Pozycja Odry

**Linia  Środkowej Odry** (niem. *Oderstellung*) – zespół około 650 (z planowanych ok. 780) jednokondygnacyjnych żelbetowych schronów bojowych, obserwacyjnych lub biernych wyposażonych w liczne pancerze forteczne (np. płyty, półkopuły i kopuły pancerne). Zbudowane zostały w latach 1928-1939 (modernizowanych w 1944-45r.) wzdłuż lewego brzegu Odry od Wrocławia do Krosno Odrzańskie|Krosna Odrzańskiego. Oprócz betonowych umocnień wybudowano także setki schronów drewniano-ziemnych, betonowych stanowisk karabinów maszynowych, okopy, rowy przeciwpancerne i umocnione stanowiska artylerii. Rejony mostów otoczono zasiekami z drutu kolczastego i założono pola minowe. Oprócz zasadniczej linii obrony powstały także fortyfikacje przedpola i umocnione przyczółki mostowe na prawym brzegu Odry, a także fortyfikacje tyłowe na Linii Bobru - tzw. "Rygiel Bobru".

Umocnienia te wraz z Międzyrzeckim Rejonem Umocnionym oraz Wałem Pomorskim (niem. *Pommernstellung*) stanowiły główną linię obrony III Rzeszy przed atakiem ze wschodu (chodziło głównie o agresję ze strony Polski). *Oderstellung* miała zabezpieczyć głównie tereny Dolnego Śląska, w 1939 na niektórych odcinkach osłaniała koncentrację oddziałów niemieckich szykujących się do ataku na Polskę. Według planów dowództwa niemieckiego fortyfikacje linii miały zatrzymać ofensywę styczniową Armii Czerwonej, co jednakże nie powiodło się.

Linia *Oderstellung* została przełamana na całej długości w przeciągu kilkunastu dni. 23 stycznia 1945 oddziały sowieckie przełamały linię fortyfikacji w rejonie Ścinawy co pozwoliło na utworzenie przyczółka na lewym brzegu Odry, natomiast 29 stycznia 1945 oddziały radzieckie utworzyły przyczółek w rejonie Cigacic, desant koło Cigacic został przejściowo odparty przez Niemców, jednakże i ten odcinek frontu został przełamany. 14 lutego na skutek sukcesów wojsk radzieckich w innych sektorach frontu zajęta została m.in. Nowa Sól i Zielona Góra.
Do połowy lutego 1945 opór na większości odcinków Linii Środkowej Odry został przełamany, do 1 kwietnia (Głogów) i 6 maja (Wrocław) 1945 broniły się załogi okrążonych miast-twierdz.

Obecnie obiekty Oderstellung nie są zagospodarowane. Duża część z nich została wysadzona i zniszczona w 1945 r. przez Rosjan oraz w latach 50 przez wojska polskie. Nieliczne zachowane w całości obiekty, szczególnie w wałach przeciwpowodziowych były zasypywane (najczęściej po powodzi w 1997r.), pozostałe są systematycznie niszczone przez złodziei złomu.

Na dzień dzisiejszy funkcjonują dwa skanseny fortyfikacji (w Cigacicach - Leśnej Górze oraz w okolicach Czerwieńska), których członkowie pieczołowicie remontują kolejne obiekty i w przyszłości udostępnią na większą skalę turystom i miłośnikom fortyfikacji.

Co roku 29 stycznia w Cigacicach odbywa się inscenizacja mająca upamiętnić walki o przyczółek odrzański w styczniu i lutym 1945.

Linia Odry - „Oderstellung” – Krosno Odrzańskie

Linia Odry - Oderstellung Skansen Fortyfikacyjny Czerwieńsk - obiekty nr 765 i 766.

Linia Odry – "Oderstellung" – Głogów obiekt nr 420.

Linia Odry – "Oderstellung" – Czerwieńsk/Brody, obiekt nr 767.

Linia Odry – "Oderstellung" – Czerwieńsk/Brody, obiekt nr 770.

Linia Odry – "Oderstellung" – Czerwieńsk/Brody, obiekt nr 764.

Linia Odry – "Oderstellung" – Czerwieńsk/Brody, obiekt nr 763.

Linia Odry – "Oderstellung" – obiekt nr 765

Linia Odry – "Oderstellung" – obiekt nr 772.

Linia Odry – "Oderstellung" – obiekt nr 777.

Linia Odry – "Oderstellung" – obiekt nr 776.

Linia Odry – "Oderstellung" – obiekt nr 775.

Linia Odry – "Oderstellung" – obiekt nr 774.

Linia Odry – "Oderstellung" – obiekt nr 771.

Linia Odry – "Oderstellung" – Cigacice, obiekt nr 722.

Linia Odry – "Oderstellung" – Pomorsko, obiekt nr 757.

Linia Odry – "Oderstellung" – Pomorsko, obiekt nr 756.

Linia Odry – "Oderstellung" – Pomorsko, obiekt nr 755.

Linia Odry – "Oderstellung" – Cigacice, obiekt nr 728.

Linia Odry – "Oderstellung" – Cigacice, obiekt nr 715.

Linia Odry - Oderstellung (Linia Środkowej Odry), Bytom Odrzański - Nowa Sól

Linia Odry – "Oderstellung" – Cigacice, obiekt nr 710.

Linia Odry - Oderstellung - Cigacice

Linia Odry - Cigacice - obiekt: nr 708

Pozycja Odry – Oderstellung – Cigacice obiekt nr 702.

Linia Odry - Oderstellung (Linia Środkowej Odry), Brzeg Dolny

## Linki zewnętrzne

odtur.pl

fortyfikacja.pl

schrony1939