Księga Rodzaju 2

**2 Rodzaju** (heb. בראשית; translit. Bereszit) (skrót: Rdz 2) - drugi rozdział do kanonicznej księgi Rodzaju uważanej przez wyznawców judaizmu i chrześcijaństwa za natchnione słowo boże (YHWH) zapisane przez proroka Mojżesza wraz z Księgą Wyjścia, Księgą Kapłańską, Księgą Liczb i Księgą Powtórzonego Prawa, choć w rzeczywistości były one komplikacją ok. czterech podstawowych źródeł (jahwistycznego, elohistycznego, deuteronomicznego i kapłańskiego), a także wcześniejszych judzkich tekstów (m. in. Księga przymierza [Wyj 27:7] i Księga Wojen Jahwe [liczb 21:14-15]) skodyfikowanych w czacie niewoli babilońskiej, ewentualnie nieco później w okresie wczesnoperskim. Rozdział liczy 25 wersetów, z czego większość (22 i druga połowa 4 tj. 4b) należy do tradycji jahwistycznej, a pierwsze trzy oraz pierwsza połowa 4 (4a) do tradycji kapłańskiej i literacko są częścią rozdziału 1 - jego zakończeniem pomimo umieszczenia ich w 2 Rdz.

Pomijając wersety 1-4 kończące biblijny opis stworzenia świata i wyjaśniających genezę szabatu, rozdział 2 skupia się na człowieku pierwotnym, nie nazywanego tutaj Adamem - jego powstaniu, pierwotnej naturze i początkowego stanu szczęścia w jakim się znajdował, a także wyjaśnia powstanie nazw zwierząt i pierwszej kobiety (niewiasty). Akcja rozdziału rozgrywa się w Edenie, rajskim ogrodzie nawadnianym przez cztery wielkie rzeki - Piszon, Gichon, Chiddekel i Perat.

## Treść

Za przekładem Biblii Tysiąclecia:

>
> **1** W ten sposób zostały ukończone niebo i ziemia oraz wszystkie jej zastępy [stworzeń].
> **2** A gdy Bóg ukończył w dniu szóstym swe dzieło, nad którym pracował, odpoczął dnia siódmego po całym swym trudzie, jaki podjął. **3** Wtedy Bóg pobłogosławił ów siódmy dzień i uczynił go świętym; w tym bowiem dniu odpoczął po całej swej pracy, którą wykonał stwarzając.
> **4** Oto są dzieje początków po stworzeniu nieba i ziemi. Gdy Pan Bóg uczynił ziemię i niebo, **5** nie było jeszcze żadnego krzewu polnego na ziemi, ani żadna trawa polna jeszcze nie wzeszła - bo Pan Bóg nie zsyłał deszczu na ziemię i nie było człowieka, który by uprawiał ziemię **6** i rów kopał w ziemi, aby w ten sposób nawadniać całą powierzchnię gleby - **7** wtedy to Pan Bóg ulepił człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia, wskutek czego stał się człowiek istotą żywą. **8** A zasadziwszy ogród w Eden na wschodzie, Pan Bóg umieścił tam człowieka, którego ulepił. **9** Na rozkaz Pana Boga wyrosły z gleby wszelkie drzewa miłe z wyglądu i smaczny owoc rodzące oraz drzewo życia w środku tego ogrodu i drzewo poznania dobra i zła.
> **10** Z Edenu zaś wypływała rzeka, aby nawadniać ów ogród, i stamtąd się rozdzielała, dając początek czterem rzekom. **11** Nazwa pierwszej - Piszon; jest to ta, która okrąża cały kraj Chawila, gdzie się znajduje złoto. **12** A złoto owej krainy jest znakomite; tam jest także wonna żywica i kamień czerwony. **13** Nazwa drugiej rzeki - Gichon; okrąża ona cały kraj - Kusz. **14** Nazwa rzeki trzeciej - Chiddekel; płynie ona na wschód od Aszszuru. Rzeka czwarta - to Perat.
> **15** Pan Bóg wziął zatem człowieka i umieścił go w ogrodzie Eden, aby uprawiał go i doglądał. **16** A przy tym Pan Bóg dał człowiekowi taki rozkaz: «Z wszelkiego drzewa tego ogrodu możesz spożywać według upodobania; **17** ale z drzewa poznania dobra i zła nie wolno ci jeść, bo gdy z niego spożyjesz, niechybnie umrzesz».
> **18** Potem Pan Bóg rzekł: «Nie jest dobrze, żeby mężczyzna był sam, uczynię mu zatem odpowiednią dla niego pomoc». **19** Ulepiwszy z gleby wszelkie zwierzęta lądowe i wszelkie ptaki powietrzne, Pan Bóg przyprowadził je do mężczyzny, aby przekonać się, jaką on da im nazwę. Każde jednak zwierzę, które określił mężczyzna, otrzymało nazwę "istota żywa". **20** I tak mężczyzna dał nazwy wszelkiemu bydłu, ptakom powietrznym i wszelkiemu zwierzęciu polnemu, ale nie znalazła się pomoc odpowiednia dla mężczyzny.
> **21** Wtedy to Pan sprawił, że mężczyzna pogrążył się w głębokim śnie, i gdy spał wyjął jedno z jego żeber, a miejsce to zapełnił ciałem. **22** Po czym Pan Bóg z żebra, które wyjął z mężczyzny, zbudował niewiastę. A gdy ją przyprowadził do mężczyzny, **23** mężczyzna powiedział:
> «Ta dopiero jest kością z moich kości i ciałem z mego ciała!
> Ta będzie się zwała niewiastą, bo ta z mężczyzny została wzięta».
> **24** Dlatego to mężczyzna opuszcza ojca swego i matkę swoją i łączy się ze swą żoną tak ściśle, że stają się jednym ciałem.
> **25** Chociaż mężczyzna i jego żona byli nadzy, nie odczuwali wobec siebie wstydu.
>
>
>
>

## Interpretacja

### **Podsumowanie**

Drugi rozdział Księgi Rodzaju, podobnie jak pierwszy ma charakter głównie kosmogiczny. Wyjaśnia bowiem najpierw genezę starożytnego - nawet w stosunku do czasów, gdy spisywano tą księgę - zwyczaju odpoczywania w dniu siódmym, który w żydowskim tygodniu jest **s**a**b**a**t**em (= stąd polskie **s**o**b**o**t**a), a w chrześcijańskim odpowiada niedzieli, potem pochodzenie pierwszego człowieka (Adama), a następnie nazw zwierząt, a na końcu także i stworzenie pierwszej niewiasty (chrześcijańskiej Ewy; w judaizmie znana jest pod imieniem Chawa), która została stworzona, aby pomagać mężowi. To drugie opowiadanie służy jednocześnie wyjaśnieniu obecnej w ludzkości seksualności oraz niższej pozycji kobiety w stosunku do mężczyznach w czasach starożytnych, gdy większość społeczeństw była ściśle patriarchalna. Ostatni werset zawiera jednak wątek humanistyczny bowiem sugeruje odmienność pierwotnej natury ludzkiej do tej późniejszej (brak zawstydzenia nagością).

## Przypisy

1. ↑ Biblia Tysiąclecia - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Rdz 2

**2** •
3 •
4 •
5 •
6 •
7 •
8 •
9 •
10 •
11 •
12 •
13 •
14 •
15 •
16 •
17 •
18 •
19 •
20 •
21 •
22 •
23 •
24 •
25 •
26 •
27 •
28 •
29 •
30 •
31 •
32 •
33 •
34 •
35 •
36 •
37 •
38 •
39 •
40 •
41 •
42 •
43 •
44 •
45 •
46 •
47 •
48 •
49 •
 Patriarchowie