Kodeks dobrej praktyki bankowej 1995

Source: https://web.archive.org/web/20010211213053/http://www.zbp.pl:80/doc\_kod.htm

D**OKUMENT ZBP**

**\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_**
 **K O D E K S** **DOBREJ PRAKTYKI**
 BANKOWEJ
 **uchwalony przez VI Walne Zgromadzenie ZBP**
***w dniu 21***
 kwietnia 1995 roku
***z***
 uwzględnieniem zmian wprowadzonych przez
**VII i X Walne Zgromadzenie ZBP**
 ***\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_***
**Warszawa kwiecień 1999 r.**
**Kodeks Dobrej Praktyki Bankowej**
 Rozdział I
***Postanowienia ogólne***
 Rozdział II  ***Zasady postępowania banków w stosunkach z klientami***
 Rozdział III
***Zasady wzajemnych stosunków pomiędzy bankami***
 Rozdział IV
***Zasady postępowania pracownika banku***
 Rozdział V
***Zasady postępowania w stosunkach pomiędzy***
 pracownikiem a bankiem
 Rozdział VI
***Stosunek banków do organów samorządu***
 Rozdział VII
***Komisja Etyki Bankowej***
 Rozdział VIII
***Postanowienia końcowe***
**Regulamin Komisji Etyki Bankowej - załącznik do**
 Kodeksu Dobrej Praktyki Bankowej
**Skład Komisji Etyki Bankowej powołanej przez X Walne**
 Zgromadzenie ZBP w dniu 8 kwietnia 1999 r.

**Rozdział I**

**Postanowienia ogólne**

**1  Postanowienia**
Kodeksu Dobrej Praktyki Bankowej zwanego dalej "Kodeksem" stanowią
zbiór zasad postępowania związanych z działalnością banków.

**2  Banki**
w swojej działalności kierują się przepisami prawa, normami przewidzianymi w
Kodeksie, uchwałami samorządu bankowego oraz dobrymi zwyczajami kupieckimi,
uwzględniając, że są instytucjami zaufania publicznego.

**3  Banki**
powinny działać według najlepszej woli i wiedzy, rzetelnie, rzeczowo i
starannie, nie nadużywając swych uprawnień.

**4  Zasady**
dotyczące działania banków powinny stosować odpowiednio wszystkie osoby
zatrudnione przez banki.

**5  Wszyscy**
pracownicy banków, wykonując swoje czynności, w szczególności gdy reprezentują
bank wobec jego klientów i w stosunkach między bankami, powinny mieć na uwadze,
że od ich postępowania zależy dobre imię banku.

**Rozdział II**

**Zasady postępowania banków w stosunkach z klientami**

**1  W**
stosunkach z klientami, banki powinny postępować z uwzględnieniem szczególnego
zaufania, jakim są darzone oraz wysokich wymagań co do staranności, rzetelności
i rozwagi - jakie są im stawiane.

**2  Bank**
powinien traktować wszystkich swoich klientów z jednakową starannością i po
partnersku. Nie wyklucza to możliwości różnicowania warunków umów zawieranych z
klientami w zależności od oceny opłacalności, ryzyka, warunków stosowanych
przez konkurentów i innych okoliczności danej umowy.

**3  W**
żadnym przypadku bank nie może wykorzystywać swego profesjonalizmu w sposób
naruszający interesy klienta.

**4  Bank**
w stosunkach z klientami i przy wykonywaniu czynności na rzecz klienta powinien
działać zgodnie z zawartymi umowami, w granicach dobrze pojętego interesu
własnego i klientów.

**5  Zasady**
działania banku w stosunkach z klientami powinny być formułowane w sposób jasny
i zrozumiały.

**6  Bank**
powinien zapewniać klientom pełną i bieżącą informację o świadczonych przez
siebie usługach.

**7  Bank**
powinien informować klienta o rodzajach i warunkach świadczonych usług, w tym o
możliwościach uzyskania dodatkowych korzyści oraz o związanych z daną usługą
ryzykach, a także o podstawach naliczania opłat i prowizji związanych z
wykonywaniem tych usług.

**8  W**
informacjach o świadczonych usługach, a także w umowach, dokumentach bankowych
i pismach kierowanych do klientów powinny być stosowane powszechnie zrozumiałe
i precyzyjne sformułowania.

**9  Reklama**
banku nie powinna wprowadzać w błąd, a powinna zawierać rzetelne informacje co
do zakresu i warunków świadczonych przez ten bank usług.

**10**
W przypadku przyjmowania poręczeń
lub innych zabezpieczeń bank powinien pouczyć, a w treści umowy wyraźnie
zaznaczyć, iż udzielenie poręczenia albo innego zabezpieczenia może spowodować
odpowiedzialność obok lub zamiast osoby bezpośrednio zobowiązanej wobec banku.

**11**
Bank zobowiązany jest do zachowania
poufności co do uzyskanych od klienta informacji, w szczególności dotyczących
jego sytuacji ekonomicznej, z wyjątkiem przypadków określonych przez prawo.

**12**
Skargi na działalność banku,
składane przez klientów powinny być rozpatrywane rzetelnie, w możliwie
najkrótszych terminach, a w przypadku uwzględnienia skargi, klient powinien
otrzymać pełną satysfakcję.

**Rozdział III**

**Zasady wzajemnych stosunków pomiędzy bankami**

**1  Banki**
we wzajemnych stosunkach powinny kierować się zasadami solidności i lojalności
środowiskowej, zachowując zasady uczciwej konkurencji.

**2  Banki,**
nie naruszając własnych interesów oraz zachowując tajemnicę handlową, powinny
wspomagać się przy wykonywaniu wspólnych przedsięwzięć, służących umacnianiu
systemu bankowego a także przy wykonywaniu czynności bankowych - na zasadzie
równości i wzajemności, szczególnie w zakresie wymiany informacji (w tym o
niesolidnych klientach, zastrzeżonych dokumentach, itp).

**3  Przy**
wzajemnym udzielaniu informacji i wydawaniu poświadczeń banki powinny
szczególnie dbać o ich prawdziwość i rzetelność.

**4  Banki**
bez ważnych powodów nie powinny wypowiadać sobie umów, zwłaszcza umów o stałej
współpracy.

**5  Banki**
prowadząc akcje reklamowe swojej działalności powinny tak je prowadzić, aby nie
naruszać interesów i nie poddawać w wątpliwość solidności innych banków, ani
też nie oceniać ich działalności.

**6  Banki**
powinny dążyć do polubownego załatwiania powstających pomiędzy nimi sporów, a w
szczególności dążyć do korzystania z sądownictwa polubownego, prowadzonego
przez samorząd bankowy.

**7  Banki**
nie powinny podejmować działań przeciw innemu bankowi /np. wystąpienie z
powództwem do sądu powszechnego, wszczęcie egzekucji na podstawie wystawionego
przez siebie tytułu wykonawczego, obciążanie rachunku w NBP/ przed wyczerpaniem
możliwości rozstrzygnięcia spornych kwestii w drodze negocjacji.

**Rozdział IV**

**Zasady postępowania**
pracownika banku

**1  Pracownik**
banku powinien dbać o dobre imię banku i godnie go reprezentować.

**2  Pracownik**
powinien zachowywać się lojalnie wobec banku, w którym jest zatrudniony.

**3  Posiadaną**
wiedzę i kwalifikacje pracownik banku powinien wykorzystywać w interesie banku
i jego klientów.

**4  Pracownik**
banku powinien wykonywać swoje obowiązki starannie i sumiennie, zgodnie z
najlepszą wolą i wiedzą, w granicach dopuszczalnego ryzyka uzasadnionego
interesem banku.

**5  Sprawą**
honoru pracownika banku jest odpowiedzialność za własne słowo, którym powinien
czuć się związany tak samo, jak formalnie sporządzonym dokumentem.

**6  Pracownik**
banku powinien być uprzejmy i taktowny, udzielać rzetelnych informacji,
rzeczowo wyjaśniać klientom istotę świadczonych przez bank usług.

**7  Dyskrecja**
i poszanowanie tajemnicy bankowej są zasadami postępowania pracowników banku.
Przy negocjacjach warunków umów pracownik udziela informacji, które mają
znaczenie dla tej umowy.

**8  Zasada**
zachowania tajemnicy obowiązuje także po zakończeniu pracy w banku.

**9  Pracownik**
nie może udzielać osobom trzecim informacji dotyczących sytuacji ekonomicznej
klientów banku, w którym jest zatrudniony, z wyjątkiem sytuacji określonych
przez prawo.

**10**
Pracownik nie powinien podejmować
czynności, które mogłyby doprowadzić do powstania konfliktu interesów pomiędzy
nim a bankiem, w szczególności nie powinien podejmować działań konkurencyjnych
wobec banku, w którym jest zatrudniony.

**11**
Pracownik nie powinien wykorzystywać
zajmowanego w banku stanowiska dla osiągania osobistych korzyści.

**12**
Pracownik powinien dążyć do
podwyższania swoich kwalifikacji zawodowych.

**13**
Pracownik ma obowiązek zawiadomić
przełożonych o nagannych zachowaniach innych pracowników, jeżeli brak takiego
zawiadomienia mógłby narazić na szkodę bank, innych pracowników lub osoby
trzecie. W przypadku innego rodzaju zachowań, które ocenia jako naganne
powinien zwrócić uwagę danemu pracownikowi w sposób dyskretny i taktowny.

**Rozdział V**

**Zasady postępowania w stosunkach pomiędzy pracownikiem**
a bankiem

**1  Banki**
powinny zapewniać pracownikom równe szanse w karierze zawodowej oraz stwarzać
możliwości rozwoju i zdobywania coraz wyższych standardów kwalifikacyjnych.

**2  Banki**
powinny zapewniać pracownikom swobodę podejmowania decyzji w zakresie
określonym przez ich obowiązki służbowe.

**3  Przełożeni**
powinni stwarzać podległym im pracownikom warunki przejawiania inicjatywy,
samodzielności i odpowiedzialności.

**4  W**
przypadku wskazania pracownikowi banku przez przełożonego - określonego trybu
lub sposobu postępowania w konkretnej sprawie, przełożony nie powinien uchylać
się od odpowiedzialności za skutki wynikłe z takiego załatwienia sprawy - a w
szczególności nie powinien powoływać się na to, że decyzję podjął pracownik.

**Rozdział VI**

**Stosunek banków do organów samorządu**

**1  Banki**
powinny współdziałać z organami samorządu bankowego.

**2  Banki**
powinny stosować się do uchwał organów samorządowych, działających w ramach ich
upoważnień w sprawach istotnych dla środowiska bankowego i działalności banków.

**Rozdział VII**

**Komisja Etyki Bankowej**

**1  Komisja**
Etyki Bankowej powołana jest do oceny naruszeń przez bank lub jego pracowników
zasad postępowania określonych w Kodeksie.

**2  Nie**
podlegają ocenie Komisji Etyki Bankowej sprawy i wnioski dotyczące
interpretacji prawnej umow i obowiązujących wewnetrznych regulaminów banków.

**3  Komisja**
Etyki Bankowej działa przy Związku Banków Polskich.

**4  Członkowie**
Komisji Etyki Bankowej powoływani są przez Walne Zgromadzenie Związku Banków
Polskich, spośród osób cieszących się powszechnym poważaniem i autorytetem w
środowisku bankowym, z tym że skład pierwszej Komisji na okres jednego roku -
do dorocznego Walnego Zgromadzenia - ustali Zarząd Związku w porozumieniu z
Prezydiami Sekcji i Komisją Rewizyjną.

**5  Postępowanie**
przed Komisją Etyki Bankowej wszczyna się na wniosek osób zainteresowanych.

**6  Po**
przeprowadzeniu postępowania Komisja Etyki Bankowej wydaje ocenę, w której
stwierdza, czy doszło do naruszenia zasad określonych w Kodeksie.

**7  O**
ocenach, o których mowa w pkt 6 Komisja Etyki Bankowej może:

▪
**poinformować listem poufnym prezesów**
banków - członków Związku Banków Polskich,

▪
**w przypadkach rażących naruszeń podać**
informację do publicznej wiadomości poprzez ogłoszenie w czasopismach
bankowych.

**8  W**
przypadku ustalenia naruszenia przez bank będący członkiem Związku Banków
Polskich zasad określonych w Kodeksie, Komisja Etyki Bankowej może również
swoją ocenę przedstawić do wiadomości Prezesowi Zarządu Związku Banków
Polskich.

**9  W**
przypadku ustalenia przez Komisję Etyki Bankowej naruszenia przez osobę
zatrudnioną w banku zasad określonych w Kodeksie , Komisja stwierdza w swej
ocenie naganność zachowania tej osoby, o czym zawiadamia kierownictwo banku,
jednocześnie Komisja może według swego uznania zalecić rozważenie jej
przydatności do pracy na zajmowanym stanowisku lub weryfikację standardu
kwalifikacyjnego.

**10**
Organizację i tryb działania Komisji
określa regulamin, stanowiący załącznik do Kodeksu.

**Rozdział VIII**

**Postanowienia końcowe**

**1  Banki**
powinny umożliwiać pracownikom stałe zapoznawanie się z treścią Kodeksu.

**2  Banki**
powinny zapoznawać z treścią Kodeksu osoby trzecie, którymi zastępują się przy
wykonywaniu swoich czynności.

**3  Postanowienia**
Kodeksu wchodzą w życie z dniem przyjęcia Kodeksu przez Walne Zgromadzenie
Związku Banków Polskich w drodze uchwały.

***Załącznik***

***do***
Kodeksu Dobrej

***Praktyki***
Bankowej

**R E G U L A M I N**

**Komisji Etyki Bankowej**

**1  Komisja**
Etyki Bankowej, o której mowa w Rozdziale VII pkt 1 Kodeksu Dobrej Praktyki
Bankowej, zwana dalej "Komisją", działa w oparciu o postanowienia
tego Kodeksu i niniejszego regulaminu.

**2  Komisja**
składa się z 25-35 członków powoływanych w tajnym głosowaniu przez Walne
Zgromadzenie Związku Banków Polskich na okres 3 lat, z zastrzeżeniem Rozdziału
VII pkt 3 Kodeksu Dobrej Praktyki Bankowej.

**3  Każdy**
bank - członek Związku Banków Polskich może zgłosić dowolną liczbę kandydatów
na członków Komisji spośród osób określonych w Rozdziale VII pkt 4 Kodeksu
Dobrej Praktyki Bankowej - po uprzednim uzyskaniu pisemnej zgody zgłoszonych
przez siebie osób.

**4  Zgłoszenia,**
o którym mowa w pkt 3 bank może dokonać pisemnie do Biura Związku Banków
Polskich - nie później niż na dwa tygodnie przed terminem Walnego Zgromadzenia
Związku - lub ustnie bezpośrednio w toku obrad Walnego Zgromadzenie.

**5  W**
toku kadencji członek Komisji może zrezygnować z pełnienia swych funkcji tylko
z ważnych przyczyn i w porozumieniu z bankiem rekomendującym.

**6  Zarząd**
Związku Banków Polskich dokonuje skreślenia z listy członków Komisji w
przypadku:

▪
**rezygnacji członka z pełnienia**
funkcji,

▪
**odejścia z pracy w bankowości, na**
wniosek banku, który zgłosił kandydaturę,

▪
**popełnienia przez członka**
przestępstwa, stwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądowym,

▪
**śmierci członka.**

**7  W**
przypadku zmniejszenia się w toku kadencji liczby członków Komisji poniżej 20 -
najbliższe Walne Zgromadzenie Związku Banków Polskich dokona uzupełnienia
składu Komisji, z zachowaniem trybu określonego w pkt 2, 3, 4.

**8  Kadencja**
członków Komisji powoływanych w trybie określonym w pkt 7 upływa wraz z
kadencją pozostałych członków.

**9  Każdy**
członek Komisji może być powołany na kolejną kadencję.

**10**
Członkowie Komisji wybierają ze
swego grona Przewodniczącego Komisji, dwóch jego zastępców oraz Sekretarza.
Osoby te tworzą Prezydium Komisji.

**11**
Prezydium Komisji kieruje jej
działalnością.

**12**
Przy Prezydium Komisji działa
Sekretariat kierowany przez Sekretarza Komisji.

**13**
Do zakresu działania Sekretariatu
Komisji należy organizacja pracy Komisji oraz jej obsługa kancelaryjna, a także
inne czynności przewidziane w Regulaminie.

**14**
Wykonywanie funkcji Sekretariatu, o
których mowa w pkt 13 Zarząd Związku Banków Polskich może powierzyć komórce
organizacyjnej Biura Związku lub innej wyspecjalizowanej jednostce.

**15**
Postępowanie przed Komisją jest
dwuinstancyjne i jest prowadzone przy drzwiach zamkniętych.

**16**
W I instancji Komisja rozpoznaje
sprawy w składach 3 lub 5-cio osobowych, w zależności do stopnia zawiłości
sprawy.

**17**
W II instancji Komisja działa odpowiednio
w składach 5-cio lub 7-dmio osobowych.

**18**
Wszczęcie postępowania następuje na
pisemny wniosek zainteresowanego złożony w Sekretariacie Komisji.

**19**
Wniosek o wszczęcie postępowania
powinien zawierać:

▪
**określenie wnioskodawcy,**

▪
**wskazanie osób, które zdaniem**
wnioskodawcy dopuściły się naruszenia zasad dobrej praktyki bankowej lub osób,
które taki zarzut postawiły wnioskodawcy,

▪
**zwięzły opis okoliczności, w których**
w ocenie wnioskodawcy nastąpiło naruszenie zasad powołanych w pkt 2,

▪
**zobowiązanie się wnioskodawcy do**
pokrycia kosztów postępowania w przypadku, gdy Komisja w swej ocenie nie
uwzględni żądań wnioskodawcy.

**20**
W przypadku, gdy wniosek zawiera
braki, Sekretariat Komisji wzywa wnioskodawcę do ich usunięcia w określonym
terminie.

**21**
W przypadku nieusunięcia przez
wnioskodawcę braków wniosku w terminie określonym w wezwaniu, wniosek podlega
odrzuceniu.

**22**
Gdy wniosek o wszczęcie postępowania
spełnia wymagania, o których mowa w pkt 19 regulaminu lub ew. braki wniosku
zostały usunięte w terminie, Komisja po stwierdzeniu swojej właściwości
wszczyna postępowanie wyznaczając termin posiedzenia nie później niż w ciągu 21
dni od daty złożenia wniosku lub usunięcia jego braków.

**23**
Skład zespołu rozpoznającego sprawę
ustala Sekretarz w porozumieniu z Prezydium Komisji.

**24**
Na posiedzenie wzywa się strony oraz
inne osoby, których wysłuchanie, zdaniem Komisji, będzie mogło przyczynić się
do pełnego wyjaśnienia sprawy.

**25**
Wzywając na posiedzenie osoby, o
których mowa w pkt 19 ppkt 2 - Komisja przesyła tym osobom odpisy wniosku,
zwracając się jednocześnie o zajęcie na piśmie stanowiska.

**26**
Stronami w postępowaniu przed
Komisją są: wnioskodawca i osoby przez niego wskazane we wniosku /pkt 19 ppkt
2/.

**27**
W przypadku, gdy w toku
rozpoznawania sprawy Komisja uzna, iż jeszcze inne oprócz określonych w pkt 25
osoby powinny brać udział w postępowaniu jako strony - wezwie je do wstąpienia
do sprawy w tym charakterze.

**28**
W toku postępowania strony występują
osobiście. Mogą także ustanawiać pełnomocników.

**29**
Pełnomocnikiem strony może być każda
osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych.

**30**
Przebiegiem posiedzenia kieruje
Przewodniczący zespołu rozpoznającego sprawę wybierany przez członków zespołu
spośród siebie.

**31**
W toku postępowania zespół
rozpoznający sprawę bierze pod uwagę wszystkie okoliczności istotne dla jej
rozstrzygnięcia - a po ich rozważeniu wydaje na piśmie, w imieniu Komisji ocenę
w przedmiocie naruszenia zasad dobrej praktyki bankowej a także podejmuje
decyzję co do zastosowania postanowień Rozdziału VII pkt 6, 7 i 8 Kodeksu. Pod wydaną
oceną wszyscy członkowie zespołu składają podpisy.

**32**
Wydając ocenę, Komisja może wytknąć
wnioskodawcy bezzasadność złożenia wniosku.

**33**
Postanowienie o ogłoszeniu oceny w
pismach fachowych - poczytnych w środowisku bankowym - Komisja może podjąć
także w przypadku ustalenia, iż nie doszło do naruszenia zasad dobrej praktyki
bankowej, o ile uzna to za celowe ze względu na charakter sprawy.

**34**
Swoje stanowisko zawierające ocenę,
o której mowa w pkt 31 zespół rozpoznający sprawę ogłasza stronom informując o
trybie odwołania. Niestawiennictwo którejkolwiek ze stron nie wstrzymuje
ogłoszenia.

**35**
Strona, która się nie zgadza z oceną
Komisji w I instancji może złożyć pisemne odwołanie do II instancji w terminie
21 dni - od ogłoszenia, o którym mowa w pkt 34.

**36**
Do postępowania w II instancji
stosuje się odpowiednio postanowienia pkt 22 - 34 Regulaminu.

**37**
Ocena wydana przez Komisję w II
instancji jest ostateczna.

**38**
Akta spraw rozpoznawanych przez
Komisję przechowywane są w Sekretariacie Komisji przez lat 5 /pięć/ .

**39**
Działalność Komisji finansowana jest
przez Związek Banków Polskich.

**40**
W razie nieuwzględnienia wniosku -
szczególnie w przypadku, o którym mowa w pkt 32, Zarząd Związku może obciążyć
wnioskodawcę kosztami postępowania - w tym kosztem ogłoszenia oceny w pismach
fachowych.

**41**
Sekretarz Komisji za swe czynności,
a członkowie Zespołów orzekających za posiedzenia, otrzymują ryczałtowe
wynagrodzenie w wysokości wynikającej z zasad wynagradzania ustalonych przez
Zarząd Związku.

**Do góry**