Bông Hồng Cài Áo (Phạm Thế Mỹ)

**Bông Hồng Cài Áo** là tên của một đoản văn viết về mẹ của thiền sư Thích Nhất Hạnh và cũng là tên của một ca khúc do nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ sáng tác với ý tưởng từ bài viết trên.

## Bông Hồng Cài Áo (Phạm Thế Mỹ)

### Sáng tác năm

1962 (ý tưởng gốc)
1967 (nhạc)

## Diễn giải về đoản văn của Thích Nhất Hạnh

Ban đầu, "Bông hồng cài áo" là tên một bài viết về Mẹ do Thầy Thích Nhất Hạnh viết năm 1962 tại Sài Gòn. Trong bài viết Thích Nhất Hạnh kể về một tập tục mà ông gặp ở Nhật Bản:

> *Tây phương không có ngày Vu-lan nhưng cũng có Ngày của Mẹ (Mother's Day) mồng mười tháng năm (năm đó). Tôi nhà quê không biết cái tục ấy. Có một ngày tôi đi với Thầy Thiên Ân tới nhà sách ở khu Ginza ở Đông Kinh (Tokyo), nửa đường gặp mấy người sinh viên Nhật, bạn của thầy Thiên Ân. Có một cô sinh viên hỏi nhỏ Thầy Thiên Ân một câu, rồi lấy ở trong sắc ra một bông hoa cẩm chướng màu trắng cài vào khuy áo tràng của tôi. Tôi lạ lùng, bỡ ngỡ, không biết cô làm gì, nhưng không dám hỏi, cố giữ vẻ tự nhiên, nghĩ rằng có một tục lệ chi đó. Sau khi họ nói chuyện xong, chúng tôi vào nhà sách, thầy Thiên Ân mới giảng cho tôi biết đó là Ngày Mẹ, theo tục Tây phương. Nếu anh còn mẹ, anh sẽ được cài một bông hoa màu hồng trên áo, và anh sẽ tự hào được còn mẹ. Còn nếu anh mất mẹ, anh sẽ được cài trên áo một bông hoa trắng...*
>
>

Trong bản văn, thay vì như ca khúc *Lòng Mẹ* của nhạc sĩ Y Vân ví tình Mẹ "như biển bao la, như suối ngọt không cạn", *Bông hồng cài áo* của nhà sư Nhất Hạnh vẽ nên người Mẹ qua những hình ảnh và lời văn đơn sơ mà gần gũi, và rất đỗi thân thương: *Mẹ già như chuối ba hương, Như xôi nếp một như đường mía lau*. Nhà sư cũng viết:

> "*Thương mẹ là một cái gì rất tự nhiên... Thương mẹ không phải là một vấn đề luân lý đạo đức. Anh mà nghĩ rằng tôi viết bài này để khuyên anh về luân lý đạo đức là anh lầm. Thương mẹ là một vấn đề hưởng thụ... Một món quà như mẹ mà còn không vừa ý thì họa chăng có làm Ngọc Hoàng Thượng đế mới vừa ý, mới bằng lòng, mới sung sướng. Nhưng tôi biết Ngọc Hoàng không sung sướng đâu, bởi Ngọc Hoàng là đấng tự sinh, không bao giờ có diễm phúc có được một bà mẹ.*"
>
>

Cuối cùng bản văn, nhà sư Nhất Hạnh viết:

"*Đó là điệp khúc tôi muốn ca hát cho anh nghe hôm nay. Và anh hãy ca, chị hãy ca cho cuộc đời đừng chìm trong vô tâm, quên lãng. Đóa hoa màu hồng tôi cài trên áo anh rồi đó. Anh hãy sung sướng đi!*"

Như vậy ban đầu bông hoa ở đây không nhất thiết là hoa hồng. Tuy nhiên, khi tập tục này du nhập vào Việt Nam, thì hoa hồng là loại hoa được sử dụng phổ biến nhất. Tại các chùa và hội đoàn Việt Nam, vào ngày lễ Vu Lan thường có nghi thức "bông hồng cài áo", là cài bông hồng cho những ai còn mẹ và bông trắng cho những ai mất mẹ, nhắc nhở về lòng hiếu thảo và tình người.

## Xuất hiện trong

### Chương trình Paris By Night

* Paris By Night 40 - Mẹ | Nguyễn Hưng
* Paris By Night 113 - Mừng Tuổi Mẹ | Bằng Kiều
* Paris By Night 133 - Nguyễn Ngọc Ngạn - The Farewell | Thanh Tuyền, Gerard Williams III

### Album

 TNCD555 - Mừng Tuổi Mẹ | 5/12
 Một Người Chẳng Cần Một Người | 7/9
 Mẹ Là Tình Yêu - Hạ Vy | 4/10

## Lời

### Đoạn 1

Một bông Hồng cho em

Một bông Hồng cho anh

Và một bông Hồng cho những ai

Cho những ai đang còn Mẹ

Đang còn Mẹ để lòng vui sướng hơn

Rủi mai này Mẹ hiền có mất đi

Như đóa hoa không mặt trời

Như trẻ thơ không nụ cười

Ngỡ đời mình không lớn khôn thêm

Như bầu trời thiếu ánh sao đêm.

### Đoạn 2

Mẹ,

Mẹ là dòng suối dịu hiền

Mẹ,

Mẹ là bài hát thần tiên

Là bóng mát trên cao

Là mắt sáng trăng sao

Là ánh đuốc trong đêm khi lạc lối.

### Đoạn 3

Mẹ,

Mẹ là lọn mía ngọt ngào

Mẹ,

Mẹ là nải chuối buồng cau

Là tiếng dế đêm thâu

Là nắng ấm nương dâu

Là vốn liếng yêu thương cho cuộc đời.

### Đoạn 4

Rồi một chiều nào đó anh về

Nhìn Mẹ yêu, nhìn thật lâu

Rồi nói, nói với Mẹ rằng:

"Mẹ ơi, Mẹ ơi, Mẹ có biết hay không?"

"Biết gì?"

"Biết là,

Biết là

Con thương Mẹ không?"

### Đoạn 5

Đóa hoa màu hồng vừa cài lên áo đó anh

Đóa hoa màu hồng vừa cài lên áo đó em

Thì xin em, thì xin anh

Hãy cùng tôi vui sướng đi.

## Thông tin bên lề

* Việc Gerard Williams III được trình bày ca khúc *Bông Hồng Cài Áo* cùng với Thanh Tuyền trong chương trình Paris By Night 133 thực ra đã xuất phát từ mong muốn của cố giáo sư Tô Văn Lai. Đáp ứng mong muốn đó, Tô Ngọc Thủy đã cho Gerard lên sân khấu Paris By Night lần đầu tiên và thực hiện ca khúc này dưới sự hướng dẫn thanh nhạc của Thanh Tuyền.
* Phần trình diễn bài hát này trong PBN 133, cùng với ca khúc *Cha Là Tất Cả* trong PBN 134 và *Gửi Cha Lời Tha Thiết* trong PBN 136, là ba ca khúc được trung tâm Thúy Nga thực hiện dành riêng cho việc tưởng nhớ cố giáo sư Tô Văn Lai.