Hc Sách Huấn Ca

## Đoạn 1

Đoạn này được dò bởi :

* 1 1 Mọi sự khôn ngoan bởi Đức Chúa Lời, hằng ở cùng Chúa, từ trước đời đời.
* 1 2 Chớ thì ai đếm cát biển, giọt mưa, ngày các đời? Ai đo lời cao, đất rộng, vực sâu ru?
* 1 3 Ai thăm suốt sự khôn ngoan Đức Chúa Lời có [trước mọi sự ru?
* 1 4 Sự khôn ngoan sinh ra trước mọi sự, trí hiểu biết khôn sáng từ trước đời đời.
* 1 5 Mạch sự khôn ngoan là lời Đức Chúa lời trên các nơi cao, lối vào đấy là các điều răn đời đời.
* 1 6 Cội rễ sự khôn ngoan tỏ cho ai? Các mưu luận nó chớ thì ai biết?
* 1 7 Phép dạy răn sự khôn ngoan bày tỏ cho ai? Ai hiểu biết các đường lối nó trùng điệp?
* 1 8 Có một Đấng cao cả, Đấng dựng nên có phép tắc vô cùng, Vua cầm quyền, rất đáng sợ hãi, ngự trên toà vị Người, là Chúa cai trị.
* 1 9 Người dựng nên nó trong thánh Thần, trông xem, tính toán, lường đo:
* 1 10 Giốc đổ nó trên các việc Người, trên các loài xác thịnh tuỳ lượng Người, ban nó cho kẻ có lòng kính mến Người.
* 1 11 Sự kính dái Chúa là vinh hiển, sáng danh, vui mừng, triều thiên khoái lạc.
* 1 12 Sự kính dái Chúa làm cho lòng vui vẻ, ban cho mừng rỡ, khoái lạc, thọ tràng.
* 1 13 Kẻ kính dái Chúa sẽ được phúc trong kì sau hết, sẽ được chúc phúc trong ngày qua đời.
* 1 14 Sự kính mến Đức Chúa Lời là sự khôn ngoan, đáng kính chuộng.
* 1 15 Nó tỏ mình cho ai, kẻ ấy xem thấy nó, nhận biết sự cả thể nó, liền kính chuộng nó.
* 1 16 Đầu sự khôn ngoan là kính dái Chúa, nó sinh ra làm một vuối các kẻ ngay chính từ lòng mẹ, nó bước đi cùng các phụ nữ kén chọn, tỏ mình cho các kẻ công chính ngay lành.
* 1 17 Sự kính dái Chúa là đạo đức thông mình,
* 1 18 Đạo đức gìn giữ lòng, làm chon gay chính, ban cho vui vẻ mừng rỡ.
* 1 19 Kẻ kính dái Chúa sẽ được phúc, sẽ được chúc phúc trong ngày mệnh chung.
* 1 20 Kính dái Đức Chúa Lời là sự khôn ngoan lọn vẹn, sẽ được đầy dẫy các hoa lái nó.
* 1 21 Nó sẽ làm cho nhà kẻ ấy được đầy sản vật, kho lẫm đầy của châu báu nó.
* 1 22 Sự kính dái Chúa là mũ miện sự khôn ngoan, ban cho đầy sự bằng yên và hoa lái sự rỗi:
* 1 23 Xem thấy, và lường đoán nó: cả hai điều bởi Đức Chúa Lời ban cho
* 1 24 Sự khôn ngoan ban phát trí hiểu biết thông minh, gia thêm vinh hiển cho kẻ cầm giữ nó.
* 1 25 Cội rễ sự khôn ngoan là kính dái Chúa, các chi chánh nó thọ tràng.
* 1 26 Trong kho châu báu sự khôn ngoan có trí hiểu biết và đạo đức thông mình, kẻ có tội lấy sự khôn ngoan làm gở lại.
* 1 27 Sự kính dái Chúa khu trừ sự tội:
* 1 28 Kẻ không kính dái chẳng được nên ngay lành; lòng hay giận dữ làm cho nó giốc đổ.
* 1 29 Kẻn nhịn nhục đợi trông kì hẹn, sau sẽ lả sự vui mừng cho nó
* 1 30 Kẻ sáng khôn giấu các lời mình đến thì tiện, sẽ có nhiều miệng môi ngượi khen sự khôn sáng nó.
* 1 31 Trong kho có sự không ngoan có phép dạy răn;
* 1 32 Kẻ có tội lấy việc thờ phượng Đức Chúa Lời làm gở lạ.
* 1 33 Hỡi con, còn them khát sự khôn ngoan, hãy giữ sự công chính,
* 1 34 Vì sự khôn ngoan và phép răn dạy là sự kính dái Chúa; sự đẹp lòng Chúa,
* 1 35 Là chính trực, hiền lành, Chúa sẽ làm cho nó đầy của châu báu.
* 1 36 Mày chớ bất trung chẳng kính dái Chúa; chớ đem hai lòng đến gần Người.
* 1 37 Chở giả hình trước mặt người ta, chớ dùng miệng môi làm dịp vấp phạm.
* 1 38 Hãy cẩn thận trong những sự này kẻo mày sa ngã, làm xỉ nhục cho linh hồn mày:
* 1 39 Chúa sẽ bày tỏ các sự kín nhiệm mày, và giập nát mày trong hội:
* 1 40 Vì mày đã đến gần Chúa cách gian tà, và lòng mày đầy sự giả dối gian giảo.

## Đoạn 2

Đoạn này được dò bởi :

* 2 1 Hỡi con, con đến gần làm tôi Đức Chúa Lời, hãy đứng trong sự công chính, dái sợ, và dọn linh hồn mình cho được chịu thử thăm.
* 2 2 Mày hãy đè nén lòng mày và nhịn nhục; hãy ghé tai mày chịu lấy lời khôn sáng; chớ bối rối trong thì thử thăm
* 2 3 Hãy nín nhịn đợi trông Chúa, kết hợp cùng Chúa, hãy nhịn nhục để sau sự sống mày được thêm lên.
* 2 4 Hãy chịu lấy những sự mày gặp phải; hãy vững vàng trong sự đau đới, nhịn nhục trong sự thấp hèn:
* 2 5 Bởi vì vàng bạc thử rèn trong lửa, còn kẻ lành trong lò gian nan.
* 2 6 Hãy trông cây Chúa thì Chúa sẽ chịu lấy mày, hãy dọn đường lối mày cho ngay, hãy cậy trông Chúa, giữ sự kính dái Chúa cho đến tuổi già.
* 2 7 Các kẻ kính dái Chúa hãy đợi trông nhân từ Chúa; chớ rời khỏi Chúa kẻo bay sa ngã.
* 2 8 Các kẻ kính dái Chúa hãy tin cậy Chúa thì bay chẳng mất phần thưởng.
* 2 9 Các kẻ kính dái Chúa hãy trông cậy Chúa, thì nhân từ sẽ đem sự mừng rỡ cho bay.
* 2 10 kẻ kính dái Chúa hãy kính mến Chúa, thì lòng bay sẽ được sự sáng soi cho.
* 2 11 Hỡi con cái, bay hãy nhận xem các dòng dõi loài người, hãy biết chẳng ai cậy trông Chúa mà phải hổ người.
* 2 12 Chớ thì có ai vững vàng trong các điều răn Chúa mà phải chê bỏ? hay là ai kêu cầu Chúa mà Chúa dể duôi nó?
* 2 13 Vì Đức Chúa Lời tốt lành nhân từ, tha tội lỗi trong ngày gian nan, là Đấng bênh vực các kẻ tìm cầu Chúa trong sự chân thật.
* 2 14 Khốn cho kẻ nhị tâm, miệng môi gian giảo, tay hay làm sự dữ, và cho kẻ có tội bước đi trên đất hai đường.
* 2 15 Khốn cho kẻ nát đảm, chẳng cậy trong Đức Chúa Lời, bởi đấy nó chẳng được Chúa bênh vực!
* 2 16 Khốn cho các kẻ mất sự nhịn nhục, lìa bỏ đường ngay chính, ghé theo lối gian tà!
* 2 17 Chúng nó sẽ làm đí gì, khi Chúa bắt đầu khem xét?
* 2 18 Các kẻ kính dái Chúa chẳng bất khẳng chẳng tin lời Chúa; và các kẻ kính mến Chúa giữ đường lối Người.
* 2 19 Các kẻ kính dái Chúa sẽ tìm tòi những sự đẹp lòng Chúa; và các kẻ kính mến Chúa sẽ tìm tõi những sự được đầy lề luật.
* 2 20 Các kẻ kính dái Chúa sẽ dọn lòng mình, Chúa làm cho linh hồn nên lành thánh trước mắt Chúa.
* 2 21 Các kẻ kính dái Chúa vâng giữ các điều răn Chúa, nhịn nhục cho đến khi Chúa thăm xét,
* 2 22 Mà rằng; nếu chúng ta chẳng ăn năn tội, thì chúng ta sẽ phải tay Chúa, chẳng phải tay loài người.
* 2 23 Chúa cao trọng bao nhiêu, thì nhân từ Người cũng bấy nhiêu.

## Đoạn 3

Đoạn này được dò bởi :

* 3 1 Các con cái sự khôn ngoai là hội các kẻ công chính: dòng dõi chúng nó là vâng lời và kính mến.
* 3 2 Hỡi các con cái, hãy nghe lý đoán cha, và làm như vậy cho được rỗi.
* 3 3 Vì Chúa muốn cho con cái thảo kính cha, làm cho quyền mẹ bền đỗ trên con cái.
* 3 4 Kẻ kính mến Chúa kêu cầu vì tội lỗi sẽ được tha, sẽ giữ mình sạch khỏi nó, sẽ được dủ nghe trong lời hằng cầu nguyện
* 3 5 Kẻ thảo kính mẹ mình khác nào người thu tích của châu báu.
* 3 6 Kẻ thảo kính cha mình sẽ được vui vẻ trong con cái, trong ngày nó khấn nguyện sẽ được dủ nghe.
* 3 7 Kẻ thảo kính cha sẽ được thọ tràng, và kẻ vâng lời cha làm cho mẹ được mát mẻ.
* 3 8 Kẻ kính dái Chúa, thảo kính cha mẹ, vâng phục cha mẹ như chúa, là kẻ thân sinh.
* 3 9 Mày hãy lấy việc làm, và lời nói thảo kính cha mày trong sự nhịn nhục.
* 3 10 Để mày được chúc phúc bởi người, và phần phúc được bền đỗ đến ngày sau hết.
* 3 11 Lời cha chúc phúc làm cho nhà con cái bến đỗ, lời mẹ rủa rê rổ đến chân nền.
* 3 12 Mày chớ phô mình vì cha mày xỉ nhục, bởi người hổ ngươi, mày chẳng được hiển vinh.
* 3 13 Con hiển vinh bởi cha được tôn kính, cha ố danh thì con phải nhuốc nha.
* 3 14 Hỡi con, con hãy chịu lấy tuổi già cha, chớ phiền lòng người đang khi sống.
* 3 15 Hãy dong dưỡng khi người sút kém mưu lo, chở để duôi người vì mày tài sức, bởi sự làm phúc cho cha chẳng phải bỏ quên.
* 3 16 Vì tội mẹ sẽ là cho mày sự lành;
* 3 17 Sẽ gầy dựng cho mày trong sự công chính, trong ngày gian nan sẽ nhớ đến mày, các tội lỗi mày sẽ tiêu tan như giá đông khi thanh giời.
* 3 18 Kẻ bỏ cha phải ố danh quá bội, kẻ trêu mẹ giận vô phúc trước mặt Đức Chúa Lời.
* 3 19 Hỡi con, mày hãy làm các việc mày trong sự nhân lành, chẳng những người ta khen, lại được yêu chuộng.
* 3 20 Mày càng sáng thì càng hạ mình trong mọi sự, sẽ được ơn trước mặt Đức Chúa Lời:
* 3 21 Có một Đức Chúa Lời có quyền phép cả, kẻ khiêm nhường làm sáng danh Người.
* 3 22 Mày chớ tìm những sự vượt khỏi mày, chớ lục xét những sự quá sức mình: một hãy hằng tưởng những sự Đức Chúa Lời truyền cho mày, chớ dò thăm những việc Chúa.
* 3 23 Vì chẳng cần cho mày xem thấy những sự mầu nhiệm nhãn tiền.
* 3 24 Mày chớ hay rỏ xét những sự vô ích, chớ thử thách những việc Chúa.
* 3 25 Đã tổ cho mày nhiều sự quá trí loài người;
* 3 26 Có nhiều kẻ lầm lạc vì mê thích biết những sự ấy, tài trí cầm buộc nó trong sự giả dối.
* 3 27 Lòng cường ngạnh sẽ phải sự dữ trong ngày sau hết; kẻ yêu chuộng hiểm nghèo thì sẽ chết trong nó.
* 3 28 Lòng theo hau lối chẳng được may, kẻ tà tâm sẽ vấp ngã trong ấy.
* 3 29 Lòng gian ác chất đầy sự gian nan, kẻ có tội gia thêm sự tội.
* 3 30 Đám kẻ kiêu căng chẳng được sự rỗi, gốc sự tội mọc rễ trong chúng nó, mà chúng nó chẳng hiểu biết.
* 3 31 Lòng kẻ khôn ngoan tỏ ra trong sự khôn ngoan, tai tốt lành thích nghe sự khôn sáng.
* 3 32 Lòng kẻ khôn ngoan thông sáng sẽ giữ mình sạch tội, được thịnh sự trong các việc công chính.
* 3 33 Nước hay tắt lửa đang cháy, sự bố thí hay ngăn sự tội:
* 3 34 Chúa đoái xem kẻ làm ơn, nhớ lại nó về sau, khi sa ngã nó sẽ được nền kiên cố

## Đoạn 4

Đoạn này được dò bởi :

* 4 1 Hỡi con, chớ gian lận bố thí cho kẻ khó, chớ ngảnh mặt khỏi kẻ khó khăn
* 4 2 Chớ dể duôi kẻ nghèo đói, chớ khiêu khích kẻ bần cùng.
* 4 3 Chớ phiền lòng kẻ khó nghèo, chớ giãn sự bố thí cho kẻ cùng cực.
* 4 4 Chớ chê chối lời kẻ gian nan kêu cầu, chớ ngảnh mặt mày khỏi kẻ khó khăn.
* 4 5 Chớ tránh mắt mày khỏi kẻ bần cùng vì buồn giận; chớ để kẻ kêu cầu nguyền rủa sau mày:
* 4 6 Vì kẻ nguyển rủa mày trong sự linh hồn cay đắng, lời nó cầu xin sẽ dủ nghe: Đấng đã dựng nên nó dủ nghe nó.
* 4 7 Mày hãy tỏ mình dễ dàng trang đám kẻ khó khăn, hãy hạ mình trước mặt kẻ già, cúi đầu trước mặt người sang.
* 4 8 Hãy ghé tai mày cho kẻ khó, chớ phiền, hãy lả nợ mày, đáp lại vuối nó hoà nhã hiền lành.
* 4 9 Hãy cứu chữa kẻ phải ức ép cho khỏi tay kẻ kiêu căng; chớ lấy sự ấy làm cay đắng trong linh hồn mày.
* 4 10 Khi xét đoán hãy tỏ nhân từ vuối kẻ mồ côi như cha, vuối mẹ chúng nó như chồng;
* 4 11 Thì mày sẽ nên như con Đấng cao cả hay vâng lời, Chúa sẽ thương xót mày hơn mẹ.
* 4 12 Sự khôn ngoan thở hơi sống cho con cái mình, chịu lấy kẻ tìm cầu mình, đón trước đường công chính.
* 4 13 Kẻ ái mộ nó, ái mộ sự sống, kẻ tỉnh thức ở nơi nó sẽ được sự vui thích bởi nó.
* 4 14 Kẻ cầm giữ nó sẽ được sự sống làm cơ nghiệp, nó đến đâu thì Đức Chúa Lời chúc phúc đến đấy.
* 4 15 Kẻ làm tôi nó suy phục Đấng thánh; những kẻ ái mộ nó được Đức Chúa Lời thương yêu.
* 4 16 Kẻ nghe nó sẽ đoán xét các dân, và kẻ trông xem nó sẽ được kiên cố.
* 4 17 Kẻ trông cậy nó sẽ được nó làm cơ nghiệp, và dòng dõi kẻ ấy sẽ được vững bền:
* 4 18 Vì nó bước đi vuối kẻ ấy trong sự thử thăm, kén chọn kẻ ấy trước hết;
* 4 19 Đem sự dái dợ, kinh hãi và thử thăm trên kẻ ấy, rèn tập trong sự gian nan phép dạy răn, cho đến khi rèn thử trong các ý tưởng, và tin kẻ ấy.
* 4 20 Nó sẽ kiên cố và dẫn đàng ngay chính cho kẻ ấy, làm cho vui mừng;
* 4 21 Bày tỏ những sự mầu nhiệm mình cho kẻ ấy, thu tích trên kẻ ấy sự thông minh, hiểu biết công chính.
* 4 22 Nếu kẻ ấy lầm lạc thì sẽ bỏ nó, trao nó trong tay kẻ thù mình.
* 4 23 Hỡi con, hãy giữ thì giờ, và lánh sự dữ.
* 4 24 Chớ thẹn tỏ sự thật vì linh hồn mày;
* 4 25 Vì có sự thẹn sinh sự tội, lại có sự thẹn được vinh hiển ơn nghĩa.
* 4 26 Mày chớ vì thể hiện ai đối địch vuối mày, chớ nói dối làm hại linh hồn mày.
* 4 27 Chớ dái nể kẻ khác khi nó sa ngã.
* 4 28 Chớ cầm giữ lời trong thì rỗi. Chớ giấu sự khôn ngoan mày trong sự vinh hiển nó.
* 4 29 Bởi miệng lưỡi nhận biết sự khôn ngoan; khôn sáng, thông minh, răn dạy trong lời kẻ khôn ngoan, và kiên cố trong các việc công chính.
* 4 30 Mày chớ tìm cách đối địch lời chân thân, khi mày mê muội nói dối hãy hổ ngươi.
* 4 31 Mày chớ thẹn xưng tội lỗi mày; chớ suy phục ai về đàng tội.
* 4 32 Mày chớ chống cưỡng, đối địch kẻ quyền thế; chớ gắng sức ngược dòng sông.
* 4 33 Song vì công chính hãy tận lực, hãy tranh chiến cho đến chết, vì sự công bằng, thì Đức Chúa Lời sẽ dẹp đánh kẻ thù mày thay vì mày.
* 4 34 Chớ nhẹ kíp trong lưỡi mày, mà làm biếng trì duyên trong các việc mày.
* 4 35 Mày chớ như sư tử trong nhà mày, giốc đổ các đầy tớ mày, đè nén kẻ thuộc về mày.
* 4 36 Tay mày chớ giơ ra khi chịu lấy, và co lại lúc ban ra.

## Đoạn 5

Đoạn này được dò bởi :

* 5 1 Mày chớ nương cậy gia tài gian trá, chớ rằng: đã đủ cho lót đời tôi: vì nó chẳng làm ích trong lúc mây mù báo oán.
* 5 2 Khi mày mạnh sức, chớ theo lòng mày mê tham,
* 5 3 Chớ nói: tôi sức lực dường nào! Hay là nói: nào ai bắt tôi suy phục trong các việc tôi? Vì chắc Đức Chúa Lời sẽ oán lả.
* 5 4 Mày chớ nói: tôi đã phạm tội, nào có gặp sự gì khó? Vì Đấng cao cả hay nhịn sự oán lả.
* 5 5 Mày chớ chẳng sợ vì sự tội đã được tha, chớ gia thêm tội trên tội.
* 5 6 Chớ nói: lòng nhân từ Chúa cả thể, tội lỗi tôi nhiều Chúa sẽ thương xót;
* 5 7 Vì nhân từ và thịnh nộ Chúa vội đến, thịnh nộ Chúa nhìn xem kẻ có tội.
* 5 8 Mày chớ trì duyên lở lại cùng Chúa, chớ lần lữa rầy mai;
* 5 9 Vì cơn thịnh nộ Chúa sẽ đến bất ưng, sẽ tan tác mày trong thì oán lả.
* 5 10 Mày chớ bối rối trong gia tài gian ác, vì nó chẳng làm ích cho mày trong kì mây mù oán lả.
* 5 11 Mày chớ buông mình trong tứ phong, chớ giao khắp các đường lối: vì các kẻ có tội tỏ mình thể ấy trong hai lưỡi.
* 5 12 Hãy vững vàng trong các đường lối Chúa, trong sự chân thật khôn sáng thông minh, thì sự bằng yên công chính sẽ theo mày.
* 5 13 Mày hãy hiền hoà nghe lời nói cho hiểu biết, đoạn sẽ cứ khôn ngoan đáp lại lời thật.
* 5 14 Nếu mày hiểu biết, hãy đáp lại cùng người ta; bằng không, hãy để tay trên miệng mày, kẻo mắc phải lời mê muội mà mày hổ ngươi.
* 5 15 Sự sang trọng vinh hiển bởi lời kẻ khôn sáng, lưỡi kẻ dại dột làm cho mình bại hoại.
* 5 16 Mày chớ phải gọi là kẻ nói mách, kẻo mắc trong lưỡi mình mà hổ ngươi.
* 5 17 Xấu hổ phàn nèn trên kẻ trộm, đoán dữ trên kẻ hai lưỡi; còn kẻ nói mách phải chê ghét, thù nghịch, hổ ngươi.
* 5 18 Mày hãy giữ công luận, dù kẻ trọng người hèn cũng như nhau.

## Đoạn 6

Đoạn này được dò bởi :

* 6 1 Mày chớ đổi sự nghĩa thiết tha thù nghịch vuối người ta; vì kẻ dữ chỉ được sự de duôi, xỉ nhục làm cơ nghiệp, các kẻ có tội hay ghen và hai lưỡi cũng vậy.
* 6 2 Mày chớ đem mình lên trong ý tưởng linh hồn mày, như con bò đực, kẻo sức mạnh mày phải giập nát trong sự dại dột;
* 6 3 Ăn các lá mày, huỷ hoại các hoa lái mày, và mày phải bỏ như cây khô trên rừng.
* 6 4 Vì linh hồn gian ác làm hư hoại kẻ được nó, trao cho kẻ thù được vui mừng, đem nó vào số phận kẻ độc dữ.
* 6 5 Lời ngọt ngào thêm nhiều bạn nghĩa, làm nguôi các kẻ thù; lưỡi êm ái làm dư vật trong kẻ hiền lành.
* 6 6 Mày hãy hiền hoà vuối nhiều người, song trong nghìn hãy chọn một làm kẻ mưu luận
* 6 7 Nếu mày cho bạn nghĩa, hãy nghiệm nó trong sự thử thăm, chớ vội tin nó.
* 6 8 Bởi vì có bạn nghĩa tuỳ thì thế, chẳng vững chắc trong ngày gian nan.
* 6 9 Lại có bạn hữu lở nên kẻ thù; có bạn hữu tỏ ra ghen ghét, tranh cạnh, nguyền rủa.
* 6 10 Có bạn hữu đồng bàn, song chẳng vững chắc trong ngày hiểm trở.
* 6 11 Nếu có bạn hữu vững vàng chính trực, nó vuối mày nên kẻ bày vai, nó sẽ xử cẩn tín vuối các kẻ thuộc về mày.
* 6 12 Nếu nó tự hạ, ẩn mình trước mặt mày, thì mày được thiết nghĩa tốt lành, đồng tâm
* 6 13 Mày hãy phân rẽ các kẻ thù mày, và hãy ý tứ vuối các bạn nghĩa mày.
* 6 14 Bạn nghĩa chính trực là sự bênh vực vững bền; ai tìm được nó thì được của châu báu.
* 6 15 Chẳng gì sánh được vuối bạn nghĩa chính trực, vàng bạc chẳng cân xứng vuối sự trung chính tốt lành nó.
* 6 16 Bạn nghĩa chính trực là thuốc sự sống, chẳng hay chết; các kẻ kính dái Chúa tìm được nó.
* 6 17 Kẻ kính dái Đức Chúa Lời sẽ được nghĩa thiết tốt lành: vì bạn hữu lở nên như nó.
* 6 18 Hỡi con, mày hãy chịu lấy phép dạy răn từ thiếu niên, thì mày sẽ được sự khôn ngoan đến bạc đầu.
* 6 19 Mày hãy nên như kẻ cày trồng, đến cùng nó, trông mong các hoa lái tốt lành nó:
* 6 20 Trong việc nó thì ít công lai, mày sẽ chóng được ăn bởi sản vật nó
* 6 21 Sự khôn ngoan chua chat cho kẻ mê muội là dường nào! Kẻ vô tâm chẳng bền đỗ trong nó.
* 6 22 Nó như đá chặng thử sức chúng nó, nó chẳng trì duyên ném bỏ đi.
* 6 23 Sự khôn ngoan răn dạy tuỳ theo danh nó, chẳng tỏ cho nhiều người; song kẻ nhận biết nó, thì nó kiên cố cho đến khi được xem thấy Đức Chúa Lời.
* 6 24 Hỡi con, mày hãy nghe, hãy chịu lấy mưu luận thông mình, chớ chê chối lời ta mưu luận.
* 6 25 Mày hãy xỏ chân mày trong cùm nó, cổ mày trong xiềng nó.
* 6 26 Hãy ghé vai mày gánh lấy nó, chớ lấy lòi tói nó làm chua chat.
* 6 27 Mày hãy hết lòng mày đến gần nó, hết sức mày giữ đường lối nó.
* 6 28 Mày hãy lục xét nó thì sẽ tỏ cho mày, khi mày đã được nó chớ lìa bỏ nó.
* 6 29 Trong ngày sau hết mày sẽ tìm được sự bằng yên trong nó, nó sẽ lở nên khoái chí cho mày.
* 6 30 Cùm nó sẽ lở bên bênh vực bền đỗ, căn cơ mạnh sức, vòng xiềng nó sẽ lở nên áo hoa mĩ.
* 6 31 Trong nó có vinh hiển sự sống, lòi tói nó cầm buộc sự rỗi.
* 6 32 Mày sẽ mặc nó như áo hoa mĩ, sẽ đội trên đầu mày như mũ miện vui mừng.
* 6 33 Hỡi con, hãy ý tứ nghe ta thì mày sẽ học biết; nếu mày rắp lòng thì sẽ nên khôn sáng.
* 6 34 Nếu mày ghé tai mày thì sẽ chịu lấy phép dạy răn; nếu mày thích nghe thì sẽ nên khôn sáng.
* 6 35 Mày hãy đứng trong đám kì lão khôn ngoan, mày hãy hết lòng hợp vuối sự khôn ngoan các chúng, cho được nghe các lời nói về Đức Chúa Lời, và các lời thí dụ khôn ngoan chẳng qua khỏi mày.
* 6 36 Nếu mày xem thấy kẻ thông minh hãy tỉnh thức vuối nó, chân mày hãy xát mòn bậc cửa nó.
* 6 37 Mày hãy để ý tưởng mày trong các điều răn Đức Chúa Lời, hãy cần mẫn trong các điều răn: Chúa sẽ ban lòng trí cho mày, sẽ ban cho mày được khao khát sự khôn ngoan.

## Đoạn 7

Đoạn này được dò bởi :

* 7 1 Mày chớ làm những sự dữ kẻo nó giam chấp mày.
* 7 2 Hãy lánh sự gian ác, thì sự dữ sẽ lìa khỏi mày.
* 7 3 Hỡi con, con chớ gieo sự dữ trong luống cày lỗi trái, thì con chẳng gặt nó gấp bảy.
* 7 4 Con chớ xin quyền cai trị bởi Chúa, và toà sang trọng bởi vua.
* 7 5 Chớ xưng mình công chính trước mặt Đức Chúa Lời vì Chúa suốt lòng; chớ muốn xem mình khôn ngoan ở nơi vua.
* 7 6 Con chớ cầu làm quan xét, nếu con chẳng có sức xông phá những sự gian ác; hoặc con vì thể diện kẻ quyền thế, làm cho mình vấp phạm sự công chính.
* 7 7 Chớ trêu phạm đám đông trong thành, chớ giây mình trong đám dân.
* 7 8 Chớ cầm buộc mình trong hai tội, vì bởi một còn chẳng khỏi tai vạ.
* 7 9 Lòng con chớ nhát đảm;
* 7 10 Chớ xem thường sự cầu xin là làm phúc bố thí.
* 7 11 Con chớ rằng: Đức Chúa Lời sẽ đoái xem đoàn lễ vật tôi, tôi dâng cho Chúa cao cả, Người sẽ chịu lấy các lễ vật tội.
* 7 12 Con chớ chê cười kẻ linh hồn cay đắng, vì Đức Chúa Lời trông xem mọi sự hạ xuống và đem lên.
* 7 13 Con chớ cày trồng sự nói dối cho anh em; dù vuối bạn hữu cũng chớ làm như vậy.
* 7 14 Con chớ muốn nói dối bao giờ, vì thói quen ấy chẳng hay.
* 7 15 Con chớ hay nói trong đám kẻ già cả, khi con cầu nguyện chớ nói lại hai lời.
* 7 16 Con chớ chê chán những việc nặng nề, và sự canh nông Chúa cả đã dựng nên.
* 7 17 Con chớ kể mình trong đám kẻ buông tuồng:
* 7 18 Hãy nhớ cơn thịnh nộ chẳng trì duyên.
* 7 19 Hãy hạ lòng mình xuống, vì sự oán lả xác thịt kẻ dữ là lửa và sâu.
* 7 20 Con chớ bội nghịch bạn hữu vì trì hoãn tiền, chớ dể duôi anh em nghĩa thiết vì vàng.
* 7 21 Con chớ rẫy bỏ người nữ khôn ngoan hiền đức đã được trong sự kính dái Chúa: vì sự nết na hoa mĩ nó hơn vàng.
* 7 22 Con chớ gia hại đầy tớ làm việc trung trực, và kẻ làm thuê tận tâm.
* 7 23 Con hãy thương yêu đầy tớ khôn ngoan như linh hồn mình, chớ gian lận nó mất sự thong dong, chớ để nó thiếu thốn.
* 7 24 Con có súc vật, hãy coi sóc nó; nếu nó làm ích, hãy giữ nó ở nơi mình.
* 7 25 Con có các con lai, hãy dạy dỗ nó, uốn nó từ khi nó thiếu niên.
* 7 26 Con có các con gái, hãy giữ phần xác nó, chớ tỏ mặt vui vẻ trước mặt nó.
* 7 27 Con hãy gả chồng cho con gái, thì con làm việc trọng: song hãy gả nó cho người khôn ngoan.
* 7 28 Nếu con có người vợ như ý mình, chớ chê chối nó, chớ tin người nữ đáng chê ghét.
* 7 29 Con hãy hết lòng thảo kính cha con, chớ bỏ quên sự mẹ con đau đớn:
* 7 30 Hãy nhớ nếu chẳng có người thì chẳng sinh ra con; hãy lả cho người đã ban cho con.
* 7 31 Con hãy hết lòng kính dái Chúa, và tôn chuộng các thày tế lễ Chúa.
* 7 32 Con hãy tận lực kính mến Đấng đã dựng nên mình; chớ bỏ các kẻ phục dịch Chúa.
* 7 33 Con hãy kính chuộng Đức Chúa Lời hết linh hồn mình, tôn chuộng các thày cả, hãy dùng các cánh vai rửa cho sạch mình.
* 7 34 Hãy dâng cho các chúng phần của đầu mùa và lễ rửa sạch, như đã truyền cho con; hãy dùng lễ vật nhỏ mọn rửa cho sạch mình vì những sự vô ý.
* 7 35 Con hãy dâng cho Chúa những của lễ cánh vai, của lễ làm cho thánh sạch, và của phân biệt đầu mùa.
* 7 36 Hãy trao tay con chó kẻ khó nghèo, để sự đền tội và phần phúc con được nên lọn.
* 7 37 Của ban làm cho kẻ sống được vui mừng, chớ ngần ngại làm ơn cho kẻ chết.
* 7 38 Chớ làm thinh kẻ khóc lóc chẳn yên ủi, hãy bước đi cùng kẻ âu sầu.
* 7 39 Con chớ ái ngại viếng kẻ liệt lào; bởi đấy con sẽ được bền đỗ trong sự thương yêu.
* 7 40 Trong các việc con hãy nhớ những sự sau hết mình, thì con chẳng phạm tội đời đời.

## Đoạn 8

Đoạn này được dò bởi :

* 8 1 Con chớ tranh kiện vuối người quyền thế, kẻo con sa ngã trong tay nó.
* 8 2 Chớ tranh cạnh vuối kẻ phú quí, kẻo nó sinh kiện vuối mày:
* 8 3 Vì chưng vàng bạc đã làm hư hoại nhiều người, nó lán đến lòng các vua làm cho điên đảo.
* 8 4 Con chớ tranh kiện vuối kẻ lắm lưỡi, chớ cất củi trong lửa nó.
* 8 5 Chớ thông đồng vuối kẻ ngu muội, kẻo nó bỉ bang dòng dõi con.
* 8 6 Con chớ dể duôi kẻ chừa cải, chớ quở trách nó; hãy nhớ chúng ta mọi người đáng quở phạt.
* 8 7 Chớ dể duôi kẻ già nua; vì trong chúng ta cũng có kẻ nên già lão.
* 8 8 Kẻ thù con chết, con chớ vui mừng; hãy biết chúng ta thay thảy phải chết, và chẳng muốn cho ai vui mừng.
* 8 9 Con chớ xem kinh lời kẻ già cả khôn ngoan thuật lại, hãy rèn tập trong những lời dự ngôn các chúng:
* 8 10 Bởi các chúng con sẽ học sự khôn ngoan, phép răn dạy hiểu biết, phục dịch người sang, chẳng quở trách.
* 8 11 Con chớ bỏ qua lời kẻ kì lão thuật ra: bởi các chúng đã học vuối các tổ phục mình:
* 8 12 Bởi các chúng con sẽ học biết sự thông minh, để đối đáp trong thì cần kíp.
* 8 13 Khi con quở trách kẻ có tội chớ đốt than lửa nó, kẻo con phải ngọn lửa các tội lỗi nó thiêu đốt.
* 8 14 Con chớ đứng đối diện vuối kẻ dể duôi, kẻo nó ngồi như kẻ rình chực miệng con.
* 8 15 Con chớ cho kẻ thần thế hơn con vay mượn; bằng con cho vay, hãy kể như mất.
* 8 16 Con chớ bàu chủ quá lực mình; bằng con bàu chủ, hãy tưởng mình phải lả.
* 8 17 Con chớ tranh luận vuối quan xét, vì kẻ ấy hay xét đoán cứ công bằng.
* 8 18 Con chớ bộ hành vuối kẻ hung bạo, kẻo nó đổ sự dữ trên mình con: bởi nó đi mặc ý mình, thì con sẽ ruyệt vong làm một vuối sự dại dột nó.
* 8 19 Con chớ tranh cạnh vuối kẻ giận, chớ lên rừng cùng kẻ hung ác; vì trước mặt nó máu kể là không, đến đâu chẳng có phù trợ nó sẽ giập nát con.
* 8 20 Con chớ mưu bàn vuối kẻ dại dột, vì nó chẳng ưa thích sự gì không vừa ý nó.
* 8 21 Con chớ lo toan trước mặt kẻ khác lạ, vì con chẳng biết tình ý nó.
* 8 22 Con chớ tỏ lòng con vuối mọi người: kẻo nó lả cho con ơn giả dối và xỉ nhục con.

## Đoạn 9

Đoạn này được dò bởi :

* 9 1 Con chớ phen bì người nữ bạn tình con, kẻo nó đổ trên con sự dữ vì lời dạy răn gian ác.
* 9 2 Con chớ để người nữ cầm quyền linh hồn con, kẻo nó dẹp sức mạnh con mà con xấu hổ.
* 9 3 Chớ trông xem người nữ đa tình, kẻo con sa ngã trong lưới nó.
* 9 4 Con chớ năng đi lại vuối con hát, chớ nghe nó, kẻo con bại hoại trong tài năng nó.
* 9 5 Con chớ nhìn xem đồng nữ, kẻo con vấp phạm trong sự hoa mĩ nó.
* 9 6 Con chớ trao linh hồn con cho kẻ gian râm cách nào, kẻo con và cơ nghiệp con cũng ruyệt vong.
* 9 7 Con chớ trông ngang các đường ngõ trong thành, chớ đông dài trên phố chợ.
* 9 8 Con lánh mặt con khỏi người nữ xa hoa, chớ trông xem sự xinh tốt kẻ khác:
* 9 9 Vì nhan sắc người nữ có nhiều kẻ bại vong; bởi đấy sự mê đắm cháy lên như lửa.
* 9 10 Hễ người nữ gian dâm phải giầy đạp như phân trên đường.
* 9 11 Có nhiều kẻ lấy dong nhan người nữ khác làm lạ lùng mà hư hoại, vì lời nó như lửa cháy.
* 9 12 Con chớ ngồi vuối người nữ khác bao giờ, chớ ngồi đồng bàn vuối nó.
* 9 13 Con chớ tranh luận vuối nó khi uống rượu, kẻo lòng con hướng về nó, mà con bại hoại trong máu mình.
* 9 14 Con chớ bỏ nghĩa bạn hữu cố tri, vì kẻ mới chẳng bằng nó.
* 9 15 Bạn hữu mới như rượu mới: nó nên cũ, con sẽ uống trong sự ngọt ngào.
* 9 16 Con chớ phen bì sự vinh hiển gia tài kẻ gian ác, vì con chẳng biết về sau nó giốc đổ thể nào,
* 9 17 Con chớ vui thích sự bất công kẻ gian ác, hãy biết kẻ dữ chẳng được đẹp lòng cho đến mồ.
* 9 18 Con hãy lánh xa kẻ có quyền giết người, thì con chẳng lo sợ sự chết.
* 9 19 Nếu con đến gần kẻ ấy, chớ lỗi phạm sự gì, kẻo nó cất sự sống còn.
* 9 20 Con hãy biết con mắc vướng sự chết: con đi giữa lưới, và bước trên khí giới kẻ sa ngã.
* 9 21 Con hãy ra sức giữ mình vuối kẻ khác, hãy bàn định cùng kẻ khôn ngoan thông sáng.
* 9 22 Hãy cho kẻ công chính đồng bàn vuối con, để sự vinh hiển con trong sự kính dái Đức Chúa Lời.
* 9 23 Lòng con hãy tưởng về Đức Chúa Lời, các lời con nói ra bởi trong các điều răn Đấng cao cả.
* 9 24 Tay thợ được khen bởi việc làm, quan cai dân bởi lời khôn sáng, kẻ kì lão bởi lời khôn ngoan.
* 9 25 Kẻ lắm lưỡi làm kinh hãi trong thành mình, kẻ càn giỡ trong lời nói đáng chê ghét.

## Đoạn 10

Đoạn này được dò bởi :

* 10 1 Quan xét khôn ngoan xét đoán dân mình, quyền thế kẻ sáng khôn bền đỗ.
* 10 2 Quan xét thể nào, bầy tôi như vậy; quan cai thành thể nào thể ấy.
* 10 3 Vua ngu muội huỷ hoại dân mình; quan cai sáng khôn, trong thành được trú ngụ.
* 10 4 Quyền cai đất trong tay Đức Chúa Lời; Chúa khiến quan cai làm ích tuỳ thì rẩy lên trên nó.
* 10 5 Sự may mắn loài người trong tay Đức Chúa Lời, Chúa để sự vinh hoa trên mặt kẻ thông lề luật.
* 10 6 Con chớ nhớ sự trái lẽ kẻ khác đã làm, và chớ làm sự gì trái lẽ.
* 10 7 Sự kiêu căng đáng ghét trước mặt Đức Chúa Lời, và loài người; hễ là sự gian ác các dân điều gở lạ.
* 10 8 Ngôi nước bởi dân này đổi sáng dân kia vì những sự bất công, phi lý, xỉ nhục và các chước gian.
* 10 9 Chẳng sự gian ác nào hơn kẻ hà tiện. Đất và bụi lo kiêu ngạo làm sao?
* 10 10 Chẳng sự gian ác nào hơn kẻ yêu chuộng tiền bạc: vì nó hay bán linh hồn mình; khi còn sống đã sổ ruột ra.
* 10 11 Hễ là kẻ lộng quyền chẳng sống lâu. Bệnh có tất nặng nề cho thay thuốc thuốc.
* 10 12 Bệnh khởi sơ thày thuốc dễ chỉ tắt: cũng một lẽ ấy có kẻ hôm nay làm vua, ngày mai băng hà.
* 10 13 Khi loài người chết, thì được con rắn, muông dữ, giòi bọ làm kỉ phần mình
* 10 14 Căn nguyên sự kiêu ngạo loài người, là chê chối Đức Chúa Lời:
* 10 15 Bởi lòng mình lìa khỏi Đấng đã tạo thành. Sự kiêu ngạo là căn nguyên các tội; ai mắc phải nó thì đầy nguyền rủa, nó giốc đổ cho đến cùng.
* 10 16 Bởi đấy Chúa cất sự tôn sang các đám kẻ dữ, huỷ hoại nó cho tận huyệt.
* 10 17 Đức Chúa Lời phá tan toà vị các quan cai kiêu căng, và để kẻ khiêm nhường ngồi thay nó.
* 10 18 Chúa làm cho cội rễ các dân kiêu ngạo khô khao, gây trồng kẻ khiêm nhường trong các nước.
* 10 19 Chúa giốc đổ đất các dân, huỷ hoại nó cho đến chân nền:
* 10 20 Có kẻ Chúa khô héo huỷ hoại trong nó, chỉ tắt danh hiệu nó khỏi trên đấy.
* 10 21 Đức Chúa Lời ruyệt vong danh hiệu kẻ kiêu căng, lưu lại danh hiệu có lòng khiêm nhường.
* 10 22 Sự kiêu ngạo chẳng dựng nên làm một vuối loài người, và lòng giận dữ chẳng sinh làm một vuối dòng dõi các người nữ.
* 10 23 Dòng dõi kẻ kính dái Đức Chúa Lời được tôn sang, dòng dõi kẻ bội nghịch điều răn Chúa phải xỉ nhục.
* 10 24 Quan cai được tôn kính ở giữa anh em; kẻ kính dái Chúa ở trong con mắt Chúa.
* 10 25 Kẻ giầu có, kẻ sang trọng, kẻ khó khăn được vinh hiển, tại sự kính dái Đức Chúa Lời.
* 10 26 Con chớ dể duôi kẻ công chính khó nghèo, chớ tôn chuộng kẻ có tội giầu có.
* 10 27 Kẻ cả, quan xét, kẻ cầm quyền được tôn trọng; song chẳng ai hơn kẻ kính dái Đức Chúa Lời.
* 10 28 Kẻ thong dong chịu luỵ đầy tớ khôn ngoan; kẻ sáng khôn biết phép dạy răn chẳng lẩm bẩm khi phải quở trách; kẻ ngu si chẳng được tôn trọng.
* 10 29 Con cớ kiêu căng trong việc mình làm; chớ trì duyên trong lúc túng ngặt,
* 10 30 Kẻ cần lao, dư dật mọi sự, hơn kẻ phô mình, thiếu bánh ăn.
* 10 31 Hỡi con, hãy giữ linh hồn con trong sự nhân từ, hãy tôn trọng cho xứng bậc nó.
* 10 32 Chớ thì ai kể kẻ phạm đến linh hồn mình là công chính? Ai tôn trọng kẻ xỉ nhục linh hồn mình?
* 10 33 Kẻ khó hèn được tôn sang bởi biết phép dạy răn và sự kính dái; lại có kẻ được sang trọng bởi gia tài mình.
* 10 34 Kẻ được sang trọng trong lúc khó khăn, phương chi khi có gia tài? Kẻ phô mình trong của cải, hãy dái dợ sự khó khăn.

## Đoạn 11

Đoạn này được dò bởi :

* 11 1 Sự khôn ngoan kẻ kiêm nhường cất đầu nó lên, làm cho mình ngồi giữa kẻ sang trọng.
* 11 2 Con chớ khen chuộng ai vì hình dong nó, chớ khinh chê ai vì diện mạo nó.
* 11 3 Con ông nhỏ mọn trong các giống bay, song hoa lái nó rất ngon ngọt.
* 11 4 Chớ bao giờ phô mình vì áo mặc, chớ đem mình lên trong ngày được tôn kính; có một Đấng cao cả, các việc Người lạ lùng; việc Người làm vinh hiển, mầu nhiệm, chẳng hay suy xét.
* 11 5 Có nhiều quan cai ngồi toà vị; song kẻ chẳng ai ngờ được đội triều thiên.
* 11 6 Có nhiều kẻ quyền thế phải ức ép cả thể, và kẻ danh tiếng phải trao trong tay kẻ khác.
* 11 7 Con chớ quở trách ai khi chưa tra hỏi; và khi đã tra hỏi đoạn hãy sửa phạt cho công bằng.
* 11 8 Chớ đáp lời lại khi chưa nghe; con chớ gia thêm lời khi đang nói.
* 11 9 Hễ sự gì chẳng can dự đến con, con chớ tranh cạnh, chớ đứng trong đám công luận kẻ có tội.
* 11 10 Hỡi con, con chớ mắc vướng trong nhiều việc; nếu con giầu có, ắt là chẳng sạch khỏi tội: vì nếu con đuổi theo thì chẳng bắt được, nếu con chạy trước cũng chẳng thoát khỏi.
* 11 11 Kẻ có tội cần lao, vội vàng, vất vả, song càng chẳng thấy dư dật.
* 11 12 Lại có kẻ hèn yếu, thiếu phù hộ, kém sức lực, nhiều phần khó khăn;
* 11 13 Song con mắt Đức Chúa Lời đoái xem nó trong sự lành, làm cho nó dấy lên khỏi nơi hèn hạ, cất đầu nó lên: bởi đấy có nhiều kẻ lấy làm lạ và tôn trọng Chúa.
* 11 14 Lành dữ, sống chết, khó khăn, giầu có điều bởi Đức Chúa Lời.
* 11 15 Sự khôn ngoan, phép răn dạy và sự thông biết lề luật điều ở nơi Chúa.
* 11 16 Sự sai lầm, sự tối tăm sinh ra làm một vuối kẻ có tội: kẻ khoái lạc sự dữ nên già trong nó.
* 11 17 Ơn Chúa ban bền đỗ trong kẻ lành, nó tấn tới thịnh vượng đến đời đời/
* 11 18 Có kẻ nên giầu vì tiết kiệm, được phần phục,
* 11 19 Vì lời nó nói: ta đã tìm cho mình được bằng yên, rầy một mình ta sẽ hưởng phần phúc ta:
* 11 20 Nó chẳng biết thì giờ qua đi, sự chết gần đến, nó phải lưu lại mọi sự cho kẻ khác mà qua đời.
* 11 21 Con hãy đứng vững trong điều giao ước, nói khó cùng nó, nên già trong các việc đã truyền cho con.
* 11 22 Con chớ ở trong các việc kẻ có tội; hãy trong cậy Đức Chúa Lời và ở yên nơi mình.
* 11 23 Vì trong con mắt Chúa dễ làm cho kẻ khó bỗng chốc nên giầu.
* 11 24 Sự Chúa chúc phúc chóng nên phần thưởng cho kẻ lành, nó tấn tới sinh ra hoa lái trong thì chóng qua.
* 11 25 Con chớ nói: cần gì cho ta? Ta được ích gì bởi sự này?
* 11 26 Chớ rằng: ta đã đủ; sự này làm gì được ta?
* 11 27 Trong ngày được sự lành chớ bỏ quên sự dữ; trong ngày phải sự dữ chớ bỏ quên sự lành;
* 11 28 vì chưng trước mặt Đức Chúa Lời trong ngày chết dễ lả lại cho ai nấy mặc đòi đường lối mình.
* 11 29 Sự tai vạ một giờ làm cho quên sung sướng cả thể; đến cùng sau hết loài người, sẽ bày tỏ các việc nó.
* 11 30 Chớ khen ai trước khi qua đời; bởi trong con cái nó sẽ nhận biết.
* 11 31 Con chớ rước mọi người vào nhà mình: vì kẻ gian có nhiều chước dối.
* 11 32 Như lòng đầy hôi hám xông ra, như chim đa đa lừa vào lồng, sơn dương vào bẫy thể nào, thì lòng kẻ kiêu căng, như người vòng canh, rình chực anh em bại hoại, cũng thể ấy.
* 11 33 Vì nó toan mưu làm cho sự lành lở nên sự dữ, dù trong kẻ kén chọn cũng làm cho mắc phải dấu vết.
* 11 34 Bởi một tàn làm cho thêm lửa, bởi một kẻ gian làm cho thêm máu: kẻ có tội rình chực đổ máu.
* 11 35 Con hãy cẩn thận giữ mình cho khỏi kẻ độc ác, bởi nó bày ra những sự dữ: kẻo nó đem trên con sư xỉ nhục đời đời.
* 11 36 Nếu con chịu lấy kẻ khác lạ ở nơi con, nó sẽ giốc đổ con trong bão táp, làm cho con lìa khỏi địa nghiệp mình.

## Đoạn 12

Đoạn này được dò bởi :

* 12 1 Nếu con làm sự lành, con hãy biết làm cho ai, thì sẽ được nhiều ơn bởi việc lành con.
* 12 2 Con hãy làm ơn cho kẻ lành, sẽ được lả lại gấp bội: nếu chẳng bởi kẻ ấy, thì chắc hẳn bởi Chúa.
* 12 3 Kẻ chuyên cần trong sự tội, và chẳng làm phúc bố thí, chẳng được sự lành: vì Đấng cao cả gớm ghét kẻ có tội, và thương xót kẻ ăn năn.
* 12 4 Con hãy ban cho kẻ hay thương, chớ chịu lấy kẻ có tội; Chúa sẽ oán lả kẻ dữ và kẻ có tội, để dành nó trong ngày báo oán.
* 12 5 Con hãy ban cho kẻ lành, chớ chịu lấy kẻ có tội.
* 12 6 Con hãy làm ơn cho kẻ khiêm nhường, chớ ban cho kẻ gian ác; hãy cấm chỉ cho nó lương thực, kẻo nó mạnh sức hơn con:
* 12 7 Con sẽ phải gấp bội sự dữ bởi những sự lành con đã làm cho nó: vì Đấng cao cả gớm ghét kẻ có tội, và oán lả kẻ gian.
* 12 8 Trong phần phúc chẳng nhận biết kẻ thiết nghĩa, và trong sự dữ kẻ thù chẳng giấu được mình.
* 12 9 Hễ ai được phần phúc thì các kẻ thù lo buồn, ai phải tai vạ thì nhận biết kẻ tình nghĩa.
* 12 10 Con chớ tin kẻ thù con đến đời đời: vì sự gian ác nó như đống mòn gỉ:
* 12 11 Dù nó hạ mình, đi khom lưng, con hãy ý tứ, giữ mình cho khỏi nó.
* 12 12 Con chớ để nó gần con, ngồi bên hữu con, kẻo nó hướng về nơi con, chiếm tòa vị con, và đến sau con sẽ nhận biết các lời ta, phải nó thúc giục.
* 12 13 Chớ thì ai thương xót kẻ phù chú phải con rắn cắn, hay là những kẻ đến gần muông dữ? Cũng một lẽ ấy kẻ đi theo người gian ác, mắc vướng trong tội lỗi nó.
* 12 14 Nó ở vuới con một giờ, song nếu con lánh khỏi nó thì nó chẳng chịu đựng.
* 12 15 Kẻ thù ngọt ngào nơi miệng môi, song trong lòng nó toan mưu giốc đổ con xuống hố.
* 12 16 Con mắt kẻ thù chảy nước; song nếu nó gặp dịp, cũng chẳng no đầy máu.
* 12 17 Nếu con gặp phải sự dữ, thì xem thấy nó ở đấy trước tiên.
* 12 18 Con mắt kẻ thù chảy nước, dường như bênh vực, song nó khoét dưới chân con;
* 12 19 Đoạn nó lắc đầu, vỗ tay, nói thầm nhiều điều và biến cải nét mặt.

## Đoạn 13

Đoạn này được dò bởi :

* 13 1 Kẻ đá đến nhựa tram phải ô uế bởi nó; kẻ thông đồng vuới kẻ kiêu căng mặc lấy sự kiêu ngạo.
* 13 2 Kẻ thông công vuới kẻ trọng hơn mình để gánh nặng trên mình. Con chớ làm bạn vuới kẻ giầu có hươn con.
* 13 3 Chớ thì cho đất có thông công vuới nồi? vì chạm nhau thì vỡ ra.
* 13 4 Kẻ giầu có làm sự bất công thì quát tháo; kẻ khó khăn phải thiệt hại thì ở lặng.
* 13 5 Nếu con phân phát thì nó chịu lấy con; nếu con chẳng có gì, nó sẽ bỏ con.
* 13 6 Nếu con có thì nó ở vuới con và giốc hết của con; mà nó chẳng thương xót.
* 13 7 Nếu con cần cho nó thì nó lừa dối con, mỉn cười làm cho con trông đợi, kể cho con những sự tốt lành, mà rằng: nào người thiếu sự gì?
* 13 8 Nó sẽ làm cho con hổ ngươi trong các tiệc yến nó, bại hoại của con đôi ba lần; đến sau nó nhạo cười con; trông xem con bỏ con, lắc đầu trên con.
* 13 9 Con hãy hạ mình xuống trước mặt Chúa, đợi trông tay Chúa.
* 13 10 Con hãy cẩn thận kẻo mắc lừa ra mê muội thấp hèn.
* 13 11 Con chớ hèn trong sự khôn ngoan mình, kẻo phải triệt hạ, mắc lừa ra mê muội.
* 13 12 Khi con phải kẻ quyền thế hơn gọi mình, hãy lánh khỏi, vì bởi đấy nó càng gọi con.
* 13 13 Con chớ kiêu điệu kẻo người ta kình địch, lại chớ lìa xa kẻo phải bỏ quên.
* 13 14 Con hãy giữ chớ nói vuới nó như bầy vai; chớ tin những lời nó nói; vì nó lấy nhiều lời thăm thử con, nó mỉm cười, hỏi con về những sự kín nhiệm con.
* 13 15 Lòng nó hung bạo, tích chứa các lời con; nó chẳng tha cho con tai vạ và lòi tói.
* 13 16 Con hãy giữ mình cẩn thận ý tứ trong những lời con nghe: vì con đi làm một vuới sự hiểm nghèo;
* 13 17 Con nghe những lời nó, hãy xem như chiêm bao, con hãy tỉnh thức.
* 13 18 Lót đời con hãy kính mến Đức Chúa Lời, khấn cầu Chúa cho được sự rỗi.
* 13 19 Các vật sống yêu chuộng cùng loài, người ta yêu chuộng anh em cũng một lẽ ấy.
* 13 20 Loài có xác thịt thông công từng loại; loài người làm bạn vuới kẻ giống như mình.
* 13 21 Chớ thì chó sói có bao giờ thông đồng vuới con chiên? Kẻ có tội vuới kẻ lành cũng một lẽ ấy.
* 13 22 Người thánh có thông công gì vuới con chó? Hay là người giầu có can gì vuới kẻ khó khăn?
* 13 23 Con lừa trên rừng là mồi săn sư tử; cũng một lẽ ấy kẻ khó khăn là nơi chăn thả người giầu.
* 13 24 Kẻ kiêu căng lấy sự khiêm nhường làm gở lạ thể nào, người giầu có gớm ghét kẻ khó khăn cũng thể ấy.
* 13 25 Lúc kẻ giầu chuyển lay được người thiết nghĩa kiên cố; nếu kẻ khiêm nhường sa ngã, dù người quen cũng khu trục mình.
* 13 26 Người giầu sang mắc lừa được nhiều kẻ phù trợ; nó nói kiêu căng, ai nấy bênh chữa nó;
* 13 27 Kẻ khiêm nhường mắc lừa lại phải quở trách; nó nói khôn ngoan, song chẳng ai nghe.
* 13 28 Kẻ giầu nói, mọi người nín lặng, đem lời nó lên đến đám mây.
* 13 29 Kẻ khó khăn nói, ai nấy rằng: kẻ này là ai? Nếu nó vấp thì đánh ngã nó.
* 13 30 Của cải tốt cho kẻ có lòng sạch tội; sự khó khăn rất dữ trong miệng kẻ giant ham.
* 13 31 Lòng người biến cải dong nhan, chẳng kì lành dữ.
* 13 32 Dấu tích lòng lành và dong nhan tốt, cần lao, khó tìm.

## Đoạn 14

Đoạn này được dò bởi :

* 14 1 Phúc cho kẻ chẳng sa ngã vì lời miệng nói, và lương tâm chẳng phàn nàn cắn rứt vì sự tội.
* 14 2 Phúc cho kẻ chẳng buồn bã trong lòng, và không mất sự trông cậy.
* 14 3 Của cải chẳng làm ích cho kẻ mê tham hà tiện, vàng làm ích gì cho kẻ ghen tương?
* 14 4 Kẻ xúc tích bất công làm hại linh hồn mình, nó xúc tích cho kẻ khác, kẻ khác được vui sướng trong gia tài nó.
* 14 5 Kẻ làm sự dữ cho chính mình, có lẽ làm sự lành cho kẻ khác? Nó chẳng được vui thích trong gia tài mình.
* 14 6 Chẳng ai dữ hơn kẻ phen bì vuới mình, ấy là sự oán lả gian ác nó.
* 14 7 Nếu nó làm sự lành thì bởi vô tình và chẳng muốn; đến sau hết sự gian ác nó sẽ bày tỏ ra.
* 14 8 Con mắt kẻ phen bì, độc ác, nó lánh mặt nó, dể duôi linh hồn mình.
* 14 9 Con mắt kẻ mê tham chẳng hề no sự gian ác, nó chẳng no đầy cho đến khi linh hồn mình hư hoại ruyệt vong.
* 14 10 Con mắt dữ hướng về sự dữ; chẳng no lương thực, một thiếu thốn, buồn bực trên bàn mình.
* 14 11 Hỡi con, nếu con có của hãy làm ơn cho mình, và dâng của lễ xứng đáng cho Chúa.
* 14 12 Con hãy nhớ sự chết chẳng trì duyện; lý đoán âm phủ đã tỏ cho con; vì lý đoán thế gian này là sự chết.
* 14 13 Trước khi chết con hãy làm ơn cho bạn hữu mình, hãy tùy sức giơ tay phân phát cho kẻ khó.
* 14 14 Con chớ gian lận mình ngày tốt lành, dù phần phúc nhỏ mọn chớ bỏ qua con.
* 14 15 Chớ thì con chẳng lưu lại cho kẻ khác sự khó nhọc, công lao con cho nó bắt thăm phân chia nhau.
* 14 16 Con hãy phân phát, hãy chịu lấy, và làm cho linh hồn mình lành thánh.
* 14 17 Trước khi con qua đời hãy làm sự công chính, vì ở nơi âm phủ chẳng tìm được lương thực.
* 14 18 Mọi loài xác thịt hư đi như cỏ khô, như lá mọc trên cây xanh tốt.
* 14 19 Có lá mọc lên, có lá rụng: cũng một lẽ ấy dòng dõi máu thịt, có kẻ ruyệt vong, kẻ sinh ra.
* 14 20 Hễ là sự hư nát sau hết sẽ ruyệt vong; và kẻ làm sự ấy sẽ đi làm một vuới nó.
* 14 21 Hễ là việc kén chọn sẽ được khen, và kẻ làm việc ấy sẽ được vinh hiển bởi nó.
* 14 22 Phúc cho kẻ bền đỗ trong sự khôn ngoan, suy ngắm trong sự công chính nó, trong lòng tướng nhớ Chúa thông suốt mọi sự:
* 14 23 Suy tưởng các đường lối nó trong lòng, hiểu biết các sự mầu nhiệm nó, theo nó như kẻ khám xét, đứng vững trong các đường nẻo nó:
* 14 24 Trông qua cửa sổ nó, nghe ở ngoài cửa nó:
* 14 25 Nghỉ gần nhà nó, đóng nọc trong tường nó, dựng nhà xếp mình bên nó; mọi sự lành sẽ ở trong nhà xếp nó đời đời.
* 14 26 Kẻ ấy sẽ để con cái mình dưới ngọn nó, sẽ trú ngụ dưới các ngành nó.
* 14 27 Sẽ được che dưới ngọn nó khỏi nồng nực, nghỉ ngơi trong sự vinh hiển nó.

## Đoạn 15

Đoạn này được dò bởi :

* 15 1 Kẻ kính dái Đức Chúa Lời sẽ làm sự lành; kẻ có sự công chính sẽ giữ được sự khôn ngoan:
* 15 2 Nó sẽ đón rước kẻ ấy như mẹ sang trọng, chịu lấy kẻ ấy như nữ đồng trinh.
* 15 3 Sự khôn ngoan sẽ dưỡng nuôi nó bằng bánh sự sống và hiểu biết, cho nó uống nước khôn ngoan sự rỗi, kiên cố trong nó chẳng lung lay:
* 15 4 Sẽ gìn giữ nó cho khỏi hổ ngươi, cất nó lên ở giữa anh em:
* 15 5 Mở miệng nó trong đám hội, cho nó đầy thần khôn ngoan hiểu biết, mặc áo vinh hiển cho nó.
* 15 6 Thu tích sự vui mừng, khoái lạc trên nó, cho nó danh giá làm cơ nghiệp đời đời.
* 15 7 Các kẻ ngu muội chẳng sắ được sự khôn ngoan, kẻ thông sáng sẽ gặp thấy nó; kẻ ngu muội chẳng được xem nó, vì nó lánh xa sự kiêu căng và chước gian.
* 15 8 Các kẻ gian giáo chẳng nhớ đến nó; kẻ chân thật sẽ tìm thấy nơi nó, sẽ được thịnh sự cho đến khi được xem thấy Đức Chúa Lời.
* 15 9 Sự ngượi khen chẳng tốt lành trong miệng kẻ có tội:
* 15 10 Vì sự khôn ngoan thì bởi Chúa mà ra. Sự ngượi khen Chúa bởi tại sự khôn ngoan, sự dư dật trong miệng kẻ ngay lành, Đấng cai trị sẽ ban nó cho kẻ ấy.
* 15 11 Con chớ nói: bởi tại Chúa con thiếu nó; con chớ làm những sự Chúa gớm ghét.
* 15 12 Chớ nói: Chúa lừa dối mình, vì kẻ gian ác chẳng cần gì cho Chúa.
* 15 13 Chúa gớm ghét sự sai lầm quái gở, kẻ kính dái Chúa chẳng yêu chuộng nó.
* 15 14 Từ đầu tiên Đức Chúa Lời dựng nên loài người, để nó trong tay mưu luận nó;
* 15 15 Gia ban cho nó luật phép điều răn.
* 15 16 Nếu con khứng giữ các điều răn, nó sẽ giữ con, cho con trung chính đẹp lòng đời đời.
* 15 17 Chúa ban nước lửa cho con, con muốn sự gì hãy giơ tay hướng về nó.
* 15 18 Sống chết, lành dữ trước loài người; nó muốn sự gì thì ban cho nó.
* 15 19 Chúa khôn ngoan cả thể, mạnh sức trong quyền thế, Chúa hằng xem thấy mọi người.
* 15 20 Con mắt Chúa trên các kẻ kính dái Chúa, thông biết các việc loài người.
* 15 21 Chúa chẳng dạy ai làm gian ác, chẳng làm thinh cho ai phạm tội:
* 15 22 Vì Chúa chẳng tham nhiều con cái bất trung vô ích.

## Đoạn 16

Đoạn này được dò bởi :

* 16 1 Con chớ khoái lạc trong con cái gian ác, dù nó thêm lên; chớ vui mừng trong nó, nếu chẳng có sự kính dái Đức Chúa Lời.
* 16 2 Con chớ cậy sự sống chúng nó, chớ xem sao công lao chúng nó.
* 16 3 Vì một con lai kính dái Đức Chúa Lời, hơn nghìn con lai gian ác.
* 16 4 Thà chết chẳng có con, chẳng thà lưu để con lai gian ác.
* 16 5 Bởi một người khôn ngoan đất quê hương sẽ được trú ngụ; dòng dõi kẻ gian ác sẽ phải xiêu lưu.
* 16 6 Con mắt ta đã xem nhiều sự thể này, và lỗ tai ta đã nghe những sự cả thể hơn.
* 16 7 Lửa sẽ cháy lên trong đám kẻ có tội, cơn giận sẽ nổi lên trong dân chẳng hay tin.
* 16 8 Các anh hùng đời thượng cổ chẳng kêu cầu vì tội lỗi mình, nó cậy sức mình phải hư hoại.
* 16 9 Chúa chẳng tha cho nơi ông Lot ngự cư, một gớm ghét vì lời chúng nó kiêu ngạo.
* 16 10 Chúa chẳng thương xót chúng nó, một hủy hoại cả dân, đã đem mình lên trong tội lỗi.
* 16 11 Lại như sáu mươi vạn tráng đinh đã cố tình chống cưỡng; nếu có một người cường ngạnh, được khởi phải phạt, là sự lạ lùng.
* 16 12 Sự nhân từ và thịnh nộ ở làm một vuới Chúa; lời khấn cầu mạnh sức, song Chúa cũng giốc đổ cơn giận.
* 16 13 Chúa thương xót thế nào, cũng sửa phạt thể ấy, xét đoán loài người mặc đòi các việc nó.
* 16 14 Kẻ phạm tội trộm cướp chẳng thoát khỏi, và sự kẻ làm ơn trông đợi chẳng trì duyên.
* 16 15 Sự thương yêu sẽ sắm nơi cho ai nấy, tùy công các việc nó đã làm, và tùy sự khôn ngoan nó khi còn ở chốn khách đày.
* 16 16 Con chớ rằng: ta ẩn khỏi mặt Chúa; và ở nơi cao chẳng ai nhớ đến ta?
* 16 17 Trong dân cả lớn chẳng nhận biết ta; chớ thì linh hồn ta là đí gì trong các loài vô số?
* 16 18 Này lời, các tầng lời, vực sâu, khắp đất và mọi sự trong nó, điều chuyển động trước mặt Chúa;
* 16 19 Lại các núi, các đồi và chân nền đất run rẩy khi Chúa trông xem nó.
* 16 20 Trong những sự này lòng chẳng hiểu biết, song Chúa hiểu biết lòng mọi người.
* 16 21 Chớ thì ai hiểu biết các đường lối Chúa, và bão táp con mắt loài người chẳng hay xem?
* 16 22 Vì chưng phần nhiều các việc Chúa mầu nhiệm. Ai hay thuật ra các việc công chính Chúa? Ai hay chịu được? Có nhiều kẻ bội nghịch điều ước Chúa, song có sự công luận cho mọi người trong ngày sau hết.
* 16 23 Kẻ thiển trí hay suy những sự giả trá, và kẻ ngu muội, sai lầm hay tưởng sự mê muội.
* 16 24 Hỡi con, hãy nghe ta, hãy học phép dạy răn khôn ngoan hãy suy các lời ta trong lòng con:
* 16 25 Ta sẽ cứ công chính giảng phép dạy răn, và lục xét thuật ra sự khôn sáng; con hãy suy lời ta trong lòng con, ta sẽ cứ lòng trung chính giảng giải các tài năng Chúa đã để trong các việc Chúa từ đầu tiên, và sẽ cứ chân thật rao giảng sự thông biết Chúa.
* 16 26 Các việc Chúa đã phân định từ đầu tiên; khi đã dựng nên thì phân biệt các phần nó, tứ hành tùy từng giống nó.
* 16 27 Chúa trang điểm các việc Người đời đời, nó chẳng hao mòn, chẳng khó nhọc, chẳng bỏ việc nó;
* 16 28 Giống này chẳng ngăn trở giống kia đời đời.
* 16 29 Con chớ cứng lòng chẳng tin lời Chúa.
* 16 30 Đoạn Chúa trông xem đất, làm cho đầy các sự lành Người.
* 16 31 Các loài sống phô trương trên mặt nó, lại lở về cùng nó.

## Đoạn 17

Đoạn này được dò bởi :

* 17 1 Đức Chúa Lời dựng nên loài người bởi đất, tạo thành nó giống như ảnh tượng Người;
* 17 2 Lại cho nó lở về đất; Chúa cho nó mặc lấy tài năng tùy bản tính nó.
* 17 3 Chúa ban cho nó sự ngày và thì giờ, cho nó quyền cai trị các vật trên đất;
* 17 4 Để sự dái sợ nó trên các loài; nó cai trị các muông rừng và các chim bay.
* 17 5 Bởi nó dựng nên kẻ phù trợ giống như nó: ban cho các chúng mưu luận, lưỡi, mắt, tai và lòng suy tưởng, làm cho đầy phép dạy răn khôn ngoan.
* 17 6 Chúa ban sự thông biết thiêng liêng, làm cho lòng các chúng đầy sự khôn ngoan, tỏ cho các chúng sự lành dữ.
* 17 7 Chúa để con mắt Chúa trên lòng các chúng tỏ cho các chúng những sự cả thể các việc Người;
* 17 8 Để các chúng ca tụng danh thánh Chúa, ngượi khen các sự lạ lùng Chúa, rao giảng những sự cả thể các việc Người.
* 17 9 Chúa gia ban cho các chúng phép dạy răn, và lề luật sự sống làm cơ nghiệp.
* 17 10 Lập giao ước đời đời vuới các chúng, tỏ cho các chúng sự công chính và lý đoán Người.
* 17 11 Con mắt các chúng được xem thấy những sự cả thể vinh hiển Chúa, tai nghe tiếng uy nghi Chúa, Chúa phán bảo các chúng: bay hãy giữ cho khỏi mọi sự gian tà.
* 17 12 Chúa truyền cho các chúng, ai nấy về anh em mình.
* 17 13 Đường lối các chúng hằng ở trước mặt Chúa, chẳng giấu giếm khỏi con mắt Người.
* 17 14 Chúa đặt quan cai trên mỗi một dân:
* 17 15 Đã tỏ Israel là cơ nghiệp Chúa.
* 17 16 Các việc chúng nó như mặt lời trước mặt Chúa; con mắt Chúa hằng trông xem các đường lối nó.
* 17 17 Điều giao ước chẳng giấu vì tội lỗi chúng nó, song những sự gian ác chúng nó ở trước mặt Chúa.
* 17 18 Sự bố thí loài người như ẩn ở nơi Chúa, Chúa gìn giữ sự lành loài người như con người.
* 17 19 Sau Chúa sẽ chỗi dậy, oán lả chúng nó trên đầu ai nấy, giốc đổ chúng nó trong lòng đất.
* 17 20 Song Chúa ban cho các kẻ ăn năn đàng công chính, làm cho kẻ nát đảm vững vàng, phân định choc n được sự chân thật làm cơ nghiệp.
* 17 21 Con hãy lở lại cùng Chúa, lìa bỏ các tội lỗi con;
* 17 22 Con hãy khấn nguyện trước mặt Chúa, bớt các dịp vấp phạm.
* 17 23 Con hãy lở lại cùng Chúa, lánh sự bất công, và gớm ghét những sự gở lạ;
* 17 24 Con hãy nhận biết các sự công chính và lý đoán Chúa, hãy đứng trong số phận mình và trong sự khấn cầu Chúa cao cả.
* 17 25 Con hãy thông công đời các thánh, vuới các kẻ sống mà ngượi khen Đức Chúa Lời.
* 17 26 Con chớ trì duyên trong sự kẻ có tội sai lầm, hãy ngượi khen Chúa trước khi chết; vì kẻ chết kể là không, sự ngượi khen chỉ tắt.
* 17 27 Con hãy ngượi khen đang khi sống, đang khi sống và khỏe mạnh hãy ngượi khen, ca tụng Chúa, thì con sẽ được phô mình trong nhân từ Chúa.
* 17 28 Nhân từ Chúa cả thể dường nào! Chúa lòng lành vuới các kẻ lở lại cùng Chúa.
* 17 29 Có lẽ nào loài người lọn lành, vì con loài người chẳng hằng sống, và nó vui thích trong sự giả dối gian tà.
* 17 30 Nào có sự gì sáng hơn mặt lời? song cũng phải nhật thực; hay là có sự gì độc ác hơn máu thịt nghĩ tưởng? song sự ấy sẽ phải luận phạt.
* 17 31 Mặt lời soi nuốt các nơi cao trên lời; phần loài người điều là đất và bụi lo.

## Đoạn 18

Đoạn này được dò bởi :

* 18 1 Đấng hằng sống dựng nên mọi sự thay thảy. Có một Chúa là Đấng công chính, là vua hằng được thắng đời đời.
* 18 2 Chớ thì ai hay thuật ra các việc Chúa?
* 18 3 Ai hay lục xét những sự cả thể Chúa?
* 18 4 Ai hay rao giảng sức mạnh cao sang Người? Ai hay gia thêm, bày tỏ nhân từ Người.
* 18 5 Chẳng hay thêm bớt, hay là thâu suốt những sự cả thể Đức Chúa Lời.
* 18 6 Khi loài người tận lực, như mới bắt đầu, và khi nó nghỉ thì thấy tàn sức.
* 18 7 Loài người là đí gì? Nó làm ích gì? Và sự lành sự dữ nó là thể nào?
* 18 8 Số các ngày loài người, có nhiều chẳng qua một trăm năm: bấy nhiêu năm nhỏ mọn ấy so sánh vuới sự đời đời thì nhưu một giọt nước biển, và như hạt cát.
* 18 9 Bởi đấy Chúa hay nhìn chúng nó, giốc đổ nhân từ Người trên chúng nó.
* 18 10 Chúa xem lòng chúng nó độc dữ, cậy mình, biết chúng nó ngạo ngược gian ác.
* 18 11 Bởi đấy Chúa khoan dong cho chúng nó dư dật, tỏ đường lối công chính cho nó.
* 18 12 Loài người thương xót anh em mình; phần Chúa thì thương xót mọi loài.
* 18 13 Chúa nhân từ, dạy dỗ, chỉ dẫn, như kẻ chăn đoàn mình.
* 18 14 Chúa thương xót kẻ chịu lấy lời dạy răn nhân từ, và kẻ cần mẫn trong các lý đoán Chúa.
* 18 15 Hỡi con, khi con làm phúc, chớ quở trách, hễ ban của gì chớ gia lời nặng làm cho phiền buồn.
* 18 16 Chớ thì sương chẳng có làm nồng nực ra mát mẻ? một lời tốt hơn của ban cũng một lẽ ấy.
* 18 17 Chớ thì một lời chẳng hơn của ban? Song ở nơi kẻ công chính thì có cả hai.
* 18 18 Kẻ ngu muội quở trách cay chua; của kẻ chẳng biết phép dạy răn ban làm cho con mắt hao mòn.
* 18 19 Hãy sắm sửa công chính cho con trước khi công luận, hãy học tập trước khi con nói.
* 18 20 Hãy dùng thuốc trước khi yếu đau; hãy hỏi mình trước khi xét đoán, thì con được khoan dong trước mặt Đức Chúa Lời.
* 18 21 Con hãy hạ mình trước khi yếu đau, và khi liệt lào hãy tỏ mình trong cách ăn ở.
* 18 22 Chớ có sự gì ngăn trở con cầu nguyện liền, và chớ ngại gì thêm công chính cho đến chết, vì công thưởng Chúa bền đỗ đời đời.
* 18 23 Trước khi cầu nguyện hãy dọn linh hồn mình, chớ có như người thử thách Đức Chúa Lời.
* 18 24 Con hãy nhớ thịnh nố trong ngày sau hết, và kì báo oán khi Chúa trở mặt.
* 18 25 Trong ngày dư dật con hãy nhớ lúc khó khăn, và trong ngày giầu có hãy nhớ khi túng cực thiếu thốn.
* 18 26 Thì giờ thay đổi từ sáng đến chiều và mọi sự này chóng qua trước mặt Đức Chúa Lời
* 18 27 Người khôn ngoan dái sợ trong mọi sự, và trong ngày tội lỗi giữ mình chẳng biếng nhác.
* 18 28 Hễ ai thông sáng thì nhận biết sự khôn ngoan, và ngượi khen kẻ tìm được nó.
* 18 29 Các kẻ khôn ngoan trong lời nói cũng khôn ngoan trong việc làm; chúng nó hiểu biết sự chân thật công chính, và tưới dụ ngôn lý đoán như mưa.
* 18 30 Con chớ theo các tính mê tham, và hãy lánh bỏ ý riêng mình.
* 18 31 Nếu con dong các tính mê tham linh hồn con, thì nó sẽ làm cho các kẻ thù con vui mừng.
* 18 32 Con chớ vui thích trong các đám đông, chẳng kì nhiều ít, vì nó hay sai lầm:
* 18 33 Kẻo con đua tranh mà vay mượn ra khó khăn, chẳng còn gì trong túi, thì con phen bì sự sống mình.

## Đoạn 19

Đoạn này được dò bởi :

* 19 1 Thợ hay say sưa chẳng nên giầu, và kể chẳng xem sao sự nhỏ mọn dần dần sa cơ.
* 19 2 Rượu và các người nữ làm cho kẻ khôn ngoan chối bỏ Chúa; làm cho kẻ thông minh phải quở phạt.
* 19 3 Kẻ chiều chuộng người nữ gian dâm sẽ hư đi; hủ hoại, giòi bọ sẽ được nó làm kỉ phần; sẽ để nó làm gương cả thể; linh hồn nó sẽ cất khỏi số kẻ sống.
* 19 4 Kẻ vội tin thì nhẹ dạ và sút kém; kẻ phạm đến linh hồn mình sẽ kể là không.
* 19 5 Kể vui mừng về sự gian ác sẽ phải nhuốc nha; kẻ ghét lời răn trách hao tổn sự sống mình; kẻ ghét sự hay nói chỉ tắt sự gian tà.
* 19 6 Kẻ phạm đến linh hồn mình phàn nàn; và kẻ vui thích sự gian tà sẽ phải nhuốc nha.
* 19 7 Chớ nói lại lời độc ác cứng cỏi, thì con chẳng phải hao mòn.
* 19 8 Con chớ tỏ lòng mình, chẳng kì bạn hữu hay là kẻ thù; nếu con có tội lỗi chớ tỏ ra:
* 19 9 Vì nó nghe con, sẽ giữ mình trước mặt con; nó dường bằng chữa tội con, song nó ghét con, và rình chực con liên.
* 19 10 Con có nghe lời gì nghịch vuới anh em mình, hãy để nó chết trong mình con, chắc hẳn chẳng làm cho con nứt.
* 19 11 Bởi một lời, kẻ ngu muôi hay buông ra, như đàn bà rên rẩm khi con số.
* 19 12 Như tên bắn cắm vào thịt đùi thế nào, thì lời trong lòng kẻ dại dột cũng thể ấy.
* 19 13 Con hãy sửa trách bạn hữu, hoặc nó vô tình mà nói: ta chẳng làm sự ấy; hay là nó đã làm, thì chớ làm thêm.
* 19 14 Con hãy sửa trách anh em, hoặc nó chẳng nói; hay là đã nói thì chớ nói lại.
* 19 15 Con hãy răn trách bạn hữu, vì có nhiều khi sai lầm.
* 19 16 Con chớ tin mọi lời, vì có kẻ nhỡ miệng bởi vô tình.
* 19 17 Nào có ai khỏi sai lầm vì miệng lưỡi? Con hãy răn trách anh em trước khi đe phạt.
* 19 18 Con hãy giữ sự kính dái Đấng cao cả: vì hễ sự khôn ngoan ấy là kính dái Đức Chúa Lời, sự kính dái Chúa ở trong nó, hễ sự khôn ngoan thì vâng giữ các điều răn.
* 19 19 Lời dạy răn gian ác chẳng khôn ngoan, và ý tưởng kẻ có tội chẳng thông sáng.
* 19 20 ấy là sự gian ác, trong nó có sự gở lạ; nó là kẻ ngu muội, thiếu sự khôn ngoan.
* 19 21 Kẻ thiếu sự khôn ngoan, kém thông sáng, song có sự kính dái, hơn kẻ khôn ngoan dư dật, song lỗi phạm điều răn Đấng cao cả.
* 19 22 Có tài năng quyết đoán, song gian tà.
* 19 23 Có kẻ nói lời bộc trực, song ngay thật. Lại có kẻ gian trá hạ mình, song trong lòng đầy giả dối.
* 19 24 Có kẻ hạ mình xuống khiêm nhường quá; và có kẻ cúi mặt xuống, giả hình mình không xem sự chẳng biết:
* 19 25 Bởi nó kém sức chẳng hay phạm tội, song nếu có dịp làm sự dữ thì nó làm.
* 19 26 Bởi dong nhan thì nhận biết người, bởi diện mạo thì nhận biết kẻ khôn sáng.
* 19 27 Áo ngoài xác, cười môi răng, kiểu đi lại tỏ ra người thế nào.
* 19 28 Sự sửa trách bởi kẻ dể duôi thịnh nộ thì giả dối, có lý đoán chẳng nên nhận là tốt lành; và có kẻ ở lặng kể là khôn sáng.

## Đoạn 20

Đoạn này được dò bởi :

* 20 1 Sự răn trách hơn sự giận dường nào! Và đừng cấm kẻ nói thú tội nó.
* 20 2 Kẻ hoạn mình mê đắm gian râm đồng nữ:
* 20 3 Kẻ cậy quyền ra lý đoán gian ác cũng như vậy.
* 20 4 Khi phải sửa trách tỏ sự ăn năn tốt lành dường nào! Bởi đấy lánh khỏi tội chủ ý.
* 20 5 Có kẻ ở lặng kể là khôn ngoan, và có kẻ hay nói đáng chê ghét.
* 20 6 Có kẻ ở lặng vì không lợi khẩu, và có kẻ nín lặng tùy thì tiện.
* 20 7 Người khôn ngoan ở lặng tùy thì; kẻ nhẹ dạ và kẻ ngu si chẳng tùy tiện.
* 20 8 Kẻ hay nói làm hại linh hồn mình; kẻ lạm quyền bất công phải chê ghét.
* 20 9 Có kẻ chẳng biết phép dạy răn được may mắn trong sự dữ, song sự nó bày ra sinh thiệt hại.
* 20 10 Có của ban vô ích, lại có của ban được lợi lãi gấp bội.
* 20 11 Có sự sút kém vì vinh hiển, và có kẻ bởi khiêm nhường cất đầu lên.
* 20 12 Có kẻ mua nhiều của giá hạ, song phải bồi thường gấp bảy.
* 20 13 Kẻ khôn ngoan làm cho mình yểu dịu trong lời nói; sự vinh hoa kẻ mê muội đổ tan.
* 20 14 Của ban bởi kẻ dại chẳng làm ích cho con, vì con mắt nó mong gấp bảy.
* 20 15 Nó ban ít, kẻ công nhiều; hễ nó mở miệng như lửa cháy.
* 20 16 Có kẻ hôm nay cho vay, mai đòi lại; người thể ấy đáng chê ghét.
* 20 17 Kẻ ngu si chẳng có bạn hữu, chẳng ai biết ơn vì của nó ban.
* 20 18 Những kẻ ăn bánh nó là lưỡi gian tham. Biết mấy lần, bao nhiêu người nhạo cười nó!
* 20 19 Vì nó chẳng cứ sự sáng khôn phân phát sự mình phải giữ hay là chăng.
* 20 20 Lưỡi gian giảo hay sa như kẻ sa xuống gác; các kẻ dữ sa ngã mau kíp cũng thể ấy.
* 20 21 Kẻ quê kệch như trò vô ích, hay có trong miệng kẻ chẳng biết phép dạy răn.
* 20 22 Lời dụ ngôn chê chán trong miệng kẻ ngu si, vì nó chẳng nói tùy thì tiện.
* 20 23 Có kẻ lánh tội vì thiếu sức, khi nó nghỉ yên phải thúc giục.
* 20 24 Có kẻ mất linh hồn mình vì hay thẹn, có kẻ mất linh hồn bởi kẻ ngu si, lại có kẻ mất linh hồn vì thiên tư kẻ khác.
* 20 25 Có kẻ vì thẹn hứa cho bạn hữu, làm cho mình thêm kẻ thù nghịch vô tình.
* 20 26 Sự nói dối là sự xỉ nhục gian ác trong loài người và hay có trong miệng các kẻ chẳng biết phép dạy răn.
* 20 27 Kẻ trộm còn hơn hay nói dối; song sự bại hoại là kỉ phần cả và hai.
* 20 28 Cách ăn ở kẻ nói dối chẳng được tôn sang, nó hằng phải hổ ngươi liên mãi.
* 20 29 Kẻ khôn ngoan bởi lời nói tỏ ra mình, và kẻ sáng khôn đẹp lòng kẻ cả.
* 20 30 Kẻ canh nông chất đầy đống hoa lợi, kẻ làm công chính được sự tôn sang, và kẻ đẹp lòng kẻ cả sẽ lánh sự gian ác.
* 20 31 Lễ vật và của ban làm cho mắt các quan xét ra tối tăm, và như kẻ câm lánh lời trách phạt trong miệng nó.
* 20 32 Sự khôn ngoan giấu kín và của châu báu chẳng ai hay: cả và hai nào có ích gì?
* 20 33 Kẻ giấu giếm sự dại dột còn hơn kẻ giấu giếm sự khôn ngoan mình.

## Đoạn 21

Đoạn này được dò bởi :

* 21 1 Hỡi con, con có phạm tội thì chớ gia thêm; một hãy khấn cầu vì những sự cũ, để con được tha.
* 21 2 Con hãy trốn lánh các tội như trước mặt con rắn; nếu con đến cùng nó, nó sẽ bắt lấy con.
* 21 3 Nanh nó như nanh sư tử, hay giết linh hồn loài người.
* 21 4 Hễ sự gian ác như gươm hai lưỡi, thương tích bởi nó thì bất trị.
* 21 5 Sự ức hiếp, bất công hủy hoại gia tài; nhà rất giàu có ruyệt vong bởi kiêu căng: bởi đấy gia tài kẻ kiêu ngạo rổ tận rễ,
* 21 6 Lời bởi miệng kẻ khó khăn cầu nguyện đến tai người, lý đoán mau kíp đến cùng nó.
* 21 7 Kẻ chê ghét lời răn trách theo lốt chân kẻ có tội; kẻ kính dái Chúa trở lại lòng mình.
* 21 8 Kẻ thần thế lưỡi hung ác ở xa nhận biết nó, kẻ khôn ngoan lánh khỏi nó.
* 21 9 Kẻ dùng chi phí kẻ khác xây nhà mình, khác nào người thu đá trong mùa rét.
* 21 10 Đám đông kẻ có tội như bã gia bó làm một, sự ruyệt vong nó trong ngọn lửa.
* 21 11 Đường lối kẻ có tội lát đá bằng phẳng, song cùng sau hết nó là địa ngục, tối tăm và hình khố.
* 21 12 Kẻ giữ sự công chính sẽ được sự khôn ngoan bởi nó.
* 21 13 Sự kính dái Chúa vẹn tuyền, ấy là khôn ngoan thông sáng.
* 21 14 Kẻ chẳng khôn ngoan trong sự lành, chẳng chịu ai dạy răn nó.
* 21 15 Cũng có sự khôn ngoan dư dật về đàng dữ; song đầu có sự chua chat thì chẳng có sự khôn ngoan.
* 21 16 Sự thông biết kẻ khôn ngoan tràn ra như lụt, mưu luận nó như mạch sống hằng còn.
* 21 17 Lòng kẻ dại như bình đã vỡ, nó chẳng chứa được sự khôn ngoan.
* 21 18 Hễ kẻ hiểu biết nghe lời sáng khôn, thì khen và chịu lấy; bằng kẻ mê đắm nghe thì trái ý, ném bỏ đàng sau mihf.
* 21 19 Lời kẻ dại thuật ra như gánh nặng dọc đường; song trong miệng môi kẻ khôn ngoan tìm thấy sự hoa mĩ.
* 21 20 Miệng kẻ khôn ngoan tìm trong hội, các lời nó nghỉ tưởng trong lòng người.
* 21 21 Sự khôn ngoan kẻ dại như nhà xiêu đổ; sự thông biết kẻ ngu muội là những lời nam kham.
* 21 22 Lời dạy răn kẻ dại như cùm dưới chân, và như vòng xiềng trên tay hữu.
* 21 23 Kẻ dại cười cất cả tiếng; kẻ khôn ngoan họa là mỉn cười thầm.
* 21 24 Lời dạy răn như đồ vàng trang điểm cho kẻ sáng khôn, và như vòng cánh trên tay hữu.
* 21 25 Chân kẻ dại dễ bước vào nhà kẻ khác; kẻ biết phép dái trước mặt người cầm quyền.
* 21 26 Kẻ dại dòm cửa sổ trông vào nhà; kẻ biết phép thì đứng ngoài.
* 21 27 Lắng nghe nơi cửa là sự ngu si; kẻ khôn ngoan ấy làm xỉ nhục.
* 21 28 Miệng môi kẻ ngu si nói lời dại dột; lời kẻ khôn sáng cân nhắc trên thăng bằng.
* 21 29 Lòng kẻ dại ở trên miệng nó, và miệng kẻ khôn ngoan ở trong lòng mình.
* 21 30 Kẻ dữ nguyền rủa mà quỉ, thì nó nguyền rủa linh hồn mình.
* 21 31 Kẻ rỉ tai làm cho linh hồn mình dơ nhớp, nó pahri chê ghét trong mọi sự; kẻ ở vuới nó cũng phải chê ghét; kẻ ở lặng và khôn ngoan sẽ được tôn trọng.

## Đoạn 22

Đoạn này được dò bởi :

* 22 1 Kẻ biếng nhác phải ném hòn bùn, mọi người điều dể duôi nó.
* 22 2 Kẻ biếng nhác phải ném phân bò; hễ ai đá đến nó thì phủi tay.
* 22 3 Cha hổ ngươi vì con lai chẳng biết phép dạy răn; bởi con gái nó cũng phải thiệt hại như vậy.
* 22 4 Con gái không ngoan nên cơ nghiệp cho chồng mình; song kẻ xỉ nhục, làm cho cha hổ thẹn.
* 22 5 Kẻ ngỗ nghịch cho cha và chồng xỉ nhục, nó chẳng kém kẻ gian ác; cả và hai điều khinh chê nó.
* 22 6 Lời thuật ra chẳng tùy tiện như đàn hát lúc khóc thương; roi và lời răn dạy hằng có sự khôn ngoan.
* 22 7 Kẻ dạy người ngu si, khác nào kẻ gắn lại mảnh sành.
* 22 8 Kẻ thuật lời cho kẻ chẳng nghe như người đánh thức kẻ ngủ mệt.
* 22 9 Kẻ thuật lời khôn ngoan cho kẻ dại, khác nào nói vuới người ru? Khi hết lời thì nó hỏi: kẻ này là ai?
* 22 10 Con hãy khóc viếng kẻ chết vì sự sáng nó chỉ tắt, con hay xkhosc thương kẻ dại vì sự khôn ngoan nó ruyệt vong.
* 22 11 Con hãy khóc viếng kẻ chết ít vậy, vì nó được phần nghỉ ngơi.
* 22 12 Sự sống dữ kẻ dại dột gian ác độc hơn sự chết.
* 22 13 Sụ khóc viếng kẻ chết trong bảy ngày; song kẻ dại dột, gian ác thì lót đời nó.
* 22 14 Con chớ hay nói vuới kẻ dại, chớ đi lại vuới kẻ ngu si.
* 22 15 Con hãy giữ mình cho khỏi nó, kẻo phải bận lòng và lây ô uế vì tội nó.
* 22 16 Con hãy lánh khỏi nó thì con sẽ được bằng yên, và chẳng phải chua chat vì sự dại dột nó.
* 22 17 Nào có giống gì nặng hơn chì? Có tên nào khác gọi nó cho bằng kẻ dại.
* 22 18 Cát, muối, khối sắt, còn dễ mang hơn kẻ ngu si, dại dột, gian ác.
* 22 19 Khuôn gỗ ở giữa nền nhà chẳng chuyển; lòng vững vàng trong ý tưởng mưu luận cũng như vậy.
* 22 20 Ý tưởng kẻ khôn ngoan chẳng hề nát đảm vì dái sợ.
* 22 21 Như cọc cầm ở nơi cao và tường đá chẳng xây vôi trước mặt gió chẳng bền đỗ:
* 22 22 Lòng nhát đảm trong ý tưởng kẻ dại chẳng chống cưỡng được trong con dái sợ cũng một lẽ ấy.
* 22 23 Như lòng nát đẫm trong ý tưởng kẻ dại chẳng hề không dái sợ thể nào, thì kẻ hằng giữ các điều răn Đức Chúa Lời chẳng hay dái sợ cũng thế ấy.
* 22 24 Kẻ bóp mắt làm cho chảy nước; kẻ đấm lòng làm cho động tâm.
* 22 25 Kẻ ném đá vào chim cho nó bay thế nào; kẻ dể duôi bạn hữu làm tan thiết nghĩa cũng như vậy.
* 22 26 Dù con giơ gươm trước bạn hữu chớ sờn lòng, vì còn sửa lại được.
* 22 27 Nếu con mở miệng phiền bạn hữu, chớ dái sợ, còn hay làm hòa: đừng kể sự dể duôi, xỉ nhục, kiêu căng, tỏ sự kín nhiệm và dùng chước gian đánh bị thương: trong bấy nhiêu sự ấy bạn hữu sẽ lìa khỏi.
* 22 28 Con hãy giữ nghĩa vuới bạn hữu trong lúc nó khó khăn, để con được hưởng trong phần phúc nó.
* 22 29 Trong lúc nó gian nan con hãy giữ trung trực vuới nó, để con được thông cảm phần cơ nghiệp đó.
* 22 30 Trước khi có lửa trong lò, có hơi và khói xông lên: khi chưa đổ máu có sự nguyền rủa, xỉ nhục, đe loi cũng một lẽ ấy.
* 22 31 Ta chẳng thẹn chào bạn hữu chẳng ẩn mình khỏi mặt nó; nếu nó làm sự dữ cho ta thì ta sẽ chịu;
* 22 32 Song hễ ai nghe biết thì sẽ giữ mình khỏi nó.
* 22 33 Chớ thì ai ban vọng canh cho miệng ta, để ẩn tín trên mội ta, cho ta chẳng sa ngã bởi nó, và lưỡi ta chẳng bại hoại ta.

## Đoạn 23

Đoạn này được dò bởi :

* 23 1 Hỡi Chúa là Cha, là Đấng cai quản sự sống tôi, chớ lìa bỏ tôi trong ý tưởng nó; chớ để tôi sa ngã vì nó.
* 23 2 Chớ thì ai để roi trên ý tưởng tôi, để lời dạy răn khôn ngoan trong lòng tôi, chẳng dong tha cho tôi viif các sự nó sai lầm, và cho các tôi lỗi nó chẳng bày tỏ ra;
* 23 3 Để các sự sai lầm tôi chẳng tăng lên; các sự lỗi tôi không gia thêm, các tội tôi không đầy dẫy, mà tôi sa ngã rước mặt các kẻ thù tôi, và kẻ thù nghịch chẳng vui mừng trên tôi.
* 23 4 Hỡi Chúa, là cha, là Chúa sự sống tôi, chớ lìa bỏ tôi trong ý tưởng nó.
* 23 5 Chúa chớ để cho tôi đem con mắt tôi lên, hãy trừ bỏ các sự mê tham cho khỏi tôi.
* 23 6 Chúa hãy cất khỏi bụng mê tham tôi, chớ để tính mê đắm bắt lấy tôi, chớ trao tôi cho linh hồn ngỗ ngược ngu si
* 23 7 Hỡi chúng con, hãy nghe lời dạy răn về miệng môi, kẻ giữ nó chẳng hư hoại vì môi miệng; chẳng váp phạm trong những sự độc ác.
* 23 8 Kẻ có tội phải giam cầm trong sự giả dối nó, kẻ kiêu căng, kẻ dể duôi sẽ vấp phạm trong ấy.
* 23 9 Con chớ để miệng con quen thế, vì trong nó có nhiều sự bại hoại.
* 23 10 Con chớ năng nhân danh Chúa trong miệng con, chớ pha tên các thánh trong lời con: vì bởi đấy con chẳng khỏi tội.
* 23 11 Như tôi tá năng phải sửa phạt chẳng khỏi dấu vết; kẻ hay thề và nhân danh chẳng được sạch mọi tội cũng thể ấy.
* 23 12 Kẻ hay thề đầy sự gian ác, và tai vạ chẳng lìa khỏi nhà nó.
* 23 13 Nếu nó chẳng giữ thì tội đổ trên mình nó; nếu nó xem khinh thì lỗi phạm gấp bội;
* 23 14 Nếu nó hư thệ, chẳng kể là công chish; và nhà nó đầy sự oán thù.
* 23 15 Lại có một lời khác đáng chết: chớ gì chẳng tìm thấy trong cơ nghiệp Jacob.
* 23 16 Vì những sự này cất khỏi kẻ lành, nó chẳng giầm già trong tội lỗi.
* 23 17 Con chớ để miệng quen nói quê mùa, vì trong ấy có sự tội.
* 23 18 Con hãy nhớ cha mẹ mình, khi con đứng giữa kẻ cả:
* 23 19 Kẻo Đức Chúa Lời bỏ quên con trước mặt các chúng, vì con lấy làm thường thì ra mê muội, phải nhuốc nha, con thà chẳng sinh ra, và nguyền rủa ngày con sinh nhật.
* 23 20 Kẻ quen những lời dể duôi, lót đời mình chẳng chịu phép dạy răn,
* 23 21 Có hai thứ chất đầy sự tội; và thứ ba hay đem sự thịnh nộ, ruyệt vong.
* 23 22 Là lòng nóng nảy như lửa cháy, chẳng nguội cho đến khi thiêu nuốt đí gì;
* 23 23 Lại kẻ dâm ác chẳng chán trong xác thịt mình, cho đến khi nó đốt lửa cháy lên;
* 23 24 Kẻ gian dâm thèm lạt mọi thứ bánh, nó chẳng chán ngán lỗi phạm đến cùng.
* 23 25 Hễ ai lỗi phạm khỏi giường mình, thì dể duôi linh hồn mà rằng: nào ai xem thấy ta?
* 23 26 Sự tối tăm vây bọc ta, tường vách che khuất ta, chẳng ai trông xem ta; ta dái sợ ai? Đấng cao cả chẳng nhó đến tội lỗi ta.
* 23 27 Nó chẳng hiểu biết con mắt Chúa xem thấy mọi sự, nó xua đuổi sự kính dái Đức Chúa Lời khỏi lòng mình, vì nó chỉ dái sợ loài người, dái sợ con mắt xác thịt:
* 23 28 Nó chẳng hiểu biết con mắt Chúa, sáng hơn mặt lời gấp bội, xem khắp đường lối loài người, và vực sâu, thâu suốt các sự kín nhiệm, trong lòng loài người.
* 23 29 Vì Đức Chúa Lời thông biết mọi sự trước khi chưa dựng nên; khi đã tạo thành thì xem tỏ mọi sự cũng một lẽ ấy.
* 23 30 Kẻ ấy sẽ phải đoán phạt nơi phố chợ trong thành, nó sẽ phải xua đuổi như con ngựa con; sẽ phải bắt nơi nó chẳng ngờ.
* 23 31 Nó sẽ phải xỉ nhục trước mọi người, vì nó chẳng hiểu biết kính dái Chúa.
* 23 32 Cũng một lẽ ấy người nữ chê bỏ chồng mình, lập cơ nghiệp bởi kết bạn vuới kẻ khác:
* 23 33 Vì thứ nhất có bội nghịch lề luật Đấng cao cả; thứ hai nó lỗi nghĩa vuới chồng mình; thứ ba nó phạm tội gian dâm, sinh con cái cho mình bởi kẻ khác.
* 23 34 Nó sẽ phải đem đến đám đông, sẽ tra xét về con cái nó.
* 23 35 Các chồi chánh nó chẳng đâm rễ, và các ngành nó chẳng sinh hoa lái:
* 23 36 Danh hiệu nó lưu lại để nguyền rủa, sự xỉ nhục nó chẳng xóa đi.
* 23 37 Các kẻ sót lại sẽ hiểu biết, chẳng có sự gì hơn kính dái Đức Chúa Lời và chẳng có sự gì ngọt ngào hơn coi giữ các điều răn Chúa.
* 23 38 Sự vâng theo Chúa ấy là vinh hoa cả thể; vì bởi Chúa sẽ được thọ tràng.

## Đoạn 24

Đoạn này được dò bởi :

* 24 1 Sự khôn ngoan ca tụng chính mình, tôn khen mình trong Chúa, và vinh hiển giữa dân mình;
* 24 2 Sẽ mở miệng mình trong các đám hội Đấng cao cả, và vinh hiển trước cơ binh Người;
* 24 3 Sẽ dấy lên ở giữa dân, sẽ được khen lạ trong hôi thánh cả;
* 24 4 Sẽ được ca tụng trong đám đông kẻ kén chọn, được chúc phúc trong các kẻ chịu chúc phúc mà rằng:
* 24 5 Tao ra bởi miệng Đấng cao cả, sinh ra trước hết mọi loài;
* 24 6 Tao đã làm cho sự sáng chẳng hay tắt mọc lên các tầng lời, dường đám mây che phủ khắp đất.
* 24 7 Tao ở trong các nơi cao cả, tòa vị tao trên cột mây.
* 24 8 Một mình tao quanh vòng lời, tao thâu suốt vực sâu, bước đi trên ba đào biển.
* 24 9 Tao đứng trên khắp đất, cầm quyền cả
* 24 10 Trong các nước, các dân:
* 24 11 Tao dùng sức mạnh giạo gót trong lòng các kẻ sang trọng thấp hèn, tìm nơi nghỉ trong chúng nó, và ở trong địa nghiệp Chúa.
* 24 12 Bấy giờ Đấng dựng nên mọi sự truyền dạy tao; Đấng sinh ra tao nghỉ yên trong nhà xếp tao.
* 24 13 Phán cùng tao rằng: hãy ở trong Jacob, kế nghiệp trong Israel, và nảy rễ trong các kẻ tao kén chọn.
* 24 14 Tao sinh ra đầu tiên trước các đời, và đời đời tao chẳng chỉ tắt, tao phục dịch trước mặt Chúa trong nhà thánh.
* 24 15 Bởi đấy tao bền đỗ trên Sion, nghỉ ngơi trong thành thánh, và quyền thế tao trong Jerusalem.
* 24 16 Tao nảy rễ trong dân danh giá, trong kỉ phần Chúa tao, là địa nghiệp người, tao ở trong hội cả các thánh.
* 24 17 Tao dấy lên như cây bá hương trên Libanô, như cây thông trên núi Sion;
* 24 18 Tao dấy lên như cây chà là ở Cađes, và như khóm mân côi ở Jericho;
* 24 19 Như cây dầu tốt lành ở đồng bằng, tao rấy lên như cây bá tiêu gần suối nước trong các phố chợ.
* 24 20 Tao xông mùi thơm tho như quế và tô hợp; xông mùi thơm như một dược kén chọn;
* 24 21 Tao xông nhà tao bằng thuốc thơm, tô hợp, ải hương, một dược nhất hạng, và nhũ hương nảy dựa tự nhiên; mùi tao như tô hợp không pha.
* 24 22 Tao như cây thông đua ngành, và ngành tao vinh hiển hoa mĩ.
* 24 23 Tao như cây nho sinh hoa lái thơm tho, và hoa mầu tao là lái vinh hiển phú quí.
* 24 24 Tao là mẹ sự yêu mến tốt lành, sự kính dái, nhận biết, và sự cậy trông thánh.
* 24 25 Trong tao có các ơn ăn ở, và sự chân thật, trong tao có mọi sự cậy trông sự sống và nhân đức.
* 24 26 Hỡi các kẻ khao khát tao hãy đi đến cùng tao, sẽ được dư dật các hoa lái tao;
* 24 27 Vì thần tao ngọt ngào hơn mật, và địa nghiệp ta hơn mật ông:
* 24 28 Danh hiệu tao đời đời trong các dòng dõi.
* 24 29 Các kẻ ăn tao vốn còn đói, và kẻ uống tao vốn còn khát.
* 24 30 Kẻ nghe tao chẳng hổ ngươi, và kẻ làm việc bởi tao chẳng phạm tội
* 24 31 Các kẻ giảng tao ra sẽ được sự sống đời đời.
* 24 32 Mọi sự này là sách sự sống, là sấm truyền Đấng cao cả, và nhận biết sự chân thật.
* 24 33 Ông Moyse đã truyền lề luật vuới các điều răn công chính, là cơ nghiệp nhà Jacob, và những sự phán hứa cho Israel.
* 24 34 Chúa phán hứa cho Đaviđ đầy tớ Chúa, bởi người sẽ làm cho dấy lên vua rất quyền thế, ngồi trên tòa vinh hiển đời đời.
* 24 35 Chúa làm cho đầy sự khôn ngoan nhưu Phison, và như Tigris trong ngày hoa lái mới;
* 24 36 Làm cho đầy sự thông sáng như Euphrates, và thêm lên như Jorđanô trong mùa gặt;
* 24 37 Giãi lời dạy răn như sự sáng, đầy như Gehon trong mùa quả nho.
* 24 38 Chúa đầu tiên biết sự khôn ngoan cho lọn; kẻ kém hơn chẳng hay thâu suốt.
* 24 39 Vì ý tưởng nó đầy hơn biển, và mưu luận nó sâu hơn vực.
* 24 40 Tao là sự khôn ngoan, giốc đổ các sông.
* 24 41 Tao như lạch nước cả vô lượng bởi sông, tao như sông đào bởi sông, và như cống nước chảy ra bởi vườn địa đàng.
* 24 42 Tao rằng: tao sẽ tưới vườn tao trồng; tưới đầy hoa lợi các luống tao.
* 24 43 Này lạch tao đã nên dư dật, sông tao lở nên như biển,
* 24 44 Bởi tao soi lời dạy răn cho mọi người như rạng đông, bày tỏ nó cho đến nơi xa.
* 24 45 Tao sẽ thâu suốt mọi nơi trong lòng đất, coi xem các kẻ nằm ngủ, soi sáng các kẻ cậy trông Chúa.
* 24 46 Tao lại giốc tỏ lời dạy răn làm lời tiên tri, lưu để nó cho các kẻ tìm sự khôn ngoan, chẳng chỉ tắt trong các dòng dõi nó cho đến đời thánh.
* 24 47 Bay hãy xét xem tao chẳng công lao cho một mình tao, bèn lả cho các kẻ tìm sự chân thật.

## Đoạn 25

Đoạn này được dò bởi :

* 25 1 Có ba sự đẹp lòng ta, là những sự ưng nhận trước mặt Chúa và loài người.
* 25 2 Là hòa thuận anh em, thương yêu kẻ khác, và vợ chồng hợp một ý cùng nhau.
* 25 3 Có ba kẻ lòng ta chê ghét, và lấy sự nó ăn ở làm rất nặng nề:
* 25 4 Là kẻ khó khăn kiêu ngạo, kẻ giầu hay nói dối, kẻ già lão dại dột ngu si.
* 25 5 Hễ là sự con không thu tích lúc đang thì, lẽ nào con tìm thấy nó khi già lão?
* 25 6 Sự công luận tốt lành cho kẻ tóc bạc, và cho kẻ già cả biết mưu lo là dường nào!
* 25 7 Sự khôn ngoan hoa mĩ cho kẻ cao niên, và cho kẻ danh tiếng hiểu biết, mưu luận là dường nào!
* 25 8 Sự từng trải nhiều việc là mũ miện kẻ cao niên, sự vinh hiển các chúng là kính dái Đức Chúa Lời.
* 25 9 Có chín sự lòng không hay suy thấu ta kể là cao trọng; còn sự thứ mười thì ta dùng lưỡi tỏ cho loài người:
* 25 10 Là kẻ khoái lạc trong con cái, đang còn sống xem thấy các kẻ thù bại hoại nhãn tiền.
* 25 11 Phúc cho kẻ ở vuới người nữ khôn ngoan; chẳng sa ngã vì miệng lưỡi, và chẳng làm tôi kẻ chẳng đang.
* 25 12 Phúc cho kẻ tìm được bạn hữu thật, và tỏ công chính cho tai nghe.
* 25 13 Kẻ tìm được sự khôn ngoan thông biết là kẻ cao trọng dường nào! Song chẳng hơn kẻ kính dái Chúa;
* 25 14 Sự kính dái Chúa vượt qua mọi sự.
* 25 15 Phúc cho kẻ được ban sự kính dái Chúa: kẻ được nó chớ thì so sánh vuới ai?
* 25 16 Sự kính dái Chúa là đầu sự kính mến Chúa, song phải có sự tin làm căn nguyên hợp vuới nó.
* 25 17 Sự phiền lòng là tai vạ cả; gian ác nhất là gian ác nữ nhân.
* 25 18 Dù tai vạ nào cũng chịu được, đừng kể tai vạ trong lòng;
* 25 19 Gian ác nào cũng chịu được, đừng kể gian ác người nữ;
* 25 20 Gian nan nào cũng chịu được, đừng kể gian bởi kẻ ghen ghét;
* 25 21 Oán lả nào cũng chịu được, đừng kể oán lả bởi kẻ thù hằn.
* 25 22 Chẳng đầu nào độc dữ hơn đầu con rắn:
* 25 23 Chẳng thịnh nộ nào hơn thịnh nộ nữ nhân. Ở vuới sự tử và con rồng còn hơn ở vuới người nữ độc ác.
* 25 24 Sự gian ác người nữ biến cải dong nhan nó, làm cho mặt mình xám như con gấu, bày tỏ ra như áo xô.
* 25 25 Chồng nó thở than giữa kẻ quen thuộc, khi nghe nói thì than thở thầm thì.
* 25 26 Mọi sự gian ác sánh vuới gian gác người nữ còn nhỏ mọn, chớ gì số phận kẻ có tội đổ ngã trên nó!
* 25 27 Như giốc cát dưới chân kẻ già nua thể nào, người nữ lắm lưỡi làm cho kẻ yên hàn cũng thể ấy.
* 25 28 Con chớ nhìn xem người nữ nhan sắc, chớ ước ao người nữ dong nhan.
* 25 29 Bởi người nữ có sự thịnh nộ, vô phép, xỉ nhục cả thể.
* 25 30 Nếu người nữ cầm quyền cả, thì nó đối địch vuới chồng mình.
* 25 31 Bởi người nữ độc ác làm cho thiển trí, thẹn mặt, đau đớn trong lòng.
* 25 32 Tay non nớt, đầu gối yếu hèn, bởi người nữ chẳng làm cho chồng mình được phúc.
* 25 33 Căn nguyên sự tội bởi người nữ mà ra, vì nó chúng ta chết thay thảy.
* 25 34 Con chớ để nước rỉ ra dù nhỏ mọn, và chớ dong cho người nữ gian ác tỏ mình.
* 25 35 Nếu nó chẳng bước đi trong tay con, nó sẽ xỉ nhục con trước mặt các kẻ thù.
* 25 36 Hãy dẫy bỏ nó khỏi mình con, kẻo nó bằng ở cùng con chẳng phải phép.

## Đoạn 26

Đoạn này được dò bởi :

* 26 1 Phúc cho chồng có người nữ tốt lành, vì số năm nó gấp bội.
* 26 2 Người nữ can đảm làm cho chồng mình khoan khoái, nó sẽ được sống yên hàn đầy năm.
* 26 3 Người nữ tốt lành là kỉ phần mầu mỡ, cho kẻ kính dái Đức Chúa Lời, sẽ ban nó cho người chồng vì việc lành nó:
* 26 4 Dù nó giầu hay là nghèo, lòng nó vốn được yên, và hằng vui nét mặt.
* 26 5 Có ba sự lòng ta dái sợ, và sự thứ bốn mặt ta kinh khủng:
* 26 6 Là sự nộp thành, ngụy nghịch trong dân;
* 26 7 Sự bỏ vạ nói dối, là những sự nặng hơn sự chết.
* 26 8 Sự đau đớn trong lòng và sự khóc lóc bởi người nữ ghen tương.
* 26 9 Trong người nữ ghen tương, lưỡi như roi, làm cho mọi người mắc phải.
* 26 10 Ách đôi bò lúc lắc thể nào, người nữ gian ác cũng thể ấy; ai cầm giữ nó như kẻ bắt bò cạp.
* 26 11 Người nữ hay say rượu là cơn giận cả, chẳng che khuất được sự xỉ nhục xấu xa mình.
* 26 12 Người nữ gian râm nhận biết ở tại con mắt nó đem lên, và mi mắt nó.
* 26 13 Con gái chẳng hay lánh giữ mình, con hãy coi sóc nó cần mẫn; kẻo gặp dịp nó liều mình.
* 26 14 Con hãy iguwx cẩn thận về sự con mắt nó chẳng nghiêm trang, nếu nó dể duôi con, chớ lấy làm lạ.
* 26 15 Như kẻ bộ hành khao khát, nó mở miệng khi đến suối, uống nước hễ làm nước ở gần mình, cọc nào nó cũng ngồi dựa, tên nào nó cũng mở bao cho đến khi nó hao mòn.
* 26 16 Vinh hoa người nữ ân cần làm cho chồng mình khoái lạc, và xương nó mầu mỡ;
* 26 17 Nết na nó là của Đức Chúa Lời ban.
* 26 18 Người nữ khôn ngoan ở lặng, lòng khôn sáng, chẳng có sự gì thay đổi được.
* 26 19 Người nữ thánh, hiền đức, ấy là ơn gia thêm ơn;
* 26 20 Chẳng có sự gì cân cho xứng vuới linh hồn thanh sạch.
* 26 21 Như mặt lời mọc lên trên đất trên các nơi cao Đức Chúa Lời thể nào, người nữ nhan sắc tốt lành trang hoàng nhà nó cũng như vậy.
* 26 22 Như đèn sáng trên cây trong đền thánh thể nào, dong nhan trên mặt tuổi dương niên cũng thể ấy.
* 26 23 Như cột vàng trên đế bạc thể nào, chân vững chắc trên bàn người nữ vững vàng cũng một lẽ ấy.
* 26 24 như chân nền trên bàn thạch kiên cố đời thể nào, các điều răn Chúa tron glongf người nữ thánh cũng thể ấy.
* 26 25 có hai sự làm cho ta phiền lòng, và sự thứ ba làm cho ta thịnh nộ:
* 26 26 là kẻ chiến sĩ hao mòn vì thiếu thốn, và kẻ khôn ngoan phải dể duôi;
* 26 27 và kẻ bỏ công chính đi đàng tội; Đức Chúa Lời sắm để nó cho gươm.
* 26 28 Có hai sự ta lấy làm khó và cheo leo, là kẻ buôn bán khó giữ mình khỏi trễ nải, và chủ quán chẳng giữ mình sạch tội miệng môi.

## Đoạn 27

Đoạn này được dò bởi :

* 27 1 Có nhiều kẻ phạm tội bởi khó khăn; lại có kẻ tìm giầu có, trở mặt mình.
* 27 2 Như cọc đóng trong khép đá thể nào, sự tội ở giữa kẻ bán và kẻ mua cũng chặt như vậy.
* 27 3 Sự tội cũng ruyệt vong làm một vuới kẻ phạm.
* 27 4 Nếu con chẳng hằng giữ mình trong sự kính dái Chúa, thì nhà con cũng chóng đổ tan.
* 27 5 Như khi quay vòng rây thì bã ở lại thể nào, sự nghi hoặc trong ý tưởng loài người cũng thể ấy.
* 27 6 Lò nung thử khí vật thợ gốm, và chước gian nan thử kẻ lành.
* 27 7 Hoa lái bày tỏ kẻ vun trồng thể nào, lời nói tỏ ra ý tưởng lòng người cũng thế ấy.
* 27 8 Chớ khen ai trước lòi nó nói: vì là sự thăm thử người.
* 27 9 Nếu con theo sự công chính thì sẽ giữ được nó: con sẽ mặc lấy nó như áo dài hoa mĩ, con sẽ ở vuới nó, nó sẽ bênh vực con đời đời, và trong ngày phán xét con sẽ được nương tựa
* 27 10 Các con chim tụ tập vuới loài mình, và sự chân thật qui về kẻ rèn tập nó.
* 27 11 Sư tử hằng rinh chực mồi thể nào; tội lỗi rình chực kẻ làm những sự gian ác cũng thể ấy.
* 27 12 Người thánh bền đỗ trong sự khôn ngoan như mặt lời; kẻ ngu muội hay thay đổi như mặt lăng.
* 27 13 Con hãy giữ lời tùy tiện ở giữa kẻ ngu si; song hãy siêng năng ở giữa kẻ hay suy tưởng.
* 27 14 Lời kẻ có tội thuật ra đáng khinh chê, tiếng nó cười thỏa thuê trong sự tội.
* 27 15 Lời kẻ hay thề làm cho trên đầu giỡn tóc; và sự vô phép nó phải bưng tai.
* 27 16 Có sự đổ máu trong khi kẻ kiêu căng tranh cạnh; lời chúng nó nguyền rủa nghe chẳng đang.
* 27 17 Kẻ tỏ ra sự kín nhiệm bạn hữu mất sự tin, nó chẳng còn tìm được bạn hữu như ý mình.
* 27 18 Con hãy thương yêu con, và trung thực kể hợp vuới nó.
* 27 19 Nếu con tỏ ra những sự kín niệm nó, thì con chẳng còn tìm được nó.
* 27 20 Như kẻ mất bạn hữu thể nào, thì kẻ bỏ nghĩa thiết vuới bạn cũng như vậy.
* 27 21 Lại như kẻ phóng sinh con chim khỏi tay mình thể nào, thì con bỏ kẻ khác chẳng còn hơn theo được nó, cùng một lẽ ấy.
* 27 22 Con chớ theo nó vì nó lìa xa; nó trốn lánh như sơn dương khỏi bẫy, vì linh hồn nó đã bị thương.
* 27 23 Con chẳng còn ràng buộc được nó. Trong sự nguyền rủa còn làm lành được.
* 27 24 Song tỏ ra sư kín nhiệm bạn hữu làm cho linh hồn khốn nạn ngã lòng.
* 27 25 Có kẻ liếc mắt ưng thuận, song nó toan sự gian ác, mà chẳng ai bỏ nữa.
* 27 26 Trước mắt con nó làm cho miệng nó ngọt ngào, lấy các lời con nói làm lạ, rồi nó lộn trái miệng lưỡi mình, và làm cho các lời con nên vấp phạm.
* 27 27 Có nhiều sự ta chê ghét, song chẳng có sự gì bằng nó, Chúa cũng gớm ghét nó.
* 27 28 Kẻ ném đá đã lên cao sẽ rơi xuống trên đầu nó; bị thương bởi mưu gian, dấu tích ấy sẽ phân rẽ cho nó.
* 27 29 Kẻ đào hố sẽ sa xuống hố; kẻ để hòn đá cho kẻ khác sẽ vấp phải đá; kẻ giăng rò lưới cho nt, sẽ bại hoại trong ấy.
* 27 30 Kế toan mưu độc đáo sẽ đổ trên mình nó, nó chẳng hiểu biết bởi đâu đến trên mình.
* 27 31 Lừa dối, xỉ nhục xong bởi kẻ kiêu căng, song sự báo oán rình chực nó như sư tử
* 27 32 Kẻ vui mừng vì người công chính đổ ngã nó sẽ mắc lưới ruyệt vong; song sự đau đớn làm cho nó bao mòn trước khi nó chết.
* 27 33 Cơn thịnh nộ và giận dữ, cả hai điều gở lạ; kẻ có tội mắc cả hai bài.

## Đoạn 28

Đoạn này được dò bởi :

* 28 1 Kẻ muốn báo thù sẽ gặp thấy sự oán lả bởi Chúa, Chúa sẽ cầm buộc tội lỗi nó.
* 28 2 Con hãy tha cho kẻ làm hại mình, thì con khấn nguyện sẽ được tha tội.
* 28 3 Loiaf người tích lòng giận dữ nhau, mà còn tìm sự cứu chữa bởi Chúa?
* 28 4 Nó chẳng thương xót kẻ một loài vuới mình, mà còn khấn nguyện vì tội lỗi nó?
* 28 5 Nó là loài xác thịt tích lòng giận dữ, mà xin Chúa tha thứ? Chớ thì ai khấn cầu vì tội lỗi nó?
* 28 6 Con hãy nhớ những sự sau hết mà chỉ tắt oán thù.
* 28 7 Sự hư nát và sự chết đến gần, vâng cứ các điều răn Chúa.
* 28 8 Con hãy nhớ sự kính dái Đức Chúa Lời, chớ giận ghét anh em.
* 28 9 Con hãy nhớ điều ước Đấng cao cả, chớ xem sao sự lầm lỗi anh em.
* 28 10 Con hãy lánh sự tranh kiện, thì con sẽ bớt tội lỗi;
* 28 11 Kẻ hay giận đốt tranh kiện như lửa cháy lên, kẻ có tội làm cho bạn hữu bối rối, đem sự thù oán giữa kẻ bằng yên.
* 28 12 Lửa cháy lên tùy củi gỗ trên rừng, cơn giận nổi lên tùy sức mạnh, thịnh nộ gia thêm tùy của cải.
* 28 13 Sự tranh cạnh vội vàng đốt lửa; sự tranh kiện vội vàng đổ máu; lưỡi đối chứng đem sự chết đến.
* 28 14 Nếu con thổi vào tàn nhỏ thì nó cháy lên như lửa; nếu con nhổ bọt trên nó thì nó tắt đi: cả hai sự bởi miệng mà ra.
* 28 15 Kẻ rỉ tai và hai lưỡi thì vô phúc; vì nó làm cho nhiều kẻ yên hàn bối rối.
* 28 16 Lưỡi giữa khoảng làm cho nhiều kẻ lung lay, tan tác nó bởi dân này đến dân khác.
* 28 17 Nó hủy hoại các thành kiên cố kẻ giầu, sào huyệt các nhà kẻ cả;
* 28 18 Tan phá sức mạnh các nước, hủy hoại các dân sức lực.
* 28 19 Lưỡi giữa khoảng khu trục các người nữ vững vàng, cướp lấy công lao chúng nó.
* 28 20 Kẻ nhìn xem nó chẳng được bằng yên, chẳng có bạn hữu cho mình nương tựa.
* 28 21 Dấu đánh roi làm cho thương tích, dấu bởi lưỡi làm cho gẫy xương.
* 28 22 Có nhiều kẻ đổ ngã bởi mũi gươm, song chẳng bằng kẻ ruyệt vong bởi lưỡi mình.
* 28 23 Phúc cho kẻ che khỏi lưỡi độc, kẻ chẳng mắc phải thịnh nộ nó, kẻ chẳng kéo ách nó, và kẻ chẳng phải cầm buộc trong lòi tói nó:
* 28 24 Vì ách nó là ách sắt, lòi tói nó là lòi tối đồng.
* 28 25 Sự chết bởi nó là sự chết rất dữ; âm phủ còn khá hơn nó.
* 28 26 Song nó chẳng bền đỗ lâu, nó chỉ thắng được đường lối kẻ gian ác, nó chẳng thiêu đốt kẻ lành trong ngọn lửa nó.
* 28 27 Những kẻ lìa bỏ Đức Chúa Lời, sẽ sa ngã trong nó, nso sẽ thiêu đốt chúng nó, chẳng hay tắt, nó sẽ xông đến chúng nó như sư tử, làm hại chúng nó như con beo.
* 28 28 Con hãy lấy gai rào lỗ tai con, con chớ khứng nghe lưỡi độc, con hãy làm cửa then cho miệng con.
* 28 29 Con hãy nung vàng bạc con, làm thăng bằng cho các lời con, đúc giàm tốt cho miệng con;
* 28 30 Con hãy cẩn thận kẻo con vấp ngã vì lưỡi, sa ngã trước mặt các kẻ thù rình chực con, và sự hư hoại con bất trị cho đến chết.

## Đoạn 29

Đoạn này được dò bởi :

* 29 1 Kẻ hay thương xót, cho kẻ khác vay mượn; và kẻ rộng tay thì giữ các điều răn.
* 29 2 Con hãy cho kẻ khác vay trong lsuc nó túng ngặt, và hãy lả nợ cho anh em trong kì hẹn.
* 29 3 Con hãy giữ lời, hãy xử chân thật vuới nó, thì con hằng tìm được sự cần kíp cho mình.
* 29 4 Có nhiều kẻ xem sự vay mượn như của đã tìm được, nó làm bận lòng cho những kẻ đã phù trợ mình.
* 29 5 Khi nó chưa được thì hôn tay kẻ cho, lấy lời khiêm nhường mà khấn hứa;
* 29 6 Đến kì phải lả, nó khất lần, nói những lời chán ngán, lẩm bẩm, lấy lẽ bởi tại thì giờ.
* 29 7 Nếu nó lả được cũn ngần ngại, lả non một nửa, kể là của đã tìm thấy;
* 29 8 Bằng không lả được thì gian lận tiền của kẻ ấy, làm cho nó nên thù nghịch vô tình;
* 29 9 Nó lả cho kẻ ấy lời kêu trách, chửi rủa, và sự xỉ nhục thay vì tôn kính, lả ơn.
* 29 10 Có nhiều kẻ chẳng cho vay mượn, chẳng phải vì độc dữ, một bởi dái sợ phải lừa dối vô tình.
* 29 11 Song con hãy rộng rãi vuới kẻ hèn hạ, chớ trì duyên sự bố thí cho nó.
* 29 12 Con hãy chịu lấy kẻ khó khăn vì điều răn; chớ để nó đi tay không vì thiếu thốn.
* 29 13 Con hãy mất tiền của vì anh em bạn hữu con; chớ giấu nó trong đá kẻo hư hoại.
* 29 14 Con hãy dùng của châu báu con cứ điều răn Đấng cao cả, thì nó sẽ làm ích cho con hơn vàng.
* 29 15 Con hãy tích chứa sự bố thí trong lòng kẻ khó khăn, thì nó khấn nguyện cho con khỏi mọi sự dữ.
* 29 16 17.18. nó sẽ tranh chiến vuới kẻ thù con, hơn thuẫn kẻ rũng sĩ và đòng giáo.
* 29 19 Kẻ lành bầu chủ cho anh em mình; kẻ chẳng biết hổ ngươi thì lìa bỏ nó.
* 29 20 con chớ quên ơn kẻ bầu chủ vì nó trao sự sống mình cho con.
* 29 21 Kẻ có tội và kẻ ổ danh trốn lánh kẻ bầu chủ.
* 29 22 Kẻ gian ác kể của kẻ bầu chủ là phần mình; kẻ chẳng biết ơn lìa bỏ kẻ đã cứu chữa mình.
* 29 23 Có kẻ bầu chủ cho anh em, khi nó chẳng biết ơn thì lìa bỏ mình.
* 29 24 Có sự bầu chủ rất dữ làm hư hoại nhiều kẻ thịnh sự, chuyển lay chúng nó như sóng biển.
* 29 25 Nó đã vòng quanh khu trục kẻ quyền thế, phải lưu lạc trong các dân ngoài.
* 29 26 kẻ có tội lỗi phạm điều răn Chúa sẽ sa ngã trong sự bầu chủ dữ; kẻ liều mình trong nhiều sự thì sẽ mắc phải lý đoán.
* 29 27 Con hãy cứu giúp kẻ khác tùy sức mình, song hãy cẩn thận kẻo sa ngã.
* 29 28 Đầu sự sống loài người là nước uống, lương ăn, áo mặc, nhà che sự trống trải.
* 29 29 Của ăn kẻ khó khăn dưới sàn ván, hơn là tiệc yến trọng nơi khách địa không có nhà.
* 29 30 Dù được nhiều ít, con hãy vui lòng, thì con chẳng phải nghe lời dể duôi trong đất khách.
* 29 31 Sự trú ngụ bởi nhà này sang nhà kia là sống khổ: vì trú ngụ đâu, chẳng được cư xử thong dong và mở miệng.
* 29 32 Kẻ trú ngụ phải thết đãi của ăn uống cho kẻ chẳng biết ơn, dù thế hãy còn phải nghe lời cay đắng.
* 29 33 Hỡi khách ngụ, có của gì trong tay, hãy dọn bàn, cho kẻ khác ăn!
* 29 34 Hãy xở ra trước mặt quí khách bạn hữu ta, vì cần phải dọn nhà ta cho anh em trú ngụ.
* 29 35 Những sự này nặng nề cho kẻ có trí khôn, là sự quở trách trong nhà trú ngụ và lời kẻ cho vay dể duôi.

## Đoạn 30

Đoạn này được dò bởi :

* 30 1 Kẻ yêu con lai mình năng cho roi vọt, để ngày sau mình được vui mừng, chẳng phải gỡ cửa nhà láng diềng.
* 30 2 Kẻ răn dạy con lai mình sẽ được khen vì nó, và sẽ được danh tiếng bởi nó trong người nhà.
* 30 3 Kẻ dạy dỗ con lai mình làm cho kẻ thù ghen tương, sẽ được ngượi khen bởi nó trong các bạn hữu.
* 30 4 Cha dù chết, dường bằng chẳng chết, vì lưu để kế tự giống như mình.
* 30 5 Khi còn sống đã xem thấy và vui mừng trong nó, đến khi chết chẳng lo buồn, chẳng hổ thẹn trước các kẻ thù.
* 30 6 Vì nó lưu để kẻ bênh vực nhà mình đối vuới kẻ thù, và lả ơn nghĩa cho bạn hữu.
* 30 7 Nó ràng buộc dấu tích mình vì linh hồn các con lai, hễ nghe tiếng nó thì lòng mình chuyển động.
* 30 8 Con ngựa bất kham ra càn giỡ, con lai dong túng nên buông tuồng.
* 30 9 Con rấu rít con lai mình, nó sẽ làm cho con kinh hãi; con chơi đùa vuới nó, nó sẽ làm cho con phiền lòng.
* 30 10 Chớ cợt cười vuới nó kẻo con đau đớn, và đến sau con sẽ ghê răng.
* 30 11 Chớ dong dưỡng nó lúc thiếu niên, chớ xem khinh ý tưởng nó.
* 30 12 Hãy uốn gáy nó khi còn trẻ tuổi, áp sườn nó khi còn thơ ngây, kẻo ra cường ngạnh, chẳng vâng lời, thì lòng con đau đớn.
* 30 13 Con hãy dạy dỗ con lai mình, hãy cần mẫn vuới nó, kẻo con mắc phải xỉ nhục nó.
* 30 14 Kẻ khó khăn mạnh khỏe sức lực, hơn kẻ giầu tật bệnh yếu đau.
* 30 15 Lòng yên hàn trong sự lành thánh công chính, hơn các thứ vàng bạc; và xác khỏe mạnh hơn vô số tiền tài.
* 30 16 Chẳng tiền tài nào hơn khỏe mạnh phần xác; chẳng khoái lạc nào hơn vui vẻ trong lòng.
* 30 17 Sự chết còn hơn sống cay đắng, ngủ đòi đời còn hơn ốm yếu lâu dài.
* 30 18 Của mĩ vị để trước miệng câm, như thể bày tiệc yến chung quanh mồ.
* 30 19 Của lễ tưới ích gì cho tượng thần? vì nó chẳng biết ăn, chẳng biết ngửi:
* 30 20 Cũng một lẽ ấy kẻ phải Chúa khu trục, mang lấy công lao tội lỗi mình:
* 30 21 Con mắt nó xem thấy thì than thở, như kẻ hoạn mình ôm đồng nữ mà thở than.
* 30 22 Con chớ để linh hồn con sầu não, chớ làm khốn mình trong các mưu luận con.
* 30 23 Sự khoái lạc trong lòng là sự sống loài người, là của châu báu thánh chẳng sút kém; sự vui mừng loài người làm cho sống lâu.
* 30 24 Con hãy thương xót linh hồn mình, hãy đẹp lòng Đức Chúa Lời giữ mình thanh sạch; hãy để lòng con trong sự lành thánh Chúa, và xua bỏ sự buồn bã lìa xa con:
* 30 25 Vì sự phiền não giết nhiều người, và chẳng có ích gì bởi nó.
* 30 26 Sự ghen tương giận dữ giảm bớt ngày; sự lo lắng đem tuổi gia khi chưa đến.
* 30 27 Lòng sáng sạch tốt lành như ngồi trong tiệc yến, mà tiệc yến nó dọn sẵn sàng.

## Đoạn 31

Đoạn này được dò bởi :

* 31 1 Sự tỉnh thức vì gia tài làm cho hao mòn xác thịt, sự lo lắng vì nó làm mất giấc ngủ.
* 31 2 Sự lo cho được biết dự trước làm cho rối lòng, bệnh tất nặng nề làm cho linh hồn vững chắc.
* 31 3 Kẻ giầu cần lao thu tích gia tài, nó nghỉ ngơi khi được dư dật;
* 31 4 Kẻ khó khăn cần mẫn, bớt của ăn, song đến sau cùng thiếu thốn.
* 31 5 Kẻ yêu chuộng vàng chẳng kẻ là công chính; và kẻ chiều theo hư hoại sẽ được đầy hư hoại.
* 31 6 Có nhiều kẻ đổ ngã tại vàng, và sắc tốt nó làm cho chúng nó bại hoại.
* 31 7 Vàng là gỗ vấp phạm choc sac kẻ thờ nó; khốn cho những kẻ chiều theo nó, hễ kẻ mê muội sẽ ruyệt vong bởi nó.
* 31 8 Phúc cho kẻ giầu trong nó chẳng có dấu vết, chẳng chiều theo vàng, chẳng trông cậy tiền của châu báu.
* 31 9 Kẻ ấy là ai, để ta ngượi khen nó? Vì nó đã làm những sự cả thể đang khi mình sống.
* 31 10 Nó dã phải thử trong ấy mà ở lọn lành, nó sẽ được vinh hiển đời đời; nó có thể lỗi phạm, song chẳng lỗi phạm, có thể làm dữ, song chẳng làm.
* 31 11 Bởi đấy các của nó bền đỗ trong Chúa, và sự nó bố thí, hội các thánh sẽ thuật ra.
* 31 12 Nếu con ngồi trên bàn tiệc cả thể, chớ mở cổ họng mình trước tiên.
* 31 13 Chớ nói trên nó có nhiều đồ ăn;
* 31 14 Hãy nhớ con mắt mê tham là sự dữ.
* 31 15 Trong mọi sự chịu dựng nên, chớ thì có sự gì dữ hơn con mắt? bởi đấy khi nó trông xem thì chảy nước trên khắp mặt.
* 31 16 Con chớ trat ay mình trước hết, kẻo con phải ghen tương mà hổ ngươi.
* 31 17 Con chớ ép mình trong tiệc yến.
* 31 18 Bởi mình con hãy hiểu biết sự vừa ý người ta.
* 31 19 Con hãy dùng tiết kiệm những của đã dọn cho con, chớ có ăn nhiều kẻo người ta chê ghét.
* 31 20 Hãy xong trước, giữ phép dạy răn, chớ mê tham kẻo làm gương xấu.
* 31 21 Nếu con ngồi giữa đám đông, chớ trat ay mình trước chúng nó, chớ đòi uống trước tiên.
* 31 22 Một chút rượu kẻ khôn ngoan lấy làm đủ; lúc ngủ, con chẳng khó chịu vì nó, và không đau đớn.
* 31 23 Sự tỉnh thức, thổ tả, đau bụng cho kẻ mê ăn dại dột.
* 31 24 Giấc ngủ tốt lành trong kẻ tiết kiệm; nó sẽ ngủ cho đến sáng ngày, và linh hồn nó khoái lạc trong nó.
* 31 25 Nếu con phải ép tình bồi thực, hãy chỗi dậy khỏi giữa nó mà thổ ra, thì con sẽ được mát mẻ, và chẳng sinh bệnh tật trong xác con.
* 31 26 Hỡi con, hãy nghe ta, chớ xem khinh ta, đến sau con sẽ nhận biết các lời ta.
* 31 27 Con hãy cần mẫn trong các việc con thì con chẳng mắc phải bệnh tật gì.
* 31 28 Miệng môi nhiều người sẽ chúc phúc cho kẻ rộng rãi phân phát lương thực, và lời chứng kiến về nó thì chắc thật.
* 31 29 Cả thành sẽ kêu trách kẻ gian lận chẳng phân cấp của ăn, mà lời chứng kiến sự độc ác nó chân thật.
* 31 30 Con chớ giục giã kẻ hay rượu, vì rượu đã làm cho nhiều người ruyệt vong.
* 31 31 Lửa thử rèn sắt cứng rắn thể nào; thì rượu uống say cũng thử lòng kẻ kiêu ngạo thể ấy.
* 31 32 Uống rượu tiết kiệm là sự sống bình thường; nếu con uống nó vừa phải thì là tiết kiệm.
* 31 33 Sự sống người ta là đí gì, nếu bởi rượu thì sút kém?
* 31 34 Đí gì làm cho mất sự sống? Ấy là sự chết.
* 31 35 Đầu tiên dựng nên rượu cho được vui vẻ chẳng phải cho được say sưa.
* 31 36 Rượu uống bình thường làm cho lòng và linh hồn khoái lạc.
* 31 37 Tiết kiệm của uống làm cho linh hồn và xác khỏe mạnh.
* 31 38 Uống nhiều rượu hay khiêu khích, tức giận, làm nhiều sự hư hoại.
* 31 39 Hay uống rượu, làm cho linh hồn cay đắng.
* 31 40 Sự hung bạo bởi say sưa làm cho kẻ ngu si vấp ngã, và kém sức, phải bị thương.
* 31 41 Con chớ quở trách ai trong tiệc rượu, chớ khinh chê ai trong lúc nó vui mừng;
* 31 42 Chớ dể duôi ai, chớ nài ép nó.

## Đoạn 32

Đoạn này được dò bởi :

* 32 1 Nếu đặt con làm chủ tiệc, chớ đem mình lên; hãy ở như một trong chúng nó.
* 32 2 Con hãy liệu cho chúng nó đoạn sẽ ngồi, khi đã xong việc sẽ ngồi ăn:
* 32 3 Để con vui mừng bởi chúng nó, lại được mũ miện hoa mĩ, và đáng khen trong đám.
* 32 4 Con cao niên thì hãy nói, vì đáng cho con nói đầu tiên;
* 32 5 Hãy nói cẩn thận thông minh, chớ ngăn trở đàn hát.
* 32 6 Con chớ giốc tỏ lời khi chẳng ai nghe, con chớ cậy mình khôn ngoan trái mùa.
* 32 7 Đá ngọc minh châu lát trong vành vàng thể nào, thì tiếng ca đàn trong tiệc rượu cũng thể ấy.
* 32 8 ẩn báu để trong vành vàng thế nào, cung đàn hát trong khi uống rượu vui mừng lẽ tiết cũng như vậy.
* 32 9 con hãy nghe và ở lặng, thì sẽ được đẹp lòng vì tôn kính.
* 32 10 Kẻ thiếu niên kia, hãy nói trong việc mình qua vậy.
* 32 11 Nếu hỏi con lần thứ hai, hãy thưa lại vắn tắt.
* 32 12 Trong nhiều sự hãy kể mình như chẳng biết, con hãy nghe, vừa ở lặng vừa hỏi.
* 32 13 Giữa kẻ cả con chớ cậy mình; đâu có kẻ kì lão chớ hay nói.
* 32 14 Trước khi mưa đá thì có chớp; trước sự khiêm nhường có hiển vinh; con sẽ được đẹp lòng vì tôn kính.
* 32 15 Đến giờ chỗi dậy, con chớ trì duyên, hãy lở về nhà con trước hết, giải trí và chơi trong nhà mình;
* 32 16 Hãy làm như ý mình, đừng kể sự tội và lời kiêu căng.
* 32 17 Bởi đấy con hãy ngượi khen Chúa đã sinh ra con, và đã làm cho con no đầy trong các phần phúc Chúa.
* 32 18 Kẻ kính dái Chúa sẽ chịu lời Chúa dạy răn, và kẻ tỉnh thức vuới Chúa sẽ được phần phúc.
* 32 19 Kẻ tìm lề luật sẽ được no đầy bởi nó; song kẻ giả hình sẽ vấp ngã trong nó.
* 32 20 Các kẻ kính dái Chúa sẽ được lý đoán công chính, và làm cho công chính cháy lên soi sáng như đèn.
* 32 21 Kẻ có tội lánh sự dạy răn, nó tìm những thí dụ vừa ý nó.
* 32 22 Kẻ hay mưu luận chẳng chối sự thông minh; kẻ khác và kẻ kiêu căng chẳng sợ sự đáng sợ;
* 32 23 Nó làm mọi sự như ý mình, chẳng bàn luận, thì phải khốn bởi các sự nó chiều theo.
* 32 24 Hỡi con, chớ làm sự gì khi chưa bàn luận, thì khi làm đoạn chẳng phàn nàn.
* 32 25 Con chớ đi trên đường bại hoại thì con chẳng vấp phải đá; chớ gieo mình trong lối cheo leo, kẻo làm cho linh hồn con sa ngã.
* 32 26 Con hãy giữ vuới con cái mình, hãy cẩn thận vuới các đầy tớ con.
* 32 27 Trong các việc con hãy tùy lương tâm chân thật, ấy là giữ các điều răn.
* 32 28 Kẻ tin Đức Chúa Lời thì cẩn thận các điều răn; và kẻ cậy trông Chúa chẳng thiếu thốn.

## Đoạn 33

Đoạn này được dò bởi :

* 33 1 Kẻ kính dái Chúa chẳng gặp sự dữ, Đức Chúa Lời gìn giữ nó trong cơn cám dỗ và cứu nó cho khỏi sự hiểm nghèo.
* 33 2 Kẻ khôn ngoan chẳng chê ghét các điều răn và sự công chính thì nó chẳng vỡ nát như tàu phải phong ba.
* 33 3 Kẻ sáng khôn tin lề luật Đức Chúa Lời, và lề luật cũng trung trực vuới nó.
* 33 4 Kẻ muốn hỏi sự gì hãy sắm sẵn lời, thì sẽ được nghe như sự mình xin; nó sẽ giữ phép dạy răn, rồi đáp lại.
* 33 5 Lòng kẻ ngu muội như bánh xe; ý tưởng nó như máy trục hay quay.
* 33 6 Bạn hữu hay dể duôi như ngựa để giống, nó hét dưới những kẻ cỡi nó.
* 33 7 Nhân sao ngày này hơn ngày khác, sáng này hơn sáng khác, và năm này hơn năm khác, vì nó bởi tại mặt lời?
* 33 8 Sự khôn ngoan Chúa phân biệt nó, khi đã dựng nên mặt lời vâng theo mệnh Chúa.
* 33 9 Chúa phân biệt các thì giờ và các ngày lễ trọng trong nó, lại tùy thì mừng lễ trọng cho đến rầy.
* 33 10 Trong nó có ngày Đức Chúa Lời đem lên bậc trọng thể, và có ngày để trong bậc thường. Mọi người điều bởi bùn đất Ađam đã chịu dựng nên.
* 33 11 Song Chúa rất khôn ngoan phân dẽ chúng nó, cách biệt đường lối chúng nó.
* 33 12 Trong chúng nó có kẻ Chúa chúc phúc, đem lên bậc trọng; có kẻ Chúa phân biệt làm thánh, thuộc về Chúa; lại có kẻ chúa nguyền rủa, xỉ nhục, và khi nó đã lìa bỏ thì khu trục nó.
* 33 13 Như bùn đất ở trong tay thợ gốm, xếp đặt thành hình,
* 33 14 Kiểu cách mặc lòng nó chỉ định: cũng một lẽ ấy loài người ở trong tay Đấng tạo thành nó, và lả lại cho nó cứ lý đoán Người.
* 33 15 Sự lành đối vuới sự dữ, sự sống đối vuới sự chết; kẻ gian ác đối vuới kẻ công chính cũng một lẽ ấy. con hãy xét xem trong các việc Đấng cao cả, đôi địch vuới đôi, một thì đối một.
* 33 16 Ta tỉnh thức sau cùng, khác nào kẻ mót hạt nho theo sau các kẻ thu quả nho.
* 33 17 Ta cũng cậy trông phần phúc Chúa, như kẻ thu quả nho, được đầy cây ép
* 33 18 Chúng con hãy xét xem, ta chẳng những khó nhọc vì ta, mà lại vì các kẻ tìm cầu phép dạy răn.
* 33 19 Hỡi các kẻ cả, các dân, hãy nghe ta; và các kẻ quản suất đám đông, hãy lắng tai.
* 33 20 Con chớ trao quyền cho vợ con, anh em, bạn hữu, đang khi còn sống; chớ trao địa nghiệp con cho kẻ khác: kẻo con phàn nàn và phải xin nài vì nó.
* 33 21 Đang khi còn sống, còn hơi thở, chớ để ai đổi lòng con,
* 33 22 Thà con cái con xin con, chẳng thà con nhìn xem tay chúng nó.
* 33 23 Trong các việc con, hãy ở trên.
* 33 24 Chớ để ô danh vinh hiển mình. Trong ngày sau hết con, trong thì mệnh chung, con hãy phân chia địa nghiệp con.
* 33 25 Cỏ ăn, roi vọt và chở nặng cho con lừa; bánh ăn, thẳng nhặt, công lao cho tôi đòi.
* 33 26 Cứ thẳng nhặt thì nó chịu làm, vì nó chỉ tìm nơi nghỉ; nếu con buông tay nó, thì nó tìm cách thong dong.
* 33 27 Ách và dây cương uốn cổ cứng, siêng năng làm việc uốn tôi đòi.
* 33 28 Đòn đánh, giam cầm cho tôi đòi cường ngạnh, khiến nó làm việc cho khỏi ở nhưng:
* 33 29 Vì sự ở nhưng dạy nhiều sự dữ.
* 33 30 Hãy để nó làm các việc: ấy là sự xứng về nó. Nếu nó chẳng vâng nghe hãy uốn nó trong cùm; song con chớ làm quá vuới ai, chớ làm sự nặng khi chưa xét đoán.
* 33 31 Nếu con có tôi đòi trung trực, hãy kể nó như sự sống mình; xử vuới nó như anh em: vì con đã sắm được nó trong máu mình.
* 33 32 Nếu con làm khốn nó trái lẽ, thì nó trỏe mình trốn đi:
* 33 33 Nếu nó cất mình ra đi, thì con biết đường lối nào tìm nó?

## Đoạn 34

Đoạn này được dò bởi :

* 34 1 Sự cậy trông hư giả và sự nói dối xứng về kẻ ngu si; sự chiêm bao làm cho kẻ mê muội cậy mình.
* 34 2 Kẻ tin sự chiêm bao giả trá, khác nào người bắt bóng, theo gió.
* 34 3 Sự ấy giống sự này: xem chiêm bao, khác nào hình ảnh trước mặt người ta.
* 34 4 Chớ thì bởi kẻ ô uế có sự gì sạch? Và bởi kẻ nói dối có điều gì thật ru>
* 34 5 Sự bói khoa hư giả, xem điềm giả dối, và chiêm bao kẻ gian ác điều là dối tra.
* 34 6 Lòng con thấy những hình bày vẽ như kẻ toan sinh, con chớ để lòng trong những sự ấy, đừng kể khi bởi Đấng cao cả xảy ra:
* 34 7 Vì sự chiêm bao làm cho nhiều người lầm lạc, và cho kẻ cậy trông nó sa ngã.
* 34 8 Lề luật sẽ nên lọn chẳng cần giả dối, vì sự khôn ngoan sẽ thuật ra bởi miệng kẻ công chính.
* 34 9 Kẻ chẳng chịu thử rèn, nào biết đí gì? Kẻ trải nhiều việc, nghĩ tưởng nhiều, và kẻ học biết nhiều sẽ thuật ra sự thông sáng.
* 34 10 Kẻ chẳng từng trải biết ít vậy; song kẻ gặp nhiều việc gia thêm sự khôn khéo.
* 34 11 Kẻ chẳng chịu thăm thử biết đí gì? Kẻ hay mắc lừa được đầy sự giảo hoạt.
* 34 12 khi ta lưu lạc thì ta xem thấy nhiều sự, và nhiều thói tục phương ngôn.
* 34 13 Bởi đấy có phen ta hiểm nghèo đến chết, song bởi ơn Chúa được cứu chữa.
* 34 14 Kẻ có lòng kính dái Chúa được bênh vực, Chúa đoái xem thì được phần phúc.
* 34 15 Chúng nó trông cậy Đấng cứu chữa mình, và con mắt Chúa trên các kẻ kính mến Chúa.
* 34 16 Kẻ kính dái Chúa chẳng run sợ kinh hãi, vì Chúa là sự nó cậy trông.
* 34 17 Phúc cho linh hồn kẻ kính dái Chúa.
* 34 18 Nó trông xem ai, và ai là sức mạnh nó?
* 34 19 Con mắt Chúa trên các kẻ kính dái Người; Chúa là Đấng bênh vực mạnh sức, là sự kiên cố vững bền, là mái che sự nồng nực, là bóng che khuất giờ ngọ;
* 34 20 Là sự khấn cầu cho khỏi vấp phạm, phù trì khi sa ngã; Chúa nâng đỡ linh hồn, soi sáng con mắt, ban sự khỏe mạnh, sự sống và phần phúc.
* 34 21 Của lễ kẻ dâng bởi sự gian tham thì ô uế, sự kẻ gian ác dể duôi chẳng đẹp lòng Chúa.
* 34 22 Chúa một ở vuới những kẻ trông đợi Người trong đường lối chân thật công chính.
* 34 23 Đấng cao cả chẳng ưng nhận lễ vật kẻ gian tham, chẳng trông xem của lễ chay kẻ gian tà; dù nó dâng nhiều hi sinh, Chúa chẳng tha thứ tội lỗi nó.
* 34 24 Kẻ dâng của lễ bởi gia tài kẻ khó khăn, khác nào kẻ giết con lai trước mặt cha mình.
* 34 25 Bánh kẻ bần cùng là sự sống kẻ khó khăn, kẻ gian lận nó là người màu.
* 34 26 Kẻ cất lương thực bởi mồ hôi, thì như kẻ giết anh em mình.
* 34 27 Kẻ đổ máu, và kẻ gian lận người làm thuê, điều là anh em.
* 34 28 Một người gây dựng, một người phá: chúng nó được ích gì? Chỉ phải khó nhọc.
* 34 29 Một người khấn cầu, một người nguyền rủa, chớ thì Đức Chúa Lời dủ nghe ai?
* 34 30 Kẻ rửa mình sạch vì kẻ chết, lại đá đến nó, thì sự rửa sạch làm ích gì cho mình?
* 34 31 Như kẻ ăn chay vì tội lỗi mình, lại phạm những tội ấy, thì sự nó hãm mình được ích gì? Nào ai nghe lời nó khấn nguyện?

## Đoạn 35

Đoạn này được dò bởi :

* 35 1 Kẻ giữ lề luật thêm nhiều của lễ.
* 35 2 Hi sinh làm cho được rỗi là cẩn thận giữ các điều răn, và lánh khỏi các sự gian ác.
* 35 3 Dâng hi sinh đền vì sự gian ác, và khấn cầu vì tội lỗi, là sự lánh khỏi gian tà.
* 35 4 Kẻ dâng bột miến lọc ấy là tạ ơn; và kẻ hay thương xót cũng là dâng của lễ.
* 35 5 Sự đẹp lòng Chúa là lánh khỏi sự gian ác; và sự khấn cầu vì tội lỗi là lánh sự gian tà.
* 35 6 Con chớ tỏ mình trước mặt Chúa nhưng không:
* 35 7 Phải có sự này bởi lề luật Chúa.
* 35 8 Của lễ kẻ lành làm cho bàn thờ mầu mỡ, là mùi thơm tho trước mặt Đấng cao cả.
* 35 9 Hi sinh kẻ công chính đẹp lòng, Chúa ghi nhớ nó chẳng bỏ quên.
* 35 10 Con hãy vui lòng lả vinh hiển cho Chúa; chớ giảm bớt của đầu mùa trong tay con.
* 35 11 Hễ dâng lễ vật, con hãy tỏ mặt vui tươi, và hãy dâng thuế thập phần thủ nhất con cho vui vẻ.
* 35 12 Con hãy dâng cho Đấng cao cả mặc đòi của người ban, hãy vui mắt dâng như con đã tìm thấy trong tay mình:
* 35 13 Vì Chúa hãy báo lả. Người sẽ lả cho con gấp bảy.
* 35 14 Con chớ dâng lễ vật kém xấu, vì Chúa chẳng nhận lấy nó.
* 35 15 Con chớ trông xem hi sinh gian tà, vì Chúa là Đấng phán xét, chẳng xem sao vinh hiển loài người.
* 35 16 Chúa chẳng vì nể kẻ nghịch vuới kẻ khó khăn, Chúa dủ nghe lời kẻ ức ép kêu cầu.
* 35 17 Chúa chẳng xem khinh lời kẻ mồ côi khấn nguyện, chẳng xem khinh kẻ góa bụa khi nó giốc tỏ lời thở than.
* 35 18 Chớ thì nước mắt kẻ góa bụa chẳng chảy xuống má và lời nó kêu chẳng lên trên kẻ bóp mắt mình?
* 35 19 Bởi má nó bay đến tận lời. Chúa hay dủ nghe phiền lòng trong sự ấy.
* 35 20 Kẻ vui lòng thờ lạy Chúa sẽ được Chúa chịu lấy, lời nó khấn nguyện đến tầng mây.
* 35 21 Lời kẻ khiêm nhường cầu nguyện suốt đám mây; nó chẳng yên lòng cho đến khi đến gần, và chẳng rời khỏi cho đến khi Đấng cao cả đoái xem.
* 35 22 Chúa chẳng trì duyên, một thân lý cho kẻ lành và ra lý đoán, Đấng rất mạnh sức chẳng nín nhịn nó, sẽ giập nát lưng chúng nó:
* 35 23 Chúa sẽ báo oán các dân, cho đến khi cất hết đám đông kẻ kiêu ngạo, và phá tan phủ việt kẻ gian ác:
* 35 24 Cho đến khi Chúa lả lại cho loài người mặc đòi việc nó, tùy việc Ađam và lòng nó cậy mình:
* 35 25 Cho đến khi Chúa phán đoán cho dân Chúa, và làm cho kẻ lành khoái lạc trong nhân từ Người.
* 35 26 Nhân từ Chúa tốt lành, trong lúc gian nan, như mấy mưa trong thì khô cạn.

## Đoạn 36

Đoạn này được dò bởi :

* 36 1 Hỡi Chúa mọi sự, hãy thương xót chúng tôi, đoái xem chúng tôi, và tỏ cho chúng tôi sự sáng các nhân từ Chúa.
* 36 2 Chúa hãy sai khiến sự kính dái Chúa trên các dân chẳng tìm cầu Chúa, để chúng nó nhận biết, đừng kể Chúa, chẳng có Chúa nào khác, và thuật ra những sự cả thể Chúa.
* 36 3 Chúa hãy giơ tay trên các dân ngoại bang, để chúng nó xem thấy quyền phép Chúa.
* 36 4 Như Chúa tỏ sự thánh trong chúng tôi trước mặt chúng nó thể nào, thì Chúa hãy tỏ sự cả sáng trong chúng nó trước mặt chúng tôi cũng thể ấy;
* 36 5 Để chúng nó nhận biết Chúa như chúng tôi nhận biết, đừng kể Chúa, chẳng có Chúa nào khác, hỡi Chúa!
* 36 6 Chúa hãy làm các dấu lạ mới, hãy biến cải các phép lạ;
* 36 7 Chúa hãy làm cho tay và cánh hữu Người cả sáng:
* 36 8 Hãy khiêu khích giận dữ, giốc đổ thịnh nộ:
* 36 9 Hãy cất khỏi kẻ nghịch, hãy làm khốn kẻ thù:
* 36 10 Làm cho chóng hết thì giờ, và ghi nhwos cùng sau hết, để chúng nó thuật ra những sự cả thể Chúa.
* 36 11 Kẻ được thoát khỏi bại vong, chớ gì phải ngọn lửa thiêu đốt, và các kẻ ức hiếp dân Chúa phải hư hoại.
* 36 12 Chúa hãy giập nát đầu các quan cai thù nghịch đã nói: đừng kể chúng ta chẳng còn ai khác.
* 36 13 Chúa hãy tụ tập các chi họ Jacob, để chúng nó nhận biết, đừng kể Chúa, chẳng có Chúa nào khác, và thuật ra những sự cả thể Chúa; Chúa lại được nó làm cơ nghiệp như từ đầu tiên.
* 36 14 Chúa hãy thương xót dân Chúa, đã xưng danh Chúa trên nó, và Israel Chúa đã nhận làm con trưởng Chúa.
* 36 15 Chúa hãy thương xót thành thánh Chúa, là Jerusalem, thành Chúa đã nghỉ ngơi.
* 36 16 Chúa hãy làm cho Sion đầy các sự lạ lùng Chúa kể chẳng xiết, làm cho dân Chúa đầy sự vinh hiển Người.
* 36 17 Chúa hãy chứng kiến cho các kẻ từ đầu tiên làm dân Chúa, hãy ứng nghiệm những lời csac tiên tri trước giảng dạy nhân danh Chúa.
* 36 18 Chúa hãy ban thưởng cho các kẻ đợi trông Chúa, để các tiên tri Chúa được trung trực; Chúa hãy dủ nghe lời các quan đầy tớ, Chúa khấn cầu,
* 36 19 Cứ như lời Aaron chúc phúc cho dân Chúa, và Chúa hãy dẫn đưa chúng tôi trong đường công chính, để các kẻ ở trên đất hiểu biết Chúa là Đức Chúa Lời soi suốt các đời.
* 36 20 Chẳng kì lương thực nào ăn vào bụng, song có của ăn này hơn của kia.
* 36 21 Cổ họng phân biệt thịt muông, lòng khôn ngoan phân lời giả dối.
* 36 22 Lòng độc ác làm cho phiền sầu, song người khôn ngoan chống lả nó.
* 36 23 Chẳng kì người nam nào người nữ cũng thuận lấy, song đồng nữ có kẻ này hơn kẻ kia.
* 36 24 Người nữ nhan sắc nở mặt chồng mình, làm cho nó khao khát hơn mọi sự người ta ưa thích.
* 36 25 Nếu nó có lưỡi hay can gián, hòa thuận, nhân từ, trong con lai loài người chẳng ai hơn chồng nó.
* 36 26 Kẻ được người nữ tốt lành thì bắt đầu được cơ nghiệp, được kẻ phù trợ giống như mình, là cột nó nương tựa.
* 36 27 Đâu chẳng có rào giầu thì gia tài phải cướp bóc; và đâu chẳng có người nữ thì than thở khó khăn.
* 36 28 Chớ thì ai tin kẻ chẳng có tội? hễ đâu tối thì ghé lưng vào; nó như kẻ cướp xắn áo, từ thành này chạy đến thành kia.

## Đoạn 37

Đoạn này được dò bởi :

* 37 1 Hễ là bạn hữu thì rằng: ta nghĩa thiết; song có bạn chỉ có tiếng không. Chớ thì sự này chẳng phiền lòng cho đến chết,
* 37 2 Là bầu bạn nghĩa thiết lở nên kẻ thù?
* 37 3 Hỡi ý tưởng cậy mình rất độc dữ, mày bởi đâu mà sinh ra, che lấp đất đầy sự độc ác gian tà?
* 37 4 Có bầu bạn vui mừng vuới kẻ nghĩa thiết trong khi khoái lạc, song đến lúc gian nan lở nên kẻ thù.
* 37 5 Có bạn hữu thương xót kẻ tình nghĩa vì bụng mình, nó cầm thuẫn đối vuới kẻ thù nghịch.
* 37 6 Lòng con chớ bỏ quên bạn hữu, chớ hay quên nó khi mình giầu có.
* 37 7 Con chớ toan mưu vuới kẻ rình chực con, hãy giấu mưu luận con trước kẻ ghen tương mình.
* 37 8 Hễ kẻ mưu luân thì bày tỏ mưu cơ, song có kẻ mưu luận vì ích mình.
* 37 9 Con hãy giữ mình trước mặt kẻ mưu cơ, đầu tiên con phải biết nó có sự gì cần kíp, vì nó lo tưởng sự ấy trong lòng:
* 37 10 Kẻo nó đóng cọc trên đất, bảo con rằng:
* 37 11 Đường lối người tốt, nó đứng giắng thẳng xem con gặp phải thế nào.
* 37 12 Con mưu luận, hãy bàn sự lành thánh vuới kẻ chẳng giữ phép đạo, sự công chính vuới kẻ gian phi, sự ghen tương vuới người nữ về kẻ nó ghen tương, sự tranh chiến vuới kẻ nát đảm, sự vận chở vuới kẻ đi buôn, sự bán vuới kẻ mua, sự tạ ơn vuới kẻ bạc tình,
* 37 13 Sự trung hiếu vuới kẻ gian ác, lễ phép vuới kẻ buông tuồng, csac việc khác vuới kẻ canh nông,
* 37 14 Sự làm lót năm vuới kẻ làm thuê hằng năm, sự cần lao vuới đầy tớ biếng nhác: trong sự luận bàn con chớ xem sao những kẻ ấy:
* 37 15 Con một chuyên cần vuới người lành thánh, con đã biết là kẻ giữ sự kính dái Chúa;
* 37 16 Lòng kẻ ấy cũng như lòng con, khi con chuyển lay trong sự tối tăm, kẻ ấy thương xót con.
* 37 17 Con hãy sắm lấy cho con một lòng mưu luận tốt, vì chẳng có sự gì làm ích hơn cho con.
* 37 18 Có khi người lành thánh tỏ sự chân thật, hơn bảy kẻ vòng canh ngồi trên cao cho được trông xem.
* 37 19 Trong những sự này con hãy cầu xin Đấng cao cả, để Người dẫn đưa đường lối con trong sự chân thật.
* 37 20 Trong các việc con hãy để lời chân thật đi trước con, và trước mọi việc hãy có mưu luận chắc chắn.
* 37 21 Lời gian ác điên đảo lòng; có bốn sự bởi nó sinh ra: là sự lành, sự dữ, sự sống sự chết: miệng lưỡi hay nói cai quản nó. Có kẻ tài năng dạy được nhiều người, song chẳng làm ích gì cho chính mình.
* 37 22 Có kẻ thông minh răn dạy nhiều người, và chính mình đươc êm ái.
* 37 23 Kẻ nói giảo hoạt đáng chê ghét, trong mọi sự nó sẽ sút kém;
* 37 24 Chúa chẳng ban sự vinh hoa cho nó, nó thiếu thốn các sự khôn ngoan.
* 37 25 Kẻ sáng khôn, sáng khôn cho mình: hoa lái sự khôn sáng nó đáng khen.
* 37 26 Kẻ khôn ngoan răn dạy dân mình: hoa lái sự khôn ngoan nó là công chính.
* 37 27 Kẻ khôn ngoan sẽ được đầy phần phúc, ai xem thấy nó sẽ ngượi khen.
* 37 28 Sự sống loài người có số ngày; song ngày người Israel thì vô kể.
* 37 29 Kẻ khôn ngoan sẽ được vinh hiển trong dân mình; danh nó đời đời hằng sống.
* 37 30 Hỡi con, đang khi còn sống, hãy rèn thử linh hồn mình; nếu nó gian ác chớ dong cho nó:
* 37 31 Vì mọi sự chẳng làm ích cho ai nấy, và mọi sự chẳng vừa ý mọi người.
* 37 32 Con chớ mê tham trong các tiệc yến, chớ nghiêng mình trên các thức đồ ăn:
* 37 33 Vì trong nhiều của ăn sinh bệnh tật; sự bội thực làm cho thổ tả.
* 37 34 Có nhiều kẻ chết bởi sự mê ăn, còn kẻ tiết kiệm gia thêm sự sống.

## Đoạn 38

Đoạn này được dò bởi :

* 38 1 Con hãy tôn kính thày thuốc, vì là sự cần: bởi Đấng cao cả đã dựng nên kẻ ấy.
* 38 2 Các thuốc thang điều bởi Đức Chúa Lời, và kẻ ấy ddowcj công thưởng bởi vua.
* 38 3 Nghề thày thuốc sẽ cất đầu mình lên, và sẽ được ngượi khen trước mặt kẻ cả.
* 38 4 Đấng cao cả dựng nên các vị thuốc bởi đất, kẻ khôn ngoan chẳng chê chối nó.
* 38 5 Chớ thì chẳng bởi gỗ nước đắng đã nên ngọt ru?
* 38 6 Để người ta biết sức nó, Đấng cao cả ban cho loài người sự thông biết, cho được ngượi khen trong các sự cả sáng Chúa.
* 38 7 Dùng các thức ấy chữa cho bớt đau, kẻ chế thuốc cao làm những thuốc ngọt ngào, pha nhiều dầu cao chữa cho lành đã, việc kẻ ấy làm chẳng bao giờ rồi:
* 38 8 Vì sự bằng yên Đức Chúa Lời ở trên mặt đất.
* 38 9 Hỡi con, khi con ốm đau, con chớ xem thường, con hãy kêu cầu Chúa, Chúa sẽ chữa con.
* 38 10 Con hãy lánh khỏi sự tội, dẫn đưa tay con, và rửa lòng con sạch mọi tội lỗi.
* 38 11 Con hãy dâng mùi thơm tho, bột miến lọc làm ghi nhớ, hãy dâng của lễ mầu mỡ đoạn sẽ rước thày thuốc:
* 38 12 Vì Chúa đã sinh ra kẻ ấy, hắn chớ rời khỏi con, việc hắn làm là sự cần cho con.
* 38 13 Đến kì con phải phó mình trong tay những kẻ ấy;
* 38 14 Kẻ ấy sẽ khấn cầu Chúa dẫn đưa cho bằng yên, mạnh khỏe bởi việc mình làm.
* 38 15 Kẻ lỗi phạm trước mặt Đấng đã dựng nên mình, sẽ gặp phải tay thày thuốc.
* 38 16 Hỡi con, hãy chảy nước mắt khóc kẻ chết, hãy khởi tiên khóc viếng như thể con gặp phải sự khó nặng, hãy liệu xác nó cho xứng, chớ xem khinh sự mai táng nó.
* 38 17 Con hãy khóc viếng nó đau đớn một ngày cho khỏi phải chê cười, rồi yên ủi mình cho khỏi phiền não.
* 38 18 Con hãy phát tang cho xứng bậc nó, một ngày hay là hai ngày kéo phải cười chê.
* 38 19 Bởi phiền buồn sự chết chóng đến, nó che lấp sức mạnh, sự phiền lòng làm cho gục đầu.
* 38 20 Nới vắng vẻ hằng có sự lo phiền; sự sống kẻ bần cùng tùy theo lòng nó.
* 38 21 con chớ để lòng con lo phiền, hãy xua nó cho khỏi con: con hãy nhớ sự cùng sau hết,
* 38 22 chớ bỏ quên, vì chẳng được lở về; con chẳng làm ích gì cho kẻ chết, một làm hại con.
* 38 23 Hãy nhớ số phận ta, vì số phận mình cũng vậy: hôm qua đến ta, hôm nay đến mình.
* 38 24 Khi kẻ chết đã nghỉ ngơi hãy để yên sự ghi nhớ nó, một yên ủi nó lúc làm chung.
* 38 25 Sự khôn ngoan kẻ thông lề luật trong thì nhàn hạ phong lưu; kẻ bớt việc mới sắm được nó.
* 38 26 Chớ thì kẻ cầm trối cày có được đầy sự khôn ngoan, nó chỉ phô mình trong roi thúc xúc giục con bò, chăm chút trong các việc ấy, và chỉ kể truyện con bò.
* 38 27 Nó để lòng trong sự cắt luống, tỉnh thức nuôi béo con bò cái.
* 38 28 Cũng một lẽ ấy thợ mộc và kẻ đốc công, thâu ngày lọn đêm, chạm dấu hiệu, chăm vẽ các hình ảnh, rắp lòng làm cho hợp mẫu mực, thức khuya làm cho hoàn thành.
* 38 29 Thợ rèn ngội bên đe mình, xét xem việc sắt; hơi lửa đốt xác thịt nó, nó đua nhau tranh vuới khí nóng trong lò, cũng một lẽ ấy.
* 38 30 Tiếng búa hằng vang trong tai nó; con mắt nó hằng coi mẫu mực đồ mình làm;
* 38 31 Nó rắp lòng làm cho lọn việc, tỉnh thức sửa sang cho hoàn thành.
* 38 32 Cũng một lẽ ấy thợ gốm ngồi làm việc mình, dùng chân quay bàn, chuyên cần mọi việc, tính toán các đồ phải làm.
* 38 33 Dùng tay nặn đất, cúi xuống trước chân mình.
* 38 34 Nó rắp lòng trát men cho nhẫn, thức đêm cho được quét sạch lò.
* 38 35 Những kẻ ấy cậy việc tay làm, ai nấy khôn khéo trong nghề nó.
* 38 36 Nếu chẳng có chúng nó thì chẳng xây được thành;
* 38 37 Song chúng nó chẳng ở trong thành, chẳng đi trong ấy, và chẳng dấy lên trong đám đông;
* 38 38 Chẳng ngồi trên tòa công luận, chảng hiểu biết luật xét đoán, chẳng giảng phép dạy răn và chứng kiến, chẳng gặp thày chúng nó trong các lời dụ ngôn;
* 38 39 Nó một giữ việc phần đời, chuyên cần các nghề nghiệp hết lòng mình; song cũng tìm cầu luật phép Đấng cao cả.

## Đoạn 39

Đoạn này được dò bởi :

* 39 1 Kẻ khôn ngoan tìm khôn ngoan bởi người thượng cổ, chuyên cần trong lời các tiên tri.
* 39 2 Nó tích giữ những truyện kẻ danh tiếng đã thuật ra, và thông suốt cơ mưu các lời thí dụ.
* 39 3 Nó tìm xét ý nhiệm các lồi dụ ngôn, xét nghiệm trong các thí dụ mầu nhiệm.
* 39 4 Nó sẽ giúp việc trong các kẻ cả, ra mặt trước các quan cai.
* 39 5 Nó sẽ trải qua đát các dân ngoại, vì nó muốn thử thăm những sự lành dữ trong loài người.
* 39 6 Nó để lòng thức tỉnh vuới Chúa dựng nên mình, từ rạng đông, và khấn cầu trước mặt Đấng cao cả.
* 39 7 Nó sẽ mở miệng trong lời cầu xin, và khấn nguyện vì tội lỗi mình.
* 39 8 Nếu Chúa cả muốn, thì ban cho nó đầy thần hiểu biết;
* 39 9 Nó giốc đổ lời khôn sáng như mưa, và ngượi khen Chúa trong lời cầu nguyện;
* 39 10 Dẫn đưa mưu luận khôn ngoan, và suy ngẫm trong những sự mầu nhiệm Chúa.
* 39 11 Nó sẽ giảng ra lời răn dạy khôn sáng, phô mình trong lề luật giao ước Chúa.
* 39 12 Sẽ có nhiều kẻ khen sự khôn ngoan nó, và nó chẳng tan mất đời đời.
* 39 13 Ghi nhớ nó chẳng rời khỏi, và danh hiệu nó sẽ lưu lại từ dòng đến dõi.
* 39 14 Các dân sẽ thuật ra sự khôn ngoan nó, và đám hội ra giảng ca tụng nó.
* 39 15 Nếu nó còn lâu dài thì để danh tiếng hơn nghìn người; nếu nó nghỉ yên thì làm ích cho nó.
* 39 16 Ta còn mưu luận để thuật ra, vì ta đầy lòng cảm giục.
* 39 17 Có tiếng dạy: hỡi dòng dõi Chúa, bay hãy nghe tao, bay hãy kết hoa lái như cây mân côi trồng bên suối nước.
* 39 18 Bay hãy xông mùi thơm tho như Libanô.
* 39 19 Bay hãy nở như hoa huệ, xông mùi thơm, nảy chồi hoa mĩ, xướng ca tụng, ngượi khen Chúa trong các việc Người.
* 39 20 Hãy là uy nghi cho danh Chúa, ca tụng Chúa trong tiếng miệng bay, trong lời miệng môi hát mừng, trong đàn cầm đàn sắt, bay hãy ngượi khen rằng:
* 39 21 Các việc Chúa rất tốt lành.
* 39 22 Bởi lòi Chúa nước đứng lên thành đống, bởi mệnh Chúa, nước tự như qui về các nơi chứa.
* 39 23 Khi Chúa truyền dạy thì được yên hàn, khi Chúa cứu chữa chẳng phải thiếu thốn.
* 39 24 Mọi việc loài xác thịt ở trước mặt Chúa, chẳng có sự gì giấu khuất mắt Người.
* 39 25 Chúa soi suốt từ trước đến sau đời đời, chẳng có sự gì lạ trước mặt Người.
* 39 26 Chẳng nên nói: sự này thể nào, sự kia làm sao? Vì mọi sự xảy ra có kì hẹn.
* 39 27 Chúa xuống phúc tràn ra như sông;
* 39 28 Lụt cả làm cho đất rẫy đầy thể nào, thì các dân chẳng tìm cầu Chúa được thịnh nộ Chúa làm cơ nghiệp cũng thể ấy.
* 39 29 Chúa biến cải nước cạn khô và đất khô ráo, dẫn đưa chúng nó đi đường ngay thẳng thể nào, thì kẻ có tội vấp ngã trong cơn thịnh nộ Chúa cũng như vậy.
* 39 30 Từ đầu tiên đã dựng nên những sự lành cho kẻ lành, và vừa lành vừa dữ cho kẻ dữ.
* 39 31 Đầu những sự cần cho loài người được sống, là nước, lửa, sắt, muối, sữa, bánh miến lọc, mật, chum quả nho, dầu và áo mặc.
* 39 32 Những sự này nên lành cho kẻ lành, nên dữ cho kẻ dữ và kẻ có tội.
* 39 33 Có thần đã dựng nên cho được oán phạt, trong cơn giận mình làm cho các hình khổ gia thêm;
* 39 34 Trong ngày bại hoại chúng nó giốc đổ sức mạnh, làm nguôi cơn giận Đấng đã dựng nên mình.
* 39 35 Lửa, mưa đá, sự đói, sự chết, những sự này đã dựng nên cho được oán phạt:
* 39 36 Nanh muông dữ, bọ cạp, con rắn và gươm, oán lả cho kẻ dữ ruyệt vong.
* 39 37 Nó sẽ vui theo lệnh Chúa, sẵn sàng trên đất trong sự cần, chẳng bỏ qua mệnh Chúa trong nhật kì nó.
* 39 38 Bởi đấy từ đầu tiên ta đã chắc, đã mưu luận, suy tưởng và đã chép cho được lưu lai.
* 39 39 Các việc Chúa tốt lành, hễ việc nào Chúa khiến xảy ra trong kì nó.
* 39 40 Chẳng nên nói: sự này dữ hơn sự kia: vì mọi sự nên tốt trong kì nó.
* 39 41 Rầy bay hãy hết lòng, đồng thanh ca tụng ngượi khen danh Chúa.

## Đoạn 40

Đoạn này được dò bởi :

* 40 1 Có công lao cả thể sinh ra vuới mọi người, có ách nặng trên con cháu Ađam, từ ngày ra khỏi lòng mẹ cho đến ngày mai táng trong lòng mẹ mọi người:
* 40 2 Ý tưởng, lo lắng trong lòng chúng nó vì đợi trông sự sẽ xảy ra và ngày mệnh chung:
* 40 3 Từ người ngồi trên tòa vinh hiển, cho chí kẻ hèn trên đất trong bụi lo;
* 40 4 Từ người mặc áo sắc lam, đội triều thiên, cho đến kẻ che bằng gai xô mộc: sự giận dữ, ghen tương, hỗn độn, phong ba, dái sợ sự chết, thịnh nộ lâu dài và tranh cạnh.
* 40 5 Ban đêm nghỉ sức trên giường, giấc ngủ biến cải ý tưởng nó.
* 40 6 Nó chẳng được ngủ hay là ít ngủ, và trong lúc nó ngủ như ngày vòng canh.
* 40 7 Nó bối rối trong sự lòng mình chiêm bao, như kẻ thoát khỏi trong ngày tranh chiến; nó thức dậy thấy mình vô sự, chẳng sợ hãi gì thì lấy làm lạ.
* 40 8 Mọi loài vó xác thịt từ loài người cho chí súc vật cũng vậy; song kẻ có tội thì gấp bảy.
* 40 9 Vả lại sự chết, sự đổ máu, sự đối địch và gươm, sự ức hiếp, đói khát, ruyệt vong và các tai vạ:
* 40 10 Những sự này đã dựng nên vì kẻ có tội, lụt cả đã làm vì nó.
* 40 11 Mọi sự bởi đất sẽ lỏe về đất, các nước sẽ lở về biển.
* 40 12 Của đút và sự giant ham sẽ tan mất, sự công chính sẽ đứng vững đời đời.
* 40 13 Gia tài kẻ gian ác như sông suối cạn khô, như tiếng sấm cả vang giậy trong lúc mưa.
* 40 14 Khi nó mở tay ra thì khoái lạc; song kẻ bội nghịch phải hao mòn ruyệt vong.
* 40 15 Con cháu kẻ gian ác chẳng nảy thêm chồi, rễ ô uế nó héo khô trên đầu hòn đá.
* 40 16 Cỏ xanh mọc lên bên nước, và nơi bờ sông phải nhổ đi trước các cỏ khác.
* 40 17 Vinh hoa như vườn địa đàng đầy phần phúc, sự thương xót bền đỗ đời đời.
* 40 18 Sự sống người thợ lấy số phận mình làm đủ thì được ngọt ngào. Trong ấy con sẽ tìm thấy của châu báu.
* 40 19 Sự được các con lai và xây thành làm cho danh hiệu bền đỗ, song vợ hiền đức còn hơn những sự này.
* 40 20 Rượu chè đàn hát làm cho lòng khoái lạc; song ái mộ sự khôn ngoan thì còn hơn cả hai.
* 40 21 ống địch và đàn cầm làm cho cung hát dịu dàng; song lưỡi ngọt ngào hơn cả hai.
* 40 22 Con mắt con khát khao sự vinh hoa nhan sắc, song cánh đồng xanh tươi còn hơn nó.
* 40 23 Bạn hữu nghĩa thiết hội hợp nhau tùy thì, song vợ vuới chồng còn hơn cả và hai.
* 40 24 Anh em bênh vực nhau trong lúc gian nan, song sự thương xót được cứu chữa còn hơn nó.
* 40 25 Vàng bạc làm cho vững chân; song mưu luận đẹp lòng thì hơn cả.
* 40 26 Gia tài sức lực làm cho hởi lòng, song kính dái Chúa còn hơn nó.
* 40 27 Trong sự kính dái Chúa chẳng thiếu thốn, trong ấy chẳng phải tìm ai phù trợ.
* 40 28 Sự kính dái Chúa như vườn địa đàng đầy phúc, che phủ nó hơn mọi sự vinh hiển.
* 40 29 Hỡi con, đang khi còn sống chớ ăn mày; thà chết chẳng thà hành khất.
* 40 30 Kẻ trông xem trên bàn kẻ khác, sự sống nó chẳng tưởng làm ăn, vì nó nuôi mình bằng của kẻ khác.
* 40 31 Kẻ khôn ngoan biết phép dạy răn hay giữ mình về sự ấy.
* 40 32 Sự hành khất trong miệng kẻ ngu si kể là ngọt ngào, song trong lòng nó có lửa cháy.

## Đoạn 41

Đoạn này được dò bởi :

* 41 1 Hỡi sự chết, ghi nhớ mày cay đắng cho kẻ yên hàn phú quí là dường nào!
* 41 2 Cho kẻ bằng yên, may mắn trong các đường lối mình, và hay cầm thực.
* 41 3 Hỡi sự chết, lý đoán mày tốt lành cho kẻ khó khăn, và kẻ yếu sức;
* 41 4 Cho kẻ yếu đuối già nua, cho kẻ phải lo lắng mọi sự, và cho kẻ nát đảm, chẳng hay nhịn nhục.
* 41 5 Con chớ dái sợ lý đoán sự chết. con hãy nhớ những sự đã có trước con, và những sự sẽ có sau con: ấy là lý đoán bởi Chúa cho mọi loài xác thịt.
* 41 6 Nào có sự gì ở bên con, đừng kể sự đẹp lòng Đấng cao cả? Dù mười, dù trăm, dù nghìn nă:
* 41 7 Vì trong âm phủ chẳng luận đoán về sự sống bao lâu.
* 41 8 Các con lai kẻ tội lỗi điều gở lạ, cũng như kẻ ở gần nhà gian ác.
* 41 9 Địa nghiệp các con lai kẻ có tội ruyệt vong, sự xỉ nhục hằng theo tông giống nó.
* 41 10 Các con lai oán trách bởi cha mình gian ác, vì nó phải xỉ nhục tại cha.
* 41 11 Hỡi các kẻ gian ác, khốn cho bay, đã lìa bỏ lề luật Đấng cao cả.
* 41 12 Khi bay sinh ra thì sinh trong sự nguyền rủa, và khi bay chết thì vô phúc cho số phận bay.
* 41 13 Mọi sự bởi đất lại lở về đất; các kẻ gian ác bởi sự nguyền rủa ruyệt vong cũng như vậy.
* 41 14 Loài người khóc thương vì phần xác, song danh hiệu kẻ gian ác thì hay tan.
* 41 15 Con hãy lo giữ tiếng tốt, vì nó bền đỗ cho con, hơn nghìn của quí giá cả thể.
* 41 16 Sự sống tốt có số ngày, song tiếng tốt hằng còn mãi mãi.
* 41 17 Hỡi các con, hãy giữ phép dạy răn trong sự bằng yên: vì sự khôn ngoan giấu kín và của châu báu chẳng xem thấy, chớ thì cả hai có ích gì ru?
* 41 18 Kẻ giấu sự dại dột nó còn hơn kẻ giấu sự khôn ngoan mình.
* 41 19 Chúng con hãy thẹn những sự bởi miệng ta thuật ra:
* 41 20 Mọi sự thẹn cả thì không hay, vì những sự tốt lành chẳng vừa ý mọi người.
* 41 21 Chúng con hãy thẹn trước mặt cha mẹ về sự gian dâm; trước mặt kẻ làm đầu và kẻ cầm quyền về sự nói dối;
* 41 22 Trước mặt quan cai và quan xét về sự sai lỗi; trước mặt đám hội và cả dân về sự gian ác;
* 41 23 Trước mặt bằng hữu đồng bạn về sự trái lẽ; và trong nơi con ở,
* 41 24 Về sự ăn trộm, vì lời chân thật giao ước Chúa; về sự chống cánh khi ăn bữa, về sự gian lận của khi thu phát;
* 41 25 Trước mặt kẻ chào vì nín lặng; về sự nhìn xem người nữ gian dâm, và sự lánh mặt kẻ thân thuộc.
* 41 26 Con chớ lánh mặt khỏi kẻ khác; về sự chịu lấy của mà chẳng lả.
* 41 27 Con chớ nhìn xem vợ kẻ khác, chớ ro xét tôi đòi nó, và chớ đứng gần giường nó.
* 41 28 Trước mặt bạn hữu về lời dể duôi; và khi con ban của gì chớ nói chê trách.

## Đoạn 42

Đoạn này được dò bởi :

* 42 1 Con chớ nói tỏ ra lời kín nhiệm con đã nghe; chốc ấy con chẳng hổ ngươi, và được ơn trước mặt mọi người. Con chớ thẹn những sự này, và chớ vì nể ai mà lỗi phạm:
* 42 2 Về lề luật, giao ước Đấng cao cả, về công luận lấy kẻ gian phi làm công chính;
* 42 3 Về lời bạn hữu và khách bộ hành; về sự trao địa nghiệp cho bầu bạn;
* 42 4 Về sự công chính thăng bằng và quả cân; về sự được phần nhiều hay là ít;
* 42 5 Về sự phi giá mua hay là bán; về sự năng sửa phạt con cái; về sự trách đánh kẻ làm tôi cho đổ máu.
* 42 6 Trên người nữ gian tà có niêm phong là sự tốt.
* 42 7 Đâu có nhiều tya, con hãy then khóa; hễ trao của gì hãy đếm cân; thu phát của gì hãy ghi chép.
* 42 8 Chớ thẹn vì sửa dạy kẻ dại dột ngu si; về người già lão phải kẻ thiếu niên đoán xét, thì con sẽ nên khôn ngoan trong mọi sự, và đáng khen trước mặt kẻ sống.
* 42 9 Con gái làm cho cha mình tỉnh thức kín, sự coi sóc nó bớt giấc ngủ, kẻo nó còn niên thiếu đã nhỡ thì, và khi nó lấy chồng phải chê ghét:
* 42 10 Kẻo nó phải ô uế lúc đồng thân, hay là mang thai ở nhà cha mẹ; ở vuới chồng thì bội nghĩa, hay là chắc hẳn sẽ nên son.
* 42 11 Con hãy cẩn thận coi sóc con gái buông tuồng, kẻo nó làm cho con phải xỉ nhục trước mặt kẻ thù, phải phỉ báng trong thành, phải chê trách trong dân, và nó làm cho con xấu hổ trong đám hội.
* 42 12 Con chớ nhìn xem nhan sắc ai, chớ ở giữa các người nữ:
* 42 13 Vì như mọt sinh ra bởi áo, thì sự gian ác người nam bởi người nữ.
* 42 14 Sự hung bạo bởi người nam còn hơn chịu ơn bởi người nữ là kẻ làm cho xỉ nhục hổ ngươi.
* 42 15 Rầy ta sẽ nhớ đến các việc Chúa, sẽ thuật ra những sự ta đã xem thấy. Các việc Chúa xảy ra bởi lời Người đã phán.
* 42 16 Mặt lời soi sáng và thâu suốt mọi sự; sự cả sáng Chúa đầy rẫy trong việc Người.
* 42 17 Chớ thì Chúa chẳng khiến các thánh thuật ra những sự cả thể, Chúa phép tắc vô cùng đã dựng nên bền đỗ làm sáng danh Người?
* 42 18 Chúa thâu suốt vực sâu và lòng loài người, hiểu biết mưu lo chúng nó.
* 42 19 Chúa hiểu biết mọi sự khôn ngoan, trông xem các dấu tích trong đời, bày tỏ những sự đã qua và những sự sẽ đến, tỏ ra hình tích những sự kín nhiệm.
* 42 20 Chẳng có ý tưởng nào qua khỏi Người, và lời nào giấu khuất Người.
* 42 21 Chúa trang hoàng các sự cả thể khôn ngoan Người; Chúa vô thủy vô chung, chẳng hay gia thêm
* 42 22 Hay là giảm bớt, chẳng thiếu mưu luận nào.
* 42 23 Các việc Chúa vui thích dường nào! Sự ta xem thấy như tàn lửa nhỏ!
* 42 24 Mọi sự ấy sống và hằng có, nó vâng lời Chúa trong khi cần
* 42 25 Mọi sự đôi sánh đôi, một đối một, Chúa chẳng để thiếu sự gì.
* 42 26 Chúa làm cho sự lành bền đỗ trong mọi sự. Chớ thì ai no đầy khi xem sự cả sáng Chúa ru?

## Đoạn 43

Đoạn này được dò bởi :

* 43 1 Vòng không cao cả đầy sự xinh tốt, hình sắc lời hoa mĩ nhãn tiền.
* 43 2 Mặt lời mới mọc lên giãi sáng, nó là khí vật lạ lùng, việc Đấng cao cả.
* 43 3 Trong giờ ngọ nó thiêu đốt đất; chớ thì ai chịu được sự nồng nực nó? Nó giữ lò nung làm mọi việc trong lửa:
* 43 4 mặt lời thiêu đốt các núi gấp ba, phun nhiều ánh lửa, chói lói làm cho quáng mắt.
* 43 5 Chúa cao cả đã dựng nên nó, nó vâng mệnh Chúa đi đàng mau mắn.
* 43 6 Mặt lăng tùy thì soi khắp mọi nơi, giãi thì tiết, chỉ dấu cho thiên hạ.
* 43 7 Bởi mặt lăng phân biệt ngày lễ, nó là vì sáng khuyết dần cho đến cùng.
* 43 8 Tháng cứ tên nó mà gọi, nó thêm lên lạ lùng cho đến tròn.
* 43 9 Nó là khí vật các cơ binh trên nơi cao, nó sáng láng hoa mĩ trên vòng lời.
* 43 10 Vinh hoa trên lời là sự sáng các ngôi sao, Chúa bởi nơi cao soi sáng thiên hạ.
* 43 11 Nó cứ lời Đấng thánh đứng vâng mệnh Người, chẳng hao mòn trong số vòng canh nó.
* 43 12 Con hãy xem cầu vồng và ngượi khen Đấng đã dựng nên nó: trong sự sáng nó rất xinh tốt.
* 43 13 Nó vòng quanh lời trong vòng hoa mĩ nó, tay Đấng cao cả mở nó ra.
* 43 14 Mệnh Chúa truyền tuyết ra mau kíp, chớp đánh vội vàng ra lý đoán Chúa.
* 43 15 Bởi đấy các kho tàng mở ra, mây bay như chim.
* 43 16 Chúa để đám mây trong sức mạnh Người, mưa đá vỡ ra.
* 43 17 Trước mặt Chúa các núi chuyển động, gió nam thổi lên cứ chỉ ý Người.
* 43 18 Tiếng sấm động địa, gió bấc phong ba và gió cuốn;
* 43 19 Chúa rảy tuyết như các chim liệng xuống đỗ, nó sa xuống như hoàng trùng che rợp.
* 43 20 Con mắt lấy sự trắng tốt nó làm lạ lùng, và lòng bỡ ngỡ khi thấy nó như mưa sa xuống.
* 43 21 Chúa rắc mưa giá như muối xuống trên đất; khi đông lại khác nào ngọn cỏ gai.
* 43 22 Gió bấc thổi lạnh, nước liền đông như thủy tinh, nó kiên cố trên các nơi chứa nước, như áo mã giáp.
* 43 23 Nó hủy hoại các núi đồi, héo hắt các rừng xanh, tan phá các giống xanh tươi như lửa.
* 43 24 Thuốc chữa những sự này là đám mây vội đến, có sương nồng xuống làm cho chỉ tắt.
* 43 25 Bởi mệnh Chúa gió yên lặng, bởi ý tưởng Chúa vực sâu chỉ tắt; Chúa gieo các gò ở trong nó.
* 43 26 Kẻ vượt biển thuật ra những sự hiểm nghèo nó, ta lắng tai nghe thì gở lạ.
* 43 27 Ở đấy có những sự cả thể lạ lùng, các loài cá, các giống sống và các vật lớn lao.
* 43 28 Bởi Chúa kiên cố ý cùng nó, và mệnh Chúa xếp đặt mọi sự.
* 43 29 Nếu ta nói lắm thì thiếu lời; tóm lại: Chúa ở trong mọi sự.
* 43 30 Ta ngượi khen Chúa thể nào được? Chúa là Đấng phép tắc vô cùng trên các việc Người.
* 43 31 Chúa đáng sợ hãi, cao trọng cả thể, lạ lùng trong quyền phép Người.
* 43 32 Dù chúng con ngượi khen Chúa hết sức mình, Chúa còn vượt quá khỏi, uy nghi Chúa lạ lùng.
* 43 33 Hãy ngượi khen Chúa, làm sáng danh Chúa hết sức, vì Chúa cao hơn các lời ngượi khen.
* 43 34 Chúng con hãy ngượi khen Chúa đẫy sức mình, kẻo hao mòn, vì chẳng thấu đến.
* 43 35 Chớ thì ai được xem thấy Chúa mà thuật ra? Ai làm sáng danh Chúa như đã có từ trước hết?
* 43 36 Có nhiều sự kín nhiệm cả thể hơn những sự này: vì trong các việc Chúa ta xem thấy ít vậy.
* 43 37 Chúa dựng nên mọi sự, và ban sự khôn ngoan cho kẻ làm việc sốt sắng.

## Đoạn 44

Đoạn này được dò bởi :

* 44 1 Ta hãy ngượi khen các tổ phụ ta là những người danh tiếng, trong dòng dõi mình.
* 44 2 Chúa làm nhiều sự cả sáng, trong uy nghi Người từ đầu tiên.
* 44 3 Những kẻ ấy đã cai quản trong địa nghiệp mình, là những người rất mạnh sức, được sự khôn ngoan, bởi nói tiên tri thì sánh bậc tiên tri;
* 44 4 Cai trị trong dân khi ấy, bởi nhân đức khôn ngoan dạy các dân những lời rất thánh;
* 44 5 Dùng khôn sáng mình đặt những cung đàn hát, và thuật ra các ca văn Kinh thánh;
* 44 6 Là những người giầu nhân đức, ái mộ sự văn hoa, làm hòa thuận trong cửa nhà mình.
* 44 7 Những kẻ này được danh tiếng trong các dòng dõi mình, và được ngượi khen trong đời mình.
* 44 8 Những kẻ sinh ra bởi các chúng lưu danh để thuật ra lời ngượi khen các chúng.
* 44 9 Lại có những kẻ chẳng còn ghi nhớ, nó qua đi khác nào chẳng có, sinh ra dường bằng chẳng sinh ra, và con cháu chúng nó làm một vuới chúng nó.
* 44 10 Song những kẻ trước này là những người nhân từ, chẳng thiếu những việc thương xót.
* 44 11 Phần phúc các chúng hằng bền đỗ vuới dòng dõi mình;
* 44 12 Dòng dõi các chúng là địa nghiệp thánh, tông giống các chúng đứng vững trong lời giao ước.
* 44 13 Bởi các chúng con cháu mình được bền đỗ đời đời; tông giống và danh tiếng các chúng chẳng cất khỏi.
* 44 14 Xác các chúng mai táng trong sự bằng yên, và danh hiệu các chúng sống từ dòng đến dõi.
* 44 15 Các dân hãy thuật ra sự khôn ngoan các chúng, và đám hội truyền rao lời ngượi khen các chúng.
* 44 16 Ông Henoch đẹp lòng Chúa, được đem vào vườn địa đàng, để giảng sự ăn năn cho các dân.
* 44 17 Ông Noe, đã thấy người lọn lành công chính, trong kì thịnh nộ đã làm hòa.
* 44 18 Bởi đấy thì lưu lai kẻ sót lại trên đất, khi lụt cả.
* 44 19 Đã giao ước vuới người đời đời, cho mọi loài xác thịt khỏi lụt cả hủy hoại.
* 44 20 Ông Abraham là tổ phụ cả nhiều dân, chẳng thấy ai giống như người trong sự vinh hiển; người giữ lề luật Đấng cao cả đã giao ước vuới người.
* 44 21 Chúa kiên cố giao ước trong xác người, và thấy người trung trực trong lúc thử thăm.
* 44 22 Bởi đấy Chúa phát thề ban vinh hiển cho người trong dân mình, và cho người thêm lên như bụi cát;
* 44 23 Khiến tông giống người dấy lên như ngôi sao, cho chúng nó được địa nghiệp từ biển này đến biển kia, từ sông cho đến cùng cõi đất.
* 44 24 Chúa cũng xử như vậy vuới ông Isaac, vì ông Abraham, là cha người.
* 44 25 Chúa ban cho người phần phúc các dân, và kiên cố giao ước trên đầu ông Jacob;
* 44 26 Nhận biết người trong lời chúc phúc, ban địa nghiệp cho người, phân chia trong mười hai chi họ.
* 44 27 Chúa lưu để cho người những kẻ hay thương xót, là kẻ được ơn trong con mắt mọi người.

## Đoạn 45

Đoạn này được dò bởi :

* 45 1 Ông Moyse được Chúa và loài người yêu mến; ghi nhớ người trong phần phúc.
* 45 2 Chúa làm cho người hiển vinh như các thánh, làm cho người cao trọng để kẻ thù dái sợ người, bởi lời người các sự gở lạ chỉ tắt.
* 45 3 Chúa làm sáng danh người trước mặt các vua, truyền dạy người trước mặt dân Chúa, tỏ sự cả sáng cho người.
* 45 4 Chúa làm cho người nên lành thánh trong sự trung trực, hiền lành và kén chọn người trong mọi loài xác thịt.
* 45 5 Chúa đã nghe người và tiếng người, đem người lên đám mây.
* 45 6 Chúa ban các điều răn cho người nhãn tiền, lề luật sự sống và phép dạy răn, để truyền điều ước Chúa cho Jacob, và các lý đoán Chúa cho Israel.
* 45 7 Chúa đem Aaron anh người lên, bởi chi họ Levi, nên giống như người;
* 45 8 Lập điều ước đời đời vuới người, ban cho người chức thày tế lễ trong dân, làm cho người vinh hiển trong phần phúc;
* 45 9 Thắt đai hoa mĩ cho người, mặc cho gười áo vinh hiển, trang điểm người trong các đồ châu báu.
* 45 10 Mặc cho người áo dài, xiêm và áo vai, vây quanh tứ vi người rất nhiều chuông vàng nhỏ,
* 45 11 Để vang ra khi người bước đi, làm cho nghe tiếng trong đền thờ, cho con cháu dân người ghi nhớ.
* 45 12 Ban cho áo thánh dệt bằng vàng, và sợi sắc lam sắc đỏ tía, là việc kẻ khôn ngoan đầy sự côn chính chân thật;
* 45 13 Dùng sợi xe điều đổ dệt thành, vuới những đá ngọc quí giá chạm lát trong vanh vàng, cứ phép chạm ẩn khắc danh hiệu, như số các chi họ Israel.
* 45 14 Thẻ vàng trên mũ miện người, chỉ dấu lành thánh và chức hiển vinh, là sự quí giá trang hoàng vừa con mắt.
* 45 15 Trước người từ đầu tiên, chẳng có sự hoa mĩ thể ấy.
* 45 16 Người ngoài chẳng được mặc thể ấy, có một con lai, con cháu người được đời đời.
* 45 17 Các của lễ người hằng ngày bởi lửa thiêu hóa.
* 45 18 Ông Moyse để đầy tay người, và xức người bằng dầu thánh;
* 45 19 Đã nên giao ước đời đời cho người, và dòng dõi người, như các ngày lời, làm việc tế lễ, ca tụng, và làm cho dân vinh hiển nhân danh Chúa.
* 45 20 Chúa kén chọn người trong các kẻ sống, cho được dâng của lễ cho Chúa, nhũ hương và mùi thơm tho, để ghi nhớ làm lành cho dân Chúa;
* 45 21 Chúa ban quyền phép cho người trong các điều răn, trong giao ước lý đoán, để giảng các chứng kiến cho Jacob, và thông sự sáng lề luật Chúa cho Israel.
* 45 22 Có kẻ khác rấy lên đối địch vuới người, là những kẻ bởi ghen tương vây bọc người trên rừng, theo Đathan, Abiron, và bè Core giận dữ.
* 45 23 Chúa xem thấy, chẳng đẹp lòng, chúng nó bỗng không phải hủy hoại trong cơn thịnh nộ.
* 45 24 Chúa làm những sự gở lạ nơi chúng nó, hủy ruyệt chúng nó trong ngọn lửa.
* 45 25 Chúa gia thêm vinh hiển cho ông Aaron, ban cơ nghiệp cho người, phân cấp của đầu mùa các sản vật đất.
* 45 26 Trước tiên Chúa sắm cho các chúng dư dật bánh, cho các chúng được ăn bởi của lễ Chúa đã ban cho mình và con cháu mình.
* 45 27 Song người chẳng được đất các dân làm cơ nghiệp, chẳng được kỉ phần trong dân: bởi Chúa là kỉ phần và cơ nghiệp người.
* 45 28 Phinees con lai Eleazar, thứ ba trong bậc vinh hiển, bắt chước người trong sự kính dái Chúa;
* 45 29 Người đứng vững, được dân tôn kính, bởi sự tốt lành, sốt sắng linh hồn người làm nguôi lòng Chúa cho Israel.
* 45 30 Bởi đấy Chúa ban giao ước bằng yên cho người, để người làm đầu các thánh trong dân Chúa, người và dòng dõi người được chức tế lễ đời đời.
* 45 31 Như đã giao ước vuới vua Đaviđ con lai Jesse, chi họ Juđa, ban cơ nghiệp cho người và dòng dõi người, để người trao sự khôn ngoan trong lòng chúng ta, đoán xét dân Chúa trong sự công chính, để phần phúc các chúng chẳng cất khỏi, và sự vinh hiển các chúng hằng có trong dân các chúng đời đời.

## Đoạn 46

Đoạn này được dò bởi :

* 46 1 Ông Jêsu con lai Nave, mạnh sức trong sự tranh chiến, kế vị ông Moyse trong các tiên tri, người cao trọng xứng vuới danh mình.
* 46 2 Người cả thể trong sự cứu chữa các kẻ Chúa kén chọn, đối địch các kẻ thù dấy lên, để Israel được phần cơ nghiệp.
* 46 3 Người được vinh hiển khi cất tay lên, tuốt gươm đối vuới các thành là dường nào!
* 46 4 Chớ thì trước người có ai đối địch vtheer ấy? Chúa đem các kẻ thù đến vuới người.
* 46 5 Chớ thì trong cơn nóng nảy người chẳng cầm lại mặt lời, một này thành hai ru?
* 46 6 Người khấn cầu Đấng cao cả toàn năng, khi người tranh chiến vuới kẻ thù tứ vi; Chúa thánh cao cả dủ nghe người, trong mưa đá cả thể rất mạnh.
* 46 7 Xông đến dân thù nghịch, hủy hoại nó nơi giốc xuống:
* 46 8 Để các dân nhận biết quyền phép Chúa, biết sự đối địch cùng Chúa chẳng tầm thường. Người theo sau Đấng toàn năng,
* 46 9 Trong ngày ông Moyse, người và ông Caleb con lai Jephone, đã xử nhân từ, đối vuới kẻ thù, can gián dân khỏi phạm tội, dẹp tan sự âm thầm độc ác.
* 46 10 Đã để hai người này thoát khỏi hiểm nghèo trong sáu mươi vạn bộ binh, cho được đem chúng nó vào địa nghiệp, là đất chảy sữa và mật.
* 46 11 Chúa cũng ban sức mạnh cho ông Caleb, và sức ấy bền đỗ cho đến tuổi già, người tiến lên nơi cao trong đất, và dòng dõi người được cơ nghiệp.
* 46 12 Để con cái Israel xem thấy sự vâng theo Chúa thánh là sự tốt lành.
* 46 13 Các quan xét ai nấy tùy theo danh tiếng mình; lòng các chúng chẳng hư hoại; các chúng chẳng lánh khỏi Chúa;
* 46 14 Chớ gì sự ghi nhớ các chúng trong phần phúc, và hài cốt các chúng nảy nở ở nơi mình;
* 46 15 Chớ gì danh hiệu các chúng bền đỗ đời đời, vinh hiển các đấng thánh lưu lai cho con cháu.
* 46 16 Ông Samuel được Đức Chúa Lời là Chúa người yêu mến, làm tiên tri Chúa, lập quyền thế mới, và xức dầu các vua trong dân mình.
* 46 17 Người xét đoán dân trong lề luật Chúa, Chúa đoái xem Jacob, và trong sự trung trực đã nhận người là tiên tri.
* 46 18 Trong các lời người đã nhận người là trung trực, vì người đã xem thấy sự sáng Chúa.
* 46 19 Người khấn cầu Chúa toàn năng, khi đối địch vơi sker thù dấy lên tứ vi, người giết dâng con chiên con thanh sạch.
* 46 20 Chúa bởi trên lời phát tiếng sấm, làm cho tiếng Chúa nghe vang ra cả thể;
* 46 21 Hủy hoại các quan tướng Tyro, và các quan cai người Philisthiim.
* 46 22 Trước kì mệnh chung, người đối chứng trước mặt Chúa và đấng xức dầu, mình chẳng chịu lấy tiền của kẻ nào, dù giầy đi, và chẳng ai cáo tố người.
* 46 23 Sau khi người gần ngày mệnh chung, và cất tiếng lên khỏi đất nói tiên tri, sự gian ác dân sẽ phải bại hoại.

## Đoạn 47

Đoạn này được dò bởi :

* 47 1 Đến sau ông tiên tri Nathan dấy lên, trong ngày vua Đaviđ.
* 47 2 Vậy mỡ phân biệt cho khỏi thịt thể nào, thì vua Đaviđ cũng phân biệt trong con cái Israel như thể ấy.
* 47 3 Khi người niên thiếu người chơi vuới sư tử như vuới chiên con; người cũng làm thể ấy vuới con gấu như chiên con vậy.
* 47 4 Chớ thì người chẳng giết kẻ anh hùng, và cất sự xỉ nhục cho khỏi dân?
* 47 5 Người cất tay lên, dùng đá trành triệt hạ kiêu căng Golia:
* 47 6 Vì người khấn cầu Chúa toàn năng, Chúa cho tay hữu người cất kẻ rũng sĩ trong sự tranh chiến, và làm cho sừng dân Chúa dấy lên.
* 47 7 Bởi đấy đã ca tụng người trong một vạn, ngượi khen người trong phần phúc Chúa, dâng triều thiên vinh hiển cho người.
* 47 8 Người bại hoại các kẻ thù tứ vi, hủy ruyệt người Philisthiim thù nghịch cho đến ngày rầy, phá tan sừng chúng nó cho đến đời đời.
* 47 9 Người xưng khen ca tụng Đấng thánh, cao cả trong các việc.
* 47 10 Người hết lòng ngượi khen Chúa, kính mến Đức Chúa Lời đã dựng nên người, đã ban quyền thế cho người trên các kẻ thù.
* 47 11 Người đã đặt những kẻ xướng ca trước bàn thờ, lập những cung dịu dàng cho các chúng hát.
* 47 12 Người mừng các ngày lễ cho trọng thể, lót đời người trang hoàng các nhật kì cho hoa mĩ, để ngượi khen danh thánh Chúa, và ca tụng Chúa thánh từ sớm mai.
* 47 13 Chúa rửa sạch tội lỗi người, làm cho sừng người dấy lên đời đời, ban điều ước ngôi trước cho người, và tòa vị cả sáng trong Israel.
* 47 14 Sau người có con lai khôn ngoan dấy lên, vì người Chúa đã triệt hạ quyền thế các kẻ thù.
* 47 15 Vua Salomon cai trị trong ngày thái bình, Đức Chúa Lời bắt các kẻ thù suy phục người, dể người xây đền nhân danh Chúa, sửa sang nơi thánh đời đời.
* 47 16 Vua được đầy sự khôn sáng, như sông, lòng vua che phủ khắp đất.
* 47 17 Vua làm cho đầy những lời đố nhiệm thí dụ; danh tiếng vua truyền ra các gò ở xa; vua được yêu mến vì sự thái bình.
* 47 18 Vì các ca vãn, dụ ngôn, câu ví và những lời vua diễn ra, khắp thế gian điều lấy làm lạ:
* 47 19 Cùng vì danh Đức Chúa Lời, danh hiệu là Chúa Israel.
* 47 20 Vua đã thu tích vàng như đồng bạch, và chất đầy bạc như chì,
* 47 21 Song vua kẻ đùi mình vuới các kẻ phụ nữ; mặc lòng buông xác mình;
* 47 22 Vua làm cho vinh hiển vua phải dấu vết, ô uế dòng dõi vua, làm cho con cháu phải thịnh nộ, và phải phạt vì sự dại dột vua;
* 47 23 Vua làm cho nước rẽ làm đôi, và cho quyền thế cường bạo bởi dòng Ephraim cai trị.
* 47 24 Song Chúa chẳng bỏ nhân từ Người, chẳng hủy ruyệt tận rễ dòng dõi kẻ Người đã kén chọn, và chẳng ruyệt vong tông giống kẻ kính mến Người.
* 47 25 Chúa để kẻ lưu lại cho Jacob, và Đaviđ bởi dòng dõi mình.
* 47 26 Vua Salomon mệnh chung về vuới các tổ phụ;
* 47 27 Người lưu để kẻ kế tự, dại dột trong dân,
* 47 28 Là Roboam, kém khôn ngoan, bởi mưu luận mình làm cho dân lìa bỏ;
* 47 29 Lại Jeroboam con lai Nabat, đã làm cho Israel phạm tội, mở đàng cho Ephraim vấp phạm, và tội lỗi chúng nó tràn ra rất nhiều;
* 47 30 Khu trục chúng nó xa địa nghiệp.
* 47 31 Nó học đòi mọi sự gian ác, cho đến khi sự báo oán đổ trên chúng nó, và chữa chúng nó cho khỏi các tội lỗi.

## Đoạn 48

Đoạn này được dò bởi :

* 48 1 Ông tiên tri Elia dấy lên như lửa, lời người như đuốc cháy lên.
* 48 2 Người đem sự đói khát trên chúng nó, những kẻ bởi lòng ghen tương khiêu khích người ra sút kém, vì chúng nó chẳng chịu được các điều răn Chúa.
* 48 3 Bởi lời Chúa người ngăn lời lại, và làm cho lửa trên lời sa xuống ba lần;
* 48 4 Ông Elia được danh tiếng bởi các phép lạ người là dường nào! Chớ thì ai có thể phô mình được như người?
* 48 5 Bởi lời Chúa, người đã làm cho kẻ chết khỏi âm phủ và quyền sự chết.
* 48 6 Người đã triệt những vua bại hoại, và bẻ gẫy quyền thế các chúng như không, lại triệt hạ kẻ sang trọng khỏi giường nó.
* 48 7 Người đã nghe lý đoán trên Sina, và lý đoán oán phạt trên Horeb.
* 48 8 Người đã xức dầu những vua cho được báo oán, và lập các tiên tri kế vị mình.
* 48 9 Người đã được cất lên trong gió lửa cuốn, trên xe có những ngựa lửa.
* 48 10 Đã ghi chép người trong nhật kí lý đoán, sẽ làm nguôi cơn thịnh nộ Chúa: để lòng cha hòa vuới con, và sửa lại các chi họ Jacob.
* 48 11 Phúc cho những kẻ đã được xem thấy người, và kẻ được vinh hiển vì thiết nghĩa vuới người:
* 48 12 Ta chỉ được sống trong sự sống này, qua đời đoạn chẳng được danh tiếng thể ấy.
* 48 13 Ông Elia đã phải gió cuốn che khuất người, song thần người được lọn vẹn trong ông Eliseô: trong các ngày người chẳng dái sợ quan cai, và chẳng quyền ai thắng được người,
* 48 14 Chẳng có lời nào ép được người, và khi người đã qua đời thì xác người nói tiên tri;
* 48 15 Khi người còn sống thì làm những phép lạ, vì khi đã qua đời làm những sự cả thể.
* 48 16 Dù có những sự này dân chẳng ăn năn, chúng nó lìa bỏ tội lỗi mình cho đến khi nó phải khu trục khỏi địa nghiệp mình, và tan tác trên khắp đất:
* 48 17 Có dân nhỏ mọn lưu lại, và vua bởi nhà Đaviđ.
* 48 18 Trong chúng nó có kẻ làm sự đẹp lòng Chúa, song kẻ khác phạm nhiều tội lỗi.
* 48 19 Vua Ezechia làm cho thành mình kiên cố, dân nước chuyển vào trong nó, dùng sắt khoét bàn thạch, đào giếng chứa nước.
* 48 20 Trong đời người vua sennacherib tiến lên, và sai Rabsace, cất tay đối vuới các chúng, giơ tay trên Sion, kiêu căng trong quyền thế mình.
* 48 21 Bấy giờ lòng và tay mọi người run sợ; các chúng đau đớn như đàn bà toan sinh.
* 48 22 Các chúng khấn cầu Chúa nhân từ, giang tay ra giơ lên lời, thì Chúa thánh dủ nghe lời các chúng mau kịp.
* 48 23 Chúa chẳng nhớ đến tội lỗi các chúng, chẳng trao csac chúng cho kẻ thù, một rửa sạch các chúng bởi trong tay thánh tiên tri Isaia.
* 48 24 Chúa triệt hạ các dinh cơ người Assyria, sứ thần Chúa hủy hoại chúng nó.
* 48 25 Vua Ezechia làm sự đẹp lòng Chúa, vững vàng đi đường lối vua Đaviđ tổ phụ mình, như ông Isaia là tiên tri cả, và trung trực trước mặt Chúa, đã truyền dạy cho vua.
* 48 26 Trong các ngày người mặt lời lùi lại, và gia thêm sự sống cho vua.
* 48 27 Người đã xem thấy những sự sau hết trong thần cả và yên ủi các kẻ sầu não trong Sion.
* 48 28 Người tỏ những sự sẽ xảy ra cho đến tận thế, và những sự kín nhiệm khi chưa đến.

## Đoạn 49

Đoạn này được dò bởi :

* 49 1 Sự ghi nhớ vua Josia như mùi thơm tho pha lẫn, là việc thợ chế thuốc thơm.
* 49 2 Ghi nhớ vua ngọt ngào như mật trong miệng mọi người, như đàn hát trên tiệc yến rượu.
* 49 3 Người bởi Chúa chỉ dẫn cho dân ăn năn, người cất bỏ những sự gở lạ gian ác.
* 49 4 Người đem lòng mình hướng về Chúa, và trong ngày tội lỗi người làm cho sự sốt mến vững vàng.
* 49 5 Đừng kể vua Đaviđ, vua Ezechia và vua Josia, các vua điều phạm tội:
* 49 6 Bởi các vua Juđa lìa bỏ lề luật Đấng cao cả, và dể duôi sự kính dái Đức Chúa Lời.
* 49 7 Các chúng phải trao nước mình cho kẻ khác, và sự vinh hiển mình cho dân ngoại bang;
* 49 8 Chúng nó thiêu đốt thành thánh kén chọn và làm cho các đường lối thành hoang vu, như trong tay ông Jeremia.
* 49 9 Bởi các chúng xứ ác vuới kẻ từ lòng mẹ đã phân biệt các tiên tri cho được giốc đổ, nhổ bỏ, tan phá; lại gây dựng sửa sang.
* 49 10 Ông Ezechiel được xem thấy hình lạ vinh hiển đã tỏ cho người trên xe các Cherubim.
* 49 11 Người đã nhắc đến các kẻ thù trong sự mưa, và làm ơn cho các kẻ đi đường công chính.
* 49 12 Chớ gì hài cốt mười hai đấng tiên tri nảy nở trong nơi mình: vì các chúng làm cho Jacob kiên cố, và cứu chữa bởi lòng tin vững vàng.
* 49 13 Ta sẽ ngượi khen ông Zorobabel thế nào? Vì người như nhẫn ấn trong tay hữu.
* 49 14 Ông Jêsu con lai Josedec cũng vậy, các chúng trong ngày mình đã sửa xây đền, gây dựng đền thờ thánh cho Chúa, sẵn sàng cho được sự vinh hiển đời đời.
* 49 15 Lại ông Nehemia được ghi nhớ lâu dài, người xây lại các tường thành xiêu đổ cho chúng ta, dựng đứng các cửa và then.
* 49 16 Chẳng có kẻ nào sinh ra trên đất như ông Henoch, vì người đã cất khỏi thế gian.
* 49 17 Chẳng ai sinh ra như ông Joseph làm đầu các anh em, là sự kiên cố cho dân, là kẻ coi sóc anh em, là sự trong nước nương tựa:
* 49 18 Hài cốt người đã được thăm viếng, và khi người qua đời đoạn thì nói tiên tri.
* 49 19 Ông Seth và ông Sem được vinh hiển trong các người ta; song cứ căn nguyên thì ông Ađam trên hết mọi người.

## Đoạn 50

Đoạn này được dò bởi :

* 50 1 Thày cả thượng phẩm Simon, con lai Onia, chống đỡ đền đang khi còn sống, và kiên cố đền thờ trong các ngày người.
* 50 2 Bởi người đền thờ gia cao, lại xây hai nhà và tường cao đền thờ.
* 50 3 Trong ngày người các giếng nước tràn ra, đầy dẫy minh mông như biển.
* 50 4 Người coi sóc dân mình, và cứu chữa nó khỏi hư hoại.
* 50 5 Người có sức mở rộng thành, được danh tiếng bởi sự cư xử vuới dân; người mở lối vào đền và hành lang cho rộng rãi.
* 50 6 Người như sao mai giữa đám mây, và như mặt lăng tròn, trong các ngày giãi sáng;
* 50 7 Mặt lời chói lói thể nào, người sáng láng trong đền thờ Chúa cũng thể ấy.
* 50 8 Như cầu vồng hoa mĩ trong các đám mây sáng láng, như hoa m ân côi trong mùa xuân, như hoa huệ bên suối nước và những nhũ hương xuông mùi thơm trong mùa hè,
* 50 9 Như lửa rực rỡ, và như nhũ hương đốt trong lửa;
* 50 10 Như bình toàn vàng, khảm các thức đá ngọc quí giá;
* 50 11 Như cây dầu nảy nở và cây bạch dương vót lên cao khi người đã mặc áo vinh hoa, trang điểm cho tuyền vẹn.
* 50 12 Khi bước lên bàn thờ thánh thì làm cho sáng láng áo thánh người.
* 50 13 Khi người chịu lấy phần của lễ bởi tay các thày cả; người đứng gần bàn thờ, các anh em như triều thiên vòng quanh người, người như cây bá hương trồng trên núi Libanô;
* 50 14 Các con cháu Aaron đứng trong sự vinh hiển mình chung quanh người, như ngành cây chà là.
* 50 15 Của lễ Chúa trong tay các chúng trước đám hội Israel; người làm việc bậc mình trên bàn thờ, dâng của lễ cho vua cả vẹn tuyền.
* 50 16 Người giơ tay hướng về của lễ tưới, rót máu quả nho;
* 50 17 Giốc đổ mùi thơm tho bởi lời, trên nền bàn thờ cho vua cả.
* 50 18 Bấy giờ các con cháu Aaron phát tiếng lên, thổi kèn giát, làm cho vang tiếng cả ghi nhớ trước mặt Đức Chúa Lời.
* 50 19 Khi ấy cả dân vội vàng, sấp mặt xuống đất, thờ lạy Đức Chúa Lời là Chúa mình, dâng lời cầu nguyện cho Chúa cả phép tắc vô cùng,
* 50 20 Các kẻ xướng ca ngượi khen trong tiếng mình, gia thêm cung êm ái trong đền thờ lớn.
* 50 21 Dân khấn cầu Chúa cả trong lời cầu nguyện, cho đến khi việc kính nhờ Chúa hoàn thành, và các chúng làm việc bậc mình cho lọn.
* 50 22 Bấy giờ người tới xuống, giơ tay trên cả đám đông con cái Israel, trong miệng môi người ngượi khen Đức Chúa Lời, và nhân danh Chúa khoái lạc.
* 50 23 Người lại đọc lời cầu nguyện, muốn tỏ quyền phép Chúa.
* 50 24 Rầy chúng con hãy khấn cầu Chúa mọi sự, đã làm những việc cả thể trên khắp đất, đã gia thêm các ngày chúng ta từ lòng mẹ, và xử vuới chúng ta cứ lòng nhân từ Người:
* 50 25 Chúa hãy ban cho chúng ta khoái lạc trong lòng, bằng yên trong các ngày chúng ta, trong Israel đời đời,
* 50 26 Để cho Israel tin nhân từ Chúa ở vuới chúng ta, cứu chữa chúng ta trong các ngày người.
* 50 27 Có hai dân lòng ta chê ghét, và dân thử ba ta gớm ghét, chẳng kể là dân:
* 50 28 Là những kẻ ở trên núi Seir, và người Philisthiim, lại dân dại dột ở Sichem.
* 50 29 Jêsu con lai Sirach, người Jerusalem, đã cứ lòng mình lại thuật ra sự khôn ngoan như mới, ghi chép lời dạy sự khôn ngoan thông sáng trong sách này.
* 50 30 Phúc cho kẻ chuyên cần trong những sự tốt lành này, để nó trong lòng mình, sẽ được khôn sáng liên liên.
* 50 31 Hễ kẻ làm những sự này thì làm được mọi sự, vì sự sáng Đức Chúa Lời soi lót chân nó.

## Đoạn 51

Đoạn này được dò bởi :

* 51 1 Lời ông Jêsu, con lai Sirach, cầu nguyện: hỡi Chúa là vua tôi, tôi ngượi khen Chúa, và ca tụng Chúa, là Đấng cứu chữa tôi.
* 51 2 Tôi ngượi khen danh Chúa, vì Chúa là Đấng phù hộ bênh vực tôi;
* 51 3 Chúa đã cứu chữa xác tôi cho khỏi hư hoại, khỏi lưới lưỡi gian và miệng môi các kẻ làm sự giả dối; Chúa đã phù hộ tôi trước mặt các kẻ đứng chung quanh.
* 51 4 Chúa đã cứ nhân từ cả thể danh Chúa cứu chữa tôi, cho khỏi các kẻ gầm thét sẵn sàng cắn nuốt tôi;
* 51 5 Khỏi tay các kẻ tìm sự sống tôi, và khỏi các cửa các sự gian nan bao bọc tội;
* 51 6 Khỏi ngọn lửa đè ép vây bọc tôi, và trong lửa tôi chẳng phải thiêu đốt;
* 51 7 Khỏi vực sâu âm phủ, khỏi lưỡi ô uế và lời gian phi, khỏi vua gian ác và lưỡi gian ta.
* 51 8 Lòng tôi ngượi khen Chúa cho đến chết;
* 51 9 Vì sự sống tôi đã xuống gần dưới âm phủ.
* 51 10 Chúng nó vây bọc tôi tứ vi và chẳng ai phù trợ: tôi trông mong có ai phù hộ, mà chẳng thấy ai;
* 51 11 Vậy tôi nhớ sự nhân từ Chúa, và việc Chúa đã làm từ đầu tiên, hỡi Chúa;
* 51 12 Vì Chúa cứu chữa những kẻ trông cậy Chúa, cứu chữa nó khỏi tay các dân, hỡi Chúa.
* 51 13 Chúa đã dựng nhà tôi lên trên đất, tôi cầu xin cho khỏi sự chết toan xông vào.
* 51 14 Tôi khấn cầu Chúa là Cha Chúa tôi, để Chúa chớ chê bỏ tôi, chẳng phù hộ trong ngày gian nan, trong thì buổi các kẻ kiêu căng.
* 51 15 Tôi siêng năng ca tụng danh Chúa, ngượi khen tạ ơn, và lời tôi cầu xin được dủ nghe.
* 51 16 Chúa đã cứu tôi cho khỏi hư hoại, và chữa tôi trong thì buổi gian hung,
* 51 17 Bởi đấy tôi ngượi khen, xướng ca tụng Chúa, chúc mừng danh Chúa.
* 51 18 Khi tôi còn thiếu niên, chưa lưu lạc, thì tôi tìm sự khôn ngoan trong lời khấn nguyện tỏ tường.
* 51 19 Tôi cầu xin nso trước đền thờ, và tôi sẽ tìm tòi nó cho đến tận cùng. Nó nảy nở như chùm nho sớm;
* 51 20 Lòng tôi khoái lạc trong nó; chân tôi bước đi đường ngay chính, tôi tìm tòi nó từ lúc thiếu niên.
* 51 21 Tôi ghé tai tôi một chút, liền được chịu lấy nó.
* 51 22 Tôi thấy tron gminfh nhiều sự khôn ngoan, tôi tấn tới thêm lên trong nó.
* 51 23 Tôi lả vinh hiển cho Đấng đã ban sự khôn ngoan cho tôi.
* 51 24 Tôi rắp lòng vâng giữ nó; sốt sắng việc lành và tôi chẳng hổ ngươi.
* 51 25 Linh hồn tôi tranh chiến vì nó, và khi vâng giữ nó thì tôi vững vàng.
* 51 26 Tôi giơ tay lên, và khóc lóc vì sự linh hồn tôi mê muội.
* 51 27 Tôi đã đem linh hồn tôi hướng về nó, tìm thấy và nhận biết nó
* 51 28 Bởi nó tôi đã giữ được lòng mình từ đầu tiên; cho nên tôi chẳng phải lìa bỏ.
* 51 29 Lòng tôi xúc động khi tìm nó; bởi đấy tôi được địa nghiệp tốt lành.
* 51 30 Chúa ban lưỡi cho tôi làm công thưởng, tôi sẽ dùng nó ngượi khen Chúa.
* 51 31 Hỡi các kẻ chẳng hiểu biết, hãy đến gần ta, hãy tụ tập trong nhà giảng phép răn dạy.
* 51 32 Nhân sao bay trì duyên? Trong sự này bay nói làm sao? ắt là linh hồn bay khao khát cả thể.
* 51 33 Ta đã mở miệng ta, đã nói: hãy sắm cho bay, chẳng mất tiền;
* 51 34 Hãy ghé gáy bay chịu lấy ách, linh hồn bay hãy chịu lấy phép dạy răn, thì dễ tìm được nó.
* 51 35 Bay hãy xem nhãn tiền ta khó nhọc ít vậy mà tìm được nhiều sự bằng yên cho ta.
* 51 36 Bay tốn nhiều tiền của cho được cịu lấy phép dạy răn, thì sẽ được nhiều vàng bạc trong nó.
* 51 37 Linh hồn bay hãy khoái lạc trong nhân từ Chúa, và chớ hổ ngươi trong sự ca tụng Chúa.
* 51 38 Bay hãy làm việc bay trước thì giờ, Chúa sẽ ban cho bay công thưởng trong nhật kì Chúa.