1920. Wojna i miłość

Kraj produkcji
 Język
 Rok produkcji
 Data premiery
 Gatunek

**1920. Wojna i miłość** – 13-odcinkowy polski serial wojenno-historyczny w reżyserii Macieja Migasa. Premiera odbyła się 2 marca 2011 w TVP 1.

## Fabuła

Serial o losach trzech polskich oficerów w trakcie wojny polsko-bolszewickiej, Władysława Jarocińskiego, Józefa Szymańskiego i Bronisława Jabłońskiego. Ich wspólnym wrogiem jest rosyjski komisarz polityczny o polsko-rosyjskim pochodzeniu – Aleksander Sribielnikow. Ukazano nie tylko życie służbowe głównych bohaterów, ale i prywatne.

## Główni bohaterowie

**Władysław Jarociński**

* odtwórca roli: **Wojciech Zieliński**
* zawody, zajęcia: oficer wojskowy (podporucznik, następnie kapitan)
* przyjaźnie: Józef Szymański, Bronisław Jabłoński

**Józef Szymański**, *nie żyje*

* przyczyna śmierci: zginął podczas jednego ze starć z bolszewikami
* odtwórca roli: **Tomasz Borkowski**
* zawody, zajęcia: oficer wojskowy (porucznik)
* związki: Jadwiga Korwin-Szymańska (żona)
* przyjaźnie: Władysław Jarociński, Bronisław Jabłoński

**Zofia Olszyńska**

* odtwórczyni roli: **Karolina Chapko**
* zawody, zajęcia: żołnierz (szeregowiec)
* status społeczny: szlachcianka

**Bronisław Jabłoński**

* odtwórca roli: **Jakub Wesołowski**
* zawody, zajęcia: oficer wojskowy (porucznik)
* status społeczny: szlachcic
* przyjaźnie: Władysław Jarociński, Józef Szymański

**Aleksander Sribielnikow**, *nie żyje*

* odtwórca roli: **Michał Żurawski**
* przyczyna śmierci: cios szablą, który zadała mu Zofia Olszyńska
* zawody, zajęcia: komisarz polityczny, żołnierz
* wrogowie: Władysław Jarociński, Józef Szymański, Bronisław Jabłoński

**Teresa Olszyńska**

* odtwórczyni roli: **Danuta Stenka**
* status społeczny: szlachcianka
* związki: Maurycy Olszyński (mąż; nie żyje)
* dzieci: Teofil Olszyński (syn), Zofia Olszyńska (córka)

**Lew Sribielnikow**, *nie żyje*

* odtwórca roli: **Krzysztof Globisz**
* przyczyna śmierci: zamordowany przez czekistów razem z grupą innych więźniów, na krótko przed przybyciem do miasta polskich wojsk
* zawody, zajęcia: naczelnik stacji kolejowej
* związki: Helena Gajewska-Sribielnikow (żona; nie żyje)
* dzieci: Aleksander Sribielnikow (syn; nie żyje)
* uwagi:
	+ mimo swojego pochodzenia nie zdecydował się przyłączyć do rewolucji; był neutralny
	+ w 10. odc. aresztowany przez CzeKa

**Józef Piłsudski**

* odtwórca roli: **Mirosław Baka**
* zawody, zajęcia: naczelnik państwa polskiego, oficer wojskowy (marszałek)
* uwagi: postać historyczna

## Dalsze role

**Mieczysław Pijanowski**

* przyjaźnie: Bronisław Jabłoński
* odtwórca roli: **Lesław Żurek**
* zawody, zajęcia: żołnierz (szeregowiec)

**Wasilij Tkaczenko**, *nie żyje*

* odtwórca roli: **Eryk Lubos**
* zawody, zajęcia: dowódca szwadronu kozaków
* uwagi:
	+ wraz z dwójką podległych mu żołnierzy zgwałcił Zosię (odc. 10)
	+ przyczynił się do aresztowania Lwa Sribielnikowa.
	+ wraz ze swoim oddziałem został zaatakowany przez Polaków (odc. 13); podczas starcia żołnierze Tkaczenki zostali zabici lub zmuszeni do ucieczki; on sam zabił Józefa Szymańskiego i próbował uciec z pola bitwy, jednak dosyć szybko został dogoniony przez Polaków i aresztowany; pod naciskiem Zosi, Władek zgodził się na likwidację Tkaczenki; dał Zosi broń, ale Olszyńska nie była w stanie zabić Wasylija, więc to Władek strzelił mu w głowę

**Adam Mikulicz** jeden z pobocznych bohaterów

* odtwórca roli: **Marek Bukowski**
* zawody, zajęcia: oficer wojskowy (major)
* przyjaźnie: Bronisław Jabłoński (do czasu jego aresztowania)
* uwagi: po przeniesieniu Bronka do karnej kompanii zniknął z serialu; wrócił w odc. 12 jako dowódca polskiego plutonu podczas bardzo ważnego natarcia; pod koniec 13. odc. okazało się, że wówczas z powodu wybuchu pocisku stracił oko i rękę

**Jakub Langenlfeld** – przełożony Józefa

* odtwórca roli: **Ireneusz Czop**
* zawody, zajęcia: oficer wojskowy (major)
* przyjaźnie: Józef Szymański

**Lech Kozłowski**, *nie żyje*

* odtwórca roli: Filip Garbacz
* przyczyna śmierci: zginął w walce
* zawody, zajęcia: żołnierz (szeregowy)
* przyjaźnie: Józef Szymański

**Witold Kozłowski**

* odtwórca roli: **Lech Łotocki**
* zawody, zajęcia: profesor

**Jadwiga Korwin-Szymańska**

* odtwórczyni roli: **Monika Kwiatkowska**
* zawody, zajęcia: sekretarka Jakuba Langenfelda, agentka
* związki: Karol Sawicki (mąż; nie żyje), Józef Szymański (mąż; nie żyje)
* dzieci: Tomasz Sawicki (syn)
* uwagi: była agentką bolszewicką, oficjalnie pracowała jako sekretarka u Jakuba Langenfelda; Jej współpraca z bolszewikami zakończyła się w 7 odc., kiedy została aresztowana przez polski kontrwywiad; w odc. 9 okazało się, że Jadwiga została agentką polską

**Lulu Biedrzycka**

* odtwórczyni roli: **Katarzyna Maciąg**
* zawody, zajęcia: piosenkarka kabaretowa
* związki: Bronisław Jabłoński (narzeczony)

**Pola**

* odtwórczyni roli: **Karolina Nolbrzak**
* zawody, zajęcia: piosenkarka kabaretowa
* związki: Mieczysław Pijanowski

**Izaak Lipman** *nie żyje*

* odtwórca roli: **Piotr Gąsowski**
* przyczyna śmierci: zginął w trakcie starcia z Polakami, w odcinku 13
* zawody, zajęcia: komisarz polityczny

**Sabina Malinowska**

* odtwórczyni roli: **Małgorzata Puzio-Miękus**
* zawody, zajęcia: modystka; sprzedawczyni damskich kapeluszy, agentka

**Maurycy Olszyński** *nie żyje*

* odtwórca roli: **Olgierd Łukaszewicz**
* przyczyna śmierci: zabity przez Aleksandra Sribielnikowa
* związki: Teresa Olszyńska (żona)
* dzieci: Teofil Olszyński (syn), Zofia Olszyńska  (córka)
* status społeczny: szlachcic
* przyjaźnie: Władysław Jarociński

**Teofil Olszyński**

* odtwórca roli: **Maciej Nawrocki**
* status społeczny: szlachcic
* zawody, zajęcia: żołnierz; ułan (szeregowy)

**Ambroży**

* odtwórca roli: **Jerzy Łapiński**
* zawody, zajęcia: lokaj

**Jagna Miara**

* odtwórczyni roli: **Jagoda Pietruszkówna**
* związki: Szczepan Miara (mąż; nie żyje)
* dzieci: Piotr Miara (syn), kilkoro innych
* status społeczny: chłopka
* zawody, zajęcia: wiceprzewodnicząca Sielsowieta Dąbrówka

**Szczepan Miara** *nie żyje*

* odtwórca roli: **Andrzej Mastalerz**
* przyczyna śmierci: zabity przez Zofię Olszyńską
* związki: Jagna Miara (żona)
* dzieci: Piotr Miara (syn), kilkoro innych, nieznanych z imion dzieci
* status społeczny: chłop
* zawody, zajęcia: członek WKPb

**Bielas**

* odtwórca roli: **Konrad Marszałek**
* zawody, zajęcia: żołnierz; ułan (szeregowy-prawdopodobnie)

**Stanisław Stefański**

* odtwórca roli: **Piotr Nowak**
* zawody, zajęcia: oficer wojskowy (porucznik)

**Serafin**

* odtwórca roli: **Arkadiusz Detmer**
* zawody, zajęcia: podoficer wojskowy (chorąży)

**Maurycy Gieszewski** *nie żyje*

* odtwórca roli: **Robert Martyniak**
* przyczyna śmierci: zginął w trakcie napadu rabunkowego na jego sklep
* zawody, zajęcia: antykwariusz, agent

**Jan Miłoszewski** *nie żyje*

* odtwórca roli: **Sławomir Orzechowski**
* przyczyna śmierci: zginął podczas tzw. wyprawy kijowskiej
* zawody, zajęcia: oficer wojskowy (kapitan)

**Nowak** *nie żyje*

* odtwórca roli: **Przemysław Bluszcz**
* przyczyna śmierci: zabity przez nieznanego z imienia komisarza politycznego bolszewików
* związki: żona
* zawody, zajęcia: oficer wojskowy (podporucznik)

**Mateusz Dobrowolski** *nie żyje*

* odtwórca roli: **Kazimierz Mazur**
* przyczyna śmierci: zabity przez Wasilija Tkaczenkę
* zawody, zajęcia: oficer wojskowy (podporucznik)

**major**

* odtwórca roli: **Artur Dziurman**
* zawody, zajęcia: oficer wojskowy (major)

**Piotr Miara**

* odtwórca roli: **Bartłomiej Firlet**
* status społeczny: chłop
* zawody, zajęcia: przewodniczący Sielsowieta Dąbrówka

**Borys Smoktunowski**

* odtwórca roli: **Maciej Marczewski**
* zawody, zajęcia: kupiec, agent

**Sołomin** *nie żyje*

* odtwórca roli: **Lech Dyblik**
* przyczyna śmierci: zabity przez bolszewików
* status społeczny: chłop
* zawody, zajęcia: sekretarz WKPb w wiosce

## Przypisy

1. ↑ Początkowo nie angażowała się w działania wojenne. Sytuację zmienił fakt, że została brutalnie zgwałcona. Dlatego w trzech ostatnich odcinkach serialu należała do szwadronu Władysława Jarocińskiego.
2. ↑ W początkowych odcinkach był porucznikiem, ale przyjął łapówkę i za to na resztę serialu został zdegradowany do stopnia szeregowego i trafił do karnej kompanii. Stopień oficerski odzyskał dopiero pod koniec serialu.
3. ↑ Szczególną nienawiść żywił do Jabłońskiego, który ogłuszył Sribielnikowa i uciekł z niewoli (odc. 1).
4. ↑ Po tragicznej śmierci męża przejęła władzę w swoim majątku. Została jednak brutalnie zgwałcona przez bolszewików i uczyniona zwykłą chłopką. Gdy majątek został odbity z rąk bolszewików, Teresa pierwotnie miała wyjechać do brata, do Warszawy. Jednak kobieta mimo traumatycznych przeżyć zdecydowała się zostać w swoim majątku.
5. ↑ Jedyna autentyczna postać serialu. Najczęściej pojawiał się podczas narad wojskowych, na których omawiano strategie walk z bolszewikami.
6. ↑ By „pomóc” Bronkowi rozwiązać problemy finansowe, wraz z zaprzyjaźnionym młynarzem zaproponował mu łapówkę. Kiedy wydawało się, że Miecia ominą konsekwencje tego czynu, okazało się, że jednak Pijanowski może odpowiedzieć za swój czyn. Wstąpił do wojska, by tego uniknąć.
7. ↑ Bardzo chciał zgłosić się do wojska, co uczynił po uzyskaniu zgody rodziców. W 12 odc. brał udział w ważnej ofensywie, podczas której zginął.
8. ↑ Początkowo to on miał pracować w biurze szyfrów, ale stanowisko otrzymał Józef. Później jego rola straciła na znaczeniu i Kozłowski pojawiał się od czasu do czasu, w pojedynczych scenach. Ostatni raz widziany w odc. 12, podczas zaprzysiężenia jego syna Leszka do wojska.
9. ↑ Józef jednak już jej nie ufał i małżeństwem byli tylko na papierze. Mimo że Jadwiga wyznała Szymańskiemu, że wyszła za niego z miłości, to on postanowił porzucić bezpieczną posadę w sztabie polowym Józefa Piłsudskiego i wstąpił do oddziału swojego przyjaciela Władka Jarocińskiego, co doprowadziło później do jego śmierci.