Saruman Biały

**Saruman Biały (znany też jako *Biała Ręka*)** - drugorzędny antagonista powieści J.R.R. Tolkiena *Władca Pierścieni* i jej ekranizacji z lat 2001-2003. Wcielił się w niego nieżyjący już sir Christopher Lee, który zagrał też Frankensteina w *Klątwie Frankensteina* z 1957 roku, hrabiego Vlada Draculę w serii *Dracula* w latach 1958-1972, tytułową rolę w *Mumii* z 1959 roku, kapitana Rocheforda w serii *Trzej Muszkieterowie* w latach 1973-1989, Francisco Scaramangę w *Człowieku Ze Złotym Pistoletem* z 1974 roku, Morgana Canfielda w *Oko Za Oko* z 1981 roku, Ślepego Pew w *Wyspie Skarbów* z 1990 roku, Ramzesa II w *Mojżeszu* z 1995 roku, hrabiego Dooku w serii *Gwiezdne Wojny* w latach 2002-2005 i Heindricha Von Gartena w *Purpurowych Rzekach 2. Aniołach Apokalipsy* z 2004 roku.

## Biografia

Saruman, podobnie jak Sauron, służył Aulëmu. Pierwotnie do Śródziemia miało zostać wysłanych trzech Majarów, drugim został Alatar. Kiedy Manwë zaproponował, by jako trzeci dołączył Olórin (Gandalf), Varda odpowiedziała: „Nie jako trzeci”. Tak zaczęła się niechęć Sarumana do Gandalfa. Towarzystwo Aiwendila zostało Sarumanowi narzucone – tu miały początek antagonizmy między nim a sługą Yavanny. Przypłynął sam, jako pierwszy, około 1000 roku Trzeciej Ery. Po pewnym czasie zgłębił także archiwa Minas Tirith i posiadł wnikliwą wiedzę na temat pierścieni władzy i historii Jedynego Pierścienia. Posiadał wielką wiedzę, dlatego w 2463 roku stanął na czele Białej Rady. W roku 2759, za zgodą namiestnika Gondoru Berena, osiedlił się w Isengardzie, początkowo jako przedstawiciel namiestników. W 2851 udało mu się przekonać Białą Radę, żeby odłożyć w czasie atak na Dol Guldur. Zaczął także poszukiwania Pierścienia na własną rękę, w okolicach Pól Gladden. W 2941 zgodził się na atak na Dol Guldur, gdyż wiedział, że Sauron też szuka Pierścienia. Dwanaście lat później, na ostatnim zgromadzeniu Białej Rady, przekonywał zebranych, że Pierścień wpadł do Anduiny i popłynął do Morza. Po śmierci namiestnika Turgona w 2953 roku uznał się za władcę Isengardu i rozpoczął fortyfikowanie twierdzy. Rozpoczął wtedy gromadzenie armii, zwerbował orków, wargów i Dunlendingów. Zaczął też osłabiać Rohan i Fangorn. Odtąd szpiegował Gandalfa, co pozwoliło mu na odkrycie jego zainteresowania Shire. Odbył tam podróż w przebraniu, a następnie posłał swoich szpiegów do Południowej Ćwiartki i Bree. Zaczął też sprowadzać różne dobra z Shire’u, w tym fajkowe ziele, które szczególnie przypadło mu do gustu. Palił je jednak potajemnie, jako że niegdyś wykpiwał Gandalfa, kiedy ten palił ziele, m.in. na zgromadzeniu Rady. Około roku 3000 zaczął używać palantíru i wpadł w sidła Saurona. Wtedy na dwór królewski w Edoras posłał szpiega, Grimę (zwanego Smoczym, lub Gadzim Językiem) i doprowadził do przedwczesnej starości króla Théodena. Przed Wojną o Pierścień nazwał się Sarumanem Wielu Barw (lub Wielu Kolorów). W 3018 – po odmowie Mithrandira (Gandalfa) co do przyłączenia się do Sarumana i wyjawienia mu miejsca ukrycia Pierścienia uwięził go w Orthanku, lecz ten po dwóch miesiącach niewoli uciekł z pomocą Gwaihira. Około lutego 3019 roku wysłał grupę uruk-hai, by rozbili Drużynę Pierścienia. Schwytali oni jedynie Merry’ego i Pippina, którym udało się uciec do Fangornu i pobudzić entów do działania. Jednak z rąk przywódcy uruków - Uglúka zginął Boromir, a sama Drużyna faktycznie została rozbita. W ostatnich dniach lutego jego orkowie zabili w bitwie Théodreda, królewicza Rohanu. Niedługo potem przybyły do Edoras Gandalf uwolnił Théodena spod wpływu Sarumana, w wyniku czego Grima został wygnany z Rohanu i wrócił do Sarumana. 3 marca 3019 roku zaatakował Helmowy Jar armią około 10 tysięcy orków i dunlandzkich górali, lecz bitwa została przegrana, czego rezultatem była utrata prawie wszystkich sił zbrojnych. Kilka dni później, zaraz po zniszczeniu niedobitków armii Isengardu i zdobyciu twierdzy przez entów, Gandalf złamał jego różdżkę i wykluczył z Heren Istarion. Saruman ukrył się więc w Orthanku, skąd nie wychodził prawie do końca Wojny o Pierścień. Nieco później oddał Drzewcowi klucze do twierdzy, po czym ruszył z Grimą na północ. Po drodze odrzucił pomoc Gandalfa i ruszył do Shire’u, gdzie jako Sharkey z pomocą pozostałych mu popleczników umożliwił Lothowi dojście do władzy. Zniewolił hobbitów i spustoszył Shire. Wkrótce potem wybuchło powstanie, dowodzone przez Pippina, Froda, Sama i Merry’ego, które zaowocowało osaczeniem Sarumana i skazaniem go na wygnanie z Shire’u. Wygnanie nie doszło jednak do skutku, gdyż Grima, pełen nienawiści do swego pana za sposób, w jaki był traktowany, zabił go, podrzynając mu gardło. Śmierć Sarumana była ostatnim wydarzeniem Wojny o Pierścień.

## Drobnostki

* w filmie Saruman zsyła na Drużynę Pierścienia lawinę gdy ta przechodzi przez Karathas.

* w filmie gdy Gandalf rozważał sugestię Gimliego o przejściu przez Morię, Saruman czytał pewną księgę o historii Morii.

* w filmowym *Powrocie Króla* Saruman ginie krótko po podbiciu Isengardu przez Entów. W przeciwieństwie do powieści, Grima kilkukrotnie dźga nożem Sarumana w plecy w wyniku czego spada on z Orthanku i nadziewa się na jedno z kolczastych kół. Później jego ciało zostaje umieszczone w Isenie.