Γκρέις Ο'Μάλεϊ

Η **Γκρέις Ο'Μάλεϊ** (Grace O' Malley, ~1530-~1603) ήταν Ιρλανδή περατίνα του 16ου αιώνα που κυριάρχησε για περίπου μισό αιώνα στη Θάλασσα της Ιρλανδίας και πολέμησε ενάντια στην αγγλική κυριαρχία στην περιοχή. Έμεινε γνωστή ως η «Βασίλισσα των Ιρλανδών Πειρατών».

## Η ζωή της

Η Γκρέις Ο'Μάλεϊ γεννήθηκε σε οικογένεια ναυτικών και παντρεύτηκε όπως συνηθίζονταν τότε σε πολύ νεαρή ηλικία, 16 ετών. Ο άντρας της ήταν αρχηγός μίας από τις πολυάριθμες ιρλανδέζικες φυλές (clans) που απάρτιζαν τότε το ιρλανδέζικο έθνος. Τότε ξεκίνησε και την πειρατική της δράση αφού έπεισε μερικούς από τους ναυτικούς που εργάζονταν για τον άντρα της να την ακολουθήσουν σε πειρατικές επιθέσεις ενάντια στα εμπορικά πλοία που ταξίδευαν στη Θάλασσα της Ιρλανδίας, άρχισε όμως να γίνεται πραγματικά γνωστή ως τρομερή πειρατίνα μόνο αργότερα, αφού σκοτώθηκε ο άντρας της σε κάποια μάχη.

Επί δεκαετίες η Ο'Μάλεϊ κυριαρχούσε στις θάλασσες της Ιρλανδίας και έκανε επιθέσεις σε εμπορικά πλοία αλλά και στα πλοία του αγγλικού ναυτικού που προσπαθούσαν να θέσουν υπό αγγλικό έλεγχο την περιοχή. Η Ο'Μάλεϊ πολέμησε τόσο ενάντια στους Άγγλους όσο και ενάντια στις άλλες ιρλανδέζικες φυλές που έριζαν για την κυριαρχία. Η τρομερή αυτή πειρατίνα έγινε τόσο ξακουστή που οι Ιρλανδοί την ονόμαζαν «Βασίλισσα των Ιρλανδών Πειρατών» ενώ οι Άγγλοι την αποκαλούσαν «αρχηγό κλεφτών και δολοφόνων». Το όνομά της σταδιακά απέκτησε θρυλικές διαστάσεις και οι Ιρλανδοί έφτασαν να δίνουν το όνομά της στα πλοία τους και στις παμπ τους.

Παρά τη δράση της Ο'Μάλεϊ όμως, οι έριδες των ιρλανδέζικων φυλών έδιναν την ευκαιρία στην Αγγλία, που τότε ήταν υπό την ηγεσία της θρυλικής βασίλισσας **Ελισάβετ Α΄**, να ενισχύσει την παρουσία της στην περιοχή. Η Ελισάβετ έστειλε τον ναύαρχο Ρίτσαρντ Μπίνχαμ στην ιρλανδία για να πατάξει την πειρατική δράση της Ο'Μάλεϊ και να θέσει υπό έλεγχο την Ιρλανδία. Ο Μπίνχαμ δήλωσε πως «οι Ιρλανδοί δεν παίρνουν από λόγια, παρά μόνο από σπαθιά» και ξεκίνησε μία εκστρατεία τρομοκρατίας ενάντια στους Ιρλανδούς ενώ κατάφερε να αιχμαλωτίσει αρκετά από τα πλοία της Ο'Μάλεϊ, που τότε ήταν πια πάνω από εξήντα ετών, να κατάσχει μεγάλο μέρος της περιουσίας της και να σκοτώσει τον μεγαλύτερο γιο της. Τότε η Ο'Μάλεϊ σόκαρε τους πάντες καθώς εμφανίστηκε η ίδια, με κίνδυνο της ζωής της, μπροστά στη βασίλισσα Ελισάβετ και μάλιστα με σκοπό, όχι να ζητήσει έλεος όπως θα περίμενε κανείς, αλλά να διαπραγματευθεί επί ίσοις όροις με την Αγγλίδα ηγεμόνισσα. Ήταν τέτοια η φήμη της Γκρέις Ο'Μάλεϊ που η Ελισάβετ, που και η ίδια ήταν μια πανίσχυρη γυναίκα με τεράστια φήμη και εξουσία, δέχτηκε να τη συναντήσει αυτοπροσώπως. Δεν ξέρουμε τι επώθηκε ανάμεσα στις δύο γυναίκες αλλά η Ο'Μάλεϊ έφυγε από τη συνάντηση αυτή έχοντας εξασφαλίσει για λογαριασμό της οικογένειάς της το δικαίωμα να εμπορεύεται με τα πλοία της στην Θάλασσα της Ιρλανδίας με αντάλλαγμα να σταματήσει να μάχεται ενάντια στους Άγγλους.

Η Γκρέις Ο'Μάλεϊ συνέχισε να δρα στις θάλασσες της Ιρλανδίας μέχρι προχωρημένη ηλικία και, ως συνέπεια των διαπραγματεύσεών της, η οικογένειά της άνθισε οικονομικά σε μία εποχή που οι φυλές της Ιρλανδίας υπέκυπταν η μία μετά την άλλη στον αγγλικό έλεγχο. Δεν ηττήθηκε ποτέ και έγινε θρύλος στην Ιρλανδία.

## Ήξερες ότι:

* Η Γκρέις Ο'Μάλεϊ είναι γνωστή επίσης με το προσωνύμιο «Φαλακρή», ένα όνομα που προέκυψε από όταν ήταν έφηβη και η μητέρα της δεν την άφηνε να ταξιδέψει με τον πατέρα της γιατί φοβόταν ότι θα μπλεχούν τα μακριά μαλλιά της στα σκοινιά του καραβιού. Τότε εκείνη πήρε ένα μαχαίρι και έκοψε τα μαλλιά της και έτσι ξεκίνησε τη δράση της στη θάλασσα.
* Μέχρι και σήμερα στο Κάστρο Χάουθ (Howth Castle) στο Δουβλίνο στρώνουν ένα επιπλέον σερβίτσιο στο τραπέζι περιμένοντας την Γκρέις Ο'Μάλεϊ. Αυτό ξεκίνησε όταν κάποια στιγμή η Ο'Μάλεϊ πήγε να επισκευθεί το κάστρο αλλά η οικογένεια που έμενε μέσα έκλεισε τις πύλες και οχυρώθηκε φοβούμενη τη φήμη της πειρατίνας. Τότε η Ο'Μάλεϊ έπιασε αιχμάλωτο το νεότερο γιο της οικογένειας και δεν τον άφησε παρά μόνο όταν απέσπασε από την οικογένειά του την υπόσχεση ότι θα την καλοδέχονται και θα την φιλοξενούν από τότε και για πάντα.
* Λέγεται πως γέννησε μέσα στο πλοίο της και πριν ακόμα σαραντίσει δέχτηκε επίθεση από Αλγέρους πειρατές. Τότε εκείνη, παρά το γεγονός ότι ήταν ακόμα λεχώνα και ήταν αδύναμη από τη γέννα ενώ δεν είχε ακόμα δεχτεί τις ευλογίες της εκκλησίας όπως απαιτούσε το καθολικό έθιμο (πράγμα που σήμαινε ότι απαγορευόταν να κάνει οτιδήποτε εκτός σπιτιού), άφησε το νεογέννητο μωρό της στην κουκέτα και έτρεξε να πολεμήσει με τους άντρες της. Όταν στη μάχη πυροβόλησε κάποιον εχθρό με το μουσκέτο της, φώναξε: «Αυτό, από μιαρά χέρια!»
* Η Ο'Μάλεϊ, όταν πήγε να συναντήσει τη βασίλισσα **Ελισάβετ** στο παλάτι της στο Λονδίνο, είχε το θράσος να φέρει μαζί της μαχαίρι μέχρι τα προσωπικά διαμερίσματα της βασίλισσας, το οποίο, βέβαια, κατασχέθηκε. Το γεγονός ότι η Ο'Μάλεϊ εμφανίστηκε μπροστά στην Ελισάβετ επί ίσοις όροις καταδεικνύεται και από το γεγονός πως αρνήθηκε να υποκλιθεί μπροστά της και σε όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων μιλούσε λατινικά γιατί αρνούνταν να μιλήσει αγγλικά. Κάποια στιγμή μάλιστα πήρε το μαντήλι μίας αυλικού, σκούπισε με αυτό τη μύτη της και το πέταξε στο τζάκι για να καεί. Το γεγονός πως όλη αυτή η αναιδής συμπεριφορά δεν έκανε την Ελισάβετ να χάσει την ψυχραιμία της αποκαλύπτει και το πόσο δεινή διαπραγματεύτρια ήταν αυτή η βασίλισσα που καταλαβαίνε πολύ καλά πως ήταν πιο σημαντικό να θέσει υπό έλεγχο την Ο'Μάλεϊ που αποσταθεροποιούσε την Ιρλανδία από το να διατηρήσει το προσωπικό της πρεστίζ.

## Παραπομπές

1. ↑ Tsjeng (2018), σελ. 18
2. ↑ Tsjeng (2018), σελ. 20
3. ↑ Tsjeng (2018), σελ. 21
4. ↑ Puchko, Kristy (2017). "9 Female Warriors Who Made Their Mark On History". http://mentalfloss.com. Ανακτήθηκε 15-08-2019.
5. ↑ Tsjeng (2018), σελ. 18
6. ↑ Tsjeng (2018), σελ. 20
7. ↑ Grace O'Malley. *Badass of the Week*. Ανάκτηση 10-08-2019.

## Πηγές

* Tsjeng, Zing (2018). *Forgotten Women: The Leaders.* Cassell Illustrated. ISBN 9781844039715