Rzeźba renesansu

**Rzeźbie renesansu** dał niejako początek konkurs w 1401 na brązowe drzwi do baptysterium przy katedrze florenckiej, którego zwycięzcą został Lorenzo Ghiberti.

Rzeźbiarze:

• Michał Anioł
• Donatello
• Lorenzo Ghiberti
• Andrea del Verrocchio

1. • wskrzeszono antyczną technikę odlewu w brązie.
	1. • drzwi do baptysterium przy katedrze florenckiej.
2. • najpowszechniejszym materiałem stał się kamień (głównie marmur).
3. • rzeźba oderwała się od tła i stanowiła coraz częściej samodzielną kreację wolno stojącą.
4. • tworzono popiersia portretowe, posągi konne, akty i przyścienne nagrobki niszowe.
5. • płaskorzeźby pełniły rolę dekoracyjną i ornamentalną.
6. • popularna była tzw. majolika, czyli wypalana glinka z domieszką wapnia, kryta barwnymi polewami.
7. • dzięki zainteresowaniu się sztuką antyku, powszechne stały się tematy mitologiczne.
	1. • rzeźbiono postacie bogów, nimfy, amorki i wykorzystywano je jako motywy rzeźby dekoracyjnej.
	2. • dzięki zachwytu nad rzeźbą starożytną dokonano piękna nagich ciał o doskonałych proporcjach, pewną miękkość modelunku, świetnie zaobserwowany ruch oraz wyczucie "ducha" antyku.
8. • dla problematyki dzieł rzeźbiarskich decydujące znaczenie miał jeszcze humanizm i nowy stosunek do natury.
9. obok dzieł, w których silnie idealizuje się naturę, powstawały w renesansie dzieła wybitnie realistyczne.
	1. • w tym wypadku artyści nie liczą się z brutalną nie raz prawdą o modelu - podkreślają ją nawet, wydobywając z całą siłą.
	2. • studium modela pogłębiano o cechy psychiczne, charakterologiczne; w tym pokazywano silne emocje oraz okazywano zainteresowanie życiem duchownym.
10. • przeważają kompozycyjne układy równoważne, klasyczne - dające wrażenie spokoju i harmonii.
	1. • żaden element nie dominuje nad pozostałymi
	2. • kompozycję cechują umiar i szlachetność
	3. • często stosowano pozę kontrapostu - przeciwwagi
	4. • modelunek powierzchni jest głęboki, co zwiększa efekt światłocieniowy (głębokie wcięcia w np.fałdy)

## Donatello

Najważniejszym przedstawicielem rzeźby wczesnego renesansu był florentczyk Donatello, którego *Dawid* (ok. 1430) to **pierwszy akt w rzeźbie pełnej od czasów antyku**. Tego samego dłuta jest pierwszy od starożytności wielki posąg konny - *pomnik Gattamelaty w Padwie* (1453).

## Michał Anioł

Do arcydzieł renesansu należą wczesne prace Michała Anioła:

*Dawid* (1501-1504)*Mojżesz* (1513-1516)*Pietà Watykańska* (1498-1500)*Pieta Florencka* (1547-1553)*Jeniec z grobowca Juliusza II* (ok.1516) "Umierający jeniec"

Czołowymi rzeźbiarzami byli także: M. da Fiesole, A. del Verrocchio, J. della Quercia, J. Sansovino, wreszcie **L. della Robbia, który wprowadził do rzeźby technikę glazurowanej terakoty (biało-błękitne reliefy i tonda).**

## **rzeźba architektoniczna**

Do rzeźby związanej z architekturą należy reliefowa dekoracja w kamieniu, która zdobiła fasady, wnętrza, głowice kolumn i portale. Rzeźbę architektoniczną tworzą także pomniki, np. posągi konne dowódców wojsk najemnych.

• Filippo Brunelleschi

## **rzeźba nagrobkowa**

Twórcą nowego typu nagrobka był Donatello. Zaprojektował on nagrobek antypapieża Jana XXIII. Na sarkofagu spoczywa zmarły jakby w spokojnym śnie.

Z czasem ten rodzaj nagrobka przeszedł ewolucję. Twórcą nowego typu był Andrea Sansovino – w nagrobkach stworzonych przez niego widzimy nowy układ postaci zmarłego, głowa jest wsparta na ręce, jedna noga natomiast ugięta w kolanie. Postać znajduje się w półśnie.