Functionele anatomie

**Juni 2018**

https://docs.google.com/document/d/1yXhwgbtGOnspzv2OIwVf-VL0oQ43hwKFUwCr5tSbPCk/edit

#### https://drive.google.com/file/d/1sSzszvK8MxdTCyXnbdBtTUvW9ypq8\_J5/view?usp=sharing

**Eerdere jaren**

https://drive.google.com/file/d/129WgK6E5oIdxrKC8h6El8sLH\_JZ2cL7-/view?usp=sharing

**1.**
Geef aan in welke anatomische gebieden de volgende organen liggen:

Lever:    rechterhypochondrica
+ epigastrisch

Maag:   linkerhypochondrica
+ epigastrisch

Milt:      linkerhypochondrica

Galblaas:             navelgebied
(rechts bovenin)

Dikke darm:       navelgebied
(+ linker- en rechter lumbaal gebied)

Dunne darm:     navelgebied
+ schaamstreek (+ linker- en rechter lumbaal- en liesgebied)

Appendix:            schaamstreek
(rechtsboven)

Urineblaas:         schaamstreek
(onder)

Nieren:                Tussen
T12 en L3

**2.**
Om inwendige organen (viscera’s) > sereus membraan

Hart: ‘vuist in ballon’

Basis van het hart, daaromheen viscerale
pericardium en pariëtale pericardium, met daartussen de pericardiale holte.

**3.**
Plaats van het hart

- onderste holle ader + rechteratrium: thv
3e rib (rechts van het borstbeen)

- apex van het hart: thv 5e rib,
boven processus xiphoideus en diafragma, rechts onder het midden van het
linkersleutelbeen

- ‘oortje van het hart’: thv 2e
rib (links van borstbeen, meer lateraal dan rechteratrium)

**4.**
Verschil arteriën en venen

- efferente/afferente bloedvaten (niet
zuurstofarm/zuurstofrijk!! > denk aan de longen)

- venen hebben kleppen en een dunnere wand
omdat ze veel minder druk moeten weerstaan.

**5.**
Verschil linker- en rechterkamer

- linkerkamer is veel sterker - heeft een
dikke spierwand – en andere samentrekking, de linkerkant van het hart moet
namelijk bloed door het hele lichaam pompen en de rechterkamer moet enkel bloed
naar de longen pompen.

**6.**
Tamponade?

Vloeistof in het hart, druk bouwt zich op
> hartkamers kunnen zich niet meer vullen

**7.**
Beschrijf de atrioventriculaire kleppen en de functie ervan

- rechter AV-klep: 3 slippen die op zijn
plaats worden gehouden door bindweefselvezels (de chordae tendinae =
peesdraden). Deze vezels zijn verbonden met papilspieren

- linker AV-klep: 2 slippen die verhinderen
dat het bloed terug de linkerventrikel instroomt vanuit de aorta. Deze slippen
slaan niet door, door spanning in chordae tendinae en papilspieren.

**8.**
Wat is het fibreuze skelet?

- ophangstructuur van de hartkleppen

- isoleert het spierweefsel van de atria en
dat van de ventrikels

**9.**
Aanduiden coronairen

- ontspringen bij aortasinussen aan de
basis van de aorta

- rechter a. coronarius: naar rechteratrium
en gedeelten van de ventrikels

marginale tak

- linker a. coronarius: naar linkeratrium
en ventrikels en tussenschot ventrikels

- ramus circumflex

- marginale tak

- ventrale interventriculaire tak

- dorsale
interventriculaire tak

- kleine zijtakken van linker- en rechter
a. coronaria vormen onderlinge verbindingen > anastomosen

- middelste, achterste en grote hartvenen
> voeren bloed terug naar coronaire sinus

**10.**
Beschrijf ze zenuwgeleiding van het hart (?)

Actiepotentiaal ontstaat in SA knoop en
wordt via de atria geleid naar de AV knoop, wordt dan verder geleid via de
bundel van his naar de purkinje vezels, en het myocardium van de ventrikels

**11.**
Geef schematisch de bloedcirculatie in het bovenlichaam weer

- aorta ascendens

- aortaboog

truncus brachiocephalis: rechterkant armen + hoofd + borst

linker a. carotis communis: linkerkant hoofd + hals

linker a. subclavia: linkerkant arm + borst

- aorta
descendens

- aa. bronchialis

- aa. intercostales

- arterieën
naar pericardium

> stopt bij diafragma

**12.**
Beschrijf de buikslagader (= aorta abdominalis)

- begint bij diafragma: aorta descendens

- voert bloed aan naar alle organen en
structuren in buik- en bekkenholte

- zijtakken:

truncus coeliacus

a. gastrica: galblaas + maag

a. lienalis: milt

a. hepatica: lever

a. mesenterica superior: pancreas + dunne darm + klein gedeelte dikke darm

a. mesenterica inferior: groot gedeelte dike darm + rectum

a. phrenica inferior: diafragma

aa. suprarenales: bijnieren

- aa. renales: nieren

- a. ovularia of a. testicularis: ocaria of
testes

- lumbale
arteriën: wervels, ruggenmerg, buikwand

- splitst zich nabij wervel L4 in iliaca
communis interna en iliaca communis externa

**13.**
Bespreek de bevloeiing van de benen

- iiaca externa: vertakt zich nabij het
dijbeen in:

- a. femoralis profundus

- a. femoralis:

- wordt bij de achterkant van de knie: a. poplitea, splitst in:

- aa. fibularis

- a.
tibialis anterior

- a.
tibilias posterior, splitst zich in:

- dorsale boog

plantaire boog

> a. tibialis
p. en de 2 bogen zijn door 2 anastomosen verbonden

**14.**
Waar kun je overal de polsslag voelen?

- pols: a. radialis

- bovenarm: a. brachialis

- hals (naast strottenhoofd): aa. carotis

- onderrand
kaak: a. facialis

- slaap: a.
temporalis superficialis

knieholte: a. poplitea

- lies: a. femoralis

**15.**
Wat is het azygosysteem?

Het azygosysteem is het thoracale veneuze
systeem en wordt gevormd door de vena hemiazygos (links) en de vena azygos
(rechts). Het transporteert het bloed van de rug naar vena cava superior.

**16.**
Wat is de vena porta?

Alle venen uit de organen van het
verteringsstelsel gaan eerst via de vena porta naar de lever voordat in de
algemene bloedsomloop terecht komen. De lever reguleert de concentraties van
voedingsstoffen in de bloedsomloop!

**17.**
Wat is de cirkel van Willis?

Bloed kan via 2 routes de hersenen
bereiken: de a. carotis interna en de a. vertebralis. Deze 2 zijn in de
hersenen verbonden door de cerebrale arteriële cirkel > hierdoor zijn
verstoringen van de bloedsomloop in de hersenen zeldzaam, er kan immers altijd
op 2 manieren bloed richting de hersenen.

**18.**
Beschrijf de schedel

- 22 beenderen

8 cranium: omsluit de schedelholte

14 gelaat: alleen mandibula kan bewegen

- 7 additionele beenderen

6 gehoorbeentjes

os hyoideum (= tongbeen)

**19.**
Met welke botelementen maakt het os zygomaticum contact?

- os frontale

- maxilla

- os temporale (via arcus zygomaticus)

**20.**
Beschrijf de wervelkolom

- 26 beenderen

24 vertebrae (wervels)

7 cervicale wervels

12 thoracala wervels

5 lumbale wervels

os sacrum (heiligbeen)

os coccigys (staartbeen)

thoracale kromming

sacrale kromming

secundaire kromming

cervicale kromming

lumbale kromming

- anatomie van de wervels:

corpus vetebrae: hierop rust het gewicht

discus intervertebralis: vezelig kraakbeen dat 2 wervellichamen scheidt

arcus vertebrae: bevat een laminae en pediculi

dwarsuitsteeksel vanaf pediculi:

processus spinosus (= doornvormiguitsteeksel)

processus articularis (= gewrichtsuitsteeksel)

- foramen
vertebrale: ‘gat’ tussen corpus vertebrae en arcus vertebrae voor doorgang
ruggenmerg (canalis vertebralis)

**21.**
Op welk niveau bevindt de wervel zich en wat zijn de eigenschappen? > FOTO

- cervicale wervel

kleine corpus vertebrae (ovaal + ingestulpt)

groot foramen vertebrale

stompe processus spinosus

foramen transversium (voor ruimte en bescherming aa. vertebralis)

- thoracale wervel

hartvorming corpus vertebrae

grote processus spinosus (wijst omhoog)

gewrichtsvlakken met de ribben (op corpus vertebrae + dwarsuitsteeksels)

- lumbale wervel

dikker + ovaler corpus vertebrae dan thoracale wervels (meer gewicht dragen)

grote + stompe processus spinosus (spieren onderrug)

platte dwarsuitsteeksel (= processus transversus)

dikke discus intervertebralis (groot gewicht > schokdempers)

- veranderingen van cervicaal naar lumbaal

corpus vertebrae wordt groter (want meer gewicht dragen)

foramen vertebrale wordt kleiner (want minder ruggenmerg)

processus spinosus wordt groter (want meer spieren)

gewrichtsvlakken worden kleiner (want minder mobiliteit)

**22. Beschrijf**
het ruggenmerg

- deel van het centrale zenuwstelsel

- diameter neemt in de richting van het os
sacrum af

- 31
segmenten:

- 8 cervicale

- 12 thoracale

- 5 lumbale

- 5 sacrale

- 1 coxycale

- Bij volwassen:
ruggenmerg slecht tot wervel L1, de rest zijn lange wortels van de
ruggenmergzenuwen: paardenstaart

- opgebouwd uit:

grijze stof (> cellichamen van neuronen)

witte stof (> axonen van neuronen)

ruggenmergniveau: grijs binnen, wit buiten

hersenniveau: wit binnen, grijs buiten

- opbouw:

‘grijze stof als H-vorm’: ventraal spleet, dorsaal sulcus

ventraal: motorische informatie

dorsaal: sensorische informatie

witte stof als banen (bundels van axonen)

voorste en achterste wortel komen samen > perifeer zenuwstelsel

**24.**
Bespreek de spieren van de onderkaak

- m. masseter

Oorsprong:
arcus zygomaticus

Aanhechting:
laterale oppervlakte van de mandibula

Functie:
beweegt de mandibula omhoog

- m. temporalis

Oorsprong:
langs slaaplijnen van de schedel

Aanhechting:
processus coronoideus van mandibula

Functie:
beweegt de mandibula omhoog

- m. pterygoideus

Oorsprong:
onderste uitsteeksel van os sphenoidale

Aanhechting:
mediale oppervlakte van de mandibula

Functie:
bewegen van de mandibula omhoog, naar voren en/of zijwaarts

**25.**
Welke openingen zijn er in het diafragma

1. aorta descendens (meest dorsaal)

2. v. cava inferior (meest ventraal)

3. slokdarm (midden)

**26.**
Geef de bouw van het ademhalingsstelsel en waar vindt de gasuitwisseling
plaats?

- geleiding van lucht:

neusholte, pharynx, larynx, trachea, bronchiën, grotere bronchiolen

- gasuitwisseling:

kleinste bronchiolen, alveoli

> brengen de
lucht niet alleen naar de longen, maar filtreren, verwarmen en bevochtigen de
lucht ook

**27.**
Bespreek de opbouw van de neus

- ruimte zelf = vestibulum nasi

- neustussenschot: verdeelt de neus in
linker- en rechterruimte: sterk bevloeid

- bodem: hard gehemelte

Boven: oppervlak met gaatjes

Achter: zacht gehemelte

- neusholte mondt bij de inwendige neusopeningen
in de nasopharynx uit

- 3-tal neusschelpen > oppervlakte
vergroting

- bekercellen en slijmklieren (+ trilharen)

- neusbijholten: slijmproductie en maken
het schedel lichter

**28.**
Bespreek de nasopharynx

- deel van de pharynx (bovenste: bij neus gelegen)

- bevat aan weerszijden een keelamandel

- bevat de doorgang naar de buis van
Eustachius

>
staat in verbinding met middenoor: druk van trommelvlies veranderen

>
daarom kauwen in het vliegtuig!

**29.**
Beschrijf het verschil in opbouw tussen tanden bij volwassenen en kinderen

- kindergebit:

4 snijtanden

2 hoektanden

2x2 molaren (= ware kiezen)

alles x2

- volwassengebit:

4 snijtanden
               - 2 hoektanden

2x2 premolaren (= valse kiezen)

2x3 molaren (= ware kiezen)

alles x2

**30. Bespreek**
de pancreas

- ligt achter de maag en tussen de duodenum
en de milt en ligt retroperitoneaal

- Eilandjes van Langerhals: productie van
insuline

endocrien: geeft af aan de bloedbaan

- maakt enzymen aan die eiwitten, suiker,
etc. afbreken

- centraal in pancreas: ductus pancreaticus
(= buis die eindigt in duodenum en daar zijn enzymen afgeeft)

**1.**
Geef en bespreek de spieren van de mond

- m. buccinator

Oorsprong:
maxilla en mandibula

Aanhechting:
vezels gemengd met vezels van m. orbicularis oris

Functie:
trekt de wangen naar binnen

- m. orbicularis oris

Oorsprong:
maxilla en mandibula

Aanhechting:
lippen

Functie:
samentrekken en tuiten van lippen (sluitspier van de mond)

-.m. depressor anguli oris

Oorsprong:
voorste laterale oppervlakte van de kaak

Aanhechting:
huid bij de mondhoek

Functie:
trekt de mondhoek omlaag

- m. zygomaticus

Oorsprong:
os zygomaticus

Aanhechting:
mondhoek en bovenlip

Functie:
trekt de mondhoek naar achteren en omhoog

**2.**
Wat is laminectomie?

De benaming van een chirurgische ingreep
waarbij de lamina (= wervelboog) van een wervel verwijderd wordt.

**3.**
Wat is een hernia?

Een hernia is een orgaan dat zich door
grote druk in de buikwand gaat uitpuilen in een opening van de wand van de
lichaamsholte. Een bekende vorm van hernia is wanneer de nucleolus pulposus (=
zachte kern van de tussenwervelschijf) naar buiten komen en tegen de zenuw
drukken, met veel pijn als gevolg.

**4.**
Wat is een lumbinale punctie?

Bij deze medische ingreep steken ze een
naald tussen lumbaal wervel 3 en 4 en nemen hersenvocht af.

**5.**
Bespreek de spieren die het strottenhoofd kunnen bewegen

- m. digastricus

Oorsprong:
processus mastoideus van os temporale en onderste oppervlak van de mandibula

Aanhechting:
tongbeen

Functie:
trekt de onderkaak omlaag of beweegt het strottenhoofd omhoog

- m. stylohyoideus

Oorsprong:
processus styloideus van os temporale

Aanhechting:
os hyoideum

Functie:
beweegt het strottenhoofd omhoog

- m. sternohyoideus

Oorsprong:
clavicula en sternum

Aanhechting:
os hyoideum

Functie:
trekt het os hyoideum en strottenhoofd omlaag

- m. sternothyroideus

Oorsprong:
dorsale oppervlak van het sternum en eerste rib

Aanhechting:
schildkraakbeen van het strottenhoofd

Functie:
trekt het os hyoideum en het strottenhoofd omlaag

**6.**
Geef de 7 halsspieren en kunnen benoemen op de tekening

- m. digastricus

Oorsprong:
processus mastoideus van os temporale en onderste oppervlak van de mandibula

Aanhechting:
tongbeen

Functie:
trekt de onderkaak omlaag of beweegt het strottenhoofd omhoog

- m. stylohyoideus

Oorsprong:
processus styloideus van os temporale

Aanhechting:
os hyoideum

Functie:
beweegt het strottenhoofd omhoog

- m. sternohyoideus

Oorsprong:
clavicula en sternum

Aanhechting:
os hyoideum

Functie:
trekt het os hyoideum en strottenhoofd omlaag

- m. sternothyroideus

Oorsprong:
dorsale oppervlak van het sternum en eerste rib

Aanhechting:
schildkraakbeen van het strottenhoofd

Functie:
trekt het os hyoideum en het strottenhoofd omlaag

- m. platysma

Oorsprong:
van kraakbeen 2e rib naar acromion van scapula

Aanhechting:
mandibula en huid van wangen

Functie:
spant de huid van de hals en trekt de mandibula omhoog

- m. mylohyoideus

Oorsprong:
mediale oppervlakte van mandibula

Aanhechting:
mediane bindweefselband die naar os hyoideum loopt

Functie:
trekt mondbodem en os hyoideum omhoog of trekt mandibula omlaag

- m. sternocleido-mastoideus

Oorsprong:
bovenste randen van sternum en clavicula

Aanhechting:
proccesus mastooideus

Functie:
samen; buigen van de nek. Afzonderlijk; hoofd buigen naar een schouder

**7.**
Wat is de milt?

De volwassen milt bevat de grootste
hoeveelheid lymfoïd weefsel in het lichaam.

- 10 à 15 cm

- verwijdert afwijkende bloedcellen,
bijvoorbeeld oude rode bloed cellen

- opgebouwd uit rode pulpa (RBC) en witte
pulpa (lymfefollikels)

- er wordt ijzer in opgeslagen

- voorzien door bloed via a. lyenalis

- je kan leven zonder milt

- vast en stevig orgaan: sterk doorbloed

**8.**
Waarvoor dienen de nieren?

- de nieren regelen de bloeddruk: bepalen
hoeveel circulerend bloed je nodig hebt

- nefronen in de nieren filteren
afvalstoffen uit het bloed:

reabsorptie van alle bruikbare organische moleculen uit de voorurine

reabsorptie van water uit de voorurine

3. afgifte van
afvalstoffen aan de voorurine die bij het filtratieproces in het bloed zijn
achtergebleven

**9.**
Wat is diverticulitis?

= ontsteking van de dikke darm

ontstaan van kleine uitzakkingen

er kan een tumor door ontstaan

vroeg stadium: goede prognose, laat stadium: groot deel van de darm wegsnijden

- symptomen: buikpijn en krampen, koorts,
opgezette buik, veranderd ontlastingspatroon, misselijkheid, soms bloedverlies
en slijmverlies uit de anus

**10.**
De 3 lichaamsholten

- pleura holte + pericardiale holte =
thoraxholte

- buikholte

- bekkenholte

**11.**
De 12 craniale zenuwen

n.
Olfactorius

n.
Opticus

n.
Oculomotorius

n.
Trochlearis

n.
Trigeminus

n.
Abducens

n.
Facialis

n.
Vestibulocochlearis

n.
Glossopharyngeus

n. Vagus

n. Accesorius

n. Hypoglossus

**12.**
Hersenvliesontsteking?

Symptomen: nekstijfheid

- onderzoeken > hersenvlies onder
spanning brengen

Brudzinski: patiënt hoofd laten opheffen: pijn, benen komen soms mee omhoog

Kerrings: benen opheffen: pijn