Nỗ Nhĩ Cáp Xích

**Nỗ Nhĩ Cáp Xích** (tiếng Trung: 努尔哈赤,1559-1626),họ Ái Tân Giác La thị (爱新觉罗氏), chính trị gia, quân sự gia và chiến lược gia cuối thời Minh,là người đặt nền móng của triều Thanh,cũng là người kiến lập kiêm Đại hãn đầu tiên của Hậu Kim (tiền thân triều Thanh). Khi con trai ông Hoàng Thái Cực chính thức xưng đế vào năm 1636 đã truy tôn cha Thái Tổ Võ Hoàng đế (太祖武皇帝),đến thời Khang Hi lại cải làm Thái Tổ Cao Hoàng đế (太祖高皇帝). Nỗ Nhĩ Cáp Xích cũng chính là người lập ra chế độ Bát kỳ.

https://zh.m.wikipedia.org/zh-cn/%E5%8A%AA%E5%B0%94%E5%93%88%E8%B5%A4

## Tuổi trẻ

Nỗ Nhĩ Cáp Xích sinh năm 1559 ở thành Hách Đồ A Lạp (Hetu ala ). Tổ tiên ông từng là Vạn hộ triều Nguyên Mãnh Ca Thiếp Mộc Nhi,quy hàng triều Minh thời Vĩnh Lạc,được Minh Thành Tổ Chu Đệ phong Kiến châu Tả vệ Đô Chỉ huy sứ (建州左卫都指挥使). Đến thời ông nội Nỗ Nhĩ Cáp Xích là Giác Xương An được kế thừa chức Đô Chỉ huy sứ, cùng với Đức Thế Khố, Lưu Xiển, Tác Trường A, Bao Lãng A, Bảo Thật cùng Lễ Đôn,...dựa vào lực lượng tông tộc,một hồi chiêm cứ phía đông Ngũ Lĩnh ,phía tây sông Tô Khắc Tô Hử hơn 200 dặm. Giác Xương An được các anh em xưng Lục Bối lặc (六贝勒), xưng hùng địa khu. Bọn họ cùng Hải Tây Nữ Chân Cáp Đạt Vạn hãn Vương Đài liên hôn. Nhưng Đổng Ngạc bộ gần đó cường thịnh,cùng 6 Bối lặc phát sinh xô sát, 6 Bối lặc không địch lại, bèn mượn binh Cáp Đạt,hai người hợp binh cùng đánh Đổng Ngạc bộ, nhưng 6 Bối lặc cũng tổn hao thực lực .

Nỗ Nhĩ Cáp Xích là con trưởng của người con thứ tư Giác Xương An là Tháp Khắc Thế và Đích Phúc tấn Hỉ Tháp Tịch thị,cùng với hai em trai cùng mẹ Thư Nhĩ Cáp Tề, Nhã Nhĩ Cáp Tề và 1 em gái. Mẹ mất năm ông mười tuổi,mẹ kế đối đãi ông bạc.Sau khi ông kết hôn không bao lâu,đành phải ra ở riêng.Ông cùng các em trai Thư Nhĩ Cáp Tề ra ngoài mưu sinh. Trong thời gian này, Nỗ Nhĩ Cáp Xích học được tiếng Mông Cổ,và chút tiếng Hán.Đặc biệt, tương truyền ông thường đọc Tam Quốc diễn nghĩa và nghệ thuật quân sự của ông đều học từ bộ tiểu thuyết này. Được một vài sách sử ghi chép, Nỗ Nhĩ Cáp Xích lúc ở Phủ Thuận, từng được Tổng binh Liêu Đông Lý Thành Lương thu dưỡng.

Trừ thế lực ở trên, các bộ Kiến châu đương thời, Kiến châu Hữu vệ Đô Chỉ huy sứ Vương Cảo thực lực mạnh nhất. Ông nhiều lần dẫn binh cướp các đất Liêu Dương, Cô Sơn, Phủ Thuận, Thang Trạm,... trước sau giết chết Tổng binh Hắc Xuân, Chỉ huy Vương Quốc Trụ, Trần Kỳ Học, Đái Miện, Vương Trọng Tước, Dương Ngũ Mỹ, Bả tổng Ôn Loan, Vu Loan, Vương Thủ Liêm, Điền Canh, Lưu Nhất Minh,...hơn mười viên võ tướng triều Minh. Đến năm 1574, Vương Cảo dẫn binh tiến phạm Liêu Thẩm, bị Lý Thành Lương đánh bại. Năm sau, Vương Cảo bị Vương Đài bắt,dâng lên triều đình Minh.

Nhưng con trai Vương Cảo là A Đài chạy đến thành Cổ Lặc với mong muốn đông sơn tái khởi.Tháng chín năm 1582, Lý Thành Lương dẫn binh phá A Đài bộ, trảm hơn một nghìn năm trăm người,Nỗ Nhĩ Cáp Xích chạy đến Diệp Hách bộ, Bối lặc Thanh Giai Nỗ đãi ngộ có lễ, đem con gái gả cho, phái binh hộ tống về Hách Đồ A Lạp. Đến tháng hai năm 1583, Lý Thành Lương phát binh công đánh thành Cổ Lặc,do địa thế hiểm yếu, nên khó hạ được. Lúc ấy, Thành chủ thành Đồ Luân là Ni Kham Ngoại Lan dụng kế dụ bộ hạ A Đài mở thành, quân Minh đồ sát sau khi vào thành. Do vợ A Đài là con gái Lễ Đôn (bác cả Nỗ Nhĩ Cáp Xích), ông nội ông Giác Xương An và cha ông khuyên hàng A Đài, bị binh Minh giết chết trong loạn quân. Nỗ Nhĩ Cáp Xích sau khi biết việc,dâng thư nói tại sao triều Minh giết cha và ông nội mình.Triều Minh hạ chiếu hồi nói ngộ sát, đồng thời ban Nỗ Nhĩ Cáp Xích 30 đạo sắc thư, 37 thớt ngựa và sắc thư Đô đốc, trả thi thể Giác Xương An và Tháp Khắc Thế. Nỗ Nhĩ Cáp Xích lần nữa thu chỉnh cựu bộ, bộ chúng còn có Bố Lộc,cha con An Phí Dương Cổ,... thêm bọn Ngạch Diệc Đô có hơn mười người.

Do thực lực Nỗ Nhĩ Cáp Xích lúc đó không đủ đối kháng triều Minh, ông từng yêu cầu bên Minh giao ra Ni Kham Ngoại Lan, nhưng bị cự tuyệt. Nỗ Nhĩ Cáp Xích cùng thành chủ thành Tát Nhĩ Hử là Nặc Mễ Nạp, thành chủ thành Gia Mộc Hô là Cát Cáp Thiện Cáp Tư Hô,anh em thành chủ thành Triêm Hà Trại Thường Thư, Dương Thư kết minh, cùng đối kháng Ni Kham Ngoại Lan. Sau đó, Nỗ Nhĩ Cáp Xích dùng 13 khôi giáp do cha và ông nội mình, bộ chúng hơn chục người khởi binh, tiến công thành Đồ Luân-nơi Ni Kham Ngoại Lan đang đóng quân.

## Thống nhất Kiến Châu Nữ Chân

Tháng 5 năm Vạn Lịch thứ 11 ( năm 1583), Nỗ Nhĩ Cáp Xích tập kích thành Đồ Luân,nhưng Ni Kham Ngoại Lan sớm đã chạy đến Giáp Bản, Nỗ Nhĩ Cáp Xích đắc thắng trở về. Tháng tám, Nỗ Nhĩ Cáp Xích công đánh thành Giáp Bản.Tuy nhiên, do hai anh em Nặc Mễ Nạp và Nãi Khách Đạt thành Tát Nhĩ Hử báo trước, Ni Kham Ngoại Lan chạy đến thành Nga Nhĩ Hồn. Nỗ Nhĩ Cáp Xích thu bộ chúng rồi về.

Không lâu sau,hai anh em Nặc Mễ Nạp hẹn Nỗ Nhĩ Cáp Xích hợp công thành Ba Nhĩ Đạt,trước trận chiến, Nỗ Nhĩ Cáp Xích thỉnh Nặc Mễ Nạp đánh trước, Nặc Mễ Nạp không theo, Nỗ Nhĩ Cáp Xích biểu hiện nếu Nặc Mễ Nạp không đánh trước,đưa cho ông ấy quân giới, để ông tấn công. Nặc Mễ Nạp nghe theo kiến nghị,nhưng sau khi Nỗ Nhĩ Cáp Xích có được quân giới rồi liền bắt giết hai anh em Nặc Mễ Nạp,lấy thành Tát Nhĩ Hử rồi lui quân. Sau có người chạy ra từ thành Tát Nhĩ Hử đến quy phụ, Nỗ Nhĩ Cáp Xích thả vợ con người này, khiển về sửa chữa Tát Nhĩ Hử, nhưng người này sau đó cũng phản.

Cùng năm, lo lắng Nỗ Nhĩ Cáp Xích sẽ khởi binh trêu vào triều Minh, bất lợi cho tông tộc,nhiều họ hàng của Nỗ Nhĩ Cáp Xích thề sẽ giết ông. Ví như các chú họ Khang Gia, Xước Kỳ Tháp, Giác Thiện,chú họ xa Lý Đại. Một tiêu biểu khác là một chú họ của Nỗ Nhĩ Cáp Xích là Long Đôn, dã ngận tích cực địa tham dữ mưu hại nỗ nhĩ cáp xích.

Tháng chín, Nỗ Nhĩ Cáp Xích nghe nói Đổng Ngạc bộ nội loạn,dẫn 500 binh, công đánh thành Tề Cát Đáp, Bộ trưởng bộ Đổng Ngạc A Hải nghe tin đem binh cố thủ. Nỗ Nhĩ Cáp Xích dùng hỏa công, thiêu hủy thành lâu cùng nhà cửa thành ngoại . Trong lúc thành trì bị hãm, trời xuống tuyết lớn, Nỗ Nhĩ Cáp Xích không thể không lui quân về thành. Trên đường, Nỗ Nhĩ Cáp Xích lại tiến công thành Ông Khoa Lạc.Trong trận chiến,ông bị xạ thụ của đối phương bắn trúng trọng thương,chỉ đành triệt thối. Nỗ Nhĩ Cáp Xích lành rồi, tái công thành Ông Khoa Lạc,bắt sống người bắn ông lúc trước, chúng tướng kiến nghị giết để trả thù bắn tên, Nỗ Nhĩ Cáp Xích nạp người này vào dưới trướng mình, phong Ngưu lục Ngạch chân (牛录额真).

Tháng hai năm 1585,sau trận thắng lợi hai bộ lạc Tô Khắc Tô Hử, Đổng Ngạc, Nỗ Nhĩ Cáp Xích bắt đầu tấn công Triết Trần bộ. Nỗ Nhĩ Cáp Xích vào lần tấn công đầu tiên ở thành Giới Phàm, do đối thủ chuẩn bị đầy đủ,không có thu hoạch. Lúc lui binh bị truy binh của địch đến.Kết quả, Nỗ Nhĩ Cáp Xích giết chết Nột Thân,Ba Mục Ni khiến quân địch do chủ soái trận vong, quân tâm bất ổn, không dám đuổi theo.

Tháng tư, Nỗ Nhĩ Cáp Xích đem 50 binh mặc giáp vải,30 binh thiết giáp,lần nữa đến Triết Trần bộ, trên đường đối diện tám trăm binh cho năm thành liên kết. Trong trận này,hai người em họ của Nỗ Nhĩ Cáp Xích là Trát Thân và Tang Cổ Lí chuẩn bị chạy.Hai người bị Nỗ Nhĩ Cáp Xích trách mắng,cùng ba người khác gồm Mục Nhĩ Cáp Tề, Nhan Bố Lộc, Ngột Lăng Cát bắn giết hơn hai mươi địch quân. Địch quân tuy đông nhưng sợ cái dũng mãnh của bên Nỗ Nhĩ Cáp Xích, sĩ khí đại suy, do vậy Nỗ Nhĩ Cáp Xích toàn thắng,ông từng xưng là do trời giúp thắng.

Năm 1586, sau khi chiêu phục thành Thác Mạc Hà, Nỗ Nhĩ Cáp Xích thừa thế dẫn binh đến thành Nga Nhĩ Hồn,nơi kẻ thù Ni Kham Ngoại Lan cư trụ,sau khi công thành không phát hiện Ni Kham Ngoại Lan. Nỗ Nhĩ Cáp Xích sau khi phát hiện Ni Kham Ngoại Lan chạy ra thành ngoại. Nỗ Nhĩ Cáp Xích dẫn binh đuổi theo, Ni Kham Ngoại Lan chạy đến Phủ Thuận. Về đến thành, Nỗ Nhĩ Cáp Xích đem chém 9 người Hán trong thành,sáu người Hán bị tên bắn thương còn lại bị bắt còn bị thêm mũi tên vào chỗ thương, lệnh họ báo tin với Biên quan triều Minh, muốn Ni Kham Ngoại Lan.Bên Minh cho rằng thế lực Nỗ Nhĩ Cáp Xích ngày càng tăng, Ni Kham Ngoại Lan đã không còn giá trị lợi dụng, quyết định không bảo hộ ông ta nữa. Nỗ Nhĩ Cáp Xích mệnh bọn Trai Tát 40 người đến bắt Ni Kham Ngoại Lan,Ni Kham Ngoại Lan bị bọn Trai Tát chém giết, sau đó đem thủ cấp hiến cho Nỗ Nhĩ Cáp Xích.

Năm 1587, Nỗ Nhĩ Cáp Xích lần nữa công sơn trại Triết Trần bộ, giết Trại chủ A Nhĩ Thái. Tháng tám, Nỗ Nhĩ Cáp Xích phái Ngạch Diệc Đô công đánh thành Ba Nhĩ Đạt. Trong trận này, Ngạch Diệc Đô có hơn năm mươi vết thương, vẫn không lui quân, sau đó công hạ thành Ba Nhĩ Đạt.Do vậy, Ngạch Diệc Đô nhận xưng hiệu “Ba Đồ Lỗ”.Sau đó Nỗ Nhĩ Cáp Xích lãnh binh công đánh thành Động, Thành chủ Trát Hải đầu hàng.Đến đây, Triết Trần bộ hoàn toàn bị Nỗ Nhĩ Cáp Xích thôn tính.

Tháng chín năm sau,ba Bộ trưởng Tác Nhĩ Quả, Hà Hòa Lễ, Hỗ Lạp Hô dẫn quân dân trong bộ quy phụ Nỗ Nhĩ Cáp Xích.Sau này, 3 người Phí Anh Đông (con trai Tác Nhĩ Quả), Hà Hòa Lễ và Hỗ Nhĩ Hán (con trai Hỗ Lạp Hô) cùng với hai mãnh tướng Ngạch Diệc Đô, An Phí Dương Cổ xưng “Ngũ đại thần”. Sau cùng, Nỗ Nhĩ Cáp Xích tiêu diệt Hoàn Nhan bộ, đối thủ cuối cùng của ông bên Kiến châu Nữ Chân. Trong khoảng thời gian này, Nỗ Nhĩ Cáp Xích tuyên bố chế định quốc chính, pháp lệnh, tự xưng Thông Duệ Bối lặc (聪睿贝勒)Trước sau 5 năm, Nỗ Nhĩ Cáp Xích hoàn thành thống nhất Kiến châu Nữ Chân.

## Thôn tính Hải Tây Nữ Chân

Năm 1592, Quan bạch Nhật Bản ( ngoại quan Nhật Bản, phụ chính đại thần của Thiên hoàng) Toyotomi Hideyoshi thống lĩnh thuộc hạ xâm nhập Triều Tiên,mấy tháng sau đã chiếm trọn biên cảnh Triều Tiên toàn. Triều Tiên cầu viện triều Minh, triều Minh phái viện binh nhập triều. Nỗ Nhĩ Cáp Xích cho rằng Nhật Bản chiếm lĩnh Triều Tiên,ắt sẽ đến Kiến châu,nên viết thư thỉnh cầu Thạch Tinh, Thượng thư Binh bộ bên Minh, xuất binh viện trợ,nhưng do Tể thần Ryu Seong-ryong (Liễu Thành Long) bên Triều Tiên lo sợ sẽ cõng rắn cắn gà nhà nên không đồng ý. Trong sáu năm quân Minh cùng họ Toyotomi giao chiến, binh lực Liêu Đông trống, khách quan cấp cho Nỗ Nhĩ Cáp Xích thời cơ chinh phạt các bộ Hải Tây.

Nỗ Nhĩ Cáp Xích thế yếu dựng nên,bị đám Bối lặc ở Hải Tây coi thường,nhưng từ khi Nỗ Nhĩ Cáp Xích nhất thống Kiến châu,làm cho Hải Tây Nữ Chân bất an. Cáp Đạt Bối lặc Hỗ Nhĩ Càn, Diệp Hách Bối lặc Nạp Lâm Bố Lộc đẳng tính toán lấy phương thức kết thân để tiến hành khống chế Nỗ Nhĩ Cáp Xích, nhưng không có hiệu quả. Sau đó, các bộ Hải Tây lấy bộ Diệp Hách đứng đầu tiến hành hạch sách Nỗ Nhĩ Cáp Xích, có ý định hiếp bách ông cắt đất để hạn chế Kiến châu bành trướng,đêu bị Nỗ Nhĩ Cáp Xích cự tuyệt.

Tháng 6 năm 1593, Diệp Hách cấu kết các bộ lạc Cáp Đạt, Ô Lạp, Huy Phát đem binh đến cướp Kiến châu.Nỗ Nhĩ Cáp Xích trong trận này, đã dùng tên bắn trúng ngựa có một tên truy binh. Sau đó,con ngựa do Nỗ Nhĩ Cáp Xích cưỡi bị ngã,ba tên kỵ binh địch chạy đến,may mà An Phí Dương Cổ xuất hiện kịp thời,giết chết ba người kia. Nỗ Nhĩ Cáp Xích bắn trúng ngựa của Mạnh Cách Bố Lộc, ông ta lên ngựa của bộ hạ chạy trốn.Trận này được sử xưng là trận Phú Nhĩ Giai Tề.

Nhưng Bối lặc quý tộc Hải Tây không chịu nổi thất bại,phát sinh chiến dịch quy mô càng lớn.Tháng 9, Bối lặc Diệp Hách Bố Trại, Nạp Lâm Bố Lộc làm minh chủ, liên hợp Bối lặc các bộ Cáp Đạt, Ô Lạp, Huy Phát, Khoa Nhĩ Thấm của Mông Cổ,cùng 2 bộ Nữ Chân núi Trường Bạch là Chu Xá Lý, Nột Ân gồm 3 vạn người đến Kiến châu. Nỗ Nhĩ Cáp Xích sau khi thám tra biết địch có 3 vạn người, gấp 3 binh lực của ông hiện có. Dù vậy, Nỗ Nhĩ Cáp Xích cho rằng đối phương tuy đông,nhưng thủ lĩnh nhiều, chỉ cần đầu mục bị thương một hai người,là có thể phá vỡ. Trong vòng hai ngày, liên quân thảm bại, quân Kiến châu truy kích đến biên cảnh Huy Phát bộ, Nỗ Nhĩ Cáp Xích thu binh về thành.Trận chiến này đã cải biến lực lượng giữa Kiến châu và Hải Tây,dẫn đến sự diệt vong Hải Tây sau này. Nỗ Nhĩ Cáp Xích sau trận này “quân uy gia tăng,nơi xa thần phục”.Bên Minh thăng ông làm Tả Đô đốc (左都督,võ quan chính nhất phẩm), Long Hổ Tướng quân (龙虎将军,võ quan chính nhị phẩm).

Tháng 9 năm Vạn Lịch thứ 27 (năm 1599), Nỗ Nhĩ Cáp Xích phát binh công đánh bộ Cáp Đạt trong Hải Tây Nữ Chân.Cố thủ lĩnh Vương Đài của Cáp đạt bộ, xưng làm Vạn Hãn (万汗), từng làm bá chủ Nữ Chân các. Vương Đài từng được triều Minh sách phong Hữu Trụ quốc (右柱国), Long Hổ Tướng quân,hai đứa con ông ta phong Đô đốc Thiêm sự (都督佥事). Sau khi Vương Đài chết thì con nhỏ Mạnh Cách Bố Lộc tức vị, Cáp Đạt nội bộ hỗn loạn, địa vị bị xuống thấp.Sau trận núi Cổ Lặc, Diệp Hách hi vọng nhất thống Hải Tây, xuất binh Cáp Đạt. Mạnh Cách Bố Lộc không cản được,lấy 3 đứa con làm con tin, cầu viện Kiến châu, Nỗ Nhĩ Cáp Xích phái Phí Anh Đông dẫn binh 2000 người tiến đóng Cáp Đạt. Diệp Hách thấy thế,không để cho Cáp Đạt đến Kiến châu,xúi giục Mạnh Cách Bố Lộc bắt tướng từ Kiến châu đến viện làm con tin, giết hết binh lực, chuộc con tin về, Diệp Hách và Mạnh Cách Bố Lộc kết minh.Năm Vạn Lịch thứ 29 (năm 1601), Cáp Đạt xảy ra nạn đói, cầu lương triều minh thất bại, chỉ đành cầu viện Nỗ Nhĩ Cáp Xích. Nỗ Nhĩ Cáp Xích thừa cơ triệt để thôn tính Cáp Đạt, Cáp Đạt chính thức diệt vong. Nỗ Nhĩ Cáp Xích biên dân Cáp Đạt vào hộ khẩu Kiến châu, thành lập 4 kỳ, vào 2 năm sau (năm 1603), tự xưng “Quốc vương các nơi Kiến châu”.

然后，努尔哈赤在万历三十五年（1607年）到四十一年（1613年），进行吞并了辉发和乌拉两个海西女真诸部。万历四十七年（1619年，后金天命三年），努尔哈赤命大贝勒代善统领战将十六员、兵五千人驻守扎喀关以防明朝偷袭，自己则率领倾国之师攻打叶赫。同年八月，叶赫最后一个贝勒布扬古投降，随后被努尔哈赤以参拜不恭为由处死。至此，努尔哈赤消灭扈伦四部的最后一个对手叶赫，将海西女真全部吞并。

## Gia đình

### Cha mẹ

* Cha: Tháp Khắc Thế, truy tôn Hiển Tổ Tuyên Hoàng đế (显祖宣皇帝).
* Mẹ: Hỉ Tháp Lạp thị (喜塔腊氏), truy tặng Tuyên Hoàng hậu (宣皇后).

### Thê thiếp

* Nguyên phi Đồng Giai thị
* Kế phi Phú Sát thị
* Hiếu Từ Cao Hoàng hậu Diệp Hách Na Lạp thị
* Đại phi Ô Lạt Na Lạp thị
* Thọ Khang Thái phi Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị
* Trắc phi Y Nhĩ Căn Giác La thị
* Trắc phi Diệp Hách Na Lạp thị
* Trắc phi Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị
* Trắc phi Cáp Đạt Na Lạp thị
* Thứ phi Gia Mục Hô Giác La thị
* Thứ phi Triệu Giai thị
* Thứ phi Nữu Hỗ Lộc thị
* Thứ phi Y Nhĩ Căn Giác La thị
* Chiêm Thái Cách cách
* Còn lại không rõ

### Con trai

1. Chử Anh (褚英, 1580-1615), sơ phong Thái tử (太子), sau bị phế, truy phong Quảng Lược Bối lặc (广略贝勒)
2. Đại Thiện (代善, 1583-1648 ), phong Hòa thạc Lễ Thân vương (和硕礼亲王), thụy Liệt (烈),một trong "Thiết mạo tử vương"
3. A Bái (阿拜, 1585-1648 ), sơ phong Tam đẳng Trấn Quốc Tướng quân (三等镇国将军), truy phong Trấn Quốc công (镇国公), thụy Cần Mẫn (勤敏)
4. Thang Cổ Đại (汤古代,1585-1640 ), phong Tam đẳng Trấn Quốc Tướng quân (三等镇国将军), thụy Khắc Khiết (克洁)
5. Mãng Cổ Nhĩ Thái (莽古尔泰,1587-1633 ), phong Hòa Thạc Bối lặc (和硕贝勒), sau bị đoạt tước, con cháu bị giáng làm Giác La
6. Tháp Bái (塔拜,1589-1639 ), sơ phong Tam đẳng Trấn Quốc Tướng quân (三等镇国将军), truy phong Phụ Quốc công (辅国公), thụy Khác Hậu (悫厚)
7. A Ba Thái (阿巴泰,1589-1646 ), sơ phong Bối lặc (贝勒), tấn phong Đa La Nhiêu Dư Bối lặc (多罗饶余贝勒), sau tấn phong Nhiêu Dư Quận vương (饶余郡王), thụy Mẫn (敏)
8. Hoàng Thái Cực ( 皇太极,1592-1643 ), tức Thanh Thái Tông (清太宗)
9. Ba Bố Thái (巴布泰 ,1592 - 1655 ), sơ phong Tam đẳng Phụng Quốc Tướng quân (三等奉国将军), tấn phong Tam đẳng Phụ Quốc Tướng quân (三等辅国将军),rồi Phụ Quốc công (辅国公), lại tiến Trấn Quốc công (镇国公), thụy Khác Hi (恪僖)
10. Đức Cách Loại (德格类,1597-1635 ), sơ phong Hòa Thạc Bối lặc (和硕贝勒), sau bị đoạt tước, con cháu bị giáng làm Giác La
11. Ba Bố Hải (巴布海,1597-1643 ), phong Trấn Quốc Tướng quân (镇国将军), truyền một đời, tuyệt tự
12. A Tế Cách (阿济格 ,1605-1651 ), sơ phong Bối lặc (贝勒), từng bị đoạt tước, nhưng được khôi phục nguyên vị, tiến Hòa Thạc Anh Thân vương (和硕英亲王),do mưu loạn đoạt chính thất bại bị giết
13. Lại Mộ Bố (赖慕布, 1612-1646 ), phong Phụng Ân Tướng quân (奉恩将军), truy phong Phụ Quốc công (辅国公), thụy Giới Trực (介直)
14. Đa Nhĩ Cổn (多尔衮,1612 -1650 ), sơ phong Bối lặc (贝勒), tấn phong Hòa Thạc Duệ Thân vương (和硕睿亲王), trước sau phong Thúc phụ Nhiếp Chính vương (叔父摄政王)> Hoàng thúc phụ Nhiếp Chính vương (皇叔父摄政王)> Hoàng phụ Nhiếp Chính vương (皇父摄政王), khi chế sơ truy Thành Tông Nghĩa Hoàng đế (成宗义皇帝), sau khôi phục phong hiệu Duệ Thân vương, thụy Trung (忠)
15. Đa Đạc (多铎,1614-1649 ), sơ phong Bối lặc (贝勒), tấn Hòa Thạc Dự Thân vương (和硕豫亲王), thụy Thông (通),một trong "Thiết mạo tử vương"
16. Phí Dương Quả (费扬果,1620－1640), phạm tội bị ban chết, con cháu bị giáng làm Giác La

### Con gái

1. Trưởng nữ ( 1578—1652 ), phong Cố luân Công chúa (固伦公主), thụy Đoan Trang (端庄), gả cho Hà Hòa Lễ
2. Thứ nữ ( 1587—1646 ), phong Hòa thạc Công chúa (和硕公主), gả cho Đạt Nhĩ Hán
3. Tam nữ ( 1590—1635 ), chưa chính thức sách phong, đãi ngộ như Cố luân Công chúa, sau cách Công chúa xưng hiệu và tước tông tịch, trước gả Ngô Nhĩ Cổ Đại, sau gả cho Tỏa Nặc Mộc Đỗ Lăng
4. Tứ nữ ( 1595—1659 ), phong Hòa thạc Công chúa (和硕公主), sau cách, trước sau gả cho ba người Bố Chiêm Thái, Ngạch Diệc Đô, Đồ Nhĩ Cách
5. Ngũ nữ ( 1597—1613 ), vô phong, gả cho Đạt Khải
6. Lục nữ ( 1600—1646 ), vô phong, gả cho Tô Nãi
7. Thất nữ ( 1604—1685 ), phong Hương quân (乡君), gả cho Ngạc Thác Y
8. Bát nữ ( 1612—1646 ), phong Hòa thạc Công chúa (和硕公主), gả cho Khách Nhĩ Khách Cố Nhĩ Bố Tích
9. Cháu gái nuôi ( 1612—1648 ), phong Hòa thạc Công chúa (和硕公主),con gái thứ của Khác Hi Bối lặc Đồ Luân (con trai thứ tử của em trai Nỗ Nhĩ Cáp Xích), gả cho Áo Ba,cải giá Đạt Lễ