AS Roma

**Associazione Sportiva Roma** is een Italiaanse voetbalclub uit Rome. De thuisbasis is Stadio Olimpico en de clubkleuren van Roma zijn bordeaux-oranje.

## Geschiedenis

### Ontstaan

De geschiedenis van de club gaat terug tot een aantal clubs, na enkele fusies bleven er daarvan drie over: *US Alba Audace Roma*, *Fortitudo Pro Roma* en *Roman Football Club*. In 1927 fuseerden de drie clubs tot het huidige *AS Roma*, op aandringen van functionarissen van de fascistische partij van Mussolini om tegenwicht te bieden tegen de dominantie van de clubs uit het noorden van Italië. Tevens was er druk vanuit de bond die per stad zo weinig mogelijk profclubs wilde.

### Eerste successen

In haar eerste jaar boekte *AS Roma* al meteen een groot succes, de CONI-cup – voorloper van de Coppa Italia – werd gewonnen. De club werd voor het eerst landskampioen van Italië in 1942. Daarna liet succes lang op zich wachten, want dat volgde pas in 1961 toen *Roma* de Jaarbeursstedenbeker won, de voorloper van de UEFA Cup. In de finale van het toernooi werd Birmingham City verslagen (2–2 en 2–0). Verder werd er in de jaren zestig twee maal de Coppa Italia gewonnen, in 1964 en 1969. De jaren zeventig waren voor *Roma* weinig enerverend.

### Nieuwe succesperiode

Pas in de jaren tachtig kwam *Roma* weer op. Onder leiding van de rijke voorzitter Dino Viola en hoofdtrainer Nils Liedholm werd in die periode vier keer de beker gewonnen in 1980, 1981, 1984 en 1986. Daarnaast werd de club voor de tweede keer in haar bestaan landskampioen in 1983. De club reikte het jaar daarop zelfs tot in de finale van de Europacup I tegen Liverpool. Deze werd echter na strafschoppen verloren van de Engelsen. Bekende spelers uit deze succesvolle periode zijn Paulo Roberto Falcão, Roberto Pruzzo en Bruno Conti.

### Financieel wanbeleid

die succesperiode een volgend succes, maar daarna leek de club door financieel wanbeleid echter op sterven na dood. Op dat moment nam de steenrijke voorzitter Franco Sensi het roer over bij *Roma*. In de zomer van 2000 werd Fabio Capello aangesteld als de nieuwe trainer van de club. Sensi gaf Capello veel zeggenschap in de aankopen van de club. In 2001 heeft Capello met de spelers Francesco Totti, Aldair, Cafú, Vincenzo Montella, Marco Delvecchio, Damiano Tommasi, Vincent Candela en de nieuwe aankomen Walter Samuel, Gabriel Batistuta en Emerson een uiterst sterk elftal gesmeed. *AS Roma* wist met dit elftal voor het eerst in achttien jaar tijd het landskampioenschap in de wacht te slepen, het derde in de clubgeschiedenis. In de seizoenen erna eindigde de club nog tweemaal op de tweede plaats. Na het seizoen 2003/04 vertrok Capello naar Juventus.

Na de periode Capello wisselden de trainers elkaar snel af. In 2005 eindigde de club als achtste met slechts drie punten meer dan de clubs in de degradatiezone. Deelname aan de UEFA Cup werd veilig gesteld door de finale van de Coppa Italia te halen, aangezien tegenstander Inter Milan al was geplaatst. Op 17 juni 2005 werd Luciano Spalletti aangetrokken als de man die het succes weer naar Rome moest brengen. Onder leiding van Spalletti stelde *Roma* een Serie A-record scherper door elf keer op rij te winnen. Het oude record stond op naam van Juventus dat in het seizoen 1931/32 tien keer op rij wist te winnen. AC Milan (1950/51) en Bologna (1963/64) wisten het record van Juventus eerder wel te evenaren, maar niet te verbeteren. Het record werd het seizoen ernaar alweer verbroken door Inter Milan.

Op 1 september 2009 diende Spalletti zijn ontslag in na de tegenvallende resultaten bij de competitiestart. Als nieuwe trainer werd de ervaren Claudio Ranieri aangetrokken, die zelf ook van Romeinse afkomst was. Ondanks de uitschakeling in de Europa League, tegen de Griekse ploeg Panathinaikos, wist Ranieri het evenwicht te herstellen in de ploeg die zo slecht aan het seizoen begon. Het elftal streed mee voor het landskampioenschap en stond kort voor het einde van het seizoen even op de eerste plaats. Na een verloren wedstrijd tegen Sampdoria was het toch Inter Milan dat er met de *Scudetto* vandoor ging, met slechts twee punten meer dan *Roma*. Ook de finale van de Coppa Italia ging verloren tegen hetzelfde Inter, dat dat jaar ook de Champions League won. Halverwege het daaropvolgende seizoen diende Ranieri na een reeks tegenvallende resultaten zijn ontslag in, waarbij de wedstrijd tegen Genoa doorslaggevend was. In die wedstrijd stond *Roma* met 3-0 voor, maar werd er met 3-4 verloren. Ranieri werd opgevolgd door de oud-spits en jeugdtrainer van de club Vincenzo Montella, die *Roma* nog naar een zesde plek in de competitie wist te loodsen, waardoor ze mocht deelnemen aan de voorronde van de Europa League.

### Amerikaanse overnames

In de zomer van 2011 kocht het Amerikaanse Boston International Group zich in bij *AS Roma*. Daarmee werd het ineens een kapitaalkrachtige ploeg. Luis Enrique, oud-international van Spanje, werd aangetrokken als hoofdtrainer. Ook werden er veel nieuwe spelers aangetrokken, waaronder Maarten Stekelenburg. Hoewel Enrique trachtte *Roma* een "Barcelona"-achtig voetbal te laten spelen, bleven de resultaten en het spel uit. Aan het einde van het seizoen liet Luis Enrique weten dat hij zijn ontslag indiende, omdat hij niet had bereikt wat hij wilde.

Na het teleurstellende seizoen was de zoektocht naar een nieuwe trainer snel voorbij. De door de *curva* (harde kern van supporters) gehoopte trainer Zdeněk Zeman werd teruggehaald naar *Roma*, nadat hij ook eind jaren negentig al eens aan het roer had gestaan. Zeman, die bekend stond om zijn riskante aanvallende speelstijl waarbij de verdediging hoog mee opkomt, had het jaar ervoor Pescara naar het kampioenschap in de Serie B gebracht met een recordaantal (90) gescoorde doelpunten. Met een aantal aankopen gedurende de zomer werd het team versterkt, al bouwde het nog steeds op een aantal spelers uit de eigen kweek, niet in de laatste plaats op clubiconen Francesco Totti en Daniele de Rossi. Na wisselvallige resultaten zegde de clubleiding het vertrouwen in Zeman op. Aurelio Andreazzoli maakte het seizoen op interim-basis af. Dat seizoen eindigde *Roma* op de zesde plaats, één punt boven stadsgenoot en aartsrivaal Lazio, waarvan de bekerfinale werd verloren.

In juli 2013 werd bekend dat Rudi García de nieuwe trainer zou worden van *AS Roma*. Die zomer ontving de club voor een recordbedrag aan inkomsten uit transfers. Zo vertrokken onder andere Erik Lamela, Marquinhos (beide 35 miljoen), Pablo Osvaldo (17 miljoen) en Maarten Stekelenburg (5,6 miljoen). In totaal ontving de club meer dan 100 miljoen euro. De selectie werd versterkt met onder meer Mehdi Benatia, Maicon, Morgan de Sanctis en Kevin Strootman. Strootman kwam over van PSV voor een bedrag van tussen de 17 en 20 miljoen euro en was na Stekelenburg de tweede Nederlander in de geschiedenis van de club.

Het 2013/14 begon uitstekend voor García en zijn mannen. De eerste tien duels werden allemaal gewonnen, wat zorgde voor een record aantal punten na tien speelronden. In deze tien wedstrijden kreeg *Roma* slechts één tegendoelpunt te verwerken. Uiteindelijk eindigde de club als tweede achter Juventus met een achterstand van zeventien punten. Onder leiding van García leed *Roma* op dinsdag 21 oktober 2014 een historische nederlaag, toen de club op eigen veld met 7-1 werd afgedroogd door het Duitse Bayern München in de Champions League. "Ik ben de schuldige, want mijn strategie was compleet verkeerd”, zei García na afloop. "We hadden compacter moeten spelen en op de counter moeten gokken."

### Afscheid Totti

Tijdens de laatste speelronde van het seizoen 2016/17 wist *Roma* een ticket te bemachtigen voor de groepsfase van de Champions League door op eigen veld met 3-2 te winnen van Genoa. Deze wedstrijd, gespeeld op 28 mei 2017, was tevens de laatste wedstrijd van clubicoon Francesco Totti.

*AS Roma* kwam in een uitverkocht Stadio Olimpico al na drie minuten op achterstand door een treffer van Pietro Pellegri. De talentvolle aanvaller van Genoa werd geboren op 17 maart 2001, toen had Totti al 192 wedstrijden gespeeld voor *AS Roma* waarin hij 53 keer had gescoord. Twee maanden na de geboorte van Pellegri behaalde Totti zijn eerste en enige landstitel met de club uit Roma. Zeven minuten na de openingsgoal van Pellegri bracht Edin Džeko *Roma* weer op gelijke hoogte.

Na 54 minuten kwam Totti in het veld voor Mohamed Salah, voor zijn 786e en laatste wedstrijd voor de club. In de blessuretijd maakte Diego Perotti de bevrijdende 3-2 voor de thuisclub van hoofdtrainer Luciano Spalletti, die bezig was aan zijn tweede periode bij de club. Een week na deze wedstrijd liet Luciano Spalletti weten te vertrekken als trainer van *AS Roma*.

### Wisselende resultaten

Op 13 juni 2017 maakte de club bekend dat Eusebio Di Francesco de taken van Spalletti over zou nemen. Di Francesco wist in de jaren voor zijn aanstelling van Sassuolo een moeilijk te bespelen Serie A-ploeg te maken. Bij *Roma* kende hij echter wisselende successen. Claudio Ranieri werd op 8 maart 2019 aangesteld als interim-trainer, nadat de resultaten onder Di Francesco tegenvielen.

In de zomer van 2019 werd Paulo Fonseca, hoofdtrainer van Shakhtar Donetsk, aangesteld als de nieuwe trainer van *AS Roma*. Een jaar later, op 6 augustus 2020, wisselde de club van eigenaar toen Dan Friedkin 83% van de aandelen in handen kreeg. Onder leiding van Fonseca kende het elftal wisselende resultaten. Het contract van de Portugees werd niet verlengd. Wel reikte het elftal nog tot de halve finale van de Europa League waarin het werd uitgeschakeld door Manchester United, het eindigde in 5-8 over twee wedstrijden. Zijn landgenoot José Mourinho werd aangesteld als zijn opvolger en tekende een driejarig contract per medio 2021.

## Clubcultuur

### Supporters

*AS Roma* is de club van het volk en wordt voornamelijk gevolgd door Romeinen uit het zuiden en oosten van de stad, in tegenstelling tot aartsrivaal en stadsgenoot Lazio dat meer aanhangers telt in de noordelijke wijken en in de provincie Lazio. De aanhang van *Roma* komt van oudsher uit arbeiderswijken, terwijl de *rijkere* aanhang van Lazio uit beter ontwikkelde wijken afkomstig is. Gedurende de laatste decennia zijn de meeste groepen *ultras* van de club ook uiterst rechts geworden. De groeperingen *ultras* van *Roma* bevinden zich altijd op de Curva Sud.

De clubkleuren van *Roma* zijn bordeaux-oranje, maar ze worden simpelweg de *giallorossi* (*rood-gelen*) genoemd. Het is in beide gevallen een vereenvoudiging van de echte kleuren van de stad, die zijn namelijk paarsrood-goud. Daarnaast is ook een van de symbolen van de stad – wolvin met Romulus en Remus – terug te vinden in het logo. De wolvin met de tweelingen onderaan staat symbool voor Rome als stad, terwijl de adelaar – gebruikt door Lazio – het Romeinse Rijk symboliseert. Geen van de symbolen is gebruikt in het wapen van de stad, dit is enkel een paarsrood schild met de gouden letters S.P.Q.R. erop.