Cuộc thi

**Cuộc thi** là một trong những yếu tố chính trong *Đường lên đỉnh Olympia*. Tất cả các cuộc thi được gộp lại thành một năm thi hay một mùa thi.

## Tổng quan

Mỗi mùa thi, chương trình tổ chức 53 cuộc thi. Trong đó, 144 thí sinh sẽ được tham gia thi đấu 36 cuộc thi tuần. 48 thí sinh thắng cuộc sẽ tham gia thi đấu 12 cuộc thi tháng, 16 thí sinh thắng cuộc sẽ tham gia thi đấu 4 cuộc thi quý. 4 thí sinh giỏi nhất sẽ được tham gia cuộc thi chung kết được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV3. Mỗi một cuộc thi bao gồm 4 thí sinh tham gia, các thí sinh sẽ phải trải qua 4 phần thi: Khởi động, Vượt chướng ngại vật, Tăng tốc và Về đích. Sau mỗi một cuộc thi, các thí sinh sẽ nhận được giải thưởng tương ứng với thành tích mà thí sinh đã đạt được.

Hiện tại, chương trình có tổng cộng **1233** cuộc thi và được phát sóng hằng tuần.

## Lựa chọn thí sinh

Tại sao lại là 4 thí sinh?

Nhà báo Tạ Bích Loan đã từng chia sẻ trong chương trình gala 15 năm rằng: *"Vì có 4 thí sinh từ 4 trường, vừa phù hợp với việc tạo ra bảng xếp hạng để thi được tuần, thi tháng, thi quý và thi năm, cũng là một phương thức để mở rộng hơn số lượng người chơi và có một phong trào rộng khắp trong toàn quốc"*.

Từ Olympia 1 đến 16, tất cả thí sinh của ba khối lớp 10, 11 và 12 được lựa chọn tham gia chương trình. Từ Olympia 17 đến 19, thí sinh của hai khối lớp 10 và 11 được tham gia, do khoảng thời gian của khối lớp 12 bị chênh lệch so với khung thời gian của mùa thi. Từ Olympia 20, chỉ còn thí sinh của khối lớp 11 được tham gia.

Từ Olympia 1 đến 16, mỗi trường trung học phổ thông (THPT) có từ 1 đến 4 thí sinh đại diện, là học sinh của lớp 10, 11 và 12 tham gia chương trình, đạt học lực giỏi và hạnh kiểm tốt ở tất cả các học kỳ của cấp THPT tính đến thời điểm đăng ký.

Trong Olympia 17, mỗi trường THPT có 1 hoặc 2 thí sinh đại diện; từ Olympia 18 đến 19, có 1 thí sinh đại diện; là học sinh của lớp 10 và 11 tham gia chương trình (học sinh lớp 12 không được tham gia), đạt học lực giỏi và hạnh kiểm tốt ở tất cả các học kỳ của cấp THPT tính đến thời điểm đăng ký.

Từ Olympia 20, mỗi trường THPT có 1 thí sinh đại diện, là học sinh lớp 11 tham gia chương trình (học sinh lớp 10, 12 và học sinh lớp 11 hệ Giáo dục thường xuyên, sinh viên các trường đại học, cao đẳng, trung cấp,... không được tham gia), có kết quả học tập đạt học lực giỏi cả năm lớp 10 và học kì 1 lớp 11 hoặc cả năm lớp 11 (nếu có), đạt hạnh kiểm tốt ở tất cả các học kỳ của cấp THPT tính đến thời điểm đăng ký. Nếu bổ sung thêm các thành tích khác thì càng được ưu tiên.

Sau khi đáp ứng các điều kiện trên, thí sinh nộp bản đăng ký theo mẫu cùng các hồ sơ, học bạ... theo quy định. Chương trình sẽ xét duyệt các bản đăng ký để chọn các thí sinh phù hợp. Với các trường xác nhận nhiều hơn một học sinh, chương trình có quyền không lựa chọn và hủy xem xét toàn bộ các hồ sơ của trường đó.

## Điều kiện tham gia các cuộc thi

Để trở thành nhà vô địch của một mùa thi, thí sinh phải lần lượt giành chiến thắng trong các cuộc thi tuần, tháng, quý và chung kết. Thí sinh chiến thắng trong mỗi cuộc thi là thí sinh có tổng số điểm cao nhất sau khi kết thúc 4 phần thi, hoặc giành chiến thắng trong phần thi Câu hỏi phụ.

### Cuộc thi tuần

Đây là cuộc thi dành cho 4 thí sinh mới, đại diện cho 4 trường sẽ tham gia. Cách lựa chọn thí sinh tham gia cuộc thi tuần sẽ phụ thuộc vào lịch ghi hình được ban tổ chức sắp xếp sẵn. Thí sinh có số điểm cao nhất trong mỗi cuộc thi tuần sẽ bước tiếp vào cuộc thi tháng.

Nếu có 2 thí sinh trở lên có cùng số điểm cao nhất ở cuối cuộc thi hoặc có 2 thí sinh trở lên đạt điểm nhì cao nhất, phần thi Câu hỏi phụ sẽ được diễn ra để tìm ra thí sinh chiến thắng. Nếu sau 3 câu hỏi mà không có thí sinh nào trả lời đúng, chương trình sẽ tổ chức bốc thăm để chọn 1 thí sinh may mắn hơn để bước tiếp vào cuộc thi tháng.

Trong 1 mùa thi có 36 cuộc thi tuần.

### Cuộc thi tháng

Đây là cuộc thi dành cho 4 thí sinh, trong đó có 3 thí sinh đạt giải nhất trong cuộc thi tuần và 1 thí sinh có số điểm nhì cao nhất trong 3 cuộc thi tuần. Thí sinh có số điểm cao nhất trong mỗi cuộc thi tháng sẽ bước tiếp vào cuộc thi quý.

Nếu có 2 thí sinh trở lên có cùng số điểm cao nhất ở cuối cuộc thi hoặc có 2 thí sinh trở lên đạt điểm nhì cao nhất, phần thi Câu hỏi phụ sẽ được diễn ra để tìm ra thí sinh chiến thắng. Nếu sau 3 câu hỏi mà không có thí sinh nào trả lời đúng, chương trình sẽ tổ chức bốc thăm để chọn 1 thí sinh may mắn hơn để bước tiếp vào cuộc thi quý.

Trong 1 mùa thi có 12 cuộc thi tháng.

### Cuộc thi quý

Đây là cuộc thi dành cho 4 thí sinh, trong đó có 3 thí sinh đạt giải nhất trong cuộc thi tháng và 1 thí sinh có số điểm nhì cao nhất trong 3 cuộc thi tháng. Thí sinh có số điểm cao nhất trong mỗi cuộc thi tháng sẽ bước tiếp vào cuộc thi chung kết.

Nếu có 2 thí sinh trở lên có cùng số điểm cao nhất ở cuối cuộc thi, phần thi Câu hỏi phụ sẽ được diễn ra để tìm ra thí sinh chiến thắng. Nếu sau 3 câu hỏi mà không có thí sinh nào trả lời đúng, chương trình sẽ tổ chức bốc thăm để chọn 1 thí sinh may mắn hơn để bước tiếp vào cuộc thi chung kết.

Trong 1 mùa thi có 4 cuộc thi quý.

### Cuộc thi chung kết

Đây là cuộc thi cuối cùng, cũng là cuộc thi quan trọng và đáng được chờ đợi nhất trong mỗi một mùa thi.

Đây là cuộc thi dành cho 4 thí sinh đạt giải nhất trong các cuộc thi quý. Các thí sinh có số điểm cao thứ nhì trong các cuộc thi quý không được tham gia. Trong Olympia 9 thì có đến 5 thí sinh. Trong 1 mùa thi, chỉ có 1 cuộc thi chung kết được diễn ra vào cuối mùa thi đó.

Cuộc thi này được truyền hình trực tiếp trên VTV3 với 5 điểm cầu: trường quay S9, trường quay S14, cùng 4 ngôi trường mà thí sinh tham gia cuộc thi này đang theo học hoặc các khu vực rộng lớn như quảng trường, cung thể thao, bãi biển,... tại địa phương nơi thí sinh tham gia cuộc thi này đang sinh sống. Trong Olympia 9, vì có 5 thí sinh tham gia nên có 6 điểm cầu, gồm 1 điểm cầu ở trường quay S9 và 5 điểm cầu tại 5 ngôi trường nơi có thí sinh tham gia. Cụ thể: từ Olympia 1 đến 12 đã được tổ chức tại trường quay S9, từ Olympia 13 đã được tổ chức tại trường quay S14. Với các điểm cầu: từ chung kết Olympia 1 đến 17 và 20 đã được tổ chức tại các ngôi trường, từ Olympia 18 đến 19 và từ Olympia 21 đã được tổ chức tại các khu vực rộng lớn.

Thời gian phát sóng trực tiếp trong cuộc thi này sẽ được thông báo qua một đoạn băng xem trước sau cuộc thi Quý 4 hoặc trên các nền tảng khác, với khung giờ là 8 giờ 30 phút hoặc một số khung giờ khác là 8 giờ, 9 giờ, 9 giờ 30 phút hoặc 10 giờ. Trong khi đó, vào 13 giờ Chủ nhật, khung giờ này sẽ được thay thế bằng một chương trình khác.

Như thường lệ, một đoạn băng ghi hình trước đó đại diện cho mỗi thí sinh tham gia cuộc thi này sẽ được phát. Sau khi phát đoạn băng xong thì sẽ quay về điểm cầu của mỗi thí sinh để phản ánh không khí tại điểm cầu đó.

Trước mỗi phần thi, một đoạn băng sẽ được phát để điểm lại thành tích của các thí sinh trong phần thi đó của cuộc thi tuần, tháng, quý đã tham gia, và hướng dẫn khán giả truyền hình dự đoán thí sinh vô địch và trả lời Chướng ngại vật, câu hỏi trong phần thi Tăng tốc.

Sẽ có 1 hoặc 2 đến 4 bài hát hay tiết mục được biểu diễn. Tiết mục thứ nhất được biểu diễn trước khi bắt đầu cuộc thi. Tiết mục thứ hai hoặc các tiết mục tiếp sau được biểu diễn trong phần thi Vượt chướng ngại vật, trước phần thi Tăng tốc, trước phần thi Về đích hoặc trước phần trao giải thưởng. Cụ thể: tiết mục đầu tiên thông thường là bài hát Đường lên đỉnh núi được biểu diễn từ Olympia 4 đến 14 và từ Olympia 18 đến 19; trong Olympia 17, tiết mục này được biểu diễn trước phần thi Về đích. Trong Olympia 8 và 10, một tiết mục đã được biểu diễn trong phần thi Vượt chướng ngại vật. Trong Olympia 6 và 13, một tiết mục đã được biểu diễn trước phần thi Tăng tốc. Từ Olympia 7 đến 12 và trong Olympia 14, 15 và 19, một tiết mục đã được biểu diễn trước phần thi Về đích. Từ Olympia 7 đến 13 và trong Olympia 16, một tiết mục đã được biểu diễn trước phần trao giải thưởng.

Bắt đầu từ Olympia 8, phía sau vị trí đứng của các thí sinh là những người hỗ trợ trong phần thi Vượt chướng ngại vật hoặc Tăng tốc. Từ Olympia 9 đến 10 và trong Olympia 15, 20 đến 22, những người hỗ trợ sẽ đứng sau các thí sinh ở cả 2 phần thi. Trong Olympia 14 và từ Olympia 17 đến 19, những người hỗ trợ sẽ đứng sau các thí sinh ở phần thi Tăng tốc. Điều này sau đó cũng đã được áp dụng trong cuộc thi Quý 1 và Quý 2 Olympia 13.

Ở phần cuối của cuộc thi này thông thường sẽ phát đi một đoạn băng tổng kết lại hành trình của một mùa thi đã qua. Một danh sách các khán giả nhận thưởng cũng sẽ được liệt kê, thường là những số điện thoại của khán giả được lựa chọn ngẫu nhiên từ hệ thống tin nhắn SMS; trong Olympia 15 thì bị che mất 2 số cuối, từ Olympia 16 thì chuyển sang dạng chạy chữ phía dưới và bị che mất 3 số cuối. Từ chung kết Olympia 7 đến 17, một đoạn băng tổng hợp các thí sinh, khoảnh khắc đáng nhớ được phát đi. Trong Olympia 16, 19 đến 20 và từ Olympia 22, một đoạn băng xem trước cuộc thi khởi đầu mùa mới được phát đi. Trong chung kết Olympia 18, chỉ có đoạn băng xem lại khoảnh khắc của 4 thí sinh đã tham gia cuộc thi chung kết này được phát đi. Từ chung kết Olympia 1 đến 6 và trong Olympia 21 thì không có đoạn băng nào được phát đi.

## Soạn tin nhắn

*Bài viết chính: Soạn tin nhắn*
Trong các cuộc thi, chủ yếu là cuộc thi chung kết, khán giả truyền hình có thể dự đoán thí sinh thắng cuộc bằng cách soạn tin nhắn theo cú pháp được ban tổ chức chương trình đưa ra hoặc gọi điện thoại qua tổng đài. Ngoài việc bình chọn cho các thí sinh, khán giả cũng có thể tham gia trả lời câu hỏi trong các phần thi để nhận được những phần quà hấp dẫn đến từ nhà tài trợ của chương trình.

## Thông tin thêm

* Olympia 1 là mùa thi đầu tiên chỉ tổ chức 52 cuộc thi, với tất cả 3 cuộc thi quý mà không có cuộc thi Quý 4. Nguyên nhân được cho là trong một cuộc phỏng vấn với Tạ Bích Loan, người dẫn chương trình đã cho rằng đây là số lượng dự định trong mùa thi này; và vì số lượng các trường đăng ký tham gia đã quá nhiều và vượt quá quy định, với tình huống như vậy thì chương trình sẽ tổ chức bốc thăm chọn ra số trường thi và số trường dự bị, và sự bốc thăm này sẽ được ghi hình và mời đại diện của Bộ Giáo dục tham gia.
* Olympia 1 là mùa thi đầu tiên có 5 thí sinh tham gia cuộc thi Tháng 3 Quý 1. Vì cuộc thi tuần Tuần 3 Tháng 3 Quý 1 đã có 2 thí sinh có cùng số điểm cao thứ nhì.
* Cuộc thi Tháng 1 Quý 3 Olympia 4 đã bị dời lịch chiếu sang ngày `unknown exact date next week`. Vì vào ngày 2 tháng 2, cuộc thi này đã bị trùng với thời điểm phát sóng trực tiếp cuộc thi chung kết Giọng hát trẻ Hà Nội 2002.
* Cuộc thi Tuần 1 Tháng 2 Quý 2 Olympia 5 đã bị dời lịch chiếu sang ngày 14 tháng 12 năm 2003. Vì vào ngày 7 tháng 12, cuộc thi này đã bị trùng với thời điểm phát sóng trực tiếp SEA Games 22.
* Olympia 7 là mùa thi thứ 2 chỉ tổ chức 52 cuộc thi, hụt mất 1 cuộc thi so với các mùa thi trước đó và cũng chỉ có 140 thí sinh tham gia vì một sự cố trong cuộc thi Tuần 3 Tháng 2 Quý 1. Vì sự cố này mà cuộc thi Tuần 3 Tháng 3 Quý 1 đã không tồn tại.
* Cuộc thi Tuần 2 Tháng 1 Quý 4 Olympia 7 đã bị dời thời gian phát sóng vào 9 giờ 20 phút ngày 31 tháng 12 năm 2006 thay vì 10 giờ. Bởi vì thời điểm này đã bị trùng với thời điểm phát sóng trực tiếp Nối vòng tay lớn chào đón năm mới 2007.
* Cuộc thi Tuần 2 Tháng 2 Quý 2 Olympia 8 đã bị dời lịch chiếu sang ngày 2 tháng 9 năm 2007. Vì vào ngày 26 tháng 8, cuộc thi này đã bị trùng với thời điểm phát sóng trực tiếp cuộc thi ABU Robocon 2007.
* Cuộc thi Tuần 2 Tháng 2 Quý 1 Olympia 9 đã bị dời lịch chiếu sang ngày 22 tháng 6 năm 2008. Vì vào ngày 15 tháng 6, cuộc thi này đã bị trùng với thời điểm quốc tang Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt.
* Cuộc thi Tuần 2 Tháng 3 Quý 2 Olympia 9 đã bị dời thời gian phát sóng vào 9 giờ ngày thứ bảy. Bởi vì thời điểm 10 giờ ngày chủ nhật, thời gian phát sóng của các cuộc thi trước đó, đã bị trùng với thời điểm phát sóng chương trình *Rung chuông vàng* năm thứ 3, sau khi VTV3 đã dời lịch phát sóng của chương trình này thay vì 22 giờ ngày thứ hai. Thay đổi này sau đó đã được áp dụng cho đến cuộc thi Tuần 3 Tháng 1 Quý 3 Olympia 9.
* Cuộc thi Tháng 1 Quý 3 Olympia 9 đã bị dời thời gian phát sóng vào 13 giờ ngày chủ nhật thay vì 9 giờ ngày thứ bảy. Nguyên nhân được cho là đã có một số ý kiến phản hồi của khán giả về việc thời gian phát sóng của các cuộc thi trước đó đã được phát sóng trong khoảng thời gian mà học sinh sinh viên thường xuyên đi học mà không thể xem được trên truyền hình. Thay đổi này sau đó đã được áp dụng cho đến các cuộc thi sau này.
* Olympia 9 là mùa thi thứ 2 có 5 thí sinh tham gia cuộc thi chung kết vì một sự cố trong cuộc thi Quý 3, chỉ sau cuộc thi Tháng 3 Quý 1 Olympia 1.
* Cuộc thi Tháng 3 Quý 1 Olympia 12 đã bị dời thời gian phát sóng vào 12 giờ ngày 11 tháng 9 năm 2011 thay vì 13 giờ. Bởi vì thời điểm này đã bị trùng với thời điểm quốc tang Nguyên Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Võ Chí Công.
* Cuộc thi quý từ Olympia 1 cho đến bây giờ thông thường được tổ chức ghi hình rồi phát sóng trên VTV3. Tuy nhiên, trong Olympia 13, cuộc thi Quý 1 và Quý 2 là 2 cuộc thi đã được thử nghiệm truyền hình trực tiếp, với một điểm cầu là trường quay S9. Sau cùng, hình thức này đã bị hủy bỏ hoàn toàn và quay trở về cách thức ghi hình ban đầu. Nguyên nhân là vì chương trình cần rất nhiều thời gian để chuẩn bị cho cuộc thi chung kết diễn ra sau cuộc thi Quý 3 chỉ còn có 3 tháng. Trước đó, cuộc thi Quý 3 đã từng được lên kế hoạch công chiếu trực tiếp, nhưng sau đó đã bị hủy bỏ và không còn được thực hiện nữa.
* Cuộc thi Tuần 1 Tháng 2 Quý 1 Olympia 19 đã bị dời lịch chiếu sang ngày 14 tháng 10 năm 2018. Vì vào ngày 7 tháng 10, cuộc thi này đã bị trùng với thời điểm diễn ra quốc tang Nguyên Tổng bí thư kiêm chủ tịch Hội đồng Bí thư Đỗ Mười.
* Cuộc thi chung kết Olympia 21 là cuộc thi duy nhất không được công chiếu song song với cuộc thi Quý 4 cùng với mùa thi hiện thời mà đã chuyển sang Olympia 22 do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 tại Việt Nam. Vì lý do này mà cuộc thi đã bị dời lịch chiếu sang ngày 14 tháng 11 năm 2021 thay vì ngày 26 tháng 9.
* Trong hầu hết các cuộc thi, người dẫn chương trình luôn đọc tên các cuộc thi, giúp cho người xem dễ dàng ghi nhớ diễn biến của cuộc thi tiếp theo về sau. Tuy nhiên, bắt đầu từ Olympia 22, các cuộc thi tuần luôn bị người dẫn chương trình ngó lơ và không đề cập đến phần tên, kể cả khi cuộc thi đã kết thúc. Điều này không chỉ gây ảnh hưởng tới mạch tuyến tính của các cuộc thi kế tiếp, mà còn vô tình gây ra sự thiếu liên kết cho các cuộc thi tuần về tính lâu dài. Trước đó, các cuộc thi tuần trong Olympia 11 và một số cuộc thi tháng trong Olympia 12 cũng đã gặp phải trường hợp này, nhưng hầu như đều được khắc phục bằng đoạn băng xem trước ở phần cuối của cuộc thi.

## Danh sách cuộc thi

*Khá nhiều thông tin cho danh sách này vẫn chưa được cập nhật (vì các cuộc thi trước đó không còn tồn tại hoặc đã bị loại bỏ). Xin hãy giúp đỡ chúng tôi cập nhật danh sách nếu bạn có chút thời gian rảnh rỗi. Cảm ơn bạn rất nhiều!*

*Hãy nhấp vào các trang tương ứng để xem danh sách cuộc thi trong mỗi mùa thi.*

*Để xem danh sách các cuộc thi, truy cập tại đây.*

## Tham khảo

**Chú thích:**

1. ↑ Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam đã phá vỡ kỷ lục các thí sinh tham gia nhiều nhất trong một mùa thi khi trong Olympia 8 có 3 đại diện và từ Olympia 11 đến 13 có 4 đại diện.
2. ↑ Trường quay S9 sau này là trường quay S15.
3. ↑ Chuyện bên lề cuộc thi, FPT Telecom
4. ↑ Trong một bài đăng danh sách kết quả trong Olympia 1 trên trang web fpt.vn, cuộc thi thứ 47 là cuộc thi tháng thứ 11, đã được phát sóng vào ngày 20/2/2000. Chi tiết xem tại đây.
5. ↑ Đã từng có một cuộc thi có 5 thí sinh trước cả Olympia 9?, Facebook Group
6. ↑ Chương trình Tết trên VTV tròn 2 thập kỷ trước, Facebook Group
7. ↑ Lịch truyền hình trực tiếp SEA Games 22, Tuổi Trẻ
8. ↑ Truyền hình ngày 31-12-2006, Tuổi Trẻ
9. ↑ ABU Robocon 2007: Giờ G đang tới gần, Kiến Thức Khoa Học
10. ↑ Chương trình truyền hình Chủ nhật 15.6.2008, Báo Bình Định
11. ↑ Rung chuông vàng sẽ có nhiều thay đổi, Tuổi Trẻ
12. ↑ Truyền hình ngày 11-9, Tuổi Trẻ
13. ↑ Chương trình truyền hình chủ nhật ngày 24/03/2013 trên kênh VTV3, VTV
14. ↑ VTV hoãn phát sóng các chương trình giải trí cuối tuần, VTV
15. ↑ Lùi thời gian tổ chức Chung kết Đường lên đỉnh Olympia 2021, VTV