"Radca stanu"/Streszczenie

Uchodzący w opinii publicznej za okrutnego tyrana generał Chrapow podróżuje z Petersburga przez Moskwę na Syberię, gdzie ma objąć stanowisko generał-gubernatora.  Pociąg zatrzymuje się na stacji w Klinie, gdzie wsiada do niego Erast Pietrowicz Fandorin – wyznaczony do opieki nad Chrapowem urzędnik do specjalnych poruczeń przy moskiewskim generał-gubernatorze. Szef ochrony generała, von Seidlitz, potwierdza tożsamość Fandorina, bo poznaje go po rysopisie. Oficer przyboczny Modzelewski sprawdza dokumenty i również potwierdza jego tożsamość. Pod pretekstem przekazania pilnej i tajnej wiadomości Fandorin zostaje z Chrapowem sam na sam. Zabija generał sztyletem, na którego kościanej rękojeści wyciosano litery GB, a następnie wyskakuje przez okno wagonu.

Rankiem Fandorin przygotowuje się do powitania generała Chrapowa na dworcu, ale niespodziewanie przychodzi do jego mieszkania Burlajew, naczelnik moskiewskiej Ochrany, i mimo konsternacji aresztuje Fandorina za zabójstwo Chrapowa. Erast Pietrowicz jedzie wraz z policją na dworzec, gdzie ochrona generała poznaje, że człowiek, który zabił Chrapowa nie jest tym samym, którego przyprowadzili żandarmi. Fandorin zostaje uwolniony i wraz z Burlajewem i Swierczyńskim, szefem moskiewskiej policji, przesłuchują świadków.

Następnie Erast Pietrowicz jedzie do księcia Dołgorukiego, generał-gubernatora moskiewskiego i zdaje mu ze wszystkiego relację. Stary książę wraz ze swoim osobistym kamerdynerem Wiediszczewem wiedzą, że po 25 latach Dołgoruki zostanie odsunięty ze stanowiska. Mimo że niczym nie zawinił, bo Chrapow nie został zabity w Moskwie, cesarz będzie chciał ukarać wszystkich, aby przestraszyć społeczeństwo i spiskowców. Fandorin stwierdza, że istnieje niewielka szansa złapania zabójcy, który to najprawdopodobniej uciekł właśnie do Moskwy – do innego dużego miasta by nie dojechał, bo pociągi były zatrzymywane i przeszukiwane, a w mniejszych miasteczkach tubylcy rozpoznaliby go jako obcego. Ponadto zabójca dysponował dokładnym rysopisem Erasta Pietrowicz i dzięki temu mógł się pod niego podszyć oraz znał tajny plan przejazdu Chrapowa z Petersburga do Moskwy. Plan ten znały tylko trzy grupy osób – moskiewska żandarmeria, moskiewska Ochrana oraz petersburscy oficerowie. Fandorin postanawia zatem zbadać tropy w Moskwie. Udaje się w tym celu do siedziby żandarmerii, gdzie pułkownik Swierczyński stanowczo zaprzecza jakoby informacje wyszły od nich. Sugeruje, że przeciek może być w Ochranie, gdzie agenci blisko działają z rewolucjonistami i anarchistami. Swierczyński proponuje sprawdzić Dianę, bardzo ważną informatorkę współpracującą z policją i prawdopodobnie kochankę Burlajewa. Wychodząc, Fandorin zabiera ze sobą adiutanta Smoljaninowa jako pomocnika i oficera łącznikowego. Naczelnik Ochrany dowiedziawszy się o podejrzeniach także zaprzecza jakoby był winny. Informacje, które posiadał zamachowiec w Ochranie miały tylko trzy osoby – sam Burlajew i jego dwóch najbliższych współpracowników: Mylnikow, przełożony tajnych agentów oraz Zubcow, dawny anarchista, a obecnie prawa ręka Burlajewa. Zapytany o Dianę naczelnik odpowiada, że to Swierczyński prawdopodobnie jest jej kochankiem. Wyjaśnia, że Diana jest niezwykle cenną informatorką, z którą spotkania zawsze odbywają się na jej warunkach: w konspiracyjnym mieszkaniu, w półmroku, a ona ma zasłoniętą twarz, aby nikt nie poznał jej prawdziwej tożsamości. Fandorin chce jak najszybciej spotkać się osobiście z tajemniczą agentką.

*Równolegle poznajemy losy Grigorija Grynberga ps. Grin – anarchisty, zabójcy Chrapowa, przywódcy Grupy Bojowej, który wraz ze swoimi ludźmi przebywa w Moskwie. GB składa się oprócz Grina z trzech ludzi: osiłka Jemieli, byłego korneta huzarów Rachmeta oraz młodego chłopaka, syna straconych anarchistów – Sniegira. Grin w pełni ufa sprawdzonemu Jemieli, Sniegira stara się trzymać póki co z dala od poważnych operacji, a Rachmeta się boi, gdyż wie, że ten dołączył do rewolucjonistów z rządzy nowych wrażeń. Przywódca obawia się, że Rachmet może odejść, gdy znudzą mu się anarchistyczne doznania. Grupa tymczasowo mieszka u docenta Aronzona sympatyzującego z rewolucjonistami. Mieli mieszkać u inżyniera Łarionowa, ale ten okazał się być agentem ochrany. Łącznikiem między grupą a partią rewolucyjną jest Igła. Rachmet i Sniegir chcą zabić Łarionowa za zdradę, ale Grin stanowczo im zabrania.*

*Wieczorem, czuwając na warcie, Grin rozmyśla o tajemniczych listach, które otrzymywał. Ktoś podpisujący się jako TG wysyłał informacje pomocne przy organizacji zamachów. W ten sposób udało się Grupie Bojowej przeprowadzić zamachy na gubernatora Jekaterynogrodu Bogdanowa, wysokiego urzędnika żandarmerii Sieliwanowa oraz nieudany na wicedyrektora do spraw politycznych Departamentu Policji Pożarskiego, ale podczas tego ostatniego zastrzelili członka Komitetu Centralnego partii, który był zdrajcą. Także morderstwo Chrapowa udało się dzięki dokładnym informacjom przesłanym przez TG. Grin chce zbadać dokładnie sprawę i poznać tożsamość nadawcy po powrocie do Petersburga. Gdy Grin idzie obudzić Rachmeta, aby ten przejął wartę, okazuje się, że Rachmet zniknął z mieszkania.*

Fandorin wraz z Burlajewem udają się do Diany. Okazuje się, że informatorka wie już o śmierci Chrapowa, mimo że gazety nie zdążyły jeszcze o tym napisać. Erast Pietrowicz dopytuje, skąd ma ona takie informacje. Kobieta odpowiada, że całe rewolucyjne środowisko Moskwy wie już o zamachu. Diana wyjawia, że dziś wieczorem ma odbyć się spotkanie z tej okazji u Łarionowa.

Fandorin planuje śledzić wszystkich przybyłych na wieczorek, aby odnaleźć w ten sposób tego, który wiedział o śmierci Chrapowa jako pierwszy, bo prawdopodobnie będzie to ktoś powiązany z zamachowcem. Naczelnik Ochrany wyjaśnia Fandorinowi, że inżynier Łarionow w rzeczywistości jest agentem tajnej policji, a wszyscy którzy u niego bywają są od dawna obserwowani przez Ochranę, więc nie ma sensu ich śledzić. Wystarczy wyaresztować wszystkich wieczorem, a potem poważnie przesłuchać. Policja w obecności Burlajewa, Mylnikowa i Fandorina wpada do mieszkania, gdzie zatrzymują wszystkich obecnych. Zamieszanie wykorzystuje młoda dziewczyna, wyciągając pistolet i próbując strzelić do Burlajewa. Broń wytrąca jej Fandorin, który zasłania ją przed ewentualnymi strzałami agentów ochrany. Dziewczyna przedstawia się jako Esfira Litwinowa, córka znanego moskiewskiego bankiera. Naczelnik chce natychmiast zabrać wszystkich do aresztu, ale Erast Pietrowicz wyjaśnia, że byłoby to niezgodne z prawem, gdyż obecni nie popełnili żadnego przestępstwa, za które można by ich zatrzymać, a Litwinowa chciała strzelić do Burlajewa, bo wzięła go za bandytę, gdyż żaden z agentów nie przedstawił się wcześniej jako policjant, więc goście mogli uznać nagły nalot na mieszkanie za atak bandytów. Agenci ochrany wychodzą, a po nich także goście Łarionowa. W środku zostają tylko Fandorin, Esfira i sam gospodarz. Dziewczyna podejrzewa, że cała ta operacja była urządzona tylko po to, aby Fandorin mógł ją uratować i żeby ta z wdzięczności napisała donosy na swoich towarzyszy. Esfira oświadcza, że z pewnością tego nie zrobi. Litwinowa wychodzi oburzona z mieszkania. Erast Pietrowicz chce porozmawiać z Łarionowem, ale do mieszkania przychodzi młodzieniec z Grupy Bojowej, który strzałem zabija inżyniera. Fandorin wybiega za nim na ulicę, gdzie uciekającego łapią Mylnikow wraz z agentami ochrany. Mylnikow podejrzewał, że Fandorin będzie próbował uwieść Litwinową, aby wyciągnąć od niej informacje i dlatego został, aby go obserwować.

Fandorin w nocy przybywa do Oddziału Ochrany, gdzie bierze udział w przesłuchaniu zabójcy Łarionowa, ale ten niczego nie wyjawia. Przesłuchanie ma być przełożone, a póki co należy jak najszybciej wysłać do Departamentu Policji depeszę z dokładnym opisem rewolucjonisty, aby sprawdzili, czy nie mają jego teczki.

Erast Pietrowicz wraca do mieszkania i spotyka czekającą na niego na ulicy Litwinową. Dziewczyna wyzywa go i twierdzi, że jest znacznie gorszy od policjantów, więc powinna go zabić. Niespodziewanie para całuje się.

*Grupa Bojowa bez Rachmeta opuszcza mieszkanie docenta. Grin spotyka się z Igłą, która opowiada o zastrzeleniu Łarionowa. Nie wiadomo kto był sprawcą, ale Grin podejrzewa, że to Rachmet. Łączniczka informuje, że policja pod kierownictwem księcia Pożarskiego odnalazła konspiracyjny lokal, gdzie przechowywano pieniądze partii. W związku z tym oczekuje się, że Grupa Bojowa pozyska nowe środki, które są bardzo pilnie potrzebne.*

*Grin udaje się do Łobastowa, bogatego moskiewskiego przemysłowca, który regularnie dokonuje wpłat do kasy partii. Fabrykant odmawia przekazania pieniędzy, bo nie robi tego ze strachu przed rewolucjonistami, ale aby poprzez terror wywrzeć nacisk na rządzących i skłonić ich do zmian w prawie. Grin zdaje sobie sprawę, że konieczne będzie przeprowadzenie operacji ekspropriacji. Do tego będzie mu potrzebny Atut – petersburski bandyta, specjalista od napadów. Atut pomagał już partii w grudniu, a Grin poznał go przez Julię – swoją bliską przyjaciółkę, właścicielkę ekskluzywnego zamtuza, która jest także bardzo cenną informatorką rewolucjonistów.*

*Na kolejnym spotkaniu Igła przekazuje Grinowi wiadomość od Rachmeta. Rewolucjonista się znalazł i chce się spotkać w herbaciarni. Przywódca Grupy Bojowej przychodzi do lokalu ubezpieczany przez członków moskiewskiego oddziału bojowców. Grin ma ocenić, czy Rachmet ich zdradził i dać sygnał rewolucjonistom.*

*W herbaciarni Rachmet przyznaje się do zamordowania Łarionowa. Opowiada o tym, że został aresztowany i był przesłuchiwany przez samego Pożarskiego, który zagroził, że policja upubliczni informację jakoby Rachmet zdradził rewolucjonistów i współpracował z władzą. Na katordze wszyscy odwróciliby się od Rachmeta i ten z rozpaczy prawdopodobnie sam by się powiesił. Dlatego musiał zgodzić się na zostanie agentem ochrany i aby uwiarygodnić swoją przemianę, przekazał Pożarskiemu rysopisy członków Grupy Bojowej, a wicedyrektor policji nadał mu pseudonim Gwidon. Zakończywszy opowieść, Rachmet oddaje się pod sąd Grina. Ten odpowiada, że muszą iść, bo mają mnóstwo roboty.*

Rankiem Litwinowa budzi się w mieszkańcu Erasta Pietrowicza i obserwuje gimnastykę Fandorina i jego japońskiego kamerdynera Masy. W trakcie śniadania dziewczyna oznajmia, że wspólna noc nic nie zmienia, bo ona i Erast Pietrowicz stoją po dwóch stronach barykady. Do mieszkania dzwoni telefon i Fandorin zostaje wezwany do biura żandarmerii.

Okazuje się, że z Petersburga przyjeżdża do Moskwy wicedyrektor Pożarski, aby osobiście poprowadzić śledztwo w sprawie morderstwa Chrapowa. Przybysz ze stolicy okazuje się uprzejmym człowiekiem, który doskonale zna się na ludzkiej psychologii. Fandorin, Burlajew, Swierczyński, Zubcow i Smoljaninow są świadkami jak ten prowadzi przesłuchanie Rachmeta. Pożarski opowiada, że przekaże do gazet informacje, jakoby Rachmet był zamieszany w zamach na Chrapowa, ale został ujęty przez policję i w areszcie zdradził swoich współtowarzyszy. Po zesłaniu na katorgę wszyscy się od niego odwrócą i Rachmet sam sobie zawiąże stryczek. Anarchista twierdzi, że nikt z rewolucjonistów nie uwierzy w jego współpracę z policją, ale wtedy Pożarski wyciąga kompromitujące zdjęcia ukazujące Rachmeta w jednoznacznej sytuacji z jedenastoletnią dziewczynką. Terrorysta zgadza się współpracować i opisuje członków Grupy Bojowej oraz Igłę. Pożarski nadaje mu pseudonim Gwidon, zleca odnalezienia Grina i oddanie go w ręce policji. Po wyjściu Gwidona Smoljaninow wyraża oburzenie zachowaniem Pożarskiego, bo jego zdaniem policjant powinien być nieskazitelny i nie może uciekać się do szantażu. Wicedyrektor odpowiada, że Rosja wcale nie jest doskonała, lecz niesprawiedliwa i niemoralna, ale to i tak lepsze niż to, co niesie ze sobą rewolucja, więc ich obowiązkiem jest bronić kraju. Pożarski odkrywa, że przesłuchanie było podsłuchiwane przez von Seidlitza, którego obiecuje postawić pod sąd za niedopełnienie obowiązków przy ochronie Chrapowa. Następnie wicedyrektor rozdziela zadania: Burlajew z agentami ma spenetrować wszystkie środowiska rewolucyjne; agenci mają także śledzić von Seidlitza, bo ten prawdopodobnie będzie chciał za wszelką cenę odnaleźć zamachowców, aby zmyć swoją winę; Swierczyński z żandarmami, dysponując rysopisami członków Grupy Bojowej, mają upewnić się, że nikt z terrorystów nie opuści miasta, sam Pożarski będzie odpowiedzialny za nadzorowanie nowo zwerbowanego Gwidona.

Fandorin ze Swierczyńskim jadą do Dyrekcji Żandarmerii, gdzie odbywają naradę. Wizyta urzędnika ze stolicy uraziła dumę i ambicję Erasta Pietrowicza, gdyż ten uważa, że wicedyrektor jest lepszym śledczym i lepiej poradzi sobie z wyjaśnieniem sprawy. Przyjazd Pożarskiego z Petersburga oznacza także, że książę Dołgoruki wkrótce zostanie zdymisjonowany, co odbije się negatywnie także na Swierczyńskim i samym Fandorinie, jako na stronnikach starego generał-gubernatora. Swierczyński planuje skompromitować Pożarskiego, wywołując skandal. Erast Pietrowicz stwierdza, że jemu wicedyrektor nie powierzył żadnego zadania, więc podejmie się śledztwa prywatnie i zacznie szukać zdrajcy, który wyjawił Grupie Bojowej szczegóły przejazdu Chrapowa.

*Niezauważony przez policję Grin spotyka się na dworcu z przybyłymi ze stolicy Atutem i Julią. Ekspert od napadów twierdzi, że rabunku można dokonać jeszcze tego samego dnia, bo ma już upatrzone dwa potencjalne cele. Grin przez telefon przekazuje Igle, aby moskiewscy bojownicy stawili się w konspiracyjnym mieszkaniu z bronią, bo będą potrzebni przy napadzie. Łączniczka też chce wziąć udział w operacji, ale Grin każe jej zostać przy telefonie, bo tak bardziej się przyda. Gdy Julia i Grin zostają sami, dziewczyna zaczyna dobierać się do rewolucjonisty, a ten nie pozostaje jej obojętny.*

*W trakcie narady w konspiracyjnym lokalu należącym do Zimina – jednego z moskiewskich bojowców, Grin myśli o tym, że Atut nie może się dowiedzieć, że Julia go zdradziła, bo cały napad by się nie udał. Ekspert tłumaczy bojowcom przebieg rabunku. Moskiewscy anarchiści po kolei wychodzą z mieszkania przygotować się do operacji, a Grin zauważa, że w kieszeni jego płaszcza znajduje się kolejny list od TG. Tajemniczy informator przekazuje wiadomość o możliwości zamachu na Swierczyńskiego, który będzie w nocy przebywał na dworcu. Ponadto TG informuje, że Rachmet jest zdrajcą. Grin wraca do członków Grupy Bojowej i każe Rachmetowi zostać w mieszkaniu pod pretekstem, że ten był już aresztowany, więc policjanci by go rozpoznali. Jemiela, Sniegir i Grin wychodzą na operację, ale na zewnątrz Grin zawraca, aby wziąć wycior do pistoletu. Ponownie wchodzi o mieszkania i słyszy, że Rachmet przez telefon dzwoni do ochrany. Grin zadaje mu dwa pytania – od jak dawna pracuje dla policji oraz co oznacza TG. Rachmet odpowiada, że już od dawna miał dość Grupy Bojowej, a poprzedniego dnia spotkał człowieka o wiele bardziej interesującego niż Grin. Gdy przywódca orientuje się, że Rachmet nie wie, czym jest TG, zabija go, rzucając nożem w serce.*

*Zgodnie z planem bez żadnego problemu terroryści kradną 600 tysięcy rubli z konwoju. Grin i Atut jadą do zajazdu „Indie”, gdzie czeka na nich Julia. Atut ma wziąć jedną trzecią i wraz z dziewczyną wyjechać z Rosji, a reszta przechodzi na rzecz partii. Niespodziewanie Atut atakuje Grina i wyjawia, iż wie o tym, że Julia go z nim zdradziła. Bandyta poważnie rani rewolucjonistę i każe dziewczynie wybierać między nimi. Julia bez wahania wybiera Atuta, dzięki czemu odwraca jego uwagę, a potem zabija go, rozbijając butelkę szampana o głowę.*

W nocy Litwinowa ponownie przychodzi do Fandorina. Rankiem rozmawiają o rewolucyjnych poglądach na temat kobiet i wierności w związku. Esfira odpowiada, że Erast Pietrowicz zupełnie nie jest w jej guście i szybko go rzuci, ale najpierw musi się nim przesycić i rozczarować. Fandorin otrzymuje od księcia Dołgorukiego zaproszenie na tradycyjne wieczorne spotkanie ostatkowe. Jako osobę towarzyszącą zaprasza Litwinową, która wraca do domu, aby się przygotować.

Fandorin spotyka się z Dianą, gdyż to ją podejrzewa o zdradzenie tajnych informacji o podróży Chrapowa, które to informacje miałaby wyciągnąć od Burlajewa lub Swierczyńskiego. Kobieta wyjawia, że Fandorin po wieczorze u Łarionowa stał się sławny w kręgach rewolucyjnych, które podzieliły się na dwa obozu: pierwszy uważa Fandorina za liberalnego urzędnika sprzyjającego zmianom a drugi za poplecznika systemu niebezpieczniejszego od samej ochrany. Ci drudzy chcieliby zlikwidować Fandorina, ale póki co broni go romans z Litwinową. W trakcie rozmowy wychodzi na jaw, że Diana utrzymywała bliskie stosunki z Burlajewem i Swierczyńskim, ale z żadnym z nich nie spotkała się od tygodnia. Erast Pietrowicz jest rozczarowany, bo to oznacza, że to nie Diana zdradziła tajne informacje.

Zrezygnowany Fandorin idzie do siedziby Ochrany, aby dowiedzieć się, jak przebiegają pozostałe śledztwa. Burlajew jeździ po akademikach i rozpytuje studentów, a Swierczyński objeżdża moskiewskie dworce. Erast Pietrowicz spotyka siedzącego przy telefonie Zubcowa, który oczekuje na jakiekolwiek informacje, a najlepiej na telefon od Gwidona. Wspomina, że dzwonił jakiś mężczyzna, ale rozłączył się zanim zdążył powiedzieć coś sensownego. Fandorin radzi, aby sprawdził w centrali telefonicznej numer, z którego dzwoniono i pojechał we wskazane miejsce.

Erast Pietrowicz odbywa rozmowę z Pożarskim, który określa swoje stanowisko wobec walki z rewolucjonistami – wojna z terrorystami nie jest jak zwykła wojna między dwoma krajami, terroryści nie stosują się do żadnych praw ani zasad, więc i oni, jako policjanci, nie powinni ich przestrzegać, ale wygrać za wszelką cenę, gdyż to policja jest ostatnim murem broniącym uporządkowane społeczeństwo przed chaosem rewolucji. Fandorin nie do końca zgadza się z poglądami wicedyrektora. Pożarski wyjawia także, że ktoś nieskutecznie próbował wywołać skandal obyczajowy z jego udziałem i podejrzewa, że był to Swierczyński. Nagle do gabinetu wpada Burlajew, informując, że dokonano napadu na transport papierów skarbowych.

Po zbadaniu miejsca rabunku Pożarski organizuje naradę ze śledczymi. Według świadków w napadzie brał udział znany petersburski bandyta – Atut, ale tego znaleziono zabitego w zajeździe „Indie”, więc to martwy trop. Ponadto Zubcow poszedł za radą Fandorina i sprawdził mieszkanie, z którego dzwoniono do ochrany. Znaleziono tam martwego Rachmeta-Gwidona. Pozostały jedynie dwa tropy – Zimin, do którego należy lokal, gdzie zamordowano Rachmeta oraz znaleziony niedaleko miejsca napadu trup jednego z bojowców, którego policja próbuje zidentyfikować. Nagle na naradę wbiega Mylnikow i informuje, że zastrzelonego anarchistę rozpoznano jako Zimina, co zamyka ostatnie dwa tropy. Erast Pietrowicz odczuwa cichą satysfakcję, że śledztwo nie idzie po myśli Pożarskiego.

Wieczorem Fandorin wraz z Esfirą jadą na spotkanie do księcia Dołgorukiego, któremu Fandorin zdaje relacje ze śledztwa. Gubernator opowiada, że dostał pismo od cesarza i za dzień lub dwa zostanie zdymisjonowany, ale chciałby na odchodne pokazać, że jego ludzie potrafią złapać morderców Chrapowa. Kolację kończy przybycia posłańca z wiadomością, że miał miejsce zamach terrorystyczny na dworcu i Swierczyński nie żyje.

*Grin wraz Julią jadą do hotelu „Kitież”, gdzie wzywają do siebie Igłę, Jemielę i Sniegira. Łączniczka opatruje rannego przywódcę, a wszyscy zastanawiają się, jak wywieść skradzione pieniądze do Petersburga. Igła proponuje, aby podzielić worki między sześciu ludzi i żeby ci próbowali pojedynczo dotrzeć do stolicy, a na pewno któremuś z nich się uda. Grin nie zgadza się, bo oznaczałoby to stratę zbyt wielu ludzi i pieniędzy. Zamiast tego ma własny plan.*

*Igła i Julia jadą na dworzec, gdzie, udając podróżniczki, ładują worki z pieniędzmi do pociągu. Jednocześnie Jemiela i Sniegir wysadzają bombą budkę zawiadowcy, gdzie zgodnie z informacjami od TG ma przebywać Swierczyński. Grin zakładał, że po zamachu policja będzie zbyt zajęta, aby przeszukać bagaże i kobiety wraz z pieniędzmi bezpiecznie dojadą do stolicy, ale żandarmi całkowicie odwołują odjazd pociągu.*

*Grupa Bojowa z pieniędzmi zatrzymuje się w budce sympatyzującego z partią dróżnika. Sniegir rozpacza, że w wybuchu oprócz Swierczyńskiego zginęła dwójka cywilów, ale Grin odpowiada, że na wojnie po obu stronach giną niewinni i nie można się zatrzymywać, muszą wygrać za wszelką cenę. W nocy Grin wpada na pomysł wywiezienia pieniędzy w transporcie Łobastowa. Przemysłowiec zgadza się pomóc i worki zostają załadowane do pociągu towarowego do Petersburga, gdzie ma je odebrać Julia jadąca szybszym pociągiem pasażerskim.*

Śledczy jadą na dworzec, gdzie doszło do zamachu, ale świadkowie nie mówią niczego, co mogłoby nakierować policję na trop terrorystów. Fandorin wraca do mieszkania, gdzie czeka na niego Litwinowa. Dochodzi między nimi do kłótni. Erast Pietrowicz mówi, że oprócz Swierczyńskiego w wybuchu zginęła dwójka niewinnych cywilów, ale dziewczyna odpowiada, że walcząc o wolność, rewolucjoniści składają ofiarę z samych siebie i tego samego oczekują od innych. Esfira dodaje, że państwu służą przede wszystkim łajdacy i głupcy, a rewolucjoniści są szlachetni i bohaterscy. Fandorin odpowiada, że to odwieczne nieszczęście Rosji, że dobra bronią łajdacy i głupcy, a złu służą męczennicy i bohaterowie.

Erast Pietrowicz jedzie do żandarmerii, gdzie trwa spotkanie Pożarskiego z Zubcowem. Agent ochrany wyraża swoje poglądy na rewolucję – nie powinni walczyć z terrorystami siłą, bo to jedynie wywołuje więcej przemocy, ale powinni wprowadzić prawa broniące robotników i zatroszczyć się o dobrobyt pracowników fabryk, gdyż wtedy rewolucjoniści utracą ich poparcie, które obecnie stanowi największą siłę rewolucji. Pożarski przyznaje rację Zubcowowi, ale podkreśla, że niestety takie plany mają niewielkie szanse powodzenia w Rosji. Uzyskawszy poparcie wicedyrektora, Zubcow wyjawia po co faktycznie przyjechał do żandarmerii – ochrana obserwuje wszystkich podejrzewanych o kontakty z rewolucjonistami, w tym przemysłowca Łobastowa; rankiem tajniacy widzieli na terenie fabryki kogoś, kto z wyglądu przypominał opisanego przez Rachmeta Jemielę; śledzono go i ochrana dotarła do budki dróżnika, w której widziano kogoś, kto wyglądał jak Sniegir; póki co nie wiadomo, czy w budce jest także Grin, ale Burlajew zarządził o północy frontalny atak z zamiarem aresztowania terrorystów.

Pożarski, Fandorin i Zubcow jadą do gmachu ochrany, aby odwieść Burlajewa od jego planu. Uważają, że o wiele lepiej byłoby śledzić członków Grupy Bojowej i aresztować ich pojedynczo. Wicedyrektor, powołując się na pismo od ministra, zabrania Burlajewowi ataku, ale ten odpowiada, że ma pisemną zgodę od tego samego ministra na przeprowadzenie operacji, więc ta się odbędzie.

*Dróżnik, u którego mieszka Grupa Bojowa przynosi Grinowi list znaleziony w kieszeni kożucha. Jest to kolejna wiadomość od TG – dokładnie o północy policja przypuści szturm na budkę, aby aresztować terrorystów. TG wskazuje im nowe konspiracyjne mieszkanie. Członkowie Grupy Bojowej przygotowują broń, aby wyrwać się z oblężenia. Przyczajają się w ciemności i chwilę przed atakiem ochrany rzucają bombami. W wywołanym zamieszaniu z łatwością uciekają policji.*

*Grin telefonicznie wzywa Igłę do lokalu podanego przez TG. Łączniczka przynosi informację, że podczas obrzucenia policjantów bombami zginął Burlajew. Grin zleca dziewczynie zdobycie materiałów do kolejnych ładunków wybuchowych. Igła stwierdza, że spróbuje je uzyskać od docenta Aronzona, który z zawodu jest chemikiem. Przed wyjściem łączniczka przyznaje, że Grin przypomina jej dawnego narzeczonego.*

*Wieczorem Grin znajduje w przedpokoju kolejny list od TG informujący, że wicedyrektor Pożarski oraz Fandorin będą znajdować się bez ochrony w łaźniach.*

W obliczu śmierci Burlajewa i Swierczyńskiego Pożarski i Fandorin zostają jedynymi zwierzchnikami sił policyjnych w Moskwie. Dodatkowo otrzymują nieograniczone pełnomocnictwa od ministra. Wicedyrektor oferuje Fandorinowi, aby blisko ze sobą współpracowali, bo jeśli nie złapią terrorystów, czeka ich nagana z Petersburga, lecz jeśli zamkną sprawę z sukcesem, razem awansują i staną się ważnymi ludźmi w państwie. Erast Pietrowicz zgadza się i przedstawia Pożarskiemu swoją hipotezę o zdrajcy w szeregach policji, która teraz nabiera nowego znaczenia, bo terroryści byli przygotowani na szturm policji na budkę dróżnika, więc wiedzieli o nim wcześniej. Po ostatnich zamachach krąg podejrzanych znacząco się zawęził i znajdują się w nim wyłącznie sam Fandorin, Pożarski, Mylnikow, Zubcow oraz Smoljaninow. Wicedyrektor początkowo odrzuca tę teorię, bo spośród tych osób jedynie Zubcow mógłby mieć motyw w postaci przejęcia kierownictwa nad tajną policją. Fandorin wpada na pomysł, że o ile Diana nie mogła przekazać terrorystom szczegółów odnośnie podróży Chrapowa, to mogła dowiedzieć się od Burlajewa o planowanej operacji i uprzedzić Grupę Bojową. Pożarski stwierdza, że oprócz wyżej postawionych śledczych należy także sprawdzić wszystkich agentów biorących udział w nieudanym ataku na budkę dróżnika. Wicedyrektor i Erast Pietrowicz ustalają wspólnie, że zbadają tropy, a wieczorem spotkają się w łaźni w kabinie numer 6, aby dyskretnie omówić śledztwo.

Fandorin wynajmuje w łaźni wszystkie sześć kabin, a następnie jedzie do Diany. Informatorka jest rozżalona po śmierci Swierczyńskiego i Burlajewa, bo utraciła swoje dwa główne kontakty. Kobieta próbuje uwieść Fandorina, ale ten wychodzi, oznajmiając, że nie ma dla niej czasu, bo spotyka się z Pożarskim w kabinie numer 1 w łaźni.

Następnie Erast Pietrowicz odwiedza Smoljaninowa, któremu w tajemnicy mówi o wieczornym spotkaniu z wicedyrektorem w łaźniach w kabinie numer 2. W trakcie spotkania z Zubcowem wyjawia, że spotka się z Pożarskim wieczorem w kabinie numer 3. Mylnikow zostaje poinformowany, że spotkanie odbędzie się w kabinie numer 4.

Fandorin wraca do mieszkania, gdzie wtajemnicza Masę w plan: kamerdyner ma siedzieć w basenie i obserwować do której kabiny wejdą bandyci, a następnie niezwłocznie przekazać tę informację Fandorinowi, który będzie w kabinie numer 6. Do mieszkania przychodzi Litwinowa, której Erast Pietrowicz wyjaśnia, że nie ma dla niej czasu, bo idzie na spotkanie z Pożarskim w kabinie numer 5. Po chwili jednak jest mu wstyd, że podejrzewał dziewczynę i poprawia się, że będą w kabinie numer 6.

W łaźniach Masa obserwuje obecnych i wszystkie kabiny. Nagle bandyci przykuwają go do poręczy basenu i kierują się prosto do kabiny numer 6. Pod numerem szóstym Fandorin spotyka się z Pożarskim, który wyjawia, że udało mu się wpaść na trop i wkrótce złapie wszystkich członków Grupy Bojowej. Erast Pietrowicz czuje się lekko zazdrosny, ale twierdzi, że i on niedługo dowie się kto jest zdrajcą. Niespodziewanie do kabiny wpadają terroryści. Pożarski zabija jednego strzałem z pistoletu, a potem nagi ucieka z łaźni. Nagi i bezbronny Fandorin biegnie na dach, gdzie doganiają go terroryści. Erast Pietrowicz przypomina sobie nauki ninja o zeskakiwaniu z budynków i zeskakuje na ulicę. Szczęśliwie wpada w zaspę śniegu, co go ratuje, lecz sam Fandorin traci przytomność.

*Grin wspomina niepowodzenie akcji w łaźniach. Nie tylko nie udało im się zabić żadnego ze śledczych, ale w dodatku stracili jednego z bojowców. Sniegir pomaga przywódcy przygotować nowe ładunki wybuchowe z materiałów uzyskanych od Aronzona. Przez telefon Igła informuje, że docent wezwał ją w umówiony sposób na spotkanie w swoim mieszkaniu. Zaniepokojony tym Grin idzie wraz ze Sniegirem do Aronzona. Okazuje się, że szef ochrony Chrapowa, von Seidlitz, przekupił agenta ochrany i dowiedział się, że Igła odwiedziła docenta. Następnie torturami zmusił Aronzona, aby ponownie ściągnął dziewczynę do mieszkania i teraz przemocą chcieli wyciągnąć z niej informacje o Grupie Bojowej. Wykorzystując zaskoczenie, Grin zabija von Seidlitza i pozostałych ochroniarzy. Ciężko ranny Aronzon zostaje zabrany do szpitala. Gdy Grin opatruje pobitą Igłę, dochodzi między nimi do zbliżenia. Po powrocie do mieszkania przywódca znajduje kolejny list od TG z informacją o następnej okazji do zabicia Pożarskiego i Fandorina podczas spotkania.*

Fandorin budzi się w pokoju hotelowym Pożarskiego. Wicedyrektor kontynuuje rozmowę przerwaną w łaźni: od samego początku podejrzewał, że zdrajcą jest Diana, więc śledził Erasta Pietrowicza, gdy ten udał się to informatorki; po jego wyjściu sam odwiedził kobietę i zgodził się nią zaopiekować w obliczu śmierci Burlajewa i Swierczyńskiego; ostatecznie siłą odkrył twarz Diany i ta przyznała się, że poprzez liściki podpisywane jako TG informowała terrorystów o poczynaniach policji; robiła to, bo w ten sposób czuła, że ma władzę nad mężczyznami, jednocześnie kierowała losami państwa i rewolucji. Zdaniem Pożarskiego Diana z pewnością wiedziała o spotkaniu w łaźni, ale to nie on jej o tym powiedział. Fandorin zdaje sobie sprawę, że to oznacza, iż informacje terrorystom przekazywała Litwinowa. Wicedyrektor przedstawia swój plan na schwytanie Grupy Bojowej: terroryści obecnie przebywają w konspiracyjnym mieszkaniu, gdzie są w pełni uzbrojeni, więc próba aresztowania ich tam mogłaby skończyć się tak, jak operacja Burlajewa; w kolejnym liściku Diana poinformowała GB, że Pożarski i Fandorin spotkają się rankiem na skwerze Briusowskim; terroryści prawdopodobnie rzucą na akcję wszystkich swoich bojowców, ale tam będzie na nich czekał zastęp policji; dojdzie do strzelaniny, w której zginą wszyscy członkowie GB. Na prośbę Fandorina Pożarski zgadza się zaproponować terrorystom złożenie broni zanim policjanci zaczną strzelać. Plan zakłada, że Fandorin będzie przynętą, siedząc na ławce i czekając na wicedyrektora. Rewolucjoniści nie zabiją samego Fandorina, bo będą czekali na Pożarskiego, a ten zjawi się dopiero, gdy wszyscy członkowie GB będą na skwerze. Gdy rozpocznie się strzelanina, Erast Pietrowicz ma skoczyć na prawo od ławki, gdzie znajduje się przykryty śniegiem wykop przygotowany pod budowę kanalizacji i tam przeczekać strzelaninę.

Pożarski koniecznie chce pokazać Fandorinowi Dianę w świetle, a Erast Pietrowicz zaczyna podejrzewać, że tajemniczą informatorką jest Litwinowa i to dlatego wicedyrektorowi tak zależy, aby Fandorin ją zobaczył. Na miejscu okazuje się, że Diana się powiesiła, ale, ku uldze Fandorina, nie była to Esfira.

*Grupa Bojowa oraz moskiewscy bojowcy oczekują w przebraniach na przybycie Pożarskiego na skwerze Briusowskim. Gdy wicedyrektor w końcu przychodzi, proponuje nihilistom poddanie się, a potem rozpoczyna się strzelanina. Draśnięty kulą Grin wpada w zaspę śnieżną i znajdujący się pod nią wykop. Idąc tunelem, wychodzi z zaułku i idzie do mieszkania, gdzie oczekuje go Igła. Opowiada dziewczynie, że to była pułapka zastawiona przez policję i nikt nie przeżył, a oni muszą natychmiast uciekać z lokalu. Igła zabiera go do własnego mieszkania w opuszczonej willi hrabiego Dobrzyńskiego, ojca dziewczyny. Grin rozmyśla o tajemniczym informatorze TG, który do tej pory im pomagał, a teraz ich zdradził, przez co zginęła szóstka rewolucjonistów. W końcu Grin dochodzi do wniosku, że istnieje tylko jedno logiczne rozwiązanie tajemnicy TG i nakazuje Igle wysłać natychmiast telegram.*

Ma miejsce policyjna akcja na skwerze Briusowskim. Wiedząc, że Pożarski będzie chciał zabić wszystkich terrorystów, Fandorin, skacząc w zaspę, chwyta najbliższego anarchistę. Wbrew zapewnieniom wicedyrektora wejście do wykopu jest zablokowane. Po zakończonej akcji okazuje się, że złapany rewolucjonista jest podziurawiony kulami, a Erast Pietrowicz żyje wyłącznie dlatego, że przypadkiem zasłonił się jego ciałem przed strzałami. Zakłopotany Pożarski wyjaśnia, że pomylił zaspy, w które miał skakać Fandorin, bo, stojąc na skwerze, wejście do wykupu miał po prawej, a siedzący na ławce Fandorin po lewej. Policjanci zauważają, że przywódca Grupy Bojowej uciekł, ale wicedyrektor jest zadowolony, że udało się unieszkodliwić pozostałych.

Erast Pietrowicz udaje się do generał-gubernatora złożyć mu raport. Książę każe mu czekać przed gabinetem, bo obecnie przyjmuje jakąś kobietę. Wiediszczew wprowadza Fandorina do sekretnego pokoju i z ukrycia pokazuje mu przebieg spotkania gubernatora. U Dołgorukiego jest Litwinowa żaląca się na relacje z Fandorinem, który jej zdaniem może nie być zdolny do miłości. Książę radzi jej, aby zapomniała o nim i znalazła sobie nowego ukochanego. Po wyjściu Esfiry Erast Pietrowicz chce złożyć raport gubernatorowi, ale okazuje się, że ten już wszystko wie dzięki wiernym sobie ludziom i wysłał do stolicy depeszę, w której przedstawił operację na skwerze za sukces moskiewskich śledczych, a ucieczkę Grina jako porażkę Pożarskiego. Dodatkowo Dołgoruki popchnął dalej sprawę nominacji Fandorina na stanowisko oberpolicmajstra. Po opuszczeniu rezydencji gubernatora Erast Pietrowicz spotyka Litwinową, która oznajmia, że kiedyś posłucha się rady księcia, ale jeszcze nie teraz. Wspólnie jadą do mieszkania Fandorina.

Rankiem następnego dnia Erast Pietrowicz otrzymuje wiadomość, że jest oczekiwany w siedzibie oberpolicmajstra. Domyśla się, że to oznacza awans, lecz na miejscu okazuje się, że wezwał go nie gubernator, ale Pożarski. Wicedyrektor wyjawia, że wie o wczorajszej depeszy Dołgorukiego do stolicy, ale to niczego nie zmienia, bo on wysłał swoją jeszcze wcześniej i decyzje w Petersburgu już zapadły – Dołgoruki zostanie odwołany i zastąpi go wielki książę Symeon, brat cesarza, którego prawą ręką i nowym oberpolicmajstrem zostanie Pożarski. Wicedyrektor objaśnia, że teraz sposób rządzenia Moskwą się zmieni, gdyż gubernator będzie pełnił rolę formalną i reprezentacyjną, a rzeczywistą władzę będzie sprawował oberpolicmajster. Pożarski oferuje Fandorinowi współpracę, a ten niechętnie ją przyjmuje i porusza temat Grina, którego nie udało się złapać. Wicedyrektor odpowiada, że właśnie spieszy się na spotkanie, które pomoże ostatecznie rozwiązać tę sprawę. Fandorin po wyjściu na ulicę przebiera się za fiakra i śledzi Pożarskiego. Ten na dworcu spotyka się z młodą dziewczyną. Erast Pietrowicz niepostrzeżenie uszkadza powóz wicedyrektora i para wsiada do sań powożonych przez samego Fandorina. Wicedyrektor wkrótce wysiada, ale dziewczyna jedzie dalej i spotyka się z Grinem. Okazuje się, że dziewczyną jest Julia. Fandorin zawozi ich do domu hrabiego Dobrzyńskiego, gdzie, przeskoczywszy przez ogrodzenie, podsłuchuje ich rozmowę. W środku oprócz nich znajduje się Igła przygotowująca materiały wybuchowe. Grin oświadcza, że wie, iż to Julia podrzucała mu listy od TG. Dziewczyna zaprzecza, lecz gdy mężczyzna grozi jej śmiercią, przyznaje się, że pracowała dla Pożarskiego. Zrobiła to z miłości, którą uważa za najważniejszą sprawę na świecie. Dalej grożąc, że ją zabije, Grin zmusza Julię, aby ta telefonicznie wezwała do willi Pożarskiego. Fandorin opuszcza posiadłość i jedzie do wicedyrektora. Nowy oberpolicmajster początkowo jest niechętny rozmowie, ale Erast Pietrowicz wyjawia, że wie o jego zdradzie – Grupa Bojowa od początku była sterowana przez Pożarskiego; to nie Diana poinformowała terrorystów o spotkaniu w łaźniach, ale Pożarski; wicedyrektor nie pomylił się, ale celowo wskazał Fandorinowi złą zaspę na skwerze Briusowskim, bo chciał, aby ten zginął podczas strzelaniny. Pożarski bez skruchy przyznaje się i wyjaśnia powody swojego postępowania – Rosja jest obecnie niszczona przez dwie siły: brutalnych rewolucjonistów i bezsilnych starców u władzy; on dzięki stworzeniu najgroźniejszej grupy terrorystycznej w historii kraju, a następnie powstrzymaniu jej, zapewnił sobie łaskę władz i nieograniczone uprawnienia; dzięki temu będzie mógł teraz raz na zawsze zniszczyć anarchistów i powstrzymać rewolucję. Oberpolicmajster przedstawia Fandorinowi trzy drogi wyjścia z sytuacji: Erast Pietrowicz może napisać raport, w którym wszystko opisze, lecz nikt mu nie uwierzy, a i Pożarskiemu nic nie zrobią, bo jest obecnie jedną z najważniejszych osób w państwie; może przyłączyć się do Pożarskiego i razem zwalczać rewolucjonistów albo może zapomnieć o tym wszystkim i odejść ze służby publicznej. Fandorin wybiera ostatnią opcję. Widząc odjeżdżającego na spotkanie z Grinem Pożarskiego, Erast Pietrowicz wypowiada słowa „Złem zło wypleniając…”.

*Wicedyrektor przyjeżdża do domu, gdzie przebywają Grin, Igła i Julia. Przywódca terrorystów zaczyna celować do niego z pistoletu. Pożarski nie ma żalu do Julii, że ta go zdradziła i opowiada o TG. Usłyszawszy, że w rzeczywistości cała Grupa Bojowa była utworzona przez Pożarskiego i służyła eliminowaniu jego przeciwników w rozgrywkach o władzę, Grin jest zdezorientowany. Julia wykorzystuje to i wytrąca mu pistolet. Pożarski strzela do terrorysty z broni ukrytej w płaszczu. Grin umierając, widzi jak Igła odpala przygotowywane ładunki wybuchowe i wysadza budynek.*

Fandorin idzie na audiencję u nowego gubernatora. Poprzedni został odwołany i wyjechał do Nicei. Mylnikow zachował swoje stanowisko, a Zubcow został naczelnikiem ochrany. Smoljaninow rezygnuje ze służby w policji na rzecz służby wojskowej.

Podczas spotkania wielki książę Symeon oświadcza, iż czytał raport Fandorina o postępach Pożarskiego i nawet w niego uwierzył, ale nic z tym nie zrobi, bo Pożarski nie żyje, a prestiż władzy jest ważniejszy od wszystkiego, także od prawdy. Gubernator mówi, że ludziom, którzy są mu szczerze oddani, pozwala na wiele i dlatego nie jest zły na wicedyrektora. Oferuje Fandorinowi stanowisko oberpolicmajstra, swojej prawej ręki w mieście. Erast Pietrowicz odmawia, twierdząc, że zdecydował się przejść w stan spoczynku i wychodzi z audiencji.