Anatomia konia

**Anatomia konia to rozbiór tego zwierzęcia na przekrój mięśni, kości i części ciała. Spis jest duży, ale zawsze jednakowy.**

## ***Części ciała***

   Na głowę przypada m.in. ciemię, czyli obszar między uszami konia, nachodzący trochę na czoło (z którym jest często mylone). Na pasku od nagłówka jest potylica. W tych okolicach jest grzywka, czyli niewielki fragment grzywy. W linii z uszami znajdują się ganasze, niedaleko nich żuchwa, a pod nią - bródka. Niedaleko niej znajdują się chrapy, w linii prostej na prawo od nich jest gardło i rynienka jarzmowa. Na szyi znajduje się również grzywa, umieszczona na grzebieniu szyjnym. Niedaleko jest kłąb, czyli najbardziej wypukła część grzbietu, a tuż pod nim -  łopatka i klatka piersiowa. Naprzeciwko niej znajduje się pierść, której wysoka pojemność jest bardzo ceniona, a określa się ją mianem głębokości w popręgu. Przednie nogi składają się następująco (od góry): guz łokciowy, przedramię, staw nadgarstkowy (błędnie mylony z kolanem), nadpęcie, staw pęcinowy, pęcina, koronka, piętka, kopyto. Tylne nogi składają się następująco (od góry): zad z udem i podudziem, guz biodrowy, guz kulszowy, kolano, staw skokowy, nadpęcie, staw pęcinowy, pęcina, koronka, piętka, kopyt. Przy zadzie znajduje się rzep ogonowy, na którym oczywiście znajdziemy ogon. W linii prostej do niego mamy słabiznę i lędźwie. Dobrze rozbudowane lędźwie umożliwiają świetną karierę sportową dla danego konia lub rasy. Przed słabizną znajdziemy łuk żebrowy, czyli po prostu ostatnie żebro.

## ***Kości***

   Układ kostny konia jest zawiły i bardzo tajemniczy. Jednak gdyby nie on, koń nie mógłby chodzić i dźwigać na grzbiecie jeźdźców. Tam, gdzie widzimy głowę, mamy obszerną czaszkę z oczodołami i mnóstwem zębów, z kością nosową i szczęką. Pierwszy krąg szyjny to kręg szczytowy, odpowiedzialny za dźwiganie głowy. Drugi ma za zadanie nią obracać. Wszystkie kręgi kończą się pomiędzy kośćmi łopatek, gdzie przeradzają się w kręgosłup. Jest on najdłuższym zbiorem kości w ciele każdego ssaka. Do poszczególnym elementów kręgosłupa przyczepione są żebra. Ich ogólna liczba wynosi ok. 17-18 (z jednej strony). Kuce falabella mają o jedno żebro mniej, niż inne konie. Po żebrach, przy zadzie mamy miednicę, rzep ogonowy i koniec kręgosłupa. Przednie nogi składają się z kości (od góry): ramiennych, łokciowych, promieniowych, kości nadgarstka, śródręcza i paliczka, czyli kopyta. Tylne nogi składają się z (od góry): kości udowej, rzepki, piszczelowej, piętowej, śródstopia i paliczka, czyli kopyta.

## ***Mięśnie***

Układ mięśniowy konia jest bardzo obszerny. Zbierają się na niego nawet małe mięśnie, których nazwy niemal

   pokrywają się ze sobą. W końskiej głowie mamy m.in. mięsień kłowy i żwacz. W szyi - równoległoboczny szyi, płatowy, czworoboczny, zębaty brzuszny szyi, mostkowo żuchwowy szyi i ramienno-głowowy. Każdy z nich prócz obracania głową konia, ma przydzieloną inną, ważną rolę. Po napięciu mięśnia mostkowo żuchwowego szyi, koń przeżuwa pokarm i połyka go. Mięsień ramienno-głowowy sprawuje pieczę nad kompatybilnością mięśni górnych partii przednich nóg i dolnych

partii mięśni szyi. W przednich nogach konia, od góry, mamy mięśnie: podobojczykowy, nadgrzebieniowy, piersiowy zstępujący, trójgłowy ramienia, naramienny, prostownik promieniowy nadgarstka, prostownik wspólny palców, p. łokciowy nadgarstka i p. bocznych palców. Każdy z nich odpowiedzialny jest za ruch. W obrębie tylnych nóg mamy pośladkowy średni, napinacz powięzi szerokiej, pośladkowy powierzchowny, półsięgnisty, powięź szeroką, dwugłowy uda, brzuchaty łydki i prostownik długi palców. W korpusie mamy mięśnie takie jak najszerszy grzbietu, czy zębaty dogrzbietowy; mięśnie międzyżebrowe zewnętrzne, zębaty dobrzuszny klatki piersiowej, mięsień piersiowy głęboki i mięsień prostego brzucha.

## ***Organy konia***

    Koń posiada układ pokarmowy, serce i płuca. Trawa, którą połyka z pastwiska, rozkłada się wpierw w jamie ustnej. Połykana, idzie przez przełyk, który znajduje się tuż nad tchawicą. Trafia do żołądka, gdzie następuja dalsza część trawienia. Nieopodal żołądka mamy wątrobę, ale bez woreczka żółciowego jak u ludzi. Strawiony pokarm następnie idzie do jelita cienkiego, gdzie wartości odżywcze wchałaniane są do krwioobiegu, a reszti pokarmu idą do jelita grubego, gdzie przeradzają się ze szkodliwymi substancjami w kał. Wydalane są odbytem, po drodze przechodząc przez okrężnicę. Końskie serce jest niedaleko żołądka, ukryte przy płucach. Same płuca nachodzą na łopatki.

## ***Kopyto***

    Każdy dobrze wie, jak ważne są kopyta dla konie. Należy o nie ściśle dbać, aby utrzymały się w zdrowiu. Jeśli przyjdzie Wam kiedyś wyszorować ścianę kopyta lub nasmarować podeszwę, warto wiedzieć, gdzie co leży.  Z przodu kopyta jest ściana przednia, a po jego bokach - ściany boczna lub przedkątne. Z tyłu mamy najwrażliwszy fragment kopyta, czyli piętkę. Od spodu jest podeszwa, na której boki składają się linie - wodna i biała. Na środku widzimy strzałkę, którą oczyszczamy z błota i kamieni, gdyż jest to jedyny unerwiony punkt końskiego kopyta. Po obu stronach w dole strzałki jest kąt wsporowy, a nieco nad nim - ściana wsporowa. Mają one za zadanie wspierać kopyto i radzić sobie na trudnym, kamienistym terenie.

Ta kość może chorować na wiele infekcji, począwszy od gnicia strzałki do ochwatu - ostrego stanu zapalnego. Należy więc o nie dbać poprzez smarowanie olejkami i regularne czyszczenie strzałki. Ważne jest także obcinanie kopyt, aby nie rozrosły się na zbyt długie i niekształtne, bo to mogłoby doprowadzić do kulawizny. Pilnuj kopyt swojego konia, aby zawsze utrzymywały się w jak najlepszej formie.

## ***Uzębienie***

###  **Budowa uzębienia**

U góry i na dole końskiej czaszki, w jamie ustnej, znajdują się zęby.  Pierwszymi z brzegu koń chwyta pokarm, a są to okrajki, średniaki i cęgi (zwane również siekaczami).  Nieopodal jest kieł - prawdopodobnie pozostałośc po przejściu z wszystkożernego trybu życia na roślinożerny. Przy trzonowcach (jest ich około sześć) i przedtrzonowcach (jest ich około 3-5) znajduje się wilczy ząb. Zwykle jest wyrywany, bo przeszkadza przy kiełznaniu i zawadza o wędzidło, szczególnie podczas dyscyplin typu ujeżdżenie.
O zęby konia trzeba dbać w równym stopniu, co o kopyta. Obowiązkowe jest regularne tarnikowanie, aby ostre krawędzie zębów nie pokaleczyły języka i policzków.

### **Zęby a wiek**

Po końskich żebach można oszacować jego wiek i to nie jest fałsz. Przez całe życie w jamie ustnej zwierzęcia następuje wiele zmian - zęby rosną, wypadają, wyrastają nowe, podwijają się dziąsła itp.. Jest to całkiem naturalne i bardzo ułatwia określenie ilości lat. Stąd też pochodzi przysłowie "Darowanemu koniowi nie zagląda się w zęby".

Źrebakom dopiero wyrastają pierwsze ząbki. Wpierw są to mleczaki, które z czasem zmienią się w stałe - twardsze i odporniejsze. Młode wierzchowce łatwo rozpoznać po uzębieniu, ponieważ mają je czyste, nie zniszczone i nie do końca dobrze wykształcone. Dziąsła są różowe i naprężone. Natomiast zęby starszego konia - powyżej 15 lat - są wyraźnie pokiereszkowane - zużyte, z nachodzącymi dziąsłami, które zmieniają się w buły, są bardziej wysunięte do przodu.

Wszystkie zmiany w uzębieniu z wiekiem są naturalne i nie przeszkadzają w funkcjonowaniu konia. Śmiało może służyć do jazd rekreacyjnych. Nie należy wyrywać zębów bez wcześniejszej konsultacji z weterynarzem stomatologiem, jeśli nam wydają się brzydkie i nie na miejscu. Wszystkie procesy zmian w uzębieniu są naturalne i nie należy zakłócać ich rozwoju!

## ***Zobacz także***

* Artykuł Podkowy - jak właściwie je dobierać, aby nie zniszczyć kopyt konia i były dla niego wygodne?