Aulë

Mahal (Khuzdul)

Stwórca Krasnoludów

Przyjaciel Noldorów

## Własność

### Uzdolnienia

Manipulowanie tkanką ziemi w tym skałami i metalami szlachetnymi a także tworzenie cudnych rzeczy

## Rodzina

### Potomstwo

Orome i Nessa (W najwcześniejszej wersji Legendarium)

## Inne

### Domena

Skały, metale, materia i dzieła rzemieślnicze

**Aulë -** Ainur będący Valarem oraz jednym z Aratarów, znany również jako *Kowal* lub *Kowal Valarów.* Jest również Stwórcą Krasnoludów. Jego domeną są skały, metale, natura substancji i dzieła rzemiosła.

## Historia

U zarania dziejów został stworzony przez Eru Ilúvatara jako jeden z Ainurów. Brał udział w Pieśni Ainurów, dzięki której stworzono Ardę. Jego małżonką została Yavanna.

Został wyznaczony przez Eru, żeby razem z innymi Valarami ukształtował Ziemię. Na początku najbardziej współpracował z Manwëm i Ulmem. Ukształtował lądy, wzniósł góry i stworzył różne substancje i cenne kruszce we wnętrzu Ziemi. Melkor zazdrościł mu, obaj chcieli tworzyć swoje własne rzeczy. Jednak w przeciwieństwie do Morgotha, Aulë był wierny Eru i to Jemu podporządkowywał wszystko, co stworzył.

Morgoth przeciągnął na swoją stronę jednego z uczniów Aulëgo – Saurona, i z jego pomocą po raz pierwszy zaatakował Ardę, jednak został zwyciężony przez Tulkasa. Potem Aulë, na prośbę swej małżonki, wykuł dwie ogromne latarnie: Ormal i Illuin, które stały się latarniami oświetlającymi całe Śródziemie. Jednak Melkor znów zaatakował i je zniszczył. Po tym zdarzeniu Valarowie opuścili wyspę Almaren, gdzie dotychczas mieszkali i zamieszkali w Amanie.

Aulë, nie mogąc się doczekać przebudzenia elfów, sam postanowił stworzyć własne Dzieci i ukształtował krasnoludów, których Eru potem obdarzył bytem.

Po przebudzeniu się elfów nad Cuiviénen, Valarowie postanowili zaatakować Morgotha, co Aulë przyjął ze smutkiem, wiedział jakie szkody wyrządzi Ziemi wojna. Melkor został skuty Angainorem, nierozerwalnym łańcuchem Aulëgo. Był on wykuty z materiału stworzonego przez niego po zmieszaniu sześciu metali Ardy – tilkalu. Był on tak twardy i wytrzymały, że tylko Aulë potrafił go obrabiać. Z tilkalu wykute też zostały obejmy Ilterendi oraz Vorotemnar. Gdy Valarowie sprowadzili elfów do Amanu, szczególnie zaprzyjaźnili się z nim Ñoldorowie, których nauczył wielu umiejętności związanych z rzemiosłem.

Po zniszczeniu Drzew Valinoru przez Ungoliantę i Morgotha, Aulëmu przekazano ostatni kwiat Laurelinu i ostatni kwiat Telperionu. Ten stworzył dla nich naczynia i oddał je Manwëmu. Później Varda zawiesiła je na Firmamencie. Tak powstały Anar i Isil, czyli Słońce i Księżyc.

Krążyły legendy, że Krasnoludowie po śmierci mieli przygotowane specjalne miejsce w Salach Mandosa, aby ćwiczyć się w kowalstwie. Dlatego po Dagor Dagorath Aulë wraz ze swoimi Dziećmi miał odbudować zniszczony świat.

## Atrybuty

Aule rządził substancjami Ambaru i lubił się we wszystkich pracach i rzemiośle, których był mistrzem, od drobnych prac ze skóry po wykuwanie wszystkich lądów, gór i basenów morskich. Stworzył skały, klejnoty i wszystkie minerały.

Lubił wymyślać i tworzyć nowe rzeczy oraz być chwalonym. W tych myślach i mocach był podobny Melkorowi , ponieważ Iluvatar dawał mu niewiele mniej umiejętności i wiedzy. Aule zawsze był wierny Eru i podporządkował wszystkie swoje dzieła jego woli. Nigdy nie był zazdrosny o cudze dzieła, ale szukał i udzielał rad. Cieszył się rzeczami, które stworzył i tworzył, i przechodził zawsze do jakiejś nowej pracy, bez gromadzenia lub posiadania. Z tego powodu między nim a Melkorem, który mu zazdrościł, toczyła się wielka sprzeczka; Melkor zawsze psuł jego pracę, a Aulë zawsze starał się je naprawić.

Był trzecim najpotężniejszym z Aratarów . Był mężem Yavanny , z którą mieszkał w centrum Valinoru .

Kilku Maiarów jest związanych z Aulë: Mairon , zanim został skorumpowany przez Melkora i stał się Sauronem oraz Curumo (znany jako Saruman) który później udał się do Śródziemia jako Istar , by walczyć z ciemnością, tylko po to, by dać się skusić potędze Saurona i samemu odwrócić się od Valarów.

## Etymologia

*Aulë* najwyraźniej oznacza *wynalazek* w quenyi (wymawiane [ˈa͡ʊle] ) od rdzenia GAWA .

Mówi się również, że nazwa pochodzi od Valarina ***Aȝūlēza*** .

## Inne imiona

W sindarińskim jego imię to ***Gaul*** , zwykle nazywany *Belegol* (*wielki Aule*) lub *Barthan* (*rzemieślnik świata*).

W Khuzdul nazywa się ***Mahal*** (*Stwórca*).

W staroangielskich tłumaczeniach Eriola , Aule jest określane jako *Craeftfrea* (*władca rzemieślnik)*

## Inne wersje Legendarium

We wczesnym *leksykonie* gnomickim, gnomską wersją *Aule* jest *Óli* .  W tekście nadano mu również tytuł *Talka Marda (Kowala Świata).*

W najwcześniej wersji Legendarium miał z Yavanną dwójkę dzieci, Orome i Nessa, który w ostatecznej wersji zostali stworzeni przez Eru.