Wojna radziecko-japońska

### Wynik

wyparcie Japonii z Chin kontynentalnych, uznanie niepodległości Chin i Korei, ograniczenie posiadłości japońskich

## Strony konfliktu

ZSRR, komunistyczne rządy Chin i Korei
Cesarstwo Japonii

**Wojna radziecko-japońska** (zwana **Rosyjską zdradą**) - konflikt w Azji Wschodniej, będacy kontynuacją rozpoczętej w 1937 roku wojny chińsko-japońskiej. Rozpoczęty od inwazji radzieckiej na Mandżurię, która złamała pakt o nieagresji zawiązny między ZSRR a Japonią. Jednym z skutków rozpoczęcia wojny było przyspieszenie rozmów pokojowych między Japonią a Aliantami zachodnimi (Francją, UK i USA).

## Walki na kontynencie

Inwazja na Mandżurię była największym sukcesem radzieckiej ofensywy. Duże rozległe terytoria japońskie słabo nadawały się do obrony przez nieprzygotowane wojska Cesarstwa. Im dalej jednak, tym wojskom radzickim ciężej było walczyć. Rozproszone po Pacyfiku wojska japońskie wracały do Chin, wzmacniając obronę - chociaż nie mogły się równać ilością sprzętu i żołnierzy, górowały jeśli chodzi o wyszkolenie i oficerów. Mimo wszystko, po dwóch latach ciężkich walk, Cesarstwo zmuszone zostało opuścić teren Chin, skupiając się na obronie przyczółków na półwyspie koreańskim.

## Sytuacja Chin republikańskich

Jednym z skutków traktatu okinawskiego było pozostawienie sił Kuomintangu samym sobie przez Aliantów zachodnich. Rozgoryczeni takim obrotem spraw, republikanie Changa w krótkim czasie przestali być równym przeciwnikiem dla pozostałych dwóch stron - liderzy KMT albo uciekli z kraju albo zostali zatrzymani i zamordowani. Sam Chang zaginął pod koniec wojny - podejrzewa się, że próbował uciec z kraju i został zabity. Jedyną pozostałością po Kuomintangu po wojnią jest kilkunastotysięczna armia, która wycofała się na terytorium Birmy - przebywa tam do tej pory.

## Aneksja republik chińskich

Na początku 1946 roku sytuacja w Chinach nadal nie była jasne - jakaś forma kontroli nad Chinami przez Japonię była ciągle dopuszczalna jako możliwe zakończenie. Chcąc zabezpieczyć komunistyczne postępy, Stalin zdecydował się na politykę faktów dokonanych. W marcu 1946 roku 3 chińskie regiony, Ujgurstan, Mongolia i Mandżuria, zostały włączone w ramy ZSRR jako nowe państwa związkowe. Ruch ten został wykonany wbrew woli komunistów chińskich, jednak byli oni na ten moment całkowicie zależni od wsparcia Moskwy.

## Śmierć Mao Zedonga

Na kilka miesięcy przd zakończeniem walk, podczas oblężeniu Shanghaju, zbłąkana kula japońskiego żołnierza trafiła w czaszkę Mao Zedonga, przywódcy Chińskiej Partii Komunistycznej, zabijając go na miejscu. Jego śmierć rozbiła w dużym stopniu jedność i stabilność organizacji, rozpoczynając wewnętrzną wojnę frakcyjną między różnymi politykami. Pozwoliło to ZSRR całkowicie zapanować nad sytuacją i wymóc na powołanej po wojnie ChRL zrzeczenie się roszczeń do zaanektowanych republik chińskich.

### Traktat pekiński

Latem 1947 roku obie strony zasiadły w Pekinie do rozmów pokojowych. Strona radziecka, na polecenie Stalina, miała za zadanie zakończyć wojnę, najszybciej jak to możliwe - konflikt zajmował zbyt dużo radzieckich zasobów, a w Iranie właśnie wybuchła kolejna wojna, w której Moskwa faktycznie uczestniczyła. Ustalono, że Japonia zachowa południową część półwyspu koreańskiego (mniej więcej 1/3 powierzchni), wyspę Tajwan oraz południową część Sachalinu i archipelagu Kuryli. Tokio uznało także niezależność Chin i Korei oraz zrzekło się pretensji do utraconych właśnie terytoriów.