Siły lotnicze Chin

Herb sił powietrznych Chin

## Historia

Założona w 1926 po powstaniu i ustabilizowaniu się Imperium Chińskiego. Pierwsze oddziały zostały sformowane z jednostek odziedziczonych po siłach powietrznych wielu watażków z okresu Republiki Chińskiej.

1927: Założono fabrykę NAE-XI (Naval Air Establishment XI) w Mawei, Fujian

W 1928 Wraz z szalejącymi komunistami postanowiono zakupić od różnych krajów używane samoloty aby uzupełnić braki w armii.

1930: Założono CAMCO (Central Aircraft Manufacturing Company). Fabryka samolotów w Dali, Yunnan

1931: Założono jeszcze 2 fabryki samolotów - CNAMC (China Nanchang Aircraft Manufacturing Corporation) w Nanchang, Jiangxi i X'AAAD (Xi'an aircraft assembly and development) w Xi'an, Shaanxi

Na przełomie 1932 a 33 roku rozpoczęto prace nad opracowaniem własnych modeli samolotów czy to pasażerskich czy bojowych. W tamtym czasie większość maszyn, które posiadała armia zaczął już nadgryzać ząb czasu i ilości przepracowanych godzin, dni i lat.

Do 1937 zdążono opracować tylko kilka modeli produkcyjnych oraz parę innych prototypów. Prace zostały brutalnie przerwane przez inwazję Cesarstwa Japońskiego. Wtedy też do Chin napłynęło dużo maszyn zagranicznych w postaci wsparcia, oraz z umów handlowych.

Wraz z napływem samolotów od ZSRR, przybyli również Rosyjscy wolontariusze, którzy sami latali ale również szkolili Chińskich pilotów.

W 1942 zbudowano 2 fabryki niedaleko Urumczi w prowincji Sinciang - SAMADO I (SINCIANG AIRCRAFT MANUFACTURING AND DESIGN OFFICE I) oraz SAMADO II

W trakcie II wojny światowej do Chin napłynęło dużo zdobycznych maszyn Japońskich jak i maszyn Rosyjskich przekazanych w trakcie wspólnej wojny. Podczas wojny nie przerywano pracy nad Chińskimi samolotami.

w 1947 podczas wybuchu Rebelii Chanajskiej stracono dwie fabryki założone w 1942 roku.

Po 1949 wraz z Paktem Wuhańskim do sił lotniczych napłynęły nowe maszyny Brytyjskie, a także Wielka Brytania zaczęła wspierać finansowo rozwój samolotów Chińskich.

## Wyposażenie

Samoloty sprzed 1926 od 1931 roku były wykorzystywane głównie jako maszyny treningowe do szkolenia pilotów.

Lista samolotów:

Handley Page Type O w 1926 roku

* **Ansaldo A.300** (myśliwiec) ? sztuk
* **Airco DH.9A** (bombowiec) **~**9 sztuk
* **Curtiss Falcon** (nieznane wersje) ? sztuk
* **Handley Page Type O** (bombowiec) 5 sztuk
* **Nieuport-Delage NiD 29** (myśliwiec) ? sztuk
* **Douglas O-2** (zwiadowczy) - 11 sztuk

Samoloty zakupione między 1928 a 1935 rokiem:

Bracia Shao przy jednym z zakupionych przez nich I-15

Henkiel He-111 w 1935

* **Boeing Model 281 (P-26)** (Myśliwiec) od USA i - 17 sztuk
* **Northrop YA-13 i Northrop Gamma** (Myślwiec/szturmowy) od USA - ok. 20 sztuk
* **Curtiss A-12 Shrike** (Bombowiec) od USA - ok. 20 sztuk
* **Vought O2U Corsair** (Myśliwiec) - od USA - 63 sztuki
* **Polikarpov I-15** (Myśliwiec) od ZSRR - 254 sztuki zamówiono, dostarczono 202
* **Polikarpov Po-2** (wielozadaniowy) od ZSRR- 19 sztuk
* **Gloster Gladiator Mk1** (Myśliwiec) od UK - 22 sztuki
* **Dewoitine D.510** (Myśliwiec) - od Francji 24 sztuki
* **Fiat Br.20 Cicogna** (Bombowiec) od Włoch - 11 sztuk
* **Savoia-Marchetti SM.81 Pipistrello** (Bombowiec) od Włoch - 3 sztuki
* **Junkers K 47** (Myśliwiec) - od Niemiec - 9 sztuk
* **Heinkel He 111** (bombowiec) Od Niemiec - 24 sztuki
* **Henschel Hs123** (Szturmowy) - od Niemiec - 17 sztuk
* **Nakajima Type 91-1** (Myśliwiec) od Japonii - 10 sztuk

Samoloty, które napłynęły do Chin jako wsparcie od ZSRR i USA przeciwko inwazji Japonii w 1937:

ZSRR:

Bombowiec TB-3 w 1937 roku.

28-90 w 1938 roku.

* **Polikarpov I-16** (Myśliwiec) - 411 sztuk
* **Polikarpov I-15** (Myśliwiec) - 75 sztuk
* **Polikarpov I-153** (Myśliwiec) - 150 sztuk
* **Polikarpov R-5** (lekki bombowiec) - 170 sztuk
* **Tupolev ANT-40** (Bombowiec) - 139 sztuk
* **TB-3** (Ciężki bombowiec) - 9 sztuki

USA:

* **Martin B-10** (Bombowiec) - 50 sztuk
* **Lockheed Hudson A-28** (lekki bombowiec) - 19 sztuk
* **Curtiss A-12 Shrike** (Bombowiec) - 38 sztuk
* **Bellanca 28-90** (wielozadaniowy) - 10 sztuk
* **Bellanca 77-140** (lekki bombowiec) - 4 sztuki
* **Curtiss P-36 Hawk** (myśliwiec) - 130 sztuk

Samoloty Japońskie przejęte między 1937 a 1947 rokiem:

przejęte A6M i G4M, 1946 rok.

Yokosuka R2Y1, 1947 rok.

Klika przejętych samolotów Ki-84 w 1945 roku.

* **Kawasaki Ki-10** (myśliwiec) - 43 sztuki
* **Kawasaki Ki-48** (lekki bombowiec) - 39 sztuk
* **Kawanishi H8K** (ciężki bombowiec) - 12 sztuk
* **Mitsubishi A5M** (myśliwiec) - 59 sztuk
* **Mitsubishi A6M Zero** (myśliwiec) - 983 sztuki
* **Mitsubishi Ki-21** (bombowiec) - 84 sztuki
* **Mitsubishi G4M** (średni bombowiec) - 213 sztuk
* **Kawasaki Ki-32** (lekki bombowiec) - 103 sztuki
* **Kawasaki Ki-78** (myśliwiec) - 35
* **Nakajima Ki-43** (myśliwiec) - 591 sztuk
* **Nakajima Ki-84** (myśliwiec) - 13 sztuk
* **Fiat BR.20 Cicogna** (bombowiec) - 3 sztuki
* **Kawanishi K-200** (bombowiec odrzutowy) - 1 sztuka
* **Kawasaki Ki-78** (myśliwiec) - 42 sztuki
* **Yokosuka Tenga** (lekki bombowiec odrzutowy) - 13 sztuk
* **Tachikawa Ki-94-I** (myśliwiec) - 47 sztuk
* **Yokosuka R2Y1** (myśliwiec) - 149 sztuk
* **Nakajima Kikka** (myśliwiec odrzutowy) - 66 sztuk
* **Kyushu J7W Shinden** (myśliwiec) - 241 sztuk

Samoloty pozyskane w trakcie współpracy z ZSRR między 1944 a 1947:

La-7 w Chińskim oznakowaniu, 1947.

Bombowiec DB-3, 1946.

* **Lavochkin La-5** (myśliwiec) - 33 sztuki
* **Lavochkin La-7** (myśliwiec) - 177 sztuk
* **Lavochkin La-9** (myśliwiec) - 14 sztuk
* **Lavochkin-Gorbunov-Gudkov LaGG-3** (myśliwiec) - 10 sztuk
* **Mikoyan-Gurevich MiG-3** (myśliwiec) - 708 sztuk
* **Yakovlev Yak-7** (myśliwiec) - 53 sztuki
* **Yakovlev Yak-9** (myśliwiec) - 785 sztuk
* **Arkhangelsky Ar-2** (bombowiec) - 13 sztuk
* **Ilyushin DB-3** (bombowiec) - 340 sztuk
* **Ilyushin Il-2** (szturmowy) - 753 sztuki
* **Petlyakov Pe-2** (szturmowy) - 64 sztuki
* **Sukhoi Su-2** (szturmowy) - 96 sztuk
* **Yermolayev Yer-2** (bombowiec) - 90 sztuk

Samoloty zaprojektowane i produkowane w Chinach:

Prototyp Yenchu XPG-0 w 1943 roku.

* **Avro 627 Mailplane** (wielozadaniowy) 1932 - 8 sztuk na licencji
* **Fu-hsing** (Wielozadaniowy) od 1936 - 18 sztuk
* **Liuchow Kwangsi Type 3** (Myśliwiec) 1937 - 1 prototyp
* **Yenchu XP-1** (Myśliwiec) 1942 - 1 prototyp, rozbity :(
* **Chu X-PO** (Myśliwiec) 1943 - 52 sztuki
* **Yenchu XPG-0** (myśliwiec) 1943 - 264 sztuki
* **Yenchu XP-2** (Myśliwiec) 1946 - 15 sztuk testowe
* **CAMCO Sun D1 (R2Y1)** (myśliwiec) - 1780 sztuk
* **Gloster CXP-1001** (Myśliwiec) 1950 - 432 sztuki
* H1-K (bombowiec odrzutowy) 1950 - 5 sztuk