Lech II "Hardy"

**Lech II "Hardy"** (ur. 64, zm. 96) - książę Lechicki w latach 67-77 tytularnie, oraz 77-96 *de facto*, syn Siemowita I i wnuk Kazimierza I. Brat Rasława Kapłana, oraz ojciec Bolesława I i dziad Przemysła I.

## Rodowód

**Pradziadkowie:** Lech I, Nadzieja, *???*, *???*

**Dziadkowie:** Kazimierz I "Potężny", Jadwiga Kaliska, Gościsław Chudy, *???*

**Rodzice:** Siemowit I, Gertruda Mazowiecka

## Dzieciństwo

Lech II urodził jako syn księcia lechickiego Siemowita, oraz Gertrudy Mazowieckiej, czyli córki księcia mazowieckiego. Gdy miał trzy lata, jego ojciec zmarł w wyniku wypadku na polowaniu, a Lech, jako starszy syn, przejął tytuł książęcy. Regencje sprawowała początkowo jego matka Gertruda, lecz w 73 zachorowała ona na przeziębienie i po komplikacjach zmarła. Wtedy też regentem został mianowany zaufany doradca Siemowita I, Bożydar, a Lech wraz z młodszymi siostrami Jadwigą i Rzepichą oraz bratem Rasławem, zamieszkali w Poznaniu.

Przez następne cztery lata, Lech był szkolony do rządzenia, choć jego regent stwierdził, że priorytetowa powinna być nauka walki wręcz i strategii. W tamtym czasie Lech często wdawał się w bójki z rówieśnikami i po jednej z nich złamał stopę, co stanowiło dla niego problem do końca życia.

Władzę objął faktycznie w 77 roku podczas namaszczenia w Gnieźnie.

## Panowanie

### Początki rządów

W wieku czternastu lat, Lech II zaaranżował sobie małżeństwo z siedemnastoletnią Dąbrówką, córką wodza Płocka, wasala brata ciotecznego Lecha - Masława, księcia mazowieckiego. W ten sposób przypieczętowany został sojusz lechicko-mazowiecki. Jednak już w 79, Masław został obalony przez starego wojewodę czerskiego Bożydara. Masław zbiegł do Lechii i poprosił kuzyna o pomoc w odzyskaniu tronu, na co ten się zgodził.

### I Wojna Lechicko-Mazowiecka

Na wiosnę 80 roku, Lech zebrał swoich wojów, a także drużynę książęcą i wyprawił się na Mazowsze. Pierwszym grodem, który oblegał był Płock, lecz jego teść szybko poddał się i przeszedł na jego stronę. Wojska mazowieckie wydały otwartą bitwę Lechitom na polach przy Gostyninie, będącym wtedy grodem stołecznym. Lech podobno rwał się do walki jako pierwszy, występując przed swoich żołnierzy i rzucając się w pojedynkę na kilku wrogów naraz. W wyniku jednego z śmiałych ataków, został poważnie ugodzony w obojczyk. Dopiero interwencja straży przybocznej uchroniła go od niechybnej śmierci. Ostatecznie Lechici przegrali bitwę, a teść Lecha został schwytany i stracony, a na jego miejsce obsadzony został inny wasal.

W 81 roku, Bożydar zaproponował Lechowi układ i odnowienie sojuszu pod warunkiem, że ten wyda swoją siostrę Jadwigę za syna Bożydara - Czcibora, a ponadto wydany zostanie Masław. Książę Lechii przystał na te warunki i wydał swojego szwagra, który niedługo później został stracony.

### Pojedynki z wojami

Po przegranej wojnie z Mazowszem, Lech II zdecydował, że musi nauczyć swoich wojów lepszej walki wręcz. Sam uchodził za specjalistę w tej dziedzinie, więc zaczął się z nimi pojedynkować. Według dostępnych źródeł, mógł staczać nawet dwadzieścia pojedynków dziennie, z czego wiele z nich przy użyciu prawdziwej broni. W wyniku tego, w okolicach 82 roku, stracił na dobre czucie w prawej stopie, a także powtórnie złamał sobie obojczyk.

### Okres pokoju

W tym czasie Lech II skupił się na odbudowywaniu swojej armii, a Dąbrówka urodziła mu syna, któremu nadał imię Bolesław. Brat Lecha - Rasław - wstąpił do Rady Kapłańskiej, co oznaczało, że zarzucił potencjalne starania o tron książęcy. W tym czasie, wielu kapłanów z Nakła zaczęło szemrać, że książęcy syn w strukturach religijnych nie przystoi. Jednak kiedy otwarcie wystąpili przeciwko Rasławowi, Lech skazał buntowników na wygnanie. Ignorował także nakazy kultu, nie odbył żadnej pielgrzymki, ani nie brał regularnie udziału w rytuałach. W 86, wydał swoją drugą siostrę, Rzepichę, za Wodza Pomezanii Svejlusa, w którym upatrywał potencjalnego sojusznika w następnej wyprawie na Mazowsze. Jednak już rok później Bożydar zmarł, a tron mazowiecki przejął szwagier Lecha - Czcibor.

### Próby ekspansji północnej

Na północ od terenów Lechitów żyło kilka plemion kulturowo stojących na pograniczu Słowian i Bałtów. Jednym z nich byli Wągrowcy, których Lech II spróbował podbić w roku 89, ale jego armia została rozgromiona dwukrotnie pod Wągrowcem. Rok później wyprawił się na Chodzieżników, którzy okazali się jeszcze trudniejszym celem i w odwecie złupili Poznań. To czas wielkiej zawieruchy w Lechii, a także regresu gospodarczego, militarnego oraz politycznego, gdyż rolę dominatora w regionie zaczęło przejmować Mazowsze.

### Wielkie polowanie roku 91

W 91, nie obawiając się pójścia w ślady ojca, Lech II zorganizował wielkie polowanie w Puszczy Poznańskiej, do której wypuszczono dwa niedźwiedzia oraz tuzin wilków. Sam książę miał rzekomo upolować aż pięć zwierząt, wygrywając zawody.

### Ekspansja południowa

Lech ponownie podjął próby ekspansji, tym razem kierując swoje wojska na duży i niezależny gród na południu jego kraju - Wieluń. Oblężenie trwało ponad rok, lecz ostatecznie udało się go zdobyć, a książę wyrżnął wszystkich dorosłych mężczyzn, którzy tam mieszkali.

### II Wojna Lechicko-Mazowiecka

W 93 roku, zamordowany został książę mazowiecki Czcibor, a siostra Lecha - Jadwiga - musiała zbiec do Gniezna. Rządy objął samozwańczy książę Trojden, który wymordował niemal całe otoczenie poprzedniego władcy, które nie zdążyło opuścić dworu. Wtedy Lech podjął decyzję o natarciu na Mazowsze. Zmobilizował wojska od wszystkich wasali a także drużynę książęcą, wezwał również do pomocy swojego Pomezańskiego szwagra i wyruszył na Płock. Trojden nie był przygotowany na tak szybki atak, więc uboga straż uległa Lechitom w mniej niż miesiąc. Mazowszanie zmobilizowali swoją armię na wiosnę 94 i wytoczyli Lechowi walną bitwę na przedpolach Czerska. Lech ponownie odniósł w niej poważne rany, lecz tym razem zwyciężył i skierował armię na sam gród. Czersk został zdobyty w pół roku. Trojden przeprowadził całkowity odwrót do Gostynina gdzie się ufortyfikował. Lech chciał podbić również ten gród, ale w wyniku infekcji do ran zaczął mieć poważne problemy zdrowotne. Na dodatek dowiedział się o śmierci swojej żony z powodu powikłań poporodowych po urodzeniu ich trzeciego syna Iwosława. W związku z tym zgodził się na objęcie kontroli tylko nad zachodnimi terenami Mazowszan, a sam powrócił do Gniezna. Pokonanie Mazowszan raz na zawsze przypieczętowało dominację regionalną Lechitów i zahamowało trend wzrostu znaczenia Mazowsza.

### Początek reformacji religijnej

Po powrocie do Gniezna w chwale, przed obliczem Lecha pojawił się jego brat Rasław, który zaproponował pewne reformacje w ich religii, które miały pozwolić na większą centralizację władzy. Lech zgodził się na mniej drastyczne, co rozpoczęło proces kształtowania się Svarozicy, której rozwój rozkwitnie za panowania syna Lecha, Bolesława.

### Śmierć

Lech II zmarł na początku 96 roku z powodu licznych infekcji i gangreny, które wdały się w rany, które posiadał. Jego następcą miał być trzynastoletni syn Bolesław.

## Pochodzenie przydomku

Przydomek "Hardy" wiążę się głównie z buntowniczym charakterem władcy, jego agresywną polityką zagraniczną, ale także zamiłowaniem do wszelkiego rodzaju pojedynków, walki, rywalizacji i przemocy. Był dość okrutny i cyniczny, niepodporządkowujący się tradycji plemiennej, ani nie znoszący najmniejszego sprzeciwu.

## Próba oceny rządów

Rządy Lecha II ciężko jednoznacznie ocenić jako pozytywne, lub negatywne. Większość historyków twierdzi, że ich pierwsza część była serią kompromitujących porażek, a Lech niemal zaprzepaścił dorobek budowany przez trzy pokolenia Lechowiczów. Jednak druga połowa rządów jest usiana sukcesami - Lechici zyskali wiele nowych ziem, stali się jednoznacznym dominatorem regionalnym, a także rozpoczęła się korzystna reformacja religijna. Dla współczesnych, Lech II był postrzegany jako wielki, ale niezwykle surowy wódz.

## Rodzina

Lech II miał jedną żonę, Dąbrówkę, z którą miał czwórkę dzieci.

* **Bolesław I "Swarożyc"** (ur. 83, zm. 144) - następca, książę Lechii.
* **Kunegunda** (ur. 87, zm. 139) - żona księcia śląskiego Alberta.
* **Masław** (ur. 90, zm. 98)
* **Iwosław** (ur. 90, zm. 108) - wojewoda Gostyniński.