Megan Harries

**Un o gymeriadau gwreiddiol Cwmderi. Cyn berchennog y Deri Arms, a chyn wraig i Cliff James a Reg Harries. Mam Gareth Wyn a Rhian Haf.**

Bu Megan yn briod am flynyddoedd â Cliff James, y tafarnwr lleol. Roedd Megan a Cliff yn aml yn ngyddfau'i gilydd, a Megan yn credu fod cliff yn cael perthynas gyda menyw arall. Pan ddychwelodd Nerys Cadwaladr o Ganada i'w bro enedigol credai Megan mai hi oedd dynes arall Cliff. Buan, fodd bynnag, y sylweddolodd ei bod yn camgymryd.

Er mwyn cieiso achub eu priodas penderfynodd Cliff a Megan geisio mabwysiadu plentyn. Casant help i'r perwyl hwn gan Dewi Roderick ac o fewn ychydig fisoedd cyrhaeddodd bachgen i'w fabwysiadau, a dyma gyflwyno Gareth Wyn.

Yn 1976 derbyniodd Megan lythyr dienw yn dweud fod Cliff yn cael affêr gyda Nerys. Teimlai'r ddau yn euog gan eu bod wedi cusanu un noson.

Daeth Olwen Owen, mam Megan yn ymwelydd cyson i Gwmderi. Ar un arhosiad, ystyriodd werthu ei chartref yn y Gogledd a rhoi ei arian yn y Deri. Nid oedd Cliff a Megan yn hapus iawn ynglyn â hyn.

Pan oedd Megan yn disgwyl Rhian Haf bu farw Cliff yn ddisymwth gan ei gadael yn weddw ifanc gyda dau o blant. Penderfynodd Megan bod rhedeg y Deru yn ormod o faich. Caeodd y lle a'i roi ar y farchnad. Daeth prynwr yn fuan a darganfu Megan ar ôl gwerthu mai Nerys oedd perchennog newydd y Deri.

O dipyn i beth datblygodd carwriaeth rhyngddi hi a Reg Harries ac wedi iddynt briodi yn gynnar yn 1982 dychwelodd Megan i'r Deri Arms. Ar y cyfan roedd ei phriodas hi a Reg yn un hapus, felly hefyd eu blynyddoedd yn y Deri.

Pan agorodd Nerys a Dewi fragdy, daeth Reg a Megan yn bartneriaid yn y fenter.

Symudodd ei mam i'r ardal yn barhaol yn 1985 pan ddaeth i fyw yn Brynawelon. Cafodd ei dal yn dwyn mewn archfarchnad, ac er i'r cyhuddiad yn ei herbyn gael ei ollwng bu'r prfoiad yn ofid mawr i Megan.

Bu ffraw fawr rhwng Reg a Mrs Owen wrth iddi hi a Megan drefnu fod Gareth Wyn yn derbyn addysg breifat yn Ngholeg Caeron. Gorfodwyd Reg i gyd-fynd â'u cynlluniau a chafodd ei ddiarddel o'r Blaid Lafur am ei drafferth.

Dechreuodd pethau suro rhwng Reg a Megan pan ddangosodd Megan ychydig gormod o ddiddordeb yn Arwel Pritchard, un o athrawon Gareth Wyn. Roedd y ddau yn gweld ei gilydd yn rheolaidd ac er nad oedd y berthynas yn un rywiol daeth Megan yn agos iawn at fod yn anffyddlon i Reg. Pan daeth Reg i wybod am y berthynas hon bu pethau'n anodd rhyngddynt am gyfnod, ond maddau i Megan wnaeth Reg yn y pen draw.

Bu farw ei mam tra oedd Megan i ffwrdd ar daith efeillio i Llydaw. Beiai Megan ei hunan am fynd dramor.

Yn 1990 daeth dynes ddieithr i aros i'r Deri. Er annifyrrwch i Megan roedd ganddi ddiddordeb anghyffredin yn Gareth Wyn. Yn y diwedd datgelodd Jane Leonard mai hi oedd mam naturiol Gareth.

Wedi i Reg gael trawiad ar y galon dydd Nadolig 1991, mynnodd Megan fod rhaid i'r teulu adael y Deri. Cynlluniodd i godi ty newydd, Dôl y Felin - ty oedd y tu hwnt i ddaliadau sosialaidd Reg. Dywedodd wrth Megan o flaen llygad-dystion fod yn rhaid iddi ddewis rhyngddo fe a'r ty. Surodd eu perthynas, ond wrth i Reg ddyheu am fod yn berchen Pwll Bach, gwelodd Megan ei chyfle i ailadfer eu perthynas.

Buddsoddodd ei harian yn y fenter er mwyn gwneud yn siwr fod Reg yn hapus, ond wrth i Reg dreulio'i amser yn y pwll pellhau wnaeth ef a Megan. Cytunodd Megan mai'r peth gorau i'r ddau fyddai gwahanu.

Aeth Megan yn lloerig pan ddarganfu'n ddiweddarach for Reg yn cael perthynas gyda'r gyfriethwraig ifanc, Elen Cullen, a dechreuodd ddial ar Reg drwy dynnu ei harian o fenter Pwll Bach. Llwyddodd Doreen Bevan yn y diwedd i'w darbwyllo mai cangymeriad fyddai dinistriol holl fywyd Reg.

Er i Megan feddalu wedi hynny, a bod llygedyn o obaith y gallai ei pherthynas hi a Reg aildanio, penderfynodd yn gynnar yn 1995 i droi ei chefn ar Gwmderi a dychwelyd i'r Gogledd i weithio i fudiad elsuennol.

Dychwelodd i Gwnderi am ymweliad yn 1996, a chyhoeddodd ei bod yn bwriadu priodi Arwel Pritchard wedi iddynt ailgynnau tân ar hen aelwyd.

Bu ymweliad arall i Gwmderi yn 2002 pan gafodd Rhian Haf ei herwgipio, ac eto yn 2003 yn dilyn angladd Reg. Yn ystod y cyfnod hyn bu Megan yn byw yn Llandudno ac yn gweithio gydag elusen Apêl Maenan, sy'n cynorthwy pobol fregus yn y gymdeithas, ac ei'i dyrchafwyd i rôl rheolwraig canghennau de Cymru.

Dychwelodd i Gwmderi yn 2011 ac aros yn llety gwely a brecwast Eileen yn Mhenrhewl. Er mwyn gwarchod buddiannau Rhian Haf y daeth yn ôl yn wreiddiol, ond arhosodd i sefydlu siop Apêl Maenan, a chynnig cymorth i bobol anghenus yng Nghwmderi.

Fe'i hanrhydeddwyd ag OBE am ei gwaith elusennol, a chafodd drip i Lundain yng nghwmni Mark Jones i gwrdd a'r frenhines. Mae hi'n noddi sawl menter yn cynnwys Antur Cwmderi a'r Gegin Gawl, a rhoddodd sêl ei bendith ar weithgarwch Siôn yng Nghapel Bethania.

Cafodd ei thwyllo yn ariannol gan Gethin, er mawr siom iddi.