Janusz Korczak

**Janusz Korczak, właśc. Henryk Goldszmit, ps. „Stary Doktor” lub „Pan Doktor” – polsko-żydowski lekarz, pedagog, pisarz, publicysta i działacz społeczny.**

## Janusz Korczak

### Aliasy

Henryk Goldszmit, "Stary Doktor", "Pan Doktor"

## Występowanie

### Aktor

Robert Czebotar

Teoretyk i praktyk wychowania, twórca oryginalnego systemu pracy z dziećmi, opartego na partnerstwie, samorządnych procedurach i instytucjach oraz pobudzaniu samowychowania. Badacz świata dzieci. Był pionierem działań w dziedzinie diagnozowania wychowawczego oraz prekursorem działań na rzecz praw dziecka-człowieka. W 1926 zainicjował pierwsze pismo redagowane w większości przez dzieci – „Mały Przegląd”. Jako Żyd-Polak poczuwał się do podwójnej identyfikacji narodowej.

Korczak poznał Anię w 1932 roku, gdy odwiedzał szkołę Platerek. Podczas spotkania Ania miała wizję Korczaka z żydowską opaską na ramieniu.

Od 1932 do 1935 roku był wykładowcą Ani w Państwowym Instytucie Nauczycielskim Marii Grzegorzewskiej. Jego postać i poglądy na pedagogikę mają ogromny wpływ na dziewczynę.

W 1935 roku razem z Grzegorzewską i kilkoma innymi profesorami został zwolniony z pracy w Instytucie. Na pożegnanie podarował Ani pierwsze wydanie swojej książki "Król Maciuś Pierwszy".

Razem ze Stefanią Wilczyńską założył i prowadził w latach 1912–1942 Dom Sierot – dla dzieci żydowskich w Warszawie. W 1941 roku trafił do getta. Podczas II wojny światowej nie ograniczał się tylko do działalności w Domu Sierot, ale angażował się także w działania na rzecz innych placówek, przede wszystkim Głównego Domu Schronienia przy ulicy Dzielnej 39 (największego sierocińca w warszawskim getcie).

Przyjaciele Korczaka byli gotowi umożliwić mu wyjście z getta i zorganizowanie kryjówki po „aryjskiej” stronie, jednak on sam nie był tym nigdy zainteresowany. Podobnie postąpili pozostali pracownicy Domu Sierot.

Dom Sierot – Korczak, pracownicy (m.in. Stefania Wilczyńska, Natalia Poz, Róża Lipiec-Jakubowska i Róża Sztokman-Azrylewicz) i ok. 200 wychowanków – został wywieziony do obozu zagłady w Treblince podczas tzw. wielkiej akcji likwidacyjnej warszawskiego getta. Najprawdopodobniej stało się to 5 sierpnia 1942, ale istnieją także zapiski i relacje z getta podające datę 6 sierpnia. 7 sierpnia Korczak razem z całą grupą został zamordowany.

### **Ciekawostki:**

Korczak otrzymał kilka odznaczeń:

* Order Orła Białego (pośmiertnie, 6 listopada 2018)
* Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 20 czerwca 1947)
* Srebrny Krzyż Zasługi (9 listopada 1931)
* Złoty Wawrzyn Akademicki (4 listopada 1937)

Istnieje wiele pomników, organizacji poświęconych dokumentacji życia i myśli pedagogicznej Janusza Korczaka oraz szkół jego imienia.

Rok 1978 ogłoszono Rokiem Korczakowskim z okazji 100. rocznicy urodziny wybitnego Polaka. Obchody zyskały światowy rozgłos i powstał Międzynarodowy Komitet im. Korczaka. Odbyło się wiele sesji naukowych, zorganizowano konkurs na sztukę będącą adaptacją jego utworów. I nagrodę otrzymała Joanna Kulmowa za *Małego wielkiego króla*.

Uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 16 września 2011 rok 2012 został ustanowiony Rokiem Janusza Korczaka.

1 czerwca 2012 XVIII Sesja Sejmu Dzieci i Młodzieży została poświęcona J. Korczakowi.