Eileen Probert

**Mam Sioned, Angela, Huwi John a John Rees. Gwraig Jim Probert a cyn wraig Denzil Rees.**

 Yn 1989 y gwelwyd Eileen yng Nghwmderi gyntaf. Cafodd ei gwahodd gan ei ffrind Sandra Coslett i ddod ar ddêt ddwbwl i gyfarfod Barry John Probert. Doedd dim sbarc rhwng y ddau a fe wnaeth Barry John hi'n amlwg nad oedd yn ei ffansio a gadawodd Eileen y dêt yn gynar.

Myfyrwraig yng Ngholeg Pibrlwyd oedd hi a daeth i rannu Rhif 7, Stryd Fawr gyda Sandra. Merch o'r wlad oedd Eileen Walters a dyna denodd hi at Denzil Rees.

O fewn ychydig fisoed iddynt gyfarfod roedd y ddau wedi dyweddio. Ar ôl gweithio'n lleol am sbel, gorfodwyd Eileen i groesi'r ffin a mynd i weithio i westy Fairlawns yn Cheltenham, ond buan iawn y dychwelodd ac y priododd Denzil.

### **Mam i efeilliaid**

Cychwynodd Eileen weithio fel cogyddes yn y Plas a roedd canmol mawr i'w gwaith. Deuai pobol o belli brofi ei bwyd. Gorfodwyd hi i roi'r gorau i'w gwaith am gyfnod pan annwyd ei efeilliaid John a Sioned ar Ionawr 15, 1993. Ond yn fuan wedyn gwerthwyd y Plas i Rhydian Samuel a gorfodwyd Eileen i fynd yn ôl i'r gwaith yn gynnar.

Yn ystod y cyfnod hwn bu farw John. Daeth Eileen trwy'r profiad yn wyrthiol, ond addawodd na fyddai byth eto'n mynd allan i weithio. Gorfodwyd hi i newid ei meddwl, fodd bynnag, wrth iddi hi a Denzil golli miloedd o bunnau ym menter Adrian Francis. Yn ffodus i Eileen cafodd gyfle i fod yn chef yn bistro newydd y Deri Arms, ac er ei bod hi a Glan yn anghydweld ynglyn ac ambell beth ar y fwydlen cafodd Eileen, unwaith eto, waith wrth ei bodd.

### **Perthynas a Jon Markham**

Roedd Eileen yn gefn mawr i'w chwaer anystywallt, Gina, ond bu bron iddi dorri ei chalon pan gipiodd honno blentyn menyw arall. Hyd yn oed adeg y gwarchae yn nhy Gina, a thrwy gydol ei charchariad, ni throdd Eileen ei chefn arni o gwbl.

Yn dilyn carcharu Gina roedd priodas Denzil ag Eileen dan gryn bwysau. Bu Eileen yn poeni yn ofnadwy am les ei chwaer ond nid oedd Denzil eisiau clywed unrhyw beth am y mater, yn gwrthod ymgysylltu â’r sefyllfa ac yn peidio ymuno ag Eileen ar ei ymweliadau i’r carchar.

Cychwynnodd Eileen wneud y tripiau hir i’r carchar gyda Jon Markham, cyfreithiwr Gina a daeth y ddau yn agos iawn - yntau yn cynnig clust parod i wrando ar broblemau priodasol Eileen.

Pan lwyddodd Jon i sicrhau y byddai Gina yn gallu cael ei rhyddhau ar fechnïaeth bu’n rhaid cytuno ar ble y byddai’n aros. Gwrthododd Denzil ddiddanu’r syniad y caiff Gina aros ym Mhenrhewl hyd yn oed wedi i Eileen fygwth symud i Rif 7 at ei chwaer. Cafodd sioc pan dyna yn union ddigwyddodd, yn enwedig pan aeth hi a Sioned gyda hi.

Disgynodd Denzil i bwl o iselder a chafodd hi’n anodd edrych ar ôl y fferm a’r tŷ ar ben ei hun, ond pellhau wnaeth Eileen wedi cael ei rhyddid, yn canolbwyntio fwyfwy ar achos llys ei chwaer fel ffordd i ffoi o realaeth ei phriodas.

Pan ddaeth achos llys Gina i ben heb ddedfryd o garchar, yn gweld ei chyfnod i ffwrdd o Benrhewl yn dod i ben cusanodd Eileen Jon.

Cafodd Denzil siom pan na ddychwelodd Eileen gartref ar ôl yr achos, yn hytrach aeth hi i Fryste i aros gyda’i chwaer Maureen. Dychwelodd rai wythnosau yn ddiweddarach ac er bod Denzil yn hapus i gael ei deulu yn ôl gydag ef nid oedd pethau’n iawn rhwng y cwpwl.

Wedi gwyliau trychinebus ar gwch gamlas trodd Eileen unwaith eto at Jon a chychwynnodd y ddau berthynas. Er gwaethaf ei gofidion am y sefyllfa cytunodd Gina i adael i’r cwpwl gwrdd yn ei chartref.

Sylweddola Eileen fod ei phriodas ar ben a phenderfynodd ei bod am adael Denzil. Torrodd Denzil ei galon pan adawodd ei wraig a’i blentyn a gadael i fyw hefo Jon i Rydeglwys.

Dychwelodd i Gwmderi dros dro ar gyfer angladd Gina, pan gafodd hi ddamwain car angheuol yn 1998, ac ar gyfer briodas Denzil a Maureen.

### **Rhydeglwys**

Yn dilyn cyfnod helbulus crogodd Jon ei hunan mewn cell yn y carchar. Dechreuodd Eileen berthynas gyda Steve Pritchard yn 2001, ond ar Nos Galan 2002 treuliodd y ddau noson ar wahân wedi i Eileen ddarganfod nad oedd Steve wedi cael caniatâd cynllunio i wneud estyniad ar ei thy.

Tra bo Steven yn nhafarn Y Ceff, treuliodd Eileen noson yng nghwni Pete Pritchard; ac wedi i Pete gyfaddef y cyfan wrth ei frawd penderfynnodd Steve wenud cyhoeddiad o flaen pawb yn ystod parti canmlwyddiant Y Ceff.

Oherwydd hyn nid oedd gan Eileen rhyw lawer o awydd aros yn Rhydeglwys, felly fe benderfynodd fynd i Aberystwyth at ei mhâm.

### **Dychwelyd i Gwmderi**

Yn 2007, daeth Eileen yn ôl i'r pentref a'i chartref ar fferm Penrhewl. Roedd Sioned yn ei harddegau ac yn dipyn o lond llaw, ac aeth i fyw at ei thad ac Anti Marian. Er gwaethaf loes eu hysgariad, ailgydiodd Eileen yn ei chyfeillgarwch â Denzil wrth iddi ddatblgu'i chwmni cynnyrch organig a dyfodd yn y man yn bartneriaeth fusnes lwyddiannus.

Bu marwolaeth Denzil yn 2012 yn ergyd fawr i Eileen, a dim ond cynyddu wnaeth y tensiwn rhyngddi hi a Sioned wedi hynny.

### **Darganfod merch**

Daeth newid enfawr i fywyd Eileen pan ddaeth Tudur, cyn gariad o'i dyddiau ysgol i Gwmderi yn 2013. Ceisiai Eileen ei gorau i'w osgoi ond daeth Jim Probert yn amheus o'r sefyllfa a cyfaddefodd Eileen y cwbwl wrtho.

Cafodd Tudur ag Eileen Rees fabi a'i gilydd tra'n un ar bymtheg ac yn yr ysgol. Mynnodd rhieni'r ddau gadw'r cyfan yn gyfrinach a gorfodwyd i Eileen symyd at fodryb dros dro tra'n feichiog.

Ganed y babi trwy cesarean a'i roi i'w fabwysiadau yn syth heb i Tudur na Eileen gyfarfod y babi na hydnoed gwybod ei ryw. Cadwodd Tudur ag Eileen yn bell o'u gilydd a wnaeth neb sôn am y babi am flynyddoedd maith.

Bu marwolaeth ei fab Dylan yn 2012 yn sbardun i Tudur chwilio am ei belntyn arall a dilynodd y trywydd i Gwmderi ac at Eileen. Er ei bod hithau yn gyndyn iawn o siarad gydag ef datgelodd wrthi fod y plentyn yn byw yn y pentref ag ei fod ef am cwhilio amdanynt hydnoed os nad oedd Eileen am helpu.

Dangosodd lun ysgol o'i ferch a gwyddai Eileen yn syth mai Angela Probert, cyn wraig ei phartner Jim oedd y plentyn. Heb ddewis bu rhaid i Eileen gyfaddef y cyfan wrth Angela.

Ymbiliodd Eileen ar Angela i gadw'u cyfrinach ond, a hithau'n ysu am deulu go iawn, rhannodd y newyddion â Sioned, ei hanner chwaer. Ceisiai'r tair dod i arfer â'u perthynas newydd.

Gwnaeth Eileen ei gorau i egluro wrth Sioned sut y cipwyd Angela oddi wrthi yn dilyn yr enedigaeth, a hithau'n ddim ond un ar bymtheg oed ar y pryd. Cyndyn iawn oedd Sioned i faddau i'w mam am gadw'i chyfrinach cyhyd,

Roedd perthynas Eileen â Jim Probert, cyn-wr Angela a thad Courtney, wyres Eileen yn cymlethu'r sefyllfa hefyd. Priododd Eileen a Jim, ond darganfuwyd bod y berthynas yn un anghyfreithlon.

### **Marwolaeth Angela**

Yn mis Mai 2019 darganfwyd corff ar dir y Glyndŵr. Roedd llawer o'r trigolion yn credu mai Britt Monk oedd wedi marw, a hithau wedi bod ar goll ers rhai dyddiau. Cafodd Eileen sioc ofnadwy o gael clywed mai ei merch, Angela oedd wedi marw. Bu sioc bellach pan ddaeth i'r amwlg fod Angela wedi cael ei lladd gan ei chyn gariad Ed, ac ei bod wedi bod yn ei flacmelio.

Cafodd Eileen drafferth yn prosesu ei galar. Roedd colli plentyn arall yn ergyd enfawr ond roedd ei pherthynas ag Angela yn yn un gymleth. Doedd o ddim yn help pan adawodd Jim am gyfnod a gadael Eileen i wneud y trefniadau angladd ar ben ei hun. Pan ddychwelodd i'r cwm roedd yn gandryll i glywed fod Angela am gael ei chladdu gyda Courtney.