Λάρισα

Η ****Λάρισα**** είναι πόλη της Θεσσαλίας, πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού αλλά και της Περιφέρειας Θεσσαλίας. Επίσης, έχει οριστεί ως έδρα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας - Στερεάς Ελλάδας. Αποτελεί σημαντικό εμπορικό κέντρο και κόμβο επικοινωνιών και συγκοινωνιών.

## Προέλευση ονόματος

Το όνομα Λάρισα είναι προελληνικό πελασγικής προέλευσης και ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένο στον ελλαδικό χώρο και σημαίνει ισχυρά οχυρωμένος λόφος ή ακρόπολη, το όνομα αυτό είχε και η ακρόπολη του Άργους. Επίσης σύμφωνα με τη μυθολογία η πόλη της Λάρισας χτίστηκε στην πελασγική περίοδο από τον Λάρισο, γιο του Πελασγού.

## Γεωγραφία

Η πόλη της Λάρισας είναι χτισμένη στις δύο όχθες του Πηνειού ποταμού και βρίσκεται στο κέντρο του ανατολικού τμήματος της θεσσαλικής πεδιάδας το οποίο και καταλαμβάνει σχεδόν εξ ολοκλήρου ο νομός της Λάρισας με ένα μικρό τμήμα της να βρίσκεται στον νομό Μαγνησίας ενώ το υψόμετρο της από το επίπεδο της Θάλασσας είναι στα 72 μέτρα. Τα βουνά που περικλείουν την πόλη είναι τα εξής, από τα ανατολικά τα όρη Όσσα (1972 μ.) και Μαυροβούνι (1.054 μ.), από βόρεια ανατολικά τα όρη Κάτω Όλυμπος (1.587 μ.), και Όλυμπος (2.918 μ.), από βόρεια δυτικά το όρος Μελούνα και βόρεια ανατολικά το όρος Τίτανος (693 μ.). Σήμερα στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας δεν υπάρχει κάποια φυσική λίμνη, παρά μόνο τεχνητοί ταμιευτήρες για την εξυπηρέτηση των αρδευτικών αναγκών του θεσσαλικού κάμπου, αφού η λίμνη Κάρλα ή Βοιβηίς όπως ήταν το όνομα της κατά την αρχαιότητα αποξηράνθηκε το 1962 με σκοπό την καταπολέμηση επιδημιών όπως η ελονοσία και την δημιουργία καλλιεργήσιμων εκτάσεων, γεγονός που όμως αποδείχθηκε μοιραίο για την περιοχή και επηρέασε δραστικά το κλίμα της. Σήμερα η λίμνη της Κάρλας έχει εν μέρει ανασυσταθεί.

## Ιστορία

Η Λάρισα είναι πανάρχαια πόλη και κατοικείται σχεδόν 4.000 χρόνια. Οι αρχαιολογικές έρευνες μαρτυρούν ότι η περιοχή της Λάρισας κατοικείτο κατά την Παλαιολιθική περίοδο. Την εξουσία της πόλης μέχρι το τέλος της κυριαρχίας των Μακεδόνων κατείχαν οι Θεσσαλοί Αλευάδες. Κατά τους χρόνους των Περσικών πολέμων οι κάτοικοί της εμήδισαν και πολέμησαν εναντίον των άλλων Ελλήνων στο πλευρό των ξένων επιδρομέων. Κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου μάχονταν στο πλευρό των Αθηναίων. Η Λάρισα είχε κόψει νόμισμα και αρκετά αρχαία κέρματα έχουν διασωθεί. Στη Λάρισα έζησε και πέθανε, περίπου στην ηλικία των ενενήντα χρόνων, ο Πατέρας της Ιατρικής, ο Ιπποκράτης, ο οποίος τάφηκε κάπου μεταξύ Γυρτώνης, Τυρνάβου και Λαρίσης.

### Μακεδονική και Ρωμαϊκή περίοδος

Τον 4ο αιώνα π.Χ. η Λάρισα με τη βοήθεια δυνάμεων από την Κεντρική Ελλάδα πολέμησε με την πόλη Φάρσαλο για να διατηρήσει την δύναμη της και την νίκησε. Ωστόσο ο πόλεμος αυτός εξουθένωσε τους στρατιώτες της, οι οποίοι δεν μπόρεσαν να αμυνθούν στην εισβολή των Μακεδόνων υπό τον Φίλιππο Β΄ το 344 π.Χ. Η πόλη ήταν υποταγμένη στους Μακεδόνες από το 344-196 π.Χ. περίοδο κατά την οποία είχε οικονομικά και δημογραφικά προβλήματα.Κατά την ελληνιστική εποχή, Λαρισαίοι ιππείς του Μεγάλου Αλεξάνδρου (είχαν ικανή φήμη τότε) ίδρυσαν την **Λάρισα** στην Συρία και την **Λάρισα** στην Αραβία.

Το 197 π.Χ. οι Ρωμαίοι κατέλαβαν την πόλη. Κατά την Ρωμαϊκή Κυριαρχία η Λάρισα γνώρισε μια σύντομη περίοδο ακμής. Το 2ο αιώνα π.Χ. ιδρύθηκαν τα Ελευθέρια, μια πανθεσσαλική γιορτή προς τιμήν του Ελευθερίου Διός, τα οποία περιελάμβαναν ιππικούς αγώνες καθώς και φιλολογικούς, χορευτικούς, γυμνικούς, μουσικούς αγώνες. Με την συγκρότηση μεγάλων ιδιοκτησιών γης των Ρωμαίων στη Θεσσαλία, υποβαθμίστηκε ο θεσμός του κοινού των Θεσσαλών και ακολούθησε μια περίοδος παρακμής για την Λάρισα. Υπήρξε μείωση του πληθυσμού της και η ζωή των κατοίκων δυσκόλεψε. Ωστόσο, η Λάρισα καταφέρνει να ξεπεράσει την κρίση με μετοικήσεις πληθυσμών από τις γύρω πόλεις ενώ παράλληλα απελευθερώθηκαν δούλοι.

### Βυζαντινή περίοδος

Μετέπειτα η πόλη περιήλθε στο Βυζάντιο και σε όλους αυτούς τους αιώνες δέχτηκε αλλεπάλληλες επιδρομές. Στα τέλη του 6ου αιώνα υπήρξε μια μεγάλη περίοδος ταραχών και αναστατώσεων, κατά την οποία οι πόλεις της Θεσσαλίας παύουν να αναφέρονται στις πηγές. Το φαινόμενο αυτό δημιουργήθηκε κατά ένα μεγάλο μέρος από τις βαρβαρικές επιδρομές.

Σλαβικά φύλα εγκαταστάθηκαν σε περιοχές της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας κατά την διάρκεια των επιδρομών τους, τα οποία με την κατάλληλη πολιτική των βυζαντινών αυτοκρατόρων εκχριστιανίστηκαν και ενσωματώθηκαν στο ντόπιο πληθυσμό. Για να αντιμετωπιστούν νέοι κίνδυνοι, έγινε διοικητική αναδιοργάνωση του κράτους με τη Θεσσαλία να ανήκει πλέον στο Θέμα Ελλάδος. Η Λάρισα αποτέλεσε την πρωτεύουσα του Θέματος για κάποια διαστήματα, κυρίως την εποχή των Βουλγαρικών πολέμων. Η Θεσσαλία απειλήθηκε από τις επιδρομές των Βουλγάρων (τέλη 10ου αιώνα) υπό τον τσάρο Σαμουήλ, οι οποίες οποίες κορυφώθηκαν με την κατάληψη της Λάρισας το 982 μ.Χ. μετά από τρίχρονη πολιορκία. Την ίδια περίοδο μεταφέρθηκαν τα λείψανα του Αγίου Αχιλλίου από τη Λάρισα στην Πρέσπα, όπου κτίσθηκε ναός προς τιμή του.

Μετά την ήττα των Βουλγάρων το 966 μ.Χ. από τον στρατηγό Νικηφόρο Ουρανό στη μάχη του Σπερχειού. Ακολούθησε μια εποχή ειρήνης και αναδιοργάνωσης του Βυζαντίου από τον αυτοκράτορα Βασίλειο Β', ο οποίος φρόντισε για την ανόρθωση των κατεστραμμένων φρουρίων της Θεσσαλίας.

Την εποχή του αυτοκράτορα Αλεξίου Α' Κομνηνού (1082-1118 μ.Χ.), οι Νορμανδοί με ηγεμόνα τον Βοημούνδο, λεηλάτησαν την περιοχή και πολιόρκησαν για μεγάλο διάστημα τη Λάρισα, αλλά οι επιθέσεις τους αντιμετωπίσθηκαν επιτυχώς με την εκστρατεία του Αλεξίου το 1083 μ.Χ.

Τον 12ο αιώνα αρχίζει η διάσπαση της κεντρικής οργάνωσης του κράτους και η εμφάνιση μικρών περιφερειών με διάφορα ονόματα. Το σύστημα αυτό διαδόθηκε στη Θεσσαλία, η οποία έχοντας τεράστιες πεδινές εκτάσεις προκάλεσε το ενδιαφέρον των ισχυρών της εποχής.

### Οθωμανική περίοδος

Η παρακμή που επικράτησε το 14ο αιώνα διευκόλυνε την εδραίωση της οθωμανικής κυριαρχίας με διάφορους Έλληνες και ξένους δυνάστες να εκμεταλλεύονται οικονομικά μεγάλο μέρος του αγροτικού πληθυσμού. Η οθωμανική κυριαρχία συνέβαλε στο μαρασμό της ήδη παρηκμασμένης οικονομίας, με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος του πληθυσμού να μετακινηθεί προς τα ορεινά για μεγαλύτερη ασφάλεια, μακριά από την οθωμανική εξουσία. Το 1881 η Θεσσαλία ελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό και προσαρτήθηκε στο ελληνικό κράτος. Μέχρι την προσάρτηση της Θεσσαλίας η πόλη έφερε το όνομα *Γενί Σεχίρ Φενερί*, σε αντιδιαστολή με τη *Γενί Σεχίρ Εγιαλετή* που αποτελούσε το όνομα της ευρύτερης περιοχής, περίπου του σημερινού νομού.

### Σύγχρονη ιστορία

Στην πόλη της Λάρισας και στις γειτονικές περιοχές εγκαταστάθηκε τεράστιος πληθυσμός προσφύγων από την Ανατολική Ρωμυλία, την Μικρά Ασία, την Καππαδοκία και τον Πόντο με αποτέλεσμα την δημιουργία νέων γειτονιών σε διαστάσεις μικρών πόλεων. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου η πόλη υπέστη μεγάλες καταστροφές από τους βομβαρδισμούς των ιταλικών αεροπλάνων το 1941.

### Η Λάρισα σήμερα

Σήμερα η Λάρισα είναι μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές πόλεις. Διαθέτει τρία νοσοκομεία: το Γενικό Νοσοκομείο, το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο και το Στρατιωτικό Νοσοκομείο. Φιλοξενεί πολλές δημόσιες υπηρεσίες. Είναι η έδρα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας - Στερεάς Ελλάδας, της Περιφέρειας Θεσσαλίας, της Τακτικής Αεροπορίας, της 1ης Στρατιάς, του Στρατηγείου του ΝΑΤΟ, του Θεσσαλικού Θεάτρου, της Ιατρικής Σχολής και της Σχολής Βιοχημείας - Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, καθώς και του Τ.Ε.Ι. Θεσσαλίας, του τρίτου μεγαλύτερου Τεχνολογικού Ιδρύματος της χώρας. Καταλαμβάνει την πρώτη θέση μεταξύ ελληνικών πόλεων σε ποσοστό κάλυψης πρασίνου ανά τ.μ. αστικού χώρου. Στην οδό Καρδίτσης 1 υπάρχει μια από τις μεγαλύτερες δικαστικές φυλακές της χώρας, το κλειστό κατάστημα Λάρισας. Η ποδοσφαιρική της ομάδα, η Αθλητική Ένωση Λάρισας, είναι η μόνη επαρχιακή ομάδα που έχει πάρει πρωτάθλημα και δύο κύπελλα Ελλάδας.

## Αξιοθέατα - Πολιτιστικοί χώροι

Στην πόλη υπάρχουν πολλά σημαντικά μνημεία της αρχαιότητας, της βυζαντινής και της οθωμανικής περιόδου. Στο κομμάτι του κέντρου που περιλαμβάνει την ευρύτερη περιοχή από τον λόφο του Φρουρίου εως και την κεντρική πλατεία και από την πλατεία Λαού μέχρι το ποτάμι, βρίσκεται ένα τμήμα της παλιάς αγοράς με παλαιά κτήρια που στεγάζουν ως επί το πλείστον εμπορικά καταστήματα, ταβέρνες και καφέ-μπαρ. Σε αυτό το κομμάτι της πόλης βρίσκονται συγκεντρωμένα τα σημαντικότερα μνημεία της. Ο λόφος του Φρουρίου είναι ο χώρος στον οποίο έχουν βρεθεί οι πρώτες ενδείξεις κατοίκησης της πόλης από τη νεολιθική ακόμα περίοδο και ο οποίος αποτέλεσε την αρχαία ακρόπολη της πόλης. Κατά την βυζαντινή περίοδο ήταν το θρησκευτικό κέντρο και κατά την οθωμανική, εμπορικό και αμυντικό κέντρο. Σήμερα στον λόφο σώζονται τα εξής μνημεία: Α' Αρχαίο θέατρο, Τρίκλιτη παλαιοχριστιανική βασιλική, Παλαιοχριστιανικό λουτρό, Μεσοβυζαντινός ναός, Μπεζεστένι. Επίσης ευρήματα από την αρχαία ακρόπολη της Λάρισας έχουν βρεθεί σε ανασκαφές στον λόφο. Στην βόρεια πλευρά του λόφου σε σημείο με θέα προς το ποτάμι και την βόρεια πλευρά της πόλης, βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Αχιλλείου, πολιούχου της Λάρισας.

### Διατηρητέα Κτήρια

Στην πόλη της Λάρισας, έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα, 7 κτήρια από τα 76 που είχαν προταθεί το 1994. Σήμερα πολλά από αυτά έχουν γκρεμιστεί, όμως υπολογίζεται πως η πόλη διαθέτει περίπου 66 παλιά κτήρια, τα οποία όμως δεν έχουν χαρακτηριστεί ακόμη διατηρητέα.

Τα 7 διατηρητέα κτήρια είναι:

* *Μύλος του Παππά*

Πρόκειται για βιομηχανικό κτίριο αλευροποιίας (μύλος), που κατασκευάστηκε το 1883, και λειτούργησε το 1893. Το 1920 το κτήριο καταστράφηκε από πυρκαγιά και ανακατασκευάστηκε το 1921. Στις αποθήκες του στεγάζονται θερινός κινηματογράφος, εργαστήρι εικαστικών τεχνών, σχολή χορού, αίθουσα παραστάσεων, η φιλαρμονική ορχήστρα του δήμου, καθώς επίσης και το πλέον κλασσικό κουκλοθέατρο "Τιριτόμπα".

* Κατοικία στην οδό Σεφέρη.
* Κατοικία στην συμβολή των οδών Καραϊσκάκη και Φαρμακίδου.
* Κατοικία στην συμβολή των οδών Παλαιστίνης και Φαρμακίδου.
* Κτήριο στην οδό Ιουστινιανού Παλιά Πυριτιδαποθήκη, σημερινό Μουσείο Εθνικής Αντίστασης.
* Κατοικία στην οδό Μανωλάκη.
* Κινηματογράφος Παλλάς, στην συμβολή των οδών Παναγούλη και Κούμα.

Άλλα διατηρητέα κτήρια:

* **Αβερώφειος Γεωργική Σχολή** Νεοκλασικό συγκρότημα κτηρίων, χτισμένα το 1908 στην δυτική είσοδο της πόλης δίπλα στο κτηριακό συγκρότημα των ΤΕΙ, περιβάλλεται από πευκόφυτο άλσος. Χαρακτηριστικό το επιβλητικό κεντρικό νεοκλασσικό κτήριο με το ρολόι. Η ανέγερση των κτηριακών εγκαταστάσεων της Σχολής έγινε με δαπάνη του κληροδοτήματος του δωρητή Γεωργίου Αβέρωφ στις αρχές του 19ου αιώνα και λειτούργησε ως Μέση Γεωπονική Σχολή μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα. Το συγκρότημα των κτηρίων της Αβερώφειου Σχολής μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο του χαρακτηρίστηκε ως έργο τέχνης και ιστορικό διατηρητέο μνημείο διότι πρόκειται για ένα πολύ αξιόλογο και αντιπροσωπευτικό δείγμα συγκροτήματος κτηρίων με εκπαιδευτικό χαρακτήρα, με ιδιαίτερα μορφολογικά, αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά και εκλεκτικιστικά στοιχεία που εκφράζουν την αρχιτεκτονική της εποχής του. Θεωρείται μοναδικό για την περιοχή και αναπόσπαστα συνδεδεμένο με τις μνήμες των κατοίκων της.
* **Κτίριο Κέντρου Πληροφόρησης Νέων** Το 1990 το συγκρότημα κτηρίων μαζί με τα βοηθητικά παραρτήματα και τον περιβάλλοντα χώρο του υπόστεγου, ανακηρύχθηκε διατηρητέο μνημείο διότι αποτελεί αξιόλογο δείγμα σιδηράς κατασκευής των αρχών του αιώνα μας, κατάλληλο για τη μελέτη της εξέλιξης της αρχιτεκτονικής στον τομέα αυτό.
* **Κονάκι Αβέρωφ** Βρίσκεται επί της οδού Βασίλη Τσιτσάνη στην Νέα Πολιτεία. Ήταν ιδιοκτησία του Γεώργιου Αβέρωφ του ευεργέτη που χάρισε το θωρηκτό Αβέρωφ στο ελληνικό κράτος και έχτισε με δικά του έξοδα την « Αβερώφειος Γεωργική Σχολή » στην Λάρισα. Σήμερα ότι έχει διατηρηθεί από το κονάκι Αβέρωφ είναι δύο διώροφα κτίρια τα οποία γεφυρώνονται με μία συνδετήρια πτέρυγα. Τα δύο διώροφα κτίρια χρησίμευαν για την κατοικία και τη διημέρευση του ιδιοκτήτη και των εργαζομένων, ενώ η συνδετήρια πτέρυγα για την αποθήκευση εργαλείων ή αγροτικών προϊόντων.Το δυτικό διώροφο κτίριο είναι κεραμοσκεπές και σήμερα στεγάζει τις δραστηριότητες του Πολιτιστικού Συλλόγου της Νέας Πολιτείας «Αμυγδαλιές». Το ανατολικό διώροφο κτίριο είναι επίσης κεραμοσκεπές και έχει υποστεί σημαντικές φθορές χωρίς όμως βλάβες στον φέροντα οργανισμό.Από τη συνδετήρια πτέρυγα που γεφυρώνει τα δύο κτίρια έχει απομείνει ο φέροντας οργανισμός και δομημένα τμήματα από τσιμεντοπλίνθους. Η ασκεπής σήμερα συνδετήρια πτέρυγα, έφερε δίριχτη κεραμοσκεπή στέγη. Το ανατολικό διώροφο κτίριο και η συνδετήρια πτέρυγα είναι σε ερειπιώδη κατάσταση και δεν χρησιμοποιούνται. Σήμερα ανήκει στον δήμο Λαρισαίων, ο οποίος προκήρυξε διαγωνισμό στοχεύοντας για τη συντήρηση, ανακατασκευή και επανάχρηση του κτιρίου για να μετατραπεί σε εστία πολιτισμού.
* **Σιδηροδρομικός σταθμός του Θεσσαλικού** Το κτίριο του σιδηροδρομικού σταθμού του Θεσσαλικού, ήταν πανομοιότυπο με αυτό του σιδηροδρομικού Σταθμού του Βόλου. Σχεδιάστηκε από τον Ιταλό μηχανικό Εβαρίστο Ντε Κίρικο, ο οποίος σχεδίασε και το κτίριο του σιδηροδρομικού σταθμού Βόλου. Το κτίριο ξεχώριζε για την αισθητική του αυτάρκεια, την κομψότητα στη σύνθεση, καθώς επίσης και για την αισθητική και λειτουργική του ιδιότητα. Σήμερα, γίνονται προσπάθειες για την πλήρη αποκατάσταση του σταθμού και την μετατροπή του σε μουσείο. Ωστόσο παρά τις μελέτες που έχουν γίνει, δεν υπήρξε προς το παρόν κάποια εξέλιξη.

### Πηνειός

Ο Πηνειός ποταμός είναι το πασίγνωστο ποτάμι το οποίο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την πόλη της Λάρισας για αιώνες και διασχίζει το κέντρο της πόλης. Το συναντάμε στην βόρεια πλευρά του λόφου Φρουρίου, κάτω από τον Άγιο Αχίλλειο και μαζί με το Πάρκο Αλκαζάρ το οποίο είναι δίπλα στο ποτάμι, δημιουργούν μία όαση πρασίνου και ηρεμίας στο κέντρο της πόλης μόλις λίγα βήματα από την κεντρική πλατεία.

### Μουσεία

Στη Λάρισα βρίσκονται τα εξής μουσεία:

* Διαχρονικό Μουσείο Λάρισας

Βρίσκεται στον λόφο Μεζούρλου στα νότια της πόλης. Αποτελεί το μοναδικό διαχρονικό μουσείο σε όλη τη χώρα και το σημαντικότερο μουσείο στη Θεσσαλία, όντας ένα από τα δέκα μεγαλύτερα μουσεία στην Ελλάδα. Παρουσιάζει την ιστορία της πόλης από την παλαιολιθική εποχή έως την απελευθέρωση της από τον οθωμανικό ζυγό το 1881. Τα εγκαίνιά του έγιναν στις 28 Νοεμβρίου 2015. Από το 1957 μέχρι την μεταφορά τους στο νέο, υπερσύγχρονο μουσείο τα αρχαιολογικά ευρήματα στεγάζονταν στο Γενί Τζαμί.

* **Λαογραφικό - Ιστορικό Μουσείο Λάρισας**. Το μουσείο φιλοξενεί έκθεση που παρουσιάζει τον νεότερο ελληνικό πολιτισμό και ιδιαίτερα τον πολιτισμό στον Θεσσαλικό χώρο, από τον 16ο αιώνα έως και τα μέσα του 20ού. Το μουσείο παρουσιάζει τον προβιομηχανικό πολιτισμό στην Θεσσαλική ύπαιθρο, καθώς και σκηνές αστικής ζωής από την πόλη της Λάρισας. Σκοπός του είναι η προβολή και διάσωση του προβιομηχανικού πολιτισμού της Θεσσαλίας.
* **Μουσείο Στρατιωτικής Κτηνιατρικής Υπηρεσίας**. Βρίσκεται στο Στρατόπεδο Νικολάου Πλαστήρα και στεγάζεται σε 2 πέτρινα κτήρια. Είναι μοναδικό στο είδος του για τα ελληνικά και ευρωπαϊκά δεδομένα.Η έκθεση του, περιλαμβάνει υλικό από την λειτουργία της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας του ελληνικού στρατού.
* **Μουσείο Εθνικής Αντίστασης**. Βρίσκεται επί της οδού Ιουστινιανού, στον αύλειο χώρο του 5ου Γυμνασίου - Λυκείου Λάρισας. Στεγάζεται στο κτίριο της παλιάς Πυριτιδαποθήκης
* **Ιατρικό Μουσείο**. Στο Μνημείο του Ιπποκράτη, το οποίο βρίσκεται επί της οδού Γρηγορίου Λαμπράκη, στεγάζεται κενοτάφιο Ιατρικό Μουσείο.
* **Μουσείο Κούκλας**. Στεγάζεται στο Μύλο του Παππά. Είναι το μοναδικό στην Ελλάδα. Στην έκθεση του υπάρχουν πάνω από 300 χειροποίητες κούκλες.

### Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Λάρισας

Σε ένα καινούριο σύγχρονο κτίριο, λειτουργεί η **Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Λάρισας "ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΥΜΑΣ"** βρίσκεται στο κέντρο της πόλης και επί της οδού 28ης Οκτωβρίου. Η Δημόσια Βιβλιοθήκη, διαθέτει και κινητή μονάδα με 5 χιλιάδες βιβλία.

## Οδικές μεταφορές

Η Λάρισα, είναι ένας πολύ μεγάλος οδικός κόμβος. Ο Αυτοκινητόδρομος ΠΑΘΕ διέρχεται σε μικρή απόσταση από την πόλη περνώντας ανατολικά από αυτήν και ενώνοντάς την με την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, αντικαθιστώντας την ΕΟ1 η οποία διέρχεται μέσα από τον αστικό ιστό της πόλης και αστικοποιήθηκε. Επίσης εξυπηρετείται από τον αυτοκινητόδρομο Θεσσαλίας (4) που την ενώνει με τα Τρίκαλα και αντικατέστησε την ΕΟ6 που την ενώνει με τα Τρίκαλα, τα Ιωάννινα, την Ηγουμενίτσα και το Βόλο. Επιπλέον, εξυπηρετείται από την ΕΟ3, που την ενώνει με τη Λαμία και την Κοζάνη. Για την αποσυμφόρηση του κέντρου της πόλης, τα τελευταία χρόνια έχουν ολοκληρωθεί και δοθεί στην κυκλοφορία αρκετά τμήματα του εξωτερικού δακτυλίου της Λάρισας, o οποίος παρακάμπτει κυκλικά το πολεοδομικό συγκρότημα και συνδέει περιμετρικά τις συνοικίες της πόλης.

Από τον κεντρικό σταθμό των υπεραστικών ΚΤΕΛ της πόλης στην οδό Ολύμπου, πραγματοποιούνται καθημερινά δρομολόγια προς την Αθήνα, την Θεσσαλονίκη, τον Βόλο, τα Ιωάννινα, την Λαμία, την Κέρκυρα, την Άρτα, την Πρέβεζα, την Φλώρινα, την Καστοριά, την Αιδηψό και τα Γρεβενά. Ενώ υπάρχουν, άλλοι δυο ξεχωριστοί σταθμοί. Στη λεωφόρο Ηρώων Πολυτεχνείου, λειτουργεί σταθμός για την εξυπηρέτηση των ΚΤΕΛ νομού Τρικάλων και των ΚΤΕΛ νομού Καρδίτσας, ενώ στην λεωφόρο Καραμανλή λειτουργεί από το 2011 σταθμός υπεραστικών-τουριστικών διερχόμενων λεωφορείων για την εξυπηρέτηση των ΚΤΕΛ Πελοποννήσου (πλην Κορίνθου), της Αιτωλοακαρνανίας, της Φθιώτιδας, της Ζακύνθου και όλης της Κρήτης.

### Αστικές μεταφορές

#### Αστικές Συγκοινωνίες Λάρισας

Η πόλη της Λάρισας για την εξυπηρέτηση των εσωτερικών συγκοινωνιών της, καθώς και την σύνδεση της με κοντινούς οικισμούς, διαθέτει έναν σύγχρονο στόλο λεωφορείων και 16 λεωφορειακές γραμμές.

#### Τραμ Λάρισας

Ο Δήμος Λαρισαίων ανέθεσε μελέτη βιωσιμότητας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, η οποία προτείνει την κατασκευή 2 γραμμών που θα διέρχονται από το κέντρο της πόλης και θα συνδέουν το Τ.Ε.Ι. Θεσσαλίας με το Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας και το Στάδιο Αλκαζάρ με το σιδηροδρομικό σταθμό. Ωστόσο, λόγω έλλειψης πόρων και αμφίβολης βιωσιμότητας, η υλοποίηση του έργου δεν έχει προχωρήσει ακόμα.

#### Ποδηλατόδρομοι

Επίσης, η πόλη της Λάρισας από το 2003, διαθέτει και ποδηλατόδρομους συνολικού μήκους 10 χιλιομέτρων. Με την μελλοντική επέκταση τους προβλέπεται να φτάσουν συνολικά τα 54 χιλιόμετρα μήκος. Ποδηλατόδρομοι καλύπτουν: την λεωφόρο Ιωαννίνων, όπου διασχίζουν μεγάλο μέρος της, την λεωφόρο Γεωργίου Παπανδρέου στην περιοχή της Νεάπολης, τις οδούς Θεοδωρακοπούλου, Έλλης Λαμπέτη και Βασίλη Τσιτσάνη στην Νέα Πολιτεία, τις οδούς Θεοφράστου στην περιοχή Αβέρωφ και Καλλισθένους στην περιοχή των Πυροβολικών, την οδό Ιλάρχου Σαριμβέη στην Νεράιδα, τις οδούς Ανθίμου Γαζή, Αλέξανδρου Παπαναστασίου, Θέτιδος και Κύπρου και τέλος υπάρχει παράλληλος ποδηλατόδρομος με την προέκταση της οδού Ηρώων Πολυτεχνείου που ξεκινάει από την περιοχή Παπασταύρου και καταλήγει στην περιοχή της Νέας Σμύρνης. Επίσης ποδηλατόδρομοι διασχίζουν το πάρκο Αλκαζάρ και τις 2 όχθες του ποταμού Πηνειού.

### Σιδηροδρομικές μεταφορές

Από την Λάρισα περνάει επίσης και σιδηρόδρομος, και μάλιστα υπάρχει σύνδεση, σε προαστιακό επίπεδο, με τη Θεσσαλονίκη, με χρήση αμαξοστοιχιών προαστιακού σιδηροδρόμου από τον σιδηροδρομικό σταθμό Λαρίσης. Σύνδεση με υπεραστικά δρομολόγια υπάρχει απευθείας με την πόλη του Βόλου, ξανά σε επίπεδο προαστιακής σύνδεσης, την πόλη της Αθήνας και φυσικά με όλους τους ενδιάμεσους σταθμούς των διαδρομών. Αξίζει επίσης να αναφερθεί ότι, στα πλαίσια του εκσυγχρονισμού του δικτύου των Ελληνικών σιδηροδρόμων, η γραμμή Λάρισας-Βόλου αναμένεται να εκσυγχρονιστεί και συγκεκριμένα να ηλεκτροδοτηθεί και να γίνει διπλής κατεύθυνσης.

#### Αεροπορικές μεταφορές

Το στρατιωτικό αεροδρόμιο της πόλης χρησιμοποιείται για εθνική διασύνδεση με έκτακτες πτήσεις, αν και στο παρελθόν υπήρχε λειτουργία πολιτικού αεροδρομίου με εμπορικές πτήσεις, καθώς και σύνδεση με πτήσεις της Ολυμπιακής Αεροπορίας, οι οποίες όμως διακόπηκαν το 1994, λόγω μειωμένης κίνησης. Πλέον εξυπηρετείται από τον Κρατικό Αερολιμένα Νέας Αγχιάλου στη Νέα Αγχίαλο (VOL), ο οποίος απέχει 70 χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης.

## Εκπαίδευση

* *Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλίας*. Στην πόλη έχει την έδρα το Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα της Λάρισας, που αποτελείται από τέσσερις σχολές και δεκατρία τμήματα.
* *Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας*. Στην πόλη εδρεύουν τα τμήματα Ιατρικής και Βιοχημείας - Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

## Νοσοκομεία

* Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας "Κουτλιμπάνειο & Τριανταφύλλειο"
* Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας
* 404 Στρατιωτικό Νοσοκομείο Λάρισας

## Κλίμα

Το κλίμα της Λάρισας έχει τα στοιχεία του ηπειρωτικού κλίματος της πεδινής Θεσσαλίας με ετήσιες διαφορές μεταξύ μέγιστης και ελάχιστης θερμοκρασίας άνω των 22 °C. Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι 15,7 °C βαθμοί κελσίου. Η μέση ετήσια βροχόπτωση στην πόλη κυμαίνεται στα 425 χιλιοστά.

Πίνακας κλιματικών στοιχείων Λάρισας

## Μέσα μαζικής ενημέρωσης

### Εφημερίδες

* *Ελευθερία* πρόκειται για την πρώτη εφημερίδα που δημιουργήθηκε στην Λάρισα, είναι καθημερινή πρωινή εφημερίδα και ιδρύθηκε το 1922 από τον Γεώργιο Δημητρακόπουλο.
* *Ημερήσιος Κήρυκας* η εφημερίδα πρωτοεκδόθηκε ως «Κήρυξ» τον Απρίλιο του 1906, λίγα χρόνια μετά την ήττα στον πόλεμο του 1897, από τον δικηγόρο της Θεσσαλονίκης Γεώργιο Σερεμέτη και τον Α. Φαρμάκη. Η εφημερίδα ανέστειλε τη λειτουργία της το 2013.
* *Κόσμος* ο «Κόσμος» είναι η νεώτερη ημερήσια εφημερίδα της Λάρισας η οποία κυκλοφορεί από τις 4 Απριλίου 2006.
* *Θεσσαλικές Αγγελίες* πρόκειται για εφημερίδα αγγελιών, που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στις 9 Φεβρουαρίου 1994.
* *Larissa Net* είναι εβδομαδιαία εφημερίδα που κυκλοφορεί από τις 25 Οκτωβρίου 2013. Κυκλοφορεί κάθε Παρασκευή.
* *Αγροτική Έκφραση* εβδομαδιαία εφημερίδα. Κυκλοφορεί κάθε Σάββατο.

### Ιστοσελίδες

* larisanew Ενημερωτική Ιστοσελίδα
* ONlarissa.gr Ενημερωτική Ιστοσελίδα
* Press-A.gr Ηλεκτρονική Εφημερίδα
* Thessalianews.gr Ενημερωτική Ιστοσελίδα
* AthleticLarissa.gr Αθλητική Ιστοσελίδα
* SportLarissa Αθλητική Ιστοσελίδα

### Τηλεοπτικοί σταθμοί

* *Θεσσαλία Τηλεόραση* ( έχει έδρα την Λάρισα)
* *ΖΕΥΣ Τηλεόραση* (έχει έδρα την Λάρισα)
* *TRT-Θεσσαλική Ραδιοφωνία Τηλεόραση* (διαθέτει στούντιο στην Λάρισα)
* *Astra TV* (διαθέτει στούντιο στην Λάρισα)

### Ραδιοφωνικοί σταθμοί

* Σπορ News 90.1
* Zoom FM 90.5
* Ήχος FM 91.0
* Palace 91.4
* Δημοτική Ραδιοφωνία Λάρισας 93.6
* Best Radio 93.9
* TRT 95.1
* Vibe 95.4
* Ιερά Μητρόπολη Λαρίσης-Τυρνάβου 96.3
* Zepelin FM 96.7
* Ραδιοφωνία Κισσάβου 97.8
* Ε.ΡΑ. Λάρισας 98.3
* Πόλις 99.4
* Σφαίρα 101.8
* ΑΕΛ Radio 104.8
* Λαϊκός FM 105.7
* Avanti 107.6
* Love Story 107.9
* Party FM 97.1

## Δήμος Λαρισαίων

Σύμφωνα με τα στοιχεία που προέκυψαν από την απογραφή πληθυσμού που πραγματοποιήθηκε στη χώρα το Μάιο του 2011, ο Δήμος Λαρισαίων έχει μόνιμο πληθυσμό 162.591 κατοίκους και είναι ο έκτος σε πληθυσμό Δήμος όλης της Ελλάδας, μετά από το Δήμο Αθηναίων (664.046 κ.), το Δήμο Θεσσαλονίκης (325.182 κ.), το Δήμο Πατρέων (213.984 κ.), το Δήμο Ηρακλείου Κρήτης (173.993 κ.) και το Δήμο Πειραιώς (163.688 κ.). Ο Δήμος Λαρισαίων είναι από τους λίγους μεγάλους Δήμους με σημαντική αύξηση του πληθυσμού του (+17.399 κ.) σε σχέση με την απογραφή 2001, όταν ο Δήμος Αθηναίων μειώθηκε κατά 133.386 κ., ο Δήμος Θεσσαλονίκης μειώθηκε κατά 74.916 κ. και ο Δήμος Πειραιά μειώθηκε κατά 18.023 κ.

Με την απόφαση με αριθμό 520 του δημοτικού συμβουλίου της Λάρισας, προτάθηκε ο πρώην Καποδιστριακός Δήμος Λάρισας να χωριστεί σε 4 δημοτικά διαμερίσματα:

* **1ο Δημοτικό Διαμέρισμα**. Περιλαμβάνει τα εκλογικά διαμερίσματα 1 και 9 με πληθυσμό 21.006.
* **2ο Δημοτικό Διαμέρισμα**. Περιλαμβάνει τα εκλογικά διαμερίσματα 2, 4 και 5 με πληθυσμό 39 500.
* **3ο Δημοτικό Διαμέρισμα**. Περιλαμβάνει τα εκλογικά διαμερίσματα 6 και 3 με πληθυσμό 30.457.
* **4ο Δημοτικό Διαμέρισμα**. Περιλαμβάνει τα εκλογικά διαμερίσματα 8 εώς 10 και 11 με συνολικό πληθυσμό 33.829.

### Διοικητική Δομή

Ο νέος Δήμος Λαρισαίων, με βάση το σχέδιο "ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ", αποτελείται από τρεις Δημοτικές Ενότητες, έξι Δημοτικές Κοινότητες και οκτώ Τοπικές Κοινότητες. Η διοικητική δομή έχει ως εξής:

**ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ:**

* **Α.**ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ

1. Δημοτική Κοινότητα 1ου Διαμερίσματος Λαρίσης
2. Δημοτική Κοινότητα 2ου Διαμερίσματος Λαρίσης
3. Δημοτική Κοινότητα 3ου Διαμερίσματος Λαρίσης (συμπεριλαμβάνονται οι οικισμοί Κουλούριου και Αμφιθέας)
4. Δημοτική Κοινότητα 4ου Διαμερίσματος Λαρίσης
5. Τοπική Κοινότητα Τερψιθέας

* **Β.** ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑΝΝΟΥΛΗΣ

1. Δημοτική Κοινότητα Γιάννουλης
2. Δημοτική Κοινότητα Φαλάννης

* **Γ.** ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΑΔΑΣ

1. Τοπική Κοινότητα Αμυγδαλέας
2. Τοπική Κοινότητα Ελευθερών
3. Τοπική Κοινότητα Κοιλάδος
4. Τοπική Κοινότητα Κουτσοχέρου
5. Τοπική Κοινότητα Λουτρού Λαρίσης
6. Τοπική Κοινότητα Μάνδρας
7. Τοπική Κοινότητα Ραχούλας

### Εκκλησίες-Μοναστήρια

#### Ορθόδοξες Εκκλησίες

* Ιερός Ναός Αγίου Βησσαρίωνος
* Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου
* Ιερός Ναός Αγίου Αντωνίου
* Ιερός Ναός Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης
* Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου
* Ιερός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου
* Ιερός Ναός της του Θεού Σοφίας
* Ιερός Ναός Ταξιαρχών
* Ιερός Ναός Πέτρου και Παύλου
* Ιερός Ναός Προφήτη Ηλία
* Ιερός Ναός Αγίας Τριάδας
* Ιερός Ναός Αγίου Θωμά
* Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου του Νεομάρτυρος
* Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου του εξ Ιωαννίνων
* Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου
* Ιερός Ναός Αγίας Μαρίνας
* Ιερός Ναός Αγίου Νεκταρίου
* Ιερός Ναός Αγίων Δώδεκα Αποστόλων
* Ιερός Ναός της Ανάληψης του Σωτήρος
* Ιερός Ναός Αγίου Χαραλάμπου
* Ιερός Ναός παλαιού κοιμητηρίου
* Ησυχαστήριο γυναικών Αναλήψεως

#### Άλλες Χριστιανικές Εκκλησίες

* Ελεύθερη Ευαγγελική Εκκλησία Λάρισας (Ευαγγελιστές)
* Ναός Ιερής Καρδιάς του Χριστού (Καθολική Εκκλησία)

### Πλατείες της Λάρισας

* Πλατεία Εθνάρχου Μακαρίου
* Πλατεία Λαού
* Πλατεία Αγίου Βησσαρίωνος
* Πλατεία Αγίου Κωνσταντίνου
* Πλατεία Εβραίων Μαρτύρων
* Τρίγωνη Πλατεία
* Πλατεία ΟΣΕ
* Πλατεία Σοφία Βέμπο
* Πλατεία Μακρυγιάννη
* Πλατεία Μικρού Προφήτη Ηλία
* Πλατεία Ειρήνης
* Πλατεία Καραΐσκάκη
* Πλατεία Ηρώων Κατοχής
* Πλατεία Ανατολικής Ρωμυλίας
* Πλατεία Λαμπρούλη
* Πλατεία Ρήγα Φεραίου
* Πλατεία Ίππου
* Πλατεία Αμπελοκήπων
* Πλατεία Ηπειρώτικων
* Πλατεία Ελευθερίας
* Πλατεία Κατσίγρα
* Πλατεία Ανθούπολης
* Πλατεία Ιπποκράτους
* Πλατεία Αγίων Πέτρου και Παύλου
* Πλατεία Αναξαγόρα
* Πλατεία Μητέρας
* Πλατεία Άννας Φρανκ
* Πλατεία Αλίκης Παπαευσταθίου
* Πλατεία Αρκαδίου
* Πλατεία Νέας Πολιτείας
* Πλατεία Μαρίνου Αντύπα
* Πλατεία Ιπποκράτη
* Πλατεία Θάλειας
* Πλατεία Νεάπολης
* Πλατεία Χούρλια Θωμά
* Πλατεία Ζαζιά
* Πλατεία Απελευθέρωσης
* Πλατεία Αριστοφάνους
* Πλατεία Στρατηγού Μακρυγιάννη
* Πλατεία Κουζόγλου

### Πάρκα της Λάρισας

* Πάρκο Πηνειού
* Πάρκο Φρουρίου
* Πάρκο ΟΣΕ
* Πάρκο Φιλιππούπολης
* Πάρκο Νεάπολης
* Αισθητικό Άλσος

### Συνοικίες της Λάρισας

Η δημοτική ενότητα Λαρισαίων χωρίζεται σε τέσσερις δημοτικές κοινότητες, οι οποίες αποτελούνται από 23 πολεοδομικές ενότητες(συνοικίες) και τους προαστιακούς οικισμούς της Αμφιθέας και του Κουλούριου. Επίσης, στην δημοτική ενότητα Λαρισαίων περιλαμβάνεται και η τοπική κοινότητα Τερψιθέας.

#### 1η Δημοτική Κοινότητα

1. Παπασταύρου
2. Άγιος Αθανάσιος
3. Ιπποκράτης (Πέρα Μαχαλάς)
4. Φιλιππούπολη
5. Λιβαδάκι
6. Άγιος Θωμάς
7. Νεάπολη

#### 2η Δημοτική Κοινότητα

1. Άγιος Αχίλλειος
2. Άγιος Νικόλαος
3. Αμπελόκηπων (Ταμπάκικα)
4. Άγιοι Σαράντα
5. Άγιος Κωνσταντίνος
6. Σταθμός

#### 3η Δημοτική Κοινότητα

1. Λαχανόκηποι
2. Νέα Σμύρνη
3. Άγιος Γεώργιος
4. Κουλούρι
5. Αμφιθέα

#### 4η Δημοτική Κοινότητα

1. Χαραυγή-Τούμπα
2. Πυροβολικά
3. Αβέρωφ
4. Νέα Πολιτεία
5. Ηπειρώτικα
6. Ανθούπολη
7. Νεράιδα

#### 5η Δημοτική Κοινότητα

1. Τερψιθέα
2. Άργυσσα

### Προάστια

* Φαλάνη
* Τερψιθέα
* Ομορφοχώρι
* Μελισσοχώρι
* Ελευθερές

## Αθλητισμός

### Αθλητικές εγκαταστάσεις

* Το **Εθνικό Αθλητικό Κέντρο (ΕΑΚ) Λάρισας**, το οποίο ανήκει στο Ελληνικό Κράτος και εποπτεύεται από τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, βρίσκεται δίπλα από το πάρκο Αλκαζάρ της πόλης και περιλαμβάνει τις παρακάτω εγκαταστάσεις:

1. Στάδιο Αλκαζάρ, με χωρητικότητα 13.108, εδώ εκτός από αγώνες ποδοσφαίρου διεξάγονται και όλα τα αθλήματα στίβου.
2. Γυμναστήριο Βαρέων Αθλημάτων
3. Κλειστό γυμναστήριο Αλκαζάρ
4. Κλειστό κολυμβητήριο Αλκαζάρ

* **Αθλητικό μέλαθρον Λάρισας:**. Επίσης στον πυρήνα Β της Νεάπολης βρίσκεται το νεόκτιστο δεύτερο κλειστό γυμναστήριο της πόλης, στο οποίο έχουν φιλοξενηθεί και αγώνες από το παγκόσμιο πρωτάθλημα καλαθοσφαίρισης που διοργάνωσε η Ελλάδα το 1998, και το οποίο είναι επίσης η έδρα των συλλόγων Ολύμπια και ΑΕΛ.
* **AEL FC Arena:** Το νέο ποδοσφαιρικό γήπεδο της ομάδας ΑΕΛ 1964 έχει κατασκευαστεί δίπλα από το αθλητικό μέλαθρον της Νεάπολης, με χωρητικότητα 16.118 καθήμενων και περιέχει πλήρες αθλητικό κέντρο.

Στην πόλη για την κάλυψη των γενικότερων αναγκών άλλα και χόμπι των κατοίκων υπάρχουν επίσης τα εξής δημοτικά αθλητικά κέντρα:

* Αθλητικό Κέντρο Νεάπολης
* Αθλητικό Κέντρο Κουκουλίτσιου - Μουσίαρη
* Αθλητικό Κέντρο Θεσσαλικού
* Αθλητικό Κέντρο Βιολογικού
* Αθλητικό κέντρο Αγίου Κωνσταντίνου
* Αθλητικό κέντρο Αμπελοκήπων

### Αθλητικοί σύλλογοι

* Κ.Α.Ε. Ολύμπια Λάρισας
* Α.Σ. Ολυμπιάδα Λάρισας
* Ηρακλής Λάρισας
* Πανιώνιος Λάρισας
* Α.Ο. Φοίνιξ Λάρισας
* A.Σ. Μέγας Αλέξανδρος

## Παραπομπές

1. ↑ Μακεδονική Κυριαρχία - Ρωμαϊκή Κυριαρχία - Η μεγάλη πανθεσσαλική γιορτή των Ελευθέριων
2. ↑ Κυρίως Βυζαντινή περίοδος (7ος - 13ος αιώνας μ.Χ.)
3. ↑ Πρώιμη Οθωμανική Περίοδος (14ος - 16ος αιώνας)
4. ↑ "Πέρασε" ναρκωτικά στις φυλακές ΛάρισαςΠρότυπο:Dead link
5. ↑ Αρχιτεκτονικά... «διαμάντια» στη Λάρισα, εφημερίδα Ελευθερία, 21 Ιανουαρίου 2012
6. ↑ http://7gym-laris.lar.sch.gr/topos/lar\_ixni%20parelthontos.htm
7. ↑ Διατηρητέο το «Παλλάς» της Λάρισας
8. ↑ http://7gym-laris.lar.sch.gr/ergasies/KONAKIA/konakiaverof.htm
9. ↑ http://7gym-laris.lar.sch.gr/ergasies/KONAKIA/konakiaverof.htm
10. ↑ http://www.larissanet.gr/2016/04/13/parousiastikan-ta-vraveia-gia-to-konaki-averof/
11. ↑ «Business Plan» για τον Θεσσαλικό Σταθμό Λάρισας
12. ↑ Σφάλμα παραπομπής: Μη έγκυρη ετικέτα `<ref>`·
δεν δίνεται κείμενο για παραπομπές με όνομα `auto1`
13. ↑ http://larisa.culture.gr/siteapps/joomla-20418/htdocs/index.php/mouseia-kai-ekthesiakoi-xoroi
14. ↑ Κατεβάζει ρολά το «Γενί-Τζαμί» Ελευθερία Λάρισας. 18 Ιανουαρίου 2012
15. ↑ Μουσείο κούκλας στη Λάρισα
16. ↑ http://www.larissa-dimos.gr/new/pdf/Parousiasi\_KIN.pdf
17. ↑ «Αποσυμφόρηση» για την περιοχή του σταθμού ΟΣΕΠρότυπο:Dead link
18. ↑ Σελίδα στο διαδίκτυο του Αστικού ΚΤΕΛ Λάρισας
19. ↑ http://www.ypodomes.com/index.php/statheri-troxia/tram/tram-thessalonikis/item/258-%CF%84%CF%81%CE%B1%CE%BC-%CF%85%CF%80%CE%AC%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%B9-%CE%BC%CE%B5%CE%BB%CE%AD%CF%84%CE%B7-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%BB%CE%AC%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%B1
20. ↑ Ποδηλατόδρομοι, Πολιτιστική Πύλη της Λάρισας
21. ↑ Bicycle @ Larissa - Ποδηλάτες Λάρισας
22. ↑ ΤΕΙ Λάρισας
23. ↑ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
24. ↑ Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία
25. ↑ Διαδικτυακός τόπος Εφημερίδας Ελευθερίας/
26. ↑ Διαδικτυακός τόπος Ημερήσιου Κήρυκα/
27. ↑ Διαδικτυακός τόπος εφημερίδας «Κόσμος»
28. ↑ Διαδικτυακός τόπος εφημερίδας «Θεσσαλικές Αγγελίες»
29. ↑ Διαδικτυακός τόπος του larissanet
30. ↑ Διαδικτυακός τόπος της εφημερίδας «Αγροτική Έκφραση»
31. ↑ LarissaNet.gr
32. ↑ larisanew.gr
33. ↑ ONLarissa.gr
34. ↑ LarisaNews.gr
35. ↑ pressalarissa.gr
36. ↑ Thessalianews.gr
37. ↑ ArenaLarissa.gr
38. ↑ AthleticLarissa.gr
39. ↑ SportLarissa
40. ↑ Διαδικτυακός τόπος Θεσσαλία TV
41. ↑ Media.net.gr
42. ↑ Διαδικτυακός τόπος TRT
43. ↑ Διαδικτυακός τόπος Astra TV
44. ↑ Ραδιόφωνο.gr
45. ↑ Το κείμενο της απόφασης
46. ↑ Διοικητική διαίρεση, Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας, με βάση τον ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ, Φ.Ε.Κ. αριθ. 45892
47. ↑ Ελεύθερη Ευαγγελική Εκκλησία Λάρισας
48. ↑ Εγκαινιάστηκε ο νέος καθολικός ναός της ΛάρισαςΠρότυπο:Dead link

## Βιβλιογραφία

* Γεώργιος Ι. Σαλακίδης, *Η Λάρισα (Yenisehir) στα μέσα του 17ου αιώνα*, Κλειώ, ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ, τ/χ 2 (άνοιξη 2006), σελίδες 183-194.
* Ελένη Αγγελομάτη Τσουγκαράκη,«Συμβολή στην ιστορία της οικονομικής, κοινωνικής και εκπαιδευτικής ζωής της

Λάρισας κατά την Τουρκοκρατία», Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 3 (1990) σσ. 255‐332

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Η επίσημη ιστοσελίδα του Δήμου Λαρισαίων
* Η Πολιτιστική Πύλη της πόλης της Λάρισας
* Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Λάρισας "Κωνσταντίνος Κούμας"
* Δημοτική Πινακοθήκη - Μουσείο Γ.Ι. Κατσiγρα
* Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Λάρισας ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. (Θεσσαλικό Θέατρο)
* Αρχαιολογικός Άτλας Θεσσαλίας - Λάρισα. Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Θεσσαλικών Σπουδών