Myśliwiec odrzutowy

*"S*amolot bojowy o napędzie odrzutowym, przeznaczony przede wszystkim do zwalczania innych statków powietrznych i uzyskania przewagi powietrznej, jak i obrony własnych samolotów o innym przeznaczeniu, czym różni się od bombowców, służących do atakowania celów naziemnych, głównie przy użyciu bomb. Myśliwce z założenia są względnie małe, przeważnie jednomiejscowe, a przy tym silnie uzbrojone, szybkie i bardzo zwrotne."

## Generacje myśliwców odrzutowych

### Myśliwce pierwszej generacji (1944–1953)

Jest to generacja reprezentująca pierwsze modele samolotów myśliwskich wykorzystujące napęd odrzutowy.

Pierwszy myśliwiec który został użyty w walkach **Me 262**. Był szybszy o około 100 km/h od ówczesnych konstrukcji z silnikami tłokowymi.

Konstrukcje myśliwców 1 generacji były dalekie od doskonałości. Silniki odrzutowe posiadały niską żywotność.

Z okresu 1 generacji pochodzą rozwiązana jak **fotel wyrzucany lub usterzenie płytowe**.

**Ważniejsze Konstrukcje pierwszej generacji:**

* Francja
	+ Dassault MD 450 Ouragan
	+ Dassault MD 454 Mystère IV
* Niemcy
	+ Messerschmitt Me 262 – pierwszy użyty bojowo myśliwiec odrzutowy.
	+ Heinkel He 162 – drugi myśliwiec odrzutowy Luftwaffe
	+ Arado Ar 234 – pierwszy na świecie odrzutowy bombowiec.
	+ Horten Ho 229 – samolot odrzutowy w konfiguracji latające skrzydło.
* Stany Zjednoczone
	+ Lockheed F-80 Shooting Star
	+ North American F-86 Sabre
	+ Northrop F-89J Scorpion
* Szwecja
	+ Saab J29 Tunnan

* Wielka Brytania
	+ Gloster Meteor
	+ de Havilland Vampire
	+ Hawker Hunter
* Związek Radziecki
	+ MiG-9
	+ Ła-15
	+ Jak-23
	+ MiG-15
	+ MiG-17

### Myśliwce drugiej generacji (1953-1960)

Różnice w stosunku do pierwszej generacji

* Użycie kierowanych pocisków rakietowych - np. AIM-7 i AIM-9
* Wydłużenie dystansu prowadzenia walk powietrznych (między innymi przez rakiety AA)
* Eksperymenty z różnymi układami skrzydeł (np. delta)
* Pierwsze seryjnie produkowane myśliwce zdolne przekroczyć barierę dźwięku (powyżej 1 ma)

* Pierwsze maszyny skonstruowane do spełniania określonych zadań (np. F-105 i Su-7

**Ważniejsze konstrukcje drugiej generacji:**

* Chiny
	+ Shenyang J-6
	+ Chengdu J-7
* Francja
	+ Dassault Étendard IV
	+ Dassault Super Mystère
	+ Dassault Mirage 5
* Indie
	+ HAL HF-24 Marut
* Kanada
	+ Avro Canada CF-105 Arrow

* Stany Zjednoczone
	+ Grumman F-11 Tiger
	+ North American F-100 Super Sabre
	+ Convair F-102 Delta Dagger
	+ Lockheed F-104 Starfighter
	+ Republic F-105 Thunderchief
	+ Convair F-106 Delta Dart
	+ Chance Vought F-8 Crusader
	+ McDonnell Douglas F-4 Phantom II
	+ Northrop F-5 Freedom Fighter

* Szwecja
	+ Saab J35 Draken
* Wielka Brytania
	+ Gloster Javelin
	+ De Havilland Sea Vixen
* Związek Radziecki
	+ MiG-19
	+ MiG-21
	+ Su-9
	+ Su-11
	+ Jak-38

### Myśliwce trzeciej generacji (1960-1970)

**Nowości wprowadzone w 3-ciej generacji:**

* Koncepcja zmiennej geometrii skrzydeł
* Mechanizacja skrzydła - bojowe klapy i sloty
* Zastosowanie nowocześniejszych urządzeń jak ulepszone wersje rakiet,radarów itp.

* Przywrócone pokładowe uzbrojenie strzeleckie

**Ważniejsze konstrukcje trzeciej generacji:**

* Chiny
	+ Shenyang J-8
* Francja
	+ Dassault Mirage III
	+ Dassault Mirage F1

* Szwecja
	+ Saab JA-37 Viggen
* Wielka Brytania
	+ Hawker Siddeley Harrier
* Związek Radziecki
	+ MiG-23

### Myśliwce czwartej generacji (1970-1990)

**Najważniejsze zmiany w porównaniu do poprzednich generacji:**

* Popularyzacja idei myśliwca wielozadaniowego
* Zastosowanie systemu fly-by-wire

**Ważniejsze konstrukcje czwartej generacji:**

* Chiny
	+ Chengdu J-10A
* Chiny/Pakistan
	+ Chengdu FC-1/PAC JF-17 Thunder
* Francja
	+ Dassault Mirage 2000
* Indie
	+ HAL Tejas
* Izrael
	+ IAI Kfir
* Japonia
	+ Mitsubishi F-2
* Stany Zjednoczone
	+ Grumman F-14 Tomcat
	+ McDonnell Douglas F-15 Eagle
	+ General Dynamics F-16 Fighting Falcon
	+ McDonnell Douglas F/A-18 Hornet
	+ Northrop F-20 Tigershark
* Szwecja
	+ Saab JAS 39 Gripen
* Tajwan
	+ AIDC F-CK-1 Ching-Kuo
* Wielka Brytania/Niemcy/Włochy
	+ Panavia Tornado
* Wielka Brytania/Stany Zjednoczone
	+ McDonnell Douglas/BAE AV-8B Harrier II
* Związek Radziecki/Rosja
	+ MiG-29
	+ MiG-31
	+ Su-27/Su-33
	+ Jak-41

### Generacja 4,5 (1990 - obecnie)

**Zmiany wprowadzone w generacji 4,5:**

* Konstrukcja systemów opartych na technice mikroprocesorowej
* Zastosowanie "szklanego kokpitu"
* Częstsze używanie kompozytów

**Ważniejsze konstrukcje generacji 4,5:**

* Chiny
	+ Chengdu J-10B/FC-20
	+ Shenyang J-11B/Shenyang J-15 (Su-27/-33)
* Francja
	+ Dassault Rafale F3
* Konsorcjum europejskie:
	+ Eurofighter Typhoon (Block 25)
* Rosja
	+ MiG-35
	+ Su-30MKI/Su-35S
* Szwecja
	+ Saab JAS 39E/F Gripen (NG)
* Stany Zjednoczone
	+ Boeing F/A-18E/F Super Hornet (Block II)
	+ Boeing F-15E Strike Eagle
	+ Lockheed Martin F-16E/F (Block 60)

### Generacja 5

**Zmiany w piątej generacji myśliwców:**

* Ciąg wektorowany
* Zdolność do lotów naddźwiękowych bez użycia dopalaczy
* Szersze użycie technologii stealth

Jedynym samolotem 5 generacji wprowadzonym do produkcji seryjnej jest amerykański **F-22 Raptor**.

**Prototypy samolotów piątej generacji:**

1. F-35 Lightning (USA)
2. Chengdu J-20 (Chiny)
3. Shenyang J-31 (Chiny)
4. PAK FA (*Перспективный авиационный комплекс фронтовой авиации) (Rosja)*
5. ATD-X Shinshin (Projekt japoński)
6. KAI KF-X. (Projekt Koreański)

###

### Szósta generacja

Jedynym jak na razie planowanym myśliwcem 6 generacji jest amerykański F/A-XX, następca F/A-18 który ma je zastąpić ok.2030 roku.