Wojna Oussońska

Wojna oussońska - konflikt wewnętrzny rozgrywający się w księstwie Korycji w latach 839-864. Jej przyczyną była rywalizacja o władzę wśród arystokratycznych rodów z zachodu Fallomarii, a także polityka niepopularnego władcy - Joachima III. Podczas wojny znaczenie zyskało miasto Ousson, które stało się tymczasową stolicą państwa Polmorów, a później prefektury północnej. Na mocy kończącego konflikt układu między szlachtą władzę zdobyła dynastia Marfontów, a ostatni prefekt Ousson, Joachim V Dellamoj, został stracony.

## Przebieg

### Geneza

W VIII wieku księstwo Korycji rozwijało się dynamicznie – rosła potęga gospodarcza, powstawały nowe miasta, budowano drogi i kanały irygacyjne, ulepszano armię. Populacja kraju wzrosła z 500 000 ludzi (801) do 3 mln w 820 roku. Dzięki wyprawom wojennym króla Joachima II Polmora (w 795 i 799) udało się też na kilka dekad zatrzymać inwazje Presterów z północy, którzy wcześniej siali postrach w sercach przybywających znad Hominei osadników.

W szybko rozkwitającym państwie arystokracja rodowa dążyła do poszerzania swoich wpływów i większej liczby przywilejów. Szczególnie wyraźnie zabiegały o to trzy rodziny: Dellamorjowie, Kowerazowie oraz Skarringonowie, posiadacze wielkich majątków ziemskich i inicjatorzy wypraw kolonizacyjnych u ujścia Shalemone. Interesy szlachty stały jednak w sprzeczności z polityką Joachima III (koronowany w 815 roku), który od swojej konsekwentnie ograniczał rolę magnatów w rządzeniu państwem.

Monarcha z dynastii Polmorów szybko został znienawidzony przez lud - nie tylko ograniczała przywileje szlachty i budowała system absolutny, lecz także pozwalała na wyzysk chłopów oraz stosowanie przez właścicieli kar cielesnych. Sformowana w 833 roku gwardia książęca była w istocie tajną policją polityczną, wprowadzającą cenzurę, zwalczającą opozycję i torturującą skazańców. Nienawiść ludu do Joachima III osiągnęła szczytowy poziom w 839 roku, gdy wprowadzony został *jarkud* – zakaz osiedlania się na północ od granic Korycji bez zgody władcy. Dekret uderzał w inicjatorów wypraw kolonizacyjnych, między innymi w ród Kowerazów i Dellamorjów. Bezpośrednią konsekwencją wydania tego aktu był bunt magnaterii i mieszkańców Kesztvadu (stolicy Korycji), na czele którego stanął charyzmatyczny Lucius Kowerazy. Podburzany przez Luciusa motłoch zdemolował miasto i wdarł się do zamku będącego siedzibą monarchy. Zaalarmowany jednak wcześniej Joachim III uciekł z rodziną z Kesztvad’u do położonego na północy Ousson, gdzie założył nową stolicę i obwarował się. Mimo kilku prób słabo uzbrojone pospólstwo nie zdołało zdobyć fortecy.

### Wybuch konfliktu

Rozpoczęta w 839 roku wojna oussońska trwała bez przerwy przez następne 25 lat. Korycja podzieliła się na rządzoną przez oligarchów prefekturę Kesztvadu (kontrolującą ziemie nadmorskie, posiadające siły zbrojne w postaci pospolitego ruszenia ludowego) oraz lojalistyczną prefekturę Ousson (w teorii władającą centralną i północną częścią dawnego państwa, bronione przez gwardię książęcą). Po ucieczce Polmorów do Ousson walki stanęły w martwym punkcie – impuls do kolejnych działań bojowych dała dopiero śmierć Joachima III, otrutego przez infiltrujących dwór sprzymierzeńców szlachty. Po zamordowaniu księcia dynastia Polmorów została odsunięta od władzy i wygnana, zaś Ousson trafiło w ręce buntowników.

To nie zakończyło jednak wojny, ponieważ dominujące rody szlacheckie zaczęły walczyć między sobą. Kontrolę nad północną prefekturą przejęła rodzina Dellamorjów (Emoren z Kesztvad’u stał się wodzem i przyjął imię „Joachim IV”), zaś Kowerazów, inicjatorów całej rewolucji, zepchnięto na dalszy plan. Nie chcąc się pogodzić z utratą znaczenia, Lucius poprowadził swoich wiernych wojów pod Ousson i w 843 roku stoczył z siłami północnymi epicką bitwę o fortecę. Ludowe oddziały Kowerazów zostały szybko pokonane, zaś głowa domu zginęła podczas walki.

Udział w wojnie oussońskiej brali też Skarringonowie, którzy w 846’ roku przejęli całą prefekturę kesztvadańską. W przeciwieństwie do bezmyślnego Luciusa nie zdecydowali się jednak na zmasowaną inwazję w kierunku stolicy Korycji, ograniczając się do potyczek granicznych i wysyłania szpiegów na dwór Dellamorjów. Tym razem jednak to Joachim IV postanowił zaatakować – w 950 roku w wiosce Linemell oddziały prefekta Ildefonsa Skarringona stoczyły nierówny bój z oddziałami ludowymi. Bitwa pozostała nierozstrzygnięta, zaś obaj przywódcy zginęli. Widząc, że szanse są wyrównane i żadna ze stron nie uzyska samodzielnie przewagi, nowy prefekt południowy, Cecyliusz Skarringon zwrócił się o wsparcie militarne z sąsiedniej Toidarii. Sojusz między Kesztvad’em a Charde zawarty został w 852 roku, natomiast formalnie wojsko królewskie przystąpiło do konfliktu rok później. Toidaria przeważyła szalę zwycięstwa na stronę południa, lecz spektakularne zwycięstwo prefekta Joachima V pod Duncany (854) znowu wyrównało siły i przywróciło poprzednie *status quo*. Kolejny trimuf oussończyków miało miejsce w 858 pod Clarcton, gdzie zginęło ponad 14 000 ludzi, w tym mnóstwo wpływowych szlachciców. Śmierć poniósł również Cecyliusz, a Joachim został poważnie ranny.

### Zakończenie walk

Wojna domowa zaczęła wygasać – ludność była zmęczona walkami oraz pogromami, jakich w akcie zemsty dokonywały obie strony na niewinnych wieśniakach. Dodatkowo nie było już po prostu komu prowadzić działań, ponieważ większość arystokracji wyginęła w ciągu ostatnich 19 lat. Patowa sytuacja na froncie skłoniła pozostałych żyjących magnatów do negocjacji pokojowych, które z różnym skutkiem trwały aż do 864 roku. Na mocy kompromisu między głównymi rodami Korycja została zjednoczona, a tron objęła neutralna i mało znana dynastia Marfontów. Joachim V, tyran i morderca, który w ciągu 14 lat swych rządów został znienawidzony przez chyba wszystkich, został pojmany, a kilka miesięcy później ścięty publicznie. Podczas egzekucji byłego prefekta Ousson wyrok odczytał nowy król, Nikolas I, co symbolizowało zerwanie z brutalną wojną domową i otwarcie nowej epoki w dziejach kraju.