Toavosh

**Toavosh, Kutoavosh** (IPA: /kɯ.to͡ɑ'βɔʂ/) to język z grupy Tyobafi, używany w Litsenorze. Toavoshem rdzennie posługuje się około 42,7 mln ludzi z ludu Quatoarish. Zapisywany jest tradycyjnie Amashem (abjad) lub coraz częściej łacinką (alfabet).

Słowo Toavosh oznacza w języku dosłownie "należący do Toisha". Toish był bogiem

## Fonologia

Fonologia Toavoshu różni się od tych z otaczających go języków. Przypomina tą kersemońską, przez co postulowane było bliskie pokrewieństwo Toavoshu z językami kersemońskimi (jest ono jednak powszechnie odrzucane, ze względu na duże różnice gramatyczno-morfologiczne).

### Samogłoski

Samogłoski w Toavoshu dzielą się na krótkie i długie.

 Środkowe
 Otwarte

 Środkowe
 Otwarte

#### Dyftongi

Stary Toavosh miał tylko dwa dyftongi - /ou/ i /ei/. Na etapie wczesnego Średniego Toavoshu dźwięki te zlały się z długimi samogłoskami /iː/ i /uː/. Około 1500 roku zaczął się proces intensywnych zmian w fonologii języka, znany jako Olfosafa (ol-foosafa "przesunęcie w górę")

 Środkowe
 Otwarte

oa ae ei iə oi (eu)

#### Harmonia Samogłoskowa

W Toavoshu wystepuje zjawisko nazywane harmonią spólgłoskową, które oznacza, że w obrębie jednego wyrazu (w mowie potocznej całej frazy lub nawet zdania) wszystkie samogłoski powinny mieć zbliżone miejsce artykulacji. Z tego powodu w słowach dochodzi do wielu asymilacji, kierowanych zwykle przez zaakcentowaną ostatnią sylabę (kad**osh** "dziwak" > kedëshii "dziwakowi" celownik l.p).

### Spółgłoski

m n ɲ ŋ p ɸ (ph) (v) t θ (f) tʲ k x kʲ (sh) (c) (ch) q qʷ (qu) l w j

### Ortografia

W Toavoshu występuje pomijanie w zapisie głoski /ə/, jeśli znajduje się ona między głoską podatną na palatalizację (s, c, n, t, k) a palatalizującą półsamogłoską /j/, np. *bicjesh* /bi.tsə'jeʂ/ a nie *bicëjesh*

## Gramatyka

### Rzeczownik

Rzeczownik w Toavoshu ma morfologię zbliżoną do tej z języków kersemońskich: system mianownikowo-biernikowy (w opozycji do ergatywno-absolutywnego), końcówkę mianowinka niebędącą morfemem 0, fleksję wśród końcówek.

Rzeczowniki W Toavoshu

np. *muhgebesh* "wielki" *muhgëban* "wielkiego"

II deklinacja następuje w przypadku nieposiadania przez słowo regularnej końcówki i słów u-tematowych oraz

           SG PL

Nom -Ø -uth

Acc -umu -uth

Gen -uf -umuc

Dat -ii -urs

Loc -ije -urs

Abl -uae -urs

Przyklad: beun "człowiek" -> bicjesh bëunuf "miecz człowieka"

Przymiotnik

Przymiotnik także odmienia się przez liczby, rodzaje i przypadki

Są dwie deklinacje:

miękko-tematowa

Stopniowanie Przymiotników

Przymiotniki stopniują się bardzo regularnie, w stopniu wyższym wystarczy dodać do przymiotnika sufiks:

-usf do twardo-tematowej

-itj do miękko-tematowej

w stopniu najwyższym należy dodać prefiks cuu-

Przykład: qodosh "dziwny" -> qodusfosh "dziwniejszy" -> cuuqodusfosh "najdziwniejszy"

Czasownik

Rodzajnik

Występują dwa rodzajniki w postaci przedimków, połączonych ze słowem myślnikiem:

sen- (indefinite)

ol- (definite)

przykład: Siis Salamash ol-Quëëloosh

słownictwo

quëëloosh - głośny, słyszalny

toish - Bóg, główne bóstwo

weesh - prawda

quorshopheesh - ogromne ciepło, dosl. ciepłe ciepło

xëëosh - zwiadowca, dosł. patrzący

lekefich - noc, od lokëosh - nagi

vëëkoosh - słowo

quëënoish - mówiący

jeeish - smaczny, dosl. zjedzony

jeoch - jedzenie, strawa

leeish - cos jak teraz ez, łatwo - dosl.zmielony