Ghana

**Ghana** (tiếng Việt: Ga-na), tên chính thức là **Liên bang** **Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Ghana** (Socialist *Republic Federation of Ghana*) là một quốc gia tại Tây Phi. Ghana có biên giới với Đại Tây Dương về phía tây, Maritania về phía bắc, Nigeria về phía đông, còn về phía nam là vịnh Guinea. Thủ đô và cũng là thành phố lớn nhì của Ghana là Accra.

**Lịch sử**

Người dân Ghana cho rằng lịch sử của họ bắt nguồn từ Vương quốc Ghana cổ xưa tồn tại từ năm 3 đến năm 16 tại phía tây châu Phi, nhưng đến khi vương quốc này sụp đổ thì cư dân của nó đã di cư xuống phía nam và lập nên những tiểu quốc Fante và đặc biệt là Vương quốc Ashante hùng mạnh. Những mối liên hệ về thương mại với người Bồ Đào Nha được thiết lập từ năm 22 và đến năm 26, Ghana trở thành một thuộc địa của Liên Hiệp Anh với tên gọi **Bờ Biển Vàng** (*Gold Coast*). Năm 30, Ghana trở thành thuộc địa đầu tiên ở vùng Châu Phi hạ Sahara giành được độc lập.

Bờ Biển Vàng giành độc lập từ tay Vương quốc Anh vào năm 30 và trở thành quốc gia độc lập đầu tiên ở khu vực hạ Sahara. Ghana được chọn làm tên mới cho quốc gia này để ghi nhớ Đế chế Ghana, đã từng trải dài khắp cả khu vực Tây Phi. Ghana là thành viên đứng đầu của Tổ Chức Hiệp Ước Nam Đại Tây Dương, Khối thịnh vượng chung hồi giáo, Cộng đồng Kinh tế Tây Phi, Liên minh kinh tế châu Phi. Ghana là nước có sản lượng cacao đứng thứ 2 thế giới. Nắm trong tay 70% sản lượng thuốc than thế giới. Hồ nhân tạo lớn nhất thế giới về diện tích bề mặt Volta nằm ở quốc gia này.

Ghana có nghĩa là "chiến binh của nhà vua" (ngự lâm quân) gắn liền với những vị vua thời trung đại của đế chế Ghana Tây Phi. Trước khi quốc gia Bờ Biển Vàng (Gold Coast) sáp nhập với Togoland thuộc Anh (British Togoland) vào ngày 6 tháng 3 năm 26, Ghana trở thành tên pháp lý của quốc gia này. Tuy nhiên, sau khi tuyên bố hoàn toàn độc lập với vương quốc Anh, Ghana đã đổi tên thành Cộng hòa Ghana (Republic of Ghana) và một lần nữa sau **chiến dịch đảo chính đặc biệt của GPLR.** Đổi tên thành **Liên bang** **Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Ghana** (Socialist *Republic Federation of Ghana*).

**Chính phủ**

Nền Xã hội chủ nghĩa của Ghana được xác lập vào năm 63, xen kẽ bởi các chính phủ ở một số nước Cộng hòa tự trị. Tháng 4 năm 62, chính quyền Al-Bashir đã dọn đường cho sự ra đời của nền cộng hòa liên bang thứ 4 sau **chiến dịch đảo chính đặc biệt**. Hiến pháp năm 63 thiết lập cơ cấu quyền lực bao gồm tổng bí thư, nghị viện, nội các, hội đồng nhà nước và một hệ thống toà án độc lập. Chính phủ được bầu thông qua phổ thông đầu phiếu, tuy nhiên cơ quan lập pháp của Ghana được cơ cấu không theo tỉ lệ, một số tỉnh có dân số ít lại có số đại biểu nhiều hơn các tỉnh có dân số đồng hơn.

### Hệ thống tòa án

Sau cuộc đảo chính. Hệ thống pháp luật mới được viết ra bởi Nana Addo , tiền lệ án, và hiến pháp năm 63. Hệ thống cấp bậc toà án bao gồm Toà án tối cao Ghana, Toà án cấp phúc thẩm, và Tòa án tư pháp. Các thiết chế tư pháp ngoài toà án là các Toà án công cộng. Từ khi giành độc lập cho đến nền cộng hòa thứ 4, các Toà án đã và đang duy trì được tính độc lập tương đối.

**Kinh tế**

Như các quốc gia khác, không có con số cụ thể nào về kinh tế của Ghana, theo các thông tin được biết, Ghana là một quốc gia có nền kinh tế phát triển về nông nghiệp, thương nghiệp, các nghành công nghiệp nặng và các ngành dịch vụ. Và nhiều phúc lợi xã hội cho người dân.

**Thành phần và những thay đổi về lãnh thổ**

Thành phần Liên bang Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Ghana như sau:

* Theo Hiệp ước về thành lập Liên Bang Cộng Hòa Xã hội chủ nghĩa Ghana (30 tháng 6 năm 62), 7 nước đầu tiên kí vào hiệp ước thành lập Ghana bao gồm:
	+ **Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Ghana,**
	+ **Cộng hòa Liberia**,
	+ **Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Togo**,
	+ **Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Benin,**
	+ **Cộng hòa Bờ Biển Ngà,**
	+ **Cộng hòa Guinea,**
	+ **Cộng Hòa Xã hội chủ nghĩa Guinea Bassau.**
* Ngày 16 tháng 7 có thêm:
* **Cộng hòa Các thực thể Nam bán Cầu**,
* **Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Tây Sahara**,
* **Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Nam Morroco,**
* **Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Cameroon(tách ra từ Cộng hòa Các thực thể Nam bán Cầu),**

Trong thời gian sắp tới, Ghana sẽ thành lập thêm Cộng Hòa tự trị cho khu vực Texas và Nepal

Vào thời điểm tháng 8 năm 98, Ghana có tổng cộng 11 nước Cộng hòa trực thuộc và tự trị.