Llew Matthews

Bu'n gweithio fel argraffydd a darlledwr. Tad Nia a Rhodri. Cyn-wr Anna a chyn-wr Dr Rachel Price. Brawd Bleddyn. Bu farw Llew yn y llifogydd mawr yn 2001.

Yn 1990 y dechreuodd Llew ar ei yrfa newyddiadurol yn ardal Cwmderi yn y papur lleol. Ar ôl gweithio ar sawl stori am y pentre penderfynodd symud yno i fyw.

### **Perthynas a Meira**

Wrth i'r pentrefwyr ddechrau ymgyrchu yn erbyn datblygiad i gladdu gwastraff cemegol darganfu Meira ei bod yn mwynhau cwmni Llew'n fawr. Yn anffodus nid oedd Llew i'w weld yn rhannu ei theimladau.

Yn y diwedd bu Llew'n gwbl onest gyda hi - roedd yn dioeddef o salwch oedd yn cael ei drosglwyddo o'r naill genhedlaeth i'r llall. Roedd ei fab Rhodri yn dioddef o'r salwch a roedd Llew ofn dechrau perthynas gyda neb o'r herwydd. Chwalodd ei briodas gynta oherwydd nad oedd Llew yn gallu wynebu salwch genetig ei fab, Yn y diwedd llwyddodd Meira i dorri drwy ei furiau amddiffynnol.

### **Gina**

Er mwyn ceisio cael ychydig o hwyl yn ystod y gaeaf perswadiodd Meria Gina, Rod a Llew i fynd i ffwrdd gyda hi am benwythnos Datrys a Dirgelwch. Trodd y penwythnos yn hunllef wrth i Rod a Gina ffraeo'n ddi-baid. diwedd yr holl firi fu i Gina gysgu gyda Llew gyda chanlyniadau trychinebus.

Er gwethaf ansicrwydd Gina ynglyn â thad ei phlentyn, priododd â Rod. Mewn parti peintio ym Mhenrhewl datblygodd ffrae rhyngddynt a sylweddolodd Meira fod rhywbeth yn mynd ymlaen rhwng y ddau. Ar ol mynd adra cyfaddefodd Llew y cwbl wrthi a gadawodd Meria ef.

Wrth i enedigaeth ei babi ddynesu penderfynodd Gina ddweud y cwbl wrth Rob am ei noson gyda Llew ac am y posibilrwydd mai ef oedd y tad. Cafodd brofion DNA a daganfu mai Rod oedd y tad naturiol.

### **Gwaith**

Collodd ei swydd fel newyddiadurwr yn 1994 oherwydd ei fod yn mynnu gweithio ar stori oedd yn ceisio profi fod Ferret yn ddieuog o lofruddio Sian, gwraig Clem Watkins.

Cafodd waith wedyn gan Megan ym Mhwll Bach fel swyddog marchanta yn dilyn marwolaeth Stan Bevan er gwaethaf brotestiadau Reg Harries.

Cafodd Lew tipyn o lwyddiant pan gyhoeddodd ei nofel gyntaf yn 1995, Twll Bach y Glo. Er i'r nofel wrthu'n dda wnaeth Llew ddim elw o'r gwerthiant gan i'r arian i gyd fynd at elusen.

Yn dilyn damwain ym Mhwll Bach bu'n rhaid darganfod ffyrdd i areb arian er mwyn achyb y cwmni. Daeth Reg a Doreen i'r canlyniad na drwy gael gwared ar swydd Llew y gellir cael yr arbedion mwyaf. Cafodd Llew y sac a bu'n ddig iawn am ei sefyllfa a teimlai ei fod wedi cael ei fradychu gan Reg.

Trodd Llew wedyn i weithio yn y byd argraffu, ac er gwaethaf ambell gytundeb amheus, ymdrechodd yn galed a bu i'r busnes ffynnu.

### **Nia a Gavin yn rhedeg i ffwrdd**

Cafodd Llew sioc annisgwyl un dydd pan ddaeth Nia, ei ferch ifanc i ymweld ag ef yng Nghwmderi. Er ei honiad ei bod hi ar drip ysgol yn yr ardal, mewn gwirionedd wedi gadael yr ysgol heb ganiatâd oedd hi.

Yr wythnos ganlynol cafodd alwad gan Anna, ei gyn wraig - roedd Nia wedi diflannu unwaith eto, ond y tro yma roedd bethau'n llawer mwy difrifol. Roedd hi wedi rhedeg i ffwrdd o gartref gyda'i chariad Gavin.

Llwyddodd y cwpwl ifanc i logi fflat yng Nghaerdydd a chael gwaith yn y ddinas ond doedd dim bwriad ganddynt o adael i'w rhieni wybod ble'r oedden nhw y tu hwnt i'r ffaith eu bod yn ddiogel. Gwirionedd y sefyllfa oedd bod Nia yn disgwyl babi a'i bod yn poeni yn ymateb ei theulu.

Ni lwyddodd Llew, Anna a Karen Parry i ddarganfod ble'r oedd y cwpl er waethaf eu hymdrechion.

Yn ddiweddarach disgynnodd Nia yn sâl a gorfodwyd ei rhuthro i'r ysbyty ble collodd y babi. Er i Nia fynnu dychwelyd i'r fflat yn erbyn cyngor y doctoriaid cychwynnodd Gavin ddeall difrifoldeb eu sefyllfa. Rhoddodd alwad i Llew heb i Nia wybod yn rhoi manylion lle gallant nhw ddod o hyd iddi. Daeth Anna a Llew i Gaerdydd a mynd a'u merch adref.

Yn ddiweddarach ar ôl cyfnod yn byw ar y stryd rhoddodd Gavin alwad i Llew er mwyn cael gwybod sut oedd Nia. Llwyddodd Llew i'w berswadio i ddychwelyd adref.

Yn ystod y cyfnod anodd ac ansicr hwn yn ei fywyd closiodd Llew a Karen cyn iddi ddychwelyd i Sbaen.

### **Llid yr ymenydd**

Ar ymweliad i Gwmderi i gyhoeddi ei bod hi a Gavin wedi dyweddïo disgynnodd Nia Matthews yn sâl. Wedi ymchwiliad gan Dr Rachel Price penderfynodd bod dim byd difrifol yn bod arni. Dirywio wnaeth cyflwr Nia dros y deuddeg awr ganlynol ac wedi i Llew alw Dr Rachel allan am eilwaith rythwyd Nia i’r ysbyty ble cafodd ddiagnosis o lid yr ymennydd.

Er na gwella bu ffawd Nia cyhuddodd Llew Dr Rachel o fod yn esgeulus yn ei gwaith drwy fethu’r symptomau pan archwiliodd Nia am y tro cyntaf. Bu Rachel ei hun yn poeni ei bod hi wedi colli rhywbeth pwysig gan ei bod wedi gor-flino.

Wedi iddi gychwyn gwella llwyddodd Nia i berswadio ei thad i ollwng y cyhuddiad yn erbyn Rachel, Nia wedi cymryd ati ar ôl iddi ymweld â hi yn yr ysbyty. Fel ffordd o ymddiheuro iddi aeth Llew a Rachel am ginio i'r Deri, a thipyn wrth dipyn daeth y ddau i fwynhau cwmni ei gilydd.

### **Priodas dreisgar Dr Rachel**

Wrth i Dr Rachel Price a Llew dreulio mwy o amser gyda'i gilydd cychwynnodd y ddau glosio. I gychwyn roedd Rachel yn amharod i neidio i mewn i berthynas a chyfaddefodd bod ei ansicrwydd yn deillio o'r ffaith bod ei pherthynas gyda'i chyn ŵr wedi bod yn un wenwynig. Roedd Andrew Evans wedi bod yn dreisgar ac wedi cam-drin Rachel yn feddyliol ac yn gorfforol tros gyfnod eu priodas.

Dros amser a gyda help Llew llwyddodd Rachel i roi'r gorffennol y tu ôl iddi a chychwyn ymddiried unwaith eto. Cychwynnodd y ddau berthynas, rhywbeth oedd Nia, merch Llew yn hapus i annog.

Yn ddiweddarach cafodd Rachel sioc i weld Andrew yn rhoi darlith. Cytunodd i ddal i fynnu dros baned er ei amheuon ac roedd Andrew yn llawn edifar ac esgusodion am y ffordd yr oedd wedi ei thrin yn y gorffennol. Wrth i Rachel barhau i fynychu'r darlithoedd daeth y ddau i weld mwy ar ei gilydd a rhannodd Andrew'r newyddion ei fod yn dioddef o MS - cyflwr oedd yn ei feio am ei ymddygiad treisgar hanesyddol.

Er waethaf deimladau Rachel tuag ato roedd yn amlwg fod sbarc yn parhau rhyngddi hi a'i chyn ŵr a phenderfynodd ddod a'i pherthynas a Llew i ben.

Cyhoeddodd Andrew fod achos o fal bractis yn ei erbyn a gan nad oedd ei gyd-weithwyr yn fodlon cadw ei ran roedd am ail-leoli i ardal Cwmderi a chychwyn o'r cychwyn. Yn teimlo trueni drosto rhoddodd Rachel alwad i un o'i gyd weithwyr a darganfod fod dim achos yn ei erbyn yn bydoli.

Pan wynebodd Andrew gyda'r gwir daeth i'r amlwg hefyd fod wedi dweud clwydau am yr MS a'i fod mewn gwirionedd yn hollol iach. Yn ei dymor tarodd Rachel ond cafodd ei stopio rhag gwneud difrod bellach gan ymddangosiad Doreen Bevan a Stacey Jones.

Er waethaf ei anafiadau roedd Rachel yn benderfynol o gadw’r mater yn breifat a pheidio cynnwys yr heddlu.

### **Stelcian Andrew**

Gwaethygu wnaeth ymddygiad Andrew wrth iddo gychwyn gwneud galwadau ffôn i Rachel ar bob awr o'r dydd, gan amlaf yn dweud dim. Wedi i Rachel fynd i'r ysbyty i'w wynebu rhoddodd Andrew aderyn wedi marw yn ei char.

Parhaodd i droi i fynnu yn swyddfa Rachel yn ymddwyn yn fygythiol a chychwynnodd dreulio oriau yn eistedd y tu allan i'w thŷ yn ei gar. Ar anogaeth Doreen alwodd Rachel yr heddlu ac er bod Sarjant Gill Morgan yn cydymdeimlo a'r sefyllfa ychydig iawn oedd hi'n gallu ei wneud.

Aeth pethau o ddrwg i waeth pan dorrodd Andrew i mewn i dy Rachel a chymryd lluniau ohoni. Cynigiodd Llew loches i Rachel yn Llwyncelyn ond parhaodd y galwadau a'r gwylio. Cwestiynodd Sgt Morgan Andrew yn y swyddfa heddlu ond unwaith eto ond nid oedd digon o dystiolaeth i'w erlyn. Cynigiodd Gill y gellir Rachel roi cynnig am orchymyn atal gan y llys - ond amharod oedd Rachel.

Wrth i alwadau Andrew barhau cychwynnodd Llew eu hateb a chychwyn ei boenydio yn ôl, yn gwneud sbort ar ei ben ac awgrymu fod o a Rachel yn ôl ai gilydd. Daeth y cwbl yn ormod i Andrew a chododd fraw ar y ddau drwy daro ei ben yn erbyn y wal ac ildio ei ystelcian.

### **Dyweddiad Llew a Dr Rachel**

Daeth diwrnod pwysig yn berthynas **Llew Matthews** a Dr Rachel Price pan ddaeth rhieni Rachel draw i Gwmderi i gwrdd â chariad newydd eu merch. Bu’r swper yn llwyddiant a chymerodd Tom ag Elsi Price tuag at Llew ond byrhoedlog oedd y dathlu pan gafodd Elsi strôc.

Rhythwyd hi i’r ysbyty ac er iddi oroesi'r strôc gyntaf roedd ei chyflwr yn parhau i fod yn fregus. Cysylltodd Tom â Llew a gofyn iddo gysidro priodi ei ferch a hynny yn fuan tra bod Elsi yn dal i fod yn fyw. Ymddiheurodd Tom am ofyn rhywbeth mor fawr gan honni nad oedd yn meddwl yn gall ond roedd wedi plannu’r syniad ym mhen Llew.

Yn ystod swper un noson gofynnodd Llew'r cwestiwn mawr i Rachel. Ar y pryd gwrthododd ei gynnig, yn honni ei bod yn hapus hefo pethau fel yr oeddynt ond wedi i’w mam ddioddef strôc arall penderfynodd y ddau fynd ymlaen a’u dyweddïad a chynllwynio i briodi cyn gynted ag oedd bosib.

Cafwyd Nia Matthews ymateb eithaf cryf i’r newyddion, yn poeni fod Rachel yn cymryd mantais o’i thad. Ymdrechodd Rachel i gysylltu â Nia a gaddo na fyddai ei pherthynas a Llew yn dod rhwng Nia a’i thad. Penderfynodd Nia roi ei sêl bendith ar y berthynas drwy ddod i barti plu Rachel yn y Deri.

Ar noswyl y briodas cafodd Rachel sioc pan laniodd Andrew Evans, ei chyn ŵr ar y stepen drws a’i herwgipio.

Cafodd Tom siom enfawr wrth ymweld â’i ferch ar fore’r briodas a gweld y tŷ yn wag. Yr unig gliw am leoliad Rachel oedd nodyn ar y cyfrifiadur yn gadael i Llew wybod ei bod wedi newid ei meddwl am y briodas. Torrodd Llew ei galon ond ar ôl rhai dyddiau fynd heibio heb i’w rheini glywed ganddi cychwynnodd amau fod y sefyllfa ddim yn union fel yr oedd yn ymddangos. Wedi dod ar draws un o glustdlysau Rachel tu allan i’r tŷ cysylltodd Llew a’r heddlu.

O fewn dim disgynnodd yr amheuaeth ar Andrew. Roedd Andrew wedi bod yn cadw Rachel yng nghlo yn ei gartref - ei gyflwr meddyliol yn amlwg wedi dirywio. Bu ymdrechion Rachel i ffoi yn ofer ond rai dyddiau cyn y Nadolig llwyddodd yr heddlu i’w lleoli. Ceisiodd D.I. Vodden a Inspector Gwenda Roberts fargeinio ag Andrew ond wedi iddo droi yn fygythiol ac iddo ddod yn amlwg fod bywyd Rachel mewn peryg bu’n rhaid i’r heddlu dorri fewn i’r tŷ a dod a’r gwarchae i ben.

### **Obsesiwn Nia**

Cychwynnodd Llew a Rachel 1997 drwy drefnu priodas. Gyda mam Rachel, Elsi yn dal i fod yn yr ysbyty yn dilyn ei strôc penderfynwyd cynnal y briodas yn yr ysbyty. Y tro yma aeth y seremoni yn ei flaen heb drafferthion ag aeth y Mr a Mrs Matthews newydd ar eu mis mel gan adael Nia Matthews, merch Llew ar ben ei hun yn Llwyncelyn.

Gyda pherthynas Nia ag Alun Bevan wedi dod i ben trodd Nia ei golygon tuag at ei athro Hywel Llywelyn. Cychwynnodd ddarganfod esgusion i dreulio amser gydag ef ac aeth ati i geisio cael gwersi ychwanegol ganddo y tu allan i'r dosbarth.

Rhannodd Hywel ei ofidion am deimladau Nia tuag ato gyda Glyn Hughes y prifathro ond ar y cyfan doedd neb yn cymryd y sefyllfa yn ddifrifol. Pan drefnodd Hywel fod Nia am gael ei thiwtro gan athrawes arall gwelodd Nia ei chyfle yn diflannu a manteisiodd ar y cyfle i ddwyn goriadau ei fflat. Cychwynnodd adael ei hunan i mewn i'r fflat pan nad oedd Hywel yno a bu hi'n dwyn ambell i ddilledyn.

Ar un achlysur dychwelodd Hywel adref a dod ar draws Nia yn disgwyl amdano yn noeth yn ei wely. Cysgodd y ddau a'i gilydd ond y diwrnod canlynol penderfynodd Hywel wadu fod unrhyw beth wedi digwydd rhyngddynt. Cymerodd ei oriad yn ôl gan Nia a'i thaflu allan o'i gartref.

Yn ei dagrau. datgelodd Nia wrth ei thad beth oedd wedi digwydd ond doedd Llew ddim yn siŵr os oedd yn coelio'r cyhuddiadau yn erbyn Hywel. Aeth draw i siarad â Hywel a oedd yn gwadu bod unrhyw beth wedi digwydd a phenderfynodd yr athro fynd a'r cyhuddiadau yn syth at Mr Hughes. Cafodd Hywel ei atal o'i waith tra bod y mater yn cael ei ymchwilio gan y llywodraethwyr.

Mynnodd Nia ei bod mewn cariad a Hywel a glynodd at ei stori am yr hyn fu rhyngddynt ond bu'r pentrefwyr, y llywodraethwyr a hyd yn oed ei theulu yn llawer mwy amheus.

### **Babi Nia**

Yna cafodd Nia ei hun yn feichiog gyda phlentyn Hywel Llywelyn. Datblygodd ffrwgwd arall ym mywyd Llew - y tro hwn rhyngddo ef a Hywel a bu bron i Hywel farw o'r herwydd.

Ynghanol hyn i gyd llwyddodd Llew i ailbriodi yn 1997 gyda Rachel a thorrodd ei galon yn 1998 pan benderfynodd Rachel nad oedd y briodas yn gweithio.

### **Cwm FM**

Ail gynnodd ei ddiddordeb mewn newyddiaduraeth gydag ymddangosiad Leanne, hen ffrind iddo. Fel canlyniad, cafodd swydd ran-amser yn gweithio i Cwm FM.

Yn 1999 bu Llew a Nia mewn damwain car ddifrifol a gadawyd Nia yn gwbl ddiymadferth. Daeth Llew i warchod ar ol Rhys Llywelyn, mab Nia i Hywel ond er mawr siom iddo collodd Llew, Rhys i Hywel.

### **Marwolaeth**

Bu trychineb mawr yn y Cwm yn pan foddwyd Llew yn y llifogydd mawr wedi i'r tacsi, roedd ef yn ei yrru, lithro i'r afon. Nid oedd Llew yn gallu nofio ac er iddo lwyddo i gael allan o'r tacsi, penderfynodd Steffan achub ei hun a gadael Llew i'w ffawd.

Ar ol i'r pentrefwyr ddod i glywed y newyddion, daeth i'r amlwg bod Llew wedi bod mewn perthynas gydd gyda Rhian Haf am gyfnod cyn ei farwolaeth.

### Cyfeiriadau

1. ↑ https://www.thefreelibrary.com/Flood+drama+engulfs+Cwmderi%3B+S4C+DRAMA%3A+Pobol+y+Cwm%27s+new...-a079267069