Các môn võ thống trị UFC

### Các môn Grappling

"Grappling": Vật lộn là một nhóm các kỹ thuật cận chiến được sử dụng để chiếm được lợi thế, ví dụ như đạt được những vị trí có lợi, hoặc gây sát thương cho đối thủ. Trong hệ thống của các môn Jujutsu có quy tắc chia 6 đẳng như hệ thống đai của các môn Striking từ lớn đến nhỏ như sau: Grandmaster (kiện tướng); Master (bậc thầy); Ronin; Chunin; Genin; Student (học viên).

#### Brazillian Jiu Jitsu (Nhu thuật Brasil)

Nhu thuật Brasil (tiếng Bồ Đào Nha: jiu-jitsu brasileiro) là môn võ tự vệ và môn thể thao thi đấu đối kháng thông qua hình thức ứng dụng các đòn vật và khóa tay chân ở tư thế nằm trong những cuộc thi đấu trên võ đài. Môn võ thuật này bắt nguồn từ quá trình truyền thụ võ học tại quốc gia Brasil của võ sư Judo Maeda Mitsuyo và được cải tiến từ người đệ tử Carlos Gracie, người đã kết hợp các thế võ căn bản của Nhu Thuật với tinh hoa quyền thuật Brasil và sáng chế ra môn "Nhu Thuật Brasil" và gia tộc Gracie đã phát triển sau này, do đó môn võ này còn được gọi là "Nhu Thuật Gracie".

##### Kỹ thuật

Về mặt kỹ thuật luyện tập, môn Nhu Thuật Brasil dựa trên 3 yếu tố căn bản chính: Kỹ thuật Thi Đấu, Kỹ thuật Thực Chiến và Kỹ thuật Tự Vệ.

* **Kỹ thuật Thi Đấu** là những động tác cơ bản của thế cận chiến chủ yếu là những đòn bẻ khớp cổ tay, cùi chỏ, khóa chân sau khi vật ngã và đè lên người đối phương. Để bảo vệ mức độ an toàn, khi luyện tập các tư thế này hoặc khi thi đấu tranh giải, các môn sinh phải mặc đồng phục theo quy định.

* **Kỹ thuật Thực Chiến** ứng dụng cho trường hợp các giải đấu đô vật tổng hợp, bao gồm các thế lách né, chụp bắt và vật ngã đối phương. Do tình huống khác biệt giữa lý thuyết luyện tập và khi lâm trận trên võ đài ở những trận đấu đô vật tổng hợp hoặc đấu võ tự do, các tuyển thủ ứng dụng "kỹ thuật thực chiến" của Nhu Thuật Brasil không cần câu nệ hình thức bài bản theo các động tác thứ tự hoặc được phỏng đoán.

* **Kỹ thuật Phòng Thủ** là những thế gạt, đỡ hoặc tránh né các đòn tấn công của đối phương và không cần ra chiêu phản công. Về chi tiết, những "kỹ thuật tự vệ" của Nhu Thuật Brasil cũng dựa trên ý niệm "tận dụng tất cả sở trường võ học để tự vệ" và có nhiều nét tương cận với thế phòng thủ của Judo.

#### Judo

Judo hay Nhu đạo (柔道じゅうどう (Nhu đạo) Jūdō?) là một môn võ thuật của người Nhật Bản do võ sư đồng thời là giáo sư môn thể chất Kano Jigoro sáng lập ra vào năm 1882 trên nền tảng môn võ cổ truyền Nhu thuật (柔術じゅじゅつ jūjutsu?). Jū (nhu) có nghĩa là "mềm dẻo, khéo léo, uyển chuyển"; dō (đạo) là "con đường", nghĩa chuyển là "nghệ thuật". Với mục đích "lấy nhu thắng cương", Jūjutsu là một môn võ chiến đấu với những đòn như bẻ tay, bẻ cổ,... dễ gây tổn thương cho võ sinh, nên Kano đã bỏ bớt các yếu tố bạo lực đó và làm cho Judo mang tinh thần thể thao nhiều hơn. Môn Jūdō không dùng binh khí mà các đòn tấn công chủ yếu là quật ngã, đè, siết cổ và khóa tay, chân. Các đòn chém và đâm dùng bàn tay và bàn chân cũng như vũ khí phòng thủ là một phần của Judo, nhưng chỉ trong các bài "hình" sắp xếp trước (kata, 形) và không được phép trong các cuộc thi Judo hoặc tập luyện (randori, 乱取り). Một học viên Judo được gọi là một Jūdō-ka (柔道家じゅうどうか (Nhu đạo gia)?).

##### Jujutsu

Jujutsu hay Nhu thuật (柔術じゅじゅつ jūjutsu?) là một danh từ gọi chung cho nhiều môn phái võ thuật cổ truyền của người Nhật. Nhu Thuật xuất nguồn từ giai cấp võ sĩ samurai xưa ở Nhật Bản dùng tay không để tự vệ và chống cự lại đối thủ có võ trang hay không võ trang vì các samurai nhận thấy rằng phương pháp đấm đá của các bộ môn võ khác không có hiệu nghiệm khi chống lại địch thủ mặc áo giáp, họ phát minh ra phương pháp dùng quật ngã, đè, siết cổ, khóa tay, khóa chân,… để kháng cự địch thủ. Những phương pháp này nói chung là dựa trên lý thuyết dùng sức công của đối phương để kềm chế địch thủ, thay vì chống trả trực tiếp.

Nhu thuật có rất nhiều phương pháp khác nhau, vì thế từ nó đã nảy sinh ra nhiều môn phái khác nhau. Nhu Đạo (Judo) là môn võ nổi tiếng nhất được bắt nguồn từ Nhu thuật. Jigoro Kano, ông tổ môn Judo Nhật Bản cũng là một cao thủ môn nhu thuật, dựa theo những kĩ thuật vật, khóa, đè,... của môn này mà ông sáng tạo ra Judo. Ngoài ra còn có các môn võ khác như Aikido,… hoặc môn phái hiện đại khác như Nhu thuật Brazil,… đều có nguồn gốc chính thức từ Nhu thuật.[cần dẫn nguồn] Đây còn là một môn võ được coi là tổng hợp các tinh hoa của võ thuật phương Đông vì nó bao gồm cả các cách tấn công như: vật, khóa, đè, đấm, đá, điểm huyệt, đánh vào quan tiết,...

##### Kỹ thuật tiêu biểu

* **Cầm nã thủ**: giống với môn Thiếu Lâm của Trung Hoa, Nhu thuật cũng có kĩ thuật cầm nã. "Cầm" là bắt giữ, "nã" là bấu,véo. Khởi luyện bằng cách lấy năm đầu ngón tay và đầu ngón chân chịu đựng toàn thân, nằm úp trên mặt đất, hai cánh tay co lại, dãn ra theo thế hít đất, ngày nào cũng làm như vậy, lâu ngày sẽ luyện được ngón tay trở nên cứng cáp để áp dụng môn cầm nã thủ.

* **Đánh vào các quan tiết**: Quan tiết là các khớp xương. Những nơi có hai khớp xương nối vào nhau. Đánh vào quan tiết tức là vặn, bẻ những khớp xương yếu nhất trong thân người. Vì vậy, một thiếu nữ yếu đuối cũng có thể chế ngự được một lực sĩ hay một tên lưu manh cường bạo, nếu thiếu nữ biết cách vặn một bàn tay, bẻ một ngón tay chẳng hạn. Môn Nhu thuật nghiên cứu môn đánh vào các quan tiết một cách rất tinh vi. Sau có một võ sĩ vạch hẳn phương pháp vặn bẻ các khớp xương ra làm một môn phái, một kỹ thuật chiến đấu dành riêng cho kẻ yếu đuối học tập để tự vệ chống lại cường lực, gọi là Yamara.

* **Điểm huyệt**: Là một hình thức đánh vào các điểm trong người. Gây mù, tê liệt, tàn phế, thậm chí là chết

##### Các hệ phái của Jujutsu

###### Aikido

**Aikido** (<small>**Nhật**:</small>  (合氣道) <sup>(**Hợp Khí Đạo**)</sup> <small>Hepburn:</small> *aikidō*<sup>?</sup>, <small>phát âm tiếng Nhật:</small> [aikiꜜdoː]) là một môn võ thuật Nhật Bản hiện đại được phát triển bởi Ueshiba Morihei như một sự tổng hợp các nghiên cứu võ học, triết học và tín ngưỡng tôn giáo của ông. Aikido thường được dịch là "con đường hợp thông (với) năng lượng cuộc sống" hoặc "con đường của tinh thần hài hòa". Mục tiêu của Ueshiba là tạo ra một nghệ thuật mà các môn sinh có thể sử dụng để tự bảo vệ mình trong khi vẫn bảo vệ người tấn công khỏi bị thương. Các kĩ thuật của Aikido bao gồm: irimi (nhập thân), chuyển động xoay hướng (tenkan - chuyển hướng đà tấn công của đối phương), các loại động tác ném và khóa khớp khác nhau.

Aikido chủ yếu xuất phát từ môn võ Daitō-ryū Aiki-jūjutsu một hệ phái của Jujutsu, nhưng bắt đầu tách ra từ nó vào cuối những năm 1920, một phần do sự liên quan của Ueshiba với tôn giáo Ōmoto-kyō. Những tài liệu của những môn sinh ban đầu của Ueshiba ghi lại tên gọi môn võ là *aiki-jūjutsu*. Các môn sinh cấp cao của Ueshiba có những cách tiếp cận khác nhau với Aikido, phụ thuộc phần nào vào thời gian họ học tập với ông. Ngày nay, Aikido hiện diện trên khắp thế giới trong một số phong cách, với phạm vi giải thích và nhấn mạnh rộng rãi. Tuy nhiên, tất cả các phong cách này đều chia sẻ nguồn gốc từ các kỹ thuật do Ueshiba xây dựng và hầu hết đều quan tâm đến sự an toàn của người tấn công.

#### Sambo

**Sambo** (tiếng Nga: са́мбо; **сам**озащита **б**ез **о**ружия) là một môn thể thao võ thuật và chiến đấu của Nga. Nó bắt nguồn từ Liên bang Nga thời Liên Xô. Từ "Sambo" là một từ ghép của ***sam**ozashchita **b**ez **o**ruzhiya,* có nghĩa đen là "tự vệ không vũ khí". Sambo là một môn võ tương đối hiện đại, do sự phát triển của nó chỉ mới bắt đầu vào đầu những năm 1920 khi Hồng quân Liên Xô muốn cải thiện khả năng chiến đấu tay đôi. Sambo được dự định là sự hợp nhất của các kỹ thuật hiệu quả nhất của các môn võ thuật khác nhau như môn đấu vật Catch, Judo, Jujutsu và các môn võ thuật nước ngoài khác vào các kiểu đấu vật Thổ Nhĩ Kỳ bản địa.

Những người đi tiên phong tạo ra sambo là Viktor Spiridonov và Vasili Oshchepkov. Oshchepkov chết trong tù do hậu quả của Đại thanh trừng sau khi bị buộc tội là gián điệp Nhật Bản. Trước đó Oshchepkov đã dành nhiều năm sống ở Nhật Bản và được đào tạo môn judo dưới thời Kano Jigoro, người sáng lập môn này. Spiridonov và Oshchepkov độc lập phát triển hai phong cách khác nhau, cuối cùng hai phong cách này hòa trộn với nhau và trở thành thứ được gọi là sambo ngày nay. So với hệ thống của Oshchepkov, được gọi là "Đấu vật tự do" ở Nga (được biết đến ở phương Tây là môn đấu vật Catch-as-catch-can hoặc đơn giản là Catch wrestling), phong cách của Spiridonov nhẹ nhàng và ít tàn bạo hơn. Nó cũng ít phụ thuộc vào sức mạnh hơn, chủ yếu là do các chấn thương mà Spiridonov phải chịu trong Thế chiến I. Anatoly Kharlampiev, một học viên của Vasili Oshchepkov, cũng được coi là người sáng lập sambo. Năm 1938, sambo đã được công nhận là một môn thể thao chính thức của Ủy ban Thể thao Liên Xô.

##### Phân loại

Nói về Sambo trong võ thuật tổng hợp, rất nhiều võ sĩ MMA quốc tịch Nga đều tiết lộ rằng Sambo chính là nền tảng của họ, trong những võ sĩ đó không thể bỏ qua hai tên tuổi lớn là Fedor Emelianenko và Khabib Nurmagomedov, ngoài ra Tổng Thống Nga Vladimir Putin cũng rất ưa chuộng môn võ này. Có 5 phân loại Sambo chính bao gồm:

###### Freestyle Sambo (Sambo tự do)

**Sambo tự do** được tạo ra bởi Liên Đoàn Sambo Mỹ vào năm 2004 để khuyến khích các võ sĩ chuyên về Jiujitsu và Judo tham gia các giải đấu Sambo. Các giải đấu Freestyle Sambo thường cho phép các kĩ năng siết vùng cổ, khác với Sambo thể thao.

###### Self Defense Sambo (Sambo tự vệ)

**Sambo tự vệ** có mục tiêu chính là bảo vệ bản thân. Không chỉ tự vệ trước các đòn đánh tay không mà còn cả vũ khí. Các kĩ thuật của Sambo tự vệ có tiêu chí mượn lực đối thủ để phản đòn tương tự như Jiujitsu và Aikido.

###### Combat Sambo (Sambo chiến đấu)

**Sambo chiến đấu** được phát triển cho quân đội. Chính vì điều này bộ kĩ năng của Sambo chiến đấu bao gồm cả các vĩ thuật sử dụng và chống vũ khí. Không giống các phái Sambo khác, Sambo chiến đấu sử dụng rất nhiều kĩ thuật Striking.

###### Special Sambo (Sambo đặc nhiệm)

**Sambo đặc nhiệm** được phát triển cho binh lính đặc chủng và các đội phản ứng nhanh. Sambo đặc nhiệm khá giống Sambo chiến đấu, tuy nhiên một vài kĩ thuật đã được thay đổi để phù hợp với nhiệm vụ của các sĩ quan hơn.

###### Sport Sambo (**Sambo thể thao)**

**Sambo thể thao** có điểm tương đồng với Judo là các đòn vật takedown và các kĩ thuật chống vật rất quan trọng để chiến thắng. Luật của Sambo thể thao cấm đòn leg locks.

#### Wrestling MMA

Đấu vật MMA là tổng hợp các môn vật và các đòn khóa siết từ rất nhiều môn trên thế giới, các đòn khóa và siết nguy hiểm nhất trong MMA được tổng hợp từ các môn võ (Grappling hoặc wrestling) vật bao gồm:

##### Armbar

Armbar (khóa bẻ tay) đây là một trong những đòn cơ bản và dễ thực hiện nhất trong môn võ Jiu Jitsu. Trên sàn đấu MMA, đòn Armbar được nhiều võ sĩ sử dụng khá phổ biến. Người ra đòn sẽ giữ chặt tay của đối thủ, dùng chân đè vào ngực đối thủ để tạo ra lực đòn bẩy kết hợp với sức mạnh từ bắp đùi và hông, kéo dãn khớp tay vượt quá mức bình thường. Armbar là đòn thông dụng để kết thúc một trận đấu. Khi bị khóa bằng đòn này, đối phương sẽ có khả năng xin bỏ cuộc vì sợ dính chấn thương như gãy tay, thậm chí đứt lìa khuỷu tay.

##### Heel Hook

Heel Hook (khóa gót chân) có thể gây căng giãn cơ bắp, trật khớp, đứt dây chằng khớp háng, đầu gối và mắt cá. Trong số đó, khớp đầu gối là vị trí hứng chịu nhiều tổn thương nhất.

Đòn heel hook nguy hiểm hơn đòn khóa bẻ tay bởi dây chằng đầu gối là bộ phận rất dễ bị tổn thương và cần quá trình lâu dài để hồi phục. Một số giải đấu võ tự do để bảo vệ các võ sĩ đã cấm thức hiện đòn khóa này. Vì tinh thần thượng võ, bản thân những người thi đấu đối kháng hạn chế sử dụng đòn heel hook. Đòn Heel hook đòi hỏi người sử dụng phải có tâm lý ổn định, kỹ thuật và cảm nhận tư thế tốt. Cũng như một số đòn Leg lock khác, chỉ cần cú Heel hook đi quá đà một chút, người bị khóa chân sẽ phải lên nằm cáng thương ngay lập tức vì cơn đau khủng khiếp do đứt dây chằng.

##### Guillotine

Guillotine (khóa cổ trước) khác với Rear-naked choke tấn công từ phía sau, Guillotine được thực hiện từ phía trước. Võ sĩ giữ đầu đối thủ dưới nách, dùng toàn bộ cánh tay kẹp lấy cổ đối phương rồi siết. Nếu võ sĩ tấn công ở tư thế nằm, họ cũng cần dùng hai chân khóa lấy hông đối phương. Tùy vào vị trí siết, đòn kẹp cổ Guillotine sẽ tạo áp lực lên khí quản hoặc động mạch cảnh. Cũng như Rear-naked choke, mục tiêu của Guillotine là chặn máu lên não, do đó không ít võ sĩ từng mô tả rằng họ cảm thấy choáng váng muốn xỉu sau khi bị siết bởi Guillotine.

##### Naked Choke

Naked Choke đầy đủ Rear-naked choke (khóa cổ sau hoặc khóa tam giác bằng tay) để thực hiện Rear-naked choke, đầu tiên một võ sĩ phải kiểm soát được phần lưng của đối thủ. Tiếp theo, võ sĩ sẽ khóa chặt phần hông đối thủ bằng hai chân - điều này đảm bảo đối thủ không thể giãy thoát khỏi đòn khóa. Sau đó, võ sĩ sẽ choàng một tay qua cổ đối thủ, bắt lấy cánh tay còn lại để thực hiện khóa với đòn Rear-naked choke, cẳng tay và cánh tay của võ sĩ tấn công sẽ chặn lại động mạch cảnh ở hai bên cổ của đối thủ, ngăn máu lên não, khiến đối phương ngất xỉu trong thời gian cực ngắn nếu không kịp đập tay xin thua.

Không phải không có lý do khi mà theo các thống kê, đòn siết cổ sau naked choke chiếm đến hơn một phần ba trên tổng số các pha kết liễu bằng take out từng diễn ra tại UFC. Bởi một khi võ sĩ đã bị vào khóa naked choke, cơ hội thoát ra của họ là rất nhỏ.

##### Triangle Choke

Triangle Choke (khóa tam giác) khóa tam giác Triangle bắt đầu với việc võ sĩ nằm ở bên dưới, hai chân kẹp giữ lấy hông đối thủ (*closed guard*). Kéo một tay của đối phương về phía trước, thả chân, bật thật nhanh đưa một chân quàng qua vai của đối thủ. Cuối cùng, võ sĩ với lấy sau đầu của đối thủ, kéo về phía trước để hoàn tất đòn khóa. Tương tự với Naked Choke, đòn khóa tam giác Triangle cũng sẽ khóa cứng một bên vai và một cánh tay của đối thủ, nhưng thay vì dùng tay, võ sĩ sẽ dùng chân.

### Các môn Striking

"Striking" : được ghi nhận là tất cả những kĩ thuật tạo ra chấn thương bằng va chạm trực tiếp giữa các võ sĩ. Bao gồm các đòn đánh cơ bản như đấm, đá, chỏ, gối, ... thường diễn ra ở tư thế đứng.

#### MMA

**Võ thuật tổng hợp** hay **Võ thuật tự do** (Tiếng Anh: *Mixed martial arts*, viết tắt **MMA**), đôi khi còn được gọi với cái tên **đấu lồng**, là một môn thể thao đối kháng toàn diện, dựa trên các đòn đánh, vật lộn, và chiến đấu trên mặt đất, được kết hợp từ nhiều môn thể thao đối kháng cũng như võ thuật trên khắp thế giới. Thuật ngữ *mixed martial arts* được nhắc đến lần đầu trong bài đánh giá sự kiện UFC 1 của nhà phê bình truyền hình Howard Rosenberg vào năm 1993. Việc ai là người thực sự đặt ra thuật ngữ này vẫn còn đang là điều được tranh luận.

Đầu thế kỷ 20, nhiều giải đấu võ tổng hợp khác nhau diễn ra trên khắp Nhật Bản và cả các quốc gia thuộc nhóm Tứ hổ châu Á. Tại Brasil, cũng tồn tại một môn thể thao mang tên Vale Tudo, có các võ sĩ từ rất nhiều môn phái khác nhau tham gia chiến đấu với ít hoặc không có luật lệ. Gia tộc Gracie được biết đến như những người tích cực quảng bá các trận đấu Vale Tudo, để giới thiệu rộng rãi môn phái nhu thuật Brasil của họ. Một trận đấu võ tổng hợp nổi tiếng sớm được tổ chức vào năm 1951, giữa võ sĩ judo Masahiko Kimura và đại sư môn nhu thuật Brasil Hélio Gracie tại Brasil. Ở phương Tây, ý tưởng kết hợp yếu tố của nhiều môn võ thuật đã được Lý Tiểu Long truyền bá qua môn triệt quyền đạo của ông từ những năm 1960 đến đầu những năm 1970. Tiền thân cho MMA hiện đại là trận đấu của tay đấm quyền anh Muhammad Ali và đô vật Antonio Inoki ở Nhật Bản vào năm 1975, khi nó truyền cảm hứng cho sự ra đời của hai giải đấu: Pancrase năm 1993 và Pride Fighting Championships năm 1997.

Năm 1980, CV Productions, Inc. đã sáng lập giải đấu MMA được quy định đầu tiên ở Hoa Kỳ, mang tên *Tough Guy Contest* và sau này đổi tên thành *Battle of the Superfighters*. Công ty được đồng ý tổ chức 10 tua đấu tại Pennsylvania. Tuy nhiên, tới năm 1983, Thượng viện bang Pennsylvania đã thông qua dự luật cấm môn thể thao này. Năm 1993, gia tộc Gracie đem nhu thuật Brasil, vốn được phát triển tại quê hương từ những năm 1920 tới Hoa Kỳ, thông qua việc thành lập công ty quảng bá MMA, Ultimate Fighting Championship (UFC). Công ty này ban đầu tổ chức một vài sự kiện thi đấu gần như không quy tắc, do ảnh hưởng của Art Davie và Rorion Gracie khi họ cố gắng nhân rộng các trận đấu Vale Tudo ở Brasil và sau đó mới thực hiện bổ sung một bộ điều luật mới (chẳng hạn như nghiêm cấm đá đối thủ khi đã đo sàn), khác với các giải đấu thiên về tính thực chiến.

Những sự kiện kể trên ban đầu được quảng cáo là cuộc thi để tìm ra môn võ thuật hiệu quả nhất trong thực chiến không vũ khí, các đấu thủ từ các môn phái khác nhau sẽ đọ sức trong môi trường thi đấu tương đối ít luật lệ. Sau đó, các võ sĩ bắt đầu kết hợp nhiều môn võ khác nhau vào phong cách chiến đấu của bản thân. Những nhà tổ chức MMA đã gặp những áp lực nhất định khi phải chấp nhận những điều luật bổ sung nhằm tăng độ an toàn cho các đấu thủ, để phù hợp với những quy tắc của một môn thể thao và để mở rộng sự đón nhận chính thống từ công chúng. Theo sau những thay đổi này, MMA ngày càng trở nên phổ biến với hình thức kinh doanh trả tiền cho mỗi lượt xem, cạnh tranh với cả quyền anh lẫn đấu vật chuyên nghiệp.

#### Kickboxing

**Kickboxing** (tiếng Nhật: キックボクシング, phiên âm:*kikkubokushingu*), đôi khi được gọi là **Quyền cước** là một nhóm các môn thể thao chiến đấu độc lập dựa trên đá và đấm, lịch sử phát triển từ karate, Muay Thái và boxing của phương Tây. Kickboxing được thực hành để tự vệ, tập thể dục, hay như một môn thể thao tiếp xúc.

#### Karate

**Karate** ( <sup>(Không Thủ)?</sup>) hay **Karate-dō** ( <sup>(Không Thủ Đạo)?</sup>) là một môn võ thuật truyền thống của vùng Okinawa (Nhật Bản). Karate có tiếng là nghệ thuật chiến đấu với các đòn đặc trưng như đấm, đá, cú đánh cùi chỏ, đầu gối và các kỹ thuật đánh bằng bàn tay mở. Trong Karate còn có các kỹ thuật đấm móc, các kỹ thuật đấm đá liên hoàn, các đòn khóa, chặn, né, quật ngã và những miếng đánh vào chỗ hiểm. Để tăng sức cho các động tác tấn đỡ, Karate sử dụng kỹ thuật xoay hông hay kỹ thuật kime, để tập trung lực năng lượng toàn cơ thể vào thời điểm tác động của cú đánh.

#### Muai Thai (Thai boxing)

**Muay Thái** (tiếng Thái: มวยไทย, chuyển tự: Muai Thai, IPA: mūɛj tʰāj) là một môn võ thuật cổ truyền đồng thời là một môn thể thao phổ thông của Thái Lan. Người phương Tây gọi môn này là quyền Thái (Thai boxing), tuy nhiên nó khác nhiều so với môn quyền Anh (boxing) của phương Tây vị tại Muai Thai môn võ cho phép sử dụng cả 8 chi bao gồm đấm, cùi chỏ, đầu gối và đá không đơn giản chỉ cho phép sử dụng đấm như boxing.

#### Boxing

**Quyền Anh**, còn gọi là **đấu quyền**, **đấm bốc** (*bốc* bắt nguồn từ một từ tiếng Pháp là *boxe*; phát âm: [/bɔks/]), hay **boxing** là môn võ thuật và thể thao đối kháng giữa hai người, xuất phát từ phương Tây, sử dụng cú đấm từ cánh tay kết hợp với di chuyển chân, đầu và cơ thể, thường đeo găng tay bảo hộ và các thiết bị bảo vệ khác như băng quấn tay và dụng cụ bảo vệ miệng, răng, bụng, tung những cú đấm vào phần trên cơ thể của đối phương trong một khoảng thời gian xác định tại một sàn đấu tứ giác hình vuông hoặc hình chữ nhật, được thiết kế với nền đàn hồi và dây chằng bốn góc, gọi là sàn đấu Quyền Anh. Thuật ngữ tên gọi Quyền Anh phổ biến ở Việt Nam, bắt nguồn từ tên tiếng Pháp là *boxe anglaise* (quyền thuật của người Anh), tích hợp từ *quyền* tức kỹ thuật tay và tên nước Anh, nơi phổ biến bộ môn này thời hiện đại. Hiện nay, tên gọi quốc tế của bộ môn này là *boxing*, trong tiếng Anh có nghĩa *quyền thuật*.

#### Capoeira

**Capoeira** là một môn võ thuật xuất phát từ Brasil, nhưng có nguồn gốc châu Phi, được các nô lệ người da đen bí mật du nhập và truyền bá, ngụy trang thành những vũ điệu trong những nghi lễ tôn giáo. Cái tên Capoeira do người da đỏ ở Brasil đặt. Nó có nghĩa là "*trảng bụi mọc lại sau khi bị cắt*", đó cũng là nơi người da đen tới sinh hoạt. Ở Brasil có các cuộc thi đấu giữa những hội Capoeira khác nhau.

Capoeira vốn có một hiệu lực về mặt chiến đấu đến đáng sợ<sup>[*cần dẫn nguồn*]</sup>. Đó là một nghệ thuật tập hợp nhiều nghệ thuật khác. Nó là thứ trò chơi nhào lộn, vừa là âm nhạc, vừa là thơ ca. Từ đó người ta sáng tác ra các bài hát, chế tạo ra các nhạc cụ, cùng khai phá những phương pháp chiến đấu độc đáo. Có thể nói Capoeira ngày nay có một sức hấp dẫn lạ lùng, nó đã đi chu du khắp thế giới, chinh phục mọi tầng lớp xã hội . Từ bình dân tới thượng lưu đều say mê luyện tập. Ở một số vùng, nhất là ở châu Mỹ La Tinh.

Giống như các môn võ thuật khác, Capoeira cũng có các cấp đai. Đai ở đây là những sợi dây mảnh bện lại, màu đỏ là đai cao nhất và chỉ người thầy mới có quyền đeo. Mỗi nhóm có màu đai và cấp bậc khác nhau tùy theo yêu cầu và luật của nhóm đó. Mỗi năm người ta làm lễ phong đai một lần gọi là Batizado. Capoeira ngày xưa là môn võ giết chóc đáng sợ do bản năng sinh tồn của các nô lệ. Ngày nay, bản tính nhân đạo của võ thuật đã làm Capoeira bỏ đi những đòn hiểm ác để Capoeira gần gũi và xóa bỏ bức màn ngăn cách giữ các con người,.vulcan.

#### Gaidojutsu

**Gaidojutsu** được sáng tạo vào năm 1992, sau khi tốt nghiệp trường trung học Rio Grande bởi Greg Jackson. Gaidojutsu, kết hợp các kỹ thuật thô sơ từ đấu vật và kickboxing với các đòn khóa cơ bản của judo , Grappling và Brazilian Jiu-Jitsu . Trường học của anh chính thức trở thành trường MMA vào năm 2000. Phòng tập bắt đầu trở nên nổi tiếng khi Diego Sanchez giành chiến thắng trong Ultimate Fighter đầu tiên vào năm 2005.

#### Kajukenbo

**Kajukenbo** (tiếng Nhật: カ ジ ュ ケ ン ボ Kajukenbo) là một môn võ thuật lai từ Hawaii. Nó được phát triển vào cuối những năm 1940 và được thành lập vào năm 1947 tại Khu định cư Palama của Palama, Hawaii. Cái tên Kajukenbo là sự kết hợp của nhiều môn nghệ thuật khác nhau mà từ đó phong cách của nó được hình thành: KA cho Karate, JU cho Judo và Jujutsu, KEN cho Kenpo và BO cho Boxing (Kajukenbo). Huấn luyện Kajukenbo kết hợp giữa tấn công, đá, ném, hạ gục, khóa khớp và giải trừ vũ khí.

Ngày nay, Kajukenbo được thực hành trên toàn thế giới với nhiều chi nhánh khác nhau. Trái ngược với nhiều môn võ thuật truyền thống, học sinh không bắt buộc phải bắt chước thầy của mình, nhưng được khuyến khích phát triển "biểu hiện" của riêng mình sau khi họ lần đầu tiên nắm vững hệ thống.

#### Shorinji Kempo

Shōrinji Kempō (少林寺拳法, âm Hán Việt: Thiếu Lâm Tự Quyền Pháp) là một trong chín môn võ thuật lớn của Nhật Bản (theo nhận định của tổ chức Nippon Budokan - Nhật Bản Võ Đạo Quán) và là một chi phái của võ Thiếu Lâm, do Sō Dōshin (tên thật là Nakano Michio) sáng lập vào năm 1947 trên cơ sở môn Kungfu của Trung Quốc (người Nhật gọi môn này là kempo). Nakano Michio vốn được lục quân Nhật Bản gửi sang Trung Quốc học võ để về xây dựng lực lượng đặc công của Nhật. Tại Trung Quốc, Nakano được Trần Lương, một cao thủ Kungfu của Nghĩa Hòa Đoàn nhận làm đệ tử và đặt cho tên Tôn Đạo Thần (âm Hán-Nhật là Sō Dōshin). Sau khi bị điều tới vùng Đông Bắc Trung Quốc, Sō Dōshin tiếp tục học võ từ Văn Thái Tôn, sư phụ đời thứ hai mươi của Bắc Thiếu Lâm Nghĩa Hòa Môn Quyền.

Sau khi Nhật Bản đầu hàng quân Đồng Minh năm 1945, tinh thần người Nhật suy sụp ghê gớm. Để góp phần động viên tinh thần cho người Nhật, Sō Dōshin lập ra môn võ Shōrinji Kempō. Từ Nhật Bản, môn võ này đã được phổ biến ra thế giới. Tại Đại hội thể thao Đông Nam Á XXIV tổ chức năm vào năm 2007 tại Thái Lan, Shorinji Kempo đã được đưa vào làm một môn biểu diễn.

#### Sanshou

**Tán thủ** (tiếng Trung: **散手**, tiếng Anh: **Sanshou**) là võ chiến đấu tay không tự do ra đời ở Trung Quốc chú trọng vào các dạng chiến đấu tự do thực tế, đòi hỏi sự thành thạo các kỹ thuật võ thuật Trung Hoa (còn gọi là kungfu).

##### Phân loại

Bản thân môn *tán thủ* lại được phân chia ra 3 dạng:

Tán thủ Thể thao (Sport Sanshou, Chinese Kickboxing): Đòn thế thể thao;

Tán thủ Dân sự (Civillian Sanshou): Đòn thế dân sự;

Tán thủ Quân sự (Military Sanshou, AKA Qinna Gedou): Đòn thế dành cho quân đội.