recursal/Fanatic-Fandom huggingface dataset:
Arwyr

Ffilm Gymraeg a ryddhawyd ar dydd Gwyl Dewi 2008.

Huw Chiswell oedd cyfarwyddwr y ffilm a Geraint Lewis yr adwur.

## **Plot**

Hanes grŵp o ffrindiau coleg sy’n cyfarfod ei gilydd am y tro cyntaf ers ugain mlynedd yw canolbwynt Arwyr.

Mae popeth yn mynd yn dda i ddechrau wrth i’r ffrindiau – a bortreadir gan Huw Garmon, Dewi Rhys Williams, Alun ap Brinley, Bethan Dwyfor a Rhys Parry Jones – gynnal aduniad.

Mae'r aduniad yn cael ei chynnal yng Nghilmeri dros Ŵyl Cofio Llywelyn.

Ond wrth i’w gorffennol daflu cysgod dros eu presennol, mae hen grachau'n cael eu codi – ydyn nhw’n dal i fod yn wir ffrindiau?

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://web.archive.org/web/20080821224114/http://www.s4c.co.uk/drama/c\_arwyr.shtml
2. ↑ https://www.imdb.com/title/tt1197610/
Bataille de la Forêt Noire

Mitrailleur pro-russe

### Forces en présence

Forces Armées de l'Ukraine: ~ 120 hommes, 3 mécanisés, 1 char T-72Armée de la RPD: ~50 hommes, 2 mécanisés

### Pertes humaines

Ukraine: 35 morts, 25 blessésRPD: 15 morts, 12 blessés

### Issue

Victoire de la RPD

La Forêt Noire est une zone forestière militarisée au Sud de Gorka qui est un lieu stratégique car il donne un accès direct à plusieurs villes comme Shakovka. La bataille se déroula du 11 janvier 2019 au 13 janvier 2019.

## Déroulement

Le 12ème régiment d'infanterie mécanisée de la RPD a lancé un assaut sur la zone, qui est devenu un véritable champ de tranchées et de cadavres croulant sous les bombardements. Le front a énormément bougé d'avant en arrière que ce soit du côté ukrainien ou pro-russe. Finalement, les pro-russes ont réussi à débusquer tous les nids de mitrailleuses et à s'emparer de la Forêt.

## Une tactique controversée

L'attaque, menée par le commandant Gregor Bosiov a été très décriée sur la scène internationale, et souvent qualifiée de "monstrueuse" et "barbare". En effet, il a usé de tactiques de tranchées de la 1ère guerre mondiale, forçant des hommes à se battre dans d'horribles conditions.
Dim Ond y Gwir

Cyfres ddrama yn dilyn hynt a helynt gweithwyr llys barn wrth eu gwaith ac yn gymdeithasol.

Cynhyrchwyd y gyfres gan Rondo a cafodd ei ddarlledu ar S4C rhwng Tachwedd 2015 a Ionawr 2016.

## **Fformat**

Rhaglen hanner awr wythnosol oedd Dim Ond y Gwir yn dilyn hanes gweithwyr mewn llys barn yn Nghaernarfon.

Roedd deuddeg rhaglen yn y gyfres gyda dwy raglen yn canolbwyntio ar bob achos.

Roedd achosion yn cynnwys llofruddiaeth, trais, llosgi bwriadol, puteindra, lladrata ac ewthanasia

Roedd y ddrama yn dilyn y bargyfreithwraig Karen McKay. Mae gan Karen fywyd carwriaethol eithaf cymhleth. Mae Iestyn - cyn gariad Karen yn dychwelyd i'w bywyd, mae o hefyd yn fargyfreithiwr - sy'n peri ychydig o drafferth iddi hi yn y llys!

## **Cynhyrchiad**

Cafodd y gyfres ddrama 12 pennod yn cael ei ffilmio yng Nghaernarfon gan gwmni cynhyrchu Rondo Media; ac cafodd set bwrpasol newydd wedi ei hadeiladu ym Mharc Menai ac yn stiwdio Rondo ar stad ddiwydiannol Cibyn, Caernarfon.

Cafodd y ddrama wedi ei ffilmio ar draws y dref, a doc Caernarfon.

Susan Waters oedd Uwch gynhyrchydd y ddrama. Roedd y storïwr adnabyddus Rob Gittins yn arwain y tîm oedd yn llunio straeon y gyfres.

Dyma'r rhan gyntaf ar y teledu i'r actores o Rhyl Rebecca Trehearn, yn y brif ran fel Karen McKay.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.youtube.com/watch?v=LjvbSOyN4Qk&feature=youtu.be
2. ↑ https://rondomedia.co.uk/dim-ond-y-gwir/
3. ↑ http://www.s4c.cymru/cy/y-wasg/post/28187/dim-ond-y-gwir-am-lysoedd-barn-y-gogledd/
4. ↑ http://www.s4c.cymru/cy/amdanom-ni/page/31295/ffigurau-gwylio-wythnos/?weekid=1033
5. ↑ https://www.dailypost.co.uk/whats-on/film-tv/rhyl-actress-rebecca-trehearn-stars-10362254#ICID=sharebar\_facebook
Cân Disc a Dawn, 1970

Cynhaliwyd ail gystadleuaeth Cân Disc a Dawn ar 23 Mai 1970.

Cyflwynwyd y rhaglen gan Ronnie Williams.

Enillwyr y gystadleuaeth oedd Y Canolwyr gyda'r gân 'Dydd o Haf'.

## **Fformat**

Cynhaliwyd y gystadleuaeth fel rhan o'r raglen gerddoriaeth Disc a Dawn. Yn ogystal a'r chwe gân oedd yn rhan o'r gystadleuaeth roedd y rhaglen yn cynnwys perfformaid gan Dafydd Iwan a siart y Cymro.

Roedd pleidleisio yn digwydd drwy ffurflen oedd ar gael yn gylchgrawn y Radio Times neu drwy roi pleidlais ar gerdyn post a'i bostio i'r BBC yn Gaerdydd. Datgelwyd yr enillwyr ar raglen Disc a Dawn ar y 6ed o Fehefin 1970.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ http://www.ukgameshows.com/ukgs/Can\_i\_Gymru
Gwledd

Ffilm arswyd Gymraeg yw Gwledd a ryddhawyd ym 2021.

Cyfarwyddwyd gan Lee Haven Jones.

## **Plot**

Mae teulu cyfoethog yn cynnal cinio yn eu cartref ym mynyddoedd Cymru, gan groesawu dyn busnes a ffermwr lleol sy'n gobeithio brocera bargen fusnes.

Yn ddiweddarach mae merch ifanc ddirgel yn cyrraedd i fod yn weinyddes ar gyfer y noson. Bydd y dyfodiad hwn yn cael effaith bwysig ar egwyddorion a moeseg y teulu

## **Cynhyrchiad**

Dewiswyd y ffilm ar gyfer y cynllun datblygu a chynhyrchu Cymru Wales Cinematic yn 2016.

Yn ystod y cynhyrchiad bu'r ffilm yn defnyddio'r teitl Gwrach, ac yna Cadi.

## **Darllediad**

Cafodd y ffilm ei arddangos am y tro cyntaf yn SXSW ym Mis Mawrth 2021. Dangoswyd hefyd yn Wyl Ffilm Rhyngwladol Fantasia.

Dangoswyd am y tro gyntaf yn Nghymru yn wylf ffilm Abertoir yn Aberystwyth, Tachwedd 2021.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://ffilmcymruwales.com/cy/gwledd
2. ↑ https://www.thefeast.movie/
3. ↑ https://www.imdb.com/title/tt10738906/
4. ↑ https://www.screendaily.com/news/welsh-horror-gwledd-becomes-sixth-ffilm-cymru-cinematic-project-to-wrap-exclusive/5141659.article
5. ↑ https://filmhubwales.org/en/films/gwledd/
6. ↑ http://abertoir.co.uk/latest-news/item/630-opening-film-2021
7. ↑ https://twitter.com/KnoxHorrorFest/status/1452458089404317700?s=20
Codi Pais

Rhaglen adloniant ysgafn oedd ***Codi Pais*** a ddarlledwyd ar S4C yn 1987.

## **Fformat**

Roedd y sioe yn cynnwys sgetsau a chaneuon ac yn nodedig am ei fod yn cael ei berfformio gan bedwarawd o ferched, sef Siw Hughes, Sue Roderick, Gillian Elisa ac Eirlys Parri.

## **Cynhyrachiad**

Darlledwyd pum rhaglen ym mis Ebrill/Mai ac ail gyfres o chwe rhaglen yn Tachwedd/Rhagfyr 1987.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ http://darganfod.llyfrgell.cymru/primo\_library/libweb/action/display.do?tabs=detailsTab&ct=display&fn=search&doc=44NLW\_ALMA21729906490002419&indx=9&recIds=44NLW\_ALMA21729906490002419&recIdxs=8&elementId=8&renderMode=poppedOut&displayMode=full&frbrVersion=&frbg=&dscnt=0&scp.scps=scope%3A%2844WHELF\_NLW%29%2Cprimo\_central\_multiple\_fe&vid=44WHELF\_NLW\_VU1&mode=Basic&srt=rank&tab=tab1&dum=true&vl(freeText0)=%22codi%20pais%22%201987&dstmp=1540294208995
Cân i Gymru, 1992

Cynhaliwyd cystadleuaeth Cân i Gymru 1992 ar 18 Ebrill.

Cyflwynwyd y rhaglen gan Nia Roberts.

Roedd saith o ganeuon yn cystadlu. Enillydd y gystadleuaeth oedd Gwennant Pyrs, Meleri Roberts, ac Alwen Roberts gyda'r gân '**Dal i Gredu'** gyda Eifion Williams yn perfformio ar y noson.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://discover.library.wales/permalink/f/1eskrbt/44NLW\_ALMA21870914820002419
2. ↑ https://www.youtube.com/watch?v=981qBH9a46E
Anita

Cyfres gomedi ysgafn yw Anita a greuwyd gan Caryl Parry Jones.

Darlledwyd dwy gyfres ar S4C rhwng 2016 a 2017.

## **Plot**

Yn y gyfres newydd hon, mae’r ddysgwraig Anita, mewn penbleth. Mae ei charwriaeth gyda Bedwyr yn mynd yn dda, tan i’w fam gael trawiad ar y galon ac yn gorfod rhuthro yn ôl adref i Foelfre i edrych ar ei hôl. Be neith Anita, y fam sengl o Gaerdydd? Ydi hi am adael ei merch Jools, ei chartref, a’i gwaith yn y cartref henoed, i ddilyn ei chalon – a Bedwyr – i Ynys Môn? Mae hi’n benderfyniad enfawr.

Beth fydd ymateb Dylan, mab Bedwyr, i’r newyddion na fydd yn symud i Gaerdydd o ganlyniad i drawiad ei Nain? A beth fydd ymateb Dei Dymp fod Bedwyr, ei arwr a’i ffrind gorau, yn ôl ym Moelfre, ei filltir sgwâr?

## **Cynhyrchiad**

Ymddangosodd gymeriad Anita am y tro cyntaf yn y gyfres Caryl a'r Lleill cyn mynd ymlaen i gael rhaglen uniogl fel rhan o'r gyfres 5 Stori.

Mae cymeriad Anita yn dysgu Cymraeg ac yn siarad cymysgedd o Gymraeg a Saeseng.

Ysgrifennwyd y gyfres gan Caryl Parry Jones a Non Parry.

Yn dilyn ffigyrau gwylio siomedig ni gomisynwyd trydedd cyfres. Dywedodd llefarydd ar ran S4C: *“Er i garfan o’r gynulleidfa fwynhau Anita, roedd y ffigyrau gwylio (ar sgrin ac ar-lein) a ffigyrau gwerthfawrogiad yn siomedig, ac yn dangos dirywiad o gyfres 1 i gyfres 2 ac yn is na chyfartaledd y slot ddarlledu. Rydym yn ddiolchgar i Caryl, Non a gweddill y cast a’r criw cynhyrchu am eu gwaith ac am arbrofi gyda’r defnydd o ddwy iaith i greu drama. Yn anffodus ni wnaeth yr arbrawf daro deuddeg gyda mwyafrif y gynulleidfa, ond rydym yn ymrwymedig i barhau i geisio adlewyrchu’r Gymru fodern a’r patrymau ieithyddol amrywiol.”*

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.boomcymru.co.uk/cynnwys/anita/
2. ↑ https://www.bbc.co.uk/programmes/p03l91hk
3. ↑ https://www.dailypost.co.uk/news/tv/s4c-drama-unite-anglesey-cardiff-11027732
4. ↑ https://www.dailypost.co.uk/special-features/love-life-italian-stallion-anita-12646441
5. ↑ https://golwg.360.cymru/newyddion/cymru/264313-anita-caryl-parry-jones-yn-siomedig-na-fydd-trydedd-cyfres
Ffasiwn Mecanic

Cyfres yn dilyn y model Dylan Garner wrth iddo geisio dod o hyd i'r mecanic delfrydol i fod yn wyneb i'r diwydiant.

Enillydd y gyfres oedd Emrys Wilson, mecanic o Grymych.

## **Fformat**

Mae deg mecanic yn cystadlu i enill gwobr o £3000, y cyfle i fod ar glawr cylchgrawn Vantage a modelu dillad ar gyfer cwmni dillad diogelwch Dickies.

Pob wythnos roedd y cystadleuwyr yn wynebu sialensau mecanyddol a modelu. Yn y benod olaf bu'n rhaid i'r cystadleuwyr newid ffilter a batri car yn erbyn y cloc on ogystal a ail-greu "photo shoot" fel James Bond o flaen Aston Martin.

Y deg fy'n cystadlu oedd Annie Parry o'r Groeslon; Matthew Hughes o Benrhyndeudraeth; Owain Paramore o Bwllheli; Dan Griffiths o Grymych; Billy Aubrey o Langefni; Elgan Thomas-Palmer o Fynachlog-ddu; Stephen Lee o Ddeiniolen; Tom Watkins o Gaerdydd; Wyn Williams o Ddinbych; ac Emrys Wilson o Grymych.

## **Cynyrchiad**

Cynhyrchwyd y gyfres gan Avanti. Roedd yr ail gyfres yn y fformat a gafodd ei gyflwyno gyda Ffasiwn Bildar.

Eleri Sion oedd yn trosleisio'r rhaglen.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.pembrokeshire.ac.uk/college-students-on-s4cs-ffasiwn-mecanic/
2. ↑ https://www.westerntelegraph.co.uk/news/15280168.emrys-wilson-from-crymych-wins-s4c-modelling-and-mechanics-show-ffasiwn-mecanic/
3. ↑ https://www.dailypost.co.uk/special-features/who-tools-model-mechanic-ffasiwn-12787080
Bang

Rhaglen ddrama drosedd Gymraeg yw ***Bang*** wedi ei leoli ym Mhort Talbot.

Crëwr ac awdur y gyfres yw Roger Williams. Cynhyrchir y gyfres gan gwmni Joio mewn cydweithrediad ag Artists Studio ar gyfer S4C a bydd yn cael ei werthu'n rhyngwladol gan Banijay International.

Enillodd y gyfres wobrau BAFTA Cymru 2018 am Ddrama Teledu a Golygu.

## **Plot**

Mae'r stori am frawd, chwaer a gwn. Mae Sam yn ŵr ifanc diymhongar a thawel, ond daw tro ar fyd pan mae'n cael gafael ar wn ac yn dechrau torri'r gyfraith. Mae ei chwaer Gina yn blismones uchelgeisiol, ac yn benderfynol o ddod o hyd i berchennog y gwn. Yn gefndir i'r saga deuluol, mae ymchwiliad i lofruddiaeth brawychus gŵr busnes lleol yn codi cwestiynau am lofruddiaeth tad Sam a Gina pan roedden nhw yn blant bach.
Toby Brickman

**Status:** | Alive

**Tobias Elias "Toby" Brickman** (born April 20, 2005) is a supporting character in *South City*. He is a resident of South City and a South City Junior High and South City High School alumnus.

## Appearance

Toby is an athletic looking, fair-skinned man with spiky brown hair styled back, sporting a black and red headband, as well has green finger-less gloves.

His outfit mainly consists of a dark blue and grey jacket and black and white shorts that go below his knees. In *South City - Endings*, his hair is shorter and and styled to the side, and now wears a grey and blue muscle shirt.
Cân i Gymru, 2002

Cynhaliwyd cystadleuaeth Cân i Gymru 2002 ar Ddydd Gŵyl Dewi.

Enillydd y gystadleuaeth oedd Arfon Wyn a Richard Synnott gyda'r gân 'Harbwr Diogel' a berfformwyd ar y noson gan Elin Fflur.

Cyflwynwyd y rhaglen gan Sarra Elgan, Lisa Gwilym ac Angharad Llwyd.

## **Fformat**

Newidwyd y fformat y flwyddyn hon. Cafodd 16 o ganeuon eu cyflwyno dros gyfnod o wythnos (nos lun i nos wener) gyda'r ffeinal yn cael ei ddarlledu ar Fawrth y 1af.

 Am y bedwar rhaglen gyntaf byddai Sarra Elgan yn cyflwyno fideos o bedair can wahanol bob nos.

Yna, rhwng 9.00 a 10.00pm, bydd cyfle i'r gwylwyr bleidleisio ar y ffin dros eu hoff gan, efo'r ddwy gan sy'n derbyn y nifer fwyaf o bleidleisiau bob nos yn mynd ymlaen i'r rownd derfynol. Cyhoeddir rhifau'r llinellau ffin ar gyfer pob can ar y noson.

Cyhoeddir pa wyth can sydd wedi cyrraedd y rownd derfynol ar ddechrau noson y ffeinal. Perfformir yr wyth can yn fyw o lwyfan yr Afan Lido, Port Talbot rhwng 8.00pm a 9.15pm ar Ddydd Gwyl Dewi, efo'r gwylwyr yn dewis yr enillydd drwy ffonio i mewn efo'u pleisleisiau.

Lisa Gwilym ac Angharad Llwyd oedd yn cyflwyno o'r llwyfan gyda Sarra Elgan gyda'r cyfansoddwyr tu ôl i'r llwyfan.

Roedd gwobr o £10,000 i'r cyfansoddwr buddugol.

## **Gwybodaeth ychwanegol**

Roedd 2002 y trydedd tro i Arfon Wyn ennill Cân i Gymru yn dilyn ei lwyddiant gyda Cae o Yd yn 2000 ac Ni Welaf yr Haf yn 1979. Perfformiwyd y gân yno yn 1979 gan Nest Llewelyn, mam Elin Fflur.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.thefreelibrary.com/Elin%27s+song+triumph%3B+Celebration+as+island+takes+top+music+title.-a083435655
2. ↑ https://www.thefreelibrary.com/Beth+ddywedai+Saunders%2C+tybed%3F%3B+CAN+I+GYMRU%3A+Uchafbwynt+Gwyl+Ddewi+ar...-a083755502
3. ↑ https://www.thefreelibrary.com/Tanio%27r+gwn+yn+y+ras+i+ganfod+can+i%27r+genedl%3B+Wythnos+o+gerdd+o%27n...-a083231354
Blodau

Rhaglen ddrama deledu oedd ***Blodau*** a gynhyrchwyd gan Cwmni Da ar gyfer S4C oedd yn dilyn anturiaethau criw o ffrindiau oedd yn rhedeg siop flodau yn Llandudno.

## **Plot**

Yn y gyfres cawn weld Lili a’i ffrind Cat yn mentro i fyd y cynllunwyr blodau. Cat yw’r pen busnes a Lili sy’n gyfrifol am greu trefniannau gwych gyda’r blodau.

Tros gyfnod y gyfres mae’n rhaid i Lili ddelio â phroblemau busnes a phroblemau carwriaethol wrth i driongl cariad ddiddorol gael ei chreu rhyngddi hi a’i ffrindiau Cat a Paul.

## **Cynhyrchiad**

Cafodd y gyfres chew pennod ei ysgrifennu gan Lleucu Roberts a darlledwyd yn nhymor yr Hydref 2009.

Cynhyrchydd y gyfres oedd Pauline Williams.

Ymgymhorydd bodau'r gyfres oedd Sioned Rowlands.

Ffilmwyd y gyfres mewn siop wa ar Stryd Mostyn yn Llandudno.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.cwmnida.cymru/portffolio/blodau/
2. ↑ https://www.yumpu.com/s/wXsO0YQ9B7Cp9tC5
3. ↑ https://www.dailypost.co.uk/news/north-wales-news/s4c-show-moves-vacant-llandudno-2788423
Hanna Jarman

Actor, cyfarwyddwr ac awdur o Gymraes sy'n adnabayddus am greu a serennu yn y gyfres Merched Parchus.

## **Bywyd cynnar**

Magwyd Hanna yn Nghaerdydd, yn ferch i Nia Caron a Geraint Jarman.

Graddiodd o Goleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru yn 2011.

## **Gyrfa**

Ers graddio mae Hanna wedi cydweithio'n agos â chwmnïau fel Not Too Tame Theatre yn gweithio i ddyfeisio a chreu theatr hygyrch "i bawb”.

Roedd yn gyfranogwr diweddar ar gynllun cyfarwyddo 'Y Labordy' a gefnogir gan Ffilm Cymru Wales, S4C, Cyngor Celfyddydau Cymru a BFI.NETwork ac ei mentor oedd yr awdur / cyfarwyddwr / actor Desiree Akhavan.

Cyfarwyddodd y ffilm fer ‘Nyrs Smith’ ar gyfer It'sMyShout, sef cynllun hyfforddi ffilm fer BBC Wales / S4C, yn ogystal â sioe theatr Rhybudd: Iaith Anweddus gan yr awdur Llwyd Owen ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd, 2018.

 Mae hi hefyd yn datblygu a ysgrifennu ffilm fer ‘Ffantasmagoria’, gyda’i chwaer Mared Jarman, gyda cymorth iei e Productions a Ffilm Cymru Wales.

Cyd-greodd ac ysgrifennodd y gyfres ddrama ddwyieithiog Merched Parchus gyda Mari Beard, ar gyfer S4C. Mae Hanna a Mari hefyd yn serennu yn y gyfres.

Yn 2021 ymddangosodd yn Yr Amgueddfa, cyfres ddrama gan Fflur Dafydd.

Yn 2022 darlledwyd cyfres ddrama Y Gyfrinach oedd hefyd wedi cal ei greu a'i ysgrifennu gan Hanna a Mari Beard.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.spotlight.com/5733-1206-8299
2. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymrufyw/46782719
3. ↑ https://www.creativecardiff.org.uk/users/hjarman13
4. ↑ https://www.s4c.cymru/cy/y-wasg/post/41215/yr-amgueddfa-yn-agor-y-drws-ar-fyd-tywyll-a-pheryglus/
Hafod Haidd

Cyfres gomedi yw Hafod Haidd yn dilyn helyntion teulu camweithredol ar fferm.

Darlledwyd dwy gyfres ar S4C rhwng 1998 a 1999.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.imdb.com/title/tt1982321/
2. ↑ https://static.wixstatic.com/media/54cff7\_f5ce78a304824f89aaed304b7bfefb99.jpg/v1/fill/w\_838,h\_552,al\_c,q\_85,usm\_0.66\_1.00\_0.01/54cff7\_f5ce78a304824f89aaed304b7bfefb99.webp
Bowen a'i Bartner

Rhaglen dditectif gyntaf S4C a grewyd gan Siôn Eirian.

Rhedodd am dair cyfres rhwng 1985-1988.

## **Plot**

Wedi'i leoli yn Nghaerdydd mae'r gyfres yn dilyn y ditectif preifat Jim Bowen (Jeffrey Thomas) a'i bartner Gethin Harper (Dorien Thomas) wrth iddynt ddelio gyda dirgelion a troseddau ym myd tanddearol y ddinas.

Byddai pob pennod fel arfer yn dilyn achos gwahnaol a gyda rhai elfennau o'r stori yn cario mlaen trwy'r gyfres.

## **Cynhyrchiad**

Cafwyd ffilm Mwg Glas, Lleuad Waed yn 1988 yn dod a hanes cymeriad Jim Bowen i ben.

## **Nofel**

Cyhoeddwyd nofel yn seiliedig ar y gyfres gan Hefin Wyn o'r enw Bowen a'i Bartner - Siôn Corn dros dro yn mis Ionawr 1986.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.s4c.cymru/en/press/post/28220/tribute-to-drama-producer-peter-edwards/
2. ↑ https://www.tac.cymru/newyddion/cofio-peter-edwards/
3. ↑ https://www.imdb.com/title/tt0969871/
4. ↑ https://blackwells.co.uk/bookshop/product/Bowen-ai-bartner-by-Hefin-Wyn/9780852840467
Gwion Tegid

Actor a chynhyrchydd yw **Gwion Tegid** sydd yn adnabyddus am botreadu’r cymeriad Barry Hardy yn yr opera sebon boblogaidd Rownd a Rownd.

## **Bywyd Cynnar**

Bu'n ddisgybl yn Ysgol Tryfan rhwng 2002-2009.

## **Gyrfa**

Cychwynodd ei yrfa actio yn 1999 yn potreadu'r cymeriad Eilir yn Amdani.

Parhaodd a'i yrfa actio ar Rownd a Rownd gan ymddangos gyntaf ym Mai 2005 pan ond yn 13 oed yn potreadu'r cymeriad Barry Hardy. Mae hefyd wedi sgriptio ambell i bennod o'r gyfres.

Yn 2011 ymddangosodd yn y gyfres ddrama Porthpenwaig yn chwarae'r cymeriad Cian.

Bu'n westai ar y rhaglen Parti Bwyd Beca yn Nhachwedd 2017.

Mae'n gynhyrchydd gyda'i gwmni Docshed sy'n arbenigo mewn rhaglenni ffeithiol. Yn 2021 cynhyrchodd y rhaglen "Stori Jimmy Murphy", ac yna yn 2022 cynhyrchodd y raglen ddrama ddogfen Y Parchedig Emyr Ddrwg.

## Bywyd Personol

Bellach mae'n byw yn y Felinheli gyda'i ddyweddi Kristina a'i merch Greta ac yn cyd-redeg/berchnogi'r Sied yn Felinheli.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.dailypost.co.uk/whats-on/rownd-rownd-actor-bangor-urges-10137273
2. ↑ https://twitter.com/GwionTegid/status/1488766278617739265?s=20&t=9nUjvgtLhRBia76nBRrt2g
Daniel Turner, Ynte!

Cyfres gomedi yw **Daniel Turner, Ynte!** a greuwyd gan Geraint Lewis.

Darlledwyd ar S4C rhwng 1986 a 1987 a roedd yn ddilyniant i'r gyfres Annwyl Angharad.

## **Plot**

Comedi sefyllfa oedd yn ddilyniant i'r gyfres Annwyl Angharad gan ganolbwyntio ar anturiaethau'r dysgwr Cymraeg Daniel Turner mewn pentref bach ynh Nghymru.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.geraintlewis.net/sgriptio-scriptwriting/comedi
Catrin Powell

Actor yw **Catrin Powell**  sy'n fwyaf adnabyddus am chwarae rhan Cadno Richards yn Pobol y Cwm a Tanya Green yn Belonging.

## **Bywyd cynnar**

Ganwyd Catrin at Ebrill 18 1973 yng Nghaerdydd. Mae'n llysferch i'r dramodydd ac actor Meic Povey.

Astudiodd yng Ngholeg Rose Bruford yn Llundain.

## **Gyrfa**

Cynchwynodd ei gyrfa actio yn 8 oed pan ddaeth S4C i'w hysgol yn chwilio am dalent ifanc ar gyfer y ddrama Gwaed ar y Dagrau.

Aeth yn ei blaen i ymddangos yn y gyfres sebon Dinas tra oedd yn 16 oed ac yn astudio ei Lefel-A.

Yn 2000 cymeroedd dros ran Liz Egan yn y gyfres ddrama Iechyd Da, cymeriad oedd eisioes wedi cael ei phroetreadu gan Maria Pride mewn cyfresi blaenorol.

Yn yr un cyfnod cafodd ran yn y gyfres Border Cafe gyda Nia Roberts.

Rhwng 2002 a 2004 bu'n rhan o gast y gyfres sebon Belonging yn portreadu Tanya Green.

Yn 2006 ymunodd a gast Pobol y Cwm fel Cadno Riachards. Roedd y cymeriad yn rhan o'r gyfres am dros ddeg mlynedd, yn gadael yn 2018.

## **Bywyd personol**

Mae Catrin yn byw yng Nghaerdydd a mae ganddi ddau o blant, Jaco a Meri.

Mae'n gyn-bartner i'r actor Richard Mylan.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.emptagehallettcardiff.co.uk/shop/product/10232/catrin-powell/
2. ↑ https://www.thefreelibrary.com/I%27ve+got+a+man+and+a+house+but+I%27m+not+about+to+settle+down..+there%27s...-a076049514
3. ↑ https://www.bbc.co.uk/wales/belonging/archives/characters/tanya.shtml
Elen Gwynne

Actores o Gymru sy’n adnabyddus am ei gwaith ar Tipyn o Stad, 9 Tan 9 a Rownd a Rownd.

## **Bywyd cynnar**

Daw Elen o Bryn Beuno, Cricieth. Mae hi'n un o dri o blant, yn chwaer hyn i'r actores Lowri Gwynne. Mae ei brawd Dafydd hefyd wedi gweithio fel actor.

Ers ei dyddiau yn yr ysgol gynradd roedd hi'n frŵd ar berfformio. Astudiodd yn Ysgol Eifionydd Porthmadog a Choleg Meirion Dwyfor yn Nolgellau cyn mynd yn ei blaen i astudio grâdd mewn actio yn y Coleg Brenhinol Cerdd a Drama.

## **Gyrfa**

Cafodd ei swydd actio broffesiynol sylweddol gyntaf tra yn ei blwyddyn olaf yn y coleg wrth gael cynnig y cymeriad 'Lisa' mewn addasiad o'r nofel Y Stafell Ddirgel, ar gyfer y teledu. Medd Elen am ei phrofiad, *"Roedd rhaid dysgu'r dechneg o actio ar gyfer y sgrin, o'r newydd, ac roedd hyn yn anodd ar brydiau, gan iddo fynd yn erbyn yr hyn a ddysgais yn y theatr. Yn aml, atgoffwyd fi nad oedd rhaid gweiddi, gan bod y microffon yno i'm helpu, ac nad oedd angen tynnu ystumiau, gan fod y camera, ac felly'r gynulleidfa, yn agos iawn ataf, ond buan iawn mae rhywun yn addasu."*

Aeth yna yn ei blaen i ymddangos yn 9 Tan 9 yn ran Iona Huws. Daeth y cymeriad yn un poblogaidd ac yn enwog am ei dywediad "Ffor Fish Cêcs!"

Yn 2003 cywchynodd yn ran Susan Pritchard yn Tipyn o Stad, cymeriad a ddaeth yn ganolog i'r gyfres. Arhosodd gyda'r gyfres nes ei diwedd yn 2008.

Rhwng 2009 a 2011 bu'n cyflwyno y raglen gylchgrawn i bobl ifanc Gofod.

Ers 2018 mae Elen wedi bod yn rhan o gast Rownd a Rownd yn chwarae rhan Gwenno Owen. Mae cysylltiad ei theulu â'r gyfres yn un glos gan bod ei chwaer Lowri a'i gŵr Huw Llŷr hefyd yn ymddangos yn y gyfres. Mae ei brawd Dafydd hefyd wedi actio yn y gyfres yn y blynyddoedd cynnar.

## **Bywyd personol**

Mae Elen yn briod â'r actor Huw Llŷr sydd hefyd yn ymddangos ar Rownd a Rownd fel Vince Barclay. Mae ganddynt ddau o blant.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymru/gogleddorllewin/papurau\_bro/y\_ffynnon/newyddion/ionawr04.shtml
2. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymrufyw/45547555
3. ↑ https://www.dailypost.co.uk/special-features/new-month-brings-new-rownd-15082798
Cân i Gymru, 2000

Cynhaliwyd Cân i Gymru 2000 ar Ddydd Gŵyl Dewi ym Mhafiliwn Llangollen.

Cyflwynwyd y rhaglen gan Nia Roberts a Dafydd Meredydd.

Roedd wyth cân yn cystadlu. Yr enillydd oedd Cae o Ŷd gan Arfon Wyn, a berfformiwyd ar y noson gan Martin Beattie.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.youtube.com/watch?v=WYr\_kfk04tI
2. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymrufyw/51659451
Emyr Gibson

Actor a cantor o Gymro sy'n fwyaf adnabyddus am chwarae rhan Meical yn Rownd a Rownd am 18 mlynedd.

## **Gyrfa**

Ers 2000 by Emyr yn chwarae rhan Meical yn yr opera sebon i bobol ifanc Rownd a Rownd. Bu'n chwarae'r rhan am 18 o flynyddoedd cyn i'r cymeriad adael y gyfres.

Mae hefyd wedi ymddangos mewn cyfresi megis Craith, Amdani a Deian a Loli.

Yn 2014 cyflwynodd Noson Lawen am y tro cyntaf, cyn dychwelyd i'r rhaglen yn 2017.

Fel canwr mae Emyr wedi perfformio a rhyddhau cerddoriaeth fel artist unigol, fel deuawd gyda'i chwaer Siân Wyn Gibson a hefyd rhan o'r grwp Trio. Mae'r triawd - Emyr, Steffan Lloyd Owen a Bedwyr Gwyn Parri wedi rhyddhau dau album.

Mae Emyr hefyd yn rhan o gwmni gin Afallon.

## **Bywyd personol**

Mae Emyr yn dad i ddwy o ferched, Cai Eirlys ag Eos Fflur. Mae'r teulu'n byw yn Nghaernarfon.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.spotlight.com/6577-9059-0887
2. ↑ https://www.thefreelibrary.com/Emyr+amryddawn+yn+troi+ei+law+at+gyflwyno.-a0391900172
3. ↑ https://afallonmon.com/
4. ↑ https://www.bbc.co.uk/programmes/p04n27sm
5. ↑ https://www.bbc.co.uk/programmes/p0561vh5
6. ↑ https://www.imdb.com/name/nm3047613/
7. ↑ https://www.discogs.com/artist/6116027-Trio-19
8. ↑ https://stiwdioaran.com/gwyn-dy-fyd-emyr-gibson/
afallonmon.com
Dafydd Rhys Evans

Actor o Gymro yw Dafydd Rhys Evans sy'n adnabyddus am ymddangos mewn drmau megis Darn o Dir, Gorsaf Hud a Rownd a Rownd.

## **Bywyd cynnar**

Daw Dafydd yn wreiddiol o bentref Bancffosfelen yn Sir Gâr.

Astudiodd Gerddoriaeth a'r Cyfryngau yn Ngholeg y Drindod Cerfyrddin, yn graddio yn 2004.

## **Gyrfa**

Cychwynodd ei yrfa yn chwarae Fferet, un o'r prif gymeriadau yn y ddrama Darn o Dir ar gyfer S4C.

Mae wedi perffomrio mewn sawl cynhyrchiad theatr i Arad Goch, Theatr Na nOg, Cwmni Mega a Cwmni Theatr Cymru gan gynnwys chwarae rhan y Dylan ifanc mewn cynhyrchiad o A Child's Christmas in Wales.

Ers 2018 mae wedi bod yn chwarae rhan Dylan Roberts yn opera sebon Rownd a Rownd.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymrufyw/53771371
2. ↑ https://www.spotlight.com/5014-3493-2069
Gwaed ar y Sêr

Ffilm gomedi arswyd a gafodd ei ryddhau yn wreiddiol yn 1975.

## **Plot**

Mae Shadrach Smith a'i gôr yn gwneud eu gorau glas i sicrhau na fydd enwogion lleol yn cyrraedd y llwyfan mewn cyngerdd yn neuadd y pentref.

Ac maen nhw'n benderfynol o ladd unrhywun sy'n sefyll yn eu ffordd.

Ymysg yr enwogion mae Hywel Gwynfryn, Dafydd Iwan yn ymddangos fel ei hunain a Stewart Jones yn ei gymeriad Ifas y Tryc.

## **Cynhyrchiad**

Cafodd y ffilm ei gynhyrchu gan y Bwrdd Ffilmiau Cymraeg a'i gyfarwyddo gan Wil Aaron. Fe'i saethwyd mewn 10 diwrnod am gost o £6,000.

Ysgrifennwyd y sgript gan Dafydd Huw Williams a Wil Sam (a greuodd cymeriad Ifas y Tryc) gyda trigolion ardal Nant Peris yn actorion ychwanegol.

Disgyblion Ysgol Brynrefail oedd yn chwarae y plant cythreulig/felltithiedig.

## **Darllediad**

Fe ddarlledwyd y ffilm ar S4C ar 2 Chwefror 2013.

Cafodd ei ychwanegu i S4C Clic am gyfnod o gwmpas calan gaeaf 2020.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.filmhubwales.org/en/films/gwaed-ar-y-ser/
2. ↑ http://darganfod.llyfrgell.cymru/primo\_library/libweb/action/display.do?tabs=detailsTab&ct=display&fn=search&doc=44NLW\_ALMA21753651930002419&indx=1&recIds=44NLW\_ALMA21753651930002419&recIdxs=0&elementId=0&renderMode=poppedOut&displayMode=full&frbrVersion=&frbg=&&dscnt=0&scp.scps=scope%3A%2844WHELF\_NLW%29%2Cprimo\_central\_multiple\_fe&mode=Basic&vid=44WHELF\_NLW\_VU1&srt=rank&tab=tab1&vl%28freeText0%29=%22gwaed%20ar%20y%20ser%22&dum=true&dstmp=1463769570410
HAFoc

Roedd ***HAFoc*** yn rhaglen deledu i blant ar S4C a gychwynnodd yn 1986 gan ddod i ben yn 1991. Roedd yn olynydd i raglen Yr Awr Fawr a Hanner Awr Fawr.

Fe'i gynhyrchwyd gan BBC Cymru yn stiwdio Llandaf. Cyflwynwyr y rhaglen oedd Graham Pritchard, 'Jeifin Jenkins' (Iestyn Garlick) a Gaynor Davies.

## **Fformat**

Roedd y rhaglen yn cynnwys cartwnau, sgetshys, cystadlaethau a chyfarchion. Fe roedd cartwnau estron yn cael ei dybio i'r Gymraeg - gan cynnwys Now a Ned.

Yn ddiweddarach roedd y rhaglen yn cynnwys is-raglen *Caffi Ffortisimo*, wedi ei osod mewn caffi Eidalaidd yng nghymoedd y De a'n cael ei redeg gan Jeifin Jenkins a'i frawd Handel (Huw Ceredig).

## **Cyflwynwyr**

Graham Pritchard

Gaynor Davies

Jeifin Jenkins (Iestyn Garlick)

## **Llyfryddiaeth**

Cyhoeddwyd llyfr **'Hwyl a Hafoc'** i gyd-fynd a'r gyfres gan gwmni'r Lolfa.
Emyr Prys Davies

Actor o Gymru sydd wedi ymddangos mewn cyfresi megis Rownd a Rownd a Emyn Roc a Rol.

## **Bywyd cynnar**

Magwyd Emyr yn Llangefni gan fynychu Ysgol Gyfun Llangefni. Bu hefyd yn aelod o ysgol Glanaethwy.

Astudiodd y gyfraith ym mhrifysgol Aberystwyth yn 1999.

## **Gyrfa**

Dechreuodd Emyr ar ei yrfa fel actor nol yn 1995 yn potreadu'r cymeriad Dylan Parry yn yr opera sebon Rownd a Rownd.

Rhwng 2004 a 2005 bu'n actio'r cymeriad Kevin yn y gyfres Emyn Roc a Rôl.

Mae'n chwarae bas i fand Yws Gwynedd.

## **Ffilmyddiaeth**

### **Ffilm a theledu**

2020
 Ddoe am Ddeg | 2012

## **Bywyd Personol**

Bellach mae Emyr yn byw yn Nghaernarfon ac yn briod a Sara, mae ganddynt ferch o'r enw Megan Emyr.

Mae'n asiant i NFU.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.youtube.com/watch?v=p5aYN43XyfM
2. ↑ https://www.cambrian-news.co.uk/article.cfm?id=119253&headline=Yws%20Gwynedd%20cleans%20up%20at%20Welsh-language%20music%20awards&sectionIs=news&searchyear=2018
Grand Slam

Ffilm a ryddhawyd ym 1978 yw **Grand Slam**.

John Hefin oedd y cyfarwyddwr a chynhyrchwr, ac ysgrifennwyd y sgript ganddo ef a Gwenlyn Parry.

## **Plot**

Mae hi’n 1977 a thîm rygbi Cymru ar drothwy ennill y gamp lawn am y trydydd tro mewn llai na degawd. Teithia criw o gefnogwyr o gymoedd y de i Baris er mwyn gwylio’r tîm yn eu gêm dyngedfennol yn erbyn y Ffrancwyr yn Parc des Princes yn llawn gobeithion am fuddugoliaeth gofiadwy.

Ynghyd â theithio i wylio’r rygbi mae’r prif gymeriadau ar eu taith bersonol eu hunain i wireddu uchelgeisiau a breuddwydion personol. Mae Glyn ar drywydd cyflawni’r ‘grand slam’ carwriaethol trwy sgorio a Ffrances a Caradog Lloyd-Evans ei dad ar daith i ddod o hyd i’r ferch brydferth a fu’n caru â hi ar ddiwedd y Rhyfel. Wedi cyrraedd Paris â’r criw ar drywydd ‘little butterfly’ Mr Lloyd-Evans, gan ei darganfod mewn clwb stripio. Ond nid y ferch ifanc hardd a gofia Caradog yw hi bellach, ond Madame ganol oed y clwb. Wedi ei siomi â Mr Lloyd-Evans ati i foddi ei ofidiau mewn potel o siampên yn ei chwmni.

Llwydda Glyn i swyno Odette, merch Madame, ac mae’r ddau yn dianc i’w llofft wrth i’r Cymry a’r Ffrancwyr ddechrau ymladd yn y clwb, wedi i Mog efelychu’r strip wraig a diosg ei ddillad, er mawr fwynhad i Maldwyn, cyn cael ei arestio mewn dim ond ei fest, ei focsers a’i sanne.

Ar fore’r gêm ac wedi cythrwfl y noson flaenorol, cyrhaedda’r criw Parc des Princes, dan arweinyddiaeth Maldwyn, ond does dim golwg o Glyn, Mr Lloyd-Evans na Mog. Metha Glyn y gêm wedi ei noson fawr â Odette gan ei gwylio ar y teledu yn ei hystafell. Metha Mr Lloyd-Evans y gêm wedi yfed gormod y noson flaenorol, gan roi braw i Madame, Odette a Glyn pan na ellid ei ddeffro. Gwylia Mog yr hanner cyntaf yn y ddalfa gyda’r Gendarmes, cyn ei ryddhau, a rhedeg ar draws Paris er mwyn cyrraedd cyn diwedd yr ail hanner.

Â mawr siomedigaeth, collwyd y gêm a’r gamp lawn, ond â’r gêm i’w chwarae gartref ym Mharc yr Arfau y flwyddyn ganlynol ac wedi penwythnos bythgofiadwy, nid oes rhaid digalonni.

## **Cynhyrchiad**

Saethwyd y ffilm yn Gaerydd a Paris. Ffilmwydd llawer o'r golygfeudd mewnol yng nghlwb y BBC yn Gaerdydd. Ffilmwyd rhai golygfeudd yn maee awyr Caerdydd.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.bbc.co.uk/programmes/b00b9zcp
2. ↑ https://filmhubwales.org/en/films/grand-slam/
3. ↑ https://wici.porth.ac.uk/index.php/Grand\_Slam
Gari Williams

Digrifwr, canwr, actor a chyflwynydd oedd **Gari Williams** (10 Mawrth 1946 – 18 Gorffennaf 1990).

## **Bywyd cynnar**

Fe'i ganwyd ym Mryn Rhyd-yr-Arian ger Llansannan, yn fab hynaf i Harri Pierce a Nance Williams. Ei enw bedydd oedd **Emyr Pierce Williams**.

Symudodd y teulu i Lanrwst yn 1956 ac i Fochdre ger Bae Colwyn yn 1963. Ei swydd gyntaf oedd gwerthu bwyd wedi'i rewi, er i'w dad geisio ei annog i fynd yn saer coed fel yntau.

## **Gyrfa**

Cychwynnodd berfformio yn Ionawr 1969 yn canu gyda'i frawd Elwyn. Fe ddaeth Emyr ac Elwyn yn ddeuawd poblogaidd ac fe ryddhawyd y ddau nifer o recordiau ar label Cambrian. Roedd Gari yn honni fod swilder ei frawd yn golygu fod rhaid iddo wneud y gwaith cyflwyno rhwng y caneuon, ac fe ddefnyddiodd hyn i ymarfer ei ddawn berfformio a chomedi.

Yn 1974 fe ddaeth yn berfformiwr proffesiynol gyda mwy o bwyslais ar gomedi na chanu. Fe awgrymodd y digrifwr Ronnie Williams iddo newid ei enw llwyfan i er mwyn gallu apelio at gynulleidfa ehangach ar draws Prydain - a dewisodd Emyr yr enw **Gari Williams**.

Yn 1976 cafodd y brif ran ym mhantomeim Cwmni Theatr Cymru, Madog, ac fe ddaeth yn wyneb cyfarwydd iawn ar lwyfannau Cymru.

Fe ymunodd a'r opera sebon Pobol y Cwm yn 1979, gan chwarae'r mecanic Edgar Sutton.

Yn Jabas, y gyfres ddrama deledu i bobl ifanc, roedd yn chwarae Sam Llonga, tad y prif gymeriad.

Ymddangosodd mewn nifer o gyfresi eraill fel y gomedi sefyllfa Eric gyda Stewart Jones a Myfanwy Talog.

Yn yr 1980au fe ddechreuodd gyflwyno'r sioe Galw Mewn ar BBC Radio Cymru.

Ar deledu cyflwynodd y sioe gomedi Galw Gari ar S4C o 1982 ymlaen yn ogystal â thair cyfres o sioe adloniant Rargian Fawr. Darlledwyd y bedwaredd gyfres o *Galw Gari* yn 1990, misoedd cyn ei farwolaeth.

## **Bywyd personol**

Fe briododd Hafwen ar 17 Mai 1969 - ganed eu merch Nia yn 1977 a'i mab Guto yn 1988.

## **Marwolaeth**

Cafodd ei daro'n ddifrifol wael yng Ngorffennaf 1990 a fe'i gludwyd i Ysbyty Walton, Lerpwl, lle bu farw wedi gwaeledd byr.

Cafodd casgliad o straeon ac atgofion am Gari eu cyhoeddi wedi ei farwolaeth - Mab Hynaf Missus Wilias - gan ei gyfaill Myrddin ap Dafydd.

## **Cronfa Gari**

Sefydlwyd Ymddiriedolaeth Cronfa Gari fel elusen yn 1991. Bwriad y gronfa yw cynnig cefnogaeth ariannol i unigolyn neu unigolion sy'n dymuno canolbwyntio ar adloniant byw o flaen cynulleidfa Gymraeg.

Ers hynny mae wedi cefnogi nifer o ddigrifwyr a digwyddiadau comedi yn y Gymraeg, yn cynnwys sawl Gala Comedi yn yr Eisteddfod Genedlaethol.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.discogs.com/artist/2013881-Emyr-Ac-Elwyn
2. ↑ http://www.bbc.co.uk/cymru/gogleddorllewin/enwogion/adloniant/pages/gariwilliams.shtml
3. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymrufyw/35586743
4. ↑ https://www.discogs.com/Gari-Williams-Galw-Gari/release/10844603
5. ↑ Myrddin ap Dafydd (1996) Mab Gynaf Musus Wilias - Cofio Gari. Llanrwst: Gwasg Carreg Gwalch. ISBN 0863812992
6. ↑ http://opencharities.org/charities/1004170
Enoc Huws

Cyfres ddrama yw **Enoc Huws** yn seiliedig ar nofel Daniel Owen.

Darlledwyd yn wreiddiol ar BBC One Wales ym 1974.

## **Plot**

Mae'r stori'n gomedi gymdeithasol yn ymwneud â gweithgareddau'r Capten Trefor di-flewyn-ar-dafod, arlunydd con sy'n argyhoeddi pobol i fuddsoddi mewn cynlluniau mwyngloddio plwm a thalu cyflog hael iddo'i hun o'r enillion. Wedi i'r mwyafrif o’i fuddsoddwyr ei adael, mae Trefor yn gosod ei olygon ar y siopwr naïf ond llwyddiannus Enoc Huws, sydd, trwy gyd-ddigwyddiad cyfleus, hefyd mewn cariad â merch Trefor, Susan, ac yn gweld buddsoddi yng nghynllun Trefor (y mae’n tybio ei fod yn onest) fel cyfle i ddod yn agos at y fenyw ifanc.

Mae is-blotiau’n dilyn Enoc wrth iddo frwydro yn erbyn hoffter digroeso ei wraig cadw tŷ, a grŵp o henuriaid capel sy’n dymuno penodi gweinidog newydd.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.gwales.com/goto/biblio/en/9781909696013/?session\_timeout=1
2. ↑ https://genome.ch.bbc.co.uk/search/20/20?order=first&q=%22Enoc+Huws%22#top
'Run Sbit

Cyfres gomedi ddychanol mewn fformat cyfres bry ar y wal yn dilyn helyntion Linda Brown a'i merch Caren wrth iddynt redeg cwmni 'lookalikes' Cymraeg.

Datblygodd o gyfres allan o bennod arbennig o'r gyfres Dim Byd.

## **Plot**

Cawn mewnwelediad i drafferthion dyddiol cwmni bychain ger Caernarfon o’r enw ‘Run Sbit; yr unig asiantaeth yn y byd sy’n arbenigo mewn darparu tebygwyr (neu lookalikes) o enwogion Cymreig. Ni cheir tebygwr o David Beckham neu Beyoncé fan hyn, ond mae digonedd o Mici Plwms a Daloni Metcalfes i fynd a pryd unrhyw un.

Cwmni mam a merch yw’r asiantaeth, sy’n cael ei rhedeg gan Linda a Caren Brown. Er mai Caren yw’r callaf o bell ffordd, Linda sydd wrth y llyw, ac mae nifer o gamddealltwriaethau ac anawsterau yn dod yn sgil hynny.

## **Cynhyrachiad**

Cynhyrchwyd y gyfres gan Cwmni Da. Ffilmwyd y gyfres yn ac oamgylch Gaernarfon.

Cafodd ei ysgrifennu gan Barry 'Archie' Jones.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.dailypost.co.uk/news/tv/bethesda-mum-daughter-star-hilarious-11091697
2. ↑ https://www.cwmnida.cymru/portffolio/run-sbit/
3. ↑ https://www.dailypost.co.uk/special-features/s4c-lookalike-series-looks-like-12914132
Cinio Caru

Sioe garu wedi’i gosod mewn gwesty moethus. Darlledwyd dwy gyfres ar S4C rhwng 2004 a 2005.

Ffion Dafis oedd yn cyflwyno gyda Meical Owen yn chwarae rhan y Maire D yn yt ail gyfres

## **Fformat**

Mae’r dewiswr yn cael mwynhau pryd bwyd tri chwrs ac yn cyfarfod partneriaid posibl yn ystod y pryd.

Bydd y pryd cyfan yn cael ei ffilmio, gydag ymgynghorydd seicolegol y gyfres, Dr Mair Edwards, yn gwylio ac yn dadansoddi pob symudiad yng nghwmni cyflwynydd Cinio Caru, Ffion Dafis.

Ar ddiwedd y pryd, bydd y person yn dewis pa un o'r tair neu dri fydd yn ymuno ag nhw i gael ffoi gyda’i gilydd mewn Cadillac gwyn cyn mynd ar ddet.

## **Darllediad**

Darlledwyd y gyfres gyntaf wyth pennod yn slot 10:45 y.h ar Nos Fercher gyda penodau yn para 45 munud.

Erbyn yr ail gyfres cafodd y rhaglen ei symud i nos Wener a byddai penodau (erbyn hyn yn awr o hyd) yn cael eu darlledu mewn dau ran, y cyntaf am 8:25 a'r ail am 9:30 y.h.

## **Cynhyrchiad**

Cafodd y gyfres gyntaf ei ffilmio yn Castell Deudraeth ym Mhortmeirion.

Cynhyrchwyd y gyfres gan gwmni Chwarel a'r cynhyrchydd oedd Sioned Wyn Morys a oedd eisioes wedi sefydlu'r wefan baru gyntaf Gymraeg, pishyn.com.

Er mwyn castio cyfres gynta'r rhaglen bu i'r cynhyrchwyr greu stondin arbennig ar faes Eisteddfod Genedlaethol Cymru Maldwyn a'r Gororau 2003 i geisio dennu siardwyr Cymraeg sengl.

## **Marchnata**

I gydfynd a gychwyn y gyfres comisynwyd pôl gan S4C i ddeall agweddau'r Cymry tuagat rhamant.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://chwarel.tv/portfolio/cinio-caru/
2. ↑ https://www.s4c.cymru/abouts4c/annualreport/acrobats/annual\_report2004.pdf
3. ↑ https://www.thefreelibrary.com/amp/Ciniawa%2C+cyfeddach+...+a+charu%3B+Hwyrach+bod+y+tymheredd+yn+codi...-a0133748240
4. ↑ http://www.ukgameshows.com/ukgs/Cinio\_Caru
5. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymru/gogleddorllewin/bywyd\_bro/pigion/gwynedd/cinio\_caru26\_5\_04.shtml
6. ↑ https://www.thefreelibrary.com/Cymraeg%3A+Paru+Pobol+Cymru%3B+Mae+S4C+wedi+comisiynu+rhaglen+ddetio...-a0105621517
7. ↑ https://www.thefreelibrary.com/Lonely+hearts+can+find+their+cariad+on+new+dating+show.-a0106283315
8. ↑ https://www.dailypost.co.uk/news/north-wales-news/welsh-keep-romantic-spirit-alive-2927945
Cefn Gwlad

Rhaglen deledu ffeithiol yw ***Cefn Gwlad***. Mae wedi cael ei ddarlledu ar S4C ers 1983.

## **Fformat**

Bwriad y sioe yw dogfennu bywyd ffermio a chefn gwlad Cymru drwy ddilyn bywydau unigolyn neu deulu.

Yn wreiddiol byddai'r rhaglen yn treulio hanner awr cyfan gyda un teulu neu mewn un ardal ond ers 2018 mae'r rhaglen yn cyflwyno nifer o eitemau amrywiol mewn sioe awr o hyd.

## **Cyflwynwyr**

Dai Jones, Llanilar oedd unig gyflwynydd y rhaglen rhwng 1983 a 2017. Daeth y rhaglen yn nodedig am lfennau doniol sy'n deillio o bersonoliaeth Dai Jones.

Fe ddatblygodd nifer o raglenni arbennig o'r brif raglen a oedd yn fwriadol ddoniol, er enghraifft yn dilyn Dai ar deithiau dramor. Efallai mai'r enwocaf o'r rhaglenni yma oedd Dai ar y Piste.

Yn 2018 ymunodd criw o gyflwynywr newydd i ymuno a Dai, gwraig fferm o Geredigion, Meleri Williams, y cyflwynydd a'r ffermwr defaid Ioan Doyle, y cyflwynydd a'r wraig fferm Mari Lovgreen a'r ffermwr o Fro Ddyfi, Rhys Lewis.

Yn 2020 cyhoeddwyd fod Dai am ymddeol. Darllledwyd rhaglen arbennig ar S4C, Dathlu Dai i ddathlu ei gyfranniad.

Cychwynodd gyfres newydd yn 2021 gyda Mari Lovgreen a Ifan Jones Evans wrth y llyw.

 Ifan Jones Evans | 2021-

## **Cynhyrchiad**

Cynhyrchydd gwreiddiol y rhaglen oedd Geraint Rees a oedd wedi cynhyrchu ffilmiau am hanesion a chymeriadau cefn gwlad ers y 1960au ar TWW ac yna HTV Cymru.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://sainwales.com/store/dvd/sain-dvd-076
2. ↑ https://www.s4c.cymru/cy/ffeithiol/cefn-gwlad/
3. ↑ https://www.s4c.cymru/cy/y-wasg/post/41072/dathlu-dai---diwedd-cyfnod-un-o-sr-mwyaf-s4c/
4. ↑ https://www.celticmediafestival.co.uk/show-winners/gweedore-1990
Ar y Tracs - Y Tren i'r Gem

Ffilm gymraeg yw **Ar y Tracs - Y Tren i'r Gem** a ryddhawyd ym 2011.

Cyfarwyddwyd y ffilm gan Ed Taflan.

## **Plot**

Mae penwythnos y gem fawr wedi cyrraedd - Cymru yn erbyn Lloegr. Mae 'na dipyn o gyffro a phawb ar den eisiau cael gafael ar docyn. Cyn pen dim bydd y trenau'n orlawn o gefnogwyr rygbi ar eu ffordd i'r Stadiwm, a chriw Welsh Rail yn eu canol nhw'n trio cadw trefn ar bawb.

Ymunwch a Reality, Pandora a'r tim wrth iddyn nhw fynd ar antur liwgar arall. Ond daliwch yn dynn, gall unrhywbeth ddigwydd gyda'r criw yma wrth y llyw.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.thefreelibrary.com/SATURDAY-a0244695405
Cân i Gymru, 2021

Cynhaliwyd Cân i Gymru 2021 ar 5 Mawrth yn Theatr Donald Gordon, Canolfan Mileniwm Cymru, Caerdydd.

Enillydd y gystadleuaeth oedd Morgan Elwy gyda'r gân Bach o Hwne.

Cyflwynwyd y rhaglen gan Trystan Ellis-Morris a Elin Fflur.

## **Fformat**

Oherwydd cyfyngiadau pandemig COVID-19, nid oedd cynulleidfa fyw, ond ymddangosodd rhith-gynulleidfa ar y llwyfan drwy'r rhyngrwyd.

Derbyniwyd 96 o ganeuon i'r gystadleuaeth eleni a dewiswyd rhestr fer gan banel y beirniaid, sef Osian Williams (canwr Candelas), Angharad Jenkins (ffidlwr Calan), y gantores Tara Bethan a’r canwr-gyfansoddwr Huw Chiswell.

Dewiswyd 8 cân i'w perfformio ar y noson.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.s4c.cymru/cy/y-wasg/post/42167/bach-o-hwne-yw-enillydd-cn-i-gymru-2021/
2. ↑ https://www.bbc.co.uk/programmes/p097jmlg
3. ↑ https://golwg.360.cymru/newyddion/cymru/2040275-gymru-rhaglen-cyffrous-eleni-medd-comisiynydd
Con Passionate

Cyfres ddrama deledu Gymraeg ar S4C yw ***Con Passionate*** a ysgrifennwyd gan Siwan Jones a gyfarwyddwyd gan Rhys Powys, Endaf Emlyn a Emlyn Williams.

Cynhyrchwyd y gyfres gan Teledu Apollo.

Enillodd Con Passionate y wobr am y ddrama orau yng Ngwobrau Rose d'Or yn 2007, y rhaglen Gymraeg gyntaf erioed i wneud hynny.

## **Plot**

Mae prif blot y gyfres am oblygiadau y gantores, Davina Roberts (Shân Cothi), yn cymryd rôl arweinydd Côr Meibion Gwili wedi i Walford eu harweinydd farw.

Ceir cipolwg o fywydau amrywiol aelodau’r côr yn gymysg â golygfeydd o’u cyngherddau a’u ymarferion. Yn ogystal â hyn, daw golygfeydd ffantasïol o ganu yn gymysg â'r golygfeydd realaidd, gan amlaf ffantasïau’r dynion o ganu a bod mewn cariad â Davina ydynt.

Mae ysbryd y cyn arweinydd, Walford, a fu farw cyn ddechrau'r gyfres gyntaf yn lledrithio cyfeilydd y côr, Brian, drwy gydol y gyfres gyntaf a phennod olaf yr ail gyfres.

## **Darllediad**

Darlledwyd y gyfres gyntaf yn Ionawr a Chwefror 2005 ac fe'i dangoswyd am ail waith yr Hydref honno.

Darlledwyd yr ail gyfres ym mis Ebrill a Mai 2006.

Darlledwyd y drydedd gyfres ym mis Tachwedd a Rhagfyr 2008.

Rhyddhawyd y gyfres gyntaf fel Bocs Set ar S4C Clic yn 2018.

Yn mis Awst 2021 cafodd y dair gyfres eu rhyddhau fel Bocs Set ar S4C Clic, gyda'r gyfres gyntaf yn cael ei ailddarlledu yn ei gyfanrwydd ar S4C.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymru/deorllewin/papurau\_bro/y\_lloffwr/newyddion/mehefin06.shtml
2. ↑ https://www.boomcymru.co.uk/cynnwys/con-passionate/
3. ↑ https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/s4c-drama-wins-top-award-2249741
4. ↑ http://www.s4c.cymru/en/press/post/27207/golden-opportunity-to-enjoy-award-winning-con-passionate/
5. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymrufyw/46510177
6. ↑ http://awards.bafta.org/keyword-search?keywords=con+passionate
Fiction Factory

Cwmni cynhyrchu teledu wedi'i leoli yn Nghaerdydd yw F**iction Factory.** Caiff ei adnabod hefyd fel Fiction Factory Films.

Crewyd Fiction Factory nol yn 200l gyda'r bwriad i greu drama o Gymru a oedd ar gael ar draws y byd.

Mae Fiction Factory yn rhan o grŵp Tinopolis.

## **Hanes**

Sefydlwyd y cwmni yn 2001 gan Ed Thomas, a fe yw’r Uwch Gynhyrchydd ar Cyfarwyddwr Creadigol. Fel dramodydd, awdur i’r sgrin, cynhyrchydd a chyfarwyddwr mae e wedi bod yn gyfrifol am dros 200 awr o drama aml wobrwyol gan gynnwys Dal Yma Nawr, Pentre Mud, Gwaith/Cartref a Y Gwyll.

Mae Ffion Williams wedi gweithio fel cynhyrchydd ir cwmni ers 2016

## **Cynhyrchiadau**

Mae cynyrch wedi eu ddosbarthu i dros 100 o wledydd a dros 80 o enwebiadau a gwobrwyon.

Mae cynhyrchiadau'r cwmni yn amrhywio ar draws bob genre – o’r gomedi swreal ‘Satellite City’ a’r ddrama epic Ewropeaidd, Pen Talar hyd at y ddrama drosedd hynod adnybyddus: Y Gwyll.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.fictionfactoryfilms.com/cy/amdanom-ni/
Bro

Rhaglen deledu adloniant oedd **Bro.** Darlledwyd dwy ar S4C rhwng 2009 a 2012.

Cafodd cyfres 2011 ei darlledu o dan yr enw **'Papurau Bro'** ac yr olaf dan '**Bro: Llwybr yr Arfordir'** ym 2012.

## **Fformat**

Iolo Williams a Shân Cothi sy'n sgwrsio â phobl mewn gwahanol drefi yng Nghymru gan ddod i adnabod ardal drwy'r tirlun, yr hanes a'r bobl.

Roedd y bedwerydd gyfres yn dilyn ardaloedd Papurau Bro Cymru.

I gyd-fynd ag agoriad swyddogol Llwybr Arfordir newydd Cymru ym 2012 cafwyd cyfres yn dilyn llwybr arfordirol Cymru. Ymunodd Lowri Morgan â'r tîm ar gyfer y gyfres hon.

## **Ymateb**

Denodd y gyfres gyntaf o wyth rhaglen gyrhaeddiad o 212,000 o bobl.

Un o ofynion y gyfres oedd i gyfarfod â phobol sy ddim wedi bod ar S4C o’r blaen.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.bbc.co.uk/programmes/p02g3gr7
2. ↑ https://www.thefreelibrary.com/TELEDU%3B+BRO%3A+LLWYBR+YR+ARFORDIR+S4C%2C+Dydd+Mawrth%2C+8.25pm.-a0284720936
3. ↑ https://www.s4c.cymru/cy/y-wasg/post/27708/s4c-yn-dathlu-agoriad-llwybr-arfordir-cymru/
4. ↑ https://www.telesgop.co.uk/en/project/bro/
5. ↑ https://www.s4c.cymru/cy/y-wasg/post/27364/bron-miliwn-o-wylwyr-yn-troi-at-ddarllediadau-s4c-o-ddigwyddiadaur-haf/
6. ↑ http://www.s4c.cymru/abouts4c/annualreport/acrobats/s4c-annual-report-2010.pdf
Ffilmiau Ddoe

Cyfres adloniant yn dangos selebs gwahanol yn gwylio rhai o ffilmiau Yr Archif Genedlaethol ar thema penodol.

## **Cynhyrchiad**

Cafodd y gyfres ei gomisynu yn ystod pandemig COVID-19 a mae'r gwestaeon i'w gweld yn cadw pellter cymdeithasol.

Cynhyrchwyd y gyfres gan Cwmni Da a Unigryw.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.bbc.co.uk/programmes/p08qf6dp
Darren Drws Nesa

Drama deulu yn dilyn hanes Darren, bachgen sy'n rhannu'i amser rhwng dau dŷ wedi tor-priodas ei rieni - y naill drws nesaf i'r llall.

## **Stori**

Ers ysgariad ei rieni mae Darren yn rhnnau ei amser rhwng dau dŷ drws nesaf i'w gilydd.

Gyda'i dad yn fwy anaeddfed na fo'i hun, a'i fam wedi gwahodd David ei chariad i symud ati, mae Darren yn cael ei hun yng nghanol holl hiwmor, tristwch a hurtrwydd ei sefyllfa newydd. Yr unig gysur iddo ydy ei fod wedi ffansio Angharad, merch David, ers yr ysgol gynradd.

Yn ficrocosm o gymhlethdodau teuluoedd cyfoes, dyma ddrama deuluol gynnes yn dilyn hynt a helynt un bachgen anffodus, sydd wastad yn ffeindio mai drws nesaf mae ei gartref go iawn.

## **Cynhyrchiad**

Cynhyrchwyd y gyfres gan Rondo. Awdur y gyfres oedd Graham Jones.

Ffilmiwyd y ddrama yn gyfan gwbl ar leoliad yn Llanrug, Gwynedd, mewn dau dŷ drws nesaf i'w gilydd, a bu’n rhaid i'r perchnogion roi rhwydd hynt i'r cwmni teledu ddefnyddio eu cartrefi yn ystod oriau gwaith am chwe wythnos.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://rondomedia.co.uk/darren-drws-nesa/
2. ↑ https://www.dailypost.co.uk/special-features/new-s4c-drama-reflects-modern-12405660
3. ↑ https://www.bbc.co.uk/programmes/p04m95t3/episodes/guide
4. ↑ https://www.bbc.co.uk/programmes/p05rp5c5/episodes/guide
Er Mwyn Tad

Cyfres gomedi sefyllfa yw **Er Mwyn Tad** yn dilyn bywydau dau dad absennol sy'n byw mewn fflatiau yn yr un ty.

Creuwyd y gyfres gan Geraint Lewis a darlledwyd dwy gyfres ar S4C rhwng 1995 a 1996.

## **Cynhyrchiad**

Ffilmwyd dwy gyfres o flaen cynulleidfa byw.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.geraintlewis.net/sgriptio-scriptwriting/comedi
2. ↑ https://discover.library.wales/permalink/f/1eskrbt/44NLW\_ALMA21772939490002419
Blumenfeld

Ffilm Gymraeg yw **Blumenfeld** a ryddhawyd yn 1986.

## **Plot**

Drama sy'n seiliedig ar ddigwyddiadau erchyll Mai 1945 yn yr Almaen a chyswllt hyn a chinio i ddathlu diwedd y rhyfel ar Ynys Mon.

## **Cynhyrchiad**

Saethwyd y ffilm yng Nghymru a'r Iwerddon.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://discover.library.wales/primo-explore/fulldisplay?docid=44NLW\_ALMA21741410800002419&context=L&vid=44WHELF\_NLW\_NUI&lang=en\_US&search\_scope=CSCOP\_EVERYTHING&adaptor=Local%20Search%20Engine&tab=tab1&query=any,contains,Blumenfeld&offset=0
2. ↑ https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b6f6cc4d7