Vương Tiễn

Vương Tiễn (319 TCN - 239 TCN) là đại tướng phục vụ cho Tần và Yên. Ông mất tại Yên vào năm 239 TCN năm 60 tuổi.

## Đánh Yên

Năm 297 TCN, Vương Tiễn thống lĩnh hai đạo quân tất cả 10 Vạn người mượn đường nước Triệu tiến đánh Kế Thành nước Yên.

Khi đặt chân lên nước Triệu, ông cho binh sĩ nghỉ ngơi luôn tại đây cho đến khi Triệu Vương Hà phát tiếp viện hợp với quân Tần. Triệu Vương Hà sợ Tần nên định cho Tần luôn 15 Vạn quân, Liêm Pha và Lý Mục liền lập tức ngăn lại. Sau hàng tháng chờ đợi, cuối cùng Triệu Vương Hà quyết định cho Tần một số lượng quân khá ít, chỉ đúng 5 Vạn.

Sau khi nhận được tiếp viện từ Triệu Vương, Vương Tiễn lập tức phát binh từ Đại Châu đánh Kế Thành. Yên Vương Chiêu cho một toán binh đánh nhử vào doanh trại của Vương Tiễn rồi lại rút, làm cho quân Tần đói khát, lương thảo cạn kiệt. Thấy không đánh lâu dài được, Vương Tiễn cho lui binh về Triệu đợi Triệu Vương tiếp viện lương thảo. Nhưng đạo quân của Vương Tiễn vừa về đến nước Triệu đã bị Triệu Uy Hoàng Hậu đuổi đi, ông đành rút về nước.

## Phạt Hàm Đan

Năm 293 TCN, Tần và Ngụy liên minh dẫn 28 Vạn quân do Chu Hợi và Vương Tiễn thống lĩnh tiến đánh Hàm Đan nước Triệu. Liêm Pha và Lý Mục cùng với Triệu Uy Hoàng Hậu phát binh tạm thời ngăn được bước tiến của quân Vương Tiễn. Sau đó, khi thấy Ngụy quân thảm bại tại thành Hàm Đan, Tần Vương Tắc lệnh cho Vương Tiễn rút quân về nước. Sau đó, Vương Tiễn từ quan về quê nhà.

## Gia nhập Yên

Năm 281 TCN, Yên Vương Chiêu bệnh nặng, muốn tìm một nhân tài giúp Thái Tử Cơ Vận việc nước. Nhận thấy một nhân tài như Vương Tiễn đã bị Tần Vương lãng quên, Yên Vương Chiêu sai người lặn lội sang Tần chiêu mộ Vương Tiễn. Ông van nài mãi, Vương Tiễn mới chịu sang Yên.

## Phạt Tần lần một

Năm 245 TCN, Yên và Sở liên minh đánh Tần, ông được phái thống lĩnh 35 Vạn quân của cả hai nước đánh Thục Châu. Trên đường đến Thục Châu, ông bị quân Tần mai phục và đánh úp nên số binh lính đến Thục Châu chỉ còn 23 Vạn. Sau khi đến được Thục Châu, Vương Tiễn chỉ huy số chiến xa của Sở đọ tài với số chiến xa của Tần, Vương Tiễn không quen dùng chiến xa nên đại bại. Trên đường lui binh, ông bị quân Tần phục kích rồi vài tuần sau bị quân Tần tập kích nên thất bại hoàn toàn.

## Diệt Tần

Năm 243 TCN, Yên Vương Hỉ mượn cớ Tần giết Kinh Kha lệnh cho Vương Tiễn thống lĩnh 10 Vạn đại quân phạt Tần theo dòng sông Vị. Khi đi qua dòng sông, thuyền của quân Yên va vào cọc nhọn chìm nghỉm, Vương Tiễn may mắn trốn được về doanh trại. Sau khi nghe được tin bại trận, Yên Vương Hỉ phái thêm 40 Vạn quân tiếp viện giúp cho Vương Tiễn. Quân tiếp viện đến nơi, Vương Tiễn dẫn binh phạt Hàm Dương. Lần thứ nhất phát binh, Vương Tiễn không thể vượt được hào, nhưng trong lần thứ hai phát binh (khi đã có thêm 20 Vạn cứu binh), Vương Tiễn phá được thành Hàm Dương. Sau đó, Thương Ưởng tự thiêu đốt thành, Tần dời đô về Nam Trịnh.

Sau khi nhận được thư của Yên Vương Hỉ, Sở Vương Nguyên cho Vương Tiễn một đại quân gồm 50 Vạn bộ binh tinh nhuệ. Tần Vương Chính xin hàng dâng hết đất cho Sở ngoại trừ thành Nam Trịnh. Có dược gần như tất cả nước Tần, Sở Vương Nguyên lại cho Vương Tiễn thêm 20 Vạn quân, ông dùng số quân này đánh vào Nam Trịnh và tiêu diệt toàn bộ nước Tần.

## Cái chết

Năm 239 TCN, Vương Tiễn chết do tuổi già tại Kế Thành năm 80 tuổi. Cái chết bất ngờ này của ông đa số đều được xem như do bệnh tật lúc già gây nên, nhưng một số người lại nhận định đây là quả báo cho Vương Tiễn sau khi đích thân ông tiêu diệt mẫu quốc của mình là Tần.