Χουάνα Γκαρθία

Η **Χουάνα Γκαρθία του Αρίντερο** (Juana Garcia de Arintero), γνωστή και ως «Κυρία του Αρίντερο», ήταν Ισπανή ευγενής του 15ου αιώνα που πολέμησε στην μάχη του Τορό υπέρ της ισπανικής διεκδίκησης στον Πόλεμο για την Διαδοχή της Καστίλης μεταμφιεσμένη σε άντρας.

## Η ζωή της

Τα πραγματικά γεγονότα στη ζωή της Χουάνα Γκαρθία είναι δύσκολο να βρεθούν γιατί η ζωή της με το πέρασμα του χρόνου μετατράπηκε σε θρύλος με αποτέλεσμα σήμερα να μην μπορούμε να γνωρίζουμε ποια ακριβώς ήταν η αλήθεια αν και το πρόσωπο ήταν υπαρκτό.

Φαίνεται πως ήταν το τέταρτο από τα επτά παιδιά (όλα κορίτσια) του Ντον Γκαρθία, κόμη του Αρίντερο, μίας μικρής πόλης κοντά στη Λεόν.

### **Ο πόλεμος της διαδοχής της Καστίλης**

Το 1474 ο βασιλιάς της Καστίλλης Ερρίκος Δ΄πέθανε αφήνωντας πίσω του μόνο μία κόρη, την Ιωάννα, η οποία θα μπορούσε να διεκδικήσει χωρίς πρόβλημα τον θρόνο αν δεν υπήρχαν αμφιβολίες σχετικά με τον αν ήταν πραγματικά κόρη του Ερρίκου. Την ίδια στιγμή η μιασελφή του Ερρίκου, η Ισαβέλλα της Ισπανίας, διεκδικούσε κι εκείνη τον θρόνο αφού κάποια στιγμή ενώ ζούσε ο Ερρίκος την είχε ορίσει διάδοχό του αλλά με την προϋπόθεση ότι θα δεχόταν να παντρευτεί στρατηγικά εκείνον που θα όριζε εκείνος. Η Ισαβέλλα όμως έσπασε τη συμφωνία όταν παντρεύτηκε με δική της πρωτοβουλία τον Φερδινάνδο Β΄ της Αραγωνίας. Αυτή η κατάσταση είχε ως αποτέλεσμα να μην είναι σαφές το ποιά από τις δύο γυναίκες είχε πραγματικά το δικαίωμα της διαδοχής και ξέσπασε ο λεγόμενος Πόλεμος της Διαδοχής της Καστίλλης. Δεδομένου ότι η Ιωάννα είχε παντρευτεί τον βασιλιά της Πορτογαλίας, Αλφόνσο Ε΄, η διαμάχη δεν αφορούσε απλά δύο ισπανίδες γυναίκες, αλλά την Ισπανία και την Πορτογαλία που διεκδικούσαν πια την Καστίλλη.

### **Πως η Χουάνα Γκαρθία έγινε ιππότης**

Οι δύο χώρες άρχισαν να συγκεντρώνουν στρατό για τον επικείμενο πόλεμο και ο κόμης του Αρίντερο αισθάνθηκε πως ήταν καθήκον του να συμμετέχει με κάποιον τρόπο στο πλευρό της πατρίδας του, της Ισπανίας. Όμως ήταν ήδη πολύ ηλικιωμένος για να συμμετέχει στον πόλεμο και όλα του τα παιδιά ήταν κορίτσια.

Τότε η Χουάνα Γκαρθία τού ζήτησε να της επιτρέψει να συμμετέχει εκείνη στον πόλεμο και τον έπεισε να την μάθει να πολεμά. Η Χουάνα Γκαρθία φαίνεται πως δεν είχε τα συνηθισμένα ενδιαφέροντα ενός νεαρού κοριτσιού γιατί αντί να κάθεται στο σπίτι με τις αδερφές της και να φροντίζει το νοικοκυριό όπως συνήθιζαν οι γυναίκες τότε, εκείνη προτιμούσε να πηγαίνει για κυνήγι και να κόβει ξύλα. Ο πατέρας της, στρατιωτικός και ο ίδιος, φρόντισε να την εκπαιδεύσει στρατιωτικά, να την μάθει να ιππεύει και να φορά πανοπλία ενώ για την εκπαίδευσή της χρησιμοποιούσε μεγαλύτερο και βαρύτερο ξίφος από το συνηθισμένο, προφανώς για να την κάνει πιο δυνατή. Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος ή Χουάνα Γκαρθία μεταμφιέστηκε σε άντρας και πήρε το όνομα Ντιέγο Ολίβερος καθώς δεν επιτρέπονταν στις γυναίκες να συμμετέχουν στον πόλεμο. Μαζί με τον πατέρα της δημιούργησε ένα ειδικό ρούχο για να κρύβει το στήθος της και φρόντιζε να πλένεται και να πηγαίνει στην τουαλέτα όταν δεν υπήρχαν άλλοι τριγύρω. Επίσης είχε επιμείνει να χρησιμοποιεί μόνη της μία σκηνή για να κοιμάται.

### **Ο ιππότης Ντιέγο Ολίβερος**

   Επί μήνες πολεμούσε στο πεδίο της μάχης χωρίς να καταλάβει κανείς ότι ήταν γυναίκα και αποδείχθηκε γενναία και ικανή. Στην πολιορκία της Ζαμόρα μάλιστα βρισκόταν ανάμεσα στους λίγους επίλεκτους που ξεχώρησαν στη μάχη και οδήγησαν στην παράδοση της πόλης. Ο νεαρός ιππότης Ολίβερος είχε χαραγμένους στο ξίφος του δύο διαβόλους ως ένδειξη πως ούτε ο διάβολος δεν μπορούσε να τον νικήσει.

### Η αποκάλυψη της ταυτότητάς της

Η Χουάνα Γκαρθία έφτασε μέχρι την τελική μάχη του Τορό που αποφάσισε τη νίκη της Ισαβέλλας. Αν και η Γκαρθία πολεμούσε έφιππη και φορούσε πανοπλία, σύμφωνα με τον μύθο εκείνη την ημέρα έκανε πολύ ζέστη και προτίμησε να βγάλει την πανοπλία. Κατά την διάρκεια της μάχης όμως ένας από τους αντιπάλους της έσκισε τα ρούχα της με το σπαθί του και αποκάλυψε το στήθος της οπότε και όλοι κατάλαβαν, προς μεγάλη τους έκπληξη, ότι ήταν γυναίκα. Όμως ο ιστορικός Γκονσάλεθ λέει πως ήταν μια συνωμοσία που αποκάλυψε την ταυτότητά της. Οι συμπολεμιστές της είχαν αρχίσει να παρατηρούν κάποια περίεργα σημάδια στην συμπεριφορά του νεαρού ιππότη Ολίβερος και σε ένα δείπνο σε ένα κάστρο έστειλαν μία ευγενή γυναίκα να κάτσει δίπλα του και να τον παρατηρήσει προσεκτικά. Η γυναίκα επέστρεψε και τους είπε πως ο ιππότης ολίβερος ήταν σίγουρα γυναίκα λόγω των κινήσεων και των χειρονομιών του. Τότε εκείνοι πίεσαν τον Ολίβερος σχετικά και εκείνος αναγκάστηκε να παραδεχτεί πως ήταν η Χουάνα Γκαρθία.

### **Το τέλος της**

Μετά τη μάχη ο Ισπανός βασίλιας Φερδινάνδος την κάλεσε στη σκηνή του προκειμένου να διερευνήσει το περιστατικό, αλλά δεν ήταν διατεθειμένος να τιμωρήσει έναν άνθρωπο που πολέμησε για τα συμφέροντά του και συνέβαλλε στη σημαντική αυτή νίκη για την Ισπανία. Έτσι τη συγχώρεσε για την απάτη της και της έδωσε τίτλο ευγενείας ενώ εξαίρεσε και όλο το Αρίντερο από την υποχρέωση καταβολής φόρου. Την απόφασή του αυτή την έγραψε σε επίσημο έγγραφο και της το έδωσε για να το πάει πίσω στην πόλη της.

Σύμφωνα με τον μύθο όμως η Ισαβέλλα, που είχε αυστηρές καθολικές αρχές, δεν ήταν τόσο έτοιμη να συγχωρήσει το γεγονός πως η Χουάνα Γκαρθία είχε μεταμφιεστεί σε άντρας γιατί αυτό θεωρούνταν αμάρτημα από την Καθολική Εκκλησία. Επίσης δεν ήταν έτοιμη να απωλέσει και τους φόρους του Αρίντερο. Έτσι όταν η Χουάν Γκαρθία πήρε τον δρόμο για να επιστρέψει στο Αρίντερο, η Ισαβέλλα έστειλε μία ομάδα αντρών για να την σκοτώσουν και να πάρουν πίσω την έγγραφη απόφαση του Φερδινάνδου. Το τέλος της ιστορίας διαφέρει από διήγηση σε διήγηση και άλλοι λένε πως η Χουάνα Γκαρθία πέθανε στην ενέδρα που της είχαν στήσει ενώ άλλοι λένε πως κατάφερε να βγει ζωντανή και αργότερα παντρεύτηκε έναν ευγενή από την Αστούρια.

Ο ιστορικός Γκονσάλεθ όμως διαφωνεί σχετικά με το τι ακριβώς έγινε και λέει πως ήταν η ίδια η Ισαβέλλα που έδωσε στη Χουάνα Γκαρθία την έγγραφη απόφαση καθώς το Αρίντερο βρίσκονταν υπό την δική της δικαιοδοσία αφού ήταν μέρος της Καστίλης και της Λεόν. Επίσης η απόφαση δεν αφορούσε όλο το Αρίντερο παρά μόνο την οικογένεια της Χουάνα Γκαρθία και σίγουρα δεν εξαιρούσε το Αρίντερο από τους φόρους. Επίσης, φαίνεται πως η Ισαβέλλα γνώριζε ή τουλάχιστον είχε υποπτευθεί το πραγματικό φύλο του ιππότη Ντιέγο Ολίβερος αφού αποτελούσε μέλος της έμπιστης ακολουθίας της και ήταν εκείνη μάλιστα που του είχε δώσει την ιδιωτική σκηνή για να κοιμάται μακριά από τους υπόλοιπους στρατιώτες. Προφανώς ο ιππότης Ολίβερος δεν υπέστη καμία δίωξη και άλλωστε θα ήταν δύσκολο μετά από τόσα χρόνια εμπειρίας στη μάχη να ήταν τόσο εύκολο να σκοτωθεί σε μία ενέδρα. Σύμφωνα με στοιχεία παντρεύτηκε αργότερα αλλά δεν είχε απογόνους.

Όπως και να ’χει όμως η Χουάνα Γκαρθία έμεινε σαν θρύλος στην ιστορία της Ισπανίας.

### **Η κληρονομιά της**

Το Αρίντερο καταστράφηκε κατά την διάρκεια του Ισπανικού Εμφύλιου Πολέμου αλλά αργότερα ξαναχτίστηκε και στο σπίτι της Χουάνα Γκαρθία τοποθετήθηκε τιμητική πλάκα που δείχνει έναν ιππότη και γράφει: «*Αν θέλεις να μάθεις ποιος είναι αυτός ο γενναίος πολεμιστής, βγάλε την πανοπλία και δες: είναι η Κυρία του Αρίντερο*».

## Παραπομπές

1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 SOLÁ BARTINA, Luis (2018). "UNA MUJER ENTRE LAS TROPASDE MARINA DEL SIGLO XVIII:ANA MARÍA DE SOTO Y ALHAMA". Armada Española
2. ↑ Fernández Duro, Cesáreo (1902). "La mujer española en Indias. Juicio y ampliación". Boletín de la Real Academia de la Historia. Tomo 41. Alicante : Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes, 2007
3. ↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 3,17 Molina, Juan (2012). "Espadachines de doble identidad". A Pluma y Espada. Πρόσβαση 10-03-2019
4. ↑ 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 4,13 4,14 González Díez, Germiniano (2013). "La Dama rebelde (El caballero Oliveros)". Editorial Club Universitario. ISBN 849948347X, 9788499483474.
5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Alvarez, Carlos Cesar (30-01-2019). "Juana García de Arintero". Futuro Pasado. Πρόσβαση 10-03-2019
6. ↑ 6,0 6,1 6,2 Fielding, Hannah (18-19-2017). "Spain’s legendary female knight: the Lady of Arintero"Πρόσβαση 10-03-2019
7. ↑ "Leyendas de León: La Dama de Arintero". Soy Rural, 10-10-2018. Πρόσβαση 10-03-2019
8. ↑ Alvarez, Carlos Cesar (2017). "Mujeres singulares". ISBN 846976747X, 978-8469767474