Castle Wolfenstein

Atari 8-bit.

Commodore 64.

**Castle Wolfenstein** (tạm dịch: *Lâu Đài Wolfenstein)* là một trò chơi bắn súng phiêu lưu hành động được phát triển bởi Muse Software trên nền tảng Apple II. Được phát hành vào năm 1981 và port xuống MS-DOS, Atari 8-bit family và Commodore 64. *Beyond Castle Wolfenstein* là phần tiếp theo. Với sự nhấn mạnh vào việc cố gắng tránh bị phát hiện càng lâu càng tốt, *Castle Wolfenstein* và phần tiếp theo được các game thủ coi là nền tảng của thể loại đánh lén, một số game tiên phong trong thể loại sẽ không phổ biến cho đến cuối những năm 1990.

## Gameplay

*Castle Wolfenstein* là một game bắn súng phiêu lưu hành động đánh lén lấy bối cảnh Thế chiến II. Mục tiêu chính của trò chơi là vượt qua các levels của Lâu đài để tìm ra tài liệu tác chiến bí mật và trốn thoát. Có tổng cộng 60 phòng và trên năm tầng riêng biệt. Mặc dù nội dung của các phòng bị xáo trộn vào đầu mỗi màn chơi, con đường xuyên qua Lâu đài luôn không thay đổi. Do đó, người chơi có thể tự vẽ bản đồ của lâu đài, và sau đó sử dụng nó trong các màn chơi tiếp theo. Người chơi sẽ đạt được các cấp bậc quân sự cao hơn sau mỗi lần trốn thoát thành công với các tài liệu tác chiến, và càng đạt được cấp cao, trò chơi càng khó. Có tám cấp bậc, bắt đầu với Binh nhì và cao nhất là Nguyên soái.

Trò chơi được chơi từ góc nhìn từ trên xuống, các nhân vật hướng lên trên bên phải giống như trong game góc nhìn ngang. Người chơi vượt qua các cấp độ bằng cách luồn lách, mạo danh và đôi khi phải giết chết lính Đức Quốc xã. Trò chơi có thể sử dụng tay cầm cần gạt (joystick), núm xoay (paddle) hoặc bàn phím để điều khiển.

Người chơi sẽ được trang bị một khẩu súng và đạn dược. Khi người chơi bắt đầu di chuyển thì sẽ bị thu hút sự chú ý của các vệ sĩ, chúng sẽ cố gắng bắn hoặc bắt người chơi. Người chơi buộc phải chạy hoặc giết chúng. Có hai kiểu lính gác: cơ bản và SS Stormtroopers được nhận dạng qua áo chống đạn được đánh dấu phù hiệu SS. Những lính gác cơ bản không thông minh lắm, chỉ phản ứng với âm thanh của tiếng súng và lựu đạn, hoặc sau khi thấy người chơi đi lang thang mà không có đồng phục. Ngoài ra, chúng không thể rời khỏi phòng mà chúng đang gác. Các lính canh SS thông minh hơn nhiều và, một khi nhận tín hiệu, sẽ đuổi người chơi từ phòng này sang phòng khác. Cần một số lượng lớn đạn hoặc lựu đạn để giết chúng.

Người chơi có thể tiêu diệt kẻ thù bằng cách bắn súng lục (thường sử dụng đạn dược, hàng hóa khan hiếm và có nguy cơ tăng báo động nếu có người bảo vệ khác) hoặc ném lựu đạn (mặc dù điều này cũng sẽ thu hút sự chú ý của lính canh gần đó). Khi một binh sĩ địch bị thương, hắn sẽ phun ra đạn, chìa khóa, lựu đạn và áo chống đạn. Nếu người chơi đem theo quá nhiều đồ thì cơ thể sẽ hiện lên lựu đạn. Để tránh bị phát hiện, người chơi có thể tìm một bộ đồng phục (trong rương hoặc từ một người bảo vệ đã chết), điều này sẽ lừa được lính canh cơ bản. Tuy nhiên, lính canh SS không dễ bị lừa thế. Dí súng vào lính canh thường sẽ khiến hắn đầu hàng, lúc này người chơi có thể thó bất cứ thứ gì trên người hắn. Mang quá nhiều đồ sẽ khiến đồ biến mất dần. Tùy chọn người chơi có thể giết lính canh tại thời điểm này.

Một số phòng sẽ chứa rương. Một số trống, một số khác chứa các vật phẩm hữu ích như đạn, lựu đạn, đồng phục, áo chống đạn và các tài liệu tác chiến. Rương cũng có thể chứa xúc xích Đức, rượu Liebfraumilch, Schnapps, Nhật ký của Eva Braun, súng thần công và huy chương, mặc dù chẳng đáng giá. Đồ ăn khi ăn vào sẽ có bình luận về vị của chúng. Sau khi uống đồ uống có cồn, nhận thức của người chơi tạm thời bị mất cân bằng, nên khi bắn súng hay ném lựu đạn hay bị trật.

Khác với các bức tường bên ngoài của căn phòng và cầu thang, toàn bộ căn phòng có thể bị phá hủy bằng lựu đạn. Nhờ đó có thể mở một rương từ một hướng cách xa cơ thể: tìm kiếm một cơ thể có quyền ưu tiên hơn việc mở một rương bị khóa. Rương cũng có thể bị phá hủy bằng lựu đạn, nhưng nếu rương chứa chất nổ (đạn, lựu đạn hoặc đạn đại bác) thì nó sẽ phát nổ và kết thúc trò chơi. Rương cũng có thể bị bắn mở, nhưng cố gắng làm như vậy cũng có nguy cơ nổ luôn rương và kết thúc trò chơi.

   Đâm đầu vào tương tạm thời làm choáng váng người chơi, nhưng những bức tường thẳng đứng có thể bị cắt nhẹ bởi chuyển động của người chơi và không khiến bị choáng. Ngoài ra, một số bức tường ngang có thể được đi vào từ một bên mà không bị ảnh hưởng gì. Những lính canh đã chết cũng có thể cho phép người chơi đi qua các đoạn tường và rương ngang, mặc dù không phải từ bên dưới. Những lính canh còn sống và SS sẽ không dẫm lên các thi thể, vì vậy xác của lính canh có thể được sử dụng để chặn lối đi đến các khu vực trong phòng, bẫy lính gác trong cống, cũng như chặn lối vào của SS vào phòng.

Một trong những điểm thu hút chính đối với người hâm mộ là việc sử dụng giọng nói số hóa chưa từng có. Những từ tiếng Đức hét lên bởi lính canh, chẳng hạn như "*Halt!*" ("Dừng lại!") và "*Kommen Sie!*" ("Đến đây!") khá thường xuyên. Mặc dù công nghệ hạn chế chỉ có thể thêm một vài tiếng hét bị bóp méo, nhưng giọng nói đã khiến *Castle Wolfenstein* nổi bật so với các game khác.

## Nội dung

Một điệp viên Đồng minh đã bị bắt và đưa đến Lâu đài Wolfenstein để thẩm vấn bởi SS và sau đó bị ném vào ngục tối. Một tù nhân đang hấp hối trong một nơi ẩn náu và trong những giây phút cuối cùng của anh ta, đưa cho điệp viên một khẩu súng lục Mauser C96 được nạp đầy đủ. Các điệp viên tiến hành thoát khỏi ngục tối, đánh cắp các kế hoạch tác chiến từ trụ sở của sĩ quan và rời Lâu đài Wolfestein.

## Phát triển

Sau khi thấy *Berzerk* tại một quán net, và sau đó xem bộ phim chuyển thể năm 1961 của The Guns of Navarone trên truyền hình vài tuần sau đó, Silas Warner đã có cảm hứng để tạo nên *Castle Wolfenstein*.

## Sự đón nhận của giới truyền thông

   ​​​​​​​Ra mắt vào tháng 9 năm 1981, *Castle Wolfenstein* đã bán được 20.000 bản vào tháng 6 năm 1982. Tạp chí Creative Computing chỉ trích gameplay chậm rì của phiên bản Apple nhưng kết luận rằng "sự hồi hộp của mạch game đáng để chờ đợi". Phiên bản Apple II đã đoạt giải trong hạng mục "Trò chơi trên máy tính của năm" tại Giải thưởng Arkie thường niên lần thứ 4. Ahoy! chỉ trích thời gian load chậm rì của phiên bản Commodore 64 và những lần choáng do đâm đầu vào tường, nhưng gọi Castle Wolfenstein là "một trò gây nghiện. Tôi không thích giết chóc, nhưng tôi thực sự bị cuốn vào cuộc phiêu lưu". Antic chỉ trích phiên bản port từ Apple II sang 8-bit Atari.

Một cuộc khảo sát về game chiến lược và chiến tranh trên Computer Gaming World năm 1991 đã cho *Castle Wolfenstein* một sao rưỡi trong số năm sao. Tuy nhiên, vào năm 1996, tạp chí đã xếp *Castle Wolfenstein* hạng 116 trò chơi hay nhất từ trước đến nay.

## Những sản phẩm liên quan

*Castle Wolfenstein* trở nên phổ biến đến nỗi vào năm 1984, ít nhất một game trainer thương mại sẽ được tạo ra dựa trên nó. Muse đã phát hành phần tiếp theo, *Beyond Castle Wolfenstein*, tương tự về lối chơi và phần hình ảnh. Mục tiêu là ám sát Adolf Hitler bằng một quả bom giấu trong cặp, tương tự như âm mưu ngày 20 tháng 7 như một phần của Chiến dịch Valkyrie do Claus von Stauffenberg thực hiện.

*Castle Wolfenstein* đã truyền cảm hứng cho trò chơi *Wolfenstein 3D* và prequel *Spear of Destiny* bởi id Software, cả hai phần được phát hành vào năm 1992 và giúp phổ biến thể loại game bắn súng góc nhìn thứ nhất. id tiếp tục phát hành *Return to Castle Wolfenstein* vào năm 2001, *Wolfenstein: Enemy Territory* năm 2003, *Wolfenstein* năm 2009. *Wolfenstein: The New Order*, trên nền tảng id Tech 5, nhưng được phát triển và xuất bản bởi MachineGames và Bethesda Softworks, tương ứng, được phát hành vào năm 2014.

Một bản hack năm 1983 có tên Castle Smurfenstein đã thay thế quân Đức Quốc Xã bằng Smurfs được coi là một trong những bản mod đầu tiên của làng game.