Ogórek

## Język polski

### Definicja

**1.** *rzeczownik rodzaju męskorzeczowego: bot., ogrod., roln.* rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych

**2.** *rzeczownik rodzaju męskorzeczowego: kulin.* owoc ogórka siewnego

**3.** *rzeczownik rodzaju męskozwierzęcego: mot., pot.* typ autobusu

### Etymologia

**1–2.** prasł. \*ogurъkъ < śr.gr. ἄγουρος < gr. ἄωρος 'niedojrzały, zielony'

**3.** < pol. **ogórek** (**2.**)

### Informacje gramatyczne

#### Odmiana

**1–2.**

* liczba pojedyncza: M. ogórek, D. ogórka, C. ogórkowi, B. ogórek, N. ogórkiem, Ms. ogórku, W. ogórku!
* liczba mnoga: M. ogórki, D. ogórków, C. ogórkom, B. ogórki, N. ogórkami, Ms. ogórkach, W. ogórki!

**3.**

* liczba pojedyncza: M. ogórek, D. ogórka, C. ogórkowi, B. ogórka, N. ogórkiem, Ms. ogórku, W. ogórku!
* liczba mnoga: M. ogórki, D. ogórków, C. ogórkom, B. ogórki, N. ogórkami, Ms. ogórkach, W. ogórki!

#### Rodzina wyrazów

**1–2.** ogór • ogóras • ogóreczek • ogórecznik • (zupa) ogórkowa • ogórkowo • ogórkowy • ogórzysko

### Informacje leksykalne

#### Hiperonimy

**1.** roślina

**2.** jagoda, owoc

**3.** autobus

### Przykłady użycia

**1.** hodować ogórki • nawozić ogórki • **ogórek** długi • **ogórek** gruntowy • **ogórek** krótki • ogórek melon • **ogórek** szklarniowy • pielić ogórki • pielęgnować ogórki • podpierać ogórki • pryskać ogórki • rozsadzać ogórki • sadzić ogórki • siać ogórki • siew ogórków

**2.** danie z ogórków • jeść ogórki • kisić ogórki • kroić ogórki • myć ogórki • obierać ogórki • **ogórek** gruntowy • **ogórek** kiszony • ogórek konserwowy • **ogórek** małosolny • **ogórek** marynowany • **ogórek** szklarniowy • **ogórek** ze słoika • ogórki spreewaldzkie • ogórki znojemskie • plasterek ogórka • plasterkować ogórki • potrawa z ogórków • przekąska z ogórków • sałatka z ogórków • słoik ogórków • słoik z ogórkami • ścierać ogórki • zbierać ogórki • zetrzeć ogórki • zrywać ogórki • zupa z ogórków

**3.** jechać ogórkiem • jeździć ogórkiem • prowadzić ogórka

### Frazeologia

**2.** Jurek-ogórek, kiełbasa i sznurek • Jurek-ogórek, kiszka i sznurek • mieć nos jak łosicki ogórek • okrągły jak łosicki ogórek • zielony jak ogórek

### Informacje dodatkowe

#### Ortografia

**1–2.**

* dawniej pisownia: ogurek
* w polszczyźnie co najmniej od XIV wieku

### W innych językach

* afrykanerski: **1.** komkommer
* ajmara: **1.** pipinu
* albański: **1.** kastravec
* angielski: **1.** cucumber
* arabski: **1.** خيار (*m*) [khiyaar]
* asturyjski: **1.** pepín
* azerski: **1.** xiyar
* baskijski: **1.** pepino
* baszkirski: **1.** ҡыяр [qıyar]
* bengalski: **1.** শসা
* birmański: **1.** သခွားသီး
* bretoński: **1.** kokombrezenn
* bułgarski: **1.** краставица (*f*)
* chiński standardowy: tradycyjny **1.** 黃瓜
uproszczony **1.** 黄瓜
pinyin: **1.** huángguā
* czeczeński: **1.** наьрс [närs]
* czeski: **1.** okurka (*f*)
*dialekt słowacki* **1-2.** uhorka
*dialekt morawski* **1.** okurek
* czuwaski: **1.** хӑяр [haja'r]
* duński: **1.** agurk (*w*)
* emilijski:
*dialekt boloński* **1.** zdrån
*dialekt ferrarese* **1.** gòmbar
*dialekt mirandolese* **1.** sedroṅ
*dialekt modeński* **1.** zdroun
*dialekt parmeński* **1.** cetriolo
*dialekt reggiano* **1.** zedroun
* esperanto: **1-2.** kukumo [kuku'mo]
* estoński: **1.** kurk
* ewe: **1.** adzamtre
* farerski: **1.** agurka
* fiński: **1.** kurkku
* flamandzki: **1.** komkommer
* francuski: **1.** concombre (*m*)
* friulski: **1.** cudumar
* galicyjski: **1.** pepino (*m*)
* grecki nowożytny: **1.** αγγουριά (*f*); **2.** αγγούρι (*n*)
* gruziński: **1.** კიტრი [kitri], खीरा [kīra]
* guarani: **1.** kurapepê, pepĩ
* gudźarati: **1.** કાકડી
* haitański: **1.** konkonb
* hebrajski: **1.** מלפפון (*m*) [melafefon]
* hindi: **1.** ककड़ी [kakaṛī]
* hiszpański: **1.** pepino (*m*)
* holenderski: **1.** augurk, komkommer
* interlingua: **1.** cucumere, cucumbre
* irlandzki: **1.** cúcamar
* islandzki: **1.** agúrka, gúrka (*f*)
* jakucki: **1.** огурсу
* japoński: **1.** キュウリ [kyūri]
* jidysz: **1.** אוגערקע (*f*) [ugerke]
* karakałpacki: **1.** qıyar
* kataloński: **1.** cogombre
*dialekt walencki* **1.** pepino
* keczua: **1.** kaywacha
* kirgiski: **1.** кыяр, бадыраң
* konkani: **1.** तोउसें
* koreański: **1.** 오이 [oi]
* kurmandżi: **1.** xiyar
* ladyński: **1.** gurca
* lao: **1.** ໝາກແຕງ [maak-tëëng]
* leoński: **1.** pepinu
* liguryjski: **1.** chigömmu
*dialekt genueski* **1.** chigheummao
* limburski: **1.** kómkómmer
* litewski: **1.** agurkas
* lombardzki:
*dialekt wschodni* **1.** cocumer
*dialekt bergamasco* **1.** cöcömer
*dialekt bresciano* **1.** kikómèr
*dialekt mantua* **1.** cocumar, cocùmar, cocomar
* luksemburski: **1.** Cornichon
* łaciński: **1.** cucumis (*m*)
* łotewski: **1.** gurķis (*m*)
* łużycki:
*dialekty dolnołużyckie* **1.** górka
* macedoński: **1.** краставица (*f*)
* malajski: **1.** mentimun, ketimun, timun
* maltański: **1.** ħjara
* manx: **1.** cucowr
* marathi: **1.** खीरा काकड़ी
* mongolski: **1.** өргөст хэмх [örgöst hemh], хэмх [hemh]
* neapolitański: **1.** cetrulo
*dialekt cosentino* **1.** citrulu
* niemiecki: **1.** Gurke [gu'rke]
* norweski (bokmål): **1.** agurk (*m*)
* ormiański: **1.** վարունգ [varung]
* pali: **1.** kakkārī
* pendżabski: **1.** ਖੀਰਾ
* perski: **1.** خيار [xiyâr]
* piemoncki: **1.** cocómer (*m*)
* portugalski: **1.** pepino (*m*)
* północnolapoński: **1.** águrka
* prowansalski: **1.** cocombre
*dialekt nicejski* **1.** cougoumbre
* romagnolo: **1.** zizarnèl
* romansz: **1.** cucumera
* romski: **1.** caló popondó
* rumuński: **1.** castravete
* ruski: **1-2.** огурец [agurie'c], огурок [agu'rak] (w gwarach zachodnich i południowych) **3.** огурец [agurie'c]
*dialekt białoruski* **1-2.** агурок [ahuro'k], гурок [huro'k]
* samoański: **1.** kukama
* sanskryt: **1.** कर्कटि
* sardyński: **1.** cugùmene
*dialekt kampidański* **1.** cugùmbiu
* serbsko-chorwacki: **1.** krastavac/краставац
* słoweński: **1.** kumare
* sorani: **1.** خه يار
* suahili: **1.** tango
* sycylijski: **1.** tritrolu
*dialekt kalabryjski* **1.** citrulu
* szkocki gaelicki: **1.** cularan
* szwabski: **1.** Gogomer, Gugommer
* szwedzki: **1.** gurka (*w*)
* tagalski: **1.** pipino
* tajski: **1.** แตงกวา [tængkwā]
* tamilski: **1.** வெள்ளரிக்காய்
* tsasi: **1.** ʘna̰e
* tswana: **1.** mokawa
* turecki: **1.** salatalık
* turkmeński: **1.** хыяр
* ujgurski: **1.** خەنگو
* ukraiński: **1.** огірок (*m*)
* walijski: **1.** chiwcymbr
* waloński: **1.** concombe
* wenecki: **1.** cocumaro
*dialekt triestino* **1.** cucùmero
* węgierski: **1.** uborka
* wietnamski: **1.** dưa chuột
* wilamowski: **1.** ogórki (*m*), ogürkia
* włoski: **1.** cetriolo (*m*)
*dialekt viestano* **1.** c'tron'
* wolof: **1.** komkombar
* xhosa: **1.** inkokomire
* zachodniofryzyjski: **1.** komkommer
* zulu: **1.** ikhukhamba

### Netografia

1. Maciej Malinowski, *Jak ogurek stał się… ogórkiem!*, obcyjezykpolski.pl, 13 marca 2002; dostęp: 26 czerwca 2017.