Powszechne Prawo Krajowe cz. I, Rozdział 8.

## Prawo kraiowe: Powszechne prawo kraiowe dla państw pruskich

**CZĘŚĆ PIERWSZA**

**TYTUŁ ÓSMY**

*O własności*

§65.

W ogóle właściciel każdy, mocen iest na swey ziemi budować i budowle swe zmieniać.

§66.

Wszelakoż
 żadna budowla, ani żadna zmiana nie ma być przedsiębraną, gdy przez nie
 szkoda lub niebezpieczeństwo dla publiczności zrządzone, lub też miasta
 i mieysca publiczne oszpecone być by mogły.

§67.

Ktokolwiek więc po miastach nową chce przedsięwziąść budowlę, winien wprzód o tym donieść Zwierzchności w celu iey rozpoznania.

§68.

Przy
 rozpoznawaniu takowem Zwierzchność oraz przestrzegać powinna, aby przez
 rzetelne i dokładne opisanie rozebrać się maiącego budynku, tak co do
położenia iego granic i innych stosunków, sporom na przyszłość zayść
mogącym, tak co do narożności iako też w innym względzie według możności
 zaradzono.

§69.

Szczególniey
 potrzeba oddzielnego pozwolenia Zwierzchności, gdy, czy to po miastach,
 czy na wsi, dom nowy ma być wystawionym, lub dawny na inne mieysce
przeniesionym.

§ 70.

Właściciele
 buduiący i budowniczy, niestosuiąc się do takowego przepisu (§69.)
każdy z nich karę policyiną od pięciu do dziesięciu Talarów przewinił,
choćby nawet samey budowli nic nie było do zarzucenia.

§ 71.

W
każdem zdarzeniu budowla bez poprzedniczego doniesienia przedsięwzięta,
gdy okaże że iest szkodliwą lub niebezpieczną, dla publiczności, lub też
 że ulicę albo mieysce publiczne bardzo szpeci, stósownie do przepisów
Zwierzchności zmienioną być winna.

§ 72.

Jeżeli
 zmienienie uskutecznionem być niemoże, budynek musi być zniesionym i
wszystko nakładem buduiącego, przywrócone do stanu przeszłego.

§ 73.

Zakładania
 budowli na ulicach, przez które idący, konno lub wozem iadący na
niebespieczeństwo wystawieni zostaią, przez Zwierzchność nie powinny być
 cierpiane.

§ 74.

Niewolno
 nikomu w mieyscach przeznaczonych do przechodniów publicznych, przed
swemi oknami lub domem wystawiać cóżkolwiek lub powiesić, coby swem
spadnięciem uszkodzić mogło.

§ 75.

Przestępuiący
 przepis takowy, przytrzymanym być ma do uprzątnienia natychmiast rzeczy
 wystawioney lub wywieszoney, i prócz tego przewiniła karę policyiną
dwóch do pięciu talarów.

§ 76.

Place, budowle dotąd oddzielonymi oznaczone liczbami, bez pozwolenia Zwierzchności w ieden ściągnęte być mogą.

§ 77.

Udzielenie
 nawet pozwolenia takowego, w wzlędzie ciężarów i podatków podług liczb
rozkładanych, lub ieszcze rozkładać się maiących, ani dobru ogólnemu,
ani osobom prywatnym uwłaczać niemoże.

§ 78.

Niewolno ani ścieśniać, ani zapełniać nieczystościami, ani w inny sposób oszpecać ulic i placów publicznych.

§ 79.

Szczególniey
 nikomu niewolno bez wyraźnego zezwolenia Zwierzchności zakładać wystaw
od piwnicy i innego tym podobnego zabudowania.

§80.

Urządzenie
 nawet drzwi od piwnic i sklepów na ulicę wychodzących, założenie nowych
 lub wybudowanie zapadłych w domach występów, wystaw i rynien u dachów
na ulicę wylewaiących, wystawienie poddaszków i występuiących na ulicę
oznaków, tudzież zakładanie błyskociągów, wolno przedsiębrać tylko za
zezwoleniem Zwierzchności policyiney i według dać się od niey maiących
przepisów.

§81.

Zresztą
 każdy Właściciel może używać ścieszki ponaddomami podług ograniczeń §
78. oznaczonych, w rościągłości tey, w iakiey należy do niego utrzymanie
 bruku.

§82.

Postanowienia
 bliższe względem przedmiotów w § 78 – 81. wytkniętych, zostawuią się
szczególnym urządzeniom policyinym każdego mieysca.

**Źródło:** *Prawo kraiowe; Powszechne prawo kraiowe dla państw pruskich,* tom 1 (część 1, tom 1), Poznań 1826.