Sao Thủy

**Sao Thủy** hay **Thủy Tinh** là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời,với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngàyTrái Đất. Nhìn từTrái Đất, hành tinh hiện lên với chu kỳ giao hội trên quỹ đạo bằng xấp xỉ 116 ngày, và nhanh hơn hẳn những hành tinh khác. Tốc độ chuyển động nhanh này đã khiến người La Mã đặt tên hành tinh là Mercurius, vị thần liên lạc và đưa tin một cách nhanh chóng

Sao Thủy là hành tinh bé nhất trong hệ Mặt trời. Đường kính của hành tinh vào khoảng 4.876 km, tương đương với phần lục địa của Hoa Kỳ và chỉ to hơn một chút so với Mặt trăng. Hành tinh này thậm chí còn nhỏ hơn Mặt trăng của Sao Thổ (Titan) và Mặt trăng của sao Mộc (Ganymede). Ngày trước, Sao Diêm vương có đường kính nhỏ nhất, tuy nhiên, sau này khi nó bị "giáng cấp" xuống mức "sao lùn" thì Sao Thủy chiếm luôn danh hiệu "hành tinh tý hon nhất trong hệ Mặt trời".

## Sự hình thành

Trong số những hành tinh trong hệ mặt trời, Sao Thủy chịu số phận đau khổ nhất.Trong 4,5 tỉ năm tồn tại, nó liên tục bị thiêu đốt dưới sức nóng của mặt trời. Ngôi sao này cách mặt trời chỉ khoảng 58 triệu km.

Kết cấu đặc biệt của Sao Thủy có thể được giải thích như sau: trước đây nó cũng lớn tương đương Sao Kim hay Trái Đất, nhưng vì khoảng cách quá gần nên nó đã bị mặt trời dần dần thổi bay các lớp bề mặt. Hoặc cũng có một giả thuyết khác, những vụ va chạm với các thiên thạch đã khiến cho bề mặt của Sao Thủy bị hao mòn rất nhiều. Tuy nhiên báo*Science* mới đây đã gợi mở những giả thuyết mới.

Việc khảo sát Sao Thủy của tàu Messenger bao gồm sử dụng máy đo tia gamma và tia X quang để phân tích chất liệu bề mặt của nó. Nguyên tố chủ yếu mà các nhà khoa học đang tìm kiếm là potassium và thorium. Cả 2 nguyên tố này đều rất dồi dào trong hệ mặt trời, tuy nhiên chúng cũng rất dễ bay hơi và chỉ có thể tồn tại trong một số điều kiện nhất định. Nhiệt độ chính là một trong những yếu tố khiến potassium và thorium dễ bay hơi nhất.

Cả 2 giả thuyết bị sức nóng và thiên thạch bào mòn đều dựa trên dự đoán từ trước kia cho rằng Sao Thủy có nhiệt độ bề mặt lên tới 3.200°C. Tại nhiệt độ này, potassium và thorium đều bốc hơi, uranium cũng bị thiêu hủy, kết hợp với khí oxy để tại ra UO3. Nhưng tàu Messenger phủ nhận điều này. Tỉ lệ các nguyên tố trên của Sao Thủy đều rất giống với hầu hết các hành tinh khác như Sao Kim, Trái Đất và đặc biệt là Sao Hỏa.

Những nguyên tố dễ bay hơi này bị tách ra khỏi về mặt và giúp các nhà khoa học đi đến một giả thuyết khác: sự phân tán nguyên tố khiến cho bề mặt Sao Thủy bị bào mòn. Các nhà khoa học đã nghiên cứu dữ liệu từ các tia gamma và tia X, họ cho rằng sự bào mòn bề mặt này xuất phát từ việc các núi lửa phun trào những vật chất dễ bay hơi lên bề mặt. Theo thời gian chúng bốc hơi và tạo ra những cái hố cực lớn mà vệ tinh có thể quan sát từ ngoài vũ trụ.

## Thời tiết và địa hình

### **Núi lửa :**

Sao Thủy có thể sở hữu các núi lửa. Đại bộ phận Sao Thủy được bao phủ bởi dung nham khô. Vùng bình nguyên phía Bắc có vẻ rất bằng phẳng bởi lớp dung nham này. Mặc dù, các núi lửa chưa từng được tìm thấy trên ngôi sao này, NASA cho rằng sự hình thành của Sao Thủy chắc chắn có liên quan đến hoạt động của các núi lửa lớn.

### **Khí quyển:**

Lớp khí quyển ở Sao Thủy rất mỏng. Và được cho là mỏng nhất trong Hệ Mặt trời. Nó mỏng đến nỗi các nhà khoa học phải đặt một cái tên khác, thay vì "khí quyển" mà là "tầng ngoài".

### **Băng và nước :**

Băng giá tồn tại trên Sao Thủy. Các nhà khoa học cho rằng trong vết nứt khổng lồ trên bề mặt Sao Thủy có tồn tại băng giá. Bên cạnh đó, cực Bắc và cực Nam của hành tinh này lạnh và rất tối, có thể giữ được nước ở trạng thái băng giá.

Những ngôi sao chổi và sao băng dường như là nguyên gốc đem nước, tạo ra băng giá trên Sao Thủy. Hoặc có thể do nước trên địa hình bốc hơi, sau đó đông cứng trở thành băng giá.

### **Lõi hành tinh:**

Lõi bằng sắt của Sao Thủy chiếm tới 75% vòng bán kính của nó và chứa nhiều thành phần sắt hơn bất kỳ hành tinh nào trong Hệ Mặt trời. Các nhà khoa học không chắc về hàm lượng sắt có trong lõi Sao Thủy và họ cũng đang đặt câu hỏi về sự hình thành của cấu trúc bên trong của nó.