagród i poszukiwacze przygód ruszyli na poszukiwania, udało się znaleźć wielu spiskowców, jednak najważniejszy z nich - Starwin - pozostawał nieuchwytny. Działał on w podziemiu, nadzorując kształtowanie antybazylejskiej rebelii. Ta ostatnia, chociaż nie była zdolna już wzniecić powstania ani stawić czoła regularnej armii okupanta, dokonywała nadal działań dywersyjnych i sabotażowych. W 497 roku wybuchł kolejny bunt, tym razem już tylko w największych miastach. Walkom w mieście Tavhen przewodniczył sam Starwin Mądry. Pomimo ogromnych strat po obu stronach, rewolucja zakończyła się sukcesem. Tavhen ze swoimi przedmieściami stało się niezależnym państwem-miastem, które dla własnego bezpieczeństwa dołączyło do Unii Lakońskiej, by kilka lat później stać się częścią nowego Królestwa Lakonii. Bazylea, chociaż utraciła wtedy jedynie jedno miasto, przeżyła ogromny wstrząs. Polowania Clavasa jeszcze się nasiliły, lecz to wzbudziło jedynie kolejne niepokoje i zamieszki. Strogo Clavas, podobnie jak wcześniej Palenius, powiesił się.

### I Wojna Logańska

Do końca lat 20. w całym imperium wybuchło prawie 5 powstań, z których sukcesem zakończyło się jedynie jedno. Skutków nie można było jednak lekceważyć – władza Bazylei została odrzucona w Redanii i Mezzie, które utworzyły jedno państwo w regionie dawnego Księstwa Meridy. To, w połączeniu ze zjednoczeniem Lakonii w 523 roku, było tylko zapowiedzią kolejnych kłopotów. Bazylea, która jeszcze 70 lat wcześniej dzierżyła pozycję największego kraju Loganii, teraz stanowiła jedynie cień dawnej potęgi. Stawała się państwem teoretycznym, w którym władza przechodziła z rąk do rąk w wyniku intryg, zabójstw, afer i szantaży. W wyniku podstępnych działań arystokracji, władzę w 527 roku ostatecznie utraciła dynastia Ronabergów.

Imperium Bazylejskie musiało jednak błyskawicznie przygotować się do zmieniającej na świecie sytuacji. W 539 roku, początkowo małe rozruchy w południowym Królestwie Arbacji przeobraziły się w dużej wielkości powstanie, na którego czele stanął Ekumen. Początkowo władze Bazylei oraz innych państw Arii ignorowały bunt, jednak po zajęciu przez wyznawców proroka miasta Fivebot rozpoczęto przygotowania nie tylko do wypraw wojennych po drugiej stronie Morza Wewnętrznego, ale również obrony samej Arii przed najazdem „sekciarzy”.

Gdy w 550 roku Ekumenia podbiła należące do Królestwa Redanii Wyspy Barońskie, stało się pewne, iż kontynent jest w poważnym zagrożeniu. Pierwszy raz w historii Loganii, miało dojść do bezpośredniej konfrontacji państw Arii i Gilfaru. Jeszcze w tym samym roku, wojska Państwa Proroka weszły na Półwysep Środkowo-Lakoński, pokonując obrońców. Koalicja Bazylei, Lakonii, Redanii i Mezzy oraz Laposu Południowego zdecydowała się związać najeźdźców na dużym polu, pozwalającym najefektywniej wykorzystać dostępne wojska. Niedaleko miasteczka Conhanhem doszło do bitwy, w której wojska aryjskie w liczbie prawie 180 000 rozgromiły uderzenie Ekumeńczyków, a następnie odparły kontratak wroga. Połączone siły Henryka III (Lakonia), Gracjana I z dynastii Karolinów (Redania) i imperatora Bazylei – Marka Paleniusa zdołały ponadto odzyskać kawałek Półwyspu, ale w końcu kontrofensywa stanęła. Potem I Wojna Logańska w Arii się skończyła, dogasając jeszcze w zachodnim Gilfarze.

Mimo teoretycznego zwycięstwa, co bardziej dalekowzroczni politycy Bazylei zdawali sobie sprawę, iż wojna ponownie nawiedzi Arię. Inwazja Ekumeńczyków, chociaż wpłynęła w o wiele mniejszym stopniu na kontynent niż przewidywano, przyśpieszyła przemiany polityczne i społeczne. Gdy zagrożenie ze strony Państwa Proroka minęło, wznowiły się zakończone dotychczas wojny – najpierw, w 557, Bazylea próbowała odbić utracone terytoria Redanii i Mezzy, ale rok później została zaatakowana przez Królestwo Lakonii, a w 559 – przez Królestwo Novigradzkie.

### Stolica Bazylejska

Na początku VII w. PoN Imperium Bazylejskie przeżywało głęboki kryzys. Państwo (nadal) toczyło jednocześnie wojnę z Novigradem, Redanią, Lakonią, mierzyło się z buntami w północnej części kraju oraz najazdami Oranów z południa. Spadał autorytet Imperatora, bo oprócz kurczenia się terytorium władza coraz częściej przechodziła z rąk do rąk w wyniku rewolucji i przewrotów. Marek Palenius V – uznawany za przedostatniego imperatora Bazylei – próbował bezskutecznie uspokoić sytuację w państwie, ustępując szlachcie i próbując negocjować z wrogami zagranicznymi. Ale jego działania nie przyniosły skutku a dawna potęga topniała coraz bardziej. Dopiero Werseusz Reformator zdecydował się na wprowadzenie drastycznych reform. W roku 635 podzielił państwo na 18 księstw i oddał je we władanie swoim dzieciom. Tym samym w Bazylei skończyła się monarchia spadkowa. Pozbawił też szlachtę wszystkich przywilejów, co początkowo wywołało sprzeciw arystokracji. Imperator rozprawił się z nimi krwawo kilka miesięcy później, gdy podstępnie zwabił w pułapkę i zamordował najważniejszych magnatów. To przelało i tak napełnioną już po brzegi czarę goryczy, na terenie całego państwa szlachta pod wodzą arystokraty Helmfarda wypowiedziała posłuszeństwo Markowi oraz wszczęła rewolucję. Do puczu przyłączyło się również wielu żołnierzy i dowódców wojskowych, zwłaszcza, że sami w większości pochodzili z tych wysoko postawionych rodów. W 637 roku rebelianci wtargnęli do Pałacu Królewskiego zabijając wielu urzędników (ale również przedstawicieli dworu), a samego imperatora pojmali i stracili publicznie. Zwłoki władcy pocięto i w kawałkach odesłano do liderów buntu. Sam Helmfard ogłosił się monarchą Bazylei, próbując rozpaczliwie przywrócić państwu miano potęgi. Władca zorientował się, że wojen nie da się już wygrać, więc kazał swoim poddanym przewieźć jak najwięcej kosztowności i złota do Bazylei. Na początku lat 40. zawarł z Novigradem układ pokojowy, a Redanii oraz Lakonii oddał kawałki swoich ziem (jednocześnie zostawiając im buntowników z północy).

Państwo Bazylejskie było teraz już tylko prowincją wokół samego miasta, stąd też nazwę kraju zmieniono na „Stolicę Bazylejską”. Helmard zmarł prawdopodobnie na grypę zaraz po podpisaniu układu pokojowego z Król. Novigradzkim, jego następcą został Jeremi Kolos. Przyjął on tytuł bazyleusa, a także nowy (od jego nazwiska) kolosusa. Ustanowił samego siebie monarchą absolutnym i despotycznym, zachował również zasadę dziedziczenia urzędu (jednak już nie tylko przez najstarszego syna). Co jednak najważniejsze, na spotkaniu z arystokratami w 649 roku zlikwidował urząd imperatora, zastępując go posadą cesarza. To tą datę uznaje się za ostateczny koniec Imperium Bazylejskiego.

### VIII wiek

Długie rządy Jeremiego Kolosa oraz jego następcy – Jeremiego Kolosa II – ustabilizowały sytuację w kraju, płynnie wprowadzając go w nowe stulecie. W Bazylei, która dawniej zdominowana była przez eryteizm, przewagę zyskiwali coraz bardziej bogotianie, rozwijający sieć swoich kaplic i kościołów na terenie państwa. Kolejny cesarze Stolicy byli już praktycznie zawsze wiernymi tej monoteistycznej religii.

Rządy Jeremiego Kolosa zakończyły się w 730 roku, gdy, ówcześnie 82 letni, cesarz odszedł na emeryturę. Z powodu braku męskiego potomka w grę wchodziły dwie opcje: objęcie rządów przez nową dynastię, do czego ustępujący władca nie chciał dopuścić, lub posadzenie na tronie młodej księżniczki Ladiany. Szlachcice, ale i sam ojciec, mieli wątpliwości czy kobieta podoła roli cesarza, lecz ostatecznie zgodzili się na wprowadzenie jej na tron. Nowa władczyni przyjęła imię Gloriana, od erytejskiej bogini piękna i mądrości. Zrobiła to mimo wiary w Bogota, co według historyków miało być protestem przeciw polityce skorumpowanego patriarchy Bazylei – Ortinona Gordyksa. Obie te postacie nie darzyły sympatią i stale ze sobą rywalizowały.

Nowa cesarzowa, jako pierwsza w historii tego państwa, przyjęła koronę z rąk Kapłana Naczelnego Polis w Świątyni Patriarchalnej w Bazylei. Stało się to dopiero w 731 roku, prawie 9 miesięcy po odejściu poprzednika. Tak późny termin wynikał ze sporu między ŚKB a kościołami erytejskimi o to, kto ma dokonać koronacji władczyni. Za czasów Gloriany udało wzmocnić się jeszcze bardziej ekonomię kraju, a także zwiększyć jego wpływ na światową politykę. Bogactwa Stolicy Bazylejskiej przyciągały bowiem wielu książąt, którzy chcąc zyskać majątek stawali się wasalami państwa. W okresie jej panowania doszło też do tymczasowej poprawy sytuacji bogotian w Państwie Proroka, a także osłabnięcia prześladowań religijnych.

Sama Gloriana była władcą niezwykłym - odbyła więcej podroży zagranicznych niż wszyscy jej poprzednicy razem wzięci, spotykając przy tym nowe postaci, jak Duchowy Przywódca Ekumeny. Piękna oraz charyzmatyczna władczyni miała 3 dzieci oraz była bardzo wykształcona – umiała czytać i pisać, uwielbiała teatr oraz literaturę piękną. Działała mocno na rzecz pokoju i bezpieczeństwa w Loganii. W wyniku problemów ze zdrowiem, w 752 roku abdykowała oddając tron najstarszemu synowi – Barnabie – który przyjął imię Arkadiusz. „Era Gloriańska” jest uznawana za okres świetności Stolicy Bazylejskiej.

Arkadiuszowi I, który władzę objął po znakomitych wręcz rządach matki, przypadło panować w stabilnym i potężnym państwie, które mimo małych zasięgów terytorialnych miało istotny wpływ na arenę międzynarodową. Cesarz marzył o odbudowaniu Imperium Bazylejskiego, zdając sobie jednak sprawę, że nie osiągnie tego drogą militarnych podbojów, bo armia była zbyt słaba. Rozpad Królestwo Novigradzkiego (670) oraz powstanie na jego dawnym terenie marionetkowych i słabych państw neutralizowało największego wroga Bazylei, natomiast ani Konfederacja Polis, ani przeżywające kryzys Królestwo Oranii nie mogło zagrozić zwiększeniu wpływów Stolicy w państwach Arii.

Chociaż Bazylea nie miała dostępu do morza, Arkadiusz dążył do zabezpieczenia handlu morskiego swojego kraju. W realizacji planu pomógł mu Nilidh – skorumpowany możnowładca lakoński, który zarządzał portem w Nowym Starwing. Szlachcic ten popadł w poważne finansowe tarapaty, był uzależniony od hazardu, a przez ciągłe porażki zadłużył się i naraził na gniew przedstawicieli półświatka przestępczego. Cesarz wyciągnął do niego pomocną dłoń, oferując rozliczenie się z długów w zamian za zagwarantowanie darmowego przepływu bazylejskich towarów. Nilidh zgodził się, dopuszczając się zdrady swojego państwa i polepszając kondycję ekonomiczną Bazylei. W następnych latach, na drodze korupcji, Arkadiusz zyskał sobie przychylność innych ważnych osobistości, utrzymując to jednocześnie w względnej tajemnicy. Za murami Pałacu Cesarskiego kwitł nierząd – wyżsi przedstawiciele dworu, członkowie rodziny czy nawet sam cesarz często organizowali biesiady, korzystali z usług prostytutek i zakupywali ogromne ilości narkotyków. Zbiegło się to z suszą, której skutkiem był wzrost liczby głodujących. Kościół Bogota, dowiedziawszy się o niemoralnych zabawach władcy oraz jego otoczenia, postanowił jak najszybciej pozbyć się go, zanim prawda wyszła by na jaw, co mogło by skończyć się tragicznie. O sytuacji został zawiadomiony Kapłan Naczelny Polis, a także Patriarcha Bazylei. W 757 roku, obaj duchowni zawiązali z nieprzychylnymi Arkadiuszowi arystokratami spisek, mający na celu odsunięcie go od władzy. Szlachcic Ailpein Donohuei szantażował cesarza, że jeśli nie abdykuje, rozpowie ludowi wieść o rozpuście panującej na dworze. Intryga powiodła się a Arkadiusz zrzekł się urzędu, jednocześnie oddając tron swojemu synowi – Teodorowi. Ówcześnie 12-letni władca był oczywiście za młody, by rządzić Stolicą Bazylejską, więc faktyczną władzę w państwie miał wspomniany Ailpein Donohuei, który w 760 roku poślubił siostrę Arkadiusza – Batyldę.

### Upadek

Skandal związany z Arkadiuszem I rozszedł się po kościach - mimo iż ostatecznie część prawdy wyszła ujrzała światło dzienne, to oburzenie społeczne było o wiele mniejsze niż gdyby wiedza ta wydostała się podczas jego panowania. Ale wraz z synem Gloriany odeszły też na zawsze marzenia o odnowie Imperium Bazylejskiego - spiski i korupcja również zostały odkryte, co skończyło się egzekucjami zdrajców oraz nałożeniem na Stolicę embarga. II Wojna Logańska ominęła Bazyleę, lecz nie zmieniło to drastycznie problemów kraju. W państwie rozszalała się na dobre bieda oraz głód, ponadto epidemia tyfusu w latach 70. i 80. wyniszczyła społeczeństwo. Polityczna stabilność z czasów Gloriany prysła - powstanie Królestwa Północnego Laposu i upadek Oranii spowodował spadek znaczenia Stolicy. Stawała się ona państwem teoretycznym, niemającym wpływu na własne "podwórko", a co dopiero politykę międzynarodową. IX wiek to dla Bazylei już samo pasmo katastrof - cesarze zmieniali się praktycznie co kilka lat, społeczeństwo spolaryzowało się na bardzo bogatych i na tych, którzy nie mieli w zasadzie nic. Próby reform gospodarczych zawiodły - drastyczne cięcia wydatków i obciążeń fiskalnych jedynie złagodziły kryzys. Władza cesarska praktycznie podupadła, a realną siłę polityczną w kraju zachowały jedynie najbogatsze rody i Kościół Bogota (kościoły erytejskie zmagały się z poważnymi problemami finansowymi i moralnymi). W połowie IX wieku cesarz Aleksander Ludwik IV stał się lennikiem Kapłana Naczelnego Polis, w zamian za olbrzymi kredyt, umożliwiający odbudowanie kraju. Sytuacja się polepszyła, głód i ubóstwo spadły, lecz uznanie zwierzchnictwa władz Kościoła przypieczętowało los Stolicy Bazylejskiej. W latach 70. (tak pozostało do samego końca), dla utrzymania stabilności władzy, cesarzami stawali się Patriarchowie Bazylei. W roku 872, Kapłan Naczelny Polis zawarł z królem Laposu Południowego - Gracjanem I - tajny układ w którym zgodził się oddać ziemie Stolicy jego następcy. Plan został zrealizowany - w 887 roku Stolica Bazylejska przestała istnieć, stając się własnością państwa rządzonego przez Macieja V. To wydarzenie uznaje się za koniec Epoki Bazylejskiej.

## Ustrój polityczny

Początkowo, Państwem Bazylejskim rządził władca absolutny wraz z dworem. Na przestrzeni wieków, głównie po inwazji Chanów, władza monarchy powiększała się coraz bardziej. W czasach Imperium Bazylejskiego tytuł "władca" został zmieniony na "imperator", który stał się przywódcą absolutnym i despotycznym. Zlikwidowano wtedy wszystkie - i tak mało znaczące - urzędy kolegialne. Szlachta, chociaż istniała i to całkiem liczna, nie miała dużego wpływu na władzę. Z czasem powstały jednak nowe instytucje państwowe, m.in. urząd Kanclerza, zarządzającego skarbem i sprawami fiskalnymi, dowódców wojskowych, zarządzających armią oraz Wysokiego Doradcy, wspierającego samego władcę udzielając propozycji i pomysłów. W schyłkowym okresie Imperium Bazylejskiego rozpoczął się oficjalnie kult cesarza, będącego nie tyle boskim pomazańcem (jak w innych państwach monarchicznych), lecz po prostu bogiem.

Po śmierci Tytusa II władza monarchy, zależnego już od szlachty, mocno zmalała, ale w czasach Stolicy Bazylejskiej ponownie stała się ogromna. W tym okresie upadła koncepcja boskiej natury monarchy, ponieważ większość z nich była bogotianami i jako monoteiści odrzucali swoją boską naturę.

W ostatnich latach istnienia Stolicy Bazylejskiej, Aleksander Ludwik IV złożył przed głową Kościoła Bogota hołd lenny, w wyniku którego Kapłan Naczelny Polis stał się formalnym przywódcą państwa. W jego imieniu, funkcje cesarzy pełnili już do 887 roku Patriarchowie Bazylei.

### Administracja terytorialna

Państwo Bazylejskie dzieliło się na wielkie księstwa, te na księstwa, a najmniejszą jednostką terytorialną była baronia. Zwycięstwie nad Chanami i powstaniu Imperium, Tytus I powołał nowy system - kraj podzielono na 2 księstwa, składające się z prowincji, a te z włości. Włości były zarządzane przez Szeryfów, ta lokalna społeczność była podatna na wpływ arystokracji. Władze prowincji stanowił Namiestnik Królewski, a skarbem (podobnie jak w władzy centralnej) zajmował się kanclerz. Na każdą prowincję oddelegowane były garnizony, zazwyczaj w wysokości 5000 ludzi. Im bardziej wzrastała pozycja imperatora, tym bardziej topniała pozycja władz terytorialnych, które z czasem zajmowały się tylko sprawami bieżącymi i takimi, które król zostawił prowincjom i włościom. Mimo to, podział na prowincje pozostał do schyłku Imperium, gdy został na krótko zamieniony przez 18 księstw. Potem, na początku VIII wieku dawny system powrócił, utrzymując się aż do samego upadku Bazylei.

## Kultura i język

Lapos Wschodni był podatny na wpływ kultury babilońskiej, z której zaczerpnął wiele urozmaiceń. Lapos z elementami wschodnimi nazywa się Lapo-sath.

Bazylea słynęła już od początków swego istnienia z uniwersytetów i ogólnej edukacji. Legendarny Uniwersytet w Bazylei do dziś jest jednym z najlepszych na świecie. Społeczeństwo imperium było najlepiej wykształcone, nawet najbiedniejsze klasy miały dostęp do szkolnictwa. Stąd powstało słynne w Bazylei powiedzenie: "czy się stoi, czy się leży, dobra szkoła się należy", oraz ludowa mądrość: "jeśli stać cię na chleb, to szkołę tez dostaniesz". Bazylejskie wzory oraz standardy edukacyjne przenikały również do innych państw, powodując znaczne podniesienie poziomu wyedukowania społeczeństwa.

Bazylea miała 4 języki urzędowe, z których najważniejszym była jednak łacina. Jej wschodni dialekt ukształtował się w wyniku kontaktu kultury Babilonu z Laposem. Na wschodnich prowincjach państwa używano często języka późno-lifteńskiego, dialektów lakońskich czy języka redańskiego i jego gwar. W czasach Stolicy Bazylejskiej jedynym urzędowym językiem była jednak łacina. Szczególnie w schyłkowym okresie istnienia Stolicy prowadzono surową politykę lingwistyczną, mającą na celu promocję wschodniego dialektu łaciny i usunięcie innych języków. Wraz z upadkiem Bazylei zaprzestano przymusowej latynizacji, pozwalając na swobodne posługiwanie się innymi językami.

## Religie

### Bogotizm i eryteizm

Na terenie Imperium Bazylejskiego ścierały się 2 główne religie w Arii – politeistyczny eryteizm oraz monoteistyczny bogotizm. Państwo starało się z tego powodu być jak najbardziej neutralne i mediować między wyznaniami jeśli była taka potrzeba. Władcy mieli różne upodobania, ale większość z nich wyznawała panteon na czele z Eryteuszem. Jednak od VI w. sytuacja zaczęła się zmieniać, a Kościół Bogota zyskał tam uprzywilejowaną pozycję, spychając na dalszy plan politeistów.

### Ekumenizm

Ekumenizm był jedyną religią, która spotkała w Bazylei zdecydowany opór. Władze Imperium, a potem Stolicy dostrzegały zagrożenie, jakie niosła nawet pokojowa ekumenizacja państwa. Nadmierna liczba wyznawców Wielkiego Proroka mogła doprowadzić do zdestabilizowania delikatnego kraju i wojny domowej, na co cesarze nie mogli sobie pozwolić. Zwalczanie ekumenizmu było dla władz i zwykłych ludzi przejawem solidarności z prześladowanymi w Państwie Proroka bogotianami oraz erytianami. Dyskryminacja religijna nasiliła się podczas II Wojny Logańskiej, ale od tamtego czasu prowadzono już raczej ugodową politykę wobec tej wiary. Faktem jest też, że ekumenizm po prostu nigdy nie był (ani w Bazylei, ani w żadnym innym państwie Arii) popularny, a liczba wiernych utrzymywała się na niskim poziomie. Mimo to, do dziś na terenach byłej Stolicy Bazylejskiej wyznający ekumenizm ludzie są wręcz alegorią zła moralnego i religijnego.

### Braminizm

Braminizm, jako religia typowo gilfarska, nigdy nie przyjął się na bazylejskich terytoriach. Najwięcej wiernych tego kultu pojawiło się w czasach świetności Imperium Bazylejskiego, gdy wiara w Caira roznoszona była przez żeglarzy, kupców i podróżników przybywających zobaczyć na własne oczy potęgę Bazylei oraz rozpocząć tu życie. Złoty Braminizm był nadal obcą, specyficzną wiarą przyniesioną z dalekich krajów, do których powinno zwracać się jednak z szacunkiem oraz respektem. Taki stosunek był też odwzajemniany, wyjątkiem w tej materii byli magowie Zakonu Jerycha, którzy z dystansem podchodzili ogólnie do ludów aryjskich.

## Społeczeństwo

Społeczeństwo Bazylei w początkowych okresach jej istnienia dzieliło się wedle profesji: klasa rolników i rzemieślników, klasa kupców, klasa duchownych i klasa polityczna. Przynależność do klas była raczej dziedziczna, chociaż zdarzały się awanse społeczne. Większość ludzi zajmowała się uprawą ziemi lub rzemiosłem, inni sprzedawali te wyroby, co wiązało się też z częstymi podróżami wewnątrz kraju i za granicę. Były to grupy proste, słabo wykształcone, składające się jak i mężczyzn, tak i kobiet (u kupców dominowali lekko panowie). Niższe klasy społeczne przeważnie nie umiały czytać ani pisać, co innego kler, który pod tym względem był elitą społeczeństwa. Duchowni nie tylko spisywali książki i wykonywali w nich iluminacje, ale także prowadzili szkoły dla dzieci z bogatych rodzin i swego rodzaju klasztorne biblioteki. Klasa polityczna zazwyczaj nie umiała pisać ani czytać, ale zdarzały się wyjątki (pierwsi władcy Bazylei byli ludźmi wykształconymi i obeznanymi z kulturą). Podobnie jak duchowieństwo, klasa rządząca była praktycznie całkowicie zdominowana przez mężczyzn.

W czasach Imperium Bazylejskiego struktura społeczna zaczęła się zmieniać - na szczycie hierarchii stał imperator i jego rodzina. Najbogatsze rodziny ze wszystkich starych klas stworzyły arystokrację, która razem z duchowieństwem zastąpiła klasę polityczną. Rolnicy, rzemieślnicy, kupcy i inni przedstawiciele zwykłych zawodów podzieleni zostali na 3 klasy: panów (posiadających podwładnych i własne posiadłości czy zakłady, mieli nad sobą arystokrację lub kler), poddanych (klasa średnia, pracowali u panów i arystokracji/kleru) i plebs (niemający żadnego majątku, albo taki, który nawet nie starczał na wyżywienie rodziny). Nie trudno przewidzieć, że plebs (a czasami nawet poddani) byli pogardzani, straszono nimi dzieci twierdząc, że roznoszą choroby, są brudni i pochodzą od starodawnych potworów, wbitych przez ludzi w Epoce Antropogenicznej. Siła szlachty wzmocniła się jeszcze bardziej pod koniec V wieku, po śmierci Tytusa II.

W schyłkowym okresie istnienia Imperium Bazylejskiego Werseusz Reformator zabił część najbardziej wpływowych arystokratów, przez co znaczenie grupy spadło. W czasach Stolicy Bazylejskiej wrócił podział na klasę polityczną, której częścią stali się najważniejsi hierarchowie kościołów. Stan ten szczycił się najlepszym wykształceniem i w całości umiał czytać/pisać. Była ona na równi z cesarzem, który utracił w dużym stopniu dawny prestiż. Reszta społeczeństwa dzieliła się nadal na panów, poddanych i chłopów. Dopiero na początku VIII wieku zaczęto posługiwać się nowym systemem, zgodnie z którym ludność podzielono na pięć klas: uczonych, kleryków, żołnierzy, rolników i rzemieślników, chłopów i poddanych. Znaczenie zyskało, poza profesją, wykształcenie i majątek. Często ludzie mieli cechy różnych warstw, np. kapłani zostawali uczonymi, albo rolnicy żołnierzami. Awans społeczny najtrudniej było uzyskać chłopom, którzy zwykle całe życie tkwili w jednym stanie. Charakterystyczną rzeczą dla struktury społecznej w Epoce Bazylejskiej było miejsce zamieszkania - najwyższa klasa polityczna i cesarz mieszkali w mieście Bazylea, reszta klasy politycznej i uczeni w większych miastach, rolnicy i żołnierze na prowincji, a chłopi oraz poddani tam, gdzie ich przełożeni.

IX wiek przyniósł ostatnią znaczną zmianę struktury społecznej - szalejące epidemie, głód i ubóstwo podzieliło społeczeństwo na dwa stany: bogatych (najbogatsi właściciele ziemscy, arystokraci rodowi oraz hierarchowie Kościoła Bogota) i biednych (wszyscy poza arystokracją rodową i wyższym duchowieństwem).

## Najważniejsze miasta

* Bazylea
* Olka
* Tavhen
* Merida
* Didyat
* Kusha
* Kumsun

## Dziedzictwo

1. ↑ Katormaks - przywódca Bolwów w latach 338-344; O genezie samego ślubu jest mowa w akapicie "Powstanie"
2. ↑ Dokładnie 67 lat.
3. ↑ Arystokracja próbowała przejąć władzę od nieudolnych imperatorów rodu Ronabergów, doprowadzając do jeszcze większego chaosu.
4. ↑ Ekumenizm wywodził się z eryteizmu, więc religię na początku określano mianem sekty. Stąd też określenie "sekciarz", jako wyznawca proroka.
5. ↑ Chociaż cesarzowa była gorliwą bogotianką, jej fascynacja erytejskim panteonem była powszechnie znana.
6. ↑ Nie król!
7. ↑ Co warto wspomnieć, ustrój terytorialny przetrwał upadek Bazylei. Szymon Wielki, król Laposu Południowego, który przejął władzę nad obszarem dawnej Stolicy zaadaptował rozwiązanie do swojego państwa. Prowincje są do dziś podstawowym elementem administracji terytorialnej Południa.
8. ↑ Chodzi o popularną w Bazylei legendę o Stworach z Urnerów. Miały być to mityczne potwory, które porywały a następnie zjadały kobiety i dzieci. Dzielny rycerz imieniem Gutnik Venard miał zabić przywódcę kreatur, przez co bogowie strącili je do podziemi, a wojownika nagrodzili wieczną chwałą.
9. ↑ Nauki pobierali oczywiście na Uniwersytecie Bazylejskim