Con Của Sắt

Con của Sắt hay Ironborn là những người dân bản địa của Quần đảo Sắt, vùng đất này nằm ở Biển Hoàng Hôn ngoài khơi bờ biển phía tây của Westeros. Con của Sắt còn được gọi là những người sắt hay Ironmen, đặc biệt là bởi những người bị họ cướp phá. Những người từ đất liền của Westeros thì gọi họ là *mực* vì các hòn đảo này được cai trị bởi Nhà Greyjoy, gia huy của họ là một kraken.

## Văn hóa và phong tục

Mặc dù người ta thường tin rằng Quần đảo Sắt được đặt tên theo các mỏ quặng tại đây, nhưng những ironborn khẳng định vùng đất của họ được đặt tên theo bản tính dữ dội, cứng rắn, không chịu khuất phục của con người họ. Các ironborn thời xưa luôn tự hào về sự dũng mãnh của họ trên chiến trường và quyền tự do thiêng liêng. Ironborn là dân biển cả và vì thế họ không thích đi quá xa khỏi mặt nước. Những Thuyền trưởng của họ rất kiêu hãnh và có ý chí sắt đá, họ được coi là vua trên con tàu của mình. Các ironborn bị nghiêm cấm chém giết lẫn nhau nhưng lại được chấp thuận trong việc dìm chết nhau.

Chữ viết vẫn luôn không phổ biến ở Quần đảo Sắt cho đến ngày nay; những người biết chữ thường bị chế giễu là những kẻ yếu đuối hoặc bị sợ hãi và coi như những thầy phù thủy.

### Xã hội

Tương tự như các bộ tộc miền núi phía bắc, một số người đứng đầu các gia tộc quyền quý ở Quần đảo Sắt không sử dụng danh xưng "lãnh chúa", mà chỉ được gọi bằng tên của gia tộc họ, chẳng hạn như "Sparr" hay "Stonehouse". Trong vô số các danh xưng của mình, Balon Greyjoy có bao gồm cả "Greyjoy". Aeron Greyjoy thì gọi Meldred Merlyn là "Merlyn", trong khi Meldred thì tự xưng mình là "lãnh chúa" theo cách gọi của người đất liền ở Westeros.

Những ironborn có mối liên kết với đất liền thường trở thành các maesters, ca sĩ và hiệp sĩ thay vì thralls hay vợ muối.

### Cổ Tục

Cổ Tục là thuật ngữ được sử dụng bởi ironborn nhằm chỉ truyền thống cổ xưa của họ trong việc tàn phá và cướp bóc. Theo Cổ Tục, ironborn được đoạt lấy bất cứ thứ gì họ muốn, có thể là của cải, phụ nữ, hay vinh quang ,những tên cướp biển thì đều bị mọi người sợ hãi. Các ironborn gọi đây là "trả cái giá sắt".

Cổ Tục đã chấm dứt khi Vua Aegon Targaryen Đệ Nhất thiêu chết Vua Harren Hoare tại Harrenhal trong Cuộc chinh phạt của Aegon. Những cố gắng lẻ tẻ đã được thực hiện bởi một vài ironborn nhằm khôi phục lại Cổ Tục cho các hòn đảo, chẳng hạn như những hành động của Lãnh chúa Dagon và Balon Greyjoy, nhưng tất cả đều thất bại. Tuy nhiên, một số ironborn vẫn khao khát sự trở lại của nó.

### Tôn giáo

Ironborn tôn thờ một vị thần được gọi là Thần Chết Chìm. Tôn giáo này đã tồn tại trừ trước khi Người Andal đến, mặc dù người Andal đã nhiều lần cố gắng thay thế nó bằng Thất Diện Giáo, nhưng tất cả nỗ lực đều thất bại.

Người ironborn tin rằng họ đến từ những sảnh đường nằm dưới đáy biển sâu của Thần Chết Chìm và vị thần này đã tạo ra tạo ra họ mang theo sở thích của Ngài - họ sống để hãm hiếp, tàn phá các vương quốc, làm cho tên tuổi họ được lưu mãi trong máu, trong lửa, trong những bài ca, và họ sẽ nắm quyền thống trị tất cả các vùng biển.

Tôn giáo Thần Chết Chìm không có đền thờ hay sách thánh. Các tu sĩ hay thầy tu của Thần Chết Chìm thường lang thang trên Quần đảo Sắt và không có nhà cố định, họ cũng không bao giờ đi xa biển. Các lãnh chúa và người dân trên đảo có nghĩa vụ cung cấp cho họ thức ăn và nơi ở. Các tu sĩ này có một quyền lực đáng kể đối với người ironborn. Các khía cạnh quan trọng trong tôn giáo của Thần Chết Chìm còn bao gồm việc dìm chết một người đàn ông và sau đó đưa anh ta trở lại bằng nụ hôn của sự sống, hiến tế máu bằng cách sử dụng thrall, hoặc hiến tế một người bằng cách dìm chết họ, tốt nhất là trong nước muối. Các thầy dòng dưới cấp của họ được biết đến là những Người chết chìm hay Drowned men.

Khi một ironborn chết, cơ thể của họ được trả về cho biển cả. Người ironborn tin rằng “không một người con đích thực nào của biển cả lại muốn nằm thối rữa bên dưới mặt đất” vì nó sẽ khiến họ không thể tìm thấy những thủy sảnh của Thần Chết Chìm. Người ta cũng tin rằng những người đã khuất có thể uống rượu và tiệc tùng trong những thủy sảnh này cho đến đời đời cùng với những nàng tiên cá.

### Thralldom

Người bị bắt giữ trong các cuộc cướp phá sẽ trở thành những nô lệ hay thrall và bị ràng buộc phải phục vụ những kẻ bắt giữ họ. Không giống như những nô lệ ở các Thành phố Tự Trị, những người này không phải là tài sản của ai. Họ được phép kết hôn và sinh con, nếu đứa trẻ được sinh ra trên Quần đảo Sắt, nó sẽ được coi là một ironborn.

Hầu hết những thrall nam sẽ phải làm việc trên những cánh đồng hoặc hầm mỏ, những công việc này được người ironborn cho là sẽ được thực hiện bởi "những kẻ thấp kém hơn" trong suốt cuộc đời của họ - mặc dù công việc trong hầm mỏ thường dẫn đến tuổi thọ bị suy giảm. Những thrall có khả năng đọc, viết và tính toán sẽ được cho làm quản gia, gia sư và người ghi chép. Những người thợ thủ công lành nghề, như thợ đá thì có giá trị lớn hơn. Phụ nữ lớn tuổi được giao công việc chèo thuyền, nấu nướng, may vá hoặc hộ sinh, mặc dù họ không thường xuyên bị bắt. Những trinh nữ và những cô gái gần với lần đầu tiên nở hoa thường bị bắt giữ trong các cuộc cướp phá và trở thành những hầu gái, gái điếm hoặc làm gia nô cho các gia đình trên các đảo.

Những người đẹp nhất trong số những cô gái bị bắt làm thrall sẽ trở thành vợ muối của người bắt giữ họ. Một buổi lễ được thực hiện bởi tu sĩ của Thần Chết Chìm, cô gái và người bắt giữ họ sẽ "kết hôn". Một người đàn ông có thể có nhiều vợ muối, số lượng vợ sẽ nói lên quyền lực, sự giàu có và sự tàn độc của kẻ đó. Những đứa trẻ sinh ra từ cuộc hôn nhân như vậy sẽ không bị coi là con hoang, mà thận chí chúng còn có thể giành quyền thừa kế nếu cha của chúng không còn con trai sống sót được sinh bởi vợ đá từ Quần đảo Sắt.

### Quân sự

Người ironborn luôn tự hào về sự dũng mãnh trong chiến trận và quyền tự do thiêng liêng của họ.Họ là một con dân của biển và họ biết tôn trọng những người đi biển, đặc biệt là những tên cướp biển. Trong quá khứ, những tên cướp biển từ Quần đảo Sắt được coi là "nỗi kinh hoàng của biển cả". Họ được gọi là "những con sói của biển" bởi những người sinh sống tại westerlands và riverlands khi họ căng buồm cùng “bầy đàn” của họ trên biển với những chiếc thuyền dài. Người ironborn không sợ chết đuối và do đó họ đã mặc áo giáp khi chiến đấu trên biển. Hầu hết các ironborn thích chiến đấu trên bộ hoặc từ boong tàu của họ. Họ thấy thoải mái khi ngồi trên boong tàu dài hơn là ngồi trên yên ngựa, và do đó họ cũng thiếu kỷ luật để có thể chống lại sự tấn công của kỵ binh thép.

Mỗi lãnh chúa sắt có thể sở hữu khoảng một trăm con thuyền. Tuy nhiên, các thuyền của họ nhỏ hơn và đơn giản hơn các con thuyền khác của Bảy Vương Quốc. George RR Martin đã so sánh kích thước của chúng với những chiếc thuyền dài của người Viking.

Các ironborn cũng sở hữu Hạm đội Sắt, một trong ba đội thủy quân mạnh nhất của Westeros, còn lại là hạm đội hoàng gia của Crownlands và Hạm Đội Redwyne của Arbor. Với quân số lên tới hàng trăm con thuyền, lực lượng hải quân này thuộc về Ngai Đá Biển và được chỉ huy bởi Lãnh chúa của Hạm đội Sắt. Thuyền của Hạm đội Sắt đã được xây dựng cho chiến đấu, đồng nghĩa với việc nó sẽ kém hơn về tốc độ và sức mạnh , nó cũng nhỏ hơn so với các chiến thuyền được trưng bày của đất liền. So với các thuyền dài tiêu chuẩn của các lãnh chúa riêng lẻ, các thuyền của Hạm đội Sắt lớn hơn gấp ba lần.

Có rất ít hiệp sĩ từ các hòn đảo này bởi vì hầu hết những ironborn không thờ phụng Thất Diện Giáo. Những hiệp sĩ được biết đến có Ser Harras Harlaw và Ser Aladale Wynch.

## Lịch sử

### Thời cổ đại

Truyền thuyết được đồng thuận nhiều nhất bởi các ironborn đó là họ có xuất thân từ những Tiền Nhân định cư trên Quần đảo Sắt từ hàng nghìn năm trước. Ngai Đá Biển của họ được chạm khắc từ đá đen dầu, chúng có thể đã được tìm thấy trên bờ biển Old Wyk khi họ mới đến đây. Có chút cô lập với phần còn lại của Westeros nên người ironborn đã tạo ra tôn giáo của riêng họ dựa trên Thần Chết Chìm. Theo các tu sĩ của họ, những ironborn đến từ dưới đại dương và có huyết thống với các loài cá và các merling hơn phần còn lại của nhân loại. Archmaester Haereg thì đưa ra giả thuyết rằng tổ tiên của họ đến từ một vùng đất phía tây của Biển Hoàng hôn.

Các vị vua muối và cướp biển đã tấn công bờ biển Hoàng Hôn trong thời cổ đại được các ca sĩ và tu sĩ nhớ đến một cách tôn trọng. Tiền Nhân của đất liền không có truyền thống đi biển mạnh mẽ, vì vậy người sắt đã kiểm soát các vùng biển từ Frozen Shore đến Arbor. Người ta nói rằng những người sắt thời xưa đã uống say máu trong chiến trận và điên cuồng đến mức họ không cảm thấy đau đớn và cũng chẳng sợ bất cứ kẻ thù nào.

### Kỷ nguyên Anh Hùng

Theo truyền thuyết, người ironborn thời xưa được cai trị bởi Vua Xám trong Kỷ nguyên Anh Hùng. Sau khi ông qua đời, hàng trăm người con trai của ông đã tàn sát nhau để xác định ai sẽ là người kế vị ông. Mười sáu người cuối cùng đã phải chia nhau các hòn đảo.

Theo nguồn thông tin lâu đời nhất sót lại tại Citadel của Oldtown, Quần đảo Sắt được cai trị bởi hai vị vua: một vị vua đá cai trị các hòn đảo, và một vị vua muối cai trị mặt biển. Những vị vua này được chọn trong một cuộc bầu chọn gọi là Lễ bầu vua - nó được gọi thế bởi một thầy tu của Thần Chết Chìm, lễ bầu chọn sẽ diễn ra mỗi khi có một vị vua qua đời. Cuối cùng, đã có một vị Vua tối cao của Quần đảo Sắt được chọn ra trong Lễ bầu vua để cai trị tất cả người ironborn. Trong khi các thế hệ trước thường đột kích và cướp phá vào đất liền và sau đó quay trở lại Quần đảo Sắt thì các vị vua này bắt đầu xâm chiếm lãnh thổ trên đất liền.

### Các vị vua của Quần đảo Sắt

Tuy nhiên, người Ironborn cuối cùng đã suy tàn khi các triều đại của gia tộc Gardener và Lannister ngày càng hùng mạnh. Nhiều cuộc chinh phục của người sắt vào đất liền đã thất bại và Nhà Greyiron cuối cùng tuyên bố lên ngôi với tư cách là người thừa kế chức vị Vua của Quần đảo Sắt.

Với sự xuất hiện của người Andal, họ đã truyền đến người ironborn một tôn giáo mới, Thất Diện Giáo. Một số người sắt đã thực sự cải đạo nhưng tôn giáo mới này không thể phổ biến và việc thờ phụng Thần Chết Chìm vẫn tiếp tục. Nhà Greyirons cuối cùng bị lật đổ bởi một liên minh của người Andal và các gia tộc lớn của Quần đảo Sắt, sau đó Gia tộc Hoare tuyên bố lên ngôi với sự ủng hộ của người Andal.

Nhiều vị vua Hoare đã hình thành các mối quan hệ gần gũi hơn với đại lục, khiến triều đại này trở nên xung đột với các thầy tu của Thần Chết Chìm. Kể từ khi các vương quốc tại Westeros phát triển mạnh mẽ hơn, người ironborn đã đã phải cướp phá tại các vùng đất xa xôi hơn như Quần đảo Basilisk, Stepstone và Vùng đất tranh chấp.

Vua Harwyn Hardhand chiếm được vùng riverlands từ Vua Bão Arrec Durrandon, mở rộng đáng kể lãnh thổ của Ironborn, sau đó cháu trai của Harwyn là Harren the Black đã xây dựng Harrenhal bên hồ Nhãn Thần.

### Ngai Sắt

Harren Hoare đang là Vua của Quần đảo và Sông ngòi khi Vua Aegon Targaryen Đệ Nhất đến Westeros và bắt đầu Cuộc chinh phạt của Gia tộc Targaryen. Người ironborn đã bị ném trở lại các hòn đảo của họ khi Gia tộc Hoare bị tận diệt trong vụ đốt cháy Harrenhal. Sau khi Aegon chinh phục Quần đảo Sắt, Lãnh chúa Vickon Greyjoy đã được các lãnh chúa sắt còn sống sót chọn để có quyền thống trị họ.

Những ironborn đã được cai trị trong hòa bình bởi Gia tộc Greyjoy phần lớn quãng thời gian gần ba trăm năm, ngoài sự cướp phá của các Lãnh chúa Dalton và Dagon Greyjoy, mặc dù không ai trong số họ từng được gọi là đầy tớ trung thành của Ngai Sắt. Vào năm 289 AC, người ironborn nổi dậy trong Cuộc nổi loạn của Greyjoy, do Lãnh chúa Balon Greyjoy lãnh đạo, trong nỗ lực nhằm khôi phục lại Cổ Tục. Tuy nhiên, cuộc nổi loạn đã bị dập tắt bởi Vua Robert Baratheon Đệ Nhất, và Hạm đội Sắt mới của Balon đã bị lãnh Stannis Baratheon đánh bại.

Archmaester Haereg đã ghi lại đầy đủ lịch sử của những người sắt trong cuốn *Lịch sử về Ironborn*, trong khi Archmaester Hake cũng viết về lịch sử của họ. Một số maesters tin rằng máu của Cape Kraken đang chảy trong những người sắt hơn là người phương bắc.

## Sự kiện gần đây

### A Clash of Kings

Balon Greyjoy, Lãnh Chúa của Quần đảo Sắt, một lần nữa tuyên bố độc lập với Ngai Sắt và ra lệnh cho người sắt tấn công phương bắc. Balon tự phong cho mình là Vua của quần đảo và phương Bắc sau khi chiếm được Winterfell.

### A Storm of Swords

Balon ngã xuống biển chết tại Pyke.

A Feast for Crows

Aeron Greyjoy kêu gọi một lễ bầu vua Kingsmoot ở Old Wyk để quyết định người kế vị Balon. Sau khi giành được sự ủng hộ của những người sắt tại đây, Euron Greyjoy cử họ tấn công quần đảo Shield và Mander.

### A Dance with Dragons

Euron cử Victarion Greyjoy đến đoạt lấy Daenerys Targaryen và những con rồng của cô tại Meereen bằng Hạm Đội Sắt.

## Câu nói

* “Bạn có thể cho người sắt mặc đồ lụa và nhung, dạy hắn ta đọc và viết, cho hắn những quyển sách, dạy hắn cưỡi ngựa, nghi thức, và cả những bí ẩn về Đức Tin, nhưng khi bạn nhìn vào đôi mắt hắn ta, biển cả vẫn hiện diện ở đó, lạnh giá, xám xịt và tàn nhẫn” - **Maester Haereg viết.**

* “Chiến tranh là một nghề nghiệp của người sống trên Quần đảo Sắt. Thần Chết Chìm sinh họ ra để tàn phá và hãm hiếp, để đục khoét các vương quốc và lưu tên mình vào lửa, máu và các bài ca” - **Suy nghĩ của Theon***.*

* “Người ta nói cư dân Quần đảo Sắt thời xưa thường là những gã say máu trên chiến trường, nó khiến họ trở nên hung hăng đến độ không còn cảm thấy đau và sợ hãi trước kẻ thù” - **Suy nghĩ của Theon***.*

* “Lũ ironborn là luôn là dân cướp biển và phường trộm cắp” - **Denys Mallister nói với Samwell Tarly**

* “Người sắt sẽ là những con sóng, không phải các lãnh chúa hay nhà quý tộc, mà là những người dân bình thường, nông dân và ngư dân” - **Aeron Greyjoy nói với Victarion Greyjoy**

* “Ta đã quên mất bọn chúng nhỏ nhen và ầm ỹ như thế nào, những cư dân Quần đảo Sắt của ta” - **Euron Greyjoy nói với Victarion Greyjoy**

* “Người sắt dành cả đời họ trên biển” - **Aurane Waters nói với Harys Swyft**