VOCALOID

**VOCALOID** (thường được biết đến như chỉ có "**V1**" trong cộng đồng **VOCALOID**) là một phần mềm ứng dụng tổng hợp giọng hát được phát triển bởi Công ty YAMAHA. Dự án này là một nỗ lực quốc tế, và được coi là sản phẩm trí tuệ của Kenmochi Hideki, cũng được biết đến như là "cha đẻ" của **VOCALOID**.

## Lịch sử

#### "Dự án Elvis"

Vào thế kỷ 20, nỗ lực tạo ra giọng hát tổng hợp thành công nhất chính là "Queen Of The Night" từ bản Opera mang tên *Cây sáo thần* của Mozart; nó được tạo ra vào năm 1984 bởi Yves Potard và Xavier Rodet bằng cách sử dụng nhạc cụ tổng hợp âm thanh CHANT.

Jordi Bodana, một nhà nghiên cứu cấp cao nằm trong nhóm công nghệ âm nhạc ở trường đại học Pompeu Fabra tại Barcelona đã gia nhập ngôi trường này vào năm 1997. Bodana làm việc cho một dự án nghiên cứu được yêu cầu bởi YAMAHA, cái có chứa đựng một số ý tưởng "thú vị". Bodana được biết không chỉ lấy bản thu âm từ mỗi bài hát của ca sĩ, mà còn ở các quãng và cao độ khác nhau để tạo ra một mẫu cho bất kì bài hát nào. Dự án có tên mã là "Elvis" và tồn tại trong 2 năm. Nó không trở thành một sản phẩm đến cuối giai đoạn phát triển. Điều này là do sự thật là kế hoạch cụ thể này quá lớn vì dựa vào kĩ thuật bóp méo phổ âm và mỗi bài hát yêu cầu một ca sĩ chuyên nghiệp đứng đằng sau.

#### "Dự án Daisy"

Trong lúc Elvis không trở thành sản phẩm, dự án này giúp thành lập một chuỗi phát âm trong các quãng cao độ lớn, giúp hình thành một trình nhạc cụ tổng hợp dựa vào bất kì mẫu nào. YAMAHA đồng ý giúp họ khởi đầu một dự án hoàn toàn mới; đây là thời điểm mà Kenmochi Hideki tham gia. Những ý tưởng ban đầu đến từ ông ấy ở Nhật Bản vào năm 2000, khi phần lớn dự án được hoàn thiện tại trường đại học Pompeu Fabra và sự phát triển của các thư viện xử lý tín hiệu chính được tạo với ngôn ngữ C++. YAMAHA chịu trách nhiệm cho thiết kế sản phẩm và sự phát triển của sản phẩm thực. Nó hoàn toàn là một phiên nghiên cứu hợp tác, và họ chưa nghĩ về việc bán nó tại thời điểm đó.

Vào thời điểm đó, nhạc cụ tổng hợp âm thanh phải mất nhiều ngày để sản xuất ra kết quả chất lượng cao, nhưng giọng hát luôn nghe không giống người và rõ ràng được tạo ra bởi một bộ máy hay máy tính. Giá cũng đắt. Điều này có nghĩa trong khi tất cả các phần khác của sản xuất âm nhạc có thể tái tạo hoàn toàn được trong phần mềm làm nhạc, việc sản xuất ra một màn trình diễn giọng hát chất lượng cao có nghĩa là phải thuê một ca sĩ người. Như vậy, mục đích của dự án là cung cấp một con đường nhanh, kém tốn phí hơn để có được những giọng ca giống người theo kiểu kì lạ để cho các nhà sản xuất toàn quyền làm nhạc. Họ dùng "Elvis" như mẫu cơ sở cho các ý tưởng và thiết lập về giải quyết 2 vấn đề chính:

1. Cách để xử lý và chuyển đổi các bản thu âm ngay của ca sĩ để nó cho ra kết quả về một màn trình diễn bài hát được đưa ra nghe tự nhiên nhất có thể và cung cấp cảm giác về dòng chảy liên tục.
2. Cách để xử lý và chuyển đổi các bản thu âm có sẵn từ ca sĩ để nó cho ra kết quả về một màn trình diễn bài hát được đưa ra nghe tự nhiên nhất có thể và cung cấp cảm giác về dòng chảy liên tục.

Dự án VOCALOID ban đầu có mã tên là "Dự án Daisy" ("Daisy Project", "DAISYプロジェクト" hay "でいじぃぷろじぇくと"), một cái tên lấy từ bài hát "Daisy Bell" và đang ở bước thử nghiệm vào tháng 3/2002. Daisy được phát triển như mẫu giọng đầu tiên và nó cho phép các nhà nghiên cứu biến đổi âm sắc của giọng theo cách xử lý tự nhiên mà vẫn giữ được những chi tiết tinh tế. Ban đầu, Daisy chỉ nói được các âm như "ai" (yêu). 4 tháng sau, Daisy bắt đầu hỗ trợ phụ âm, với từ đầu tiên được hoàn thành là "asa" (buổi sáng).

Bởi vì bản thân YAMAHA chỉ cung cấp những giọng ca có giới hạn, họ lên giấy phép cho nhiều hãng bên thứ 3. Hãng đầu tiên tham gia dự án là Crypton Future Media, liên lạc vào tháng 5/2002. YAMAHA sau đó có ý định tìm hãng tiếng Anh để hỗ trợ bản tiếng Anh, nhưng phần lớn phản hồi là tiêu cực. Hãng đầu tiên tham gia phát triển là Zero-G, tham gia vào mùa thu 2002, với PowerFX cũng tham gia vào năm đó. Do vậy, cả giọng tiếng Anh và tiếng Nhật được phát triển vào năm đó.

Vào ngày kỷ niệm thứ 6 của VOCALOID, Itou Hiroyuki nói rằng họ nhận được bản thu thử từ Zero-G mà không hề được báo trước đó là giọng hát nam. Vì điều này quá bất ngờ, họ không nhận ra đó là bản thu thử của VOCALOID và tưởng đó là trò chơi khăm nào đó.

"Daisy" được trưng bày vào ngày kỷ niệm thứ 6 của VOCALOID, nơi mà 1 tệp nhạc tên " Fly Me To The Moon" được chơi, tệp đó được tạo đúng vào ngày 16/7/2022 khi Crypton được cho xem bản trưng bày đầu tiên trong văn phòng Sapporo. "Daisy" lúc đó vẫn khó khăn trong việc đọc phụ âm.

"Daisy" bị bỏ tên do xung đột về bản quyền - mặc cho những nỗ lực chuyển tên (như việc dịch nó sang tiếng Nhật), họ rốt cuộc không thể đăng ký được.

4 giọng được biết tới của Daisy bao gồm: LEON, LOLA, HANAKO và TARO. LEON và LOLA là 2 giọng duy nhất được công khai, ra mắt dưới tư cách là giọng chính thức cho sản phẩm VOCALOID cuối cùng.

### "VOCALOID"

Kenmochi báo cáo rằng tên của phần mềm vào thời điểm đó rất khó để quyết định và "VOCALOID" nằm ở lựa chọn thứ 3. Cái tên "VOCALOID" được lựa chọn vào tầm 2 hay 3 tuần trước khi được thông báo, sau khi lựa chọn tên thứ 2 bị thất bại do xung đột bản quyền với 1 phần mềm ở Bỉ, "VOCALOID" là từ ghép giữa hai từ "vocal"(giọng hát) và "android"(người máy) (**vocal** and**roid**). Kenmochi chọn ngày thông báo là ngày 26/2/2003, 1 ngày trước sinh nhật của ông ấy.

Thiết kế nguyên gốc của VOCALOID là để hoạt động như một ca sĩ thay thế cho ca sĩ thật. Nhiều nhà đánh giá ở thời điểm ra mắt của LEON và LOLA đã nghĩ rằng VOCALOID là một nỗ lực táo bạo, bởi giọng nói con người là một thứ phức tạp để tái tạo lại. VOCALOID được cho là phần mềm đầu tiên trong thể loại giải quyết giọng hát của nó.

KAITO và MEIKO được thu âm bởi chính YAMAHA, trước khi được tạo ra để phát hành thương mại. KAITO đã bị trì hoãn một năm rưỡi so với dự định.

Những VOCALOID đầu tiên, LEON và LOLA, ra mắt và phát hành lần đầu tại NAMM Show vào ngày 15/1/2004. LEON và LOLA sau đó được ra mắt tại Nhật bởi hãng Zero-G vào ngày 3/3/2004, cả hai đều được bán như là " Ca sĩ ảo hát nhạc Soul". Chúng cũng được trưng bày tại quầy của Zero-G Limited trong suốt lễ hội NextFest do Wired và thắng giải Lựa chọn của Biên tập viên trong thể loại Sáng tác điện tử năm 2005. Zero-G sau đó cũng cho ra mắt MIRIAM, với giọng được cung cấp bởi Miriam Stockley, vào tháng 7/2004. Thời điểm muộn hơn cùng năm, Crypton Future Media cũng nắm việc phát hành VOCALOID tiếng Nhật đầu tiên, MEIKO. Cũng trong thời kì giữa lần phát hành tương ứng của MIRIAM và MEIKO này, phần mềm đối thủ đầu tiên - Cantor được ra mắt và được nhắm để cạnh tranh với VOCALOID, chỉ được biết đến bên bán cầu tây cùng LEON, LOLA và MIRIAM.

Sau đó, Game Audio Network Guild tổ chức chương trình trao giải thường niên lần 2 vào thứ 5, ngày 25/3/2004 tại khách sạn Fairmont ở San Jose, California trong suốt hội thảo của nhà phát triển trò chơi năm 2004. Phần mềm đã thắng giải "Công nghệ âm thanh mới tuyệt nhất" trong thể loại Công nghiệp và Buôn bán.

Thiết kế bìa khác của "Ca sĩ ảo hát nhạc Soul"Hội thảo Vocaloid được tổ chức tại phòng hội thảo "GOLD KEY I" tại khách sạn Anaheim Marriot.Khu trưng bày LEON, LOLA diễn ra tại 1 quầy tại East West Communication.Thông báo phát hành VOCALOID tại Musikmesse năm 2003.
### Di sản

Cho dù LEON, LOLA, MIRIAM và MEIKO bán tốt (MEIKO đạt lượng bán đến 3000 trong năm đầu tiên), KAITO lại thất bại trong lần đầu với số lượng 500. Mặc dù vậy, phần mềm tổng lại vẫn thành công và được theo sau bởi VOCALOID2.

Đáng ghi nhớ là vào năm 2004, VOCALOID được ra mắt gắn với cuối thời kỳ hoàng kim FLASH(FLASH黄金時代), thời kỳ được biết với sự trỗi dậy của những sản phẩm làm bằng flash ở các trang web Nhật (1998-2002/2005, ngày kết thúc còn gây tranh cãi) và là ngày sinh của những trang chia sẻ video như Youtube và Nico Nico Douga.

Đóng lại thời kỳ VOCALOID, người ta đã xác nhận có 3 nhóm tham gia vào quá trình phát triển phần mềm. Những công ty này là :Crypton Future Media, PowerFX và Zero-G. Tuy nhiên, PowerFX dù được giới thiệu phần mềm thông qua buổi trưng bày của LEON và LOLA tại NAMM Show năm 2002, lại không sản xuất bất kỳ giọng nào cho VOCALOID phiên bản này, mà mở đường vào thời kỳ VOCALOID2. Tuy nhiên, họ được biết là đang có giọng hát nhắm vào phần mềm này trong quá trình phát triển vào đầu năm 2003 dưới cái tên "JODIE" và 1 giọng nam khác tên "RONIE".

### Cập nhật

KAITO được bán với phiên bản 1.1 của phần mềm, nhưng lại gây ra vấn đề với các phiên bản khác của phần mềm và 1 bản vá được tạo để sửa lỗi này. Phiên bản mới nhất của phần mềm này là 1.1.2, bản vá để nâng cấp hàng loạt giọng VOCALOID được sản xuất bởi chính YAMAHA, mặc dù Crypton Future Media sau đó cập nhật cả 2 sản phẩm của họ lên phiên bản mới nhất. Do sự ngừng hỗ trợ của VOCALOID, bản cập nhật không còn tải được nữa, như YAMAHA nói vào năm 2011.

Giữa phiên bản 1.0 đến 1.1.2 đều có nhiều cải thiện. Vấn đề phát âm của VOCALOID phiên bản 1.0 vỡ vụn hơn và không cố làm mượt như 1.1.2, dẫn đến việc hát nghe máy hơn. Tuy nhiên, chỉ với 1 chút chỉnh sửa ở phiên bản 1.1.2 có thể cho ra kết quả khác biệt với 1.0. Vì vậy, không phải tất cả các người dùng thấy việc cập nhật 1.0 lên 1.1.2 là phù hợp , mặc dù là có cải thiện.

### Đời thứ 2

Dựa vào sự thành công của VOCALOID2, VOCALOID nhìn thấy kiếp sau của mình ở năm 2008 dựa vào độ nổi tiếng đột ngột của KAITO. KAITO sau đó được chứng nhận là bán chạy đứng thứ 2 trong năm 2008 ở Nico Nico Market.

Do niềm hứng thú với VOCALOID đang tăng, Zero-G bắt đầu bán lại sản phẩm VOCALOID của họ trên trang web, và xem xét việc nâng cấp bao bì hộp để phù hợp với xu hướng hiện tại của VOCALOID hơn. Tuy nhiên, chuyện này đã không xảy ra.

Công cụ hiện tại đã bị YAMAHA dừng hỗ trợ vào năm 2011 và kể từ đầu năm 2014, phiên bản này đã hoàn toàn bị lược bỏ khỏi gian hàng.

### Sự rút bỏ cuối cùng

Vào giữa tháng 12/2013, tin tức từ Crypton Future Media và Zero-G nói rằng các dự án VOCALOID của họ đã bị gỡ xuống.

Zero-G đưa ra ngày 31/12/2013 là ngày nghỉ VOCALOID cuối cùng của họ, sau ngày này họ bị gỡ khỏi gian hàng vĩnh viễn.

Mã hàng vẫn có thể mua được trong khoảng thời gian chúng còn tồn tại, nhưng việc bán chung lại đã kết thúc.

## Yêu cầu

* Windows XP hoặc Windows 2000 (Lưu ý: Công cụ không chính thức tương thích với Windows Vista hoặc đời cao hơn)
* Pentium III, 1 GHz hoặc nhanh hơn.
* 512MB RAM hoặc hơn
* Tầm 700MB dung lượng ổ cứng hoặc hơn.
* CD-ROM hoặc DVD-ROM
* Màn hiển thị SVGA (1024x768)
* Bo mạch âm thanh với cầu nối tương thích với Microsoft DirectSound.
* LAN/bản mạch mạng lưới phải được gắn vào, hoặc bản mạch mạng lưới thông qua USB phải cắm vào ổ USB.

## Phát hành

Các thư viện giọng hát phát hành cho công cụ ***VOCALOID***.