Feudalizm

**Feudalizm** - ustrój społeczno-gospodarczo-polityczny rozpowszechniony w większości Karsliru, który wraz z wiekami zmieniał się, ewoluował i aktualnie jest w swoim najwyższym stadium rozwoju.

## Rozwój i zasady

### Wczesny feudalizm

Powstanie bardzo wczesnej formy feudalizmu można określić na pierwsze lata po II Wielkiej Wojnie Plemiennej. Państwa, a raczej proto-państwa były dość prymitywne i pomimo dobrej technologii brakowało im scentralizowanych rządów. Pierwszy wiek i połowa drugiego można określić jako wczesne formy feudalizmu w których to władcy oddawali część władzy podbitym ludom i osadom aby łatwiej rządzić. Trudno wtedy było o sformalizowane tytuły, a te dzisiejsze to efekt pierwszych nadań.

Wczesny feudalizm cechował się mocnym dzieleniem ziemi pomiędzy małych i nieznaczących władców. To właśnie z tych pomniejszych władców i niezależnych królów wykształciła się dzisiejsza szlachta i możni. Królowie mieli wtedy bardzo dużą władzę i znaczenie. Chłopi byli obciążeni pańszczyzną i byli przywiązani do konkretnego władcy i wsi. Gospodarka była wtedy bardzo uzależniona od chłopstwa, a stan mieszczański nie istniał. Pierwsi kupcy zaczęli się pojawiać jako drobni handlarze.

### Niski feudalizm

Od połowy drugiego wieku zaczął się kształtować prawdziwy feudalizm. Królowie zaczęli nadawać tytuły swoim podwładnym zamiast po prostu ziemię. Możni zyskali ważne zadanie ponieważ nie zarządzali już tylko w imieniu króla, ale mieli bronić jego ziem i pomagać mu ponieważ ten był ich seniorem. Rozwój ten trwał do końca V wieku i podczas tych lat następował rozwój tytułów szlachty i rozrost jej wpływu. W niektórych państwach pozycja szlachty była większa, a w innych mniejsza, ale wszystkie państwa łączyło to, że pozycja szlachty urosła. Zaczęła też się formować poważniejsza relacja senior -  wasal. Pojawiła się drabina feudalna, która istnieje do dziś.

Nastąpił też wtedy rozwój miast, mieszczaństwa i kupców. Wykształciła się wtedy właśnie warstwa mieszczan i specjalistów. Chłopi nadal byli najliczniejsi i stanowili podstawę gospodarki i w końcu po wielu wiekach uciskania zniesiono z nich pańszczyznę ponieważ tak stała się nieopłacalna i wyniszczała chłopów.

### Średni feudalizm

Trwał od końca V wieku do wieku XIII. Był to okres rozkwitu feudalizmu, jego największego rozwoju i zmian jakie w nim zaszły. Na początku zaczęło powstawawać proto rycerstwo, a w następnych wiekach nastąpił jego całkowity rozwój jaki znany jest nam dziś. Powstały też pierwsze zakony rycerskie. Nastąpił też gwałtowny rozwój tytułów i drabiny feudalnej. Wasale prowadzili to wojny między sobą wasalizując siebie nawzajem doprowadzając do nieraz dziwnych sytuacji. Tak samo prowadzono intrygi i małżeństwa aby przejmować tytuły i ziemię.

Władza królów wtedy w większości zmalała na rzecz możnych, którzy to posiedli więcej władzy, majątku i wpływów. Gospodarka też się wtedy rozwinęła i miasta zaczęły być bardziej znaczące, a chłopstwo nieco utraciło na znaczeniu. Nastąpiło wtedy też wiele zmian prawnych i zniesiono poddaństwo chłopów, a ci stanęli się wolnymi obywatelami. Władcy jednak użyli polityki, strachu i niewykształcenia chłopów do utrzymania ich w garści.

### Wysoki feudalizm

Od wieku XIII nastąpiło apogeum rozwoju feudalizmu. Państwa posiadały duże, skomplikowane i niepraktyczne drabiny feudalne, które doprowadzały do dziwnych sytuacji prawnych, wasalnych i gospodarczych. Aby temu zapobiec władcy zaczęli cofać trend władzy szlachty i redukować ich rolę co dzieje się coraz częściej i szybciej. Rycerstwo wtedy zaczęło zanikać, a większą rolę odgrywają dwory na których dzieje się życie polityczne.

Władza królów zaczęła się bardziej formalizować, stawać się coraz bardziej większa i zaczęto umniejszać rolę szlachty. Nadal istnieje skomplikowana drabina feudalna, ale ta jest formalizowana i naprawiana aby łatwiej zarządzać państwem. Rozwinęła się też bardziej praktyczna gospodarka czynszowa na której chłopi zaczęli dużo zarabiać. Nastąpił najgwałtowniejszy rozwój miast, które aktualnie są centrum wielu państw, kultur i religi.

## Hierarchia feudalna

W hierarchii feudalnej należy wymienić trzy główne stany, które są ważne do jej funkcjonowania. Szlachta, mieszczaństwo i chłopstwo. Każdy z tych stanów ma inne zadanie do wykonania i ma inne miejsce w społeczeństwie. W niektórych państwach jest wykształcone również duchowieństwo, ale nie ma ono zazwyczaj silnej pozycji i jest marginalne dla rozwoju państw.

### Szlachta

Szlachta jest rolą rządzącą, która podlega królowi, jest władzą, wyrokiem i sądem. To oni dostają władzę od króla aby rządzić. Mają dużo przywilejów, olbrzymie zarobki i immunitet, który pozwala im na więcej niż stany im podległe. Mają w sobie błękitną krew, która daje im prawo do dziedziczenia tytułów i ziemi oraz zostawania rycerzami. Są również najbogatsi i mają wielkie możliwości finansowe.

### Mieszczanie

Mieszczanie stanowią klasę średnią i filar rozwoju państwa. To z nich wywodzą się bowiem różnego rodzaju uczeni, inżynierowie i specjaliści, którzy mają unikalną i potrzebną do rozwoju wiedzę. Są dosyć zamożni, ale nie tak jak szlachta, która jest bogata i dobrze wykształcona.

### Chłopstwo

Najniższy stan, który pracuję ciężko fizycznie aby zapewnić mieszczanom i szlachcie majątek. Pracują na polach, w budownictwie, leśnictwie, górnictwie i innych podobnych zawodach. Nie są tak biedni jak kiedyś, ale nadal stanowią najbiedniejszą warstwę, której brak siły politycznej, umiejętności i wiedzy aby coś osiągnąć. Są oni podstawą do przeżycia innych.

### Drabina feudalna

W feudalizmie ważna jest drabina feudalna, która prezentuję w jaki sposób zarządza się ziemiami i wasalami. Król rozdaje ziemię wasalom w zamian za lojalność, pieniądze i wsparcie wojskowe. Ułatwia to też zarządzanie swoją domeną, która czasami jest zbyt za duża. Potem tacy wasalowie oddają ziemię swoim wasalom aby ci zarządzali w ich imieniu i mieli takie same powinności. I dzieje się to potem jeszcze kilka razy aby ułatwić zarządzanie państwem. Drabina feudalna wygląda przez to mniej więcej tak w każdym państwie i zależy też od jego wielkości:

* Król lub imperator
	+ Wysocy wasale
		- Średni wasale
			* Niscy wasale
				+ Lokalni wasale

Pod każdym wasalem mieszczą się również mieszczanie i chłopstwo, którzy to zapewniają możnym dochód.

## Różnice feudalne

Należy pamiętać, że feudalizm nie wszędzie był taki sam. Opisane tutaj historię rozwoju i główne zasady są pewne dla większości państw. Głównym rdzeniem feudalizmu jest jego drabina hierarchii feudalnej, która go spaja. Rola szlachty i prawa jakie wtedy istniały mogą, a nawet będą się różnić między kulturami, które to wiele rzeczy postrzegają różnie.