Orrustan um Stalingrad

## Orrustan

Orrustan um Stalíngrad hófst 23. ágúst árið 1942 þegar þýski B herinn réðst á Stalíngrad undir stjórn Fedor von Bock af skipun Hitlers. Orrustan um Stalíngrad hafði meiri tilgang fyrir Þjóðverja en bara að leggja landið undir sig því að borgin hafði pólitíska og siðferðislega merkingu vegna þess að borgin bar nafn einræðisherra sovétmanna Jósefs Stalíns hún var einnig stærsta iðnaðar borg Sovétríkjanna og framleiddi nánast öll vopn þeirra. Orrustan um Stalíngrad er talin vera sú ein sú mikilvægasta í seinni heimsstyrjöldinni, eftir að Þjóðverjum mistókst að vinna Stalígrad fór allt á versta veg fyrir þá.

## Stalíngrad tímalína

4. ágúst 1942 halda þýskir hermenn af stað frá Þýskalandi yfir til Rússlands í von um að hertaka borgina Stalingrad. 26. júlí ræðst Sjötti Herinn á ysti víglínur Sovétmanna og yfirbuga þær fljótt og örugglega. Mánuði síðar tekur Sjötti Herinn úthverfi Stalíngrads. 16. ágúst koma Luftwaffe, flugher Þjóðverja og sprengja Stalíngrad upp, alls voru um 1000 tonn af sprengjum sleppt á Stalingrad. Þetta lamaði Sóvétmenn algerlega, Þjóðverjum tókst að sprengja verksmiðjur þeirra svo seinlegra var að fá mat og vopn handa hermönnunum. Sjötti Herinn réðst svo að fullum þunga þann 20. ágúst en áður en þeir réðust að borginni sendu þeir Luftwaffe aftur yfir borgina og sprengdu samfleitt í tvo sólarhringa. Stalín lýsti þá yfir hættuástandi í Stalíngrad og skipari þeim fáu verksmiðjum sem eftir voru í Stalingrad að auka framleiðslu vopna. 3. september sameinast Sjötti Herinn og Panzer skriðdreka her Þjóðverja til að hefja innrás, sú innrás gekk vel. 14. september hófu Sóvétmenn varnarplan sitt sem mistókst alvarlega og varnarlína Sóvétmanna var orðin að þunnri línu við Volgu. Orrustan breyttist þá í bardaga milli húsa, Sóvétmenn dældu stanslaust mönnum yfir Volgu, bæði lönd misstu mikið af mönnum. Það var ekki fyrr en 19. nóvember sem Sóvétmenn koma af stað árás sem kom Þjóðverjum í opna skjöldu. Sóvétmönnum tókst að umkringja Þjóðverja. Þessi árás varð Þjóðverjum að falli í bardaganum um Stalingrad. það var vont veður þá daga sem Sóvétmenn komu með þessa innrás svo Þýski loftherinn átti erfitt með að koma með byrgðir handa sínum mönnum. Þó var það ekki fyrr en 31. janúar sem Sjötti herinn gafst upp og Sóvétmenn gátu verið vissir um að þeir höfðu haft betur í þessum bardag.

## Aðferðir Sóvétmanna

Seinni hlutann af orrustunni var mikið barist á milli bygginga með fáum hermönnum. Sovétmennirnir skiptu sér niður á svæði í Stalíngrad og þar áttu þeir að gera hindranir og skýli svo að Þjóðverjarnir ættu erfiðara með að komast í gegnum þá. Þetta voru ekki hentugir bardagar fyrir Þjóðverjana, því að þá gátu þeir ekki notað vélar sínar til þess að hjálpa sér í bardaganum. Að lokum náðu Sóvétmenn að yfirbuga þá með þessum leiðum og þvinga þá í erfiða stöðu. Þeir umkringdu Þjóðverja og börðust hart við þá. Erfitt var fyrir Þjóðverja að byrgðir vegna veðurs. Það var lítið skyggni og snjóaði á köflum svo Luftwaffe átti í erfiðleikum með að koma vopnum og mat til sinna manna.

## Eftirmálar stríðsins

Orrustan um Stalíngrad var ein mannskæðasta orrusta í mankynssögunni, mannsföll voru á bilinu 1,25 milljónir til 1,8 milljónir manna, orrustan stóð yfir í 5 mánuði og 1 viku. Orrustan um Stalíngrad var stærsti ósigur þýska hersins og oft sagður vera bardaginn sem sneri stríðinu við á austur vígstöðum. Þjóðverjar voru aldrei jafn sterkir eftir tapið og Sóvétmenn þjörmuðu hart að þeim úr austri og Bandaríkin og Bretland úr vestri. Þetta reyndist Þjóðverjum of mikið, þeir gátu ekki varist gegn þremur stórveldum í einu. Að lokum voru þeir yfirbugaðir í Berlín og saga Nasista endar.

*Nökkvi, Kristján, Leifur og Valgarður*

**Heimildir:**

Wikipedia. Sótt 12. maí. 2016 af https://en.wikipedia.org/wiki/Battle\_of\_Stalingrad

ww2bd. Sótt 12. maí. 2016 af http://ww2db.com/battle\_spec.php?battle\_id=3

Hugi. Sótt 9. maí. 2016 af https://www.hugi.is/saga/greinar/130027/orrustan-um-stalingrad-partur-1-af-2/

Britannica. Sótt 12. maí. 2016 af http://www.britannica.com/event/Battle-of-Stalingrad

Wikipedia. Sótt 9. maí. 2016 af https://is.wikipedia.org/wiki/Orrustan\_um\_Stal%C3%ADngrad