Code Lyoko

***Code Lyoko*** (en occitan ***Còdi Lyoko***) es una seria animada francesa creada per Thomas Romain e Tania Palumbo ľan 2003, produsida per Antefilms a la sason 1 e per MoonScoop dempuèi la sason 2 fins a la darrièra, en associacion amb France 3 e Canal J. La seria utiliza ľanimacion convencionala per representar lo mond real, e ľanimacion CGI 3D dins un mond tridimensional nomenat Lyoko.

## Argument

Una entitat digitala dolenta (un virus), nomenada **XANA**, pren possession del contraròtle ďun superordinator, e ataca dins lo mond virtual de **Lyoko** creat per Franz Hopper, un ancian professor de sciéncias e de mai lo paire ď**Aelita**, e vòl dominar lo mond. Ataca lo mond real en ensajant aucir de personas en activant las tors, generalament solament una, qu’agisson coma ligams dins lo mond real. Lo grop Lyoko conformat pels personatges **Ulrich Stern**, **Odd Della Robbia** e **Yumi Ishiyama**, lor cal se virtualizar en dintrant a unes escanèrs dins la fabrica, per ajudar Aelita a trobar la tor activada de las tors escampilhadas suls cinc sectors de Lyoko: Polar (Gèl), Desèrt, Bòsc, Montanhas e Sector 5, del temps que **Jeremie Belpois** se carga de detectar de monstres, los guidar en lo camin e los ajudar dempuèi la fabrica. A Aelita li cal desactivar la tor en dintrant e en picant lo còdi Lyoko e aital poder deténer ľatac de XANA contra lo mond real; alavetz lo superordinator (en dependent de còps de la magnitud de ľatac) pòt tornar enrè dins lo temps moments abans de ľatac (aquel fach o mena a tèrme Jeremie), en daissant que degun (a ľexcepcion del grop Lyoko) pòsca remembrar qui que siá dels eveniments qu’arribèron, aiçò es a causa que son las unicas personas que s’an escanejat amb los escanèrs. Per complicar la situacion, lor cal far aiçò mentre s’asseguran que degun morisca (pr’amor que lo tornar enrè dins lo temps pòt pas tornar qualqu’un a la vida), gardar en secrèt lors aventuras e tractar que degun descobrisca Lyoko ni los interiors de la fabrica, en fasent aqueles joves escolans normals e a ľencòp guerrièrs dins un mond virtual.

### Preludi: XANA se desvelha

Aqueles episòdis consistisson basicament en un extra de la sason 3. Son dos episòdis qu’en realitat es sonque un mas se dividís en doas parts.

En aqueles episòdis se mòstra coma se coneisson los personatges. Al principi se pensava qu’Aelita se sonava Maia, mas quand dintra per desactivar la tor remembra lo sieu nom real, pr’amor qu’o aviá desbrembat. Tanben Yumi es introdusida coma la nòva, coneis Ulrich en classa de lucha. Ela li ganha que causa qu’Ulrich s’empipe e se’n va sens se’n donar comjat. Sissi èra en part de ľequipa, mas aviá paur ďanar a Lyoko, e doncas, al pas s’escanejar, èra pas immune als retorns al passat e o aprofechèron per ľeliminar del grop per pas èsser de confiar.

### Sason 1

La primièra sason de la seria a pauc desvolopament, amb las unicas revelacions vertadièras que son fachas a la fin. La rèsta dels episòdis sembla èsser sustot de farciment. Fins a la fin, cada episòdi consistís que lo grop descobrís un atac, lo detenon, e fan lo retorn dins lo temps. Autres arguments segondaris son compreses, per exemple lors relacions ľun amb los autres e ďautres escolans e professors dins ľescòla Kadic. Pendent tot aquò, Jeremie trabalha dins un programa per materializar Aelita per apagar lo superordinator amb seguretat. El desvolòpa fin finala las mesuras del programa en la fin, mas XANA ensaja manténer Aelita ligada al superordinator, e indirèctament a Lyoko.

### Sason 2

La segonda sason, en contrast amb la primièra, es mai enfocada, e mai se una porcion decenta dels episòdis es de farciment. Ľanimacion es mai realista e detalhada, e las personalitats de Jim e de Sissi an cambiat perceptiblement, e mai se qualques tralhas de lors vièlhas personalitats existisson en una cèrta forma.

En lo començament de la segonda sason, Aelita viu sus la Tèrra e arriba a ľinternat jol nom ďAelita Stones en se presentant coma cosina ďOdd, en usant un certificat de naissença creada per Jeremie. Un nòu programa ďexploracion creat per Jeremie atenh qu’Aelita aja de besonh pas demorar sus Lyoko per saber s’i a activitat de XANA. Aelita comença a aver de visions ďuna vida qu’ela supausadament jamai visquèt, que mòstran un òme nomenat Franz Hopper que pòt aver de connexions a Lyoko.

Un cinquen sector se descobrís en Lyoko, e resulta èsser lo sector ont abita XANA, ont totas las siás donadas i pòdon èsser atengudas. Al meteis temps, XANA comença a enviar un monstre en forma de medusa giganta nomenada Scyphozoa per panar la memòria ďAelita. Fin finala, se revèla ľintencion vertadièra de XANA, aital coma las originas del superordinator, de Lyoko, e ďAelita meteissa. Aelita resulta èsser filha de Franz Hopper.

### Sason 3

Dins la tresena sason, Aelita es ja liura del superordinator. XANA vòl suprimir totes los sectors de Lyoko en esperant que ľequipa aja pas accès al sector 5. En utilizant la Scyphozoa per possedir Aelita, XANA pòt ľutilizar per introdusir lo còdi “XANA” dins la tor principala de cada sector. Aiçò dona a XANA ľaccès complet al sector, e pòt après lo suprimir. Malgrat los sieus melhors esfòrces, XANA a succès fin finala a suprimir los quatre sectors. Urosament, Jeremie tròba una manièra ďaver accès al sector 5 dirèctament.

En considerant qu’eles son pas bastants contra ľenergia en aument de XANA, lo grop decidís agregar **William Dunbar** a ľequipa. Aquel demòstra èsser un error desastrós. Dins lo primièr viatge sus Lyoko, XANA, en usant la Scyphozoa atenh lo possedir. En usant William, XANA pòt facilament dominar los autres Guerrièrs de Lyoko e destruir la basa de Lyoko. Ľacte fa lo superordinator inutil. Dins lo superordinator vuèg, William se transforma en una version escura ďel, ara possedit per XANA a un gra quitament màger. Après, Jeremie atenh un messatge numerotat ďInternet de Franz Hopper, que subrevisquèt de qualque biais a la destruccion de Lyoko.

Dins aquela sason, Aelita es ja liura pel qu’a de besonh pas mai del còdi “Tèrra” per èsser materializada e obten un poder per luchar contra XANA, las bòlas ďenergia: ďesfèras que naisson de la palma de la siá man capabla de desvirtualizar los monstres de XANA ďun sol còp. Yumi a decidit segon çò que sembla acabar la relacion amb Ulrich, en preferint èsser solament ďamics.

### Sason 4

Dins la quatrena sason, Lyoko es pas entièrament destruit coma sembla. Jeremie e Aelita ensajan restaurar lo sector 5, çò que los permet contunhar lo seguiment de XANA. Lo grop a de nòus uniformes e ďarmas mai potentas. En viatjant dins la Mar digitala (la ret ďInternet) en la darrièra creacion de Jeremie, un vaissèl submergible nomenat Skidbladnir (*Skid*), lo grop se tròba una seria de “replicas”, que son ďun sol sector de la recreacion de Lyoko. Caduna ďaquelas replicas son contrarotlada per un autre superordinator, qu’es al sieu torn contrarotlat per XANA. Jeremie crèa una forma de materializar los sieus amics dins lo luòc sus la Tèrra ďaqueles superordinators amb lors capacitats intactas, çò que lor dona lo fuòc necessari per los destruir, tot a ľencòp que contunha la batalha contra William. Dins ľepisòdi 94, Franz Hopper es destruit per doas Flaçadas, segon abans qu’Aelita connectèsse amb lo sector 5 per acabar amb XANA. La sason acaba amb ľepisòdi 95, ont cadun parla de lors melhors remembres abans de desactivar lo superordinator. Aicí, Sissi descobrís tot lor secrèt, e Jeremie aprofècha per tornar enrè en lo temps per darrièr còp.

## *Code Lyoko Evolution*

***Code Lyoko Evolution*** es lo continuament oficial de Code Lyoko creat per MoonScoop, que s’estreèt lo 19 de decembre del 2012 a França, e s’agís de la cinquena sason oficiala de la seria de television francesa *Code Lyoko*.

Los personatges son interpretats per actors reales, aital coma los luòcs sus la Tèrra, mas sus Lyoko seguís ľanimacion CGI 3D. MoonScoop inicièt un pichon casting per dròlles franceses e dròllas francesas ďedats compresas entre los 14 e los 18 ans, per decidir qual interpretarà dins lo mond real los personatges de la seria. XANA tòrna a la seria. Los Ninjas son nòus enemics contrarotlats pel professor Tyron, un nòu antagonista apondut a *Code Lyoko Evolution*. N’i a un nòu territòri nomenat Cortex, una nòva replica creada pel professor Tyron qu’es connectada dirèctament amb lo superordinator. Lo sòl ďaquel territòri es compausat ďelements que se connèctan als moduls entre eles per formar lo panorama mondial. Aquel sòl càmbia, e los Guerrièrs de Lyoko auràn de besonh un nòu veïcul: lo Megapod. Se composa de fòrça aisses e tuèus qu’environan una pichona replica planetària, lo nuclèu de Cortex. Dins aquel sector Aelita tròba de pistas de la siá maire, Anthea, ont la tòrna trobar après fòrça temps, mas s’arriban pas a veire en persona. Una autra de las grandas novetats es que i a una setena protagonista nomenada Laura Gauthier.

## Ligams extèrnes

* *Code Lyoko* sus la Wikipèdia en occitan
* Web oficial amb fòrça informacion de la seria (en francés e en anglés)