Helförin 1939-1945

## Helförin

Helförin (The Holocaust). Orðið er upprunalega tekið úr grísku og þýðir fórn af eldi og er hugtak sem notað er til að lýsa kerfisbundnum og skipulögðum fjöldamorðum á gyðingum í seinni heimstyrjöldinni. Hún stóð yfir á árunum 1939 til 1945 eftir að nasistar tóku yfir allt Þýskaland og nokkur önnur lönd til viðbótar og var þetta allt upprunalega hugmynd Adolf Hitler, fyrrum kanslara Þýskalands. Um 6 milljónir gyðinga dóu í Helförinni og stór hluti þeirra í sérstökum fanga/útrýmingabúðum.

**Nasisminn**

Nasismi einkennist af kynþáttaghyggju: Sú skoðun að þjóðverjar séu betri og meira virði en annað fólk. Nasistarnir vildu leggja lýðræði niður og að allt vald sé í höndum eins manns (Í þeirra tilfelli Adolf Hitler). Nasistarnir héldu því fram að gyðingar væru þeirra stærsti óvinur og þyrfti að útrýma þeim öllum. Það mætti segja að nasistar vildu hreinsa jörðina og vildu bara að Aríar byggju á jörðinni. Aríar eru ljóshærður, bláeygður og hvítur kynstofn og var mikið um aríadýrkun hjá nasistunum, og þeir vildu útrýma öllum öðrum (Gyðingum, múslimum, samkynhneigðum, fötluðum, etc.)

**Uppruni**

Adolf Hitler og nasistarnir komust til valda 1933 með 44% atkvæða, þetta var þriðja skiptið sem þeir reyndu að komast til valda og tókst það að lokum hjá þeim. Um leið og þeim var gefið vald byrjuðu þeir strax að ofsækja gyðinga, þeir sviptu þá meðal annars verslunarleyfi og árið 1935 voru Nuremberg lögin gerð sem bönnuðu allt hjónaband og samband milli gyðinga og þjóðverja vegna hættu á fjölgunnar gyðinga..Hitler braut allar reglur sem höfðu verið gerðar til að halda friðinum og hann öðlaðist meira og meira vald merð tímanum. Það leið ekki á löngu þangað til Hitler varð einræðisherra Þýskalands og hafði náð valdi yfir mörgum þjóðum . Þetta gerðist smátt og smátt, gyðingarnir voru útskúfaðir úr samfélagi sínu, áreittir og það var komið fram við þá eins og þeir væru verri en aðrir, að lokum voru þeir sentir í fangabúðir og myrtir.

**Fangabúðirnar**

Nasistarnir gerðu fjölmargar fangabúðir, þeim var skipt í tvo flokka: Vinnubúðir og útrýmingabúðir.

Vinnubúðirnar voru staðsettar um allt Þýskaland og nokkrar í Póllandi og fengu þær allar nafn, dæmi um frægustu eru: Bergen-Belsen & Sachsenhausen.

Engar útrýmingabúðir voru í Þýskalandi, flestar voru staðsettar í Póllandi en restin í Tékklandi, Úkraínu og Slóvakíu.

Verstu og frægustu útrýmingabúðirnar voru Auschwitz en það voru tvær búðir (Auschwitz l og ll) annað þeirra voru vinnubúðir og voru gyðingarnir látnir vinna þangað til þeir gátu ekki meir og voru þá sendir í útrýmingabúðirnar, Auschwitz ll.

**Auschwitz ll**

Fangabúðirnar í Auschwitz eru taldar hafa verið þær verstu og stærstu, þær voru staðsettar í Póllandi og það er hægt að skoða þær í dag og sjá hvernig þetta var og leit út. Þar voru tveirrisastórir gasklefar neðanjarðar og tveir minni sem voru dulbúnir sem sturtuklefar og þar voru drepnir um 1,3 milljónir manna og voru þar af 85% gyðingar. Búðirnar náðu yfir stórt svæði (1,7 ferkílómetra) og var gyrt rafmagnsgirðingu, gyðingarnir komu með lest til Auscwhitz og var hluti af þeim (þeir sem voru hraustir og gátu unnið) sendur í vinnubúðirnar en aðrir strax í útrýmingabúðirnar eins og gamalt fólk, börn og aðrir sem gátu ekki unnið.

 **Endir helfarainnar**

Eftir tap á stríðinu og dauða Hitlers var strax gengið í það að loka öllum fangabúðum og frelsa alla fanga sem eftir voru. Fjölmargar vinnubúðir höfðu þegar verið eyðilagðar í stríðinu af bandamönnum sem voru að hjálpa gyðingunum og frelsa þá.Margir nasistar voru handteknir og fengu misslæma dóma, sumir langa fangelsisdóma en aðrir dauðadóm.

**Hér til hliðar má sjá súlu-og skífurit af fjölda dauða í seinni heimstyrjöldinni.**

http://lexis.hi.is/cgi-bin/ritmal/leitord.cgi?adg=daemi&n=23597&s=21640&l=ar%EDi&rm=ar%EDar

https://www.hugi.is/heimspeki/greinar/25054/ariar/

http://www.theholocaustexplained.org/ks3/what-was-the-holocaust/#.VyieZPmLTcs

http://www.scrapbookpages.com/AuschwitzScrapbook/History/Articles/Birkenau01B.html