Jeżycjada

**Jeżycjada** – cykl powieści dla młodzieży autorstwa Małgorzaty Musierowicz. Jego nazwa pochodzi od poznańskiej dzielnicy Jeżyce. Wymyślił ją profesor Zbigniew Raszewski, wielbiciel serii i przyjaciel autorki, żartobliwie nawiązując do Iliady.

Akcja niemal wszystkich książek z cyklu odgrywa się w Poznaniu. Musierowicz nawiązuje do rzeczywistych miejsc (np. ul. Roosevelta), a także zdarzeń (robotnicze demonstracje w czerwcu 1956). Trzon *Jeżycjady* stanowią losy rodziny Borejków, mieszkającej w stuletniej kamienicy przy ulicy Roosevelta. Każdy tom poświęcony jest jednej osobie, choć zwykle jest sporo nawiązań do innych postaci. Akcja książki zazwyczaj rozgrywa się w ciągu kilku dni lub tygodni. Choć poszczególne tomy są niezależne od siebie i można je czytać oddzielnie, to jednak wiele aluzji i odniesień trudno zrozumieć bez uprzedniego zaznajomienia się z poprzednimi częściami.

Książki z cyklu przetłumaczono na kilkanaście języków. *Noelka* została uznana za książkę roku 1992 przez polską sekcję IBBY. *Kwiat kalafiora*został wpisany na Międzynarodową Listę Honorową im. H.Ch. Andersena. Na podstawie *Idy sierpniowej* i *Kwiatu kalafiora* nakręcono film *ESD*. Powstała również filmowa adaptacja *Kłamczuchy*.

## O Jeżycjadzie

Ukazały się następujące pozycje piśmiennicze traktujące o Jeżycjadzie:

* *Między Bambolandią i Jeżycjadą: Małgorzaty Musierowicz makro- i mikrokosmos* - praca zbiorowa naukowców Uniwersytetu Śląskiego
* Krzysztof Biedrzycki *Małgorzata Musierowicz i Borejkowie*
* Kinga Czachowska, Dorota Szczerba *Poznań Borejków*.

## Tomy Jeżycjady

Dotychczas wydano:

1975: *Małomówny i rodzina*
Części numerowane:

1. 1977: *Szósta klepka*
2. 1979: *Kłamczucha*
3. 1981: *Kwiat kalafiora*
4. 1981: *Ida sierpniowa*
5. 1986: *Opium w rosole*
6. 1990: *Brulion Bebe B.*
7. 1992: *Noelka*
8. 1993: *Pulpecja*
9. 1993: *Dziecko piątku*
10. 1994: *Nutria i Nerwus*
11. 1996: *Córka Robrojka*
12. 1998: *Imieniny*
13. 1999: *Tygrys i Róża*
14. 2002: *Kalamburka*
15. 2004: *Język Trolli*
16. 2005: *Żaba*
17. 2006: *Czarna polewka*
18. 2008: *Sprężyna*
19. 2012: *McDusia*
20. 2014: *Wnuczka do orzechów*
21. 2015: *Feblik*
22. 2018: *Ciotka Zgryzotka*

## Postacie

### Rodzina Borejków

**Ignacy Borejko**
jest seniorem rodu. Urodzony w 1935 roku. Z wykształcenia filolog klasyczny i bibliotekoznawca. Podobnie jak cała rodzina, jest zapalonym miłośnikiem książek. Cechuje go erudycja, często posługuje się zwrotami łacińskimi, krzewiąc w córkach, wnukach, wnuczkach i prawnuczce miłość do tego języka. Zwykle zatopiony w filozoficznych rozważaniach, łagodny, dowcipny i spokojny. Stanowi wzór dla wszystkich członków rodziny.
**Melania (Mila) Borejko (Kalemba)**
urodzona 31 grudnia 1935 roku, żona Ignacego. Z wykształcenia ekonomistka, na co dzień zajmuje się korektami dla wydawnictw; pisze książki. Energiczna, zdecydowana i nierzadko despotyczna, w rzeczywistości wrażliwa i troskliwa. Jest podporą dla całej rodziny. Pod pseudonimem Kal Amburka pisze znane sztuki (m.in. *Czarną sukienkę* i *Wieczór prezydencki*) wystawiane w teatrach. Córka Zuzanny i Władysława Makowskich, którzy zginęli podczas II wojny światowej (w 1940 roku), wychowana przez Gizelę Kalembę. Główna bohaterka *Kalamburki*.
**Gabriela Stryba (de domo Borejko, primo voto Pyziak)**
urodzona 15 października 1961 roku, najstarsza córka Mili i Ignacego, żona kolejno Janusza i Grzegorza. Ma trójkę dzieci: Różę i Laurę (z Januszem) oraz Ignacego Grzegorza (ze związku z Grzegorzem). Gabriela jest pełna humoru, energiczna i silna psychicznie; wierzy w nieograniczoną moc ludzkiego dobra, jest życzliwa, pomocna i zdecydowana. Jest główną bohaterką książki *Kwiat kalafiora*.
**Ida Pałys (de domo Borejko)**
urodzona 15 marca 1964 roku, druga córka Ignacego i Mili. Laryngolożka. Żona Marka, mama Józefa, Łucji i Kazimierza. Charyzmatyczna i wybuchowa, ma skłonności do wyolbrzymiania problemów i histerii, znana z ciętego języka, często nietaktowna, ale pomocna. Ma niezłomny charakter i niespożytą chęć niesienia pomocy. Główna bohaterka *Idy sierpniowej*.
**Natalia (Nutria) Rojek (de domo Borejko)**
trzecia córka Ignacego i Mili. Urodzona w 1971 roku. Żona Roberta Rojka, zwanego Robrojkiem, matka Szymona i Jędrzeja. Nauczycielka języka polskiego w liceum. Cicha, rozmarzona, zamknięta w sobie; wegetarianka. Wrażliwa i delikatna, potrafi jednak wybuchnąć w najmniej spodziewanym momencie, jeśli ktoś stara się ją do czegoś zmusić. Występuje jako główna postać w *Nutrii i Nerwusie*.
**Patrycja (Pulpecja) Górska (de domo Borejko)**
urodzona 11 kwietnia 1973 roku, najmłodsza córka Borejków. Żona Floriana (Baltony), matka Anny i Nory. Słodka, spokojna i pogodna, zakochana w mężu. Jest bohaterką książki *Pulpecja*.
**Róża (Pyza) Schoppe (de domo Pyziak)**
urodzona w listopadzie 1981 roku, córka Gabrieli i Janusza Pyziaka, najstarsza wnuczka Ignacego i Mili. Żona Fryderyka Schoppe, matka Melanii i Karola. Główna postać powieści *Imieniny*[2].
**Laura (Tygrysek) Fidelis (de domo Pyziak)**
urodzona 10 grudnia 1984 roku, młodsza córka Gabrieli i Janusza Pyziaka. Żona Adama Fidelisa. Matka Juliusza. Jest główną bohaterką *Tygrysa i Róży* i po części Czarnej polewki.
**Ignacy Grzegorz Stryba**
urodzony w styczniu 1994 roku, syn Gabrieli i jej drugiego męża, Grzegorza Stryby. Mąż Agnieszki, ojciec Nory Róży. Młodociany intelektualista, sypie łacińskimi cytatami. Wygrywa wszystkie olimpiady i konkursy. Ciężko przeżywa okres dorastania. Jest głównym bohaterem powieści *Czarna Polewka* i *Feblik*.
**Józef Pałys**
urodzony w listopadzie 1994 roku, syn Idy i Marka, mąż Doroty. Kapitan podwórkowej drużyny futbolowej. Małomówny, poważny, wnikliwy obserwator. Główny bohater *Języka Trolli*i po części *Ciotki Zgryzotki.*
**Łucja Pałys**
urodzona 1 sierpnia 1998 roku, córka Idy i Marka. Jako dziecko inteligentna i spostrzegawcza, zadająca dużo ważnych pytań. Chce zostać sprężyną wydarzeń (łac. *spiritus movens*). Główna bohaterka *Sprężyny*.
**Anna Górska**
urodzona 1 sierpnia 1998 roku, córka Patrycji i Floriana Górskich. Kuzynka i przyjaciółka Łusi.
**Szymon Rojek**
urodzony w lutym 2000 roku, syn Natalii i Roberta Rojków.
**Andrzej (Jędrek) Rojek**
urodzony w lipcu 2002 roku, młodszy brat Szymona.
**Nora Górska**
urodzona w 2002 roku, najmłodsza córka Patrycji i Floriana Górskich. Bohaterka *Ciotki Zgryzotki*.
**Kazimierz (Ziutek) Pałys**
urodzony w 2007 roku, syn Idy i Marka Pałysów.
**Milena Schoppe**
urodzona w czerwcu 2004 roku, córka Róży Pyziak i Fryderyka Schoppe.
**Karol Schoppe**
urodzony w 2010 roku, syn Róży i Fryderyka Schoppe.
### Pozostali

**Robert (Robrojek) Rojek**
ojciec Arabelli (z pierwszego małżeństwa), Szymona i Jędrzeja, mąż Natalii. Charakteryzuje go pogodne usposobienie, poczucie humoru i pracowitość. W młodości bez wzajemności zakochany w Anieli.
**Florian (Baltona, Bobcio) Górski**
mąż Patrycji, ojciec Anny i Nory. W młodości zamierzał dostać się do szkoły plastycznej, miał oryginalny image i własną kwiaciarnię. Można o nim przeczytać głównie w *Szóstej klepce* (mały Bobcio) i *Pulpecji*.
**Grzegorz Stryba**
matematyk, samotnik wychowujący dorastającą córkę Elkę (*Noelka*), znajduje szczęście u boku Gabrysi, zostaje ojcem Ignacego Grzegorza. Syn Metodego.
**Marek Pałys**
lekarz neurochirurg, mąż Idy, ojciec Józefa, Łucji i Kazimierza, syn Moniki.
**Janusz Pyziak**
w liceum – notoryczny podrywacz, potem – nieodpowiedzialny pierwszy mąż Gabrysi, zostawia ją z dwójką dzieci, prawdopodobnie zakłada nową rodzinę w Australii.
**Aniela (Kłamczucha) Żeromska (de domo Kowalik)**
aktorka Teatru Eksperymentalnego. Żona Bernarda, matka bliźniaków: Piotra i Pawła Słynie z ciętego języka, skłonności do teatralnych gestów i przesady. Główna bohaterka *Kłamczuchy*.
**Bernard Żeromski**
artysta plastyk, mąż Anieli, ojciec Piotra i Pawła. Roztrzepany i wesoły filozof, potrafi jednak być męczącym towarzyszem i trudno się go pozbyć.
**Paweł Żeromski**
syn Bernarda i Anieli Żeromskich, brat Piotra (bliźniak jednojajowy). Jest raczej małomówny i skryty, ubiera się na czarno.
**Piotr Żeromski**
brat Pawła, od brata różni go gadatliwość i pogodne usposobienie.
**Adam Fidelis**
polonista, mąż Laury. Ojciec Juliusza. Syn właściciela sklepu ogrodniczego „Daglezja” w Kostrzynie.
**Fryderyk Schoppe**
mąż Róży, ojciec Mili i Karola. Brat Wolfiego (Wolfganga Amadeusza) i Hildegardy (Żaby).
**Celestyna (Cesia, Cielęcina) Hajduk (de domo Żak)**
główna bohaterka pierwszej części cyklu, *Szóstej klepki*, kuzynka Floriana, żona Jerzego Hajduka, matka trójki dzieci, przyjaciółka Anieli oraz Danuty Filipiak, wychowanka prof. Dmuchawca. Mieszkała przy ulicy Słowackiego w domu z wieżyczką.
**Aurelia**(Genowefa Pompke, Lompke, Bombke itp.) **Bitner** **(de domo Jedwabińska)**
urodzona ok. 1976/1977 r., żona Konrada, matka Gabrysi i Janeczki. Jako mała dziewczynka odwiedzała różne domy, przychodząc „na obiadek”. W ten sposób zyskała sobie sympatię Borejków i innych mieszkańców Roosevelta. Szczególnie zaprzyjaźniona z Kreską. Cicha, wrażliwa i zamknięta w sobie. Główna bohaterka: *Dziecka piątku* i po części *Opium w rosole*.
**Janina (Kreska) Ogorzałka (de domo Krechowicz)**
urodzona ok. 1966/1967 r., żona Macieja, matka Katarzyny, Marii i Magdaleny. Sympatyczna, wesoła i pomocna. Wychowywał ją dziadek – prof. Dmuchawiec. Do Poznania przyjechała z Wrocławia. Główna bohaterka *Opium w rosole*.
**Beata (Bebe) Kordiałek (de domo Bitner)**
żona Damazego Kordiałka, córka aktorki Józefiny, siostra Konrada. Główna bohaterka powieści *Brulion Bebe B.*
**Elżbieta (Elka) Kowalik (de domo Stryba)**
córka Grzegorza z pierwszego małżeństwa, żona Tomka. Główna bohaterka *Noelki*
**Arabella (Bella) Majchrzak (de domo Rojek)**
córka Roberta Rojka z pierwszego małżeństwa. Blondynka o trzeźwym i praktycznym spojrzeniu na świat. Dzięki ojcu ma zamiłowanie do majsterkowania. Żona Cezarego Majchrzaka. Poświęcony jest im tom *Córka Robrojka*.
**Hildegarda (Żaba) Schoppe**
siostra Fryderyka i Wolfganga, tytułowa bohaterka powieści *Żaba*.
**Magdalena Ogorzałka**
urodzona 8 marca 1992 roku, siostra-bliźniaczka Marii, córka Kreski i Maćka Ogorzałków, prawnuczka Dmuchawca, do którego przyjechała w 2008. Główna bohaterka *McDusi*.
**Dorota Pałys (de domo Rumianek)**
urodzona w 1996 roku, żona Józefa, studentka medycyny. Pragmatyczka i realistka, ale obdarzona intuicją. Główna bohaterka *Wnuczki do orzechów*.
**Agnieszka Stryba (de domo Żyra)**
urodzona w 1994 roku, malarka, studentka Akademii Sztuk Pięknych. Żona Ignacego Grzegorza, matka Nory Róży. Siostra Tekli. Poświęcona jej jest powieść *Feblik*.
**Nora Róża Stryba**
urodzona 9 września 2017 roku, córka Ignacego Grzegorza i Agnieszki Strybów.
### Inne postacie

* **Gizela Kalemba** – urodzona w 1917 roku, przybrana matka Mili Borejko, krawcowa.
* **Zuzanna i Władysław Makowscy** – biologiczni rodzice Mili Borejko; matka była polonistką, ojciec dziennikarzem.
* **Hanna Borejko** – matka Ignacego i Józefa.
* **Józef Borejko** – brat Ignacego Borejki, chemik.
* **Felicja Borejko** – żona Józefa Borejki.
* **Joanna Borejko** – córka Józefa i Felicji Borejków; kuzynka Gabrieli, Idy, Natalii i Patrycji.
* **Józefina Bitner** – matka Konrada i Beaty Bitner; aktorka; daleka kuzynka Anieli.
* **Damazy (Dambo) Kordiałek** – przyjaciel i uczeń Bernarda Żeromskiego, później mąż Beaty Bitner, nauczyciel historii w liceum.
* **Konrad (Kozio) Bitner** – brat Beaty Bitner, mąż Aurelii, ojciec Gabrysi i Janeczki, scenograf.
* **Gabrysia Bitner** – córka Aurelii i Konrada, urodzona w 2004 r.
* **Ewa Jedwabińska (z domu Marcinkowska)** – nauczycielka matematyki i wicedyrektor w liceum, wychowawczyni Kreski i Jacka Lelujki, matka Aurelii, była żona Eugeniusza.
* **Jerzy Hajduk** – mąż Cesi z Żaków, fizyk, dyrektor liceum.
* **profesor Czesław Dmuchawiec** – dziadek Kreski, nauczyciel polskiego.
* **Monika Pałys (z domu Kałużna)** – urodzona 16 czerwca 1935 roku, matka Marka, przyjaciółka Mili z dzieciństwa i lat szkolnych.
* **Leonia (Lonia)** – przyjaciółka Mili ze studiów.
* **Stefania Majewska** – nauczycielka Mili i Moniki.
* **Maciej Ogorzałka** – mąż Kreski, architekt.
* **Katarzyna Ogorzałka** – najstarsza córka Kreski i Maćka Ogorzałków, ma kłopoty ze wzrokiem.
* **Maria Ogorzałka** – urodzona 8 marca 1992 roku córka Kreski i Maćka Ogorzałków, siostra-bliźniaczka Magdaleny.
* **Stanisława Trolla** – przyjaciółka Józinka, studentka medycyny. Główna bohaterka *Języka Trolli*.

## Znak towarowy

W 2015 r. Sąd Rejonowy w Poznaniu wydał decyzję o zastrzeżeniu terminu "Jeżycjada" jako zarejestrowanego znaku towarowego, którego użytkowanie bez zezwolenia Małgorzaty Musierowicz jest nielegalne.