recursal/Fanatic-Fandom huggingface dataset:
Sennacheryb

**Sennacheryb** - władca Asyrii, syn i następca Sargona II. Panował w latach 704–681 przed Chr.

Jego panowanie stało pod znakiem nieustannych walk z wrogami Asyrii. Jednym z nich był władca Babilonii Merodak-Baladan, który próbować zawiązać sojusz z Ezechiaszem przeciw Asyrii (2 Krl 20,12). Sennacheryb pokonał go po zaciętych walkach.

W wyprawie na zachód Sennacheryb zajął Aszkelon w Filistei, a następnie oblegał Ekron oraz Lakisz. W tym ostatnim mieście odebrał trybut od Ezechiasza (2 Krl 18,14). Władcy Asyrii nie powiodło się oblężenie Jerozolimy - anioł Pana zabił 185 000 ludzi w jego obozie i musiał się wycofać (2 Krl 19,35-36).
Amos (przodek Jezusa)

**Amos** (gr. **Ἀμὼς**; heb. **עָמוֹס**) - jeden z przodków Jezusa, syn Nahum w linii Rezy, syna Zerubbabela, perskiego namiestnika Judei wymieniony w genealogii podanej w Ewangelii według św. Łukasza. Jednak według innego ewangelisty Mateusza, święty Józef z Nazaretu, przybrany ojciec chrześcijańskiego mesjasza, pochodził od innego syna Zerubbabela imieniem Abiud. Katolicka tradycja tłumaczy to tym, że Łukasz wymienił przodków Maryi w linii Rezy, a Mateusz Józefa w linii Abiuda.

Był Dawidytą (potomkiem króla Dawida) mieszkającym w Betlejem w Judei. Żył prawdopodobnie na początku epoki hellenistycznej za panowania Ptolemeusza II Filadelfosa i na początku panowania Ptolemeusza III Euergetesa. Jego imię pochodzi z języka hebrajskiego i oznacza "Obciążenie, ładunek". Było noszone przez jednego ze starotestamentowych proroków, posiadający własną księgę.

Jego syn miał mieć na imię Matatiasz. Mateusz wymienia między Józefem, a Zerubabbelem dziewięciu przodków, a Łukasz - aż osiemnaście. Można to interpretować w ten sposób, że Reza był znacznie starszym bratem Abiuda, a jego (Rezy) potomkowie żyli dwa razy krócej (i płodzili znacznie wcześniej) niż potomkowie młodszego brata. Na jedno pokolenie z linii Abiuda przypadały dwa z linii Rezy. Jest jednak możliwe, że Mateusz po prostu pominął część przodków Jezusa, a u niego fraza "ojciec" oznacza szerzej "przodek".

## Wspomnienie w Nowym Testamencie

Ewangelia Łukasza 3: 23-38:

***23** Sam zaś Jezus rozpoczynając swoją działalność miał lat około trzydziestu. Był, jak mniemano, synem Józefa, syna Helego, **24** syna Mattata, syna Lewiego, syna Melchiego, syna Jannaja, syna Józefa, **25** syna Matatiasza, syna **Amosa**, syna Nahuma, syna Chesliego, syna Naggaja, **26** syna Maata, syna Matatiasza, syna Semei, syna Josecha, syna Jody, **27** syna Jana, syna Resy, syna Zorobabela, syna Salatiela, syna Neriego, **28** syna Melchiego, syna Addiego, syna Kosama, syna Elmadana, syna Era, **29** syna Jezusa, syna Eliezera, syna Jorima, syna Mattata, syna Lewiego, **30** syna Symeona, syna Judy, syna Józefa, syna Jony, syna Eliakima, **31** syna Meleasza, syna Menny, syna Mattata, syna Natana, syna Dawida, **32** syna Jessego, syna Jobeda, syna Booza, syna Sali, syna Naassona, **33** syna Aminadaba, syna Admina, syna Arniego, syna Esroma, syna Faresa, syna Judy, **34** syna Jakuba, syna Izaaka, syna Abrahama, syna Tarego, syna Nachora, **35** syna Serucha, syna Ragaua, syna Faleka, syna Ebera, syna Sali, **36** syna Kainama, syna Arfaksada, syna Sema, syna Noego, syna Lamecha, **37** syna Matusali, syna Enocha, syna Jareta, syna  Maleleela, syna Kainama, **38** syna Enosa, syna Seta, syna Adama, syna Bożego.*

Izaak •
Jakub (Izrael) •
Juda •
Fares •
Chesrom •
Ram •
Aminadab •
Nachszon •
Salmon •
Booz •
Obed •
Jesse •
Dawid •
Salomon •
Roboam •
Abiasz •
Asa •
Jozafat •
Joram •
Azariasz •
Jotam •
Achaz •
Ezechiasz •
Manasses •
**Amos** •
Jozjasz •
Jojakim •
Salatiel •
Zerubabel •
Abiud •
Eliakim •
Azor •
Sadok •
Achim •
Eliud •
Eleazar •
Mattan •
Jakub •
Józef •
 Ewangelia Łukasza
Kenan

## Pozostałe informacje

### Występowanie

Księga Rodzaju, 1 Księga Kronik, Ewangelia Łukasza ( jedynie wspominany, w rodowodach

## Rodzina

### Dzieci

Mahalael

Kenan - prawnuk Adama i Ewy, Setyta, syn Enosza.

Urodził się gdy jego ojciec miał 190 lat (według Septuaginty), lub 90 (według tekstu masoreckiego), w wieku 70 lat został ojcem Mahalaela, a później innych synów i córek. Jest wspominany w rodowodzie potomków Seta (5 rozdział Ks.Rodzaju), w rodowodzie przodków Jezusa z Ewangelii Łukasza (3:36-37), oraz w 1 Księdze Kronik.

Apokryficzna Księga Jubileuszów podaje imiona jego matki i ciotki zarazem - Noam, oraz żony i siostry w jednej osobie - Mualeleth.

Izaak •
Jakub (Izrael) •
Juda •
Fares •
Chesrom •
Ram •
Aminadab •
Nachszon •
Salmon •
Booz •
Obed •
Jesse •
Dawid •
Salomon •
Roboam •
Abiasz •
Asa •
Jozafat •
Joram •
Azariasz •
Jotam •
Achaz •
Ezechiasz •
Manasses •
Amos •
Jozjasz •
Jojakim •
Salatiel •
Zerubabel •
Abiud •
Eliakim •
Azor •
Sadok •
Achim •
Eliud •
Eleazar •
Mattan •
Jakub •
Józef •
 Ewangelia Łukasza
Słońce

**Słońce** (hebr .: **שֶׁמֶשׁ** *shemesh*, grecki: **ἥλιος** *helios*) jest lokalnym ciałem w niebiosach, które dostarcza światło i ciepło do ziemi. Zostało ono stworzone przez Stwórcę czwartego dnia tygodnia stworzenia i tam określane jest jako "większe światło". Jego obowiązkiem było "rządzić dniem". Księżyc i gwiazdy miały służyć jako znak dla pór roku i lat.
Ustawienie i wschody słońca wyznaczają granice dnia, naznaczone przez wieczór i poranek, okresy słabszego światła większe niż księżyc. Okres, w którym słońce było widziane na niebie, wyznaczono na dzień.
Kain

**Kain** - był trzecim wymienionym z imienia człowiekiem na świecie po Adamie i Ewie ,oraz najstarszym z ich synów. Zajmował się rolnictwem, składał Bogu ofiary z płodów Ziemi, ale ze względu na złe uczynki nie podobały się Bogu, w przeciwieństwie do ofiar jego brata, Abla .W gniewie zabił swojego brata, za karę został tułaczem po świecie. Udał się wraz z żoną do kraju Nod ,gdzie urodził się ich syn - Henoch. Później zbudował miasto, nazwane Henoch ,na cześć swojego potomka. Jego potomkami był ród, nazywany obecnie Kainici.

Otrzymał od Boga tajemnicze znamię, które świadczyło o tym,że ktokolwiek by go zabił zostanie siedmiokroć pomszczony.

Jego imię (hebr.קין *kajin*) wielu wywodzi od słowa *włócznia* lub *kowal* – obydwa wskazywały by na siłę, sprawność zawodową i zdolności tego, kto je nosi. Autor biblijny w poszukiwaniu etymologii imienia Kaina idzie jednak w innym kierunku. Przytacza okrzyk Ewy po narodzeniu dziecka *Otrzymałam mężczyznę od Pana!* – który tworzy piękną grę słów z *imieniem Kaina*. Otóż czasownik *otrzymałam* brzmi po hebr. *kaniti* (קניתי) i pochodzi od rdzenia *kana*
 (קנה), dosł. „nabyć”, „dostać”, „kupić”. Tworzą one brzmieniowe
nawiązanie do imienia pierworodnego. Kain w etymologii biblijnej
oznaczałby zatem „otrzymany” lub „nabyty”, w domyśle „od Pana”. Radość Ewy po narodzinach i nazwanie syna „mężczyzną” potwierdza fakt,
że był upragnionym dzieckiem. Kolejną istotną informacją jest podanie zawodu. Kainowi został
powierzony fach ojca – uprawa roli (wcześniej Adam jest
scharakteryzowany jako rolnik: mówi o tym jego imię pochodzące od *adama* [ziemia] oraz wyznaczona mu przez Boga praca: *W trudzie będziesz zdobywał z ziemi pożywienie dla siebie po wszystkie dni twego życia*).
 Był to zawód trudniejszy i bardziej odpowiedzialny niż wypasanie
trzody, które zostanie powierzone Ablowi. Kain z pewnością był
silniejszy, może bardziej energiczny, pracowity. Miał więc kolejny powód
 do tego, by czuć się ważniejszy niż brat.
Jazz Fenton

## Jasmine Fenton

**Jasmine “Jazz” Fenton** is a character in 5 Years Later. She is the older sister of Danny Fenton, Jazz Fenton was a member of Team Phantom, often protecting her brother's superhero identity.

## Appearance

Jazz is Caucasian with red hair and blue eyes. She has a slim and athletic build. She wears navy pants with crimson boots. She sports a yellow shirt with a heart, a blue jacket that reaches down to her elbows, and a nice blue scarf with a net pattern. She carries a beige purse and purple glasses.

## Personality

Jazz is a very cheerful person with a love for helping others, always trying to support her younger brother Danny in any way she can. In addition to her kindness, she is also very intelligent and a hard worker. Her determination and intellect helped her achieve the highest score in the history of the CATs. However, she is not as knowledgeable about Ghost Hunting as her friends and family.

## Abilities

* **Intelligence-** While she isn't quite as smart as her parents, Jazz still was an excellent student in High School and helped tutor a lot of the other kids.

* **Ghost Technology—**Jazz has learned how to use various kinds of Fenton Tech, each of them having a specific use in fighting ghosts.

## Weaknesses

* **Human Weaknesses-** Because Jazz is a human, she is susceptible to the weaknesses that most humans have.

## History

### Before 5 Years Later

* Jazz moved away from Amity Park to go to College before the events of 5 Years Later.

* In Chapter 9: Time Out Jazz, Maddie Fenton, Jack Fenton, Tucker Foley and Sam Manson all appeared in a brief flashback Danny had before going through his Awakened Form.

## Appearances

* Chapter 1: Alienated (Mentioned)
* Chapter 9: Time Out (Cameo)
Season 10

**Season 10** is the tenth season of SpongeBob SquarePants. It only has 11 episodes, the shortest season yet.

## Description

Ah, the joys of undersea life. Wait, 10 seasons? Wow. We've managed to stay afloat on the high television sea for 10 seasons? Woo-hoo! Dive right into the epic tenth season of our favorite undersea sponge, and his pals!

## Main/Recurring Characters

* SpongeBob SquarePants
* Patrick Star
* Squidward Tentacles
* Gary the Snail
* Plankton
* Sandy Cheeks
* Mr. Krabs
* Karen Plankton
* King Neptune
* Bubble Bass
* Larry the Lobster
* Mrs. Puff
* Pearl Krabs

## Trivia

* This is the shortest season yet, with only 11 episodes.
* Whirly Brains and Mermaid Pants are the only Season 10 episodes to air in 2016.
* Season 10 currently has the most guest stars in a season.
* Rock Bottom reappears in Out of the Picture, after 9 seasons of not being in the show.
* The French Narrator physically appears again in Feral Friends. His first physical appearance was in No Free Rides, way back in Season 2.
* Feral Friends and Don't Wake Patrick are odd. Feral Friends is 15 minutes long and Don't Wake Patrick is 6 minutes long. Shanghaied/Gary Takes a Bath (current airings) are also this length.
Recruiting of Vlad Masters

*"Why would you give me the whole Universe? What about you? What do you gain from this?"
"Oh, with my agenda, I can spare a single universe for your empire. I'm after something much...bigger."*
―Vlad Masters and Eon[src]
The **Recruiting of Vlad Masters** was a successful attempt by Eon to recruit the Ghost/Human hybrid Vlad Masters to his cause as an assassin to kill Ben Tennyson.

## Background

*"My days of violence are over. That path has left me with nothing. Unfortunately, unmetaphorically."*
―Vlad Masters[src]
Vlad Masters was involved in an accident resulting in his ability to generate and channel Ecto-Energy, transforming him into a hybrid of Human and Ghost biology. For years, he harbored a grudge on Jack Fenton, who he blamed for his mutation. After becoming the Mayor of Amity Park, Vlad learned of the Disasteroid, an asteroid headed to Earth, which possessed the danger necessary of causing an extinction level event if it landed. Capitalizing on his unique biology, Vlad revealed his powers to the world and promises to stop the Disasteroid, in exchange for over 500-billion dollars and complete control over the world's governments. However, when he reached the Disateroid via a rocket, he discovers that the asteroid was composed of an anti-ghost element called Ecto-ranium, making it so all ghosts, including him, couldn't touch it, and therefore could not alter it's course. Unable to save the planet, Vlad did not have desire to see the planet's destruction at the hand of his actions, Vlad guiltily saw the Earth one last time before flying away, coming to terms with his eternal solitude as a "free-roaming space nomad".

After five years, in space, Vlad finally managed to return to Earth, overcome with depression and exhaustion, making his way to his old home in Wisconsin.

## Recruitment

*"Are you asking for my help?"
"It pains me to say, I need it."*
―Vlad Masters and Eon[src]
After spending some time reflecting on his past, Vlad is interrupted by Eon, who offers to return Vlad to his full health and strength in exchange for his services. Vlad is reluctant at first, but agrees when he realizes he has nothing else left to live for.
Shocksquatch

* Base
* Shocking

## Gallery

**Shocksquatch** is the Omnitrix's DNA sample of a Gimlinopithecus from the planet Pattersonea in 5 Years Later.

## Appearance

Shocksquatch is an apelike alien. His head is hunched over his shoulders, and his arms dangle down to his feet. His hands and feet are rather large. He has pinkish skin covered in pale yellow, blue-gray, and dark gray hair with black highlights and lightning bolt-like markings.

The Omnitrix symbol is located on his abdomen.

## Abilities

* **Electricity Generation-** Shocksquatch has the ability to release strong, yellow electrical charges from any part of his body.
* **Enhanced Strength-** Due to his large size, Shocksquatch is incredibly powerful, being able to charge his impacts and collisions with electricity to enhance it.
* **Enhanced Agility-** Shocksquatch is more agile than he looks, as Shocksquatch could dodge attacks easily.
* **Electric Telekinesis-** Shocksquatch is capable of covering objects with electricity, therefore being able to telekinetically move them.
* **Force Field Generation-** Shocksquatch can generate a force field out of electricity that can shoot electricity blasts in all directions.
* **Static Electricity Manipulation-** Shocksquatch is able to utilize static electricity, allowing him to attract and repel objects.
* **Thick Fur-** Shocksquatch's thick fur protects him from cold climates, radiation and enemy blows.
* **Enhanced Speed/Quadrupedalism-** Shocksquatch can run in all fours to enhance his speed.

## Weaknesses

* **Insulation-** Shocksquatch can't use his electrical abilities if he is insulated in a thick substance.

## History

* In *Chapter 8: Risen* *(Page 50)*, Shocksquatch was used in conjunction with Ditto by Experiment 10 to fight The Orion Squad.

## Trivia

* In 5YL, Shocksquatch's appearance is a blend of his *Heroes United* and his *Omniverse* look.

* 1-5
* 6-10
* 11-15
* 16-19

* 20-24
* 25-29
* 30-34

* 40-44
* 45-49
* 50-54

* 65-69
* 75-79

* 90-94
* 95-99
Jakub Mniejszy Apostoł

Figura św. Jakuba Mniejszego Apostoła w kościele parafialnym w Wolfsbergu w Karyntii w Austrii.

## Rodzina

### Rodzeństwo

Juda Tadeusz ApostołSzymon Apostoł (?)

**Jakub Mniejszy (Młodszy) Apostoł**, wcześniej **Jakub syn Alfeusza** (zm. 62) – nowotestamentowa i historyczna postać.

Jeden z Dwunastu Apostołów, zwany Mniejszym (dla odróżnienia od Jakuba Starszego), autor listu św. Jakuba.

## Życiorys

Urodził się parę lat przed naszą erą lub na początku naszej ery. Był synem Alfeusza i Marii Kleofasowej.

W latach 20. (I w. n. e.) dołączył do uczniów Jezusa Chrystusa. Brał udział w ostatniej wieczerzy. Kiedy Jezus został pojmany Jakub wraz z innymi dziewięcioma (bez Judasza Iskarioty i Jana Ewangelisty) chronił się.

Umarł w 62 r. w wyniku prześladowań chrześcijan.

## Znaczenie i etymologia imienia

W języku gr. *Iakob'* lub *Iakobos*, od hebr. *Ja'akob*, skrót od aram. *Ja'akob-El*: „Bóg osłania”, „Bóg chroni" (etymologia niepewna) lub od hebr. *akeb*: „pięta”: „on trzyma za piętę” (por. Rdz 25,26), lub od hebr. akab: „ten, który pozbawia (dziedzictwa)” (por. Rdz 27,36). Greckie słowo tłumaczone jako „młodszy” może też oznaczać „mniejszy” i wskazywać na to, że był niższy od Jakuba (syna Zebedeusza).

## Ciekawostki

* Jest błędne utożsamiany z Jakubem Sprawiedliwym.
* W kościele katolickim zaliczany jest do grona świętych.

## Źródła

* Historia Wiki
	+ polskojęzyczna
		- Jakub Mniejszy Apostoł
* Wikipedia
	+ polskojęzyczna
		- Jakub Mniejszy Apostoł
* *Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu* (wydawnictwo Pallottinum)
IV tysiąclecie p.n.e.

* **7 września 3761 roku p.n.e. (nd)** – Bóg tworzy niebo i Ziemię oraz oddziela światło od ciemności.
* **8 września 3761 roku p.n.e. (pn)** – Bóg tworzy sklepienie niebieskiego, które oddzielają wody górne od dolnych.
* **9 września 3761 roku p.n.e. (wt)** – Bóg oddziela suchy ląd od wody i tworzy rośliny.
* **10 września 3761 roku p.n.e. (śr)** – Bóg tworzy Słońce, Księżyc i gwiazdy.
* **11 września 3761 roku p.n.e. (czw)** – Bóg tworzy zwierzęta wodne i latające.
* **12 września 3761 roku p.n.e. (pt)** – Bóg tworzy zwierzęta lądowe oraz pierwszych ludzi: Adama i Ewę.
* **13 września 3761 roku p.n.e. (sb)** – Bóg odpoczywa po tygodniu pracy.
Potop

**Potop** - wydarzenie opisane w Starym Testamencie w Księdze Rodzaju.

## Opis

Opis potopu znajduje się w biblijnej Księdze Rodzaju. Bóg był niezadowolony był z tego, że człowiek stał się istotą cielesną. Nad ludzkością zapanowało zepsucie moralne. Ludzie przestali słuchać się Boga oraz jego przykazań. Mężczyźni zaczęli brać sobie za żony kobiety piękne. Przestali więc patrzeć na piękno duchowe. Bóg stał się smutny i żałował, że kiedykolwiek stworzył człowieka. Postanowił, więc zgładzić wszystkie istoty boskie, które stworzył. Jedynym człowiekiem, który nie był zepsuty moralnie był Noe. Jedynie jego Bóg otaczał życzliwością. Noe pozostał dalej mu wierny, czym wyróżniał się od pozostałych ludzi. Noe miał trójkę dzieci: Sema, Chama i Jafeta. Noe miał również żonę (Biblia nie podaje jej imienia). Bóg przekazał Noemu swoje plany o powodzi, która ma niedługo nastąpić. Bóg zalecił mu także, aby skonstruował arkę. Arka miała mieć; długość trzysta łokci, szerokość pięćdziesiąt i wysokość trzydzieści. W arce Noe miał umieścić swoją rodzinę i po parze wszystkich niepływających zwierząt, aby przeczekać katastrofę. top miał nastąpić za 7 dni poprzez spuszczenie deszczu, który będzie padał 40 dni i 40 nocy. Gdy Arka została ukończona, Bóg zesłał na Ziemię wielki potop. Nieustanny deszcz podniósł poziom wody tak, że zakryła ona nawet najwyższe góry. Po 40 dniach przestał padać deszcz, a gdy po wielu tygodniach wody opadły, Arka spoczęła w górach Ararat. Następnie Noe wysłał gołębicę, by przyniosła gałązkę oliwną, co dało mu pewność, że wody opadły wystarczająco. Póżniej Noe zszedł na ląd i złożył Bogu ofiary z bydła i ptactwa. Bóg obiecał nie sprowadzać więcej potopu z powodu człowieka i na znak przymierza rozciągnął na niebie łuk – tęczę. Dzięki temu, ze Noe wykonał wszystko według zaleceń Boga,ocalał przed potopem on i jego rodzina oraz wszystkie istoty, które znajdowały się na arce. Tak oto Bóg zniszczył wszystkich żyjących oprócz Noego i tych, co byli z nim na arce. W chwili rozpoczęcia potopu Noe miał 600 lat, po zakończeniu potopu żył jeszcze 350 lat. Zmarł w wieku 950 lat.
Chrześcijaństwo

**Chrześcijaństwo** (heb. נצרות; gr. Χριστιανισμός; aram. ܡܫܝܚܝܘܬܐ; łac. Christianismus; arab. مسيحية; cer. sł. Хрїстїаньство) - monoteistyczna religia uniwersalna wyznawana przez 2,2 mld ludzi zwanych chrześcijanami, którzy stanowią aż 34% całej światowej populacji. Plasuje to chrześcijaństwo do największej religii świata pod względem liczby wyznawców, ale tylko jeśli pominięte zostaną podziały wewnątrz samego chrześcijaństwa na katolików, prawosławnych i protestantów itd. Jeśli je uwzględnić to najliczebniejsze grono wiernych posiada islam w jego sunnickiej odmianie. Wraz z islamem, bahaizmem, druzyzmem, alawizmem, mandeizmem, samarytanizmem, rastafarianizmem i judaizmem, z którego się wywodzi chrześcijaństwo należy do religii abrahamowych.

Chrześcijaństwo - jak wyżej wspomniano - nie jest jednolitym systemem religijnym, ale dzieli się na wiele pomniejszych odłamów mocno różniących się filozoficznie, teologicznie i strukturalnie od pozostałych, z których najliczniejsze i najważniejsze to: katolicyzm, którego wyznawcy uznają biskupa Rzymu, czyli papieża za zwierzchnika całej społeczności, protestantyzm, który powstał w opozycji do katolicyzmu i skupia bardzo wiele zróżnicowanych ruchów oraz prawosławie, tworzone przez niezależnie administracyjne kościoły, których łączy doktryna i uznanie prymatu patriarchy Konstantynopola (inaczej jednak rozumianego w niż katolicyzmie). Oprócz tych głównych nurtów istnieją pomniejsze chrześcijańskie wyznania np. monofizytyzm i nestorianizm i mnogie sekty religijne (np. Dzieci Bogu, 12 plemion Izraela itd.) oraz samodzielne religie w znacznym stopniu bazujące na chrześcijaństwie pokroju sikhizmu czy rastafarianizmu.

## Charakterystyka

**Chrześcijaństwo** jest systemem wierzeń i praktyk opartych na Starym i Nowym Testamencie Biblii, skupiającym się na osobie i dziele Jezusa Chrystusa, Syna jedynego prawdziwego Boga, Jahwe i uznanego za Boga wcielonego. Według Biblii, Chrystus przyszedł na Ziemię, aby ustanowić Nowe Przymierze, zgodę na śmierć jako najwyższą ofiarę za grzech w miejsce tych, którzy nie mieli żadnej nadziei poza tą ofiarą.

Po Swojej posłudze, śmierci, zmartwychwstaniu i tuż przed Jego wniebowstąpieniem, Jezus nakazał Swoim naśladowcom, aby rozpowszechniali Jego przesłanie o przebaczeniu i zbawieniu dla całego świata, i dał im władzę, aby chrzcili w Jego imieniu. Wielki ruch duchowy, który nastąpił po tym czasie, na jakiś czas zostanie nazwany "Drogą". W końcu wyznawców Jezusa zaczęto nazywać chrześcijanami.

Chrześcijaństwo naucza, że ​​Bóg zbawił wierzących poprzez osobę i dzieło Jezusa Chrystusa. Chociaż istnieją różne poglądy na związek między wiarą a uczynkami, chrześcijaństwo jest ogólnie postrzegane jako religia poszukująca pokoju i dobrej woli na świecie.
Mass Effect Extended Codex Wiki

## Welcome to the Mass Effect Extended Codex Wiki

This wiki is designed to expand upon the Codex and universe of the Mass Effect franchise. It is to conform with the current lore as much as possible and should add further depth to the universe.

This wiki is to use a similar layout to traditional wikis, and will also be constructed as if the wiki is the in-universe Galactic Standard Codex. As such, information that would not be available to the "average" citizen is to be not disclosed. E.g. The Leviathans from the Mass Effect 3 DLC - Leviathan. As of writing this, the wiki codex will be written at the in-universe date of September 1st 2186 CE, just prior to the Reaper invasion of the Milky Way. This is to simplify the codex until further information has been completed.

Further Information:

Whilst I am creating this codex on a public platform, it is predominately being created my own personal use.

## Current Goals

**Species and Government Wiki**

* Salarians - Salarian Union
* Turians - Turian Hierarchy
* Asari - Asari Republics
* Humans - Systems Alliance

etc...

**Ship, Vehicle and Weapon Wiki**

(This will undoubtedly be non-cannon, but should be within the constraints of the lore).

## Latest activity

Photos and videos are a great way to add visuals to your wiki. Find videos about your topic by exploring Fandom's Video Library.

File:Placeholder
Abel

## Pozostałe informacje

### Występowanie

Księga Rodzaju 1 List Jana (tylko wspomniany)List do Hebrajczyków (tylko wspomniany)Ewangelia Łukasza (tylko wspomniany)Ewangelia Mateusza (tylko wspomniany)

## Rodzina

### Rodzeństwo

Kain
Set
Inne rodzeństwo

**Abel** – syn Adama oraz Ewy. Młodszy brat Kaina, starszy dla Seta i innych córek oraz synów Adama. Był pierwszym człowiekiem, który został zamordowany. W Ewangeliach określono go jako pierwszego męczennika.

## Relacja z Księgi Rodzaju

Urodził się później niż Kain, był pasterzem i składał Bogu ofiary ze zwierząt. Był sprawiedliwy przed Bogiem, w przeciwieństwie do swojego brata i to jego ofiarę upodobał sobie Bóg. Kain zazdrościł mu przychylności Bożej, nie rozumiejąc jej przyczyny więc zabił go w gniewie.
Żona Lota

**Żona Lota** - nieznana z imienia starotestamentowa postać, małżonka bratanka patriarchy Abrahama – Lota. Mieszkała w Sodomie, miała dwie córki.

## Życiorys

Przyjmuje się, że urodziła się i/lub wychowała w Sodomie (jednakże są to tylko domysły).

Wyszła za mąż za Lota z którym miała dwie córki.

Z powodu niegodziwości mieszkańców Sodomy (m. in. rozpusty) Bóg Jahwe postanowił zniszczyć miasto i jednocześnie ocalić ludzi sprawiedliwych. Nakazał On uciec Lotowi i jego bliskim z Sodomy. Zabronił odwracania się wstecz.

Jednakże małżonka Lota nie posłuchała nakazu w wyniku czego zamieniła się w słup soli.

Przyjmuje się, że odwróciła się z przyczyn/y tęsknoty i/lub ciekawości.

## Nowy Testament

Jezus Chrystus udzielił przestrogi dla chrześcijan, ostrzegając: *Przypomnijcie sobie żonę Lota*.

## W kulturze

* Biblizmy:
	+ *Żona Lota* - kobieta ciekawska
	+ *zmienić się w słup soli* – zamrzeć w bezruchu, skamienieć z wrażenia lub przerażenia.
* Jest tytułową bohaterką w utworze wykonywanym przez Ewę Błaszczyk (*Żona Lota*).

## Ciekawostki

* Istnieje formacja geologiczna na wzgórzu Sodom nad Morzem Martwym, zwana „Żoną Lota”.
* Badacze mają kłopoty z racjonalnym wytłumaczeniem przemiany człowieka w sól. Niektórzy uważają, iż jest to fikcja. Inni natomiast, że w wyniku wybuchów ciało kobiety zostało po prostu zdeformowane/uszkodzone, a skóra mogła przypominać sól.

## Źródła

* Wikipedia
* Biblia vs. Nauka
* *Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu* (wydawnictwo Pallottinum)
Season 2

**Season 2** is the second season of SpongeBob SquarePants, and is the first to begin animating digitally. It had 20 episodes, and the first 22 minute special.

## Description

Ready for more Spongetacular adventures? SpongeBob and pals are back in 20 more nautical nonsensically entertaining episodes! A bunch of classic episodes packed into one season and humor so funny it could make a drill sergeant laugh, Season 2 is a hilarious treat for ocean-lovers and cartoon-lovers all over the world!

## Main/Recurring Characters

* SpongeBob SquarePants
* Patrick Star
* Squidward Tentacles
* Mr. Krabs
* Plankton
* Sandy Cheeks
* Gary the Snail
* Pearl
* Mrs. Puff
* Larry the Lobster
* The Flying Dutchman
* Mermaid Man
* Barnacle Boy
* Man Ray (debut)
* Karen Plankton
* Grandma SquarePants (debut)

## Trivia

* Man Ray made his debut this season in Mermaid Man and Barnacle Boy III. He would go on to be a recurring character in the series.
* The series had its first 22 minute special this season, called "Christmas Who?".
* This was the first season to be animated digitally.
List św. Jakuba

## Świat przedstawiony

**List św. Jakuba** (w skrócie **Jk** lub **Jak**) - jeden z listów apostolskich wchodzących w skład Nowego Testamentu. Jego autorem jest apostoł Jakub, prawdopodobne chodzi o Jakuba Mniejszego, syna Alfeusza.

## Poglądy autora i nauki

* Sama wiara (bez dobrych uczynków) nikogo nie zbawi.
* Czynniki wystawiające ludzi na próbę rodzą w nich wytrwałość.
* Człowiek wątpiący jest chwiejny (i podatny na pokusę i manipulację?).
* Pan Bóg nie kusi ludzi do grzechu, czyni to ich własna żądza.
* Każdy kto łamie jedno przykazane jest przestępcą wobec całego prawa (Bożego/10 przykazań Bożych).
* Nie można oczerniać i osądzać niesprawiedliwie bliźnich.
* Prawdziwa mądrość (i dobroć?) nie polega na zazdrości i skłonności do kłótni, ale na umiejętności ustępowania i miłosierdzia.
* Nie można być pyszałkowatym.

## Ciekawostki

* Marcin Luter nie uważał listu Jakuba za księga natchnioną oraz wyrażał się o nim pogardliwie jednak umieścił go w swoim wydaniu Biblii.
	+ Mogło chodzić o rozbieżność w poglądach Marcina Lutra i Jakuba Mniejszego: Luter uważał, że sama wiara wystarczy do usprawiedliwienia, a apostoł, że wiara bez uczynków jest martwa.
Lamek (syn Metuszelacha)

Lamek - syn Metuszelacha, wnuk Henocha, prawnuk Jereda. Setyt oraz ten z ostatniego pokolenia, które zmarło przed Potopem. Kiedy miał lat 182 spłodził syna, który dostał na imię Noe ponieważ mówił *Ten pozwoli nam odetchnąć od naszej pracy i od trudów rąk naszych na ziemi przeklętej przez Pana (Rdz 5, 29).* Po spłodzeniu Noego Lamek żył jeszcze lat 595 płodząc kolejne dzieci aż umarł w wieku lat 722.
Serug (syn Reu)

Nowy Testament

* Ewangelia Łukasza (wspomniany)

**Serug** (hebr. **שְׂרוּג**) - syn Reu, ojciec Nachora i pradziadek patriarchy Abrahama. Kiedy Reu miał trzydzieści dwa lat urodził się jemu pierworodny syn - Serug. Serugowi w wieku trzydziestu lat urodził się pierworodny syn - Nachor. Miał jeszcze synów i córki (imiona i liczba nieznane).

Izaak •
Jakub (Izrael) •
Juda •
Fares •
Chesrom •
Ram •
Aminadab •
Nachszon •
Salmon •
Booz •
Obed •
Jesse •
Dawid •
Salomon •
Roboam •
Abiasz •
Asa •
Jozafat •
Joram •
Azariasz •
Jotam •
Achaz •
Ezechiasz •
Manasses •
Amos •
Jozjasz •
Jojakim •
Salatiel •
Zerubabel •
Abiud •
Eliakim •
Azor •
Sadok •
Achim •
Eliud •
Eleazar •
Mattan •
Jakub •
Józef •
 Ewangelia Łukasza
Milka (córka Harana)

**Milka** (hebr. מִלְכָּה) - postać biblijna wywodząca się ze Starego Testamentu. Córka Harana, bratanica Abrahama i Nachora, rodzona siostra Lota i Jiski.

Poślubiła swojego stryja Nachora. Była jego pierwszorzędną żoną (drugorzędną była Reuma).

Została matką Usa, Buza, Kemuela, Keseda, Chazo, Pildasza, Jidlafa i Betuela. Poprzez Betuela była babką Labana i Rebeki.

## Źródła

* Wikipedia
* *Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu* (wydawnictwo: Pallottinum)
Nachor (syn Teracha)

**Nachor** (hebr. נָחוֹר) – starotestamentowa postać występująca w Księdze Rodzaju.

Drugi syn Teracha, brat patriarchy Abrahama, Harana oraz (przyrodni) Sary. Urodził się, podobnie jak jego bracia, w Ur Chaldejskim. Ożenił się ze swoją bratanicą (córką Harana) Milką. Miał również drugorzędną żonę Reumę.

Gdy jego ojciec, brat Abraham i bratanek (a zarazem szwagier) Lot opuścili Ur i udali się do Charanu, Nachor zdecydował się pozostać w Mezopotamii. Mieszkał w Aram-Naharaim.

Z małżeństwa z Milką miał ośmiu synów – Usa, Kemuela, Keseda, Chazo, Pildasza, Jidlafa i Betuela. Z Reumą miał synów Tebacha, Gachama i Tachasza oraz córkę Maakę.

Przez swojego syna Betuela był dziadkiem Rebeki, żony Izaaka.
Betel

**Betel** (z heb. ,,Dom Boży" lub ,,Dom boga Ela") - miasto izraelskie leżące ok. 15 km na północ od Jerozolimy, o dużym znaczeniu strategicznym. Pierwotną nazwę Luz na Betel zmienił Jakub (Rdz 28, 19).

Ważną funkcję pełniło w okresie sędziów, jako miejsce spotkań wszystkich plemion Izraela. Potem straciło znaczenie na rzecz Jerozolimy.

Po podziale królestw (922 przed Chr.) król Jeroboam uczynił Betel głównym ośrodkiem kultu w królestwie północnym (1 Krl 12,29 nn). Sanktuarium w Betel zostało zburzone przez Jozjasza podczas reformy religijnej (2 Krl 23, 15-18).

W religii kananejskiej Beth-el (Betyl) był stojącym kamieniem kultowym uważanym za symbol lub wcielenie bóstwa. Pierwszy człon - *beth* - jednoznacznie tłumaczy się na *dom*, ale drugi człon - *el* - może oznaczać po prostu *bóg*, jak też być odwołaniem do konkretnego kananejskiego boga-ojca - Ela. Podobna sytuacja zachodzi w języku polskim, gdzie ,,bóg" to ogólne określenie istoty boskiej (np. Zeusa, Odyna), a ,,Bóg" to odniesienie do konkretnego bóstwa opisanego w Starym Testamencie - Jahwe.

## Przypisy

1. ↑ https://biblia.deon.pl/rozdzial.php?id=28
2. ↑ Daniel Arnaud, STAROŻYTNI BLISKI WSCHÓD - Od wprowadzenia pisma do Aleksandra Wielkiego - Państwowe Wydawnictwo Naukowe
Jiska

**Jiska** (hebr. יִסְכָּה) - starotestamentowa postać wspomniana w Księdze Rodzaju.

Córka Harana, rodzona siostra Lota i Milki, bratanica patriarchy Abrahama.

Żydowskie midrasze identyfikują ją z jej ciotką Sarą, żoną i przyrodnią siostrą Abrahama. Podobną identyfikację przyjął również Józef Flawiusz. Nie ma jednak podstaw do tego aby tak uważać.

## Ciekawostki

* Od imienia *Jiska* pochodzi prawdopodobnie angielskie imię *Jessica*, pojawiające się po raz pierwszy w *Kupcu weneckim* Szekspira.

## Źródła

* Wikipedia
* *Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu* (wydawnictwo Pallottinum)
Lewi (przodek Jezusa)

**Lewi** (gr. **Λευΐ**; translit. **Leui**; heb. לֵוִי) - jeden z przodków Jezusa, syn Melchi w linii Rezy, syna Zerubbabela, perskiego namiestnika Judei wymieniony w genealogii podanej w Ewangelii według św. Łukasza. Jednak według innego ewangelisty Mateusza, święty Józef z Nazaretu, przybrany ojciec chrześcijańskiego mesjasza, pochodził od innego syna Zerubbabela imieniem Abiud. Katolicka tradycja tłumaczy to tym, że Łukasz wymienił przodków Maryi w linii Rezy, a Mateusz Józefa w linii Abiuda.

Był Dawidytą (potomkiem króla Dawida) mieszkającym w Betlejem w Judei. Urodził się najprawdopodobniej podczas powstania machabejskiego (167 - 135 p.n.e), a zmarł przypuszczalnie pod koniec panowania Jana Hirkana I (135 - 104 p.n.e.). Jego imię pochodzi z języka hebrajskiego i oznacza w nim dosłownie לוי ("łączyć"). Nosił je jeden z synów Jakuba/Izraela, protoplasta plemienia Lewitów.

Jego syn miał mieć na imię Mattan. Mateusz wymienia między Józefem, a Zerubabbelem dziewięciu przodków, a Łukasz - aż osiemnaście. Można to interpretować w ten sposób, że Reza był znacznie starszym bratem Abiuda, a jego (Rezy) potomkowie żyli dwa razy krócej (i płodzili znacznie wcześniej) niż potomkowie młodszego brata. Na jedno pokolenie z linii Abiuda przypadały dwa z linii Rezy. Jest jednak możliwe, że Mateusz po prostu pominął część przodków Jezusa, a u niego fraza "ojciec" oznacza szerzej "przodek".

## Wspomnienie w Nowym Testamencie

Ewangelia Łukasza 3: 23-38:

***23** Sam zaś Jezus rozpoczynając swoją działalność miał lat około trzydziestu. Był, jak mniemano, synem Józefa, syna Helego, **24** syna Mattata, syna **Lewiego**, syna Melchiego, syna Jannaja, syna Józefa, **25** syna Matatiasza, syna Amosa, syna Nahuma, syna Chesliego, syna Naggaja, **26** syna Maata, syna Matatiasza, syna Semei, syna Josecha, syna Jody, **27** syna Jana, syna Resy, syna Zorobabela, syna Salatiela, syna Neriego, **28** syna Melchiego, syna Addiego, syna Kosama, syna Elmadana, syna Era, **29** syna Jezusa, syna Eliezera, syna Jorima, syna Mattata, syna Lewiego, **30** syna Symeona, syna Judy, syna Józefa, syna Jony, syna Eliakima, **31** syna Meleasza, syna Menny, syna Mattata, syna Natana, syna Dawida, **32** syna Jessego, syna Jobeda, syna Booza, syna Sali, syna Naassona, **33** syna Aminadaba, syna Admina, syna Arniego, syna Esroma, syna Faresa, syna Judy, **34** syna Jakuba, syna Izaaka, syna Abrahama, syna Tarego, syna Nachora, **35** syna Serucha, syna Ragaua, syna Faleka, syna Ebera, syna Sali, **36** syna Kainama, syna Arfaksada, syna Sema, syna Noego, syna Lamecha, **37** syna Matusali, syna Enocha, syna Jareta, syna  Maleleela, syna Kainama, **38** syna Enosa, syna Seta, syna Adama, syna Bożego.*

Izaak •
Jakub (Izrael) •
Juda •
Fares •
Chesrom •
Ram •
Aminadab •
Nachszon •
Salmon •
Booz •
Obed •
Jesse •
Dawid •
Salomon •
Roboam •
Abiasz •
Asa •
Jozafat •
Joram •
Azariasz •
Jotam •
Achaz •
Ezechiasz •
Manasses •
Amos •
Jozjasz •
Jojakim •
Salatiel •
Zerubabel •
Abiud •
Eliakim •
Azor •
Sadok •
Achim •
Eliud •
Eleazar •
Mattan •
Jakub •
Józef •
 Ewangelia Łukasza
Makeda

**Makeda** – pierwsza znana królowa Saby. Makeda to imię wywodzące się z tradycji etiopskiej; w islamskich przekazach nazywana była **Bilkis** (**بلقيس** *Bilqīs*). Inne wersje jej imienia to **Nikaule** oraz **Nicaula**.

Nazywana jest również ***Sybillą*** (wieszczką), ponieważ według niektórych źródeł przepowiedziała przyszłość.

## Biografia

W połowie X wieku p. n. e. złożyła wizytę izraelskiemu królowi Salomonowi. Celem wizyty było najprawdopodobniej pogłębienie dwustronnej wymiany handlowej.

## W kulturze

* Pojawia się na obrazie XV. włoskiego malarza Piero della Francesca.

## Ciekawostki

* W tak zwanych „Proroctwach królowej Saby” wyraz „Saba” jest niesłusznie rozumiany jako imię własne monarchini, a nie nazwa jej państwa.

* Jedna z wersji mówi, iż boso udała się do pałacu króla Salomona. Pochyliła się nad drzewem cedrowym i ucałowała je. Następne na dworze króla Salomona zaczęła prorokować. Przewidziała m. in. przerobienie owego drzewa cedrowego na krzyż na którym skona Mesjasz, utworzenie Czech, wojny religijne i koniec świata.
* Tradycja etiopska mówi, że spłodziła z Salomonem syna - Menelika I.

## Źródła

* Wikipedia
* *Przepowiednie dla Polski i świata* (Autor: Jan Nepomucen Olizarowski)
* Historia Wiki
Azor

**Azor** (heb. אזור) jeden z przodków Jezusa w linii Abiuda, syna Zerubbabela, perskiego namiestnika Judei wymieniony w genealogii podanej w Ewangelii Mateusza. Jego ojcem był (rzekomo) Eliakim, syn Abiuda, a imienia matki nie znamy. Był Żydem z rodu króla Dawida mieszkającym w Betlejem w Judzie. Żył prawdopodobnie w Imperium Perskim za panowania Dariusza II i Artakserksesa II z dynastii Achemenidów. Imię "Azor" w języku hebrajskim oznacza ,,Ofiarujący pomoc".

Jego syn miał mieć na imię Sadok. Mateusz wymienia między Józefem, a Zerubabbelem dziewięciu przodków, a Łukasz - aż osiemnaście. Można to interpretować w ten sposób, że potomkowie Abiuda żyli dwa czy nawet trzy razy dłużej niż potomkowie Rezy. Bardziej jest jednak prawdopodobne, że po prostu ewangeliści nie znali prawdziwej genealogii Jezusa i stworzyli niezależnie od siebie rodowody, aby udowodnić dawidyckie pochodzenie Nazarejczyka.

## Wspomnienie w Nowym Testamencie

Ewangelia Mateusza 1:1 - 15:

***1** Rodowód Jezusa Chrystusa, syna Dawida, syna Abrahama. **2** Abraham był ojcem Izaaka; Izaak ojcem Jakuba; Jakub ojcem Judy i jego braci; **3** Juda zaś był ojcem Faresa i Zary, których matką była Tamar. Peres był ojcem Ezrona; Ezron ojcem Arama; **4** Aram ojcem Aminadaba; Aminadab ojcem Naassona; Naasson ojcem Salmona; **5** Salmon ojcem Booza, a matką była Rachab. Booz był ojcem Obeda, a matką była Rut. Obed był ojcem Jessego, **6** a Jesse ojcem króla Dawida. Dawid był ojcem Salomona, a matką była [dawna] żona Uriasza. **7** Salomon był ojcem Roboama; Roboam ojcem Abiasza; Abiasz ojcem Asy; **8** Asa ojcem Jozafata; Jozafat ojcem Jorama; Joram ojcem Ozjasza; **9** Ozjasz ojcem Joatama; Joatam ojcem Achaza; Achaz ojcem Ezechiasza; **10** Ezechiasz ojcem Manassesa; Manasses ojcem Amosa; Amos ojcem Jozjasza; **11** Jozjasz ojcem Jechoniasza i jego braci w czasie przesiedlenia babilońskiego. **12** Po przesiedleniu babilońskim Jechoniasz był ojcem Salatiela; Salatiel ojcem Zorobabela; **13** Zorobabel ojcem Abiuda; Abiud ojcem Eliakima; Eliakim ojcem **Azora**; **14** Azor ojcem Sadoka; Sadok ojcem Achima; Achim ojcem Eliuda; **15** Eliud ojcem Eleazara; Eleazar ojcem Mattana; Mattan ojcem Jakuba; 16 Jakub ojcem Józefa, męża Maryi, z której narodził się Jezus, zwany Chrystusem.*

Izaak •
Jakub (Izrael) •
Juda •
Fares •
Chesrom •
Ram •
Aminadab •
Nachszon •
Salmon •
Booz •
Obed •
Jesse •
Dawid •
Salomon •
Roboam •
Abiasz •
Asa •
Jozafat •
Joram •
Azariasz •
Jotam •
Achaz •
Ezechiasz •
Manasses •
Amos •
Jozjasz •
Jojakim •
Salatiel •
Zerubabel •
Abiud •
Eliakim •
**Azor** •
Sadok •
Achim •
Eliud •
Eleazar •
Mattan •
Jakub •
Józef •
 Ewangelia Łukasza
Factions

## Konohagakure

> "*We are Konohagakure no Sato*
>
>

> *Each of our flames brightens the darkest of days*
>
>

> *When brought together, hand in hand*
>
>

> *The will of fire will always withstand" - Konohagakure's Creed*
>
>

The village resides deep within a forest at the base of a mountain, of which a waterfall runs rampantly through. The freshwater encourages agricultural growth, allowing many farmers and civilians to find refuge within the walls of the village. While generally seen as one of the most powerful of the ninja villages, Konoha has enjoyed many years of relative peace and stability since it's official founding fifteen years ago under the Shodai Hokage.

   Currently, there are few foreign connections outside of the people from the Katabami Gold Mine and minor talks of pacts and treaties with another budding village, Amegakure. While the conflict has been kept to a minimum, conflicts and fights between the two nations are common, yet kept hidden from the public eye when encountered.

### **History**

Being one of the first of many settlements starting to rapidly expand and grow, this relatively newborn village has established itself quickly. What had originated as a minor group of settlements vastly spread out across the nation has evolved into a rather large and bustling village thanks to the unity and peace talks made by a marginal group of visionaries looking to enhance the quality of life to the world around them for everyone. It was under the lead of the Shodai Hokage, **INSERT NAME HERE**, that several notable families of varying size and fortune have finally united and come under a singular banner.

Currently, the elders and trained Shinobi of the village are training the next generation for the future.

### **Clans**

Each of the following links will take you to the respective clan's perk list.

* Uchiha
* Hyuuga
* Inuzuka
* Nara
* Akimichi
* Senju

## Amegakure

### C**lans**

Each of the following links will take you to the respective clan's perk list.

* Kaguya
* Hozuki
* Kami
* Hoshigaki
* Yuki
* Shoton

## Katabami Gold Mine

The Katabami Gold Mine is a mine owned by the Katabami faction, of which has stayed neutral and shared their resources to each of the major villages for the last decade. For brief periods each day, the surrounding villages send groups to gather and collect from their caverns in exchange for their own protection and peace. When conflict does arise, the natives steer away and haul their cabbage carts elsewhere for the time being.
Ewa

**Ewa** - żona Adama, matka Kaina i Abla.

## Narodziny

Bóg zesłał sen na Adama, a gdy on zasnął wyjął mu żebro a miejsce to zapełnił ciałem z żebra stworzył kobietę, aby znaleźć odpowiednią dla niego pomoc. Adam zachwycił się widząc nowe stworzenie Boże.

## Grzech i jego skutki

Bóg przydzielił jej, oraz Adamowi mieszkanie w ogrodzie Eden , czyli w piekle. Nie mogli jednak spożywać owocu z Drzewa poznania dobra i zła.. Jednak wąż , który był bardziej przebiegły od innych zwierząt powiedział że jak spróbują zakazanego owocu staną się tacy, jak Bóg. Uległa pokusie, i zwiodła do tego swojego męża. Za karę Bóg obdarzył ich śmiertelnością, zaś Ewę - podległością wobec Adama i bólami rodzenia. Uczynił też dla nich ubrania ze skór, a później wydalił z raju, gdzie musieli poznać trudy i znoje życia. Później urodziła dla Adama nieznaną ilość synów i córek, stając się matką wszystkich żyjących. Znamy z imienia trzech synów - najstarszego Kaina, średniego Abla i najmłodszego Seta. Mieli oni jednak nieznane z imienia rodzeństwo. Nie wiemy ile lat żyła.
Jefte

**Jefte** (hebr. יפתח, *Jiftach* - „[oby] [Bóg] otworzył”, od skróconej wersji wyrażenia *Jiftach-el*) – starotestamentowa postać (Księga Sędziów 11-12), jeden z Sędziów we wczesnym okresie Izraela. Pod jego dowództwem Bóg wyzwolił Izraelitów spod osiemnastoletniej dominacji Ammonitów.

## Biografia

### Wczesne życie

Był synem Gileada z pokolenia Manassesa i nierządnicy.

Przyrodni bracia wyrzucili go z domu. Uciekł do krainy Tob.

Do Jeftego przyłączyli się nicponie z którymi stworzył grupę zbójecką.

Kiedy Ammonici napadli na Izraela, starszyzna udała się do Tob aby poprosić Jeftego o pomoc. Ten zgodził się pod warunkiem, iż będzie pełnił funkcję wodza.

Następne udał się do Mispa, gdzie oficjalne został mianowany wodzem.

Przed wyruszeniem do bitwy złożył ślub mówiący o tym, iż złoży w ofierze Bogu to co pierwsze wyjdzie z jego domu gdy będzie wracał.

### Walka z Ammonitami

Sędzia próbował negocjować z wrogiem, wykazując niesłuszność jego roszczeń, co jednak nie przyniosło rezultatu.

Doszło do bitwy, którą wygrał Jefte.

### Wypełnienie ślubu

Kiedy wrócił do domu na powitanie wyszła jego jedyna córka. Ze smutkiem opowiedział jej o swoim ślubie. Córka poprosiła jego aby pozwolił jej udać się w góry i przez dwa miesiące opłakiwać swoje dziewictwo tudzież ogólne swojego losu.

Dwa miesiące później wróciła i Jefte dopełnił swojego ślubu.

### Walka z Efraimitami

Zazdrośni o chwałę i zwycięstwo Jeftego przybyli do niego Efraimici z pogróżkami.

Następne rozpoczęła się walka pomiędzy Gileadczykami, a Efraimitami, która zakończyła się zwycięstwem tych pierwszych.

W trakcie swych batalii Jefte dokonał masakry 42 tysięcy Efraimitów, których rozpoznawał, każąc im wymówić słowo *szibbolet*, którego Efraimici nie potrafili prawidłowo wymówić, mówiąc *sibbolet*.

Panował jako sędzia przez sześć lat, aż do śmierci

## Ciekawostki

* Niektórzy komentatorzy uważają, iż Jefte jedyne oddał swoją córkę do świątyni jako dziewicę.
	+ Ponieważ potomstwo było znakiem błogosławieństwa Bożego, dozgonne dziewictwo córki było szczególnym poświęceniem.

## Źródła

* Wikipedia
* *Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu* (wydawnictwo Pallottinum)
Debora

**Debora** - prorokini w Starym Testamencie, pełniąca funkcję sędziego.

Powierzyła Barakowi dowództwo nad armią Izraela przeciwko Kananejczykom prowadzonym przez Siserę.

Współautorka Pieśni Debory i Baraka (*Księga Sędziów, 5*).

Ehud •
Szamgar •
**Debora** •
Barak •
Gedeon •
Abimelek •
Tola •
Jair •
Jefte •
Ibsan •
Elon •
Samson •
 Zjednoczona monarchia
Galilea i Perea: Herod Wielki • Herod Antypas • Herod Agryppa I
 Uwagi
2. ↑ tylko w północnej części królestwa
3. ↑ Jako buntownik
4. ↑ Jako buntownik
5. ↑ Jako pretendent
Henoch (syn Jereda)

Henoch - syn Jereda, wnuk Mahalaleela, prawnuk Kenana. Jeden z potomków Seta oraz pradziad Noego. Kiedy miał lat 65 spłodził syna Metuszelacha. Żył w zażyłości z Bogiem a kiedy miał lat 365 nie umarł lecz tak jak Maria z Nazaretu czy Prorok Eliasz Wniebowstąpił.

## Henoch

Ilustracja Gerarda Hoeta, przedstawiająca wniebowstąpienie Henocha

## Pozostałe informacje

### Występowanie

Księga Rodzaju, Księga Syracha, Ewangelia Łukasza, List do Hebrajczyków
Księga Rodzaju

Księga Wyjścia •
Księga Kapłańska •
Księga Liczb •
Księga Powtórzonego Prawa

## Podstawowe informacje

### Autorzy

* Bóg
* Mojżesz

## Świat przedstawiony

### Wydarzenia

* Część I: Stworzenie świata - Budowa Wieży Babel
* Część II: Powołanie Abrama - Śmierć Józefa

Księga Rodzaju

## Świat przedstawiony

### Bohaterowie

* Adam
* Ewa
* Kain
* Abel
* Henoch
* Noe
* Sem
* Abraham
* Sara
* Melchizedek
* Izmael
* Izaak
* Ezaw
* Jakub
* Rebeka
* Józef
* Ruben
* Juda
* Tamar

### Wydarzenia

* Dzieje początków świata i ludzkości
* Stworzenie świata (Rozdział 1)
	+ - Drugi opis stworzenia człowieka (Rozdział 2)
		- Pierwotny stan szczęścia (Rozdział 2)
		- Upadek pierwszych ludzi (Rozdział 3)
		- (Rozdział 4)

## Linki zewnętrzne

Wj •
Kpł •
Lb •
 Pozostałe | Joz •
Sdz •
Rt •
1Sm •
2Sm •
1Krl •
2Krl •
1Krn •
2Krn •
Ezd •
Ne •
Tb •
Jd •
Est •
1Mch •
 Księgi dydaktyczne (mądrościowe) | Hi •
Ps •
Prz •
Koh •
Pnp •
Mdr •
 Księgi prorockie | Księgi proroków większych | Iz •
Jer •
Lm •
Ez •
 Księgi proroków mniejszych | Oz •
Jl •
Am •
Ab •
Jon •
Mi •
Na •
Ha •
So •
Ag •
Za •
Ml •
 Apokryfy | Księga Jubileuszów •
3 Księga Ezdrasza •
3 Księga Machabejska •
Życie Adama i Ewy •
Wniebowstąpienie Izajasza •
Testamenty Dwunastu Patriarchów •
Psalm 151 •
Psalmy syryjskie •
Psalmy Salomona •
Modlitwa Manassesa •
4 Księga Machabejska •
Księga Henocha •
Wniebowzięcie Mojżesza •
4 Księga Ezdrasza •
Apokalipsa Barucha •
Apokalipsa Abrahama •
Testament Abrahama •
Apokalipsa Eliasza •
Księga Eliasza •
Apokalipsa Sofoniasza •
Apokalipsa Ezechiela •
Wyrocznie sybillińskie

Mk •
Łk •
 Księgi dydaktyczne | Listy Pawła | Rz •
1 Kor •
2 Kor •
Ga •
Ef •
Flp •
Kol •
1 Tes •
2 Tes •
1 Tm •
2 Tm •
Tt •
Flm •
 Listy powszechne | Jk •
1 P •
2 P •
1 J •
2 J •
3 J •