recursal/Fanatic-Fandom huggingface dataset:
Franciszek Ksawery Niesiołowski

**Franciszek Ksawery Niesiołowski-Korzbok** hrabia herbu Korzbok (ur. 1771 w Lachowiczach, zm. 1845 w Rybitwach) – polski generał powstania kościuszkowskiego, generał brygady armii Księstwa Warszawskiego, generał brygady Królestwa Polskiego, generał brygady powstania listopadowego, senator-kasztelan Królestwa Polskiego od 8 sierpnia 1831, poseł na Sejm w 1830. Syn Józefa Niesiołowskiego i Katarzyny z książąt Massalskich.

Już w 1788 pułkownik i dowódca 6 regimentu litewskiego piechoty. W 1792 uczestnik wojny z interwencją rosyjską. Odznaczył się w bitwie pod Brześciem. Po zwycięstwie targowiczan wziął dymisję.

Odznaczony Orderem Virtuti Militari w 1792 roku.

Działał w sprzysiężeniu insurekcyjnym i po wybuchu powstania kościuszkowskiego 1794 walczył w obronie Wilna, potem pod Sałatami i innych bitwach. Generał z awansu T. Kościuszki. Po upadku powstania pozostał poza służbą. Powrócił do niej w 1812 jako inspektor piechoty w Komitecie Wojskowym Tymczasowego Rządu Litwy. Jako generał wziął udział w wyprawie Napoleona I na Moskwę i kampanii 1813-1814.

W armii Królestwa Polskiego dowódca Brygady Piechoty, zdymisjonowany w 1817. Po wybuchu powstania 1830 ponownie w służbie jako zastępca gubernatora wojskowego Warszawy. Jako poseł z powiatu kazimierskiego województwa lubelskiego na sejm powstańczy podpisał 25 stycznia 1831 roku akt detronizacji Mikołaja I Romanowa. Krótko dowódca Brygady Piechoty – zdymisjonowany w czerwcu 1831. Aresztowany przez Rosjan podczas próby przedostania się do Prus i zesłany do Wołogdy. Po uwolnieniu w 1833 powrócił do swoich dóbr na Litwie.

Pochowany w kościele parafialnym w Rybitwach.

Był członkiem kapituły loży wolnomularskiej Rycerze Gwiazdy z loży Bracia Zjednoczeni, której był mistrzem.
Kopalnia Gabriela w Karwinie

,,Gabriela” jest jedną z najstarszych kopalń karwińskich. Założono ją w roku 1852 w Karwinie. Zajmuje obszar około 180 ha i jest połączona torem szerokotorowym o długości 1,6 km z dworcem w Karwinie, położonym na ważnym szlaku kolei koszycko-bogumińskiej, a przez swą własną bocznicę ze stacją w Średniej Suchej. Kopalnia ,,Gabriela” dzięki systematycznemu stosowaniu u siebie najnowszych zdobyczy technicznych rozwijała się bardzo pomyślnie. Jako przykład mogą posłużyć następujące cyfry: w roku 1906 załoga kopalni ,,Gabriela”, wynosząca 1375 robotników, wydobyła 282.000 ton węgla, a w roku 1929 — 1299 robotników wydobyło 557.800 ton węgla. Kopalnia ,,Gabriela” posiada 2 szyby wydobywcze o głębokości 480 m i 3 szyby wentylacyjne, w odbudowie znajduje się 8 pokładów.
Węgiel wydobywany w kopalni ,,Gabriela” jest węglem gazowym, posiadającym około 32% składników lotnych, jak również węglem o bardzo wielkiej zdolności spiekania , się. Wartość opałowa (składniki palne) powyższego węgla wynosi około 8.200 kal.
Karol Otto Kniaziewicz

**Karol Otto Kniaziewicz** herbu własnego (ur. 4 maja 1762 w Asītes (*Assieten*) w ówczesnej Kurlandii, zm. 9 maja 1842 w Paryżu) – generał dywizji Wojsk Polskich, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej, jeden z dowódców Legionów Polskich we Włoszech, twórca i dowódca Legii Naddunajskiej, uczestnik kampanii napoleońskiej, dowódca oraz głównodowodzący Powstania Listopadowego.

W latach 1774-1776 uczył się w Szkole Rycerskiej i w Szkole Artylerii. Służył w 5 regimencie pieszym koronnnym. Wojnę polsko-rosyjską 1792 roku rozpoczął w stopniu porucznika, następnie awansował na majora, jednak po bitwie pod Boruszkowcami utracił ten stopień i został ponownie porucznikiem.

Odznaczony Orderem Virtuti Militari w 1792 roku. W czasie insurekcji kościuszkowskiej służył w sztabie gen. Józefa Zajączka, ponownie w stopniu majora.Ułaskawiony przez cara Pawła I wyjechał do Włoch, gdzie w 1797 roku wstąpił do Legionów Polskich jako dowódca 1 Legii.

W marcu 1813 roku porzucił służbę u boku Napoleona. W maju 1814 roku został powołany przez króla Aleksandra do prac w Komitecie Organizacyjnym Wojskowym, jednak na skutek sporów z wielkim księciem Konstantym w grudniu wystąpił z tego Komitetu i opuścił kraj.

Po wybuchu powstania listopadowego został przedstawicielem Rządu Narodowego w Paryżu. Następnie w marcu przywrócony do czynnej służby w stopniu generała dywizji obejmuje dowództwo 2 Dywizji Piechoty, następnie w lipcu III Korpusu Piechoty a od 13 listopada 1831 stanowisko głównodowodzącego powstańczej armii. W tym tez okresie awansowany na generala broni. Po zwycięstwie powstania schorowany generał odchodzi na zasłużony odpoczynek.

Generalicja Krolestwa Polskiego XIX wiek
Prezesi Rzadu Narodowego

1. Prezesi Rzadu Narodowego
	1. Adam Jerzy Czartoryski (1830-1855)
	2. Stanisław Barzykowski (1855-1862)
	3. Aleksander Wielopolski (1862-77)
	4. Władysław Czartoryski (1877-90)
2. Szefowie wydziału finansów Rzadu Narodowego
	1. Teofil Morawski (1830-1834)
	2. Franciszek Drucki-Lubecki (1834-1846)
	3. Leon Dembowski (1846-1865)
	4. Adam Józef Potocki (1865-1872)
	5. Ludwik Wołowski (1872-1876)
3. Szefowie wydziału wojny
	1. Stanisław Barzykowski (1830-1835)
	2. Józef Chłopicki (1835-1854)
	3. Franciszek Morawski (1854-1861)
	4. Feliks Breański (1861-1880)
Kanal warecki

W latach 30stych, poza rozbudowa drog, rzad uwazniej przygladal sie pomyslowi uregulownaia rzek splawnych dla transportu rzecznego. Opierajac sie na raporcie Wawrzynca Surowieckiego (stworzonego na zyczenie hrabiego Lubienskiego) podjeto decyzje o rozpoczeciu prac na głownych szlakach.

Jednym z pierwszych byla proba polaczenia Wisly z Warta (a co za tym idzie takze z Odra). Jest to tym wazniejsze, ze przemysl ktory powstaje w kalisko-mazowieckim okregu przemyslowym wymaga lepszej siueci transportu. Z tego tez powodu nalezy polaczyc rzeki Pilice oraz Notec. Rzeka Ner, ktora wpada do Warty, płynie w bok Łeczycy o mała tylko mile od Bzury. Wykopany tutaj kanal z dwoma sluzami polaczylby wszystkie trzy rzeki. Co za tym idzie polaczylby Poznan z Warszawa.
Koszt inwestycji ustalono na 1,2 mln talarów. Jednak szybko znalazl sie kupiec chetny wyłozyc wyzej wymieniona sume w zamian za prawo (na 10 lat) do transportu zakupionego tutaj drzewa do Prus.

Druga rewolucja przemyslowa w Polsce
Zaglebie krakowskie

**Zagłębie Krakowskie** – historyczny region przemysłowy powstały w XIX wieku w zachodniej Małopolsce. Obejmował obszar galicyjskiego powiatu chrzanowskiego, który liczył 663,44 km². Obecnie są to zachodnie tereny województwa małopolskiego i miasto Jaworzno w województwie śląskim.

Zagłębie Krakowskie obejmowało następujące jednostki administracyjne:

```
Jaworzno – 96 tys. mieszkańców – największe i najludniejsze miasto Zagłębia Krakowskiego
Chrzanów – 39 tys. mieszkańców – najstarsze miasto Zagłębia Krakowskiego i siedziba ówczesnego powiatu
Trzebinia – 20 tys. mieszkańców
Libiąż – 17 tys. mieszkańców
Siersza – obecnie dzielnica Trzebini

```

## Historia

Okręg ten obejmował zachodnią część ówczesnego powiatu chrzanowskiego (Jaworzno, Trzebinia, Libiąż, Siersza, Tenczynek), na którym istniały liczne kopalnie **węgla kamiennego**, oraz **rudy cynku** i **ołowiu**. W późniejszym okresie do Zagłębia Krakowskiego zaliczano również okolice Oświęcimia.
Początki eksploatacji rud ołowiu w tym rejonie sięgają końca XIII wieku, wydobycie ołowiu (i srebra) na większą skalę rozwinięto zwłaszcza w pierwszej połowie XVI wieku. Zagłębie Krakowskie zaczęło się kształtować w początkach XIX wieku. Pierwsza kopalnia węgla kamiennego powstała w 1767 w Szczakowej, w 1792 w Jaworznie, 12 następnych w latach 1805–1815, pierwsze huty cynku w latach 1808–1811 w Jaworznie i w Sierszy, w 1823 roku było czynnych 12 kopalni galmanu. Właściwy rozwój Zagłębia Krakowskiego w końcu XIX w. wiązał się z szybkim wzrostem wydobycia węgla, które w latach 1855–1875 wzrosło z ok. 61 tys. ton, do ok. 312 tys. ton, osiągając w 1913 roku blisko 2 mln ton, produkcja cynku w latach 1875–1913 wzrosła z ok. 1,6 tys. ton do ok. 15,2 tys. ton, wydobycie rud ołowiu w latach 1870–1912 z ok. 0,6 tys. ton, do ok. 7,3 tys. ton.

## Huta Bankowa

**Huta Bankowa** – huta stali i żelaza w Chrzanowie.
Huta została zbudowana w Chrzanowie w latach 1834–1840 przez Bank Polski, od którego pochodzi jej nazwa; w 1843 przeszła pod zarząd Wydziału Górnictwa przy Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu, w 1877 – zostala sprywatyzowana. Była największym zakładem metalurgicznym w granicach krolestwa, pierwszą hutą stosującą w produkcji koks. Jej robotnicy uczestniczyli wielokrotnie w akcjach strajkowych i walkach rewolucyjnych, zwłaszcza podczas rewolucji 1905–1907 (m.in. lokaut i strajk w lipcu 1905, kierowany przez Feliksa Dzierżyńskiego).
Byla kluczowym obiektem przemyslowym rozbudowywujacego sie Wojska Polskiego

1. Lista zakladów
	1. Huta Bankowa (od 1834r.)
	2. Fabryka Narzędzi Gospodarczo-Rolniczych i Machin Przemysłowych w Krakowie (od 1851r.)
	3. Huta Borek Fałęcki (od 1905r.)

patrz: Druga rewolucja przemyslowa w Polsce
Franciszek Żymirski

**Franciszek Żymirski** (ur. 5 października 1779 w Krakowie, zm. 25 lutego 1831 w Warszawie) – generał polski, dowódca 2 dywizji piechoty, kawaler orderu Virtuti Militari.

## Życiorys

Brał udział w insurekcji kościuszkowskiej w 1794. Skończył ją w randze porucznika, co - z uwagi na brak koneksji rodzinnych i młody wiek - dobrze świadczy o zdolnościach wojskowych Żymirskiego.

Od 1797 w Legionach Polskich. Wziął udział w walkach pod Legnano, Weroną i Magnano. W latach 1803-1804 uczestniczył w wyprawie na San Domingo. W 1805 wziął udział w bitwie po Ulm. Od marca 1807 w randze podpułkownika. Wziął udział w oblężeniu Grudziądza. Za udział w kampanii 1807 otrzymał krzyż Virtuti Militari. W wojnie z Austrią w 1809 walczył w bitwie pod Raszynem. Za zasługi dostał awans na majora pułku oraz dowództwo twierdzy częstochowskiej. W 1811 awansowany został na stopień pułkownika i nominowany na dowódcę pułku stacjonującego w Zamościu.

Awans do stopnia generała brygady otrzymał w czerwcu 1817, a na generała dywizji w 1830. W tym samym roku został Nagrodzony Znakiem Honorowym za 30 lat służby. Odznaczony Orderem Świętego Stanisława II klasy w 1819 roku.

W noc listopadową 1830 wyprowadził swój pułk gwardii na plac apelowy i czekał na ukonstytuowanie się władz powstańczych. Nie zezwolił podwładnym na aktywne wystąpienie po stronie powstańców, ale jednocześnie odmówił Konstantemu użycia pułku do tłumienia powstania. W bitwie o Olszynkę Grochowską dowodził 2 Dywizją Piechoty, broniącą kluczowej pozycji. Dywizja poniosła ogromne straty, ale przez wiele godzin powstrzymywała gwałtowne ataki rosyjskie. W czasie krwawego boju gen. Żymirski został śmiertelnie ranny (kula armatnia oberwała mu ramię.

Według lokalnej tradycji gen. Żymirski zmarł przy krzyżu na rozwidleniu ówczesnej Szosy Brzeskiej (obecna ul. Grochowska) i drogi do Gocławia (ul. Grenadierów), stąd prostopadła do Grochowskiej ul. Międzyborska miała go do 1950 za swojego patrona.
6 Batalion Strzelców Celnych

Po nieudanej próbie zorganizowania legionu niemieckiego w łódzkim okręgu przemysłowym Roch Kożuchowski, nie zrażony niepowodzeniem, wystąpił z inicjatywą utworzenia w powiecie łęczyckim oddziału ochotniczego "strzelców celnych" na co uzyskał zgodę ministra wojny. W lutym, będąc komendantem placu m. Łęczycy przystąpił do formowania w tym mieście kompanii. Zaczątkiem kompanii stali się ochotnicy z niedoszłego do skutku legionu niemieckiego. Werbunek przeprowadzono przede wszystkim wśród służby leśnej i polskiej czeladzi fabrycznej. Dobierano ludzi obeznanych i umiejących władać bronią palną, co pozwoliło Kożuchowskiemu na sformowanie oddziału z samych wyborowych strzelców.
W pierwszych dniach marca oddział był gotów do wymarszu. Uzbrojony w broń palną, przeważnie pochodzenia prywatnego, opuścił Łęczycę udając się w woj. płockie. Początkowo został wcielony do korpusu gen. Jana U mińskiego, a następnie połączony z oddziałem partyzanckim kpt. Zaliwskiego i 25 marca skierowany do Przytyczy, celem przeprowadzenia między Bugiem a Narwią, w terenie lesistym, wojny partyzanckiej przeciw liniom komunikacyjnym Dybicza. Dalsze losy partyzantów Kożuchowskiego związane są z działaniem Zaliwskiego na Litwie.
La Coalicion Del Terror

**La Coalition Del Terror**, also abbreviated as **LCDT,** was a Minecraft Wrestling stable, known for their formation in NGPW. The stable's founding member was Kenah before recruiting Jacob, Frost, Harsh, and Bryce.

## Career

LCDT's self-written career outline (if any) can be found here. If there is no hyperlink attached, there is none available.

## In Wrestling

### Stable Members

* Kenah (October 2019 - March 2020)
* Jacob (October 2019 - March 2020)
* Frost (October 2019 - March 2020)
* Harsh (October 2019 - March 2020)
* Bryce (October 2019 - March 2020)

### Stable Leaders

* Kenah (October 2019 - March 2020)

### Entrance Themes

* "Born Of A Broken Man" by Rage Against The Machine
Jednoróg

**Jednoróg** – rodzaj rosyjskiego działa z XVIII wieku, odmiana haubicy konstrukcji M.W. Daniłowa i S.A. Martinowa, przyjętego na uzbrojenie decyzją generała artylerii Piotra Szuwałowa.

Jednorogi były typem pośrednim między armatą i haubicą (rodzajem wczesnej haubicoarmaty), o mniej stromej trajektorii pocisku, co dawało większy zasięg. Posiadal on stożkową komorą prochową: średnica podstawy stożka równała się średnicy kalibru lufy, co ułatwiało ładowanie i umieszczenie pocisku dokładnie na osi lufy. A takze amunicje scalona (worek prochowy mial ksztalt komory). Granat byl tak ułozony, ze lont zapalal sie od ladunku miotajacego.

Pozwoliło to na stosowanie kartaczy, kul pełnych, naboi scalonych, jak i granatów typowych dla haubic. Użyte po raz pierwszy przez Rosję w czasiewojny siedmioletniej, jednorogi stosowane były aż do połowy XIX wieku. Wykorzystywane były także w artylerii Turcji, Prus i Królestwa Polskiego.

Wprowadzone do armii rosyjskiej w 1757 jednorogi miały kaliber od 90 do 250 milimetrów i długość lufy od 7,5 do 12,5 kalibra. Wpierw wprowadzono wersję 8-funtową, następnie 10-, 20-, 40- i 80-funtowe.

W okresie napoleońskim armia rosyjska używała jednorogów 2-, 10- i 18-funtowych. Cztery 10-funtowe jednorogi (oraz cztery lekkie i cztery średnie armaty 6-funtowe) wchodziły w skład kompanii artylerii lekkiej, podczas gdy cztery lekkie i cztery ciężkie armaty 12-funtowe oraz cztery 18- i dwa 2-funtowe jednorogi składały się na kompanię artylerii ciężkiej. Artyleria konna posiadała 6 lekkich sześciofuntówek i 6 jednorogów 10-funtowych na kompanię.
Szkolnictwo Wojskowe w XIX wieku

Szkolnictwo przeszlo dosyc wyrazne zmiany na przelomie lat 30-40. Nie tylko ja zreformowano ale takze rozbudowano. Skladala sie ona z paru elementów: Korpusu Kadetów (skladaly sie na niego 2 szkoły plus przywrócono do dzialania Szkołe Rycerska). Absolwenci tego korpusu mogli wstepowac nastepnie (po zdaniu egzaminów) do Wojskowej Szkoły Aplikacyjnej. Ksztalcila ona zdolnych taktyków inzynierów i artylerzystów. Po jej ukończeniu oficerów kierowano do obu korpusów technicznych lub do Kwatermistrzostwa Generalnego.
Także sam Korpus Artylerii zadbal o szkolenie swoich zolnierzy. Rozbudowano Szkole bombardierów w której szkolono podoficerów. Natomiast Zimową Szkołe Artylerii przeformowano w Szkołę Artylerii gdzie na 2 letnim kursie absolwentów Korpusu Kadetów przygotowywano do służby we wszystkich rodzajach artylerii.

Postep techniczny armii w słuzbach technicznych byl znaczny. Działał prężnie organ Komitet Inżynierii i Artylerii który składał się z absolwentów **WSA**. Mógł on śledzić nowinki nie tylko w dziedzinie artylerii ale też innego uzbrojenia w tym strzeleckiego. Mógł liczyć na sojuszników w postaci kolegów z tej samej szkoły (WSA) z Kwatermistrzostwa Generalnego (na razie zajmującego się topografią królestwa) oraz samego Króla.

## Lista szkol Wojskowych do 1853r.

1. Korpus Kadetów
	1. Korpus Kadetów w Kaliszu
	2. Korpus Kadetów w Krakowie
	3. Szkoła Rycerska
2. Szkoły Artylerii
	1. Szkoła Bombardierów w Warszawie
	2. Szkoła Artylerii w Warszawie
3. Szkoły Wyzsze
	1. Wojskowa Szkoła Aplikacyjna
	2. Królewski Uniwersytet Warszawski -w uczelni tej stworzono wydzial dzieki ktoremu przywrocono do funkcjonowania Szkołe chirurgiczno-wojskowa miała ona zapewnic odpowiednia ilosc lekarzy dla Wojska.
Zaklady Białogońskie

Zakłady Białogońskie - pod Kielcami istniała duża rządowa fabryka machin w tym kotlarnia dla kotłów dla machin parowych, walcownia, pobielarnia i dolewnia części do maszyn (kupolarnia). Dawna huta Aleksandra, po wyczerpaniu złoz miedzi zamieniona w odlewnie zeliwa. W powstaniu produkcja luf armatnich oraz karabinowych oraz pociskow. W polowie xix wieku produkcja rolnicza.
Karabin wz.52

Pod koniec lat 40stych zakłady w Kozienicach staraly sie usilnie stworzyc gwintowana wersje modelu 1840. Niestety szybko okazalo sie, ze pociski do niej użyte sa zbyt ciezkie i karabin traci duzo ze swojej efektywności. Wymusilo to na rusznikarni zaprojektowanie nowego karabinu. Jednocześnie na polu bitwy (Wiosna Ludów w Poznaniu) zaczeły pojawiac sie karabiny przekonwertowane na pociski Minie. Postanowiono to takze uwzglednic przy projecie.
Z tych wszystkich powodów powstał w koncu model 1852. karabin z gwintowana lufa o zapłonie kapiszonowym. Zastosowanie pocisków Minie znacznie poprawiło celność i zasięg broni.
Kraków

POL\_Kraków.png

## Historia

Po nieudanym powstaniu krakowskim do miasta wkroczyły w 1846 r. oddzialy Polskie. Nazwę Rzeczpospolita Krakowska zastąpiono nową: Wielkie Księstwo Krakowskie. Odtąd Król Polski używał tytułu Wielki Książę Krakowa. Początki twierdzy Kraków sięgają jeszcze pierwszej połowy XIX w., kiedy to przystąpiono do pierwszych prac projektowych, rozpoczynając 66-letni okres budowy twierdzy Kraków. Miasto i tereny wokół niego zostały przekształcone w jeden z największych zespołów obronnych na ziemiach polskich i jeden z największych w Europie. Twierdza miała stanowić oparcie dla linii frontu, zaplecze magazynowe i sanitarne oraz solidne zabezpieczenie pola manewrowego armii. Jako twierdza Kraków był także jednym z centrów dowodzenia Armii Królestwa Polskiego i ośrodkiem szkolnictwa wojskowego. Ważną rolę w tej dziedzinie odgrywał podkrakowski Łobzów, gdzie Wojsko dostało w 1847 r. popadający w ruinę dawny pałac królewski i po jego odnowieniu i rozbudowie umieścili w nim szkole wojskową. W ten sposob powstaje w 1848 roku szkola kadetów.
2 Batalion Strzelców Celnych

Dwa oddziały strzeleckie: ppłka Juliusza Małachowskiego i mjra Stanisława Krzesimowskiego powstały na terenie woj. sandomierskiego. Koszty umundurowania i wyposażenia tych oddziałów wzięli na siebie wymienieni organizatorzy. Oba oddziały weszły w skład korpusu gen. Sierawskiego i brały udział w nieszczęsnej wyprawie w Lubelskie. W bitwie pod Kazimierzem Dolnym zostały zdezorganizowane i straciły dużo ludzi. Małachowski zginął, a Krzesimowski dostał się do niewoli. Ze szczątków tych oddziałów mjr Stefan Dembowski utworzył po 18 kwietnia nowy oddział strzelców, którym później dowodził Józef Jurski. Oddział Dembowskiego do końca powstania nie wykazał większej aktywności.
Henryk Milberg

**Henryk Otto Milberg** (ur. 1789, zm. 1863) – generał brygady Wojska Polskiego.

Był synem Teodora i Reginy z Krukoszyńskich. W 1800 wstąpił do armii pruskiej. W kampanii napoleońskiej 1806 walczy pod Gdańskiem. Od 1807 w armii Księstwa Warszawskiego i walczył w Hiszpanii pod Saragossą, Tudelą, Saguntem. Był adiutantem gen. Chłopickiego. W kampanii 1812-1813 walczy pod Smoleńskiem, Lipskiem.

Od 1815 w Armii Królestwa Polskiego. W 1817 w stopniu podpułkownika, był podszefem Sztabu Dywizji Gwardii Królewskiej. W 1821 awansował na pułkownika. W 1824 mianowany został szefem sztabu Korpusu Rezerwowego Wojsk. Na tym stanowisku pozostawał do 1830. W tym samym roku awansowany na generała brygady. W powstaniu listopadowym 1831 najpierw przy Sztabie Głównym. Walczył po Olszynkę Grochowską, potem zostaje dowódcą 4 Dywizji Piechoty. Uczestnik walk na przedpolu Pragi. Bronił Warszawy. Pracował w Banku Polskim a potem został dzierżawcą lasów w Augustowie.

Kawaler Cesarstwa (1812) odznaczony Krzyżem Kawalerskim Legii Honorowej (1809), Krzyżem Złotym Virtuti Militari, a także Znakiem Honorowym za 25 lat nieskazitelnej służby oficerskiej (1830).

Był członkiem loży wolnomularskiej Kazimierz Wielki w 1819/1820 roku.
Izydor Krasiński

**Izydor Zenon Tomasz Krasiński** herbu Ślepowron (ur. 13 stycznia 1774 roku w Wiksinie koło Ciechanowa, zm. 22 listopada 1840 w Warszawie) – polski generał piechoty (broni), minister wojny Rządu Narodowego Królestwa Polskiego w czasie powstania listopadowego.

W 1789 wstąpił w stopniu chorążego (podporucznika?) do 5 regimentu pieszego koronnego. Brał udział w wojnie polsko-rosyjskiej 1792 roku. W trakcie bitwy pod Zieleńcami zdezerterował, przerażony rozbiciem pobliskiej haubicy. Gen. Kościuszko domagał się postawienia go za to przed sądem wojennym do czego jednak nie doszło.

W 1793 roku awansował do stopnia majora za wystawienie własnym kosztem batalionu fizylierów. W kwietniu 1794 roku dzięki użyciu ogromnych wpływów spokrewnionych z nim Ossolińskich, Kościuszko powierzył mu szefostwo i dowództwo 18 regimentu pieszego koronnego, zaś 10 lub 24 kwietnia awansował do stopnia generała majora. W trakcie bitwy pod Terespolem spowodował utratę armat. 20 września 1794 roku ranny dostał się do rosyjskiej niewoli.

W grudniu 1806 roku wstąpił do wojska Księstwa Warszawskiego w stopniu generała brygady, początkowo był w świcie Napoleona, a następnie w Legii gen. J. Zajączka i uczestniczył w kolejnych kampaniach. W wyprawie moskiewskiej 1812 r. dowódca 16 Dywizji Piechoty. 6 stycznia 1813 roku awansowany do stopnia generała dywizji. 20 stycznia 1815 roku objął dowództwo 2 dywizji piechoty.

3 września 1826 roku awansowany do stopnia generała piechoty (broni) w armii Królestwa Polskiego i 16 września 1826 roku objął dowództwo całej piechoty armii Królestwa Polskiego. W maju 1829 roku odwołany ze stanowiska i umieszczony w armii *a la suite*.

Po wybuchu powstania listopadowego, od 4 grudnia 1830 do 8 marca 1831 roku, był ministrem wojny. W czasie powstania wykazał brak dobrej woli i zdecydowania, za co został odsunięty od spraw wojska. Po upadku powstania zesłany do Wołogdy.

Po powrocie z zesłania osiadł w Warszawie. Był członkiem w stopniu trzecim loży wolnomularskiej Jedność Słowiańska, gdzie sprawował obowiązki drugiego dozorcy tej loży. Zmarł w Warszawie. Pochowany w kościele kapucynów.

## Odznaczenia

* Order Świętego Stanisława I klasy (1815)
* Krzyż Złoty Orderu Wojskowego Księstwa Warszawskiego (1813)
* Krzyż Kawalerski Orderu Wojskowego PolskiegoSzablon:R
* Krzyż Kawalerski Orderu Legii Honorowej (Francja, 1813)Szablon:R
* Krzyż Kawalerski Orderu Obojga Sycylii (Neapol)
* Order Świętego Włodzimierza II klasy (Rosja)
* Order Świętej Anny I klasy z brylantami (Rosja, 1826)Szablon:R
* Znak Honorowy za 25 lat służby (1830)
Kanal pilicki

Pilica mimo swojego spustoszenia, bez zbytnich kosztów i pracy moze byc urzadzona na nowo i stac sie wazna droga wewntrzna. Wpadajac do Wisly i ocierajac sie o Warte, przejawia duza latwosc polaczenia tych rzek. Mimo szczuplych zasobow wody, przy odpowiednim wyprofilowaniu koryta moze ona stac sie rzeka splawna (poza susza). OD Sulejowa do Widawy ciagnie sie nieprzerwany pas doliny. Nie dosc tego srodkiem jej plynie rzeka Bogdanówka. Cala przestrzen przyszlego kanalu bedzie miala dlugosc 10 mil.
1 Dywizja Piechoty Królestwa Kongresowego

Szablon:Inne znaczenia

## Formowanie i zmiany organizacyjne

Składała się z dwóch brygad piechoty liniowej oraz brygady strzelców pieszych. W skład każdej brygady wchodziły dwa pułki. Sztab znajdował się w Rawie Mazowieckiej. Razem z 2 Dywizją Piechoty stanowiła Korpus Piechoty Królestwa Polskiego.

## Dowódcy

**Dowódcy dywizji**

* gen. dyw. Jan Krukowiecki 1829-1831

**Dowódcy brygad**

* 1 brygada
	+ gen. Antoni Giełgud od 28 października 1818 do 28 lutego 1831
* 2 brygada - Rawa Mazowiecka
	+ gen. Antoni Pawłowski od 24 maja 1828 do 19 stycznia 1831
* 3 brygada (strzelców pieszych)
	+ gen. Piotr Szembek od 24 maja 1829 do 24 stycznia 1831

## Miejsce stacjonowania

Sztaby jednostek stacjonowały w następujących miejscowościach:

* 1 brygada - Radom
	+ 1 pułk piechoty - Mszczonów
	+ 5 pułk piechoty - Radom
* 2 brygada - Rawa Mazowiecka
	+ 2 pułk piechoty - Końskie
	+ 6 pułk piechoty - Rawa Mazowiecka
* 3 brygada - Sochaczew
	+ 1 pułk strzelców pieszych - Sochaczew
	+ 3 pułk strzelców pieszych - Płock

## Struktura Organizacyjna

### maj

* 1 brygada - gen. Girolamo Ramorino
	+ 1 pułk strzelców (3 bataliony) -
	+ 16 pułk piechoty (2 bataliony) -
* 2 brygada - gen. Kazimierz Małachowski
	+ 2 pułk piechoty (3 bataliony) -
	+ 12 pułk piechoty (2 bataliony) -
* 10 Batalion Strzelców Celnych Podlaskich
* artyleria:
	+ 6 kompania pozycyjna
	+ 1 kompania lekka

## Uzbrojenie i umundurowanie

Uzbrojenie podstawowe piechurów stanowiły karabiny skałkowe. Pierwotnie było to karabiny francuskie wz. 1777 (kaliber 17,5 mm), później zastąpione rosyjskimi z fabryk tulskich wz. 1811 (kaliber 17,78 mm). Poza karabinami piechurzy posiadali bagnety i tasaki (pałasze piechoty). Wyposażenie uzupełniała łopatka, ładownica na 40 naboi oraz pochwa na bagnet.

Umundurowanie piechura składało się z granatowej kurtki i sukiennych, białych spodni. Poszczególne pułki miały odmienne kolory naramienników, wyłogów oraz kołnierzy. Używano czapek czwór-graniastych. Po reformie w roku 1826 wprowadzono pantalony zapinane na guziki. Czapki czwór-graniaste zastąpiono kaszkietami z czarnymi daszkami i białymi sznurami. Na kaszkiecie znajdowała się blacha z orłem, numer pułku oraz ozdobny pompon.
Huta Borek Fałęcki

W 1905 roku żydowski bankier i przedsiębiorca Juliusz Epstein w Borku Fałęckim, wówczas pod Podgórzem, założył hutę żelaza. Huta ta w założeniu miała zaopatrywać w blachę i inne półprodukty coraz liczniejsze zakłady metalowe Podgórza i Krakowa. Huta w Borku Fałęckim posiadała piec martenowski i walcownię. Surówkę sprowadzano z hut na Morawach i Śląsku Cieszyńskim. W planach zakładano również budowę własnego wielkiego pieca, który miał pracować w oparciu o, występujące w Podgórzu, darniowe rudy żelaza.
Bitwy powstania Listopadowego

## **Ofensywa Dybicza**

### ***Walki odwrotowe (ofensywa rosyjska na Warszawę)***

* bitwa pod Stoczkiem - 14 lutego 1831
* bitwa pod Dobrem - 17 lutego 1831
* 1 bitwa pod Kałuszynem - 17 lutego 1831
* 1 bitwa pod Wawrem - 19-20 lutego 1831
* 1 bitwa o Olszynke Grochowska - 20 lutego 1831
* bitwa pod Białołeką 24-25 lutego 1831
* 2 bitwa o Olszynke Grochowska 25 lutego 1831

### ***Wyprawa Dwernickiego***

* bitwa pod Nowa Wsia - 19 lutego 1831
* bitwa pod Puławami - 2 marca 1831
* bitwa pod Korowem - 3 marca 1831
* bitwa pod Poryckiem - 11 kwietnia 1831
* bitwa pod Boremlem - 18-19 kwietnia 1831

### ***Ofensywa Prądzyńskiego***

* 2 bitwa pod Wawrem - 31 marca 1831
* bitwa pod Debem Wielkim - 31 marca 1831
* 2 bitwa pod Kałuszynem - 01-02 kwietnia 1831
* bitwa pod Domanicami - 15 kwietnia 1831
* bitwa pod Iganiami - 15 kwietnia 1831

## **Powstanie na Litwie**

### ***Próby konsolidacji sił***

* bitwa pod Ejragora - 30 marca 1831
* bitwa pod Szerwinta - 6 kwietnia 1831
* bitwa o Kowno - 8 kwietnia 1831
* bitwa o Wilno - 9-10 kwietnia 1831
* bitwa pod Owsiaczka - 23 kwietnia 1831
* bitwa pod Przystowianami - 4 maja 1831
* Bitwa pod Szawlami - 7 maja 1831

### ***Marsz Jacewicza***

* bitwa pod Połagą - 9 maja 1831
* bitwa pod Taurogami - 18 maja 1831

### ***Dzialania Korpusu Litewskiego***

* bitwa pod Hajnowszczyna - 22 maja 1831
* bitwa pod Hrynkami - 26 maja 1831
* bitwa o Lide - 30 maja 1831
* bitwa pod Rajgrodem - 9 czerwca 1831
* bitwa nad Waca - 13 czerwca 1831
* 1 bitwa o Wilno - 17-18 czerwca 1831
* 2 bitwa o Wilno - 19 lipca 1831
* bitwa o Szawle - 8 sierpnia 1831

## **Ofensywa Paskiewicza**

### ***Wyprawa na gwardie cesarskie***

* bitwa pod Jedrzejowem - 13 wrzesnia 1831
* bitwa pod Tykocinem - 21 wrzesnia 1831
* bitwa pod Nurem - 22 wrzesnia 1831
* bitwa pod Ostrołeka - 26 wrzesnia 1831
* bitwa pod Rajgrodem - 29 wrzesnia 1831

### ***Wyprawa Chrzanowskiego***

* bitwa pod Firlejem - 9 pazdziernika 1831
* bitwa pod Lubartowem 10 pazdziernika 1831

### ***Wyprawa Sierawskiego***

* bitwa pod Wronowem - 17 padziernika 1831
* bitwa pod Kazimierzem Dolnym - 18 pazdzernika 1831

### ***Wyprawa Jankowskiego***

* bitwa pod Budziskami - 19 pazdziernika 1831
* bitwa pod Łysobykami - 19 pazdziernika 1831

### ***Podejscie pod Warszawe***

* 3 bitwa o Olszynke Grochowska - 16 listopad 1831
* szturm na Warszawe - 14-21 stycznia 1832

### ***Wyprawa Chrzanowskiego na Rosena***

* bitwa pod Trzebieszowem - 14 stycznia 1832
* bitwa o Siedlce - 17 stycznia 1832
* bitwa o Kock - 24 stycznia 1832
2 Dywizja Piechoty Królestwa Kongresowego

Szablon:Inne znaczenia

**2 Dywizja Piechoty** – wielka jednostka piechoty Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego.

## Formowanie i zmiany organizacyjne

Dywizja składała się z dwóch brygad piechoty liniowej oraz brygady strzelców pieszych. W skład każdej brygady wchodziły dwa pułki. Sztab znajdował się w Zamościu. Razem z 1 Dywizją Piechoty stanowiła Korpus Piechoty Królestwa Polskiego.

## Dowódcy

Dowódcy dywizji:

* gen. dyw. Edward Żółtowski 1827–1831
* gen. dyw. Karol Otto Kniaziewicz 1831
* gen.

Dowódcy brygad:

* 1 brygada.
	+ gen. Franciszek Morawski od 31 sierpnia 1826 do 30 stycznia 1831
* 2 brygada
	+ gen.
* 3 brygada (strzelców pieszych)
	+ gen. Józef Czyżewski od 12 września 1826 do 5 maja 1831

## Miejsce stacjonowania

Sztaby jednostek stacjonowały w następujących miejscowościach:

* 1 brygada (3 i 7 pułk) - Radom i Lublin
* 2 brygada (4 i 8 pułk) - Warszawa i Pułtusk
* 3 brygada (2 i 4 pułk strzelców pieszych) - Płock i Zamość

## Struktura Organizacyjna

### maj

* 1 brygada - gen.
	+ 1 pułk piechoty (3 bataliony) -
	+ 20 pułk piechoty (2 bataliony) -
* 2 brygada - gen.
	+ 5 pułk piechoty (3 bataliony) -
	+ 11 pułk piechoty (3 bataliony) -
* 10 Batalion Strzelców Celnych
* artyleria:
	+ 1 batalion artylerii pozycyjnej

## Uzbrojenie i umundurowanie

Uzbrojenie podstawowe piechurów stanowiły karabiny skałkowe. Pierwotnie było to karabiny francuskie wz. 1777 (kaliber 17,5 mm), później zastąpione rosyjskimi z fabryk tulskich wz. 1811 (kaliber 17,78 mm). Poza karabinami piechurzy posiadali bagnety i tasaki (pałasze piechoty). Wyposażenie uzupełniała łopatka saperska, ładownica na 40 naboi oraz pochwa na bagnet.

Umundurowanie piechura składało się z granatowej kurtki i sukiennych, biały spodni. Poszczególne pułki miały odmienne kolory naramienników, wyłogów oraz kołnierzy. Używano czapek czwór-graniastych. Po reformie w roku 1826 wprowadzono pantalony zapinane na guziki. Czapki czwór-graniaste zastąpiono kaszkietami z czarnymi daszkami i białymi sznurami. Na kaszkiecie znajdowała się blacha z orłem, numer pułku oraz ozdobny pompon.
Druga rewolucja przemyslowa w Polsce

## Sytuacja w polowie XIX wieku

Mimo problemow z jakim borykalo sie panstwo, okres ostatnich 20 lat byly czasem prosperity. Kredyty jakie udalo sie uzyskac we Wiedniu, oraz zainteresownaie tamtejszej finansjery nowymi mozliwosciami umozliwily finansowanie niezbednych inwestycji. Trzeba wspomniec takze prace Banku Polskiego

## Kopalnie Wegla

 1860
 1880

1. Krolestwo Kongresowe:
	1. Okreg Dabrowski (Zachodni)
	2. Okreg Suchedniowski (Wschodni)
	3. Okreg Polnocny
2. Galicja:
	1. Okreg Chrzanowski
3. Cieszyn:
	1. Kopalnia Gabriela (1852)
	2. Kopalnia Jadwiga (1878)
4. Gorny Slask (po 1862r.):

## Wydobycie zelaza

1. Zaglebia przemyslowe:
	1. zaglebie krakowskie
	2. zagłębie staropolskie
	3. Zagłębie dabrowskie
	4. zagłębie cieszynskie
	5. Kalisko-mazowiecki okręg przemysłowy
2. kanaly rzeczne:
	1. kanaly do 1854r.
		1. kanal górnonotecki (1740r.)
		2. kanal bydgoski (1774r.)
		3. kanal kłodnicki (1822r.)
		4. kanal warecki (1838r.)
		5. kanal pilicki (1842r.)
		6. kanal lwowski (1848r.)
		7. kanal augustowski (1849r.)
		8. kanal cieszynski (1849-1865r.)
		9. kanal prosnenski (1850r.)
		10. kanal zeranski (1854r.)
	2. kanaly wybudowane do konca XIX wieku
		1. kanal San-Dniestr (1865-1880)
		2. kanal slaski (-1900)
	3. z XX wieku
		1. Dunaj-Odra-Łaba (1900-)
		2. kanal windawski
		3. kanal slesinski (1930-)
		4. kanal gliwicki
		5. kanal slaski

Przemysł w czasie Powstania Listopadowego

Przemysł w polowie XIX wieku
Towarzystwo Starachowickich Zakładów Górniczych

Kombinat górniczo-hutniczy, założony 1875 przez A. Fraenkla.
Spółka akcyjna, obejmowała pudlingarnie, hutę i walcownię żelaza w Starachowicach oraz kopalnie rud żelaza. W końcu lat 70. największy producent surówki i wyrobów walcowanych w Królestwie Polskim; 1897–99 zbudowano nową hutę; 1909–12 zakłady nieczynne, następnie do 1933 rozbudowywane i modernizowane; obejmowało 4 kopalnie rudy żelaza, wielki piec, stalownię martenowską, od 1931 także elektrostalownię (pierwsza w Polsce), walcownię, odlewnię żeliwa, wytwórnię konstrukcji i nowoczesne zakłady mechaniczne (od 1924 wytwórnia amunicji i od 1926 jedyna w kraju wytwórnia dział); znacznie rozbudowane 1937–39 w ramach tworzenia COP, ok. 85% produkcji przeznaczano na potrzeby wojska; kapitał zakładowy: 1875 — 1,5 mln, 1924 — 13,2 mln zł; wartość produkcji: 1924 — 9,5 mln zł, 1938 — 70,9 mln zł;
1 Batalion Sandomierskich Strzelców Celnych

a terenie Radomia i Warszawy powstał w grudniu z inicjatywy i pod komendą mjra Eustachego Grotthusa oddział "strzelców celnych sandomierskich". Dobierano tu młodzież wyróżniającą się w celnym strzelaniu. Dla zapewnienia napływu ochotników, a także możliwości wyboru, organizator głosił w "Kurierze Polskim" odezwę do młodzieży całego Królestwa, w której wzywał do zaciągania się w szeregi swego oddziału. Organizacja została przeprowadzona szybko i sprawnie. Nie oglądając się na pomoc Arsenału i Komisji Rządowej Wojny, organizator sprowadził broń i materiał z Krakowa. Oddział był dobrze uzbrojony i wyćwiczony w prowadzeniu wojny partyzanckiej, czego dowodem jest szereg zwycię­skich bitew i podchodów na pozycje nieprzyjacielskie.
Fabryka Zelaza w Bodzechowie

Początki przemysłu w Bodzechowie związane są z Gustawem Małachowskim, właścicielem dóbr bodzechowskich. W 1830 r. podjęto decyzję o wybudowaniu ciągu fabryk żelaza nad Kamienną. Wielki piec miał stanąć w Denkowie a fryszerki w Bodzechowie i Borowni. Bezpośrednim wykonawcą  planu był administrator dóbr Małachowskich – Ignacy Kotkowski (prapradziadek Witolda Gombrowicza ze strony matki). Plan przewidywał oprócz wielkiego pieca i fryszerek budowę także toporni, kuźni, gwoździarni oraz wykonanie systemu hydro-energetycznego. w 1835 r. Komisja Rządowa Przychodów i Skarbu udzieliła pełnomocnictwa na budowę fabryki żelaza i wydzierżawiła majątek ziemski w Bodzechowie.

13 lutego 1841 r. dokonano odbioru wielkiego pieca i kuźni wraz z systemem hydroenergetycznym. W 1848 r. odkupił dobra bodzechowskie Ignacy Kotkowski, stając się po 22 latach dzierżawy właścicielem całego kompleksu gospodarczego: fabryki żelaza, kopalń, lasów, łąk oraz rozległych dóbr ziemskich.

W 1852r. uruchomiono w Bodzechowie odlewnię i walcownię. W miejscu unieruchomionej fryszerki wybudowano drugi wielki piec, a cały kombinat zatrudniał 277 robotników. Kotkowscy ciągle unowocześniali swój zakład. Około 1875 r. zwiększono trzykrotnie produkcję. W 1881r. sprowadzono maszyny parowe. W latach 90. XIX w. zbudowano w Bodzechowie wielki piec na koks oraz piece stalownicze systemu Simensa-Martina. W 1899 r. Zakłady „Bodzechów”  za dobrą produkcję otrzymały zloty medal na wystawie przemysłowej w Radomiu.

Początek XX w. to również początek upadku Zakładów „Bodzechów”. Kryzys w branży metalurgicznej, strajki w 1905 r. i konkurencja Zakładów Ostrowieckich spowodowały systematyczny zanik produkcji wyrobów metalowych w Bodzechowie. Okolo 1925 roku w Bodzechowie funkcjonował juz tylko młyn i papiernia.
Wojciech Chrzanowski

**Wojciech Chrzanowski** (ur. 14 stycznia 1793 w Biskupice (powiat krakowski)|Biskupicach, zm. 26 lutego 1861 w ... – polski generał i kartograf, twórca pierwszej mapy ziem polskich w skali 1:300000.

## Życiorys

Służbę wojskową rozpoczął w 1810 roku w Warszawie jako artylerzysta. W 1812 został porucznikiem I klasy i wziął udział w inwazji na Rosję, uczestnicząc m.in. w bitwie pod Smoleńskiem. Ranny dostał się do rosyjskiej niewoli. W styczniu 1815 roku wstąpił do służby w armii Królestwa Polskiego. W roku 1822 rozpoczął pracę nad stworzeniem mapy Królestwa Polskiego. Brał udział w wojnie rosyjsko-tureckiej w 1828 roku. W 1830 roku został nagrodzony Znakiem Honorowym za 15 lat służby.

Po wybuchu powstania listopadowego został członkiem dowództwa Twierdzy Modlin. 18 lutego 1831 roku w potyczce pod Miłosną ledwie uniknął śmierci – w momencie kiedy rozwijał mapę na stanowisku artylerii, przelatujący pocisk spalił mapę, a jego zranił. Został nominowany do stopnia pułkownika. Brał udział w zwycięskich w bitwach pod Wawrem i Dębem Wielkim, otrzymał awans do stopnia generała. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari (Krzyżem Wojskowym Polskim).

Po zakonczeniu powstania pozostal w armii. Został wysłany trzykrotnie przez rząd do Turcji. W latach 1833 i 1836 badał tamtejsze stosunki i przedkładał rządowi projekty reform, głównie wojskowych. Zapoczątkował, razem z gen Pradzynskim zmiany organizacyjne, szkoleniowe i administracyjne.

W roku 1849 wrócił na stałe do Warszawy, gdzie kontynuował pracę nad stworzeniem mapy Ziem Polskich w skali 1:300000. Mapa została ostatecznie wydana w 1859 roku. Zmarł w roku 1861.

Jego imieniem nazwana jest ulica na Grochowie, w dzielnicy Praga-Południe w Warszawie.
3 Dywizja Piechoty Powstania Listopadowego

**3 Dywizja Piechoty** – polski związek taktyczny, utworzony po wybuchu powstania listopadowego.

## Skład i obsada personalna

### Dowódcy dywizji

* gen. bryg. Jan Zygmunt Skrzynecki – 26 stycznia 1831 –

### Struktura organizacyjna

#### styczen

* 1 brygada – pułkownik Ludwik Bogusławski
	+ 4 pułk piechoty liniowej (3 bataliony)
	+ 8 pułk piechoty liniowej (3 bataliony)
* 2 brygada – major Antoni Tyrakowski
	+ pułk weteranów (2 bataliony)
	+ 5 Pułk Strzelców Pieszych Dzieci Warszawskich (2 a potem 3 bataliony)

#### maj

* 1 brygada – gen. bryg. Ludwik Bogusławski
	+ 4 pułk piechoty liniowej (3 bataliony)
	+ pułk weteranów (2 bataliony)
* 2 brygada – pułkownik Bazyli Wierzbicki
	+ 8 pułk piechoty liniowej (3 bataliony)
	+ 5 pułk strzelców pieszych (3 bataliony)
* batalion Legii Litewsko-Ruskiej - ppłk. Kwiatkowski Dominik, mjr.

Szumski Józef

* artyleria:
	+ 3 kompania lekka
Józef Czyżewski

**Józef Czyżewski** (ur. 15 marca 1774 w Magnuszewicach – zm. 14 września 1849 roku w Tarnogórze) – generał brygady Wojsk Polskich.

W czasie wojny polsko-rosyjskiej 1792 wstąpił do 7. Regimentu Pieszego szefostwa Potockiego. Jako porucznik tej formacji wziął udział w insurekcji kościuszkowskiej. Jako kapitan 2. Pułku Piechoty Księstwa Warszawskiego wyróżnił się w czasie wojny polsko-austriackiej w 1809 w czasie szturmu Zamościa, za co 1 stycznia 1810 otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Virtuti Militari. W 1811 awansowany do stopnia majora, przeniesiony do 6. Pułku Piechoty, później do 5. Pułku Piechoty. W czasie kampanii w Rosji w 1812 walczył pod Rygą. Po powrocie uczestniczył w obronie twierdzy Wisłoujście. 12 czerwca 1813 odznaczony Legią Honorową.

Po 1815 jako pułkownik objął dowództwo 2. Pułku Strzelców Pieszych Królestwa Kongresowego. 3 września 1826 awansowany do stopnia generała brygady, objął dowództwo 3. Brygady w 2. Dywizji Piechoty Królestwa Polskiego.

W 1830 roku został nagrodzony Znakiem Honorowym za 20 lat służby.

W czasie powstania listopadowego przeszedł szlak bojowy swojej formacji. 18 lutego 1831 roku w potyczce pod Miłosną został ranny. W czerwcu 1831 mianowany przewodniczącym Komisji Rozpoznawczej nominacji oficerskich. Po kapitulacji Warszawy (gdzie był komendantem wszystkich odcinków obrony miasta), ewakuował swoją artylerię do Twierdzy Modlin. Został komendantem garnizonu tej twierdzy aż do czasu jej kapitulacji. Wywieziony przez Rosjan w głąb Rosji.

Odznaczony Orderem Świętego Stanisława I klasy w 1829 roku.
Huta Józef

W 1817 roku Stanisław Staszic wystąpił z inicjatywą wybudowania nowej huty w Samsonowie. Kamień węgielny w 1818 r. położył namiestnik Królestwa Polskiego książę gen. Józef Zajączek, toteż nazwano ją hutą „Józefa”. Budowali ją specjaliści saksońscy pod nadzorem Bogumiła Schmidta i Fryderyka Lampe na wzór huty w Pankach koło Częstochowy. Wybudowano wielki piec, odlewnię, modelarnię oraz suszarnię. Budowę ukończono w 1823 r. Zakład wytwarzał około 800 ton surówki rocznie. Przerabiały ją głównie fryszerki w położonych w okolicy Jasiowie, Janaszowie, Umrze i pobliskim Światełku nad Bobrzą. Huta była opalana węglem drzewnym. W 1829 roku zainstalowano maszynę parową, która napędzała miechy.

Huta nastawiona była przede wszystkim na produkcję zbrojeniową. Wytwarzano tu między innymi czerepy do rakiet bojowych. Zainstalowany w odlewni specjalny piec zwany kopulakiem umożliwiał produkcję dział dużego kalibru. Podczas powstania listopadowego odlano tu 30 kompletnych dział spiżowych (1831).

Wykonywano również wyroby cywilne: poręcze balkonowe, popiersia, lichtarze, klamki do drzwi, przyciski do papieru, naczynia, kowadła, walce. W 1835 roku zmodernizowano wielki piec. W połowie XIX wieku produkcja huty wynosiła do 8000 centnarów surowca, 1200 centnarów wyrobów żelaznych (m.in. naczyń kuchennych) i do 2000 centnarów odlewów (1 centnar warszawski był równy 64,8 kg).

Mimo, ze technologicznie byla juz zapóźniona to posiadała najlepszych specjalistów w kraju. Poważniejsze pożary w zakładach samsonowskich wystąpiły w latach 1843, 1848 oraz 1861 r. Huty już nie odbudowano, gdyż pożary zbiegły się z postępującym kryzysem Zagłębia Staropolskiego. Złożyły się na nie po części czynniki polityczne ale główną przyczyną było wyczerpywanie się złóż rudy i zniszczenie lasów przez rabunkowy wyrąb przy produkcji węgla drzewnego. Ogromną konkurencją dla Zagłębia Staropolskiego były huty Zagłębia Dąbrowskiego Cieszyńskiego oraz Krakowskiego, które pracowały wykorzystując rudę z okolic Częstochowy oraz koks wytwarzany z tamtejszych złóż węgla kamiennego.

Przemysł w czasie Powstania Listopadowego
Jakub Lewinski

**Jakub Walenty Lewiński** (ur. 18 października 1792 w Warszawie, zm. 17 grudnia 1867 tamże) – oficer wojsk Księstwa Warszawskiego, generał powstania listopadowego

## Pochodzenie

Jakub był synem Józefa Stanisława i Eufrozyny Łaskiej. Pochodził z żydowskiej grupy religijnej frankistów, spolszczonej w XVIII wieku. Pierwotne nazwisko jego zamożnej rodziny kupców warszawskich brzmiało **Levy**, rodzina przeszła na katolicyzm w roku 1806 przyjmując dodatkowe chrześcijańskie imiona i nazwisko Lewiński.

## Kariera wojskowa

W wieku lat 15 Jakub wstąpił do armii Księstwa jako kadet, postąpił w 1808 r. na podporucznika, w 1809 na porucznika i w 1811 na kapitana. W czasie kampanii lat 1812 i 1813 Lewiński służył w kawalerii i otrzymał w czasie pierwszej z nichOrder Legii Honorowej, zaś w czasie drugiej Order Virtuti Militari (srebrny). Posiadał również neapolitański Order Obojga Sycylii.

Po upadku Napoleona Lewiński powrócił do Polski jako podpułkownik i został w roku 1815 szefem sztabu kawalerii armii Królestwa Polskiego. Odznaczony rosyjskimi Orderem św. Anny II kl. i Orderem św. Włodzimierza IV kl., a w 1830 roku został nagrodzony Znakiem Honorowym za 20 lat służby.

Po wybuchu Powstania listopadowego Lewiński natychmiast przyłączył się do insurgentów i zajął się w stopniu pełnego pułkownika organizacją kawalerii. Po bitwie pod Liwcem otrzymał Złoty Krzyż Virtuti Militari i postąpił 14 czerwca 1831 na generała brygady. W pozniejszym okresie wrocił do pracy w sztabie głównym stając sie zastępcą generałów Prądzyńskiego oraz Karola Habsburga. A od 1859 roku samodzielnym szefem sztabu.

## Praca urzędnicza

Położył dla rodzinnego miasta niemałe zasługi – był jednym ze współzałożycieli Zachęty, członkiem Rady Stanu Kongresówki (do 10 marca 1863). 27 lutego 1861 został wybrany na członka Delegacji Miejskiej. Przewodniczył Tymczasowemu Wydziałowi Obywatelskiemu, który powstał w miejsce Delegacji Miejskiej. We wrześniu 1861 został wybrany na radnego miejskiego w Warszawie.

Zmarł nagle po powrocie z Paryża, gdzie pojechał wraz ze swą powinowatą Narcyzą Żmichowską na Wystawę Światową. Rodziny nie założył. Pochowano go na warszawskich cmentarzu Powązkowskim (kwatera 15-5-22)

Był członkiem loży wolnomularskiej Bouclier du Nord w 1818 roku, w stopniu Kawalera Wybranego.
Pułk Strzelców Konnych Gwardii

Utworzone w 1815 szwadrony wzorowe strzelców konnych przybrały 20 czerwca 1815 nazwę **Pułk Strzelców Konnych Gwardii**. 15 marca 1818 szefem pułku został cesarz Aleksander I Romanow. 19 stycznia 1831 pułk przemianowany na nr **5** strzelców konnych. Po zakonczeniu dzialan wojennych zostal mu przywrocony status Gwardii.
Antoni Pawłowski

**Antoni Wincenty Pawłowski** (ur. 1781 w Tęgoborzu na ziemi sądeckiej, zm. 1859 w Warszawie) – generał brygady Wojska Polskiego, uczestnik powstania listopadowego, uczestnik wojen napoleońskich.

## Życiorys

W 1806 wstąpił jako kapral do 2 Pułku Piechoty. Po trzech miesiącach awansowany został do stopnia podporucznika, a po upływie kolejnego miesiąca - porucznika. Odbył kampanię mazurską w bitwie pod Serockiem. W 1807 w stopniu kapitana dowodził kompanią grenadierów. W 1809 jako dowódca batalionu walczył na wojnie z Austrią. W stopniu majora w 1812 odbył kampanię moskiewską w 17 Pułku Piechoty. Odznaczył się w bitwie nad Berezyną i podczas walk odwrotowych Napoleona. W latach 1813-1814 przeszedł szlak bojowy Armii Księstwa Warszawskiego.

Po powrocie do kraju został przyjęty do służby w Wojsku Polskim Królestwa Polskiego w stopniu podpułkownika. W 1817 pełnił służbę w Pułku 5 Piechoty Liniowej, a od 6 lutego 1818 do 1829, w stopniu pułkownika, dowodził Pułkiem 6 Piechoty Liniowej w Rawie Mazowieckiej. W 1829 w stopniu generała był dowódcą 3 Brygady, a w następny roku 2 Brygady 1 Dywizji Piechoty.

W powstaniu listopadowym 1831, od stycznia 1831 r. pełnił obowiązki inspektora piechoty rezerwowej, a potem komisarza zakładu ogólnego piechoty. Zdymisjonowany został we wrześniu tegoż roku.
Po upadku powstania przeszedł do służby rosyjskiej i piastował stanowisko prezesa Dyrekcji Generalnej Szpitali. W latach 1834-1843 był dowódcą X Okręgu Straży Wewnętrznej (żandarmerii). Karierę zakończył na stanowisku naczelnika wojennego Guberni Mazowieckiej przechodząc w stan spoczynku w 1844 roku. Na emeryturze osiadł w Warszawie i tam zmarł. Pochowany został na Cmentarzu Powązkowskim (grób już nie istnieje). Synowie służyli w armii rosyjskiej.

## Ordery i odznaczenia

* Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari
* Order św. Stanisława kl. 2