2 Mcb Sách Macabê quyển 2

## Đoạn 1

Đoạn này được dò bởi :

* 1 1 Các anh em người Juđêu đang ở thành Jerusalem và trong đất Juđea gửi thăm và chúc sự bằng yên lành cho các anh em người Juđêu đang ở khắp nước Egyptô.
* 1 2 Xin Đức Chúa Lời ban ơn lành cho anh em và nhớ lại lời giao ước Người đã phán cùng ông Abraham, Isaac và Jacob là đầy tớ trung tín Người.
* 1 3 Xin Chúa ban cho anh em nhất tâm cho được thờ phượng Người, cùng hết lòng rắp chí vâng theo thánh ý Người.
* 1 4 Xin Chúa mở lòng cho anh em được noi giữ lề luật và giới răn Người cùng ban bằng yên;
* 1 5 Xin Chúa dủ nghe lời anh em, cầu xin mà làm lành cùng anh em, chớ từ bỏ anh em trong cơn gian nan.
* 1 6 Mà rầy ở đây chúng tôi cầu nguyện cho anh em.
* 1 7 Năm một trăm sáu mươi chín, đời vua Đêmtrio đang trị nước, người Juđêu chúng tôi đã viết thư cho anh em, trong cơn gian nan bắt bớ chúng tôi phải chịu các năm ấy, từ khi Jason rời khỏi đất thánh, đất nước.
* 1 8 Chúng nó đã thiêu đốt cửa, giốc đổ máu oan; chúng tôi khấn cầu cùng Chúa thì được dủ nghe; chúng tôi dâng hi sinh và của lễ chay thắp các đền và đặt bánh bày.
* 1 9 Rầy xin anh em hãy mừng ngày lễ các nhà xếp trong tháng Casleu.
* 1 10 Năm một trăm tám mươi tám, dân ở thành Jerusalem và trong đất judea, tòa nghị viện và ông Juđa chúc phúc Aristobolo là cuốc sự vua Ptolemeô, là dòng dõi các thày tế lễ chịu xức dầu và cho các người Juđêu ở trong nước Egyptô được khỏe mạnh bằng yên.
* 1 11 Chúng tôi tạ ơn Đức Chúa Lời cách trọng, vì Người đã cứu chúng tôi thoát khỏi những cơn hiểm nghèo cả thể, cùng được chống lả với vua dường ấy;
* 1 12 Vì chính vua toan chiêu tập trong đất Persia những kẻ đối chiến với chúng tôi và thành thánh.
* 1 13 Đang khi vua quản suất vô số quân binh trong đất Persia, thì mắc mưu các sư sãi thần Nanea lừa, mà phải giết trong chùa thần Nanea.
* 1 14 Khi vua Antiochô và các kẻ cận thần vua đến tận nơi có ý cưới lấy thần nữ ấy và nhận lấy nhiều tiền của làm sính lễ.
* 1 15 Mà các sự sãi thần Nanea đã sắp bày những của ấy ra và vua cùng ít người đã vào trong chùa, thì các sư sãi đóng cửa chùa lại.
* 1 16 Vậy khi vua Antiochô đã vào đoạn thì chúng nó liền mở một lối khuất nẻo vào chùa, ném đá giết vua và các kẻ theo hầu, phân thây từng tấm, còn đầu thì chém mà vất ra ngoài.
* 1 17 Ngượi khen Đức Chúa Lời trong mọi sự, vì Người đã giao nộp các kẻ dữ.
* 1 18 Bởi vì ngày hai mươi lăm tháng Casleu, chúng tôi mừng lễ rửa đền thờ cho sạch, chúng tôi nghĩ cần phải cho anh em biết với, để anh em cũng mừng ngày lễ các nhà xếp và ngày lễ lửa đã được, là khi ông Nehemia mới xây đền thờ đoạn mà dâng của lễ trên bàn thờ.
* 1 19 Vậy khi các tổ phụ chúng tôi phải bắt đem sang nước Persia, thì các thày tế lễ đang giữ việc thờ phượng Đức Chúa Lời bấy giờ, đã lấy lửa trên bàn thờ đem giấu kín trong thung kia, ở đấy có giếng sâu và cạn nước, mà giữ ở đấy cho cẩn thận, đến nỗi chẳng có ai biết nơi ấy.
* 1 20 Qua khỏi lâu năm, khi Đức Chúa Lời thương cho vua nước Persia sai ông Nehemia về, thì ông ấy sai các thày là cháu chắt các thày tế lễ đã giấu lửa trước, đi tìm lửa, thì như phô ông ấy đã thuật lại cho chúng tôi, chẳng tìm lấy lửa, một thấy nước bùn đặc mà thôi.
* 1 21 Người bảo các chúng múc lấy đem về cho mình, mà khi đã dọn các tế lễ xong thì thày cả Nehemia truyền cho các thày tế lễ rẩy nước ấy, cả củi, cả củi lễ để trên.
* 1 22 Đoạn rồi, khi đến giờ mặt lời trước đang khuất đám mây, bấy giờ giãi sáng xuống, liền có lửa cáy lên to, cho nên mọi người điều lấy làm lạ.
* 1 23 Đang khi thiêu hóa của lễ, các thày cả khấn nguyện, ông Jonathan xướng mà các thày cả khác thì họa lại.
* 1 24 Lời ông Nehemia cầu nguyện là thế này: lạy Chúa, là Chúa cả dựng nên mọi sự, đáng kinh khủng, mạnh sức, công chính, hay thương, có một minh Chúa là vua nhân lành.
* 1 25 Một minh Chúa cao cả, công bằng, toàn năng, hằng có đời đời, Chúa đã cứu chữa Israel cho khỏi mọi sự dữ, đã kén chọn các tổ phụ, làm cho các chúng nên thánh.
* 1 26 Xin Chúa nhận của lễ dâng cho cả và dân Chúa, Israel, hãy gìn giữ cơ nghiệp Chúa, làm cho nên thánh;
* 1 27 Xin Chúa thu thập những kẻ trong chúng tôi phải tản cư, hãy cứu chữa những kẻ đang làm tôi các dân ngoại, hãy đoái xem các kẻ phải dể duôi gớm ghét, để các dân ngoại nhận biết Đức Chúa Lời là Chúa chúng tôi.
* 1 28 Xin Chúa phạt những kẻ ức hiếp chúng tôi, và kẻ kiêu căng làm xỉ nhục chúng tôi;
* 1 29 Xin Chúa để dân Chúa bền dỗ ở nơi thánh Chúa, như ông Moyse đã nói.
* 1 30 Vậy các thày cả xướng ca vịnh cho đến khi đã tán hết của lễ;
* 1 31 Mfa khi đã hóa hết của lễ, nước còn lại thì ông Nehemia truyền đỏ trên các đá lớn.
* 1 32 Khi đã làm như vậy, liền có ngọn lửa bởi đấy cháy lên, song nó phải sự sáng trên bàn thờ giải xuống, thiêu nuốt.
* 1 33 Việc ấy khi đồn tiếng ra cũng đã đến tai vua nước Persia mà rằng: ở nơi các thày cả sắp đi lưu đã giấu lửa thì thấy nước, mà ông Nehemia cũng những kẻ ở với người lấy nước ấy tưới của lễ cho thanh sạch.
* 1 34 Vua suy nghĩ cùng tra xét việc ấy cho cẩn thận thì lập đền thờ ơ đấy cho được chứng kiến việc đã xảy ra;
* 1 35 Khi đã tra đắc thật, vua ban cho các thày cả nhiều bổng lộc và mọi thứ lễ vật, chính tay vua cầm lấy mà ban phát cho các thày ấy.
* 1 36 Ông Nehemia gọi nơi ấy là Nephthar, nghĩa là lfam cho thanh sạch, song có nhiều kẻ gọi là Nephi.

## Đoạn 2

Đoạn này được dò bởi :

* 2 1 Trong những sách ông tiên tri Jeremia chép thì thấy nói người truyền cho các kẻ đi lưu đày phải đem lửa, như đã chỉ tỏ và như người đã truyền cho những kẻ trẩy đi.
* 2 2 Người ban sách lề luật cho những kẻ ấy, kẻo nó bỏ quên các điều răn Chúa; mà lại khi nó xem thấy những tượng thần vàng bạc, và các đồ trang hoàng nó, thì khỏi lầm lạc trong trí khôn.
* 2 3 Người cũng bảo những điều khác như vậy, khuyên dân chớ chê bỏ lề luật cho khỏi lòng mình.
* 2 4 Trong sách ấy cũng kể rằng: ông tiên tri vâng lời Đức Chúa Lời phán bảo thì người truyền đem nhà xếp, hòm bia đi theo mình lên núi, cũng là núi ông Moyse đã lên mà được xem thấy đất kế nghiệp Đức Chúa Lời.
* 2 5 Ông Jeremia đến đấy thấy có một hang thì người đem nhà xếp, hòm bia và bàn thờ đốt hương vào đấy, đoạn lắp cửa lại.
* 2 6 Có mấy người đã theo đi điều lại gần có ý nhận nơi ấy, song chúng nó chẳng tìm được.
* 2 7 Khi ông Jeremia nghe biết làm vậy, thì quỏ trách chúng nó mà rằng: chẳng ai nhận biết được nơi ấy cho đến khi Đức Chúa Lời thu thập dân về, và Người dủ lòng tha thứ.
* 2 8 Bấy giờ Chúa sẽ tỏ ra những sự ấy, sự uy nghi Chúa sẽ hiện ra trên đám mây, như đã hiện ra cùng ông Moyse; lại cũng như khi Người đã hiện ra cùng vua Salomon đang cầu xin cho đền thờ lở nên thánh thuộc về Chúa cao cả.
* 2 9 Vua ấy đã tỏ ra sự khôn ngoan cả thể và tuân cứ sự khôn sáng mà dâng của tế lễ khi đã hoàn thành và làm lễ khánh thành đền thờ.
* 2 10 Nhưu khi ông Moyse cầu xin cùng Chúa, có lửa bởi lời xuống thiêu đốt hết của lễ thế nào, thì khi vua Salomon cầu nguyện, có lửa trên lời xuống thiêu hóa hết của lễ cũng như thế ấy.
* 2 11 Ông Moyse đã nói rằng: bởi vì không ăn của lễ đền tội thì nó phải thiêu hóa.
* 2 12 Cũng một lẽ ấy vua Salomon đã mừng lễ khánh thành đủ tám ngày.
* 2 13 Vậy những truyện ấy đã ghi chép vào sổ sách và trong sách sử nhật kí ông Nehemia, cùng về sự ông ấy lập kho sách thu thập mọi nơi những sách vở, sách các tiên tri, sách vua Đaviđ và những thư từ các vua, lại sổ sách nói về các của lễ đã dâng tiến nữa.
* 2 14 Ông Juđa cũng thu nhặt lấy các sách đã thất lạc trong kì giặc giả chúng tôi gặp phải, mà những sách ấy đang còn ở nơi chúng tôi.
* 2 15 Ví bằng anh em có muốn xem thì hãy cho người đến lấy về.
* 2 16 Này chúng tôi sắp mừng lễ dọn đền thờ cho thanh sạch thì chúng tôi viết thư cho anh em, mà anh em cũng nên mừng các ngày lễ ấy.
* 2 17 Đức Chúa Lời đã cứu chữa dân Người; lại ban gia nghiệp cho mọi người, ban ngôi nước, chức quyền thày tế lễ và đền thờ nữa.
* 2 18 Như Người đã phán hứa trong lề luật, thì chúng ta cậy trông Người chóng thương đến chúng tôi, mà thu hợp chúng tôi ở khắp thiên hạ đem về nơi thánh.
* 2 19 Người đã cứu chúng tôi cho khỏi những cơn hiểm nghèo cả thể, và làm cho đến Người lở nên thanh tịnh
* 2 20 Về ông Juđa Machabeô và các anh em người, về sự tẩy uế đền thờ cả, cùng về lễ khánh thành bàn thờ,
* 2 21 Cùng về các trận mạc xảy ra đời vua Antiochô danh tiếng, và đời vua Eupator là con người;
* 2 22 Về những hình lạ bởi trên lời hiện xuống cho các kẻ cứu giúp dân Juđêu cho can đảm, đến nỗi dù có ít người mặc lòng thì cũng đã khôi phục được cá địa phương và khu trừ cơ binh quân rợ mọi;
* 2 23 Lấy lại được đền thờ rất danh tiếng nhất trong khắp thiên hạ, cứu chữa được thành, sửa lại được các lề luật trước đã phải phi bãi đi, vì Chúa đoái thương đã cho dân được mọi bề ninh tĩnh làm vậy.
* 2 24 Vả lại các điều đã chép trong năm quyển sách ông Jason quê thành Cyrene, thì ta đã ra sức tóm lại vào một quyển.
* 2 25 Vì chưng ta nghĩ đến có rất nhiều quyển sách; lại sự khó lòng cho những kẻ muốn xem xét sử kí vì có những sự tích;
* 2 26 Thì ta đã liệu cho những kẻ muốn xem sách, sinh lòng vui thích; và những kẻ học hành được dễ nhớ; lại các kẻ xem sách điều sinh ích cho mình.
* 2 27 Mà lại chính về phần ta, đã nhận việc tóm tắt lại, thì công lao ta gánh lấy ắt là chẳng phải là dễ đâu, bèn là phải thức khuya cùng đổ mồ hôi ra.
* 2 28 Cũng như kẻ dọn tiệc lo toan vừa ý kẻ khác, tùy thích nhiều người thế nào, thì ta cũng vui lòng chịu khó như vậy.
* 2 29 Về ý chính từng điều một thì ta chiều theo các kẻ chép truyện, ta một lo mà tóm tắt lại cứ mẫu mực đã chỉ định.
* 2 30 Cũng như nhà mới, lo liệu mọi sự cho được xây là việc kẻ đốc công; còn sự trang hoàng cho xứng là việc kẻ vẽ thế nào, thì việc ta làm cũng phải luận như vậy.
* 2 31 Vì chưng sự thu nhặt ý tứ, sắp đặt lời nói, lại soi xét cho kĩ từng phần một, là việc kẻ chép truyền.
* 2 32 Còn sự thu hút kiểu nói, không kể việc dại rợ thì mặc ý kẻ tóm truyện.
* 2 33 Vậy bây giừo ta khởi đầu kể truyện, về mào đầu nói bấy nhiêu thì đủ; vì khi mở tựa nói nhiều mà đến chính thân bài lại thắt lại ít, ấy là điều dở.

## Đoạn 3

Đoạn này được dò bởi :

* 3 1 Vậy khi thành thánh được hưởng mọi sự bằng yên, dân sự vâng giữ các lề luật cho lọn, nhân vì ông Onia là thày cả thượng phẩm có lòng sốt sắng cùng vì những kẻ có lòng ghét mọi sự dữ,
* 3 2 Hóa ra dù mà các vua quan cũng lấy nơi này làm trọng nhất và dâng cúng những của châu báu làm cho đền thờ nên rực rỡ;
* 3 3 Đến nỗi vua Seleucô là vua phương Asia lấy những bổng lộc riêng mình mà chịu các chi phí về việc tế lễ.
* 3 4 Có tên Simon về chi họ Benjamin, đã đặt làm quan cai đền thờ, nó cố tình bày ra sự gian ác trong thành, mà thày cả thượng phẩm liền ngăn gián nó.
* 3 5 Khi nó không thể vượt được ông Onia, thì nó đến cùng quan Apollonio, con lai Tharsea, bấy giờ đang làm tổng đốc đất Celesyria và Phenicia,
* 3 6 Mà mách quan ấy rằng, ở thành Jerusalem có phủ kho tích đầy vô số tiền bạc, và có của chung vô kể không hệ đến việc tế lễ, muốn thu xếp về quyền vua hết thì được ngay.
* 3 7 Quan Apollonio thuật lại tâu vua về những tiền của đã giác thì vua vời quan tâu giữ việc là Heliodoro, mà sai đem sắc chỉ vua đi cho được lận thâu các của ấy.
* 3 8 Quan heliodoro liền ra đi, giả như đi kinh lược các thành xứ Celesyria và xứ Phenicia, song thật có ý đi tuân mệnh vua.
* 3 9 Khi quan ấy đã đến thành Jerusalem, thì thày cả thượng phẩm tiếp đón vào thành cách từ tốn, rồi quan ấy kể ra có kẻ trần tố các tiền bạc, lại nói rõ vì ý nào mà mình đã đến, đoạn hỏi thế thì có thật như vậy chẳng?
* 3 10 Bấy giờ thày cả thượng phẩm tỏ ra những của để đấy, là của nuôi các kẻ mồ côi góa bụa;
* 3 11 Lại trong các tiền của mà Simon, là kẻ độc dữ đã tố giác thì có phần là của ông hircano, con lai ông Tobia, người nổi danh tiếng lắm: vậy tất cả là bốn trăm talentô bạc và hai trăm talentô vàng;
* 3 12 Vả lại chẳng có lẽ nào những kẻ đã tin nơi đền thờ, vốn cả và thiên hạ tôn trọng vì là nơi thánh đáng cung kính, mà còn phải lừa phải hớ làm sao.
* 3 13 Song le quan ấy nói rằng: về việc ấy mình đã có chí vua truyền thì phải tải về vua hết mọi giống.
* 3 14 Vậy ngày đã chỉ định thì quan Heliodoro đã vào mà toan liệu việc ấy. Trong cả và thành liền ra nhốn nháo sợ hãi chẳng vừa.
* 3 15 Các thày cả mặc áo chức bậc thày tế lễ sắp mình xuống trước bàn thờ, kêu lên lời cầu cùng Đấng đã lập lề luật về các của gửi, để Người gìn giữ của ấy cho những kẻ đã gửi được nguyên vẹn
* 3 16 Vậy ai nấy xem thấy diện mạo thày cả thượng phẩm thì cũng động lòng, vì mặt người ra mắt sắc tỏ ra sự đau đớn trong lòng;
* 3 17 Bởi vì sự sầu não bao bọc người và sự giỡn sợ ngoài hình vóc, cho nên những kẻ xem thấy liền biết tỏ người đang phải đau đớn bề trong.
* 3 18 Còn những kẻ khác điều bỏ nahf tuồn đến từng lũ, mà cầu nguyện, đọc kinh chung vì rằng, nơi đền thánh sắp phải khinh mạn.
* 3 19 Các đàn bà mặc sát vào mình những áo nhặm tuôn ra khắp các phố; những đồng nữ vẫn ở trong nhà nhiệm nhặt liền chạy đến cùng ông Onia, kẻ thì chạy ra mặt tường, người thì ở trong cửa sổ trông ra.
* 3 20 Mọi người ấy điều giơ tay lên lời mà khấn nguyện.
* 3 21 Vì bấy giờ thấy đám đông mọi thứ người và thày cả thượng phẩm đang âu sầu như hấp hối, mà đợi trông thảm thiết;
* 3 22 Những kẻ ấy kêu cầu xin Đức Chúa Lời phép tắc vô cùng gìn giữ của cải cho các kẻ đã tin mà gửi Người được nguyên tuyền;
* 3 23 Mà Heliodoro đã định thế nào thì chính mình cũng quân gia đang đứng gần phủ kho có ý làm cho lọn.
* 3 24 Song thần Chúa phép tắc vô cùng giãi bày quyền thế cao cả nhãn tiền; cho nên những kẻ cả dám vâng theo quan ấy, bởi phép Đức Chúa Lời điều ngã xuống đất tàn sức mất vía.
* 3 25 Vì chưng chúng nó thấy hiện ra một người mặt uy nghiêm đáng kinh khủng, cỡi ngựa đóng những đồ trang hoàng, nó xông vào Heliodoro, lấy hai chân trước mà giầy đạp, còn kẻ cỡi ngựa thì thấy cầm khí giới vàng.
* 3 26 Lại thấy có hai người lai khác mạnh mẽ, rất vinh quang, mặc áo tốt đẹp, đứng hai bên quan ấy mà đánh nnos, mỗi người một bên, liên mãi cho nó phải nhiều dấu đòn.
* 3 27 Bỗng chốc quan Heliodoro ngã vật xuống đất, phải mây mù bao bọc, thì hai người kia lôi dậy để trên chõng mà bỏ ra ngoài.
* 3 28 Vậy kẻ lúc vào phủ kho đã nói trước này, mà có nhiều quân gia hầu hạ thì đã phải khiêng ra chẳng ai hộ giúp mình; mọi người điều nhận biết quyền phép Đức Chúa Lời tỏ tường.
* 3 29 Mà thật bởi phép Đức Chúa Lời quan ấy phải nằm câm đấy và không còn trông sống được nữa.
* 3 30 Người Juđêu điều ngượi khen Chúa vì đã làm cho nơi riêng Người cả sáng, và đền thờ vừa mới đầy những người sợ hãi xao xuyến, rầy khi Đức Chúa Lời phép tắc vô cùng tỏ mình ra thì lại nên đầy sự vui mừng khoái lạc.
* 3 31 Bấy giừo có mấy người nghĩa thiết quan Heliodoro liền kêu xin ông Onia cầu bầu Đấng cao cả vô cùng cho quan ấy đang hấp hối lại được sống.
* 3 32 Thày cả thượng phẩm suy nghĩ kẻo hoặc vua ngờ cho dân Juđêu đã lập mưu độc gia hại quan Heliodoro chẳng, thì người dâng của lễ hay làm ơn cầu cho quan ấy được sống.
* 3 33 Vậy đang khi thày cả thượng phẩm khấn nguyện, liền thấy hai người lai kia mặc áo như tước, đứng bên quan Heliodoro mà bảo rằng: mày hãy tạ ơn thày cả Onia vì bởi người thì Chúa đã nhiêu sinh cho mày.
* 3 34 Phần mày đã phải Đức Chúa Lời sửa phạt làm vậy, thì hãy rao giảng cho mọi người biết những việc cả thể và quyền phép Đức Chúa Lời. Nói bấy nhiêu sự ấy đoạn liền biến đi.
* 3 35 Quan Heliodoro dâng lễ tạ ơn và khấn cùng Chúa những của lễ cả thể vì Người đã cho mình được sống, và cám ơn ông Onia đoạn cất quân lở về chầu vua.
* 3 36 Quan ấy làm chứng cho mọi người biết các việc Chúa cao cả đã làm trước mặt mình xem thấy nhãn tiền.
* 3 37 Đến khi vua hỏi quan Heliodoro rằng: nên sai ai là kẻ tài sức lại sang thành Jerusalem lần nữa, thì quan ấy tâu rằng:
* 3 38 Ví bằng đức vua có đứa thù nghịch hay là đứa mưu phản nhà nước thì xin đức vua sai nó đến đấy: nếu nó có thoát được mà về thì ắt là đức vua sẽ thấy nó đã rừ đòn rồi; bởi vì thật có quyền phép Đức Chúa Lời ở nơi ấy.
* 3 39 Vì chính Đấng ngự trên lời hằng thăm viếng và bênh vực nơi ấy; mà những kẻ tới đến có ý làm càn thì Người sẽ đánh chết.
* 3 40 ấy là tích quan Heliodoro và sự giữ kho bạc thì làm vậy.

## Đoạn 4

Đoạn này được dò bởi :

* 4 1 Simon là kẻ đã nói trước này, nó đã trần tố tiền bạc và bản hương thì nói xấu ông Onia, dường bằng chính người xui giục cho nên quan Heliodoro đã làm như vậy, và chính người đã thủ xướng các sự dữ ấy.
* 4 2 Kẻ coi sóc thành, bênh vực dân mình và có lòng sốt sắng giữ lề luật Đức Chúa Lời, mà nó cả dám nói là kẻ khởi ngụy cùng nhà nước.
* 4 3 Mà bởi lòng thù ghét đã ra mạnh đến nỗi có mấy kẻ thân thuộc Simon giết người ta,
* 4 4 Thì ông Onia suy đến sự cheo leo bởi lòng tranh cạnh và thấy quan Apollonio, là tổng đốc xứ Celesyria và xứ Phenicia, ra sốt hoảng, mà gia thêm sự độc ác cho tên Simon, thì người xuất thân đi chầu vua;
* 4 5 Chẳng phải là đi kiện người bản hương, một có ý lo đến ích chung cho cả và dân.
* 4 6 Vì người thấy không có quyền phép vua chúa lo giữ thì ắt là chẳng có lẽ nào làm cho yên việc được, và Simon cũng chẳng chịu thôi bỏ chứng dại dột mình đâu.
* 4 7 Song le khi vua Seleucô băng hà đoạn mà vua Antiochô hiệu là Danh tiếng lên trị nước, thì có Jason là em ông Onia ham hố chức quyền thày cả thượng phẩm;
* 4 8 Nó đi chầu vua mà khấn lễ vua ba trăm sáu mươi talentô bạc, và tám mươi talentô liệu vào bổng khác nữa;
* 4 9 Đừng kể bấy nhiêu, vì bằng đức vua ban phép cho mình lập tràng tập đua vật và tràng dạy lai trẻ thanh niên, cùng được nhận người Jerusalem vào sổ người quán Antiochia, thì xin khấn thêm một trăm rưỡi talentô khác nữa.
* 4 10 Khi vua ưng cho như vậy và nó đã được chức quyền, thì liền bắt đầu đem người bản hương theo thói lệ dân ngoại.
* 4 11 Nó đã đình bãi những thói phép các vua bởi lòng nhân từ đã lập trong dân Juđêu, dùng ông Juong là cha ông Eupolemo, là người đã sai đi sứ kết nghĩa giao ước với dân Roma, mà nó phá những lễ phép người bản cuốc và bày đặt ra những lệ tục ngang trái.
* 4 12 Vì nó cả lòng dám lập tràng đua vật chính nơi đồn sở và cho những con lai tốt lành nhất ở trong các nhà thổ.
* 4 13 Mà việc này chẳng phải là đầu mối việc đâu, bèn là việc tiếp thêm mà bước tới trong những phong tục các dân ngoại đạo, bởi tại tội gở lạ kể chẳng xiết tên Jason, là kẻ gian ác đã chiếm vị thày cả mà ra.
* 4 14 Đến nỗi rầy các thày tế lễ chẳng còn chăm chút việc bàn thờ, một khinh thường đền thánh, chê bỏ việc tế lễ, vội vàng đến thông công tràng tập, ném hòn quần, để lấy phần thưởng trái lẽ;
* 4 15 Xem các chức phẩm bản cuốc mình như không, mà kể các sự vinh hiển nước greco làm trọng nhất.
* 4 16 Vì những sự ấy thì nó liều mình đua tranh nhau, mộ mến các lễ phép những kẻ ấy vả lại trong mọi sự nó chỉ ước ao cho mình nên giống những kẻ khi trước đã kể là quân thù, quân gia hại.
* 4 17 Vậy sự ăn ở trái nghịch phạm đến lề luật Đức Chúa Lời thì chẳng thoát khỏi hình phạt được đâu; song le sau này sẽ nói đến điều ấy.
* 4 18 Khi ở thành Tyrô mở đám đua, năm năm một lần, mà vua có mặt ở đấy,
* 4 19 Thì Jason là kẻ đại ác, ở thành Jerusalem, sai những đứa tội lỗi đem ba trăm đồng bạc để làm lễ tế thần Hercule, mà những kẻ đem bạc đến thì xin đừng dùng bạc ấy về việc cúng tế, vì không nên, một để chi tiêu việc khác.
* 4 20 Thật sự kẻ đã sai có ý cúng của tế thần Hercule; song vì những người ở đấy thì đem dâng để đóng tàu đò.
* 4 21 Khi vua đã sai quan Apollonio, là con ông Mnestheo, sang nước Egyptô tại các quan đầu tòa bên vua Ptolemeô Philometor, mà vua Antiochô hiểu biết mình phải gián cách, khỏi các việc nhà nước ấy thì lo toan ích riêng mình mà trẩy đến thành Joppe, rồi từ đấy sang thành Jerusalem.
* 4 22 Jason cùng cả và thành đón rước vua linh đình cả thể, khi vua vào thì người ta cầm được sáng và reo mừng; rồi ở đấy vua cất cơ bih kéo sang xứ Phenicia.
* 4 23 Khỏi ba năm Jason sai Menelao là em Simon đã nói trên này, đem tiền bạc đi tiến vua và sớ tâu vua về những việc hệ trọng.
* 4 24 Nhưng mà bởi nó tâng bốc mua mặt quyền thế vua thì được lòng vua và xoay được chức thày cả thượng phẩm về mình, vì khấn thêm ba trăm talentô bạc mà vượt trên Jason.
* 4 25 Khi đã lĩnh được sắc vua thì nó về, mà thật sự nó chẳng được điều gì đáng chức thày cả, mà lại nó có lòng độc như đại tướng hung bạo và hay giận dữ như muông rừng.
* 4 26 ấy vậy Jason trước đã làm mưu lừa đảo anh mình thì chính nó cũng phải mắc lừa, phải trục đi mà trốn sang đất Ammon.
* 4 27 Còn Menela khi đã được chức quyền cả thì nó không lo gì đến bạc đã khấn lễ cùng vua, dù khi ông Sostrato, là quan cai đồn, có đòi hỏi mặc lòng thì cũng vậy.
* 4 28 Vì ông này phải việc thu thuế; nhân vì lẽ ấy cả hai người phải triệu về chầu vua;
* 4 29 Mà Menelao phải cắt chức thày cả thượng phẩm và em nó, là Lysimacho, lên chức thay. Còn ông Sostrato thì cho làm quan trị xứ Cypria.
* 4 30 Đang khi công việc như vậy thì xảy ra việc dân cư thành Tharse và Mallo rấy loạn, vì đã cấp hai thành ấy làm bong riêng cho Antiochis, là cung phi vua.
* 4 31 Vua vội vàng đi dẹp các dân ấy mà để lại đấy một quan hầu tên là Andronico thay mạng vua.
* 4 32 Menela nghĩ mình được dịp tiện thì lấy trộm mấy đồ khí dụng vàng trong đền thờ mà đãi quan Andronico; còn những đồ khác thì đem bán ở thành Tyrô và các thành lân cận.
* 4 33 Khi ông Onia nghe biết đắc thật như vậy thì người quở trách nó; bấy giờ người ẩn ở nơi cẩn thận đất Antiochia, gần thành Đaphne.
* 4 34 Bởi đấy Menelao đến cùng quan Andronico mà xin quan ấy giết ông Onia. Khi quan hệ đến cùng ông Onia thì trao tay mà phát thề (vì người sinh nghi tình quan ấy); rồi nó lừa khuyên dụ người rời khỏi nơi ẩn lánh, tức thì nó giét người mà chẳng dài phép công bằng.
* 4 35 Nhân vì sự ấy chẳng những người Juđêu mà lại các dân ngoại điều lấy làm gớm ghét, và khó nhịn việc đã giết oan người nhân đức dường ấy.
* 4 36 Vậy khi vua ở địa hạt xứ Cilicia lở về thì những người Juđêu và người Greco đến chầu vua ở thành Antiochia, mà kêu rêu về sự ông Onia phải giết trái lẽ.
* 4 37 Cho nên vua Antiochô động lòng buồn bã vì ông Onia và thương xót chảy nước mắt ra, nhớ đến nết na đức hạnh kẻ đã qua đời;
* 4 38 Vua sốt giận lên truyền đem Andronico, lột áo tía ra, điệu đi quanh khắp thành, đến chính bởi nó đã lỗi phạm mà giết ông Onia thì nó lại phải xử tử ở đấy, Đức Chúa Lời oán phạt nó xứng đáng.
* 4 39 Bởi mưu Menelao thì Lysimacho mắc nhiều tội phạm sự thánh trong đền thờ; khi việc đã lộ ra thì dân hội đến và bắt tội Lysimacho đã tải nhiều vàng ra ngoại cuốc.
* 4 40 Khi dân tức giận rấy lên làm vậy thì Lysimacho bắt đầu dùng ba nghìn quân tay bạc ác cầm khí giới và một tướng dữ tợn kia, vùa già vừa điên cuông.
* 4 41 Vậy khi dân hiểu biết Lysimacho dụng tình làm vạy, kẻ thì cầm đá, kẻ thì cầm gậy to, lại có kẻ ném lo bụi vào Lysimacho.
* 4 42 Cho nên có nhiều đứa bị thương, có kẻ ngã chết, còn các kẻ khác trốn hết, mà chính tên phạm đến sự thánh thì phải giết gần kho bạc.
* 4 43 Vậy bấy giờ đã bắt đầu tra xét những tích ấy mà thưa cử Menelao.
* 4 44 Khi vua đã đến thành Tyrô thì các kì lão sai ba người đến tâu vua về việc ấy.
* 4 45 Menelao phải thua kiện làm vậy thì hứa cùng quan Ptolemeô nhiều tiền bạc cho được lấy lòng vua.
* 4 46 ấy vậy đang khi vua ngự ở nơi lầu hiên kia dường như hóng mát, thì Ptolemeô đến chầu và làm cho vua phán đi nha.
* 4 47 Vậy Menelao, đã can phạm mọi sự gian ác thì vua kể nó là kẻ vô tội; còn những người đáng thương, dù mà nó phóng trạng ở nơi dân rợ mọi, ắt là đoán là kẻ vô can, thì vua lại luận xử tử những kẻ ấy.
* 4 48 ấy những kẻ về việc cả thành, cả và dân cùng vì những đồ thánh mà đi theo kiện thì đã phải chịu phạt trái lẽ mau chóng làm vậy.
* 4 49 Nhân vì sự ấy những người thành Tyrô cũng bước tức mà mai táng xác các chúng cách rất rộng rãi.
* 4 50 Còn Menelao, bởi lòng tham lam những kẻ cầm quyền, vẫn được chức quyền và càng thêm sự gian tà, bày ra những mưu chước cho dân bản cuốc.

## Đoạn 5

Đoạn này được dò bởi :

* 5 1 Cũng một khi ấy vua Antiochô sắm sửa cho được kéo sang nước Egyptô lần thứ hai.
* 5 2 Bấy giờ xảy ra trong khắp thành Jerusalem, đủ bốn mươi ngày, ở trên lời, thấy những quân kị mặc áo vàng, cầm đòng giáo, như các cơ binh chạy rộn rực.
* 5 3 Thấy các ngựa chạy diễu các cơ ngũ, sắp hàng giáp trận đôi bên, thấy thuẫn mộc chuyển động, đông người đội mũ chiến, cầm gươm tuốt trần, bắn tên, thấy lấp lánh sáng bởi các khí giới vàng cùng mọi thứ áo mã giáp.
* 5 4 Vì vậy mọi người cầu xin cho những điềm lạ ấy lở nên điềm lành.
* 5 5 Mà vừa khi có tin đồn sai rằng: vua Antiochô băng hà, thì Jason đem bằng nghìn quân kéo đến thành lúc bất ưng; mọi người trong thành điều đổ ra lên mặt thành; sau hết đã bắt được thành mà Menelao trốn vào đồn.
* 5 6 Vậy Jason, dù người bản hương nó cũng chẳng tha giết, mà nó chẳng suy rằng: làm khốn tộc thuộc mình cho được thịnh vượng, ấy là sự độc ác nhất; nó một nghĩ mình thắng trận quân giặc, chẳng kể là người bán cuốc mình.
* 5 7 Nó cũng chẳng được chức quyền cả, một phải hổ ngươi, ấy là cùng hết các mưu chước nó; rồi nó lại phải trốn sang đất Ammon.
* 5 8 Sau hết nó phải vua Arabia, tên là Areta, bắt giam chung thân thì nó trốn được đi thành nọ đến thành kia, mọi người điều ghét nó như đứa bội nghịch các luật phép, đáng gớm ghét như đứa làm ngụy ở quê hương bản cuốc, rồi phải xua đuổi mà trốn sang đất Egyptô.
* 5 9 Kẻ đã đuổi nhiều người ra khỏi bản quán thì nó cũng đã chết ở ngoại cuốc, nó trẩy sang thành Lacedemonia cho được nương nhờ ở nơi kẻ thân thích.
* 5 10 Kẻ đã vất xác nhiều người không được mai táng thì chính mình nó chết chẳng ai thương khóc, và cũng phải ném xác đi không được chôn; chẳng được mai táng ở nơi khách đày, mà cũng chẳng được thông công phần mộ các tổ phụ.
* 5 11 Khi đã xảy ra làm vậy thì vua ngờ dân Juđêu bỏ lời hòa ước; bởi đấy vua sinh lòng độc dữ, rời khỏi nước Egyptô lở về, dùng khí giới mà bắt lấy thành.
* 5 12 Vua truyền cho các quân lính giết lát những kẻ mình gặp thấy, chớ tha ai, lại khiến nó trèo lên mái nhà mà đâm giết mọi người.
* 5 13 Hóa ra cả lai trẻ người già, đàn bà con trẻ, đồng nữ thơ ấu, điều phải giết lát.
* 5 14 Trong ba ngày có tám vạn người phải ghiết, bốn vạn phải đóng tói, cùng ngần ấy người phải bán đi làm tôi.
* 5 15 Mà bấy nhiêu sự chưa lấy làm đủ; vua lại cả dám tiến vào đền thờ, là nơi thánh nhất trong khắp thế gian, Menelao là kẻ bội nghịch lề luật và tố giác bản hương đi hướng dẫn;
* 5 16 Dùng tay độc ác mà cầm lấy, đá đến cách chẳng xứng đáng, làm ô uế những đồ thánh khi xưa các vua và các thành đã cung tiến cho được trang hoàng tôn trọng nơi thánh.
* 5 17 Vua Antiochô đã lạc mất trí khôn mà chẳng suy rằng, vì tội lỗi những kẻ ở trong thành mà Đức Chúa Lời giận một chút; bởi đấy nơi ấy đã phải khinh mạn như làm vậy;
* 5 18 Vì chưng nếu dân ấy chẳng mắc nhiều tội lỗi, âu là vua cũng phải như quan Heliodoro vua Seleucô đã sai đi đến cướp bóc kho tiền bạc, mà thoạt mới đến đây thì liền phải đánh đòn và khu trục cho khỏi bạo ngược thế.
* 5 19 Song chẳng phải vì nơi mà Đức Chúa Lời đã kén chọn dân, một vì dân mà kén chọn nơi mà chớ.
* 5 20 Vì vậy chính nơi đã lây phải tai vạ dân, đến sau cùng sẽ được thông công phần phúc; mà đền đã phải lìa bỏ trong cơn thịnh nộ Đức Chúa Lời phép tắc vô cùng, đến khi Chúa cao cả miễn thứ cho, thì lại được dấy thịnh hiển vinh cả thể.
* 5 21 Vậy vua Antiochô lấy một nghìn tám trăm talentô bạc trong đền thờ, đoạn vội vàng trẩy về thành Antiochia mà bởi lòng kiêu ngạo cậy mình, thì tưởng mình làm được cho lái đất nên đường tàu thủy và biển khơi nên đàng đi bộ.
* 5 22 Vua cũng để các quan ở lại làm khổ dân, mà ở thành Jerusalem thì để lại quan Philippo là người đất Phrygia, có tính nết hung ác hơn chính kẻ đã đặt mình lên;
* 5 23 ở đất Garizim thì có quan Andronico và Menelao chăm chước làm khổ dân cư tệ hơn các kẻ khác.
* 5 24 Mà bởi vua đã rắp lòng làm khốn dân Juđêu, thì sai quan tổng binhApollonio là người đáng gớm ghét đem hai vạn hai nghìn quân binh đến, cùng truyền cho quan ấy giết hết mọi người tráng kiện, còn đàn bà lai trẻ thì bán đi.
* 5 25 Khi quan ấy đã đến thành Jerusalem thì giả như đi chiều an mà chờ đợi cho đến ngày thánh sabbatô, bấy giờ người Juđêu đang nghỉ lễ thì quan ấy truyền cho quân gia cầm khí giới.
* 5 26 Mà giết những kẻ đã đi lễ; nó lại đem quân cầm khí giới chạy khắp thành giết lát vô số người.
* 5 27 Phần ông Juđa Machabeô là thứ mười, người cùng các kẻ thân thuộc đã ẩn lánh ở trên rừng núi, giữa muông dữ, ăn những rau cỏ mà ở lại đấy cho khỏi lây phải ô uế.

## Đoạn 6

Đoạn này được dò bởi :

* 6 1 Chẳng khỏi bao lâu vua sai một người già lão quê thành Antiochia, cho được bắt dân Juđêu lìa bỏ luật lệ các tổ phụ và lề luật Đức Chúa Lời.
* 6 2 Lại làm ô uế đến thờ ở thành Jerusalem mà gọi là đền thần Jupiter Olympio: còn đền ở Garizim thì gọi là đền Jupiter hay tiếp đãi khách, hợp như tính dân cư ở đấy.
* 6 3 Vậy có tai vạ nặng nề cực dữ giốc đổ trên cả và dân.
* 6 4 Vì chưng đền thờ đầy những người dân ngoại mê đắm ăn uống rượu chè, đầy những đứa gian dâm cùng các con bợm bãi; các đàn bà tự tiện len mình vào các nhà thánh, đem vào đấy những sự trái phép.
* 6 5 Bàn thờ đầy những giống trái phép, lề luật cấm.
* 6 6 Chẳng còn giữ các ngày sabbatô, chẳng còn mừng các ngày lễ trọng trong dân, và chẳng ai dám xưng thật mình là người Juđêu.
* 6 7 Ngày sinh nhật vua, các chúng phải thúc bách khốn nạn bắt đi cúng tế, khi mừng lễ thần Baccho thì bắt các chúng đội vành cỏ liên tiền, đi riễu chung quanh mà kính thờ thần ấy.
* 6 8 Đã ra lệnh trong các thành ấp dân ngoại lân cận, truyền cho chúng nó bắt ép những người Juđêu tế thần, cũng như các vua Ptolemeô đã thúc giục;
* 6 9 Những kẻ bất khẳng tuân theo thói lệ các dân ngoại thì hãy giết đi. Vì vậy, sẽ gặp phải nhiều sự gian nan.
* 6 10 Vậy có hai người đàn bà phải tố cáo vì đã cắt bì cho con lai mình, thì nó bắt treo buộc con vào vú mà điệu hai người ấy đi quanh khắp thành trước mặt thiên hạ, rồi giảy xuống khỏi mặt thành.
* 6 11 Lại có những người khác hội nhau trong hang gần đấy cho được giữ ngày sabbatô cách trộm vụng, khi đã phải giác ra ơ nơi quan Philippo thì phải thiêu đốt, mà vì lòng sốt sắng giữ lề luật thì dái sợ không dám dùng tay cứu chữa mình.
* 6 12 Ta xin những kẻ xem sách này, chớ kinh sợ vì những cơn gian nguy, một hãy suy biết rằng: các sự ấy xảy đến chẳng phải cho được tuyệt ruyệt, bèn là cho được sửa phạt dân chúng ta.
* 6 13 Vì chưng nếu không để chày ngày cho kẻ có tội ăn ở theo ý mình, một ra hình phạt cho kíp, ấy là dấu tỏ ra ơn phúc cả thể.
* 6 14 Chẳng phải như trong các dân khác mà Chúa nín nhịn chờ đợi nó cho đến ngày phán xét, khi đã đầy rẫy đống tội lỗi thì Người mới phạt;
* 6 15 ở nơi chúng ta Chúa chẳng để các tội lỗi chúng ta cho đến khi ra đầy đầu mới oán phạt chúng ta.
* 6 16 Vì vậy Chúa chẳng hề dứt bỏ lòng nhân từ thương chúng ta bao giờ; Chúa sửa phạt dân Người trong những sự gian nan, song chẳng lìa bỏ.
* 6 17 Ta nói vắn tắt bấy nhiêu điều ấy để dựn bảo kẻ xem sách này. Rầy ta lại cứ kể truyện.
* 6 18 Vậy có ông Eleazar, là một người trong những kẻ làm đầu các thày thông giáo, đã già cả, hình dáng đẹp đẽ, phải bắt mở miệng ra mà ăn thịt lợn.
* 6 19 Nhưng mà người thà chết mà được cả sáng, chẳng thà sống cho đáng gớm ghét, thì người tình nguyện đi đến chốn gia hình.
* 6 20 Người suy xét mình phải chịu sự khốn khó là thế nào, thì ra sức nhịn nhục mà nhất định không chịu phạm phép cấm vì yêu sự sống đời này.
* 6 21 Những kẻ đang xứng ở đấy vì tình nghĩa cũ điều động lòng thương xót phi lý, giắt người ra nơi vắng, xin đem thịt được phép ăn, để người giả cách mình đã ăn thịt cúng tế, như vua đã truyền;
* 6 22 Làm như thế, để chữa người khỏi chết, mà vì tình nghĩa cũ thì liệu cách nhân tình như vậy với người.
* 6 23 Song le người vừa suy đến bậc cao trọng xứng hợp tuổi mình, lại danh giá tự dưng xứng đầu râu tóc bạc, cùng những cách ăn ở cư xử rất lọn lành từ lúc mình còn thiếu niên; và noi theo các điều lề luật thánh Đức Chúa Lời đã truyền, thì người thưa ngay rằng: mình muốn xuống âm phủ.
* 6 24 Người rằng: sự giả hình không xứng với tuổi ta đã già cả, kẻo có nhiều kẻ thanh niên nghĩ rằng, lão Eleazar đã chín mươi tuổi đầu mà còn chiều theo thói lệ dân ngoại;
* 6 25 Rồi chúng nó phần thì bởi ta đã giả hình, phần thì vì một chút sự sống hay hư nát mà mắc phải bợm: bởi đấy ta sẽ sắm lấy vết xấu và sự rủa rê cho tuổi già ta.
* 6 26 Vì chưng, cầm bằng ta có thoát được hình khổ bởi loài người ta ở đời này, song le dù sống dù chết, ta không lánh khỏi được tay Đấng phép tắc vô cùng.
* 6 27 Bởi đấy ta có kiên tâm chịu chết thì mới nên xứng hợp tuổi già;
* 6 28 Mà ta có vui lòng, kiên dạ chịu chết lành vì những lề luật rất trọng rất thánh, thì ta sẽ để lại gương can đảm cho các kẻ trẻ trung. Nói bấy nhiêu lời ấy đoạn người liền phải kéo lôi đi chịu cực hình.
* 6 29 Những kẻ điệu người đi, trước này thì nó hiền lành vậy, bấy giờ quay ra giận dữ vì những lời người đã nói, mà nó ngờ là nó bởi tính kiêu ngạo.
* 6 30 Vậy đang lúc người chịu đánh đòn gần sinh thì, thì than thở rằng: lạy Chúa, là Đấng thông minh thánh trí, Chúa đã biết tỏ tường, tôi đang có thể lánh được cho khỏi chết, mà tôi chịu những sự đau đớn khốn cực phần xác; còn phần linh hồn tôi vui lòng chịu những sự này vì lòng kính dái Chúa.
* 6 31 Ấy thật người chết thế ấy, chẳng những nên bia lưu lại cho các kẻ còn trẻ tuổi, mà lại cho cả và dân ghi nhớ sự chết người mà soi gương nhân đức và sức mạnh mẽ người.

## Đoạn 7

Đoạn này được dò bởi :

* 7 1 Lại có tích bảy anh em phải bắt làm một cùng mẹ, vua ép ăn thịt lợn là sự phép cấm, thì đã chịu cực hình roi vọt dây da đánh đòn.
* 7 2 Vậy trong các chúng có một người, là anh cả, tâu vua rằng: vua còn hỏi han, rò xét chúng tôi làm chi? Chúng tôi sẵn lòng chịu chết hơn là phạm đến lề luật Đức Chúa Lời đã truyền cho tổ phụ chúng tôi.
* 7 3 Vua thịnh nộ truyền nung đốt những chảo cùng vạc đồng, mà khi đã nung đốt đoạn,
* 7 4 Thì truyền cắt lưỡi người đã nói trước hết, rồi lột da đầu, chặt các đầu ngón tay, ngón chân, trước mặt các em cùng mẹ xem thấy nhãn tiền.
* 7 5 Khi người đã mất các phần cần dùng cho mình thì vua truyền đem lửa đến, người phải nung nướng trong chảo đang khi còn thở, mà khi người phải chịu khốn cực trong ấy cho lâu, thì các anh em cùng mẹ khuyên bảo nhau chịu chết cho mạnh bạo,
* 7 6 Mà rằng: Đức Chúa Lời là Chúa sẽ soi xét sự chân thật, Người sẽ yên ủi chúng ta, như trong ca vãn ông Moyse đã nói rằng: Chúa sẽ yên ủi các tôi tá Người.
* 7 7 Người thứ nhất đã chết như vậy đoạn, thì chúng nó điệu người thứ hai ra cho được làm xỉ nhục; khi đã lột da đầu cùng tóc thì chúng nó hỏi người có ăn thịt trước khi chưa phải khốn cực cả và mình từng phần một chăng?
* 7 8 Mà người thưa bằng tiếng bản thổ rằng: không. Vì vậy ông này, là thứ hai, chịu tẩ theo người anh cả.
* 7 9 Khi người rình tắt hơi thì nói rằng: hỡi vua rất độc ác kia, vua làm khốn cực chúng tôi ở đời này, song le Vua cả và thế gian sẽ cho chúng tôi đã chịu chết vì lề luật Người lại được sống lại và hằng sống đời đời.
* 7 10 Người này chết đoạn, thì làm khổ người thứ ba, nó đòi thì người liền thè lưỡi ra cùng giơ tay ra cách vững vàng;
* 7 11 Lấy lòng trông cậy mà rằng: tôi được các thân thể này bởi trên lời ban cho, song le rầy tôi khinh chê nó vì lề luật Đức Chúa Lời, bởi tôi trông rằng: Người sẽ ban lại các phần mình ấy cho tôi;
* 7 12 Cho nên vua cùng những kẻ đang ở đấy thấy lòng mạnh bạo người lai trẻ ấy thì lấy làm lạ, vì người xem các hình khổ như không.
* 7 13 Khi ông này chết đoạn thì chúng nó làm khổ sở khốn cực cho người thứ bốn cũng như vậy;
* 7 14 Mà khi rình sinh thì, người nói rằng: thà chịu chết bởi tay loài người mà trông cậy Đức Chúa Lời sẽ cho sống lại; cho về phần vua chẳng được sống lại mà hằng sống đời đời đâu.
* 7 15 Rồi khi nó đem người thứ năm ra mà làm khốn thì người trông vua ấy mà nói rằng:
* 7 16 Vua cầm quyền cai trị người ta, vua muốn làm gì thì làm, song vua cũng là loài hay hư hay nát; vậy vua chớ nghĩ rằng Đức Chúa Lời đã chê bỏ dòng dõi chúng tôi đâu;
* 7 17 Vua hãy chờ đợi thì sẽ thấy quyền phép Đấng cao cả làm khốn cho vua cùng tông giống vua là thế nào.
* 7 18 Ông này qua rồi, chúng nó điệu người thứ sáu đến; khi người hấp hối thì nói rằng: vua chớ lầm lỡ vô cớ; chúng tôi chịu khổ thế này bởi chúng tôi đã phạm đến Đức Chúa Lời là Chúa chúng tôi; cho nên có những sự lạ xảy ra ở nơi chúng tôi;
* 7 19 Song vua cố tình chống cưỡng cùng Đức Chúa Lời thì chớ nghĩ mình khỏi phải phạt đâu.
* 7 20 Còn bà mẹ thì đáng khen quá chừng cùng đáng cho các kẻ lành ghi nhớ, vì bà xem thấy bảy con lai mình phải chết trong một ngày, mà còn giữ lòng vững vàng vì người cậy trông Đức Chúa Lời.
* 7 21 Bà ấy nói tiếng bản thổ mà khuyên từng con một cách đảm đang, đầy lòng khôn ngoan; người phần thì có tình ý đàn bà mà hòa hợp với lòng can đảm đàn ông;
* 7 22 Người bảo các con rằng: mẹ chẳng biết chúng con trong lòng mẹ mà sinh nên là thế nào, vì chưng chẳng phải mẹ ban cho chúng con hơi thở, cả linh hồn cả sự sống nữa; chẳng phải mẹ kết sắp các phần mình lại cho mọi người chúng con đâu;
* 7 23 Bèn là Chúa dựng nên thế gian, đã sinh nên loài người, Người thông biết cội rễ mọi sự, Người sẽ cứ lòng nhân từ mà ban cho chúng con lại được hơi thở, được sống, cũng như bây giờ chúng con chê bỏ mình đi vì lề luật Người.
* 7 24 Vua Antiochô nghĩ mình phải dể duôi và thấy lời mình bỉ báng phải khinh mạn, mà người em út còn sống thì vua chẳng những là khuyên miệng không, mà lại phát thề hứa mình sẽ làm cho nên giầu có phúc lộc, và hễ đã bỏ đạo các tổ phụ đoạn thì sẽ nên trung thần vua và được đủ mọi bổng lộc vua ban.
* 7 25 Song lai trẻ này chẳng xiêu lòng về những sự ấy, thì va gọi người mẹ đến, cùng khuyên dỗ người hãy lo liệu cho con lai mình được sống.
* 7 26 Khi vua đã phải dụ bà ấy những lời thì bà ấy hứa sẽ khuyên dỗ con mình.
* 7 27 Vậy bà ấy ghé vào gần con, nhạo chê vua hung ác ấy, nói tiếng bản thổ mà rằng: hỡi con lai ta, con hãy thương xót mẹ, chín tháng mẹ cưu mang con trong lòng, ba năm bú mớm, dưỡng nuôi con cho đến bây giờ;
* 7 28 Hỡi con, con hãy trông xem đất cùng mọi sự trong ấy mà suy rằng: bởi không mà Đức Chúa Lời đã dựng nên cho có mọi sự ấy, cùng loài người ta;
* 7 29 Vì vậy con chớ sợ lý hình này làm chi, hãy ăn ở cho xứng đáng thông công với các anh con, con hãy chịu lấy sự chết, để khi Đức Chúa Lời đoái thương thì mẹ lại được gặp con cùng các anh con.
* 7 30 Khi bà ấy đang nói làm vậy thì người lai trẻ ấy nói rằng: còn chờ đợi làm chi? Tôi không theo lệnh vua, một vâng giữ điều luật đã truyền cho chúng tôi trong tay ông Moyse.
* 7 31 Phần vua là thủ mưu đã bày mọi hình khổ mà làm khốn dân hêbêrêu thì chẳng thoát khỏi tay Đức Chúa Lời được.
* 7 32 Chúng tôi chịu những sự này vì tội lỗi chúng tôi.
* 7 33 Song nếu Đức Chúa Lời, là Chúa chúng tôi, thì Người lại tha thứ làm lành với các tôi tá Người.
* 7 34 Còn phần vua, là kẻ hung ác và gở lạ hơn mọi người, vua chớ cậy mình trông mong những sự giả trá hư vô mà sốt giận các tôi tá Chúa;
* 7 35 Vì vua chưa thoát khỏi lý đoán Đức Chúa Lời phép tắc vô cùng, soi xét mọi sự đâu.
* 7 36 Vì chưng các anh tôi rầy đã chịu khó một ít, thì được thông công điều ước sự hằng sống đời đời, còn về phần vua thì sẽ cứ lý đoán Chúa mà chịu những hình phạt xứng hợp với tính kiêu ngạo vua.
* 7 37 Phần tôi, cũng như các anh tôi, thì phó sự sống cùng xác tôi vì lề luật các tổ phụ, khấn cầu Đức Chúa Lời tha thứ cho các dân chúng tôi mau chóng, mà vua ở giữa hình khố đòn vọt phải xưng ra có một mình Chúa, là Đức Chúa Lời thật.
* 7 38 Cơn thịnh nộ Đấng phép tắc vô cùng đã giốc đổ trên đầu tôi, các anh tôi cùng cả và dân chúng tôi như đã đáng, thì sẽ nguôi đi.
* 7 39 Bấy giờ vua sốt giận mà làm khốn người này cách dữ tợn hơn các người khác, và tức mình vì đã phải dể duôi làm vậy.
* 7 40 ấy vậy người này cũng chết thanh sạch, trông cậy Chúa mọi đàng.
* 7 41 Sau hết khi các con lai đã chết đoạn thì mẹ cũng phải giết.
* 7 42 Vậy về những việc cúng tế và các sự dữ tợn quá lẽ thì đã nói đủ rồi.

## Đoạn 8

Đoạn này được dò bởi :

* 8 1 Ông Juđa Machabeô và những kẻ theo người đi trộm vụng vào các làng mà gọi những kẻ hộ hàng, tình nghĩa và các kẻ còn giữ đạo Juđêu, thu thập được sáu nghìn người theo mình.
* 8 2 Các chúng kêu cầu Chúa xin Người đoái xem dân đang phải mọi người giầy đạp, đoái thương đền thờ phải kẻ gian ác làm ô uế;
* 8 3 Lại thương đến thành đã phải tàn hại cùng sắp phải ra bình địa, và dủ nghe tiếng máu oán kêu đến cùng Người;
* 8 4 Cùng xin Chúa nhớ lại những trẻ con vô tội đã phải chết trái lẽ quá lắm và những lời phạm đến danh Người, xin Người hãy thịnh nộ vì những sự ấy.
* 8 5 Khi ông Machabeô đã chiêu tập được những quân binh thì các dân ngoại điều bức tức, vì cơn giận Chúa đối ra lòng thương xót.
* 8 6 Bất thình linh người sực đến các đồn, các thành và thiêu đốt nó; người chiếm lấy những nơi tiện đạo và đã tàn hại quân giặc nhiều phen;
* 8 7 Nhất là ban đem người hay xông pha như vậy, cho nên tiếng can đảm người đồn ra khắp mọi nơi.
* 8 8 Quan Philippo thấy người càng ngày càng thêm mạnh, lại các công việc người thường được may mắn, thì tư cho Ptolemeô là quan trấn xứ Celesyria và Phenicia đến hộ vệ việc nhà vua.
* 8 9 Quan này vội vàng sai quan Nicanor, con lai Patroclo, là một trong các quan cận thần nhất, mà giao cho quan ấy ít là hai vạn tinh binh cầm khí giới đã mộ bộn trong các dân cho được tuyệt tộc dân Juđêu, lại tiếp thêm quan Gorgia, là người tài võ nghệ và rất trải việc trận mạc.
* 8 10 Quan Nicanor đã định rằng: số hai nghìn talentô bạc thuế vua phải nộp cho dân Roma, thì sẽ lấy vào giá bạc bán người Juđêu đã bắt đi làm tôi;
* 8 11 Đoạn liền sai đến các thành bãi biển mà gọi đến mua người Juđêu đã bắt làm tôi, cùng giao giá cứ chín mươi mọn là một talentô bạc, mà chẳng xem sao đến hình phạt Đấng phép tắc vô cùng sẽ oán lả cho mình.
* 8 12 Khi ông Juđa mắng tin ấy thì liền bảo cho những người Juđêu ở cùng mình biết rằng: quan Nicanor sắp đến;
* 8 13 Cho nên trong các chúng có kẻ sợ hỡ, chẳng cậy trông sự công chính Đức Chúa Lời, thì điều trốn chạy.
* 8 14 Có người khác, hễ còn có của gì thì bán đi hết, mà đồng lòng cầu xin Chúa cứu chữa mình cho thoát khỏi tay quan độc ác Nicanor, là kẻ đã bán các chúng khi chưa đến tận nơi;
* 8 15 Lại ví bằng chẳng cứu vì mình thì xin Chúa vì lời ước đã giao với các tổ phụ cùng vì danh thánh cả sáng Chúa, đã xứng trên mình.
* 8 16 Ông Machabeô khi đã thu thập được bảy nghìn người theo mình, thì xin các chúng chớ có làm hòa với quân giặc và chớ sợ bên giặc đông người, vì nó đến đánh trái lẽ, một hãy tranh chiến mạnh bạo,
* 8 17 Hằng ghi nhớ trước mặt mình, chúng nó đã làm cho nơi thánh phải nhuốc nha trái lẽ, lại đã dể duôi nhạo báng thành cùng bội nghịch luật phép tổ tiên.
* 8 18 Người lại rằng: chúng nó cậy khí giới cùng lòng bạo ngược; còn chúng ta cậy trông Chúa phép tắc vô cùng, là Đấng bởi một nhảy mắt hủy hoại được những kẻ đến tranh chiến với chúng ta cùng cả và thế gian nữa.
* 8 19 Người cũng báo các chúng hãy nhớ Đức Chúa Lời đã phù hộ các tổ phụ xưa, như đời vua Sennacherib có tám vạn năm nghìn quân phải bại hoại là thế nào;
* 8 20 Cũng chắc đến trận đánh quân Galata trong đất Babylon; khi việc đã đến nơi rồi, mà quân đất Macedonia đang ở với các chúng hãy còn do dự thì một mình người Juđêu, có sáu nghìn, giết được mười hai vạn quân giặc, vì nhờ sức mạnh bởi trên lời phù hộ, cho nên đã được nhiều của bởi trận ấy.
* 8 21 Những lời ấy làm cho mọi người can đảm và sẵn lòng chết vì lề luật cùng bản hương.
* 8 22 Đoạn ông Juđa đặt các anh em người làm quan tổng binh hai bên, là ông Simon, ông Joseph và ông Jonathan, mỗi người cai quản một nghìn rưởi quân.
* 8 23 Khi ông Esdra đã đọc sách thánh hợp ý ấy đoạn và khi đã chỉ dấu hiệu “Đức Chúa Lời phù hộ” thì chính ông Juđa làm quan tướng đạo binh thứ nhất giáp trận cùng quan Nicanor.
* 8 24 Bởi Đấng phép tắc vô cùng phù hộ cho thì các chúng giết được hơn chín nghìn quân giặc còn phần nhiều quân binh quan Nicanor phải bị thương thì đánh đuổi chúng nó phải trốn chạy.
* 8 25 Tiền bạc những kẻ đã đến cho được mua các chúng thì lấy được hết, và đuổi theo quân giặc tan ra mọi nơi;
* 8 26 Song le khi đã cạn giờ thì lở về, vì hôm sau là ngày sabbatô, cho nên không cứ đuổi theo nữa.
* 8 27 Khi đã thu các khí giới và của cải quân giặc lại, thì các chúng giữ ngày sabbatô mà ngượi khen Chúa đã cứu chữa mình trong ngày ấy, khởi đầu nhỏ giọt nhân từ trên các chúng.
* 8 28 Qua khỏi ngày sabbatô thì các chúng phân phát của đã bắt được cho kẻ đau yếu, kẻ mồ côi, góa bụa; còn dư thừa thì giữ cho mình và những kẻ theo mình.
* 8 29 Khi các việc ấy đã đoạn, mọi người điều khấn nguyện chung với nhau, xin Chúa nhân từ làm lành tha thứ cho các tôi tá Người.
* 8 30 Trong những quân binh theo quan Timotheo và quan Bacchide mà tranh chiến với mình, thì đã giết được hơn hai vạn và chiếm lấy những đồn kiên cố, cướp lấy được nhiều của chia phần cho kẻ yếu đau, mồ côi, góa bụa và những kẻ già nua cho bằng nhau.
* 8 31 Khi đã thu các khí giới quân giặc cho cẩn thận thì để các đồ ấy những nơi tùy tiện; còn những của khác thì đem về thành Jerusalem;
* 8 32 Cả tên Philarche là người gian ác đã theo quan Timotheo, mà làm khốn dân Juđêu nhiều cách thì cũng giết nữa.
* 8 33 Đang khi mừng lễ thắng trận ở thành Jerusalem thì đứa đã thiêu đốt những cửa thánh, tên là Callisthene, nó đã trốn vào nhà kia, thì người ta đốt nó chết cháy, ấy là công lênh đáng các tội bạo ngược nó đã làm.
* 8 34 Còn quan Nicanor là người rất hung ác đã đưa một nghìn lái buôn đến cho được bán các người Juđêu,
* 8 35 Ơn Chúa phù hộ thì những kẻ nó đã xem như không lại truật nó xuống, nó bỏ áo phẩm tước cứ đàng biển Trung trốn chạy, đến thành Antiochia một mình, mà nó phải khốn cực cả thể vì đã làm hư mất cơ binh mình.
* 8 36 Vậy kẻ đã hứa sẽ bán người Jerusalem phải bắt làm tôi mà nộp thuế dân Roma thì rầy nó rao giảng rằng: dân Juđêu có Đức Chúa Lời bênh vực và nhờ Người thì dân ấy chẳng phải nao, bởi chúng nó noi theo luật phép Người đã truyền.

## Đoạn 9

Đoạn này được dò bởi :

* 9 1 Cũng một khi ấy vua Antiochô phải xỉ nhục bởi đất Persia lở về.
* 9 2 Vì chưng vua đã vào thành gọi là Persepoli, ra sức cướp bóc chùa và bắt lấy thành, song dân cầm khí giới tuôn đến thì quân vua trốn chạy, hóa ra vua Antiochô cũng phải trốn mà lở về cách xấu hổ.
* 9 3 Khi vua đến gần thành Ecbatana, thì mới nghe tin những sự quan Nicanor và quan Timotheo đã gặp phải.
* 9 4 Vua nóng giận lên, mà nghĩ mình có thể báo lả dân Juđêu sự người ta đã làm xỉ nhục đánh đuổi mình; bởi đấy vua truyền thúc xe chạy liên cho mau, vì có lý đoán trên lời thúc giục làm vậy, tại vua đã nói kiêu ngạo rằng: mình sẽ đến Jerusalem mà làm cho thành ấy lở nên mồ đống dân Juđêu.
* 9 5 Song Đức Chúa Lời là Chúa Israel, là Đấng thâu suốt mọi sự, thì đánh phạt vua ấy phải bệnh bất trị, kín nhiệm. Khi vua vừa mới nói lời ấy đoạn, liền phải chứng đau ruột dữ tợn và phải khốn cực cay đắng trong mình;
* 9 6 Mà thật phải lẽ alwsm, vì vua đã dùng nhiều hình khổ mới lạ, làm khốn cực trong lòng ruột kẻ khác, mà cũng chẳng thôi bỏ sự gian ác mình.
* 9 7 Vả lại vua đầy sự kiêu ngạo, lòng thở ra như lửa oán lả dân Juđêu, truyền cho chóng việc, thì xảy ra vua bắn xuống khỏi xe đang tầm xông vào mau kíp, giỗng xuống mạnh thì đau đớn cả và mình.
* 9 8 Vậy kẻ đã đầy sự kiêu ngạo quá bậc loài người, nghĩ mình cai quản sóng biển, nhắc được núi cao trong cân thăng bằng, rầy phải hạ xuống tận đất, phải nhờ người ta khiêng trên chõng mà làm chứng phép Đức Chúa Lời tỏ ra nơi mình;
* 9 9 Đến nỗi bởi xác vua dữ ấy bắn ra những giòi bọ, và đang còn sống chịu đau đớn thịt mình rữa ra, dù quân cuốc cũng kinh khiếp vì mùi hôi thối nơi vua;
* 9 10 Kẻ khi trước tưởng mình chạm đến tận các vì sao, thì rầy chẳng ai có thể khiêng được, vì thối tha quá chịu chẳng đang.
* 9 11 ấy vậy bởi hình phạt Đức Chúa Lời dạy bảo, và các sự đau đớn trong mình hằng giây phút hằng gia thêm mãi, thì vua mới khởi đầu bỏ lòng kiêu ngạo quá lẽ và nhận biết mình;
* 9 12 mà khi chính vua cũng không sao chịu được sự thối tha mình thì nói rằng; chịu lụy Đức Chúa Lời mới phải lễ, và loài hay chết chẳng nên sánh mình cùng Đức Chúa Lời.
* 9 13 Người độc dữ này cầu xin cùng Chúa, song chẳng đáng Chúa thương xót.
* 9 14 Thành, trước vua ấy đã vội vàng kéo đến cho được bình trụy, làm nên mồ đống thì rầy ước ao làm cho nên thong dong;
* 9 15 Người Juđêu, trước vua nói rằng: chúng nó chẳng đáng được chôn vào mồ, một vất bỏ cho muông chim xâu xé, mà phá tuyệt làm một với các con trẻ thơ ấu, rầy hứa sẽ làm cho nó được bằng dân thành Athena;
* 9 16 Đền thờ thánh, trước vua đã cướp bóc, rầy hứa sẽ lấy những lễ vật tốt nhất mà trang hoàng, sẽ sắm thêm những đồ thánh, và các chi phí về việc tế lễ thì sẽ lấy bổng lộc riêng mình mà cung đốn;
* 9 17 Chẳng những thế vậy, mà lại hứa mình sẽ nên người Juđêu, và sẽ đi khắp mọi nơi trong thế gian mà rao giảng quyền phép Đức Chúa Lời.
* 9 18 Song vua cũng chẳng giãn sự đau đớn (vì Đức Chúa Lời đã ra lý đoán công bằng cho vua) thì vua ngã lòng mà viết thư cho những người Juđêu như kiểu xin thế này:
* 9 19 Vua cùng là hoàng đến Antiochô gửi chúc cho người Juđêu là các quí hương rất lương thiện được mọi sự lành bằng yên và thịnh vượng.
* 9 20 Ví bằng chúng ngươi và con cái chúng ngươi bằng yên và được mọi sự thịnh như ý mình thì trẫm cám ơn lắm lắm.
* 9 21 Trẫm đang phải yếu liệt, song vốn thương nhớ chúng ngươi. Khi trẫm ở đất persia lở về, dù mà phải đau nặng, thì trẫm còn ân cận lo làm ích chung cho mọi nơi;
* 9 22 Trẫm không sờn lòng, một trông vững rằng: sẽ đã bệnh.
* 9 23 Song trẫm nhớ lại khi đức tiên đế, trong những kì người cất quân trẩy lên những miền ngược, thì người đã ngỏ nhời cho biết ai sẽ lên thế vị mình;
* 9 24 Để khi có xảy ra truyện gì chẳng xuôi hay là có tin gì hiểm trở, thì mọi người ở trong các địa phương được biết mối việc đã giao cho ai, mà không phải xôn xao.
* 9 25 Vả lại trẫm xét những kẻ cầm quyền xa gần nhờ dịp tiện mà làm mưu mánh cũng mong chờ công việc ra làm sao, cho nên trẫm chỉ định cho hoàng thái tử Antiochô làm vua, thường khi trẫm trẩy lên các nước mạn trên đã lối bảo cho nhiều chư tướng biết, mà trẫm đã viết cho người những điều sau này.
* 9 26 ấy vậy trẫm nài xin chúng ngươi hãy nhớ những ơn chung ơn riêng, để ai nấy giữ lòng trung nghĩa với trẫm cùng hoàng thái tử nữa.
* 9 27 Vì trẫm trông rằng: người sẽ xử tử tế nhân từ, theo ý trẫm và sẽ làm ích chung cho chúng ngươi.
* 9 28 Vậy kẻ giết người và nói phạm đã phải đánh phạt khốn nạn, mà chính mình đã làm khốn kẻ khác là thế nào thì phải chết dữ trên rừng núi, khách địa, cũng thể ấy.
* 9 29 Rồi ông philippo là bạn đồng nhũ với vua, đưa xác về; song bởi ông ấy sợ hoàng thái tử vua Antiochô thì sang nước Egyptô, đến cùng vua Ptolemeô Philometor.

## Đoạn 10

Đoạn này được dò bởi :

* 10 1 Vậy ông Machabeô và các kẻ theo người, bởi ơn Đức Chúa Lời phù hộ, thì đã lấy lại được đền thờ và thành.
* 10 2 Người phá tan các bàn thờ kẻ ngoại bang đã xây trong các phố chợ, và phá các chùa miếu nữa.
* 10 3 Khi đã tẩy uế đền thờ thì các chúng làm bàn thờ mới và lấy lửa bởi đá lửa mà dâng của lễ, cáhc khỏi hai năm, cùng đặt hương thơm, các đèn và bánh bày nữa.
* 10 4 Khi mọi sự ấy đã đoạn thì các chúng điều sấp mình xuống đất khấn cầu xin Chúa chớ để mình mắc phải những sự gian hiểm ấy nữa, mà có bao giờ pahjm tội thì xin Chúa lấy lòng nhân lành mà sửa phạt, chớ để cho mình phải tay những quân độc dữ cùng lộng ngôn.
* 10 5 Cũng một ngày dân ngoại đã làm uế tạp đền thờ, rầy cũng một ngày ấy đã tẩy uế, là ngày hai mươi lăm tháng Casleu.
* 10 6 Các chúng khoái lạc mừng lễ đủ tám ngày như lề lối mừng lễ các nhà xếp, mà nhớ lại ít lâu trong các hang hố, như thói các muông rừng.
* 10 7 Nhân vì sự ấy các chúng cầm những ngành quần cỏ liên tiền, ngành lá xanh tươi và ngành chà là kính mừng Chúa đã phù hộ cho được may mắn mà sửa dọn nơi thánh Chúa cho thanh sạch;
* 10 8 Và chỉ định điều lệ luật phép chung cho cả và dân Juđêu hằng năm mừng các ngày ấy.
* 10 9 ấy vua Antiochô hiệu là Danh tiếng, đã qua đời thì làm vậy.
* 10 10 Bây giờ sẽ nói về vua Eupator, là con vua dữ Antiochô; kẻ ra các việc đã làm và tóm tắt lại những sự gian nguy đã xảy ra trong các trận mạc là thế nào.
* 10 11 Khi vua này đã lên trị nước thì đặt một quan kia tên là Lysia, làm tổng thống cai binh trong xứ Phenicia và đất Syria, lên cai quản các việc nhà nước.
* 10 12 Vì chưng quan Ptolemeô, có tên là Macer, đã nhất định ở cho liêm chính cùng dân Juđêu, nhất là xứ hòa nhã với dân, vì trước đã làm những sự bất công trong dân ấy.
* 10 13 Bởi đấy người phải các quan cận thần tố cáo ở nơi vua Eupator, mà bởi năng thấy kể mình là nội công vì rằng: đã bỏ gò Cypro vua Philometor đã giao cho người coi sóc, lại khi đã sang bên vua Antiochô danh tiếng thì cũng đã bỏ vua ấy nữa, cho nên người uống thuốc độc mà qua đời.
* 10 14 Khi quan Gorgia lên làm tổng trấn các xứ ấy thì năng đem những quân ngụ cư tứ chiêng đến đối chiến với dân Juđêu.
* 10 15 Người Juđêu vẫn giữ những đồn tiền đạo, và chịu lấy các kẻ ở thành Jerusalem phải xua đuổi cùng ra sức đánh giặc.
* 10 16 Còn những kẻ theo ông Machabeô khấn cầu xin Chúa phù hộ cho mình, rồi xông vào các đồn người Eđom;
* 10 17 Đánh hết sức, cho nên bắt được các nơi ấy, gặp ai thì giết mà đâm chết ít là hai vạn người.
* 10 18 Có ít nhiều người trốn chạy vào hai tháp rất kiên cố, đã có sẵn các đồ cho được hãn ngữ;
* 10 19 Ông Machabeô để ông Simon, ông Joseph và ông Zacheo cùng sẵn đủ người ở với các chúng cho được vây đánh chúng nó; còn người thì lở lại mà tranh chiến những nơi cần kíp hơn.
* 10 20 Những kẻ ở lại với ông Simon ra lòng mê tham thì có kẻ ở trong hai tháp ấy lấy tiền bạc mà dử lòng chúng nó; cho nên chúng nó nhận lấy bảy vạn đồng bạc mà tha cho mấy kẻ trốn đi.
* 10 21 Khi ông Machabeô mắng tin ấy thì hội các kẻ cả trong dân lại, cáo tội chúng nó đã bán anh em mà lấy tiền bạc và tha cho các kẻ thù.
* 10 22 ấy vậy người đã giết những kẻ ra nội công, rồi liền bắt được hai tháp ấy.
* 10 23 Người dùng khí giới cùng thủ hạ mà liệu được mọi việc may mắn, thì giết hơn hai vạn người trong hai đồn ấy.
* 10 24 Quan Timotheo, trước đã phải thua dân Juđêu, thì lại chiêu tập rất nhiều quân ngoại cuốc và kị binh bên Asia, đem khí giới đến, có ý bắt đất Juđea.
* 10 25 Khi quan ấy kéo đến gần, thì ông Machabeô và các kẻ theo người lấy bụi đất bỏ trên đầu, mặc áo nhặm vào mình, kêu van cùng Chúa,
* 10 26 Sấp mình xuống dưới sập bàn thờ, xin Chúa đoái thương mình, mà oán lả các kẻ thù, cùng đối địch với các kẻ nghịch dữ, như đã nói trong lề luật.
* 10 27 Khi đã cầu nguyện làm vậy đoạn thì cầm khí giới, ra xa khỏi thành, mà khi đã đến gần quân giặc thì đóng lại ở đấy.
* 10 28 Mặt lời vừa mới mọc lên thì hai bên giáp trận; bên này cậy quyền phép may mắn, bên kia nó cậy lòng can đảm như đại tướng vào trận.
* 10 29 Đang khi hai bên đánh nhau riết thì bên giặc trông thấy năm người nam sáng láng bởi lời mà xuống, cỡi ngựa đóng hàm thiết vàng, vén quân bên Juđêu.
* 10 30 Trong năm người ấy có hai người đứng hai bên ông Machabeô, cầm khí giới, gìn giữ người tư bề, và phóng tên lao cùng sấm sét xuống đánh quân giặc, cho nên quân giặc ra tối tăm, lẫn lộn đổ ngã.
* 10 31 Vậy có hai vạn năm trăm quân bộ và sáu trăm quân kị phải giết.
* 10 32 Còn quan Timotheo thì trốn vào thành Gazara, là nơi kiên cố, có quan Cherea đang cai quản ở đấy.
* 10 33 Ông Machabeô và những quân theo người điều vui mừng mà bổ vây đồn ấy bốn ngày.
* 10 34 Những người ở trong đồn cậy nơi ấy kiên cố thì chúng nó rủa rê cùng buông ra những lời gớm ghiếc quá lẽ.
* 10 35 Khi vừa rạng sáng ngày thứ năm thì có hai mươi người lai trẻ về quân ông Machabeô, tức giận vì những lời nói phạm, mạnh mẽ đến gần thành, lại cứ hung bạo trèo lên mặt thành;
* 10 36 Vả lại các kẻ khác cũng trèo lên như vậy, mà xông vào đốt tháp đốt cửa và đốt sống những đứa nói phạm nữa.
* 10 37 Khi đã phá phách đồng lót hai ngày thì tìm thấy quan Timotheo đang ẩn mình trong một nơi kia thì giết nó và cả em nó là quan Cherea và quan Apollophane nữa.
* 10 38 Đoạn các việc, thì các chúng xướng ca tụng ngượi khen tạ ơn Chúa đã làm những sự cả thể trong Israel và cho các chúng thắng trận.

## Đoạn 11

Đoạn này được dò bởi :

* 11 1 Chẳng khỏi bao lâu, quan Lysia là phụ chính vua cùng là người tôn thất và là quan cai các việc nhà nước, thấy việc đã xảy ra làm vậy thì áy náy;
* 11 2 Cho nên đã chiêu tập tám vạn quân bộ, thu hết các quân kị mà đến đánh người Juđêu; quan ấy nghĩ mình sẽ bắt được thành và cho các dân ngoại ở đấy;
* 11 3 Đền thờ cũng được lợi tiền như chùa miếu các dân ngoại, lại hằng năm được bán chức quyền thày cả thượng phẩm;
* 11 4 Mà chẳng suy đến quền phép Đức Chúa Lời, một buông lòng ra mà cậy trông có rất nhiều quân bộ, có từng nghìn quân kị và tám mươi con voi.
* 11 5 Quan ấy vào nước Juđea, đến gần Bethsura là thành ở nơi hẹp, cách xa thành Jerusalem một quãng năm rậm đàng, thì vây đánh đồn ấy.
* 11 6 Thoạt khi ông Machabeô và những quân theo người đã nghe biết các đồn ấy phải vây hãm thì hượp làm một với cả và dân, khóc lóc chảy nước mắt ra, cầu xin Chúa sai sứ thần lành xuống cứu chữa dân Israel.
* 11 7 Chính ông Machabeô cầm khí giới trước hết, và khuyên các kẻ khác đi theo mà liều mình cho được hộ giúp anh em.
* 11 8 Khi mọi người đồng lòng mau mắn kéo ra khỏi thành Jerusalem, thì thấy một kị binh mặc áo trắng, cầm khí giới vàng và đòng giáo lấp lánh, đi tiền binh.
* 11 9 Bấy giờ mọi người điều ngượi khen Chúa nhân từ và ra lòng mạnh bạo, sẵn sàng chẳng những xông pha giữa quân binh, mà lại giữa những con voi và thâu qua thành lũy sắt nữa.
* 11 10 Các chúng thấy Đấng bởi trên lời bênh vực, và Chúa đoái thương mình thì vui lòng kéo ra,
* 11 11 Xông vào quân giặc như sư tử, đánh đổ một vạn mốt quân bộ và một nghìn sáu trăm quân kị;
* 11 12 Còn bao nhiêu thì trốn chạy, mà có nhiều kẻ phải bị thương thoát ra tay không. Chính quan Lysia cũng trốn chạy xấu hổ.
* 11 13 Vậy quan Lysia chẳng phải là người thiển tri, thì suy rằng: mình đã phải bại trận làm vậy, lại hiểu biết dân Hebereu cậy trông Đức Chúa Lời phép tắc vô cùng phù hộ thì chẳng ai thắng được; cho nên sai người đến cùng dân ấy,
* 11 14 Mà hứa mình sẽ ưng thuận các điều phải lẽ, và sẽ giục vua làm hòa.
* 11 15 Ông Machabeô ưng nghe các điều quan Lysia đã xin mà lo liệu làm ích chung; và các điều ông Machabeô viết cho quan Lysia về dân Juđêu thì vua đã ưng cho cả.
* 11 16 Vậy thư quan Lysia gửi cho dân Juđêu là thế này: Lysia gửi chúc cho dân Juđêu được bằng yên.
* 11 17 Vậy chúng người đã sai Juong và Abesalom đem thư mà xin ta lo liệu những sự đã kể trong ấy.
* 11 18 Vì vậy những điều gì nên sớ tâu đức vua thì ta đã liệt ra, mà vua cũng đã ưng cho những điều tùy tiện.
* 11 19 Nếu chúng ngươi giữ lòng trung trong các việc, thì sau này ta sẽ ra sức mà làm sự lành cho chúng người.
* 11 20 Còn những việc khác thì ta đã dặn bằng miệng từng điều cho hai người ấy, và cho các kẻ ta sai đến thương thuyết với chúng ngươi.
* 11 21 Chúc cho chúng ngươi được mạnh khỏe. Năm một trăm bốn mươi tám, ngày hai mươi bốn tháng Đioscoro.
* 11 22 Thư vua viết thế này: Vua Antiochô gửi chúc cho em Lysia được bằng yên.
* 11 23 Từ khi đức thân để về cùng các thần hoàng thì trẫm vẫn muốn cho dân nước khỏi xôn xao, lại được an cư lạc nghiệp.
* 11 24 Trẫm đã nghe nói dân Juđêu không tuân mệnh đức tiến để mà học đòi lệ tục người Greco, một muốn giữ luật phép riêng mình, và đã xin trẫm châu phê cho là chính luật nước mình.
* 11 25 Vậy trẫm cũng mong cho dân ấy được yên hàn thì trẫm chuẩn định phải lả lại đền thờ cho dân ấy cung phụng như tổ tiên mình đã quen.
* 11 26 Cho nên ông hãy sai người đến mà giao hòa cùng dân ấy; để chúng nó biết ý trẫm mà chỉ lo làm ăn mà thôi.
* 11 27 Thư vua gửi cho dân Juđêu như thế này: Vua Antiochô gửi chúc cho tòa nghị viện Juđêu cùng cả và dân được bằng yên.
* 11 28 Ví bằng chúng ngươi được yên hàn mạnh giỏi thì trẫm vui lòng, mà trẫm cũng được bằng yên.
* 11 29 Vậy Menelao đến chầu trẫm thì tâu rằng: chúng ngươi muốn xuống đến cùng anh em chúng ngươi ở bên trẫm;
* 11 30 Vậy trẫm ban cho những kẻ xuống cho đến ngày ba mươi tháng Xanthico được bằng yên vô sự;
* 11 31 Lại ưng cho dân Juđêu được phép dùng của ăn và cứ lề luật mình như xưa, mà chẳng còn ai trong dân ấy phải rầy rà về những việc đã lầm lỡ.
* 11 32 Trẫm đã sai Menelao đi loan báo chúng ngươi như làm vậy.
* 11 33 Chúc cho chúng ngươi được bằng yên. Năm một trăm bốn mươi tám, ngày mười lăm tháng Xanthico.
* 11 34 Những người Roma cũng gửi thư cho dân Juđêu thế này: Quinto Memmio và Tito Manilio là quan sứ dân Roma gửi chúc cho dân Juđêu được bằng yên.
* 11 35 Vậy các điều quan tôn thất Lysia đã nhượng cho chúng ngươi thì chúng ta cũng thuận như vậy.
* 11 36 Còn về những điều quan ấy đã định sớ đến vua, thì chúng ngươi hãy cân nhắc với nhau cho cẩn thận, rồi sai một người đi ngay, để chúng ta sẽ tham đính cho hợp ý chúng ngươi, vì chúng ta trẩy sang thành Antiochia.
* 11 37 Ấy vậy chúng ngươi hãy phúc tư lại ngay, để chúng ta cũng biết ý chúng ngươi là thế nào.
* 11 38 Chúc cho chúng ngươi được mạnh khỏe. Năm một trăm bốn mươi tám, ngày mười lăm tháng Xanthico.

## Đoạn 12

Đoạn này được dò bởi :

* 12 1 Khi việc hòa ước làm vậy đã xong, thì quan Lysia trẩy về chầu vua, mà dân Juđêu thì chăm việc canh nông.
* 12 2 Song những kẻ còn ở lại, là quan Timotheo, Apollonio con lai Genneo, với lại Hieronymo, Đemophon và Nicanor, là quan trấn gò Cypro, thì chẳng để cho các chúng được bằng yên nghỉ ngơi.
* 12 3 Vậy những người thành Joppe phạm tội quái gở này: chúng nó mời người Juđêu ở trong thành xuống các thuyền nó đã dọn sẵn cùng đem cả vợ con nữa, dường như đôi bên chẳng có thù ghét gì nhau sốt;
* 12 4 Người Juđêu chiếu lòng chúng nó mà chẳng nghi ngại chút nào vì đã hòa với nhau, mà khi đã ra ngoài khơi cứ như trong thành đã điều định, thì gim đắm đến hai trăm người.
* 12 5 Ông Juđa thoạt khi nghe biết những người dân mình phải sự dữ tợn làm vậy, thì truyền cho các kẻ theo người khẩn cầu cùng Đức Chúa Lời, là Đấng phán xét công bằng.
* 12 6 Rồi người đến đánh những kẻ đã giết anh em mình, ban đem người đốt cửa biển, thiêu đót các thuyền bè; còn những kẻ thoát khỏi lửa thì lấy gươm mà đâm giết.
* 12 7 Khi đã làm như vậy đoạn thì người rời đi, nhưng mà có ý lở lại mà hủy ruyệt những người thành Joppe.
* 12 8 Song khi người nghe biết cả người thành Jamnia cũng toan làm cho các người Juđêu ở cùng mình như vậy,
* 12 9 Thì ban đêm người đến đánh dân Jamnia, đốt cửa biển và các tàu, đến nỗi lửa sáng giãi đến thành Jerusalem, cách xa hai trăm bốn mươi rậm.
* 12 10 ở đấy rồi lại kéo đến cùng quan Timotheo, mà khi đã đi chín rậm, thì có đám quân Arabe là năm nghìn quân bộ và năm trăm quân kị ra giao chiến với người.
* 12 11 Khi đang đánh nhau riết lắm và nhờ Đức Chúa Lời phù hộ được may mắn, thì quân Arabe phải bại trận, mà những kẻ còn sót lại xin ông Juđa cho nó cầu hòa cùng hứa sẽ nhượng nơi chăn thả và sẽ tư phù nhiều đàng khác nữa.
* 12 12 Ông Juđa nghĩ rằng: có lẽ mà quân ấy sẽ phù giúp nhiều đàng thì người hẹn cho hòa, và khi đã hòa ước xong, chúng nó lở về nhà xếp mình.
* 12 13 Người lại xông vào một thành kia, kiên cố, có những cầu và thành tường bao bọc, trong thành ấy có những dân cư tứ chiếng, tên nó là thành Casphin.
* 12 14 Những người thành ấy cậy mình vì có thành quách vững bền, lương thực sẵn đủ thì nó ơ hờ, mà rủ rê ông Juđa, nói phạm và nói những lời chẳng đang.
* 12 15 Ông Machabeô cầu xin cùng Vua cả thế gian, xưa đời ông Jêsu, chẳng phải dùng đầu dê máy chiến mà hạ được thành Jericho, đoạn người xông vào thành cách hung hăng.
* 12 16 Khi đã hạ thành rồi, bởi ý Chúa thì người giết lát vô số người, đến nỗi gần đấy có vụng lớn bằng hai rậm, xem ra lai láng những máu các kẻ phải giết.
* 12 17 Từ đấy lại kéo quân đi bảy trăm năm mươi rậm nữa, thì đến cùng những người Juđêu gọi là Tubiano, ở thành Characa.
* 12 18 Vậy trong những nơi ấy không bắt được quan Timotheo, vì hẳn thấy chẳng được việc gì, thì lập một đồn rất vững chãi ở nơi kia, rồi lở đi;
* 12 19 Quan Dositheo và Sosipater, là hai lĩnh binh theo ông Machabeô, đã giết những quân quan Timotheo đã để lại trong đồn, là một vạn người.
* 12 20 Phần ông Machabeô đem sáu nghìn quân sắp hàng cơ đội, kéo đi mà đến đánh quan Timotheo, quan ấy có mười hai vạn quân bộ và hai nghìn rưỡi quân kị đi theo mình.
* 12 21 Khi đã nghe biết ông Juđa đến thì quan Timotheo cho những đàn bà con trẻ và các đồ vật chạy vào đồn gọi là Carnion, là nơi thủ hiểm, vì các lối hẹp cho nên không len lỏi vào được.
* 12 22 Khi quân giặc thoạt trông thấy tiền binh ông Juđa, liền kinh khiếp bởi uy nhan Đức Chúa Lời soi xét mọi sự thì nó trốn chạy vướng nhau, đến nỗi chính quân mình đun đuổi nhau ra và gươm giáo nó lại đâm giết nó.
* 12 23 Ông Juđa cứ hùng rũng đuổi theo đánh phạt những quân độc ác ấy, người đánh ngã được ba vạn quân chúng nó.
* 12 24 Chính quan Timotheo đã phải thất trận bên cánh binh quan Dositheo và Sosipater; nó nài xin nhiêu sinh cho mình, vì rằng đã bắt được cha mẹ anh em nhiều người dân Juđêu, mà mình phải chết thì những kẻ ấy không trông thoát được.
* 12 25 Hi nó đã cam kết rằng: mình sẽ lả cho những người ấy cứ như lời giao, thì các chúng đã tha nó về bằng yên cho được cứu chữa anh em mình.
* 12 26 Ông Juđa tiến đến thành Carnion mà giết chết hai vạn rưỡi người.
* 12 27 Khi chúng nó đã phải bại hoại trốn chạy đoạn thì ông Juđa cất binh kéo đến Ephron là thành kiên cố, ở đấy có những người tứ chiếng kí cư, lại có những lai tráng kiện thủ thành và kháng cự can đảm; ở trong thành có nhiều máy chiến và những đồ tên lao
* 12 28 Khi các chúng đã kêu cầu cùng Đấng phép tắc vô cùng, quyền phép Người phá tan mọi thế lực quân giặc, thì đã hạ được thành và giết đến hai vạn rưởi người ở trong ấy.
* 12 29 Từ đấy trẩy đến thành Scythopoli, cách xa thành Jerusalem sáu trăm rậm.
* 12 30 Những người Juđêu đang ở thành Scythopoli điều làm chứng, dân thành ấy ở tử tế với mình, dù trong thì buổi gian nan thì vẫn xử hẳn hoi
* 12 31 Cho nên các chúng cám ơn dân ấy và khuyên bảo về sau cứ xử khoan nhân với tông tộc mình, rồi lở về thành Jerusalem khi ngày lễ trọng các tuần gần đến.
* 12 32 Lễ năm mươi đoàn các chugns kéo đi tranh chiến với quan Gorgia, là tổng đốc đất Idumea.
* 12 33 Ông Juđa đem ba nghìn quân bộ và bốn trăm quân kị mà trẩy đi.
* 12 34 Khi giao chiến với nhau, xảy ra có ít nhiều người Juđêu ngã chết;
* 12 35 Có tên Dositheo kia, là một kị binh cường tráng về cánh quân Bacenor bắt được quan Gorgia, mà vì nó muốn bắt sống thì lại phải một kị binh quân đất Thracia xông vào chém phải vai nó; cho nên quan Gorgia thoát được mà trốn sang thành Maresa.
* 12 36 Khi quân binh quan Esdrin đánh trận đã lâu và nhọc mệt, thì ông Juđa cầu xin Chúa bênh vực và làm tổng thống trận mạc;
* 12 37 Người dùng tiếng bản thổ, kêu lớn tiếng, xướng ca vịnh, thì làm cho các quân binh quan Gorgia phải trốn chạy.
* 12 38 Ông Juđa thu quân trẩy đến thành Odollam, khi đã đến ngày thứ bảy, thì các chúng dọn mình cho thanh sạch như quen mọi khi, mà giữ ngày sabbatô ở đấy.
* 12 39 Ngày hôm sau ông Juđa và các quân gia đến cất xác những kẻ đã tử trận mà táng nơi mồ mả tổ tiên cùng cha mẹ mình;
* 12 40 Thì tìm thấy trong áo các kẻ tử trận có những đồ vật người ta cúng tượng thần ở thành Jamnia, là những của lề luật cấm người Juđêu; cho nên mọi người biết tỏ vì thế cho nên chúng nó ngã chết.
* 12 41 Vì vậy mọi người ngượi khen lý đoán công chính Chúa đã tỏ sự kín ấy ra.
* 12 42 Nhân vì sự ấy mọi người khấn nguyện cầu xin Chúa bỏ quên tội đã phạm; mà ông Juđa là người rất can đảm khuyên bảo dân giữ mình sạch tội, vì chính mắt mình đã xem thấy bởi tội lỗi những kẻ đã tử trận phạm, thì đã ra như thế.
* 12 43 Khi đã thu góp tiền thì người gửi một vạn hai nghìn đồng bạc về thành Jerusalem, để dâng của lễ đền tội cho những kẻ đã qua đời, vì người suy về sự sống lại cách phải lẽ và sốt sắng;
* 12 44 (vì chưng nếu người không trông kẻ đã chết sẽ được sống lại thì sự cầu nguyện cho kẻ đã qua đời kể là việc luống công vô ích,)
* 12 45 Song người suy rằng: những kẻ có lòng sốt sắng mà chết, thì đã để dành ơn rất trọng cho những kẻ ấy.
* 12 46 Ấy vậy sự tưởng nhớ mà cầu nguyện cho những kẻ đã qua đời được sạch khỏi tội, là sự lành thánh và làm ơn ích.

## Đoạn 13

Đoạn này được dò bởi :

* 13 1 Năm một trăm bốn mươi chín, ông Juđa nghe biết vua Antiochô Eupator đem đại binh đến đánh đất Juđea;
* 13 2 Lại vua đem quan Lysia là phụ chính và là quan giám đốc, cùng mười một vạn bộ binh, năm nghìn kị binh và hai mươi hai con voi, ba trăm xe có lưỡi liềm.
* 13 3 Menelao cũng xen mình vào đấy mà nó môi cầu cùng vua nhiều điều man trá, chẳng phải làm ích cho bản hương, một cậy trông cho mình được chức quyền cao cả.
* 13 4 Song Vua trên hết các vua giục lòng vua Antiochô thịnh nộ đứa tội lỗi; lại khi quan Lysia tâu xúc nó là đứa cừ khôi nẫm ác, thì vua truyền (cứ tục lệ) bắt và xử tử nó ngay ở nơi ấy.
* 13 5 ở đấy có một tháp cao năm mươi thước, có gio đổ đống tư bề, từ tháp ấy nom xuống vực sâu;
* 13 6 vua truyền từ nơi ấy giẩy đứa phạm đến sự thánh xuống đồng gio thì mọi người đun đẩy nó vào cho nó chết.
* 13 7 ấy Menelao, là kẻ bội nghịch lề luật, phải chết như làm vậy, mà chẳng được chôn dưới đất;
* 13 8 mà thật đã xứng đáng, vì nó đã can phạm nhiều tội đến bàn thờ, là nơi có lửa cùng gio thánh, cho nên nó phải án xử tử bằng gio.
* 13 9 Song le vua đã ra lộng ngược trong trí khôn thì trẩy đến làm cho dân Juđêu biết mình còn ác hơn cha mình.
* 13 10 Khi ông Juđa đã biết tin ấy thì truyền cho dân cầu xin cùng Chúa đem ngày liên, để rầy Người phù hộ cho mình, như mọi khi xưa;
* 13 11 Vì mọi người đương lo sợ mất lề luật, mất bản hương và đền thờ, lại xin chớ để cho dân vừa mới hoàn hồn, lại phải phục dịch những dân hay nói phạm.
* 13 12 ấy vậy khi mọi người hợp một lòng kêu khóc, ăn chay, sấp mình xuống đất, cầu nguyện ba ngày liên, xin Chúa đoái thương, rồi ông Juđa khuyên mọi người sắp sẵn.
* 13 13 Chính người và các kẻ kì lão nghị rằng: trước khi vua kéo binh đến tận Juđea và bắt thành, thì dân phải ra hãn ngữ, rồi việc xảy ra thế nào phải phó mặc chỉ ý Chúa.
* 13 14 Người dâng phó mọi sự trong quyền phép Đức Chúa Lời là Đấng dựng nên thế gian, rồi khuyên quân mình giao chiến cho riết và kiên gan liều chết vì lề luật, vì đền thờ vì thành, vì quê phước cùng vì các người bản hương, đoạn đóng bình gần thành Modin.
* 13 15 Khi người đã phát khẩu hiệu, “Đức Chúa Lời thắng trận” cho quân mình rồi, thì người kén chọn người lai rất tráng kiện, ban đêm xông vào lầu vua trong dinh cơ mà giết bốn nghìn quân cùng một voi lớn nhất với các quân đóng trên mình nó.
* 13 16 Cả dinh quân giặc phải kinh khủng hỗn độn quá sức, khi đã làm may mắn như thế đoạn thì kéo ra lở về.
* 13 17 Mọi sự ấy đã xảy ra như vậy khi vừa mới rạng sáng, Chúa phù hộ che chở người.
* 13 18 Vua đã nếm thử sự táo bạo người Juđêu thì dùng mưu chước mà ra sức chiếm lấy người nơi kiên cố ấy;
* 13 19 Rồi đem quân đóng giáp thành Bethsura, là đồn vững chãi người Juđêu; song vua phải đánh đuổi, tàn hại và hao tổn nhiều binh;
* 13 20 Mà ông Juđa gửi những sự cần dùng cho các kẻ ở trong đồn.
* 13 21 Có một người tên là Rhodoco là lính bên cánh Juđêu đã tố lộ những sự mật nghị ra cho quân giặc, song nó phải tra soát, phải bắt mà giam chấp.
* 13 22 Vua lại có lời hiểu dụ những kẻ ở trong thành Bethsura; vua giao và nhận hòa, rồi trẩy đi.
* 13 23 Vua giao chiến cùng ông Juđa mà phải bại trận. Vừa khi vua biết tin quan Philippo ở thành Antiochia đã đặt làm giám đốc, khởi ngụy thì vua ra bỡ ngỡ liền xin nài người Juđêu, chịu phục dân và thề hứa những sự phải lẽ; khi đã làm hòa thì dâng của tế lễ, trọng kính đền thờ cùng dâng cúng những lễ vật;
* 13 24 Vua hôn mặt ông Machabeô, đặt ông ấy làm quan trấn và tổng binh cả đất, từ thành Ptolemais cho đến thành Gerreno.
* 13 25 Song khi vua đến thành Ptolemais thì dân thành ấy không thuận lời hòa ước và tức mình vì sợ lại phá chính lời giao mình.
* 13 26 Bấy giờ quan Lysia lên tòa mà cắt nghĩa và dẹp cho yên dân, rồi lở về thành Antiochia. Ấy cách thế vua trẩy đi và lở về thì làm vậy.

## Đoạn 14

Đoạn này được dò bởi :

* 14 1 Quan khỏi ba năm ông Juđa và các kẻ ở cùng người nghe biết rằng: Đemetriô là hoàng thái tử vua Seleucô đem đại binh và đoàn tàu lên đàng cửa biển Tripoli mà tiến đến những nơi tiện đạo,
* 14 2 Đã chiếm lấy được đất bất phục vua Antiochô và quan Lysia là tổng binh người.
* 14 3 Vậy có tên Alcimo kia trước đã làm thày cả thượng phẩm, song trong thì buổi tạp nhụ, tự ý đã lây phải ô uế, mà nó nghĩ chẳng còn lẽ nào cho mình được cứu chữa cùng chẳng còn được đến gần bàn thờ nữa.
* 14 4 Thì năm một trăm năm mươi nó đến chầu vua Đemetriô, dâng cho người một triều thiên vàng, ngành chà là, ngành cây dầu, điều xem ra là của đền thờ, mà ngày ấy nó cứ yên lặng.
* 14 5 Song đến sau nó được dịp tiện tỏ sự điên dại mình ra, là khi vua Đemetriô vời nó vào hội nghị định mà hỏi nó cho biết người Juđêu nương cậy những công việc và những mưu luận là thế nào.
* 14 6 Thì nó thưa rằng: các người Juđêu gọi là Assideo có Juđa Machabeô làm đầu hằng gây sự giặc giã, chúng nó khởi ngụy và chẳng để cho nước được nghỉ yên;
* 14 7 Vì chưng chính tôi cũng phải triệt mất sự vinh hiển các tổ phụ (tôi có ý nói về chức quyền thày cả thượng phẩm) nên tôi đã đến đây.
* 14 8 Trước hết cho được giữ lòng trung phù giúp việc đức vua; hai là cho được cầu cứu cho các kẻ ấy cho nên cả tộc thuộc chúng tôi đang phải khổ sở chẳng vừa.
* 14 9 Tâu đức vua soi xét những sự ấy; tôi xin đức vua vì lòng khoan nhân mọi người đã biết, hãy đoái thương cả đất cả dân chúng tôi;
* 14 10 Vì chưng bao lâu Juđa còn sống thì chẳng có lẽ nào mà yêu việc được.
* 14 11 Nó nói những lời làm vậy và các quan cận thần đều cũng giận ghét ông Juđa, thì xui xúc lòng vua Đemetriô sốt giận.
* 14 12 Tức thì vua sai quan Nicanor làm đề đốc cai quản các con voi, kéo đến đất Juđea;
* 14 13 Ra lệnh truyền phải bắt cho được Juđa cùng phá tan những quân theo người và đặt Alcimo làm thày cả thượng phẩm nơi đền thờ cả.
* 14 14 Bấy giờ các dân ngoại đã trốn ông Juđa ra khỏi đất Juđea điều lục tục nhập lại với quan Nicanor, mà nó nghĩ rằng: dân Juđêu phải giết lát, cơ cực, ắt là may phúc cho mình trong mọi sự.
* 14 15 Khi dân Juđêu nghe tin quan Nicanor kéo đến và các dân ngoại đều tụ tập, thì liền bỏ bụi đất trên mình, cầu xin Đấng đã lập dân Người và cơ nghiệp Người, hãy gìn giữ nó cho đến đời đời.
* 14 16 Khi quan tướng truyền, tức thì các chúng cắt quân mà kéo đến làng Đessau.
* 14 17 Ông Simon, là anh ông Juđa, đang giao chiến với quan Nicanor, mà người kinh sợ vì bên giặc đã kéo đến bất ưng.
* 14 18 Song khi quan Nicanor nghe biết tài lực những kẻ đi cùng ông Juđa và lòng can đảm các kẻ ấy chiến trận vì quê cha đất tổ thì dái sợ chẳng dám lấy sự chiến trận mà phán xử việc.
* 14 19 Bởi đấy quan ấy sai ông Posidonio, Theodosio và Matthia đi giao và nhận hòa.
* 14 20 Mà khi những kẻ ấy bàn bạc về việc này lâu lai, và chính quan tổng binh diễn thuyết cho quân binh, thì mọi người hợp nhất mà ưng nhận lời giao hòa.
* 14 21 Cho nên đã định ngày để hai bên bàn kín với nhau, thì đã đem và đặt ghế cho mọi người.
* 14 22 Ông Juđa truyền cho chư quân cầm khí giới canh các ngả, kẻo hoặc bất ưng quân giặc có làm điều gì xằng chăng; rồi đôi bên ứng đối cùng nhau cho tiện.
* 14 23 Quan Nicanor ở lại thành Jerusalem, không làm sự gì trái phép, mà những lũ đông các dân ngoại đã tụ tập thì tha về cả.
* 14 24 Quan ấy hằng tận tâm yêu mến ông Juđa và hướng mộ người;
* 14 25 Lại xin người kết bạn mà sinh con cái. Ông Juđa đã cưới vợ, ở bằng yên, lại cở cùng nhau chung chạ cả hai.
* 14 26 Alcimo thấy hai ông ấy yêu mến nhau và giao hòa cùng nhau, thì nó đến chầu vua Đemetriô mà tâu rằng: quan Nicanor chiều theo những việc ngoài và đã chỉ định cho Juđa, là kẻ mống ngụy trong nước, sẽ lên thế vị mình.
* 14 27 Vậy vua tức mình và thịnh nộ, vì những điều nó tố cáo rất tệ làm vậy, thì viết thư cho quan Nicanor rằng: mình không nhịn được sự giao kết tình nghĩa làm vậy, cho nên truyền phải đóng tói Machabeô mà giải về thành Antiochia lập tức.
* 14 28 Quan Nicanor nghe biết điều ấy thì giật mình và lấy làm khó lòng mà phi lời đã giao ước, vì ông Juđa chẳng làm hại gì mình;
* 14 29 Nhưng mà vì không có thể cưỡng ý vua được thì còn chờ dịp tiện để vâng lệnh vua cho lọn.
* 14 30 Song khi ông Machabeô thấy quan Nicanor cư xử với mình thẳng nhặt hơn, và khi gặp nhau như đã quen thì ra điều hung hăng, cho nên người hiểu biết cách ở thẳng nhặt này không lành đâu, thì thu thập ít quân mà ẩn lánh cho khỏi quan Nicanor.
* 14 31 Khi quan ấy biết ông Juđa đã liệu trước cách bạo dạn thì đến đền thờ cực trọng cực thánh, mà đang khi các thày cả dâng của tế lễ như mọi khi thì truyền phải nộp ông ấy cho mình.
* 14 32 Các thày cả thề rằng: mình chẳng biết kẻ quan tìm ở đâu, thì quan ấy giơ tay chỉ đền thờ,
* 14 33 Mà phát thề rằng: ví bằng chúng ngươi không xiềng tói ông Juđa mà nộp cho ta, thì ta sẽ bình trị đền thờ Chúa này, sẽ đào bàn thờ đi và sẽ dâng đền này cho thần danh phụ Baccho.
* 14 34 Nói bấy nhiêu lời ấy đoạn liền rời đi, Các thày cả giơ tay lên lời, kêu cầu Đấng hằng hộ chiến cho dân mình mà nguyện rằng:
* 14 35 Lạy Chúa tế mọi sự, Chúa chẳng thiếu thốn đí gì, Chúa đã muốn cho lập đền thờ, để Chúa ngự trong chúng tôi.
* 14 36 Lạy Chúa cực thánh, là Chúa mọi sự, này xin Chúa gìn giữ nhà này, vừa mới sửa dọn thanh sạch, cho tuyền vẹn đến đời đời.
* 14 37 Có một người kia tên là Razia, trong các kẻ kì lão thành Jerusalem, là người mộ mến thành, nổi danh tiếng, mà vì lòng mến thì gọi là cha các người Juđêu: vậy người phải tố cáo ở nơi quan Nicanor.
* 14 38 Đã lâu ông ấy quyết chí giữ mình thanh sạch trong đạo Juđêu, mà sẵn lòng phó linh hồn và xác cho vững vàng.
* 14 39 Quan Nicanor muốn tỏ ra lòng mình ghét người Juđêu, thì sai năm trăm lính đi bắt người;
* 14 40 Vì quan ấy nghĩ rằng: có lừa dối được ông này, thì mình gia hại dân Juđêu cả thể.
* 14 41 Vậy khi toán quân ấy đang chực xông vào nhà người, phá cửa cùng châm lửa và khi đã hầu phải bắt, thì người lấy gươm mà đâm mình;
* 14 42 Thà rằng chết giữ lấy tiếng tốt, chẳng thà chịu lụy những quân tội lỗi, mà phải những sự xỉ nhục làm ố danh dòng dõi mình.
* 14 43 Song vì người đâm vội thì dấu ấy trượt hỏng, mà những lũ đông xông vào cửa thì người chạy cách mạnh bạo lên mặt tường, và can đảm gieo mình xuống giữa toán quân ấy.
* 14 44 Chúng nó vội vàng tránh giạt ra thì người ngã lộn cổ xuống;
* 14 45 Mà bởi người còn sống thì hung lên liền chỗi dậy, máu người bật ra mạnh, lại rừ cả và mình vì những dấu rất nặng, thì người chạy qua bọn ấy;
* 14 46 Đoạn đứng trên hòn đá rất giốc, cùng đã nhợt hết máu thì người lấy hai tay ôm lấy ruột mình mà ném vào toán quân, cầu xin Chúa đã ban sự sống và hơi thở thì lại lả lại những sự ấy cho mình; đoạn người sinh thì làm vậy.

## Đoạn 15

Đoạn này được dò bởi :

* 15 1 Vậy quan Nicanor thoạt biết ông Juđa đang ở địa hạt xứ Samaria, thì toan giao chiến ngày sabbatô cho tận lực.
* 15 2 Những người Juđêu vì bất đắc rĩ phải theo quan ấy thì rằng: xin ông chớ làm hung bạo dữ tợn dường ấy; ông hãy kính ngày thánh và tôn trọng Đấng soi xét mọi sự;
* 15 3 Song kẻ vô phúc ấy hỏi rằng: chớ thì ở trên lời có Đấng cầm quyền, đã truyền phải giữ ngày sabbatô ru?
* 15 4 Những kẻ ấy thưa lại rằng: có Chúa hằng sống ngự trên lời là Đấng toàn năng, chính Người đã truyền phải giữ ngày thứ bảy.
* 15 5 Song quan ấy đối lại rằng: ta cũng cầm quyền trên đất, ta truyền phải cầm khí giới, mà làm xong việc đức vua. Nhưng mà nó chẳng làm được như ý mình đâu.
* 15 6 Thật quan Nicanor kiêu ngạo cậy mình quá lẽ, nghĩ mình sẽ gây dựng bia tích đại thể khi đã thắng trận ông Juđa.
* 15 7 Phần ông Machabeô thì hằng hết lòng cậy trông Đức Chúa Lời sẽ phù hộ cho mình;
* 15 8 Người khuyên dụ quân mình chớ dái sợ khi thấy các dân ngoại kéo đến, một nhớ lại trong lòng, các lần trước đã được nhờ ơn bởi trên lời phù hộ, thì rầy hãy cậy trông Đấng phép tắc vô cùng sẽ cho mình được thắng trận.
* 15 9 Người lấy lời trong lề luật và các tiên tri mà bảo ban và nhắc đến những trận mạc trước mình đã thắng được, thì các chúng mẫn tiệp hơn;
* 15 10 Mà khi mọi người đã nức lòng, thì người lại tỏ ra các dân ngoại hay giả trá và bội nghịch những lời thề ước.
* 15 11 Người làm cho ai nấy được mạnh mẽ, chẳng phải là cậy thuẫn mộc, đòng giáo, một bởi những lời dạy dỗ, khuyên dụ rất tốt cùng vì kẻ tích chiêm bao đáng tin, làm cho mọi người được vui mừng.
* 15 12 Vậy sự chiêm bao như thế này, là thấy ông Onia, đã làm thày cả thượng phẩm, là người tốt lành, nhân từ, hình dong uy nghiêm, khiêm nhường, lời nói khoan thai, từ thuở bé vốn tập tành nhân đức, người đang giơ tay ra mà cầu nguyện cho dân Juđêu.
* 15 13 Đoạn lại thấy một người khác, già cả và rực rỡ lạ lùng, có sự uy nghi cả thể bao bọc người tư bề;
* 15 14 Thì ông Onia bảo rằng: này là người yêu mến anh em và dân Israel; này là đấng hay cầu bầu cho dân và cho cả và thành thánh; ấy là ông Jeremia tiên tri Đức Chúa Lời.
* 15 15 Rồi ông Jeremia giơ tay ra và trao cho ông Juđa một gươm vàng mà rằng:
* 15 16 Hãy chịu lấy gươm thánh là của Đức Chúa Lời ban, để hủy hoại các kẻ thù nghịch cùng dân Israel ta.
* 15 17 Nhờ lời rất tốt lành ông Juđa đã thúc giục, là những lời hay thêm lòng hùng dững và làm cho các kẻ tráng sĩ được kiên tâm, thì các chúng nhất định giáp trận và giao chiến cho mạnh mẽ, để lấy tài sức mà phân xử việc, vì rằng thành thánh và đền thờ đang phải gian hiểm.
* 15 18 Vì chưng các chúng có lòng lo lắng về vợ con, anh em, họ hàng thì ít; còn sự lo sợ cho được giữ đền thờ thánh sạch thì phần nhiều và phần nhất;
* 15 19 Vả lại những người ở trong thành cũng thêm lo lắng về các kẻ phải đi giao chiến.
* 15 20 Khi mọi người đang ngóng trông ý trên lời phân định thế nào, và bên giặc đã kéo đến cùng bài binh bố trận, các voi và các kị mã đã đóng các ngã.
* 15 21 Ông Machabeô thấy đại binh kéo đến, thấy các thức khí giới, thấy những muông dữ tợn thì người giơ tay lên lời, kêu van Chúa hay làm phép lạ chẳng coi sao thế lực binh sĩ, bèn là mặc ý Người cho những kẻ xứng đáng được thắng trận.
* 15 22 Người khấn cầu thì nguyện như thế này: Lạy Chúa, Chúa đã sai sứ thần xuống trong đời Ezechia là vua Juđa, mà Chúa đã đánh giết mười tám vạn năm nghìn quân trong dinh cơ vua Sennacherib;
* 15 23 Thì rầy xin Chúa cai trị các tầng lời cũng sai sứ thần lành Chúa đi tước chúng tôi, tỏ sự sợ hãy kinh khủng bởi uy quyền cánh tay Chúa.
* 15 24 Làm cho những quân lộng ngôn đến đánh dân thánh Chúa điều kinh sợ. Ông Juđa cầu nguyện thì làm vậy.
* 15 25 Quan Nicanor và các quân theo nó thôi kèn cùng hát ca vãn mà kéo đến.
* 15 26 Còn ông Juđa và quân người kêu cầu Đức Chúa Lời vừa cầu nguyện vừa giao chiến;
* 15 27 Tay thì chiến trận mà trong lòng điều cầu xin Chúa, cho nên đánh đổ đến ba vạn năm nghìn quân giặc, cùng được phỉ chí cả ghể bởi nhờ Đức Chúa Lời ở đấy nhãn tiền.
* 15 28 Khi đã bãi trận cùng lở về vui mừng, mới thấy quan Nocanor từ trận còn đang mang khí giới.
* 15 29 Thì kêu lên, bỡ ngỡ, rồi cứ tiếng bản thổ mà ngượi khen Chúa.
* 15 30 Ông Juđa, trong mọi sự dù phần xác phần hồn, sẵn lòng phó mình chết vì người bản hương. Thì truyền chặt lấy đầu và tay cùng vai quan Nicanor mà đem về thành Jerusalem.
* 15 31 Khi về đến nơi thì người hội các chi họ, các thày cả trước bàn thờ và gọi những kẻ ở trong đồn đến nữa.
* 15 32 Rồi cho xem đầu quan Nicanor và tay gian ác nó đã giơ lên phạm đến đền thánh Đức Chúa Lời phép tắc vô cùng, mà nó dám kiêu căng cậy mình.
* 15 33 Người cũng truyền cắt lấy lưỡi quan Nicanor là kẻ ngạo ngược, mà băm ra từng mụn vất cho chim ăn; còn tay kẻ điên cuồng thì bêu lên trước đền thờ.
* 15 34 Mọi người ngượi khen Chúa ngự trên lời mà rằng: ngượi khen Đấng đã gìn giữ đền Người cho tuyền vẹn.
* 15 35 Đầu Nicanor thì bêu trên đỉnh đồn, để làm dấu hiệu tỏ tường nhãn tiền ơn Đức Chúa Lời đã phù hộ.
* 15 36 ấy vậy mọi người điều hợp một ý mà định rằng: chẳng nên bỏ qua không mừng ngày ấy.
* 15 37 Nên sẽ mừng lễ trọng ngày mười ba tháng Adar, tiếng Syria gọi là ngày hôm trước ngày ông Mardocheo.
* 15 38 ấy là những sự đã làm cho quan Nicanor, mà từ khi ấy dân Hebereu vốn chiếm giữ được thành; cho nên ta cũng chỉ tắt lời thuật lại.
* 15 39 Nếu làm phải phép, xứng hợp sử kí thì được như ý ta; bằng có điều gì không xứng thì xin miễn thứ cho.
* 15 40 Vì chưng cũng như cứ uống rượu mãi hay là uống nước lã mãi, thì sinh hại, bằng dùng cả hai thay đổi nhau, mới khoái chí; cũng một lẽ ấy sách nói cứ một kiểu cách mãi thì kẻ xem cũng chán. Ấy là chung tất.