Ignacy Prądzyński

**Ignacy Pantaleon Prądzyński** herbu Grzymała (ur. 20 lipca 1792 w Sannikach, zm. 4 sierpnia 1850 na wyspie Helgoland) – Generał|generał dywizji Wojska Królestwa Polskiego, szef sztabu powstania listopadowego.

## Życiorys

Syn Stanisława i Marianny z Bronikowskich. Z pochodzenia Wielkopolanin (urodzony w Sannikach, w Poznańskiem), kształcił się w Dreźnie, od 1807 w wojsku Księstwa Warszawskiego, uczestnik kampanii 1809 i 1812 (Wyprawa Napoleona na Moskwę). Za udział w bitwie nad Berezyną odznaczony Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari. Uczestniczył w bitwie narodów pod Lipskiem w 1813 oraz obronie Paryża w roku 1814. Został kawalerem Legii Honorowej.

W następnym roku w stopniu majora przeszedł do służby w armii Królestwa Polskiego i dał się poznać jako inżynier wojskowy, autor m.in. projektu budowy Kanału Augustowskiego 1822-1824. W armii Królestwa Polskiego w kwatermistrzostwie generalnym, następnie wykładowca taktyki i fortyfikacji. Był odznaczony Orderem św. Anny II klasy z brylantami. W 1830 roku został nagrodzony Znakiem Honorowym za 20 lat służby.

Był współzałożycielem Towarzystwa Prawdziwych Polaków (oprócz niego w stworzeniu organizacji brali udział Klemens Kołaczkowski i Kazimierz Małachowski), członkiem Związku Kosynierów i jednym ze współzałożycieli Towarzystwa Patriotycznego (1821). Więziony (1826-1829) za przynależność do organizacji tajnych. W latach 1830-1831, podczas powstania listopadowego podkomendant Twierdzy Zamość, następnie kwatermistrz generalny Sztabu Głównego, dowódca korpusu inżynierów i szef sztabu Armii. Strateg, rzecznik zdecydowanych działań zaczepnych. Dowodził w wygranej bitwie pod Iganiami (10 kwietnia 1831).

Po zwycięskiej wojnie pozostal w armii. Nie podjal sie jednak jej dowodzenia, pozostając na stanowisku szefa sztabu. Wspierał rozwój szkolnictwa wojskowego. Propagator rozwoju oficerów i ciągłego ich kształcenia. Stalo to w zdecydowanej opozycji do wojska konstantynowskiego. Armia z 1853 roku jest w duzej mierze jego dziełem.

Autor planów wojny z Rosją i Prusami. Był też autorem planu koordynacji działań partyzanckich w Królestwie Polskim. Schorowany, leczył się między innymi na wyspie Helgoland. Tam utonął w trakcie kąpieli morskiej i tam też został pochowany.

Był jednym z najbardziej utalentowanych generałów polskich I połowy XIX wieku, autorem około 60 prac z dziedziny wojskowości oraz cennych dla historyka obszernych pamiętników m.in. *O sztuce wojennej – Kurs taktyki* (1822-1823) oraz *Czterej ostatni wodzowie polscy przed sądem historii* (1865).

Był członkiem loży wolnomularskiej Bouclier du Nord w 1819 roku.

## Rodzina

W 1825 roku poślubił Emilię Rutkowską z Miedzechowa. Z pięciorga dzieci Ignacego i Emilii Prądzyńskich wieku dorosłego dożyły jedynie dwie córki: Helena (1826-1854), malarka, żona Stanisława Herniczka z Potoczka, oraz Sylwia (1831-1862), pisarka. Pozostałe dzieci: Władysław, Stanisław i Emilia, zmarły w dzieciństwie.

## Patron

Generał Ignacy Prądzyński był patronem jednostek Wojska Polskiego:

* 6 Pułku Saperów w Przemyślu,
* 5 Mazurskiej Brygady Saperów w Szczecinie (1983-2000),
* 5 Pułku Inżynieryjnego w Szczecinie (od 2001 roku),
* 6 Batalionu Logistycznego w Krakowie (od 25 kwietnia do 31 grudnia 2001 roku oraz od 27 kwietnia 2011).

W Augustowie imię Prądzyńskiego nosi osiedle mieszkaniowe, Zespół Szkół Technicznych oraz ulica.

W Nowych Iganiach mieści się Szkoła Podstawowa im. gen. Ignacego Prądzyńskiego, a jego imię w nazwie szkoły pojawiło się w 1930 roku.