Alegoria nastawienia do świata

**Alegoria nastawienia do świata -** przedstawienie w literaturze, w sztukach plastycznych (obraz, zdjęcie, rzeźba), w gatunkach teatralnych i filmowych, postawę człowieka wobec otaczającego świata, a także schematy interpretacji wydarzeń historycznych, współczesnych i przyszłych.

## Szklanka wody

Jedną z alegorii postawy człowieka jest szklanka wody. Jeśli poziom wody w szklance osiąga połowę objętości naczynia, można ten stan interpretować dwojako: jako szklankę do połowy pełną i szklankę do połowy pustą. Powszechnie znany w języku polskim jest związek frazeologiczny w dwóch formach: "ktoś widzi szklankę do połowy pustą", lub: "ktoś widzi szklankę do połowy pełną". Oznacza to postawę pesymistyczną lub postawę optymistyczną. Pesymista w postrzeganiu rzeczywistości dostrzega najpierw negatywy, wady obiektów. Optymista widzi pozytywy, zalety obiektów. Te dwie postawy różnią się sposobem wartościowania elementów rzeczywistości - obserwator może nadawać wydarzeniom i zjawiskom znaczenie pozytywne lub negatywne.

## Trzech ludzi na torach

Znane są różne wersje alegorii "Trzech ludzi na torach". We wszystkich wersjach bohaterami są: pesymista, optymista, realista i maszynista, a miejsce akcji to tunel kolejowy. Tunel jest spostrzegany przez bohaterów w różny sposób: pesymista widzi ciemność, optymista widzi światło w tunelu, realista widzi nadjeżdżający pociąg, a maszynista widzi trzech ludzi na torach.

Alegorię "Trzech ludzi na torach" można interpretować jako zamknięcie się w swoim sposobie widzenia świata. Optymista i pesymista nie dostrzegają zagrożenia, natomiast realista jest świadomy zagrożeń, ale nie reaguje. Ograniczenie się na własnej perspektywie kończy się tragicznie. Poprawne postrzeganie rzeczywistości jest bardzo ważne (realista ma szansę na reakcję), ale nie jest wystarczające. Potrzebna jest wymiana informacji i przetwarzanie informacji, oraz działanie, reakcja. Tylko maszynista działa - jest w ruchu. Trzej bohaterowie są statycznymi obserwatorami rzeczywistości, którzy nie wykorzystują informacji, nie podejmują głębszej analizy oraz pozostają bezczynni. Zakończenie alegorii jest otwarte - możemy spodziewać się, że realista zejdzie z torów, ratując życie. Optymista i pesymista prawdopodobnie zginą, z tą różnicą, że optymista umrze szczęśliwy, a pesymista zakończy życie w uczuciu cierpienia.

## Postawa odbioru rzeczywistości a motywacja

Trwają badania nad wpływem sposobu postrzegania rzeczywistości na mobilizację do działania. Można się spodziewać tego, że optymiści chętniej będą realizować swoje marzenia, pragnienia i cele, ponieważ będą wierzyli w powodzenie swoich działań. Według innej hipotezy działania podejmowane przez realistów będą bardziej efektywne. Optymista może popełniać błędy postrzegania, których istotą jest nadawanie rzeczom, wydarzeniom, zjawiskom i działaniom wyższej wartości, niż one posiadają w rzeczywistości. Realista nie jest narażony na popełnianie tych błędów poznawczych aż na takim poziomie.

## Netografia

1. https://sjp.pwn.pl/slowniki/alegoria.html
2. http://www.nauklove.pl/szklanka-polowie-pusta-pelna/
3. http://badania.net/kiedy-lepiej-widziec-szklanke-w-polowie-pelna-a-kiedy-w-polowie-pusta/
4. https://demotywatory.pl/2491191/A-maszynista-widzi-trzech-debili-na-torach