Войскі тэрытарыяльнай абароны

**Войскі тэрытарыяльнай абароны (ТэрА) Беларусі** — род войскаў ва Узброеных сілах Рэспублікі Беларусь, які склікаецца толькі на час вайны або ў перыяд напружанай ваенна-палітычнай сітуацыі. Войскі тэрытарыяльнай абароны маюць дапаможнае значэнне і складаюцца з асоб, якія адбылі тэрмін службы і знаходзяцца ў запасе.

## Гiсторыя

У пачатку 2000-х, ва ўмовах скарачэння колькасці Узброеных Сіл і зніжэння ўзроўню ўзбраенняў, адным з найбольш эканамічных шляхоў кампенсацыі сіл і сродкаў, падтрымання абараназдольнасці дзяржавы на належным узроўні стала арганізацыя тэрытарыяльнай абароны. Таксама, абапіраючыся на замежны вопыт, ваеннае камандаванне прыйшло да высновы, што пагроза для краіны можа адыходзіць не толькі ад замежнай дзяржавы, але і ад экстрэмісцкіх і тэрарыстычных груповак. Зыходзячы з войнаў у Афганістане і Чачні, дзе значна пашырыліся і павялічыліся маштабы шкоды ад дыверсійнай работы, паўстала неабходнасць стварэння тылавых ахоўных падраздзяленняў. Гістарычны вопыт, асабліва Вялікая Айчынная вайна, паказаў, што ў выпадку поўнамаштабнай вайны партызанскія аперацыі здольныя значна скаваць і аслабіць сілы працiўнiка. Усе гэтыя фактары спрыялі стварэнню тэрытарыяльных войскаў.

У 2002 годзе на Барысаўскім ваенным палігоне ў ходзе аператыўна-тактычнага вучэння «Бярэзіна-2002» упершыню былі адпрацаваны практычныя дзеянні тэрытарыяльных войскаў.

## Мэты i задачы

Тэрытарыяльныя войскi прызначаныя для выканання наступных задач:

* Ахова і абарона аб’ектаў;
* Забеспячэнне мабілізацыі прыпіснога складу ў выпадку вайны;
* Выкананне асобных баявых задач сумесна са злучэннямі і часцямі УС пры адбіцці акта ўзброенай агрэсіі;
* Барацьба з дыверсійна-разведвальнымi сіламі і незаконнымі ўзброенымі фарміраваннямі;
* Вядзенне партызанскай вайны на акупаванай праціўнікам тэрыторыі;
* Удзел ва ўзмацненні аховы ўчасткаў дзяржаўнай мяжы;
* Удзел у ліквідацыі наступстваў прымянення праціўнікам зброі масавага знішчэння, вынікаў масіраваных удараў, правядзенне выратавальных і аварыйна-аднаўленчых работ;
* Удзел у выкананні мерапрыемстваў па забеспячэнні падтрымання рэжыму ваеннага становішча і іншых мерапрыемстваў па абароне краіны.

## Склад

Для вырашэння задач па тэрытарыяльнай абароне ствараюцца тэрытарыяльныя войскі, якія з’яўляецца рэзервовым кампанентам Узброеных Сіл і будуць разгортвацца ў пагражальны перыяд або з пачаткам вайны.

Колькасць войскаў тэрытарыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь — 120 тысяч чалавек, што ўдвая больш, чым служыць у рэгулярных УС РБ. Камплектаванне фарміраванняў вырабляецца з жыхароў адпаведных адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак, здольных да ваеннай службы. Войскі тэрытарыяльнай абароны ўключаюць воінскія фарміраванні ў выглядзе асобных стралковых батальёнаў і асобных стралковых рот.

Сёння створана сем зон тэрытарыяльнай абароны, адпаведных абласцях і г. Мінску. Кіраванне тэрытарыяльнымі зонамі абароны ажыццяўляюць мясцовыя органы ўлады на чале са старшынямі аблвыканкамаў і Мінскага гарвыканкама і кіраўнікамі раённых выканкамаў. Аператыўнае кіраўніцтва часткамі ТэрА у ваенны час ажыццяўляе Генеральны штаб Узброеных Сіл.

Звычайна, тэрытарыяльныя батальёны маюць такую ​​структуру:

* штаб
* стралковыя ротыроты агнявой падтрымкі і падраздзяленні забеспячэння (інжынерна-сапёрныя роту, выведвальны ўзвод, узвод сувязі, узвод матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння, аўтамабільны ўзвод, узвод аховы)

## Святы

* 1 верасня — Дзень упраўлення тэрытарыяльнай абароны Генеральнага штаба Узброеных Сіл (усталяваны загадам Міністра абароны Рэспублікі Беларусь ад 2012/01/04 г. № 6).

* Войско литовское
* Русская императорская армия

**1917—1992**
* Войска Беларускай Народнай Рэспублікі
* Беларуская ваенная акруга (Партызаны 1919—1920 • Партызаны 1941—1944)
* Deutsche Besatzungsmächte
* Калабарацыянiянiсты  (Беларуская краёвая абарона • Чорны кот • Паветрана-дэсантны спецыяльны батальён «Дальвіц»)
* Armia Krajowa

**После 1992**
* Узброеныя сiлы Беларусi (Сухапутныя войскi • Ваенна-паветраныя сілы і войскi супрацьпаветранай абароны • Cілы спецыяльных аперацый • Транспартныя войскi • **Войскі тэрытарыяльнай абароны**)
* Міратворчая місія ў Ліване
* Збройні сили України (Атрад «Пагоня» •Тактычная група Беларусь)