Büyük Kartallar

**Kartallar** veya **Büyük Kartallar**, Arda varlıklarıydı ve Valar'ın lideri Manwë Súlimo tarafından "tasarlanmış" oldukları söylenirdi ve genellikle **Manwé'nin Kartalları** olarak adlandırılmışlardır. Sürgündeki Ñoldor'a göz kulak olmak ve ayrıca düşmanları Vala Morgoth'u ve daha sonra Sauron'u gözlemek için Valinor'dan Orta Dünya'ya gönderildiler.

## Tarih

### Birinci Çağ

Büyük Kartallar, Arda Kralı'nın habercileri ve casuslarıydı ve Morgoth'un kötü çukurlarının siyahlığı dışındaki tüm fiziksel maddeleri görebilme yeteneğine sahiptiler.  Morgoth, en büyük kalesi Utumno'nun düşmesinden önce görüş sınırlarını ilk kez keşfetti.

Kartalların Kralı Thorondor yuvalarını bir süre, Morgoth'un Angband'ın kapıları üzerindeki Demir Dağlar'dan yükselttiği üç güçlü zirve olan Thangorodrim'in tepesinde tuttu. Onlar orada yaşarken, Thorondor, Fingon'un Maedhros'u kurtarmasına yardım etti.  Thorondor'un halkı daha sonra yuvalarını, Echoriath'ın Gondolin civarındaki parçası olan Crissaegrim'e taşıdı. Orada Turgon'un arkadaşlarıydılar ve casusları dağlardan uzak tutuyorlardı.

Thorondor, Morgoth'un Fingolfin ile olan savaşından sonra Morgoth'u yüzünden yaraladı ve Fingolfin'in cesedini Turgon'un onu gömdüğü Echoriath'a taşıdı.

Büyük Kartallar, Birinci Çağ'ın sonundaki Gazap Savaşı sırasında Valar, Elfler ve Edain ordusunun yanında savaştı.

### İkinci Çağ

İkinci Çağ'da, bir çift kartal, Krallar Valar'a düşman olana kadar Númenor'un başkenti Armenelos'taki Kral Evi'nde bir yuva kurdu. Kartallar ayrıca Meneltarma Dağı'nın zirvesini izledi ve biri zirveye tırmandığında her seferinde üç Kartal belirdi.

Númenor'un sonuna doğru Valar, onları aptallıkları ve yaklaşmakta olan felaketleri konusunda uyarmak amacıyla Büyük Kartallar şeklinde fırtına bulutları yolladı.

### Üçüncü Çağ

Üçüncü Çağ'da Thorondor'un torunları Gwaihir ve Landroval, Wilderland'daki Misty Dağları'nın doğusundaki bir yuvada yaşadılar.

Bu Kartallar, Rivendell elflerine ve Radagast'a araziyi izlemelerinde ve orklarla ilgili haber toplamalarında yardımcı oldular.

Hobbit'te isim olarak hiçbir kartal tanımlanmamıştır. Sadece “Kartalların Efendisi” unvanı, kartal liderini bu hikayedeki diğer kartallardan ayırıyordu.  Pek çok okur, Thorin Meşekalkan ve kafilesini Anduin nehrine uçurarak bir warg ve goblin grubundan kurtaranların, ve sonrasında Yalnız Dağ yakınında yapılan Beş Ordular Savaşı'nda yardım edenlerin Gwaihir ve Landroval olduğunu varsaymaktadır.  Ancak, Kralın Dönüşü'nde Gandalf, Gwaihir'in onu daha önce iki kez taşıdığını, Gwaihir ve Kartalların Efendisi aynı kişi olsaydı, doğru sayının üç kere olacağını söylemiştir.

Yüzük Savaşı öncesi ve sırasında, Gwaihir, -Radagast tarafından gönderilen- Gandalf'ı Isengard'ın tepesinden ve sonrasında tekrar Zirak-Zigil'den kurtarmıştır.  Kartallar, Kara Kapı'da Morannon Savaşı'nda Kral Elessar'ın birliklerine yardım etti. Kartallar, Khamûl de dahil olmak üzere bazı Nazgûl'ü devirmek için zamanında geldi. Gwaihir, halkının diğerleriyle birlikte, Tek Yüzük imha edildikten sonra Frodo Baggins ve Samwise Gamgee'yi Mordor'daki Hüküm Dağı'ndan kurtardı.

## Önemli Büyük Kartallar

* Thorondor
* Gwaihir
* Landroval
* Meneldor

## İsimler

Kartallar için elfçe kelimeler Sindarin *thoron* veya *thorn* ve Quenya *soron* idi.

## Notlar

1. ↑ Metne, daha sonraki bir tarihte kendisine Tüm Kuşların Kralı ünvanı verildiği eklendi.

## Referanslar

1. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, Bölüm I: "Günlerin Başlangıcına Dair"
2. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, Bölüm XIII: "Noldor'un Dönüşüne Dair"
3. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, Bölüm XVIII: "Beleriand Harabesi ve Fingolfin'in Düşüşüne Dair"
4. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, XXIV. Bölüm: "Eärendil'in Yolculuğu ve Gazap Savaşı'na Dair"
5. ↑ Bitmemiş Öyküler, Giriş, İkinci Bölüm, bölüm I: "Númenor Adası'nın Bir Açıklaması"
6. ↑ Silmarillion, Akallabêth (Númenor'un Düşüşü)
7. ↑ 7,0 7,1 Yüzüklerin Efendisi, Yüzük Kardeşliği, İkinci Kitap, İkinci Bölüm: "Elrond Konseyi"
8. ↑ Hobbit, Bölüm XVII: "Bulutlar Patladı"
9. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Kralın Dönüşü, Altıncı Kitap, Bölüm III: "Hüküm Dağı"
10. ↑ Silmarillion, Ek: Quenya ve Sindarin isimlerindeki unsurlar
11. ↑ Orta Dünya Tarihi, Vol. V: Kayıp Yol ve Diğer Yazılar, Üçüncü Bölüm: "Etimolojiler"