Bogowie Śródziemia

**Bogowie** to popularne wśród śmiertelników określenie na wszystkie nadludzkie byty o wielkiej mocy, zarówno tych prawdziwych jak i zmyślonych. Można podzielić ich na cztery kategorie według posiadanej przez nich mocy:

* Nadbóg Eru Illuvatar
* Valarowie
* Maiarowie
* Ludzkie zabobony

Generalnie **Bogowie** zwani też **Potęgami** (Q. Valar) to potężne byty władające i patronujące siłami natury, ideami (choć ta kwestia jest nieco dyskusyjna) oraz wszelkimi esencjami oraz niekiedy zdolnościami ras śmiertelnych z świata materialnego.
 Bóstwa można spotkań praktycznie wszędzie, acz szczególne ich zagęszczenie występuje na zachodnim kontynencie Aman. Obierają sobie
one siedziby ze względu na charakter bądź warunki fizyczne krain, które
 odpowiadają ich aspektom i domenom.

## Spis Bogów

Zasadniczo można uwzględnić dwie definicje Boga: według tej pierwszej jest nim tylko wszechpotężny, wszechmogący i wszechwiedzący byt. Ta forma klasyfikacji jest bardzo prosta gdyż uwzględnia tylko jedną istotę. Druga, znacznie częściej uznawana jest zarazem znacznie mniej lubiana - uznaje bowiem z Bogów wszystkich Ainurów - zatem jakieś sto tysięcy istot. Nie mniej jednak większość z nich nie figuruje w naszym spisie gdyż nie posiadają oni wyznawców rozmiarów większych niż bakterie.

### Nadbogowie

* Eru Illuvatar - wszechojciec, stwórca Ainurów i pośrednio całego wszechświata. Nie interweniuje w to co dzieje się w Ardzie chyba, że jest to coś naprawdę niezwykłego - możliwe, że stworzył sobie jakiś nowy ciekawszy świat.

### Wielcy Bogowie

#### Panteon Valinorejski

* Manwë Súlimo - Vala powietrza, ptaków i życzliwości, teoretycznie Król Ardy choć z biegiem lat coraz mniej osób liczy się z jego zdaniem. O ile wiadomo od 20 000 lat nie zsiadł z swojego tronu. Wymaga czci od wszystkich, acz ostatnio dostaje jej mniej niż byle bogowie gier karcianych.
* Varda Elentári - Vala światła i gwiazd (oraz ich twórczyni), Królowa Ardy o nieco wyższym od męża autorytecie. Szczególną cześć oddają jej elfowie, zwłaszcza Vanyarowie.
* Ulmo zwany Ylmirem - Vala wody, mórz i oceanów oraz zwierząt wodnych, sporadycznie objawia się ludom Śródziemia i udziela im rad. Samotnik, mieszka w Ulmonanie. Patron żeglarzy.
* Aulë Mahal - Vala ziemi, ciepła, kowalstwa i rzemiosła oraz mistrz wszelkich rzemiosł. Twórca i najważniejszy bóg krasnoludów. Budowniczy Latarni Valarów, które ongiś oświetlały świat.
* Yavanna Kementári - Vala natury, roślin i zwierząt oraz twórczyni znacznej części z nich. Stworzyła Dwa Drzewa Valinoru, które ongiś oświetlały świat. Jest w zawiązku małżeńskim z Aulem. Główna bogini Entów i ras związanych z przyrodą.
* Oromë Łowca - Vala lasów, polowań i koni. Nigdy nie zrobił dla świata nic naprawdę pożytecznego - z tego powodu jest ulubieńcem barbarzyńskich herosów.
* Nienna Żałobnica - Vala śmierci, łez i rozpaczy. Samotna, niegdyś zakochana w Melkorze, obecnie zajmuje się rozpaczaniem gdzieś na krawędzi świata. Patronka ludzi z depresją i nieszczęśliwie zakochanych.
* Námo zwany Mandosem - Vala duszy, złych przepowiedni, ciemności i śmierci. Władca Mandosu i krain umarłych, skazujący ludzi na wieczne potępienie. Zasadniczo bardzo zły bóg, ale jako przyjaciel Manwego wliczony w poczet tych dobrych.
* Irmo zwany Lórien - Vala umysłu i marzeń sennych. Założyciel ogrodów Lórien i opiekun marzycieli.
* Łagodna Estë - Vala zdrowia, uzdrowienia, rozwagi, cierpliwości i odpoczynku. Żona Irma i współtwórczyni Lórien, objawia się czasem dobrym ludziom w snach i udziela im jeszcze lepszych rad.
* Vairё Tkaczka - Vala historii i pamięci oraz patronka tkaczy. Jest żoną Namo i od dawien dawna zajmuje się głównie wyrobem gobelinów przedstawiających wielkie wydarzenia historyczne (w tym te które dopiero zdarzą się w przyszłości). Czuwa nad tym by to co ma się zdarzyć względnie często się zdarzało.
* Vána zwana Arud - Vala miłości, młodości i kwiatów. Patronka zakochanych, która podobno obdarzyć potrafi ludzi wieczną młodością. Żona Oromego.
* Tulkas Astaldo - Vala siły i zapasów, największy siłacz w Ardzie. Powiadają, że wliczono go w poczet Valarów tylko dlatego, że każdy bał się co by zrobił gdyby nie dać mu tego tytułu. Wieki temu zaręczony z Meássë, obecnie mąż Nessy.
* Nessa zwana Lilrą - Vala tańca i radości, najsłabsza w panteonie, przez większość życia zajmuje się wesołym hasaniem z sarenkami po lesie. Wliczona w poczet Valarów ze względu na męża.

#### Złe Potęgi

* Melkor Morgoth Bauglir - Vala zła i ciemności, twórca ognia i lodu, architekt wszystkiego co podłe i mroczne, który przez eony toczył niezliczone wojny z członkami Panteonu Valinorejskiego. Od niego pochodzi wszelka nienawiść i zepsucie w Ardzie.
* Mandos - jak już powiedziano bardzo zły bóg śmierci i złowróżenia, który jednak trzyma z "tymi dobrymi".
* Tarel Tartaros - Vala zniszczenia, czczony przez mroczne kulty jako czyściciel światów.
* Ungolianta - bogini-pająk, rodzicielka całej pajęczej rasy, pani zaprzeczenia i "tego co leży po drugiej stronie ciemności". Dawna sojuszniczka Morgotha.
* Meássë zwana Ravenną - Vala krwi oraz wojen, dawna przyjaciółka Tulkasa, która co jakiś czas przybywa do śmiertelnego świata by brać udział w wojnach lub (znacznie częściej) je wywoływać ku własnej uciesze.

#### Neutralni Mocarze

* Aluin zwany Zegarmistrzem - Vala czasu, który spoza świata dba o ciąg przyczynowo-skutowy.
* Diana - od wieków trwają spory czy ta wszechstronna Ainu w ogóle może być liczona jako bogini - z całą pewnością nikt do niczego nie doszedł oddając jej cześć; miała też skłonność do pojawiania się wtedy, kiedy najmniej jej oczekiwano. A ludzie, którzy pokładali w niej wiarę, rzadko przeżywali. Zwano ją jednak Valą Wolności a byłą najpotężniejszą z istot zahaczających w swych podróżach o Ardę.

* Nornorë - Vala sprawiedliwości, spoza Ardy do której trafiają dusze ludzi opuszczając nasz świat.
* Silmo - Vala gwiazd (wraz z Vardą), przyjaciel Valarów sporadycznie wyświadczający im przysługi.
* Ómar zwany też Amillo - Vala mowy, patron wszelkich lingwistów i językoznawców. Także spoza Ardy.
* Makar Ramandor - Vala mądrości, patron filozofów. Żyje w krainie Ramandu poza Ardą, ale objawia się w postaci olśnienia od czasu do czasu.
* Norgannon - bóg proroczych snów i patron architektów spoza Ardy.

### Bogowie pomniejsi oraz demony

Bóstwa pomniejsze to zwykle Maiarowie, którzy jednak dali radę dorobić się jakiś wyznawców. Ich podział jest dość specyficzny: dzielimy ich na bóstwa dobre, bóstwa złe i bóstwa neutralne.

#### Bóstwa "dobre"

* Ariena - bogini i strażniczka Słońca.
* Asuath - bogini pięknych przemówień, posłanka Amanu.
* Bastet Ubasti - bogini i stwórczyni kotów.
* Calasse - bogini przejrzystej wody.
* Danuin - bóg dni (kalendarzowych), syn Aluina.
* Eönwë  - bóg rycerzy i wojowników, patron generałów po stronie światła.
* Fanuin - bóg lat (kalendarzowych), syn Aluina.
* Leöllulo - bóg nałaniania do poprawy, patron przeganianych posłów i posłaniec Amanu.
* Mistëa - bogini deszczu, syrena.
* Nixë - bogini śniegu.
* Ptak Ciepła - bóg wiosennego ciepła. Często widywano go w Górach Mglistych nim schwytał go zły Caradhras.
* Tariel Sirinis - bogini nadaktywności i zbytniego zaangażowania emocjonalnego.

#### Bóstwa realnie neutralne

* Aamumeren Isä - bóg wielorybów, pan północnych zatok.
* Arû-Baito - bóg ludzkich spraw czczony w okolicach Suza Sumar.
* Berubero - bóg wielkich niedźwiedzi i dawny wódz Nortów.
* Davix - bóg pijaństwa, festiwali oraz fermentacji napojów, imprezujący często w Myrii i innych krainach środkowego Śródziemia. Był sługą Tulkasa.
* Derdil Niezdarna - wróżka z zamku Sarn oraz patronka pijaków, żartownisiów i żartów o piwie.
* Faetíriel di Golu - patronka rzeczy niezauważanych, bogini kontemplacji w milczeniu.
* Feaneldor - opiekun drzew, bóg bogactwa lasu.
* Leukë - opiekun i współtórca gadów.
* Ojciec Wiatr - bóg wiatru, ojciec Złotej Jagody.
* Miaulë - bogini kuchni, najlepsza kuchmistrzyni w Ardzie.
* Tethil Cerentis - bogini maku.

#### Bóstwa złe czyli demony

* Atalia - bogini spaczenia kosmosu.
* Aûr - demon złowrogich burz.
* Drûl-Khaurka - dawny architekt Morgotha, patron budowniczych mrocznych twierdz i ich dzieł.
* Eloeklo - złowrogi gwardzista Morgotha i patron skorumpowanych strażników.
* Eos - demon burzowego wiatru.
* Erfaug - demon obrzydzenia i smrodu trolli.
* Faebartha - demon zniewalający umarłych.
* Morthrog - bóg czarnej magii, patron czarnoksiężników.
* Mroczny jeździec - bóg złych ludzi na koniach, patron kłusowników i porywaczy.
* Sauron - bóg podstępu, pozorów, intryg i knowań.
* Tevildo - także bóg kotów i ich współtwórca.
* Thuringwethil - bogini heroldów, dawna królowa wampirów.
* Zimna Matka zwana Niki-amad - zła bogini ostrego lodu, żyjąca w Morenorze.