recursal/Fanatic-Fandom huggingface dataset:
Tymek

**Tymek** – silny i niezbyt rozgarnięty młynarz z młyna na południowy-wschód od Merchojedów, brat Mirki, kompan Świętoszka, Śmierdziela i Lubosza.

Wspólnie z resztą bandy napadał i rabował oraz przetrzymywał pielgrzymów dla okupu. Pewnego dnia Świętoszek znalazł dla Gienka, Lubosza oraz Tymka robotę, na której mieli się wzbogacić. Razem z bandą Konusa mieli napaść na stadninę w Neuhofie. Lubosz, Gienek i Świętoszek myśleli, że idą tam kraść i rabować. Przed napadem Świętoszek i Tymek udali się do Konusa do obozu w Przybysławicach, aby ustalić plan. Przed świtem zakradli się od tyłu na teren gospodarstwa. Bandyci Konusa zaczęli mordować konie, a Lubosz i Śmierdziel chcieli poszukać złota. Gdy wydało się jaki był prawdziwy cel napadu Konusa, doszło do kłótni między obiema grupami bandytów. Po chwili wszyscy zaczęli uciekać do lasu na północ od stadniny.

Ze stadniny do lasu jako ostatni przybiegł Tymek. Gdy dołączył do reszty został pojmany przez ludzi Konusa, którzy chcieli zabić go za zdradę i zniszczenie planu. Lubosz wbił jednemu z nich ukradzioną kopystkę w brzuch i rozpoczęła się krótka potyczka. Bandyci Konusa mieli przewagę liczebną, ale byli zmęczeni po napadzie na stadninę, więc nie gonili czwórki, gdy ta uciekła.

Po napadzie ukrył się w majątku Kolbenów na zachód od Merchojedów. Miejsce jego pobytu zdradziła Henrykowi Mirka, siostra Tymka. Przy młynie Henryk spotkał bandytów wysłanych przez Konusa w celu zabicia Tymka. Henrykowi zależało jedynie na wyciągnięciu od Tymka informacji o miejscu, w którym znajduje się obóz Konusa i mógł rozwiązać sprawę na kilka sposobów:

* Przekonać bandytów, że chce dołączyć do bandy Konusa i, aby zyskać ich zaufanie, zdradzić bandytom gdzie przebywa Tymek. Gdy bandyci zabiją Tymka, spotkać się z nimi w karczmie w Samopszy, a ci wtedy powiedzą mu gdzie znajduje się obóz Konusa.
* Okłamać bandytów, że Tymek ukrywa się w Ratajach. Gdy bandyci odejdą, udać się do majątku Kolbenów i wyciągnąć od Tymka informacje o lokalizacji obozu Konusa.
* Zabić bandytów, udać się do majątku Kolbenów i wyciągnąć od Tymka informacje o lokalizacji obozu Konusa.
Henryka

**Henryka** – mieszkanka wsi Merchojedy, żona Antka.

Gdy w wiosce wybuchła zaraza, jej mąż dostał wysokiej gorączki i zaczął skarżyć się na silne bóle brzucha. Mówił, że czuje się jakby ktoś napchał mu kamieni do trzewi. Antek pierwszym, który zmarł po rozpoczęciu się epidemii, lecz ze względu na wiek Antka mieszkańcy nie byli pewni, czy przyczyną śmierci była choroba, czy jego wiek. Gdy do wsi przybył Henryk, żona Wierzby obiecała mu, że opowie wszystko, co wie o zarazie, jeśli Henryk pochowa jej męża pod drzewem w ogrodzie za domem.
Święte Cesarstwo Rzymskie

**Święte Cesarstwo Rzymskie** było potężnym średniowiecznym imperium, nawiązującym do starożytnego imperium rzymskiego.

Władcą imperium był król Rzymian, wybierany przez książęcych elektorów. Był on często koronowany na cesarza przez papieża w Rzymie. Potęga Kościoła katolickiego w imperium rzymskim była bardzo silna, kościół posiadał trzech elektorów:

* Arcybiskup Moguncji
* Arcybiskup Trewiru
* Arcybiskup Kolonii

Innymi elektorami byli:

* Król Czech
* Palatyn Renu
* Książę Saksonii
* Margrabia brandenburski
Marcin

**Marcin** – kowal mieszkający w wiosce Srebrny Skalitz. Jest on ojcem Henryka.

## Biografia

Zanim osiadł w Srebrnym Skalitz, był kowalem w Pradze. Musiał jednak Pragę opuścić z nieznanych przyczyn. Jakiś czas potem poznał swoją żonę, z którą osiadł w posiadłości, gdzie urodził mu się syn – Henryk.

Wiadomo też, że jakiś czas później w nieznanym bliżej celu wyruszył do Kuttenberga oraz zaprzyjaźnił się z panem Radzikiem, który to obiecał mu zaopiekować się Henrykiem w razie śmierci Marcina, co stało się w roku 1403, podczas najazdu wojsk Zygmunta na Skalitz, gdzie to Marcin, chcąc ocalić żonę, sam zginął podczas nierównej walki z najeźdźcą, uprzednio zabijając jednak pokaźną ilość wrogów.

Kilka dni później jego syn, który uciekł z pola walki, ratując swoje własne życie, wrócił do miejsca, w którym zmarł Marcin, zastając ciała swoich własnych rodziców, których to postanowił pochować pod drzewem nieopodal swojego rodzinnego domu. Henryk nie dokonał tego jednak przez wzgląd na bandytów, którzy zabiliby młodzieńca, gdyby nie pomoc osób z zewnątrz.

Pan Borzek oraz Teresa pogrzebali Marcina i jego żonę pod lipą w grobie, który wykopał Henryk.
Prostytutka

Plik:Prostytutka.png  Jedna z profesji

## Wpis z kodeksu

*Dawniej na dom publiczny mówiono „zamtuz”, „dom uciech” czy „siura”, ale nigdy „burdel”. Prostytutki nazywano po prostu „kurwami” (choć wówczas nie miało to wulgarnego znaczenia). W ramach tego zawodu istniało kilka kategorii. Najbiedniejsze prostytutki były bezdomne i „usługi” oferowały na ulicach. Inne odwiedzały klientów w ich domach w przebraniu sprzedawczyń pieczywa, a jeszcze inne służyły w „okolicach” jednego podwórka. Istniały też takie, które swoje usługi świadczyły w domach publicznych o różnych kategoriach cenowych, a ich klientami byli mieszczanie, urzędnicy i przedstawiciele szlachty (lub najprostsza gawiedź w przypadku tanich zamtuzów). Domy publiczne prowadzili nie tylko mieszczanie, ale często przedstawiciele kleru (np. proboszcz z kościoła św. Idziego w Pradze pod Wyszehradem). Zamtuzy często był połączone z łaźniami.*

*W trakcie wojen husyckich wiele domów publicznych zlikwidowano, ale zaraz po nich branża znów rozkwitła. W legalizacji pomógł też Kościół Rzymski, który prostytucję uważał za mniejsze zło niż cudzołóstwo. O czymś świadczy też fakt, że prostytutki tworzyły niemal 10% mieszkańców papieskiego Rzymu.*

*Domy publiczne i kobiety uprawiające „najstarszy zawód” podlegały różnym uregulowaniom prawnym i ustawom, ale też płaciły specjalne podatki. Nie brakowało też zarządzeń nakazujących uprzejme traktowanie prostytutek i chroniących je przed przemocą.*
Talmberk

## Wpis z kodeksu

*Zamek z początku XIV w. wybudowano na skalistym wzniesieniu, na żądanie Arnoszta z Kounic lub Hroznaty z Użyc. Przez ponad 200 lat był siedzibą użyckich panów, którzy później przemianowali się na ród szlachecki z Talmberka. W roku 1390 stał się własnością pana Dziwisza z Talmberka. Jednak jeszcze w tym samym roku został mu bezprawnie odebrany przez możnego Havla Medka z Waldeka, który Dziwisza uwięził. Dopiero w roku 1397 Medek na podstawie decyzji sądu ziemskiego uwolnił Dziwisza i oddał mu Talmberk. Dzisiaj z zamku pozostały ruiny otoczone innymi zabudowaniami.*
Drwal

Jest to jedna z profesji.

## Wpis z kodeksu

*W okresie wczesnego średniowiecza szybki rozwój rolnictwa i miast wymagał karczowania potężnych obszarów lasów. Nowych w tych czasach jeszcze nie sadzono, więc w XV w. w niektórych rejonach było jeszcze mniej lasów niż dzisiaj, a okolice wokół miast zostały całkowicie zdewastowane. Drzewa wycinali drwale. Ich podstawowym narzędziem była wielka siekiera na długim stylisku. Podczas rozpoławiania wielkich, grubych pni posługiwano się drewnianymi klinami i pałkami. Transport drewna z odległych regionów był skomplikowany, dlatego korzystano z dróg wodnych, ktorymi spławiano drewno.*
Węglarz

Jedna z profesji.

## Wpis z kodeksu

*Wraz z rosnącym zapotrzebowaniem na wyroby z żelaza, rósł też popyt na węgiel. Podczas spalania w piecu wytwarzał on pożądaną podczas kucia broni temperaturę, która była parokrotnie wyższa niż ta, uzyskiwana przy spalaniu drewna. Dostarczaniem węgla do kuźni zajmowali się węglarze. Przez większą część roku mieszkali w lesie, w pobliżu swoich mielerzy. Były to wielkie stosy drewna obłożone gliną, z kilkoma otworami służącymi do wietrzenia. W nich, bez dostępu powietrza, dzięki powolnemu podgrzewaniu z drewna powstawał węgiel. Mielerz, obficie dymiąc, palił się nawet kilka tygodni, podczas których należało drewno przegrzebywać. Po wygaśnięciu glinianą skorupę rozbierano i odkrywano efekt procesu - węgiel drzewny. Sprzedawano go potem na specjalnym, tzw. węglowym targu, z dala od innych towarów. Za panowania Wacława IV węglarze mieli już wiele przywilejów i praw do użytkowania lasów, a także cieszyli się dość dużym szacunkiem.*

*Smołę mogli sprzedawać tylko furmani albo dziegciarze, którzy sami wytwarzali dziegieć (smołę drzewną). Dla węglarzy wytwarzanie dziegciu i smoły było tylko zajęciem dodatkowym. Dziegciarze dostarczali smołę drzewną garbarzom do impregnacji skór. Po wymieszaniu jej z łojem była wykorzystywana do wytwarzania łożysk kół wozów i powozów.*
Uprowadzenie Wacława IV

*Wacław IV nie był zbyt zdolnym władcą, wręcz przeciwnie. Podczas jego rządów kilkukrotnie go porywano, usiłując tym samym w brutalny i dosadny sposób pozbawić go władzy.*

*Po raz pierwszy został pojmany w 1394 r. w jednej ze swoich rezydencji w Berounie, w okolicach Pragi i uprowadzony do zamku Wildberg w Austrii. Porwanie zorganizowała opozycyjna szlachta, tzw. Unia Panów. W roku 1402 brat Wacława, król węgierski Zygmunt Luksemburski, który starał się o czeski tron, korzystając z pomocy wysokiej szlachty po raz drugi uwięził króla. Wacława odwieziono do Wiednia, skąd w listopadzie 1403 roku, z pomocą zaprzyjaźnionych panów, udało mu się zbiec. W tym czasie Zygmuntowi udało się jednak podnieść podatki, zarówno miastom jak i klasztorom. Miasta, które odmówiły podporządkowania się jego rozkazom, zostały przez niego zdobyte i splądrowane. Konflikt przerodził się w długą wojnę domową, której nie zdołała zakończyć nawet śmierć Wacława.*
Ksiądz

Jedna z profesji.

## Wpis z kodeksu

*W średniowiecznym społeczeństwie księża należeli do elity i jako jedni z niewielu posiadali jakiekolwiek wykształcenie. Księża wiejscy nie byli tak wyedukowani, jak ci z większych parafii. Nie potrafili dobrze czytać ani pisać i nie prowadzili biblioteki, a tekstów liturgicznych uczyli się na pamięć. Nie byli też zbyt bogaci, dlatego często sami pracowali na roli lub hodowali zwierzęta, podobnie jak inni chłopi. Nie przestrzegali celibatu, chętnie brali udział w ludowych rozrywkach i zabawach, tańczyli i chodzili do karczmy. Upadek moralności i wykształcenia z czasem pojawiał się także i w miastach, i klasztorach. Jednak księża w dużych parafiach i w miastach dysponowali większym majątkiem i nie musieli pracować fizycznie, i dzięki temu mogli poświecać się całkowicie służbie Bogu.*

Do obowiązków księdza należało przygotowanie i odprawianie mszy, spowiadanie ludu, dbanie o kościół (jego funkcjonowanie i dekorację), odwiedzanie biednych i chorych, zapewnianie zbiórek na pomoc dla potrzebujących, pobieranie podatków, chrzty, śluby, dawanie ostatnie namaszczenia i organizowanie pogrzebów.
Kodeks - Ludzie

Jestst to zbiór wszystkich ważnych informacji ze świata gry dotyczących zarówno samej rozgrywki, jak i postaci oraz wydarzeń i miejsc historycznych. Aktualna podgrupa skupia się na miejscach przedstawionych w grze Kingdom Come: Deliverance. Jestem bardzo starym rycerzem i mówię że na strona jest warta kata z skalicy

## Hasła

1. Aptekarz
2. Chłop
3. Cieśli i stolarze
4. Czeladnicy i uczniowie
5. Drwal
6. Edukacja
7. Feudalizm
8. Garbarz
9. Grabarz
10. Grzeczności
11. Górnicy i Skalnicy
12. Heraldyka
13. Higiena
14. Język i literatura
15. Karczmy, Oberże i Karczmarze
16. Kat
17. Kowal
18. Krawiec i sukiennik
19. Ksiądz
20. Kupiec
21. Lasy
22. Malarz
23. Miecznicy oraz Płatnerze
24. Mincmistrz
25. Mnisi i życie w klasztorze
26. Muzyka
27. Młynarze
28. Opaci z klasztoru w Sazawie
29. Paser
30. Pasterz
31. Piekarz
32. Prostytucja
33. Pszczelarstwo
34. Płatnerz
35. Rybak
36. Rzeźnik
37. Ród Zająców z Załużyc i Hazmburka
38. Ród Zulów z Ostrzedka
39. Ród z Ronowa
40. Skalnik
41. Skryba
42. Straż miejska
43. Szlachta z Talmberka
44. Słodownicy i browarnicy
45. Uniwersytety
46. Winiarz
47. Woda Pitna
48. Wójt i rada miejska
49. Węglarz
50. Włamywacze i zbójnicy
51. Łaźnie i Łaziebnicy
52. Łowczy
53. Ślusarz
54. Żebrak
Kuźnia w Skalicy

**Kuźnia** znajdowała się w miejscowości Skalice w pobliżu domu Henryka i prowadzona była przez Marcina. Chociaż ten ostatni był doskonałym kowalem, kuźnia służyła głównie do naprawy i kucia podków, gwoździ, młotów lub obcęgów.

W 1403 roku, podczas ataku na Skalice, kuźnia została zniszczona jak reszta wioski.
Istvan

**Istvan** **Toth** – węgierski szlachcic mieszkający w Sazawie. Główny antagonista gry. Jego podwładnymi byli Konus, Jaśko z Ronowa oraz Meinhard, a prawą ręką i prawdopodobnie kochankiem Eryk.

Istvan w młodości został sierotą, gdy Turcy zabili jego rodziców. Przygarnął go król Zygmunt Luksemburczyk. Węgier szybko awansował w hierarchii zastępów królewskich i stał się jednym z głównych doradców Zygmunta podczas krucjaty przeciwko Turkom w 1396 roku.

Gdy rozpoczął się spór o tron czeski między Wacławem IV i Zygmuntem Luksemburczykiem, król węgierski nakazał Istvanowi, aby dywersyjnymi działaniami destabilizował sytuację na terenach należących do szlachty popierającej Wacława. W nagrodę, gdy Zygmunt zdobędzie już czeską koronę, miałby otrzymać wszystkie ziemie, które udało mu się zająć.

Formował własną armię składającą się z Kumanów i najętych rozbójników. Banda była opłacana przez podrabiane pieniądze, które były wymieniane na prawdziwe w Pasawie. Oddziały stacjonowały w Przybysławicach oraz we Wraniku, gdzie Istvan miał swoją główną kwaterę.

Gdy Skalica została zniszczona przez Kumanów, Toth posłał tam Konusa, aby złupił zgliszcza. Bandyta natrafił na Henryka, który chciał pogrzebać swoich rodziców. Konus pokonał chłopaka i odebrał mu miecz wykuty dla Radzika Kobyły i przekazał go Istvanowi.

Po odkryciu przez Henryka obozu we Wraniku Toth wiedział, że czescy możni zbiorą siły, aby zdobyć wzgórze. Pozostawił niewielki oddział do obrony obozu i na czele reszty wojsk ruszył na Talmberk, z którego większość żołnierzy ruszyła na Wranik. Zamek szybko udało się zdobyć podstępem i wziąć panią Szczepankę oraz Radzika Kobyłę jako zakładników. Istvan wiedział, że Hanusz z Lipy oraz Dziwisz nie mają wystarczających sił, aby szturmem odbić Talmberk i będą musieli prowadzić długie oblężenie. Węgier za murami oczekiwał przybycia wojsk Havla Medka z Waldeka, po które wcześniej posłał Eryka. Połączone siły w łatwością pokonałyby prowadzących oblężenie. Gdy posiłki zostały rozbite w zasadzce, Eryk wzięty do niewoli a Talmberk zdobyty przy użyciu trebusza, Istvan zamknął się w wieży razem z panią Szczepanką i Radzikiem Kobyłą. Węgier zgodził się wypuścić kobietę w zamian za Eryka. Hanusz z Lipy przyrzekł, że puszczą go wolno i nie będą go ścigać. Jako zabezpieczenie Istvan wziął ze sobą Radzika, którego miał wypuścić w Skalicy. Jeśliby zauważył, że ktoś z Talmberku za nim jedzie, zabiłby Kobyłę. Ostatecznie Toth uwolnił Radzika, a w pościg za nim ruszył Jan Ptaszek z kilkoma konnymi, lecz nie udało im się dogonić Istvana. Henryk przyrzekł, że kiedyś go odnajdzie i odzyska zabrany miecz wykuty przez Marcina.
Kościół Katolicki

Organizacja zrzeszająca katolików.

## Wpis z kodeksu spod hasła "kościoły"

*Kościół był miejscem spotkań z Bogiem, a zarazem istotnym ośrodkiem komunikowania się w średniowiecznym społeczeństwie. Podstawowym pomieszczeniem była nawa lub nawy (główna i boczne) oraz prezbiterium, w którym znajdował się w ołtarz główny, na którym odprawiano liturgie. Większość kościołów była budowana tak, by prezbiterium znajdowało się na stronie wschodniej. Przy wejściu głównym umieszczano chrzcielnicę. Kolejnym istotnym elementem w kościele była ambona, skąd ksiądz przemawiał do wiernych. W odróżnieniu od czasów dzisiejszych, kazania nie stanowiły części mszy i odbywały się osobno. Podczas mszy ksiądz stał tyłem do wiernych i zgodnie z poleceniem papieża msza odprawiana była po łacinie, której wówczas nikt nie rozumiał. Rekompensowały to jednak bogato dekorowane malowidła na ścianach kościołów, które miały przybliżyć niewykształconym ludziom tajemnicę liturgii i sceny z Biblii.*

Po mszy, przestrzeń kościoła wykorzystywano np. jako tymczasowy magazyn zboża i innych towarów, którymi handlowano lub jako miejsce zgromadzeń społeczności, gdy należało przedyskutować ważne kwestie.

w grze jest kilku duchownych

- Ojciec Boguta

- Ratajski Proboszcz

- Ojciec Fabian

- Ksiądz ze Skalnicy

- Brat furian

- Mnisi

- Ojciec Szymon
Schizma Zachodnia

*Schizma w Kościele Katolickim trwała w latach 1378-1389. Wtedy to dwóch papieży sprawowało swój urząd jednocześnie. Jeden zasiadał na tronie papieskim w Awinionie, we Francji, a drugi w Rzymie. Wszystko zaczęło się w 1378 r., rok po tym jak papież Grzegorz XI ze względu na różnego rodzaju spory pomiędzy papiestwem Rzymskim a królestwem Francji, zdecydował się przenieść Sąd Papieski z Awinionu, gdzie rezydował przez około 70 lat, do Rzymu. Po śmierci Grzegorza, tron papieski objął neapolitańczyk, Bartolomeo Prignano, obierając imię Urban VI (1378-1389). Odmówił on dzielenia się władzą z kardynałami. Z tego powodu ogłosili oni, że wybór Urbana jest nieważny i wybrali nowego, papieża, Klemensa VII (1378-1404). Uznano go za prawowitego papieża we Francji, Szkocji, Kastylii, Aragonii, Nawarze i Portugalii.

Po stronie papieża Urbana VI opowiedziały się Niemcy, Czechy, Anglia i Irlandia, Flandria, Polska, Węgry i Włochy. Podczas gdy ten panował w Rzymie, Klemens przebywał w Awinionie.

Podział utrzymał się i po śmierci obu papieży. Kolejną parą papieży byli Bonifacy IX (1389-1404) i antypapież Benedykt XIII (1394-1423). W tym czasie w Europie jednak rozpoczęły się już intensywniejsze starania o odnowienie jedności Kościoła rzymskokatolickiego. Niestety ani synod, ani sami papieże nie byli w stanie się porozumieć. Żadna ze stron nie zamierzała wycofać się ze swoich postulatów.

W roku 1409 doszło nawet do tego, że kardynałowie ogłosili obu papieży za nieprawomocnie wybranych i wybrali trzeciego, Jana XXIII (1410-1415). Żaden z papieży jednak nie pozwolił się zdetronizować. Do konfliktu włączyli się więc władcy poszczególnych krajów, między innymi Zygmunt Luksemburski, stojący po stronie Jana XXIII.

Synod w Konstancji, zwołany 5 listopada 1414 r., miał się stać początkiem reform w Kościele, jednak papież Jan XXIII nie wziął w nim udziału i uciekł. Na końcu synodu został przyjęty dekret „Haec sancta” stwierdzający, że synod ma władzę większą niż papież. Jan XXIII został więc zdetronizowany i uwięziony, rzymski papież Grzegorz zrezygnował z funkcji, a antypapież Benedykt XIII został zdetronizowany i oskarżony o herezję. Dopiero w listopadzie tego samego roku wybrano nowego, jednego papieża Marcina V (1417-1431), którego siedziba mieściła się w Rzymie. Jednak podpisane dekrety ograniczały jego władzę.*
Uprowadzenie Prokopa Luksemburskiego

Jan Paweł II został postrzelony przez tureckiego zamachowca Mehmeta Ali Ağcę w brzuch oraz rękę. Jak ustalili śledczy, chwilę wcześniej Ağca celował w jego głowę. Jan Paweł II schylił się wtedy do małej dziewczynki Sary Bartoli i wziął ją na ręce. Ranny papież osunął się w ramiona stojącego za nim sekretarza Stanisława Dziwisza. Ochrona przewiozła Jana Pawła II do polikliniki Gemelli, gdzie poddano papieża sześciogodzinnej operacji. Do pełni zdrowia jednak nigdy nie wrócił. Papież wierzył, że swoje ocalenie zawdzięczał nie tylko szczęściu. Wyraził to słowami:

Wierni dostrzegli pewien związek. Zamach miał miejsce 13 maja, podobnie jak pierwsze objawienie Matki Bożej w Fatimie w roku 1917. Jan Paweł II spędził na rehabilitacji w szpitalu 22 dni. Potem wielokrotnie cierpiał z powodu różnorodnych dolegliwości będących następstwem postrzału.

Po zamachu otoczenie papieża wprowadziło specjalne środki bezpieczeństwa (m.in. papamobile został odpowiednio opancerzony).

https://www.youtube.com/watch?v=IKeoaSHNpiI
Najazd na Skalicę

*Niewiele wiadomo na temat wojny toczącej się między rokiem 1402 a 1403, kiedy Zygmunt napadł na czeskie ziemie, próbując przejąć władzę. Dokumenty, które przetrwały, przedstawiają ten czas niezwykle mgliście. Wiemy jednak jaki los spotkał w tym czasie Skalicę (później Silberskalitz, Srebrną Skalicę), która została doszczętnie spalona 23 marca 1403 r. Dokładną datę znamy dzięki zapiskom w jeden z zachowanych kronik.*

*Zygmunt niewątpliwie wybrał Skalicę, ponieważ wydobywano tu srebro, a miastem zarządzał w imieniu króla, królewski sojusznik, burgrabia Radzik Kobyła (Racek Kobyla). Najeźdźca najwidoczniej chciał odciąć Wacława od źródła pieniędzy.*

*Legenda głosi, że Kobyła i jego ludzie, którzy ukrywali się na zamku, zdążyli uciec przed armią Zygmunta, ponieważ przyszła wielka burza i wojsko nieprzyjaciela musiało poczekać ze szturmem do rana. Obrońcy zamku wykorzystali tę okazję i pod osłoną nocy uciekli do pobliskich Ratajów. O świcie, ludzie Zygmunta znaleźli w zamku tylko kozę. Wówczas Zygmunt spalił miasteczko oraz zburzył królewską siedzibę, która już nigdy nie została odbudowana. Dzisiaj po zamku pozostały tylko fundamenty.*
Kowal

**Kowal** – jedna z profesji w Kingdom Come: Deliverance.

## Wpis z kodeksu

*Kowalstwo od najstarszych czasów należało do najważniejszych rzemiosł, ponieważ żelazo było niezmiernie cennym surowcem. Wtedy jeszcze nie było wydobywane, a jedynie zbierane w kopalniach odkrywkowych. Nie wolno było zmarnować najmniejszego kawałka, a ludzie przechowywali nawet zużyte gwoździe. Kowale osiedlali się na każdym większym podzamczu czy wsi i produkowali niemal wszystko, co było potrzebne do pracy na roli (noże, siekiery, sierpy, pługi, radła itp.). Inni kowale specjalizowali się w mieczach, hełmach, kopiach, okuciach, uprzężach, wędzidłach, zamkach czy biżuterii.

Kuźnia najczęściej bywała wiatą ze ścianą. Do podstawowego wyposażenia należał wielki miech, kowadło, szczypce, młot, wiertaki, pilniki itp. W dobrze wyposażonej kuźni kowal mógł osiągnąć w piecu żar sięgający nawet 1400° C.*
Wacław IV Luksemburski

## Wacław IV

**Wacława IV Luksemburski**, znany jako "Leń", był królem Czech i byłym cesarzem Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Był synem Karola IV, oraz bratem Zygmunta.

Wacław na cesarza Imperium został wybrany przez ojca. Jego ojciec starał się go wychowywać jako następce tak dobrze, jak to tylko możliwe. Wacław niestety nie chciał się uczyć.

Po śmierci ojca, Wacław odziedziczył tron. Był on królem, który nie sprawował się w swym zawodzie. Unikał polityki tak dobrze, jak to tylko możliwe. Wolał świętować, nadużywać alkoholu i uczestniczyć w polowaniach. Jego pierwsza żona Joanna z Bawarii została zabita przez jednego ze swoich psów myśliwskich w 1386 roku.

W 1397 r. buntownicy zabili kilku jego doradców. Wacław uczynił zamordowane ofiary jako zdrajców narodu, aby uniknąć jakichkolwiek zdarzeń ze swoimi wrogami. W 1400 roku ostatecznie stracił swoją koronę.

Wacław jest postacią historyczną.

Jego konflikt z czeską szlachtą rozpoczął się po tym jak Wacław obsadził zwolnione majątki arcybiskupstwa w Ołomuńcu, które prawnie należały do szlachty. Jobst i Zygmunt otwarcie wystąpili przeciwko Wacławowi. Jednocześnie cesarscy elektorzy pozbawili Wacława korony Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Następnie poprzez liczne ustępstwa na rzecz szlachty Wacław utracił faktyczną władzę w kraju oddając ją w ręce możnych. W roku 1394 został uwięziony przez rozgoryczoną jego rządami Unię Panów a osiem lat później uwięziony przez własnego brata Zygmunta.

Podczas wydarzeń z gry lud czeski uważa, że Wacław jest pełnoprawnym królem nielegalnie uwięzionym przez swojego brata, który postrzegany jest jako agresor i najeźdźca. Dopiero pod koniec gry margrabia Jobst wyjaśnia jaka jest prawda. Zygmunt przybył do Czech na zaproszenie Wacława, który nie radził sobie z rządami. Wacław chciał nadal żyć w królewskim luksusie, ale pragnął pozbyć się królewskich obowiązków. Dlatego postanowił zachować koronę jednocześnie oddając rzeczywiste rządy w ręce Zygmunta. Węgierski monarcha miał własny plan, gdyż po tym jak zacznie sprawować faktyczną władzę w Czechach chciał zostać wybrany na króla i cesarza. Gdy Wacław zrozumiał, że stałby się marionetką brata, zbuntował się. Zygmunt uwięził Wacława w Wiedniu i zaczął siłą zdobywać Czechy.

Jego sytuacja zmieniła się, gdy margrabia Jobst postanowił stanąć po jego stronie i wystąpić przeciwko Zygmuntowi. Władza młodszego brata zaczęła się chwiać, gdyż musiał walczyć z buntami czeskiej szlachty i jednocześnie zmagać się z niepokojami, które na Węgrzech prowokował Jobst. Margrabia przekonywał panów Hanusza z Lipy, Dziwisza oraz Radzika Kobyłę, aby wspólnie z nim walczyli z Zygmuntem i przywrócili na tron prawowitego króla Wacława IV.
Skalica

**Srebrny Skalitz**, znany również jako **Srebrna Skalica** lub **Skalitz** – zamożna osada położona w Czechach. Miejsce urodzenia się Henryka. Skalitz opierał swoje istnienie wyłącznie na bogatym podziemiu, które było pełne srebra; kopalnie były istotnie najważniejszą strukturą regionu Sasau.

W 1403 roku osada podlegała administracji Radziga Kobyli, rycerza godnego zaufania króla czeskiego Wacława IV. Jednakże, gdy ten ostatni został pokonany przez jego brata Zygmunta, armia kumańska dowodzona przez Markwarta z Ulic, jednego z poruczników Zygmunta, zaatakowała Srebrny Skalitz, podpalając go.

## Zadania

### Zadania główne

* Niespodziewana wizyta
* Powrót do domu

## Interesujące miejsca

* Kowal
* Arena walk
* Warzywniak
* Kamień szlifierski
* Krawiec
* Tawerna
* Handlarz

## Postacie

* Bianka
* Fritz
* Janek
* Jarosław
* Kunesz
* Mateusz
* Marcin

## Wpis z kodeksu

*Osadnictwo w okolicy dzisiejszej Srebrnej Skalicy prawdopodobnie istniało już w XIII w., ale aż do 1361 r. nie znaleziono żadnej wzmianki o tutejszym zamku. Rozwój miejscowości umożliwiło wydobycie srebra i bogactwo niedalekiego probostwa w Równej.*

*Zamek został wybudowany za życia Ctibora ze Skalicy i jego syna Strziżka w połowie XIV w. Kolejnymi jego właścicielami byli m.in. Jaśko ze Skalicy (ok. 1384) i Bohdal z Drahonic (1402-1403). Wacław IV przejął majątek w roku 1403 i jego zarządcą uczynił rycerza Radzika Kobyłę. Ten został jednak zmuszony do opuszczenia zamku jeszcze tego samego roku, by ochronić mieszkańców Skalicy przed armią Zygmunta. To wojska węgierskiego króla były odpowiedzialne za podpalenie wsi i królewskiej siedziby, która już nigdy potem nie została odbudowana.*

*W grudniu 1403 r. Wacław IV przekazał pozostałości po Skalicy szlachcicowi, Janowi Sokołowi z Lamberka. Ruiny średniowiecznego zamku wraz z fortyfikacjami zostały użyte jako materiał budowlany na kościół św. Jana Nepomucena w roku 1730. Do dziś przetrwały tylko niewielkie fragmenty bramy wjazdowej, murów i fortyfikacji.*
Samopsza

**Samopsza** – średnich rozmiarów wioska położona w Czechach niedaleko Merhojed.

## Wpis z kodeksu

   *Samopsza (Samopše) to mała wioska w dorzeczu Sazawy, niedaleko Ratajów. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z roku 1397. Do 1412 r. wraz z dwoma okolicznymi młynami (młyn Bilin zwany też młynem Barta oraz Budziński) stanowiła majątek klasztoru w Sazawie. Była znana ze swojego rolniczego charakteru i uprawy specjalnego rodzaju pszenicy, nazwanej „samopše-szpalta” (pol. orkisz). Od niej właśnie pochodzi nazwa wioski.*
Markwart z Ulic

**Gerwant z Ulic** (1360/1370 - 27 grudnia 1402 r.) – czeski szlachcic, praski dowódca polowy. Popierał Zygmunta Luksemburczyka w staraniach o koronę czeską, gdyż liczył na łaski i zaszczyty.

Dowodził najemną armią Kumanów, która z rozkazu Zygmunta spaliła Skalicę. Podczas ataku zamordował Marcina na oczach Henryka. Oblegał zamek zajmowany przez pana Radzika Kobyłę. Korzystając z mroków nocy i burzy, Radzik wraz z ludźmi wymknął się niepostrzeżenie z twierdzy i uciekł do Ratajów. Markwart wraz z królem Zygmuntem i Kumanami w pogoni za nimi podeszli pod Talmberk. Pan Dziwisz oświadczył, że Radzik nie porzucałby lepiej bronionego zamku w Skalicy na rzecz słabszego zamku w Talmberku. Ten argument przekonał Luksemburczyka, który nakazał odwrót.

Pan Markwart nie pojawia się więcej w grze, lecz Henryk poprzysiągł, że kiedyś go odnajdzie i zabije, aby pomścić śmierć kowala Marcina i jego żony.
Cat Fortune Teller Vivid Koord

**Cat Fortune Teller Vivid Koord** (ねこうらないしビビッドコーデ) jest to cool typ Koordu od marki Universe Queen. Nie pojawił się jeszcze w anime. Ten Koord przypomina Cat Fortune Teller Fresh Koord.

## Gra

**Cat Fortune Teller Vivid Koord** jest to cool typ Super Rare Koord pochodzi od marki Universe Queen. Po raz pierwszy pojawił się na Vol. 4.
Płatnerz

**Płatnerz** – jedna z profesji w Kingdom Come: Deliverance.

## Wpis z kodeksu

*Średniowieczny płatnerz sporządzał z metalowych płyt lub blach zbroje, czyli kirysy, osłony rąk (naramienniki, nałokietniki itd.), a także nóg (bigwanty), hełmy i rękawice. Rzemieślników, specjalizujących się w produkcji kolczug, nazywano pancernikami, ale w praktyce do wykucia zbroi ciężkiej potrzebni byli obaj i płatnerz, i pancernik. Pod płytową zbroję ubierano kolczugę. Zazwyczaj żołnierz używał tylko częściowego uzbrojenia (kirys, przyłbica, rękawice), ponieważ na posiadanie pełnej zbroi mało kogo było stać. Ozdabiane lub robione na miarę zbroje były przywilejem bogatej szlachty. Płatnerzom pomagali polerowacze, którzy zbroje polerowali.*
Atak na Merchojedy

**Atak na Merchojedy** – zbrojna napaść na Merchojedy mająca miejsce w 1403 roku.

## Przyczyny ataku

Po zniszczeniu obozu bandytów w Przybysławicach przez połączone siły panów Radzika i Dziwisza, Istvan w zemście nakazał natychmiast zaatakować Merchojedy. Chciał w ten sposób nie tylko odpłacić się za Przybysławice, lecz pokazać także, że zniszczenie obozu było dopiero początkiem wojny między nimi.

## Przebieg ataku

Po zmierzchu około dwudziestu bandytów podjechało do Merchojedów od strony lasu. Tu zauważył ich Mojmir, który zaczął krzyczeć, aby ostrzec mieszkańców. Zaalarmowany Melchior nakazał chłopom uzbroić się w widły, siekiery i cepy. Następnie mężczyźni ruszyli do lasu, aby odeprzeć atak. We wsi pozostały kobiety, które również się uzbroiły.

Bandyci byli całkowicie zaskoczeni obrotem sytuacji. Rozpoczęła się walka między nimi a chłopami. W trakcie potyczki jeden z bandytów poważnie ranił młodego Słomę. Inny napastnik został obalony wraz z koniem i upadł na Macieja, łamiąc mu rękę.

Niektórzy bandyci przedarli się do wioski, gdzie próbowali podpalić chałupy, lecz tu zostali odparci przez uzbrojone kobiety.

Napastnik, który wcześniej ranił Mojmira, dostał cepem w głowę od Melchiora i padł nieprzytomny. Pozostali przy życiu bandyci uciekli.

## Skutki ataku

W wyniku starcia w lesie zginęło kilku chłopów i wielu zostało rannych. Od odniesionych ran zmarł Mojmir, a jego ojciec wpadł w szał i zaczął domagać się wydania mu zabójcy syna. Ogłuszony bandyta został zamknięty w stodole Melchiora, gdzie był trzymany w zamknięciu pod strażą.

Po nieudanym napadzie na wieś bandyci powrócili w okolice wioski i zatruli źródło, z którego wodę czerpała cała osada. Następnego dnia w Merchojedach rozpoczęła się zaraza.
Otto z Bergowa

**Otto z Bergowa** – czeski magnat, pan zamku Troski, członek Unii Panów. W przeszłości jego ród był bliskimi doradcami króla Karola IV. Gdy jego syn odsunął magnatów od dworu na rzecz drobnej szlachty, Otto z Bergowa wraz z najbogatszymi możnymi uwięził Wacława IV i zwrócił się do Zygmunta Luksemburczyka.

Pod koniec gry Jan Ptaszek i Henryk wyruszają do Ottona z poselstwem od Hanusza z Lipy, Dziwisza i Radzika Kobyły, aby poznać jego stanowisku w obliczu kolejnego etapu wojny domowej.
Polowanie

**Polowanie** – jedna z czynności w Kingdom Come: Deliverance.

## Wpis z kodeksu

*Polowanie zawsze było źródłem mięsa i futer, głównie dla mniejszej szlachty. Dla arystokracji polowanie dworskie było bardziej przyjemnością, o wiele tańszą rozrywką niż turnieje, a jednocześnie dało podobne emocje. Polowanie stało się ulubionym zajęciem, a pogoń za psami stała się niemal rytuałem. Broń myśliwska była podobna do używanej w bitwie: łuki, kusze, włócznie, sztylety. Psy były używane do śledzenia i ścigania zdobyczy, dopóki wyczerpane zwierzę nie stałwało w ostatniej obronie. Potem nadeszła chwila dla myśliwych (do tej pory tylko podążając za odgłosami ogarów), aby zestrzelić zwierzę strzałą lub włócznią. Dobica na ziemi dokonano mieczem lub sztyletem.*

Sokolnictwo - polowanie na sokoła (pochodzące ze Wschodu) i inne specjalnie wyćwiczone ptaki drapieżne (jastrząb i krogulec) było bardziej modne, pogoń za mężczyznami i kobietami. Uboższym klasom nie wolno było polować w lasach, podlegając surowym karom (z wyjątkiem zająców).
Region Sazawy

Zasięg terytorialny gry koresponduje z terenem południowio-wschodnich Czech, wokół rzeki Sazawy, gzie znajduje się wiele pamiątek historycznych. Do największych zalicza się klasztor w Sazawie oraz zamki w Czeskim Szternberku, Ratajach oraz Skalicy i Talmberku, gdzie do dzisiaj zachowały się tylko ich ruiny.

## Wpis z kodeksu

*Zasięg terytorialny gry KCD koresponduje z terenem południo-wschodnich Czech, wokół rzeki Sazawy, gdzie znajduje się wiele pamiątek historycznych. Do największych zalicza się klasztor w Sazawie oraz zamki w Czeskim Szternberku, Ratajach oraz Skalicy i Talmberku, gdzie do dzisiaj zachowały się tylko ich ruiny.*

Niektóre źródła podają, że wydobywanie srebra zaczęło się w okolicach Skalicy już w XII w., czyli w tym samym czasie, kiedy zbudowano nieopodal znajdujący się kościół św. Jakuba Większego w Równej. Inna teoria głosi, że srebro zaczęto wydobywać na przełomie XIII i XIV w. wraz z powstaniem klasztoru w Sazawie. Od tego momentu ludzie nazywali to miejsce „wzgórzem Świętego Prokopa” lub „Srebrną Skalicą”. Skalicki herb składał się z niebieskiej tarczy z postacią górnika w ubraniu roboczym obrabiającego skałę dwoma młotkami.

Przez długi czas, teren ciągnący się wzdłuż rzeki Sazawy należał do sazawskiego klasztoru. Po śmierci Wacława IV, w czasie wojen husyckich (1419-1434), husyci zniszczyli klasztor i wydobywanie rud srebra zostało wstrzymane. Dopiero w XVIII w. austriacka cesarzowa Maria Teresa przyznała miastu status wolnego miasta górniczego o nazwie „Skalica ze Srebrnych Wzgórz” i nagrodziła górników czterema kopalniami. Z jednej mogli pozyskiwać oni srebro wyłącznie na użytek miasta, a bogactwo z pozostałych trzech kopalni trafiało do skarbca cesarzowej.

W XIX wieku, z powodu niesnasek pomiędzy prywatnymi właścicielami, kopalnie zostały opuszczone, a wydobycie srebra zakończono. Dzisiaj szyby kopalniane (zwłaszcza dwa w kierunku na Hradová Střímelnice) są źródłem wody pitnej dla miasta i dwa z nich mają służyć jako schrony. Lokalizacja pozostałych pozostaje nieznana.
Rudzielec

**Rudzielec** – stajenny z Neuhofu.

W noc napadu na stadninę wstał za potrzebą i poszedł na tył gospodarstwa. Usłyszał głosy kilku osób, które przez płot weszły na teren stadniny. Rudzielec bał się, że go zabiją, więc ukrył się w krzakach. Podejrzewał, że to zwykli złodzieje, którzy przyszli coś ukraść i nikomu nie zrobią krzywdy. Wyszedł z kryjówki, gdy stajnia zaczęła płonąć. Zobaczyli go wtedy uciekający bandyci, a w jednym z nich Rudzielec rozpoznał Lubosza. Wskazał na niego palcem i krzyknął "Znam cię!". Kuternoga oraz Gienek zaczęli go gonić. Pierwszy stajennego dopadł Śmierdziel, którzy powalił go na ziemię. Rudzielec uderzył go swoją kopystką w głowę i odepchnął. Lubosz z mieczem pochylił się nad stajennym, lecz darował mu życie, zabrał kopystkę i kazał uciekać. Następnie bandyci uciekli.

Po napadzie i rozpoczęciu śledztwa przez kapitana Bernarda, Rudzielec obawiał się, że bandyci wrócą po niego. Uciekł ze stajni do zaprzyjaźnionych węglarzy, którzy ukryli go w leśnej chacie. W końcu stajennego odnalazł Henryk, który wyciągnął z niego wszelkie potrzebne informacje. Następnie Rudzielec poprosił Henryka, aby zapytał w Neuhofie, czy wciąż jest mile widziany w stajni. Na miejscu okazało się, że pracownicy stadniny wzięli ucieczkę Rudzielca jako dowód, że był on zamieszany w napad i to on był jego faktycznym celem. Henryk mógł przekonać właścicielkę stajni, że zagrożenie minęło albo przyznać jej rację, że Rudzielec nie może wrócić do Neuhofu, bo nadal mogą przyjść po niego bandyci, więc chłopak powinien ułożyć sobie życie gdzieś indziej.
Podbój Kuttenberga

*W grudniu 1402 r., gdy Wacław IV był więziony we Wiedniu, Zygmunt zaatakował Kuttenberg (Kutną Horę), który na początku następnego roku przejął i splądrował. Było to miasto lojalne wobec czeskiego króla, bronione z ogromnym poświęceniem przez swoich górników. Kiedy ci w końcu się poddali, zostali zapędzeni do obozu Zygmunta pod Kolinem. Następnie zmuszono ich do klęczenia przed nim w błocie, w poniżającym akcie błagalnym. Oprócz tego musieli zapłacić ogromne reparacje, a okolice miasta zostały splądrowane przez węgierskich żołnierzy.*

*W skarbcu w Kuttenbergu znajdowały się nie tylko pieniądze, ale także klejnoty, złoto i srebro. Z późniejszym szacunków Wacława wynikało, że bogactwa zajęte przez Zygmunta były równe, ówczesnemu milionowi dukatów w złocie.*
Neuhof

**Neuhof** był wielką osadą zajmującą się hodowlą koni, należącą do Hanusza z Lipy, władcy Rataj i zarządzaną przez jednego z jego wasali, Smila.

W 1403 roku Stajnie zostały zaatakowane przez bandę bandytów prowadzonych przez Runta: Większość koni i robotników zginęło podczas ataku. Następnego dnia Pan Hanusz wysłał tam oddział dowodzony przez kapitana Bernarda, by zbadał sprawę.

## Wpis z kodeksu

   *Neuhof nad Sazawą był według kronik dworem szlacheckim, który uległ zniszczeniu podczas wielkiej powodzi. Na jego miejscu powstało istniejące do dzisiaj miasteczko Nowe Dwory.*
Piekarz

Jedna z profesji.

## Wpis z kodeksu

*Chociaż na wsi chleb i podpłomyki potrafili piec wszyscy, to w większych miastach i na dworach pracowali piekarze-rzemieślnicy. Początkowo piekarzem właściwie nazywano nie tego, kto piekł, ale tego, kto nosił pieczywo na targowisko. Z biegiem czasu piekarze się wyspecjalizowali i uzyskali status cechu, co jednak prowadziło do sporów o prawa, ponieważ nie podobało im się, że pieczywo i chleb sprzedają na targowiskach również wieśniacy nie należący do cechu. Później jednak sprawę uregulowano i sprzedaż chleba na targowiskach przeszła pod zarząd cechów.*

*Jakość pieczywa kontrolowali radni miejscy, bądź miejski kontroler. Jeśli mąka była złej jakości, nie podobał im się kolor pieczywa lub piekarz oszukiwał na jego wadze, nakładano grzywnę. Jeśli się to powtórzyło, był wyrzucany z cechu i poddawany ciężkim karom cielesnym. Ponoć sam król Wacław chodził na miejskie targowisko i kontrolował jakość praskiego pieczywa, a nieuczciwych piekarzy karał publicznym podtapianiem w Wełtawie.*

*Piekarze często mieli własne młyny, jednak w ten sposób wchodzili w konflikt interesów z młynarzami.*
Złoty Wiek Karola IV

*Kiedy młody syn Jana Luksemburskiego, Karol, odziedziczył tytuł margrabiego Moraw, a następnie również tron czeski, rozpoczął proces nie tylko ekonomicznego, ale i kulturalnego rozwoju swego królestwa. Okres ten nazywany jest obecnie w historii Czech„Złotym Wiekiem”.*

*W roku 1348 Karol założył jeden z najstarszych uniwersytetów w Europie. Wiele miast, miasteczek i zamków uzyskało nowe fortyfikacje, rozbudowano infrastrukturę, zbudowano nowe mosty i kościoły.*

*By wzmocnić swą pozycję w Europie, wykorzystywał politykę małżeńską i połączył swoją rodzinę z prominentnymi rodami w sąsiednich krajach. Miał również wpływ na obsadzanie urzędów kościelnych. Dzięki silnym rządom i polityce opartej na zawieraniu sojuszy potrafił utrzymać w Europie pokój.*

*Karol był wykształconym monarchą, interesującym się sztuką, co znalazło swoje odbicie w architekturze miast, zwłaszcza Pragi. To tu za jego rządów wybudowano wiele nowych domów, kościołów (w tym Katedrę św. Wita) i murów obronnych.*
Łaziebnik

Jedna z profesji.

## Wpis z kodeksu

*W średniowieczu miejsca, gdzie można był się umyć nie wyglądały tak, jak dzisiejsze łazienki i nie stanowiły osobnego pomieszczenia w domu czy zamku. Na obszarach, na których występowała konieczność zaspokajania podstawowych potrzeb higienicznych budowano łaźnie miejskie. Już w XII w. w Europie Środkowej znajdowały się prawie w każdym miasteczku. Nierzadko miasta miały nawet trzy albo cztery budynki tego typu. Ludzie mieli tu do dyspozycji gorącą wodę i chętnie oddawali się gorącym lub parowym kąpielom. W tamtych czasach parę wytwarzano przy pomocy rozgrzanego żelaza lub gorących kamieni, które polewano wodą. O czystość całego ciała i rozrywkę dbały łaziebne i łaziebnicy. Kąpieli zażywano w zbiornikach kąpielowych, drewnianych kadziach i wannach ściśniętych obręczami.*

*W Czechach łaźnie kąpielowe były znane już we wczesnym średniowieczu, od kiedy stopniowo ich przybywało. W Pradze w drugiej połowie XIV w. istniało 47 łaźni publicznych, a w XV w. łaźnie regularnie odwiedzali nie tylko bogacze, ale też ludzie z warstw uboższych. Tu i ówdzie nawet wydawano zarządzenie nakazujące łaziebnikom, raz na kwartał otworzyć swe przybytki dla biedoty oraz żaków. Łaźnie zazwyczaj należały do gminy, która je dzierżawiła łaziebnym. Oprócz publicznych istniały też łaźnie prywatne, w domach szlachty lub bogatych mieszczan.*

*W XIII i XIV w. nierozłącznym procederem związanym z łaźniami była prostytucja. Zwłaszcza w XIII w. niemal nie było tego typu przybytku, który by nie oferował również usług seksualnych. W bogatszych łaźniach miejskich czasami pracowali też aptekarze, masażyści, palacze i sprzątacze. Na wsiach wszystkie te zajęcia musiał wykonywać sam łaziebny.*
Umiejętności

**Umiejętności** określają zdolność gracza do postępu w Kingdom Come: Deliverance. Umiejętności trzeba wyrównywać, a robi się to za pomocą nich. Im bardziej umiejętność jest używana, tym bardziej sprawna staje się postać. Umiejętności postaci można uzyskać w zakładce Gracz (P). Umiejętności walki znajdują się w zakładce podrzędnej, a Umiejętności odnoszą się do umiejętności "innych" lub niezwiązanych z walką. Umiejętności są wymienione według punktów kontrolnych, bieżący poziom i poziom postępu.

## Pojedynek

* **Działania wojenne** – zwiększa ogólną biegłość gracza w walce ze wszystkimi rodzajami broni lub bez broni.
* **Obrona** – sprawia, że gracza się trudniej ranni, co w efekcie zwiększa jego punkty pancerza.
* **Topór** – sprawia, że gracze są bardziej biegli w używaniu Topora i skutecznie zwiększają swoje umiejętności w posługiwaniu się nim.
* **Łuk** – sprawia, że gracze są bardziej biegli w używaniu Łuku oraz strzał i skutecznie zwiększają swoje umiejętności w posługiwaniu się nimi.
* **Maczuga** – sprawia, że gracze są bardziej biegli w używaniu Maczugi i skutecznie zwiększają swoje umiejętności w posługiwaniu się nią.
* **Miecz** – sprawia, że gracze są bardziej biegli w używaniu Miecza i skutecznie zwiększają swoje umiejętności w posługiwaniu się nim.
* **Nieuzbrojony** – sprawia, że gracze są bardziej biegli w walce na pięści oraz w zwiększaniu obrażeń, które powodują.

## Pozostałe

* **Alchemia** – sprawia, że mikstury są łatwiejsze do stworzenia. Redukuje również czas i wymagania ich tworzenia, co pozwala graczom próbować tworzyć bardziej skomplikowane mikstury.
* **Picie** – sprawia, że gracz jest bardziej odporny na działanie alkoholi.
* **Ziołolecznictwo** – pozwala graczowi zebrać więcej ziół za jednym zamachem.
* **Jeździectwo** – pozwala graczom nauczyć się większej kontroli nad swoim koniem, skutecznie zwiększając statystyki konia.
* **Polowanie** – zwiększenie tej umiejętności zwiększa również ilość mięsa i innych materiałów uzyskanych podczas zabójstwa.
* **Otwieranie zamka** – sprawia, że graczom łatwiej jest otworzyć bramę lub drzwi.
* **Konserwacja** – umożliwia graczom naprawę własnej broni na Kamieniu Szklifierskim. Postęp w tej umiejętności pozwala graczowi szybciej i łatwiej załatwiać sprawy.
* **Kradzieże kieszonkowe** – sprawia, że graczowi łatwiej jest okraść ludzi na ulicy.
* **Czytanie** – Henryk nie potrafi czytać, ale ta umiejętność pozwoli mu nauczyć się z czasem. Zwiększenie tej umiejętności sprawia, że czytanie jest łatwiejsze i szybsze.
* **Ukrycie** – pozwala graczom uniknąć wykrycia poprzez obniżenie ich żywotności na innych.
Garbarz

**Garbarz** – jedna z profesji w Kingdom Come: Deliverance.

## Wpis z kodeksu

*Garbarz był rzemieślnikiem, który zajmował się wyprawianiem skór zwierzęcych. Gdy je odpowiednio przygotował, sprzedawał je rymarzom i innym rękodzielnikom, którzy sporządzali z nich odzież, wory lub sakwy.*

*Nie była to przyjemna praca, ponieważ skóry należało szybko pozbawić tłuszczu i zakonserwować, by zapobiec ich zepsuciu. Dokonywano tego poprzez namaczanie skór w moczu. Z powodu rozchodzącego się odoru garbarze osiadali na peryferiach miast i należeli do tej samej pogardzanej grupy społecznej co kaci, hycle czy prostytutki.*

*By uzyskać surowiec nadający się na buty lub odzież, po zdjęciu skóry ze zwierzęcia, należało ją najpierw namoczyć, tym razem w wodzie. Gdy zmiękła, długim tępym nożem pozbawiano ją resztek tłuszczu i mięsa. By pozbyć się sierści, moczono ją w wapiennej wodzie lub posypywano gaszonym wapnem i golono. Następnie skóry garbowano używając ałunu, łoju lub garbników (wyrabianych przez garbarza) z dębu, buku lub innej kory. Podczas całego, długiego procesu skóra miękła, przestawała się rozkładać i często zmieniała kolor. Na koniec, wkładano ją do kadzi wypełnionych moczem. Potem suszono, czasami lakierowano, malowano i polerowano.*
Zbójnik

Zbójnik, **włamywacz**, **przestępca** lub **kieszonkowiec**. Jedna z profesji.

## Wpis z kodeksu

*Drobne kradzieże i rabunki najczęściej zdarzały się w zatłoczonych miejscach, w karczmach czy na drogach, gdzie było wielu kupców, furmanów i pielgrzymów. Kradzione przedmioty sprzedawano w innych karczmach. Złodziejstwo było i nazwiska parających się tym „rzemiosłem” znano w okolicy, oczywiście o ile dostatecznie długo udawało im się uciekać przed sprawiedliwością.*
Henryk III z Rożemberka

**Henryk III z Rożemberka** (1361 - 28 lipca 1412) – czeski magnat, pan na górnym zamku w Czeskim Krumlowie, członek Unii Panów, praski burgrabia w latach 1396-1398 oraz 1400-1404, egzekutor w latach 1389-1409. Był jedynym synem Oldrzycha z Rożmberka.

Razem z innymi możnymi brał udział w uwięzieniu Wacława IV w roku 1394 i ponownie w roku 1402. Jako stronnik Zygmunta Luksemburskiego pozostawał w konflikcie z Radzikiem Kobyłą. Jednym z ludzi, którzy brali udział w sporze po stronie Henryka był Ulryk.

W trakcie wydarzeń z gry Henryk wysłał Ulryka, aby ten pozostając incognito odnalazł osoby zamieszane w proces fałszowania pieniędzy i zabił wszystkich bez wyjątku. Miał zadbać, aby żaden ze sprawców nie trafił żywy w obce ręce, a zwłaszcza w ręce pana Radzika. Gdy Henryk poznał szczegóły misji Ulryka oraz tożsamość jego pana, Ulryk przyznał, że musi uciekać i się ukrywać, gdyż teraz czeka go śmierć z ręki jego okrutnego pana.
Pszczelarz

**Pszczelarz** – jedna z profesji w Kingdom Come: Deliverance.

## Wpis z kodeksu

*W średniowieczu pszczelarstwo było podzielone w zależności od tego, jak uzyskiwano miód, z lasu czy w przydomowej pasiece. Domowi pszczelarze byli nazywani bartnikami, od słowa barć, czyli dziupli w drzewie. Bartnicy trzymali pszczoły w dziurach w drzewach lub wiklinowych koszach i nie podlegali żadnym ograniczeniom. Natomiast pszczelarze leśni, trzymający kolonie pszczół „na wolności” zorganizowali się w stowarzyszenie podobne do cechu i płacili opłatę właścicielowi lasu za każdą kolonię pszczół, którą brali pod opiekę.

Wosk pszczeli był głównym surowcem do produkcji świec, dopóki nie wynaleziono sztucznego wosku (parafiny). Miodu używano jako środka słodzącego, który fermentowano, by uzyskać miód pitny.*
Antek Wierzba

**Antek Wierzba** – stary mieszkaniec wsi Merchojedy, mąż Henryki.

Gdy w wiosce wybuchła zaraza, Antek dostał wysokiej gorączki i skarżył się na silne bóle brzucha. Mówił, że czuje się jakby ktoś napchał mu kamieni do trzewi. Był pierwszym, który zmarł po rozpoczęciu się epidemii, lecz ze względu na wiek Antka mieszkańcy nie byli pewni, czy przyczyną śmierci była choroba, czy jego wiek. Gdy do wsi przybył Henryk, żona Wierzby obiecała mu, że opowie wszystko, co wie o zarazie, jeśli Henryk pochowa jej męża pod drzewem w ogrodzie za domem.
Kradzieże kieszonkowe

**Kradzieże kieszonkowe** – umiejętność niezwiązana z walką w Kingdom Come: Deliverance. Celem tej umiejętności jest umożliwienie graczowi kradzieży przedmiotów od niczego nie podejrzewających ofiar. Zwiększenie tej umiejętności obniży szansę na złapanie, co może skutkować pójściem do więzienia i/ lub zapłaceniem grzywny. Gracz będzie musiał również użyć umiejętności Podstęp, aby podkradać się do swoich ofiar.

Peshek, młynarz niedaleko Rattay, może nauczyć Henryka, jak zostać kieszonkowcem.