Lúa gạo

Hàng hóa lúa gạo là tên gọi chung cho các sản phẩm từ lúa gạo, một loại ngũ cốc quan trọng và phổ biến ở Việt Nam và nhiều nước châu Á. Hàng hóa lúa gạo bao gồm gạo tươi, gạo sấy, gạo đóng bao, gạo chế biến thành bột, bánh, mì…. Hàng hóa lúa gạo có nhiều công dụng và lợi ích cho dinh dưỡng, sức khỏe và ẩm thực. Hàng hóa lúa gạo cũng là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, với các thị trường chính là Trung Quốc, Philippines, Indonesia, Malaysia…. Tuy nhiên, để xuất khẩu lúa gạo sang các nước này, hàng hóa lúa gạo phải đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng, kích cỡ, cách trình bày và bảo quản. Hàng hóa lúa gạo cũng phải có nhãn hiệu và chứng nhận đảm bảo nguồn gốc và an toàn

### **+ Đặc tính (Màu sắc, chủng loại, tên gọi,...)**

Gạo là một loại lương thực được thu hoạch từ những cây lúa. Loại lương thực này có khá nhiều màu sắc như trắng, nâu, đỏ thẫm… Có 2 loại gạo phổ biến nhất là gạo tẻ (gồm các loại gạo thơm và gạo trắng thông thường) và gạo nếp. Ngoài ra, còn có thêm một loại gạo khác là gạo lứt, loại thực phẩm chỉ loại bỏ vỏ và giữ nguyên cám, mầm.

Hạt gạo sẽ được thu hoạch sau khoảng 3 tháng trồng trọt và được trồng phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới. Khi nấu chín các hạt gạo sẽ vẫn giữ được màu sắc ban đầu, có độ dẻo. Mỗi giống lúa sẽ cho ra những thành phẩm có tính chất, đặc tính khác nhau.

Về đặc tính, mỗi giống lúa sẽ cho ra mỗi loại gạo có đặc tính khác nhau. Chẳng hạn:

- Giống gạo tẻ thơm như Nàng Hoa, ST21, ST25… hạt dài, sẽ có hương thơm, có màu -trắng, khi nấu thành cơm sẽ rất dẻo.

- Giống gạo nếp hạt sẽ to dài, có mùi thơm theo từng loại giống, dẻo và rất dính.

- Các loại gạo tẻ thông thường (không thơm) hạt sẽ dài, thon, có vị ngọt, khi nấu hạt cơm sẽ khá rời rạc.

Các hạt gạo có kích thước khá nhỏ, màu trắng trong, trắng đục hoặc đỏ thẫm.

**Source:** https://thienphusigroup.com/nguon-goc-xuat-xu-dac-tinh-cua-gao/

## **+ Luật pháp, chứng từ về xuất/nhập khẩu về mặt hàng này**

**Cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo:**

Thành phần hồ sơ, bao gồm:

* Đơn đề nghị Cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo: 1 (một) bản chính. (Mẫu số 01 quy định tại Phụ lục kèm theo Nghị định số 107/2018/NĐ-CP).
* Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đầu tư: 1 (một) bản sao, có xác nhận và đóng dấu sao y bản chính của thương nhân.
* Hợp đồng thuê kho chứa, cơ sở xay, xát, chế biến thóc, gạo (đối với trường hợp thương nhân thuê kho chứa, cơ sở xay, xát, chế biến) hoặc giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu kho chứa, cơ sở xay, xát, chế biến (đối với trường hợp kho chứa, cơ sở xay, xát, chế biến thuộc sở hữu của thương nhân): 1 (một) bản sao, có xác nhận và đóng dấu sao y bản chính của thương nhân.
* Trường hợp nộp hồ sơ trực tiếp tại trụ sở Bộ Công Thương, thương nhân có thể nộp bản chụp các giấy tờ, tài liệu quy định tại điểm b, điểm c khoản 2 Điều 6 Nghị định số 107/2018/NĐ-CP và xuất trình kèm theo bản chính để đối chiếu.

**Căn cứ pháp lý:”Nghị định 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo”**

**Điều 4. Điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo**

1. Thương nhân được thành lập, đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật được kinh doanh xuất khẩu gạo khi đáp ứng các điều kiện sau:

a) Có ít nhất 01 kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kho chứa thóc, gạo do cơ quan có thẩm quyền ban hành theo quy định của Luật tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật;

b) Có ít nhất 01 cơ sở xay, xát hoặc cơ sở chế biến thóc, gạo phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kho chứa và cơ sở xay, xát, chế biến thóc, gạo do cơ quan có thẩm quyền ban hành theo quy định của Luật tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

2. Kho chứa, cơ sở xay, xát, chế biến thóc, gạo để đáp ứng điều kiện kinh doanh quy định tại khoản 1 Điều này có thể thuộc sở hữu của thương nhân hoặc do thương nhân thuê của tổ chức, cá nhân khác, có hợp đồng thuê bằng văn bản theo quy định của pháp luật với thời hạn thuê tối thiểu 05 năm.

Thương nhân có Giấy chứng nhận không được cho thuê, cho thuê lại kho chứa, cơ sở xay, xát, chế biến thóc, gạo đã được kê khai để chứng minh việc đáp ứng điều kiện kinh doanh trong đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận của mình để thương nhân khác sử dụng vào mục đích xin cấp Giấy chứng nhận.

3. Thương nhân chỉ xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ, gạo tăng cường vi chất dinh dưỡng không cần đáp ứng các điều kiện kinh doanh quy định tại điểm a, điểm b khoản 1, khoản 2 Điều này, được xuất khẩu các loại gạo này không cần có Giấy chứng nhận, không phải thực hiện dự trữ lưu thông quy định tại Điều 12 và có trách nhiệm báo cáo theo quy định tại khoản 2 Điều 24 Nghị định này.

Khi thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu, thương nhân xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ, gạo tăng cường vi chất dinh dưỡng không có Giấy chứng nhận chỉ cần xuất trình cho cơ quan Hải quan bản chính hoặc bản sao có chứng thực của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền văn bản xác nhận, chứng nhận của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền hoặc chứng thư giám định gạo xuất khẩu do tổ chức giám định cấp theo quy định của pháp luật về việc sản phẩm gạo xuất khẩu phù hợp với các tiêu chí, phương pháp xác định do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Y tế hướng dẫn theo quy định tại điểm đ khoản 2, khoản 3 Điều 22 Nghị định này.

## **+ Yêu cầu về xuất khẩu mặt hàng**

**TIÊU CHUẨN GẠO XUẤT KHẨU CỦA VIỆT NAM**

## **+ Yêu cầu lưu trữ bảo quản**

Theo Thông tư số 61/2009/TT-BTC ngày 26 tháng 3 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về “QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ DỰ TRỮ QUỐC GIA ĐỐI VỚI GẠO BẢO QUẢN KÍN”

### 1. Phải đảm bảo tối thiểu các yêu cầu sau:

* Độ ẩm hạt không lớn hơn 14%.
* Độ bóng theo 10 TCN 590: 2004 Ngũ cốc và đậu đỗ - Gạo xát - Đánh giá chất lượng cảm quan cơm bằng phương pháp cho điểm của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. (\*)
* Các yêu cầu khác áp dụng theo TCVN 5644: 1999 Gạo trắng - Yêu cầu kỹ thuật.

### 2. Yêu cầu về nhà kho

* Là loại kho kín; có tường bao; mái che chống nắng, mưa, gió, bão.
* Nền kho cao ráo, mặt nền kho phẳng nhẵn, chịu tải trọng tối thiểu 3 tấn/m2; tường và nền kho không bị ngưng tụ ẩm.
* Không bị thấm dột, đảm bảo thoáng, mát đồng thời có thể chủ động hạn chế được ảnh hưởng bất lợi của môi trường (nhiệt độ xuống thấp đột ngột, gió lạnh lùa vào kho và ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp vào trong kho).
* Đảm bảo ngăn ngừa động vật gây hại và côn trùng, vi sinh vật hại lây nhiễm.

### 3. Bao bì đóng gói

Gạo dự trữ nhà nước được đóng tịnh 50 kg/bao. Bao chứa gạo được dệt từ loại sợi Polypropylen (PP) trắng, mới, bền chắc, khô sạch (không mốc, không nhiễm sâu, mọt, hóa chất, không có mùi lạ). Khối lượng một vỏ bao (120 ± 10) g.

### 4. Khí CO2 và khí N2 dùng trong bảo quản gạo

* - Khí CO2: Loại CO2 hoá lỏng được chứa trong các chai kim loại chịu áp lực đảm bảo yêu cầu kỹ thuật quy định theo TCVN 5778: 1994 Cacbon đioxit dùng cho thực phẩm. Khí và lỏng.
* - Khí N2: Loại N2 kỹ thuật có hàm lượng khí N2 cao nhất quy định theo TCVN 3286-79 Nitơ kỹ thuật. Yêu cầu kỹ thuật.

### 5. Vật tư - Thiết bị - Dụng cụ

#### 5.1. Túi PVC

Túi bọc kín lô gạo được gia công từ màng PVC bao gồm tấm phủ và tấm sàn. Màng PVC có độ dày (0,5 ± 0,03) mm; đảm bảo trong suốt, không có lỗi kỹ thuật. Các tấm màng PVC được gắn kết với nhau (bằng keo dán PVC hoặc nhiệt) đảm bảo độ kín trong quá trình bảo quản.

#### 5.2. Pallet

Palet phải khô, sạch và được xử lý sát trùng trước khi kê xếp gạo; chịu tải trọng tối thiểu 3000 kg/m2; đảm bảo không gây xước, rách túi PVC.

#### 5.3. Thiết bị, phụ kiện hút, nạp khí và xác định độ kín khí

* Thiết bị hút khí có công suất đảm bảo hút được không khí trong lô hàng đạt áp suất âm tối thiểu là 1000 Pa (Pascan).
* Áp kế (Manometer) đảm bảo đo được áp suất trong lô gạo với mức sai số cho phép ± 2 %.
* Vòi dẫn khí là một ống nhựa dẻo đường kính từ 0,5 cm đến 1 cm. Một đầu gắn vào đỉnh lô gạo, đầu còn lại ở chân lô để gắn vào áp kế khi đo áp lực trong lô gạo và để lấy mẫu khí khi kiểm tra nồng độ.
* Ống dẫn khí nạp vào lô gạo là một ống cao su hoặc nhựa dẻo chịu áp lực đường kính khoảng 3 cm để dẫn khí từ bình chứa vào trong lô gạo.

(\*) Tiêu chuẩn ngành này đang được xem xét chuyển đổi thành TCVN tương ứng.

#### 5.4. Bộ phận gia nhiệt

Khi bảo quản gạo theo phương thức nạp khí CO2 cần bố trí thêm bộ phận gia nhiệt gắn vào đoạn giữa ống dẫn khí CO2 và sử dụng trong trường hợp cần nạp nhanh khí CO2 vào lô gạo (tốc độ nạp từ 2 kg/phút đến 2,5 kg/phút) nhằm ngăn ngừa, hạn chế hiện tượng tạo tuyết bịt kín gây tắc, vỡ ống dẫn khí.

#### 5.5. Thiết bị đo nồng độ khí

Mỗi phương thức bảo quản gạo khác nhau, cần có thiết bị đo chuyên dụng với mức sai số cho phép ± 2 %.

## **+ Yêu cầu vận chuyển**

Trước khi xếp gạo lên các phương tiện chuyển tải hoặc đưa gạo xuống kê xếp vào kho phải chuẩn bị đầy đủ phương tiện, dụng cụ hướng dẫn cho người lao động, bảo đảm an toàn người và hàng hoá.

Các phương tiện vận chuyển gạo phải sạch sẽ và đảm bảo che mưa, nắng. Không để gạo chung với hoá chất và các loại hàng hóa khác dễ gây bẩn làm ảnh hưởng đến chất lượng gạo.