Władysław Pasikowski

**Władysław Pasikowski** (ur. 14 czerwca 1959 w Łodzi) – polski reżyser i scenarzysta filmowy.

## **Biografia**

Syn łódzkiego biletera kinowego. W latach 1978–83 wraz z Pawłem Edelmanem studiował kulturoznawstwo ze specjalizacją filmoznawczą na Uniwersytecie Łódzkim, a później reżyserię w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Teatralnej i Telewizyjnej w Łodzi (1983-88). Ukończywszy tę ostatnią, asystował Andrzejowi Konicowi przy pracy nad serialem telewizyjnym *Pogranicze w ogniu.* Swój początek kariery zawdzięczał wstawiennictwu Juliusza Machulskiego, który wyprodukował dwa pierwsze jego filmy: *Krolla* (1991) i *Psy* (1992). Oba filmy wywołały olbrzymie kontrowersje, jednak odniosły sukces frekwencyjny. W obu filmach główne role zagrał Bogusław Linda, wcielając się w *Krollu* w postać porucznika wysłanego po dezertera z wojska, natomiast w *Psach* – w byłego esbeka Franza Maurera, próbującego odnaleźć się w naznaczonej falą zbrodni Polsce epoki transformacji ustrojowej. *Kroll* i *Psy*, nagrodzone za reżyserię na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych, trafiły w nastroje widowni obawiającej się zmian ustrojowych oraz zagrożenia bytu w związku z szalejącą przestępczością.

Pasikowski usiłował zdyskontować popularność *Psów* kontynuacją pod tytułem *Psy 2. Ostatnia krew* (1994), a także filmem młodzieżowym *Słodko-gorzkim* (1996), dramatem wojennym poświęconym wojnie domowej w Bośni *Demony wojny według Goi* (1998), wreszcie *Operacją Samum* (1999) – filmem sensacyjnym na temat autentycznej akcji polskiego wywiadu podczas I wojny w Zatoce Perskiej, polegającej na odbiciu amerykańskich szpiegów namierzonych przez iracki wywiad. Żaden z tych filmów nie odniósł jednak popularności na miarę *Psów*.

Niepowodzenie *Reicha* (2001), odczytywanego jako niezamierzona parodia poprzednich filmów Pasikowskiego, skłoniło reżysera do okresowego wycofania się z reżyserii filmów kinowych. W latach 2004-2008 Pasikowski odpowiadał za reżyserię serialu telewizyjnego *Glina*, współtworzył również scenariusz do *Katynia* (2007) Andrzeja Wajdy oraz *Hansa Klossa. Stawki większej niż śmierć* (2012) Patryka Vegi. Do głównego nurtu kina powrócił za sprawą skandalizującego dreszczowca *Pokłosie* (2011), którego bohaterowie – dwaj bracia – odkrywają tajemnicę mordu dokonanego przed laty na Żydach w prowincjonalnej miejscowości. *Pokłosie* oskarżano o rażącą jednoznaczność oraz kiczowaty finał, jednak film zwrócił uwagę na nagłośniony już przedtem przypadek pogromu w Jedwabnem. *Jack Strong* (2014), uwiarygodniona przez rolę Marcina Dorocińskiego biografia Ryszarda Kuklińskiego, która została utrzymana w tonacji dreszczowca politycznego, zapewniła Pasikowskiemu kolejną nagrodę za reżyserię.

*Pitbull. Ostatni pies* (2018), kontynuacja cyklu filmów policyjnych Patryka Vegi, została przyjęta przez krytyków jako udana reanimacja tracącej na jakości serii. Odmienny był odbiór *Kuriera* (2019), epizodu z biografii Jana Nowaka-Jeziorańskiego, który podczas II wojny światowej został wysłany przez rząd londyński do okupowanej Polski, aby skontaktować się z dowództwem Armii Krajowej przed wybuchem powstania warszawskiego. Wśród zarzutów stawianych filmowi wymieniano uczynienie Nowaka-Jeziorańskiego „chodzącym zbiorem bogoojczyźnianych cnót” oraz „nieudacznikiem i fajtłapą”, który działając pod wpływem impulsu, bierze w filmie pełną odpowiedzialność za wybuch powstania.

W 2002 roku w warszawskim Teatrze Powszechnym zadebiutował adaptacją sztuki *Kto się boi Virginii Woolf?* Edwarda Albeego z Agnieszką Krukówną, Markiem Kondratem, Szymonem Bobrowskim i Krystyną Jandą w rolach głównych. Jest też autorem powieści science fiction *Ja, Gelerth*, która w 1993 została nominowana do Nagrody im. Janusza A. Zajdla.

W 2014 „za wybitne zasługi dla polskiej kultury, za osiągnięcia w pracy twórczej i działalności artystycznej” został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

## **Filmografia**

### **Filmy**

* **Pogranicze w ogniu** (serial telewizyjny 1988-1991) – asystent reżysera
* **Kroll** (1991) – reżyseria, scenariusz
* **Psy** (1992) – reżyseria, scenariusz
* **Psy 2. Ostatnia krew** (1994) – reżyseria, scenariusz
* **Słodko gorzki** (1996) – reżyseria, scenariusz, obsada aktorska (jako wampir na przyjęciu)
* **Demony wojny według Goi** (1998) – reżyseria, scenariusz
* **Operacja Samum** (1999) – reżyseria
* **Reich** (2001) – reżyseria, scenariusz, obsada aktorska
* **Katyń** (2007) – scenariusz (współautor)
* **Hans Kloss. Stawka większa niż śmierć** (2012) – scenariusz
* **Pokłosie** (2012) – reżyseria, scenariusz
* **Jack Strong** (2013) – reżyseria, scenariusz
* **Pitbull. Ostatni pies** (2018) – reżyseria, scenariusz
* **Kurier** (2019) – reżyseria, scenariusz
* **Psy 3. W imię zasad** (2020) – reżyseria, scenariusz