Achilles

**Achilles** (znany też jako **Pelid** lub **Pelida**, od imienia swojego ojca)*,* był mitologicznym bohaterem wojny trojańskiej oraz synem Peleusa i bogini Tetydy.

## Biografia

Ojcem Achillesa był Peleus, natomiast jego matką była bogini Tetyda. Został on królem miasta Ftyja w Tesalii i rządził Myrmidonami. Gdy wybuchła wojna trojańska, dołączył on do zjednoczonych Greków, by pomścić krzywdy, które Trojanie wyrządzili Menelaosowi. Tym samym znalazł się on pod władzą brata Menelaosa i króla Argos, Agamemnona, który dowodził grecką wyprawą przeciwko Troi. Achilles, według siebie samego, był główną siłą armii greckiej i to on wykonywał najwięcej pracy, podczas gdy Agamemnon nigdy sam nie walczył, a jedynie wydawał rozkazy i wyznaczał dla siebie łupy.

### Kłótnia z Agamemnonem

Greccy żołnierze porywali miejscowe kobiety, brali je w niewolę i traktowali je jako łupy wojenne, które sobie przyznawali. Achilles, jako niewolnicę, otrzymał kobietę o imieniu Bryzeida. Tymczasem, Agamemnon wziął sobie inną porwaną niewiastę, Chryzeidę z Chryzy. Pewnego dnia, do greckiego obozu przybył ojciec Chryzy, Chryzes, kapłan Apolla i poprosił o oddanie mu córki, w zamian oferując poświęcone Apollowi insygnia. Agamemnon jednak wypędził go. Wkrótce potem, armię grecką zaatakował sam Apollo, zabijając ich setkami strzał przez dziewięć dni. Dziesiątego dnia, bogini Hera, będąca po stronie Greków, natchnęła Achillesa myślą, że powinni oni zapytać jakiegoś mędrca lub wieszcza o radę. Król Fryi wygłosił ten pomysł na zgromadzeniu rady. Wtedy wstał Kalchas, mający dar jasnowidzenia i poprosił Achillesa, by ten obiecał mu wsparcie, ponieważ to, co wygłosi, może nie spodobać się Agamemnonowi i ten może później go ukarać. Achilles przyrzekł mu, że żaden Grek go nie skrzywdzi. Wtedy Kalchas powiedział, że przyczyną gniewu Apolla jest wzgardzenie jego kapłanem i nieoddanie mu jego córki. Agamemnon z niechęcią zgodził się oddać córkę Chryzesowi, jednak chciał dostać w zamian coś innego z łupów. Achilles wtedy zarzucił mu dumę i chciwość i poinformował go, że wszystkie łupy zostały już zajęte i podzielone między Greków. Zasugerował mu, żeby zamiast tego, poczekał aż zdobędą Troję i wybrał coś ze zdobytych wtedy łupów. Agamemnon stwierdził, że jest to rozsądna rada, jednak go nie usłuchał i oznajmił, że albo ktoś da mu jakiś łup, albo sam go sobie weźmie, po czym zmienił temat i kazał przygotować okręt, by wysłać Chryzesowi jego córkę do Chryzy, razem z ofiarą dla Apolla. Do dowodzenia statkiem wyznaczył kilku potencjalnych dowódców, w tym Achillesa. Achilles, oburzony, zarzucił Agamemnonowi bezwstydność i oznajmił mu, że dołączył do wojny po to, by pomścić krzywdy jego brata, a nie by mu usługiwać, po czym zagroził mu powrotem do Ftyi. Agamemnon, równie pełen gniewu, powiedział że go nie potrzebuje i zabierze mu Bryzeidę za to, że mu się postawił. Achilles przez moment próbował zapanować nad emocjami, ale po chwili wyciągnął miecz z pochwy. Wtedy Hera, miłując zarówno Achillesa, jak i Agamemnona, wysłała Atenę, by powstrzymała władcę Myrmidonów. Atena chwyciła lekko herosa za włosy i powiedziała mu, że może rzucać obelgi na króla Argos, ale ma nie podnosić na niego swojej broni. Achilles przyznał jej rację, stwierdzając, że należy słuchać bogów i schował miecz do pochwy, lecz ponownie zarzucił Agamemnonowi chciwość a także tchórzostwo i przysiągł na swoje berło, że nie będzie mu więcej pomagał w walce, po czym rzucił je na ziemię. Wtedy Nestor wtrącił się i zaproponował obu królom opamiętanie się, jednak ci dalej się kłócili. Achilles ostrzegł że bez jego pomocy, Grekom nie uda się zdobyć Troi i zagroził, że jeśli Agamemnon spróbuje coś zabrać z jego okrętu, zostanie przeszyty włócznią. Wtedy, razem z Patroklosem i podwładnymi mu Tesalczykami poszedł o swoich namiotów.

### Rozmowa z matką

Achilles usiadł pod swoim namiotem i niedługo potem dostrzegł ludzi Agamemnona, Eurybata i Taldyba, idących po jego niewiastę. Ci, widząc go, stanęli, milcząc, bojąc się, że nie pozwoli on zbliżyć im się do namiotu. Achilles, widząc ich, tylko się zasmucił i powiedział im, że nie ich winą jest to, co mają zrobić, po czym kazał Patroklosowi przyprowadzić im niewolnicę. Gdy ją zabrali ze sobą, Achilles poszedł dalej i płacząc, wezwał swoją matkę, żaląc się jej. Tetyda wtedy objawiła mu się i spytała, co się stało, on jednak odrzekł że wie o wszystkim wystarczająco. Poprosił ją, by poszła do Zeusa i przebłagała go, aby pomógł Trojanom, wspominając o tym, jak kiedyś ochroniła władcę bogów przed buntem Hery, Ateny i Posejdona, wzywając na Olimp potężnego Ajgajona, który przeraził bogów na tyle, że zrezygnowali z buntu. Tetyda, również zalewając się łzami, obiecała mu pomoc, jednak kazała mu czekać, ponieważ dzień wcześniej bogowie wybrali się na ucztę do Etiopczyków, z której wrócą dopiero za dwanaście dni. Potem, czekając na reakcję Zeusa, Achilles przebywał na pokładzie swojego okrętu, z dala od innych Greków i nie pomagając im w bitwach.

## Przypisy

1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Homer, *Iliada*, księga I