Kościół ewangelicko-metodystyczny Republiki Darenckiej

**Kościół ewangelicko-metodystyczny Republiki Darenckiej** – wspólnota wyznaniowa działająca na Darencji. Kościół jest członkiem Darenckiej Rady Ekumenicznej, superintendentem Kościoła od 2011 jest pastor Adam Jóźwik (AndroPM).

## Historia

Kościół powstał na Niemczyźnie, w 1893, kiedy do państwa przyjechał amerykański demokrata i pastor metodystyczny Gabriel Davis (ur. 1846), zezłoszczony przegraną Grovera Clevelanda w wyborach prezydenckich. Osiedlając się we Wragieżbonie założył w swoim domu (obecnie ul. Szlachecka 2) kaplicę domową, na nabożeństwa uczęszczali zazwyczaj jedynie przyjaciele Gabriela. W 1894 spłonęła zamieszkiwana przez Gabriela kamienica, a w nowo wynajętym przez niego mieszkaniu nie było miejsca na kaplicę. Jego przyjaciele wykupili dla niego nieużytkowaną kaplicę w dawnym cmentarzu (obecnie cerkiew staroprawosławna). Dzięki jego charyzmie skupiał na nabożeństwach coraz większą liczbę mieszkanców, głównie luteran i kalwinistów. W kaplicy znajdował się ołtarz, a na dworze zgromadzali się wierni. Trzech mieszkańców uzyskało tytuł "pastora". Wg zapisków z gazet z 1902 znajdowało się tam około 30 osób. Gabriel Davis zmarł w 1904. Po jego śmierci i uroczystym pogrzebie pochowano go pod kaplicą, za zgodą burmistrza miasta. Po jego śmierci z czasem zaczęło brakować wiernych, gdyż pozostali pastorowie mieli problemy z utrzymaniem uwagi zgromadzonych. Na nabożeństwa w 1916 uczęszczało ok. 10 osób. W 1940 kaplica została uszkodzona podczas działań wojennych. Do marca 1941 korzystano z kaplicy domowej. Pastorzy zwrócili się do rządu darencji z prośbą o przekazanie wspólnocie jednego z kościołów. Mimo początkowego dystansu do wspólnoty ostatecznie zdecydowano się przyznać jej kościół na Sobczu (Saubz). Kościół podczas działań wojennych służył jako wieża widokowa dla pilotów, w związku z czym rozebrano jego hełm. Kościół nie sprzeciwiał się rządom komunistycznym okupantów darenckich, dzięki czemu wspólnocie przyznano 500 000 złotych po zakończeniu wojny. Za te pieniądze zrekonstruowano wieżę. W 1946 przekazano starą kaplicę władzom miejskim, które to po remoncie w 1948 oddały ją w ręce Mariawitów. W 1946 kościół wykupił dwa obiekty: willę przy obecnej ulicy gen. Sosabowskiego w Jaroszowie, w której to urządzono kaplicę objętą przez pastora Michała (Michaela) Lechnera, wyświęconego w 1935 oraz kaplicę poewangelicką w Kryszewie, którą objął ks. Henryk (Heinz) Knupfer, wyświęcony w 1902. W 1949 utworzono trzy parafie, a proboszcza parafii we Wragieżbonie, ks. Juliusza (Juliusa) Utingera, wyświęconego również w 1902, ogłoszono superintendentem Kościoła. Wielu luteran, pozbawionych własnych kościołów w gminie Franawy i okolicach, przystąpiło do Kościoła ewangelicko-metodystycznego Darenckiej Republiki Ludowej, gdyż taką nazwę ten kościół przyjął w 1949. W 1950 Kościół za zgodą władz państwa przejął kościoły poluterańskie we: Franawach, Dębcach i Smesznie, a w 1952 jeden z domów w Leśnych Bokach przekształcono w kaplicę. W 1954 roku wykupiono dawną kaplicę baptystyczną w Dzieżbarku. W 1955 powołano kolejene parafie: w Dębcach, Smesznie i Dzieżbarku, objęli je kolejno: ks. Henryk Knupfer (proboszcz z Kryszewa), ks. Karol Guciński (dawny pastor luterański z Jaroszowa, wcześniej wikariusz w tymże mieście) i ks. Ulryk Eggert (wcześniej wikariusz we Wragieżbonie), a w 1970 z parafii w Dębcach wyodrębniono parafię we Franawach, której proboszczem został wyświęcony w 1964 wikariusz z Kryszewa, ks. Oskar Szwocha. W 1979 Kościół wstąpił do Światowej Rady Metodystycznej – unii wspólot metodystycznych. W 1986, po wyborze jaroszowskiego proboszcza Remigiusza Krzemieniewskiego (święcenia 1973) na superintendeta Kosciola, przeniesiono siedzibę Kościoła z Wragieżbony do Jaroszowa. Od tego czasu każdy kolejny superintendet był proboszczem w Jaroszowie. W 1987 jeden z domów w Międzywzgórzu przekształcono w kościół, a rok później erygowano parafię, którą obiął wikariusz z Franaw, ks. Szczepan Wesołowski. W 1991 został częścią Zjednoczonego Kościoła Metodystycznego. W 2011 roku zmarł ks. superintendent Remigiusz Krzemieniewski, tymczasowo funkcję superintendenta obejmował proboszcz z Wragieżbony, ks. Marek Wołowski. Nie kandydował on jednak w wyborach superintendenturalnych. Ostatecznie we wrześniu wygrał je wikariusz parafii w Jaroszowie ks. Adam Jóźwik, który miesiąc wcześniej został wybrany proboszczem parafii. W kwietniu 2021 wybrany na drugą kadencję. W 2018 roku władze Zjednoczonego Kościoła Metodystycznego zaostrzyły politykę wobec LGBT w Kościele. Przeciwny temu rozwiązaniu ks. superintendet skierował do Rady Kościoła (utworzonej rok wcześniej) wniosek o debatę w tej sprawie. 11 kwietnia 2021 wszyscy z 10 członków tej rady opowiedzieli się przeciw decyzji Zjedn. Kościoła. Ksiądz Jóźwik skierował do władz UMC petycję o cofnięcie decyzji, argumentując ją zbyt małą przewagą głosów osób, które wzięły udział w głosowaniu w 2018, grożąć wystąpieniem z rady. Petycja nie została rozpatrzona przez następne pół roku. W marcu 2020 władze Kościoła przeprowadziły referendum, w którym udział wzięło 72% wiernych. Dotyczyło ono wystąpienia z UMC. W głosowaniu 61% wiernych opowiedziało się za wystąpieniem, a 39% przeciw. Ostatecznie 1 października KEMRD wykreślono z listy członków Zjednoczonego Kościoła Metodystycznego.