วงศ์ย่อยปลาหมอสีแอฟริกา

**วงศ์ย่อยปลาหมอสีแอฟริกา** (อังกฤษ: African cichlid) เป็นวงศ์ย่อยของปลาน้ำจืดและปลาน้ำกร่อยกระดูกแข็งในวงศ์ Cichlidae หรือปลาหมอสี ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Pseudocrenilabrinae

เป็นปลาที่พบกระจายพันธุ์ตั้งแต่ภูมิภาคตะวันออกกลางจนถึงแอฟริกากลาง สามารถแบ่งออกได้เป็นเผ่าต่าง ๆ หลายเผ่า และหลายสกุล โดยแหล่งที่พบที่ใหญ่ที่สุด คือ ทะเลสาบมาลาวี และทะเลสาบแทนกันยีกา รวมถึงทะเลสาบวิกตอเรีย ซึ่งเป็นปลาที่ใช้รับประทานเป็นอาหารในท้องถิ่น และส่งออกไปจำหน่ายเป็นปลาเศรษฐกิจทั่วโลก รวมถึงการเลี้ยงเป็นปลาสวยงามด้วย ซึ่งปลาในวงศ์นี้ที่มีขนาดใหญ่ที่สุด คือ ปลาไจแอนท์แทนกันยีกา (*Boulengerochromis microlepis*) ที่มีความยาวได้ถึง 90 เซนติเมตร ก็อยู่รวมในวงศ์ย่อยนี้ด้วย

ปลาที่อยู่ในวงศ์ย่อยนี้มีความหลากหลายมากมายทั้งสกุล และชนิด (คาดว่ามีประมาณ 1,900 ชนิด และ 400 ชนิด กินสิ่งมีชีวิตเล็ก ๆ และสาหร่ายหรือตะไคร่น้ำเป็นอาหาร) มีพฤติกรรมความเป็นอยู่แตกต่างกันออกไป หลายสกุล หลายชนิดวางไข่ไว้ในเปลือกหอยฝาเดียว บางชนิดก็แทะเล็มตะไคร่น้ำและสาหร่ายตามโขดหินเป็นอาหาร ด้วยฟันขนาดเล็ก ๆ แหลมคมหลายชุด ที่มีความแตกต่างกัน ซึ่งทำให้มีการกินอาหารแตกต่างกันไป เช่น กัด, ขูด, ดูด และกลืน บางชนิดก็ล่าปลาขนาดเล็กและปลาหมอสีด้วยกันเป็นอาหาร ด้วยการอยู่นิ่ง ๆ กับที่ หรือฝังตัวอยู่ใต้ทราย หรือแม้กระทั่งแกล้งทำเป็นตาย ด้วยการหยุดการทำงานของช่องเหงือกเพื่อหายใจ บางชนิดก็กินเกล็ดปลาอื่นเป็นอาหาร

ขณะที่หลายชนิดมีพฤติกรรมฟักลูกปลาไว้ในปาก แต่ก็ต้องเลี้ยงลูกจำพวกอื่นไปด้วย เช่น ปลาหนังขนาดใหญ่บางชนิด โดยเฉพาะในวงศ์ปลากดคัดคู (Mochokidae) โดยที่ไม่รู้เลยว่านั่นไม่ใช่ลูกของตัว และลูกปลาหนังนั้นก็จะกินลูกปลาหมอสีขณะที่อยู่ในปากด้วย

## สกุล

The subfamily Pseudocrenilabrinae has been arranged as follows by some authorities

	+ *Bathybates* Boulenger, 1898
	+ *Hemibates* Regan, 1920
	+ *Trematocara* Boulenger, 1899
* Benthochromini
	+ *Benthochromis* Poll, 1986
* Boulengerochromini
	+ *Boulengerochromis* Pellegrin, 1904
* Chromidotilapiini
	+ *Benitochromis* Lamboj 2001
	+ *Chromidotilapia* Boulenger 1898
	+ *Congochromis* Stiassny & Schliewen, 2007
	+ *Divandu* Lamboj & Snoeks, 2000
	+ *Limbochromis* Greenwood, 1987
	+ *Nanochromis* Pellegrin, 1904
	+ *Parananochromis* Greenwood, 1987
	+ *Pelvicachromis* Thys van den Audenaerde, 1968
	+ *Teleogramma* Boulenger, 1899
	+ *Thysochromis* Daget, 1988
	+ *Wallaceochromis* Lamboj, Trummer & Metscher, 2016
* Coelotilapiini
	+ *Coelotilapia* Mayland, 1995
* Coptodonini
	+ *Coptodon* Gervais, 1848
* Cyphotilapiini
	+ *Cyphotilapia* Regan, 1920
* Cyprichromini
	+ *Cyprichromis* Scheuermann, 1977
	+ *Paracyprichromis* Poll, 1986
* Ectodini
	+ *Aulonocranus* Regan, 1920
	+ *Callochromis* Regan, 1920
	+ *Cardiopharynx* Poll, 1942
	+ *Cunningtonia* Boulenger, 1906
	+ *Cyathopharynx* Regan, 1920
	+ *Ectodus* Boulenger, 1898
	+ *Grammatotria* Boulenger, 1899
	+ *Lestradea* Poll, 1943
	+ *Ophthalmotilapia* Pellegrin, 1904
	+ *Xenochromis* Boulenger, 1899
	+ *Xenotilapia* Boulenger, 1899
* Eretmodini
	+ *Eretmodus* Boulenger, 1898
	+ *Spathodus* Boulenger, 1900
	+ *Tanganicodus* Poll, 1950
* Etiini
	+ *Etia* Schliewen & Stiassny, 2003
* Gobiocichlini
	+ *Gobiocichla* Kanazawa, 1951
* Greenwoodochromini
	+ *Greenwoodochromis* Poll, 1983
	+ *Abactochromis* Oliver & Arnegard 2010
	+ *Alticorpus* Stauffer & McKaye, 1988
	+ *Aristochromis* Trewavas, 1935
	+ *Astatoreochromis* Pellegrin, 1904
	+ *Astatotilapia* Pellegrin, 1904
	+ *Aulonocara* Regan, 1922
	+ *Buccochromis* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Caprichromis* Eccles, & Trewavas 1989
	+ *Champsochromis* Boulenger, 1915
	+ *Cheilochromis* Eccles & Trewavas 1989
	+ *Chetia* Trewavas, 1961
	+ *Chilotilapia* Boulenger, 1908
	+ *Copadichromis* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Corematodus* Boulenger, 1897
	+ *Ctenochromis* Pfeffer, 1893
	+ *Ctenopharynx* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Cyathochromis* Trewavas, 1935
	+ *Cyclopharynx* Poll, 1948
	+ *Cynotilapia* Regan, 1922
	+ *Cyrtocara* Boulenger, 1902
	+ *Dimidiochromis* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Diplotaxodon* Trewavas, 1935
	+ *Docimodus* Boulenger, 1897
	+ *Eclectochromis* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Exochochromis* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Fossorochromis* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Genyochromis* Trewavas, 1935
	+ *Gephyrochromis* Boulenger, 1901
	+ *Haplochromis* Hilgendorf, 1888
	+ *Hemitaeniochromis* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Hemitilapia* Boulenger, 1902
	+ *Iodotropheus* Oliver & Loiselle, 1972
	+ *Labeotropheus* Ahl, 1926
	+ *Labidochromis* Trewavas, 1935
	+ *Lethrinops* Regan, 1922
	+ *Lichnochromis* Trewavas, 1935
	+ *Maylandia* M. K. Meyer & W. Förster, 1984
	+ *Mbipia* Lippitsch & Seehausen, 1998
	+ *Mchenga* Stauffer & Konings, 2006
	+ *Melanochromis* Trewavas, 1935
	+ *Mylochromis* Regan, 1920
	+ *Naevochromis* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Nimbochromis* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Nyassachromis* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Orthochromis* Greenwood, 1954
	+ *Otopharynx* Regan, 1920
	+ *Pallidochromis* Turner, 1994
	+ *Paralabidochromis* Greenwood 1956
	+ *Petrotilapia* Trewavas, 1935
	+ *Pharyngochromis* Greenwood, 1979
	+ *Placidochromis* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Protomelas* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Pseudocrenilabrus* Fowler, 1934
	+ *Pseudotropheus* Regan, 1922
	+ *Rhamphochromis* Regan, 1922
	+ *Sargochromis* Regan, 1920
	+ *Schwetzochromis* Poll, 1948
	+ *Sciaenochromis* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Serranochromis* Regan, 1920
	+ *Stigmatochromis* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Taeniochromis* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Taeniolethrinops* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Thoracochromis* Greenwood, 1979
	+ *Tramitichromis* Eccles & Trewavas 1989
	+ *Trematocranus* Trewavas 1935
	+ *Trematochromis* Poll, 1987
	+ *Tropheops* Trewavas, 1984
	+ *Tyrannochromis* Eccles & Trewavas, 1989
	+ *Anomalochromis* Greenwood, 1985
	+ *Hemichromis* Peters, 1857
* Heterotilapiini
	+ *Heterotilapia Regan, 1920*
* Lamprologini
	+ *Altolamprologus* Poll, 1986
	+ *Chalinochromis* Poll, 1974 (might belong in *Julidochromis*)
	+ *Julidochromis* Boulenger, 1898
	+ *Lamprologus* Schilthuis, 1891
	+ *Lepidiolamprologus* Pellegrin, 1904 (probably polyphyletic)
	+ *Neolamprologus* Colombé & Allgayer, 1985 (polyphyletic?)
	+ *Telmatochromis* Boulenger, 1898 (probably polyphyletic)
	+ *Variabilichromis* Colombe & Allgayer, 1985
* Limnochromini
	+ *Baileychromis* Poll, 1986
	+ *Gnathochromis* Poll, 1981
	+ *Limnochromis* Regan, 1920
	+ *Reganochromis* Whitley, 1929
	+ *Tangachromis* Poll, 1981
	+ *Triglachromis* Poll & Thys van den Audenaerde, 1974
* Oreochromini
	+ *Alcolapia* Thys van den Audenaerde, 1969
	+ *Danakilia* Thys van den Audenaerde, 1969
	+ *Iranocichla* Coad, 1982
	+ *Konia* Trewavas, 1972
	+ *Myaka* Trewavas, 1972
	+ *Oreochromis* Günther, 1889
	+ *Pungu* Trewavas, 1972
	+ *Sarotherodon* Rüppell, 1852
	+ *Stomatepia* Trewavas, 1962
	+ *Tristramella* Trewavas, 1942
* Pelmatochromini
	+ *Pelmatochromis* Steindachner, 1894
* Pelmatolapiini
	+ *Pelmatolapia* Thys van den Audenaerde, 1969
* Perissodini
	+ *Haplotaxodon* Boulenger, 1906
	+ *Perissodus* Boulenger, 1898
	+ *Plecodus* Boulenger, 1898
* Steatocranini
	+ *Steatocranus* Boulenger 1899
* Tilapiini
	+ *Chilochromis* Boulenger 1902
	+ *Congolapia* Dunz, Vreven & Schliewen, 2012
	+ *Pterochromis* Trewavas, 1973
	+ *Tilapia* Smith, 1840
* Tropheini
	+ *Interochromis* Yamaoka, M. Hori & Kuwamura, 1988
	+ *Limnotilapia* Regan, 1920
	+ *Lobochilotes* Boulenger, 1915
	+ *Petrochromis* Boulenger, 1898
	+ *Pseudosimochromis* Nelissen, 1977
	+ *Simochromis* Boulenger, 1898
	+ *Tropheus* Boulenger, 1898
* Tylochromini
	+ *Tylochromis* Regan, 1920