Agamemnon

**Agamemnon** był w *Iliadzie* królem Argos i najważniejszym dowódcą sił greckich w wojnie trojańskiej, który wydawał rozkazy innym królom. Był on synem Atreusa i bratem Menelaosa.

## Biografia

### Początek wojny trojańskiej

Agamemnon, syn Atreusa i brat Menelaosa, został królem Argos, gdzie miał żonę, Klitajmestrę. Gdy wybuchła wojna trojańska, sprzymierzył się ze swoim bratem, Menelaosem, i przejął zwierzchnictwo nad wszystkimi zjednoczonymi greckimi siłami oraz ich władcami. Według Achillesa, nie dokonywał on niczego wielkiego w walkach, natomiast zabierał sobie najwięcej łupów wojennych.

### Konflikt z Achillesem

Gdy greccy żołnierze porwali Chryzeidę z Chryzy, król Argos wziął ją sobie jako niewolnicę, którą uznał za piękniejszą, mądrzejszą, zręczniejszą i godziwszą od swojej żony. Miał zamiar zabrać ją do siebie, gdzie tkałaby mu wełnę i dzieliłaby z nim łoże. Niedługo potem jednak, do greckiego obozu przyszedł ojciec Chryzeidy, Chryzes będący kapłanem Apolla, trzymając berło i diadem poświęcone bóstwu. Kapłan miał zamiar ofiarować dary w zamian za oddanie mu jego córki. Agamemnon odrzucił jednak ten okup i wypędził mężczyznę, złośliwie mówiąc mu, co ma zamiar zrobić z jego córką, a także zagroził mu, że skrzywdzi go, jeśli zaraz nie odejdzie. Gdy kapłan odszedł, z nieba zstąpił bóg Apollo i zaczął zsyłać na greckich żołnierzy swoje strzały, dziesiątkując armię. Pozostali przy życiu towarzysze broni układali trupy w stosy i palili je.

Pomór trwał przez dziewięć dni, aż w końcu na naradzie, Achilles uznał że trzeba poznać przyczynę gniewu bóstwa, pytając o to jakiegoś mędrca lub wieszcza. Wtedy wstał jasnowidz Kalchas, jednak ostrzegł, że boi się dać odpowiedź, gdyż nie spodoba się Agamemnonowi i może potem zesłać na niego karę. Achilles obiecał mu, że nie pozwoli, aby jakikolwiek Grek go skrzywdził. Wtedy Kalchas, zachęcony, orzekł że gniew Apolla jest spowodowany zlekceważeniem kapłana i jego darów, a przebłagać go może tylko wysłanie córki kapłana razem z hekatombą do rodzinnej Chryzy. Agamemnon zbeształ Kalchasa za to, że nigdy nie przynosi on dobrych wiadomości, jednak przyznał że bardziej ceni swych żołnierzy od porwanej niewiasty, więc nie ma innego wyjścia, niż zwrócić ją ojcu, dodał też że chciałby dostać w zamian jakiś inny łup wojenny. Achilles skrytykował króla za chciwość i poinformował go, że wszystkie łupy są już porozdzielane między Greków, może natomiast przyznać sobie wspaniały łup, gdy zdobędą już Troję i ją złupią. Agamemnon, choć uznał radę Achillesa za rozsądną, nie posłuchał jej, gdyż nie chciał pozostać przez ten czas bez nagrody. Rzekł więc, że albo otrzyma inny łup od któregoś z Greków albo odbierze go siłą. Kazał jednak odłożyć tę sprawę na później i rozkazał przygotować okręt by wysłać Chryzeidę do domu oraz zebrać załogę. Uznał, że wyprawą mogą pokierować Ajas, Odyseusz, król Krety lub sam Achilles. Ten ostatni jednak, oburzony, nazwał Agamemnona bezwstydnym i oznajmił że nie walczy z Trojanami bo uczynili jemu samemu lub jego ludowi krzywdę, a jedynie by pomścić krzywdy Menelaosa, brata Agamemnona, i że nie jest tu po to, by usługiwać królowi Argos. Zarzucił Agamemnonowi, że wyręcza się Achillesem w wojowaniu, a sam zbiera sobie więcej łupów od niego, podczas gdy to Achilles trzyma całą grecką kampanię na swoich barkach. Zagroził królowi, że wróci do Ftyi i pozostawi walczących Greków samym sobie.

Agamemnon, równie zdenerwowany, orzekł że nie potrzebuje Achillesa do walki, bo ma Zeusa po swojej stronie. Zadeklarował Achillesowi, że nienawidzi go najbardziej ze wszystkich królów. Powiedział że ukarze go za samowolę, zabierając mu jego niewolnicę, Bryzeidę, w zamian za córkę kapłana, żeby inni dowódcy wiedzieli, by się z nim nie kłócić. Achilles, przepełniony gniewem, wysunął miecz z pochwy. Wtedy objawiła mu się Atena i zabroniła mu podnosić rękę na Agamemnona. Achilles schował miecz i ponownie zaatakował króla Argos słowami, zarzucając mu tchórzostwo i chciwość, po czym poprzysiągł na swoje berło, że jeśli Agamemnon odbierze mu Bryzeidę, on nie pomoże mu już więcej w walce. Nestor dołączył do nich i próbował ich pogodzić, mówiąc Agamemnonowi, by ten nie odbierał niewolnicy Achillesowi, do Achillesa rzekł natomiast, by uszanował autorytet króla Argos. Obaj go nie posłuchali i dalej zaczęli się kłócić. Achilles zagroził Agamemnonowi, że jeśli ten zabierze cokolwiek z jego okrętów, zostanie przeszyty włócznią i poszedł razem z Patroklosem w stronę swoich namiotów.

Po kłótni z Achillesem, Agamemnon rozkazał zepchnąć jeden z okrętów do wody, otworzyć żagle, wnieść na pokład hekatombę i zaprowadzić tam Chryzeidę, po czym wybrał dwudziestu marynarzy, aby kierowali statkiem oraz Odyseusza, aby nimi dowodził. Nakazał złożyć ofiarę Apollowi i rytualne obmycie się, aby jego ludzie zmyli z siebie swoje winy. Cały czas jednak będąc wściekłym na Achillesa, kazał swoim dwóm ludziom, Eurybatowi i Taldybowi, odebranie Bryzeidy z jego namiotu, mówiąc im, że jeśli im nie pozwoli, to sam osobiście po nią pójdzie, by sprawić Achillesowi jeszcze większy ból. Jego podwładnym udało się jednak zabrać Bryzeidę bez żadnych problemów, gdyż Achilles skierował swój gniew jedynie na ich króla, a nie na nich.

1. ↑ 1,0 1,1 Homer, *Iliada*, księga I