Chu Cao Sí

**Chu Cao Sí** (朱高炽) tức Minh Nhân Tông (明仁宗), là vị hoàng đế thứ tư của nhà Minh trong lịch sử Trung Quốc.Ông thường được gọi là Hồng Hi Đế (洪熙) bởi ông chỉ sử dụng duy nhất một niên hiệu Hồng Hi trong thời gian tại vị.

## Thân thế

Ông sinh vào ngày 16 tháng 8 năm 1378 thời ông nội Chu Nguyên Chương còn tại vị, đích trưởng tử của Minh Thành Tổ Chu Đệ và Nhân Hiếu Văn hoàng hậu Từ thị, ông là cháu ngoại của danh tướng Từ Đạt.

Trong thời gian khi Thành Tổ còn làm Yên vương (燕王), Chu Cao Sí được phong làm Yên thế tử (燕世子).

## Tĩnh nạn chi dịch

Năm 1398,sau khi Minh Thái Tổ băng hà,anh họ ông là Chu Doãn Văn lên ngai vàng, tức là Minh Huệ Đế.Năm 1402, Yên vương Chu Đệ đem quân đánh triều đình nhà Minh do Minh Huệ Đế Chu Doãn Văn cai trị, sử gọi đó là Loạn Tĩnh Nan. Lúc Yên vương dấy binh, Cao Sí ở nhà lo việc trấn thủ Bắc Bình, lập được đại công to lớn. Sau khi Thành Tổ lên ngôi, liền phong Chu Cao Sí làm Hoàng thái tử.

## Tại vị ngắn ngủi

Năm 1424, Minh Thành Tổ Chu Đệ băng hà, Thái tử Chu Cao Sí lên ngôi. Ngay khi lên ngôi vào tháng 9, năm 1424, ông lấy niên hiệu Hồng Hi (洪熙).

Ngay khi vừa lên ngôi, Hồng Hi Đế liền hủy bỏ những cuộc thám hiểm biển của Trịnh Hòa và bãi bỏ biên giới buôn bán chè và ngựa cũng như cho vàng và ngọc trai đến Vân Nam và An Nam. Ông phục lại danh dự của những Nho quan bị nhục trước đây, tổ chức lại sự quản trị, cho những cận thần của mình nắm quyền then chốt trong triều. Ông cho những học sĩ ở Hàn lâm viện làm thư ký chính cho mình, sai họ phá bỏ đi những chính sách quân phiệt từ đời phụ hoàng của ông là Minh Thành Tổ, thay vào đó là chính sách dân sự. Ông ra sức cải thiện tài chính đất nước, giảm thuế má lao dịch, vàng và bạc. Ông cho một chỉ định ủy nhiệm để điều tra việc thuế má. Những nơi nào xảy ra thiên tai, hoạn nạn, thì kíp cho các quan trong vùng ra sức cứu tế dân chúng ở những nơi có nạn.

Trong thời gian ở ngôi, Hồng Hi đế đã có ý định dời đô về lại Nam Kinh. Tuy nhiên, ông đã đột ngột bệnh nặng và qua đời không lâu sau đó, có lẽ là do tái phát bệnh tim, nên việc này không thể thực hiện. Ngày 29 tháng 5 năm 1425, Hồng Hi Đế băng hà, thọ 46 tuổi

## Hậu phi

* Thành Hiếu Chiêu hoàng hậu Trương thị (誠孝昭皇后张氏, 1379 - 1442), người Hà Nam, con gái của đại thần Trương Kỳ (张麒). Sinh ra Minh Tuyên Tông Chu Chiêm Cơ, Việt Tĩnh vương Chu Chiêm Dung, Tương Hiến vương Chu Chiêm Thiện và Gia Hưng Công chúa
* Cung Túc Quý phi Quách thị (恭肅貴妃郭氏, ? - 1425), người Hào Châu, An Huy, cháu gái công thần Doanh Quốc công Quách Anh (郭英), cha là Vũ Định hầu Quách Minh (郭铭). Gia thế hiển hách, bà vào hầu Nhân Tông khi còn ở tiềm để, độc sủng; điều này khiến Trương hoàng hậu ghen ghét. Bà bị bắt tuẫn táng theo Nhân Tông dù bà đã sinh cho ông nhiều vị Hoàng tử và gia thế hiển hách. Theo giả thiết có thể Trương Hoàng hậu đã bức ép bà. Sinh ra Đằng Hoài vương Chu Chiêm Khải, Lương Trang vương Chu Chiêm Vỹ và Vệ Cung vương Chu Chiêm Diên
* Trinh Huệ Thục phi Vương thị (貞惠淑妃王氏, ? - 1425), chị em ruột với Huệ An Lệ phi, sinh được một công chúa, không rõ là ai, một trong 5 phi tử bị tuẫn táng
* Huệ An Lệ phi Vương thị (惠安麗妃王氏, ? - 1425), chị em ruột với Trinh Huệ Thục phi, một trong 5 phi tử bị tuẫn táng
* Cung Hi Thuận phi Đàm thị (恭僖順妃譚氏, ? - 1425), người Tương Đàm, Hồ Nam, một trong 5 phi tử bị tuẫn táng
* Cung Tĩnh Sung phi Hoàng thị (恭靖充妃黃氏, ? - 1425), tên là Kim Đệ (金娣), người Hưu Ninh, An Huy. Khi Nhân Tông qua đời, than khóc khôn nguôi, nên đã xin Trương Hoàng hậu cho được tuẫn táng
* Trinh Tĩnh Kính phi Trương thị (貞靜敬妃张氏), người Tường Phù, Hà Nam. Tổ phụ là Anh Quốc công Trương Ngọc (张玉), bà gọi Vĩnh Lạc Đế Chiêu Ý Quý phi là cô mẫu. Bà được đặc ân không bị tuẫn táng theo Nhân Tông
* Điệu Hy Lệ phi Lý thị (悼僖麗妃李氏, ? - 1424), vào hầu Nhân Tông khi còn ở tiềm để. Qua đời trước khi Nhân Tông đăng cơ
* Trinh Tĩnh Thuận phi Trương thị (貞靜順妃張氏; ? - 1419), mất trước khi Nhân Tông đăng cơ, táng tại Vũ Hoa Đài, Nam Kinh, sinh ra Kinh Hiến vương Chu Chiêm Cân
* Lý Hiền phi (李贤妃), được đặc ân không bị tuẫn táng theo Nhân Tông. Sinh ra Trịnh Tĩnh vương Chu Chiêm Xuân, Kỳ Hiến vương Chu Chiêm Ngân, Hoài Tĩnh vương Chu Chiêm Du và Chân Định công chúa
* Triệu Huệ phi (趙惠妃), được đặc ân không bị tuẫn táng theo Nhân Tông. Sinh ra Khánh Đô công chúa

## Hoàng tử

1 Chu Chiêm Cơ朱瞻基 Tuyên Tông Chương hoàng đế

宣宗章皇帝 16 tháng 3, 1399 31 tháng 1, 1435 Thành Hiếu Chiêu hoàng hậu Đăng cơ vào năm 1425

2 Chu Chiêm Xuân

朱瞻埈 Trịnh Tĩnh vương

鄭靖王 27 tháng 3, 1404 8 tháng 6, 1466 Lý Hiền phi Khi Tuyên Tông đi bình định Cao Hú chi loạn, cùng Chu Chiêm Thiện trấn thủ Bắc Kinh

Phủ đệ của ông được lập tại Kinh sư, vợ là Trịnh Tĩnh vương phi Tần Tuyết Di (郑靖王妃秦雪怡), có một con trai

3 Chu Chiêm Dung

朱瞻墉 Việt Tĩnh vương

越靖王 9 tháng 2, 1405 5 tháng 8, 1439 Thành Hiếu Chiêu hoàng hậu Lập phủ đệ ở Cù Châu, không con cái, vợ là Trinh Huệ vương phi Ngô thị (贞惠王妃吴氏) bị tuẫn táng

4 Chu Chiêm Ngân

朱瞻垠 Kỳ Hiến vương

蘄獻王 1406 7 tháng 11, 1421 Lý Hiền phi Qua đời khi còn trẻ, thụy là Kỳ Hiến vương (蘄献王)

5 Chu Chiêm Thiện

朱瞻墡 Tương Hiến vương

襄憲王 4 tháng 4, 1406 18 tháng 2, 1478 Thành Hiếu Chiêu hoàng hậu Cùng Chu Chiêm Xuân phò tá Tuyên Tông lên ngôi. Trải qua các đời Tuyên Tông, Anh Tông và Đại Tông, đức cao vọng trọng

Lập thái ấp tại Tương Dương (nay là Tương Phàn, Hồ Bắc), có 11 con trai

6 Chu Chiêm Cân

朱瞻堈 Kinh Hiến vương

荊憲王 không rõ 1453 Trinh Tĩnh Thuận phi Lập phủ đệ ở Giang Tây, sau dời đến Hồ Bắc

7 Chu Chiêm Áo

朱瞻墺 Hoài Tĩnh vương

淮靖王 28 tháng 1, 1409 30 tháng 11, 1446 Lý Hiền phi Lập phủ đệ ở Quảng Đông, sau dời đến Thượng Nhiêu

Vợ là Hoài Tĩnh vương phi Tiêu thị (淮靖王妃萧氏), con gái của Binh mã chỉ huy Tiêu Trung (萧忠)

Có ba con trai, Trưởng tử Hoài Khang vương Chu Kỳ Thuyên (淮康王朱祁铨)

8 Chu Chiêm Khải

朱瞻塏 Đằng Hoài vương

滕懷王 tháng 11, 1409 26 tháng 8, 1425 Cung Túc Quý phi Lập phủ ở Vân Nam, qua đời ngay sau khi mẫu thân là Quách Quý phi bị ép tuẫn táng, không có thừa tự nên bị mất tước, táng ở Tây Sơn

9 Chu Chiêm Vỹ

朱瞻垍 Lương Trang vương

梁莊王 7 tháng 7, 1411 3 tháng 2, 1441 Cung Túc Quý phi Phủ đệ ở An Lục Châu (Chung Trường, Hồ Bắc ngày nay), là đất cũ của Dĩnh Tĩnh vương Chu Đống (朱栋), con trai thứ của Minh Thái Tổ

Thê thiếp: Vương phi Kỷ thị (王妃紀氏), con gái của Kỷ Đạm (紀詹), mất sớm; Vương phi Ngụy thị (王妃魏氏), con gái của Nguỵ Hanh (魏亨); Tiểu thiếp Trương thị (张氏)

Không có con trai nên mất tước, chỉ có hai người con gái là Tân Ninh Quận chúa (新宁郡主) và Ninh Viễn Quận chúa (宁远郡主)

10 Chu Chiêm Diên

朱瞻埏 Vệ Cung vương

衛恭王 9 tháng 1, 1417 3 tháng 1, 1439 Cung Túc Quý phi Từ nhỏ đã bệnh tật ốm yếu nên không được phong vương, qua đời mới truy thuỵ là Vệ Cung vương (衛恭王)

Không con cái, vợ là Vương phi Dương thị (王妃杨氏) bị tuẫn táng

Hoàng nữ

TT Tước vị Sinh Mất Mẹ Phu quân Ghi chú

1 Gia Hưng Công chúa

嘉興公主 1409 9 tháng 3, 1439 Thành Hiếu Chiêu hoàng hậu Tỉnh Nguyên (井源), chết trong sự biến Thổ Mộc bảo Thành hôn vào năm 1428

2 Khánh Đô Công chúa

慶都公主 9 tháng 10, 1409 12 tháng 6, 1440 Triệu Huệ phi Tiêu Kính (焦敬) Tên thật là Chu Viên Thông (朱圆通)

Thành hôn vào năm 1428

3 Thanh Hà Công chúa

清河公主 không rõ 1433 không rõ Lý Minh (李銘) Thành hôn vào năm 1429

4 Đức An Công chúa

德安公主 không rõ không rõ không rõ Mất sớm khi được vài tháng tuổi

5 Diên Bình Công chúa

延平公主 không rõ không rõ không rõ Mất sớm trước khi xuất giá

6 Đức Khánh Công chúa

德慶公主 không rõ không rõ không rõ Mất sớm trước khi xuất giá

7 Chân Định Công chúa

真定公主