Arystotras IV Śmiały

## Arystotras Hajenryntar

Arystotras jako Król Trójkorony na początku 680 roku es.

**Arystotras IV Hajenryntar** był Królem Amadejny, Bordreny, Skaruny, powstałej z tych trzech krajów Trójkorony, a po jej upadku nosił korony Bordreny i Treskaruny. Formalnie nosił również tytuły dziedzicznego Księcia Kentarionu oraz Margrabiego Askremeru. Wybrany na Króla Amadejny po tajemniczej śmierci Lajosa Wielkiego, w testamencie swego dziadka Hajenryna Mądrego ogłoszony dziedzicem Bordreny z pominięciem swojego ojca, później wybrany na Króla Skaruny. Był czołową postacią rankejrońskiej Krucjaty Deskaruńskiej, walczył na Makowym Polu oraz pod Drelle.

Po sukcesie Krucjaty przepchnął połączenie nowo zdobytej Dolnej Skaruny z Górną, tworząc tym samym Królestwo Skaruny, której królem został wkrótce później obrany. Po zabezpieczeniu mariaży z kluczowymi rodami swojej nowej domeny, w roku 666 es. zdołał przepchnąć utworzenie Trójkorony. Jego rywalizacja z rodem Lajosydów skulminowała się w Wielkiej Wojnie Rankejrońskiej, podczas której Arystotras utracił Amadejnę i Dolną Skarunę. Później aż do śmierci prowadził wojska rankejrońskie w wojnie w Seclavo.

## Biografia

### Wczesne życie

Urodzony w 636 roku es. Arystotras był drugim synem Lajosa Hajenryntara i pochodzącej z rodu Plantangenonów Sauromane. Był wnukiem Hajenryna II Armana-Bordreny, króla Bordreny i króla-małżonka Górnej Skaruny. Będąc członkiem od niedawna posiadającego absolutną władzę rodu, perspektywy Arystotrasa były szerokie, lecz decyzja nie należała do niego, lecz do dziadka. Arystotras był wychowywany w duchu rycerskich cnót, rankejrońskich tradycji, dworskich kurtuazji oraz wielkiej polityki rodowej krainy. Mówiący w wieku 18 lat trzema językami i sprawnie posługujący się kopią i mieczem, został wysunięty przez Hajenryna Mądrego jako kandydat do tronu Amadejny po śmierci Arystotrasa VIII. Młody chłopak, choć wspierany przez potężnego dziadka i prezentujący się na energicznego i zdeterminowanego pretendenta, zdołał zwyciężyć w elekcji dopiero po kontrowersyjnej śmierci Lajosa Wielkiego z Notejny.

Koronowany w pierwszym dniu 654 roku es. na Arystotrasa IX, świeżo upieczony władca wdepnął w sam środek zażartego boju toczonego przez ród dziadka z rodziną Lajosydów, których wielka unia rozpadła się teraz na cztery władane przez synów i bratanków Lajosa królów. Arystotras uczestniczył w celującej w rozluźnienie napięć pierwszej Szlachetnej Radzie, gdzie, zgodnie ze swoim wychowaniem (i wolą dziadka), ochoczo wsparł projekt prewencyjnej inwazji wymierzonej w purpurową Federację Deshtetu i Skaruny. Wyruszając ze swoim wojskiem w kierunku dopiero co włączonej do strefy wpływów Hajenrytów Górnej Skaruny musiał się zmierzyć z zupełnie innym przeciwnikiem, niż się podziewał.

Hajenryn Mądry zaledwie trzy dni po zostaniu obranym na Króla Górnej Skaruny umarł z przyczyn naturalnych, pozostawiając po sobie testament, który, kontrowersyjnie, pomijał ojca Arystotrasa Lajosa i starszego brata Hajenryna na rzecz króla Amadejny. W swojej ostatniej woli Hajenryn wyraził również nadzieję, że Stany Górnej Skaruny przekażą jego koronę wnukowi, co jednak nigdy nie doszło do skutku. Niezakłócona sukcesja oraz kompromis wysunięty przez Stany (Lajos Hajenryntar zostanie mianowany namiestnikiem Górnej Skaruny, elekcja zaś odbędzie się po zakończeniu świeżej wojny z Deskaruną) postawiły nagle Arystotrasa na czele największej armii Rankejronii, zastępu liczącego sobie ponad 180 000 piechoty i jazdy.

### Krucjata Deskaruńska

Współpracując z pozostałymi władcami i w towarzystwie swojego kuzyna, Artosa V ze Sklaweny, zastęp Arystotrasa ruszył w dół Skary i rozpoczął obleganie umocnionego Alasaltu. Po zdobyciu pierwszego muru walki ustały, a większość purpurowego garnizonu wycofała się do cytadeli. W tym również czasie do Rankejronii dotarły wieści o zbierającej się na skaruńskim pograniczu ogromnej armii Deskaruny, ponad 280 000 żołnierzy i 45 000 kawalerii. Łącząc się z nadciągającymi wojskami Jana z Notejny i Lajosa z Sartenny, jak również otrzymawszy wsparcie paranejnońskich kirasjerów, wielki zastęp krzyżowców w sile 200 000 piechurów i 100 000 jeźdźców ruszył wrogowi na spotkanie.

Dwie gargantuiczne armie spotkały się na Makowym Polu, łagodnych wzgórzach Dolnej Skaruny, a nadciągająca bitwa miała okazać się największym starciem zbrojnym dotychczasowej historii Satniru. W Bitwie na Makowym Polu dowodzący z górą połową armii Rankejronów Arystotras wziął pod skrzydła kilkanaście chorągwi rycerstwa Amadejny, zastępy Górnej Skaruny powierzając margrabiemu Marsowi zar Toakrejlonowi i Artosowi za Rogrante, Bordreny - generałowi Tulajosowi za Praxitowi, Amadejny zaś - kawalerowi Eskonie za Ertajonowi. W chaotycznych walkach i kanonadzie Arystotras podnosił swoich żołnierzy na duchu, jeżdżąc wzdłuż szyków (choć podejrzewa się, że zbroję króla przywdział po prostu jeden z jego domowych rycerzy), a później osobiście prowadząc cztery szarże na linie purpuratów.

Po wycofaniu się z pola bitwy Arystotras przekroczył Skarę w Alasalcie, porzucając oblężenie miasta i kierując się na północ, ku Konawrenie. Cztery spędzone na dworze Górnej Skaruny były burzliwe. Porzucenie Arystotrasa przez ojca, który udał się do Sartenny, morderstwo Yazdeghera Falthosa, które mogło być nawet zlecone przez młodego władcę rozeźlonego na Medeviirczyka mieszającego się w politykę Rankejronii, jak również wieści o zwycięstwu Satnara Dathona Alarilyrinara pod Volcas i wyruszeniu jego armii ku Górnemu Deshtetowi - wszystko to znalazło ujście w wyruszeniu armii Arystotrasa ku Drelle. Krótka bitwa stoczona na przedmieściach skończyła się odwrotem wojsk coraz bardziej zgorzkniałego Arystotrasa, a podpisany wkrótce później pokój oficjalnie zakończył wojnę.

Kolejnego roku Arystotras został obrany Królem Skaruny, zjednoczonej dzięki wojnom jego dziadka. Romantycznie można powiedzieć, że z Krucjaty nie wrócił ten sam szarmancki, zdeterminowany książę, ale zaprawiony w bojach król, lecz zmiany, jakie zaszły w Arystotrasie, raczej nie zaliczały się do romantycznych.

### Trzy korony na jednej głowie

W roku 660 es. Arystotras wyszedł za Lajosande za Pantikapajon, córkę księcia Hajenryna za Pantikapajona, największego magnata Amadejny. Ten strategiczny mariaż razem z wpływami, jakie władca zyskał dzięki oddaniu Skarunie Dolnej Skaruny, pozwoliły mu na przeprowadzenie centralizacyjnych reform w swoim nowym kraju. Absolutystyczna, pozbawiona magnaterii Bordrena, zdominowana przez książąt Amadejna i rozdrobniona Skaruna tworzyły razem dziwny byt polityczny, dzielący jednego władcę, a ten był zdeterminowany zjednoczyć trzy kraje.

Reformy mające na celu ujednolicenie tytulatury, waluty, praw oraz wojska doprowadziły do stworzenia między Bordreną, Amadejną i Skaruną unii w roku 666 es., markując narodziny największego kraju Rankejronii i prawdziwej potęgi na arenie międzynarodowej. Trójkoronie, jak owa unia została okrzyknięta, daleko jednak było do prawdziwej jedności. Zdecentralizowana administracja, boleśnie niejednolita armia, kiepska sytuacja gospodarcza Dolnej Skaruny, ruchy partykularystyczne trzymane w szachu tylko przez Księcia Pantikapajonu, wszystkie te bolączki Arystotras pragnął wyeliminować. Również w ciągu tych dwudziestu lat pokoju nastąpił znaczny rozrost bordreńskiego wywiadu, który był swoistym klejnotem koronnym wpływów Hajenrytów w całym regionie. Próby zmodernizowana i ujednolicenia wojska Trójkorony dały pewien efekt w 676 es., częściowo znosząc system List, jak również nasycając armie koronne prochową artylerią sprowadzaną z Vaalhandu. Powstała w 669 roku Trójkoronna Agencja Dalekomorska z Martejanem za Valhanderem na czele wywyższyła kraj Arystotrasa do statusu handlowej potęgi, jak również pozwoliła na realne rozważenie kolonizacji zachodnich wybrzeży Nosthros.

### Wielka Wojna Rankejrońska

Z czasem paranoja i ambicja Arystotrasa rosły. Choć wywiad Lwiątek dostarczał jedynie szczątkowe dowody istnienia realnego spisku królów z dynastii Lajosydów wymierzonego w Hajenrytów, władca Trójkorony był niemal pewien, że jest celem intrygi mającej na celu pozbawienie go władzy i zniszczenia jego dzieła. Na tym etapie był już nie tylko rozczarowany prawdą o Rankejronii, którą skrzętnie kryto gadaniną o honorze i rycerskich wartościach, lecz przekonany, że każdy z władców regionu był zdolny do wbicia sztyletu w plecy nawet najstarszemu przyjacielowi.

Ze wszystkimi tymi myślami, sekretnymi planami i knowaniami przeciwko swoim domniemanym wrogom, Arystotras zaczął tkać sieć spisków, która miała wynieść go ponad małostkowe podziały i pozwolić nareszcie zjednoczyć Rankejronię w duchu rycerstwa, choć tego zostało w nim już niewiele. W porozumieniu z królami Gortyny i Grentyny, jak również młodym Satnarem Marthinosem IV i prezydentem Federacji Nosthros Amaterą, rozpoczął ruchy przeciwko Sklawenie. Odcinający korzeń po korzeniu swoich rankejrońskich tradycji kraj był rozdarty, a Arystotras zamierzał to wykorzystać. Seria morderstw i eskalowanych napięć politycznych wymknęła się jednak spod kontroli, gdy Król Ernos III dokonał przewrotu stanu przeciwko rankejrońskim elitom i zawarł przymierze z Anteph-Hor, mobilizując wojsko i otrzymując wsparcie od Krwawnikowego Króla.

Na samym początku 681 roku Arystotras wypowiedział z zaskoczenia wojnę Notejnie, mając nadzieję, że Sklawena pozostanie bezstronna. Tak się nie stało i po miesiącu Trójkorona znalazła się w stanie wojny z niemal każdym ze swoich sąsiadów. Arystotras planował wykorzystać swoją prędkość i szybko położyć kres notejneńskim siłom, lecz został powstrzymany pod Aristajonem. Król przeliczył się, oczekując od Palenona II z Grentyny zaatakowania należącego do rodu Lajosydów Jana II. Podczas bitwy sztab Arystotrasa został zaatakowany przez notejneński regiment szturmowy, który odparli jedynie rycerze z Makowej Gwardii pod komendą przyrodniego brata monarchy, Hajenryna Rogajlona. Porażka powstrzymała inwazję na Notejnę i zmusiła Arystotrasa do cofnięcia się aż do Bordreny, a w tym czasie dotarły do niego znacznie gorsze wieści.

Przytłoczona przez nawałę wrogów i pozbawiona nadziei po porażce spod Aristajonu Amadejna, pierwsze z królestw Arystotrasa, ignorując protesty Księcia Pantikapajonu zdetronizowało swojego króla i podpisało z koalicją biały pokój. W tym samym czasie w Dolnej Skarunie wybuchła rewolta prowadzona przez Karna Gostona, który otrzymał aktywne wsparcie od Paranejnonu. Północne siły inwazyjne Sklaweny, Kaburu i Anteph-Hor zostały co prawda odepchnięte w trzech bohaterskich bitwach przez generała Eskonę za Derbajlona, lecz wkrótce na Arystotrasa miał spaść najcięższy z ciosów. Jego syn, Falko, opuścił Praxit i udał się do Satniru, pragnąć ratować Trójkoronę poprzez oddawanie jej pod protekcję Cesarzowi. Przytłoczony i osamotniony, Arystotras ostatecznie zdecydował się na podpisanie z koalicją pokoju, zrzekając się Amadejny i Dolnej Skaruny, lecz kontynuując wojnę ze Sklaweną i Anteph-Hor.

Wojna w Seclavo szła topornie, a każda zwycięska bitwa okupiona była ciężkimi stratami. Arystotras stronił od dowodzenia, polegając na swym sztabie oraz adiutantach, zarówno w kampanii, jak i bitwach – na Błoniach Kaseratonu oraz pod Ertessą. Zajmował się przede wszystkim polityką królestwa, wymieniał liczne listy z książętami Rogrante i Pantikapajonu, często pisał do syna Falkona i zawsze pod ręką miał swoją bękarcią bratanicę, Parlisę Rogajlon. Wiadomo, iż monarcha pracował nad projektem unii pod przywództwem Bordreny, który przedstawiony został później przez Artosa III na Zjeździe w Kentarionie.

Arystotras zginął na wiosnę 682 roku pod Ertessą. Wybrawszy ryzykowną pozycję na swojego sztabu bitewnego, gdy walki miały się ku końcowi władca wyszedł z namiotu i skierował się na niebezpiecznie wyeksponowane wzgórze. Tam na oczach dwóch tuzinów oficerów został trafiony 21-funtowym pociskiem zebevytowym, który zabił go na miejscu. Sponiewierane eksplozją zwłoki Arystotrasa zostały jeszcze w Sklawenie skremowane i pochowane razem ze zmarłym zaledwie tydzień wcześniej Falkonem w katakumbach Praxitu, rodowym grobowcu Hajenrytów. W wojskowym pogrzebie wzięła udział jedynie jego najbliższa rodzina i garstka oficerów i mężów stanu Bordreny.

## Charakterystyka

Za młodu Arystotras wychowywany był na wzór rycerskich cnót. Wysoki, o brązowych włosach i szarych oczach, a z czasem również ostro przystrzyżonej brodzie, syn bordreńskiego księcia spędzał dnie na placu treningowym i w zaciszu dworskich scholiastów. Nigdy nie dogadywał się ze swoim starszym bratem, który z kolei niemal Arystotrasa nie dostrzegał. W wielkim turnieju z roku 652 w Amadejnie wysadził z siodeł siedmiu przeciwników, zanim w półfinałach sam uległ kopii Alajosa zar Peratialny, syna sarteńskiego księcia. Tego dnia został również pasowany na rycerza przez Alajosa, który w finale turnieju zwyciężył z kawalerem Nidarejem za Linskaną. W tych latach Arystotras był postrzegany jako energiczny i szczerze wierzący w rycerskie cnoty młodzieniec mający zadatki na Pierwszy Miecz jednego z rankejrońskich królestw – wówczas plany jego dziadka nie były jeszcze znane.

Zmiany zaczęły nadchodzić wkrótce po śmierci Hajenryna Mądrego. Podczas wolnej elekcji w Amadejnie Arystotras spędzał w formalnej stolicy Rankejronii równie wiele czasu, jak na ucztach, polowaniach i sparingach jako gość rozmaitych amadejneńskich magnatów (podczas wizyty w Pantikapajonie poznał swoją przyszłą żonę, Lajosande, córkę księcia Hajenryna). Później, w Konawrenie, odznaczał się podobną galanterią. Na kampaniach Krucjaty otaczał się rozmaitymi rycerzami, zazwyczaj bazując na ich charakterze i umiejętnościach szermierczych, a nie wojskowego wykształcenia. Podczas pobytu w Konawrenie Arystotras zaczął powątpiewać w wartość rycerskiego wychowania, widząc małostkową politykę, korupcję i wyrachowanie towarzyszące skaruńskiej wolnej elekcji, co ostatecznie miało przełożyć się na jego cynizm w późniejszych latach.

Podczas wojny w Deshtecie u Arystotrasa zaczął również widoczny być syndrom niedocenianego dziecka; król ze wszech miar pragnął, by zwycięstwo było właśnie jego zasługą, pakując swój zastęp w niewygodną bitwę pod Drelle. Ostateczny koniec wojny pozostawił władcę rozczarowanym, a obranie go na Króla Skaruny nie poprawiło wiele – niemal oczywistym było, że koronę zawdzięczał knowaniom Izanry Pobożnej, arcykapłanki Konawreny. Dwadzieścia lat pokoju pogłębiło jego nihilizm, dając początki nawracającej paranoi. Śmierć nielubianego brata Hajenryna i pojawienie się na dworze Jana Atalii, którego jego ojciec spłodził w Sartennie nie pomogły wcale, a tylko nasiliły symptomy. Arystotras zaczął wierzyć, że prawdziwy honor nic dla Rankejronów nie znaczy i jedyną cenną dla nich rzeczą są władza oraz pieniądze. Wkrótce sam przestał kierować się rycerskimi wartościami, zaniechał uczestnictwa w ucztach, ceremoniach i turniejach, szlachecki strój zamienił na prosty czarny płaszcz, a srebrna korona całą dekadę zbierała kurz w Praxicie.

W bitwie pod Aristajonem Arystotras stracił lewe oko, którego zdecydował się nie zasłaniać opaską. Od bitwy przestał skracać włosy i brodę oraz nosić pancerz. Podczas wojny kontynuacyjnej ze Sklaweną dowodzeniem w dużej mierze zajmował się jego sztab, dobierany przez lata w myśl zasad bordreńskiej merytokracji. Gdy razem z Palenonem II wyruszał z wojskiem ku zastępowi Nevrbi'lavenhapa z Anteph-Hor, do Arystotrasa doszła wieść o śmierci jego syna, Falkona, w dworku Erensajna. Mimo wszystko, razem z armią ruszył pod Ertessę, pole jego ostatniej bitwy. Przez czas trwania starcia władca cały czas wydawał się oderwany od otoczenia – większość dowodzenia oddelegował swoim dowódcom, przede wszystkim regimentarzowi Dantejowi Harkennie. Wielokrotnie tracił koncentrację i w milczeniu ignorował zadawane mu pytania, by później nagle udzielać na nie odpowiedzi, nierzadko nawet z kilkunastominutowym opóźnieniem. Gdy bitwa miała się ku końcowi, Arystotras bez zapowiedzi wyszedł z namiotu sztabu i stanął na szczycie wzgórza, na którego stoku znajdował się punkt dowodzenia. Doskonale widoczny w swoim rozwianym czarnym płaszczu, stał się newralgicznym celem. Oficerowie króla zabiegali, by ten wrócił w bezpieczną przełęcz, kiedy w powietrzu rozległ się świst. Obecny na miejscu Harkenna twierdził potem, że gdy pocisk pokonywał łuk po niebie, Arystotras uśmiechał się z oczami wbitymi w nadciągającą śmierć.

## Życie prywatne

W młodości Arystotras podziwiał swojego dziadka, który w dużej mierze zastępował mu ojca. Po śmierci Hajenryna i skończeniu Krucjaty Deskaruńskiej opinia ta pogarszała się z roku na rok. Władca nigdy nie wyszedł poza prywatne gardzenie swoim dziadkiem, choć miał z nim tak wiele wspólnego. Od wyjazdu Lajosa z Konawreny Arystotras niemal zupełnie zatracił kontakt z ojcem, z którym nigdy już nie zobaczył się w cztery oczy. Według pewnych opinii stający się coraz chłodniejszy monarcha miał wciąż trochę miłości do żony Lajosande, według innych związek był już całkowicie pozbawiony bliskości.

Pierworodny syn Falko był przez ojca faworyzowany ponad młodszego o pięć lat Artosa, który to nie odziedziczył razem z Falkiem pragmatycznego umysłu i ambicji, a co najwyżej galanterię ojca jego z młodych lat. Obie córki Arystotrasa miały dalece większy kontakt ze swoją matką, niż z ojcem; w szczególności najmłodsza Lajosante przebywała w Pantikapajonie częściej niż w królewskiej Amadejnie, której pałac stał się dosyć ponurym miejscem.

Arystotras nigdy nie pożegnał żadnego ze swoich dzieci ani Lajosande. Śmierć Falkona, która według najpopularniejszych teorii była samobójstwem, przybiła władcę i być może skłoniła go do wyjścia na wzgórze śmierci podczas bitwy pod Ertessą.