Proroctwa Krakowsko-Salonickie

Proroctwa salonicko-krakowskie to nazwa domniemanej księgi spisanej przez XVII-wiecznego mistyka i heretyka, Teodora z Salonik. Księga miała zawierać opis kolejnych pięciuset lat na terenach zamieszkiwanych przez lud grecki i przy tym przewidywała większość najważniejszych wydarzeń na wschodzie Europy.

Według niektórych historyków ostatni egzemplarz księgi zaginął podczas upadku Republiki Helleńskiej, chociaż dzisiaj większość uczonych skłania się do poglądu, że rzeczona księga nigdy nie istniała.

## Czasy Nowożytne

W wyniku działań związanych z Kontrreformacją Prawosławną rozpoczynającą się w latach 80. XVI wieku, wielu uczonych i mistyków opuściło tereny Cesarstwa Bizantyjskiego, udając się na wygnanie do innych krajów europejskich – głównie do Wenecji, Państwa Habsburgów oraz Polski.

Duża diaspora bizantyjska osiedliła się pod Krakowem, gdzie za zgodą króla Zygmunta III mogli zachować swoje obyczaje oraz wierzenia. W tym środowisku nauczał Teodor z Salonik, który według legendy zapadł w letarg na 500 kolejnych nocy, w których trakcie aniołowie podyktowali mu przyszłą historię ludu bizantyjskiego. Po przebudzeniu Teodor podczas kolejnych 500 dni spisał wszystko, czego się dowiedział, przekazał do druku jednej z krakowskich drukarni, aby powstało dokładnie 500 egzemplarzy księgi. Kiedy nakład został wydrukowany i oprawiony, sam Teodor zmarł jeszcze tej samej nocy.

Po jego śmierci jego uczniowie, mimo zakazu cesarskiego powrócili do Salonik, gdzie mieli nauczać i rozprowadzać księgę swojego mistrza. Jednak zawarte w księdze proroctwa były zbyt niebezpieczne dla władz cesarskich, więc te nakazały bezwzględne tępienie uczniów Teodora oraz zniszczenie wszystkich znalezionych ksiąg.

Żeby ochronić się przed prześladowaniami, uczniowie uciekli również do Cesarstwa Osmańskiego, ale zgromadzona przez nich wiedza oraz informacje zawarte w księdze miały na tyle przerazić dwór sułtana Ahmeda III, że ten zdecydował się na współpracę z Bizancjum w tępieniu heretyków, czego rezultatem był kongres w Sofii.

Wprawdzie sam kongres nie osiągnął planowanych skutków w zwalczaniu herezji, natomiast w późniejszych okresach źródła nie wykazują wzmianek o uczniach Teodora, ani o zachowanych egzemplarzach jego księgi

## XX Wiek

W powszechnej świadomości mieszkańców Bizancjum księga proroctw zaistniała, kiedy powoływać się na nią zaczął Agaton Kleomantis – prawa ręka Nikolaosa Chirofakisa i minister spraw wewnętrznych w kontrolowanym przez partię Lefkos Aganaktisi rządowi Republiki Helleńskiej.

To właśnie powołując się na zapiski z księgi Teodora z Sofii, Kleomantis twierdził, że Helleni są narodem wybranym i dotychczasowa historia walki ze znienawidzonymi wrogami – przede wszystkim z Imperium Osmańskim i Związkiem Radzieckim.

Sama księga – według Kleomantisa ostatni zachowany egzemplarz – była często wykorzystywana podczas przemówień propagandowych, zachowały się zdjęcia i filmy przedstawiające jej okładkę, ale żaden z nich nie pokazuje jej zawartości.

Jedna z teorii głosi, że znając przyszłość, Kleomantis przewidział upadek Republiki i tuż przed desantem alianckim przedostał się pod przebraniem do Argentyny, gdzie dożył sędziwego wieku.

## Zawartość księgi

Według niepotwierdzonych źródeł, pochodzących z otoczenia Kleomantisa zapiski w księdze miały przewidzieć takie wydarzenia historyczne jak Kongres w Sofii, Wojnę Krymską, I Wojnę Światową oraz konflikty bizantyjsko-osmańskie w dwudziestoleciu wojennym.

Natomiast nie zachowały się żadne źródła potwierdzające historyczność księgi, samo istnienie Teodora z Salonik również jest wątpliwe – prace współczesnych historyków skłaniają się ku poglądowi, że proroctwa jak i ich autor zostały stworzone przez propagandę rządu Chirofakisa, mającą na celu wywołać wśród poddanych ducha greckiego nacjonalizmu.

## Patrz również

Sekty Azji Mniejszej

Wpływ wydarzeń historycznych na XX-wieczną politykę

Nikolaos Chirofakis

Autor wpisu: Isidorus Stratioticus

Badacze

Wpisy

Strona główna