Arkay

The Elder Scrolls IV: Oblivion

The Elder Scrolls V: Skyrim

The Elder Scrolls Online

The Elder Scrolls Adventures: Redguard

"*Czcij ziemię, jej stworzenia, i duchy, żywe i umarłe. Strzeż i doglądaj owoców śmiertelnego świata, i nie bezcześć duchów zmarłych.*"

 ―Dziesięć przykazań Dziewięciu Bóstw

**Arkay** (lub też **Ark'ay** lub **Ar'Kay**), zwany **Władcą Koła Życia**,**Bogiem Narodzin i Śmierci**, **Bogiem Życia i Śmierci**, **Bogiem Cyklu Życia i Śmierci** oraz **Bogiem Śmiertelników** a przez Lamae Bal **Arkayem Porzucającym**- jedno z Ośmiu/Dziewięciu Bóstw, bóg pochówków i związanych z nimi obrzędów, czasami też wiąże się go z porami roku. Jego symbolem jest okrągły spleciony czarno-biały sznur, który nie ma początku, ani końca, czasem występujący w formie dwóch przeplatających się kwadratów. Kapliczki Arkaya ponadto mają wyrzeźbioną kulę między złączonymi kwadratami.

## Mitologia

Arkay, podobnie jak reszta Et'Ada, powstał w Erze Świtu dzięki oddziaływaniu na siebie energii Anu i Padomaya, oraz dzięki Akatoshowi, pierwszemu et'Ada,  który nadał mu formę. Wszystko zmieniło się w momencie przybycia Lorkhana, który przekonał (albo podstępem zmusił) Pierwotne Duchy do stworzenia Krainy Śmiertelnych. Wielu et'ada dołączyło do tworzenia, a ci co się wycofali nazywa się dziś Daedrami, zamieszkującymi obecnie królestwa Otchłani. Niestety, proces tworzenia sprawił że Duchy straciły dużą swojej mocy, wiążąc się z Kośćmi Ziemi.Niektóre straciły jej tak dużo że poniosły śmierć, inne, jak Magnus, zdołały wycofać się w ostatniej chwili. Ocalałe bóstwa osądziły Lorkhana w Adamantowej Wieży, a potem wycofali się z Nirn, zajmując swoje miejsce w Mundus, od tej pory pozostając widoczni dla śmiertelników jako odległe planety. Według niektórych, Arkay jest synem samego Akatosha i że nie istniał przed stworzeniem świata przez innych bogów.

Według *Anuady*, Arkay, podobnie jak reszta Aedr(bóstw) powstali z wymieszanej krwi Anu i Padomaya, dzięki czemu byli w stanie czynić zarówno dobro jak i zło. Dla porównania, deadry powstały z krwi Padomaya, przez co są w stanie czynić tylko zło.

Według pewnej legendy Arkay był niegdyś zwykłym śmiertelnikiem - sklepikarzem o niezwykłej pasji do wiedzy. Pewnego dnia natknął się na księgę, która rzekomo dotyczyła tajemnic życia, śmierci i celu istnienia. Bezskutecznie próbował zrozumieć przekaz autora, poświęcając każdy inny aspekt swojego życia, w tym przyjaciół, rodzinę i sklep. Gdy był już blisko zrozumienia, dopadła go zaraza która doprowadziła go na skraj śmierci. Zdesperowany Ark'ay zaczął modlić się do bogini Mary, błagając ją o więcej czasu na zbadanie księgi. Mara będąca pod wrażeniem uporu śmiertelnika dała mu wybór: albo zaakceptuje swoją śmierć, albo stanie się bogiem razem z nimi, ale jako bóg śmierci i narodzin. Arkay wybrał drugą opcję.

Planeta która reprezentuje Arkaya (będącą jednocześnie jego strefą oraz nim samym)nazywa się Arkay zwaną również RKHET lub Okiem Złodzieja. Jest jedną z Planet Dominujących w Mundus i według Dwemerów jest jednym z ośmiu istniejących światów oraz sprawuje pieczę nad konstelacją Złodzieja.

Przez długi czas planeta Arkay była jedynym światem wokół którego nie krąży żadne inne ciało niebieskie. Wszystko zmieniło się w czasie Wypaczenia na Zachodzie kiedy Król Robaków, Mannimarco osiągnął apoteozę tworząc własny świat, Księżyc Nekromanty który co osiem dni zasłania Arkaya, świecąc fioletowym światłem zwanym Cień Ożywieńca. W różnych miejscach w Tamriel stawia się specjalne ołtarze, dzięki którym Nekromanci są w stanie zmieniać zwykłe klejnoty dusz w czarne. Jeden z nich znajdował się w pobliżu Mrocznej Szczeliny w 3E 433.

Pieśń Shezarra

Według Pieśni, Arkay, tak jak reszta aedr stworzył świat z części samego siebie. Dla bogów było to bardzo bolesne i sprawiło, że aedry utraciły swą młodość, siłę i moc, które miały od początku czasów.

Niektóre aedry były rozczarowane i rozgoryczone swoja stratą. Czuły gniew wobec Shezarra(Lorkhana) i wobec swoich stworzeń, gdyż uważały, że zostały oszukane. Te aedry, Bogowie Aldmerów, na czele których stał Auri-El, czuły odrazę do swoich osłabionych wersji i do tego, co stworzyły.

Z kolei inne aedry spojrzały na swe stworzenie i były zadowolone. Te aedry, Bogowie Ludzi i Zwierząt, na czele których stał Akatosh, chwaliły i otaczały uwielbieniem swoich podopiecznych, Rasy Śmiertelne. Postanowili nauczyć Rasy śmiertelne dobrego życia, honoru oraz miłości.

## Kult

"*Bez narodzin nie ma życia, bez śmierci jest tylko zastój. Taka jest prawda Arkaya*"

 ―Runil, kapłan Arkaya w Falkret

Po zwycięstwie ludzi w Rebelii Alesjańskiej , w nowo założonym państwie Alessi pojawił się problem - okoliczni Nede w większości czcili elfie bóstwa i nie byli gotowi porzucić swojej wiary. Z kolei jej sojusznicy, Nordowie, nie mieli zamiaru oddawać czci elfim bogom ze względu na ich zatargi z merami w przeszłości. Z drugiej strony, cesarzowa Alessia nie mogła zmusić swoich poddanych do powrotu do panteonu Nordów, gdyż groziło to kolejną rewolucją. Z tego względu poczynione zostały ustępstwa i Alessia stworzyła nową religię - Osiem Bóstw: starannie dobraną kombinację obu panteonów: Nordów i Aldmerów. Cesarski Arkay jest według jednej z wersji połączeniem aldmerskiego Xarxesa i atmorańskiego Orkeya. Mimo to oficjalny dogmat Kościoła mówi że bóstwo istniało od początku i zostało zaprezentowane poddanym przez samą Alessię.

### Kult Tamriel

Domeną Arkaya jest życie oraz śmierć. Jest bogiem pochówków i związanych z nimi obrzędów, czasami też wiąże się go z porami roku a sam cykl życia i śmierci nazywa się potocznie Arkayskim Cyklem. Prawo Arkaya nakazuje czcić ziemię, owoce które wydaje, wszelkie duchy, żywe i umarłe, oraz by nie bezcześcić duchów zmarłych. Kapłani Arkaya we wszelkich kulturach odpowiedzialni są za przygotowanie zwłok do pochówku, odprawianie nabożeństw, sprawowanie pieczy nad katakumbami i cmentarzami, a czasem pocieszają pogrążonych w żałobie. Kapłani twierdzą że Arkay jest tym który sprowadza na ten świat każdą śmiertelną duszę, a kiedy nadejdzie czas, kończy ich cykl życia ale nawet po jego zakończeniu czuwa nad ciałami umarłych podczas ich ostatniej podróży. Podobno każdy po śmierci staje właśnie przed obliczem Arkaya i to właśnie on prowadzi ich do zaświatów.

Rodzinom pogrążonym w żałobie często wręcza się kamienne talizmany zwany Zamkniętym Okiem Arkaya. Wygrawerowane jest na nim zamknięte oko oznaczające wieczny spoczynek.

Głównym wrogiem Arkaya i jego wyznawców są przede wszystkim nekromanci oraz czciciele Daedr którzy lubują się w manipulowaniu duszami i ciałami śmiertelników. Zwolennicy Arkaya postrzegają każde przerwanie migracji duszy jako zło, którego nie można tolerować, co dotyczy również łapania dusz w kryształy, dlatego starają się zwalczać nieumarłych oraz wszystkie możliwe praktyki nekromancji. By wspomóc swoim wyznawców Arkay podarował im Trzy Uświęcenia:

- Łaska Arkaya- kapłani obdarzają dziecko z chwilą narodzin, aby dusza była bezpieczna i uniemożliwia wykorzystania dusz  właścicieli bez ich zgody. Łaska działa dopóki dziecko będzie na tyle duże, by móc mieć własną wolę.

- Błogosławieństwo Arkaya - kapłani obdarzają je umierającym, aby zapobiec porywaniu i wykorzystywania ich dusz w niekorzystnym celu.

- Prawo Arkaya - kapłani  uświęcają nim zmarłych, że ich cielesne formy aby nikt nie mógł porwać i wykorzystać ich ciała w niekorzystnym celu jak np. ożywianie.

Zakon Arkaya naucza się walki toporem oraz sztyletami, zabijania z ukrycia i jak efektywnie zadawać ciosy, jak się wspinać po stromych zboczach i murach, medycyny jak rzucać czary zniszczenia oraz przywracania, a także języka Daedr. Ich siedziby posiadają najlepsze księgozbiory w Tamriel a także goszczą w swoich progach wielu mędrców. Kapłanów Arkaya nazywa się Arkayanami. Zbrojną ręką Zakonu są Rycerze Cyklu.

### Cyrodill

Arkay jest częścią Ośmiu i później Dziewięciu Bóstw. Kaplica Arkaya wybudowana została w Cheydinhal i stoi tam już od przynajmniej Drugiej Ery. Przed kaplicą stoi pomnik samego Arkaya, który prawdopodobnie wybudowano po Wojnie Przymierzy. Taki sam pomnik stoi również w Cesarskim Mieście, w Arboretum.

W 2E 582 podczas Zlania Płaszczyzn, siły Molag Bala opanowały Cesarskie Miasto. Ostatni bastion obronny stał w Dzielnicy Szlachty gdzie broniło się ostatnich ośmiu żołnierzy, którzy dzięki Starożytnemu Zwojowi stali się nieśmiertelni. Arrianus Capius reprezentował w tej walce Arkaya.

W ostatnim roku Trzeciej Ery w Cyrodiil stały trzy kapliczki: na południowy zachód od Skingradu i na południe od Silorn, w pobliżu granicy z Elsweyr, na północ od Anvil, na północ od Złotej Drogi i nieco na południowy wschód od Ponurej Kopalni oraz na południowy zachód od Skingradu, na południowy wschód od Obozu Grubego Szczura.

### Wysoka Skała i archipelag Systress

W Trzeciej Erze w Wysokiej Skale znajdowało się kilka siedzib Zakonu Arkaya. Jest bogiem opiekuńczym Shagory oraz jest bardzo ceniony w rejonie Wzgórz Ilessańskich.

### Atmora i Skyrim

Dawni Atmoranie czcili bóstwo zwane Orkeyem łączącym w sobie aspekty Maulocha i współczesnego Arkaya. Według Teorii Arkajskiej Zbieżności Sudulusa, jest z założenia połączeniem aspektów elfiego bóstwa Xarxesa z aspektami Atmorańskiego Orkeya. U Atmoran Orkey był Bogiem Śmierci a jego kapłani czuwali nad Halami Umarłych. Początkowo był czczony jak bóstwo totemiczne pod postacią węża, dopiero później przekształcił się w bóstwo jakie znamy dziś oraz będąc częścią tzw. Bogów Testujących których nie czczono, a wręcz starano się chronić przed nimi. Z czasem jego kult został zastąpiony cesarskim odpowiednikiem aż w Czwartej Erze miał swoje kapliczki już w całym Skyrim, w tym Świątyni Bóstw w Samotni. Arkay i jego kapłani pełnią teraz rolę strażników Sal Umarłych i odpowiadają za wszelkie procedury pogrzebowe, stając się przy tym o wiele troskliwsi na żałobników w przeciwieństwie do swoich poprzedników.

### Hammerfell

Redgardzi są podzieleni na dwie grupy: Koroni i Przodkowie. Koroni oddają cześć starym Yokudańskim bogom, natomiast Przodkowie przyjęli część wierzeń i kultury Cesarstwa. Yokudański Tu'whacca podobno pełnił te same funkcje co Orkey u Atmoran czy Xarxes u Aldmerów.

Sam Kult Arkaya jest w Hammerfell bardzo silny a zmarli niemal zawsze traktowani są zgodnie z Prawem Arkaya. Wyjątki czyni się po dużych bitwach i na odległych terenach, gdzie śmierć ma miejsce z dala od kapłanów i świątyń. Dawniej niektórzy badacze łączyły Arkaya z yokudańską boginią Morwhą, chociaż nie wiadomo, czy nie było to po prostu błędem naukowym.

W Trzeciej Erze Arkay był bogiem opiekuńczym Strażnicy oraz był bardzo szanowany w rejonie Gór Smoczego Ogona i Orsinium.

### Morrowind

W Trzeciej Erze wiara w Arkaya i inne Bóstwa skupia się wokół cesarskich fortów oraz miast takich jak Ebonheart i Pelagiad. Kaplice znajdują się też w Dzielnicy Przybyszów w mieście Vivek a także w Pałac Królewski w Twierdzy Smutku. Bardzo niewielu Dunmerów oddaje cześć Dziewięciu Bóstwom, gdyż religią dominującą w prowincji Morrowind jest Świątynia Trójcy.

W latach 3E 415-430 po upadku Trójcy, Kult Tamriel zaczął rozszerzać swoje wpływy w prowincji. Z czasem Dziewięć Bóstw stało się religią dominującą na terenach Rodu Hlaalu i na wyspie Vvardenfell. Nie wiadomo na ile kult przetrwał po Czerwonym Roku.

### Czarne Mokradła

Kult Arkaya nie jest zbyt popularny w tym rejonie gdyż w większości zamieszkujących te tereny Argonianie nie czczą żadnego z bogów ludzi ani elfów. Wyjątek to ci Saxhleel którzy w pełni zasymilowali się z kulturą i wpływami Cesarstwa oraz zamieszkujący te tereny ludzie.

### Wyspy Summerset

Arkay nie jest z reguły czczony przez elfy a Prawo Arkaya nie jest praktykowane przy grzebaniu zmarłych. W tych rejonach czci się głównie Xarxesa, który rejestruje historie życia wszystkich ras Aldmerów a jego kult jest starszy od kultu Arkaya. Jednakowoż zdarzają się wysokie elfy którzy odchodzą od starych praktyk i nawracają się na Boga Narodzin.

### Puszcza Valen

Bosmerzy nieszczególnie przestrzegają rytuałów Arkaya, a niektóre prymitywniejsze plemiona dokonują rytualnego kanibalizmu zamiast pochówku. Mimo to, wciąż jest traktowany jako bóg pochówków. Występuje w swojej nieskazitelnej formie, i jest przywoływany podczas rozwiązywania spraw odnośnie naruszeń Zielonego Paktu.

### Pogranicze

W Czwartej Erze, prawdopodobnie na wskutek imperializacji i działań Kultu Tamriel, niektórzy Ludzie z Pogranicza zaczęli oddawać cześć Ośmiu Bóstwom.

## Święci

* Ellenica - Bretońska kapłanka, będąca właścicielką słynnego modlitewnika która później stał się znaczącą relikwią.
* Errandil - Wysoki Elf i Żyjący Święty Arkaya z Trzeciej Ery. Za swojego życia niezmordowanie prowadził krucjatę przeciwko praktyce nekromancji w gildii magów i Cesarskiej Akademii Wojskowej.
* Marben - kapłan Arkaya. Jego kość palca była ważną relikwią w Drugiej Erze.
* Octavien - Bretoński kapłan Arkaya. Został zabity przez wyznawców Daedr. Fragment kosy którą go zabito stała się później znaczącą relikwią.

## Artefakty

### Miecz Krzyżowca

Miecz, został stworzony przez Arkaya we wczesnej Pierwszej Erze i podarowany Pelinalowi Białorękiemu, aby mógł pokonać i wygnać Umarila Nieopierzonego, króla czarnoksiężnika Ayleidów. Pelinal zwyciężył, lecz sam wkrótce potem zginął, a Relikwie Krzyżowca zostały rozproszone i utracone na tysiące lat. Został później odkryty przez Sir Bericha Vlindrel, jednego z oryginalnych Rycerze Dziewięciorga, który używał go podczas Wojny o Czerwony Diament. Kiedy rycerz zmarł, został pochowany razem z orężem w jego rodzinnym grobowcu w Jaskini Underpall. Niestety, szlachcic przed śmiercią przeklął swój oręż tak że po jego dotknięciu zabierał użytkownikowi całą moc magiczną. Miecz został odzyskany w 3E 433 przez Bohatera Kvatch który zanióśł Miecz do Cheydinhal w celu zdjęcia klątwy.

Artefakt sprawiał że przeciwnicy po otrzymaniu ciosu dostawali dodatkowe obrażenia od świętego płomienia a ich zapasy magii zostawały zmniejszone.

### Uświęcona Tarcza Lady Garick

Uświęcona Tarcza Lady Garick to tarcza należąca do Lady Joslin Garick, rycerki która brała udział w wyprawie Floty Wszystkich Flag na wyspy Thras. Mówi się że jej tarcza została pobłogosławiona krwią samego Arkaya. Mówi się że użytkownikowi tarczy nie mogła stać się żadna krzywda. Wiele lat później tarcza stała się celem tzw. Prób Wartości gdzie tylko godni mogli ją nosić dla siebie.

## Ciekawostki

* Arkay został nazwany na cześć jednego z deweloperów, R. K. Deutsch'a.
* Rzemień Arkaya to niewielki kaktus rosnący w Anequinie. Posiada wspaniałe właściwości lecznicze.

## Galeria

Emblemat ArkayaKaplica Arkaya w CheydinhalBaner Arkay (Skyrim)Symbol ArkayaEmblematy Świątyni ArkayaWitraż Arkaya (ESO)Kaplica Arkaya (Redguard)Baner Arkaya (Morrowind)Witraż ArkayaKapliczka Arkaya (Skyrim)Posąg Arkaya (Oblivion)Posąg Arkaya (ESO)Kapliczka Arkaya (ESO)
## Przypisy

1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Ark'ay, the God of Birth and Death - Mymophonus the scribe
2. ↑ Błąd Talosa - Leonora Venatus
3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 The Consecrations of Arkay - Punctilius Tyrus
4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Dialog z Andurs w The Elder Scrolls V: Skyrim
5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Różne wyznania... - Brat Michael Karkuxor
6. ↑ Dialog z Lamae Bal w The Elder Scrolls Online
7. ↑ The Elder Scrolls Adventures: Redguard
8. ↑ 8,0 8,1 The Elder Scrolls III: Morrowind
9. ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 9,6 9,7 9,8 The Elder Scrolls IV: Oblivion
10. ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 The Elder Scrolls II: Daggerfall
11. ↑ 11,0 11,1 11,2 The Elder Scrolls V: Skyrim
12. ↑ 12,0 12,1 12,2 The Elder Scrolls Online
13. ↑ Aedry i Daedry
14. ↑ Anuada do Dzieci
15. ↑ 36 Lekcji Viveka, Wers 3 - Vivek
16. ↑ 16,0 16,1 16,2 Księżyc Nekromanty
17. ↑ 17,0 17,1 Shezarr i Osiem Bóstw - Faustillus Junius
18. ↑ 18,0 18,1 18,2 18,3 18,4 Tu'whacca, Arkay, Xarxes - Lady Cinnabar of Taneth
19. ↑ The Illusion of Death
20. ↑ Dziesięć przykazań Dziewięciu Bóstw
21. ↑ 21,0 21,1 21,2 Przygotowanie Zwłok, część 1
22. ↑ 22,0 22,1 22,2 Dialog z Runil w The Elder Scrolls V: Skyrim
23. ↑ Dialog z Brat Verulus w The Elder Scrolls V: Skyrim
24. ↑ 24,0 24,1 24,2 Dialog z Nidal w The Elder Scrolls Adventures: Redguard
25. ↑ Opis kontrabandy The Closed Eye of Arkay w The Elder Scrolls Online: High Isle
26. ↑ Augustine Viliane Answers Your Questions

- Sybil Augustine Viliane
27. ↑ Arkay Nieprzyjaciel - KW
28. ↑ Varieties of Faith: The Nords - Brother Mikhael Karkuxor
29. ↑ Ekran ładowania ,,Hall of the Dead(ESO)" w The Elder Scrolls Online
30. ↑ Notice: Hall of the Dead - Hjurring
31. ↑ Varieties of Faith, The Forebears - Brother Mikhael Karkuxor
32. ↑ Varieties of Faith, Crown Redguards - Brother Mikhael Karkuxor
33. ↑ The Redguard Companion
34. ↑ The Elder Scrolls III: Przepowiednia
35. ↑ Żywot Uriela Septima VII - Rufusa Hayna
36. ↑ Varieties of Faith: The Argonians - Brother Mikhael Karkuxor
37. ↑ Varieties of Faith: The Wood Elves - Brother Mikhael Karkuxor of the Imperial College
38. ↑ The Improved Emperor's Guide to Tamriel/Valenwood - Flaccus Terentius
39. ↑ Dialog z Belchimac w The Elder Scrolls V: Skyrim
40. ↑ Dialog z Degaine w The Elder Scrolls V: Skyrim
41. ↑ Rycerze Dziewięciorga - Karoline z Samotni
42. ↑ Zadanie ,,Miecz Krzyżowca" w The Elder Scrolls IV: The Knights of The Nine
43. ↑ Efekt działania artefaktu w The Elder Scrolls IV: The Knights of The Nine
44. ↑ Dialog z Cynric Ginise w The Elder Scrolls Online: High Isle
45. ↑ Dialog z Iokkas w The Elder Scrolls Online: Elsweyr
**Uwaga:** Poniższe źródła nie są objęte prawami autorskimi firmy ZeniMax Media, ale nadal mogą być uważane za część lore The Elder Scrolls zatem są dodane w ramach uzupełnienia.

1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 *Cosmology*
2. ↑ *Daggerfacts*