Marianna Strychanowska

**Marianna Strychanowska** (po mężu **Jaworowicz**) (ur. 11 listopada 1860 w Lipkowie, zm. 1957) to jedyna córka Izabeli i Grzegorza Strychanowskich. Matka Apolonii i Antoniego Jaworowiczów z małżeństwa z Ludwikiem Jaworowiczem.

Jest jedną z najważniejszych postaci w uniwersum, a jej historia po raz pierwszy łączy losy Polskiej i zagranicznej linii rodziny poprzez znajomość z April Lewis.

## Biografia

### Dzieciństwo

Urodziła się w Lipkowie, ale przez pierwsze lata wychowywała się w majątku należącym do rodziny ojca, gdzie mieszkała wraz z rodzicami.

Gdy na początku 1863 roku wybuchło powstanie styczniowe została dla bezpieczeństwa wywieziona do swoich dziadków od strony matki, Aleksandry i Wincentego Waszyńskich, w Lipkowie. Podczas powstania doszczętnie spalony został majątek jej ojca, przez co jej rodzice musieli w 1865 roku także przeprowadzić się do Lipkowa.

Po upadku powstania nastały w Polsce czasy pozytywizmu i właśnie w jego duchu przebiegało wychowanie Marianny. Czytała wiele książek i gazet, zwłaszcza opisujących dalekie podróże i odległe zakątki świata. Wciąż jednak, z racji historii jej rodziny, nie obce jej były hasła patriotyczne i niechęć do zaborców. Często jednak podejście jej rodziców do tych tematów wydawało jej się staroświeckie i zbyt patetyczne. Gdy miała 16 lat w "Gazecie Polskiej" zaczęły być publikowane Listy z podróży do Ameryki Henryka Sienkiewicza, w których Marianna się zaczytywała i które sprawiły, że zapragnęła podróżować po świecie i pisać reportaże. Miała na to szanse ponieważ, jako że była jedyną córką, rodzice nie szczędzili na jej edukacji. Nauczyła się między innymi potrzebnych w podróży języka angielskiego i francuskiego oraz geografii.

### Początek kariery

Na początku lat 80. XIX wieku miała okazję na jednym z warszawskich przyjęć poznać sławnego już wtedy Henryka Sienkiewicza. Po dłuższej rozmowie pisarz zaproponował Mariannie napisanie kilku artykułów i wysłanie ich do gazet. Zapoczątkowało to zarówno jej karierę dziennikarską jak i długoletnią przyjaźń z Sienkiewiczem.

W tamtym czasie autor Listów z ameryki zbierał materiały do swojej nowej powieści historycznej dziejącej się podczas powstania Chmielnickiego. Marianna opowiedziała mu więc historię swojej odległej przodkini - Anny Bryczkowskiej, żyjącej w tamtych czasach, której pamiętniki znalazła podczas remontu rodzinnego dworku w Lipkowie. Udało jej się także wtedy odnaleźć pamiętniki swojej praprababki - Anny Katarzyny Czołowskiej, oraz pamiętniki siostry swojej babki - Karoliny Sobolewskiej, które najwyraźniej musiały przyjechać z Paryża razem z Jerzym Sobolewskim gdy ten wrócił z emigracji. W związku z tymi znaleziskami Marianna stała się pierwszą dokumentatorką dziejów swojej rodziny.

Równocześnie zaczęła zarabiać na swoich całkiem dobrze przyjmowanych artykułach pisanych do różnych gazet. Za pieniądze te mogła powoli spełniać swoje marzenia o podróżowaniu po świecie.

### Pierwsze podróże po Europie

Zachęcona dobrym odbiorem jej artykułów Marianna postanowiła wybrać się na podróż po Europie, która miałaby zainspirować ją do dalszej pracy dziennikarskiej i przysporzyć nowych, bardziej egzotycznych dla polskiego czytelnika, pomysłów na artykuły. W 1884 roku objechała Niemcy i Szwajcarię, w 1885 zwiedziła Włochy a następnie przebywała we Francji, gdzie pisała także artykuły po francusku do paryskich gazet i zawarła wiele znajomości.