Rublia vulgaris

**Rublia pospolita (*Rublia vulgaris*) *-*** gatunek dużego ptaka z rodziny żurawi. Dzieli się na dwa podgatunki:

* Rublia pospolita sina (*Rublia vulgaris caerulea)*
* Rublia pospolita piaskowa (*Rublia vulgaris arēna)*

Prowadzi **naziemny tryb życia**. Zamieszkuje tereny górzyste, leśne i stepy, żyjąc zazwyczaj w parach lub niewielkich grupach rodzinnych, których terytorium w zależności od obfitości pożywienia i zróżnicowania terenu obejmuje od kilkunastu do kilkudziesięciu kilometrów kwadratowych. Niegdyś spotykany głównie na wschodnich ziemiach NIKL-u, gdzie **spędzał cały rok**, obecnie jego populacja jest tam nieliczna, ale stabilna. Przedstawiciele gatunku zasiedlający wschodnie ziemie NIKL-u, żyją **w silnym związku z mieszkającymi tam wilkami**.

## Pokrój

### **Budowa ciała**

*Rublia vulgaris* charakteryzuje się smukłą, lecz mocną sylwetką, długimi skrzydłami, stosunkowo szeroką szyją i dużą głową. Na potylicy występują 2-4 cienkie, wiotkie pióra. Rublie posiadają ogon kostny zakończony dwoma rzędami sztywnych sterówek. W okolicy piersi i nasady ogona pióra są nieco delikatniejsze i dłuższe.

U osobnika stojącego w pozycji anatomicznej, **dziób jest nachylony** lekko w kierunku dolnym, a jego **koniec lekko zagięty**. Jego długość jest w przybliżeniu równa długości głowy oraz całkowitej długości palców (stosunek długości oznaczono na rycinie literą *y*).

Najdłuższą częścią skrzydła jest kość nadgarstka i śródręcza (carpometacarpus), której długość przekracza długość ramienia i przedramienia.

**Kość skokowa jest o ok. 1/3 dłuższa od golenia** (stosunek długości oznaczono na rycinie literą *x*). Kończyna dolna ma po cztery palce, z których jeden jest dużo krótszy od pozostałych i skierowany do tyłu. **Pazury są mocne** i typowe dla drapieżnika, choć mniej zagięte, niż szpony ptaków bezwzględnie drapieżnych. Najbardziej masywny i zagięty jest pazur przeciwstawnego palca, pełniący ważną rolę podczas chwytania.

Średnia długość ciała (od czubka dzioba do końca ogona) wynosi 150-175 cm. Rozpiętość skrzydeł: 160-200 cm.

### **Pigmentacja**

Dziób i nogi są **czerwonoszare**, o jasności i intensywności odpowiadającej pigmentacji piór.

Oczy o barwie **poszarzałego berberysu** o różnej jasności (u samców) lub zupełnie **szare** (u samic). U samic, w wyniku mutacji, powodującej unieczynnienie genów kodujących niebieską lub zieloną barwę tęczówek, możliwe jest nieznaczne ich zabarwienie na drugi z kolorów składowych szarych tęczówek: niebieski lub zielony.

### **Ubarwienie *Rublia v. caerulea***

Umaszczenie generalnie jednolite z możliwym, często niewidocznym na pierwszy rzut oka, strefowym rozmieszczeniem barwników na piórach (umaszczenie dzikie). Barwa mieści się w zakresie od **ołowiowo-granatowego** do **jasnobłękitnego**, z możliwym delikatnym, **seledynowym zabarwieniem**. Pióra potyliczne oraz sterówki na ogonie nieznacznie różnią się jasnością i odcieniem od upierzenia reszty ciała. Wnętrze skrzydeł może, choć nie musi, być jaśniejsze od pozostałej części upierzenia.

### **Ubarwienie *Rublia v. arēna***

Podobnie jak u , umaszczenie może być jednolite lub strefowe (dzikie). Barwa mieści się w zakresie od jasno-płowego do miodowo-miedzianego. Pióra potyliczne oraz sterówki na ogonie nieznacznie różnią się jasnością i odcieniem od upierzenia reszty ciała. Wnętrze skrzydeł może, choć nie musi, być jaśniejsze od pozostałej części upierzenia.

## Charakterystyka gatunku

### **Głos**

Gatunek zdolny do naśladowania szerokiej gamy dźwięków. Najczęstsze odgłosy to krakanie, gruchanie lub świstanie.

### **Cechy specyficzne**

W przeciwieństwie do większości ptaków, u *Rublia vulgaris* występuje **kostny odcinek ogonowy kręgosłupa** oraz **ruchomy odcinek piersiowy**. Podobnie jak strusie, rublie posiadają **wykształcony pęcherz moczowy**. Wszystkie powyższe cechy czynią ptaki tego gatunku stosunkowo słabymi lotnikami.

### **Ruch**

Typowym lotem na długich dystansach jest wzlatywanie lekko w górę i lot ślizgowy na mniejszą wysokość. Szyja i nogi w locie są wyprostowane.

Większość rublii równie sprawnie i chętnie porusza się po ziemi. Ptaki te należą do **świetnych biegaczy i skoczków**, a także bez trudu **wspinają się**. Niekiedy polując poruszają się na czterech kończynach.

Są w stanie **pływać**, manewrując głównie skrzydłami.

### **Pożywienie**

Przedstawiciele tego gatunku są **wszystkożerni**. Ich dieta obejmuje ssaki, mniejsze ptaki, zboża i rośliny zielne, a rzadziej również ryby i drobne gady.

### **Rozród**

Okres lęgowy jest **niezależny od pory roku**. Gatunek **monogamiczny**, łączący się w pary na całe życie. W warunkach naturalnych nie buduje gniazd na drzewach, a **kopie nory** w korzeniach drzew lub pod ziemią.

Podczas toków następuje główny etap selekcji partnerów. Para ptaków wykonuje długi, niespecyficzny taniec godowy - swoisty egzamin wytrzymałościowy - trwający do całkowitego opadnięcia z sił przynajmniej jednego z osobników. Para jest wtedy w stanie przemieścić się na znaczne odległości.

Samica składa **od jednego do pięciu** szarawych, nakrapianych jaj, których inkubacja trwa około 20 dni. Krótkodziobe i krótkonogie pisklęta są **zagniazdownikami** - od razu po wykluciu są ruchliwe i zdolne do samodzielnego zdobywania pożywienia, ale rodzice opiekują się nimi jeszcze przez około 10 tygodni. Zaczynają latać po czterech do pięciu tygodni od wyklucia, a osiągają **dorosłość około 2 roku życia**.

Stan obecnej wiedzy wskazuje na to, że niektóre rublie wykazują większe płciowe zainteresowanie wilkami, niż osobnikami własnego gatunku. Dotychczas nie wiadomo, co jest przyczyną tego zjawiska. Bierze się pod uwagę następujące czynniki: niewielką liczebność rublii, a co za tym idzie, trudność w doborze odpowiedniego partnera; silny ekologiczny związek rublii z wilkami, prowadzący do przejęcia przez ptaki elementów ssaczego behawioru; niezidentyfikowaną mutację genetyczną, pośrednio lub bezpośrednio powodujące taki stan rzeczy.

## **Znane rublie na terytorium NIKL-u**

* Imisława (*Rublia. v. caerulea*)
* Lubomira (*Rublia. v. caerulea*)
* Mezularia (*Rublia. v. caerulea*)
* Miodełka (*Rublia. v. caerulea*)
* Mundus (Szkliwo?) (*Rublia. v. caerulea*)
* Koyaanisqatsi (*Rublia. v. arēna*)

1. ↑ [1]