Utwory obowiązujące na maturze

**Utwory literackie (epickie i dramatyczne) poznawane w całości (na egzaminie maturalnym obowiązuje znajomość całego utworu):**

1) Jan Parandowski, *Mitologia*, część I *Grecja*;

2) Sofokles, *Antygona*;

3) Jan Kochanowski, *Odprawa posłów greckich*;

4) William Szekspir, *Makbet*;

5) Molier, *Skąpiec*;

6) Adam Mickiewicz, *Konrad Wallenrod*; *Dziady* cz. III;

7) Juliusz Słowacki, *Kordian*;

8) Bolesław Prus, *Lalka*;

9) Eliza Orzeszkowa, *Gloria victis*;

10) Henryk Sienkiewicz, *Potop*;

11) Fiodor Dostojewski, *Zbrodnia i kara*;

12) Stanisław Wyspiański, *Wesele*;

13) Stefan Żeromski, *Przedwiośnie*;

14) Tadeusz Borowski, opowiadania: *Proszę państwa do gazu*, *Ludzie, którzy szli*;

15) Gustaw Herling-Grudziński, *Inny świat*;

16) Hanna Krall, *Zdążyć przed Panem Bogiem*;

17) Albert Camus, *Dżuma*;

18) George Orwell, *Rok 1984*;

19) Sławomir Mrożek, *Tango*;

20) Marek Nowakowski, *Raport o stanie wojennym* (wybrane opowiadanie); *Górą Edek* (z tomu *Prawo prerii*);

21) Jacek Dukaj, *Katedra* (z tomu *W kraju niewiernych*);

22) Andrzej Stasiuk, *Miejsce* (z tomu *Opowieści galicyjskie*);

23) Olga Tokarczuk, *Profesor Andrews w Warszawie* (z tomu *Gra na wielu bębenkach*).

**Utwory literackie (epickie i dramatyczne) poznawane w całości (na egzaminie maturalnym obowiązuje znajomość całego utworu):**

1) William Szekspir, *Hamlet*;

2) Juliusz Słowacki, *Lilla Weneda*;

3) Zygmunt Krasiński, *Nie-Boska Komedia*;

4) realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (Honoré de Balzac, *Ojciec Goriot*, lub Charles Dickens, *Klub Pickwicka*, lub Mikołaj Gogol, *Martwe dusze*, lub Gustaw Flaubert, *Pani Bovary*);

5) Stanisław Wyspiański, *Noc listopadowa*;

6) Michaił Bułhakow, *Mistrz i Małgorzata*;

7) Stanisław Ignacy Witkiewicz, *Szewcy*;

8) Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu *Sklepy cynamonowe*;

9) Tadeusz Konwicki, *Mała Apokalipsa*;

10) Sławomir Mrożek, wybrane opowiadania.

**Utwory literackie (epickie i dramatyczne) poznawane we fragmentach (na egzaminie maturalnym nie obowiązuje znajomość całego utworu):**

1) *Biblia*, w tym fragmenty *Księgi Rodzaju*, *Księgi Hioba*, *Księgi Koheleta*, *Pieśni nad Pieśniami*, *Księgi Psalmów*, *Apokalipsy św. Jana*;

2) Homer, *Iliada* (fragmenty);

3) *Lament świętokrzyski* (fragmenty); *Legenda o św. Aleksym* (fragmenty); *Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią* (fragmenty);

4) *Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu* (fragmenty);

5) *Pieśń o Rolandzie* (fragmenty);

6) Gall Anonim, *Kronika polska* (fragmenty);

7) Dante Alighieri, *Boska Komedia* (fragmenty);

8) Piotr Skarga, *Kazania sejmowe* (fragmenty);

9) Jan Chryzostom Pasek, *Pamiętniki* (fragmenty).

**Utwory literackie (epickie i dramatyczne) poznawane we fragmentach (na egzaminie maturalnym nie obowiązuje znajomość całego utworu):**

1) Homer, *Odyseja* (fragmenty);

2) Arystoteles, *Poetyka*, *Retoryka* (fragmenty);

3) Platon, *Państwo* (fragmenty);

4) św. Augustyn, *Wyznania* (fragmenty);

5) św. Tomasz z Akwinu, *Summa teologiczna* (fragmenty);

6) Michel de Montaigne, *Próby* (fragmenty);

7) Franz Kafka, *Proces* (fragmenty).

**Na egzaminie maturalnym nie będzie sprawdzana znajomość treści wierszy:**

1) Horacy, wybrane utwory;

2) *Bogurodzica*;

3) Jan Kochanowski, wybrane pieśni, w tym: *Pieśń IX* ks. I, *Pieśń V* ks. II; *Tren IX*, *Tren X*, *Tren XI*, *Tren XIX*;

4) wybrane wiersze następujących poetów: Daniel Naborowski, Jan Andrzej Morsztyn, Mikołaj Sęp-Szarzyński;

5) Ignacy Krasicki, *Hymn do miłości ojczyzny*; wybrane satyry;

6) Franciszek Karpiński, wybór sielanek i liryki religijnej;

7) Adam Mickiewicz, *Oda do młodości*; wybrane ballady, w tym *Romantyczność*; wybrane sonety z cyklu *Sonety krymskie* oraz inne wiersze;

8) Juliusz Słowacki, wybrane wiersze, w tym *Grób Agamemnona* (fragmenty); *Testament mój*;

9) wybrane wiersze następujących poetów: Cyprian Kamil Norwid, Adam Asnyk, Jan Kasprowicz, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Leopold Staff, Bolesław Leśmian, Julian Tuwim, Jan Lechoń, Maria Pawlikowska--Jasnorzewska, Julian Przyboś, Krzysztof Kamil Baczyński, Stanisław Baliński, wybrane  wiersze z okresu emigracyjnego, Kazimierz Wierzyński, wybrane wiersze z okresu emigracyjnego, Czesław Miłosz, w tym wybrane wiersze z tomu *Ocalenie* oraz *Traktat moralny* (fragmenty), Tadeusz Różewicz, Jarosław Marek Rymkiewicz, Wisława Szymborska, Zbigniew Herbert, w tym wybrane wiersze z tomów *Pan Cogito* oraz *Raport z oblężonego Miasta*, Stanisław Barańczak, Wojciech Wencel;

**Na egzaminie maturalnym nie będzie sprawdzana znajomość treści wierszy:**

1) Jan Kochanowski, *Treny* (jako cykl poetycki);

2) Cyprian Kamil Norwid, *Bema pamięci żałobny – rapsod*; *Fortepian Szopena*; *Czarne kwiaty* (fragmenty); *Promethidion* (fragmenty);

3) wybrane wiersze następujących poetów: Józefa Czechowicza, Tadeusza Gajcego, Mirona Białoszewskiego.

## **Lektury inne na maturze 2023 r.**

**POZIOM PODSTAWOWY:**  powojenna piosenka literacka – wybrane utwory Jacka Kaczmarskiego oraz Agnieszki Osieckiej.

**POZIOM ROZSZERZONY:** Wybrane eseje następujących autorów: Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Zbigniewa Herberta, Zygmunta Kubiaka, Jarosław Marek Rymkiewicz (co najmniej po jednym utworze).