Muai Thai

**Muay Thái** (tiếng Thái: มวยไทย, chuyển tự: Muai Thai, IPA: mūɛj tʰāj) là một môn võ thuật cổ truyền đồng thời là một môn thể thao phổ thông của Thái Lan. Người phương Tây gọi môn này là **quyền Thái** (*Thai boxing*), tuy nhiên nó khác nhiều so với môn quyền Anh (boxing) của phương Tây. Người Thái đã tiếp nhận môn thể thao này từ môn võ Bokator của người Khmer từ những năm 1500 và tự đổi tên gọi thành Muay Boran (Ancient Boxing) dưới triều đại quốc vương Naresuan, tất cả binh lính đều được rèn luyện võ thuật này, xem như điển hình trong cuộc chiến tay không chống trả với địch. Binh sĩ Xiêm La phải ôn luyện thực hành để tranh tài với nhau tại từng địa phương hay từng vùng. Không chỉ riêng Khmer và Thái mới có môn võ này, ở mỗi quốc gia trong khu vực Châu Á cũng có Muay, thế nhưng ở mỗi quốc gia, tên gọi Muay có sự khác biệt.

* Ở Campuchia gọi là Kun Khmer, Pradal Serey hoặc Bokator
* Ở Malaysia gọi là Tomoi
* Ở Indonesia gọi là Pencak Silat
* Ở Myanma gọi là Lethwei
* Ở Lào gọi là Muay Lào

Hình khắc lâu đời nhất tiền thân của môn võ này là tại ngôi đền Angkor Wat thế kỷ 12 ở Campuchia.

## Lịch sử

Giống với những môn võ trong khu vực Đông Nam Á như Pencak silat hay Arnis, Muay cũng là một hình thức chiến đấu cổ xưa của một đại bộ phận dân tộc được đúc kết qua các cuộc chiến. Cho đến nay vẫn chưa có tài liệu nào chứng minh được nguồn gốc của Muay Thái, hiện nay sự tranh cãi vẫn nằm trên 4 quốc gia hiện đại là Myanmar, Thái Lan, Campuchia và Lào.

Trước khi môn thể thao có đầy đủ tiêu chuẩn thi đấu, thời xa xưa võ sĩ không được mang vật dụng che chở như găng tay. Quả vậy, lúc bấy giờ các đấu thủ thường ở trần mặc khố, hỗ trợ những cú đấm bằng bàn tay theo lối dùng rượu pha nước nóng tẩm lên, giúp đôi tay chai lì. Đầu đội *mongkhon*, hay *mongkol*, và *pra jiad* thường được đeo vào cánh tay trước khi trận đấu bắt đầu. Chúng có nguồn gốc khi Xiêm La đang trong tình trạng chiến tranh liên miên. dù cho mục tiêu bị lệch đi, tạo ra sự cọ xát và làm bỏng da. Vào năm 1700, môn thể thao Muay Thai đã phổ biến trong quần chúng, những trại huấn luyện được dựng lên khắp các vùng đất nước. Vào đầu thế kỷ 20, môn thể thao Muay Thái được dân chúng công nhận là một hình thức nghệ thuật và thường được công diễn phục vụ trò tiêu khiển tại các lễ hội, nơi đền đài tráng lệ. Năm 2007, Muay Thái chính thức thi đấu trong Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007 diễn ra tại tỉnh Nakhon Ratchasima.

Khi Muay Thai phát triển thành môn thể thao có tổ chức quy củ, luật lệ được hường dẫn khái quát vào năm 1930,đúng tiêu chuẩn của nó, được dựa trên luật quốc tế về môn Quyền Anh. Sức nặng của võ sĩ giới hạn đúng ấn định và một cuộc thi tài chia làm 10 trận đấu, kéo dài từ 5 đến 3 phút, và hai phút cho những võ sĩ tranh tài giữa mỗi hiệp đấu. Võ sĩ yêu cầu được mặc quần soọc màu xanh hay đỏ và mang găng tay. Có vài truyền thống được giữ lại: ngay cả ngày nay, mặc dù võ sĩ không mang giày, nhưng họ yêu cầu đôi chân của họ được bao bọc kỹ càng.

### Trận đấu theo nghi thức tôn giáo

Muay Thai là môn thể thao có tính cách tâm linh và theo đúng nghi thức tôn giáo cao cả. Võ sĩ được các vị sư dạy dỗ tài nghệ, ban cho một danh xưng riêng, được sáp nhập vào các danh sách các đệ tử thọ giáo nơi võ đường. Trước giờ giao đấu, các võ sĩ tranh tài cúi mình cung kính quay về hướng nơi mình chào đời (nghi thức này được gọi là Ram Muay), sau đó quay theo bốn hướng, để tỏ lòng tôn kính các bậc thầy cố sức huấn luyện và thần linh võ đài (nghi thức này được gọi là Wai Kru).

Để bổ sung cho tiếng kèn ô-boa của người Thái, có nhạc khí như đánh trống, khiến các võ sĩ nhảy múa một cách chậm rãi quanh võ đài, bằng cách đều chỉnh những động tác tỏ lòng biết ơn và cũng được phục vụ việc khởi động để chuẩn bị trận đấu. Mỗi một võ sĩ có động tác riêng về vũ điệu của mình, được nhập vào những cử động biểu lộ nghi thức tôn giáo từ những hoạt động nơi vũ môn mình được huấn luyện.

Mặc dù hiện thời không thấy rõ, nhưng võ sĩ Thái mỗi lần lên đài đều quấn một sợi dây thừng nhỏ quanh đầu của mình đúng như truyền thống. Theo niềm tin xa xưa, sợi dây thừng quấn quanh đầu võ sĩ có thể cất đi trong sàn đấu do các vị hướng dẫn hay các vị sư dạy võ đảm trách, các vị này là người ban phúc lành cho võ sĩ trước khi trận đấu bắt đầu.

## Quy tắc trận đấu

Khi hai đấu thủ giao đấu, chỉ còn băng phải quấn hai tay và một tượng Phật nhỏ được dính vào tay để hộ mệnh, nhờ các thần thánh thiêng liêng che chở. Tất cả mọi bộ phận cơ thể được sử dụng trong các miếng võ của Muay Thái – cú đấm nảy lửa, dùng đầu gối tấn công địch thủ ngay sườn, bụng và hông, dùng chân nhảy đá song phi - tất cả làm cho đối phương đo ván. Mặc dù những cú đấm xem như thứ vũ khí tiện lợi nhất, nhưng đạt nhiều điểm thưởng lại do sự đánh giá trong việc ứng dụng đầu gối hạ đối phương.

Dùng khuỷu tay là đòn ấn tượng đánh gục đối thủ, dùng sức lao thẳng đến trán cao của địch thủ, thích hợp hơn nhắm vào đôi mắt của địch thủ, như thế phải làm đối phương yếu thế. Những cú đánh có thể gây cho đối thủ tử vong, đặc biệt nhất những cú đánh vào cổ đối phương.

## Hệ thống phân đai và hạng cân

### Hệ thống phân đai

Muay Thái không có đai hoặc hệ thống đánh giá cấp bậc mà môn thể thao này để thành tích chiến đấu của võ sĩ tự thể hiện điều đó.

* **1st**: Thắng liên tiếp 15 trận.
* **2st**: Thắng liên tiếp 12 trận hoặc thắng 12/15 trận.
* **3st**: Thắng liên tiếp 10 trận hoặc thắng 9/12 trận.
* **4st**: Tháng liên tiếp 7 trận hoặc thắng 7/ 10 trận.
* **Disciples**: Thắng 3 trên 5 trận thi đấu thuộc hệ thống Muay Thái.

### Hạng cân

1. Mini Flyweight (Hạng ruồi nhẹ): Trọng lượng trên 100 lbs nhưng không quá 105 lbs. (47,629 kg)
2. Junior Flyweight (Hạng ruồi trung): Trọng lượng trên 105 lbs nhưng không quá 108 lbs. (48,990 kg)
3. Flyweight (Hàng ruồi): Trọng lượng trên 108 lbs nhưng không quá 112 lbs. (50,805 kg)
4. Junior Bantamweight (Hạng gà trung): Trọng lượng trên 112 lbs nhưng không quá 115 lbs. (52,166 kg)
5. Bantamweight (Hạng gà): Trọng lượng trên 115 lbs nhưng không quá 118 lbs. (53,526 kg)
6. Junior Featherweight (Hạng dưới lông): Trọng lượng trên 118 lbs nhưng không quá 122 lbs. (55,341 kg)
7. Featherweight (Hạng lông): Trọng lượng trên 122 lbs nhưng không quá 126 lbs. (57,155 kg)
8. Junior Lightweight (Hạng dưới nhẹ): Trọng lượng trên 126 lbs nhưng không quá 130 lbs. 58,971 kg)
9. Lightweight (Hạng nhẹ): Trọng lượng trên 130 lbs nhưng không quá 135 lbs. (61,238 kg)
10. Junior welterweigh (Hạng dưới bán trung): Trọng lượng trên135 lbs nhưng không quá 140 lbs. (63,506 kg)
11. Welterweight (Hạng bán trung): Trọng lượng trên 140 lbs nhưng không vượt quá 147 lbs. (66,681 kg)
12. Junior Middleweight (Hạng dưới trung): Trọng lượng trên 147 lbs nhưng không quá 156 lbs. (70,764 kg)
13. Middleweight (Hạng trung): Trọng lượng trên 156 lbs nhưng không quá 160 lbs. (72,578 kg)
14. Junior Heavyweight (Hạng dưới nặng): Trọng lượng trên 160 lbs nhưng không quá 175 lbs. (72,578 kg)
15. Heavyweight (Hạng nặng): Trọng lượng trên 175 lbs (79,383 kg) trở lên.