Mniej niż zero

**Mniej niż zero** – pierwszy utwór z albumu Lady Pank wydanego w 1983 roku. Utwór został wydany również na singlu razem z Pokręciło mi się w głowie.

Piosenka powstała jeszcze przed ukształtowaniem się stałego składu zespołu w wersji hard rockowej, lecz powszechnie stała się znana wersja została nagrana ponownie w złotym składzie w nowej wersji zaaranżowanej przez Jarosława Szlagowskiego. Pierwsza wersja (hardrockowa) została zaaranżowana przez Jana Borysewicza.

Był to pierwszy singel z płyty Lady Pank i drugi singel zespołu. W partii chóralnej piosenki można też usłyszeć Andrzeja Mogielnickiego. Na pierwszych koncertach grupy Janusz Panasewicz grał charakterystyczne dla piosenki partie na owiniętym pergaminem grzebieniu.

Utwór dotarł do pierwszego miejsca na Liście Przebojów Programu Trzeciego i pozostawał na nim przez cztery tygodnie. Na liście Trójki gościł przez 12 tygodni. Powodem szybkiego spadku z listy była interwencja Służby Bezpieczeństwa. Mniej niż zero powstało wiosną 1982 roku. Utwór zadebiutował na liście 21 maja 1983. 14 maja 1983 roku Służba Bezpieczeństwa zamordowała maturzystę Grzegorza Przemyka co powiązano z treścią utworu i na *Mniej niż zero* nałożono cenzurę ze względu na tekst opisujący zdolnego absolwenta szkoły średniej, który dla nieokreślonych sił znaczy mniej niż zero. Piosenka szybko zdobyła popularność. Miała też zostać zaśpiewana przez kolegów Przemyka nad jego grobem. Wzbudziło to zainteresowanie bezpieki samym utworem i autorem tekstu. Mogielnicki był obserwowany, a także w tej sprawie odwiedził go dzielnicowy. Gdy się okazało, że tekst powstał na długo przed śmiercią Przemyka, Służba Bezpieczeństwa Mogielnickiemu odpuściła. Jednak dla samego utworu nie miało znaczenia, że utwór powstał rok wcześniej. Funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa środkami operacyjnymi doprowadzili do zdjęcia *Mniej niż zero* z anteny. Aby nie wzbudzać podejrzeń fanów zespołu, przebój powoli spadał z listy przez miesiąc.

Z tego samego powodu w 1983 roku na koncertach grupy zjawiali się przedstawiciele władz usiłujący wymóc na zespole nie grania Mniej niż zero. Janek często zgadzał się na te „prośby” po czym zespół zaczynał koncert właśnie od Mniej niż zero. Przynajmniej funkcjonariusze nie musieli być obecni do końca koncertu...

Utwór w angielskiej wersji został wykonany przez zespół 30 marca 1986 roku na 15-th Tokio Music Festical gdzie nagrodzono zarówno cały zespół jak i Jana Borysewicza jako najlepszego kompozytora. Japońska telewizja nie pokazywała Jana Borysewicza ze względu na jego gitarę ozdobioną we flagę japońskiej marynarki wojennej. Natomiast Janusz Panasewicz swoim imagem scenicznym wyraźnie naśladował Micka Jaggera. Koncert został nagrany w standardzie NTSC, dlatego w Polsce zapis występu zespołu można było obejrzeć dopiero po ponad 30 latach w serwisie youtube...

W roku 2001 cover zespołu Zero a Zero zamieścił na swojej płycie brazylijski zespół punkowy Maria do Relento. w 2006 roku cover utworu pojawił się też na organizowanej od 2006 imprezie *Solidarni z Białorusią* – utwór pod tytułem «Aničoha» zaśpiewali: Lawon Wolski (N.R.M.), Ihar Waraškiewič (Krama) i Rusia (Indigo).

## Autorzy

* muzyka – Jan Borysewicz
* słowa – Andrzej Mogielnicki

## Muzycy

### Wersja hardrockowa (1982)

* Jan Borysewicz – gitara solowa, śpiew
* Edmund Stasiak – gitara
* Paweł Mielczarek – gitara basowa
* Andrzej Polak – perkusja

### Wersja z płyty Lady Pank (1983)

* Jan Borysewicz – gitara solowa
* Janusz Panasewicz – śpiew
* Paweł Mścisławski – gitara basowa
* Edmund Stasiak – gitara
* Jarosław Szlagowski – perkusja
* Mariusz Zabrodzki – syntezator Mooga

### nagranie 2018 – płyta LP1

* Jan Borysewicz – gitara solowa
* Janusz Panasewicz – śpiew
* Kuba Jabłoński – perkusja
* Krzysztof Kieliszkiewicz – gitara basowa
* Marcin Wyrostek – akordeon
* zaproszeni goście

## Tekst:

Oooo, oooo, oooo, oooo...

Myślisz może, że więcej coś znaczysz

bo masz rozum, dwie ręce i chęć

Twoje miejsce na Ziemi tłumaczy

zaliczona matura na pięć.

Są tacy – to nie żart,

dla których jesteś wart...

        Mniej niż zero

        Mniej niż zero

        Mniej niż zero

        Mniej niż zero

        Oooo...

Zawodowi macherzy od losu,

specjaliści od śpiewu i mas,

choćbyś nie chciał i tak znajdą sposób

na swej wadze położą nie raz.

Choć to fizyce wbrew

wskazówka cofa się...

        Mniej niż zero

        Mniej niż zero

        Mniej niż zero

        Mniej niż zero

        Oooo, oooo, oooo, oooo

Myślisz może, że więcej coś znaczysz

bo masz rozum, dwie ręce i chęć

Twoje miejsce na Ziemi tłumaczy

zaliczona matura na pięć.

Są tacy – to nie żart,

dla których jesteś wart...

        Mniej niż zero

        Mniej niż zero

        Mniej niż zero

        Mniej niż zero

        Oooo, oooo, oooo, oooo...

        Mniej niż zero

        Mniej niż zero

        Mniej niż zero

        Mniej niż zero

        Oooo, oooo, oooo, oooo, oooo.

## Mniej niż zero na płytach zespołu Lady Pank

* singel Mniej niż zero / Pokręciło mi się w głowie (1982)
* Lady Pank (1983)
* The Best of Lady Pank (1990)
* Lady Pank '81–'85 (1992)
* Mała wojna – akustycznie (1995)
* Gold (1995)
* singel Mniej niż zero '97 (1997)
* W transie (1997)
* Koncertowa (1999)
* Złote przeboje (2000)
* Besta Besta (2002)
* The Best – Zamki na piasku (2004)
* Gwiazdy polskiej muzyki lat 80. (2007)
* Trójka live! (2008)
* Polski rock (2010)
* Symfonicznie (2012)
* Bursztynowa kolekcja – The very best of Lady Pank (2014)
* LP1 (2018)

## Covery

* „Zero a Zero” – Maria do Relento (Brazylia), „Histórias Pra Contar”, CD 2001
* „Zero a Zero” – Maria do Relento (Brazylia), „Sobras & Raridades de um Passado Distante” (wersja akustyczna), CD 2007
* «Aničoha» – Solidarni z Białorusią (Lawon Wolski [N.R.M.], Ihar Waraškiewič [Krama] i Rusia [Indigo]), TV 2006
* „Mniej niż zero” – Top One, „Rock’n Dance”, CD 1993
* „Mniej niż zero” – Boys, „Rock Boys”, CD 2010