การใช้งานโปรแกรม UTAU เบื้องต้น

**\*\*\* หน้าเพจนี้กำลังอยู่ในระหว่างการดำเนินการ ยังไม่เสร็จสมบูรณ์ \*\*\***

สิ่งที่จำเป็นต้องรู้ ในการใช้ UTAU เบื่องต้น

## **Voicebank**

การที่จะทำให้ UTAU สามารถร้องเพลงได้นั้น เราจำเป็นต้องมีนักร้อง(คลังเสียงที่ใช้กับตัวโปรแกรม) หรือที่คนส่วนใหญ่เรียกกันว่า Voicebank ซึ่ง Voicebank ที่ติดมากับตัวโปรแกรมนั้นคือ Defoko (หรือชื่อจริงคือ Uta Utane) ที่เป็นนักร้องเสียงสังเคราะห์แบบ 100%

Voicebank สามารถดาวน์โหลดเพิ่มได้ทั่วไป ในอินเทอร์เน็ต ซึ่งจะมีหลายระบบและภาษาต่างกันออกไปตามการใช้งาน โดยคลังเสียงจะอยู่ในโฟลเดอร์ voice

Voicebank UTAU มีหลายนามสกุลต่างกันออกไป

* **.uar** เป็นคลังเสียงแบบติดตั้งคลังเสียงอัตโนมัติ เป็นไฟล์สำหรับติดตั้งไปไว้ในโปรแกรม UTAU ได้เลย เพียงแค่ดับเบิ้ลคลิก ซึ่ง .uar ยังสามาถเป็นไฟล์ที่ใช้ลงปลั๊กอินได้ด้วย แต่เนื่องจากในปัจจุบัน ระบบวินโด้วมีระบบความปลอดภัยที่ซับซ้อนมากขึ้น ทำให้ไฟล์ .uar ไม่สามารถใช้ได้ในบางเครื่อง ทำให้ในปัจจุบัน ไฟล์ .uar ไม่ได้รับความนิยมมากนัก
* **.zip** หรือ **.rar** เป็นคลังเสียงแบบบีบอัดไฟล์ปกติ ผู้ใช้ต้องแตกไฟล์เพื่อให้ได้คลังเสียงที่สามารถใช้ได้กับโปรแกรม UTAU
* **.utau** เป็นคลังเสียงสำหรับ UTAU-Synth หากเปิดใน Windows จะเห็นเป็นโฟลเดอร์คลังเสียงปกติ แต่ถ้าเปิดใน macOS จะเห็นเป็นคลังเสียงที่เมื่อดับเบิ้ลคลิกจะถูกติดตั้งลงในโปรแกรม UTAU-Synth โดยอัตโนมัติ
* **.exe** เป็นคลังเสียงที่ติดตั้งเหมือนการติดตั้งโปรแกรมใน Windows นามสกุลนี้ไม่สามารถใช้ได้ใน macOS

อย่างไรก็ตาม คลังเสียงของโปรแแกรม UTAU ใน Windows ทั้งหมด สามารถใช้ได้กับ UTAU-Synth ใน macOS แต่คลังเสียงของ UTAU-Synth บางคลังไม่สามารถใช้ได้ในโปรแกรม UTAU เนื่องจาก UTAU-Synth จะใช้การตั้งค่าที่แตกต่างออกไป

อ่านเพิ่มเติมที่ การสร้าง Voicebank และการอัดเสียงระบบต่างๆ

## **UST**

ไฟล์เซฟของโปรแกรม UTAU คือ .ust ซึ่งจะสามารถเก็บข้อมูลตัวโน๊ตต่างๆ และสามารถหาโหลดได้ตามอินเทอร์เน็ต

วิธีใช้ไฟล์ .ust คือดับเบิ้ลคลิกที่ไฟล์ .ust แล้วจะมีหน้าต่างขึ้นมาให้ตั้งค่าการร้อง เช่น Voicebank หรือตัว resampler ต่างๆ ซึ่งกำลังจะพูดถึงในส่วนต่อไป

UST ที่สร้างขึ้นจากโปรแกรม UTAU สามารถใช้ได้ใน UTAU-Synth

แต่ UST ที่สร้างขึ้นจากโปรแกรม UTAU-Synth ไม่สามารถใช้กับ UTAU ได้ เนื่องจากเป็น UST ที่เวอร์ชั้นใหม่กว่า และมีบางอย่างที่โปรแกรม UTAU ไม่รองรับ เช่น ระบบ Multi-track, การใส่เนื้อเพลงไม่ตรงกับเสียงร้อง ฯลฯ แต่หากต้องการเซฟให้ใช้ได้ใน UTAU ต้องเซฟเป็น UST เวอร์ชั่นที่ต่ำลง ซึ่งอาจทำให้สูญเสียการตั้งค่าบางอย่างที่ทำไว้

อย่างไรก็ตาม UST ที่อยู่บนอินเทอร์เน็ตส่วนมากจะเป็นสำหรับ UTAU ใน Windows ทำให้สามารถให้ได้ทั้งใน UTAU และ UTAU-Synth

## **midi และ vsq**

โปรแกรม UTAU สามารถ import ไฟล์ midi และไฟล์ vsq (ไฟล์เซฟของ Vocaloid 2) ได้

เมื่อ import เข้ามา เราสามารถใส่เนื้อร้องในตัวโน๊ตได้เลย โดยไม่ต้องจัด Timing ใหม่

## **oto.ini หรือ oto\_ini.txt**

เป็นไฟล์เก็บข้อมูลการตั้งค่าของทุกเสียงใครคลังเสียง ว่าตรงไหนเป็นพยัญชนะ ตรงไหนเป็นสระ ตรงไหนที่ตัดออก และตรงไหนที่เสียงคงที่

UTAU สำหรับ Windows จะใช้ชื่อไฟล์ว่า oto.ini

UTAU-Synth สำหรับ macOS จะใช้ชื่อไฟล์ว่า oto\_ini.txt (ซึ่งปกติจะถูกสร้างขึ้นจาก oto.ini โดยอัตโนมัติ)

อ่านเพิ่มเติมที่ การปรับ oto.ini (ยังไม่เสร็จสมบูรณ์)

## **Resampler และ Wavtool**

Resampler คือตัวที่ทำให้ UTAU ของเรามีเสียงออกมา หรือเป็นตัวสังเคราะห์เสียงนั่นเอง

Resampler และ Wavtool ของ UTAU สำหรับ Windows สามารถเปลี่ยนได้ ตามความเหมาะสมของการใช้งาน และความเหมาะสมกับคลังเสียง

#### ตัวอย่าง Resampler ที่เป็นที่นิยม

* Resampler เป็น resampler ดั่งเดิมที่ติดมากับตัวโปรแกรม
* Moresampler เป็น resampler ที่เป็นที่นิยมมากในตอนนี้ เนื่องจากให้เสียงที่คุณภาพสูง และมี flag เพิ่มเติมให้เลือกใช้มากมาย สามารถให้ปรับ oto.ini อัตโนมัติให้กับคลังเสียงระบบ VCV และระบบ Arparsing ได้ (หากใช้ Moresampler เป็น resampler ต้องใช้ Moresampler เป็น Wavtool ด้วย)
* TIPS เป็น resampler ที่ให้เสียงที่ใสกว่า Resampler ดั่งเดิม สามารถลดเสียงรบกวนได้พอสมควร

#### ตัวอย่าง Wavtool ที่เป็นที่นิยม

* Wavtool ดั่งเดิม
* Wavtool4vcv เป็น wavtool ที่เหมาะกับคัลงเสียงระบบ VCV ส่วนมากนิยมใช้กับ TIPS
* Moresampler ให้เป็นทั้ง resampler และ wavtool

## **Plugin**

โปรแกรม UTAU สามารถติดตั้งปลั๊กอินเพิ่มได้ ซึ่งการติดตั้งคือ ก็อบปี้โฟลเดอร์ของปลั๊กอิน ไปไว้ในโฟลเดอร์ plugin

#### ตัวอย่างปลั๊กอินที่เป้นที่นิยม

* iroro ใช้แปลง UST จากทุกระบบ ไป(เกือบ)ทุกระบบ Hiragana <-> Romaji, CV <-> VCV, VCV Romaji ฯลฯ
* AutoCVVC ใช้แปลง UST เป็นระบบ CVVC