Caffi Meic

**Caffi wedi‘w leoli ar y Stryd Fawr yng Nghwmderi ac mae wedi bod yn fan cyfarfod i drigolion y pentre o'r dechrau.**

Am wybodaeth ynglŷn â fflat y caffi gweler Rhif 5a, Stryd Fawr

## **Hanes**

### **Y dyddiau cynnar**

Perchnogion gwreiddiol y caffi oedd Viv a Clare Leyshon, rhieni Beth Leyshon. Pan symundon nhw i fyw i'r Drenewydd yng nghanol y saithdegau gwelodd Meic Pierce gyfle i gychwyn bywyd a busnes newydd a bu Meic yn rhedeg y caffi yn llwyddiannus nes iddo droi ei gefn ar Cwmderi yn 1994.

Cafodd Meic lawer o anturiaethau tra'n byw yn y caffi gan gynnwys rhywun yn bygwth ei saethu am wrthod gwerthu diod ar ôl oriau. Treuliodd Meic lawer iawn o'i amser yn chwilio am wraig a bu'n eithaf agos i Meira Ellis ar un adeg. Cwmpodd Meic mewn cariad yn y diwedd gydag Olwen Parry a phenderfynodd y ddau briodi.

Yn anffodus i Meic, aeth Olwen yn ôl at ei gwr cyntaf, Alex Parry, ac yn sgil hynny penderfynodd Meic adael y cwm. Rhoddodd Meic y caffi ar werth a bu cryn gystadleuaeth rhwng Derek Jones ac Olwen i brynu'r lle. Roedd Derek am agor siop fideos ac Olwen am agor siop trin gwallt. Ar ôl cryn gystadleuaeth, fe brynodd Olwen Parry y caffi a’i throi yn adeilad torri gwallt.

### **Deri Dorri**

Yn 1994 trodd Caffi Meic yn Deri Dorri, sef siop trin gwallt, gyda Sharon Burgess a Tony Morgan yn rhedeg y busnes i Olwen. Bu'r busnes yn llwyddiant yn y misoedd cyntaf ond buan iawn bu i Sharon golli ei diddordeb wrth weld yr elw yn mynd i boced Olwen.

Aeth ati i lenwi ei phocedi ei hunan ar draul y salon a phan ddargnfu Tony ei thwyll, llwyddodd i'w bersawdio yntau, drwy flacmel, i ymuno â'i hymgyrch ddieflig i gael Olwen allan o'r salon.

Wedi i Olwen ddaganfod y gwir, taflwyd Sharon allan o Deri Dorri ond roedd problemau ariannol ar y gorwel. Cafodd Alex Parry, gwr Olwen ddamwain car allan yn Sbaen a gan nad oedd ganddo yswiriant gorfodwyd Olwen i werthu'r busnes i dalu costau'r biliau meddygol.

Gobeithiai Tony gael morgais i brynnu'r busnes ei hunan ond cafodd ei wrthod gan y banc oherwydd hen ddyled.

Dodd gan Olwen ddim dewis ond i werthu i Pat a Dave Lewis. Ceisiodd Tony ei orau i seboni hefo Pat er mwyn sicryhau ei swydd ond nid oedd bwriad ganddi i gadw'r busnes yn salon.

### **Caffi unwaith eto**

Bu cryn siarad yn y pentref wrth i Pat a Dave Lewis brynu'r busnes. Roedd llawer iawn o drafod ynglyn â beth fyddai union natur y busnes a credai lawer o'r prentrefwyr mai 'sex shop' byddai'n agor ar y safle, stori oedd Pat a Dave yn hapus iawn i annog, ond troi Deri Dorri yn ôl yn gaffi a wnaeth y ddau. Agorwyd Pantri Pat yn mis Mawrth 1996.

Byr fu arhosiad Pat a Dave y tu ôl i'r cownter serch hynny, wrth i Pat golli amynedd gyda'i chwsmeriad hen a chyflogwyd Mandy Roberts ganddyn i edrych ar ôl y busnes.

Newidiodd y caffi ddwylo yn fuan wedyn wrth i Fiona Metcalfe brynu'r busnes. Gweithiodd Fiona'n galed i greu busnes llwyddiannus ac yn ystod ei chyfnod fel perchennog Caffi'r Cwm y cwmpodd Fiona mewn cariad gyda Lisa Morgan a bu cryn siarad yn y pentre tra roedd y ddwy yn byw uwchben y caffi.

Ar ôl i Jamie Metcalfe, brawd Fiona, ladd ei hun yn y caffi yn ystod haf 1998 penderfynodd Fiona fod yn rhaid iddi adael y caffi a gwerthodd y busnes i Reg Harries. Tra roedd Reg yn arianu'r busnes, roedd ei gariad, Diane Francis yn rhedeg y busnes. Ar ôl i Reg a Diane briodi ym mis Mai 1999 symudodd Reg a Diane i fyw uwchben y caffi a hynny er mawr siom i Diane. Buan yr aeth y briodas ar chwal ac fel rhan o'u ysgariad prynodd chwaer Reg, Sabrina siar Diane o'r busnes.

### **Newid dwylo**

Wedi i Kevin gael ei garcharu dychwelodd Meic at ei wreiddiau i gyd-redeg y caffi gyda Debbie, gwraig Kevin. Er iddyn nhw dreulio cyfnod hir fel gelynion pennaf closiodd y ddau a daeth fel sioc i'r trigolion pan gychwynodd y ddau berthynas.

Pan aeth Debbie i mewn i drafferthion ariannol yn 2018 fe orfodwyd iddi werthu'r caffi i Kelly Evans.

### **Siop lyfrau**

Yn 2021 yn dilyn cyfnod anodd gorfododd broblemau ariannol Kelly Evans iddi gwestiynu ei dyfodol yn y caffi. Ceisiodd amryw o ffyrdd i achub y busnes gan gynnwys gwerthu cyfranddaliadau ond yn y pen draw daeth i'r penderfyniad bod yn rhaid gwerthu. Cafodd gynnig i brynu gan Sion White a fyddai'n gadael iddi barhau i weithio yn y busnes a byw yn y fflat ac er iddi dderbyn cynnig llawer mwy gan Garry Monk penderfynodd aros gyda'r cynnig llai.

Cafodd ei siomi yn ofnadwy pan ddaeth i glywed ei fod yn fwriad gan Sion i newid y busnes o fod yn gaffi i Siop Lyfrau Cymraeg.

## **Tu ôl i'r llen**

Mae'r caffi wedi bod yn leoliad cyson yn y gyfres ers y dyddiau cynnar yn y 70au. Roedd tu allan y caffi yn un o'r tri adeilad oedd yn rhan o set allanol gyntaf y gyfres, ac yn ddiweddarach yn elfen amlwg iawn o'r set fwy a agorwyd yn 1997. Ers 2012 mae'r gyfres wedi cael ei ffilmio ar set bwrpasol ym mae Caerdydd ac erbyn hyn mae set mewnol y caffi wedi'i leoli tu mewn i'r adeilad cywir ar y set allanol.