Casus 12

Je bent ANIOS op de afdeling neurologie. Een 50-jarige vrouw is verwezen door
haar huisarts omdat ze aangeeft opeens duizelig te zijn geworden.

De drie meest voorkomende syndromen van draaiduizeligheid zijn: benigne paroxismale positieduizeligheid (BPPD), neuritis vestibularis en de ziekte van Ménière. BPPD ziet de huisarts enkele malen per jaar, neuritis vestibularis en de ziekte van Ménière hebben beide een veel lagere incidentie. Het zou ook nog een CVA kunnen zijn.

BPPD(benigne paroxismale positieduizeligheid) .

Dit wordt gekenmerkt door aanvallen van draaiduizeligheid uitgelokt door veranderingen van de stand van het hoofd (zoals draaien in bed, vooroverbuigen, omhoog kijken). De duizeligheid duurt enige seconden tot enkele minuten. Bij herhalen van de beweging die de duizeligheid uitlokt, vermindert de duizeligheidsreactie. Bij het merendeel van de patiënten gaan de klachten binnen vier weken vanzelf over. Het bestaan van verdichtingen of 'gruis' in de endolymfe in de halfcirkelvormige kanalen (canalolithiasis) wordt thans gezien als de verklaring van BPPD

Neuritis verstibularis

Hierbij is er een constant aanwezige heftige draaiduizeligheid gedurende enkele dagen met vegetatieve klachten door een acute, geïsoleerde, eenzijdige vestibulaire uitval. De duizeligheid is vaak zo heftig dat de patiënt met gesloten ogen in bed ligt. Er treden geen gehoorstoornissen op. De voorkeursleeftijd is 20-60 jaar. Het ziektebeeld dooft in dagen tot weken geleidelijk uit, maar kan gedurende langere tijd af en toe nog milde duizeligheidsklachten geven. Een neuritis vestibularis wordt gezien als een neuropathie; de oorzaak is onbekend. Er is een associatie met het voorkomen van infecties, met name van de luchtwegen.

M. Ménière

Dit is een syndroom dat bestaat uit spontane aanvallen van draaiduizeligheid met gehoorvermindering en oorsuizen (tinnitus). De aanval bereikt binnen 20 minuten tot enkele uren een maximale intensiteit; er kunnen na de aanval nog enkele dagen klachten blijven bestaan. De gehoorvermindering betreft vooral de lage tonen en is aanvankelijk reversibel; na meerdere aanvallen is het gehoorverlies meestal blijvend en dikwijls progressief. Het oorsuizen blijft bij ongeveer de helft van de patiënten bestaan. De voorkeursleeftijd is 40-50 jaar. De aandoening begint aan één oor, het andere oor wordt soms ook aangedaan. De frequentie van de aanvallen neemt gewoonlijk in de loop van de tijd af.

Bij de ziekte van Ménière is er een toename van de endolymfe in het vestibulocochleaire apparaat (endolymfatische hydrops). De oorzaak hiervan is niet opgehelderd, waarschijnlijk is deze multifactorieel bepaald. De huisarts kan bij herhaalde aanvallen het bestaan van de ziekte van Ménière vermoeden. Een audiometrisch vastgesteld perceptief gehoorverlies is nodig voor het stellen van de diagnose.

Een bloeding of infarct of een TIA in het verzorgingsgebied van de a. vertebralis en a. basilaris. Hierbij kan draaiduizeligheid voorkomen, er zullen dan neurologische symptomen aanwezig zijn die wijzen op een aandoening van de hersenstam of het cerebellum, zoals neurologische uitval (bijvoorbeeld diplopie, dysartrie), ataxie of een nystagmus van centrale origine.