ประวัติย่อวงเฉลียง

## ที่มาของชื่อวงเฉลียง

ประภาส ชลศรานนท์ มีความต้องการชื่อที่สื่อถึงมนุษย์ เป็นบ้าน เป็นจิตใจ และต้องการสื่อถึง ตรงกลาง ที่อยู่ระหว่างข้างนอกและข้างใน (จิตใจ) จึงนึกถึงชื่อเฉลียงที่เป็นส่วนที่เชื่อมต่อข้างนอกกับข้างในบ้าน ประกอบกับชื่อเฉลียงมีเสียงคล้ายกับ เฉียงๆ ไม่ค่อยตรง เป็นการสะท้อนภาพ แต่ไม่ใช่สะท้อนภาพสังคมแต่เป็นการสะท้อนภาพจิตใจ

## ประวัติ

### ยุคที่หนึ่ง

**เฉลียง** เกิดจากการรวมกันของกลุ่มนิสิตคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประกอบด้วย **ประภาส ชลศรานนท์ นิติพงษ์ ห่อนาค** และ **วัชระ ปานเอี่ยม** ทำเพลงตัวอย่าง นำไปขอให้ เรวัต พุทธินันทน์ อำนวยการผลิตให้

หลังจากเรวัตได้ฟังและพบว่านิติพงษ์ร้องเสียงเพี้ยนต่ำไม่เหมาะกับการเป็นนักร้องนำ จึงเสนอให้ **สมชาย ศักดิกุล** ที่ขณะนั้นเป็นนักดนตรีอาชีพอยู่มาเป็นนักร้องคู่กับวัชระ ในผลงานชุดแรก ในปี พ.ศ. 2525 ที่แท้จริงไม่มีชื่อชุด แต่เนื่องจากหน้าปกที่ออกแบบโดยประภาสมีรูปฝน จึงถูกเรียกว่าชุด ***ปรากฏการณ์ฝน*** ตามชื่อเพลงหนึ่งในชุดนั้น หลังจากผลงานชุดแรกออกมาไม่ประสบความสำเร็จทั้งด้านรายได้และเสียงตอบรับ มียอดขายไม่เกิน 4000-5000 ม้วน  เฉลียงจึงไม่ได้ออกผลงานอีกเป็นระยะเวลา 4 ปี

### ยุคที่สอง

ในปี พ.ศ. 2529 ประภาสมีผลงานเพลงอยู่ชุดหนึ่งที่เคยมีความคิดให้ **เกียรติศักดิ์ เวทีวุฒาจารย์** รุ่นน้องที่คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ที่เคยร่วมร้องเพลงประกอบโฆษณาที่ประภาสแต่ง ออกผลงานเป็นศิลปินเดี่ยว แต่เนื่องจากอุปสรรคด้านผู้สนับสนุน จึงทำให้โครงการไม่เกิดขึ้น จนกระทั่ง **ศุ บุญเลี้ยง** หนึ่งในผู้ได้เป็นเจ้าของ *ปรากฏการณ์ฝน* และมีความประทับใจในเพลง ***เที่ยวละไม*** จึงติดต่อกับประภาสเพื่อนำผลงานเพลงของตัวเองไปให้พิจารณา จึงเกิดความคิดที่จะรวมตัวเป็นศิลปินคู่ในชื่อ *ไปยาลใหญ่* แต่ประภาสยังไม่พอใจในผลงานบางเพลง จึงเสนอให้ วัชระ และ นิติพงษ์ กลับมารวมตัวอีกครั้ง และเนื่องจากในหลายบทเพลงมีเสียงของแซกโซโฟน จึงชักชวนให้ **ภูษิต ไล้ทอง** นักดนตรีเครื่องเป่าที่เคยร่วมงานกันเมื่อครั้งยังเป็นนิสิตมาร่วมกันเป็นวงเฉลียงในยุคที่สอง

ผลงานชุดแรกในยุคที่สองกับค่ายครีเอเทียคือ ***อื่นๆ อีกมากมาย*** อำนวยการดนตรีโดย ทรงวุฒิ จรูญเรืองฤทธิ์ ได้รับการตอบรับเป็นอย่างดีจากนักฟังเพลง มีการออกแสดงคอนเสิร์ตและมิวสิกวีดีโอ

ต้นปี พ.ศ. 2530 เฉลียงออกผลงานเพลงชุดที่สามกับค่ายคีตาแผ่นเสียงและเทป (ต่อมาคือ คีตา เรคคอร์ดส และ คีตา เอนเตอร์เทนเมนท์) ในชุด ***เอกเขนก*** มีเพลง *เร่ขายฝัน* ที่ถูกทำเป็นมิวสิกวีดีโอยาว 9 นาที และได้รับรางวัลมิวสิกวิดีโอยอดเยี่ยมจากสมาคมผู้กำกับศิลป์กรุงเทพฯ (B.A.D. Awards) ประจำปี 2530  นอกจากผลงานบทเพลงแล้ว ชื่อเสียงของเฉลียงทำให้ได้เล่นโฆษณาของน้ำอัดลมเป๊ปซี่ ซึ่งมีเพลงประกอบโฆษณาที่ดัดแปลงจากเพลง *รู้สึกสบายดี* ได้รับรางวัลจากสมาคมผู้กำกับศิลป์กรุงเทพฯ เช่นเดียวกัน

ปลายปี พ.ศ. 2530 เฉลียงออกผลงานเพลงชุดที่สี่คือ *เฉลียงหลังบ้าน* ที่ผลงานเพลงส่วนใหญ่เป็นบทเพลงประกอบละครเรื่องต่างๆ ที่ประภาสเป็นผู้แต่ง และแสดงคอนเสิร์ต *หัวบันไดไม่แห้ง* เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2531

### ยุคที่สาม

หลังจาก *เฉลียงหลังบ้าน* ศุ ที่งานส่วนตัวเริ่มรัดตัวและนิติพงษ์ที่ต้องกลับไปเป็นนักแต่งเพลงให้กับ แกรมมี่ เอ็นเตอร์เทนเมนต์ ได้ตัดสินใจขอยุติบทบาทกับวง ประภาส จึงชักชวนให้ **ฉัตรชัย ดุริยประณีต**  นักแต่งเพลงที่เคยส่งเพลงมาให้เขาพิจารณาเข้ามาเพิ่มเป็นสมาชิกอีกคนหนึ่งในเฉลียงยุคที่สาม ที่มีสมาชิก 4 คน ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2532 ผลงานชุดแรกในยุคที่สามคือ ***แบ-กบาล*** มิวสิกวีดีโอที่มีชื่อเสียงของชุดนี้คือ *ใจเย็นน้องชาย* ที่ได้รับรางวัลชมเชยประเภทมิวสิกวีดีโอดีเด่นของคณะกรรมการโทรทัศน์ทองคำ  เฉลียงมี *คอนเสิร์ตปิดท้ายทอย* ที่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2532

ผลงานชุดสุดท้ายของเฉลียงออกในปี พ.ศ. 2533 คือ ***ตะไคร่น้ำสุดขอบฟ้า*** ที่มีเนื้อหาหลักเกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ธรรมชาติ มีบทเพลงที่ได้รับรางวัลสีสันอวอร์ดสาขาเพลงยอดเยี่ยมคือ *โลกาโคม่า* และเฉลียงยังได้รับรางวัลศิลปินกลุ่มยอดเยี่ยมจากรางวัลสีสันอวอร์ดอีกด้วย เนื่องจากภาระและหน้าที่การงานส่วนตัวของสมาชิกแต่ละคนทำให้การทำการตลาดและการออกแสดงคอนเสิร์ตเป็นไปได้ยาก ทำให้เฉลียงยุติบทบาทลง

ภายหลังจากออกผลงานชุดสุดท้ายในปี พ.ศ. 2533 เฉลียงยังคงมีการรวมตัวกันเล่นคอนเสิร์ตและออกผลงานเพลงเฉพาะกิจเป็นครั้งคราว

### หลังปี พ.ศ. 2534

หลังจากออกผลงานอัลบั้มสุดท้ายคือตะไคร่น้ำสุดขอบฟ้า วงเฉลียงกลับมารวมตัวอีกครั้งหนึ่งใน *คอนเสิร์ตแก้คิดถึง...ฉลองสิบกว่าปีเฉลียง* นำรายได้เพื่อการกุศล แสดงในวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2537  ที่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย นิติพงษ์ แต่งเพลงใหม่คือ *ไม่รักแต่คิดถึง* แสดงเป็นครั้งแรกในคอนเสิร์ตนี้

ต่อมาในวันที่ 2-3 ธันวาคม พ.ศ. 2543  วงเฉลียงได้มารวมตัวกันจัดคอนเสิร์ตอีกครั้ง ในชื่อ *คอนเสิร์ตเรื่องราวบนแผ่นไม้* แสดงที่หอประชุมใหญ่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ ได้ออกผลงานอีกชุดเป็นชุดพิเศษที่มีจำหน่ายหน้าคอนเสิร์ต คือชุด ***นอกชาน*** และอำลาแฟนเพลงว่าจะไม่รวมตัวเล่นคอนเสิร์ตกันอีก การแสดงรอบสุดท้ายของคอนเสิร์ตนี้อาจเป็นประวัติศาสตร์ของวงการดนตรีว่าเป็นคอนเสิร์ตที่ใช้เวลาหลังจากจบการแสดงยาวนานที่สุด เนื่องจากภายหลังแสดงเพลงสุดท้ายไปเรียบร้อยแล้ว แฟนเพลงเฉลียงปรบมือต่อเนื่องเป็นเวลายาวนาน นิติพงษ์ ได้ออกมาประกาศว่าจะไม่ลงจากเวทีจนกว่าแฟนเพลงคนสุดท้ายที่ต้องการลายเซ็นจะเดินทางกลับ นอกจากนั้นวงยังออกมาแสดงเพลง *เรื่องราวบนแผ่นไม้* เพลงประจำคอนเสิร์ตอีกครั้งหนึ่ง โดยมี ประภาส ผู้แต่งร่วมร้องด้วยเป็นครั้งแรก

ในปี พ.ศ. 2550 สมาชิกวงเฉลียงทั้ง 6 รวมตัวจัดคอนเสิร์ตอีกครั้งเพื่อจัดหารายได้ให้กับสมาคมนิสิตเก่าคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสนับสนุนด้านการศึกษาของคณะ มีชื่อว่า *เหตุเกิดที่...เฉลียง (2550)* และมีนิยามว่า "ดนตรีบำบัด ถาปัดจัด เฉลียงโชว์" ที่ ศุ เป็นผู้ตั้ง  แสดงที่ อิมแพ็ค อารีนา เมืองทองธานี สองรอบในวันเสาร์ที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2550 เวลา 13.00 น. และ 19.00 น.  ภายหลังเฉลียงยังคงมีการรวมตัวกันเล่นคอนเสิร์ตและออกผลงานเพลงเฉพาะกิจเป็นครั้งคราว

ซิงเกิล *เธอหมุนรอบฉัน ฉันหมุนรอบเธอ* เพลงพิเศษจากคอนเสิร์ต *เหตุเกิดที่...เฉลียง* ที่ประภาสเป็นผู้แต่ง กลายเป็นหนึ่งในเพลงที่ได้รับความนิยมมากที่สุด จากการนำมาขับร้องใหม่โดย Scrubb และต่อมาเพลงนี้ยังได้เป็น​เพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง *รถไฟฟ้ามาหานะเธอ (2552)* ของค่าย GTH อีกด้วย

ในปี พ.ศ. 2554 เฉลียง ได้รับรางวัลพิเศษ **SEED HALL OF FAME** รางวัลสำหรับศิลปินคุณภาพระดับตำนานที่สร้างผลงานต่อเนื่อง และสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้ฟังได้มีความหวัง สร้างฝันให้กับผู้คน ประสบความสำเร็จสูงสุดและยาวนาน จากงานประกาศผลรางวัล SEED AWARDS ครั้งที่ 6 จัดโดย คลื่นซี้ด 97.5 เอฟเอ็ม

ต่อมา บริษัท ครีเอท อินเทลลิเจ้นซ์ จำกัด ร่วมกับวงเฉลียงได้มารวมตัวกันจัดคอนเสิร์ตอีกครั้ง ในปี พ.ศ. 2559 ในชื่อ *ปรากฏการณ์เฉลียง* แสดงที่ รอยัลพารากอนฮอลล์ ในวันที่ 17-18 กันยายน พ.ศ. 2559

และในปี พ.ศ. 2566 ในชื่อ *เฉลียง Rare Item* แสดงที่ รอยัลพารากอนฮอลล์ ในวันที่ 26-27 สิงหาคม พ.ศ. 2566 ต่อมามีการเปิดรอบรีสเตจอีก 3 รอบการแสดง แสดงที่หอประชุมมหิดลสิทธาคาร มหาวิทยาลัยมหิดล ในวันที่ 9-10 ธันวาคม พ.ศ. 2566 ในรอบปกติ และวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2566 ในรอบการกุศล รวมแล้ว 5 รอบการแสดง

## เอกลักษณ์ของคอนเสิร์ตเฉลียง

คอนเสิร์ตเฉลียงมีรูปแบบพิเศษเฉพาะตัวคือมีการพูดคุยหลังจากจบเพลง เรื่องที่คุยมันจะเป็นเรื่องหยอกล้อกันระหว่างสมาชิกภายในวง หรือวิพากษ์วิจารณ์เหตุการณ์ในสังคมในมุมมองที่แตกต่างและขบขัน แฟนเพลงเฉลียงบางส่วนที่เข้าไปชมคอนเสิร์ตจึงให้ความสนใจส่วนพูดคุยมากพอๆ กับการฟังเพลง นอกไปจากนั้นระหว่างการแสดงบางบทเพลง เช่น *นิทานหิ่งห้อย* ร้องโดยศุ จะมีการเล่านิทานโดยวัชระสลับระหว่างท่อน

ในยุคก่อนหน้า*คอนเสิร์ตแก้คิดถึง* เฉลียงจะใช้บทเพลง *อื่นๆ อีกมากมาย* เป็นเพลงปิดคอนเสิร์ต โดยบางครั้ง มีการแก้เนื้อเพลงสร้างความแปลกใจให้กับผู้ชม

## **รางวัล**

* **รางวัลโทรทัศน์ทองคำ ครั้งที่ 1 ประจำปี พ.ศ. 2529**
	+ รางวัลมิวสิกวิดีโอดีเด่น (เพลง "กล้วยไข่") *(ร่วมกับ สมปองน้องสมชาย-เรวัต พุทธินันทน์)*

* **รางวัลโทรทัศน์ทองคำ ครั้งที่ 2 ประจำปี พ.ศ. 2530**
	+ รางวัลมิวสิกวิดีโอดีเด่น (เพลง "เร่ขายฝัน" กำกับโดย ประภาส ชลศรานนท์)

* **สมาคมผู้กำกับศิลป์กรุงเทพฯ (B.A.D. Awards) ประจำปี พ.ศ. 2530**
	+ รางวัลจากเพลงประกอบโฆษณาที่ดัดแปลงจากเพลง *รู้สึกสบายดี*
	+ รางวัลมิวสิกวิดีโอยอดเยี่ยม (เพลง "เร่ขายฝัน" กำกับโดย ประภาส ชลศรานนท์)
	+ รางวัล Packaging ดีเด่น (พิเศษ ไทยานันท์, เติมพันธุ์ มัทวพันธุ์, เต๋า อิลลัสเตรชั่นเฮ้าส์)

* **รางวัลโทรทัศน์ทองคำ ครั้งที่ 4 ประจำปี พ.ศ. 2532**
	+ รางวัลชมเชย Music Video (เพลง "ใจเย็นน้องชาย") *(ร่วมกับ จริงใจไว้ก่อน-ใหม่ เจริญปุระ และ เก่า..ก็ยังถูกใจ-ชรัส เฟื่องอารมย์)*

* **สีสันอะวอร์ดส์ ครั้งที่ 3 ประจำปี พ.ศ. 2533**
	+ เพลงยอดเยี่ยม (เพลง "โลกา-โคม่า")
	+ ศิลปินกลุ่มยอดเยี่ยม (อัลบั้ม "ตะไคร่น้ำสุดขอบฟ้า")

* **รางวัล Seed Awards (ซี้ด อวอร์ด) ครั้งที่ 6 (พ.ศ. 2554)**
	+ รางวัลพิเศษ SEED HALL OF FAME (รางวัลที่ยกย่องศิลปินที่มีฝีมือระดับคุณภาพ ที่ประสบความสำเร็จอย่างสูงสุดและยาวนาน)

## **ดูเพิ่ม**

* **ไทม์ไลน์ของเฉลียง 🗓️**
* **สมาชิกวงเฉลียง**

## อ้างอิง

* *เพลงเขียนคน ดนตรีเขียนโลก* เรียบเรียงโดย *สมชัยพหลกุลบุตร* , ณ บ้านวรรณกรรม, ตุลาคม 2537
* *เฉลียงเรื่องราวบนแผ่นไม้*, สำนักพิมพ์ แม่ขมองอิ่ม, ธันวาคม 2543
* ผลงานเพลงเฉลียง จากปลายปากกา ประภาส ชลศรานนท์ ทางเว็บไซต์ prapas.com
* เมื่อวานและวันนี้ของเฉลียง : นิตยสาร a day ฉบับเดือนกรกฎาคม 2551 pp. 78-79 ทางเว็บไซต์ prapas.com
* เครื่องเคียงข้างจอ / วัชระ แวววุฒินันท์ / เฉลียง Rare Item มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับวันที่ 21 - 27 กรกฎาคม 2566

1. ↑  *เพลงเขียนคน ดนตรีเขียนโลก* หน้า 52
2. ↑ รายการเก๋าไม่แก่ วันที่ 29-06-61 แขกรับเชิญ:คุณเจี๊ยบ วัชระ ปานเอี่ยม(ต่อ)EP.16(2/4)
3. ↑ อินดี้ที่มาก่อนกาล!! ตำนานการก่อตั้ง “เฉลียง” : #คุยให้เด็กมันฟัง
4. ↑ Inside Hall of Fame 2017 II EP 013 ดี้ นิติพงษ์ ห่อนาค
5. ↑ *เฉลียงเรื่องราวบนแผ่นไม้* หน้า 65
6. ↑ https://www.facebook.com/photo?fbid=735199155274887&set=a.187050946756380
7. ↑ https://www.facebook.com/photo?fbid=723854799742656&set=a.187050946756380
8. ↑ *เฉลียงเรื่องราวบนแผ่นไม้* หน้า 141-143
9. ↑ https://www.facebook.com/entertainnaja/photos/a.482404082155028/507342736327829/
10. ↑ *เฉลียงเรื่องราวบนแผ่นไม้* หน้า 175
11. ↑ *เฉลียงเรื่องราวบนแผ่นไม้* หน้า 193
12. ↑ ปฏิทินเฉลียงเดือนเมษายน จากเว็บวงเฉลียง
13. ↑ ปฏิทินเฉลียงเดือนธันวาคม จากเว็บวงเฉลียง
14. ↑ https://www.facebook.com/photo?fbid=747969873997815&set=a.187050956756379
15. ↑ เฉลียงกลืนน้ำลายตัวเอง ขึ้นเวทีอีกครั้งเพื่อ 'ถาปัด' ข่าวจากหนังสือพิมพ์คมชัดลึก
16. ↑ หน้างานคอนเสิร์ตจากเวบวงเฉลียง
17. ↑ ‘เธอหมุนรอบฉัน’ เพลงจาก ‘เฉลียง’ ที่ ‘Scrubb’ ไม่คิดว่าจะดัง แต่กลับร้องกันได้ทุกคน
18. ↑ ‘เธอหมุนรอบฉัน ฉันหมุนรอบเธอ’ ของ ‘เฉลียง’ ห่อใหม่โดย Scrubb โน้ตอารมณ์ดีที่เข้าถึงทุกคน
19. ↑ [1]
20. ↑ [2]
21. ↑ ประกาศผลรางวัลสุดซี้ด Seed Awards ประจำปี 2010
22. ↑ พี่เบิร์ด-บอดี้สแลม-ซิงกูล่า แท็คทีมคว้ารางวัลใหญ่ Seed Awards
23. ↑ 'Seed Awards' รวมพลคนดนตรี ศิลปินดังร่วมคว้ารางวัลซี้ด..ด
24. ↑ การกลับมาขึ้นเวทีคอนเสิร์ตเต็มรูปแบบอีกครั้ง ของเฉลียง!
25. ↑ คอนเสิร์ต โตโยต้า พรีเซนต์ **ปรากฏการณ์เฉลียง** ที่ รอยัล พารากอน ฮอลล์
26. ↑ 'เฉลียง Rare Item' คอนเสิร์ต ความสุข ความสนุก ความประทับใจ รอยยิ้ม เสียงหัวเราะที่คิดถึง
27. ↑ เฉลียง ‘Rare Item’ ตัวโน้ตอารมณ์ดีที่ท็อปฟอร์มในแบบฉบับคอนเสิร์ตของศิลปินรุ่นเก๋า
28. ↑ แฟนคลับเฉลียงตัวยง ห้ามพลาด!! การกลับมา RESTAGE ครั้งใหม่สุดเอ็กซ์คลูซีฟ ใน "เฉลียง Rare Item RESTAGE" คอนเสิร์ต วันที่ 9-10 ธันวาคมนี้ ณ มหิดลสิทธาคาร มหาวิทยาลัยมหิดล
29. ↑ เฉลียง RESTAGE เวทีส่งท้ายปี 2566 ย้ำที่สุดของความสุข ความอบอุ่น