Urodzeni mordercy

**Urodzeni mordercy** (ang. *Natural Born Killers*) – amerykański film fabularny w reżyserii Olivera Stone'a na podstawie scenariusza Quentina Tarantino, którego premiera miała miejsce w sierpniu 1994 roku. Film wzbudził wiele kontrowersji na całym świecie z powodu zawartej w nim brutalności i romantyzowania zbrodni. Eric Harris i Dylan Klebold, sprawcy masakry w Columbine, a także wielu ich naśladowców, było zafascynowanych tym filmem; zamachowcy z Columbine określali własną operację skrótowcem pochodzącym od nazwy filmu - *NBK*. W czasach przed Columbine także było kilka spraw zbrodni, których sprawców posądzano o inspirację filmem.

## Opis fabuły

Film opowiada o dwójce kochanków - Mickey i Mallory Knox (grani przez Woody'ego Harrelsona i Juliette Lewis) przemierzają USA fikcyjną drogą nr 666 dokonując brutalnych zabójstw na przypadkowo spotkanych osobach. Zawsze zostawiają jednego żywego świadka, by opowiedział później policji i mediom swoją historię. Postacie głównych bohaterów z filmu były wzorowane na prawdziwym przypadku podobnej zbrodni - z przełomu lat 1957 i 1958 kiedy w Nebrasce 19-letni Charles Starkweather z dziewczyną Caril Fugate zabijali przypadkowych ludzi po zabiciu rodziców dziewczyny.

## Odbiór

Film jest uznawany przez wielu krytyków filmowych za kultowy i niepowtarzalny. Wzbudzał jednak kontrowersje, jeszcze przed premierą, ze względu na brutalność. Film został odebrany przez wielu jako satyra na sensacje medialne w USA na temat morderców i dawanie im przez to rozgłosu. W filmie pojawiają się nawiązania do strzelców szkolnych (Charles Whitman) i seryjnych morderców (Richard Ramirez i Charles Manson), z czego ten pierwszy i ostatni są przywoływani kilkakrotnie w filmie. Niedługo po premierze nagłośniono przypadki zbrodni naśladowczych, w związku z czym wśród amerykańskich rodziców powstała panika moralna z powodu oglądania przez młodzież podobnych filmów.

## Zbrodnie naśladowcze

Film *Urodzeni mordercy* był jednym z najczęściej przywoływanych filmów w kontekście zbrodni w prawdziwym życiu, których sprawcy posądzani byli o inspirację tym obrazem.

### Columbine i naśladowcy

Eric Harris i Dylan Klebold, strzelcy z Columbine, byli zafascynowani tym filmem. Akcję ataku na szkołę nazwali kryptonimem *NBK* - od skrótu anglojęzycznej oryginalnej nazwy filmu. Klebold ponadto początkowo, jak wynikało z zapisków, planował nie atak na szkołę, ale zabijanie w szale razem z dziewczyną, o której marzył, by z nim była. Jednakże Dylan nigdy nie nawiązał bliższych romantycznych relacji z żadną dziewczyną; on także użył po raz pierwszy skrótu *NBK* w kontekście akcji planowanego przez niego i Erica zamachu na szkołę Columbine. Rodzice Klebolda wielokrotnie wyrażali ponadto ich zmartwienie z powodu gatunku oglądanych przez niego filmów.

Naśladowca Columbine Kimveer Gill, sprawca ataku na Dawson College z 2006 roku, był zafascynowany tym filmem i wymienił go w internecie jako najlepszy oglądany przez niego film kiedykolwiek. W jednym z wpisów wyrażał chęć przeżycia podobnej przygody, co jego bohaterowie.

Pekka-Eric Auvinen, naśladowca Columbine odpowiedzialny za masakrę w szkole w Jokela z 2007 roku, wymienił ten film jako jeden z ulubionych.

Dimitrios Pagourtzis, naśladowca Columbine będący sprawcą masakry w szkole w Santa Fe, widział film i był nim zafascynowany. Podobno wielokrotnie także szczycił się, że żyje w miejscowości, która nazywa się Santa Fe, co wydawało się dziwne jego znajomym. To mogło być także odniesienie do filmu, w którym na początku widać pociąg z nazwą miasta docelowego - Santa Fe.

Władisław Roslakow, naśladowca Columbine i sprawca masakry w Kerczu w Rosji z 2018 roku, także widział film i nawiązywał do niego we wpisach w internecie.

### Inne przypadki

James Rouse, strzelec szkolny, który w 1995 roku w Lynville zastrzelił nauczyciela i przyjaciela w szkole, a innego nauczyciela ranił, wielokrotnie oglądał film i był nim zafascynowany. Później powiedział, że film sprawił, że zabijanie wydało mu się *łatwe i przyjemne*. Rouse doświadczał przemocy domowej, tak jak bohaterowie z filmu, i utożsamiał się z nimi.

W marcu 1995 roku para nastolatków Benjamin Darras i Sarah Edmondson dokonali serii przestępstw i zabójstwa po tym jak obejrzeli kilkadziesiąt razy pod rząd film i zażyli LSD. Zastrzelili sprzedawcę sklepu w miejscowości Hernando, a później postrzelili sprzedawczynię w innym sklepie, w innym już stanie. Pochodzili z Oklahomy, a ich zbrodnie miały miejsce w stanach Missisipi i Luizjana. To była najbardziej nagłośniona zbrodnia zainspirowana tym filmem w okresie przed Columbine. Zarówno chłopak i dziewczyna przyznali się później, że inspirowali się filmem przy tych przestępstwach i zabójstwie.

Strzelec szkolny Barry Loukaitis, sprawca strzelaniny we Frontier Middle School z 1996 roku, był zafascynowany filmami *Urodzeni mordercy* i *Przetrwać w Nowym Jorku*. Lubił cytować dialogi z filmu swoim kolegom w szkole i groził, że pewnego dnia dokona czegoś podobnego. Motywem jego działań była zemsta na prześladowcy w szkole, który umawiał się z jego dziewczyną. Loukaitis zastrzelił 3 osoby i ranił dziewczynę, w której był zakochany; nie wiadomo czy sam atak mógł być w jakiś sposób zainspirowany filmem.

W 1997 roku wydarzyła się strzelanina w Heath High School w miejscowości West Paducah. Sprawca Michael Carneal był zafascynowany filmami *Urodzeni mordercy* i *Przetrwać w Nowym Jorku*, identycznie jak Loukaitis. Zastrzelił 3 koleżanki w szkole i ranił 5 innych osób. Ustalono, że cierpiał na psychozę i nie rozróżniał fikcji od rzeczywistości, ale i tak został skazany na wieloletnie pozbawienie wolności. Po ataku rodziny ofiar pozwały m.in. producentów filmów, w tym reżysera *Urodzonych morderców*, a także producentów gier strzelanek; pozwy po kilku rozprawach oddalono jako bezzasadne.

W grudniu 2014 roku w Rakowiskach w województwie lubelskim w Polsce doszło do głośnego na cały kraj morderstwa dwójki rodziców jednego z okolicznych nastolatków. Sprawcami był syn zabitego w domu małżeństwa Kamil Niedźwiedź i jego dziewczyna, początkująca poetka Zuzanna Maksymiuk. Nastolatkowie zaatakowali rodziców około 2:00 w nocy we śnie za pomocą noży. Zadali im po kilkadziesiąt ciosów nożami, a także gryźli, próbowali odciąć ręce i wydłubywali oczy, znęcając się nad nimi i ich torturując podczas ich zabijania. Próbowali następnie uciec do Krakowa na wieczór poetycki wraz z dwójką innych znajomych, którzy podwieźli ich na miejsce nie wiedząc co planują, ale zostali zatrzymani; przyznali, że zamordowali rodziców chłopaka ponieważ nie akceptowali oni ich związku, a planując zbrodnie inspirowali się filmami *American Psycho* i *Urodzeni mordercy*.