Achazjasz (król Izraela)

## Achazjasz

Portret Achazjasza w Promptuarii Iconum Insigniorum autorstwa Guillaume'a Rouillé'a (źródło)

## Rodzina

### Rodzeństwo

Jehoram

**Achazjasz** (bib. heb. **אחזיה**; współ. heb. **אֲחַזְיָה**, translit: **Ahazjah**), znany też pod hellenizowanym imieniem **Ochozjasz** (gr. **Οχοζιας**, translit: **Ochozias**; łac. **Ohozias**) - starotestamentowa postać biblijna znana z 22 rozdziału I Księgi Królewskiej i 1 rozdziału II Księgi Królewskiej. Jeden z dwóch królów o tym imieniu wspomniany w Biblii. Był synem i następcą Achaba, którego pośmiertnie zastąpił zostając trzecim władcą z dynastii Omrydów i ósmym królem państwa północnego (Izraela) władając tym starożytnym królestwem przez dwa lata, prawdopodobnie od 853 do 852 p.n.e. Jego następcą został brat, Jehoram. Nie ma pozabiblijnych dowodów potwierdzających jego istnienie.

Jego krótkie rządy zostały przedstawione zdecydowanie negatywnie. Odznaczyły się buntem podbitego przez dziadka Moabu i nieudaną próbą odnowienia dobrych relacji z sąsiednią Judą. Miał kontynuować praktyki religijne wprowadzone przez ojca i matkę. W drugim roku panowania wyleciał z pałacowego balkonu i przeżył, ale zapadł na bliżej nieznaną chorobę. Próbował po przez pośredników skonsultować się z wyrocznią Baal-Zebula (Belzebuba) w filistyńskim Ekronie, aby otrzymać odpowiedź czy wyzdrowieje. Posłów jednak uprzedził prorok Jahwe, Eliasz, który powiadomił ich, że Achazjasz nie przeżyje choroby. Król kazał go przyprowadzić do siebie, co za trzecim razem się udało, a Eliasz powtórzył swoją złowrogą przepowiednię, która niebawem się wypełniła.

## Lata panowania

Proponowane lata panowania Achazjasza, tak jak lata innych królów izraelskich i judzkich, jest nierozwiązaną kwestią wśród badaczy. Problem sprawia fakt, że starożytnym Izraelu i Judzie istniały osobne systemy liczenia lat, a władcy zanim zostali faktycznymi królami to prawdopodobnie często sprawowali koregencje z ojcami i poprzednikami, a ten okres zaliczano do panowania. Proponowane chronologie dla władztwa Achazjasza obejmują (za Wikipedią):

* 850–849 p.n.e według Williama F. Albrighta
* 853–852 p.n.e według Edwarda R. Thielego
* 852–851 p.n.e według Gershona Galila
* 853–852 p.n.e według Kennetha Kitchena
* 854–853 p.n.e według V. Pavlovsky'iego i E. Vogt'a

## Historia w Biblii

Achazjasz był - prawdopodobnie najstarszym - synem fenickiej księżniczki Jezabel i Achaba, władcy Izraela. Został królem w siedemnastym roku panowania Jehoszafata w Judzie po śmierci poprzednika w bitwie pod Ramot-Gilead i panował przed dwa lata. W polityce wewnętrznej popierał państwowy obrządek złotych cielców Jeroboama I, jak i kult fenicko-kananejskiego boga pogody i płodności, Baala-Hadada (przez Biblie nazywanego niepoprawnie po prostu Baalem) wprowadzony przez rodziców. Był ponadto też wyznawcą innego Baala, patrona filistyńskiego miasta Ekron oraz boga śmierci, Baal-Zebula. Starał się kontynuować dobrosąsiedzkie relacje z Judą ustanowione przez ojca, tym bardziej że jej władca był teściem jego siostry, Atalii. Gdy flota Jehoszafata płynąca po złoto do krainy Ofir uległa rozbiciu, Achazjasz zaproponował partnerowi pomoc w postaci nowej załogi w skład, której mieli wejść zarówno Izraelici, jak i Judejczycy, ale ten odmówił. Mógł to być zarówno gest przyjaźni, jak i chęć pozyskania dostępu do części ofirskiego złota, co tłumaczyłoby reakcje Jehoszafata. Mimo to między obydwoma krajami trwał pokój, bardzo potrzebny Achazjaszowi, gdyż spod izraelskiej władzy wyzwolili się Moabici z królem Meszą na czele. Musiało do tego dojść pod koniec jego rządów, gdy Achazjasz był zbyt chory, ponieważ ekspedycja karna miała miejsce już za panowania jego następcy. Jednak sam Mesza, w swej sławnej steli, informuje że wystąpił jeszcze w czasach Achaba, syna Omriego, a Biblia głosi że zrobił to tuż po jego śmierci.

W drugim roku swych rządów, Achazjasz spadł z balkonu z górnej partii swego pałacu w Samarii. Przeżył, ale nabawił się groźnej choroby - być może infekcji ran. Posłał więc swe sługi do wyroczni Baal-Zebula w Ekronie, aby spytać czy przeżyje. Posłańców jednak zaczepił po drodzę jahwistyczny prorok, który  zapowiedział, że Achazjasz umrze, za to że ten chciał się poradzić obcego bóstwa, ignorując narodowego Jahwe. Posłańcy zawrócili do stolicy, zaskakując monarchę swym szybkim powrotem i wszystko mu opowiedzieli. Król rozpoznał w proroku Eliasza z Tiszbe i kazał go wojskowym sprowadzić do siebie. Pierwsza grupa pięćdziesięciu żołnierzy została wraz ze swoim przywódcą spalona przez ogień z nieba na wezwanie Eliasza, gdy ten nakazał mu zejść z góry, na której akurat prorok przebywał. Drugą spotkał podobny los. Dopiero przywódca trzeciej brygady bardzo pokornie poprosił Eliasza, aby oszczędził go i jego podkomendnych, a anioł boży przekonał opornego proroka, aby z nim poszedł do króla, gdzie powtórzył swoją przepowiednie. Eliaszowi nic złego się nie stało, a Achazjasz w jakiś czas później zmarł. Nie pozostawił męskich potomków, więc kolejnym królem został jego brat, a syn Achaba, Jehoram.

## Ciekawostki

* Był pierwszym izraelickim królem, który odziedziczył władzę w drugim pokoleniu po założycielu dynastii (Omrim).

## Źródła

* I Księga Królewska
* II Księga Królewska
* Ahaziah - ABARIM Publications
* Ahasja (Israel) - Wikipedia (de)

Ehud •
Szamgar •
Debora •
Barak •
Gedeon •
Abimelek •
Tola •
Jair •
Jefte •
Ibsan •
Elon •
Samson •
 Zjednoczona monarchia
Galilea i Perea: Herod Wielki • Herod Antypas • Herod Agryppa I
 Uwagi
2. ↑ tylko w północnej części królestwa
3. ↑ Jako buntownik
4. ↑ Jako buntownik
5. ↑ Jako pretendent