Komputer

Pozostaje on zaledwie **zalążkiem artykułu**, który wymaga gruntownego uzupełnienia o najważniejsze **informacje** oraz poszczególne sekcje.

**Komputer** (z ang. — *computer*) – elektroniczna maszyna, przeznaczona do przetwarzania informacji (zwanych **danymi**) przedstawionych w postaci cyfrowej, sterowana programem zapisanym w **pamięci**.

Pojęcie komputera obejmuje obecnie zarówno **komputery zaprogramowane na stałe**, używane jako automaty sterujące, np. w urządzeniach gospodarstwa domowego, jak i **komputery uniwersalne**, dające się dowolnie zaprogramować.

## Historia

Do XVII wieku jedynymi przyrządami ułatwiającymi liczenie były różnego rodzaju liczydła. Znaczny postęp nastąpił po odkryciu logarytmów (pałeczki Napiera, suwak logarytmiczny). W tym okresie powstały też pierwsze maszyny liczące (tworzone przez Wilhelma Schickarda, Blaise’a Pascala, Samuela Morlanda czy Gottfrieda Wilhelma Leibniza) wykonujące mechanicznie operacje dodawania i odejmowania, a niektóre także mnożenia i dzielenia.

Początki prawdziwej **informatyki** miały jednak miejsce dopiero w XIX w., gdy Charles Babbage stworzył koncepcję automatycznej i uniwersalnej maszyny liczącej (znanej jako projekt maszyny analitycznej, budowanej na bazie częściowo już wtedy skonstruowanej maszynie różnicowej), odpowiadającej w swej strukturze współczesnemu komputerowi – z pamięcią (magazynem) i jednostką liczącą (młynem), sterowaną programem zapisanym na kartach dziurkowanych.

Około 1800 roku takie karty zostały użyte przez Josepha Marie Jacquarda do sterowania krosnem tkackim, a ok. 1890 r. przez Hermana Holleritha do automatyzacji prac przy spisie powszechnym w Stanach Zjednoczonych. Idee Babbage’a zostały zrealizowane dopiero przez amerykańskiego matematyka Howarda Aikena, który w 1944 r. zbudował z przekaźników elektromechanicznych maszynę liczącą, znaną pod nazwą ***Harvard Mark I***, bądź też **ASCC** (z ang. *Automatic Sequence Controlled Calculator*), którą można uznać za pierwszy komputer w dzisiejszym tego słowa znaczeniu.

Era współczesnych komputerów rozpoczęła się w momencie zastosowania w nich elementów elektronicznych umożliwiających znaczne przyspieszenie wykonywanych działań. Pierwszą całkowicie elektroniczną (zawierającą 18 tysięcy lamp elektronowych) maszyną cyfrową był ***ENIAC*** (z ang. *Electronic Numerical Integrator And Calculator*), zbudowany w 1946 r. przez amerykańskich uczonych Johna Mauchly’ego i Johna Prespera Eckerta. ENIAC był ponad 1000 razy szybszy od komputera *Harvard Mark I*.

Pierwszym uruchomionym w Polsce komputerem (1958) był ***XYZ***, wykonany techniką lampową, pod kierunkiem Leona Łukaszewicza.

W miarę ewolucji technologii komputerowej zaczęto rozróżniać kilka etapów jego rozwoju, zwanych **generacjami komputera**:

* **I.** 1946—59 – podstawowymi elementami komputera były lampy elektronowe;
* **II.** 1959—65 – komputery bazujące na tranzystorach;
* **III.** 1965—75 – komputery oparte na układach scalonych;
* **IV.** od 1975 – komputery oparte na układach scalonych wielkiej skali integracji (**VLSI**).

## Rodzaje komputerów

### **Komputery osobiste**

Najpopularniejszymi komputerami są **komputery osobiste**, przeznaczone dla pojedynczego użytkownika korzystającego z oprogramowania użytkowego, przeglądarek internetowych czy gier komputerowych.

Do komputerów osobistych można dołączyć inne urządzenia rozszerzające jego funkcje, takie jak: monitor, klawiaturę i mysz, dane wprowadza się z dysków optycznych (m.in. CD-ROM, DVD-ROM, Blu-ray), zewnętrznych dysków twardych (magnetycznych) oraz pamięci USB. Zwykle komputery te są przystosowane do pracy w Internecie lub innej sieci komputerowej.

Komputery osobiste często utożsamiane są ze stacjami roboczymi, także przeznaczonymi dla jednego użytkownika. Stacje robocze są używane, gdy wymagana jest większa moc obliczeniowa, np. do przetwarzania informacji multimedialnych (grafika komputerowa, dźwięk) lub tworzenia oprogramowania. Komputery osobiste i stacje robocze nazywa się też **mikrokomputerami**.

## Powiązane pojęcia

* dane;
* *ENIAC*;
* generacja komputera;
* *Harvard Mark I*;
* informatyka;
* komputer osobisty (**PC**);
* mikrokomputer;
* pamięć komputerowa;
* programowanie komputerów;
* *XYZ*.