ორკები

ორკები სამყაროს შუა მიწების ნაკლებად ნაყოფიან სტეპებზე სახლობენ, კონკრეტულად კი დორკუზის მიწებზე. ისინი ადამიანებზე და ჯუჯებზე შედარებით მოქნილები და ძლიერები არიან, აქედან გამომდინარე მაღალი ბრძოლისუნარიანობის გამო თავიანთი რეგიონების დომინანტებად ითვლებიან.

ორკები ოდითგანვე ცნობილი არიან როგორც კარგი მეომრები და მათ ხშირად ნახავთ როგორც ადამიანთა სამეფოების დაქირავებულ რაზმებში. ორკების საყვარელი იარაღია მრავალფუნქციური ნაჯახი და მოხრილი მძიმე იატაგანი, რადგან ხელჩართულ ბრძოლას ანიჭებენ უპირატესობას, დიდი ღონისა და ჩასკვნილი აღნაგობის გამო.

## ისტორია

უხუცესები ყვებიან, რომ უხსოვარ დროში, ცეცხლის წვიმაზე ბევრად ადრე, ორკები ჩრდილოეთში ცხოვრობდნენ. ის ქვეყანა დორკუზისგან განსხვავებული იყო, უღრანი ტყეებით დაფარული მთების ჩრდილოეთი მხარე ყინულოვანი ზღვისკენ ეშვებოდა, სამხრეთით კი ვრცელი ტრამალები იყო გადაჭიმული. ამ ტრამალებზე ცხენოსანი ადამიანები ცხოვრობდნენ, რომლებიც ისრის მარჯვე სროლით გამოირჩეოდნენ. ორკებს მათთან ხშირად ჰქონდათ ომი, თუმცა ზავის დროს ვაჭრობასაც აჩაღებდნენ. ყინულოვანი ზღვა მდიდარი იყო თევზით. გაზაფხულზე კი ორკები გრძელ ბრტყელძირიან ნავებში სხდებოდნენ და ვეშაპებზე სანადიროდ გადიოდნენ.

შემდეგ კი მთებმა გაიღვიძეს და ცეცხლისა და დამდნარი მიწის ამოფრქვევა დაიწყეს. ეს ამოფრქვევები მრავალ წელს გაგრძელდა და საბოლოოდ, მთელი ის მხარე ცხოვრებისთვის გამოუსადეგარი გახდა. ორკებმა გადაწყვიტეს ახალი მიწები ეძებნათ. ნაწილი აღმოსავლეთისკენ წავიდა, მაგრამიქაური ადამიანები მათ ბრძოლით დახვდნენ და გაანადგურეს. ნაწილმა კულან შანის მთები გადაიარა და მის სამხრეთით გადაშლილ ტყეებს მიაშურა. სადღეისოდ, ამ ნაწილის შესახებ დორკუზში არაფერი იციან.

ორკების მთავარმა ნაწილმა კი სამხრეთს მიაშურა, ტრამალები და უდაბნოები ზოგან ვაჭრობით, ზოგან კი ომით გადაიარეს, მაგრამ დასახლება არსად უცდიათ, რადგან აქაური ადამიანები უცხოებისადმი ცუდად იყვნენ განწყობილი და ორკებმა ამჯობინეს უფრო თავისუფალი მიწები ეძებნათ. ბოლოს კი ვიწრო ზღვას მიადგნენ. აქაური მმართველები სიხარულით დათანხმდნენ გემებით დახმარებას, როცა გაიგეს, რომ ორკებს ზღვის გაღმა სურდათ გადასვლა. სამხრეთ ნაპირზე გადასულმა ორკებმა აღმოაჩინეს, რომ ეს მხარე სამშობლოს მსგავსი იყო. გაშლილ ტრამალებს მაღალი მთები ენაცვლებოდა, ზღვაში კი წელიწადში ორჯერ ვეშაპების შადრევნები ჩანდა. და რაც მთავარია, აქ არავინ სახლობდა. ორკებმაც გადაწყვიტეს, ახალი კერა აქ გაეჩაღებინათ. ამ მხარეს დორკუზი, ანუ ორკების მიწა დაარქვეს.

დროის გასვლასთან ერთად, ორკები მრავლდებოდნენ და სულ უფრო მეტ ადგილს იკავებდნენ, სანამ მთელი ტრამალი მათ საკუთრებაში არ მოექცა. დასავლეთით ორკების მხარეს რკინის მთები საზღვრავდნენ, აღმოსავლეთში კი ორკებმა ციცაბო ზღუდემდე მიაღწიეს, თუმცა მთების სიღრმეში აღარ შესულან, რადგან მთაგრეხილის ძირითადი ნაწილი შიშველი კლდეებია და საცხოვრებლად არ ვარგა.

დორკუზის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილის ტყეებში ორკებს გობლინების სავაჭრო დასახლებები დახვდათ. ეს ხალხი აქ უხსოვარი დროიდან ცხოვრობდა და ხელოსნობითა და ვაჭრობით იყო დაკავებული. ორკებმა და გობლინებმა იმთავითვე კარგად გაუგეს ერთმანეთს და ისიც დაინახეს, რომ მეტად სასარგებლო თანამშრომლობის გაწევა შეეძლოთ. ვაჭარ-ხელოსანი გობლინები და მეჯოგე-მეომარი ორკები ძალზე საჭირო აღმოჩნდენ ერთმანეთისთვის და რამდენიმე თაობის მშვიდობიანი თანაცხოვრების შემდეგ, საბოლოოდ ერთ ხალხად გაერთიანდნენ. სიმარტივისთვის ამ ხალხს ყველა უბრალოდ ორკებს ეძახის.

## ცხოვრების ტიპი

ერთიანი სახელმწიფოს შექმნაზე ორკებს არასოდეს უფიქრიათ. მათ სავსებით აკმაყოფილებთ გვაროვნული / კლანური წყობა და დაქსაქსულ ტომებად მომთაბარეობენ ტრამალებსა და ტყეებში. გობლინები ძირითადად ტყეებში ცხოვრობენ, თუმცა ტრამალზეც აქვთ რამდენიმე ცნობილი დასახლება.

მას შემდეგ, რაც რკინის მთებში ჯუჯები დასახლდნენ, მათთან ბრძოლა ორკების ერთ-ერთ მთავარ საგმირო საქმედ იქცა. ამ ომში გადამწყვეტი უპირატესობის მოპოვებას ვერცერთი მხარე ვერ ახერხებს. ორკებს უჭირთ ჯუჯების შეუვალი სიმაგრეების აღება, ჯუჯებს კი გაშლილ ტრამალებში ორკების დევნა არ შეუძლიათ.

თუმცა, ომებს ზავი მოჰყვება ხოლმე და ვაჭართა ქარავნებიც კვლავ უბრუნდებიან  უზანდასა და ალმორაკს შორის გაჭიმულ გზებს, გობლინებიც ხელების ფშვნეტით ხვდებიან ახალი სარფის შესახებ ცნობებს.

დორკუზის ტრამალებში ორკებმა ძალზე ზორბა ველური ცხენების ჯოგები აღმოაჩინეს, რომლებიც მოიშინაურეს და ახლა სწორედ მათზე ამხედრებული დადიან სალაშქროდ თუ სამოგზაუროდ. ამ ჯიშის ცხენს დარუდი ჰქვია და სწორედ მისგან გამოიყვანეს დასავლელმა რაინდებმა თავიანთი ზორბა საბრძოლო ცხენები.

   ზეციური ცეცხლის დღე ორკებს ნაკლებად შეეხო, რადგან მათ არ გააჩნიათ დიდი ქალაქები და დამუშავებული მიწები. თუმცა, ეს დღე, მსოფლიოს სხვა მხარეების მსგავსად, დორკუზის მეხსიერებაშიც ღრმად ჩაიბეჭდა.

## მმართველობა და თანაცხოვრება

ორკების ძირითადი ნაწილი ტრამალზე არჩევს ცხოვრებას. მეზობლებთან ურთიერთობა ორკებს, ისევე როგორც ყველას, ცვალებადი აქვთ. ისინი ხშირად იკრიბებიან ურდოებად, ირჩევენ დიდ ბელადს და თავს ესხმიან ჩრდილოეთისკენ მცხოვრებ ადამიანთა სამეფოებს. ხანდახან მათ ტყის ბინადრებიც უერთდებიან ხოლმე. წარმატების შემთხვევაში, ბელადის სახელზე სიმღერები და ლექსები იწერება და მისი დიდება თაობებს გადაეცემა. წარუმატებლობის შემთხვევაში, ბელადი როგორც წესი მტერს აკლავს თავს, რათა შერცხვენილი არ დაბრუნდეს სამშობლოში, ხოლო თუკი მას სულმოკლეობამ სძლია და ბრძოლაში სიკვდილი არ მოისურვა, დორკუზში ვეღარ დაბრუნდება, რადგან მას აუცილებლად მოკლავენ.

საზოგადოებრივი წყობა ორკებს გვაროვნულ-თემური აქვთ. ყველაფერს წყვეტენ უხუცესები. ორი მთავარი ღირებულება თავისუფლება და მამაცობაა. ორკები დიდ პატივს სცემენ ძალასაც, მაგრამ ამბობენ, რომ თუ ძალას მამაცობა და თავისუფლება არ ახლავს, ის კარგს არაფერს მოიტანს. ორკის მიერ სხვა ორკებზე გაბატონების მცდელობა ძალიან მძიმედ აღიქმება და ასეთ ძალაუფლების ჟინით შეპყრობილ ორკებს თემი თავად უსწორდება ხოლმე. თუმცა ყოფილა შემთხვევები, როდესაც რომელიმე ორკს მოუპოვებია დიდი გავლენა, რამდენიმე ტომიც კი გაუერთიანებია თავისი თუღის ქვეშ, მაგრამ ასეთ დროს ყოველთვის იკრიბებოდა დანარჩენ ტომთა გაერთიანებული ურდო და არჩეული ბელადის მეთაურობით ესხმოდა თავს ამგვარ ახლადშექმნილ კავშირს.

ამგვარი თითქოსდა ერთიანობის მიუხედავად, ორკთა ტომებში ხშირია შიდაომები და მარბიელი თავდასხმები.

## რწმენა და რელიგია

ორკებს მრავალფეროვანი ფოლკლორი და რელიგიური ხედვები აქვთ. ორკები პატივს ცემენ როგორც ბუნების ძალებს, ისე ტოტემებსა და კონკრეტულ ღმერთებს.

### ღმერთები და ორკთა წარმოშობა

ორკების თქმულებების მიხედვით, ორკები ნულგამ შექმნა. ნულგა ქარის ღმერთია და ღრუბლებში ცხოვრობს. მან ტრამალზე მიმობნეულ ქვებს თავისი სული შთაბერა და გააცოცხლა. ასე გაჩნდენ ორკები.

როცა პირველმა ორკებმა პირველი ცეცხლი დაანთეს და პირველი ფერხული ჩამოუარეს კოცონთან, მათი სიმღერისა და ცეკვისგან გაჩნდა სიცილისა და მხიარულების ღმერთი შახტუ.

როცა ორკებმა პირველად გამართეს ბრძოლა ერთმანეთში,გაჩნდენ ტყუპი ღმერთები, მორკი და ბორკი. ორივე მათგანი ომის ღმერთია და განსაკუთრებული
პატივისცემით სარგებლობენ თავიანთ ერში. მორკი უფრო ცბიერი და ბოროტია, მას უფრო სისხლისღვრა იზიდავს და თავისი წყალობით დაუნდობელ, მარბიელ მეომრებს აჯილდოვებს. ბორკი უფრო გულღია და კეთილია და ფალავნობა და საგმირო საქმეები უყვარს. მისი წყალობაც, შესაბამისად ფალავნებსა და დიდსულოვან გმირებს ხვდებათ. ორკების მთავარ ღვთაებათა შორის არის ასევე მიწის ღმერთი, რომელსაც უბრალოდ მიწაბებოს ეძახიან. მას ერთნაირად ეთაყვანებიან როგორც ტრამალის, ისე ტყის ორკები და ყველა სიცოცხლის სათავედ მიიჩნევენ.

### მზე და მთვარე

იყო დრო, როცა ზეციურ ტრამალებში ვარსკვლავების გარდა არავინ ცხოვრობდა. მერე კი, ერთხელაც, გაჩნდა უჩვეულოდ დიდი ვარსკვლავი, რომლის სიკაშკაშე ბევრად აღემატებოდა სხვებს. მან გადაწყვიტა, მთელი ზეცა დაეპყრო და ომი გამოუცხადა დანარჩენებს. თავს ესხმოდა, ჭამდა და მათ ნათელს ითვისებდა. ბოლოს, იმდენი ვარსკვლავი შეჭამა, რომ მისმა სიკაშკაშემ ყველა სხვა ვარსკვლავი დაჩრდილა და აღარავინ ჩანდა ცაში მის გრადა. საგონებელში ჩავარნილმა ვარსკვლავებმა გადაწყვიტეს, თავადაც მსგავსად მოქცეულიყვნენ და ამჯერად თავადვე გაერთიანდნენ ერთ დიდ და კაშკაშა მნათობში. ასე გაჩნდა მთვარე. გამოვიდა მთვარე ცაზე და შეება მზეს და ჩააგდო ციდან მიწის ქვეშ. ცაზე კვლავ აკაშკაშდნენ ვარსკვლავები და უხაროდათ და ადიდებდნენ მთვარეს, მაგრამ ამასობაში, მზემ ჭრილობები მოიშუშა და თავად გადავიდა იერიშზე. ამჯერად ბრძოლა მზის გამარჯვებით დასრულდა და მთვარე აღმოჩნდა მიწისქვეშ. მას შემდეგ, მთვარისა და მზის ეს ბრძოლა უსასრულოდ გრძელდება. მოკვდავი არსებები ამ ბრძოლას დღე-ღამის ცვლის სახით ვხედავთ.