ธนาคารและบริษัทการเงิน (ธุรกิจ)

น้องๆ เคยสงสัยหรือไม่ว่าธุรกิจธนาคาร เค้าทำธุรกิจอะไรกันบ้าง มีรายได้ รายจ่ายจากอะไร กำไรมาจากไหน แล้วจะมีตำแหน่งงานอะไรให้เราทำบ้างไหม

## ธนาคารทำอะไรบ้าง

### ฝากเงิน ปล่อยกู้

น้องๆ อาจจะคุ้นเคยกับการที่เราเอาเงินไปฝากไว้ที่ธนาคาร แล้วพอครบ 1 ปี เราก็จะได้ดอกเบี้ยจากธนาคาร (เช่น 1% หรือฝาก 100บาท ได้ดอกเบี้ย 1บาท)

การที่เราเอาเงินไปฝากไว้ที่ธนาคารนั้น ยังไม่นับว่าเป็นรายได้ของธนาคาร เนื่องจากเงินยังเป็นของผู้ฝาก เรามีสิทธิที่จะถอนเงินออกมาจากธนาคารได้ภายในเวลาตามที่ตกลงกันไว้ (ส่วนใหญ่ๆ น้องๆ ฝากบัญชีออมทรัพย์ การฝากเงินจะสามารถถอนเมื่อไรก็ได้) นอกจากนั้นธนาคารยังต้องหาเงินมาจ่ายเป็นดอกเบี้ยให้พวกเราอีก

อ้าวแล้วธนาคารมีรายได้และกำไรมาจากไหนล่ะ?

นอกจากธนาคารทำหน้าที่เป็นผู้ฝากเงินให้กับน้องๆ แล้ว ธนาคารยังทำหน้าที่ **ให้ผู้อื่นยืมเงิน** อีกด้วย (ภาษาชาวบ้านเรียกว่า **ปล่อยกู้** ภาษาทางการเรียกว่า **ให้สินเชื่อ**) โดยประชาชนทั่วไปอาจต้องการยืมเงินจากธนาคารด้วยเหตุผลหลายอย่าง เช่น

* ต้องการซื้อบ้านที่อยู่อาศัย หรือรถยนต์ พาหนะต่างๆ ซึ่งมีราคาแพง
* ต้องการลงทุนทำธุรกิจใหม่ หรือเพิ่มเติมจากธุรกิจเก่า ซึ่งต้องใช้เงินลงทุนเยอะ

ซึ่งการซื้อสินทรัพย์ราคาแพง หรือลงทุนธุรกิจต้องใช้เงินก้อนเยอะมาก ประชาชนทั่วไปอาจจะไม่มีเงินจำนวนนี้ ธนาคารจึงเข้ามามีบทบาทตรงนี้โดยอาสาให้ประชาชนยืมเงินก้อนออกไปเพื่อใช้จ่าย โดยผู้กู้ยืมมีหน้าที่ต้องทยอยผ่อนจ่ายหนี้ตามเวลาที่ตกลงกันไว้ ในขณะเดียวกันก็คิดดอกเบี้ยผู้กู้ยืม เพื่อให้ธนาคารมีรายได้ (แน่นอน เพื่อให้ธนาคารมีกำไร ดอกเบี้ยเงินกู้ ต้องมากกว่าดอกเบี้ยเงินฝาก)

ดังนั้นในส่วนธุรกิจการให้สินเชื่อ เราพอมองภาพแบบง่ายที่สุด ได้ดังนี้

**รายรับ** : ดอกเบี้ยรับจากการปล่อยกู้หรือให้สินเชื่อ

**รายจ่าย** : ดอกเบี้ยจ่ายผู้นำเงินมาฝาก และรายจ่ายอื่นๆ เช่น ค่าจ้างพนักงาน ค่าสถานที่ (ค่าเช่า ค่าน้ำ ค่าไฟ) ฯลฯ

**กำไรในธุรกิจ** = รายรับ - รายจ่าย
(ต้องเสียภาษีในอัตราที่กำหนดให้กับรัฐฯ ด้วย)

### การปล่อยกู้ผ่านบัตรเครดิต

ปัจจุบัน บัตรเครดิตกลายเป็นอาวุธประจำตัวของนักช้อปปิ้งกันไปแล้ว จริงๆ แล้วบัตรเครดิตนับเป็นการปล่อยกู้ประเภทหนึ่งเนื่องจากผู้ใช้บัตรได้ขอยืมเงินธนาคารมาจ่ายค่าสินค้าต่างๆ ไปก่อน ก่อนที่จะไปจ่ายคืนเมื่อครบกำหนด (โดยปกติคือจ่ายทุกเดือน)

ในที่นี่้จุดประสงค์ของผู้กู้ (ผู้ใช้บัตรเครดิต) ไม่ใช่การขอกู้เงินก้อนใหญ่ แต่เป็น***ความสะดวกสบาย***ในการใช้จ่าย (ไม่ต้องพกเงินไม่ต้องรอเงินทอน เป็นต้น) โดยในธุรกิจบัตรเครดิตนี้ปกติธนาคารจะยังไม่มีการคิดดอกเบี้ยถ้าผู้ใช้บัตรมาชำระเงินคืนตามกำหนด แต่จะคิดดอกเบี้ยเมื่อผู้ใช้บัตรจ่ายชำระเงินต้นช้าเกินกว่ากำหนดเท่านั้น (โดยปกติอัตราดอกเบี้ยบัตรเครดิตจะสูงมาก ตัวอย่างดอกเบี้ยบัตรเครดิต และถ้าใช้เงินต้นไม่ทันดอกเบี้ยจะทบเร็วจนเป็นหนี้ธนาคารเร็วมาก น้องๆ ที่ไม่มั่นใจว่าจะคืนเงินได้จึงไม่ควรรูดบัตรพร่ำเพรื่อนะจ้ะ)

### ธุรกิจอื่นๆ ของธนาคาร

ปัจจุบันเข้าสู่สมัยที่เทคโนโลยีมีความเจริญก้าวหน้า นอกจากการปล่อยกู้แล้ว ธนาคารยังมีรายได้จากธุรกิจอื่นๆ อีกหลายประเภท ซึ่งมักจะอยู่ในรูปของการเก็บ ***ค่าธรรมเนียมการใช้บริการ*** อาทิเช่น

* การใช้บริการบางประเภทในตู้ ATM ของธนาคาร
* การชำระค่าสินค้าบริการบางประเภท เช่น ค่าน้ำ ค่าไฟ ผ่านธนาคาร
* การให้คำปรึกษาทางการเงิน หรือการเป็นนายหน้าในธุรกรรมหลายๆ ประเภท

## อาชีพที่เกี่ยวข้องในธุรกิจของธนาคาร

จากมุมมองการทำธุรกิจของธนาคารเกี่ยวกับการปล่อยกู้ที่ได้กล่าวไปเบื้องต้น น้องๆ อาจพอเห็นภาพว่ามีธนาคารจำเป็นต้องจ้างพนักงานเพื่อทำหน้าที่ต่อไปนี้

* พนักงานที่ทำหน้าที่รับเงินฝากหน้าเคาน์เตอร์ที่น้องๆ น่าจะคุ้นเคยกันดี
* พนักงานที่ทำหน้าที่รวบรวมเงินฝากไปเก็บไว้ที่คลังเงินฝากศูนย์กลาง
* ผู้ที่ทำหน้าที่คิดนโยบายการปล่อยกู้ ควรจะปล่อยกู้ให้กับลูกค้าประเภทใดบ้าง และลูกค้าแต่ละประเภทควรมีคุณสมบัติ*เบื้องต้น*อย่างไร เช่น เงินเดือนขั้นต่ำ
* ผู้ที่ทำหน้าที่พิจารณาความเสี่ยงของลูกค้าที่จะมาขอกู้ ทำหน้าที่คัดกรองลูกค้าใน*เบื้องลึก* เพื่อกรองผู้กู้ที่ไม่มีคุณภาพออกเพื่อลดความเสี่ยงของธนาคาร แม้ลูกค้าจะผ่านคุณสมบัติเบื้องต้น แต่ก็อาจมีแนวโน้มที่ไม่สามารถจะนำเงินมาคืนได้ตามกำหนดหรือไม่
* พนักงานติดตามหนี้ ในกรณีที่ผู้กู้ไม่คืนหนี้
* พนักงานฝ่าย IT ทำหน้าที่ดูแลระบบคอมพิวเตอร์ เพื่อสนับสนุนการทำงานของพนักงานทุกท่าน
* พนักงานผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐกิจมหภาค ที่ต้องติดตามและวิเคราะห์แนวโน้มธุรกิจในอนาคต เพื่อกำหนดกลยุทธของธนาคาร
* ฯลฯ

ถ้าน้องๆ ลองเข้าไปดูตำแหน่งงานที่ธนาคารรับสมัครจะพบว่ามีตำแหน่งงานหลากหลายประเภทมาก (ตัวอย่าง) ดังนั้นแม้คนที่จะไม่ได้จบสายการเงินการธนาคารก็มีโอกาสที่จะทำงานในธนาคารได้เช่นกัน