McDonald's

***McDonald's*** – jedna z najbardziej znanych i popularnych burgerowni na świecie. Jest to amerykańska sieć barów szybkiej obsługi, sprzedająca głównie burgery, frytki i napoje.

## Historia

Przedsiębiorstwo zostało założone 15 maja 1940 w San Bernardino w Kalifornii przez braci Richarda i Maurice’a McDonaldów. Od 1953 firma udziela franczyz. Prawną formę dla systemu franczyzowego (McDonald’s Systems, Inc.) stworzył 15 kwietnia 1955 Ray Kroc.

W 1960 przedsiębiorstwo zmieniło nazwę firmy na McDonald’s Corporation. Jako spółka publiczna jest ono notowane na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (NYSE) od 5 stycznia 1966. W 2007 McDonald’s dysponował 31 tysiącami barów szybkiej obsługi w ponad 119 krajach na całym świecie.

## ***McDonald’s*** w Polsce

Większość barów (nazywanych przez firmę restauracjami) McDonald’s
serwuje dania zarówno dla gości zajmujących stoliki, jak i kierowców
samochodów (McDrive), jednak w lokalach usytuowanych w centrach miast
zwykle nie ma możliwości dokonania zakupu drive-through.
 Jest też wiele barów McDrive, w których przyjmuje się zamówienia
wyłącznie od kierowców i nie ma stolików – zwykle przy autostradach,
stacjach benzynowych lub centrach handlowych. Pod marką McCafe
prowadzona jest także sprzedaż bardziej kawiarnianych produktów.
Istnieje szereg barów „tematycznych”, na przykład *Rock-and-Roll McDonald’s*. Niektóre nowsze bary są jednocześnie miejscami rozrywki (*McDonald’s Playlands* lub *PlayPlaces*). Model biznesowy *McDonald’s Corporation* różni się nieco od modelu innych sieci fast food.

Oprócz zwykłych opłat franczyzowych i procentu od sprzedaży dochodem McDonald’s są również czynsze,
 częściowo powiązane ze sprzedażą; w Stanach Zjednoczonych McDonald’s
jest zawsze właścicielem nieruchomości, na której znajduje się bar
będący przedmiotem umowy franczyzowej. Harry J. Sonneborn, jeden z założycieli McDonald’s, powiedział: *Prowadzimy działalność gospodarczą w dziedzinie nieruchomości. Jedynym powodem, dla którego sprzedajemy hamburgery, jest to, że przynoszą największy dochód płatnikom czynszu*.
 W Europie model jest odmienny: na przykład w Wielkiej Brytanii
McDonald’s jest właścicielem jedynie około 30% placówek, także w Polsce
franczyzobiorcy często najmują powierzchnię od innych podmiotów.

## Model biznesowy

Większość barów (nazywanych przez firmę restauracjami) McDonald’s
serwuje dania zarówno dla gości zajmujących stoliki, jak i kierowców
samochodów (McDrive), jednak w lokalach usytuowanych w centrach miast
zwykle nie ma możliwości dokonania zakupu drive-through.
 Jest też wiele barów McDrive, w których przyjmuje się zamówienia
wyłącznie od kierowców i nie ma stolików – zwykle przy autostradach,
stacjach benzynowych lub centrach handlowych. Pod marką McCafe
prowadzona jest także sprzedaż bardziej kawiarnianych produktów.
Istnieje szereg barów „tematycznych”, na przykład *Rock-and-Roll McDonald’s*. Niektóre nowsze bary są jednocześnie miejscami rozrywki (*McDonald’s Playlands* lub *PlayPlaces*). Model biznesowy *McDonald’s Corporation* różni się nieco od modelu innych sieci fast food.

Oprócz zwykłych opłat franczyzowych i procentu od sprzedaży dochodem McDonald’s są również czynsze, częściowo powiązane ze sprzedażą; w Stanach Zjednoczonych McDonald’s jest zawsze właścicielem nieruchomości, na której znajduje się bar
będący przedmiotem umowy franczyzowej. Harry J. Sonneborn, jeden z założycieli McDonald’s, powiedział: *Prowadzimy działalność gospodarczą w dziedzinie nieruchomości. Jedynym powodem, dla którego sprzedajemy hamburgery, jest to, że przynoszą największy dochód płatnikom czynszu*. W Europie model jest odmienny: na przykład w Wielkiej Brytanii
McDonald’s jest właścicielem jedynie około 30% placówek, także w Polsce franczyzobiorcy często najmują powierzchnię od innych podmiotów.

## Krytyka McDonald’s

Przedsiębiorstwu zarzuca się wykorzystywanie pracy dzieci oraz wyzysk pracowników w zakładach dostawczych. Latem 2000 roku w Hongkongu opublikowano raport na temat nieprawidłowości w pięciu chińskich zakładach dostawczych, które wytwarzały figurki do zestawów dla dzieci „Happy Meal”. Opisano w nim pracę dzieci oraz fakt fałszowania dokumentów poprzez dodawanie lat małoletnim pracownikom. Za 8 godzin pracy przysługiwało wynagrodzenie w wysokości około 1,5 euro – zatrudnieni musieli pracować jednak nawet 15 godzin dziennie, a gdy było dużo zamówień, nie otrzymywali dnia wolnego. Koncern początkowo odciął się od zarzutów. Gdy udowodniono, że ponad setka dzieci w wieku 12–13 lat pracowała tam po
12 godzin dziennie, a sprawą zainteresowały się media, McDonald’s wysłał do fabryk kontrolę. Ostatecznie koncern wstrzymał wszystkie zamówienia z tych fabryk i powierzył je innym przedsiębiorstwom.

McDonald’s, a także inne przedsiębiorstwa z branży *fast food*, są na celowniku organizacji zajmujących się obroną praw zwierząt (np. PETA). Organizacje te zarzucają przedsiębiorstwu, że zwierzęta przeznaczone na ubój żyją w ciasnych warunkach, często bez wybiegu. Twierdzą, że byki kastrowane są bez środków przeciwbólowych, a do pasz dodawane są hormony
i antybiotyki, aby zwierzęta szybko rosły i wcześniej mogły zostać odprowadzone do rzeźni. Podają też, że przekarmione osobniki często nie dożywają terminu uboju.

Firmie zarzuca się ponadto niechęć do związków zawodowych oraz reklamowanie swych produktów jako pożywnych.

## Ciekawostki

* Pierwszy McDonald's w Polsce powstał 17 czerwca 1992 roku w Warszawie.
* W USA powstało więcej McDonald’s niż szpitali. Co ciekawe, więcej niż owych restauracji jest bibliotek.
* Wszystkie McDonald’sy sprzedają razem średnio 75 hamburgerów na sekundę.
* Wśród najbardziej popularnych pracowników McDonlad’s można wymienić: Sharon Stone, Shanię Twain, Jaya Leno czy Pink.
* Według statystyk, w USA znak firmowy McDonald’s (złota litera M na czerwonym tle), jest bardziej rozpoznawalny niż symbol krzyża.
* Średni czas oczekiwania w McDonald's - 90 sekund. Czas oczekiwania zależy od lokalizacji restauracji i pory dnia.
* W 1989 roku w McDonald's sprzedawano pizzę. Przyczyna, dla której pizza została usunięta z menu to zbyt długi czas przygotowania. Średnio było to 11 minut, a McDonald's stawiał na szybką obsługę.
* McDonald's odrzuca większą liczbę kandydatów niż Harvard. Harvard przyjmuje 7% kandydatów, podczas gdy McDonald's - tylko 6,2%.
* W Stanach Zjednoczonych jest trzy razy więcej chińskich restauracji niż restauracji McDonald's.
* McDonald's i NASA planowali wspólną misję kosmiczną do asteroidy Hamburga 449. Jednak lot nie odbędzie się, misja została odwołana.
* Istnieje fikcyjna restauracja McDonald's, wykorzystywana tylko do kręcenia reklam i filmów. Są tam zebrane stroje firmowe i meble restauracji na całym świecie. To miejsce znajduje się w Kalifornii.
* McDonald's sprzedał już ponad 100 miliardów hamburgerów.
* 8,7 mld dolarów zysku pochodzi jedynie ze sklepów franczyzowych McDonald's.
* Liczba pracowników McDonald's na całym świecie wynosi 761 000 osób. To więcej niż liczba ludności Luksemburga.
* McDonald otwiera nową restaurację co 4 godziny.
* Spółka szacuje, że jeden na ośmiu amerykańskich pracowników co najmniej raz został zatrudniony w McDonald's.
* W 1968 roku, podczas Igrzysk Olimpijskich we Francji, McDonald's dostarczał hamburgery drogą powietrzną sportowcom tęskniącym za domem i rodzinami.
* Najmniejsza restauracja McDonald's znajduje się w Tokio w Japonii. Jej powierzchnia wynosi zaledwie 46 metrów kwadratowych. Z kolei największa znajduje się w Pekinie, Chiny. Jej powierzchnia - 2600 metrów kwadratowych.
* Każdego roku McDonald's kupuje 1,3 mld kg ziemniaków.
* Tylko 7 pozycji z menu w McDonald's nie zawiera cukru.
* Restauracja McDonald's na kole podbiegunowym w Rovaniemi (Finlandia) jest położoną najbardziej na północ restauracją tej firmy.
* McDonald's określa tych, którzy jedzą dużo ich żywności mianem «heavy users».
* W Japonii Ronald McDonald jest znany jako Donald McDonald.