Chú thích 2 Pr Thư 2 của Thánh Phêrô

THƯ THỨ HAI ÔNG THÁNH PHERO TÔNG ĐỒ.

## TÓM LẠI ĐOẠN I CỨ THỨ TỰ KẾ TIẾP TRƯỚC SAU.

1-2: Chữ đề, gửi thăm, chúc phúc.

3-4: Bởi ơn Chúa ban ta được thông công bản tính Đức Chúa Lời.

5-9: Hãy tập đi đàng nhân đức cho xứng đáng.

10-11: Ta làm việc lành mới được rỗi.

12-15: Ông thánh tông đồ chẳng nề hằng khuyên giục bổn đạo, vì gần đến ngày làm chung.

16-18: Ông thánh tông đồ đã được xem thấy sự cả sáng Đức Chúa Jêsu trên núi thánh.

19-21: Kinh thánh là lời Chúa Thánh Thần soi dẫn.

1. Gửi lời thăm các bổn đạo là kẻ sau mới ăn năn lở lại, song cũng được ơn phúc như kẻ đi đạo trước hết, vì Đức Chúa Lời là Đấng công chính, chẳng có thiên tư ai, một muốn cho mọi người được biết sự Đạo và được rỗi. – Hay là rằng: là kẻ được ơn nghĩa cùng Đức Chúa Lời bởi công nghiệp Đức Chúa Jêsu là Đấng cứu Thế. – Khi lở lại Đạo thì được ơn thánh sủng phủ vào linh hồn làm cho sạch khỏi tội, nên công chính và được các nhân đức quá tính tự nhiên, nhất là đức tin, đức cậy, đức kính mến.

2. bởi sự nhận biết Đức Chúa Lời và Đức Chúa Jêsu thì được ơn phúc và được bằng yên mà càng nhận biết Người thì càng được ơn phúc dư rật. Như lời Đức Chúa Jêsu, JOAN. XVII, 3 phán rằng: “Sự hằng sống đời đời ở tại sự nhận biết một Đức Chúa Lời và nhận biết Đức Chúa Jêsu Người đã sai xuống thế gian”

3-7. Liên tiếp hợp một ý với nhau mà rằng: nhờ công nghiệp Đức Chúa Jêsu và quyền phép Người thì ta đã được ơn thánh sủng và mọi sự qui về việc rỗi linh hồn, bởi ta nhận biết và tin Đức Chúa Cha là Đấng từ trước vô cùng, nguyên bởi lòng thương đã gọi và kén chọn ta cho được biết Đạo thánh Người. Mà bởi đấy Đức Chúa Jêsu đã ban cho ta ơn thánh sủng, là ơn quí trọng, làm cho ta được thông công bản tính Đức Chúa Lời và nên con cái Đức Chúa Lời. Ấy là những ơn cả thể Đức Chúa Lời đã ban cho ta. Song về phần ta thì phải cẩn thận lánh bỏ các tính mê nết xấu và sắm các nhân đức xứng hợp. Trước tiên phải giục lòng tin vững vàng, vì nhân đức tin là cội rễ và là nền trong Đạo; song nguyên đức tin chẳng đủ cho được rỗi; lại phải tập tành các nhân đức khác giúp ta ăn ở lọn lành và làm việc lành. Với đức tin thì phải thêm đức mạnh sức vững vàng can đảm; - đức thông sáng lấy các lẽ đạo làm mẫu mực trong việc làm, cách ăn nết ở; - phải tập đức tiết kiệm hãm dẹp các tính mê xác thịt, cầm mực mà cai quản ngũ quan và lòng thú; - phải nhịn nhục chịu khó bằng lòng; - phải có lòng đạo đức sốt mến kính dái Đức Chúa Lời; - phải thương yêu người ta như anh em vậy; - phải gồm tóm các nhân đức trong đức kính mến. Ấy là thứ tự chế độ các nhân đức; nền thì là đức tin; ngọn thì là đức kính mến.

Kirixitô. Thánh., IV, -51.

8. Ai siêng năng luyện tập các nhân đức như vừa kể, ắt là chẳng những không luống công, mà lại được đầy công nghiệp trước mặt Đức Chúa Lời.

9. Ai chẳng tập đi đàng nhân đức lọn lành thì một ngày một sút kém, ra tối tăm trong trí khôn, yếu đuối trong lòng, vớ vẩn trong cách ăn ở, bỏ mất những ơn đã được khi chịu phép rửa tội.

10. Đức Chúa Lời muốn cho mọi người được rỗi, song người buộc phải giữ các điều răn và làm việc lành phúc đức. Ích gì cho kẻ tin phép đạo, song trong việc làm chối phép đạo: phải tin các lẽ đạo, mà phải lấy các lẽ đạo làm mẹo mực trong lời nói, việc làm, cách ăn nết ở.

11-12. Ấy là chính lối dẫn đưa ta lên thiên đàng. Bởi đấy ông thánh tông đồ chuyên cần hằng nhắc đi nhắc lại mọi sự ấy cho bổn đạo lấy làm hệ trọng mà giữ cho lọn.

13-14. Ông thánh tông đồ biết mình gần qua đời thì càng ân cần mà khuyên bảo bổn đạo như làm vậy.

15. Ông thánh Phero chẳng những lấy lời khuyên giục bổn đạo làm vậy, mà lại viết thư cho bổn đạo lấy làm ri tích mà hằng nhớ lâu dài.

16. Csac thánh tông đồ giảng Đạo chẳng cứ tài trí mình mà bày đặt những điều mưới lạ đâu, một giảng lời Đức Chúa Jêsu đã phán và việc Người đã làm. Trong Hội thánh vốn giữ mẫu mực ấy mà giảng dạy.

17-18. Ông thánh Phero nhắc lại tích Đức Chúa Jêsu tỏ sự cả sáng Người ra trên núi Thabor. MATTH. XVII.

19. Các thánh tông đồ giảng Đạo tin lành thì cũng hay viện lấy lời nói tiên tri trong Sấm truyền cũ, là những lời đã nên lọn ở nơi Đức Chúa Jêsu. Lời Đức Chúa Lời phán truyền, chẳng kì trong Kinh thánh hay là lời truyền khẩu, dẫn đàng cho ta đang khi công sống ở nơi khách đày này; cho đến khi ta được xem thấy và hưởng mặt Đức Chúa Lời nhãn tiền trên lời.

20-21. Kinh thánh là lời Đức Chúa Lời, chẳng phải lời loài người ta; cho nên chớ ai dám tự quyết, theo ý riêng mình mà giải nghĩa KT; một phải vâng nghe Hội thánh cầm quyền Đức Chúa Jêsu đã ban cho được giảng Đạo thay mặt Người cho đến tận thế. MATTH. XXVIII, 18; MARC. XVI, 15.

## TÓM LẠI ĐOẠN II CỨ THỨ TỰ KẾ TIẾP TRƯỚC SAU.

1-3: Các tướng rối đạo làm hại và phải phạt là thế nào.

4-5: Nó giống như các ma quỉ và kẻ dữ đời ông Noe.

6-11: Nó phải bại hoại như thành Sodoma. – Chúa cứu chữa kẻ lành.

12-14: Cn hư đi và làm cho kẻ khác cũng hư đi nữa.

15-16: Nó có tính tham lam như Balaam.

17-22: Những kẻ ấy càng ngày càng thêm sự độc ác.

1. Xưa trong dân Israel có những tiên tri giả, II REG. XXII, 6; EZECH. XIII, 12; rầy trong Hội thánh có những kẻ rối đạo lừa dối người ta. Các kẻ rối đạo ấy chối Đức Chúa Jêsu là Đấng chuộc tội cứu Thế. Song các người khốn nạn ấy chóng hư hoại.

2. Các kẻ rối đạo vốn làm ố danh sự đạo vì tha hồ cho tính mê xác thịt, ít là dong tha cho thiên hạ dễ ăn dễ ở vừa thích. Bởi đấy thì nó mới dỗ dành được người ta theo mình.

3. Vì lòng tham của thì những kẻ ấy lừa đảo thiên hạ. Song chúng nó phải hủy hoại mau kíp. Sử kí làm chứng các tướng rối đạo phải tay Đức Chúa Lời phạt ở đòi này mà chết dữ tỏ tường.

4. Các tướng rối đạo ấy giống như thiên thần phạm tội mà hư đi và phải phạt như thiên thần ấy. Các thiên thần ấy thoạt mới phạm tội kiêu ngạo liền phải bỏ xuống địa ngục, giam phạt cho đến ngày phán xét. Theol. Dogm. Tom. IV, p. 360.

5. Tích lụt cả cũng làm chứng Đức Chúa Lời oán phạt kẻ gian ác nặng là dường nào. Loài người ta tuyệt ruyệt hết, chỉ còn vợ ông Noe, ba con lai, ba con râu và ông Noe, cộng là tám người, được cứu chữa mà thôi. GEN. VII.

6. Tích thành Sodoma và thành Gomorrha phải hủy hoại vì tội lỗi nó. GEN. XIX, 25.

7. Đức Chúa Lời cứu chữa kẻ lành.

8. Ông Lot giữ mình thanh sạch bề trong bề ngoài ở giữa kẻ gian ác băng làm gương xấu.

9. Đức Chúa Lời phù hộ kẻ lành đang mắc phải sự gian nguy và đoán phạt kẻ dữ. Đạo nào cũng vậy. Cho nên kẻ lành phải vững lòng cậy trông Chúa; còn kẻ dữ thì phải lo sợ.

10. Trong các kẻ dữ thì Đức Chúa Lời càng ghét và oán phạt những kẻ theo tính xác thịt, ăn ở buông tuồng, ô uế, dể duôi các đấng cầm quyền thay mặt Chúa, cậy mình kiêu ngạo, bạo ngược, sinh những bè rối và nói phạm.

11. Các kẻ rối đạo ấy bạo ngược càn giỡ là dường nào. Vì chưng thiên thần lành không dám oán trách nguyền rủa các thiên thần hư đi, một để Đức Chúa Lời oán phạt nó. Jud. 9. Còn các kẻ rối đạo ấy cả dám dể duôi các thiên thần, bày đặt những điều không xứng đáng các loài trọng ấy. – Ông thánh Phero nói như vậy vì những quân rối đạo ấy cũng nói phạm đến các thiên thần (Gnosticismus) EPH. I, 21; VI, 12; COL. I, 16.

12. Các quân rối đạo ấy bởi tên Simon phù thủy mà ra, mà cũng hợp một ý như quân gnostico và manicheo bởi đấy mà ra. Trước hết nó chối Đức Chúa Jêsu chẳng phải là Đức Chúa Lời; nó bày đặt những dòng dõi gia phả thiên thần sinh ra nhau; nó lại rằng, thiên thần dựng nên lời đất muôn vật; giống tài chất và các loài xác bởi ma quỉ mà ra. Nó cấm kết bạn sinh con cái, buộc phải kiêng giống nọ giống kia. Song le thật chúng nó ăn ở buông tuồng bậy bạ, tha hồ tính xác thịt nói ra chẳng đang.

13. Ông thánh Hieronymo rằng: “Difficile est haereticum reperire qui diligat castitatem; non quod eam praeferre desistat in labiis, sed quod non servet in conscientia; aliud loquens, aliud faciens” – Lại rằng: “Nulla haeresis nisi propter gulam ventremque constituitur”

14. Các tướng rối đạo là kẻ kiêu ngạo cậy mình quá lẽ; cho nên Đức Chúa Lời thường để nó mắc phải tính mê đắm ô uế, xấu hổ. Nó cũng mê tham của cải cho được vui sướng xác thịt cho dễ.

15. Hãy xem tích Balaam, NUMER. XXII. Vua Balac, đất Moab, đã rước phù thủy Balaam cho được nguyền rủa dân Israel. Palaam tham vàng bạc thì toan làm như ý vua. – Người gian ác ấy cũng liệu dịp cho dân Israel phạm tội dâm dục, thờ lạy tá thần mà trêu phạm Chúa. – Kẻ làm tướng rối cũng hay lừa đảo thiên hạ vì lòng tham lam.

16. Con lừa, là giống vô tính tính, quở trách, ngăn gián Balaam đi đàng tội lỗi. – Ông thánh Beda suy rằng: “Sicut asina redaguit Balaam, sic saepe pagani redarguunt et confutant haereticos, laici clericos, subditi praelatos, indocti doctos, mulieres virus, plebeii sapientes”

17. Juđa, 12, 19. Quân rối đạo chẳng có làm ích gì cho ai; nó giống như giếng cạn khô, như mây mù không có nước mưa xuống làm cho đất mát mẻ mầu mỡ. – Ông thánh Augustino suy rằng: ‘Fontes siccos eos appellat; fontes videlicet quod acceperint agnitionem Domini Christi, siccos autem quia non cỏnguenter vivunt. Quod Petrus ait fontes sicci, hoc Judas nubes sine aqua; hoc Jacobus fides mortua” – Số phận các tướng rối đạo ấy là lửa địa ngục. Như lời ông thánh Fulgentio suy rằng: “Firrmissime tene, et nullatenus dubites, quemlibet haereticum vel schismaticum in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti baptizatum, si Ecclesiae catholicae non fuerit aggregatus, quantascumque eleemosynas fecerit, et si pro Christi nomine etiam sanguinem fuderit, nullatenus posse salvari”

18. các quân rối ấy hay lấy lời giả trá vừa tính xác thịt mà dỗ dành những người bổn đạo yếu đuối non nớt mới lở lại đạo. – Ông thánh Hieronymo rằng: “Quis non libenter audiat: manducemus et bibamus et in aeternum regnabimus”

19. Những kẻ chê chối sự Đạo vốn khoe khoang cậy sự tự do, sự thong dong. Song ăn ở như vậy chẳng kể là thong dong, tự do đâu, bèn là ăn ở bậy bạ, theo ý riêng, chẳng giữ mực nào, tha hồ cho tính xác thịt, hóa ra làm tội xác thịt mà chớ. JOAN. VIII, 34; ROM. VI, 16.

20. MATTH. XII, 45; HEB. VI, 4.

21. Ông thánh Augustino suy rằng: “Cum dicit melius...nonne judicavit meliores esse inimicos foris positos, quam intus male viventes quibus premitur et gravatur Ecclesia” – Corruptio optimi pessima.

22. PROV. XXVI, 11. – S. August. “Premebat pectus conscientia peccatorum; accepta indulgentia quasi vomuisti et relevatum est pectus tuum: quid rursus converteris ad vomitum tuum? Si canis hoc faciens, horret oculis tuis, tu quid oculis Dei?” – Ông Origene suy rằng: “Porcis similes dicuntur ii qui peccatorum foetoribus delectantur, sicut porci qui foetorem omnem tanquam odorem suavissimum expetunt. Considera ergo peccatorem qui peccatis suis delectatur, et laetus est in malis suis; quoniam et ipse in stercore foetido volutatur et nullum foetoris ejus qui ex peccati stercore redditur percipet sensum, velut in summis voluptatibus et grantissimis deliciis delectatur.”

## TÓM LẠI ĐOẠN III CỨ THỨ TỰ KẾ TIẾP TRƯỚC SAU.

1-2: Thư này là thứ hai gửi cho các bổn đạo ấy.

3-4: Nói về quân rối đạo chối ngày phán xét.

5-7: Thế gian này sẽ phải lửa thiêu hủy.

8-9: Chúa trì duyên vì muốn cho mọi người được rỗi.

10: Ngày Chúa sẽ đến bất thình lình.

11-12: hãy ăn ở lọn lành mà chờ đợi ngày ấy.

13-14: Trông đợi lời đất mới.

15-16: Không khen các thư ông thánh Bảo Lộc.

17-18: Khuyên bổn đạo tấn tới một ngày một hơn.

1-2. Khuyên giục bổn đạo giữ Đạo nên, y như các thánh tiên tri các thánh tông đồ đã giảng dạy.

3. Trong thì giờ sau hết, kể từ Đức Chúa Jêsu cho đến tận thế, sẽ có những người rối đạo dấy lên, là những người hay dể duôi, bỉ báng những sự thánh và ăn ở buông tuồng chiều theo những sự mình ưa thích. II THESS. II, 1; I TIM. IV, 1; II TIM. III, 1.

4. Đời nào cũng có kẻ nói như vậy rằng: mọi sự trên lời dưới đất cứ phép tắc thứ tự trong thế gian, chẳng có sự gì lạ khác bao giờ, chẳng có ngày phán xét và chẳng có ngày tận thế.

5-6. Những kẻ nói làm vậy cố tình dối trá mình vì nó biết Đức Chúa Lời đã tạo thành lời đất bởi nước, và làm lụt cả hủy hoại lái đất. Cho nên cũng có khi có sựu lạ khác xảy ra trong thế gian.

7. Trong ngày tận thế Đức Chúa Lời sẽ thiêu đốt giời đất này và sẽ sửa sang lời đất mới.

8-9. Sự ấy sẽ xảy ra ngày giờ Đức Chúa Lời đã định. Chớ có ai nghĩ dại Chúa trì duyên, vì chưng trước mặt Chúa thì giờ chẳng kể là gì. Vả lại Chúa khoan dong chờ đợi kẻ có tội ăn năn lở lại.

10. Bát ưng ngày phán xét sẽ đến. MATTH. XXIV, 36; I THESS. V, 2. – Lời, là các ngôi sao, và lái đất với mọi sự trên lái đất bởi lửa thiêu hóa, song nguyên chát, là ngũ hành, hãy còn chẳng ra hư không đâu.

11-12. Vì vậy chẳng nên để lòng dính bén những sự thế gian này hay hư hay hết. Kẻ có đạo phải hằng chờ đợi trông mong chẳng khác gì đón ngày tận thế

13. Như trong kì tận thế kẻ lành sống lại sáng láng tốt lành; cũng một lẽ ấy Chúa sẽ tạo thành trang hoàng thế gian này như mới, chẳng còn sự gian ác gì, chẳng còn tội lỗi gì. ISAIA. LXV, 17; LXVI, 22; ROM. VIII, 19; I COR. VII, 31.

15. Đức Chúa Lời khoan dong, ra như trì hoãn, chờ đợi kẻ có tội ăn năn chừa cải và được rỗi. – Ông thánh Phero nhắc đến thư ông thánh Bảo Lộc gửi cho bổn đạo phương Tiểu Asia, là thư Epheso và thư Colosse cũng dạy việc ngày tận thế và ngày phán xét.

16. Như trong các thư khác ôn gt Bảo Lộc dạy về những sự này, là ROM. VIII, 18; I COR. XV, 21; I THESS. V; II THESS, II.

18. Ông thánh Leo cả dạy rằng: “Qui non proficit, deficit; et qui nihil acquirit, non nihil perdit.”