Geniusze wśród zwierząt

***Geniusze wśród zwierząt*** (oryg. *Chris Packham's Animal Einsteins*) – brytyjski sześcioodcinkowy program dokumentalny (przyrodniczy), wyprodukowany przez BBC Natural History Unit w 2021 roku. Do narracji głosu użyczył przyrodnik Chris Packham, reżyserem Lucy Bowden, producentem wykonawczym była Rosemary Edwards, a producentem serii – Joanne Stevens. Tytuł uzyskała certyfikat ekologiczny Albert Sustainable.

Program prezentuje wyjątkowe przystosowania i zdolności niektórych gatunków. Często pojawiają się autorzy badań naukowych z rozmaitych regionów i przedstawiają na czym ich doświadczenia polegały. Wykazywane jest, jakie znaczenie poznane cechy mają dla zwierząt, a także co mogą z nich zaadaptować ludzie. Klatki z ujęciami zwierząt miejscami – w ramach komizmu – zestawiane są z czarno-białymi ujęciami ludzi, pokazując wzajemne podobieństwa i drogę ewolucji naszego gatunku. Większość ujęć przyrody nie została specjalnie nagrana do tytułu – pochodzi z archiwów, w tym z czasu trwania omawianych badań.

## Lista odcinków

1. *Mistrzowie umysłu* (oryg. *Masterminds*) (**zdjęcia:** Stuart Dunn, **producent/ reżyser:** James Vale)

2. *Communicators*

3. *Budowniczowie* (oryg. Builders) (**zdjęcia:** Stuart Dunn, **producent/ reżyser:** Dan Slee)

* Bobry – wytrzymałe konstrukcje z tanich, odnawialnych surowców, łączenie materiałów (dr Gerald U. Müller; symulacja kanału wodnego), samoostrzące się zęby
* Pająki – sieci z różnych rodzajów jedwabiu w zależności od potrzeb, ich wytrzymałość i elastyczność (prof. Fritz Vollrath) pająk żyjący pod wodą: topik
* Piesek preriowy – system korytarzy ze *stanowiskami nasłuchowymi* i kominy służące wentylacji
* Bambusowiec (tłum. jako szczur bambusowy) – zdobywanie pożywienia w tunelach, bez wychodzenia na niebezpieczną dżunglę
* Golec – komory o różnorodnym przeznaczeniu, przystosowanie szczególnie przedniej części ciała do kopania; Paige Bwye opowiada o opiece nad nimi w Zoo Bristol, m.in. o wolnym metabolizmie i rozbudowanej strukturze społecznej

* Ogrodnik brunatny – kwestia estetyki i perspektywy wymuszonej w budowaniu
* Zeberka zwyczajna – budowa udanego gniazda jako umiejętność nabyta, niezaplanowana z góry, dopasowana do otoczenia: badania prof. Susan Hillier
* Pszczoły – komórki na miód budowane z najwłaściwszej ilości wosku, symetrycznie i pod niewielkim kątem – by zapobiec wylaniu miodu
* Bionika – architekt Michael Pawlyn przedstawia budynki inspirowane naturą w Eden Project (mikrostruktura muszli uchowca, lekka i sztywna szklana gąbka, dom pobierający chłodne powietrze z gruntu – jak kopce) i korzyści płynące ze stosowania takich rozwiązań
* Termity – pobieranie stałej temperatury z wnętrza ziemi, budowa ogromnych (w stosunku do rozmiaru zwierząt) konstrukcji bez przygotowań, z błota i wody
* Struktury do snu – prof. David Samson badał pod tym kątem orangutany. Ustalił, że dostosowywanie przez naczelne środowisk do spania znacznie poprawia jakość ich snu, co przyczynia się do wzrostu inteligencji. Umożliwiając osobnikowi spędzenie jednej nocy w *ludzkim* łóżku, wykrył u gatunku fazę REM i znaczną poprawę w wykonywaniu zadań myślowych. Możliwe, że właśnie jakość snu przyczyniła się do wyodrębnienia naszego gatunku

4. *Social Networkers*

5. *Con Artists*

6. *Podróżnicy* (oryg. *Travellers*) (**zdjęcia:** Nigel Bradley, Robin Smith, Stuart Donn; **producent/ reżyser:** Jim Turner) *spr inf w napisach*

## Wersja polska

**opracowanie:** Toya Studios
**tekst:** Remigiusz Fladrowski
**czytał:** Grzegorz Widziszewski

imdb