Hiroszima

**Hiroszima** (広島市, Hiroshima-shi) jest stolicą prefektury Hiroszima w Japonii. Według stanu na 1 czerwca 2019 r. miasto liczyło 1 199 391 mieszkańców. Produkt krajowy brutto (PKB) w Greater Hiroshima, Hiroshima Urban Employment Area, w 2010 r. wyniósł 61,3 mld USD. Kazumi Matsui jest burmistrzem miasta od kwietnia 2011 roku. Hiroszima została założona w 1598 roku jako miasto zamkowe w delcie rzeki Ōta. Po restauracji Meiji w 1868 roku Hiroszima szybko przekształciła się w główny ośrodek miejski i ośrodek przemysłowy. W 1889 Hiroszima oficjalnie uzyskała status miasta. Miasto było centrum działań militarnych w czasach cesarskich, odgrywając znaczące role, takie jak pierwsza wojna chińsko-japońska, wojna rosyjsko-japońska i dwie wojny światowe. Hiroszima była pierwszym miastem wymierzonym bronią nuklearną. Miało to miejsce 6 sierpnia 1945 r. o godzinie 8:15, kiedy Siły Powietrzne Armii Stanów Zjednoczonych (USAAF) zrzuciły na miasto bombę atomową „Little Boy”. Większość miasta została zniszczona, a do końca roku 90 000–166 000 zginęło w wyniku wybuchu i jego skutków. Pomnik Pokoju w Hiroszimie (wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO) służy jako pomnik bombardowania. Od czasu odbudowy po wojnie Hiroszima stała się największym miastem regionu Chūgoku w zachodnim Honsiu.

## Historia

### Miasto zamkowe

W dawnych czasach terytorium dzisiejszej prefektury Hiroszima było podzielone pomiędzy dwie prowincje: Bingo i Aki. Obszar ten był dogodnie położony. Łączył wysunięte na zachód części wyspy Honsiu, Morze Wewnętrzne, wyspę Sikoku i centrum powstającego państwa na wschodzie.

Region Aki od wieków miał m.in. znaczenie religijne. Był tu umiejscowiony, prawdopodobnie pochodzący z końca VI w. – niecytowany jednak w zapisach do 811 roku – słynny kompleks chramów shintō o nazwie Itsukushima. Kompleks sanktuarium rozrósł się w okresie Heian (794–1185) przy wsparciu arystokratycznego rodu Taira i z czasem stał się ważnym celem dla pielgrzymów, a współcześnie i turystów.

W 1589 roku potężny daimyō, Terumoto Mōri (1553–1625), rozpoczął budowę wielkiego zamku dla swojego klanu na wybrzeżu zatoki Hiroszima, w miejscu dogodnie położonym pod względem strategicznym i pozwalającym na uzyskiwanie znacznych korzyści z handlu. Wokół zamku powstało miasto Hiroszima, szybko zaludniające się samurajami, rzemieślnikami, kupcami i robotnikami. Terumoto przeniósł się do zamku, jeszcze przed jego ukończeniem, w 1593 roku.

Jedna z teorii mówi, że nazwa „Hiroszima” (*hiro* → szeroka, *shima* → wyspa) pochodzi od opisu największej z niskich, płaskich wysp w delcie rzeki Ōta, gdzie został zbudowany zamek.

### Okres Edo

Po porażce w bitwie pod Sekigaharą w 1600 roku Terumoto Mōri został usunięty z Hiroszimy przez zwycięskiego Ieyasu Tokugawę (1543–1616), który przydzielił te ziemie domenie Chōshū (268 lat później w trakcie restauracji Meiji wasale klanu Mōri w tej domenie, należąc do sojuszu procesarskich rebeliantów pozbawili ród Tokugawa władzy nad Japonią).

Ieyasu Tokugawa przydzielił domenę Hiroszimy Masanoriemu Fukushimie (1561–1624) w nagrodę za przymierze w bitwie pod Sekigaharą. Jednak już w 1619 roku następny siogun rodu, Hidetada Tokugawa (1579–1632), usunął Fukushimę za to, że dokonał nieautoryzowanych napraw zamku zniszczonego podczas powodzi i przekazał lenno innemu sprzymierzeńcowi, Nagaakirze Asano (1586–1632). Klan pełnił tam rolę podpory w systemie kontroli sioguna nad regionem południowo-zachodniego Honsiu do końca okresu Tokugawa.

Nagaakira i jego następcy rozbudowali miasto, poprawili infrastrukturę. Promowali projekty rekultywacji terenów w zatoce. Podobnie jak inne ważne miasta zamkowe Hiroszima stała się nowoczesnym miastem dynamicznego rozwoju gospodarczego i kulturalnego.

### Okres Meiji

W 1871 roku nowy rząd Meiji zlikwidował stary system feudalnych domen terytorialnych, a co za tym idzie, także ich władców (*daimyō*). Domeny Hiroszimy i sąsiedniej Fukuyamy stały się prefekturą Hiroszima, w ramach nowej kategorii jednostek administracyjnych.

Nagłe i głębokie zmiany polityczne, ekonomiczne, społeczne, administracyjne doprowadziły do licznych buntów i powstań na terenie całego kraju. W nowej prefekturze Hiroshima, przywódcą walki przeciwko miejscowym urzędnikom był rolnik o imieniu Buichirō. Zamieszki zostały stłumione, a liderzy skazani na karę śmierci.

W 1889 roku, na mocy tego nowoczesnego systemu zarządzania, rząd w Tokio oficjalnie włączył do niego miasto Hiroszimę. Miało ono wówczas około 83 tys. mieszkańców.

Od końca XIX wieku Hiroszima stawała się ważnym ośrodkiem wczesnego rozwoju japońskiego kapitalizmu przemysłowego. Przyczyniła się do tego m.in. lokalizacja na skrzyżowaniu ośrodków przemysłowych Kiusiu, Morza Wewnętrznego i miast przemysłowych położonych na wschód. Wraz z budową portu Ujina miasto stało się węzłem komunikacyjnym, a przedłużenie linii kolejowej San’yō zapewniło połączenie z Kobe i Shimonoseki na wschodzie.

### II wojna światowa

W dniu 6 sierpnia 1945 roku startująca z wyspy Tinian superforteca B-29 *Enola Gay* lotnictwa Stanów Zjednoczonych, zrzuciła na miasto 4-tonową uranową bombę atomową *Little Boy*.

W chwili ataku w Hiroszimie przebywało ok. 370 tys. ludzi: stałych mieszkańców, osób dojeżdżających do pracy z okolicznych przedmieść, personelu wojskowego (40-tysięczny garnizon wojskowy), koreańskich robotników przymusowych. Bombę zrzucono na centrum miasta (celem był most Aioi – charakterystyczny punkt w mieście, ułatwiający załodze bombowca namiar). Eksplozja o sile około 15 kiloton trotylu, temperaturze 300 000 °C i natężeniu 248 dB nastąpiła o godzinie 8:16:02 na wysokości 580 m, zabijając natychmiast 78 100 mieszkańców i ciężko raniąc 37 424. Za zaginione uznano 13 983 osoby. W wyniku choroby popromiennej w następnych miesiącach i latach tysiące ludzi umierają nadal. Badania nad długoterminowymi, wielopokoleniowymi konsekwencjami są nadal prowadzone wśród ocalałych i ich potomstwa. Takie osoby nazywa są często japońskim słowem hibakusha.

Miasto należało do nielicznych (w tym Kokura i Nagasaki), wybranych jako cele (spośród znacznie dłuższej listy) ze względu na różne czynniki, w tym ukształtowanie terenu. Niecka tworzona przez wzgórza otaczające miasto, z wyjątkiem strony portowej, miała sprzyjać osiągnięciu maksymalnego efektu destrukcyjnego. Ponadto, Hiroszima była miastem, w którym stacjonowało wiele oddziałów wojskowych, mieściła się stocznia Mitsubishi.

Był to pierwszy w historii atak z użyciem broni nuklearnej. Drugi miał miejsce trzy dni później na Nagasaki.

### Powojenna historia

Z inicjatywy pierwszego burmistrza wybranego w wyborach powszechnych, Shinzō Hamai (1905–1968), miasto zostało ogłoszone w 1949 roku przez japoński parlament Miastem Pokoju. To on stworzył ramy dla powojennej Hiroszimy, utrzymując, że bomba atomowa może doprowadzić do eksterminacji rasy ludzkiej. Forsował stworzenie Parku Pokoju. Dzięki temu Hiroszima została zauważona na forum międzynarodowym jako pożądane miejsce międzynarodowych konferencji poświęconych pokojowi i zagadnieniom społecznym. W 1998 roku utworzono Hiroshima Peace Institute (Hiroshima Heiwa Kenkyūjo) przy Hiroshima City University (Hiroshima Shiritsu Daigaku).

Podczas gdy w latach 80. XX wieku wiele japońskich miast rezygnowało z sieci tramwajowych z powodu zużywania się infrastruktury tramwajowej, Hiroszima postanowiła zachować ją, ze względu na to, że położenie miasta w delcie rzeki spowodowałoby wysokie koszty budowy metra. Już w latach 60. XX wieku firma Hiroshima Dentetsu (Hiroshima Electric Railway; w skrócie Hiroden) kupowała dodatkowe tramwaje w innych miastach kraju. Z biegiem lat stare wagony wymieniano na nowe, ale dwa z nich o numerach 651 i 652, które przetrwały wybuch atomowy, są nadal używane. Stąd też niektórzy nazywają sieć tramwajową miasta „ruchomym muzeum”.

W Hiroszimie każdego roku obchodzi się rocznicę zrzucenia bomby na miasto. W trakcie uroczystości czci się pamięć ofiar, puszcza tysiące kolorowych lampionów wraz z nurtem rzeki oraz propaguje ideę rozbrojenia nuklearnego. Uczestniczą w nich pacyfiści z całego świata.

## Kultura

Hiroszima ma profesjonalną orkiestrę symfoniczną, która występuje w Wel City Hiroshima od 1963 roku. W Hiroszimie znajduje się również wiele muzeów, w tym Muzeum Pokoju w Hiroszimie, a także kilka muzeów sztuki. Muzeum Sztuki Hiroszimy, które posiada dużą kolekcję francuskiej sztuki renesansowej, zostało otwarte w 1978 roku. Muzeum Sztuki Prefektury Hiroszimy zostało otwarte w 1968 roku i znajduje się w pobliżu ogrodów Shukkei-en. Muzeum Sztuki Współczesnej w Hiroszimie, które zostało otwarte w 1989 roku, znajduje się w pobliżu parku Hijiyama. Festiwale obejmują Hiroshima Flower Festival i Hiroshima International Animation Festival. Hiroshima Peace Memorial Park, w skład którego wchodzi Hiroshima Peace Memorial Park, przyciąga wielu gości z całego świata, zwłaszcza na Hiroshima Peace Memorial Ceremony, coroczne obchody upamiętniające dzień zamachu atomowego. W parku znajduje się również duża kolekcja zabytków, w tym Pomnik Pokoju Dzieci, Narodowa Izba Pokoju Pamięci Ofiar Bomby Atomowej w Hiroszimie i wiele innych. Odbudowany zamek Hiroszimy (nazywany Rijō, co oznacza Zamek Koi) mieści muzeum życia z okresu Edo. Świątynia Hiroszimy Gokoku znajduje się w obrębie murów zamku. Inne atrakcje Hiroszimy to Shukkei-en, Fudōin, Mitaki-dera i Hijiyama Park.

* + Wydarzenia
* Hiroshima Flower Festival, 3-5 maja, Heiwa Odori, Hiroshima Peace Memorial Park
* Toukasan, od pierwszego piątku do niedzieli czerwca, Mikawa-Cho, Chuo Dori
* Festiwal Ebisu, 18–20 listopada, Ebisucho, Hacchobori, Chuo Dori
* Ceremonia Pamięci Pokoju w Hiroszimie, 6 sierpnia, Park Pokoju w Hiroszimie
* Igrzyska Azjatyckie 1994

## Edukacja

### Uniersytet

Uniwersytet w Hiroszimie powstał w 1949 roku w ramach ogólnokrajowej restrukturyzacji systemu edukacji. W każdej prefekturze utworzono jeden uniwersytet krajowy, w tym Hiroshima University, który połączył osiem istniejących instytucji (Hiroshima University of Literature and Science, Hiroshima School of Secondary Education, Hiroshima School of Education, Hiroshima Women's School of Secondary Education, Hiroshima School of Education for Młodzież, Hiroshima Higher School, Hiroshima Higher Technical School i Hiroshima Municipal Higher Technical School), z dodaną w 1953 r. Prefekturalną Szkołą Medyczną Hiroszimy. Jednak w 1972 r. podjęto decyzję o przeniesieniu Uniwersytetu Hiroszimy z obszarów miejskich miasta Hiroszima do szerszego kampusu w Miasto Higashihiroshima. Do 1995 roku prawie wszystkie kampusy zostały przeniesione do Higashihiroshimy. Ale School of Medicine, School of Dentistry, School of Pharmaceutical Sciences i Graduate School w tych dziedzinach w kampusie Kasumi oraz Law School i Centre for Research on Regional Economic System w Higashi-Senda Campus nadal znajdują się w Hiroshima City. Znane instytucje artystyczne obejmują Elisabeth University of Music i Actor's School Hiroshima.

## Transport

### Tramwaje

Hiroszima jest godna uwagi w Japonii ze względu na system kolei lekkiej, zwany Hiroden, oraz „Muzeum Ruchomych Tramwajów”. Obsługa tramwaju rozpoczęła się w 1912 roku, została przerwana przez bombę atomową i została przywrócona, gdy tylko było to możliwe. (Serwis między Koi/Nishi Hiroshima i Tenma-cho został uruchomiony trzy dni po bombardowaniu.) Tramwaje i lekkie pojazdy szynowe wciąż toczą się po ulicach Hiroszimy, w tym tramwaje 651 i 652, które przetrwały wybuch atomowy i należą do starszych tramwajów w systemie. Kiedy Kioto i Fukuoka zrezygnowały ze swoich systemów tramwajowych, Hiroszima wykupiła je po obniżonych cenach, a do 2011 roku miasto miało 298 tramwajów, więcej niż jakiekolwiek inne miasto w Japonii.

## Kuchnia

Hiroszima słynie z okonomiyaki, naleśnika na słono (umami) gotowanego na żelaznym talerzu, zwykle na oczach klienta. Jest gotowany z różnymi składnikami, które układa się warstwami, a nie miesza, jak robi się to z wersją okonomiyaki z Osaki. Warstwy to zazwyczaj jajko, kapusta, kiełki fasoli (moyashi), pokrojona wieprzowina/boczek z opcjonalnymi dodatkami (majonez, smażona kałamarnica, ośmiornica, ser, mochi, kimchi itp.) i makaron (soba, udon) z kolejną warstwą z jajkiem i hojną porcją sosu okonomiyaki (karp i otafuku to dwie popularne marki). Ilość kapusty użytej jest zwykle 3 do 4 razy większa od ilości używanej w stylu Osaka. Zaczyna się bardzo wysoko i jest zwykle spychany w dół podczas gotowania kapusty. Kolejność warstw może się nieznacznie różnić w zależności od stylu i upodobań szefa kuchni, a składniki będą się różnić w zależności od preferencji klienta.

## Turystyka

Japońskie miasto i prefektura Hiroszima zostały zniszczone przez bombę atomową ponad 73 lata temu, ale dziś to miejsce zniszczenia jest jednym z najatrakcyjniejszych kierunków turystycznych w całym kraju. Statystyki opublikowane przez krajową agencję turystyczną ujawniły, że około 363 000 odwiedzających odwiedziło metropolię w 2012 roku, przy czym zdecydowaną większość tej liczby stanowili Amerykanie, a następnie Australijczycy i Chińczycy. W 2016 roku Hiroszimę odwiedziło około 1,18 miliona obcokrajowców, co stanowi 3,2-krotny wzrost w porównaniu z około 360 000 w 2012 roku. Amerykanie stanowili największą grupę, stanowiącą 16%, a następnie Australijczycy z 15%, Włosi z 8% i Brytyjczycy z 6%. Liczba odwiedzających z Chin i Korei Południowej była niewielka, stanowiąc zaledwie 1% i 0,2% całości.

W pobliżu Hiroszimy znajduje się wiele popularnych miejsc turystycznych. Popularnym miejscem poza miastem jest wyspa Itsukushima, znana również jako Miyajima, która jest świętą wyspą z wieloma świątyniami i sanktuariami. Ale wewnątrz Hiroszimy jest również wiele popularnych miejsc, a według przewodników internetowych są to najpopularniejsze miejsca turystyczne w Hiroszimie:

* Muzeum Pokoju w Hiroszimie
* Kopuła Bomby Atomowej
* Park Pamięci Pokoju w Hiroszimie
* Mazda Zoom-Zoom Stadion Hiroszima
* Zamek w Hiroszimie
* Shukkei-en
* Świątynia Mitaki-dera
* Hiroszima Świątynia Gogoku
* Kamiyacho i Hatchobori (główne centrum w Hiroszimie, które jest dzielnicą handlową. Jest bezpośrednio połączone z Hiroshima Bus Center)
* Park zoologiczny Asa w Hiroszimie
* Ogród Botaniczny w Hiroszimie

Inne popularne miejsca w mieście to pasaż handlowy Hondōri.

## Źródła

* https://pl.wikipedia.org/wiki/Hiroszima
* https://en.wikipedia.org/wiki/Hiroshima