Tựa và tiêu đề đoạn Mc Tin Mừng theo Thánh Máccô

THÁNH EVAN CHÚA JÊSU KIRIXITÔ

cứ như lời ông Marcô chép.

## TỰA.

Ông thánh đã ghi chép Evan thứ hai này tên là Juong, tiếng heberêu nghĩa là *ơn Chúa*; song đến sau người đi giảng đạo trong các dân ngoại thì cải tên là Marcô, cũng như xưa òng Saul cải tên là Bảo Lộc. — Vậy ông Juong Marcô là người Judêu sinh ra trong đất Juđêa; tên mẹ người là Maria; trong sách Truyện các thánh tông đồ kể tên bà ấy, là người sốt sắng hay giúp việc các đấng giảng đạo; các bốn đạo bay hội hợp tại nhà bà ấy mà cầu nguyện. (Act. Apost. xi, 19.)

Khi ông Juong Marcô mới lở lại Đạo thật thì nhờ ông thánh Phêrô dạy dỗ, đoạn nhớ ơn ấy mà theo ông thánh tông đồ như con theo cha vậy. (I Petr. V, 13.) Đến sau ông thánh Phêrô trẩy sang giảng Đạo ở thành Roma thì ông Marcô cũng theo người đến đẩy giúp việc giảng dạy, mà từ bấy giờ vốn kẻ là thông sư hay là kí lục ông thánh Phêrô.

Các bổn đạo thành Roma điều ước ao chớ gì được sách diễn ra những lời ông thánh Phêrô giảng dạy về Đức Chúa Jêsu, tóm tất lại những lời Đức Chúa Jêsu đã phán và những việc Người đã làm, thì xin ông thánh Marcô biên chép vào sách lời ông thánh Pherô giảng dạy.

Bấy giờ ông thánh Marcô được ơn Đức Chúa Thánh Thần soi sáng thì chép sách Evan này ở thành Roma, độ năm 60-63, bằng tiếng grecô, thuật lại lời mình đã nghe ông thánh Phêrô giảng dạy về Đức Chúa Jêsu, mà ông thánh Phêrô đã ưng nhận sách ấy dường như chính mình đä chép ra vậy.

Ấy là gốc tích duyên ro sách Evan ông thánh Marcô, cứ như các giáo phụ, ông Papia, ông thánh Ireneô, ông thánh Justinô, ông Tertullianô, ông thánh Clemens quê thành Alexandria đã lưu truyền trong Hội thánh từ đời các thánh tông đồ thì làm vậy. Các toà công đồng đã hội từ thuở xưa đến nay mà luận xét về Kinh thánh điều truyền phải tin ông thánh Marcô được ơn Đức Chúa Thánh Thần giục lòng soi dẫn thì đã chép Evan này.

Đến sau, ông thánh Phêrô sai ông thánh Marcô đi đến nước Egyptô cho được giảng Đạo, mở nước Đức Chúa Lời ở đấy và lập toà giám mục tại thành Alexandria là kinh đô trong nước ấy.

Ông thánh này giảng đạo cho những dân bên phương ấy độ hai mươi năm; mà bởi lời người giảng dạy và các phép lạ người làm thì làm sáng danh Đức Chúa Lời, và Hội thánh trong đất Egyptô đời ấy có tiếng trọng cả thể; các bổn đạo có lòng sốt sắng và làm gương sáng, ăn ở như thiên thần trên lời.

Kẻ ngoại soi những gương sáng ấy, lẽ thì tin phục Đức Chúa Jêsu cùng vâng theo Đạo thật. Song le như kẻ đau mắt vốn không chịu sự sáng thì chúng nó cũng sinh lòng ghét sự Đạo và cố tình giết ông thánh Marcô. Vậy lúc người đang làm lễ thì các kể thà nghịch xông vào nơi thánh, bắt trói người, lôi đi chung quanh thành Alexanđria; người nát thịt cả và mình, máu chảy ra dòng dòng. Ông thánh ấy đội ơn Đức Chúa Lời đã để cho mình chịu phúc trọng như vậy mà thông công những sự thương khó Đức Chúa Jêsu. Khi đã đem người về giam trong tù thì nửa đêm đất chuyển động, có thiên thần ở trên lời xuống chào người rằng: Marcô là tôi tá Đức Chúa Lời đã có tên mình biên vào số trên thiên đàng, trong các tông đô, chẳng có khi nào mất sự sang trọng ấy đâu. Bấy giờ người vừa mừng rỡ vừa cám tạ ơn Đức Chúa Lời. Khi ấy Đức Ghúa Jêsu cũng hiện xuổng yên ủi đầy tớ mình nữa. Sớm mai kẻ dữ lại lôi kéo đi chung quanh thành như khi trước thì ông thánh ấy sinh thì, linh hồn ra khỏi xác mà lên lời, là năm tám mươi tám. (Eusebiô, Hieronimô. )

TÓM LẠI EVAN ÔNG THÁNH MARCÔ.

Các thánh giáo phụ điều dạy rằng: ông thánh Marcô tóm lại Evan ông thánh Mattheô. Ông thánh Mattheô đã chép Evan cho những người Juđêu ăn năn lở lại Đạo thật. Phần ông thánh Marcô thì chép Evan cho những kẻ bởi trong các đân ngoại ăn năn lở lại cùng Chúa: cho nên người không hay thuật lại những chứng bởi Sấm truyển cũ, như trong Evan ông thánh Mattheô.

Ông thánh Marcô hay kể ra những phép lạ Đức Chúa Jêsu, để làm chứng Người là Chúa cả lời đất muôn vật và là Đấng cứu chữa cả và loài người ta.

Sách Evan này chia ra làm hai Phần.

PHẦN THỨ NHẤT, I-XIII, 37, thì diễn ra những lời Đức Chúa Jêsu giảng dạy và những việc Người đã làm.

PHẨN THỨ HAI, XIV-XXVI, 20 thì kể ra các sự thương khó Đức Chúa: Jêsu chịn nạn, chịu chết, sống lại và lên lời.

## TIÊU ĐỀ CÁC ĐOẠN

ĐOẠN I.

Ông Juong giảng dạy và làm phép rửa; Đức Chúa Jêsu đến cùng ông Juong chịu phép rửa, đoạn lên rừng vắng ăn chay, phải ma quỉ cám dỗ; Đức Chúa Jêsu giảng tin lành nước Thiên đàng; Người gọi ông Simon, ông Andrea, ông Jacobe và ông Juong làm tông đồ; Đức Chúa Jêsu trừ quỉ, chữa bà nhạc ông Simon và nhiều người khác; Người chữa kẻ tật phong.

ĐOẠN II.

Đức Chúa Jêsu chữa đứa bất toại; Người gọi ông Mattheô làm tông đồ; luận về sự ăn chay; thí dụ vải mới, bầu da cũ; người Phariseô chê trách các đầy tớ Đức Chúa Jêsu vì bất lấy bông lúa ngày Sabbatô; Đức Chúa Jêsu phỉ bác những kẻ ấy và giảng dạy về sự giữ ngày Sabbatô.

ĐOẠN III.

Đức Chúa Jêsu chữa đứa có tay khô héo và nhiều kẻ bệnh tật khác; dân sự kéo đến cùng Người đông lắm; những tà thần ô uế nhận biết Người, Người chọn mười hai tông đồ mà sai đi giảng đạo, ban quyền phép chữa bệnh tật và trừ quỉ; các kẻ thông giáo nói phạm đến Người; Người phỉ bác chúng nó, giảng về kẻ nói phạm đến Chúa Thánh Thần chẳng được sạch khỏi tội đời đời; Đức Mẹ và anh em họ hàng tìm Người.

ĐOẠN IV.

Đức Chúa Jêsu sánh ví nước Đức Chúa Lời giống như chúa nhà kia gieo hạt giống; giống như đèn sáng; giống như hạt cải; Người khiến song gió yên lặng.

ĐOẠN V.

Đức Chúa Jêsu cứu chữa kẻ phải quỉ ám, dong tha cho nó vào đoàn lợn; chữa đàn bà phải loạn huyết; cho con gái ông Jairo sống lại.

ĐOẠN VI.

Bản hương xem khinh Đức Chúa Jêsu; sai mười hai tông đồ đi giảng đạo và ban quyền phép trừ quỉ; ông Juong Baptista phải xử tử, các đầy tớ mai táng xác người; các tông đồ giảng đạo lở về cùng Đức Chúa Jêsu; Đức Chúa Jêsu làm phép lạ lấy năm cái bánh, hai con cá cho năm nghìn người ăn. Người đi trên mặt biển; kẻ liệt đá đến áo Người liền được lành đã.

ĐOẠN VII.

Người Phariseô chê trách các đầy tớ Đức Chúa Jêsu chẳng rửa tay trước khi ăn cơm; Đức Chúa Jêsu hay quở trách người Phariseô ân cần về thói lệ loài người mà bỏ các điều răn Chúa; của ăn chẳng làm cho người ta nhiễm ô uế; Người chữa con gái người nữ đất Chanaan phải quỉ ám; chữa người vừa điếc vừa câm.

ĐOẠN VIII.

Đức Chúa Jêsu làm phép lạ, lấy bảy cái bánh và mấy con cá nhỏ cho bốn nghìn người ăn no; người Phariseô xin Đức Chúa Jêsu làm phép lạ trên lời; Người khuyên các đầy tớ ý tứ lánh khỏi đạo rối người Phariseô và đảng vua Herođê; Người chữa một đứa mù; ông Pherô xưng Đức Chúa Jêsu là Đấng Kirixitô Con một Đức Chúa Lời; Người phán tiên tri về các sự thương khó, về sự sống lại, kẻ muốn theo Người phải ép mình mà vác thánh giá.

ĐOẠN IX.

Đức Chúa Jêsu biến đổi hình thể ở trên núi; Người trừ quỉ vừa điếc vừa câm; Người lại phán tiên tri Người sẽ pahri chịu nạn chịu chết, song ngày thứ ba sống lại; khuyên các đầy tớ ở khiêm nhường; chớ ngăn cấm những kẻ nhân danh Chúa làm phép lạ; khốn cho kẻ làm gương xấu.

ĐOẠN X.

Đức Chúa Jêsu phán dạy về phép nhất phu nhất phụ, không nên rẫy vợ; Người chúc phúc cho các con trẻ, dạy phải làm đí gì cho được hằng sống, kẻ thu tích của cải khó vào nước thiên đàng; kẻ lìa bỏ mọi sự vì Chúa sẽ được phần thưởng trọng và được hằng sống; Người lại phán tiên tri về các sự thương khó Người cùng về sự sống lại; khuyên các đầy tớ giữ lòng khiêm nhường; cho kẻ mù được sáng con mắt.

ĐOẠN XI.

Đức Chúa Jêsu cỡi lừa vào thành Jerusalem; Người quở cây vả kia nó liền khô héo; xua đuổi những kẻ làm uế tạp ra khỏi đền thánh; kẻ có lòng tin vững vàng mà cầu xin cùng Chúa thì Chúa dủ nghe và tha thứ cho; Người hỏi quân Phariseô về phép ông Juong rửa là thể nào.

ĐOẠN XII.

Đức Chúa Jêsu phán thí dụ vườn nho mà nói tiên tri về người Juđêu phải loại ra; nói về sự nộp thuế cho vua; điều răn nào trọng hơn; Đấng Kirixitô là con và là Chúa vua Đaviđ; khuyên các đầy tớ chớ bắt chước người Phariseô giả hình nhân đức; khen bà góa kia bỏ hai đồng tiền nhỏ vào hòm trong đền thờ.

ĐOẠN XIII

Đức Chúa Jêsu phán tiên tri về thành Jerusalem và đến thờ phải huỷ hoại cùng về sự phán xét chung, về những điềm lạ xảy ra trước ngày tận thế; phải tỉnh thức và cầu nguyện, kẻo Chúa đến lúc không ngờ.

ĐOẠN XIV

Người Juđêu lập mưu chước làm hại Đức Chúa Jêsu; người đàn bà kia lấy thuốc thơm đổ trên đầu Đức Chúa Jêsu; Juđa rắp lòng nộp Đức Chúa Jêsu cho kẻ thù nghịch; Đức Chúa Jêsu ăn mừng lễ Pascha cùng các đầy tớ và truyền phép Mình thánh; nói tiên tri ông Pherô sẽ chối người và các đầy tớ lìa bỏ Người; cầu nguyện trong vườn Gethsemani; Đức Chúa Jêsu phó mình trong tay kẻ dự điệu Người đến toà thày cả thượng phẩm, là Caipha; ông Pherô chối Người ba lần, sau ăn năn lở lại.

ĐOẠN XV.

Đức Chúa Jêsu chịu trói điệu đến tòa quan Pilato xét đoán; quan Pilato tha Barabba, phó Đức Chúa Jêsu cho dân đem đi đóng đanh; quân dữ lấy chà gai chắp làm triều thiên đội trên đầu Người; ép ông Simon vác đỡ cây thánh giá; đóng đanh hai kẻ trộm cướp bên tả bên hữu Người; người Juđêu nhạo báng ông Đức Chúa Jêsu; Người sinh thì; quan đội nhận biết Người là Con Đức Chúa Lời; ông Joseph quê thành Arimathia táng xác Người.

ĐOẠN XVI.

Đức Chúa Jêsu sống lại đoạn có thiên thần báo tin cho các người nữ; Đức Chúa Jêsu hiện ra cùng bà thánh Maria Magdalena; lại hiện ra cùng hai đầy tớ dọc đàng và cùng mười một tông đồ; Người sai các đầy tớ đi giảng dạy các dân thiên hạ; Đức Chúa Jêsu lên lời.