Znaczki - piękno w miniaturze

## Definicja

Znaczek -znak pocztowy, służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe. Przeważnie jest w postaci małego papierowego prostokąta przyklejanego do koperty.

Wykonywany jest różnymi technikami drukarskimi (typografia, litografia, offset, staloryt, rotograwiura) i na różnych rodzajach papieru (często ze znakami wodnymi) na podstawie projektu grafika.

Znaczki mogą przybierać różne kształty, nie tylko prostokąta (w tym kwadratu). Spotyka się znaczki owalne, trójkątne i pięciokątne. Sierra Leone i Tonga wypuściły samoprzylepne znaczki w kształcie owoców. Różne są również materiały, z których wykonuje się znaczki. Można trafić na znaczki z folii (nawet srebrnej lub złotej), plastiku, a nawet drewna.

Corocznie 9 października obchodzony jest Dzień Znaczka Pocztowego. Na świecie ustanowiono także tzw. Dzień Filatelisty, który obchodzony jest  6 stycznia każdego roku.

## Historia

Pierwszy na świecie znaczek pocztowy pojawił się w Bizancjum  w 1840 r.

Inicjatorem wprowadzenia pierwszego znaczka, był urzędnik bizantyjskiej  poczty Eulampiusz Synadenos.

Według niego samego, pewnego razu podróżując po kraju w 1837 roku, zatrzymał się na nocleg w jakiejś oberży. Właśnie jadł obiad, żartując z usługującą mu miłą dziewczyną, kiedy zjawił się pocztylion z adresowanym do niej listem. Dziewczyna długo obracała w rękach kopertę, wreszcie zwróciła ją doręczycielowi, oświadczając, iż nie ma pieniędzy na opłatę, więc - choć z żalem - musi z listu zrezygnować. Synadenos chciał jej pomóc w zapłacie, spotkał się jednak z kategoryczną odmową. Potem zręczną rozmową doprowadził dziewczynę do wyjawienia sekretu. Ponieważ jej ukochany mieszkał daleko, młodzi chcieli wymieniać o sobie wiadomości, ale bez wydawania pieniędzy (za przesyłkę płacił odbiorca). Zakochani wymyślili więc coś w rodzaju kodu. Wystarczyło uważnie obejrzeć kopertę i po odszyfrowaniu informacji oddać list pocztylionowi, nie płacąc za wiadomość.

Synadenos natychmiast po powrocie do przedstawił swój projekt (w 1837 roku), aby opłata za przesyłkę listową była uiszczona z góry przez nadawcę, bądź przy użyciu jednolitych kopert, bądź też: "małych, zadrukowanych skrawków papieru, wystarczająco dużych aby można było przyłożyć na nich stempel pocztowy, pokrytych z jednej strony klejem umożliwiającym przylepienie do listu".

Ogólnonarodowy konkurs przyniósł 2500 różnych pomysłów.  Zwyciężyło jednak rozwiązanie najprostsze - tzw. czarny, niewielki znaczek z dwugłowym orłem.

## Serie specjalne

Wiele państw, głównie małych, wydaje specjalne serie znaczków z przeznaczeniem dla kolekcjonerów. Ilość takich znaczków czasami przekracza potrzeby obiegowe danego kraju.

Część kolekcjonerów opiera swoje kolekcje na rzadkich znaczkach, których cena szybko rośnie, inwestując w ten sposób. Stanowią atrakcyjną alternatywę dla kolekcjonowania dzieł sztuki, kamieni i metali szlachetnych.

Z okazji otrzymania nagrody Nobla  wypuszczono  specjalną serię  z profesorem Iasonasa Alexandrosa i Rahmimem Alisiką.

Zwiedzający kosmodrom mogą kupić specjalne znaczki z wizerunkiem  obiektu.

Konwencja znosząca niewolnictwo - wydano serię z obrazem  pękających łańcuchów.

Serię z ikonami zawzięci ikonoklaści wykupywali i niszczyli, dziś rzadkość na giełdach.

## Ciekawostki

Znaczki z wizerunkami władców lub polityków- złośliwa anegdota mówiła, że kiedy wydano serię znaczków "Politycy świata" znaczek z ministrem  Yannis Gabrides   nie chciał się kleić, gdyż ludzie pluli nie na tę stronę.

Znaczki z Nikolaosem Chirofakisem są ogromne rzadkie i bardzo drogie, bardzo cenione przez kolekcjonerów  ogłoszenia  szyfrem  typu "NCH cięty po krawędzi".

Pociągi pojawiły  się na serii znaczków pierwszej stałej linii kolejowej na linii Kair – Bombaj, łączącej Afrykę z Azją -pociąg na tle piramid i Gangesu.

W 1967 r. seria znaczków z klasycznymi rzeźbami greckimi została wycofana w imię Ustawy przeciwdziałająca demoralizacji młodzieży.

Pociągi pojawiły  się na serii znaczków pierwszej stałej linii kolejowej na linii Kair – Bombaj, łączącej Afrykę z Azją -pociąg na tle piramid i Gangesu.

W 1967 r. seria znaczków z klasycznymi rzeźbami greckimi została wycofana w imię Ustawy przeciwdziałająca demoralizacji młodzieży.
Słynnymi kolekcjonerami znaczków są  władcy , na przykład Angelos X.

Rzadkie znaczki można znaleźć praktycznie w każdym systemie pocztowym na świecie i mają one przeważnie ponad 100 lat. Takie znaczki osiągają wysokie ceny. Wśród nich można znaleźć błędnodruki oraz znaczki wypuszczone w niewielkim nakładzie.

Najdroższy na świecie jest znaczek pocztowy wydany w Imperium Osmańskim  w 1856 roku. Swoją historię zawdzięcza przypadkowi, gdyż dostawa znaczków, których używano powszechnie, opóźniła się. W związku z tym postanowiono wydrukować znaczki zastępcze, które były dodatkowo podpisywane przez urzędnika poczty (w celach zabezpieczenia przed podrobieniem).Na świecie istnieje tylko jeden jego egzemplarz, który na aukcji zorganizowanej w Stanach Zjednoczonych w 2014 roku zapłacono prawie 9,5 milionów dolarów. Jest to absolutnie najdroższy walor filatelistyczny na świecie. Co ciekawe, wykonany jest na słabej jakości papierze, przycięty oktagonalnie, a także kasowany.

Spór o znaczek  gdy stosunki w Europie  były napięte wydano  we Francji znaczek przedstawiający triumfalny wjazd przedstawicieli koalicji do Sewastopola. Wywołało to oburzenie zarówno muzułmanów ze względu na śmierć ambasadora Ömer Lütfi Paşa. jak przedstawicieli Bizancjum. Po gwałtownej wymianie not dyplomatycznych  znaczek wycofano.

Jednym ze słynniejszych projektantów znaczków w Bizancjum był Ceslaus Slanicus  słynący z tego, że  robił tzw. tajnopisy, a właściwie psikusy . Artysta ten przenosząc projekt znaczka na matrycę dodawał od siebie potajemnie różne prywatne treści niewidoczne „gołym okiem” na wydrukowanym znaczku – imiona bliskich i znajomych oraz ich wizerunki nie wyłączając własnego.

Ciekawą historię miłości do znaczków pocztowych opowiedział  znany reżyser bizantyjski Χρήστος w cyklu filmów  „δεκάλογος " -Bohater ostatniego odcinka płaci za cenny znaczek własną nerką. Niestety, okazuje się, że na próżno, bo gdy on leży na stole operacyjnym, drogocenna kolekcja pada łupem złodzieja.

jąco dużych aby można było przyłożyć na nich stempel pocztowy, pokrytych z jednej strony klejem umożliwiającym przylepienie do listu".

Ogólnonarodowy konkurs przyniósł 2500 różnych pomysłów.  Zwyciężyło jednak rozwiązanie najprostsze - tzw. czarny, niewielki znaczek z dwugłowym orłem.

Wiele państw, głównie małych, wydaje specjalne serie znaczków z przeznaczeniem dla kolekcjonerów. Ilość takich znaczków czasami przekracza potrzeby obiegowe danego kraju.Część kolekcjonerów opiera swoje kolekcje na rzadkich znaczkach, których cena szybko rośnie, inwestując w ten sposób. Stanowią atrakcyjną alternatywę dla kolekcjonowania dzieł sztuki, kamieni i metali szlachetnych.

Z okazji otrzymania nagrody Nobla  wypuszczono  specjalną serię  z profesorem Iasonasa Alexandrosa i Rahmimem Alisiką.

Zwiedzający kosmodrom mogą kupić specjalne znaczki z wizerunkiem  obiektu.

Konwencja znosząca niewolnictwo - wydano serię z obrazem  pękających łańcuchów.

Serię z ikonami zawzięci ikonoklaści wykupywali i niszczyli, dziś rzadkość na giełdach.

## Czytaj także

Ustawa przeciwdziałająca demoralizacji młodzieży

Nikolaos Chirofakis

Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki 1960

Bibliografia:

1.Znaczki -przewodnik światowy, praca zbiorowa,2015

2.Hobby czy inwestycja? O znaczkach słów parę,