Cortana

> "Wiem, co myślisz, i to jest szalone. Niestety dla nas obu... Lubię szaleństwo."
>
>

> — Cortana do Johna-117 na stacji Kair
>
>

**Cortana** (AI Serial Number: **CTN 0452-9**) – "inteligentna" SI, która służyła wcześniej w United Nations Space Command. Unikalna i wyjątkowo potężna nawet wśród inteligentnych SI, była jedną z najważniejszych postaci w wojnie między ludźmi a Przymierzem i służyła jako partnerka Johna-117 w ostatnich miesiącach konfliktu. Jej elastyczność i umiejętności taktyczne okazały się nieocenione przy zwiększaniu zdolności bojowych lekkiego krążownika klasy Halcyon Pillar of Autumn, orbitalnej stacji Kair oraz lekkiej fregaty klasy Stalwart In Amber Clad. Ponadto posiadała ważne dane dotyczące Halo Array, w tym indeks aktywacyjny z Instalacji 04.

## Biografia

### Powstanie

> "Kiedy gra się skończy, król i pionek trafiają do tego samego pudełka".
>
>

> — Cortana wypowiada swoje pierwsze słowa, po włosku - te same, które kiedyś wypowiedziała matka Catherine Halsey po pokonaniu córki w pierwszej partii szachów, jaką rozegrały
>
>

21 maja 2549 roku główna naukowiec Biura Wywiadu Marynarki Wojennej, doktor Catherine Halsey, sklonowała się dwadzieścia razy. SI była potrzebna do Operacji: RED FLAG, planowanej misji mającej na celu porwanie jednego z hierarchów Przymierza i wymuszenie rozejmu. Halsey uważała, że jej wolicjonalne SI trzeciej generacji wymagają lepszego materiału do wykorzystania jako nasiona macierzy SI, niż ten oferowany przez nowych kandydatów, których postrzegała jako pozbawionych zarówno sprawności fizycznej, jak i intelektualnej. Do stworzenia klonów użyła tego samego sprzętu, który lata wcześniej został wykorzystany do stworzenia klonów flash potrzebnych do programu SPARTAN-II. Tym razem jednak wzmocniła ich fizjologię neuronalną kosztem innych funkcji biologicznych. Upewniła się, że sprzęt był ukryty i zabezpieczony przed wszystkimi poza nią samą, choć klonowanie zostało zorganizowane przez ONI na jej prośbę. W związku z tym kilka osób również o tym wiedziało, ale była pewna, że tym konkretnym osobom można zaufać, że utrzymają informacje w tajemnicy. Klony rozwijały się w błyskawicznym tempie, jeszcze tego samego dnia, w którym rozpoczęła proces, wykazywały już znajomą anatomię i zwijały się w pozycje płodowe. Nieco ponad dwa miesiące później, 29 lipca, Halsey z powodzeniem wycięła mózgi wszystkich klonów i przeniosła je do jednostek kriogenicznych. Wszystkie pozostałe substraty organiczne zostały błyskawicznie spalone.

7 listopada 2549 roku w bazie CASTLE na Reach, Catherine Halsey przeniosła i uwierzytelniła wzorzec neuronowy osobnika H-1 do warstw matrycy SI, kończąc sekwencję inicjacji w granicach normalnej tolerancji strumienia kwantowego. Nowo powstała inteligencja nazwała siebie "Cortana". Halsey umieściła w jej jądrze wirusowy kod zakończenia, ale nie był w stanie stwierdzić, czy była ona nieświadoma jego istnienia, czy też już go wyizolowała i ominęła, być może mając po prostu na tyle taktu, aby jej o nim nie wspomnieć. Halsey zaprogramowała ją również najlepszym oprogramowaniem ONI i każdą komputerową rutynę ONI, jak również determinację, aby wykorzystać te umiejętności łamania kodów. Pierwsze słowa wypowiedziane przez Cortanę były słowami, które matka Halsey powiedziała do niej po pokonaniu córki w szachach kilkadziesiąt lat wcześniej. Halsey dostrzegła w tym wyborze słów zbieg moralności, śmiertelności i metafory. 11 lutego 2550 roku Catherine nagrała fragment badań, w którym odnotowała pewne wskaźniki, które sugerowały, że wirusowy kod zakończenia życia w matrycy Cortany raczej się nie powiedzie i że typowe szacunki siedmioletniego cyklu życia mogą jej nie dotyczyć. Stwierdziła, że wyjątkowe okoliczności jej powstania wywołały coś, co Halsey mógł określić jedynie mianem "wariantu recesywnego" w SI, ale doktor nie wiedziała, skąd wziął się ten zbuntowany element.

### Fragmentacja i fatalne spotkanie

> "Pozwolili mi wybrać. Czy kiedykolwiek ci to mówiłam? Mogłam wybrać sobie Spartana, jakiego chciałam. Znasz mnie. Przeprowadziłam rozeznanie. Obserwowałam, jak stawałeś się żołnierzem, którego potrzebowaliśmy. Tak jak inni, byłeś silny, szybki i odważny. Urodzony przywódca. Miałeś jednak coś, czego inni nie mieli. Coś, czego nie widział nikt poza mną. Zgadniesz co takiego? Szczęście."
>
>

> — Cortana
>
>

   Pierwsze kilka lat istnienia Cortana spędziła pomagając doktor Halsey w granicach bazy CASTLE, ale po tym, jak doktor zaczęła badać tajemniczy obcy statek zakopany w szelfie lodowym w Babd Catha w maju 2551 roku, w końcu zaczęła używać Cortany do pobierania danych nawigacyjnych ze starożytnego statku. Przymierze odnalazło Reach do 26 lipca 2552 roku, ale środki bezpieczeństwa były w toku, aby zapewnić dalszą integrację Cortany i aktualizacje z najnowszymi danymi wywiadowczymi z miejsca w pobliżu wioski Visegrád badanej przez profesora Laszlo Sorvada. Do 3 sierpnia 2552 r. Cortana i Halsey zgodzili się, że po długich dyskusjach należy ją rozdzielić. Uczestniczący Spartanie potrzebowaliby jej wiedzy do RED FLAG, ale była ona również najlepiej przystosowana do kontynuowania badań symboli i systemów operacyjnych z Visegrád. W swoim dzienniku Halsey zobowiązała się do skopiowania większości procedur tłumaczenia protokołu nielegalnego wejścia Cortany do niezależnego modułu, aby pozostała wcielona osobowość mogła zostać wysłana wraz ze Spartanami-II. Miała nadzieję, że odcięta część przetwarzająca dane zostanie ponownie połączona z resztą jej osobowości, aby mogła zostać zaktualizowana danymi Sorvada przed odlotem UNSC Pillar of Autumn, wyznaczonego krążownika RED FLAG.

Gdy tłumaczenie zaczęło się rozwijać, odszyfrowanie artefaktu Babd Catha przez Cortanę zaczęło ujawniać to, co ksenoarcheolog, Laszlo Sorvad, donosił o wykopaliskach, "odkryciu pod kluczem", czymś, co mogło zmienić bieg wojny między ludźmi a Przymierzem . Decydując się na dostarczenie danych Spartanom, dr Halsey zdecydowała się przywołać zespół NOBLE (który, w przeciwieństwie do SPARTAN-II zebranych dla RED FLAG, był w pełni świadomy upadku Reach) i zlecił im dostarczenie fragmentu Cortany niosącego dane Sorvada do Pillar of Autumn Do 14 sierpnia Cortana i Halsey dyskutowali, któremu ze Spartan NOBLE miałaby zaufać, aby ją eskortował, ostatecznie wybierając SPARTAN-B312, Noble Six. Jednak skontaktowanie się z zespołem NOBLE okazało się trudne, ponieważ zespół został rozdzielony po operacji: UPPER CUT i nie zostałby odzyskany przez UNSC do 26 sierpnia. W ramach przygotowań do RED FLAG, Cortana została poproszona przez dr Halsey o wybranie żołnierza, który działałby jako jej "nosiciel". Cortana wybrała Johna-117 ze względu na ich kompatybilność neuronową, a także jego niesamowite szczęście w walce.

W międzyczasie, 29 sierpnia, główny fragment Cortany został po raz pierwszy włożony do zbroi MJOLNIR Mark V Johna-117, a następnie oboje wzięli udział w teście mającym na celu określenie zdolności ich więzi jako zespołu SI-człowiek. Test został opracowany przez pułkownika Jamesa Ackersona, zaciekłego rywala dr Halseya, który żywił pogardę dla programu SPARTAN-II, a tym samym Johna-117. Ackerson włączył do testu uzbrojonych żołnierzy Orbital Drop Shock Troopers, miny przeciwpancerne Lotus, zautomatyzowane wieżyczki w polu z drutem kolczastym, a nawet odrzutowiec SkyHawk, aby zabić Johna. Pomimo tego, że test był sfałszowany, John był zdeterminowany, aby ukończyć go bez łamania zasad. Dzięki pomocy Cortany, która dostarczyła mu informacji o polu bitwy i zwiększyła jego czas reakcji do granic możliwości, John zdołał pokonać trasę względnie bez szwanku.

Po teście Cortana została zainstalowana na UNSC Pillar of Autumn jako główna sztuczna inteligencja statku, z inną sztuczną inteligencją, Wellsley, jako kopią zapasową. Na pokładzie dokonała zemsty na pułkowniku Ackersonie, włamując się do jego systemu i szantażując go, mając nadzieję, że to odeśle go z powrotem na linię frontu. Włamała się również do ściśle tajnych akt osobowych SPARTAN-II i przeczytała akta Johna. Cortana była zszokowana i podzielona wątpliwą moralnością projektu SPARTAN-II i potajemnie przysięgła chronić Johna najlepiej jak potrafi. 30 sierpnia, gdy statek Autumn czynił ostatnie przygotowania do misji w przestrzeni Przymierza, kapitan Jacob Keyes został poinformowany, że ogromna flota Przymierza opuściła przestrzeń ślizgową i zmierza w kierunku Reach. załoga Pillar of Autumn została zmuszona do porzucenia swojej pierwotnej misji i pomocy w obronie Reach.

### Upadek Reach

Podczas bitwy Cortana wyróżniła się swoimi zdolnościami jako pokładowa sztuczna inteligencja, manewrując krążownikiem Autumn przez pole asteroid po pojawieniu się lotniskowca Przymierza, niszcząc wrogi statek przy niewielkim wysiłku. Cortana pomogła również kapitanowi Keyesowi w zniszczeniu niebezpiecznego, nieznanego dotąd okrętu wojennego Przymierza, który siał spustoszenie wśród broniącej się floty UNSC. Przymierze zniszczyło jednak orbitalne generatory obronne Reach i zaczęło szklić planetę, tak jak robili to niezliczoną ilość razy wcześniej. Pillar of Autumn został ostatecznie zmuszona do ucieczki z płonącej planety, skacząc do losowej lokalizacji zgodnie z Protokołem Cole'a. Jednak Cortana potajemnie wprowadziła współrzędne przetłumaczone z symboli na skale, którą Drużyna Niebieskich odkryła na Sigma Octanus IV.

29 sierpnia zespół NOBLE przybył do bazy SWORD pod pretekstem operacji "podpalenia" w celu zniszczenia tego obiektu, będąc poinformowanym dopiero w ostatniej chwili, że ich prawdziwą misją było dostarczenie opancerzonej matrycy zawierającej fragment Cortany i dane artefaktu do krążownika Pillar of Autumn, który zadokował w stoczni Asźod. Do tego czasu deszyfrowanie zostało zakończone, a odpowiedzialność za Paczkę została przekazana Noble Six. Chociaż prawie każdy członek NOBLE, którego zadaniem było dostarczenie paczki, zginął w tym procesie, Cortana została pomyślnie przetransportowana na statek, a kapitan Keyes osobiście odebrał paczkę. SPARTAN-B312 poświęcił się, aby osłaniać ucieczkę statku, a w międzyczasie dwa fragmenty Cortany zostały ponownie połączone, gdy Pillar of Autumn wystartował.

### Bitwa o instalację 04

*Główny artykuł: Bitwa o Instalację 04*

Pillar of Autumn 19 września wyszedł z przestrzeni ślizgowej w układzie Soell, na orbicie wokół gazowego giganta Threshold. To właśnie tam załoga odkryła Instalację 04 na orbicie wokół gazowego giganta. Cortana mogła jedynie spekulować, czym dokładnie był pierścień, ale była w stanie wydedukować, że został on sztucznie stworzony. Sztuczna inteligencja poinformowała następnie kapitana Keyesa, że piętnaście statków Przymierza ścigało Autumn z Reach i zmierzało do wejścia na pokład. Cortana przejęła kontrolę nad Autumn i użyła broni statku do zniszczenia czterech z piętnastu atakujących statków Przymierza. Zanim John-117 wybudził się z krio-snu i dotarł na mostek, krążownik został poważnie uszkodzony, a Keyes został zmuszony do zainicjowania Protokołu Cole'a. Rozkazał Cortanie przenieść się do zbroi Johna, aby chronić ważne informacje, które przenosiła. John przedarł się przez korytarze serwisowe Autumn pod przewodnictwem Cortany i oboje uciekli ze statku w kapsule ratunkowej.

Kapsoła ratunkowa rozbiła się na powierzchni pierścienia, pozostawiając Johna i Cortanę jako jedynych ocalałych. Dwójka uniknęła patroli Przymierza i spotkała się z grupą Marines odpierających atak Przymierza. Pelican Echo 419 zrzucił Warthoga, a para wyruszyła, aby uratować wszystkich ocalałych w najbliższej okolicy. W tym samym czasie Cortana włamała się do sieci prozelityzacyjnej i odkryła lokalizację Keyesa — przetrzymywanego jako więzień na pokładzie Truth and Reconciliation. Oboje zostali przetransportowani do bazy operacyjnej UNSC na pierścieniu, Alpha Base, i wraz z ODST z 22. oddziału taktycznego opracowali plan uratowania Keyesa. John, Cortana i kilku Marines zostało podrzuconych nocą w pobliżu Truth and Reconciliation, aby umożliwić im wejście na pokład statku za pomocą windy grawitacyjnej. Cortana poprowadziła Johna i jego zespół przez wnętrze obcego statku, otwierając drzwi i oznaczając punkty nawigacyjne. Grupa ostatecznie zlokalizowała Keyesa i kilku innych schwytanych członków załogi w brygu statku. Keyes dowiedział się od Przymierza, że pierścień był znany jako Halo i prawdopodobnie był bronią masowego rażenia. Grupa uciekła ze statku i wkrótce dowiedziała się, że pokój kontrolny Halo można znaleźć za pomocą Kartografa, pokoju z mapą.

Następnego dnia, 20 września, Chief, Cortana i dwa oddziały Marines wyruszyły na wyspę, na której znajdował się Kartograf. Po pokonaniu znacznego oporu Przymierza, obaj dotarli do Kartografa i odkryli, że pokój kontrolny Halo znajduje się pod powierzchnią. Gdy obaj wracali na powierzchnię, kapitan Keyes poinformował ich, że wraz z kilkoma innymi Marines zamierza zbadać rzekomy "skład broni". John i Cortana zostali zabrani przez Echo 419, który zszedł do wnętrza Halo w kierunku pomieszczenia kontrolnego. Pelikan kontynuował schodzenie tak daleko, jak tylko mógł, zanim zrzucił Johna i Cortanę na platformę. Tam przeszli przez sieć struktur Forerunnerów w dużej podziemnej przepaści. Po wielu wymianach ognia Chief i Cortana dotarli do pokoju kontrolnego Halo, gdzie SI została załadowana do głównych systemów Halo. Cortana była przytłoczona ilością danych zawartych w systemach Halo, ale odkryła, że "skład broni" Keyesa i jego marines był w rzeczywistości ośrodkiem powstrzymywania potopu. John natychmiast ewakuował uwięzionych żołnierzy.

Po tym, jak Chief po raz pierwszy zetknął się z pasożytniczym Potopem, został przekonany przez monitor 343 Guilty Spark do aktywacji Halo. W tym czasie Cortana chłonęła jak najwięcej danych z systemów kontrolnych Halo. Kiedy John wrócił do pokoju kontrolnego w towarzystwie Monitora 21 września, odzyskał indeks aktywacji Halo, zamierzając użyć go do wyeliminowania Potopu. John włożył indeks do systemów kontrolnych, ale został zatrzymany przez Cortanę, zanim zdążył się uruchomić. Cortana wchłonęła wszystkie dane z Indeksu i wyjaśniła Johnowi prawdziwy cel Halo: wyczyszczenie galaktyki z życia jako ostateczność przeciwko Potopowi. Guilty Spark potwierdził to i wezwał swoje Sentinele, żądając wydania Cortany. Kiedy John odmówił, Spark rozkazał swoim Sentinelom, by ich wyeliminowali. Dwójka uciekła z pokoju kontrolnego, a powódź zaczęła szaleć po całym pierścieniu, infekując zarówno ludzi, jak i Przymierze. Cortana zasugerowała, że powinni przeciążyć trójfazowe generatory impulsów Halo, aby spowolnić działania Monitora. Podczas gdy generatory zostały wyłączone przez Johna, Cortana odkryła, że Pillar of Autumn był nadal strukturalnie nienaruszony po katastrofie. Wywnioskowała, że przeciążenie jego reaktorów fuzyjnych miałoby wystarczającą siłę, by zniszczyć Halo, jednak potrzebne byłyby do tego transpondery CNI kapitana Keyesa. Cortana podłączyła się do sieci teleportacyjnej Monitora i przetransportowała siebie i Johna do ostatniej znanej pozycji Keyesa — Truth *and Reconciliation*.

Zanim John i Cortana dotarli na Truth and Reconciliation, statek został zaatakowany przez Flood i został poważnie uszkodzony. Natychmiast po przybyciu, z parą skontaktował się Keyes, który nakazał im go opuścić. Po intensywnych walkach wewnątrz statku Cortana zauważyła, że Powódź zbierała ciała poległych w celu wykorzystania ich jako biomasy. Gdy siły Przymierza podjęły próbę odbicia statku, z parą ponownie skontaktował się Keyes, który powtórzył rozkaz pozostawienia go. Cortana desperacko próbowała uratować Keyesa, twierdząc, że kapitan majaczy z bólu. Znajdując źródło transmisji Keyesa na mostku statku, oboje spotkali się z makabrycznym widokiem — Keyes został zainfekowany i zasymilowany w Proto-Gravemind. Aby osiągnąć swój cel i oszczędzić kapitanowi niepotrzebnego bólu, John odzyskał transpondery CNI Keyesa, zabijając go przy tym. Para uciekła ze statku Banshee i skierowała się w stronę rozbitego Pillar of Autumn.

Rankiem 22 września John rozbił Banshee o burtę Autumn, ku irytacji Cortany, po czym oboje weszli na pokład statku i przedarli się przez Flood i Przymierze na mostek. Szef przesłał Cortanę do systemów statku, a ona rozpoczęła odliczanie czasu, aby przeciążyć reaktory statku. Jednak odliczanie zostało zatrzymane przez nikogo innego jak 343 Guilty Sparka, który był na pokładzie statku i pochłaniał większość jego danych. Spark wysłał swoich Sentineli, by schwytali Cortanę i odzyskali Indeks. John zasugerował ręczne przeciążenie reaktorów granatami i rakietami, na co Cortana niechętnie się zgodziła. Dwójka ruszyła z powrotem przez statek i dotarła do maszynowni, gdzie przeciążyli reaktory Autumn. Cortana przekazała przez radio Echo 419, aby wydostać się z zewnętrznego węzła dostępowego na statku. Gdy Autumn zaczęła eksplodować i rozpadać się, John wsiadł do Warthoga i pojechał korytarzem serwisowym biegnącym wzdłuż zniszczonego wojną statku. Jednak po dotarciu do punktu ewakuacji Echo 419 zostało zestrzelone. W akcie desperacji Cortana odkryła GA-TL1 Longsword wciąż zadokowany w Launch Bay 7. Mając niewiele czasu, oboje wsiedli do Longsworda i uciekli z Halo, które zostało rozerwane przez eksplodującą Autumn. Podczas skanowania Cortana nie znalazła nic poza "pyłem i echem", myśląc, że są jedynymi ocalałymi z Halo, dochodząc do wniosku, że to koniec. John stwierdził jednak, że dopiero początek.

### Kurz i echo

Cortana i Master Chief, pozornie jedyni ocalali z bitwy o Instalację 04, szybko odkryli niewielką liczbę innych członków personelu UNSC w desantowcu Pelican. Wiedząc, że Pelican nie był w stanie podróżować na duże odległości, Master Chief, wraz z Cortaną i czteroosobową załogą Pelikana, przedostali się na lekki lotniskowiec Przymierza typu Ruma — Ascendant Justice. Wkrótce potem Cortana przejęła kontrolę nad statkiem i odesłała ocalałych na Reach, gdzie grupa pomogła uratować ocalałych z Raid of Reach, w tym swoją "matkę", dr Halsey. Udało jej się ulepszyć uzbrojenie statku i jego zdolności skoków w nadprzestrzeń, skacząc poniżej atmosfery Threshold, co było techniką nigdy wcześniej nieosiągniętą przez UNSC. W imponującym pokazie sprytu Cortana szybko zniszczyła SI Przymierza, a także pół tuzina okrętów wojennych Przymierza za pomocą nowo skoncentrowanych projektorów plazmowych Ascendant Justice. Skopiowała również dwie funkcje konstruktu: zdolność do tłumaczenia mowy Przymierza i zdolność do tworzenia niedoskonałych klonów samej siebie. Te zdolności, wraz z jej wyłączną wiedzą na temat Halo, uczyniły ją nieocenioną dla wysiłków wojennych UNSC.

Sama ilość informacji odzyskanych z Halo zmniejszyła moc obliczeniową Cortany, co znacznie ją osłabiło. Podczas pobytu na Ascendant Justice, Cortana wykazywała nietypowe zachowania, w tym gniew, rozproszenie i zwątpienie w siebie — co wskazywało, że zbliżała się do szaleństwa. Dr Halsey usunęła niektóre dane z jej pamięci, aby dać jej więcej przestrzeni do myślenia, w tym dane dotyczące rzekomej odporności sierżanta Johnsona na Potop w wyniku Syndromu Borena, który w rzeczywistości był przykrywką, aby ukryć status Johnsona jako byłego superżołnierza ORION-u.

Ascendant Justice został skutecznie połączony z UNSC Gettysburgiem. W tym momencie Cortana dowiedziała się o planowanym ataku Przymierza na Ziemię. Master Chief, wraz ze drużyną Niebieskich i patchworkową kopią oprogramowania Cortany, przeprowadził później Operację: FIRST STRIKE.

Niestety, sztuczna inteligencja Przymierza, którą Cortana zdekompilowała, zdołała przed jej schwytaniem wysłać wiadomość przez battlenet, ostrzegając Przymierze o jej schwytaniu i wysyłając niezbędne obliczenia do pod atmosferycznego skoku slipspacee. Informacja ta została później wykorzystana przez Proroka Żalu do wejścia w przestrzeń ślizgową tuż nad Nową Mombasą.

Master Chief i Cortana powrócili później na Ziemię, po czym Cortana przekazała wszystkie wrażliwe dane będące w jej posiadaniu ONI. Cortana zachowała jednak Indeks i najwyraźniej nadal posiadała pewne dane dotyczące sieci Halo, w tym krytyczne informacje na temat Arki.

### Bitwa o Ziemię

*Główny artykuł: Bitwa o Ziemię*

Po powrocie na Ziemię, Cortana służyła na orbitalnej stacji Kair, gdzie ceremonia dla sierżanta Avery'ego Johnsona i komandor Mirandy Keyes została wkrótce przerwana przez przybycie floty Przymierza pod dowództwem Najwyższego Proroka Żalu, rozpoczynając Bitwę o Ziemię. Cortana otrzymała kontrolę nad działem akceleratora magnetycznego Kairu, aby odeprzeć najeźdźców, i z pomocą Master Chiefa z powodzeniem dezaktywowała ładunek antymaterii, który zniszczyłby stację. Łącząc się bezpośrednio z bombą poprzez pancerz MJOLNIR Mark VI, materiał wybuchowy został następnie użyty przez Master Chiefa do zniszczenia lotniskowca szturmowego Przymierza. John zaproponował jej pozostanie na stacji po tym, jak stwierdziła, że jego plan jest "szalony". Cortana ostatecznie pozostała z Chiefem, twierdząc, że jest tak samo szalona jak on. Sztuczna inteligencja nadal pomagała Spartaninowi, gdy przybył do Nowej Mombasy z misją wejścia na pokład lotniskowca szturmoweg Solemn Penance, a później towarzyszyła mu, gdy In Amber Clad podążał za uciekającym lotniskowcem w przestrzeń ślizgową.

### Delta Halo

*Główny artykuł: Bitwa o Instalację 05*

Po wyjściu z przestrzeni ślizgowej odkryto, że *Solemn Penance* doprowadziła In Amber Clad do innego świata pierścieni, Delta Halo. Cortana dała Mirandzie Keyes dostęp do wszystkich informacji odzyskanych z pierścienia Halo i dostarczyła istotnych informacji Spartaninowi.

Po tym, jak Master Chief zabił Proroka Żalu na Delta Halo, on, Cortana i Arbiter Thel 'Vadamee zostali schwytani przez centralny wywiad Potopu — Graveminda. Jednak nie skrzywdził ich, zamiast tego postanowił użyć ich jako pionków, aby powstrzymać Proroka Prawdy przed odpaleniem Halo. Gravemind wysłał Master Chiefa i Cortanę do stolicy Przymierza, High Charity, gdzie Cortana infiltrowała systemy komputerowe miasta, podczas gdy Master Chief ścigał Proroka Prawdy. Konstrukt obiecał zdetonować rozbite reaktory In Amber Clad, aby zniszczyć miasto, jeśli Potop okaże się nie do powstrzymania lub jeśli pierścień Halo zostanie aktywowany. Oznaczało to jednak, że będzie zmuszona pozostać w systemach komputerowych High Charity, aby zapewnić detonację. Gdy Truth weszła na pokład Forerunner Dreadnought w sercu miasta, aby dotrzeć do Arki, Cortana walczyła ze starożytną sztuczną inteligencją, Mendicant Bias, aby opóźnić start statku. Odpalenie Halo zostało zażegnane przez Mirandę Keyes, Arbitra i Johnsona, podczas gdy John z powodzeniem wszedł na pokład Dreadnought i uciekł z High Charity. Cortana została sama z ogromnym Gravemindem, by walczyć o swoje przetrwanie. Posiadała tylko obietnicę Johna, że wkrótce wróci, by ją uwolnić.

### Porwanie

Zmuszona do interakcji z Gravemindem i poddawana ciągłym torturom psychicznym, Cortana zdołała wysłać wiadomość do Master Chiefa, umieszczoną na ludzkim statku zainfekowanym przez potop, który rozbił się na Voi. Osiągnęła to, tworząc wiadomość i wykorzystując połączenie Graveminda ze statkiem w celu jej przesłania. Gravemind wiedział o tej wiadomości i zezwolił na to, aby zwabić Master Chiefa w pułapkę, ale nie był w pełni świadomy tego, co przekazuje ta wiadomość. Wiadomość Cortany twierdziła, że Gravemind zbliżał się do Ziemi w zainfekowanym High Charity i że nie był jeszcze świadomy otwarcia portalu przez Proroka Żalu. Za pośrednictwem portalu można było raz na zawsze powstrzymać potop. Chociaż Lord Hood wątpił w jej przesłanie, obawiając się, że Cortana mogła zostać skorumpowana lub doprowadzona do szaleństwa, jednak zaufanie Chiefa do SI nigdy się nie zachwiało. Wspólna grupa zadaniowa UNSC i separatystów Przymierza wleciała następnie do portalu, kierując się ku Arce. Instynkt Lorda Hooda był słuszny: Gravemind był w rzeczywistości świadomy Portalu i miejsca, do którego prowadził (dowiedział się tego po asymilacji Proroka Żalu) - i celowo pozwolił Cortanie wysłać wiadomość, aby zwabić wszystkich swoich wrogów w jedno miejsce. Wtedy miliony form potopu przechowywanych w High Charity zasymilowałyby ich wszystkich. Cortana zdołała jednak ukryć przed Gravemindem istnienie Instalacji 08 i indeksu, który posiadała.

Przez cały czas pobytu w niewoli Cortana nadal pojawiała się przed Master Chiefem w wizjach, w których wypowiadała tajemnicze frazy, z których niektóre opierały się na wspomnieniach dr Halsey, podczas gdy inne zdawały się wskazywać, że szaleje. Większość transmisji była w rzeczywistości nadawana przez Gravemind, który włamał się do systemu Cortany i wykorzystał jej głos i formę, aby oszukać (i drwić) Johna.

John-117 z powodzeniem odzyskał Cortanę z High Charity podczas bitwy o Instalację 00. Walcząc w centrum miasta, Chief został przytłoczony przez swój interfejs neuronowy bólem Cortany. Na skraju szaleństwa Cortana została odciągnięta, gdy John przypomniał jej o swojej obietnicy z Upadku High Charity. Pomimo uszkodzenia kilku systemów, Cortana zdołała się pozbierać i stworzyć Indeks z Instalacji 04, który potajemnie przechowywała. Dzięki niemu Cortana była w stanie odpalić nowo skonstruowaną Instalację 08, powodując jej zniszczenie, Potopu i Arki. Ponieważ Instalacja 08 nie była połączona z resztą macierzy, życie w galaktyce Drogi Mlecznej pozostało nienaruszone.

### Uwięzieni w kosmosie

Uciekając z Arki na fregacie UNSC Forward Unto Dawn, instalacja 08 aktywowała się w momencie, gdy statek zaczął wchodzić w przestrzeń ślizgową. Portal natychmiast się zapadł, przecinając statek na pół. Podczas gdy Thel 'Vadam zdołał bezpiecznie powrócić na Ziemię w przedniej części statku, John i Cortana zostali uwięzieni w przestrzeni kosmicznej. Cortana aktywowała sygnał alarmowy, ale wiedziała, że mogą minąć lata lub dekady, zanim zostaną znalezieni. Gdy Master Chief przygotowywał się do zapadnięcia w sen krioniczny w oczekiwaniu na ratunek, Cortana wyznała swojemu przyjacielowi, że będzie za nim tęsknić.

W 2556 roku Cortana i John wciąż pozostawali w nieznanej przestrzeni kosmicznej. Cortana, która wykazywała oznaki szaleństwa, próbowała porozumieć się ze Spartaninem. Ponieważ był on nadal w stanie krio-snu, nie była w stanie uzyskać od niego odpowiedzi. Mając niewiele innego do roboty, Cortana skomponowała historię Forerunnerów i ludzkości. Rozmyślając nad wydarzeniami, doszła do wniosku, że wojna jest wbudowaną częścią ludzkiej natury, która nigdy nie ustanie. W miarę upływu czasu stan psychiczny Cortany nadal się pogarszał i zaczęła wykazywać bardziej drastyczne oznaki niestabilności.