Jurko Bohun

**Jurko Bohun** - główny antagonista powieści Henryka Sienkiewicza *Ogniem i Mieczem* z 1884 roku i jej ekranizacji z 1999 roku. Wcielił się w niego Aleksander Domogarov, który zagrał też Sergeia Karpina w *Fali Zbrodni* w latach 2004-2005. W polskich dialogach głosu użyczył mu Jacek Rozenek, który zagrał też Grzegorza Piotrowskiego w *Popiełuszce. Wolność Jest W Nas* z 2009 roku i jej wersji serialowej w latach 2009-2013, płka Józefa Różańskiego w *Generale Nilu* z 2009 roku i Wiktora Krugera w *Na Krawędzi 2* z 2014 roku.

## Biografia

Bohun był Kozakiem, przyjacielem Kurcewiczów, zakochanym w Helenie Kurcewiczównie. Pewnego dnia gdy Helena i kniachini utknęły nad rzeką, Bohun pojechał po synów kniachini by ci pomogli matce i przybranej siostrze naprawić pojazd. Po przybyciu z powrotem nad rzekę Bohun zorientował się, że pomoc jest już nie potrzebna, bo kniachini i Helenie pomogli spotkani przypadkowo Jan Skrzetuski i Longinus Podbipięta. Kniachini zapoznała niespodziewanych wybawicieli ze swoimi synami i Bohunem. Choć samo przywitanie przebiegło w normalnej atmosferze, to Bohun dostrzegł że "iskrzy" między Heleną a Skrzetuskim. W Bohunie zaczęła wzbudzać się zazdrość. Kniachini bowiem obiecała mu pasierbicę. Kozak postanowił po drodze do Rozłóg sprowokować Skrzetuskiego. Częściowo mu się to udaje, bo Jan rzuca się na Bohuna. Krótką bójkę przerywa kniachini, która odsyła Bohuna przodem. Przed samą kolacją Bohun odbył z kniachinią poważną rozmowę. Kozak zadeklarował, że się opanuje i nie zrobi żadnej afery podczas posiłku. Niedługo potem już podczas uczty, kniachini prosi Bohuna by zagrał coś. Bohun zgadza się, ale jego "smętna" pieśń nie przypada do gustu kniachini, która następnie każe grać zaproszonym muzyką. Ci grają wesołą muzykę do tańca. Następnie ona oraz Helena i Skrzetuski zaczynają tańczyć. W tym czasie Bohun i Podbipięta obserwują tańczących. Bohun w pewnym momencie traci cierpliwość na widok tańczących Heleny ze Skrzetuskim i wbija nóż w stół. Później Bohun obserwuje odjazd Skrzetuskiego i Podbipięty. Niedługo potem Bohun zaprzyjaźnia się z Janem Onufrym Zagłobą i obaj często są widywani w karczmach na piciu. W trakcie jednej z libacji kozacy Bohuna przyprowadzają pewnego mężczyznę. Początkowo Bohun każe go wypuścić, ale kiedy Zagłoba rozpoznaje w jeńcu Żędziana - pachołka Skrzetuskiego, Bohun wpada w szał. Kozacki pułkownik zabiera Żędzianowi listy, które przy nim znalazł i zaczyna czytać jeden z nich. Gdy kończy uderza Żędziana berłem w brzuch. Cios jest tak mocny, że Żędzian krwawi z ust i traci przytomność. Bohun postanawia następnie pojechać do Kurcewiczów. Towarzyszą mu jego poplecznicy i Zagłoba. Na miejscu Bohun postanawia się upewnić czy został zdradzony przez Kurcewiczów czy nie i zmusza ich do złożenia przysięgi, że oddadzą mu Helenę. Ci składają taką przysięgę co bawi Bohuna. Jurko podchodzi do Zagłoby i sugeruje by i on się o Helenę upomniał a także dostanie zapewnienie. Chwilę później Bohun wyjmuje listy od Skrzetuskiego i nazywając Kurcewiczów zdrajcami rzuca im je. Kniachini każe synom podjąć walkę. Jeden z jej synów rzuca się na Bohuna i kradnie mu nóż z zamiarem zadźgania, ale Jurko łapie go za rękę z nożem uniemożliwiając atak, a po chwili wyjmuje swój samopał i strzela kniaziowi w brzuch zabijając go. Później Bohun atakuje szablą kolejnego kniazia i chlasta go ostrzem. Kniaź pada martwy na stół. Wtedy Kniachini bierze buławę i ma zamiar zaatakować Bohuna, który teraz pojedynkował się na szable z trzecim jej synem. Chwilę później Bohun dźga kniazia w brzuch i zabija go. Wtedy podbiega do niego kniachini i uderza Bohuna w głowę. Jurko pada na podłogę a z jego głowy cieknie krew. Wtedy do domu wpadają towarzyszący Bohunowi kozacy. Jeden z nich rzuca w kniachinię nożem co ją zabija. Wówczas ostatni z jej synów podejmuje walkę z kozakami. Jednego z nich zabił. Wtedy Bohun odzyskał przytomność. Nadal dość obficie krwawił. Rozgonił swoich ludzi i podjął walkę z kniaziem. Po krótkim pojedynku Jurko zabił swojego rywala. Gdy próbował się uspokoić spostrzegł, że patrzy na niego Helena. Kobieta po chwili zamknęła się w swoim pokoju, a Bohun nakazał pilnować domu. Na polecenie Zagłoby został odprowadzony do pokoju. Później Zagłoba postanowił pomóc Helenie uciec od Bohuna. Onufry spił chłopów i kozaków Bohuna, a jego samego związał i zakneblował. Nad ranem kozacy wytrzeźwieli i uwolnili Bohuna. Wściekły Jurko kazał pojechać do Łubniów gdzie miał pojechać Zagłoba z Heleną. Jednak nikogo z nich tam nie znaleźli. Później zajechali do pewnej wioski gdzie szukali lekarza dla Bohuna. Przy okazji odkryli, że to Żędzian zna się na medycynie i to w jego oddano Bohuna. Żędzian mimo, że podczas ostatniego spotkania został brutalnie potraktowany przez kozackiego pułkownika to troskliwie się nim zajmował. Kilka dni później Bohun odzyskał przytomność i był w szoku widząc co zrobił dla niego Żędzian. Ich rozmowę przerwało pojawienie się wiedźmy Horpyny, która chciała porozmawiać z Bohunem w cztery oczy. Jurko kazał Żędzianowi wyjść. Gdy to się stało, Horpyna stwierdziła, że miała wizję w której zobaczyła gdzie znajduje się Helena. Gdy Bohun wyzdrowiał wyruszył do Baru ze swoim oddziałem. Po krótkiej walce twierdza została podbita, a Bohun zabrał Helenę do kryjówki Horpyny na Ukrainie. Tam Jurko porozmawiał z Heleną. Nie potrafił zrozumieć dlaczego kobieta się go boi, a wręcz nienawidzi. Z tego powodu wybuchł gniewem i nawrzeszczał na Helenę. Wówczas kobieta zasłabła, a przerażony Bohun wezwał Horpynę. Wiedźma kazała Bohunowi zaczekać na zewnątrz i zaczęła badać Helenę. Po pewnym czasie wiedźma wyszła do Bohuna i powiadomiła go, że Helena żyje. Jurko poprosił wówczas o wróżbę. Horpyna zgodziła się i przepowiedziała Bohunowi, że wojska kozackie czeka wkrótce wielka klęska, a on sam zostanie zdradzony przez kogoś kogo uważa za przyjaciela. Ostrzega go też przed tajemniczym *"małym rycerzem"*. Po tym Bohun idzie jeszcze na chwilę do Heleny i informuje ją, że wyjeżdża. Żegna się z nią i wychodzi. Przed odjazdem wydaje Horpynie ostatnie instrukcje. W razie jak zginie, wiedźma ma wypuścić Helenę. Bohun jedzie na Ukrainę do Chmielnickiego. Tam zgłasza się do zostania zwiadowcą. By łatwiej mu było pełnić nową rolę, Bohun wskakuje w beczkę dziegciu. Niedługo potem, pewnej nocy Bohun znajduje w stodole Zagłobę. Szlachcic staje się więźniem Bohuna. Jednak Zagłobie udaje się uwolnić i ukrywa się na wyższym poziomie stodoły. Kozacy jednak namierzają Zagłobę i próbują go siłą zciągnąć. Onufry zabija wówczas kilku z nich. Wtedy do środka wpada Bohun i każe pozostałym sługusom wejść na dach, zerwać słomę i zadźgać Zagłobę. Wówczas Onufry wyśmiewa Bohuna, na co ten wyjmuje samopał i strzela do Zagłoby. Atak jest jednak niecelny. Chwilę później przybywa oddział polski pod dowództwem Michała Wołodyjowskiego. Ich przybycie zmusza Bohuna do ucieczki. Jakiś czas później Zagłoba i Wołodyjowski przychodzą do pewnej karczmy. Tam niespodziewanie spotykają Bohuna. Wołodyjowski chce aresztować kozaka. Wtedy Bohun informuje, że jest to niemożliwe bo jest posłem i wiezie list do Jana Kazimierza. Słysząc to niepocieszony Zagłoba przypomina o ucieczce Bohuna przed Wołodyjowskim jakiś czas wcześniej. Jest to pokłosie słów Bohuna, w których łudził się że zostanie wyzwany na szable przez Wołodyjowskiego. Słysząc te słowa Bohun ma dość i otwarcie sam wyzywa Wołodyjowskiego na pojedynek. Wówczas Zagłoba bierze sobie za świadków innych gości karczmy, że to Bohun zainicjował pojedynek, a samemu Bohunowi oznajmia, że sam stanie z nim do walki jak ten powali Wołodyjowskiego. To jeszcze bardziej rozwściecza Bohuna, który przyjmuje to wyzwanie. Cała grupka idzie następnie do pobliskiego lasu. Tam dochodzi do pojedynku Bohuna z Wołodyjowskim. Choć Jurko początkowo uzyskuje przewagę, to z czasem coraz bardziej szala zwycięstwa zaczyna przechylać się na stronę Wołodyjowskiego. W końcu Bohun przerzuca szablę z prawej ręki do lewej. Wykorzystuje to Wołodyjowski, który chlasta kozaka w brzuch. Jurko w ciężkim stanie znowu trafia pod opiekę Żędziana. Pachołek jednak mimo, że znowu troskliwie opiekuje się Bohunem to wyjawia jego sekret Zagłobie, Podbipięcie i Wołodyjowskiemu. Sekret, którym jest miejsce pobytu Heleny. Tym razem Bohun o wiele dłużej dochodził do siebie. Gdy wydawało się, że nie przeżyje zranienia on niespodziewanie zjawił się pod Zbarażem który Chmielnicki wraz z tatarskim chanem oblegali. Tam Bohun dowiedział się, że chan zdradził ich i podpisał porozumienie z Janem Kazimierzem. Bohun wpadł w szał i postanowił osobiście zlikwidować znienawidzonego Jeremiego Wiśniowieckiego. Jurko podburzył wszystkich ocalałych kozaków, ale tylko część z nich pojechała za nim, bo większość udało się Chmielnickiemu powstrzymać. Grupka kozaków pod dowództwem Bohuna zaczęła szarżować na Wiśniowieckiego. Wtedy Wołodyjowski nakazał podległym sobie wojownikom ostrzelać szarżujących. Polacy odpalili salwę w wyniku której wszyscy towarzyszący Bohunowi kozacy zostają zabici, a on sam pojmany. Wiśniowiecki kazał dla Bohuna wystrugać pal, na który miał zostać nabity. Jednak książę w ostatniej chwili zmienił zdanie i wstrzymał egzekucję. Postanowił oddać Bohuna w ręce Skrzetuskiego. Jan, który akurat wziął ślub z Heleną nie chciał psuć sobie najważniejszego dnia w życiu i wypuścił Bohuna. Jurko poinformował rywala, że wraca do Chmielnickiego. Jednak Skrzetuski nie przejął się tym. Bohun wymienił jeszcze spojrzenia z Heleną i zrezygnowany wsiadł na konia i pojechał w step. Jakiś czas później Bohun wrócił do Polski. Odbudował zniszczone przez siebie Rozłogi i osiedlił się tam.

## Drobnostki

* Aleksander Domogarov, który grał Bohuna nie znał języka polskiego. Dlatego w polskich dialogach głos podkładał Jacek Rozenek.

* w książce Bohun podczas dokonywania rzezi w Rozłogach zabija oprócz kniachini jedynie dwóch jej synów. W filmie okazuje się, że Kurcewiczowa miała więcej synów, a Bohunowi zaczęli pomagać w walce inni Kozacy.

* Jurko Bohun bazuje na prawdziwym kozackim pułkowniku *Iwanie Bohunie*.