1815

## Algemeen

* Er worden perswetten ingesteld waarmee opruiende pers aan banden kan worden gelegd. In 1818 wordt opnieuw actie ondernomen.9
* Vereniging van Polen met Rusland in een personele unie.27
* Prins Maurice de Broglie, bisschop van Gent, laat zijn priesters weten dat zij geen absolutie mogen geven aan personen die trouw hebben gezworen aan de grondwet en de protestantse vorst.28
* Oprichting van de Duitse Bond, 39 leden (35 vorsten, waaronder de koningen van Groot-Brittannië vanwege Hannover, van Denemarken vanwege Holstein, van Nederland vanwege Luxemburg). De Bond duurt voort tot 1866.30
* Komst van industriële weverijen in Engeland.31
* Ontdekking van de golftheorie van het licht door Fresnell.32

## Januari

* Willem Frederik moet vanwege de Duitse patstellng tijdens het Congres van Wenen Nassau afstaan en krijgt er Luxemburg voor terug.2

## Februari

* Willem Frederik wordt op de hoogte gesteld van het voornemen van het Congres van Wenen hem groothertog en koning te maken.3 De voormalige Oostenrijkse Nederlanden, de provincies van de Republiek, Luxemburg en het bisdom van Luik zullen verenigd worden.12

## Maart

* Op 1 maart keert Napoleon vanaf Elba terug naar Frankrijk.
* Op 12 maart treft erfprins Willem maatregelen om een eventuele snelle opmars van het Franse leger te stuiten.14
* Op 13 maart brengen de mogendheden een gezamenlijke verklaring naar buiten dat ze een hernieuwde coalitie tegen Napoleon vormen.13
* Op 16 maart roept Willem Frederik zichzelf uit tot koning Willem I van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden.4
* Op 19 maart vlucht koning Lodewijk XVIII voor Napoleon.16
* Op 23 maart hoort kroonprins Willem van de vlucht van Lodewijk XVIII, wat zijn plannen op te trekken naar Parijs een halt toeroept.16
* Op 24 maart besluiten de de mogendheden in Wenen een geallieerd leger van 150.000 man naar de Zuidelijke Nederlanden te sturen.14
* Op 25 maart wordt de Grote Alliantie hernieuwd om Napoleon opnieuw te verslaan.
* Op 26 maart verleent koning Willem I zijn zoon de titel Prins van Oranje.15

## April

* Koning Willem I richt de Willemsorde op.22

## Juni

* Op 9 juni 1815 wordt de slotakte van het Congres van Wenen getekend, waardoor de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden worden verenigd.1
* Op 10 juni raken Franse en Britse troepen slaags in Noord-Frankrijk.18
* Op 12 juni verlaat koning Willem I Brussel, geërgerd vanwege de populariteit van generaal Wellington en anderen die zich volledig in het sociale leven leken te hebben gestort.17
* Op 15 juni beginnen de aanvallen van het Franse leger en wordt Charleroi ingenomen, in de avond houden de Fransen halt na korte hevige gevechten tussen de voorhoedes bij Quatre-Bras.19
* Op 16 juni vindt de slag bij Quatre-Bras plaats, waarbij erfprins Willem zich meerdere malen in de frontlinies begeeft. Belgisch-Nederlands-Nassause troepen slaan in de middag de eerste aanvallen af en worden later op de dag afgelost of naar de achterste linies geplaatst. Het handhaven van de posities bij Quatre-bras wordt als cruciaal gezien voor het bijeen brengen van de troepen bij Waterloo. Om negen uur 's avonds eindigen de gevechten.20
* Op 18 juni vangt rond de middag de slag bij Waterloo aan. Bij aanvallen van de keizerlijke garde in de vooravond raakt de Prins van Oranje gewond door een musketkogel in zijn linkerschouder. Met de komst van de Nederlands-Belgische troepen van Chassé begon de aftocht van het leger van Napoleon. De keizer sloeg op de vlucht en Willem werd uit het vuur geleid en op een deur afgevoerd naar herberg Bedonghien.21

## Juli

* De Staten-Generaal besluiten uit dankbaarheid de Prins van Oranje de domeinen Soestdijk en Tervuren te schenken.23
* Op 15 juli wordt Napoleon gearresteerd op het île d'Aix bij Rochelle.25

## Augustus

* Op 24 augustus wordt de nieuwe grondwet afgekondigd. Deze kent een tweekamerstelsel. Naast het parlement komt er een Eerste Kamer, met veertig tot zestig voor het leven benoemde leden van de noordelijke en zuidelijke adel. Ook de grondrechten - vrijheid van godsdienst, persvrijheid, het recht van petitie en de bescherming van het privé-eigendom - worden in de constitutie vastgelegd. De beraadslagingen in het parlement zijn voortaan openbaar. De Tweede Kamer is uitgebreid van 55 naar 110 leden, gekozen door de achttien provinciale statenvergaderingen (waaronder één van het groothertogdom Luxemburg). Per jaar wordt er gerouleerd tussen Den Haag en Brussel.6 De koning benoemde de leden van de Eerste Kamer voor het leven. In de provincies stelde de koning gouverneurs aan, commissarissen die optraden als voorzitters van de Provinciale Statenvergaderingen, waarvan de leden afkomstig waren van platteland, steden en ridderschappen.8 In artikel 215 over de waterstaat wordt expliciet de bevoegdheid van de koning genoemd te beschikken over de opbrengsten van alle tollen op wegen en bruggen.10 Ondanks de Belgische Opstand blijft deze grondwet bestaan tot 1840.11

## September

* Op 21 september wordt koning Willem I ingehuldigd op het Koningsplein in Brussel.5 18 juni, de dag van Waterloo, wordt door de koning tot een nationale feestdag gemaakt.24
* Tsaar Alexander I sticht de Heilige Alliantie. Uit de verantwoordelijkheid voor God wordt afgeleid het recht tot interventie tegen alle nationale en liberale acties. Het Britse parlement wijst elk interventierecht af, Engeland wordt het bolwerk van de liberale democraten.30

## Oktober

* Op 16 oktober houdt koning Willem I de eerste reguliere troonrede, iedere derde maandag van oktober zal hiermee voortaan de opening van de Staten-Generaal plaatsvinden.7

## November

* Op 28 november vertrekt de Prins van Oranje naar Sint Petersburg voor zijn verloving met Anna Paulowna, de jongste zus van Tsaar Alexander.26
* De Tweede Vrede van Parijs.29

## Voetnoten

1: Koch, *Koning Willem I*, p.263

2: Koch, *Koning Willem I*, p.272

3: Koch, *Koning Willem I*, p.273

4: Koch, *Koning Willem I*, p.276

5: Koch, *Koning Willem I*, p.287

6: Koch, *Koning Willem I*, p.309

7: Koch, *Koning Willem I*, p.359

8: Koch, *Koning Willem I*, p.377

9: Koch, *Koning Willem I*, p.378

10: Koch, *Koning Willem I*, p.407

11: Koch, *Koning Willem I*, p.484

12: Van Zanten, *Koning Willem II*, p.198

13: Van Zanten, *Koning Willem II*, p.200

14: Van Zanten, *Koning Willem II*, p.201

15: Van Zanten, *Koning Willem II*, p.202

16: Van Zanten, Koning Willem II, p.204

17: Van Zanten, Koning Willem II, p.207

18: Van Zanten, *Koning Willem II*, p.208

19: Van Zanten, *Koning Willem II*, p.210-1

20: Van Zanten, *Koning Willem II*, p.217-8

21: Van Zanten, *Koning Willem II*, p.226-8

22: Van Zanten, *Koning Willem II*, p.231

23: Van Zanten, *Koning Willem II*, p.232

24: Van Zanten, *Koning Willem II*, p.235

25: Van Zanten, *Koning Willem II*, p.237

26: Van Zanten, *Koning Willem II*, p.241

27: *Sesam Atlas bij de Wereldgeschiedenis 1*, p.285

28: Van der Meulen, *Koning Willem III*, p.29

29: *Sesam Atlas bij de Wereldgeschiedenis 2*, p.37

30: *Sesam Atlas bij de Wereldgeschiedenis 2*, p.39

31: Sesam, *Atlas bij de Wereldgeschiedenis 2*, p.43

32: Sesam, *Atlas bij de Wereldgeschiedenis 2*, p.65