Józef z Nazaretu

Prawosławna ikona Józefa z jego symbolem - dwoma białymi gołębiami w ramionach

### Język(i)

Galilejska gwara żydowsko-palestyńskiego dialektu aramejskiego; język hebrajski (?); greka koine (?)

## Rodzina

### Ojciec

Jakub (według Mateusza)Heli (według Łukasza)

### Dzieci

Jezus (adoptowany)Jakub, Józef, Szymon, Juda, dwie nieznane z imienia córki (biologicznie)

**Józef z Nazaretu** (heb. יוֹסֵף‎, translit. Yosef; gr. Ἰωσήφ, translit. Ioséph) - postać biblijna z Nowego Testamentu. Mąż Marii z Nazaretu, przybrany ojciec i opiekun jej dziecka - Jezusa z Nazaretu zwanego Chrystusem. W Biblii napisano o nim bardzo mało. Nie wiemy nawet, kiedy się narodził ani zmarł. Jego postać nie pojawia się w Ewangelii Marka ani w listach powszechnych, lecz jest wspominana w trzech pozostałych ewangeliach według św. Łukasza, Mateusza i Jana. Znacznie częściej jest wspominany w dziełach apokryficznych.

Józef jest czczony, jako święty przez wyznawców kościoła katolickiego, prawosławnego, anglikańskiego, metodystycznego, luterańskiego i wyznawców kościołów orientalnych (Ormian, Koptów, Aramejczyków i Etiopczyków). Zarówno w katolickich, jak i protestanckich tradycjach bywa uważany za patrona robotników i jest związany z różnymi świętami. Papież Pius IX oświadczył, że jest zarówno patronem, jak i obrońcą Kościoła katolickiego, oprócz patronów chorych i szczęśliwej śmierci, z powodu wiary, że umarł w obecności Jezusa i Maryi. W pobożności ludowej Józef jest uważany za wzór dla ojców, a także stał się patronem różnych diecezji i miejsc.

## Józef w Nowym Testamencie

Postać św. Józefa z Nazaretu nie jest często wspomniana, ale też nie jest zawsze pomijana. Zarówno Mateusz, jak i Łukasz przedstawiają jego genealogię, ale obydwie znacząco różnią się od siebie. Mateusz zaczyna od Abrahama, a Łukasz już od Boga. Mateusz śledzi przodków Józefa od Salomona, króla Izraela i syna Dawida, a Łukasz od Natana - pomniejszego księcia żydowskiego, również syna Dawida. Obydwie narracje wymieniają Szelatiela i Zerubabbela, jako jego przodka, ale następne pokolenia są już całkiem od siebie inne. Tradycja katolicka uznaje genealogie Mateusza za odnoszącą się do Józefa, a Łukasza - do Marii. Jego imię oznacza w języku hebrajskim ,,Niech Jahwe zwiększy/doda" i jest skrótem od pełnej nazwy Josifijah.  Zostało mu nadane przez jego rodziców na cześć biblijnego patriarchy, ukochanego syna Jakuba (Izraela) za sprawą, którego Żydzi znaleźli się w Egipcie.

Był żydowskim rzemieślnikiem mieszkającym w Nazarecie, niewielkiej żydowskiej wiosce w Galilei powstałej najprawdopodobniej w okresie wczesnorzymskim (po inwazji Ptolemeusza na Jerozolimę w 63 p.n.e, gdy część Żydów, zagrożona niepokojami w Judei, przeniosła się na bezpieczniejszą północ). Był małżonkiem (oblubieńcem) Maryi, dziewczyny również rzekomo pochodzącej od Dawida, a która zaszła w ciąże z Ducha Świętego ostrzeżona wcześniej przez archanioła Gabriela. Józef, gdy się o tym dowiedział początkowo chciał ją porzucić i w ten sposób uratować jej życie, gdyż według żydowskiego prawa karą za cudzołóstwo było ukamienowanie, ale w śnie objawił mu się po raz pierwszy anioł, który go uspokoił, a ten pozostał przy swej ciężarnej żonie. Za panowania cesarza Oktawiana Augusta (27 p.n.e - 14 n.e), gdy namiestnikiem rzymskiej Syrii był Kwiryniusz przeprowadzono spis powszechny, który wymagał od Żydów powrót do ich ojczystych miast. Wymusiło to na Józefie i jego ukochanej powrót do siedziby rodowej Dawidytów - Betlejem. Po przybyciu Marię chwyciły bóle porodowe, a młoda para nie mogąc znaleźć gospody, która by ich ugościła zatrzymała się w stodole, gdzie matka urodziła chłopca w stodole i zgodnie z poleceniem anioła nadała mu imię Jezus. Gdy król Judei Herod Wielki, usłyszawszy że w Betlejem ma narodzić się nowy król, zarządził rzeź wszystkich tam urodzonych noworodków Józefowi objawił się powtórnie w śnie anioł, który nakazał mu uciec do bezpiecznego Egiptu, który wówczas był rzymską prowincją. Po śmierci Heroda Wielkiego już trzeci raz Józef otrzymał od anioła objawienie - tym razem, aby powrócić do Izraela, gdzie ponownie zamieszkał wraz z rodziną w Nazarecie.

Autor Ewangelii według św. Łukasza wspomina jeszcze o epizodzie w świątyni z udziałem św. Józefa. Rodzice dwanaście lat później udali się na pielgrzymkę do Jerozolimy, aby w tamtejszym przybytku poświęcić chłopca Bogu zgodnie z żydowskim obyczajem - to wydarzenie do dziś jest obchodzone w chrześcijaństwie, jako święto Ofiarowania Pańskiego. W trakcie drogi powrotnej do Nazaretu okazało się, że mały Jezus zaginął, więc para musiała zawrócić i odnaleźli go w świątyni w otoczeniu Uczonych w Piśmie, z którymi dyskutował o Torze. Po odnalezieniu Józef, Maria i Jezus wrócili szczęśliwie do domu. Jest to ostatni raz, kiedy wspomina Nowy Testament o Józefie, jako o osobie żywej. Prawdopodobnie zmarł jakiś czas potem jeszcze przed posługą Jezusa. Nie mniej jednak jeszcze w dorosłym życiu ten uchodził za jego syna o czym świadczy 42 werset 6 rozdziału Ewangelii według świętego Jana - ,,*I mówili: «Czyż to nie jest Jezus, syn Józefa, którego ojca i matkę my znamy? Jakżeż może On teraz mówić: "Z nieba zstąpiłem"»*" wypowiadany przez krytyków chrześcijańskiego mesjasza.

## Pochodzenie

Józef był galilejskim Żydem pochodzącym z Judei. Wskazuje na to jego imię, miejsce zamieszkana i dostępne rodowody. Polskie słowo "Żyd" wywodzi się za pośrednictwem wielu zniekształceń od nazwy Judei, krainy historycznej (lepiej to widać w języku niemieckim, gdzie Żyd to Juden), ale te nazwa oznaczała jedynie, że Judea była miejscem w największym stopniu skupiającą starożytną ludność żydowską, gdyż ta zamieszkiwała, już w czasach perskich, również Pereę i Gilead (dawne plemiona Manassesa, Gada i Rubena, dzisiejsza wschodnia Jordania), Galileę, zachodnią Samarię i obszar przybrzeżny. Nazaret, miasto - a właściwie wieś, którą zamieszkiwał, powstała dopiero w okresie wczesnorzymskim (po inwazji Pompejusza na Jerozolimę w 63 roku p.n.e), jako maleńka miejscowość licząca ok. 480 osób. Ogółem od II wieku p.n.e widoczny jest napływ ludności żydowskiej z przeludnionej i niespokojnej Judei do bezpieczniejszych północnych prowincji państwa Machabeuszów. Prawdopodobnie ojciec Józefa (Jakub lub Heli) również wyemigrował z Judei do Galilei.

## Historie apokryficzne

Izaak •
Jakub (Izrael) •
Juda •
Fares •
Chesrom •
Ram •
Aminadab •
Nachszon •
Salmon •
Booz •
Obed •
Jesse •
Dawid •
Salomon •
Roboam •
Abiasz •
Asa •
Jozafat •
Joram •
Azariasz •
Jotam •
Achaz •
Ezechiasz •
Manasses •
Amos •
Jozjasz •
Jojakim •
Salatiel •
Zerubabel •
Abiud •
Eliakim •
Azor •
Sadok •
Achim •
Eliud •
Eleazar •
Mattan •
Jakub •
Józef •
 Ewangelia Łukasza