Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος

Ο **Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος** (**Ο.Σ.Ε.**) είναι ένας όμιλος εταιρειών παροχής υπηρεσιών διαχειρίσεως και εκμεταλλεύσεως της εθνικής σιδηροδρομικής υποδομής, εκτελέσεως των αναπτυξιακών έργων υποδομής και αξιοποιήσεως της ακίνητης περιουσίας μέσω των θυγατρικών του εταιριών ΕΔΙΣΥ, ΕΡΓΟΣΕ και ΓΑΙΑΟΣΕ.

## Ίδρυση

Ο Ο.Σ.Ε. ιδρύθηκε την 1η Ιανουαρίου του 1971 με το Νομοθετικό Διάταγμα 674/1970, ως μετεξέλιξη των *Σιδηροδρόμων Ελληνικού Κράτους* (Σ.Ε.Κ.).

## Ιστορικό ιδρύσεως του ΟΣΕ - Προϋπάρχοντα δίκτυα

Ο σημερινός Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος (Ο.Σ.Ε.) που διεδέχθη τους Σιδηροδρόμους Ελληνικού Κράτους (Σ.Ε.Κ.) συνιστά την ένωση όλων των παλαιοτέρων δικτύων που αναφέρονται παρακάτω με την χρονολογική σειρά με την οποία άρχισαν την λειτουργία τους:

* **Σιδηρόδρομος Πύργου - Κατακόλου**

***Έναρξη Λειτουργίας***: 03/10/1892
***Πλάτος γραμμής***: 1,00 μέτρο
***Μήκος γραμμής***: 12 χιλιόμετρα
***Ημερομηνία ενώσεως με τους Σ.Π.Α.Π.***: 1951
* **Θεσσαλικοί Σιδηρόδρομοι**

***Έναρξη Λειτουργίας***: 03/10/1892
***Πλάτος γραμμής***: 1,00 μέτρο
***Μήκος γραμμής***: 202 χιλιόμετρα
***Γραμμές***:
Γραμμή 1: Βόλος - Βελεστίνο - Λάρισα
Γραμμή 2: Βελεστίνο - Καλαμπάκα
***Ημερομηνία ενώσεως με τους Σ.Π.Α.Π.***: 1951
* **Σιδηρόδρομοι Πειραιώς - Αθηνών - Πελοποννήσου (Σ.Π.Α.Π.)**

***Έναρξη Λειτουργίας***: Δεκέμβριος 1892
***Πλάτος γραμμής***: 1,00 μέτρο
***Μήκος γραμμής***: 726 χιλιόμετρα
***Γραμμές***:
Γραμμή 1: Πειραιεύς - Αθήναι - Κορίνθος - Πάτραι - Κυπαρίσσία - Ζευγολατιό - Καλάμαι
Γραμμή 2: Κορίνθος - Άργος - Ναύπλιο
Γραμμή 3: Άργος - Τρίπολις - Ζευγολατιόν
Γραμμή 4: Καλάβρυτα - Διακοπτόν
***Διακλαδώσεις***:
Διακλάδωσις 1: Προς Κυλλήνη
Διακλάδωσις 2: Προς Ολυμπίαν
Διακλάδωσις 3: Προς Μεγαλόπολιν
Διακλάδωσις 4: Προς Μεσσήνην
* **Σιδηρόδρομοι Βορειοδυτικής Ελλάδος (Σ.Β.Δ.Ε.)**

***Έναρξη Λειτουργίας***: Δεκέμβριος 1892
***Πλάτος γραμμής***: 1,00 μέτρο
***Μήκος γραμμής***: 61 χιλιόμετρα
***Λήξις Λειτουργίας***: 1953 (Ενοποίησις με τους Σ.Π.Α.Π.)
Σήμερα η γραμμή δε λειτουργεί.

* **Σιδηρόδρομοι Ελληνικού Κράτους (Σ.Ε.Κ.)**

Το δίκτυο αποτελείται από τους παρακάτω σιδηροδρομικούς κλάδους

***Κλάδος 1***: Πειραιεύς - Αθήναι - Λάρισα - Ελληνοτουρκικά Σύνορα (Παραπούλι) με διακλαδώσεις:
Διακλάδωσις 1: Σχηματάριον - Χαλκίς
Διακλάδωσις 2: Λειανοκλάδιον - Στηλίς
Η γραμμή άρχισε τη λειτουργία της το 1880 με την ονομασία: "Εταιρεία των Ελληνικών Σιδηροδρόμων".

***Έναρξις λειτουργίας (τμηματικά)***: 06/03/1904 - 22/07/1909.
Μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους (1912 - 1913) και την Απελευθέρωση της Μακεδονίας και της Θράκης γίνονται έργα επεκτάσεως της γραμμής από το Παραπούλι μέχρι το Βαθύ (Μάρτιος 1918) και συνδέεται με τους Σιδηροδρόμους Μακεδονίας και Θράκης που κατασκευάσθηκαν και λειτούργησαν μεταξύ 1883 και 1892.

Γραμμή 1: Θεσσαλονίκη - Πλατύ - Φλώρινα - Γιουγκοσλαβικά Σύνορα (πρός Μοναστήρι)
Γραμμή 2: Θεσσαλονίκη - Γιουγκοσλαβικά Σύνορα (πρός Σκόπια)
Γραμμή 3: Θεσσαλονίκη - Ελληνοβουλγαρικά Σύνορα (προς Φιλιππούπολιν)
Δια της επεκτάσεως αυτής λαμβάνουν το όνομα Σιδηρόδρομοι Ελληνικού Κράτους (Σ.Ε.Κ.) και ακόμη κατασκευάζονται οι διακλαδώσεις:

Διακλάδωσις 1: Προς Κοζάνην (από Φλωρίνης)
Διακλάδωσις 2: Προς Βουλγαρικά Σύνορα (Σόφιαν) (από Στρυμόνος)
***Πλάτος γραμμής***: 1,00 μέτρο
***Μήκος γραμμής***: 726 χιλιόμετρα
### Θυγατρικές εταιρείες

* ΕΔΙΣΥ Α.Ε. (Εθνικός Διαχειριστής Σιδηροδρομικής Υποδομής Α.Ε.): ασχολείται με τη διαχείριση και εκμετάλλευση της σιδηροδρομικής υποδομής της Ελλάδας. Είναι, επίσης, υπεύθυνη για την συντήρησή της, ενώ εισπράττει τα τέλη εκμεταλλεύσεως από τις σιδηροδρομικές εταιρείες που τη χρησιμοποιούν.
* ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε.: ασχολείται με την εκπόνηση μελετών για έργα του ΟΣΕ καθώς και με την προμήθεια των απαραίτητων υλικών για την δημιουργία των έργων αυτών.
* ΓΑΙΑ ΟΣΕ Α.Ε.: δραστηριοποιείται στον τομέα του κτηματολογίου της εταιρείας (real estate), διαχειριζόμενη την ακίνητη περιουσία του Οργανισμού.

## Αναβάθμιση δικτύου

Τα τελευταία χρόνια ο Οργανισμός άρχισε να εκσυγχρονίζει το δίκτυό του προγραμματίζοντας την κατασκευή νέας διπλής σιδηροδρομικής γραμμής υψηλών ταχυτήτων, κανονικού εύρους, που θα ενώνει την Αθήνα και τον Πειραιά με το Αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος, τη Θεσσαλονίκη και την Πάτρα και μονής γραμμής προς τα σύνορα σε Ειδομένη και Προμαχώνα.

Τα τρένα θα αναπτύσσουν ταχύτητα μέχρι και 200 χλμ/ώρα σε ορισμένα σημεία, ενώ για την κίνησή τους θα χρησιμοποιούν ηλεκτρική ενέργεια. Το δίκτυο σήμερα είναι ολοκληρωμένο σε μεγάλο βαθμό, με εξαίρεση τα τμήματα Τιθορέα - Λειανοκλάδι - Δομοκός, Πολύκαστρο - Ειδομένη και Κιάτο - Πάτρα. Ακόμη, έχουν εκπονηθεί μελέτες για τα τμήματα Θριάσιο - Σφίγγα (συντόμευση κατά 30 χλμ της απόστασης Αθηνών - Θεσσαλονίκης) και Αιγίνιο - Σίνδος, τα οποία θα συντομεύσουν περαιτέρω την απόσταση Αθήνας - Θεσσαλονίκης.

Βάσει του νόμου 4277/2014 για το νέο ΡΣΑ ορίζονται πολλές από τις βελτιώσεις στο δίκτυο.

**Έργα υπό κατασκευή στον άξονα ΠΑΘΕΠ**

### Τρενάκι Πηλίου

Το τρενάκι του Πηλίου λειτουργεί μονάχα ως τουριστικό μέσο. Οι γραμμές έχουν εύρος 600 χιλιοστά. Έως το 2008 λειτουργούσε το τμήμα Άναυρος - Αγριά. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του Συλλόγου Φίλων Σιδηροδρόμου, ο ΣΦΣ το 1987 επαναλειτουργεί με εκδρομικό δρομολόγιο, ολόκληρη τη διαδρομή από τον Βόλο έως τις Μηλιές. Toν Φεβρουάριο του 2016 ενεκρίθη η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων για την εξ ολοκλήρου επαναλειτουργία του τμήματος Βόλος - Μηλιές.

### Νέες Συνδέσεις

* Αλεξανδρούπολη - Λιμένας Αλεξανδρούπολης
* Θριάσιο - Νέο Ικόνιο (εμπορευματική χρήση)

### Διεθνείς Συνδέσεις

* Θεσσαλονίκη - Σκόπια - Βελιγράδι - Βουδαπέστη
* Θεσσαλονίκη - Σόφια - Βουκουρέστι

### Εποχιακές Συνδέσεις

* Μεσσήνη - Ασπρόχωμα - Καλαμάτα ετησίως: 20-28 Σεπτέμβρη πανηγύρι Μεσσήνης και εορταστική περίοδος 24/12-10/1
* Φλώρινα - Μεσονήσι - Τριπόταμος - Παπαγιάννη - Μαρίνα - Νέος Καύκασος από ομάδα Άγγλων σιδηροδρομόφιλων
* Πάτρα - Πύργος - Καλό Νερό - Κυπαρισσία/Καλαμάτα από τον Οκτώβριο του 2015 από ομάδα Άγγλων σιδηροδρομόφιλων
* Πύργος - Καλό Νερό - Κυπαρισσία/Καλαμάτα σε εκδρομή του Συλλόγου Φίλων Σιδηροδρόμου από 25 έως 27 Μαρτίου 2016

## Παραπομπές

1. ↑ Σχεδιάζεται η μεγάλη σιδηροδρομική παράκαμψη της Αττικής
2. ↑ ΕΡΓΟΣΕ: Πρόοδος έργων
3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 [1]
4. ↑ Υπεγράφη το έργο Πολύκαστρο-Ειδομένη, ολοκληρώνει τον Σιδηροδρομικό ΠΑΘΕΠ
5. ↑ Ποια μεγάλα έργα παραδίδονται, ποια καθυστερούν, ποια πάνε για το 2017
6. ↑ 6,0 6,1 6,2 [2]
7. ↑ [3]
8. ↑ Στις ράγες η «στοιχειωμένη» σύνδεση Πειραιάς-Τρεις Γέφυρες
9. ↑ Παρουσίαση της νέας σιδηροδρομικής γραμμής Διακοπτό-Ελαιώνας
10. ↑ [4]
11. ↑ [5]
12. ↑ [6]
13. ↑ Τρενάκι Πηλίου. Ο θρυλικός "Μουτζούρης"
14. ↑ http://sidirodromikanea.blogspot.gr/2016/03/blog-post\_33.html