Altairskaja-Lontaine, Jelizawieta

**Jelizawieta "Eliza" Altairskaja-Lontaine** – słynna rosyjska aktorka, druga żona Erasta Pietrowicza Fandorina i czwarta z pięciu ważnych kobiet w jego życiu.

Eliza, obok Fandorina, jest główną bohaterką powieści "Świat jest teatrem", gdzie połowa wydarzeń jest opisana z jej punktu widzenia.

Rozpoczynając swoją karierę filmową, Eliza zmieniła imię na **Klara Łunna**.

## Wygląd

Eliza jest opisana jako piękna kobieta o popielatych włosach, prostych, kanciastych rysach twarzy, kanciastej, kruchej figurze i ostrym zarysie ramion oraz smukłych białych rękach. Miała cienkie, duże usta o bardzo miękkich wargach, twarde i sprężyste piersi, nos z garbkiem oraz zmęczone, piękne oczy z lekkim zezem, który sprawiał, że jej spojrzenie miało ulotny charakter, gdyż miało się wrażenie, że kobieta patrzy, ale nie dostrzega tego, na co kierowała spojrzenie. Zawsze gdy coś wymykało się jej pojmowaniu, w jej oczach pojawiał się niepokój. Mówiła delikatnym, niskim głosem. Uwielbiała perfumy z aromatem fiołków parmeńskich, więc często ich używała i nimi pachniała.

W trakcie wydarzeń z powieści "Świat jest teatrem" Eliza miała 29 lat.

W 1914 roku Eliza na potrzeby filmu przefarbowała włosy na czarno.

## Życiorys

Urodziła się 1 stycznia 1882 roku. Pochodziła z rodziny aktorskiej. Ukończyła szkołę teatralną w klasie baletu. Jako uczennica miała w zwyczaju w zbiorowej sypialni szkoły baletowej tuż przed zaśnięciem odgrywać przed koleżankami konające bohaterki - Kleopatrę, damę kameliową lub Julię. Jej koleżanki płakały przy tym ze wzruszenia.

Ze względu na sceniczny głos o zadziwiającej głębi i nadzwyczajnej delikatnej barwie Eliza zrezygnowała z baletu i poświęciła się sztuce dramatycznej. Zdawała sobie także sprawę, że kariera baletnicy jest krótka, a ona chciała pracować w teatrze do starości, jak Sarah Bernhardt. Na początku swojej kariery Eliza zagrała księżniczkę Melissindę w sztuce Rostanda. Tak poznała swojego pierwszego męża Aleksandra Liejkina, który grał rolę księcia Joffroya. Para szybko się rozstała, a Eliza nie chciała nosić pospolicie brzmiącego nazwiska 'Liejkin' i przyjęła pseudonim Lontaine, gdyż we francuskim oryginale postać ze sztuki Rostanda nazywała się właśnie Lontaine, czyli 'odległa księżniczka'.

Później Eliza wyszła za mąż za chana Iskandera Altairskiego, od którego przyjęła drugi człon nazwiska. Aktorce zaimponowało uwielbienie jakim darzył ją Altairski oraz fakt, że byłaby nazywana chanową, czego zazdrościłyby jej inne aktorki. Małżeństwo rozpadło się już po nocy poślubnej, gdy Iskander powiedział, że zgadza się, aby Eliza grała w teatrze, ale nie może grać ról, w których musiałaby obejmować lub, co gorsza, całować się z mężczyznami. Aktorka początkowo myślała, że to żart, ale gdy mąż przyznał, że mówi poważnie, pokłócili się i Eliza zażądała rozwodu. Iskander pobił żonę, zaczął ją wyzywać oraz zagroził, że ją zastrzeli. Gdy siłował się z kluczem do szuflady, gdzie trzymał broń, Eliza uciekła z mieszkania. Potem Altairskaja zgadzała się na spotkania z mężem tylko w obecności adwokatów. Iskander oznajmił, że nie da jej rozwodu, bo w jego rodzinie uważane jest to za ciężki grzech i ojciec pozbawiłby go środków utrzymania. Altairski nie miał nic przeciwko mieszkaniu osobno i nawet był gotowy płacić żonie alimenty, o ile będzie "się przyzwoicie prowadzić", ale Eliza odmówiła jego propozycjom. Aktorka zachowała sobie nazwisko męża, gdyż nie chciała rezygnować z tak ładnego nazwiska.

Podczas jednego ze spotkań Altairski powiedział, że Eliza na scenie może robić co chce, ale formalnie nadal jest jego żoną, więc poza teatrem nie może mieć kochanków, a każdy, kto wejdzie do jej łoża, zginie, a razem z nim Eliza. Początkowo aktorka nie przejmowała się groźbami męża i uważała, że dodaje to jej życiu emocji. Podczas występów wypatrywała ukradkiem Altairskiego na widowni, a gdy go dostrzegła, grała ze zdwojoną namiętnością.

Eliza występowała w teatrach obydwu stolic. Jedną z jej ról była hrabine Terroire w sztuce "Ofiara thermidora".

Kilka sezonów przed 1911 rokiem występowała w Teatrze Artystycznym, ale później z niego odeszła. Według złośliwych plotek zrezygnowała, bo nie chciała dzielić się uznaniem z innymi dobrymi aktorkami, których tam nie brakowało.

Wkrótce Eliza poznała antrepreneta Fursztackiego, który zaproponował jej rolę w swoim teatrze oraz małżeństwo. Aktorka planowała przyjąć obie propozycje, ale Fursztacki niespodziewanie zmarł na zawał serca podczas bankietu. Tego samego wieczoru zadzwonił do niej Altairski i powiedział, że ostrzegał żoną i teraz ma ona śmierć na sumieniu. Jednak Eliza wciąż nie uznawała gróźb męża za realne.

Niedługo potem Altairskaja odniosła ogromny sukces w Petersburgu, występując w modnym gatunku melodeklamacji. Później dołączyła do teatru "Arka Noego", gdzie została gwiazdą i główną aktorką. Tekst z jej rolą był wsadzany w teczkę koloru różowego.

Około trzy miesiące po śmierci Fursztackiego Eliza zaczęła romansować z Astrałowem. Lontaine pracowała już wtedy w "Arce Noego", ale jeszcze kończyła swój koncertowy angaż. 10 lutego 1911 roku Eliza i Astrałow grali wspólnie jednoaktowy duet "Czerwona broda", gdzie ona recytowała i trochę tańczyła, a Astrałow znakomicie śpiewał. Po występie pojechali do Strielny, gdzie spędzili wspólnie noc w hotelu. Rankiem Eliza wyjechała na próbę do teatru, a Astrałow został w hotelowym pokoju.

Później, po nocy spędzonej z Elizą, śpiewak został znaleziony w pokoju hotelowym z gardłem poderżniętym własną brzytwą. Policja doszła do wniosku, że po nocy spędzonej z kobietą tenor, siedząc przed lustrem, podciął sobie gardło. Przebywając w hotelu, Eliza miała na sobie woalkę, więc obsługa hotelowa nie widziała jej twarzy i obeszło się bez skandalu. Podczas pogrzebu Astrałowa aktorka zauważyła Altairskiego, który spojrzał się na nią, wyszczerzył zęby i szybko przejechał sobie palcem po gardle. Eliza zaczęła podejrzewać, że Astrałow został zabity przez Altairskiego.

Wkrótce Lontaine zaczęła znajdywać w swoich rzeczach (w mufce, w pudełku na kapelusze, a nawet w puderniczce) maleńkie skrawki papieru bez słów, ale z rysunkami czaszki, noża, pętli lub trumny. Domyślała się, że to mąż w jakiś sposób je podrzuca. Eliza zaczęła być nieufna w stosunku do wszystkich i zwolniła kilka pokojówek, bo wydawało się jej, że są przekupione przez męża. Aktorka chciała iść na policję, ale brakowało jej dowodów i bała się, że nikt jej nie uwierzy, że to Altairski zamordował jej dwóch kochanków, za których śmierć kobieta obwiniała samą siebie. Eliza zaczęła chodzić do psychiatry, który zasugerował jej, że ma paranoję. Zaczęła bać się o swoje życie i przeczuwać, że wkrótce ona sama także umrze. W nocy miewała koszmary. Śniło jej się, że jedzie karetą, a do okien z obu stron pukają martwe twarze jej kochanków.

W 1911 roku "Arka Noego" przyjechała z Petersburga do Moskwy na gościnne występy. Trupa zamieszkała w hotelu "Luwr-Madryt".

4 września 1911 roku Eliza odwiedziła swoją przyjaciółkę Olgę Leonardownę Knipper-Czechową. Altairskaja chciała się zwierzyć ze swoich problemów. Zaczęła płakać i żalić się, bo nie wytrzymała napięcia związanego z sytuacją z mężem. Mówiła bardzo chaotycznie i nie powiedziała nic konkretnego, po czym nagle uciekła z mieszkania przyjaciółki. Olga Leonardowna wiele razy telefonowała do Elizy i wysłała jej liściki, ale Eliza ją ignorowała.

5 września 1911 roku teatr "Arka Noego" wystawił w Moskwie tragedię w trzech aktach na podstawie opowiadania "Biedna Liza" Karamzina. Altairskaja w sztuce grała tytułową rolę. Po przedstawieniu podczas wręczania kwiatów z podarowanego Elizie kosza z kwiatami wyszła żmija. Przerażoną aktorkę uratował Diewiatkin, który sam został ugryziony przez węża. Wcześniej w tajemnicy Diewiatkin umieścił żmiję w koszu, bo liczył, że Eliza go pokocha po tym, jak ją uratuje.

Tego samego wieczoru Knipper-Czechowa przybiegła do hotelu, aby porozmawiać z Elizą i powiedzieć, że Fandorin jej pomoże. Lecz Altairskaja nie przejęła się tym i pozbyła się przyjaciółki, mówiąc przykre i niewybaczalne rzeczy na temat relacji Olgi Leonardowny ze zmarłym mężem. Knipper-Czechowa się spięła, rozpłakała, po czym przestała zwracać się do Elizy po imieniu. Powiedziała: „Bóg panią za to ukarze”, i wyszła.

Po incydencie ze żmiją w snach Altairskiej pojawiał się koszmar, w którym wąż występował jako krawat na szyi Fursztackiego.

6 września 1911 roku Stern przedstawił aktorom Erasta Pietrowicza Fandorina, mówiąc, że jest on pretendentem na stanowisko kierownika literackiego. Eliza nie zwróciła na Fandorina większej uwagi i uznała, że jest on nudny i pretensjonalny. Na oczach Erasta Pietrowicz Altairskaja podziękowała Diewiatkinowi za ratunek i pocałowała go, co mężczyzna przyjął z ochotą. Po niej drugiego reżysera pocałowała także Durowa, na co ten zareagował mniejszym zadowoleniem. W obecności całej trupy Szustrow oznajmił, że wiąże duże nadzieje z „Arką Noego”, bo przewiduje, że w przyszłości widowiska teatralne i kinematograficzne staną się wielkim przemysłem. Ponadto milioner założył w banku lokatę gwarantującą „Arce Noego” finansową niezależność. Aktorzy byli zachwyceni i wpisali to wydarzenie do „Świętej Księgi Arki” – księgi, gdzie zbierane są przemyślenia i wspomnienia artystów. Po wyjściu Szustrowa Stern opowiedział o następnej sztuce i rozdał role. Oświadczył trupie, że będą wystawiać "Wiśniowy sad". Lontaine miała zagrać rolę Ani, co początkowo się jej nie podobało, bo miałaby grać rolę dziecka i obawiała się, że recenzenci ją wyśmieją, że zaczęła się odmładzać. Doszło do sporu o główną postać męską, bo chcieliby ją zagrać Mefistow oraz popierany przez Durową Diewiatkin, któremu reżyser obiecał wcześniej dużą rolę w przedstawieniu. Jednak Stern przydzielił tę postać Smaragdowowi, który z wyższością śmiał się z pozostałych. Gdy reżyser wyszedł do telefonu, aktorzy rozmawiali między sobą o wydarzeniach poprzedniego wieczoru. Lisicka rzuciła insynuacjami, że żmiję mogła podłożyć sama Eliza, aby wywołać wokół siebie sensację, lub zrobił to Prostakow, który zazwyczaj po przedstawieniu podawał Elizie kosz z kwiatami, a akurat tamtego wieczoru tego nie zrobił, lub też sprawcą jest Mefistow, który po prostu chciał wywołać zamieszanie wewnątrz trupy.

Później Erast Pietrowicz próbował z nią porozmawiać na osobności bliżej się poznać, ale aktorka nie okazała mu żadnego zainteresowania. Nagle oboje usłyszeli krzyk Sterna, więc wrócili na scenę. Odkryli, że w "Świętej Księdze Arki" pojawił się tajemniczy wpis o treści „DO BENEFISU POZOSTAŁO OSIEM JEDYNEK. OPAMIĘTAJCIE SIĘ!”. Noe Noewicz był wściekły, że ktoś ośmielił się naruszyć świętość jego teatru i nakazał wszystkim wyjść.

12 września 1911 roku "Arka Noego" wystawiła "Hamleta". Podczas spektaklu Smaragdow dobierał się na scenie do Elizy - przyciskał ją do siebie, chwytał za piersi, a potem, ku przerażeniu i uniesieniu widzów, uszczypnął w pośladek, i to z wykrętasem, jak ordynans pokojówkę. Aktorka była tym zdruzgotana i za kulisami wymierzyła mu siarczysty policzek, lecz Smaragdow tylko się uśmiechnął, jak syty kocur. Eliza liczyła, że reżyser ukarze Smaragdowa, lecz Stern pochwalił go za "nowatorskie podejście" oraz zapewnił, że nazajutrz napiszą o tym wszystkie gazety.

Faktycznie następnego dnia napisały o tym gazety, przy czym bulwarowa „Życie-kopiejka” pozwoliła sobie na wyraźną aluzję do „szczególnych stosunków” łączących panią Altairską-Lointaine i „zniewalająco pięknego pana Smaragdowa” i do tego zręcznie dodała „afrykańskie żądze, które tak wyraziście przejawiły się na scenie”.

14 września 1911 roku o świcie przed piątą rano Elizę obudziło pukanie do okna hotelowego pokoju. Aktorka odkryła, że był to kornet huzarów Limbach, który zjechał na linie z dachu i przez okno próbował wejść do jej pokoju. Kobieta przepędziła go i nie pozwoliła nawet wejść do środka, bo bała się, że gdyby tylko młody kornet wszedł do jej pokoju, Altairski dowiedziałby się o tym i zabił go.

Następnie Eliza poszła do teatru na próbę, która jednak nie mogła się rozpocząć ze względu na nieobecność Smaragdowa. Reżyser nakazał natychmiast go odszukać, więc Prostakow poszedł do garderoby, gdzie znalazł martwe ciało aktora. Wezwana policja stwierdziła, że Smaragdow został otruty i prawdopodobnie popełnił samobójstwo z nieszczęśliwej miłości. Eliza przypomniała sobie, jak podczas spektaklu główny aktor ją obmacywał, a ona dostrzegła wściekłego Altairskiego na widowni. Kobieta była przekonana, że to jej mąż zamordował Smaragdowa.

Cała trupa pożegnała ciało aktora, które w trumnie zostało wyprawione do Petersburga. Podczas uroczystości Eliza zauważyła Iskandra w tłumie, jak pokazywał jej zaciśniętą pięść z kciukiem skierowanym w dół, co miało oznaczać skazanie na śmierć pokonanego gladiatora. Widząc to, Eliza zemdlała. Wieczorem kobieta, rozpaczając po kolejnej osobie zamordowanej z jej powodu, nie mogła znaleźć sobie miejsca i poszła do teatru, gdzie podsłuchała Fandorina rozmawiającego z nocnym stróżem w garderobie Smaragdowa. Okazało się, że Erast Pietrowicz przekupił stróża, aby dostać się na miejsce śmierci aktora, a teraz wypytywał o okoliczności tego wydarzenia. Stróż poinformował Fandorina, że wieczorem przed śmiercią Smaragdow był niezwykle wesoły, a z rekwizytorni przyniósł ozdobne kielichy, bo czekał na spotkanie z kimś. Eliza weszła do garderoby i wyprosiła z niej Erasta Pietrowicza.

15 września 1911 roku aktorzy spotkali się w teatrze, a Stern okazał zachwyt ostatnimi wydarzeniami i chciał wykorzystać sensację wywołaną samobójstwem Smaragdowa, co nie do końca podobało się reszcie trupy. W roli głównego aktora tymczasowo został obsadzony Diewiatkin. Aktorzy rozpoczęli próbę, która została zakłócona przez przyjście Fandorina. Erast Pietrowicz poprosił Sterna o rozmowę na osobności. Po wyjściu reżysera Eliza odbyła rozmowę z Regininą, która wspomniała, że Altairskaja ma całą rzeszę wielbicieli i poprosiła, aby odstąpiła jej Limbacha. Lontaine była zaskoczona tymi słowami, bo oznaczało to, że pośród ludzi krążą już plotki o tym, że młody huzar próbował wejść do jej pokoju hotelowego, więc mógł się o nich dowiedzieć także Iskander i planował zabić Limbacha. Jako następna do Elizy przysiadła się Kłubnikina, która wspomniała o tajemniczym zachowaniu Łowczilina – aktor dziwnie się zachowywał; ciągle gdzieś znikał i bez przerwy kłamał, przez co nie można mu w nic wierzyć. Kłubnikina zapytała się Altairskiej, gdzie była rano, bo pukała do jej pokoju, ale nikt jej nie odpowiedział. Do rozmawiających podeszła Lisicka, która oskarżyła Kłubnikinę o szpiegowanie innych. Eliza stanęła w jej obronie i doszło do sprzeczki między aktorkami. Diewiatkin wziął stronę Altairskiej, więc Lisicka zaatakowała go, mówiąc, że jest beztalenciem i nie dostanie głównej roli. Durowa zaczęła bronić drugiego reżysera, ale ten kazał się jej nie wtrącać. Na osobności Durowa wyznała Elizie, że jest nieszczęśliwie zakochana w Diewiatkinie, z czego on zdaje sobie sprawę i dlatego ją odpycha. Durowa powiedziała, że uważa, iż Diewiatkin jest bardzo nieszczęśliwy i ona wcale nie chce, aby odwzajemniał jej uczucia, ale jedynie, aby pozwolił jej się kochać.

Po chwili Stern powrócił z Fandorinem i oznajmił aktorom, że Erast Pietrowicz napisał własną sztukę, którą wystawią w „Arce Noego”. Reżyser był zachwycony, gdyż była to całkowicie nowa sztuka i w dodatku w orientalnym japońskim stylu, więc spodziewał się, że publika oszaleje. Fandorin przeczytał trupie swoją pracę, a wszyscy przyznali, że to wybitne dzieło i podzielili entuzjazm Sterna. Eliza stwierdziła, że była ślepa i pomyliła się co do Erasta Pietrowicza, który mimo wszystko był interesujący i do tego przystojny. Fandorin zaoferował, że jako znawca Japonii może pomóc przy tworzeniu przedstawienia. Mężczyzna dodał, że ma japońskiego przyjaciela, który także może pomóc. Między aktorów zostały rozdzielone role, ale trupa martwiła się o główną męską postać, której bez Smaragdowa nie miał kto zagrać. Stern błagał, aby główną rolę zagrał sam twórca sztuki, ale Fandorin delikatnie odmówił. Eliza zaczęła go prosić, lecz wtedy przyszedł wspomniany japoński przyjaciel Fandorina, Michaił Erastowicz. Reżyser stwierdził, że Japończyk będzie jeszcze lepszy w głównej roli i błagał go, aby zgodził się wystąpić w przedstawieniu. Zaskoczony Masa za pozwoleniem Erasta Pietrowicza przyjął ofertę.

Dzięki wspólnej pracy nad sztuką Eliza i Fandorin zaczęli bliżej się poznawać. Aktorka nabrała przekonania, że mężczyzna się w niej podkochuje, lecz nie zachowywał się przy tym, jak jej pozostali adoratorzy – wierny przyjaciel Prostakow czy dziwaczny, ale ofiarny i szlachetny Diewiatkin. W końcu Erast Pietrowicz wyznał Elizie swoje uczucia i dodał, że swoją sztukę napisał specjalnie dla niej, bo był to jedyny sposób, w jaki mógłby jej zaimponować. Altairskaja zaczęła postrzegać Fandorina jako co raz bardziej pociągającego i 17 września 1911 roku pod pretekstem pożyczenia od niego japońskich rekwizytów do sztuki pojechała z nim do mieszkania, gdzie wspólnie spędzili namiętne chwile. Nagle Eliza uświadomiła sobie, że spotykając się z Erastem Pietrowiczem, naraża go na ogromne niebezpieczeństwo, bo gdyby dowiedział się o tym Iskander, zabiłby jej nowego kochanka. Przerażona aktorka uciekła z mieszkania Fandorina, niczego nie wyjaśniając.

Następnego dnia w teatrze Erast Pietrowicz próbował dowiedzieć się, co się stało, lecz Eliza dała mu do zrozumienia, że to koniec ich krótkiego romansu. Zaskoczony mężczyzna pożegnał się i przestał przychodzić na próby. Aktorka nie chciała opowiadać mu o Altairskim, gdyż bała się, że wtedy Fandorin próbowałby ją chronić i otoczyć opieką, a ona tego nie chciała. Lontaine nie mogła kontynuować związku z Erastem Pietrowiczem ze względu na zagrożenie ze strony jej męża oraz odpowiedzialność przed sztuką – Eliza uważała, że dzięki nieszczęśliwej niespełnionej miłości Fandorin napisze kolejne wspaniałe dzieła literackie.

Przez następne dwa tygodnie Erast Pietrowicz nie przychodził do teatru, a w tym czasie Altairskaja zaprzyjaźniła się z Masą, którego dyskretnie wypytywała o Fandorina. Aktorka dowiedziała się, że Erast Pietrowicz od dawna poszukuje kandydatki na żonę i miał wiele kochanek, lecz ostatecznie żadnej nie poślubił.

2 października 1911 roku Eliza rozpamiętywała chwile spędzone z Fandorinem, którego nie widziała już ponad dwa tygodnie. Humor poprawiła jej awantura w zespole wywołana kolejnym dziwnym wpisem do „Świętej Księgi Arki”. Tym razem ktoś wpisał: „Do benefisu pozostało siedem jedynek”, co zbulwersowało Sterna, który oskarżył Regininę.

W nocy w swoim pokoju hotelowym Eliza rozpamiętywała ostatnie wydarzenia. Nagle usłyszała, że ktoś próbuje otworzyć okno do jej pokoju. Okazało się, że to znowu Limbach, który na linie zjechał z dachu budynku. Zdenerwowana aktorka gwałtownie otworzyła skrzydła okna, co wytrąciło huzara z równowagi. Chłopak puścił się liny i spadł na chodnik, ale nie zrobił sobie krzywdy. Eliza postanowiła, że koniecznie musi zamienić się z kimś na pokoje. Najlepiej z Durową, aby wywołać w hotelu scenę jak z komedii, gdy Limbach wejdzie do pokoju i zacznie dobierać się do drobnej aktorki, biorąc ją za Altairską.

Następnego dnia huzar ponownie włamał się przez okno do pokoju Elizy i pocałował śpiącą aktorkę. Odkrył jednak, że nie jest to jego ukochana, lecz Durowa. Zaskoczona dziewczyna odpowiedziała, że Lontaine jest w pokoju numer 10, gdzie skierował się Limbach. Ale tam znalazł Regininę, która próbowała go uwieść. Chłopak wyskoczył na korytarz, a w hotelu wybuchło zamieszanie. Aktorzy próbowali złapać intruza, więc ten ukrył się w pokoju Lisickiej. Lecz ona także zacęła dobierać się do młodego huzara. Limbach ponownie wybiegł na hotelowy korytarz, gdzie spotkał Diewiatkina, którego zapytał o miejsce pobytu Elizy. Drugi reżyser zaczął bronić drzwi do pokoju, w którym przebywała Altairskaja, ale chłopak ogłuszył go uderzeniem szabli, wszedł do środka i zamknął drzwi na klucz. W końcu odnalazłszy Elizę, powiedział, że jeśli ona go odtrąci, on popełni japońskie samobójstwo. Zaczął ją całować po nogach pod ubraniem, a wciąż zaspana i półprzytomna aktorka nie opierała się. Po chwili Stern, Diewiatkin i Prostakow wyważyli drzwi do pokoju. Limbach uciekł z hotelu, wołając, że kocha Altairską. Eliza postanowiła wykorzystać młodego huzara do rozwiązania problemu jej męża. Chciała opowiedzieć mu całą historię, podejrzewając, że honorowy kornet będzie chciał jej bronić, więc wyzwie Iskandra na pojedynek. Aktorka stwiedziała, że w pojedynku albo Limbach zabije jej męża, albo Iskander zabije huzara, ale wtedy pójdzie do więzienia lub będzie musiał uciekać z Rosji, więc sprawa zostanie załatwiona.

15 października 1911 roku w teatrze po raz pierwszy wystawiono sztukę Fandorina. Spektakl odniósł ogromny sukces. Po przedstawieniu odbył się bankiet, aby świętować premierę. Po chwili przy wszystkich zebranych aktorach Szustrow wygłosił mowę na temat swoich przyszłych planów. Milioner chciał otworzyć wielki przemysł kinematograficzny, a „Arkę Noego” wybrał właśnie dlatego, że sensacyjne podejście Sterna do teatru doskonale do tych planów pasowało. Szustrow skomentował, że magia gry aktorskiej kończy się, gdy opada kurtyna, a on chciał ją unieśmiertelnić, nagrywając filmy. Zaoferował trupie niewyobrażalną sławę i pieniądze. Aktorzy podeszli sceptycznie do jego pomysłów, a Eliza otwarcie skrytykowała Szustrowa, mówiąc, że sztuka właśnie dlatego jest piękna, bo jest niepowtarzalna, a każda chwila w teatrze jest jedyna w swoim rodzaju i nie da się jej zatrzymać. Zaskoczony milioner chciał porozmawiać z Altairską na osobności i wyprowadził ją na korytarz. Na korytarzu Szustrow oświadczył się aktorce, mówiąc, że potrzebuje jej nie jako kobiety, lecz jako wielkiej aktorki, z którą podbije świat kinematografii. Milioner dodał, że jako jej narzeczony zajmie się problemem obecnego męża. Dał jej trzy tygodnie na podjęcie decyzji.

Następnie para weszła do garderoby Elizy, gdzie na podłodze znaleźli martwe ciało Limbacha. Szybko wrócili na bankiet i opowiedzieli pozostałym o śmierci korneta huzarów. Aktorka uznała, że Limbacha na pewno zamordował Iskander, dowiedziawszy się o tym, że chłopak został przyłapany w jej pokoju hotelowym. Zrozumiała, że w obecnej sytuacji tylko małżeństwo z Szustrowem może uratować ją przed mężem, bo przemysłowiec dzięki swoim pieniądzom i wpływom mógł otoczyć ją wystarczającą opieką.

Jednocześnie Altairskaja zaczęła rozumieć, że szczerze kocha Fandorina. Zaczęła wyrzucać sobie, że nie potrafiła wyznać Erastowi Pietrowiczowi swoich prawdziwych uczuć.

17 października 1911 roku Eliza po próbie poprosiła Masę, aby odprowadził ją do hotelu. Para najpierw udała się do restauracji, a potem do hotelowego westybulu. Japończyk opowiedział aktorce o wcześniejszych nieszczęśliwych miłościach Fandorina i wyznał, że Erast Pietrowicz kocha Altairską i właśnie dlatego boi się to przyznać, bo wszystkie kobiety, które kochał umierały. Masa poprosił Elizę, aby była szczera z Fandorinem i nie używała na nim swoich aktorskich sztuczek. Lontaine z płaczem odpowiedziała, że też kocha Erasta Pietrowicza, ale za nic mu tego nie przyzna.

1 listopada 1911 roku Eliza zwierzyła się Prostakowowi ze swoich problemów. Wyjawiła mu, że serce każe jej wybrać Erasta Pietrowicza, ale rozsądek każe przyjąć oświadczyny Szustrowa. Nagle Prostakow zorientował się, że ktoś podsłuchuje ich poufną rozmowę, więc aktor poszedł go przepędzić, lecz nie zauważył, kim był podsłuchujący. Był to Diewiatkin, który postanowił zabić Szustrowa, który stał mu na drodze do serca Elizy.

Altairskaja po długich rozmyślaniach zdecydowała się przyjąć małżeńską propozycję Szustrowa, ale najpierw chciała przekonać się, czy Erast Pietrowicz przestał ją kochać. 2 listopada 1911 roku przyszła do teatru i spotkała tu Fandorina, który uważnie przyglądał się „Świętej Księdze Arki”. Aktorka rozpoczęła z nim rozmowę, ale nie była w stanie ocenić, co mężczyzna do niej czuje. Wspólnie ustalili tylko, że Fandorin poprawi swoją sztukę, dodając do niej pożegnalny wiersz w finałowej scenie, gdy główna bohaterka popełnia samobójstwo.

Eliza w kolejnych dniach chciała kontynuować swój plan zbadania uczuć Fandorina, lecz Erast Pietrowicz nie przychodził do teatru. W końcu nadszedł 5 listopada, gdy minęły trzy tygodnie od kiedy Szustrow się jej oświadczył. Altairskaja rozmyślała o ich wspólnej przyszłości i nagle zdała sobie sprawę, że absolutnie nie wyobraża sobie ślubu ani tym bardziej nocy poślubnej z Szustrowem. Spontanicznie i zanim rozsądek weźmie górę nad emocjami, Eliza zadzwoniła do przemysłowca i powiedziała mu, że ich małżeństwo jest niemożliwe, po czym odłożyła telefon. Następnie aktorka pojechała do teatru na próbę, którą zakłóciło niespodziewane przybycie Simona, biznesowego wspólnika Szustrowa. Zdenerwowany mężczyzna rzucił w Altairską pudełeczkiem z pierścionkiem z brylantem i poinformował, że Szustrow zadzwonił do niego, żaląc się, że Eliza odrzuciła oświadczyny, a potem policja znalazła go martwego w mieszkaniu. Stwierdzono, że milioner popełnił samobójstwo z rozpaczy. Słysząc to, Altairskaja straciła przytomność.

Na polecenie Sterna Eliza z pomocą Kłubnikinej i Prostakowa przeprowadziła się do hotelu „Metropol”. Główna aktorka była przekonana, że Szustrow wcale nie popełnił samobójstwa, lecz zabił go Iskander. Lontaine zdecydowała, że pora ostatecznie zakończyć serię morderstw dokonanych przez Altairskiego z jej powodu. Aktorka postanawiła się zabić, żeby już nikt nie musiał przez nią ginąć. Ponadto w swoich rzeczach w pokoju hotelowym znalazła kolejną karteczkę z pismem męża, w której mężczyzna ostrzegł, że Eliza jest tylko jego i każdy, z kim będzie się zadawać, umrze.

Wieczorem 5 listopada 1911 roku Lontaine zaplanowała podciąć sobie żyły w hotelowym pokoju. Nagle zadzwonił do niej Fandorin, który podyktował jej ułożony obiecany wiersz do finałowej sceny sztuki. Erast Pietrowicz poprzez wiesz chciał przekazać Elizie, że jej miłość jest nic nie warta i być może w następnym życiu będzie z Elizy więcej pożytku. Jednak Altairskaja inaczej zrozumiała przesłanie. Po przeczytaniu wierszu uznała, że to wcale nie ona musi umrzeć, lecz jej mąż, którego uważała za zabójcę.

Następnego dnia Lontaine zwierzyła się Diewiatkinowi ze swojego planu. Asystent reżysera wyznał aktorce miłość i dodał, że wszystko mogłoby być inne, gdyby i ona go pokochała. Eliza odpowiedziała, że Diewiatkin zawsze był jej wiernym oraz odważnym obrońcą, a ona jego damą i chciałaby, żeby tak zostało. Mężczyzna zaoferował, że dla Altairskiej zabije jej męża, lecz kobieta odpowiedziała, że ona sama musi to zrobić, bo dla śledczych musi to wyglądać jak morderstwo w afekcie, aby została uniewinniona. Diewiatkin zgodził się pomóc. Dał Elizie broń i przez kolejne trzy dni uczył się nią posługiwać.

10 listopada 1911 roku po raz kolejny wystawiona została sztuka Fandorina. W trzecim akcie podczas sceny miłosnej Eliza dostrzegał swojego męża, który wstał i oparł się o filar, złożywszy ręce na piesi. Jednak jego zachowanie wcale nie zbiło aktorki z tropu. Sprawiło, że Eliza przytuliła Masę z jeszcze większą namiętnością. O północy Altairskaja i drugi reżyser wyszli z teatru i skierowali się do hotelu. Za nimi podążała grupka wielbicieli, a wśród nich także Iskander. Nagle Eliza wyciągnęła pistolet, wycelowała do męża i nacisnęła spust, lecz broń nie wystrzeliła. Spanikowany Altairski uciekł, a Diewiatkin wytłumaczył aktorce, że zapomniała odbezpieczyć broń. Zdenerwowana Lontaine kazała się zostawić w spokoju i wróciła samotnie do hotelu.

Rano przed próbą Eliza poszła do teatru, gdzie spotkała Fandorina, który pokazuł jej kolejny wpis w „Świętej Księdze Arki”. Pod datą 11 listopada pojawił się napis: „Do benefisu pozostały cztery jedynki. Przygotujcie się!”.

Aktorką targały silne emocje, lecz Erast Pietrowicz nie dostrzegał tego, gdyż skupiony był na rozmyślaniach o tajemniczych słowach o jedynkach. W końcu Altairskaja ze łzami wyznała, że za morderstwami stoi jej zazdrosny mąż. Jednak detektyw nie słuchał jej i nagle doszedł do rozwiązania zagadki i domyślił się, że wpisów dokonywał Diewiatkin, który na godiznę 11:11 zaplanował "swój benefis". W międzyczasie na próbę przyszli aktorzy, a wśród nich również Masa. O jedenastej na próbę przyszedł Diewiatkin, który zamknął salę na klucz i oznajmił, że do benefisu pozostały dwie jedynki.

Drugi reżyser wyszedł na scenę, wyciągnął pistolet i kazał wszystkim aktorom usiąść w pierwszym rzędzie na widowni. Początkowo trupa brała Diewiatkina za wariata. Noe Noewicz próbował go uspokoić, ale został spoliczkowany przez asystenta. Gdy Diewiatkin strzałem zranił Masę, aktorzy zaczęli się go słuchać. Asystent wyjawił, że to on przygotował benefis. Diewiatkin wyjaśnił, że jego zdaniem w sztuce istnieją artyści Dobra i Zła, Życia i Śmierci. On chciał być artystą Życia, lecz Stern i pozostali aktorzy pogardzali nim i nie pozwolili mu na to, więc postanowił zostać artystą Śmierci. Wyznał, że w szkatułce, którą przygotował dla Elizy, ukryty był włącznik detonujący bomby podłożone w teatrze. Punktualnie o 11:11 ładunki miały wybuchnąć, zabijając całą trupę, łącznie z Diewiatkinem – jedenaście jedynek i jedna dziewiątka. Drugi reżyser dodał, że zrobił to wszystko także z miłości – za życia walczył o miłość Elizy i usuwał kolejnych konkurentów stających mu na drodze, lecz aktorka i tak go odtrąciła, więc teraz połączą się razem w śmierci. Diewiatkin poprosił Altairską, aby usiadła obok niego na scenie. Fandorin zwrócił uwagę, że jego osoba psuje cały schemat, gdyż jest dwunastą jedynką. Asystent przyznał mu rację i pozwolił odejść. Erast Pietrowicz rzucił kilka japoński słów do Masy, po czym wybiegł. Japończyk powiedział Diewiatkinowi, ze może ulepszyć swój plan, dodając jedenaście sekund i wysadzając bomby o 11:11:11, bo wtedy suma wszystkich cyfr wyniesie 22, czyli dwukrotność jedenastki. Drugi reżyser przyznał mu rację i przestawił zegar. Eliza spojrzała na sufit teatru i dostrzegła wspinającego się tam Fandorina. Po chwili Erast Pietrowicz zeskoczył z góry na Diewiatkina i obaj stracili przytomność. Tuż przed wybuchem Masa wyrwał przewody ze szkatułki, co dezaktywowało ładunki. Japończyk wytłumaczył Altairskiej, że przed swoją ucieczką Fandorin powiedział do niego „jedenaście sekund”, prosząc, aby załatwił mu dodatkowy czas. Detektyw odzyskał przytomność, a Diewiatkin został aresztowany.

Altairskaja wyznała Erastowi Pietrowiczowi, że za zabójstwa nie odpowiadał Diewiatkin, lecz jej mąż Iskander, który wiele razy jej groził i ostrzegał przed romansowaniem z innymi mężczyznami. W dodatku Eliza po przeprowadzce do nowego hotelu znalazła w swoich rzeczach karteczkę od Altairskiego, a nikt poza Sternem nie wiedział, że aktorka zmieniła miejsce zamieszkania. Tylko Prostakow i Kłubnikina, którzy pomagali przenieść jej bagaże jeszcze o tym wiedzieli. Fandorin domyślił się, że szpiegiem Altairskiego jest Kłubnikina i pod groźbą ujawnienia tej informacji reszcie trupy zażądał od niej podania miejsca zamieszkania męża Elizy.

Wieczorem Fandorin odwiedził Elizę w hotelu i wyznał, że załatwił sprawy z Altairskim, który nie miał nic wspólnego ze śmiercią kolejnych adoratorów żony, a jedynie wykorzystywał zbieg okoliczności, grożąc jej. Fursztacki zmarł z przyczyn całkowicie naturalnych, a Astrałowa zabił Diewiatkin, który wtedy już znał się z Elizą. Erast Pietrowicz i Altairskaja wyznali sobie nawzajem miłość i zdecydowali się na związek bez zobowiązań – ona nadal będzie mogła być aktorką i poświęcać większość swojego życia teatrowi, a on będzie się oddawał swoim pasjom i zainteresowaniom.

Eliza wzięła z Fandorinem ślub cywilny, gdyż nie dostała cerkiewnego rozwodu od poprzedniego męża. Po ślubie z Erastem Pietrowiczem Eliza zamieszkała razem z Fandorinem i Masą w domu w zaułku Swierczkowa, gdzie zajmowała prawą stronę domu, a w dwóch frontowych oknach powiesiła różowe story. Część domu Elizy była poobwieszana plakatami z nią samą w różnych pozach.

Mimo początkowych oporów Eliza pokochała kinematografią, bo zrozumiała, że jest ona dla niej spełnieniem marzeń - może rozkochiwać w sobie miliony widzów na całym świecie. Zmiana w aktorce zaszła po obejrzeniu filmu "Przyjaciele", gdzie po raz pierwszy w historii wykorzystano wielki plan. Simon celowo zaprosił Elizę na pokaz nowatorskiego filmu, aby łatwiej przekonać ją do współpracy. Rozpoczynając karierę filmową, aktorka zmieniła imię na Klara Łunna. Żądała, aby w codziennym życiu także zwracać się do niej pseudonimem, czego Fandorin nie znosił, bo miał wrażenie, że w ten sposób przekreśla pamięć po wcześniejszych kobietach, które kochał, że poniża je i zdradza.

Szybko okazało się, że małżeństwo Altairskiej i Fandorina było nieudane. Erastowi Pietrowiczowi minęło pierwsze zaślepienie i dostrzegł, że jego i Elizy zupełnie nic nie łączy. Przez rok małżeństwa Fandorin dostrzegł, jaka jego żona jest naprawdę i znudził się miłością do niej, gdy zrozumiał, że to, co w zakochaniu brał za prostolinijność w rzeczywistości jest brakiem rozumu, to, co brał za ożywienie jest kapryśnym charakterem, a to, co brał za szczerość jest aktorstwem. Fandorina nużyło też to, że Eliza za wszelką cenę chciała podobać się każdemu w otoczeniu. Mimo niechęci do żony Erast Pietrowicz jeździł z nią na plany teatralne i filmowe, gdyż obiecał jej to.

1 stycznia 1912 roku Eliza i Erast Pietrowicz wracali razem z występów teatralnych, a 31 grudnia 1912 roku wracali z planu filmowego w Częstochowie, gdzie Eliza grała zdesperowaną panienkę próbującą skłonić patriarchę Filareta do kapitulacji przed rzymskim papieżem. Rola nie była duża, ale efektowna. Gdy grupa chciała wracać do Warszawy, okazało się, że nie ma już biletów pierwszej klasy na bezpośredni pociąg do Moskwy. Eliza nie jeździła drugą klasą, więc musieli pojechać z przesiadką w Kielcach. Na trasie zostali zatrzymani ze względu na obrabowanie jadącego przed nimi pociągu. Fandorin udał się na poszukiwanie bandyty, a Eliza wraz z Masą wrócili do Moskwy.

Po trzech latach małżeństwa Erast Pietrowicz nabrał przekonania, że wcześniej zakochał się w zupełnie innej osobie, która może nawet nigdy nie istniała. Fandorin chciał rozstać się z Klarą, lecz nie mógł złamać słowa danego przy ślubie, więc liczył, że żona go zdradzi i będzie miał powód, aby odejść. Jednak kobieta nie miewała romansów, była zadowolona z sytuacji rodzinnej: nieuciążliwy, wiecznie nieobecny małżonek, który się nie naprzykrza, nie przeszkadza w życiu artystycznym, nie jest zazdrosny. Takiego męża Klara mogła bez wstydu pokazać publiczności - stateczny, elegancko ubrany, z imponującą siwizną. Kilka razy w roku Fandorin wypełniał ciężką powinność i pojawiał się w wielkim świecie u boku żony, ale na tym jego małżeńskie obowiązki się kończyły. Jednocześnie kobieta była świadoma, że dawno utraciła wpływ na Masę, ale i tak od czasu do czasu podejmowała próby zaprzyjaźnienia się z nim.

W 1914 roku Klara wyjechała do Baku na plan filmowy, gdzie razem z Simonem i Leonem Artem kręciła film o orientalnej tematyce - "Miłość kalifa". Aktorka miała zagrać rolę bagdadzkiej piękności Bibigul.

16 czerwca 1914 roku na plan filmowy przyszedł Fandorin wraz z Masą. Klara ubłagała męża, aby następnego dnia poszedł z nią na bankiet organizowany przez Artaszesowa. Erast Pietrowicz nie był zadowolony, lecz zgodził się, gdyż chciał na przyjęciu spotkać się z Szubinem.

17 czerwca 1914 roku Klara oraz Erast Pietrowicz pojechali do posiadłości Artaszesowa. Fandorin wyszedł wcześniej z bankietu i na drodze do miasta został zaatakowany przez bandytów. Policja nie odnalazła jego ciała, więc uznano, że został utopiony w szybie naftowym. Po rzekomej śmierci męża Klara z rozpaczy i w chwili słabości zdradziła Fandorina z Leonem Artem. Potem twierdziła, że ona i Fandorin nie byli udaną parą, bo za bardzo się różnili, a ona i Leon są bardzo podobni i rozumieją się bez słów.

Gdy okazało się, że Erast Pietrowicz jednak żyje, Klara i Leon przyszli do jego pokoju hotelowego i opowiedzieli mu, co zaszło między nimi. Ku ich zaskoczeniu Fandorin był tym zachwycony, gdyż dawało mu to upragniony powód do rozstania się z żoną.

3 lipca 1914 roku Klara razem z całą ekipą filmową została porwana na polecenie Dzięcioła, który chciał zatrzymać Fandorina jak najdłużej w Baku. W nocy z 5 na 6 lipca 1914 roku porywacze zmusili aktorkę do napisania listu do Erasta Pietrowicza z prośbą o ratunek, bo chcieli go ściągnąć do opuszczonego domu w Czarnym Mieście. Następnie Dzięcioł uwolnił Klarę, bo aktorka nie była mu już do niczego potrzebna.

Dalsze losy Klary nie są znane. Po wybuchu rewolucji w Rosji prawdopodobnie wyemigrowała na Zachód.

## Charakter

Eliza uważała, że bycie aktorką to nieprzemijający, ciągły głód. Głód tak ogromny, że nikt nie jest w stanie go zaspokoić, nie ważne jak bardzo by kochał. Uważała, że aktorce zawsze będzie za mało miłości jednego mężczyzny, bo ona potrzebuje miłości całego świata - młodych, starych, dzieci, zwierząt, innych kobiet. Altairskaja twierdziła, że aktorka cały czas zachowuje się tak, aby inni ją pokochali. Przez to zdaniem Elizy aktorka jest najbardziej nieszczęśliwą osobą na świecie, bo nie jest możliwe, żeby wszyscy ją pokochali, lecz jednocześnie jest najszczęśliwsza, bo żyje w ciągłym oczekiwaniu, jak zakochana przed spotkaniem z ukochanym. Ten słodko ćmiący ból Eliza uważała właśnie za swoje szczęście.

Traktowała całe swoje życie jak grę aktorską. Wydarzenia ze swojego życia oceniała z punktu widzenia tego, jak jej zachowanie wyglądałoby na scenie i jak odebrałaby je publika. Chwile gdy okazywała emocje, zapamiętywała, żeby później wykorzystać je jako inspirację podczas wcielania się w role. W swoich rozmowach często wykorzystywała fragmenty ról, które uznała za pasujące do sytuacji.

Lontaine twierdziła, że w teatrze piękne jest to, że jest żywy, trwa tylko chwilę i jest niepowtarzalny. Drugiej takiej chwili już nigdy nie będzie, nie da się jej zatrzymać i właśnie dlatego jest piękna. Uważała, że Szustrow ze swoim planem uwiecznienia i unieśmiertelnienia teatru jest wrogiem sztuki i dlatego odmówiła gry w produkcjach kinematograficznych. Ostatecznie jednak Eliza zmieniła zdanie po obejrzeniu filmu "Przyjaciele", gdzie po raz pierwszy w historii wykorzystano wielki plan. Wtedy aktorka zrozumiała, że kinematografia jest spełnieniem jej marzeń - mogłaby rozkochiwać w sobie miliony widzów na całym świecie.

Nie zgadzała się z Szustrowem w zakresie jego teorii, że aktor jest emocjonalnym nędzarzem. Zdaniem Altairskiej aktorzy jako ludzie szczególni mieli szczególny układ emocjonalny i nawet jeśli inwestowali swoje uczucia w odgrywane role, to uczucia te wracały do nich poprzez zachwyt publiczności.

Jedną z idolek Elizy była Sarah Bernhardt. Altairskaja pragnęła, tak jak ona, pracować w teatrze aż do starości. Marzyła także, aby umrzeć na scenie, niczym Edmund Kean. Chciała, żeby podziwiały ją tysiące ludzi myślący, że to element roli, łkali ze wzruszenia, a ona mogłaby wydać ostatnie tchnienie, słysząc oklaski i brawa. Jednocześnie Eliza bardzo bała się skończyć jak Sarah Bernhardy - nie potrafić być naturalną, wiecznie grać nawet poza sceną, zatracić siebie, stać się cieniem, maską.

Eliza od zawsze miała słabość do teatralnych przystojniaków. Zawsze podobali się jej mężczyźni, którzy w dojrzałymi wieku wciąż się rumienili. Podniecały ją mądre rozmowy z mądrym mężczyzną.

Lontaine cierpiała na refleksomanię - powszechną psychozę wśród aktorek sprawiającą, że miewała uczucie, iż nie istnieje w rzeczywistości. Musiała chociaż raz na dwie, trzy minuty spojrzeć na siebie w lustrze, aby pozbyć się swoich obaw.

Była osobą bardzo skrytą. Głębsze relacje nawiązywała z nielicznymi osobami.

Żeby przed próbami teatralnymi naładować się twórczą energią, Lontaine jeździła otwartym automobilem lub szła piechotą po mieście, aby przechodnie mogli ją podziwiać, oglądać się za nią i krzyczeć z uznaniem.

Miała wpojoną dyscyplinę we wszystkim, co dotyczyło jej wyglądu i stroju. Nie pozwalała sobie wyjść na zewnątrz bez odpowiedniego ubrania, umalowania i uczesania.

Eliza nie uznawała imiona patronimicznych, bo uważała, że trącą martwotą i Azją, jakby człowiek był własnością swojego ojca, a swoim zdaniem Eliza należała wyłącznie do siebie.

Nie rozumiała przyjemności płynącej z wiecznego przemieszczania się z miejsca na miejsce - nie rozumiała celu życia podróżników.

Eliza jako jedyna z trupy "Arki Noego" znała prawdziwy powód rozstania się Razumowskiego i Regininy. Całkowicie popierała Regininę w tej kwestii.

Początkowo uważała, że Fandorin jest nudny i pretensjonalny, ale po tym jak przedstawił swoją sztukę, Eliza zrozumiała że była ślepa i głupia, bo Fandorin jest przystojnym i interesującym mężczyzną.

Zdaniem Sterna Eliza miała słabostkę polegającą na nadmiernym przeciąganiu pauz podczas scen.

Lubiła kolor lila oraz kość słoniową, z której ozdobne spinki nosiła we włosach.

Nie wysyłała pocztówek bez koperty, bo już kilkukrotnie zdarzało się, że pocztówka z jej podpisem była kradziona na poczcie.

Po ślubie z Fandorinem Eliza miała zwyczaj uroczystego żegnania każdej pory roku - organizowała wtedy przyjęcie, na które zapraszała znajomych. Jej mąż zwykle starał się unikać obecności na tych przyjęciach.

Po trzech latach nieudanego małżeństwa Fandorin uważał, że Eliza była niemądrą, zbzikowaną, niestałą pozerką, która dzięki wspaniale odgrywanej przychylności wobec ludzi potrafiła zdobyć zaufanie prawie każdego człowieka. Kobieta miała spojrzenie i barwę głosu, od których dawniej Fandorinowi miękło serce, lecz po trzech latach związku wywoływały w nim jedynie rozdrażnienie.

Eliza potrafiła na zawołanie płakać naturalnymi łzami, co zawsze poruszało widzów w teatrze. Gdy naprawdę płakała, przestawała panować nad mimiką, twarz jej się wykrzywiała i zaczynała przypominać normalną, ludzką. Fandorin potrafił rozpoznać, kiedy jego żona płacze naprawdę, a kiedy tylko udaje, ale po trzech latach małżeństwa nawet prawdziwy płacz nie robił na nim wrażenia. Ostatecznie gdy Eliza poinformowała Fandorina, że go zdradziła, Erast Pietrowicz zrozumiał, że jego żona nie jest złą osobą, ale jest po prostu emocjonalną inwalidką niepotrafiącą odróżnić gry od życia, a uczuć prawdziwych od fikcyjnych.

Eliza lubiła robić skandale, dla których osobiście układała plany i w których często była w centrum zainteresowania. Uwielbiała znajdować się w centrum uwagi.

Zdaniem Masy Eliza była trzecią z trzech kobiet, które Fandorin bardzo kochał w swoim życiu. Masa uważał, że Eliza tak naprawdę nigdy nie istniała, bo ona cały czas tylko grała różne role i przez to nigdy nie była samą sobą.

## Ciekawostki

* W mikropowieści "Dokąd płyniemy?" pojawia się informacja, że Fandorin i Eliza są małżeństwem od ponad dwóch lat. W rzeczywistości w trakcie wydarzeń z mikropowieści byli małżeństwem nieco ponad rok, gdyż poznali się we wrześniu 1911 roku.

## Wystąpienia

* "Świat jest teatrem"
* "Czarne miasto"
* "Planeta Woda: Dokąd płyniemy?"
* "Nie żegnam się" (wspomniana)