Facebook hakkında

****Facebook**‘u sevebilirsiniz veya nefret
edebilirsiniz. Bu tamamen kişisel bir tercih meselesi. Fakat kesinlikle
bir kez de olsa Facebook’u ziyaret edip incelemişsinizdir. Facebook’u
merak edenler ya da daha fazla şey öğrenmek isteyenler için Facebook’un
bilinmeyenlerini araştırdık. Bakalım hergün gelişen ve halihazırda da
dünyanın en büyük sosyal ağı olan Facebook aslında neymiş ?**

**Henüz 23 yaşında olan Mark Zuckerberg`in başımıza musallat
ettiği Facebook debdebe içinde büyüyor. Günde yaklaşık 250 bin yeni üye
edinen site, Zuckerberg`in bu yaşta CEO olmasını sağladı ve 45 milyona
ulaşan kullanıcı sayısıyla internetin yeni gözbebeği haline geldi.
Microsoft, Google ve Yahoo gibi devasa şirketler Facebook`a ortak olmak
için birbiriyle yarışıyorlar.**

**Olan biten aslında tüm diğer sosyal networking siteleriyle
aynı. Arkadaş ekle, mesajlaş, çiçek gönder, beraber oyun oyna vesaire…
2002`de Friendster isimli arkadaşlık sitesi vardı, sonra 2003`te Yonja,
2004`te 80630 ve MySpace, geçen yıl da Sosyomat patladı. Şimdi Facebook
gündemde. Aşağı yukarı her bir buçuk yılda bir yeni bir sosyal
networking modası çıkıyor. Facebook da bunlardan biri.**

**Sitenin özelliği herkesin gerçek ismiyle kayıt olması. Yani
takma adlar burada yok. Ad ve soyadı formatında istediğiniz kişiyi
aratabiliyorsunuz. Siz de kimliğinizdeki isminizle varsınız. Dolayısıyla
 arkadaşlarınızı arayıp buluyor, sonra da listenize ekliyorsunuz.
Soyadlarını hatırlayabilirseniz kreşteki arkadaşlarınızı bile bulmanız
olası. Zamanla arkadaşların listeleri taranıp sanki orada açık ve net
olarak belirtilmemiş gibi “Sen de Gülşen`in arkadaşı mısın, aaa! Ben
Nevzat.” diyerek şansınızı deniyorsunuz. Buradan gerisi ise bilindik.**

**“Merhaba, bu güzel fotoğrafı görünce selam vermeden geçmek
istemedim” veya “Biliyor musun ben de DJ Tiesto`ya bayılıyorum”
gibisinden saltolar uzayıp gidebiliyor. Facebook`un farkı detaylara çok
önem verilmiş olması ve bağlayıcılığı. İlgilenmeniz gereken o kadar çok
detay, oyun ve uygulama var ki üstüne para alsanız yeridir. Peki
Facebook çılgınlığının size geri dönüşü ne oluyor? Dikkat etmeniz
gereken birçok ayrıntı var.**

****Kimlik hırsızlığı**Facebook`a gerçek isim
ve soyadınızla kayıt oluyorsunuz. Kimse sizi buna zorlamıyor ama işleyiş
 bu şekilde. Gerçek isminizle girmezseniz, insanlara kim olduğunuzu
anlatmanız ayrı bir mesele. Gerçek isminiz, soyadınız, doğum tarihiniz,
doğum yeriniz, telefon numaranız, mail adresiniz gibi bilgileri
Facebook`a girdikten sonra tüm internet alemine “Buyurun bunları çalın,
beni bir güzel dolandırın” demiş gibi oluyorsunuz. Zira bu bilgiler
gizlenebilse de çoğu kullanıcı bunu nasıl yapacağını bilmiyor ve
çözemiyor. Çünkü sitenin ayarlar kısmı çok kompleks. Tek bir ayar
penceresi yok. Her ayar için ayrı bir sayfaya tıklamak gerekiyor.**

**Ayrıca kullanıcılar bir diğer kullanıcının hobilerini,
hoşlandığı şeyleri, hoşlanmadıklarını, çalıştığı iş yerlerini ve
fotoğraflarını tek tıklamayla görebiliyor. Arkadaş listenizden birinden
anne kızlık soyadınızı da öğrenen birisi ocağınıza incir ağacı
dikebilir. Hangi banka hesabını kullandığınızı bilen biri bütün gerekli
bilgileri oradan edinerek kredi kartınızı kendi adresine bile
göndertebilir.**

**Dahası birilerine sizin kimliğinizi kullanarak tehdit
mailleri atıp internet hesaplarınızın şifrelerini de çalabilirler. Tüm
bilgilerinizle yeni bir hesap açıp, tüm arkadaşlarınızı ekleyerek
kendisini siz gibi tanıtabilecek insanlar var.**

**Facebook`ta sadece 2007`nin ilk altı ayında 40 bin kimlik
hırsızlığı olayı yaşandı. Sadece bu kimlik hırsızlıklarıyla üç milyon
dolar civarında para cebe indirilmiş. Üstelik ilk altı ayda Facebook`un
kullanıcı sayısının şu andakinden çok çok daha az olduğunu tahmin
edersiniz.**

****Bağımlılık yapıyor**

Facebook hayatınıza
yeni bir iş olarak giriyor. Sizden kendisine vakit ayırmanızı, hatta
onun için çalışmanızı istiyor. Kronik bir şekilde çeşitli periyotlarla,
işte ve evde Facebook`a girerek ne olmuş ne bitmiş kontrol etmek
zorundasınız. Bundan kaçamıyorsunuz. Sitesi size sürekli mesajlar
gönderiyor. “Biri arkadaş olmak istiyor, film izlemeye davet etti, mesaj
 kutuna bir şeyler yazdı, yeni fotoğraf ekledi” gibisinden mesajlarla
her gün siteye çağrılıyorsunuz. Sadece beş dakikalığına kontrol için
girdiğinizde saatler çoktan akıp gitmiş oluyor. Bundan dolayı uzmanlar
Facebook`u “sanal kokain” olarak tanımlıyorlar.**

**Peninsula isimli bir şirketin yaptığı araştırmanın sonuçları
ise hayli şaşırtıcı. Araştırmada İngiltereli çalışanların Facebook`ta
geçirdikleri zaman dolayısıyla ayda 233 milyon saatlik bir işgücü kaybı
yaşandığı ortaya çıkarılmış. Avustralya`da ise Facebook nedeniyle yıllık
 dört milyar dolar civarında zarar ediliyor. Bu nedenle Avustralya`da
3500 şirkette Facebook engellendi ve bu şirketlerin sayısı giderek
artıyor.**

****Kariyerinizi karartabilir**

Facebook`u
sadece siz ve arkadaş çevreniz kullanmıyor. Muhtemelen işverenlerinizin
ve müdürlerinizin de bu siteden haberi var. Dahası birçok firmada
işverenler, bir kişiye iş teklifi yapmadan önce onu internette iyice
araştırıyorlar. Önceden bu iş için Google tercih ediliyordu. Fakat son
bir yıl içinde Facebook çok daha iyi bir kaynak haline geldi. Bu durumda
 profilinize komik olsun diye eklediğiniz bir fotoğrafın bile işi
kaybetmenize sebep olması muhtemel. İnsan kaynakları şirketleri
Facebook`u etkin bir şekilde insan denetimi için kullanıyor.
Profilinizde görülen mesajlarda bir arkadaşınızın şaka bile olsa
travestilere laf atarak eğlendiğiniz bir geceyi anlatması işveren için
pek de etkileyici görünmeyebiliyor.**

**Sitede yaptığınız her şey kaydedildiği ve diğer kullanıcılar
tarafından görülebildiği için işvereniniz beyhude işlere ayırdığınız
vakti görüp size kapıyı gösterebilir. Geçtiğimiz yıl Miami`de yaşanan
bir olay tam ders olacak cinsten. Bir Miami Üniversitesi öğrencisi,
Facebook profilindeki fotoğrafı eğlence niyetine Miami`de tecavüz
suçundan aranan bir adamın fotoğrafıyla değiştirmişti. Neticede öğrenci
“Paniğe neden olmak” suçundan tutuklandı ve temiz sabıka kaydına yok
yere bir ekleme yapmış oldu.**

**Arkadaş listeniz sizi ele veriyor

Facebook, “Kimin daha
fazla arkadaşı var” yarışmasına dönmüş durumda. Çıkış noktası insanların
 eski okul arkadaşlarını bulmasıyken artık insanlar birbirlerini
listelerine eklemek için mücadele ediyorlar. “Nüfuzlu kişilik” deyiminin
 bir insanı tanımlamak için kullanıldığı bir ülkede bunun ne seviyede ve
 ne amaçla suistimal edildiğini tahmin edersiniz.**

**Facebook`ta diğer kullanıcılar arkadaş listenizin tamamını
görebiliyorlar. Bu durumda listenizde karanlık veya imajı kötü olan
isimlerin bulunması pek de yararınıza olmaz. Ayrıca bu durum, hastalıklı
 kişilerin arkadaş listenizdeki kimi insanları rahatsız etme
ihtimallerini de beraberinde getiriyor.**

**Arkadaş listesini büyütme saplantısının içinde bir de listede
 ünlü isimlerin bulunmasının prim yaptığı inancı var. Bu, o kişiye
ulaşmak isteyen birçok kişinin eğer o ünlü listenizdeyse sizi de
rahatsız edeceği manasını taşıyor. Listenizde bulunan ünlünün bazı
sevilmeyen yönleri varsa, mesela mafyöz bir tipse ya da medya
oyuncağıysa arkadaşlarınız sizden yavaş yavaş uzaklaşabiliyor.**

**Suistimale davetiye çıkaran site

Facebook`a kayıt olurken
okumadan hemen onayladığınız sözleşmede yer alan bazı cümleler başınıza
gelecekleri önceden haber veriyor. “Elimizde bulunan bilgileri üçüncü
kişilerle, şirketlerle, ortaklık ya da benzeri bir ilişki içinde
olduğumuz firmalar ve şahıslarla paylaşabiliriz” cümlesini kabul
ettiğiniz andan itibaren tüm bilgilerinizin isteyene verilebileceğini
kabul ediyorsunuz. Bu da doğum tarihinizden mezuniyet tarihlerinize,
arkadaş listenizden hobilerinize kadar hakkınızdaki her bilginin
satılabilir olduğunu kabullenmeniz demek. Mail adresiniz ve şifresi de
buna dahil. Bundan dolayı kısa bir süre sonra sayısız spam mail ile
posta kutunuzun şişmesine şaşırmayın.**

**Birdenbire bir salgın haline dönüşen ve girdap gibi cümle
internet kullanıcısını içine çeken sitenin başınıza açabileceği şeylerin
 listesi oldukça kalabalık. Kandırıp dolandırdığınız, parasını
ödemediğiniz ya da köşe bucak kaçtığınız herkesle karşılaşmanız an
meselesi.**

**Bunun yanında listenizde 5000 kişi olsa da bunlar sadece o
listede duruyorlar. Arkadaşlık kavramının içini boşaltan site şişirme
bir sosyallik yaratıyor. İlkokul arkadaşlarınızı bulsanız bile bir
“Merhaba” demeden listeye ekliyorsunuz. Dolayısıyla sosyalleşme sadece
kimin daha çok sayıda arkadaşı var yarışına dönüşüyor. İşin kötüsü
sitede herkesin bu durumu kanıksamış olması.**

**Son olarak Facebook`tan çıkmanın mümkün olmadığını da
söyleyelim. Hesabınızın silinmesini isteseniz bile silinmiyor. Sadece
inaktif hale getiriliyor. Diğer insanların listesinde yine
görünüyorsunuz. Yaptığınız her şey, attığınız bütün mesajlar,
fotoğraflarınız ve bilgileriniz duruyor. İstediğiniz an aynı isimle ve
şifreyle kullanıcınızı tekrar aktif edebilirsiniz. Bunun Facebook`a
verdiğiniz tüm bilgilerin sonsuza dek kullanılabileceği anlamına
geldiğini söylemeye gerek bile yok. Sildiğiniz bilgilerin hiçbiri
veritabanından silinmiyor.**

**Sayfanızda görünmese bile kaydettiğiniz ve sildiğiniz en ufak
 bilgi arşivlerdeki yerini alıyor. Bu bilgilerle alışveriş
alışkanlıklarınızdan banka hesabınıza, ilişki içinde olduğunuz
insanlardan yemek, sinema, müzik zevkinize kadar her şey takip
edilebilir hale geliyor. Bu bilgilerin sizi ne duruma sokacağını ve
bunların ne amaçla kullanılabileceğini detaylı bir şekilde düşünürseniz
sonucun nerelere varabileceğine dair olasılıklar son derece korkutucu.
Az da olsa kimliğinizi saklama ihtiyacı hissediyorsanız ve özel
bilgileriniz konusunda hassassanız, Facebook size göre değil. Zira
sonradan paranoyak olabilirsiniz.**

**Paypal’ın kurucu ortaklarından biri Facebook’a 500.000$
finanse etti. Peter Thiel adındaki Paypal ortağı bu yardım ile Facebook
fenomeninin doğuşuna yardımcı oldu.**

**Facebook’un kurucusu ve sahibi Mark Zuckerberg’in bir çok
fikri ve kodları ConnectU isimli sitedne çaldığı iddia edilmişti.
Ardından ConnectU dava açtı ve bu davayı kazandı. İki taraf açıklanmayan
 bir ücret karşılığında anlaşmayı başardı.**

**Facebook, bünyesinde 400.000.000′dan fazla kullanıcı barındırıyor.**

**İnsanlar günlük yaşantılarının neredeyse yarısını (Daha fazla ya da daha az zaman geçirenler de olabilir) Facebook’ta geçiriyor.**

**Facebook’un kullanıcılarının %70′i Amerika dışında yaşıyor.
Tüm dünyaya yayılan Facebook içerisinde Türkçe de olmak üzere 70 farklı
dil desteği barındırıyor.**

**Danimarka nüfusunun %44.1′i aktif Facebook kullanıcısı. Nüfus: 5.484.723 – Aktif Facebook Kullanıcısı: 2.421.380**

**Kullanıcı trafiği göz önüne alındığında Facebook’un önünde
sadece dünya devi arama motoru Google var. Facebooktan sonra Youtube,
Twitter ve Myspace gibi siteler yer alıyor.**

**Yahoo! 2006 yılında 1 milyar dolar karşılığında Facebook’u
almaya çalışmıştı. Fakat bu teklif reddedildi. Facebook’un 2009′da ki
değeri 4 milyar dolarken şu anki değeri 7.9 – 11 milyar dolar arası
olarak tahmin ediliyor.**

**Tüm kullanıcıların harcadığı vakit hesaba katıldığında,
Facebook’ta toplam 8.300.000.000 dakika harcanıyor. Her bir kişinin
ortalama 130 arkadaşı var ve kullanılabilir 550 binden ‘den fazla
uygulama var. Facebook tüm bunları karşılayabilmek için 100 milyon dolar
 değerinde 10 bin adet server bulunduruyor.**

**Amerika’da Facebook’a en fazla ilgi gösteren kesim 55 yaş ve üstü kadın kullanıcılar.**

**Avusturalya’da Facebook üzerinden gönderilen celp vb. Şeyler
tamamen yasal olarak kabul ediliyor. Avusturalya’da yaşıyorsanız ve bir
gün Facebook postalarınız arasında hukuki işlem uyarısı görürseniz
gülmeden önce ciddiye almanız gerekiyor.**

**Facebook’un en popüler sayfaları arasında 1.sırada Michael
Jackson, 2.sırada Homer Simpson, 3.sırada Facebook, 4.sırada Barack
Obama ve 5.sırada Starbucks geliyor.**

**Bu özellik aslında fazla bilinmeyen bir şey değil fakat
bilmeyenler de olabilir. Facebook’a 1 kez kayıt olduysanız bir daha
kaydınızı silemiyorsunuz. Sadece üyeliğinizi pasif duruma getirerek
görünmez olabilirsiniz ancak asla tam olarak silemezsiniz.**

**Facebook durum güncelleştirmelerinde 2008 ve 2009 yılları
arasında en çok yer alanlar sıralamasında 1.sırada Facebook
uygulamaları, 2.sırada FML, 3.sırada domuz gribi, 4.sırada din ögeleri
yer alıyor.**