Trương Sĩ Thành

**Trương Sĩ Thành** (张士诚),người Thái châu. Vốn tên Cửu Tứ(九四). Thế lực cát cứ Giang Chiết cuối triều Nguyên.

Ông xuất thân bán muối, vào năm 1353 cùng hai em trai là Sĩ Đức,Sĩ Tín và bọn Lý Bá Thăng khởi binh phản Nguyên, năm sau xưng Thành vương tại Cao Bưu.Đến tháng tám năm 1357, hàng Nguyên, thụ phong Thái úy.Vào mùa xuân năm 1363, sai Lữ Trân công An Phong, ép chạy Hàn Lâm Nhi, Lưu Phúc Thông. Tháng chín cùng năm, xưng Ngô vương, nhiều lần đấu với Chu Nguyên Chương bị bại. Bốn năm sau, thành Bình Giang bị phá, ông bị bắt giải đến Ứng Thiên ( Nam Kinh ), tự vẫn, lúc ấy ông 47 tuổi

## Khởi binh ban đầu

Ông sinh ngày 30-7 năm 1321 thời Nguyên Anh Tông ở Thái châu ( nay thuộc Giang Tô) ,có ba em trai,vốn làm nghề bán muối.

Cuối triều Nguyên, triều chính hủ bại,muối trở thành nguồn thu nhập chính của vương triều. Trương Sĩ Thành vì để nuôi gia đình,ông tham gia đội ngũ vận chuyển muối từ khi mới mười tuổi. Ông thời trẻ có sức khỏe, lại có tính trượng nghĩa, dù nhà nghèo, nhưng vẫn có ai khó khăn đến nhờ,ông đều giúp đỡ.Dần dần, trở nên rất có uy tín ở địa phương.

Do vận muối cho quan thu nhập ít,nên ông cùng một số đồng hương có gan đi buôn muối tư,vẫn vận muối công đồng thời đem muối ban cho phú hộ gần đó.Mà bọn phú hộ thường lấy việc báo quan để ép bức,không những không trả tiền, còn không đánh thì mắng. Do thân phận thấp kém, mà bán muối tư là phạm pháp, bọn Sĩ Thành đành nuốt giận bỏ qua. Thời ấy,ở Bạch Câu Tràng nơi ông ở có một viên giám sát việc bán muối tên Khâu Nghĩa, thường xuyên ép bức dân bán muối địa phương, bắt phải cống nạp cho hắn hàng tháng, Trương Sĩ Thành cùng người dân bán muối sợ, chỉ có thể ngầm giận.

tháng 1 năm Chí Chính thứ 13 (1353), Sĩ Thành cùng các em trai Sĩ Nghĩa, Sĩ Đức, Sĩ Tín và bọn tráng sĩ Lý Bá Thăng,chuẩn bị bạo động. Sự quan trọng đại, vi liễu phòng chỉ bí mật tiết lộ, trương sĩ thành tha môn bả khởi nghĩa đích địa điểm tuyển tại liễu bạch câu tràng phụ cận đích thảo yển tràng.Trong đêm xông vào nhà của Diêm Trường lệnh Khâu Nghĩa, loạn côn đánh chết kẻ ngày thường hà hiếp bá tính này. Tiếp đó, bọn họ lấy hết tài sản, lương thực của các nhà giàu trong vùng, chia cho bách tính địa phương, tiếp đó phóng hỏa thiêu cháy rụi.

## Kiến lập chính quyền

Đương thời,đám nhân công ở bãi muối chán công việc khổ cực này, do đó cùng tiến cử Trương Sĩ Thành, công hạ Thái châu. Tri phủ Cao bưu Lý Tề chiêu hàng họ, nhưng không lâu đều phản mà rời đi, giết Hành tỉnh Tham chính(行省参政) Triệu Liễn, đồng thời chiếm được Hưng Hóa, tập kết tại hồ Đức Thắng hơn vạn người.Triều Nguyên phái người lấy chức Vạn hộ(万户) chiêu hàng, Trương Sĩ Thành cho là quan nhỏ không nhận. Sĩ Thành dùng kế giết chết Lý Tề, chiếm Cao Bưu, tự xưng Thành vương(诚王), đặt quốc hiệu Đại Chu, niên hiệu Thiên Hữu. Đó là năm 1353,tức năm Chí Chính thứ 13 thời Nguyên Thuận Dế.

元至正十四年九月（1354年），张士诚树大招风，大元朝的丞相脱脱率百万大军来攻，把高邮团团围住，当时的张士诚，叫天不灵，呼地不应，悔得肠子都青，连扇自己嘴巴怪自己招摇惹事。最惨的是，他想投降都不行，脱脱铁定了心攻下高邮后要尽屠当地兵民，以在江南树威示警。人算不如天算，脱脱遭朝中奸臣算计，元顺帝一纸诏书把他就地解职押往吐蕃，半路毒酒赐死。至于那“百万大军”，一时星散，群龙无首，张士诚乘机击溃了元军。 [11-12]

元至正十五年（1355年），淮东发生饥荒，张士诚便派其弟张士德从通州（南通）渡江进入常熟。

元至正十六年二月（1356年），张士诚攻陷平江（今江苏苏州市），接着又攻陷湖州、松江及常州等路（均属江苏）。他把平江（苏州）改为隆平府，张士诚从高邮迁都到这里。就以承天寺为办公场所，盘腿坐在大殿中，在梁上射三箭作为标识。这一年，朱元璋也攻下集庆（今江苏南京），派遣杨宪向张士诚传达友好的意思。在给张士诚的信中，朱元璋写道：“过去（东汉初年），隗嚣（yín）（今甘肃天水）称雄，现在足下也在姑苏（苏州）称王，事势相等，我十分为足下高兴。与邻邦保持友好，各自安守辖境，这是古人崇尚的美德，我心里十分仰慕。希望今后我们能够互通信使，不要被谗言所迷惑，致使产生边界纠纷。”张士诚收到朱元璋的信，扣住杨宪，也不回信。后来竟然派遣水军进攻镇江，结果被徐达在龙潭击败。朱元璋随即派徐达和汤和攻常州。张士诚派兵来援救，大败，损失了姓张和姓汤的两员战将，这才写信求和，请求每年送给明军粮食二十万石，黄金五百两，白金三百斤。朱元璋回信，限令他放回杨宪，每年只要送五十万石粮食就行了。张士诚又不搭理了。 [13]

早先张士诚攻下平江（苏州），随即就派兵攻嘉兴（今属浙江）。结果当地驻军元朝的守将、苗族大帅杨完者多次打败张士诚的军队。于是他派张士德绕道攻破杭州。杨完者回兵救援，张士德又吃了败仗，逃了回来。次年，朱元璋派耿炳文攻取长兴（属浙江），徐达攻取常州，吴良等攻取江阴（均属江苏），张士诚的军队西面、南面都被堵住，势力逐渐衰落。不久，徐达率兵攻下宜兴，然后进攻常熟。张士德迎战失败，被前锋赵德胜活捉。张士德，小名叫九六，善于打仗，有谋略，能得将士的喜欢，浙西地区都是他打下来的。张士德被捉住后，张士诚非常郁闷。朱元璋想留着张士德来招降张士诚。张士德派人偷偷地给张士诚送信，叫他投降元朝。于是张士诚就决定请求向元军投降。江浙行省右丞相达识帖睦迩将此事报告给朝廷，元朝廷封张士诚为太尉，他手下的文武官员都按级别封了官。张士德押送到金陵（南京）以后，拒绝进食，最后饿死。

张士诚虽然不再称王，但是，仍然和以前一样拥有武装和土地。达识帖睦迩在杭州与杨完者有矛盾，私下里召来了张士诚的军队。张士诚派史文炳偷袭杀掉杨完者，占据了杭州。元顺帝派人向张士诚要粮，赐给他龙衣和御酒。张士诚从海上往大都送粮十一万石，每年都送这么多。这样，张士诚更加骄横，让他的部下歌功颂德，要求元朝廷封他为王，元朝廷没有答应。 [14]

盛极而衰

元至正二十三年（1363年）九月，张士诚又自立为吴王，尊他的母亲曹氏为王太妃，按照王的身份地位设置属官，在城里另外建造了府第。他让弟弟张士信为浙江行省左丞相，把勾结他袭击杨完者的达识帖睦迩囚禁在嘉兴。元朝廷再来要粮食就不给了。他手下有个参军叫俞思齐，字中孚，泰州人，劝谏张士诚说：“过去我们是‘贼’的身份，当然可以不给大都送粮，现在是元朝的臣子，怎么可以不进贡粮食呢？”张士诚大怒，去推桌案，结果扑倒在地。俞思齐看劝不动他，就装病逃走了。

那时，张士诚占据的地盘，南到绍兴，北超过徐州，到达济宁的金沟，西边占据汝宁府（河南汝南县）、颍州（安徽阜阳）、濠州（安徽凤阳东北）、泗州（江苏盱眙），东边直到大海，纵横两千余里，带甲的将士数十万。以弟弟张士信和女婿潘元绍为心腹，以左丞徐义、李伯升、吕珍为爪牙，以参军黄敬夫、蔡彦文、叶德新等人为智囊团，以元朝的学士陈基、右丞饶介掌管秘书工作。他还喜欢招揽宾客，所赠送的车马、居室、家具之类很多。那些侨居在杭州和当地贫穷无依靠的人都争着来投靠他。

占据吴地（今江苏南部地区）以后，这一带很多年都没有战事了，因此人口多，经济也很繁盛，张士诚就逐渐变得奢侈、骄纵起来，不想过问政务。他的弟弟张士信、女婿潘元绍更是贪婪敛财，金玉珍宝和古代的书法名画，都是堆满了屋子，天天唱歌跳舞使自己高兴。他手下的将帅们也拖拖拉拉不肯服从命令，每当有战斗，都在那儿装病，索要大量的田宅、封赏高官，然后才肯出兵打仗。刚到军中，就拉来大量的丫环、小妾、乐器，在前线吹拉弹唱，或者就招揽那些能说会道的游谈之士，赌博、踢球，都不把军务放在心上，到打了败仗、失去了地盘，张士诚也一概不去过问。过后不久，还是让他们领兵打仗。 [15]

败于朱元璋

朱元璋的地盘就在张士诚的旁边。张士诚多次派兵进攻常州、江阴、建德、长兴、诸全，都没有取胜，只好退回；而朱元璋派邵荣攻湖州，胡大海攻绍兴，常遇春攻杭州，也没能攻下。廖永安被张士诚俘虏，谢再兴叛变投降张士诚，正赶上朱元璋与陈友谅相持不下，也没有能力管张士诚的事。陈友谅也派人约张士诚夹攻朱元璋，但是张士诚想当个旁观者，表面上答应了陈友谅，最后还是没有行动。等到朱元璋攻下武昌，消灭了陈友谅，率领军队回到南京，就命令徐达等人谋划攻取淮东地区，先后打下泰州、通州（江苏南通），包围了高邮。张士诚派水军从长江逆流而上，救援高邮。朱元璋亲自率领军队击退了张士诚的水军。徐达等人于是拿下高邮，夺取淮安，淮北一带都落入明军的手中。

元至正二十六年（1366年）九月，朱元璋以徐达为大将军，常遇春为副将军，率二十万精兵，集中主力消灭张士诚。朱元璋多计，命二将不要先攻苏州，反而直击湖州，“使其疲于奔命，羽翼既疲，然后移兵姑苏，取之必矣。”有如此伟大战略家，不胜也难。二将依计，徐达等率诸将发龙江，别遣李文忠趋杭州，华云龙赴嘉兴，以牵制张士诚兵力。诸将苦战。在湖州周围，东吴兵大败，大将吕珍及外号“五太子”的张士诚养子等骁勇大将皆兵败投降，其属下六万精兵皆降。湖州城中的张士诚“司空”李伯升本想自杀“殉国”，为左右抱持不死，不得已也投降。

到了年底，在朱亮祖大军逼迫下，杭州守将谢五（叛将谢再兴之弟）也被迫开城门投降。如此，东吴左右膀臂皆失，平江（苏州）成为孤城，面临南西北三面被围之势。

朱元璋派人送信招降他，信中写道“：古之豪杰，都以敬畏上天、顺从民意为贤能，以保全自身及家族为明智，汉代窦融、宋代钱俶就是如此。你应当三思，不要自取灭亡，为天下人耻笑。”张士诚不予回信，屡次突围决战，都被打败。李伯升知道张士诚已很困乏，便派与自己交好的食客越过城墙，前去劝说张士诚：“当初你所依赖的湖州、嘉兴、杭州，现在都已失去了。你独守此城，恐怕事变将会在城中发生，到那时你虽想死，却不能死。还不如顺从天命，派使者去金陵，说你之所以归顺是为了挽救城中百姓，然后打开城门，幅巾待命，应当不会失去万户侯之职。况且你的地盘，就好像你在玩一种赌输赢的游戏，得人之物而又失去它，对你又有什么损害呢？”张士诚仰视良久之后说道“：我会考虑这件事的。”于是谢客，却仍不投降。 [12]

至正二十七年（1367年）七月，张士诚见城中粮余渐尽，他又是厚道好人，干不出杀人为食的恶事，便率绰号“十条龙”的上万亲军冒险突围。出城后，望见城左西吴兵队阵严整，心虚不敢犯，便转至舟门，向常遇春营垒杀来。这下可是遇到了煞星，常遇春有勇有谋，百战良将，挥兵直前，与东吴兵激烈厮杀。同时，他又指挥善舞双刀的猛将王弼从另路绕出，夹击东吴兵，把张士诚万余扈卫精兵皆挤逼于沙盆潭中，杀掉十分之三，溺死十分之七，张士诚本人马惊堕水，几乎被淹死。亲兵冒死把他救起，以肩舆扛上，复逃回城中。

过了十来天，缓过劲来，张士诚咬咬牙，又亲自率兵从胥门突出。出于玩命心理，张士诚军勇锐不可当，打得正面拦击的常遇春部招架不住。如此天赐良机，本来能突围，站在城头上的张士诚弟弟张士信不知是坏了哪根神经，大呼：“军士打累了，可以歇兵”，马上鸣金收兵。

张士诚等人愣怔之余，常遇春复振，掉头进击，把东吴兵打得大败，“自是（张）士诚不敢复出”。

形势危急如此，张士信这个倒霉蛋丝毫不知愁，总是没事人一样大城楼子上张盛宴，遍摆银椅，与亲信左右饮美酒，食佳肴。风度是大将的，计策是无脑的。仆从向他进献一个大水蜜桃，张士信欣赏久之，刚张嘴要吃，忽然城下发巨炮，恰恰打中张士信，这位爷脑袋被击烂，与桃汁一起四溅飞迸。

兵败弟死，张士诚仍旧很顽强，指挥城中兵民抵抗，杀伤不少西吴兵马。九月间，徐达展开总攻，百道攻城，东吴军终于不支，城陷。

张士诚在府邸中闻城溃，对其妻刘氏说：“我兵败且死，你怎么办？”刘氏良德妇人，冷静答道：“君勿忧，妾必不负君。”言毕，她怀抱两个幼子，在齐云楼下积柴薪，与张士诚诸妾登楼，自缢前令人纵火焚楼。

时值日暮。大英雄张士诚真是日暮途穷，独自呆坐室中良久，望着齐云楼的大火若有所思。然后，他投带上梁，上吊自杀。张士诚旧将赵世雄忙上前解救下来 [16]  ，号哭劝道：“九四英雄，还怕不保一命吗！”徐达多次派张士诚的旧将李伯升、潘元绍等劝降，张士诚闭目不答   ，便请张士诚上船，由水路送往应天府。其间，张士诚一直坚卧舟中绝食。被押送应天府后当夜，趁人不备，张士诚上吊自杀，终年四十七岁。