James Moriarty

**prof. James Moriarty** - główny antagonista serii powieści i opowiadań o Sherlocku Holmesie oraz ich wielu ekranizacji. Wcielali się w niego różni aktorzy.

## Biografia

**Dolina Strachu**

Tutaj Moriarty organizuje zamach na życie amerykanina Douglasa. Douglas za namową Sherlocka Holmesa płynie statkiem do Ameryki. W trakcie rejsu wypadł za burtę i utonął. Choć oficjalnie stwierdzono wypadek, to Holmes podejrzewał Moriartego o zorganizowanie zamachu. Słynny detektyw poprzysiągł zniszczyć profesora i jego gang.

**Ostatni Problem**

Sherlock Holmes dotrzymał słowa i zaczął krok po kroku niszczyć gang Moriartego. Profesor też zaczął dążyć do konfrontacji z detektywem. Pewnego dnia Holmes zjawił się w mieszkaniu bardzo wzburzony. Detektyw wyjaśnił Watsonowi, że tego dnia przeżył trzy zamachy na swoje życie. Holmes podejrzewa o ich zorganizowanie Moriartego. Detektyw twierdzi też, że jest bardzo blisko zniszczenia gangu profesora, ale póki to nie nastąpi muszą opuścić Anglię. Watson dostaje od Holmesa instrukcje jak ma postępować nazajutrz. Rano dwaj przyjaciele spotykają się w pociągu odjeżdżającego z dworca Victoria. Mimo zastosowania wytycznych przez Watsona, Holmes zauważa na peronie awanturującego się Moriartego. Dla detektywa nie ma wątpliwości, że profesor i tak śledził Watsona mimo przeprowadzonych ostrożności. W drodze Holmes podejrzewa, że to nie koniec ich kłopotów, bo Moriarty wynajmie prywatny pociąg by ich wyprzedzić. Na stacji w Canterbury detektyw potwierdza swoje przypuszczenia. Niedługo potem po dotarciu do Strasbourga Holmes otrzymuje liścik, w którym jest napisane że wszyscy ważniejsi poplecznicy Moriartego są w rękach policji i tylko sam profesor się wymknął. Holmes proponuje wówczas swojemu przyjacielowi by dla swojego bezpieczeństwa wracał do Londynu, ale Watson odmawia. Obaj jadą następnie do Meiringen w Szwajcarii. Tam po pewnym czasie decydują się na spacer w Alpy. W trakcie przechadzki podbiega do nich chłopiec, który mówi Watsonowi, że w schronisku Steilera jest ciężko chora angielka, która chce konsultacji u angielskiego lekarza. Holmes pozwala Watsonowi wrócić, bo według Steilera ów chłopiec ma mu towarzyszyć pod nieobecność Watsona. Gdy lekarz dociera na miejsce, odkrywa że w schronisku nie ma żadnej chorej angielki, a Steiler nie ma o niczym pojęcia. Szwajcar mówi natomiast Watsonowi, że krótko po ich wyjściu pojawił się jakiś anglik i to on napisał liścik do Watsona. Przerażony Watson każe zawiadomić policję, a sam biegnie w góry. Po pewnym czasie Watson dociera nad przepaść pod wodospadem Reichenbach. Tam odkrywa ślady dwóch par butów na ziemi prowadzące w górę, ale tylko w górę. Znajduje też list od Holmesa do siebie. Z niego Watson dowiaduje się, że detektyw od początku wiedział iż list od Steilera był sfałszowany, a dostarczający go chłopiec przekupiony przez Moriartego. Holmes potwierdza też, że krótko po ucieczce ów chłopca spotkał profesora. Moriarty zgodził się przed konfrontacją by Holmes napisał list do Watsona. Po zakończeniu czytania do Watsona dociera jak zakończył się pojedynek dwóch geniuszy. W wyniku walki obaj spadli w przepaść.

**Pusty Dom**

Tutaj wyszło na jaw, że w rzeczywistości Moriarty sam spadł w przepaść, a Holmes upozorował swój zgon by wyprowadzić w pole innych, pomniejszych gangsterów z gangu Moriartego, a także przyjaciela profesora, który widział z daleka przebieg walki i śmierć przyjaciela.

## Przygody Sherlocka Holmesa (1984-1985) i Powrót Sherlocka Holmesa (1986-1988)

**Związek Rudowłosych**

Tutaj jest powiedziane, w przeciwieństwie do powieści, że Moriarty zorganizował próbę kradzieży francuskiego złota z banku *City and Suburban*. Wynajął dwóch przestępców - Johna Claya i Archiego by przeprowadzili skok. Rolą Claya było zrobienie podkopu z lombardu Jabeza Wilsona, gdzie pracował do banku. By jednak Wilson niczego nie odkrył, profesor poprosił swojego człowieka - pana Morrisa by ten odciągnął lombardzistę od budynku. Morris stworzył więc tożsamość Duncana Rossa i założył tytułowy Związek Rudowłosych, do którego praktycznie od razu przyjął Wilsona. Gdy tunel był gotowy, Morris rozwiązał związek. Kradzież jednak udaremnił Holmes, który przejrzał plany złodziei i dzięki niemu udało się ująć i Claya i Archiego. Moriarty dowiedziawszy się o fiasku, postanowił jednak nie "pozbywać" się Sherlocka, ale zachęcić go lub zmusić do przejścia na emeryturę. Pod koniec odcinka profesor obserwuje dom słynnego detektywa.

**Ostatnia Zagadka**

Ten odcinek w bardzo zbliżony sposób oddaje swój książkowy pierwowzór, z tą różnicą, że wprowadza dodatkowe informacje. Przede wszystkim tutaj przed zasadniczą, książkową akcją, powiedziane jest iż Moriarty zorganizował kradzież Mona Lisy. Jego motywacją było to, że chciał za cenę oryginalnego obrazu sprzedawać jego kopie. Profesor wynajął więc drobnego złodziejaszka - Mendozę by ten ukradł obraz z Luwru, a po kilku dniach oddał go jednemu z ludzi profesora. Holmes jednak znowu pokrzyżował szyki Moriartemu. Dzięki niemu ujęto Mendozę i człowieka Moriartego, a także co najważniejsze odzyskano Mona Lisę. To jeszcze bardziej rozłościło Moriartego. Krótko po powrocie Holmesa na Baker Street, Moriarty złożył detektywowi niezapowiedzianą wizytę, która przebiegła w bardzo nerwowej atmosferze. Na niej obaj geniusze umówili się, że ich następne spotkanie nie będzie już tak kulturalne i dojdzie do konfrontacji. Reszta odcinka to już akcja książkowego pierwowzoru.

**Pusty Dom**

Tutaj Moriarty z uwagi na swoją śmierć pojawia się tylko w retrospekcjach.

**Diabelska Noga**

Tutaj Moriarty pojawia się tylko w wizjach halucynacyjnych, które miał odurzony tytułową Diabelską Nogą Holmes.

## Liga Niezwykłych Dżentelmenów 2003

Tutaj okazuje się, że Moriarty nie zginął pod wodospadem Reichenbach jak powszechnie sądzono. Były profesor upozorował swoją śmierć podobnie jak Holmes i wrócił do Anglii. Stworzył dwie tożsamości:pana M i upiora. Jako upiór chciał zatopić Wenecję. Natomiast pod postacią pana M Moriarty zatrudnił grupę bohaterów tj. Allana Quartermaine'a, Skinnera, kapitana Nemo, dra Jeckylla, Thomasa Sawyera, wampirzycę Minę Harker i wiecznie młodego i nieśmiertelnego Doriana Graya do odnalezienia i powstrzymania upiora. Jednak tak naprawdę chodziło o zdobycie cennych rzeczy większości bohaterów. Okazuje się, że Dorian Gray jest szpiegiem Moriartego. To on miał ukraść pożądane przez Moriartego rzeczy innych bohaterów. Gdy Gray zdobył wszystkie przedmioty, zabił jednego z ludzi kapitana Nemo i uciekł. Moriarty chciał wykorzystać skradzione przedmioty by być niepokonanym. Później tytułowi dżentelmeni odnaleźli kryjówkę Moriartego i skonfrontowali się z profesorem. Do pojedynku z Moriartym przystąpił Allan. Niestety. Moriarty zranił go śmiertelnie w brzuch. Profesor po chwili wyskoczył przez okno i zaczął uciekać. Jednak Sawyer będąc instruowanym przez Allana zastrzelił z karabinu Moriartego. Zrobił to mimo dużej odległości i ciągłego ruchu profesora.

## Sherlock Holmes:Gra Cieni 2011

Ten film to adaptacja *Ostatniego Problemu* i częściowo *Pustego Domu* z dodatkowymi, aczkolwiek wymyślonymi wątkami. Moriarty na początek przysyła poprzez Irene Adler paczkę dr Hoffmanstahlowi. Lekarz przekazuje natomiast list. W paczce jest jak się okazuje bomba, którą nieumyślnie detonuje poprzez otwarcie Hoffmanstahl. Dzięki Holmesowi bomba wybucha w odosobnionej części muzeum. Irene i Hoffmanstahl uciekają. Jednak lekarz zostaje zamordowany zatrutym pociskiem przez prawą rękę Moriartego - płka Sebastiana Morana. Niedługo potem Moriarty spotyka się z Irene w restauracji. Tam Irene oddaje profesorowi list. Jednak Moriarty dochodzi do wniosku, że kobieta jest za blisko Holmesa i pozbywa się jej poprzez podanie zatrutej kawy. Tymczasem Holmes prowadzi na własną rękę śledztwo w sprawie dziwnych zamachów bombowych dokonanych we Francji i Niemczech. Detektyw podejrzewa o ich zorganizowanie Moriartego. Jakiś czas później Holmes jest na ślubie dra Watsona i Mary Morstan. Z imprezy wywołuje go Moran, który informuje detektywa, że profesor Moriarty chce z nim mówić. Holmes idzie więc na uniwersytet gdzie wykłada Moriarty. Tam dochodzi do spotkania dwóch geniuszy. Holmes prosi Moriartego by ten nie angażował w ich grę Watsona i Mary. Jednak profesor odmawia mówiąc, że w każdej grze są ofiary poboczne. Spotkanie kończy się tym, że detektyw bierze jedną z książek Moriartego i prosi profesora o autograf. Jakiś czas później Moriarty znowu podpisuje książki. W pewnym momencie podchodzi do niego Moran i przekazuje profesorowi pewien bilet. Moriarty jest następnie widziany w operze. Wkrótce w innej części miasta opłaceni przez profesora aktywiści podkładają bombę w budynku gdzie spotykają się radykalni politycy. Wszyscy obecni na miejscu giną. Jednak przybyły na miejsce Holmes odkrywa, że jeden z nich został zastrzelony, a wybuch miał zmylić trop. Detektyw idzie też na miejsce gdzie stał snajper i potwierdza swoje przypuszczenia. Niedługo potem Moriarty wybiera się w podróż. Jednak przed wyjazdem idzie oddać się swojemu hobby - dokarmianiu gołębi. Jakiś czas później w fabryce broni należącej do profesora, która znajduje się w Niemczech Moran nakrywa Holmesa. Detektyw zostaje złapany i oddany w ręce Moriartego. Profesor brutalnie torturuje Holmesa żądając informacji. Detektywowi życie ratuje Watson, który najpierw ostrzeliwuje się z ukrywającym się na pobliskiej wieży Moranem, a później bierze działko i wysadza wieżę. Budynek zawala się na Holmesa i Moriartego. Jednak Moran orientuje się z zamiarów Watsona i ucieka z wieży na krótko przed wystrzałem. Chwilę po zawaleniu się wieży, Watson odnajduje przyjaciela w gruzowisku i obaj uciekają. Jednak Moriarty i Moran zarządzają pościg. Jakiś czas później Holmes, Watson i madame Simza spotykają się z Mycroftem - bratem słynnego detektywa. Mycroft informuje, że wkrótce w specjalnym budynku nad wodospadem Reichenbach odbędzie się szczyt pokojowy, dzięki któremu można zapobiedz wojnie. Dzięki tej informacji Sherlockowi wszystko składa się do kupy. Detektyw informuje towarzyszy, że Moriarty zjawi się na tym szczycie, a tam wysłany przez niego zamachowiec zabije jednego z polityków, co będzie bezpośrednią przyczyną wybuchu konfliktu. Holmes oznajmia, że zamachowiec nie będzie sobą, gdyż poddał się operacji plastycznej, którą przeprowadził zamordowany dr Hoffmanstahl. Według detektywa zamachowcem jest zaginiony brat madame Simzy - Rene. Niedługo potem bracia Holmes, Watson i Simza zjawiają się w budynku nad wodospadem Reichenbach. Do zamachu mają pół godziny. Detektyw każe towarzyszom znaleźć Rene, a sam woła jednego ze służących i daje mu liścik. Po tej czynności Holmes wychodzi z sali balowej. Ów służący odnajduje Moriartego i to jemu oddaje liścik Holmesa. Profesor odczytuje go i też wychodzi. Po chwili on i Holmes spotykają się w bocznej sali. Dwaj geniusze postanawiają rozegrać partię szachów, na 5 minut. Podczas gry analizują swoje poczynania. W tym samym czasie Watson i Simza odnajdują Rene i oddają go w ręce strażników. Jednak nie wszystko idzie po ich myśli, bo w hallu Rene zostaje postrzelony zatrutym pociskiem przez Morana. Mężczyzna umiera wkrótce potem na rękach siostry. Natomiast Moran ucieka. W tym samym czasie podczas partii Holmes traci hetmana i jego pozycja jest fatalna. Fatalna do tego stopnia, że Moriarty traci chęć do kontynuowania gry. Jednak detektyw swoją determinacją nakłania go do dalszej gry. W tym czasie Holmes wyjawia Moriartemu wszystkie jego poczynania. Detektyw przyznaje się do kradzieży notesu profesorowi, który jest obecnie w rękach policji. Holmes mimo straty hetmana, matuje Moriartego wieżą i dwoma gońcami. Detektyw zdaje sobie jednak sprawę, że w razie ewentualnej walki z powodu rany barku (po torturach Moriartego) nie ma szans. Mimo to Holmes podejmuje desperacką decyzję. Detektyw najpierw prosi profesora o podpalenie cygara, a po chwili pluje żarzącym się cygarem w twarz Moriartego. Holmes łapie Moriartego i przechyla się z nim przez balkon, opierając się o ścianę. Chwilę później do pokoju wchodzi Watson. Widząc go Holmes zamyka oczy i odpycha się od ściany. On i Moriarty wypadają za balkon i znikają Watsonowi z oczu. Przez chwilę widać było dwóch geniuszy spadających w dół aż zniknęli w spienionej wodzie, w przepaści. Załamany Watson wraca do Londynu i opisuje ostatnią przygodę. Wraz z Mary chce w końcu pojechać na miesiąc miodowy. Mary daje mężowi przesyłkę i zostawia go samego. Watson otwiera ją i opuszcza pokój. Jest pewny, że Holmes wciąż żyje. Jego przypuszczenia potwierdzają się chwilę później. Sherlock wstaje z fotela, na którym siedział. Detektyw już wcześniej opracował specjalne ubrania, które pozwalają mu wtopić się w otoczenie. Teraz jest tak samo. Holmes uspokaja buldoga należącego do Watsona i dopisuje do sprawozdania Watsona znak zapytania przy słowie "koniec".