recursal/Fanatic-Fandom huggingface dataset:
Rownd a Rownd - Cyfres 5

Pumed gyfres yr opera sebon Rownd a Rownd a ddarlledwyd rhwng 1999 a 2000.

## **Darllediad**

Darlledwyd y penodau 14 munud ar ddydd Llun a Mercher fel rhan o slot Planed Plant ar S4C. Byddai dwy bennod yr wythnos yna yn cael eu hail-ddarlledu mewn omnibws ar ddydd Sul.

Cafodd y gyfres ei ail-ddarlledu ar S4C Clic fel "bocs set" yn mis Gorffennaf 2021.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymrufyw/57485643
Minafon

Drama deledu oedd ***Minafon*** a ddarlledwyd ar S4C rhwng 1983 a 1989.

Cynhyrchwyd y gyfres gan Ffilmiau Eryri.

Roedd yn seiliedig ar gymeriadau o nofel Eigra Lewis Roberts, 'Mis o Fehefin'

## **Plot**

Roedd Minafon yn stryd o dai teras mewn pentref bach dychmygol yn y Gogledd. Dilynai'r gyfres hynt a helynt pob dydd cymeriadau'r stryd.

## **Cynhyrchiad**

Ffilmwyd y gyfres ym mhentref Trefor, Gwynedd, Cymru.

Alan Clayton a gysylltodd yn wreiddiol a'r awdures Eigra Lewis Roberts ynglyn ag addasu'r nofel.

Cwmni Alan Clayton oedd yn cynhyrchu'r gyfres gyntaf gyda Ffilmiau Eryri yn cynhyrchu o'r ail gyfres ymlaen.

Yn ôl y cynhyrchydd Norman Williams un o silaensau fwyaf y gyfres oedd cael yr offer ffilmio i fewn i'r tai chwareleddol bach yng Nhrefor. Ar rai adegau roedd rhaid tynnu ffenestri er mwyn cael y camerau i fewn.

Catrin Evans oedd wedi cynfansoddi arwyddgan y gyfres.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.imdb.com/title/tt7037356/
2. ↑ https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p08v47q5?at\_custom2=twitter&at\_custom4=10459906-0D39-11EB-B718-2507933C408C&at\_medium=custom7&at\_campaign=64&at\_custom1=%5Bpost+type%5D&at\_custom3=%40BBCRadioCymru
3. ↑ https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/welsh-village-star-real-life-2405960
Pen Tennyn

Rhaglen ddrama yw **Pen Tennyn** a ddarlledwyd ar S4C rhwng 2001 a 2003.

## **Plot**

Drama yn olrhain hanes tylwyth yr Andrews wrth iddyn nhw ddal i geisio ymdopi â marwolaeth erchyll a ddigwyddodd a'r Noswyl Nadolig.

Efallai mai damwain fu'n gyfrifol am ddwyn eu hanwylyd oddi arnynt, ond mae'n anodd derbyn hynny tra eu bod yng nghanol eu galar. Dydy maddeuant ddim yn eu geirfa ar hyn o bryd, ac mae lle i rywun amau na fydd pen y mwdwl yn cael ei gau hyd nes y bydd rhywun arall wedi talu'n ddrud. Gan dalu'r pris eithaf, o bosib'.

## **Cynhyrchiad**

Ffilmwyd y gyfres yn Pwllheli ac o amgylch Caernarfon.

## **Gwobrau**

 BAFTA Cymru | 2001 | Awdur Gorau
 BAFTA Cymru | 2003

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.thefreelibrary.com/A+family+at+war%3B+The+last+series+of+Pen+Tennyn+ended+with+a+joyriding...-a079929006
2. ↑ http://www.iftn.ie/news/?act1=record&only=1&aid=73&rid=3174&tpl=archnews&force=1
3. ↑ http://awards.bafta.org/keyword-search?keywords=Pen+Tennyn
Lauren Phillips

Actores Gymreig yw **Lauren Phillips**, sy'n adnabyddus am ymddangos mewn dramau megis Pobol y Cwm, Amdani a Gwaith/Cartref.

## **Bywyd cynnar**

Daw Lauren yn wreiddiol o Ben-y-bont a mynychodd Ysgol Gyfun Llanhari.

Aeth yn ei blaen i hyfforddi ym Mhrifysgol Perfformio Celfyddydol Lerpwl.

## **Gyrfa**

Rhwng 2002 a 2005 roedd Lauren yn rhan o gast Amdani fel cymeriad Ceri Stephens.

Ers 2003 mae hi wedi bod yn portreadu cymeriad Kelly Evans yn yr opera sebon Pobol y Cwm. Mae'r cymeriad di-flewy-ar-dafod wedi bod yn rhan o sawl stori enfawr gan gynnwys brwydr gyda anorecsia, rhoi babi i gael ei fabwysiadu a cael ei threisio. Gadawodd y gyfres yn 2007 ond dychwelodd y cymeriad yn barhaol yn 2015.

Ymunodd a gast Caerdydd yn 2009 fel cymeriad Sara Harris. Parhodd gyda'r gyfres am y ddwy gyfer olaf. Roedd ei chymeriad yn un o ddau o'r rhaglen aeth yn ei blaenau i serennu mewn rhaglen newydd Gwaith/Cartref oedd yn dilyn bywyd athrawon a disgyblion mewn ysgol yn y ddinas. Roedd cymeriad Sara yn ran o'r rhaglen am dair cyfres.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ http://news.bbc.co.uk/welsh/hi/newsid\_5280000/newsid\_5286200/5286216.stm
2. ↑ https://twitter.com/pobolycwm/status/548469001471655936?s=20
3. ↑ https://www.walesonline.co.uk/news/local-news/actress-lauren-phillips-bringing-art-2099569
Huw Garmon

Actor o Gymro yw **Huw Garmon** sy'n adnabyddus am perfformio mewn dramau megis Hedd Wyn, Pum Cynnig i Gymro a Pobol y Cwm.

## **Bywyd cynnar**

Ganed ar y 15ed o Hydref 1966 yn Llangefni.

Fe yw'r iengaf o bedwar mab i'r hanesydd ac awdur Richard Cyril Hughes.

Astudiodd Astudiaethau Theatr yn Brifysgol Aberystwth.

## **Gyrfa**

Yn 1992 bu'n portreadu Hedd Wyn yn y ffilm o'r un enw. Enwebwyd am wobr BAFTA Cymru ac enillodd wobr FIPA d'Or, Cannes am ei waith yn y ffilm. Hon oeddy ffilm Gymraeg yntaf i gael ei henwebu am Oscar.

Ymddangosodd hefyd mewn framau megis Noson Yr Heliwr, Y Wisg Sidan ac August.

Yn 1997 bu'n chwarae'r brif ran John Elwyn Jones nyn y gyfres Pum Cynnig i Gymro (adnabyddwyd fel Bride of War yn saesneg).

Rhwng 1997 a 2004 bu'n chwarae rhan cymeriad Steffan Humphries yn yr opera sebon Pobol y Cwm. Roedd y cymeriad yn gannolog i sawl stori fawr gan gynnwys treisio Karen, herywgipio ei nain Beryl a lladd Teg. Mae hefyd wedi sgriptio i'r gyfres.

Ers 2016 mae wedi bod yn rhan o gast Rownd a Rownd ers 2016 yn chwarae John Richards.

Mae wedi gweithio fel darlithydd yn Brifysgol Glyndŵr Wrecsam ynghyd a perfformio ers 2010.

## Bywyd personol

Mae Huw wedi priodi a mae ganddo dri o blant. MAe'r teulu yn byw yn Llandudno.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.imdb.com/name/nm0307651/bio?ref\_=nm\_ov\_bio\_sm
2. ↑ http://news.bbc.co.uk/welsh/hi/newsid\_8420000/newsid\_8428800/8428808.stm
3. ↑ https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/teaching-role-hedd-wyn-star-1938745
4. ↑ https://www.imdb.com/name/nm0307651/
5. ↑ https://www.dailypost.co.uk/news/tv/huw-garmon-joins-rownd-rownd-11192464
Iola Gregory

Actores o Gymraes oedd **Eirian Iola Gregory** (1 Ionawr 1946 – 21 Tachwedd 2017) a ddaeth yn fwyaf adnabyddus am chwarae'r cymeriad Jean McGurk yn yr opera sebon Pobol y Cwm.

## **Bywyd cynnar**

Roedd ei rhieni yn byw yn Comins Coch ger Aberystwyth. Ei mam oedd Millicent Gregory o Sir Benfro, athrawes Gymraeg ac ymgyrchydd iaith gyda Chymdeithas yr Iaith. Roedd ei thad Oliver yn reolwr banc yn Aberystwyth.

## **Gyrfa**

Daeth Iola Gregory yn actores broffesiynol yn y 1970au. Roedd yn un o sylfaenwyr Theatr Bara Caws yn 1977.

Daeth yn wyneb cyfarwydd ar gynyrchiadau teledu a ffilm Cymraeg yn yr 1980au, yn chwarae mam Joni Jones ar y gyfres deledu o'r un enw.

Fe ymddangosodd yn y ffilmiau Aderyn Papur (1983), Rhosyn a Rhith (1986) a Stormydd Awst (1988). Fe chwaraeodd gymeriad y Matron yn nhrydedd cyfres y ddrama deledu District Nurse a ddangoswyd ar rwydwaith BBC One.

Ymddangosodd yn y gyfres Minafon cyn ymuno gyda chast yr opera sebon Pobol y Cwm yn 1987, gan chwarae'r cymeriad lliwgar Jean McGurk (Mrs Mac) a fyddai'n dod yn boblogaidd iawn dros y blynyddoedd. Fe adawodd y gyfres yn 1997 er iddi wenud ambell i ymddangosiad arbennig wedi hynny.

 Yn fwy diweddar, ymddangosodd Iola ar y gyfres sebon i blant Rownd a Rownd a'r ddrama Porthpenwaig.

Ysgrifennodd y ffilm fer Titsh gyda'i merch Angharad yn 2017.

## **Bywyd personol**

Roedd hi'n briod gyda'r actor Robert Blythe cyn gwahanu yn ddiweddarach. Roedd ganddi ddwy ferch, yr awdures Angharad Elen a'r actores, Rhian Blythe.

Yn fwy diweddar roedd yn bartner i'r prifardd Gerallt Lloyd Owen cyn ei farwolaeth yn 2014.

Bu farw yn ei chartref yng Nghaernarfon ar 21 Tachwedd 2017 wedi salwch byr. Mewn teyrnged, dywedodd Huw Jones, Cadeirydd S4C "Roedd ei chyfraniad i’r byd drama yn un anferthol, ei hymroddiad i’r diwydiannau creadigol yn angerddol ac fe fydd yna golled aruthrol ar ei hôl."

Yn Rhagfyr 2018 lansiwyd cronfa er cof amdani, gan ei merched. Bydd y gronfa yn agored i unrhyw un sydd am lwyfannu drama neu greu ffilm fer ddramatig

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ http://theatrbaracaws.com/y-cwmni/
2. ↑ https://www.thefreelibrary.com/PEINT,+PLIS!+The+Deri+Arms+has+been+a+watering+hole+for+the...-a0176362638
3. ↑ https://www.thefreelibrary.com/RHIAN+BLYTHE%3B+PUM+MUNUD+GYDA+...-a0267779933
4. ↑ https://www.independent.co.uk/news/obituaries/gerallt-lloyd-owen-renowned-welsh-poet-9662458.html
5. ↑ https://golwg.360.cymru/celfyddydau/theatr/506190-marwr-actores-iola-gregory
6. ↑ https://golwg.360.cymru/newyddion/cymru/532126-lansio-cronfa-actores-iola-gregory
Nicola Beddoe

Actor yw **Nicola Beddoe** sy'n adnabyddus am ymddanos mewn dramau megis Yr Aduniad, Mwy Na Phapur Newydd a Halen yn y Gwaed.

## **Bywyd cynnar**

Astudiodd Bicola yng Ngholeg Cerdd a Drama Caerdydd.

## **Gyrfa**

Yn 1987 ymunodd Nicola gast Pobol y Cwm yn ran Gwyneth Gregory. Roedd y cymeriad yn gyfniether i Caol Gwyther (Rhian Morgan) a bu'n gweithio yn y caffi am gyfnod.

Aeth yn ei blaen i ymddangos yn y ffilm On the Black Hill yn 1988 yn ran Rosie.

Ymddangosodd mewn tair cyfres o'r ddrama Gymraeg Mwy Na Phapur Newydd fel Margaret Taylor, cyn mynd ymlaen i chwarae rhan WEndy Francis mewn dwy gyfres o Halen yn y Gwaed.

Chwaraeodd ran Catherine yn y fersiwn Gymraeg o'r ffilm Y Fargen (The Proposition yn Saenseg). Cafodd y ddwy fersiwn o'r ffilm eu ffilmio gefn wrth gefn gyda Nicola Beddoe ac Aneirin Hughes yn cymryd lle Theresa Russel a Patrick Bergen yn y fersiwn Gymraeg.

Yn 1999 dychwelodd i Pobol y Cwm, y tro hwn fel Beti Thompson, chwaer Kath Jones (Siw Hughes). Daeth i arso gyda'r teulu yn dilyn eu llwyddiant yn y loteri.

Roedd Nicola yn un o'r actorion i ymddangos yn y ffilm gomedi ddu Cymru Fach yn 2008.

Ymddangosodd fel Fiona yn drydedd cyfres Con Passionate.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://regantalentgroup.co.uk/portfolio\_page/nicola-beddoe/
2. ↑ https://www.thefreelibrary.com/Byd+bach+y+Cymry+ar+wasgar%3B+Cymru+Fach+S4C%2C+nos+Sul%2C+9.15pm.+English...-a0196512038
Mari Beard

Actor, awdur a cyfarwyddwr o Aberystwyth yw Mari Beard, sy'n adnabyddus am ymddangos mewn cyfresi megis Merched Parchus, Tourist Trap a 35 Awr.

## **Bywyd cynnar**

Magwyd Mari Beard yn Aberystwyth. Mae hi'n ferch i'r ddarlledwraig Catrin Beard.

Graddiodd o brifysgol Aberystwyth yn 2006 gyda gradd mewn Astudiaethau Theatr.

## **Gyrfa**

Wedi graddio mae Beard wedi ymddangos mewn cynhyrchiadau teledu, llwyfan a radio yn ogystal ac ysgrifennu a chyfarwyddo.

Ar y teledu mae hi wedi ymddangos mewn rhaglenni megis Tourist Trap, Mabinogi-ogi, Chwarter Call a Elis James: Nabod y Teip.

Ar y llwyfan bu'n perfformi ar lwyfan yr Eisteddfod Genedlaethol yng Nghaerdydd yn y sioe Rhybydd Iaith Anweddus gan Llwyd Owen.

Cafodd Mari hefyd sylw yng nghomedi lwyddiannus BBC Radio Wales, 'Foiled' a ysgrifennwyd gan Beth Granville a David Charles.

Yn 2019 fe greodd, ysgrifennu a serennu yn y rhaglen Merched Parchus gyda Hanna Jarman.

Yn 2022 darlledwyd cyfres ddrama Y Gyfrinach oedd hefyd wedi cal ei greu a'i ysgrifennu gan Mari a Hanna Jarman.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://regantalentgroup.co.uk/portfolio\_page/mari-beard/
2. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymrufyw/48053188
3. ↑ https://www.spotlight.com/5898-5640-6513
Sgid Hwch

Ffilm Gymraeg yw **Sgid Hwch** a ryddhawyd ym 1992.

Cyfarwyddwr y ffilm yw Alun Ffred Jones a'r awdur yw Wil Sam.

## **Plot**

Dilynwn genedlaetholwr sy'n chwilio am feic modur - ac am ei wlad ei hun. Mae'n credu bod y gymdeithas yng Ngogledd Cymru'n ddifater tuag at ddyfodol y genedl a'r iaith a bod beiciau modur yn gallach na phobl weithiau.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymrufyw/52832400
2. ↑ https://www.thefreelibrary.com/DYDD+SUL-a0335946691
Hywel Gwynfryn

Darlledwr o Gymro yw **Hywel Gwynfryn**.

## **Bywyd cynnar**

Ganwyd ar y 13eg o Oorffennaf 1942yn Llangefni, Ynys Môn. Cafodd ei addysg yn Ysgol Gyfun Llangefni a Choleg Cerdd a Drama Caerdydd.

## **Gyrfa**

Fe ymunodd a'r BBC yn 1964 fel cyflwynydd ar raglen gylchgrawn dyddiol Heddiw ar deledu.

Dechreuodd gyflwyno'r rhaglen bop Cymraeg gyntaf Helo Sut Da Chi? ar y radio yn 1968. Ymunodd a'r adran rhaglenni plant yn 1970 a theithiodd y byd yn ffilmio rhaglenni dogfen ar gyfer Bilidowcar.

Mae wedi bod yn cyflwyno ar BBC Radio Cymru ers sefydliad y sianel. Bu hefyd yn cyflwyno o faes yr Eisteddfod ers 1966 ar radio a theledu.

Ar y radio roedd yn cyflwyno'r rhaglen foreol Helo Bobol ac yn 1979 dechreuodd gyflwyno Rhaglen Hywel Gwynfryn, sioe sgwrsio deledu a ddarlledwyd yn fyw ar nos Sul.

Yn 2003, cyflwynodd rhaglen deledu Ar Dy Feic oedd yn dilyn hanes teuluoedd oedd wedi symud o Gymru i ddilyn eu breuddwyd mewn amryw fannau yn y byd.

Cyd-gyflwynodd y rhaglen foreol ar Radio Cymru Hywel a Nia hyd at 2008.

Ysgrifennodd y geiriau i nifer o ganeuon pop, yn ogystal â phedwar pantomeim, a'r ffilm Y Dyn 'Nath Ddwyn y Dolig ar gyfer S4C.

Cafodd ei urddo i wisg werdd yr Eisteddfod yn y 1970au ac yna'r wisg wen yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Casnewydd 1988 am wasanaethau i ddarlledu.

## **Llyfryddiaeth**

Mae Gwynfryn yn awdur neu gyd-awdur ar sawl llyfr, cynnwys hunangofiant Margaret Williams, cofiant David Lloyd, cofiant Hugh Griffith a chyfrol am hanes Ryan a Ronnie.

Cyhoeddwyd ei hunangofiant, Y Dyn 'i Hun ym mis Tachwedd 2004 gan Wasg Gwynedd

## **Bywyd personol**

Roedd yn briod ac Anja ac roedd ganddynt bump o blant, yn cynnwys Huw Evans. Bu farw Anja ar 6 Hydref 2018 yn 66 mlwydd oed.

 Mae gan Gwynfryn dau blentyn o'i briodas gyntaf.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ http://www.bbc.co.uk/cymru/eisteddfod2006/sadwrn/hywel.shtml
2. ↑ https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/new-book-highlights-life-the-8036136
3. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymrufyw/35710619
4. ↑ https://funeral-notices.co.uk/national/death-notices/notice/evans/4624721?photo=start
5. ↑ https://golwg.360.cymru/newyddion/cymru/536088-rwyt-gneud-panto-siars-hywel-gwynfryn-ddiweddar
Owain Gwynn

Actor o gymro sy'n adnabyddus am ei berfformaidau mewn dramau megis Bang, Zanzibar a Craith.

## **Bywyd cynnar**

Daw Owain yn wreiddiol o Sir Benfro. Cyn mynd yn actor bu'n gweithio fel warden ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Penfro.

Astudiodd Owain yn RADA a East 15 ble gafodd radd yn arbenigo mewn actio a brwydro llwyfan.

## **Gyrfa**

Ei rôl cyntaf ar y teledu oedd fel Tom yn y gyfres Zanzibar.

 Mae wedi perfformaio mewn nifer o gynhyrchiadau theatr gan gynnwys cynhyrchiad Deffro'r Gwanwyn gan Theatr Genedlaethol Cymru yn 2011 ac yn pypedu'r ceffylai Joey a Topthron yn gynhyrchiad y National Theatr o Warhorse.

 Bu'n serenu yn y drydedd gyfres o 35 Diwrnod fel Tom ag ymddangosodd yn y gyfres gyntaf o Bang fel Cai.

Yn 2018 bu'n chwarae rhan Eliot Crawshay Williams yn ffilm S4C, Morfydd.

Yn yr ail gyfres o Craith bu'n portreadu Sion Wells, rhan a bu'n chwarae hefyd yn y fersiwn saesneg, HIdden.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.dailypost.co.uk/whats-on/film-tv/sun-surf-sex-s4cs-zanzibar-2680436
2. ↑ https://www.spotlight.com/5898-5619-8581
3. ↑ https://www.thefreelibrary.com/THEWEEKAHEAD%3B+Four+of+the+best+to+stay+in+for.-a0268458437
4. ↑ https://www.thefreelibrary.com/Drama%27n+dechrau+ar+daith+o+Gymru.-a0251503082
John Ogwen

Un o actorion mwyaf blaenllaw Cymru yw **John Ogwen** (ganwyd 25 Ebrill 1944).

## **Bywyd cynnar**

Ganed yn Sling, ge Tregarth yn Nyffryn Ogwen, Gwynedd.

Mynychodd Ysgol Dyffryn Ogwen lle bu'n aelod brwd o'r cwmni drama. Astudiodd Saesneg a Chymraeg ym Mhrifysgol Bangor.

## **Gyrfa**

Cychwynnodd ar ei yrfa yn y byd adloniant yn syth wedi gadael y coleg. Meddai: "Ar y diwrnod y cês i fy ngradd, cynigodd Wilbert Lloyd Roberts job i mi efo Cwmni Theatr Cymru, ac mi es yn syth i berfformio yn Steddfod Bala yn 1967."

Aeth i Lundain am gyfnod, a chael clod am ei ran yn y ddrama 'The Corn is Green' gyda'r enillydd Oscar, Wendy Hiller.

Mae wedi ysgrifennu dramâu, cyflwyno cyfres o raglenni dogfen a chreu recordiadau llafar o weithiau Cymreig.

Cafodd ei gyfraniad fel actor ei gydnabod gan y diwydiant yng Nghymru pan enillodd Wobr Arbennig Bafta Cymru yn 2004.

## **Bywyd personol**

Mae'n briod â Maureen Rhys, un arall o actorion mwyaf adnabyddus Cymru, ac mae'r ddau wedi cydweithio'n aml. Mae ganddynt dri o blant ac maent yn byw ym Mangor.

## **Galeri**

John Ogwen fel Robin Gordon yn drydedd gyfres Tipyn o StadJohn Ogwen fel Bostock yn Doctor Who
## **Cyfeiriadau**

1. ↑ http://www.bbc.co.uk/cymru/bywyd/safle/pobl/tudalen/john\_ogwen.shtml
2. ↑ http://awards.bafta.org/award/2004/cymru/www.bafta.org/guru
3. ↑ https://golwg360.cymru/celfyddydau/sgrin/258050-john-ogwen-yn-ymuno-a-chast-pobol-y-cwm
4. ↑ http://web.archive.org/web/20110725033834/http://www.caernarfononline.co.uk/dec2006/maureen/
Nia Caron

Actores deledu Gymreig yw **Nia Caron** sy'n adnabyddus am chwarae rhan y cymeriadau Anita Pierce yn y gyfres sebon Pobol y Cwm a Dilys Parry yn y ffilm Porc Pei a chyfres deledu Porc Peis Bach.

Yn yr 1980au, roedd yn un o actorion craidd y gyfres gomedi poblogaidd Torri Gwynt, ar S4C.

## **Bywyd cynnar**

Magwyd Caron yn Llwyn y Groes ger Tregaron, Ceredigion, yn ferch i'r artist Ogwyn Davies. Mynychodd yr ysgol yn Nhregaron.

Bu'n rhan o gôr ieunctid Prydain Fawr.

Cymerodd ran mewn sawl drama pan yn yr ysgol a roedd Emily Davies yn ddylanwad mawr arni yn broffesiynol.

Aeth yn ei blaen i astudio drama yn Aberystwyth.

## **Gyrfa**

Wedi'r brifysgol aeth yn ei blaen i ymuno a Cwmni Theatr Cymru.

Roedd Caron yn ran o gast y cyfresi comedi Torri Gwynt a Rhagor o Wynt, yn ymddangos fel nifer o gymeriadau tros y cyfresi,

Ymunodd a gast y gyfres ddrama Tair Chwaer ar gyfer yr ail gyfres yn ran Wendy. Ymddangosodd hefyd yn y drydedd cyfres a'r ffilm Cymer Dy Siâr.

Bu'n chwarae rhan Dilys, gwriag y gweinidog yn y ffilm Porc Pei ac yna yn y gyfres deledu Porc Peis Bach a ddilynodd.

Ers 1999 mae hi wedi bod yn chwarae rhan Anita Pierce yn Pobol y Cwm. Ymddangosiadau achlysurol oedd gan y cymeriad yn wreiddiol ond ers 2001 mae wedi bod yn gymeriad parhaol a'r rhan yn ganolog i'r gyfres.

## **Bywyd personol**

Mae'n briod gyda'r cerddor Geraint Jarman wedi i'r ddau gwrdd pan yn actio ar gyfres wedi i'r ddau gyfarfod pan yn actio ar gyfres Glas y Dorlan. Mae ganddynt ddwy ferch, Hanna (hefyd yn actores) a Mared.

Mae Nia hefyd yn gweithio fel crefftwraig, yn cynhyrchu lampau a phowleni drwy ailgylchu hen sgriptiwu Pobol y Cwm a phapurau newydd.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.dailypost.co.uk/whats-on/film-tv/double-pain-at-losing-dwayne-2800911
2. ↑ https://www.bbc.co.uk/programmes/p028qzpr
3. ↑ https://www.walesonline.co.uk/news/health/living-stargardst-disease-how-welsh-6396232
4. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymrufyw/53301498
Sian Naiomi

Actores a sgriptiwr yw Sian Naiomi sy'n adnabyddus am ymddangos mewn rhaglenni meigs Pobol y Cwm, Mwy Na Phapur Newydd a'r Cleciwr.

## **Bywyd cynnar**

Daw Sian yn wreiddiol o Ddinbych.

Cafodd ei haddysgu yn Ysgol Twm o'r Nant, Ysgol Glan Clwyd a Choleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth, lle graddiodd mewn Drama a Saesneg.

## **Gyrfa**

Yn ystod yr 80au ymddangosodd Sian ar nifer o raglenni sgets a dychanol gan gynnwys Y Cleciwr, Stid a Hon a'r Llall gyda Gillian Elisa.

Bu hefyd yn cyflwyno'r gydref i blant Amgiberfa yng nghwmni Gwyn Parry.

Aeth yn ei blaen i serennu yn gyfres ddrama Sion Eirian, Mwy Na Phapur Newydd.

Yn 1993 ymunodd a gast Pobol y Cwm fel Sharon Burgess, caraid Mark Jones. Er mai yn achlysurol oedd y cymeriad yn ymddangos i gychwyn aeth y cymeriad ymlaen i fod yn ganolol i'r gyfres. Daeth y cyfnod y cymeriad i ben mewn frwydriad car ym 1996.

Ers hynny mae Sian wedi ymddangos mewn nifer o gyfresi megis Holby City, Tipyn o Stad a Gwaith/Cartref.

Ar y radio clywir ei llais ar Terrible Tales of Wales, ar BBC Radio Wales, Rhyd Eglwys a Rhyd Eglwys. Yn ogystal bu Siân yn lleisio 'Clwb Winx' ac yn addasu sgriptiau cartŵns i blant.

Mae Sian wedi bod yn storïo a griptio ar gyfer Pobol y Cwm, The Indian Doctor, Bregus, Byw Celwydd a Un Bore Mercher.

## **Bywyd personol**

Bu Sian yn briod a'r actor Arwyn Davies am gyfnod.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.imdb.com/name/nm1122974/
2. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymru/gogleddddwyrain/papurau\_bro/y\_bigwn/newyddion/mai06.shtml
3. ↑ https://www.dailypost.co.uk/whats-on/film-tv/political-conflicts-secrets-lies-feature-10670897
4. ↑ https://www.thefreelibrary.com/History+repeating%3B+The+past+is+a+foreign+country%2C+or+so+the+saying...-a0342801946
5. ↑ http://awards.bafta.org/keyword-search?keywords=%22Sian+Naiomi%22
Slac yn Dynn

Cyfres ddrama gomedi ysgan yw **Slac yn Dyn**n a greuwyd gan Gareth Lewis.

Darlledwdyd ar S4C rhwng 1989 a 1990.

## **Plot**

Cyfres ysgafn wedi ei seilio ar freuddwydion a byd ffantasi gwr ifanc, di-waith yn ystod diwedd yr wythdegau Thatcheraidd. Mae'r gyfres wedi ei lleoli yn nhref glan môr Abersaith, ar arfordir Bae Ceredigion.

Mae Ceri Morgan yn llanc ugain oed sy'n chwilio am waith; a'i ffordd unigryw ef o ddianc rhag undonedd a diflastod bywyd ydi craidd y gyfres.

Mae ei fam yn lysieuwraig, yn mynychu llu o brotestiadau, megis protestio yn erbyn ieir batri. Nid yw hi ychwaith am i Ceri gymryd unrhyw swydd - "Paid ti setlo am rwbeth, rwbeth" yw cri ei fam.

Poen yn ystlys Ceri yw ei frawd uchelgeisio, ariangar, sy'n cael ei actio gan Ioan Hefin. Mae Ieuan yn gweithio fel rheolwr yng ngwesty'r 'Sea View', a mae ei fam a Ceri yn embaras iddo.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.geraintlewis.net/sgriptio-scriptwriting/comedi
Llwybr Defaid

Ffilm Gymraeg yw Llwybr Defaid a ddarlledwyd yn wreiddiol yn 1993.

Siôn Humphreys oedd y cyfarwyddwr a'r awdur oedd Mei Jones.

## **Plot**

Mae Morris wedi treulio deng mlynedd yn y carchar ar ôl cael ei gyhuddo o lofruddio'i wraig. Ond daw tystiolaeth newydd ynglŷn â'r farwolaeth i'r golwg yn llythyr Ceri, chwaer ei wraig. Beth yn union a ddigwyddodd y diwrnod hwnnw?

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.porth.ac.uk/en/collection/llwybr-defaid-1993
2. ↑ https://discover.library.wales/primo-explore/fulldisplay?vid=44WHELF\_NLW\_NUI&docid=44NLW\_ALMA21797762460002419&context=L&search\_scope=CSCOP\_EVERYTHING
Lan Lofft

Rhaglen i blant gyda straeon a caneuon yn serennu Caryl Parry Jones a Myfyr Isaac.

## **Fformat**

Byddai pob pennod yn dangos Lil yn darllen stori i Lews. Byddai animeiddiad syml yn cy-fydn a'r stori.

Bydd cân i orffen pob rhaglen yn cael ei berfformio gan Lil a Lews.

## **Cerddoriaeth**

Rhyddhawyd tâp o ganeuon o'r gyfres gan Recordiau Sain yn 1984.

Yn 2014 cafodd un o'r canueon, 'Mistar Blaidd' ei berfformio gan y grwp Candelas i ddathlu’r ffaith bod Eisteddfod yr Urdd Meirionnydd yn cyrraedd tre’r Bala.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.youtube.com/watch?v=Q2K5PCoNucc
2. ↑ https://golwg.360.cymru/newyddion/cymru/146128-mr-blaidd-yn-croesawu-pawb-i-brifwyl-yr-urdd
Rhys Richards

Actor Cymraeg yw **Rhys Richards**, sy'd adnabyddus am ei ran mewn dramau megis Eldra, Iechyd Da a Tipyn o Stad.

## **Gyrfa**

Daeth i amlygrwydd gyntaf yn ei ran yn y gyfres antur Hywel Morgan. Aeth yn ei flaen i bortreadu o Harri, un o chwaraewyr gwaethaf Clwb Bryncoch yn y gyfres deledu C'mon Midffîld! ar S4C.

Bu'n chwarae'r prif ran y y ffilm focsio Cylch Gwaed a'i ddilyniant Cylch Gwaed II. Enillodd wobr BAFTA Cymru am yr actor Gorau am ei waith yn y ffilm gyntaf.

Aeth ymlaen i ymddangos mewn nifer o gyfresi ar S4C gan gynnwys rhan Huw, un o brif gymeriadau'r gyfres Iechyd Da a Greaint Williams yn ddwy gyfres gyntaf Pengelli.

Mae hefyd wedi ymddangos mewn cyfresi fel Emyn Roc a Rôl a Tipyn o Stad a ffilmiau megis Eldra.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.thefreelibrary.com/N%27l+Yng+Ngolau%27r+Lleuad%3B+CYMRAEG%3A+O+Fawrth+8%2C+bydd+Theatr+Bara+Caws...-a0250005018
2. ↑ https://www.bbc.co.uk/wales/arts/sites/film/pages/sport.shtml
Rachael Solomon

Cantores, Actores, Cyflwynydd a Cynhyrchydd Cymraeg yw Rachael Solomon sy'n aelod o'r grwp pop Eden.

## **Bywyd cynnar**

Magwyd Rachel yn wreidiol o Lanelwy.

Mynychodd Ysgol Glan Clwyd, Llanelwy.

## **Gyrfa**

Yn 1996 ymunodd a grwp pop gyda Emma Walford a Rachael Solomon. Roedd y dair yn perfformio ar raglen Caryl Parry Jones fel cantorion cefndir. Perfformiodd y dair o dan yr enw Eden am y tro cyntaf ar y rhaglen ac aethant yn eu blaenau i fod yn un o grwpiau pop mwya adnabyddus y Gymraeg.

Rhyddawyd y gwrp eu album cyntaf Paid a Bod Ofn yn 1997 ar label Sain. Bu dilyniant yn 1999 gyda Yn Ôl i Eden ar label Recordiau A3.

Yn 1998 cychwynodd y grwp actio yn y rhaglen gomedi i blant Hotel Eddie. Yno roedd tair aelod Eden yn chwarae staff mewn gwesty ofnadwy. Rachael oedd yn chwarae rhan y lanhawraig 'Rachael'.

Yn Hydref 2007 ymunodd a raglen Planed Plant Bach fel cyflwynydd gyda Gareth Delve. Pan ail-lansiwryd rhaglenni plant S4C yn 2008 arhosodd Rachael yn gyflwynydd ar Cyw, unwaith eto gyfda Gareth Delve. Yn 2015 cyhoeddwyd fod y ddau yn gadael y gyfres.

Ers gadael Cyw mae Rachael wedi bod yn gweithio i gwmni cynhyrchu Boomerang yn wreidiol fel ymchwilydd ar gyfres Codi Canu cyn mynd ymlaen i gynhyrchu rhaglenni megis Bwrdd i Dri.

## **Bywyd personol**

Mae Rachal yn briod a Iolo a mae ganddynt fab o'r enw Owen.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.thefreelibrary.com/%27Ni%27r+merched+biau%27r+llwyfan%27.-a0532845993
2. ↑ https://www.s4c.cymru/cy/y-wasg/post/27231/s4c-yn-datgelu-rhaglennir-pen-blwydd-arian/
3. ↑ https://www.s4c.cymru/cy/y-wasg/post/27279/cyw-y-cymeriad-cofiadwy/
4. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymrufyw/33253976
5. ↑ https://www.discogs.com/Cyw-Caneuon-Cyw/release/11186041
Monopoly

Rhaglen gwis yw **Monopoly** a gyflwynwyd gan Derec Brown, Cynhyrchwyd dwy gyfres gan Dime Goch a darlledwyd ar S4C yn 1992.

## **Fformat**

Yn seiliedig ar y gêm fwrdd o'r un enw, roedd y set yn cynnwys bwrdd monopoli enfawr gyda'r sgwariau eiddo wedi'u disodli gan naill ai dinasoedd Prydain neu ddinasoedd y Byd, yn dibynnu ar y gyfres. Byddai tri cystaleuwr a dau ddis enfawr ac ardal i rolio'r dis hynny.

Roedd y brif gêm mewn dwy ran.

Yn rhan un, atebai'r cystadleuwyr gwestiynau i geisio cael "monopoli" o bob un o'r wyth grŵp eiddo. Roedd angen tri ateb cywir i lwyddo. Ychwanegai atebion cywir arian at fanciau'r chwaraewyr.

Yn yr ail ran byddai "ras o amgylch Prydain/y Byd". Defnyddir y dis enfawr i symud o gwmpas y bwrdd. Pe bai'r golau yn glanio ar "eiddo" o liw penodol, y chwaraewr sy'n rheoli'r grŵp eiddo hwnnw byddai'n derbyn y cwestiwn cyntaf. Ychwanegodd ateb cywir arian at y banc cystaleuydd hwnnw. Byddai ateb anghywir yn arwain at golli arian, a cynnig cwestiwn bonws i'r ddau chwaraewr arall.

Ar ddiwedd y gêm, byddai'r chwaraewr â’r sgôr uchaf yn mynd ymlaen i rownd derfynol am jacpot o £3,000. Roedd yn rhaid i'r cystadleuwr daflu'r dis hyd at bump gwaith, a'r nod yn y pen draw oedd i gwblhau un cylched o'r bwrdd. Fodd bynnag, roedd sgwariau coll, lle disodlwyd yr eiddo arferol gan yr arwydd ‘Ewch i'r Carchar’. Pe bai'r chwaraewr yn taflu digon i lanio ar sgwâr coll, roedd y gêm drosodd, ond gallai'r chwaraewr stopio a chymryd unrhyw enillion hyd at y pwynt hwnnw.

## **Cynhyrchiad**

Roedd y rhaglen yn seiliedig ar fformat Americanaidd a ddyfeiswyd yn 1987 gan Merv Griffin.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ http://www.ukgameshows.com/ukgs/Monopoly
2. ↑ https://www.youtube.com/watch?v=LyJSfGl1W9o
Slot Meithrin

Slot Meithrin oedd rhaglen blant S4C ar gyfer blant meithrin o 1990 hyd at 1998.

Cylfwynwyd yn wreiddiol gan Martyn Geraint ac yn ddiweddarach cafodd ei ymuno gan Wcw, pyped oedd yn cael ei leisio gan Elfed Dafis.

## **Fformat**

Byddai Slot Meithrin yn darlledu nifer o gartwnau a rhaglenni plant ar gyfer blant hyd at bump oed. Fel arfer byddai day raglen yn cael eu arddangos yn ystod y slot haner awr.

Rhwng y rhaglenni byddai'r cyflwynydd yn ymddangos i gyflwyno'r rhaglenni, canu caneuon a rhannu cyfarchion penblwydd gyda'r gynulleidfa.

## **Cynhyrchiad**

Darlledwyd y rhaglen o stiwdio gyflwyno yn y pencadlys S4C yn Parc Ty Glas, Caerdydd.

## **Darllediad**

Darlledwyd Slot Meithrin am y tro cyntaf at S4C ar y 17eg Medi 1990.

Daeth Slot Meithrin i ben ar Hydref y 9fed 1998 cyn cael ei ail lawnsio fel Planed Plant Bach.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.urdd.cymru/files/6614/9544/3902/Martyn\_Geraint\_Llywydd\_y\_Dydd.pdf
Siôn Blewyn Coch (Ffilm)

Ffilm wedi'i hanimeiddio a ddarlledwyd yn gyntaf ar S4C ym 1986 yw ***Siôn Blewyn Coch***.

Prif gymeriad y ffilm yw Siôn Blewyn Coch, llwynog dychmygol a ymddangosodd yn gyntaf yn *Llyfr Mawr y Plant* yn y tridegau.

Bu'r ffilm yn llwyddiant ysgubol a hynny pan oedd y sianel yn dal i fod yn gymharol ifanc. Ailddarlledwyd y ffilm droeon ar S4C ers hynny, a'i chyfieithu hefyd i ieithoedd eraill.

## Plot

Mae Siôn Blewyn Coch a Siân Slei Bach, y ddau lwynog, â’u llygaid ar gwt ieir Eban Jones, ond mae Mic, eu mab, yn ffrindiau efo Gobl Gobl y twrci.

Ar noswyl y Nadolig mae Siôn Blewyn Coch a Siân Slei Bach ar eu ffordd i ddwyn un o dyrcwn Nadolig Eban y ffermwr. Ond Mic, y llwynog bach, sy’n achub y dydd gyda chymorth y twrci!

## Cerddoriaeth

Cafodd trac sain ei ryddhau yn mis Rhagfyr 1986 ar label His Masters Voice, gan gynnwys Aled Jones yn perfformio'r gân agoriadol 'Siôn Blewyn Coch' yn Gymraeg ac yn Saesneg (A Winter Story).
Opus

Cwmni teledu o Gaerdydd oedd **Teledu Opus Cyf**.

unodd gyda Ffilmiau'r Nant o Gaernarfon yn 2008 i greu cwmni newydd o'r enw Rondo.

## **Cynhyrchiadau**

Roedd y cwmni yn canolbwyntio'n bennaf ar ddarlledu ddigwyddiadau byw fel Eisteddfod Llangollen.

Maent wedi cynhyrchu nifer o gyfresi gyda'r cogydd Dudley Newbury gan gynnwys Chez Dudley a Casa Dudley lle mae criw o gogyddion o Gymru yn mynd i wledydd fel Ffrainc (Chez Dudley), yr Eidal a Sbaen (Casa Dudley) i gystadlu mewn cystadleuaeth teledu realaeth.

Mentrodd y cwmni i faes dramâu comedi gyda'r gyfres Cowbois ac Injans, a dderbyniodd adolygiadau cymysg.
I Fro Breuddwydion

Ffilm gymraef a ryddhawyd ym 1987 yw **I Fro Breuddwydion.**

Cynhyrchwyd y ffilm gan Ken Howard a chafodd ei ysgrifennu gan Howard a Gwenlyn Parry.

Ennillodd wobr "Spirit of the Festival" yn y Celtic Film Festival yn 1988.

## **Plot**

Mae llanc ifanc o Gymru, Owain Haggar, yn dod o hyd i ffilm yn y sied ar waelod yr ardd. Mae'n ymddangos mai hwn yw'r ffilm hir golledig "The Maid of Cefn Ydfa" a wnaed gan ei berthynas hynafol, William Haggar, a oedd yn wneuthurwr ffilmiau arloesol ar droad yr ugeinfed ganrif.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.imdb.com/title/tt1148738/mediaindex?ref\_=tt\_pv\_mi\_sm
2. ↑ https://books.google.co.uk/books?id=TlquBwAAQBAJ&lpg=PA138&ots=6QJaVIP1Yf&dq=i%20fro%20breuddwydion&pg=PA138#v=onepage&q=i%20fro%20breuddwydion&f=false
Rhestr o gymeriadau Rownd a Rownd

Rhestr o'r cymeriadu ac actorion sydd wedi ymddangos yn Rownd a Rownd ers y gyfres gyntaf yn 1995.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://web.archive.org/web/20060717115317/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_islwyn.shtml
2. ↑ https://web.archive.org/web/20060717114054/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_lucy.shtml
3. ↑ https://web.archive.org/web/20060717115441/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_sophie.shtml
4. ↑ https://web.archive.org/web/20060717115304/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_glenda.shtml
5. ↑ https://web.archive.org/web/20060717114445/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_terry.shtml
6. ↑ https://web.archive.org/web/20060717114405/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_menna.shtml
7. ↑ https://web.archive.org/web/20060717113951/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_alun.shtml
8. ↑ https://web.archive.org/web/20060717114417/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_nesta.shtml
9. ↑ https://web.archive.org/web/20060717113952/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_beca.shtml
10. ↑ https://web.archive.org/web/20060717114429/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_osian.shtml
11. ↑ https://web.archive.org/web/20060717115353/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_kelvin.shtml
12. ↑ https://web.archive.org/web/20060717113548/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_ken.shtml
13. ↑ https://web.archive.org/web/20060717115406/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_klaire.shtml
14. ↑ https://web.archive.org/web/20060717114341/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_gemma.shtml
15. ↑ https://web.archive.org/web/20060717115216/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_alison.shtml
16. ↑ https://web.archive.org/web/20060717113450/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_huw.shtml
17. ↑ https://web.archive.org/web/20060717115329/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_jackie.shtml
18. ↑ https://web.archive.org/web/20060717114327/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_chris.shtml
19. ↑ https://web.archive.org/web/20060717114040/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_liam.shtml
20. ↑ https://web.archive.org/web/20060717113501/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_jen.shtml
21. ↑ https://web.archive.org/web/20060717114106/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_rhys.shtml
22. ↑ https://web.archive.org/web/20060717114305/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_barry.shtml
23. ↑ https://www.bbc.co.uk/programmes/p0ckmww3
24. ↑ https://web.archive.org/web/20060717115241/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_dafydd.shtml
25. ↑ https://web.archive.org/web/20060717114507/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_vince.shtml
26. ↑ https://web.archive.org/web/20060717121631/http://www.s4c.co.uk/rowndarownd/c\_char\_nainamlwch.shtml
Pwy di Pwy?

Cyfres gwis yn cael ei gyflwyno gan Iestyn Garlick, ble'r oedd raid i dri cystadleuydd ddyfalu’n gywir be oedd swyddi y chwe aelod o’r panel er mwyn ennill jacpot o £3000.

## **Fformat**

Cyflwynwyd chwe gwestai arbennig i dri chwaraewr, a rhestr o chwe galwedigaeth, a dywedwyd wrthynt am baru’r gwestai â’i swydd. Pe gallent, roedd £ 3,000 ar gael i'w ennill.

Yn rownd un, roedd chwe chwestiwn, un ar gyfer pob swydd. Gallai chwaraewyr ddewis gwestai unwaith yr un, felly cafodd pob chwaraewr ddau gwestiwn. Byddai pob ateb cywir yn enill £50.

Yn yr ail rownd, roedd chwe thasg ymarferol, a oedd yn briodol ar gyfer pob un o'r chwe swydd. Rhoddwyd swydd i bob chwaraewr a gofynnwyd iddo ddewis gwestai i gyflawni'r dasg honno. Bydd y rhaglen yna yn torri i'r gwestai yn cyflawni'r dasg mewn llaw am oddeutu munud. Wedi hynny, byddai Iestyn yn gofyn i'r gynulleidfa os oedd y gwestai wedi eu argyhoeddi.

Canran y gynulleidfa a oedd yn argyhoeddedig fyddai sgôr y chwaraewyr, £1 am pobpwynt canran. Ar ôl i bob chwaraewr gael dau gynnig, mae'r chwaraewr sydd â'r sgôr isaf yn cael ei ddileu, ond fe wnaethant gadw'r arian a enillwyd hyd at y pwynt hwnnw a chymryd crys-t Pwy di Pwy, a roddwyd iddynt gan Ceris.

Yn y drydydd rownd roedd gan y ddau gystadleuydd sydd wedi goroesi yn cael 45 eiliad yr un o pfyn cwestiynau am swydd i'r gwesteyon. Ar ddesg pob cystadleuydd roedd glustog pin, gyda lluniau'r chwe gwestai ar y top a’r swyddi i lawr yr ochr. Roedd tic, croes a marc cwestiwn ar bob pin i gofrestru eu barn ac roedd y rhain yn ymddangos ar y sgrin o flaen y chwaraewr, fel y gallai'r gwylwyr weld y farn honno. Roedd pob ateb cywir werth £ 100, a gallai gwylwyr weld trogod a chroesau yn newid wrth i'r rownd fynd yn ei blaen. Ar ôl y rownd hon, gadawodd chwaraewr arall, unwaith eto gydag arian parod wedi'i ennill a chrys-t gan Ceris.

Yn rownd pedwar, ceisiodd yr un cystadleuydd oedd ar ôl ofyn chw cwestiwyn. Gellir gofyn i unrhyw westai ei ateb, ond rhybuddiwyd y chwaraewr mai dim ond y gwestai cywir ar gyfer y swydd honno a fyddai’n rhoi ateb cywir, y byddai’r gwesteion eraill yn rhoi ateb gwael yn fwriadol! Ac roedd pob cwestiwn yn werth arian, wedi'i gynrychioli gan chwe 'chip' ar ffurf casino a roddodd Ceris i'r chwaraewr: £50, £100, £150, £200, £300 a £500. Byddai'r chwaraewr yn rhoi un 'chip' i Ceris ar gyfer pob cwestiwn. Ychwanegodd ateb cywir werth y 'chip' at gyfanswm eu harian, gwnaeth ateb anghywir ddidynnu'r gwerth hwnnw.

Ar ôl y rownd hon, cynigiwyd gambl i'r chwaraewr: cymerwch pa bynnag arian yr oeddent wedi'i gronni neu ei fentro wrth ddyfalu pob un o'r chwe chyfuniad swyddi a gwestai i enill y jacpot o £ 3,000. Un camgymeriad a hanerwyd pot y chwaraewr.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ http://antena.co.uk/cy/portffolio/pwy-di-pwy/
2. ↑ http://www.ukgameshows.com/ukgs/Pwy\_di\_Pwy%3F
Helen Rosser Davies

Actor yw **Helen Rosser Davies** sy'n fwyaf adnabyddus am boretradu Sara Francis yn y gyfres sebon Pobol y Cwm.

## **Bywyd cynnar**

Astudiodd Drama yng Ngholeg Brifysgol Aberystwyth.

## **Gyrfa**

Cychwynodd ei gyrfa actio mewn dwy ffilm ar gychwyn y 90au Noson yr Heliwr a Gadael Lenin.

Yn 1996 daeth yn aelod o gast y gyfres ddrama gyfnod Y Palmant Aur.

Yn 1998 gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf fel Sara Thomas yn Pobol y Cwm. Dychwelodd y cymeriad i'r gyfres yn 2000 ac arhosodd gyda'r gyfres hyd at 2007. Dychwelodd am drydedd cyfnod rhwng 2015 a 2021.

Mae hefyd wedi ymddangos mewn ffilmiau megis Lois, Diwrnod Hollol Mindblowing Heddiw a Teulu Tŷ Crwn.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.imdb.com/name/nm0203746/
Ifan Huw Dafydd

Actor a chyfarwyddwr o Gymro ydy **Ifan Huw Dafydd.**

## **Bywyd cynnar**

Ganed yn Llangeler yn 1954 yn fab i ficer. Ei enw enedigol yw **Huw Davies**.

Aeth i'r ysgol fach yn Llangeler cyn mynd ymlaen i ysgol ramadeg Llandysil. Mae'n grediniol mae ef y'w un unig un yn hanes yr ysgol i gael y gansen ddwywaith mewn un diwrnod.

Astudiodd fywydeg, cemeg a ffiseg gyda'r bwriad i fynd yn feddyg, ond ni gafodd ei dderbyn i golegau meddygaeth yn dilyn geirda gwael gan ei athro. Aeth yn ei flaen yn lle i astuddio i fod yn optegydd ond gadawodd y cwrs ar ôl blwyddyn.

Wedi gadael y coleg aeth yn ei flaen i weithio ar y rhewl ac yna mewn ysbyty meddwl. Yn dilyn ei brofiad yn yr ysbyty aeth ymlaen i gael gradd i fod yn weithiwr cymdeithasol.

Wedi graddio gwelodd hysbyseb am gwrs ôl-raddeig i atudio yn y coleg cerdd a drama.

## **Gyrfa**

Wedi graddio ymunodd yn syth a Cwmni Theatr Cymru ar gytundeb blwyddyn.

Ymddangosodd yna yr opera sebon Pobol y Cwm lle chwaraeodd y cymeriad "Dic Deryn" yn rheolaidd am ddeng mlynedd, gan wneud ymddangosiadau achlysurol wedi hyny.

Mae ef hefyd wedi actio mewn cyfresi teledu eraill yn cynnwys 35 Diwrnod*, Pen Talar*, Con Passionate a Pen Talar.

Ennillodd wobr BAFTA Cymru am chwarae rhan Jac yn ffilm Martha, Jac a Sianco.

## **Bywyd personol**

Mae'n byw yn Llantrisant.

Mae ganddo ferch o'r enw Beca ac mae'n ewythr i'r actor Sion Ifan Williams.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.bbc.co.uk/programmes/b00lk1qy
2. ↑ https://www.imdb.com/name/nm0196704/
Mostyn Fflint 'n Aye!

Cyfres ddrama ysgafn oedd **Mostyn Fflit 'n Aye!** a ddarlledwyd ar S4C yn 2004.

Awdur y gyfres oedd Siôn Eirian ar gyfer y cymeriad o'r Wyddgrug a grëwyd a pherfformiwyd gan Cadfan Roberts.

## **Plot**

Tydi pethau ddim yn edrych yn wych i Mostyn, Mae wedi cael ei daflu all an o'i gartref gan ei wraig, Brenda ac mae'n hiraethu am ddyddiau da'r wythdegau pan oedd o'n perfformio mewn canolfannau show biz fel Scarborough, Blackpool a Bradford.

Mae'r gyfres yn dilyn helyntion Mostyn wrth iddo geisio atgyfodi ei yrfa drwy brynnu clwb adfeiliedig i lwyfannu sioeau cabaret a chomedi ei hun.

## **Cynhyrchiad**

Er mwyn marchnata'r gyfres recordiwyd cyfres o hybysebion yn dangos rhai o ddigrifwyr Prydain gan gynnwys Cannon a Ball a Jimmy Cricket yn trafod Mostyn fel petai yn gymeriad go iawn o'u cyfnod yn perffomrio mewn trefi glan môr megis Scarborough a Blackpool. Cyfranodd Tony ac Aloma ac Idris Charles at yr ymgyrch hefyd.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.thefreelibrary.com/Un+sy%27n+falch+o+%60wedi+bod+ene!%27+Annes+Glynn+yn+sgwrsio+a+%60mistar%27...-a0122763214
2. ↑ https://discover.library.wales/permalink/f/1eskrbt/44NLW\_ALMA21861987990002419
3. ↑ https://www.dailypost.co.uk/news/north-wales-news/star-treatment-for-mr-mostyn-2921268
Steffan Rhodri

Actor o Gymru sy’n adnabyddus am ei waith ar raglenni megis Gavin and Stacey, Teulu, Talcen Caled a Pobol y Cwm.

## **Bywyd cynnar**

Magwyd yn Nhreforys, Abertawe ac aeth i Ysgol Gyfun Ystalyfera.

Roedd ei fam a'i dad yn hoelion wyth cwmni drama Gymraeg Abertawe. Wedi ymddeol daeth ei dad, Glyn Ellis, yn actor proffesiynol a chwaraeodd ran Dan Llywelyn yn Pobol y Cwm.

Dechreuodd Steffan actio pan oedd yn ddisgybl yn Ysgol Gyfun Ystalyfera fel aelod o Theatr Ieuenctid Cymru a Theatr Gorllewin Morgannwg.

Graddiodd mewn Saesneg a Drama o Brifysgol Caerwysg.

## **Gyrfa**

Yn 1995 ymunodd Steffan a gast Pobol y Cwm fel Jon Markham, cyfreithiwr gafodd ei gyflogi gan cymeriad Gina (Catrin Fychan). O fewn dim cychwynodd ei gymeriad berthynas gyda Eileen (Sera Cracroft) mewn stori ble adaodd y cymeriadau'r cwm. Parhaodd y ddau i ymddangos yn achlysurol am flynyddoedd wedi hynny ac yn ddiweddarach creuwyd rhaglen ddrama ar gyfer y radio o'r enw Eileen yn dilyn hanes y cymeriadau.

Rhwng 2001 a 2002 bu Steffan yn rhan o gast Talcen Caled yn portreadu Gary Jones mewn dwy gyfres.

Mae wedi ymddangos mewn nifer o ffilmiau gan gynnwys Solomon a Gaenor, Twin Town, Harry Potter and the Deathly Hallows a Wonder Woman.

Mae yn adnabyddus drwy Brydain fel Dave y gyrrwr bws yn y gyfres boblogaidd Gavin & Stacey, sydd wedi ei lleoli yn Ynys y Barri.

Bu'n serennu mewn dwy gyfres o Manhunter ar ITV rhwng 2017 a 2019.

Mae wedi gwneud llawer o waith yn y theatr gan gynnwys perfformio mewn dros 26 o gynhyrchiadau i Theatr Clwyd ag actio yn y Tempest a Two Noble Kings yn theatr y Globe yn Llundain.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymru/mastermindcymru/2009/safle/cystadleuwyr/nadolig2009/tudalen/steffan\_rhodri.shtml
2. ↑ https://www.walesonline.co.uk/lifestyle/showbiz/steffan-rhodri-im-jack-trades-2071230
3. ↑ https://www.walesonline.co.uk/lifestyle/showbiz/co-stars-keep-heads-steffan-rhodri-1905270
4. ↑ https://www.mylondon.news/whats-on/film-tv/dave-coaches-itvs-drama-manhunt-15640123
5. ↑ https://www.imdb.com/name/nm0722560/
Ista'nbwl

Drama ysgafn wedi'i leoli mewn tafarn pentref dychmygol yng ngogledd Cymru.

Darlledwyd tair cyfres rhwng 2008 a 2010.

## **Cynhyrchiad**

Cynhyrchwyd y gyfres gan Rondo.

Roedd y gyfres yn cael ei ffilmio at set bwrpaso yng Nghaernarfon.

 Cafodd y gyfres ei recordio mor agos a phosib i'r diwrnod darlledu gyda cyfraniadau amserol yn cael eu ychwanegu i'r sgript ar y funud olaf gan yr awduron Graham Jones a Cefin Roberts.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://web.archive.org/web/20101110200559/http://www.s4c.co.uk/adloniant/c\_istanbwl.shtml
2. ↑ https://mmorleytheatretvdesign.wordpress.com/tv-design-the-visuals/
3. ↑ https://www.dailypost.co.uk/news/local-news/star-welsh-cast-s4c-pub-2811064
Nia Williams

Actores yw **Nia Williams** sy'n fwyaf adnabyddus am chwarae rhan Nia Carter yn y gyfres sebon Rownd a Rownd

## **Bywyd cynnar**

O Lanfaelog, Yns Môn daw Nia'n wreiddiol, a thra'n ddisgybl yn Ysgol Uwchradd Bodedern y penderfynodd ddilyn y trywydd actio.

Aeth yn ei blaen i astudio yng Ngholeg Cerdd a Drama Caerdydd.

## **Gyrfa**

Wedi graddio aeth yn ei blaen i ymddangos ar lwyfan gyda chwmniau fel Theatr Masquerade, Theatr Bara Caws a Cwmni Theatr Hwyl a Fflag.

Yn 1995 ymunodd a gast gwreiddiol Rownd a Rownd yn ran Nia Carter, perchennog caffi 'Sgram' sy'n ganolbwynt i lawer o ddrama'r gyfres.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.thefreelibrary.com/Gwledd+o+waith+mewn+caffi+neu+mewn+cwm%3b+Annes+Glynn+yn+sgwrsio+a+Nia...-a0119714055
2. ↑ https://discover.library.wales/permalink/f/1eskrbt/44NLW\_ALMA21753674840002419
Pentre Bach

Cyfres i blant meithrin yng nghwmni Sali Mali a'i ffrindiau megis Jac y Jwc, Tomos Caradog, Pry Bach Tew, Jaci Soch a Dwmplen Malwoden.

Roedd y gyfres yn ddilyniant o'r gyfres Caffi Sali Mali ac yn rhannu rhai o'r un actorion.

## **Cynhyrchiad**

Crëwr Pentre Bach yw Ifana Savill, a welodd y cyfle, ar ôl ysgrifennu 100+ o benodau o Caffi Sali Mali ar gyfer S4C, i seilio opera sebon i blant yn seiliedig ar fywyd y pentref a'i ffilmio ar leoliad o'r enw Pentre Bach.

Ffilmwyd y gyfres ym ar fferm deulu Savill ym mhentref Blaenpennal, get Tregaron.

Mae'r set yn 'bentref teledu' s'yn cynnig llety ac atyniad diwylliannol pan na fydd y ffilmio yn digwydd.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.croeso.cymru/cy/activity/activity/pentre-bach-tv-village-1889028
2. ↑ https://www.dailypost.co.uk/news/nostalgia/sali-mali-50-six-things-16452021
3. ↑ http://kochhars.com/hi/english/newyddion/newsid\_2850000/2850165.stm
4. ↑ http://kochhars.com/welsh/hi/newsid\_3620000/newsid\_3629200/3629268.stm
Licyris Olsorts

Cyfres gomedi am hynt a helynt cymeriadau doniol Pontafon yng Nghwmtawe.

## **Cynhyrchiad**

Cynhyrchwyd y gyfres gan Teledu Daffodil.

Ffilmwyd y golygfeudd allanol yn ardal Cwmgiedd.

## **Llyfrau**

Yn 1995 rhyddhawyd nofel i oedolion yn seiliedig ar y gyfres yn cynnwys chwe stori fer am gymeriadau'r rhaglen. Yr awdur oedd Dafydd Rowlands.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.bbc.co.uk/programmes/p05qn5qj/episodes/guide
2. ↑ http://www.gwales.com/goto/biblio/en/9780852841761/?session\_timeout=1
Mark Lewis Jones

Actor Cymreig yw **Mark Lewis Jones**, mae ei rannau yn cynnwys chwarae arolygydd heddlu yng nghyfres ddrama'r BBC *55 Degrees North*, pysgotwr morfilod yn y ffilm *Master and Commander: The Far Side of the World*, a aelod o'r Senedd yn Byw Celwydd.

## **Bywyd cynnar**

Ganwyd Mark Lewis Jones yn Rhosllannerchrugog, Wrecsam, Dechreuodd action yn ei arddegau gyda Theatr Ieuenctid Clwyd a fe'i hyfforddwyd yng Ngholeg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru.

## **Gyrfa**

Mae wedi actio gyda'r Royal Shakespeare Company, ac yn Theatr y Glôb Shakespeare yn Llundain.

Mae Lewis Jones wedi gwneud ymddangosiadau nodedig yn nifer o gynyrchiadau teledu yn cynnwys*T his Life*, *Holby City*, *Spooks*, *Murphy's Law*, *Waking the Dead* a *Torchwood.* Efallai ei ran fwyaf sylweddol ar y BBC oedd fel Ditectif Arolygydd Russell Bing yn y gyfres ddrama *55 Degrees North* lle'r oedd yn chwarae swyddog heddlu gyda barn gref ddi-flewyn-ar-dafod ond doniol ar adegau, mewn cyfres gymhleth wedi ei chrefftio yn gywrain.

Fe chwaraeodd heddwas arall, Ditectif Sarjant Ray Lloyd yn y ddrama heddlu *Murder Prevention*. Dau o'i rannau enwocaf mewn ffilmiau mawr Hollywood oedd fel Hogg the Whaler yn *Master and Commander: The Far Side of the World*, a Tecton, milwr yn *Troy*.

Yn 2001 fe bortreadodd Uther Pendragon, ail wr Igraine yn y gyfres deledu Americanaidd *The Mists of Avalon*.

Ar S4C, roedd yn chwarae rhan Irfon yn Con Passionate, Josi yn Calon Gaeth gan Sian James, Bryan Jones yn Y Pris a John Bell yn Y Gwyll.

Yn 2009 roedd yn westai arbennig ar gystadleuaeth BBC Canwr y Byd Caerdydd, darlledwyd ar BBC Two (Cymru yn unig).

Ar 28 Gorffennaf 2009 roedd yn arweinydd gweithdy yn yr Actors' Cut yng Nghaerdydd.

Rhwng 2016 s 2018 bu'n chwarae rhan Dylan Williams yn Byw Celwydd.

Mae hefyd yn portreadu cymeriad Steve Baldini yn y gyfres Un Bore Mercher, a'r fersiwn saeseng Keeping Faith.

## **Bywyd personol**

Ar 11 Medi 2016 cymerodd Jones ran yn y Great North Run i godi arian ar gyfer Bloodwise. Ym mis Ebrill 2018 rhedodd Mark yn marathaon Cymru a gynhaliwyd yng Nghasnewydd.

Roedd Mark yn briod a'r awdur Delyth Jones ac mae ganddynt un mab, Jacob. Mae ganddo hefyd dri o blant o berthynas flaenorl, Tomos, Barnaby ag Alfie.

Mae'n byw yn Gaerydd gyda'i wraig Gwenno.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://web.archive.org/web/20090513072453/http://www.s4c-ypris.co.uk/?locale=en
2. ↑ https://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-51237325
3. ↑ https://www.imdb.com/name/nm0428765/
4. ↑ https://www.bbc.co.uk/programmes/b00j8bmf
5. ↑ https://www.walesonline.co.uk/news/local-news/marks-darker-marker-2420317
6. ↑ https://www.walesonline.co.uk/lifestyle/showbiz/mark-lewis-jones-stella-crown-17305294
Iâr Fach yr Haf

Ffilm Gymraeg yw **Iâr Fach yr Haf** a ryddhawyd ym 1986.

Cyfarwyddwyd y ffilm gan Meredydd Owen.

## **Plot**

Drama wedi ei lleoli ar arfordir Sir Benfro, am berthynas sy'n datblygu rhwng protestwraig CND a gwr ifanc lleol.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://discover.library.wales/permalink/f/1eskrbt/44NLW\_ALMA21766316100002419
2. ↑ https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b72b1de96
Lowri Steffan

Actores yw **Lowri Steffan** sy'n adnabyddus am ymddangos mewn dramau megis Parch, Con Passionate a'r Stafell Ddirgel.

## **Bywyd cynnar**

Graddiodd o Goleg y Drindod Caerfyrddin yn 1995.

## **Gyrfa**

Ymunodd Lowri â chast Rownd a Rownd yn yr ail gyfres fel yr athrawes Delyth Edwards.

Ymddangosodd fel Helen ar Pobol y Cwm yn achlysurol rhwnd 2000 a 2001.

Yn 2001 bu'n protreadu Meg Ellis mewn addasiad teledu o'r Stafell Ddirgel.

Rhwng 2004 a 2006 bu'n ymddangos fel Pili Pala yn y gyfres i blant Pentre Bach.

Ymunodd a gast Con Passionate ar gyfrer yr ail gyfres yn ran Lara.

Rhwng 2018 a 2021 bu'n ymddangos yn achlysurol ar Pobol y Cwm unwaith eto, y tro hwn fel Angharad Rogers.

Mae Lowri yn aml i'w gweld yn cyflwyno ar Heno a Prynhawn Da.

Yn ogystal ac actio mae Lowri yn berchennog ar gmwni steilio Dots. Ers 2018 mae Lowri hefyd wedi bod yn gweithio i Gwmni Theatr Arad Goch fel Swyddog Datblygu Nawdd.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ http://www.ego.today/jan16/files/basic-html/page25.html
2. ↑ http://www.stiwdiodots.co.uk/
3. ↑ https://aradgoch.cymru/y-cwmni-ai-waith/staff/