Anh Khoa

**Anh Khoa** là một ca sĩ đến từ Việt Nam. Ông nổi tiếng trước 1975 tại Việt Nam và từ thập niên 1990 trở đi tại hải ngoại với dòng nhạc trữ tình và tiền chiến.

## Anh Khoa

Anh Khoa xuất hiện trở lại trong PBN 125 sau thời gian dài vắng mặt

## Thông tin

### Tên thật, tên gọi khác (nếu có)

Trần Công Khai
Khoa (tự gọi mình)

### Quốc gia thường trú

Quốc gia Việt Nam (1948 - 1954)
Việt Nam Cộng hòa (1955 - 1975)
Việt Nam (1976 - 1989)
Hungary (1989 - nay)

## Sự nghiệp

### Năm bắt đầu sự nghiệp

1969 (trong nước)
1991 (bắt đầu cộng tác với trung tâm Thúy Nga)

## Cộng tác với trung tâm Thúy Nga

### Chương trình Paris By Night cuối cùng xuất hiện

Paris By Night 128 - Hành Trình 35 Năm (Phần 3) - Feel The Lights

## Gia đình

### Gia đình

- 11 người anh chị em chưa rõ tên
- Irén Karsai (vợ)
- Diana Trần (con gái, sinh năm 1992)

## Tiểu sử

### Thời niên thiếu

Ca sĩ Anh Khoa tên thật là Trần Công Khai, sinh ngày 20 tháng 5 năm 1948 trong một gia đình có 12 người con tại Phan Thiết.

Chính tại nơi ông đã sinh ra, Anh Khoa theo học trường trung học Bồ Đề và trường trung học phổ thông Phan Chu Trinh. Vào thời gian đó, ông tỏ ra có năng khiếu về ca hát và nhờ vậy vào năm 1962, ông đã đoạt giải thi đua Văn Nghệ Ấp Chiến Lược Toàn Quốc với nhạc phẩm *Biệt Kinh Kỳ*. Thôi thúc bởi sự quyến rũ của âm nhạc, Anh Khoa đã dành dụm tiền để mua sách về tự học vì gia đình quá nghèo không có phương tiện cho ông theo học nhạc tại các lớp tư. Tuy vậy ông cũng đã khẩn khoản mẹ sắm cho được một cây bass guitar. Cầm được cây đàn trong tay, Anh Khoa không còn cảm thấy niềm vui sướng nào to lớn hơn để cả ngày ôm ấp cây đàn điện thô sơ nhưng rất quý giá đối với tình cảnh cực khổ của gia đình. Niềm vui đó khiến ông lơ là việc học vấn để theo chân bạn bè suốt ngày nghêu ngao đàn ca hát xướng.

Cuối cùng giấc mộng của ông, cũng như của nhiều thanh thiếu niên thời, đó là được chơi đàn chung với một ban nhạc trẻ được thành hình, khi cùng các bạn trong tỉnh thành lập ban nhạc lấy tên là The Sea Bees. Nhưng sự tồn tại của “Những Con Ong Biển” thật quá phù du nên giấc mộng của Anh Khoa cũng sớm tàn lụi theo. Thời gian này Anh Khoa mới chỉ theo học hết bậc trung học đệ nhất cấp. Nhưng vì tình trạng túng quẫn của gia đình, ông đã quyết định một thân một mình vào Sài Gòn với mục đích tìm được một ban nhạc để hợp tác. Thời điểm đó Anh Khoa chưa phải là một tay đàn hay giọng hát chuyên nghiệp. Ông hợp tác với ban nhạc trẻ tên là Les Milans tại Sài Gòn trong một thời gian ngắn, rồi cảm thấy con đường theo đuổi không được mấy êm đẹp nên ông lại quay về Phan Thiết lần thứ nhất.

Một lần nữa, Anh Khoa lại lên đường “đi bụi” ngoài Nha Trang qua sự giới thiệu của một người bạn. Tại đây ông gia nhập một ban nhạc trẻ chơi cho các clubs Mỹ, mặc dù vốn liếng Anh Văn còn rất lõm bõm cũng như tài nghệ sử dụng đàn bass guitar mới chỉ ở mức sơ đẳng. Tuy nhiên vào thời này, khi quân đội Mỹ ồ ạt đổ vào Việt Nam, số ban nhạc trẻ có một tài nghệ tương đối vững vàng còn rất hiếm hoi so với nhu cầu rất lớn. Nhờ vậy, Anh Khoa đã có được một dịp may nên có đồng ra đồng vào trong một thời gian.

Ông được các quân nhân Mỹ cho đi nhờ một chuyến máy bay vào Sài Gòn để mong gặp lại được những bạn bè cũ trong ban nhạc Les Milans ngày nào. Lần này thì may mắn đến với Anh Khoa khi được một tay đàn trong ban nhạc này giới thiệu sử dụng bass guitar cho một ban nhạc chơi cho các clubs Mỹ ở Tân Bình. Nhưng cũng chỉ được chưa đầy một năm, ông lại quay trở về Phan Thiết cố gắng theo học hết bậc trung học đệ nhị cấp, nhưng không lấy được mảnh bằng Tú tài 2. Chán nản với việc học vấn, buồn bã cho tình trạng nghèo khó của gia đình, Anh Khoa một mình lang thang ra Sông Mao, cách Phan Thiết khoảng 50 cây số để nhờ những thông dịch viên quen biết xin vào đàn hát cho những clubs Mỹ ở đây, vốn luôn cần những phương tiện giải trí. Nhưng rồi sự hợp tác đó cũng không được lâu dài, Anh Khoa quyết định vào luôn Sài Gòn với mục đích lập nghiệp vào năm 1969. Quay trở lại Sài Gòn bằng một chuyến đi nhờ, ông cố gắng tìm lại những bạn bè cũ trong ban nhạc Les Milans ngày nào. Lần này thì may mắn đến với Anh Khoa khi được một tay đàn trong ban nhạc này giới thiệu sử dụng bass guitar cho một ban nhạc chơi cho các clubs Mỹ ở Tân Bình.

### Trở nên nổi tiếng

Năm 1969, một lần nhạc sĩ piano Võ Đức Xuân (trong ban nhạc của Jo Marcel tại vũ trường Tự Do) được mời thay thế cho một nhạc sĩ vắng mặt trong ban nhạc có Anh Khoa cộng tác. Võ Đức Xuân tỏ ra có cảm tình với Anh Khoa nên đã mời ông về sử dụng bass cho ban nhạc Jo Marcel, lúc đó đang thiếu người sử dụng nhạc khí này. Anh Khoa được thu nhận ngay để bắt đầu gây được chú ý tại vũ trường Tự Do qua hình ảnh của một người nghệ sĩ vừa đánh bass, vừa hát với một giọng ca truyền cảm.

Khi cùng theo Jo Marcel về tầng dưới của vũ trường Queen Bee với ban nhạc có tên Mây Bốn Phương, thì tên tuổi Anh Khoa khởi đầu cho một giai đoạn mới, trình diễn chung với những ca sĩ nổi danh như Carol Kim, Ngọc Mỹ, Như An… Nhưng phải đợi đến khi ông được Jo Marcel đưa lên hát ở tầng trên của Queen Bee (là vũ trường sang trọng hơn tầng dưới) trong chương trình của Lệ Thu do Jo Marcel thực hiện, lúc này Anh Khoa mới thật sự tạo được chú ý với những ca khúc của Vũ Thành An.. Tiếng hát Anh Khoa từ đó vụt sáng chói để trở thành một trong những ca nam "ăn khách" nhất thời bấy giờ qua những chương trình ca nhạc và những băng nhạc và nhiều chương trình truyền hình, và khó ai quên được những "Bài Không Tên" của Vũ Thành An được trình bày qua tiếng hát rất buồn của ông.

Đến năm 1970, Anh Khoa theo Jo qua vũ trường Ritz và bắt đầu thu băng cho những chương trình nhạc do Jo Marcel thực hiện, và hát hầu như trên tất cả băng nhạc của những chương trình này. Sau đó ông còn được nhiều trung tâm nhạc khác mời thu thanh cùng một lúc. Mặc dù chỉ trong vòng 5 năm từ 1970 đến 1975, Anh Khoa đã thu băng hàng trăm ca khúc để lại dấu ấn cho tên tuổi anh trong làng ca nhạc Việt Nam.

### Sau biến cố 30 tháng 4 năm 1975 và gặp phải gia đình người ngoại quốc

Sau biến cố năm 1975, Anh Khoa rơi vào tình trạng chán chường và tuyệt vọng khi trước mắt là một tương lai vô định. Đang mang tâm trạng đó, ông được thu nhận vào một đoàn hát nhỏ của nghệ sĩ Ngọc Giao đi hát ở một số tỉnh miền Trung trong một tình trạng rất bấp bênh.

Một thời gian sau, vào khoảng năm 1977, 1978, ông được gia nhập ban kịch Thẩm Thúy Hằng cùng với Băng Châu, Thảo Ly, Hoàng Hạc,… trong phần phụ diễn tân nhạc. Sau hơn 1 năm, Anh Khoa bắt đầu ra hát tại các tụ điểm, các câu lạc bộ văn hóa ở Sài Gòn và được biết đến nhiều qua những nhạc phẩm của nhạc sĩ Trần Tiến như *Thành Phố Trẻ*, *Mặt Trời Bé Con*, *Vết Chân Tròn Trên Cát*,*...* Anh Khoa còn sinh hoạt ca hát ở phòng trà với nơi cộng tác cuối cùng là phòng trà Maxim’s trong thời gian các phòng trà và vũ trường được phép hoạt động.

Vào cuối năm 1988, một thiếu nữ người Hungary theo bố mẹ (lúc đó thân phụ cô là đại sứ Hungary tại Campuchia) đến Maxim’s nghe nhạc. Cô thiếu nữ người Đông Âu này đã để ý ngay đến Anh Khoa, rồi sau đó cùng với bố mẹ gần như đều tới đây nghe ông hát hàng tuần. Cô thiếu nữ có tên Iren Karsai ngỏ ý muốn làm quen với Anh Khoa qua một nữ nhân viên của phòng trà. Cô này lại đem chuyện này kể cho Phương Hồng Quế biết để sau đó chính Phương Hồng Quế là người đứng ra sắp xếp những lần gặp gỡ cho Anh Khoa và Iren, khi đó mới ngoài 20, còn Anh Khoa thì vừa tròn 40 tuổi. Quyết định đi đến hôn nhân của Anh Khoa với người vợ Hungary có mẹ là người Nga đã gây nhiều bất ngờ trong giới nghệ sĩ. Tiệc thành hôn được tổ chức một cách thân mật tại nhà hàng Majestic vào tháng 8 năm 1989. Sau đó Anh Khoa cùng với vợ qua sống tại Hungary. Dù kết hôn với vợ là người ngoại quốc nhưng ông không hề gặp khó khăn khi giao tiếp với vợ vì Iren cũng nói được tiếng Anh như ông. Sau này, chính ông cũng dạy cho vợ con mình biết một chút tiếng Việt.

### Định cư tại Hungary và biểu diễn tại Hoa Kỳ

Những ngày đầu tiên ở Budapest, Anh Khoa cảm thấy rất buồn khi sống giữa một nơi hoàn toàn xa lạ tại Đông Âu, nhưng một thời gian sau ông may mắn kiếm được việc làm hợp với khả năng của mình cho một công ty biểu diễn bản xứ, để đi hát trên khắp nước Hung. Vào năm 1991, Anh Khoa được trung tâm Thúy Nga mời cộng tác để xuất hiện lần đầu tiên trên chương trình Paris By Night 15 với nhạc phẩm *Em Đến Thăm Anh Đêm 30* của nhạc sĩ Vũ Thành An.

Gia đình ông sống ở một khu vực nằm ngay cạnh sông Danube tại thành phố Budapest. Tuy không có được môi trường thuận tiện cho những sinh hoạt nghề nghiệp của mình là ca hát cũng như cảm thấy xa lạ với cộng đồng người Việt tại đây, Anh Khoa đã có được một cuộc sống thật êm đềm và hạnh phúc bên cạnh người vợ hiền thục và cô con gái xinh xắn tên Diana. Riêng Diana, cô đã học đàn piano từ năm 4 tuổi và đã trở thành một nghệ sĩ dương cầm xuất sắc - ngoài ra cô còn học thêm luyện thanh và jazz.

Một thời gian dài sau, nam danh ca đã sang Mỹ để biểu diễn cùng với các ca sĩ trong cộng đồng người Việt hải ngoại tại nước này (lưu ý rằng Anh Khoa không có quốc tịch Mỹ). Khoảng hè năm 2005, ông cộng tác với trung tâm Asia cho đến năm 2018 và xuất hiện trong chương trình *Paris By Night 125 - Chiều Mưa Biên Giới*, phần thứ nhất và thứ ba của seri kỷ niệm 35 năm Paris By Night (126 và 128) của trung tâm Thúy Nga. Ngoài ra, ông cũng có mặt trong liveshow *Thanh Tuyền - Một Đời Cho Âm Nhạc* thu hình vào đầu tháng 9 năm 2019.

Cuối tháng 11 năm 2020, sau khi biểu diễn trong một chương trình thiện nguyện, ông đã xuất hiện triệu chứng ho và sốt. Ông đã đi bệnh viện khám lấy thuốc, nhưng chỉ 1 tuần sau thì bị ho ra máu nên nhập viện để kiểm tra và được kết luận là nhiễm nCoV. Anh Khoa cũng cho biết ông đã rất lo lắng khi nhận được kết quả từ bệnh viện vì tình hình dịch bệnh ở Mỹ rất phức tạp, bệnh viện cô lập bệnh nhân. Anh Khoa lại chỉ có một mình ở Mỹ vì vợ con đều đang ở Hungary, đồng thời ông cũng không có quốc tịch Mỹ nên việc chữa trị sẽ gặp khó khăn lớn. Tuy nhiên may mắn là bệnh viện có bác sĩ người Việt, biết ông là ca sĩ nổi tiếng nên tận tình quan tâm cứu chữa.

Suốt tháng 12 cùng năm, ông cố không chia sẻ tình hình bệnh tật của mình cho mọi người vì hiện giới nghệ sĩ ở Mỹ đang hứng chịu những tin buồn từ sự ra đi của nghệ sĩ Chí Tài và nhạc sĩ Lam Phương, và khi tin này được truyền đi thông qua nữ ca sĩ Thanh Tuyền, ông rất xúc động khi có rất nhiều anh chị em nghệ sĩ biết tin đã gọi điện thăm hỏi và động viên ông sau cơn thập tử nhất sinh. Chỉ sau 48 giờ phát động, quỹ hỗ trợ Anh Khoa của Phương Hồng Quế, Trần Quốc Bảo và chính nam danh ca đã nhận được tới $9,050 (tương đương với 209 triệu 960 ngàn VND). Một thời gian sau, Anh Khoa đã khỏi bệnh và trở về Hungary.

Đầu năm 2022, Anh Khoa tham dự một liveshow tại tiểu bang Washington, Hoa Kỳ cùng nhiều nghệ sĩ đã và đang cộng tác với trung tâm Thúy Nga - đây là hoạt động nghệ thuật đầu tiên của ông kể từ sau khi ông được chữa khỏi COVID-19 vào năm ngoái. Ngày 6 - 7 tháng 8, ông tiếp tục tham dự nhạc hội mừng sinh nhật Teletron ở Atlanta.

## Thông tin bên lề

* Anh Khoa là nhân vật duy nhất từng cộng tác với trung tâm Thúy Nga mà:
	+ Kết hôn với một người mà là con gái của quan chức đại diện một quốc gia (bố vợ của Anh Khoa là đại sứ của Hungary tại Campuchia).
	+ Sở hữu quốc tịch tại một quốc gia từng thuộc khối xã hội chủ nghĩa tại Đông Âu (và có thể nói được tiếng Hungary).
	+ Hoạt động nghệ thuật từ thập niên 1990 và trở lại với trung tâm Thúy Nga sau hơn hai thập kỷ vắng bóng.
	+ Sống sót khỏi căn bệnh gây ra bởi COVID-19 trong số tất cả những nghệ sĩ đã từng hoặc đang cộng tác với trung tâm Thúy Nga mà được thông báo là mắc phải COVID-19 (bao gồm Christophe, Anh Khoa, Lệ Thu, Quốc Anh và Phi Nhung).

## Chú thích

1. ↑ https://nhacxua.vn/cuoc-doi-va-su-nghiep-cua-ca-si-anh-khoa-tieng-hat-em-dem-va-truyen-cam-cua-dong-nhac-tru-tinh/