Kazimierz I "Potężny"

**Kazimierz I "Potężny"** (ur. 2, zm. 50) - wódz Lechitów w latach 37-49, książę Lechitów w latach 49-50. Syn Lecha I i ojciec Siemowita I.

## Dzieciństwo

Kazimierz urodził się w 2 roku jako syn wodza Lechitów Lecha I, oraz jego żony - Nadziei. Wychowywał się w Gnieźnie. Od małego był uczony fechtunku i strategii przez ojca oraz wojewodę Gnieźnieńskiego, a także zwyczajów ludowych przez matkę i kapłanów. W wieku szesnastu lat objął w imieniu ojca zwierzchnictwo nad grodem w Kruszwicy.

## Dorosłość przed panowaniem

### Panowanie w Kruszwicy

Podczas sprawowania obowiązków z Kruszwicy, nie udało mu się udaremnić spisku na swojego ojca, zawiązanego przez możnowładztwo z jego grodu. Po tych wydarzeniach odpowiadał za brutalne ukaranie spiskowców. Był znany ze swojego pijaństwa i chęci do pojedynkowania się z podwładnymi. Gdy Lech wdał się w wojnę z Goplanami, Kazimierz oddelegował odpowiednią ilość wojów oraz sam stawił się na wezwanie. Później podczas wojny defensywnej z Inowrocławianami, jego armia pokonała przeciwników pod Kruszwicą i Gnieznem.

### Wojewoda Gnieźnieński

W 34 roku, został mianowany przez ojca na wojewodę Gnieźnieńskiego. Zajął się organizacją drużyny wodzowskiej.

## Panowanie

### Początki rządów

Kazimierz obejmował władzę, gdy był już dosyć stary. Miał bowiem trzydzieści pięć lat. Ojciec pozostawił mu silne państewko, stosunkowo scentralizowane, silne gospodarczo i militarnie. Jego potencjalnym rywalem do objęcia rządów był przybrany brat - piętnastoletni Wacław, pełniący funkcję wojewody Poznańskiego. Kazimierz pozostawił brata na stanowisku, lecz wypędził jego matkę Gojsławę. W pierwszych miesiącach panowania zajął się rozbudową drużyny książęcej, a później szybko zaaranżował sobie małżeństwo polityczne. Poślubił siostrę wodza Kaliszan Ziemowita, który był jego szwagrem. Nowa żona, Jadwiga, miała być gwarantem pokoju z południowymi Kujawianami.

### Nieudana próba podboju Inowrocławia

Zachęcony wielkim zwycięstwem nad Inowrocławianami kilka lat wcześniej, Kazimierz podjął próbę włączenia tego grodu do swojej domeny. W 39 rozpoczął oblężenie, które zakończyło się porażką na zimę roku następnego. Była to wielka klęska polityczna, ale także gospodarczo-militarna, gdyż kosztowała wiele funduszy i zginęło podczas niej wielu wojów.

### Zamach na życie

Po wielkiej klęsce pod Inowrocławiem, elity Lechickie spróbowały osadzić na tronie brata Kazimierza Wacława, który obiecywał zniesienie wszelkich podatków. Zabójca, nasłany na wodza, przegrał z nim w bezpośrednim pojedynku. Kazimierz tym razem wykrył spiskowców i skazał ich na brutalne tortury, oraz śmierć. Nakazał także oślepienie brata, lecz temu udało się zbiec na północ.

### Podbój Inowrocławia

W 41 roku, Kazimierz poprosił o pomoc Ziemowita w zdobyciu Inowrocławia. Ten zgodził się pod warunkiem otrzymania sowitych nagród pieniężnych z podbitego grodu. Następne oblężenie również trwało rok, lecz tym razem zakończyło się sukcesem.

### Okres pokoju

Pomiędzy 42, a 45, Kazimierz nie wdawał się w żadne konflikty zbrojne. W tym czasie rozbudował znacząco targ w Gnieźnie, przeniósł tam także relikwie religijne z Nakła, oraz zmodernizował drużynę wodzowską, wzbogacając ją o dwa tuziny jeźdźców. W tym czasie urodził mu się pierwszy syn, Siemowit. Rok młodsza córka - Rzepicha - zmarła młodo. Wtedy także jego siostra Bogusława została wygnana z dworu Kalisza, gdyż domenę Ziemowita podbił wódz Kujawian - Bańko. Władca Kaliszan również początkowo zbiegł do Gniezna, lecz powrócił do ojczyzny, by walczyć o odzyskanie swoich posiadłości, ale szybko zmarł.

### Wojna z Kujawianami

W 45, Kazimierz zebrał wojów z poddanych mu grodów, a także zmobilizował drużynę wodzowską. Zadbał także o opór wewnętrzny w Kaliszu, gdyż wyprawiał się na Kujawian. Pierwsza bitwa odbyła się pod Kaliszem, a wsparty przez lokalnych możnych Kazimierz, zwyciężył. Następnie odniósł zwycięstwo w bitwie pod Sieradzem i zdobył ten gród. Następnie przegrupował swoje wojska i połowa z nich wyruszyła na zdobycie Łęczycy, a druga wyruszyła pod Radziejów, gdzie zbierały się niedobitki wojsk Bańka. Obie wyprawy zakończyły się sukcesami, a Kazimierz uwięził wodza Kujawian, włączył do swojej domeny jego grody, oraz ustanowił Bogusławę nadworną kapłanką Kalisza.

### Pielgrzymka do Nakła

W 47 roku, Kazimierz odbył pieszą pielgrzymkę z Inowrocławia do Nakła, świętego miejsca Lechitów. Tam zostawił szczodre dary i zapewnił o lojalności wobec lokalnych bóstw, wbrew pierwszym próbom chrystianizacyjnym.

### Podbój Ostrowian

W 49, Kazimierz wyruszył na podbój plemienia Ostrowian. Wykonał to niewielkim nakładem sił, gdyż nie ściągnął nawet należnych mu wojów od wasali. Po triumfie zaczął tytułować się księciem Lechitów, co nie zostało zakwestionowane przez żadnego z sąsiadów.

### Śmierć

Kazimierz I zmarł w roku 50 z nieznanych przyczyn. Jego następcą był jedyny syn - Siemowit.

## Pochodzenie przydomku

Kazimierz I nazywany jest "Potężnym". Przydomek pochodził od licznych wypraw i podbojów, które prowadził, ale także od jego umiłowania do pojedynków, zmysłu strategicznego i wielkiej tężyzny fizycznej.

## Próba oceny rządów

Kazimierz był władcą ekspansywnym, ale przy tym poprawnym - nie podlega wątpliwości, że w swoich warunkach można uważać go za geniusza strategicznego. Prowadził agresywną politykę, która przysporzyła mu wielu wrogów, lecz nie zaniedbywał gospodarki swojej domeny, ani spraw religijnych. Jako pierwszy zaczął posługiwać się tytułem księcia Lechickiego, co znacząco podniosło jego prestiż i pozwoliło na efektywniejsze zarządzanie państewkiem. Swojemu synowi - Siemowitowi - pozostawiał silny twór proto-państwowy.

## Rodzina

Kazimierz I miał jedną żonę - Jadwigę, z którą miał trójkę dzieci:

* **Siemowit I** (ur. 43, zm. 67) - następca, książę Lechicki.
* **Rzepicha** (ur. i zm. 44)
* **Ludmiła** (ur. 46, zm. 89) - żona księcia głogowskiego Dytryka Srogiego.