Prawo Gavusiańskie

Ustanowiony przez imperatora Kalamita Gavuza na początku 1247d. dokument stanowiący nadrzędne źródło prawa w Laudenii.

## Prawo Gavusiańskie

### Rozdział I - Główne założenia prawa

1. Niniejszy dokument jest najwyższym zbiorem praw obowiązujących na terytorium państwa Laudenii.
2. Niniejszy dokument obowiązuje od dnia 01.01.1247d.
3. Prawo obowiązuje wszystkie osoby przebywające w granicach Laudenii.
4. Nieznajomość prawa nie zwalnia z jego przestrzegania.
5. Prawo jest powszechnie dostępne dla wszystkich ludzi.
6. Organy władzy są zobowiązane do przestrzegania prawa.
7. Wszyscy ludzie są równi wobec prawa.
8. Istnieje możliwość utworzenia wewnętrznego, bardziej dokładnego prawa, przez każdą osobę lub grupę ludzi, lecz może ono dotyczyć wyłącznie osób, które zaakceptowały je w sposób bezpośredni i pisemny oraz nie może ono być sprzeczne z prawem zawartym w tym dokumencie.
9. Wykorzystywanie luk i nieścisłości prawnych do celów szkodliwych na rzecz państwa, organów władzy lub innego człowieka jest zakazane.
10. Prawo musi być egzekwowane przez organy władzy lub instytucje przez nie do tego powołane.
11. Mianem prawa określa się decyzje zawarte w tym dokumencie i zasady mu podlegające.
12. Każda zmiana w prawie musi zostać opublikowana i obwieszczona.
13. Osoba przebywająca poza granicami kraju nie podlega prawu laudeńskiemu.
14. Każda osoba jest zobowiązana do stosowania się do ustaleń międzynarodowych, jeśli takowe jej dotyczy.

### Rozdział II - Państwo i jego funkcjonowanie

1. Laudenia jest jednolitym, suwerennym i niezależnym państwem, mające konkretne terytorium.
2. Laudenia jest własnością narodu laudeńskiego.
3. Każdy obywatel Laudenii jest zobowiązany do pracy korzystnej na jej rzecz.
4. Laudenia ratyfikuje ustalenia międzynarodowe i stosuje się do nich.
5. Władzę w Laudenii sprawuje ataman i Rada Starszyzny. Władzę ustawodawczą i sądowniczą stanowi Rada, ataman stanowi władzę wykonawczą.
6. Ataman jest osobą reprezentacyjną narodu.
7. W przypadku śmierci atamana, władzę obejmują, kolejno według wieku, jego potomkowie. W przypadku braku takowych, atamana wybiera Rada Starszyzny.
8. Rada Starszyzny składa się z 24 osób. W przypadku wystąpienia innej liczby, Rada jest zobowiązana sprowadzić ją do normy prawnej.
9. Władzę nad prowincjami sprawują regnaci, wybierani przez władze państwowe i podlegający jej.
10. Stolicą Laudenii jest Felumidr.
11. Władza ma za zadanie chronić ludzi będących ofiarami osób łamiących prawo.
12. Językiem urzędowym Laudenii jest międzynarodowy język Alvion.

### Rozdział III - Obowiązki

1. Każda osoba jest zobowiązana płacić dziesiątą część swych zarobków na rzecz państwa w okresie raz na quadramę.
2. Każdy obywatel Laudenii ma obowiązek dobrze świadczyć o swoim narodzie zarówno w kraju, jak i poza jego granicami.
3. Każda osoba podlegająca prawu laudeńskiemu ma obowiązek poddania się służbom, które je egzekwują.
4. Każdy obywatel w wieku od 15 do 18 duodecium ma obowiązek odbyć organizowane przez państwo szkolenie wojskowe trwające jedno duodecium.
5. Każdy rodzic ma obowiązek dbania o życie i zdrowie swego dziecka.
6. Władza jest zobowiązana chronić naród i jego dobytek przed atakiem państwa zewnętrznego.
7. Każdy człowiek ma obowiązek uszanowania wszystkich zgodnych z prawem obrzędów religijnych i nieingerowania w przebieg kultu bez zgody przedstawicieli jego zwierzchników.
8. Każda osoba ma obowiązek szanowania praw innych ludzi.
9. Każda osoba ma obowiązek zachowania powagi wobec władz państwowych.
10. Każda osoba ma obowiązek zakrywania narządów płciowych w miejscu publicznym.
11. Każda osoba dorosła ma prawo zawrzeć ślub z inną osobą dorosłą płci przeciwnej pod warunkiem zgody obu osób i dowolnego obywatela Laudenii w formie świadka ślubu. By ślub nabrał mocy prawnej, należy zgłosić go w miejscowym urzędzie.

### Rozdział IV - Prawa

1. Każdy obywatel Laudenii może skorzystać z darmowych nauk w państwowej Akademii Nauk Wielkich raz dla każdego swojego dziecka. Ma każdorazową możliwość płatnego rozszerzenia zakresu nauki.
2. Każda osoba może swobodnie głosić swoje przekonania, jeśli są one zgodne z prawem.
3. Każda osoba ma dowolność w sposobie ubioru, pod warunkiem, że nie przeczy to punktowi 10 rozdziału III.
4. Każda osoba ma możliwość posiadania własnego majątku i sprawowania nad nim władzy.
5. Każda osoba ma prawo bronić własnego zdrowia i życia, nawet jeśli spowoduje uszczerbek na zdrowiu lub majątku osoby, która stanowi dla niej bezpośrednie zagrożenie.
6. Każda osoba ma prawo szukać pomocy u innych ludzi, wliczając w to organy władzy.
7. Każda osoba ma prawo swobodnie poruszać się po terenie Laudenii, chyba że dany obszar objęty jest własnością prywatną lub jest to terytorium wojskowe.
8. Każda osoba ma prawo korzystać z wody w rzekach i państwowych zbiornikach wodnych wedle własnego uznania, chyba że szkodzi to innym ludziom lub ogranicza to prawo względem innych osób.
9. Każdy obywatel ma możliwość wstąpienia do państwowej armii, chyba że nie ma do tego warunków lub nie pozwala na to stan jego zdrowia.
10. Każda osoba ma prawo do korzystania z własności państwowej przeznaczonej do użytku publicznego.
11. Każdy obywatel Laudenii ma prawo otrzymania obywatelstwa Laudenii dla swojego dziecka.

### Rozdział V - Zakazy

1. Zakazane jest szkodzenie cudzemu życiu, zdrowiu lub majątkowi.
2. Zakazane jest niszczenie własności państwowej.
3. Zakazane jest wyśmiewanie i dewastacja władz oraz symboli narodowych.
4. Zakazana jest walka w miejscach publicznych, chyba że jest ona organizowana przez państwo.
5. Zakazane jest przetrzymywanie ludzi w zamknięciu lub ograniczonej przestrzeni, chyba że ta osoba wyraziła bezpośrednią zgodę lub jest to wymiar kary nałożonej przez państwo.
6. Zakazane są wszelkie napaści.

### Rozdział VI - Kary i zasady ich stosowania

1. Za złamanie któregokolwiek z zakazów lub odebranie komukolwiek wymienionych w tym dokumencie praw, Rada Starszyzny ma obowiązek nałożyć stosowną karę na sprawcę.
2. Kara może przejawiać się w formie grzywny, więzienia, wygnania, egzekucji lub w skrajnych przypadkach egzekucji z uprzednimi torturami.
3. Osoby wykonujące kary są chwilowo zwolnieni w odpowiednim stopniu z przestrzegania nietykalności wobec człowieka skazanego.
4. W przypadku braku jednoznacznych dowodów wymaganych do wskazania winnego, sprawa zostaje umorzona.
5. Rada Starszyzny ma obowiązek rozpatrzyć każde oskarżenie, jeśli jest ono podparte dowodami.
6. Podczas sądu obowiązują standardowe zasady głosowania opisane w rozdziale VII.
7. Zarówno pozwany jak i osoba pozywająca mają prawo do pełnego przedstawienia swoich stanowisk i wskazania maksymalnie trzech świadków, którzy muszą zostać przesłuchani.
8. Kara musi zostać wyegzekwowana w ciągu maksymalnie jednej oktady od decyzji o jej wymierzeniu.
9. Żołnierz z wyraźnym nakazem aresztowania podejrzanego ma prawo do użycia wobec niego stosownych środków przemocy, gdy ten stawia opór.

### Rozdział VII - Zasady podejmowania decyzji państwowych

1. Rada Starszyzny przygotowuje ustawy i zmiany w prawie, a następnie głosuje za ich przyjęciem.
2. Rada Starszyzny podejmuje wszystkie decyzje obejmujące sprawy wewnątrzpaństwowe.
3. Rada Starszyzny ma obowiązek oddać decydujący głos atamanowi, gdy każde ze stanowisk zostanie poparte przez od 8 do 16 radnych lub zostały przedstawione przynajmniej 4 stanowiska.
4. Ataman ma obowiązek uszanowania, zaakceptowania i wyegzekwowania stanowiska Rady, gdy nie ma prawa głosu.
5. Ataman ma prawo odroczyć rozważaną sprawę o maksymalnie oktadę.

### Rozdział VIII - Zasady uzupełniające

1. Ziemia, która nie została przydzielona konkretnym osobom lub grupie osób, należy bezpośrednio do państwa.
2. Własność prywatna może zostać przejęta przez państwo jako wymiar kary lub rodzaj należnej zapłaty.
3. Wiek dorosły to przynajmniej 15 duodeciów.
4. Dziecko urodzone z nieprawego łoża jest publicznie palone na stosie.
5. Za udowodnioną zdradę odcinany jest serdeczny palec u prawej ręki.
6. Po śmierci właściciela majątek przekazywany jest kolejno jego współmałżonkowi i dzieciom według wieku. W przypadku braku takowych, własność zostaje przejęta przez państwo.