Trần Hữu Lượng

**Trần Hữu Lượng** (陈友谅) người Miện Dương.Lãnh tụ chống Nguyên, khai quốc hoàng đế Trần Hán.

Xuất thân nhà làm nghề đánh cá, từng làm huyện lại.

Sau xưng Tuyên úy sử,lại cải xưng Bình chương chính sự, chưởng binh quyền.

Sau đó, ông uy bức Từ Thọ Huy rồi tự xưng Hán vương. Tháng năm năm sau, giết chết Thọ Huy, tự xưng đế, quốc hào Đại Hán, niên hào Đại Nghĩa. Từng nhiều lần giao chiến với Chu Nguyên Chương,sau đó chết trong trận ở hồ Bà Dương.

Con Trần Lý kế lập.

## Khởi binh phản Nguyên

Trần Hữu Lượng, người làm nghề chài lưới ở Miện Dương. Vốn họ Tạ, nhưng vì ông nội ở rể nhà họ Trần, nên con cháu sau này đổi theo họ đó. Cha Trần Phổ Tài có 5 trai, Hữu Lượng đứng thứ 3.

Ông thủa nhỏ đi học,hiểu sơ văn nghĩa, sức khoẻ hơn người, khi rảnh tập võ nghệ.Có người thấy bói xem đất mộ của tổ tiên ông rồi nói:

-Ngày sau nhất định sẽ phú quý.

Trần Hữu Lượng trong lòng mừng thầm. Từng nhậm viện lại trong huyện,nhưng không phải ý muốn.

Tháng giêng năm Chí Chính thứ 15 (năm 1355), Từ Thọ Huy sai Nghê Văn Tuấn tấn công Miện Dương, Trần Hữu Lượng gia nhập, ban đầu làm Thư duyện(书掾 ), sau nhờ có công thăng Nguyên soái(元帅).

Tháng chínnăm Chí Chính thứ 17 (năm 1357), Nghê Văn Tuấn mưu hại Từ Thọ Huy không thành, chạy đến Hoàng châu, đầu hàng Trần Hữu Lượng, ông thừa cơ giết Văn Tuấn, thu thập quân đội người này, tự xưng Tuyên úy sứ(宣慰使), sau lại xưng Bình chương chính sự(平章政事).

năm Chí Chính thứ 18 (năm 1358), ông dẫn quân công hãm An Khánh. Tháng tư, phá lộ Long Hưng, Thụy châu. Ngũ nguyệt, phân binh công lấy Thiệu Võ, lộ Cát An, tự dẫn binh vào Phủ châu. Bát nguyệt, phá lộ Kiến Xương ( kim giang tây nam thành ). Tháng chín, phá Cống châu. Thập nhất nguyệt, phá đinh châu. 1359 ( chí chính thập cửu niên ) tam nguyệt, phá cù châu, tương dương lộ. Thập nguyệt, khiển bộ tương vương phụng quốc công tín châu ( kim giang tây thượng nhiêu )..

1358年（至正十八年），陈友谅率军攻陷安庆。四月，破龙兴路（今江西南昌）、瑞州（今江西高安）。五月，分兵攻取邵武、吉安路（今江西吉安），而自己则领兵进入抚州。八月，破建昌路（今江西南城）。九月，破赣州。十一月，破汀州。1359（至正十九年）三月，破衢州、襄阳路。十月，遣部将王奉国攻信州（今江西上饶）。

建汉称帝

当时，长江以南只有陈友谅部最强。朱元璋攻取太平府（今安徽马鞍山）后，与他为邻。陈友谅攻陷池州，朱元璋派常遇春率军前去攻打陈友谅，夺取池州。赵普胜是有名的骁将，号称“双刀赵”。开始与俞通海等驻扎巢湖，一起归附朱元璋，后来叛归徐寿辉。这时他正为陈友谅驻守安庆，多次引兵争夺池州、太平，到处抢掠。朱元璋为此担忧不已，于是引诱赵普胜的食客，让他潜入陈友谅军中去离间赵普胜。赵普胜没有发觉，见到陈友谅的使者总是诉说自己的功劳，觉得自己有恩于陈，脸上露出悻悻的表情。陈友谅由此怀恨心中，怀疑他要背叛自己。

1359年（至正十九年），陈友谅以会师为名，从江州突然来到安庆，赵普胜在雁汊以烧羊迎接，当他刚一登船，陈友谅便马上杀了他。徐寿辉想迁都龙兴，陈友谅不同意。

1360年（至正二十年），徐寿辉仍然决定迁都龙兴，仓促从汉阳出发，临时驻扎江州。 [5]  江州是陈友谅管辖之地，他命士兵埋伏在城外，然后将徐寿辉迎入城中，马上紧闭城门，将徐寿辉所部全部消灭。随即以江州为都，挟奉徐寿辉居于此地，而陈友谅则自称汉王，设置王府官属。四月挟持徐寿辉自枞阳攻克池州，随后张德胜的援军收复了池州。五月，进攻太平。但太平城坚不可拔，于是陈友谅军便利用大型船只靠近西南城墙，士兵们顺着船尾爬过矮墙进入城内，攻克太平城，杀死守将花云。

此后，陈友谅便愈加骄狂。陈友谅部进驻采石矶后，他派遣部将假装到徐寿辉面前陈述事情，趁机安排壮士用铁器击碎徐寿辉的脑袋。徐寿辉一死，陈友谅便以采石的五通庙为行宫，即皇帝位，国号汉，改元大义，太师邹普胜以下都是以前的旧官。陈友谅即位之日正巧遇上大风大雨，群臣们排列在沙岸上向他道贺，没能按礼仪行事。 [6]

大战朱元璋

陈友谅性情强硬而多疑，喜欢以权术控制部下。他已自称皇帝，而且尽占江西、湖广之地，便自恃兵力强大，想向东攻取应天府（今江苏南京）。朱元璋担心陈友谅与张士诚联合，在刘基的建议下，遣胡大海直取广信府（今江西上饶）断其后路，又设计命陈友谅的老朋友康茂才写信引诱他，让他迅速赶来。陈友谅果然率水师东下，到达江东桥，呼叫康茂才，无人答应，才知道自己被骗了。

双方战于龙湾（今江苏南京城郊），陈友谅大败，因为潮落，船被搁浅，死者无数，丧失战舰数百艘，陈友谅只得坐小船逃走。冯国胜率五路大军乘胜追击，大败陈友谅于采石矶。陈友谅放弃太平，逃至江州。朱元璋军乘胜攻取安庆，陈友谅的部将于光、欧普祥都缴械投降。第二年，陈友谅派部将张定边再次攻陷安庆。

1361年（至正二十一年）八月，朱元璋亲自率军讨伐，俞通海、赵德胜大破陈友谅水军于安庆，长驱直入抵达江州。陈友谅战败，连夜携妻带子逃往武昌。朱元璋攻克江州，乘胜攻占蕲州，又攻占安庆。他的部将吴宏以饶州投降，王溥以建昌投降，胡廷瑞以龙兴投降。 [7]

战死鄱阳湖

陈友谅眼见其疆土日益减少，十分愤怒，于是制造了数百艘楼船。这些船均高数丈，用丹漆粉饰，每艘船都有三层，设有走马棚，船上船下人语之声互不相闻，橹箱都用铁裹住。

1363年（至正二十三年），陈友谅率大军六十万，船载家属百官，尽发精锐进攻南昌，飞梯冲车，百路并进。朱元璋的堂侄朱文正及郑愈坚守南昌三个月，朱元璋亲自率军前去援救，陈友谅听说朱元璋将到，便撤除对南昌的包围，向东出鄱阳湖，与朱元璋在康郎山相遇。陈友谅集合巨舰，以连锁为阵。朱元璋军不能仰攻，连战三日，损兵折将，渐感不支。但是不久，刮起了东北风，朱元璋便下令放火焚烧陈友谅的船只，其弟陈友仁等都被烧死。陈友仁号称五王，瞎一眼，却智勇双全，他死后，陈友谅为之丧气。在这场战斗中，朱元璋船虽小，却轻便易行；陈友谅虽是巨舰，却不能进退自如，故而战败。 [8]

朱元璋的坐船是白桅杆，陈友谅便与其将士约定第二天集中兵力猛攻白桅船。朱元璋知道后，下令将所有船的桅杆都漆成白色。第二天再战，从早晨到中午，陈友谅军大败。陈友谅想退保革奚山，但朱元璋已预先扼住湖口，拦截其退路。 [9]

在坚持数日之后，陈友谅与众将商量摆脱困境的对策。右金吾将军说：“既然出湖困难，我们就应当焚船登陆，直奔湖的南岸以图再举。”左金吾将军说：“这是向敌人示弱，他们利用步骑追赶我军。进退之间我们将失去自己的地盘，大势也将去也。”陈友谅不能作出决定，既而说道：“右金吾将军所言有理。”左金吾将军因其意见未被采纳，便率所部投降了朱元璋；右金吾将军知悉后，也率部投降。陈友谅处境更加困难。

朱元璋给陈友谅写了两封信，信的内容大致如下：“我想与你约定，你我各安一方，以待天命。你却盘算失误，企图加害于我。我军只以少量兵力，便攻取了你龙兴十一郡，你还不悔过，重新挑起战端。首先被困在洪都，再败于康郎，骨肉将士被葬身于火海。你即便侥幸生还，但也应当取消帝号，坐待真正的主人，不然将会丧家灭姓，到那时就悔之晚矣。”陈友谅收到信后怒不可遏，不予回信。时间一久，陈友谅军中粮食渐绝，只得突围冲出湖口。朱元璋的将领们从上游加以拦截，双方大战于泾江口，汉军且战且走，但日落之时仍未能摆脱。陈友谅当时从船中伸出头来，指挥作战，却被飞箭射中，贯穿头颅，陈友谅当即死去。顿时，陈友谅军土崩瓦解，太子陈善儿被擒，太尉张定边趁夜保护陈友谅的次子陈理，载上陈友谅的尸体逃回武昌。陈友谅生前生活奢侈，曾经制造了一张镂金床，做工非常精巧，宫中其他器物也是一样。他死后，江西行省将镂金床献给朱元璋，朱元璋感叹道：“这张床与孟昶的七宝便壶有什么不同呢？”然后下令有关官员将它熔掉。 [10]

张定边等护陈理返回武昌后，立陈理为帝，改元德寿。

1364年（至正二十四年）二月，朱元璋西吴军廖永忠部兵临武昌城下，陈理出降，汉亡。陈理至应天，元璋封为归德候。数年之后，朱元璋出于“安全感”，将其送往高丽定居，“平安无事”。 [11]