Thánh Thêrêsa HĐ Giêsu, Bậc Thầy Trong Nghệ Thuật Truyền Giáo.

***Lm Giuse Nguyễn Hữu An -*** Têrêxa Hài Đồng Giêsu đã được phong
thánh năm 1925, tức 28 năm sau khi từ trần. Ngài được chọn làm bổn mạng
các xứ truyền giáo cùng với thánh Phanxicô Xaviê năm 1927 và được Đức
Giáo Hoàng Gioan Phaolô II nâng lên hàng Tiến Sĩ Hội Thánh ngày 19 tháng
 10 năm 1997.

Khi tuyên bố thánh Têrêxa là tiến sĩ Hội
 Thánh, là bậc thầy trong đời sống đức tin, điều đó cũng có nghĩa Ðức
Giáo Hoàng muốn nói với các tín hữu toàn cầu rằng: Têrêxa là bậc thầy
trong nghệ thuật truyền giáo.

Khi chiêm ngắm thánh nữ Têrêxa như là
bậc thầy nghệ thuật truyền giáo chúng ta sẽ thấy xuất hiện một nghịch
lý. Nghịch lý ở chỗ tại sao một nữ tu nhà kín suốt đời sống trong bốn
bức tường mà lại được chọn làm bổn mạng cho các xứ truyền giáo?

Nói đến truyền giáo là nói đến hai động từ Đi và Nói.

Chúa Giêsu nói với các môn đệ: “Anh em
hãy đi rao giảng Tin Mừng cho muôn dân”. Sách Ngôn sứ Isaia viết: “Vinh
quang thay, những bước chân đi truyền rao Tin Mừng ơn cứu độ”. Phải đi,
nhưng Têrêsa không đi đâu cả, 15 tuổi đã vào dòng kín. Người nữ tu trẻ
tuổi qua đời lúc mới 24 tuổi, sau 9 năm vào dòng Cát minh.

Thánh Phaolô bảo rằng: “Làm sao người ta
 tin nếu không nghe nói. Làm sao người ta nghe nói nếu không có người đi
 rao giảng. Làm sao có người rao giảng nếu không có ai được sai đi”.
Nhưng Têrêsa lại không nói gì với ai. Đời sống của các Nữ Tu Dòng Kín
thì rất nghiêm ngặt.

Như thế xem ra rất nghịch lý. Một Nữ Tu
Dòng Kín chẳng đi đâu, chẳng nói với ai mà lại được chọn làm bổn mạng
các xứ truyền giáo.

Chính từ cái nghịch lý ấy mà chúng ta
khám phá ra điều này: Giáo Hội mời gọi hãy thay thế câu hỏi truyền giáo
làm gì? bằng câu hỏi là gì? Nếu nói làm gì với Têrêxa thì không đúng, vì
 thánh nữ Têrêxa chẳng làm gì cả. Nếu đặt câu hỏi Têrêxa là ai thì lập
tức ta sẽ khám phá ra chiều sâu trong đời sống của thánh nữ. Ngài trở
thành bậc thầy trong nghệ thuật truyền giáo nhờ sống trọn vẹn tình yêu
và đi bằng con đường nhỏ.

1. Tình yêu là tất cả

Khi đọc thư thánh Phaolô, Têrêxa khám
phá ra điều này: Giữa lòng Giáo Hội có một trái tim rực cháy tình yêu.
Nếu không có tình yêu các tông đồ sẽ không ra đi loan báo Tin Mừng. Nếu
không có tình yêu các vị tử đạo đã chối từ đổ máu. Cho nên tình yêu là
tất cả. Tôi cảm thấy tình yêu thấm vào trái tim tôi. Tôi cảm thấy cần
phải quên mình để làm đẹp lòng tha nhân. Và kể từ đó, tôi sống hạnh
phúc. Và Ngài nói thêm: Giữa lòng Hội Thánh tôi sẽ là tình yêu. Vì thế
tôi sẽ là tất cả. Têrêxa đã sống và âm thầm loan truyền sứ điệp của mình
 là yêu và chấp nhận được yêu. Càng ngày càng trở nên nhỏ bé để được
Thiên Chúa bồng bế trên tay Người. Đời sống tận hiến làm hy lễ tình yêu
lân tuất của Thiên Chúa. Tận tụy làm vinh danh Giáo Hội bằng cách cứu
vớt các linh hồn. Nghệ thuật truyền giáo của Têrêsa chính là tình yêu.
Không đi đến đâu, không nói với ai, nhưng chỉ yêu thôi. Chính Têrêxa đã
sống một tình yêu mãnh liệt đối với Thiên Chúa, đối với tất cả mọi
người. Têrêxa cầu nguyện: “Lạy Chúa Giêsu, con mong ước được yêu mến
Chúa như chưa từng bao giờ Chúa được yêu mến như thế. Con ước mong làm
cho mọi người cũng yêu mến Chúa như thế “. Biết mình nhỏ bé, Ngài luyện
tập những nhân đức bé nhỏ. Thích âm thầm chuyên lo làm vui lòng Chúa
bằng những hy sinh nhỏ mọn mà chỉ một mình Chúa biết. Ngài không bỏ qua
một dịp hy sinh nào có được và cố gắng làm cho đời mình thành một cuộc
tử đạo vì tình yêu Chúa. Chẳng hạn: uống thuốc đắng từng giọt để “kéo
dài một việc hãm mình nhỏ mọn”; trong công việc chung, chọn những phần
khó nhọc hơn, hay khi trời nóng, chọn nơi ngồi bất tiện hơn cho mình để
dành chỗ mát mẻ cho chị em; chấp nhận cho kẻ khác đến quấy rầy mình;
tránh tìm kiếm tiện nghi… Có tình yêu thì việc nhỏ sẽ trở thành việc có
giá trị lớn. Thánh nữ gọi làm những việc như thế là “tung hoa” cho Chúa:
 “Vâng lạy Đấng lòng con yêu mến, cuộc đời con sẽ tiêu hao như vậy đó …
Con không có phương pháp nào khác để minh chứng với Chúa tình yêu của
con ngoài việc tung hoa, nghĩa là không để mất một hy sinh nhỏ nào, một
cái nhìn nào, một lời nói nào; con sẽ lợi dụng tất cả mọi việc nhỏ nhặt
nhất và làm chúng với cả một tâm tình yêu mến… Con muốn chịu đau khổ vì
yêu mến, như vậy con sẽ tung hoa trước ngai Chúa; hễ gặp bất cứ bông hoa
 nào là con cũng rứt cánh dâng cho Chúa … rồi tay thì tung hoa, miệng
thì ca hát (làm sao có thể khóc được khi làm một việc vui như thế), và
con sẽ hát ngay cả khi phải hái những bông hoa giữa gai góc, mà gai góc
càng dài càng đâm đau bao nhiêu, tiếng hát của con càng du dương bấy
nhiêu…. Ôi Giêsu của con, con mến Chúa, con yêu Giáo Hội Mẹ con; con nhớ
 rằng “hành động nhỏ bé nhất mà do tình yêu tinh tuyền sẽ có ích hơn là
tất cả những công trình khác hợp lại với nhau’ (Thủ bản Tự Thuật).

Khi Têrêxa chọn một lối sống như thế thì
 chính tình yêu đã chắp cánh cho Ngài đi khắp nơi và nói chuyện với mọi
người. Tình yêu làm nên như thế, không đi bằng bước chân nhưng đi bằng
trái tim. Không nói bằng lời nhưng nói bằng cầu nguyện. Thiên Chúa đã
ban cho Têrêxa một huyền nhiệm về tình yêu. Têrêxa đã đến với mọi người,
 đến với mọi trái tim. Têrêxa đã sống nghệ thuật truyền giáo theo nghĩa
như thế.

2. Con đường nhỏ

Chẳng bao lâu, sau khi Têrêxa qua đời,
tiếng tăm của Ngài đã vang lừng khắp Giáo Hội làm dấy lên một phong trào
 rầm rộ những người đi theo “con đường thơ ấu thiêng liêng” của Ngài. Đó
 là một trong những “trường tu đức” (linh đạo) quan trọng nhất của Giáo
Hội thời hiện đại. Theo thánh nữ, làm thánh không phải là những chuyện
phi thường mà đơn giản chỉ là chấp nhận để Thiên Chúa yêu thương mình.
“Con đường thơ ấu thiêng liêng” là một sứ điệp phù hợp với thời đại,
nhất là với giới trẻ.

Thánh Têrêxa đã khám phá lại chân lý
trọng tâm của Phúc Âm, đó là: trong Đức Giêsu Kitô, chúng ta được làm
con cái Thiên Chúa, và chúng ta phải yêu mến Cha chúng ta trên trời như
những đứa con thảo đầy tin tưởng và phó thác. Thánh Têrêxa bám chắc vào
giáo lý này với tất cả sức lực của Ngài và cố gắng thực hành nó gần như
sát mặt chữ. Sống thật sự như trẻ thơ là cách chắc chắn nhất, đơn giản
nhất để làm đẹp lòng Chúa Cha. Ngài vui mừng vì mình bé nhỏ bởi vì Chúa
Giêsu đã dạy chỉ các trẻ em và những ai giống như chúng mới được vào
Nước Trời. Đứa bé càng nhỏ, càng yếu đuối thì lại càng phải và có thể
cậy dựa vào lòng thương xót, sự giúp đỡ và chăm sóc tận tình của cha mẹ
và những người khác chung quanh.

Têrêxa viết trong Thủ Bản gởi Mẹ bề trên
 Mari Gôngdaga năm 1897: “Thưa Mẹ, như Mẹ biết, con hằng ước ao được nên
 thánh, nhưng than ôi, mỗi lần sánh mình với các thánh, con đều nhận
thấy giữa các ngài và con có một khoảng cách như giữa một ngọn núi cao
chót vót và một hột cát ti tiện dưới chân khách bộ hành. Nhưng thay vì
thối chí, con lại tự nhủ: Chúa không khơi dậy những ước muốn không thể
thực hiện được; dù thấp hèn, con cũng vẫn có thể khao khát nên thánh. Tự
 làm cho mình lớn lên thì không được, nên con có thế nào thì đành phải
chịu như vậy với tất cả những khuyết điểm của con. Nhưng con muốn tìm ra
 một phương pháp lên trời bằng một con đường nhỏ vừa thẳng lại vừa ngắn,
 một con đường nhỏ hoàn toàn mới. Chúng ta đang ở trong thế kỷ phát
minh, bây giờ không phải leo từng bậc thang nữa; những nhà giàu có đã
thay những thang cổ điểm bằng thang máy, thật là tiện lợi. Phần con, con
 cũng muốn kiếm một cái thang máy để nâng con lên tới Chúa Giêsu, vì con
 bé nhỏ quá, chả sao lên được cái thang trọn lành dốc dác. Thế rồi con
đi tìm trong Sách Thánh … và con đã đọc những lời sau đây phát xuất từ
miệng Đấng Khôn Ngoan muôn đời: ‘Ai thật bé nhỏ thì hãy đến với Ta’ (Cn
9,4)…. Thế rồi con đã đến vì con đoán con đã gặp được điều con đang tìm
kiếm … Chiếc thang máy đưa con lên tận trời là chính đôi cánh tay Chúa
đấy, Chúa Giêsu ôi! Vì thế mà con chả cần phải lớn lên, trái lại con cần
 phải cứ bé hoài và càng ngày sẽ càng bé dần đi mãi. Ôi lạy Chúa, Chúa
đã ban cho con hơn sự con mong đợi, và con, con muốn ca ngợi lòng thương
 xót của Chúa…” (Thủ bản Tự Thuật).

Áp dụng “phương pháp lên trời” hay sử
dụng “chiếc thang máy” này, thánh Têrêxa không cần phải tìm kiếm những
việc cao siêu, to tát, nổi bật, chỉ cần rèn luyện cho mình thái độ làm
con, và làm con bé nhỏ của Cha trên trời, ấy là hết lòng yêu mến, tin
tưởng, phó thác. Mọi sự đều để mặc Cha lo, dù đầy khuyết điểm hay tội
lỗi cũng không sợ! Càng tiến sâu vào con đường này, Ngài càng được tình
yêu Chúa chiếm đoạt trọn vẹn hơn. Thánh nhân đưa tình yêu đó thấm nhuần
mọi việc làm, mọi khó khăn thử thách gặp phải, mọi sự khó chịu của cuộc
sống chung. Biến tất cả thành những lễ vật dâng lên Chúa. Thánh Têrêxa
đã đưa lý tưởng nên thánh đến gần và vừa tầm với mọi người.

Nghệ thuật truyền giáo của Thánh Têrêxa
là tình yêu và con đường nhỏ.Tình yêu là tâm điểm, là nguyên tắc, là tận
 cùng của con đường thơ ấu thiêng liêng. Sống tâm tình con thảo với tất
cả tình yêu, người Kitô hữu thực thi sứ vụ truyền giáo của mình theo
Gương Thánh Têrêxa.

Đức Giáo Hoàng Piô XII, hồi còn là Hồng y
 Pacelli, năm 1925 là đại diện Tòa Thánh sang Pháp nhân dịp phong Thánh
cho Têrêxa và làm phép đền thờ Lisieur được xây cất kính Thánh nữ, đã
nói: “Hỡi Thánh nhỏ, Người lớn lắm, ngay lúc này đây, từ đầu thế giới
này sang đầu thế giới kia, con cái của Người nhiều như cát biển sao
trời. Bốn vị Giáo hoàng đã quỳ cầu khẩn dưới chân Người, các nhà tiến sĩ
 luật học đã trở lại thiếu thời vì học với Người… Xin Người hãy mưa hoa
hồng xuống nữa, xuống thế giới chúng tôi… Hỡi Thánh nhỏ, Người lớn lắm”.

Đức Giáo Hoàng Piô X đã chỉ vào chân dung Têrêxa và nói: Đây là vị Thánh lớn nhất hiện đại.

Con đường nên thánh của Têrêxa khởi đi
từ Phúc Âm. Con đường nhỏ của một vị Thánh lớn. Nhiều người đã đi và đã
nên hoàn thiện đời mình. Nhiều người đã sống và trở nên những nhà truyền
 giáo cho muôn dân.

Lm Giuse Nguyễn Hữu An