"Koronacja"/Streszczenie

20 maja 1896 roku

Afanasij Stiepanowicz Ziukin, kamerdyner wielkiego księcia Gieorgija Aleksandrowicza, jest świadkiem śmierci Erasta Piotrowicza Fandorina. Fandorin zostaje postrzelony i spada z mostu w przepaść. Ziukin nie lubił Erasta Piotrowicza, ale nie życzył mu śmierci. Kamerdyner wspomina jak dokładnie dwa tygodnie wcześniej rozpoczął się ciąg wydarzeń, który odmienił jego życie.

6 maja 1896 roku

Do Moskwy na koronację cesarza Mikołaja przybywa jego stryj, wielki książę Gieorgij Aleksandrowicz. Razem z nim przybywają: jego młody syn Paweł, córka Ksenia i najmłodszy spośród dzieci Michał, a także kamerdyner wielkoksiążęcego dworu Ziukin, młoda guwernantka Emilia Declique oraz wychowawca wielkiego księcia Pawła – lejtnant Endlung, zdaniem Ziukina mający bardzo zły wpływ na wielkiego księcia, gdyż wciąga go w swoje rozpustne zabawy. Na dworcu odbiera ich Somow, moskiewski służący przydzielony do pomocy i lokuje przybyłych w moskiewskim Ermitażu.

Wspólnie z nimi w pałacyku ma mieszkać przyjaciel wielkiego księcia – lord Banville, brytyjski lord nie kryjący się ze swoją homoseksualną orientacją, a także przyjaciel samego lorda, mister Carr, oraz butler Freyby – małomówny kamerdyner, którego Ziukin nie darzy zaufaniem, gdyż ich sposoby służenia arystokratom są całkowicie odmienne.

Po południu Ksenia i Michał wraz z Ziukinem i Declique udają się na przejażdżkę po Moskwie. Gdy wracają piechotą przez park, zostają zaatakowani przez odzianych na czarno bandytów próbujących porwać wielką księżnę. Emilia odciąga wielkiego księcia Michała w bezpieczne miejsce w krzakach, a potem wraca ratować Ksenię. Niespodziewanie Ziukina i dziewczynę ratuje dwóch spotkanych w parku mężczyzn, którzy zabijają bandytów. Przedstawiają się jako Erast Piotrowicz Fandorin oraz jego japoński kamerdyner Masa. Fandorin informuje, że jeden z bandytów to znany warszawski przestępca o pseudonimie „Blizna”. Gdy wszyscy są już bezpieczni, okazuje się, że pozostawiony w krzakach wielki książę Michał nagle zniknął. Fandorin, Ziukin i służba cały wieczór przeszukują park, ale nie znajdują chłopca.

7 maja 1896 roku

Do Ermitażu dociera list z żądaniem okupu za uprowadzonego wielkiego księcia. Na naradę w tej sprawie przybywa cesarz, a także bracia wielkiego księcia Gieorgija: Kirył oraz Symeon będący generał-gubernatorem Moskwy. Biorą w niej udział również wielki książę Paweł, Fandorin, naczelnik dworskiej policji Karnowicz oraz Ziukin. Okazuje się, że za porwaniem stoi przestępca tytułujący się doktorem Lindem, który w zamian za zwrócenie Michała żąda diamentu Orłow, będącego jednym z cesarskich regaliów. Jeśli jego żądania nie zostaną spełnione, doktor zacznie wysyłać kolejno kawałki ciała chłopca. Wielcy książęta są zgodni, że w żadnym razie nie można oddać przestępcy diamentu, którego ich zdaniem Lind i tak nie mógłby spieniężyć, bo to zbyt znany kamień na świecie. Fandorin wyjaśnia im, że doktor może po prostu pociąć kamień na mniejsze i sprzedać za około dwadzieścia milionów rubli, ale bynajmniej nie o to chodzi przestępcy – Lind jest świadomy, że dwór nie odda mu Orłowa, gdyż zniszczyłoby to prestiż dynastii, lecz ten, zwłaszcza w czasie koronacji, zostałby zniszczony również przez skandal wywołany odnalezieniem poćwiartowanego ciała wielkiego księcia Michała. Fandorin zdradza, że jego zdaniem Lind nie zwróci wielkiego księcia żywego. Erast Piotrowicz wyjawia także informacje, które udało mu się zebrać o doktorze: prawdopodobnie jest młodym Amerykaninem i dysponuje nieograniczonym zapleczem finansowym oraz wsparciem przestępców z całego świata; jest bezwzględnym i okrutnym geniuszem zbrodni, na którego trop nikomu nie udało się wpaść; w jego otoczeniu znajdują się wyłącznie mężczyźni, którzy są mu ślepo oddani. Fandorin tropi doktora od półtora roku i podejrzewa, że tu w Moskwie Lind korzysta z pomocy lokalnych przestępców, bo nie zna tego terenu, gdyż jeszcze nigdy tu nie działał. Wielki książę Symeon uważa, że Fandorin jest w błędzie, gdyż na czas koronacji policja zawarła ugodę z Królem, przywódcą moskiewskiego półświatka, więc lokalni bandyci nie pomogliby doktorowi. Erast Piotrowicz odpowiada, że to nic nie znaczy, bo obecnie w kręgach przestępczych działają „pędy”, czyli młodzi bandyci, którzy nic sobie nie robią z dotychczasowej hierarchii i to prawdopodobnie z ich usług korzysta Lind. Erast Piotrowicz wpadł na ślad doktora w postaci warszawskiego przestępcy „Blizny” i śledził go aż do Moskwy. W parku doktor planował porwać zarówno wielkiego księcia Michała, jak i wielką księżnę Ksenię, więc miał dwie karety, czego Fandorin nie przewidział. Guwernantka, odciągając chłopca od jednych porywaczy, nieświadomie ułatwiła uprowadzenie go przez drugich. Spośród wielkich książąt tylko Paweł sugeruje oddanie Lindowi diamentu, ale pozostali zdecydowanie się nie zgadzają. Erast Piotrowicz sugeruje możliwe rozwiązanie: przekażą doktorowi, że ze względu na koronację nie mogą mu póki co oddać Orłowa, ale oferują swoistą wymianę – będą opłacać czas, gdy diament pozostanie w skarbcu do czasu koronacji, a potem dojdzie do wymiany diamentu za chłopca. Lind w zamian nie skrzywdzi Michała, lecz przy przekazywaniu okupu doktor ma okazać dowód, że chłopiec żyje. W ten sposób śledczy zyskają tydzień na złapanie przestępcy. Rodzina panująca decyduje, że na czas prowadzenia śledztwa Fandorin i jego służący zamieszkają w Ermitażu.

Gdy wiadomość w umówiony sposób zostaje przekazana Lindowi, Ziukin odbywa prywatną naradę ze służbą: kamerdynerem wielkiego księcia Symeona, kamerdynerem wielkiego księcia Kiryła, kamerdynerem cesarza Mikołaja, panem Freyby, Masą i Declique. Służący są zgodni, że muszą ze sobą współpracować, aby wesprzeć dwór w tych trudnych chwilach. Lokaj Fandorina mówi, że tylko jego pan jest w stanie odnaleźć Linda i dojdzie wtedy do starcia, z którego tylko jeden z nich wyjdzie żywy. Mister Freyby wyraża osąd, że w otoczeniu wielkich książąt doktor ma swojego szpiega. Ziukin podejrzewa, że może to być ktoś z moskiewskiej służby, gdyż swoich ludzi jest pewny.

Na ganku Ermitażu zostaje znaleziony list od doktora Linda. Przestępca zgadza się na warunki i za każdy dzień opóźnienia w przekazaniu diamentu oczekuje miliona rubli. Jednocześnie Lind ostrzega, że przy najmniejszej nieuczciwości wielkiemu księciu stanie się krzywda. Pieniądze mają zostać dostarczone przez sługę, który był obecny w parku, czyli przez Ziukina.

8 maja 1896 roku

Przed trzecią po południu, gdy odbyć ma się przekazanie okupu, wielka księżna Ksenia dla poprawy humoru chce pograć w tenisa, lecz wszyscy potencjalni gracze wyjechali z Ermitażu: ojciec w nieznanej sprawie, Endlung i wielki książę Paweł za miasto, lord Banville i mister Carr do wielkiego księcia Symeona, który zaczął interesować się przystojnym przyjacielem lorda, jako że sam jest homoseksualistą. Z braku innych opcji Ksenia gra z Fandorinem, a rozgrywce przyglądają się Masa, Freyby i Ziukin. Po meczu Afanasij ze strachem orientuje się, że młoda i niedoświadczona w sprawach sercowych wielka księżna zakochała się w przystojnym Fandorinie.

Naczelnik dworskiej policji Karnowicz oraz naczelnik moskiewskiej policji Łasowski spierają się między sobą o przebieg operacji przekazania pieniędzy oraz prowadzenie poszukiwań wielkiego księcia Michała. Zgodnie z wolą wielkich książąt śledztwo prowadzić ma Karnowicz, a Fandorin ma służyć mu radą. Obaj policjanci stwierdzają, że Erast Piotrowicz jest bardzo podejrzaną osobą. Ziukin zaczyna być nieufny w stosunku do Fandorina, który miesza się w sprawy dworu i narusza etykietę. Afanasij zwierza się Declique z problemu uczucia wielkiej księżnej do Erasta Piotrowicza. Kobieta przyznaje, że też to zauważyła, lecz nie jest zmartwiona i uważa, że dobrze by było, aby Ksenia w końcu poznała miłość.

O trzeciej Ziukin samotnie jedzie powozem z walizką z okupem. Cała trasa podana przez Linda jest uważnie obserwowana przez policyjnych agentów. Nagle do powozu wskakuje młody chłopak, który przejmuje wodze i jeżdżąc po krętych uliczkach, gubi policjantów. Zostawiony w ciasnej bramie Afanasij widzi nadjeżdżającą karetę, w której oknie dostrzega wielkiego księcia Michała. Ziukin zaczyna biec za karetą i łapie się jej, ale woźnica strąca go ciosem bata. Gdy kamerdyner wraca do swojego powozu, nie ma w nim już walizki z pieniędzmi.

Po powrocie do Ermitażu wielki książę Gieorgij oraz Karnowicz obwiniają Afanasija, że niczego dobrze nie obejrzał i nawet nie zatrzymał chłopaka, który wskoczył mu do powozu. Fandorin i Masa opuszczają pałac i nie wracają na noc.

9 maja 1896 roku

Rankiem Ziukina budzi wielka księżna Ksenia z pretensjami, że Erast Piotrowicz nie nocował w pałacu. Po śniadaniu Fandorin i Masa wracają do Ermitażu. Okazuje się, że odnaleźli oni chłopaka, który uciekł Afanasijowi, ale ten nic nie wniósł do śledztwa.

Ziukin przez okno obserwuje kłótnię między lordem Banville a mister Carrem, w trakcie której lord policzkuje swojego przyjaciela. Kamerdyner postanawia porozmawiać na osobności z Declique i wyjaśnić jej, że nie powinna czuć się odpowiedzialna za porwanie wielkiego księcia Michała. Spotykają się w ogrodowej cieplarni, lecz zanim mają czas porozmawiać do środka wchodzą również wielka księżna Ksenia i Fandorin nieświadomi, że cieplarnia nie jest pusta. Declique powstrzymuje Afanasija przed zdradzeniem ich obecności i oboje z ukrycia obserwują pocałunek Kseni i Erasta Piotrowicza. Gdy Ziukin zostaje sam, zastanawia się, w jaki sposób powinien uratować honor domu panującego.

Do Ermitażu dochodzi kolejny list od doktora Linda, w którym przestępca przesyła lok włosów wielkiego księcia Michała i ostrzega, aby nikt więcej nie próbował odbić chłopca siłą, bo następnym razem prześle jego palec. Tym razem Lind żąda szafirowej kokardy należącej do cesarzowej, a ma ona zostać dostarczona przez guwernantkę obecną w parku podczas porwania, czyli mademoiselle Declique.

Po niepowodzeniu poprzedniego dnia prowadzenie sprawy otrzymuje Łasowski. Naczelnik policji miejskiej obsadza swoimi agentami mieszkania domów, których okna wychodzą na trasę, gdzie ma dojść do przekazania okupu. Podczas jazdy, jeszcze przed wyznaczonym miejscem, guwernantka dostrzega wielkiego księcia Michała w oknie karety jadącej w drugą stronę. Towarzyszący jej policjanci rzucają się w pościg, lecz nie doganiają karety. Do osamotnionej Declique podchodzi jeden z ludzi Linda i domaga się przekazania zapłaty, skoro oni wypełnili swoją część umowy i dali dowód, że chłopiec żyje.

W tym samym czasie Ziukin rozmyśla nad osobą Fandorina i przypomina sobie, że wielki książę Symeon negatywnie się o nim wypowiadał. Dodatkowo, przed wyjechaniem Declique z okupem, Afanasij podsłuchał rozmowę guwernantki z Erastem Piotrowiczem, w której ten powiedział, aby kobieta nie słuchała policjantów i postarała się zauważyć i zapamiętać jak najwięcej rzeczy, bo więcej nie jest w stanie zrobić. Dodał, aby nie obwiniała się za porwanie wielkiego księcia Michała, bo i tak nie mogłaby powstrzymać planów doktora Linda. Ziukin zauważył jakim wzrokiem Declique patrzyła na Fandorina i podejrzewa, że ten najpierw w jakimś celu rozkochał w sobie wielką księżną a następnie jej guwernantkę. Kamerdyner postanawia go obserwować i śledzić. Podczas zaglądania przez dziurkę od klucza do pokoju Erasta Piotrowicza zauważa go Somow, co Afanasija szczególnie zawstydza, gdyż wcześniej sam wytknął niestosowne zachowanie moskiewskiemu pomocnikowi, gdy ten wychodził z pokoju Declique po pobieranej u niej lekcji francuskiego. Po oddelegowaniu Somowa do obowiązków w innej części domu Ziukin zauważa, jak ucharakteryzowani Fandorin i Masa opuszczają pałac, wychodząc przez okno i przeskakując ogrodzenie. Afanasij śledzi ich i dociera na Chitrowkę. Tu zostaje napadnięty przez złodziei, ale ratuje go Erast Piotrowicz, który domaga się wyjaśnień. Ziukin tłumaczy, że nie uwierzył jakoby Fandorin nie wyciągnął nic od chłopaka z powozu. Jego przypuszczenia były słuszne, gdyż Fandorin ustalił, że osobą, która opłaciła chłopaka mógł być Kikut, jeden z chitrowskich „pędów” i Erast Piotrowicz teraz przybył do dzielnicy złodziei, aby zbadać ten trop. Z wywiadu przeprowadzonego przez Masę wynika, że w sprawę faktycznie zamieszany jest Kikut. Całą trójką udają się w okolice jego kryjówki, gdzie Fandorin przedstawia się jako jeden z warszawskich bandytów „Blizny”. Wartownik przy wejściu wierzy Fandorinowi i mówi, aby przyszli następnego dnia o północy, co potwierdza wersję, że „Blizna” współpracował z Kikutem.

10 maja 1896 roku

Już po północy wracają do Ermitażu. Na miejscu okazuje się, że w pałacu przebywają wielcy książęta Kirył i Symeon oraz cesarz. Doktor Lind przysłał odcięty palec wielkiego księcia Michała i dołączony do niego list, w którym przestępca ostrzega, aby więcej nie próbowali złamać umowy, goniąc powóz z chłopcem, bo następnym razem przyśle jego ucho. Kolejną częścią okupu ma być brylantowy bukiet z kolekcji cesarzowej, który przekazać ma guwernantka i nikt ma jej nie śledzić. List został dostarczony przez pocztyliona, który nie potrafił wyjaśnić skąd ten wziął się w jego torbie. Przesyłki i dostawcy są pod stałą obserwacją agentów policyjnych. W związku z niepowodzeniem akcji prowadzenie śledztwa ponownie zostaje powierzone Karnowiczowi, którego Fandorin ma wspierać radą.

O czwartej w nocy Ziukin idąc korytarzem, spotyka Masę siedzącego przed pokojem Fandorina. Ze środka dobiega płacz. Afanasij obawia się, że jest tam wielka księżna Ksenia i chce natychmiast wejść, ale Japończyk mu zabrania, tłumacząc, że jego pan bardzo rozpacza z powodu wielkiego księcia Michała. Ziukin udaje się do pokoju Kseni i odkrywa, że nie ma jej w środku, co potwierdza jego przypuszczenia. Idzie do pokoju Karnowicza i opowiada mu o całym zajściu, ale naczelnik dworskiej policji nie przejmuje się romansem wielkiej księżnej, lecz interesuje się dziwnym zachowaniem Fandorina. Afanasij opowiada mu o planowanym spotkaniu z Kikutem.

Ziukin nie może zasnąć i siedzi na korytarzu, gdzie o świcie spotyka wracającą do pokoju Ksenię. Dziewczyna twierdzi, że nigdy nie czuła się taka nieszczęśliwa i szczęśliwa zarazem.

Rankiem Afanasij widzi w ogrodzie uprawiającego gimnastykę Fandorina i zaczyna go szczerze nienawidzić. Zauważa, że mister Carr przez okno z rozmarzoną miną także obserwuje półnagiego Erasta Piotrowicza. Declique wyjeżdża, żeby przekazać kolejną część okupu, a Afanasij spotyka Freyby’ego, któremu chciałby zwierzyć się ze swojego problemu związanego z romansem wielkiej księżnej, lecz przed wyjawieniem czegokolwiek, Anglik mówi, aby Ziukin żył swoim własnym życiem.

Do Ermitażu przyjeżdża wielki książę Symeon z adiutantem, księciem Glińskim. Symeon prosi o prywatną rozmowę z mister Carrem, a ten ochoczo przychodzi na spotkanie w ogrodowej altance. Poufna rozmowa w cztery oczy między Anglikiem i wielkim księciem denerwuje adiutanta gubernatora.

Z przekazania okupu powraca Declique. Afanasij idzie do pokoju Fandorina, aby zaprosić go na naradę i spotyka tu księcia Glińskiego, który wypłakuje się Erastowi Piotrowiczowi. Na naradzie guwernantka opowiada przebieg przekazania okupu: z cerkwi, gdzie miała oczekiwać ludzi doktora Linda zabrano ją karetą z oknami zabitymi deskami; gdy dojechali na miejsce, zawiązano jej oczy, ale poczuła, że znajduje się w pomieszczeniu o grubych kamiennych ścianach, a także wyczuła zapach perfum takich, z jakich korzystają lord Banville i mister Carr; samego wielkiego księcia Michała nie widziała, ale słyszała jak mówił przez opiumowy sen, w którym bandyci utrzymują go od czasu odcięcia palca; kolejną częścią okupu ma być brylantowa agrafa cesarzowej Anny, a Declique ma następnego dnia oczekiwać w tej samej cerkwi o tej samej porze. Fandorin zaznacza, że takie perfumy są najpopularniejszym zapachem sezonu, a jego bardziej zastanawia, że bandyci zwracali się do guwernantki, mówiąc szeptem. Po naradzie Fandorin zgadza się na prośbę Ziukina zabrać go do kryjówki Kikuta.

Przed północą Erast Piotrowicz, Afanasij i Masa zakradają się na tajne spotkanie, gdzie podsłuchują naradę bandy Kikuta. Przywódca wyjawia, że współpracuje z wielkim człowiekiem, który przygotował taki skok, po którym wszyscy zostaną bardzo bogaci, ale będą musieli uciekać z Rosji. Kikut nigdy nie widział zleceniodawcy, bo ten zawsze siedział w ciemności. Nic też nie mówił, lecz korzystał z tłumacza, więc prawdopodobnie nie mówi po rosyjsku, ale i tak było czuć, że to bardzo potężna osoba. W momencie, gdy Kikut ma zdradzić, gdzie spotkał się z tym człowiekiem, do kryjówki wpada policja pod dowództwem Karnowicza. Dochodzi do strzelaniny, w której ginie szef bandy. Fandorin obwinia naczelnika dworskiej policji o zepsucie całej akcji. Wychodzi na jaw, że ten dowiedział się o spotkaniu w kryjówce Kikuta od Ziukina. Wściekły Masa atakuje Afanasija i kopnięciem w czoło ogłusza go.

11 maja 1896 roku

Ziukin cały dzień leży nieprzytomny po otrzymaniu ciosu od kamerdynera Fandorina.

12 maja 1896 roku

Afanasij odzyskuje przytomność. Fandorin i Declique opowiadają mu o postępach śledztwa: po zabiciu Kikuta Erast Piotrowicz otrzymał dowodzenie nad poszukiwaniami wielkiego księcia Michała, a Łasowski i Karnowicz mają się nie mieszać; przez dwa dni guwernantka była zabierana karetą o zabitych oknach do chłopca, którego widziała i ten żył; dzięki pomocy Fandorina Declique nauczyła się rozpoznawać dźwięk skrzypienia kół powozu przy pełnym obrocie, co pozwala określić odległość przebytą przez karetę; Declique zapamiętuje także zakręty i z każdym przebyciem trasy z kolejnym okupem są bliżej określenia miejsca przetrzymywania Michała. Koronacja przypada za dwa dni, więc jutro ma być dostarczona ostatnia zapłata – diadem w kształcie girlandy kwiatów z żółtych brylantów i opali, największy skarb wśród klejnotów cesarzowej. Ziukin zauważa, ze przez ostatnie dwa dni Fandorin i Declique bardzo się do siebie zbliżyli, co wzbudza jego zazdrość, gdyż liczył, że to on okaże się wybawcą wielkiego księcia Michała i guwernantka na niego będzie się patrzyła z podziwem.

Gdy do Ermitażu powraca Gieorgij Aleksandrowicz z rodziną z jednej z ceremonii, wielka księżna Ksenia w pierwszej kolejności pyta Ziukina o Fandorina, a dopiero potem martwi się o młodszego brata. Daje do zrozumienia, że ostatnią noc także spędziła z Erastem Piotrowiczem.

Wieczorem w pałacu odbywa się kolacja z okazji urodzin brytyjskiej królowej zorganizowana dla lorda Banville’a i mister Carra. Mimo starań atmosfera przy stole nie jest radosna – rodzina wielkiego księcia niepokoi się losami Michała, a Anglicy wydają się ze sobą skłóceni. Podczas posiłku Ziukin podsłuchuje prowadzoną po rosyjsku rozmowę Gieorgija z synem Pawłem. Wielcy książęta kłócą się ze sobą, a Afanasij domyśla się, że powodem jest balerina Snieżniewska – dawna kochanka i nauczycielka cesarza, a obecnie kochanka wielkiego księcia Gieorgija. Kamerdyner, uważając ją za najmądrzejszą znaną kobietę, postanawia spotkać się z nią i prosić o radę w rozwiązaniu problemów. Snieżniewska wysłuchuje historii o porwaniu Michała i komentuje, że to bardzo przykre, lecz najważniejsze decyzje w tej kwestii już zapadły – cesarz i wielcy książęta już postanowili poświęcić życie chłopca dla dobra cesarstwa; pomysł z oddawaniem kolejnych klejnotów w celu zyskania na czasie jest bardzo dobry, ale dynastia nigdy nie odda Orłowa będącego jednym z symboli władzy. Niespodziewanie do baleriny przychodzi wielki książę Paweł, który okazuje się jej kochankiem. Snieżniewska ukrywa Ziukina w szafie. Po chwili przychodzi także wielki książę Gieorgij, a kobieta Pawłowi również każe schować się do szafy, ale innymi drzwiami, aby nie zobaczył Afanasija. Słysząc, że ojciec próbuje go fałszywie oczernić w oczach Snieżniewskiej, Paweł rzuca się na Gieorgija. Balerina wzywa Ziukina, którego wyjście z szafy wywołuje takie zaskoczenie obu wielkich książąt, że przestają ze sobą walczyć. Ostatecznie kobieta ich godzi, twierdząc, że kocha i Pawła, i Gieorgija i mogą żyć szczęśliwie we trójkę.

13 maja 1896 roku

Po wydarzeniach poprzedniego dnia wielcy książęta Gieorgij i Paweł myślą, że Afanasij także ma romans ze Snieżniewską. Po śniadaniu Ksenia prosi Ziukina, aby udał się z nią na przejażdżkę. Kamerdyner zakłada, że on będzie powoził, a jedyną pasażerką będzie wielka księżna, ale okazuje się, że Ksenia zaprosiła Fandorina. Podczas podróży dziewczyna wyznaje Erastowi Piotrowiczowi miłość i proponuje, aby razem wyjechali z Rosji. Fandorin wyjaśnia, że to niemożliwe, gdyż jest od niej o wiele starszy i, co najważniejsze, ona jest rosyjską wielką księżną, ale zapewnia, że też ją kocha. Według Kseni wobec miłości wszystko inne jest nieważne, lecz Fandorin odpowiada, że życie nauczyło go, że są sprawy bardziej istotne niż miłość.

Po powrocie do Ermitażu Fandorin przygotowuje Declique do przekazania kolejnej części okupu, ostatniej przed przekazaniem Orłowa. Guwernantka uważa, że po oddaniu diamentu uda się uwolnić Michała. Ziukin nie ma serca powiedzieć jej, że Romanowowie nie oddadzą brylantu i już spisali wielkiego księcia na straty, a w dodatku doktor Lind prawdopodobnie zabije samą Declique, gdyż jest ona świadkiem, a Lind nie zwykł pozostawiać świadków przy życiu. Afanasij idzie porozmawiać z Masą i przeprosić go, że przez jego zdradę Kikut zginął i plan Fandorina się nie udał. Japończyk rozumie, ale nie wybacza. Ziukin po wyjściu na korytarz kontroluje czystość broni wiszącej na ścianie. Zauważa to Masa, który uznaje, że Afanasij chce popełnić rytualne japońskie samobójstwo, aby odzyskać honor. Powstrzymuje Ziukina i przyjmuje jego przeprosiny.

Afanasij zostaje wezwany do wielkiego księcia Pawła. Wspólnie z Endlungiem wyjawiają kamerdynerowi swój plan: wiadomo, że do bandy doktora Linda należą sami mężczyźni, więc prawdopodobnie jest to gang homoseksualistów; sam wielki książę Symeon jest homoseksualistą i od początku jego rządów Moskwa stała się ostoją dla takich jak on; Paweł i Endlung zwracają szczególną uwagę na lorda Banville’a i mister Carra, którzy podejrzanie wprosili się na koronację i w dodatku są męską parą. Ziukin stwierdza, że mogą mieć rację. Wielki książę i Endlung nie chcą angażować policji, bo ci znowu wszystko zepsują ani Fandorina, bo ten ma własne plany. Postanawiają, że Endlung zajmie się obserwacją Carra, a Afanasij lorda. Wkrótce Carr w przebraniu kobiety dyskretnie opuszcza pałac śledzony przez Endlunga. Swojego kochanka śledzi także lord, za którym podąża Ziukin. Docierają do willi, gdzie według lejtnanta znajduje się „Elizjum”, elitarny klub dla homoseksualistów. Aby wejść do środka Endlung przebiera się za kobietę, a Afanasij za bogatego opiekuna. Wewnątrz zauważają mister Carra, lorda Banville’a oraz wielkiego księcia Symeona, który w klubie przebywa incognito. Gdy generał-gubernator całuje Carra, zostaje spoliczkowany przez Banville'a. Zazdrosny lord wyzywa wielkiego księcia na pojedynek, lecz sytuację ratuje przebywający w klubie adiutant Symeona, książę Gliński, który jako pierwszy chce pojedynkować się z Banvillem. Wielki książę wychodzi, oficjalnie nie ujawniając swojej tożsamości, a lord i adiutant udają się na pojedynek. Endlung i Ziukin decydują się opuścić klub, ale zostają rozpoznani jako obcy. Członkowie biorą ich za szpiegów śledzących homoseksualnych arystokratów i pobitych wrzucają do piwnicy.

14 maja 1896 roku

Ziukin i Endlung siedzą zamknięciu w piwnicy podczas, gdy w Moskwie trwa koronacja cesarza. Dla zabicia czasu Afanasij opowiada lejtnantowi o przebiegu uroczystości. Wieczorem uwalnia ich Foma Aniekiejewicz, kamerdyner wielkiego księcia Symeona. Foma także był obecny poprzedniego dnia w klubie i rozpoznał Ziukina, ale wyszedł razem ze swoim panem i nie podejrzewał, że Afanasija może spotkać coś złego. Dopiero podczas przyjęcia z okazji koronacji podsłuchał przypadkiem rozmowę dwóch arystokratów o zemście na szpiegach w klubie i domyślił się, że chodziło o Ziukina i Endlunga. Afanasij i lejtnant wypytują go o postępy w uwolnieniu wielkiego księcia Michała, ale Foma nic nie wie na ten temat. Zamiast tego informuje ich, że odnaleziono ciało adiutanta wielkiego księcia Symeona, księcia Glińskiego. Uznano, że popełnił samobójstwo.

15 maja 1896 roku

Ziukin powraca do Ermitażu, gdzie dowiaduje się, że lord Banville wyjechał z kraju, ale zostawił Carra i swojego kamerdynera. Fandorin informuje Afanasija o postępach w śledztwie: dwa dni wcześniej Declique i Fandorinowi udało się ustalić miejsce przetrzymywania wielkiego księcia Michała, jest to stara kaplica obok monasteru Nowodiewiczego; wczoraj po koronacji guwernantka udała się z diamentem w miejsce podane przez Linda; towarzyszył jej przebrany Fandorin, gdyż postawiono warunek, że ostatnia partia okupu jest zbyt cenna, aby dostarczała ją sama Declique, lecz nikt się nie zjawił po odbiór Orłowa i para wróciła do Ermitażu, gdzie dostarczono kolejny list od doktora – przestępca z okazji koronacji darował im jeden dzień i diament ma zostać dostarczony 15 maja przez Declique i towarzyszącego jej Ziukina. Fandorin wyjawia Afanasijowi i Emilii swój plan: kamerdyner i guwernantka dostaną prawdziwy brylant i mają go przekazać Lindowi, a potem odebrać wielkiego księcia Michała; gdyby porywacze prowadzili nieuczciwą grę, w futerale diamentu ukryta jest bomba, którą Ziukin w razie konieczności ma wysadzić kaplicę, zabijając wszystkich – z gruzów kaplicy później uda się wydobyć Orłowa. W ten sposób chcą pokazać doktorowi, że wielkim książętom zależy na chłopcy, lecz jeszcze bardziej zależy im na diamencie. Michała nie można uwolnić siłą, bo z podziemi kaplicy prowadzą liczne przejścia i korytarze, więc Lind by uciekł, gdyby policja przypuściła atak. Podczas operacji cały teren będzie obserwowany przez policyjnych agentów, a dodatkowo Fandorin ma jeszcze swój własny sekretny plan, którego nie chce nikomu zdradzać.

Declique i Ziukin zgodnie z wytycznymi idą do cerkwi, skąd karetą o zabitych oknach zabiera ich ten sam woźnica, który zwykle przewoził guwernantkę. W powozie para zastanawia się nad tajemniczym planem Erasta Piotrowicza. Podejrzewają, że bomba może wybuchnąć niezależnie od tego, czy Afanasij ją zdetonuje. W ten sposób zabito by przestępców, uniknięto skandalu i nie stracono by Orłowa. W karecie, z powodu zabitych okien, zaczyna robić się co raz duszniej i Ziukin podejrzewa, że Lind chce ich udusić, aby potem bez problemu zabrać diament. Kamerdyner włącza bombę, aby ta wybuchła, gdy zemdleje i upuści futerał. Declique wyjaśnia, że liczyła odległości oraz zakręty i jadą w to samo miejsce co wcześniej.

Guwernantka i kamerdyner wchodzą do starej kaplicy, gdzie spotykają dwóch bandytów i jubilera, który potwierdza, że przyniesiony brylant jest prawdziwy. Afanasij informuje, że ma bombę i jest gotowy wysadzić wszystko, jeśli porywacze złamią warunki wymiany. Declique schodzi do podziemi, skąd krzyczy do Ziukina, że wielki książę jest żywy, ale jest z nim bardzo źle. Nagle jeden z bandytów rzuca się na kamerdynera i uniemożliwia mu zdetonowanie bomby. Woźnica, który przywiózł ich do kaplicy okazuje się ucharakteryzowanym Fandorinem. Detektyw wykorzystał to, że wcześniej Declique była zabierana karetą z tego samego miejsca, pozbył się prawdziwego woźnicy i zajął jego miejsce. Erast Piotrowicz ogłusza bandytę atakującego Ziukina i grozi jubilerowi sztyletem, aby krzyknął do ludzi na dole, że ma diament i można wypuścić chłopca. Jubiler ostrzega pozostałych, po czym zostaje zabity przez Erasta Piotrowicza. Bandyci wraz z Lindem uciekają podziemnymi korytarzami, uprowadzając ze sobą Declique i wielkiego księcia.

16 maja 1896 roku

Fandorin i Ziukin gonią przestępców podziemnymi korytarzami, ale gubią się w ciemnym labiryncie. W końcu wychodzą na zewnątrz niedaleko klasztoru. Orientują się, że z punktu widzenia policji zostali wspólnikami Linda i pomogli uciec przestępcom z brylantem, więc teraz i oni są poszukiwani za złamanie prawa. Afanasij chce natychmiast odnieść diament i wyjaśnić całą sytuację, lecz Fandorin tłumaczy mu, że w ten sposób nie uwolnią wielkiego księcia Michała, bo policja nie pozwoli im więcej ryzykować, dając autentyczny brylant. Ziukin przyznaje, że losy Michała i Declique nie są mu obojętne i zgadza się pomóc Fandorinowi. Ten tłumaczy, że ich sytuacja jest lepsza niż mogłoby się wydawać, bo Lind stracił większość swoich ludzi w Moskwie, a w dodatku wcale nie muszą go szukać, gdyż to doktor znajdzie ich, bo wciąż mają brylant, na którym mu zależy.

Udają się do Ermitażu, skąd Fandorin chce zabrać swoje rzeczy oraz Masę. Wieczorem dostają się przez otwarte okno do pokoju Freyby’ego, gdzie Ziukin ma czekać na Erasta Piotrowicza, który zakrada się do pokoju po swoje rzeczy. Po chwili Fandorin wraca, wręcza Afanasijowi pakunek ze swoim bagażem, a potem ponownie wychodzi, aby odnaleźć Masę. Nagle do pokoju wchodzi Freyby. Ziukin jest gotowy ogłuszyć go butelką, ale Anglik, widząc rzeczy trzymane przez Afanasija, domyśla się, że ten wyrusza w jakąś podróż i przyszedł do jego pokoju, aby wziąć ze sobą whisky, którą Freyby wcześniej go częstował. Anglik żegna się z nim i pozwala mu wyjść na korytarz. Ziukin idzie do swojego pokoju, gdzie spotyka Somowa. Moskiewski pomocnik mówi, że słyszał, jakoby Afanasij i Fandorin byli zbiegłymi przestępcami, ale Somow domyśla się, że robią to wszystko dla dobra wielkiego księcia Michała, więc on ich nie zdradzi. Wyjawia również, że Masa został aresztowany. Ziukin wychodzi na korytarz, gdzie wpada na pokojówkę, która wszczyna alarm w pałacu. Kamerdyner zaczyna uciekać. W swoim pokoju ukrywa go wielka księżna Ksenia. Przez okno widzą jak Fandorin ucieka przed goniącymi go policjantami. Dziewczyna od razu domyśliła się, że Erast Piotrowicz i Afanasij nie są przestępcami, ale chcą uratować Michała. Wręcza Ziukinowi swoje opalowe kolczyki oraz brylantową broszę, bo na pewno będą im potrzebne pieniądze, i prosi, aby kamerdyner przekazał Fandorinowi, że Ksenia go kocha. Po dyskretnym opuszczeniu pałacu Afanasij spotyka Erasta Piotrowicza, któremu udało się uciec przed pogonią. Okazuje się, że w każdej moskiewskiej gazecie tego dnia wydrukowano tajemniczo i niewinnie brzmiące ogłoszenie, ale oni są pewni, że jest to informacja od doktora Linda – mają zostawić wiadomość na poste restante pod podanym numerem.

17 maja 1896 roku

Erast Piotrowicz i Afanasij wynajmują tymczasowo mieszkanie, gdzie obmyślaną plan: dysponują atutem, czyli Ziukinem, który stanął po stronie Fandorina i pomaga mu, o czym Lind nie wie, więc muszą to wykorzystać; zaniosą odpowiedź na ogłoszenie doktora do poste restante; Lind z pewnością będzie myślał, że Fandorin przyjdzie na pocztę, aby obserwować kto odbierze wiadomość, żeby go śledzić, więc doktor przyśle swoich ludzi, aby i oni wypatrywali samego Fandorina; dlatego posłańca Linda będzie wyczekiwał Ziukin udający Erasta Piotrowicza; gdy Afanasij pójdzie za człowiekiem doktora, inni bandyci będą go śledzić, a za tymi pójdzie prawdziwy Fandorin. Erast Piotrowicz mówi, że to rozgrywka nie tylko o życie wielkiego księcia i diament, lecz także jego prywatny pojedynek z Lindem. Ziukin stwierdza, że Fandorin jest zbyt zadufany w sobie i postanawia nie przekazywać mu wiadomości od wielkiej księżnej Kseni, aby nie podbudowywać jego ego.

Plan zostaje wcielony w życie, lecz po wiadomość dla Linda nikt się nie zgłasza. Tuż przed zamknięciem poczty do urzędu wchodzi mężczyzna w marynarskim stroju. Podaje numer, na który Fandorin i Ziukin złożyli list dla doktora, ale urzędnik pocztowy odpowiada, że nie ma żadnej wiadomości. Marynarz wychodzi z poczty, a za nim Afanasij. Kamerdyner wkrótce zauważa, że sam jest śledzony przez dwóch osobników. Idąc za marynarzem, wchodzi w ciemną bramę, gdzie śledzący go mężczyźni próbują go zabić. Ziukina ratuje Fandorin, który od początku był przebrany za marynarza. Detektyw wyjaśnia sytuację: gdy Afanasij oczekiwał na poczcie na wysłannika Linda, Fandorin siedział w herbaciarni, skąd przez okno obserwował urząd; obok niego siedziało dwóch Niemców, którzy także uważnie obserwowali pocztę; gdy Ziukin nie wychodził z urzędu, Erast Piotrowicz domyślił się, że nikt nie zgłosił się po list, co było dziwne, bo doktorowi powinno zależeć na szybkim otrzymaniu odpowiedzi; Fandorin zaczął podejrzewać, że w jakiś sposób ludzie Linda odebrali już wiadomość i postanowił sprawdzić swoją hipotezę; przebrany za bosmana wszedł do poczty i podał numer odbioru listu; gdy urzędnik odpowiedział, że nie ma żadnej przesyłki, Fandorin domyślił się, że sam urzędnik pracuje dla doktora; to wyjaśniałoby sposób, w jaki listy dostawały się do Ermitażu; udając marynarza, Fandorin sprowokował nieświadomego Ziukina, który wziął go za wysłannika doktora; Afanasij poszedł za przebranym detektywem, a za nim poszli dwaj ludzie Linda, dzięki czemu udało się ich unieszkodliwić; pracownik poczty jest prawdopodobnie ostatnim człowiekiem doktora w Moskwie. Detektyw i kamerdyner udają się pod pocztę, skąd wkrótce wychodzi urzędnik. Śledząc go, docierają do niewielkiej willi. Nie mają pewności, czy w środku znajdują się zakładnicy, więc postanawiają czekać na kolejny krok Linda.

18 maja 1896 roku

Ziukin i Fandorin obserwują dom, z którego po trzeciej w nocy wychodzą dwie osoby. Jedną jest pracownik poczty, a w drugiej Erast Piotrowicz rozpoznaje samego Linda, lecz jest on w długim płaszczu oraz kapeluszu i nie można dojrzeć twarzy. Detektyw i kamerdyner śledzą przestępców, licząc, że ci udadzą się po Michała i Declique, lecz porywacze jadą prosto na puste Pole Chodyńskie obok pałacu Piotrowskiego, gdzie w wiadomości zostawionej na poczcie Fandorin wyznaczył im spotkanie o czwartej nad ranem. Fandorin i Ziukin domyślają się, że zakładnicy już nie żyją. Gdy docierają na pole, okazuje się, że jest tu mnóstwo ludzi. Afanasij przypomina sobie, że dziś ma odbyć się wielka zabawa dla ludu z okazji koronacji cesarza. W tłumie gubią doktora i pracownika poczty. Spostrzegają ich dopiero po świcie, ale przestępcy także ich zauważają i zaczynają uciekać przez gęsty tłum. Ziukin zauważa, że Lind nosi okulary i brodę. Nagle towarzyszący doktorowi urzędnik pocztowy krzyczy do ludzi, że zabraknie dla nich darmowych podarków, co wywołuje popłoch i panikę. Ludzie zaczynają się nawzajem tratować i napierać na stragany. Fandorin ratuje Ziukina przed zmiażdżeniem, wciągając go do drewnianej budki, która i tak po chwili rozpada się pod naporem tłumów. Fragment budki uderza Afanasija w skroń i ten traci przytomność.

Ziukin budzi się i razem z Fandorinem zdają sobie sprawę ze skutków paniki wywołanej przez doktora Linda: martwych i rannych jest kilka tysięcy osób. Wspólnie uznają, że Lindowi ciężko byłoby uciec z zamieszania i postanawiają poszukać go wśród ciał. Zamiast doktora zauważają martwego urzędnika poczty, a na jego ciele odnajdują kłutą ranę od sztyletu, co dowodzi, że doktor żyje i kolejny raz postanowił nie zostawiać świadków. Fandorin i Ziukin jadą do mieszkania pracownika poczty. Korzystając z łomu, dostają się do środka. Mieszkanie jest puste, ale ktoś opuścił je w pośpiechu. W środku znajdują porozrzucane męskie ubrania oraz wszystkie klejnoty cesarzowej przekazane do tej pory Lindowi. Afanasij odkrywa zejście do piwnicy, gdzie trafiają na półprzytomną Declique, którą zabierają do swojego mieszkania. Kobieta jest ranna i mocno pobita. Fandorin opatruje ją, po czym Emilia wyjawia, co udało jej się ustalić: doktorem Lindem jest lord Banville; Declique nie wie, gdzie znajduje się wielki książę Michał, ale z pewnością żyje, bo Banville w złości krzyknął, że gdyby nie diament, to posłałby Fandorinowi głowy chłopca i guwernantki; wczoraj lord zszedł do piwnicy i w gniewie okrutnie skatował Declique i dlatego jest ranna. Erast Piotrowicz stwierdza, że teraz wszystko do siebie pasuje: lord Banville celowo zaprzyjaźnił się z wielkim księciem Gieorgijem, żeby zdobyć zaproszenie na koronację; Endlung jednak miał rację i bandę Linda faktycznie łączyła wspólna orientacja seksualna; historia z pojedynkiem z księciem Glińskim była sprytnie wymyślona, bo w ten sposób Banville miał pretekst do opuszczenia Ermitażu i rzekomego wyjazdu z Rosji; mister Carr raczej nie ma nic wspólnego z porwaniem i miał służyć jedynie jako uwiarygodnienie historii lorda; poprzedniego dnia lord był wściekły, bo dowiedział się, że stracił dwóch ostatnich ludzi poza pracownikiem poczty i to dlatego pobił Emilię. Gdy Ziukin zostaje sam z Declique, mówi, że brakowało mu jej i ma nadzieję, że wydarzenia ostatnich dni zbliżyły ich na tyle, że zostaną przyjaciółmi. Emilia wydaje się rozczarowana, jakby liczyła na więcej niż przyjaźń.

19 maja 1896 roku

Rankiem cała trójka zastanawia się nad dalszymi krokami. Declique komentuje, iż zauważyła, że Banville jest przepełniony nienawiścią oraz podsłuchała, że lord chce za wszelką cenę zabić Fandorina i w ramach zemsty także mister Carra, który rzekomo go zdradził. Erast Piotrowicz rewiduje swoje wczorajsze przemyślenia: mister Carr miał nie tylko uwiarygodnić historię lorda, ale nieświadomie służył także jako informator – został podsunięty wielkiemu księciu Symeonowi jako kochanek i wydobywał od niego informacje, aby potem przekazać je lordowi. Ziukin dodaje, że Freyby może być człowiekiem Linda i to prawdopodobnie dlatego tak dziwnie się zachowywał. Fandorin decyduje się odesłać guwernantkę do Ermitażu, aby tam ostrzegła Carra o grożącym mu niebezpieczeństwie, a policji powiedziała, że detektyw i kamerdyner śledzą doktora Linda, którym jest lord Banville. Guwernantka ma nie wspominać policji, że Freyby może być zamieszany w porwanie ani o tym, że udało się odzyskać wszystkie klejnoty. Emilia nazywa żartobliwie Fandorina i Ziukina rycerzami z łomem, którzy uwolnili piękność z zaczarowanego zamku, po czym udaje się do Ermitażu.

Po wyjściu Declique Erast Piotrowicz i Afanasij rozmyślają o tym, kto szpiegował w pałacu dla doktora Linda i dochodzą do wniosku, że wcale nie jest to mister Freyby: w tłumie na Polu Chodyńskim pracownik poczty rozpoznał Ziukina, więc skądś przestępcy musieli wiedzieć, że kamerdyner współpracuje z Fandorinem, a Freyby o tym nie wiedział i nie mógł im powiedzieć; tylko dwie osoby wiedziały, że Afanasij pomaga Erastowi Piotrowiczowi – wielka księżna Ksenia i Somow, którym kamerdyner powiedział to podczas nocnej wizyty w Ermitażu; wszystko wskazuje, że to moskiewski pomocnik Somow od początku pracował dla doktora Linda i pomógł przy organizacji porwania w parku. Erast Piotrowicz i Afanasij dzwonią do pałacu i rozmawiają z Somowem, który informuje ich, że mister Carr został zamordowany. Fandorin mówi Somowowi, że jego pomoc jest potrzebna do uwolnienia wielkiego księcia Michała i jak najszybciej musi stawić się w umówionym miejscu. W ten sposób Erast Piotrowicz chce, aby Somow opuścił pałac zanim przyjedzie tam Declique. Po rozłączeniu się Fandorin mówi kamerdynerowi, że to Somow musiał zabić Carra na polecenie Linda. Detektyw dodaje, że teraz drogi jego i Ziukina się rozchodzą, a on musi iść na spotkanie sam, bo prawdopodobnie będzie to pułapka. Afanasij ma czekać przy telefonie na wiadomość od niego. Przed wyjściem Erast Piotrowicz chce coś jeszcze dodać, ale jednak rozmyśla się i opuszcza mieszkanie.

Ziukin, podsłuchując rozmowy ludzi na mieście i czytając gazety, dowiaduje się o niepokojach społecznych wywołanych tragedią na Chodynce, która bardzo uderzyła w prestiż dynastii. W końcu do mieszkania dzwoni Fandorin. Szybko informuje, że Afanasij jutro rano ma przynieść Orłowa i pozostałe klejnoty do parku w Górach Worobjowych, gdzie Fandorin przyjdzie przebrany za mnicha, po czym się rozłącza. Kamerdyner niepokoi się i chce zapytać kogoś o radę, lecz nie może wspomóc się policją ani Endlungiem. W końcu decyduje się zadzwonić do Declique, lecz to ona pierwsza dzwoni do niego. Kobieta informuje, że policja nie uwierzyła, jakoby Banville był doktorem Lindem, bo ich zdaniem przestępcą jest Freyby. Ziukin opowiada jej o dziwnym planie Fandorina, aby przynieść klejnoty rankiem do parku. Zamiast tego Afanasij chce przekazać skarb Emilii, po czym przyjść na spotkanie z Erastem Piotrowiczem i dopiero, gdy ten wszystko wyjaśni, zadzwonić do Declique, aby przywiozła klejnoty. Guwernantka nie zgadza się na to, gdyż nie mogłaby z diamentami opuścić pałacu, a poza tym ufa Fandorinowi i wierzy w jego dziwny plan. Ziukin i Declique przyznają, że zależy im na sobie nawzajem.

20 maja 1896 roku

Afanasij przychodzi z klejnotami na wyznaczone miejsce. Na moście wiszącym nad wąwozem dostrzega Fandorina przebranego za mnicha. Nagle zauważa, że po drugiej stronie mostu skrada się ktoś, kto celuje do Erasta Piotrowicza. Ziukin krzykiem ostrzega Fandorina i padają dwa strzały, po czym trafiony napastnik pada na ziemię, a raniony Erast Piotrowicz spada z mostu do wąwozu. Afanasij schodzi na dno i odkrywa, że to wcale nie był Erast Piotrowicz, lecz Declique z doklejonymi wąsami przebrana za mnicha. Po chwili na dół schodzi napastnik, którym okazuje się prawdziwy Fandorin. Detektyw wyjaśnia całą zagadkę: prawdziwym doktorem Lindem była Emilia Declique fałszywie podająca się za renomowaną guwernantkę, dzięki czemu zbliżyła się do rodziny wielkiego księcia i mogła kierować całą operacją z jego centrum; Fandorin zaczął ją podejrzewać, gdy poprzedniego dnia rzuciła żart o rycerzach z łomem – skoro Declique wiedziała o łomie, musiała przez okno obserwować, jak Erast Piotrowicz i Afanasij wchodzą do środka i potem w pośpiechu schowała się w piwnicy; w mieszkaniu pracownika poczty znaleźli rozrzucone męskie ubrania i klejnoty cesarzowej, gdyż zaskoczyli Linda próbującego uciec; guwernantki wcale nie pobił lord Banville, ale została ranna w wyniku zamieszania na Polu Chodyńskim; Emilia wskazała lorda jako sprawcę, aby odwrócić od siebie podejrzenia, a potem dyskretnie poinformowała Somowa, aby ten zabił Carra, co miało uwiarygodnić jej historię; Fandorin spotkał się z Somowem, a podczas spotkania służący rzucił się na detektywa z zamiarem uśmiercenia go; Fandorin zabił Somowa, który wyznał przed śmiercią, że działał na polecenie Declique; Erast Piotrowicz celowo przekazał swój plan Ziukinowi, niczego nie wyjaśniając, bo wiedział, że ten poradzi się jedynej osoby, której ufał, czyli właśnie Emilii; guwernantka miała zostać w ten sposób wciągnięta w pułapkę zastawioną przez Fandorina. Erast Piotrowicz dodaje, że wielki książę Michał niestety nie żyje już od kilku dni. Po tym jak Ziukin wskoczył na powóz wiozący chłopca bandyci dla bezpieczeństwa zabili Michała, a doktor Lind wyznaczył Declique, czyli samą siebie, jako osobę, która miała przekazywać kolejne części okupu. Teraz gdy Lind nie żyje i udało się odzyskać klejnoty, Fandorin musi opuścić Rosję, bo już wcześniej nie był mile widziany w kraju, a wielcy książęta nie wybaczą mu, że nie udało mu się uratować Michała. Erast Piotrowicz prosi Ziukina, aby ten oddał diamenty i przekazał Kseni, że Fandorin nie jest wcale taki pewny, czy miał rację co do ich rozmowy. Afanasij obiecuje przekazać także paryski adres, pod którym Ksenia zawsze będzie mogła skontaktować się z Fandorinem.

Kamerdyner powraca z klejnotami do pałacu, gdzie opowiada o wszystkim, co zaszło. W nagrodę za swoje zasługi zostaje awansowany na kamerfirera oraz obdarowany brylantową tabakierką z monogramem cesarza i dziesięcioma tysiącami rubli. Ziukin łamie słowo dane Fandorinowi i nie przekazuje wielkiej księżnej jego słów. Oddaje jej jedynie opalowe kolczyki i mówi, że Erast Piotrowicz powiedział, że nie są mu potrzebne.

Afanasij żegna się z mister Freyby’m, który opuszcza Ermitaż z trumną z ciałem mister Carra. Żegnając się, Anglik wyraża osąd o cesarzu Mikołaju, że jest to ostatni z Romanowów [jest to angielsko-rosyjska gra słów: oryginalny tytuł powieści to „Коронация, или Последний из романов”, co oznacza „Koronacja, czyli ostatnia z powieści”; słowo „романов” oznacza „powieść”, lecz jednocześnie jest to nazwisko rosyjskiej rodziny cesarskiej].