Kazimierz Krawcza - Człowiek, który poznał oblicze wojny/Rozdział 1

*Mieczysław Uklejak, młody kaczkowianin, pochodzący z zamożnej rodziny i pełen ambicji i planów na przyszłość, od dzieciństwa niezwykle interesował się losami prostych, zwyczajnych ludzi. Lubił prowadzić z nimi długie rozmowy, które zapisywał. Z czasem stało się to jego pracą, zaczął zbierać życiorysy dla popularnego wśród bogatych czasopisma "Wieści z Kaczorów". Szczególnie upodobał sobie staruszków, ponieważ mieli oni najwięcej wiadomości i wspomnień do dzielenia się z młodszym pokoleniem, a także dużo wolnego czasu. Pamiętali poprzednią epokę i byli naocznymi świadkami zmian w historii świata. Dzięki rozmowom ze starszymi ludźmi Uklejak zdobywał masę wiadomości o czasach przedwojennych. Wielokrotnie powtarzano mu, że w minionej epoce żyło się lepiej, on jednak się z tym nie zgadzał, ponieważ uważał, że staruszkowie mówią tak dlatego, że byli wtedy młodsi i zdrowsi, mieli mniej problemów związanych z wiekiem i doświadczyli mniejszej ilości cierpienia, nieodłącznej części bytowania na Ziemi.*

*Najbardziej zaintrygowały Uklejaka opowieści weteranów zakończonej przed trzydziestu pięciu laty Wielkiej Wojny, konfliktu zbrojnego z Sułtanatem Kalifidów, w którym brał udział niemal cały kontynent. Będąc wrażliwą osobą, nie przepadał za drastycznymi opisami, jednak mimo to chętnie słuchał o wojnie. Była ona dla niego czymś, czego nigdy nie doświadczył na własnej skórze, oderwaniem od jego zwykłej rzeczywistości. Ludzie biorący udział w konflikcie mieli teraz co najmniej pięćdziesiąt pięć lat. Wielu z nich, a w szczególności ci najstarsi, często porównywało obraz świata przedwojennego ze światem powojennym. Jako urodzony w 5 roku Mieczysław nic z tego nie pamiętał.*

*Styl, w którym pisał swoje artykuły, był wielokrotnie chwalony. Wydawca Ptakowski uważał go za niezwykle dobrze zapowiadającego się dziennikarza, a być może również prozaika. Uklejak zbierał niemalże same pozytywne recenzje, co napawało go dumą. Jednak dlaczego nasz bohater zdecydował się na taką a nie inną drogę życiową? Głównie dlatego, że bał się przemijania. Już jako kilkulatek zauważył, że po śmierci człowieka ze świata znika tak naprawdę wszystko, czym on był, nie da się już z nim porozmawiać i o nic zapytać. Postanowił zapisywać wywiady ze starszymi ludźmi, aby ich unieśmiertelnić. Jako marzyciel wyobrażał sobie ludzi z przyszłości czytających zebrane przez niego życiorysy za pięćset lub tysiąc lat. Uważał siebie za szczególną osobę w dziejach Rolniczyna, dzięki której od wiecznego zapomnienia ocalone zostaną historie życia ludzi, o których nikt nie pamiętałby już za pół wieku, gdyby nie jego działalność dziennikarska.*

*Było słoneczne popołudnie osiemnastego września. Od południa wiał lekki, przyjemny wiaterek. Po niebie sunęły nieliczne białe chmury. Liście drzew w Parku Wojciechowskim, zielonych płucach Kaczkowa, powoli traciły kolor. Mieczysław odbywał wtedy spacer wzdłuż porośniętego rzadką trawą brzegu rzeki Solki. Humor tego dnia naprawdę mu dopisywał, głównie z racji ulubionej przez niego pogody. Temperatura całkowicie mu odpowiadała, mógł iść z gołą głową bez zmartwienia, że dostanie kataru. Obserwował ze skupieniem pływające po rzece kaczki krzyżówki, to właśnie od tych ptaków, występujących na tym obszarze bardzo pospolicie, stolica Rolniczyna wzięła swoją nazwę. Uklejak był wielkim miłośnikiem przyrody. Czasem żałował, że nie został botanikiem lub biologiem.*

*"Ciekawe, czy król Stanisław I, nazwał to miasto pod wpływem obserwacji kaczek podobnych do tej mojej" - rozmyślał. Następną myślą było: "A może spotkam dzisiaj jakiegoś staruszka, który opowie mi coś ciekawego?".*

*Ledwie zdążył to pomyśleć, spostrzegł chudego, niewysokiego mężczyznę w podeszłym wieku, który rzucał ptakom kromki czerstwego chleba. Był ubrany w bardzo zniszczony brązowy płaszcz. "Właśnie znalazłem kandydata do następnej opowieści" - powiedział w myślach. Zbliżył się do tego człowieka i zawołał:*

*- Proszę pana!*

*Staruszek był mocno zajęty karmieniem kaczek i nic nie odpowiedział. Uklejak podszedł więc, żeby zobaczyć go z bliska i spróbował ponownie:*

*- Proszę pana!*

*Nadal nie było spodziewanej reakcji. Staruszek zaczął pogwizdywać starą piosenkę. Mieczysław posunął się o krok dalej i dotknął go w rękę. Mężczyzna odwrócił się wreszcie i szeroko uśmiechnął się bezzębną szczęką. Jej widok nieco zmieszał Uklejaka. Wtedy staruszek odezwał się pełen radości w głosie:*

*- Co za spotkanie! Stasiu, wreszcie cię znalazłem!*

*Mieczysława zszokowała ta wypowiedź i wydusił z siebie:*

*- To musi być jakaś pomyłka...*

*- Nie, to wcale nie kobyłka, ale wałach. Silny i piękny wałach Kropek. Mam go od stryja Sieciecha. kupił na targu..*

*- Nie, proszę pana, pan mnie z kimś myli.*

*- Czy żeśmy tu byli? Byliśmy, Stasiu, dwa lata będzie w kwietniu. Już nie pamiętasz?*

*Uklejak zrezygnował z dalszej rozmowy i postanowił odejść. Na to starszy pan zawołał do niego:*

*- Stasiu, dlaczego już idziesz? Nie widzieliśmy się od wojny, a ty tak witasz starego Jarka?*

*Mieczysław był już porządnie zakłopotany. Kiedy jednak nieznajomy zobaczył przechodzącego wędkarza, zostawił Uklejaka i podbiegł do tamtego mężczyzny, wołając z zapałem:*

*- Stasiu! To naprawdę ty! Pomyliłem cię z jakimś staruchem! Wiedziałem, że mnie nie opuścisz!*

*Szedł dalej przy rzece i rozmyślał o tym dziwnym spotkaniu. Szkoda mu było tego człowieka, starego i z umysłem opanowanym przez chorobę. Bał się, że jego może spotkać taki sam los. Zwrócił też uwagę na imię Stasio i pomyślał: "Mam nadzieję, że nie pomylił mnie z moim dziadkiem". Skierował się w stronę drewnianego pomostu, gdzie wpadł mu w oko stojący w milczeniu około osiemdziesięcioletni mężczyzna wsparty o gruby kij i patrzący w wodę. Miał kędzierzawą, siwą brodę sięgającą prawie do pasa i łysą głowę z loczkami po bokach. Postanowił, jak zwykle, zacząć od powitania. Podszedł do starca, lekko się uśmiechnął i głośno powiedział:*

*- Dzień dobry!*

*Stary człowiek zrobił ponurą minę, kapryśnie wykrzywił twarz i burknął:*

- *Zły!*

*- Dlaczego zły? - Mieczysław nieudolnie próbował kontynuować rozmowę.*

*- Bo wszystko mnie boli od dziesięciu lat! - wydarł się staruszek na cały głos, tym samym płosząc brodzące po brzegu ptaki.*

*- Przepraszam, a czy ma pan dla mnie coś ciekawego do opowiedzenia? - zagadnął go Uklejak.*

*- Nie! Precz, młodzieńcze, bo nie ręczę za siebie! - warknął mężczyzna. Podniósł swój kij i próbował uderzyć nim Mieczysława, ale stracił równowagę i upadł w błoto. Dziennikarz był zaniepokojony zaistniałą sytuacją. Starzec wygrzebał się i wrzasnął ze zdwojoną siłą:*

*- Straż, straż! Ten młody głupiec wepchnął mnie w błoto!*

*Uklejak zdecydował się na ucieczkę, żeby uniknąć problemów ze strażą miejską. Kiedy był już trochę dalej, usiadł na starej ławce i odpoczął. Wtedy spostrzegł trzeciego tego dnia mężczyznę, który go zainteresował. Był to pucołowaty, siwiejący sześćdziesięciolatek z krótką brodą i mętnym spojrzeniem, prowadzony przez miasto przez białego, puszystego kundla mającego niemal metr długości. Wyglądało na to, że ma nabytą wadę wzroku. Traf chciał, że usiadł koło Uklejaka.*

*- Okruszek, tylko nie liż tego pana - upomniał psa.*

*- Dzień dobry - zaczął rozmowę Mieczysław.*

*- Witam. Czy pan jest dziennikarzem? - odpowiedział grubasek.*

*- Tak, czyli pan też mnie zna?*

*- Nie umiem czytać, ale znam pana z twarzy. Ktoś kiedyś mówił, że pan pisze mądre rzeczy. Kiedyś chyba pan przepytywał mojego znajomego.*

*- Tak, to musiałem być ja. Nikt inny w tym mieście się tym nie zajmuje. Jestem Mieczysław Uklejak. Zajmuję się spisywaniem ludzkich historii. Najbardziej ciekawi mnie słynna Wielka Wojna.*

*- Jestem jej weteranem.*

*- Już mi się pan podoba.*

*- Kazio Krawcza, kucharz z Bodków.*

*Uścisnęli ręce.*

*- Opowie pan o sobie coś więcej? Potrzebuję artykułu.*

*- Pewnie, pewnie, jest co opowiadać. Jeśli pan może, proszę dać tytuł: "Kazimierz Krawcza - człowiek, który poznał wojnę".*

- *Wspaniała propozycja. Jednak zmienił bym to na "człowiek, który poznał oblicze wojny". Będzie bardziej po dziennikarsku. Już biorę papier i piszę.*

- *Co mam opowiedzieć najpierw?*

*- Żeby było chronologicznie, czy mógłby pan na początku opisać swoje dzieciństwo?*

*I w ten oto sposób Mieczysław przystąpił do pisania losów kucharza Kazimierza. Uklęknął na ławce, położył przed sobą papier, przytrzymując go lewą ręką, natomiast prawą napisał tytuł nowego artykułu. Wiedział, że będzie sporo pracy. Kazimierz posługiwał się mową ludową, więc każde zdanie trzeba było przerabiać na styl dziennikarski, co nie zawsze było łatwym zadaniem. Opowieść Kazimierza zapisana w tym dniu brzmiała następująco:*

*"Syn rolnika i pasterza Gniewomira i gospodyni domowej Wiesławy, urodzony najpewniej w 959 roku starego okresu. Miejsce pochodzenia - niewielka wieś Smołkowa Wola w gminie Żołędów i powiecie niedźwiedzińskim. Rodzeństwo - starszy o dwa lata brat Zbigniew i sześcioro dzieci zmarłych we wczesnym dzieciństwie (podobno jako kara boska dla ojca, który za młodu prowadził hulaszczy tryb życia, w co osobiście nie wierzę). Ojciec niezwykle pracowity, oddany swojej ziemi, matka cicha, skromna i troskliwa, brat jak to brat, raz mi pomógł, raz zaszkodził.*

*Cały początek życia spędziłem otoczony zwierzętami gospodarskimi, czyli owcami, psami i prawdziwym stadem gęsi. Wspólnie z bratem wypasaliśmy je na soczystej łące. W ogrodzie przydomowym rósł u nas owies, żyto, ziemniaki, marchew, kapusta, rzodkiewka i słoneczniki. Dzieciństwo wspominam jako najszczęśliwszy okres, choć nie pamiętam prawie nic do około siódmego roku życia. Porównując naszą rodzinę do innych mieszkańców wsi, byliśmy jednymi z zamożniejszych, co dla brata było szczególnym powodem do chwalenia się. Zbyszek od zawsze był moim przeciwieństwem - ja byłem wrażliwy, on szorstki, ja skromny, on chwalipięta, ja cichy, on głośny jak szaleniec, i jeszcze długo by wyliczać różnice. Jak chyba każde chłopskie dziecko, uwielbiałem siedzieć na świeżym powietrzu pod bezchmurnym niebem. A jak tylko mogłem, pomagałem rodzicom w pracach od najmłodszych lat. Mama troszczyła się o mnie nieco mocniej niż o Zbysia, bo ja byłem bardziej posłuszny. Nie uważam jej postępowania za właściwe, ponieważ wzbudzała w nim zazdrość. Moim ulubionym zajęciem odkąd pamiętam, była pomoc w kuchni. Już w wieku ośmiu lat postanowiłem, że swoją przyszłość zwiążę z gotowaniem. Z wielką ochotą nauczyłem się od mamy, jak się robi masło z mleka, piecze chleb, kisi kapustę, lepi pierogi czy przyrządza rosół lub barszcz. Była ze mnie niezwykle dumna. Zbynio podchodził do tego inaczej, on z kolei naśmiewał się ze mnie i nazywał mnie babą, bowiem twierdził, że gotować powinny tylko kobiety. On sam wykonywał w tym czasie "męskie" zajęcia, takie jak rąbanie drewna czy pojenie owiec wodą ze studni. Zupełnie się z nim nie zgadzałem, mówiąc, że każdy ma prawo wykonywać taki zawód, jaki mu się żywnie podoba.*

*Gdy miałem dwanaście lat, moją popisową potrawą stały się pierogi z kapustą i pieczarkami. Jednego razu od święta zrobiłem ich tak dużo, że poza rodziną starczyło na poczęstowanie wszystkich sąsiadów. Niektórzy chwalili mnie, mówiąc, że w życiu nie jedli lepszych. Podziwiali także mój młody wiek. Byłem z siebie bardzo dumny. Moje zupy również ludzie ocenili jako wyborne. Wtedy w całości poświęciłem się kuchni, podczas gdy Zbyszek włóczył się gdzieś ze swoimi podejrzanymi koleżkami. Wyręczałem matkę przy byle okazji. Mówiłem jej, że w domu ma wystarczająco dużo innych prac, a ja mogę przejąć jej wszystkie obowiązki w kuchni. Z braku pracy fizycznej nabrałem sporo zbędnej masy, której nigdy w pełni nie zrzuciłem. Kiedy tylko mogłem, stawałem przy miskach, garnkach i talerzach. Do piętnastego roku życia znała mnie już cała okolica.*

*W końcu doszło do tego, że do naszego domu schodziły się tłumnie starsze i znacznie bardziej doświadczone gospodynie. Myślałem, że będą mi doradzać w gotowaniu, jednak zamiast tego żądały, żebym to ja pomógł im. Prosiły o radę w używaniu przypraw albo pytały o najlepszy czas gotowania zupy. Najbardziej niezręczne były spotkania z wdową Piorunową. Siedemdziesięciolatka poprosiła mnie któregoś razu, żebym został jej mężem i zaopiekował się nią na stare lata. Obiecałem, że zrobię to, gdy skończę dwadzieścia lat. Na całe szczęście tego nie dożyła. Inne mało przyjemne doświadczenie miałem z Boguśką Kwietnikówną, sąsiadką młodszą o dwa lata. Ta niziutka, krzywonoga, roztrzepana, niedomyta blondynka o twarzy pełnej krost zaczęła przychodzić i nachalnie pomagać mi w gotowaniu lub przyrządzaniu sałatek. Któregoś razu pocałowała mnie w usta, kiedy schylałem się po nóż. Bogusia nieustannie powtarzała, że zostanie moją żoną. Tymczasem jest starą panną do tej pory, jeśli w ogóle żyje. Kiedy tylko przechodziłem przez wieś, a ona mnie spostrzegła, rzucała mi się na szyję i całowała, gdzie popadnie. Nie miałem odwagi powiedzieć, że jej nie kocham, a ta mała paskuda rozpowiedziała całej okolicy, że jestem jej ukochanym.*

*Jako dwudziestolatek wreszcie uwolniłem się od tej zalotnicy. A stało się to tak, że ktoś ze wsi zgłosił mnie na stanowisko kuchcika u naszego dziedzica, jaśnie pana Dobrosława Bieganowskiego, potomka dwóch dawnych królów. Jego starszy kuchmistrz zachorował i potrzebował pomocnika. Wieś świętowała, kiedy rozeszła się wiadomość, że nasz pan akceptuje ofertę.*

*- Syn Gniewka Krawczy będzie sławny! - pokrzykiwał sołtys.*

*- Kaziu, będziesz prawie taki znany, jak mój tato - powiedział brat Boguśki, prawdopodobnie najgłupszy mieszkaniec Smołkowej Woli. Jego ojca poza wsią właściwie nikt nie znał.*

*Posiadanie na wsi członka świty dziedzica było wielkim zaszczytem, z którym jednak przesadzali, porównując mnie niemal do królewskiego kucharza. Niestety, jak dotąd nikt sławny w mojej wsi się nie urodził. Jesienią 979 roku było już wiadomo, że muszę jechać. We wsi urządzili małe przyjęcie pożegnalne, na którym Boguśka po raz ostatni wycałowała mnie jak wariatka. Czułem radość, ale jednocześnie niepokój związany z odpowiedzialnością, która wkrótce miała mnie czekać.*

*- Synu, jesteś chlubą rodziny, Jeszcze nigdy nie byłem tak dumny! Zobaczysz, świetnie się u niego spiszesz. Za parę lat będziesz najlepszym kucharzem w Strawnicy, a może całym Rolniczynie - mówił do mnie podekscytowany tato chwilę przed pożegnaniem. Matka pięć razy pocałowała mnie w każdy policzek i następne pięć w czoło i uścisnęła najmocniej, jak umiała. Nieco zawstydzony Zbyszek powiedział:*

*- Kaziu, przepraszam, że w ciebie nie wierzyłem i wyzywałem od bab. Teraz widzę, że miałeś rację i poszedłeś właściwą drogą. Zazdroszczę ci takiego powodzenia.*

*- Wcale nie musisz. Tobie też może się poszczęścić - powiedziałem, żeby go podtrzymać na duchu. Nie miałem pojęcia, że nigdy więcej się nie zobaczymy.*

*- Kaziu, jedziemy! - zakrzyknął woźnica Mirek. Wtedy uścisnąłem rękę ojcu i bratu, dostałem od matki ostatni pocałunek, pomachałem do innych mieszkańców, wsiadłem na wóz i wyruszyłem do pierwszego w życiu miejsca pracy. Przez całą drogę myślałem o swojej przyszłości. Mirek powiedział, że w dzieciństwie chciał być rolnikiem uprawiającym różne warzywa, m.in. jego ulubioną rzepę. Jego losy potoczyły się zupełnie inaczej, a teraz przewozi ludzi. Ja miałem wielką nadzieję, że będę w stanie zaplanować swoje życie i ten plan wykonam, jednak przyszła mi do głowy nieprzewidywalność i przeczucie, że tak nie będzie. Wtedy bezkrytycznie wierzyłem w Boga i myślałem, że wszystko dzieje się zgodnie z jego zamysłem.*

*Podróż przebiegała szybko i sprawnie, koła czasem skakały po górkach i dołkach. Drzewa i krzaki migały przed oczami. Konie nieco się ociągały, więc Mirek musiał na nie krzyczeć. Przejechaliśmy przez piaszczystą drogę we wsi dworskiej Żołędówka, gdzie ludzie wychodzili z chat i patrzyli na mnie, widocznie wiedząc, kim jestem i dokąd zmierzam. Nie lubiłem być rozpoznawany, więc mnie to zawstydziło i ukryłem głowę za rękami. Przebyliśmy las świerkowy zasadzony przez syna króla Bogumiła, a za nim była już wieś gminna Żołędów. Pierwszym mijanym budynkiem była nieznana mi wówczas karczma "Przy Pagórku", która odegra większą rolę później. Dalej minęliśmy rząd podobnych do siebie, stojących niemalże jeden na drugim drewnianych domów wzorowanych na zabudowie miejskiej, pokaźną kamienną świątynię, aż wreszcie wjechaliśmy w aleję brzozowo-wierzbową, która prowadziła do pałacu.*

*Nie znając osobiście i chyba nawet nie widząc dotąd naszego pana, dostałem mocnej tremy i zesztywniałem.*

*- To bardzo dobry i wyrozumiały człowiek - zapewniał mnie Mirek. Nie wiedziałem, czy mu wierzyć.*

*Po tej rozmowie zatrzymał wóz przy pałacu pomalowanym na zielono i otoczonym dwumetrowym murem wykonanym z połączonych zaprawą dużych kamieni. Po raz pierwszy zobaczyłem rezydencję z tak bliska, a była naprawdę imponująca. Wówczas był to największy znany mi budynek mieszkalny. Przy drzwiach wejściowych, na niskich kamiennych schodach, stał jakiś wysoki, bardzo rozczochrany czterdziestoletni mężczyzna. Z przyjaznym wyrazem twarzy ruszył w naszą stronę. Zatrzymał się przy pieczołowicie ozdobionej bramie, która nas od niego dzieliła. Miał na sobie jasnoczerwony płaszcz.*

*- Witaj, Mirosławie. Kogo mi tu przywiozłeś? - odezwał się dostojnym głosem.*

*- To jest Kazio Krawcza, pana nowy kucharz - odpowiedział Mirek. Uświadomiłem sobie, że mam przyjemność z samym panem Bieganowskim. Był zbyt skromnie ubrany, dlatego go nie rozpoznałem. Było mi głupio siedzieć na wozie i patrzeć mu w oczy, dlatego szybko zsiadłem i ukłoniłem się w pas. Pan Dobrosław z uśmiechem powiedział:*

*- Nie trzeba się przede mną chylać, Kazimierzu. W mojej posiadłości służba powinna czuć się jak w domu.*

*Te słowa bardzo mnie ucieszyły i dowartościowały. Okazało się, że pogłoski o jego dobroci i łagodności są zgodne z prawdą. Rzeczywiście traktował służących jak sobie równych. Przyjaźnie zaprosił mnie do wnętrza. Musiałem być na twarzy czerwony jak pomidor. Pan Bieganowski spojrzał badawczo na moje czoło, więc musiał z niego spływać gęsty pot.*

*- Wiem, czujesz się tu nieswojo. Każdy tak ma pierwszego dnia - powiedział. Był tak miły, jak chyba żaden inny szlachcic. W sieni powitał mnie trzydziestoletni służący w schludnym stroju.*

*- To jest Wrocisław Kaminek, mój osobisty lokaj - przedstawił go pan Dobrosław. Lokaj obdarzył mnie przyjaznym spojrzeniem. Następnie weszliśmy ładnymi drewnianymi drzwiami do korytarza ciągnącego się przez całą długość pałacu. Ściany były pomalowane u dołu na jasnoczerwono, a u góry na biało. Lokaj otwierał każde drzwi, które delikatnie skrzypiały. Pan Bieganowski wyjaśniał, co się za nimi znajduje. Na dole mieściły się pokoje gościnne, a tuż obok nich duża sala jadalna wychodząca na ogród. Oprócz tego w najmniejszym pokoju pan przechowywał pamiątki po zmarłych przodkach - miecze, łuki, włócznie, dokumenty, portrety, księgi i odznaczenia wojskowe. Po przyjemnie skrzypiących schodach z dębowego drewna weszliśmy na piętro. Tam pan pokazał swoją sypialnię i pokoje czterech synów. Chłopcy nosili imiona Spycimir, Wieńczysław, Bogusław i Jaromir i byli ode mnie niewiele młodsi. W tamtym czasie przebywali w szkołach. Pan oznajmił:*

*- Teraz musimy poznać najważniejsze miejsce w całym moim majątku, czyli to, w którym od dziś będziesz pracował.*

*Chodziło oczywiście o kuchnię. Zeszliśmy na dół. Obok piwnicy mieścił się pokój, zza drzwi którego dochodziły do mnie smakowite zapachy. Lokaj otworzył te drzwi i wtedy moim oczom ukazali się dwaj kucharze.*

*- Radosławie, Bolesławie, przedstawiam wam Kazia Krawczę - zwrócił się do nich pan.*

*Radosław Węglarek, szef kuchni, był sześćdziesięciolatkiem pełnej tuszy. Choroba płuc spowodowała u niego nieprzerwany kaszel. Drugim kucharzem był Bolesław Kleszczyk - niski i wyschnięty dziewięćdziesięciolatek. Po raz pierwszy spotkałem w życiu człowieka w tym wieku. Pan Bolesław miał niezwykle spracowane dłonie.*

*- Czy mam wam zacząć pomagać w gotowaniu? - zapytałem nieśmiało.*

*- Nie trzeba. Dziś to my damy ci jeść, wyśpisz się, a dopiero jutro pokażesz, na co cię stać - odpowiedział któryś z nich.*

*Po tych słowach poczęstowali mnie znakomitą sałatką z marchwi. Jeszcze tego samego dnia zostałem oprowadzony po całym dworskim podwórku i ogrodzie. Dali mi łóżko w drewnianym domu służbowym. Było wygodniejsze od tego z domu rodzinnego. Ten dzień był jednym z najbardziej pamiętnych w moim życiu, przynajmniej do czasu wybuchu wojny...".*

*- Papier mi się skończył - przerwał opowieść Uklejak. Zapisał cztery duże kartki, a jego ręka drżała od szybkiego pisania i ubrudziła się atramentem. Spędzili na pisaniu blisko dwie godziny.*

*- Dokończymy jutro, zgoda? - zaproponował Krawcza.*

- *Czy moglibyśmy spotkać się w tym samym miejscu?*

*- Tak, bez żadnych kłopotów.*

*- Pasuje panu trzynasta?*

*- Raczej tak.*

*- Świetnie pan opowiada.*

*Po tych słowach rozstali się i każdy poszedł w swoją stronę. Mieczysław wyruszył do swojego mieszkania na ulicy Złotej, najbogatszej i najstarszej części dzielnicy Kaczory, przez ulice Stołową i Mysią. Zajmował czteropokojowe mieszkanie odziedziczone po stryju swojej matki na drugim piętrze kamienicy pod numerem dwudziestym drugim. Po wejściu do mieszkania położył zebrane notatki na stoliku przy oknie. Przez dłuższy czas wpatrywał się w nie i myślał o nowo poznanym kucharzu. Krawcza miał mu jeszcze tyle do opowiedzenia. Jak potoczyły się jego losy jako kucharz nadworny? Dlaczego postanowił wyruszyć na wojnę? Co na niej przeżył? Jakim cudem mieszka teraz w Kaczkowie? Skąd się wzięła ta wada wzroku? Mieczysława ogarnął głód wiedzy. Kazimierz zaskoczył go pozytywnie. Spisał już ponad czterdzieści życiorysów, a jeszcze nikt nie opowiadał tak spójnie, szczegółowo i absorbująco. Zwykle streszczał te historie do minimum, żeby zmieściły się na jednej stronie gazety, ale tu nie było to możliwe. Każdy szczegół liczył się w tej opowieści i jedynym wyjściem dla Mieczysława było napisanie pierwszej w karierze powieści biograficznej. Większość osób opisywała młodość w pięć zdań, ale nie on.*

*Mieczysław z trudem zasnął, nie mogąc doczekać się jutrzejszego spotkania.*

KONIEC ROZDZIAŁU PIERWSZEGO