Profesjolekt telewizyjny

**Profesjolekt telewizyjny** – profesjolekt używany przez pracowników telewizji, a zatem dziennikarzy, spikerów, prezenterów, reżyserów, producentów, operatorów kamer, operatorów dźwięku itd.

## Dziennikarze i prezenterzy telewizyjni

* **ambush** – dziennikarz czyhający na niespodziewającego się rozmówcę
* **anchor** – gospodarz programu i zarazem jego wydawca
* **dać dupkę** – przedstawić się na końcu
* **dać sobie tył** – przedstawić się na końcu
* **korespondent**
* **kotwica** – gospodarz programu
* **redaktor** – osoba zatrudniona w redakcji
* **reporter**
* **spiker** – prowadzący program i zapowiadający jego pozycje
* **standup** – reporter, który stoi przed kamerą i mówi do mikrofonu
* **standuper** – reporter, który stoi przed kamerą i mówi do mikrofonu
* **VJ Video journalist** – dziennikarz z kamerą

## Programy telewizyjne

* **ep** – odcinek programu telewizyjnego
* **seria**
* **sezon**
* **transza**

### Typy programów i ich części

**C**

* **celebrity talent show**

**D**

* **dziennik**

**I**

* **interview** – rodzaj wywiadu

**K**

* **komentarz**

**M**

* **michałek** – *żart.* mało ważna informacja
* **minipromos** – krótka forma zapowiadająca najbliższą pozycję i zachęcająca do obejrzenia

**N**

* **no comment** – materiał nadawany bez komentarza

**P**

* **polemika**
* **program informacyjny**
* **przegląd prasy**

**R**

* **reality show** – program w dużym stopniu inscenizowany, ale sprawiający wrażenie, że jego uczestnicy zachowują się spontanicznie
* **reklama**
* **relacja**
* **reportaż** – sprawozdanie dziennikarskie z prawdziwych wydarzeń

**S**

* **sprawozdanie**
* **sprostowanie** – formalne zaprzeczenie lub wniesienie zastrzeżeń do podanej wiadomości

**T**

* **talk show** – program oparty na rozmowie z gośćmi
* **talent show**
* **teaser** – materiał zapowiadający program
* **trail** – materiał zapowiadający program

**W**

* **wąska** – reporterska relacja telefoniczna
* **wieśmak** – *pogard.* materiały dotyczące małych miejscowości położonych w pobliżu Łodzi
* **wywiad** – rozmowa dziennikarza z jakąś osobą
* **wzmianka**

**Z**

* **zajawka** – materiał zapowiadający program
* **zapowiedź**
* **zejściówka** – komunikat na zejście z anteny
* **zwiastun** – materiał zapowiadający program

### Tytuły programów

#### Skróty

* **AG** – *Agent – gwiazdy*
* **BB** – *Big Brother*
* **DDTVN** – *Dzień dobry, TVN*
* **DM** – ?
* **GTD** – *Got to Dance – tylko taniec*
* **GTNL** – *Gwiazdy tańczą na lodzie*
* **JOŚ** – *Jak oni śpiewają*
* **KPMS** – *Kto poślubi mojego syna*
* **MBTM** – *Must Be the Music – tylko muzyka*
* **MG** – *Mali giganci*
* **MT** – *Mam talent!*
* **PH** – *Piekielny hotel*
* **PL** – *Projekt: Lady*
* **PnŚ** – *Pytanie na śniadanie*
* **PPD** – *Perfekcyjna pani domu*
* **RSŻ** – *Rolnik szuka żony*
* **TTBZ** – *Twoja twarz brzmi znajomo*
* **TVK** – *The Voice Kids*
* **TVOP** – *The Voice of Poland*
* **TZG** – *Taniec z gwiazdami*, *Dancing with the Stars. Taniec z gwiazdami*
* **YCD** – *You Can Dance*
* **WS** – *Warsaw Shore: Ekipa z Warszawy*

## Seriale telewizyjne

* **ep** – odcinek serialu telewizyjnego
* **seria**
* **sezon**
* **transza**

#### Skróty

* **KA** – *Komisarz Alex*
* **KCP** – ?
* **MJM**, **MjM** – *M jak miłość*
* **NDINZ** – *Na dobre i na złe*
* **OM** – *Ojciec Mateusz*
* **OMSNM** – *O mnie się nie martw*

## Technika telewizyjna

**A**

* **animacja** – błąd montażowy
* **antyczołówka** – napisy końcowe programu

**B**

* **balans bieli**
* **belka** – pasek na ekranie z informacjami np. o autorach materiału, gościach programu
* **blenda**
* **blue box**
* **breaking news** – ważna informacja pojawiająca się w pasku u dołu ekranu

**C**

* **crowl** – pasek informacyjny u dołu ekranu
* **czerń**
* **czołówka** – **1.** plansza początkowa; **2.** streszczenie informacji na jej początku

**D**

* **dropy** – zakłócenia na taśmie magnetycznej
* **dubel** – powtórzenie
* **dublet** – powtórzenie

**E**

* **efekt** – **1.** dźwięk dodany do informacji; **2.** krótka przerwa w trakcie reportażu itp.

**G**

* **green box**

**I**

* **iść z puszki**

**K**

* **kadr**
* **klips** – mały mikrofon przypinany do ubrania
* **kontrplan**
* **kostka dźwiękowa**
* **kraull** – pasek informacyjny u dołu ekranu

**M**

* **mikroport**

**N**

* **najazd**

**O**

* **oblankowana setka**
* **odjazd**
* **off** – dźwięk, którego nie wypowiada osoba pokazywana na ekranie, ale lektor
* **oov** (< ang. *out of voice*, *out of video*) – dźwięk, który nie wypowiada osoba pokazywana na ekranie, ale lektor
* **ozdobnik**

**P**

* **panorama**
* **panorama z lewej do prawej**
* **piesek** – rodzaj mikrofonu
* **plan**
* **plan amerykański**
* **prompter**
* **przebitka**
* **przerywnik**
* **puszka** – nagrany materiał

**R**

* **radio** – dźwięk

**S**

* **sangan**
* **scroll** – pasek z przewijającymi informacjami, pojawiający się najczęściej u dołu ekranu
* **setka** – **1.** dźwięk i obraz jednocześnie; **2.** krótka wypowiedź do kamery
* **skutek**
* **stopklatka**
* **sungun**
* **surówka** – nagrany materiał przed zmontowaniem

**T**

* **teleprompter**
* **ticker** – pasek z przewijającymi informacjami, pojawiający się najczęściej u dołu ekranu
* **tyczka** – wysięgnik z mikrofonem
* **tyłówka** – plansza końcowa, napisy końcowe
* **tytułówka** – napisy końcowe programu

**V**

* **voiceover**

**W**

* **wizytówka** – pasek na ekranie z informacjami np. o autorach materiału, gościach programu

**Z**

* **zwrotna awaria**

## Widzowie

* **access prime time**
* **grupa 4+**
* **grupa 16–49**
* **grupa 16–59**
* **kanapowiec** – widz oglądający telewizję dla zabicia czasu lub czystej rozrywki, np. dziecko lub emeryt
* **prime time** – najwyższe pasmo oglądalności
* **oglądalność** – powodzenie, jakim cieszy się dany program
* **target** – publiczność docelowa
* **target audience** – publiczność docelowa
* **voyeur** – osoba, która lubi oglądać **reality shows**

## Inne

**A**

* **akwarium** – oddzielona szybami część newsroomu, w której pracuje szef działu informacji
* **autoryzacja**

**B**

* **background**
* **biała** – **1.** kartka z tekstem zapowiedzi materiału reporterskiego lub pytania do gości w studiu; **2.** zapowiedź materiału

**D**

* **dom mediowy**
* **dziennikarstwo obywatelskie**
* **dwumedia** – działania dotyczące radia i telewizji

**F**

* **flash**
* **forszpan** – atrakcyjnie podany skrót najważniejszych informacji trwający kilkadziesiąt sekund

**G**

* **gatekeeping**

**H**

* **headline** – skrót informacji
* **hot** – najważniejsza informacja dnia

**K**

* **korpus**

**L**

* **lead**
* **live**

**N**

* **na górę**
* **nagrać coś na amerykańską taśmę** – nagrać materiał, który nie zostanie wyemitowany
* **nagrać coś do szuflady** – nagrać materiał, który nie zostanie wyemitowany
* **news** – wiadomość, informacja

**O**

* **oś symetrii**

**P**

* **publicity** – darmowa reklama

**R**

* **ramówka** – porządek programu, dzienny układ programów
* **redakcja**
* **research** – zbieranie informacji
* **researcher** – osoba zbierająca informacje dla dziennikarza, często jest to początkujący dziennikarz
* **reżyserka** – pomieszczenie w studiu telewizyjnym, w którym pracuje ekipa przygotowująca program
* **robić research** – zbierać informacje
* **ryj** – *pogard.* osoba publiczna jako gość programu

**S**

* **spiegel** – scenariusz programu
* **stand-up** – nagranie komentarza przez reportera
* **sylwetka**
* **szpigiel** – scenariusz programu

**Ś**

* **śródszpan** – skrót informacji nadawany mniej więcej w połowie serwisu

**T**

* **tapetowanie** – wypełnianie czasu antenowego
* **telewizja informacyjna**
* **twist**

**W**

* **wejście live**

**Z**

* **zielona**

**Ż**

* **żywiec** – relacja na żywo

## Przypisy

1. ↑ 1,0 1,1 *Setka – krótkie oświadczenie do kamery*; dostęp: 2 czerwca 2017.
2. ↑ 2,0 2,1 Marta **Węgiel**, *Jak wytrzymać z Joanną Chmielewską. Opowieść, nie da się ukryć, humorystyczna*, Jolanta Jawornicka Agencja Wydawnicza, Kraków 2003, s. ?.
3. ↑ 3,0 3,1 *Nazwy, żargon medialny*; dostęp: 2 czerwca 2017.

## Zobacz też

* profesjolekt dziennikarski
* profesjolekt filmowców
* profesjolekt radiowy
* profesjolekt monterów telewizji satelitarnej

## Netografia

* Justyna **Dziagacz**, *Profesjolekt dziennikarski*; dostęp: 2 czerwca 2017.
* *Nazwy, żargon medialny*; dostęp: 2 czerwca 2017.
* *Setka – krótkie oświadczenie do kamery*; dostęp: 2 czerwca 2017.