Ustawa przeciwdziałająca demoralizacji młodzieży

Wprowadzona 16 września 1967 przez konserwatywny rząd Eunice Ioannidi ustawa mająca na celu zapobieżenie postępującej w połowie lat 60. liberalizacji obyczajowej, przez m.in. ograniczenia w doborze strojów w miejscach publicznych, wykonywania określonych rodzajów muzyki oraz organizacji zgromadzeń wśród osób do 25 roku życia. Ustawa obowiązywała przez czternaście miesięcy, została zniesiona na początku listopada 1968.

## Podłoże

W połowie lat 60 na obszar Cesarstwa z krajów Europy Zachodniej dotarła młodzieżowa moda na słuchanie zachodniej muzyki rozrywkowej oraz stroje i fryzury inspirowane gwiazdami amerykańskiego kina i muzyki, szczególnie wśród ludzi młodych.

Duże sukcesy odnosił założony w 1964 roku w Salonikach zespół młodzieżowy Dzieci Apollona (Παιδιά του Απόλλωνα), którego lider i wokalista Christos Zegounis, dzięki swojemu ekstrawaganckiemu wizerunkowi scenicznemu (użycie damskich strojów oraz zaangażowane politycznie teksty) stał się głównym przeciwnikiem środowisk konserwatywnych w kraju.

W marcu 1967 w wyborach do parlamentu zwyciężyła konserwatywna frakcja Eunice Ioannidi, która w programie obiecała zatrzymanie „postępującej laicyzacji kraju oraz niszczeniu tradycji prawosławnej przez takich ludzi jak Christos Zegounis”.

We wrześniu została przegłosowana ustawa o przeciwdziałaniu demoralizacji młodzieży, która zakazywała m.in:

* wykonywania na żywo oraz odtwarzaniu w miejscach publicznych utworów muzycznych krajowych bądź zagranicznych utworów inspirowanych współczesną amerykańską, bądź brytyjską muzyką młodzieżową

* pokazywania się w miejscach publicznych mężczyznom do 25 roku życia w strojach uznanych za nieobyczajne oraz we fryzurach niegodnych młodych obywateli cesarstwa

* pokazywania się w miejscach publicznych kobietom do 25 roku życia w strojach odsłaniających ramiona, łydki i kolana oraz w strojach i fryzurach niegodnych młodych obywatelek cesarstwa.

## Po wprowadzeniu

Ustawa wywołała ogromne kontrowersje wśród społeczeństwa. 18 maja 1967 przez Konstantynopol przemaszerowała demonstracja niezadowolonych z ustawy, niosących transparenty, na których premier Ioannidi była ucharakteryzowana na Nikolaosa Chirofakisa oraz pokazywana w pozach z faszystowskim pozdrowieniem.

Przez kolejne miesiąca trwały w kraju demonstracje, które często przeradzały się w starcia i zamieszki z policją. Organizowano nielegalne spotkania i koncerty. Dodatkowo sytuacja zagraniczna związana z sytuacją na Cyprze stawała się na tyle poważna, że wielokrotnie posłowie opozycji domagali się od pani premier złagodzenia sytuacji wewnętrznej w kraju.

Mimo początkowych zgłoszeń, że ustawa zostaje wprowadzona permanentnie, incydent z 16 września 1968 roku, podczas którego Christos Zegounis został zastrzelony w swoim domu w Salonikach, przez członków parareligijnej formacji wojskowej Odnowa Cesarstwa.

Wydarzenie spowodowało przesilenie gabinetowe, w wyniku którego rząd Ioannidi podał się do dymisji. Po przyspieszonych wyborach, zakończonych wygraną Umiarkowanej Partii Demokratyczno-Socjalistycznej (UPDS) grupa Odnowa Cesarstwa została zdelegalizowana, a ustawa została wycofana z dniem 4 listopada 1968.

Wydarzenia te doprowadziły do usunięcia z parlamentu członków Partii Konserwatywnej na okres prawie 16 lat, aż do kryzysu związanego z przesileniem w 1987 i ostatnią Roszadą Bosforską (patrz również: Roszady Bosforskie)

## Upamiętnienie

W Salonikach, rodzinnym mieście Christosa Zegounisa, w roku 1972 został zorganizowany Festiwal Pamięci, który szybko stał się jednym z najważniejszych wydarzeń artystycznych w kraju i za granicą.

W roku 1974 gościem specjalnym festiwalu była słynna osmańska śpiewaczka Zeynep Orlionkur. Duże kontrowersje wzbudził fakt, że przybyła do Salonik w niezapowiedzianej osobistej asyście sułtana Mehmeta VI, co wywołało ogromne zamieszanie zarówno wśród dyplomatów cesarskich jak i osmańskich, zwłaszcza, że podczas występu na oczach wielotysięcznej publiczności sułtan wszedł na scenę i poprosił śpiewaczkę o rękę. (Patrz również: Spotkania Cesarsko-Sułtańskie)

Sprawa Festiwalu została podniesiona podczas obrad parlamentu, po tym jak podczas edycji odbywającej się w roku 1979, koncert szwedzkiego zespołu ABBA zgromadził większą publiczność niż odbywające się kilka miesięcy wcześniej uroczystości koronacyjne cesarza Angelosa XI. Podczas debaty na ten temat, premier Nikigoulos zamknął dyskusję, oświadczając, że „następnym razem zaprosi muzyków ABBY, żeby zaśpiewali dla cesarza”.

## Patrz również

Nikolaos Chirofakis

Spotkania Cesarsko-Sułtańskie

Roszady Bosforskie

Autor wpisu: Isidorus Stratioticus

Badacze

Wpisy

Strona główna