Cumhurbaşkanı (Satelya)

**Satelya Federal Cumhuriyeti cumhurbaşkanı**, Satelya Federal Cumhuriyeti'nin devlet başkanıdır. Federal Meclis adına Satelya Silahlı Kuvvetlerinin başkomutanlığını, Satelya Federal Cumhuriyeti'ni ve Satelya milletinin birliğini temsil eder. Yetkileri kısıtlıdır.

Cumhurbaşkanı, ayrıca Federal Meclis adına, meclisin manevi varlığının ayrılmaz bir parçası olan başkomutanlığı temsil etmektedir. Satelya Silahlı Kuvvetleri'nin başkomutanlığı görevi, olası bir savaş hâlinde cumhurbaşkanı adına genelkurmay başkanı, eğer genelkurmay başkanlığı mevkisi boşsa Savunma Bakanı tarafından yerine getirilir.

2 Mayıs 2004 tarihinde göreve başlayan István Kalics, Satelya'nın 12. ve şu anki cumhurbaşkanıdır.

## Şartlar

Cumhurbaşkanı olmak için gerekli şartlar, Anayasanın 96. maddesinde düzenlenmiştir. Bu şartlar şunlardır:

* En az 20, en fazla 80 yaşını doldurmuş olmak,
* En az lise mezunu olmak,
* Adına açılmış bir dava olmaması,
* Adının rüşvet ve yolsuzluk skandallarına karışmamış olması,
* Tam Satelya vatandaşı olmak.

Bir kişi, en az elli bin kişiden imza toplarsa (yahut partisi aday gösterirse) ve gerekli şartları sağlarsa cumhurbaşkanlığı adaylığı kabul edilir.

Cumhurbaşkanının görev süresi 4 yıldır (1996'ya kadar 6 yıl) ve bir kişi en fazla dört kez seçilebilir. Eğer meclis, erken seçim kararı alırsa cumhurbaşkanı, kendi partisinden başka birini (bağımsız ise başbakanını) aday göstermelidir.

Cumhurbaşkanı seçilen milletvekilinin Federal Meclis üyeliği düşer.

## Ant içmesi

Anayasanın 95. maddesine göre cumhurbaşkanı, görevine başlarken Federal Meclis önünde aşağıdaki şekilde ant içer:

> Cumhurbaşkanı sıfatıyla, devletin varlığı ve bağımsızlığını, vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü, hak ettiğimiz bu özgürlüğü koruyacağıma; anayasaya, hukukun üstünlüğüne, demokrasiye, Dorin Funar'ın dengeli terazi ve laik federasyon ilkelerine bağlı kalacağıma; milletin huzur ve refahı, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde herkesin insan haklarından ve temel hürriyetlerinden yararlanması ülküsünden ayrılmayacağıma; Satelya Federal Cumhuriyeti'nin şan ve şerefini korumak, yüceltmek ve üzerime aldığım görevi tarafsızlıkla yerine getirmek için var gücümle çalışacağıma dünyadaki bütün Satelyalıların huzurunda, namusum ve şerefim üzerine and içerim.
>
>

## Yetkileri

Anayasanın 96. maddesine göre, cumhurbaşkanının görev ve yetkileri şunlardır:

* Devleti uluslararası alanda temsil etmek,
* Başbakanın çıkardığı kanunları onaylamak, veto etmek veya görüşülmesi için Meclise sunmak,
* Özel af yetkisini kullanmak,
* Savaş gibi acil durumlar olduğunda meclisi feshetmek,
* Kamu kuruluşlarının üst düzey yetkililerini atamak,
* Cumhurbaşkanı yardımcılarını atamak veya görevden almak,
* Gerekli gördüğünde seçimleri erkene almak,
* Yeni kamu kuruluşları veya yeni bakanlıklar oluşturmak veya uygun görürse kuruluşları/bakanlıkları feshetmek,
* Bir kanun için Meclis'te salt çoğunluk sağlanamazsa referanduma gidilmesini sağlamak,
* Onur sahiplerine madalya/şeref nişanı takmak.

## Cezai sorumluluk

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu Anayasası'nın 95. maddesinde düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanı hakkında, işlediği iddia edilen bir suç ortaya çıkarsa Federal Meclis Başkanı on beş kişilik soruşturma komisyonunu kurar. Komisyon kurulduğunda rapor oylaması yapılır. Bu aşamadan sonra Meclis'teki siyasi partilerin, güçleri oranında komisyona verecekleri üyelerden oluşan komisyon, soruşturmayı yürütür ve raporunu Genel Kurulda görüşülmek üzere Meclis Başkanlığına sunar. Üye tam sayısının üçte ikisinin oyuyla Cumhurbaşkanının Yüce Divan'a gönderilmesine karar verilebilir.

Eğer Yüce Divan'a sevk edilirse cumhurbaşkanı Anayasa Mahkemesi'nde yargılanır. Yargılandığı süre zaafında cumhurbaşkanının yetkileri baş yardımcısına geçer. Yargılama sonucunda mahkumiyet kararı verilirse cumhurbaşkanının görevi otomatik olarak sona erer ve ülke, karar alındıktan iki ay sonraki ilk Pazar günü erken seçimlere gider.

## Atadığı kişiler

* Ulusal İstihbarat Merkezi Başkanı ve başkan yardımcıları
* Merkez Bankası Başkanı ve başkan yardımcıları
* Acil Durumlar Konseyi Genel Sekreteri ve genel sekreter yardımcısı
* Şeyhülislam ve Ortodoks Patriği
* Bakan yardımcıları
* Yargıtay başkâtibi ve başsavcısı
* Urban Media genel müdürü, yönetim kurulu başkanı ve üyeleri
* Eğitim Platformu (E-FORM) üyeleri
* Yerleştirme ve Sınav İşleri (YESİ) başkanı
* Acil Durumlar ve Afet Yönetimi (ADAFE) başkanı
* Vergi Kurumu başkanı
* Sosyal Sigorta Kurumu (SSK) başkanı ve başkan yardımcıları
* Özelleştirme İdaresi başkanı
* Satelya İstatistik Kurumu (SAİK) Başkanı
* Satelneftgaz genel müdürleri
* Adli Tıp Kurumu başkanı
* Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Merkezi başkanı

## Yaşayan eski cumhurbaşkanları

Ortalama ömrün 86 yıl olduğu ülkede on bir eski cumhurbaşkanından altısı hayattadır. Geri kalan beş cumhurbaşkanından dördü vefat etmiş (Funar, Maximescu, Günay, Bayramoğlu) ve biri idam edilmiştir (Belinescu). Serghei Belinescu ülke tarihinde idam edilmiş tek devlet başkanıdır.

* Alexandru Lunca (99)
* Martin Város (86)
* Ferenc Nikolics (72)
* Selim Karataş (70)
* Sandra Nágy (53)
* Cristian Stancu (44)