Chú thích 2 Tx Thư 2 gửi tín hữu Thêxalônica

THƯ THỨ HAI ÔNG THÁNH BẢO LỘC TÔNG ĐỒ

gửi cho người thành Thessalonica

## TÓM LẠI ĐOẠN I CỨ THỨ TỰ KẾ TIẾP TRƯỚC SAU.

1-2: chữ đề, lời chào thăm bổn đạo cùng chúc phúc cho.

3-4: Khen bổn đạo bởi đã chịu khốn khó vì sự Đạo.

5-12: Yên ủi con chiên, nhắc đến ngày phán xét là ngày kẻ chẳng khứng tin và kẻ bắt bớ sự Đạo sẽ phải luận phạt; còn kẻ lành sẽ được sự cả sáng. Ông thánh tông đồ hằng khấn nguyện cho bổn đạo đáng chịu lấy phần thưởng cực trọng ấy.

1-2. Hãy xem I THESS. I, 1-2; ROM. I, 7.

4-8. Ở đời này, kẻ lành chẳng được thưởng cho xứng đáng và kẻ dữ cũng chẳng phải phạt cho xứng; lại có khi ở đời này kẻ lành mắc phải sự gian nan khốn khó; còn kẻ dữ được bằng yên, thịnh vượng. Sự ấy làm chứng có sự đời sau Đức Chúa Lời thưởng phạt mọi người đòi việc lành dữ ai nấy đã làm. Sự ấy sẽ xảy ra trong ngày Đức Chúa Jêsu ngự xuống cho được phán xét loài người ta. Bấy giờ kẻ lành sẽ được hưởng phúc thanh nhàn trên lời; còn kẻ dữ sẽ phải chịu phạt trong lửa địa ngục. MATTH. XXV, 31.

9. Kẻ có tội sẽ phải lìa mặt Đức Chúa Lời, mất phúc thanh nhàn vinh hiển trên lời; lại phải chịu phạt trong lửa địa ngục; mà hai hình phạt ấy thì vô cùng vô tận, đời đời kiếp kiếp.

10. Trong ngày phán xét các thánh được sự cả sáng trong Chúa, và Chúa sẽ được vinh hiển trong các thánh. Trong ngày ấy sẽ ứng nghiệm y như lời ông thánh Bảo Lộc đã làm chứng và giảng dạy cho con chiên về ngày phán xét chung. Có kẻ cắt nghĩa rằng: trong ngày ấy anh em cũng sẽ được vinh hiển làm một cùng các thánh, vì anh em đã tin phục lời ta đã rao giảng cho anh em.

11. Đức Chúa Lời đã dựng nên và ban ơn cho ta biết Người mà thờ phượng làm tôi Người, vững vàng giữ Đạo thánh Người ở đời này và được hưởng mặt Đức Chúa Lời trên thiên đàng đời sau. Mọi người phải trông cậy và hằng cầu xin Chúa phù hộ giúp sức cho được như vậy.

12. Kẻ lành làm sáng danh Đức Chúa Jêsu trong cách ăn nết ở mà lại sẽ được vinh hiển bởi Đức Chúa Jêsu trong ngày phán xét và trên thiên đàng vô cùng vô tận.

## TÓM LẠI ĐOẠN II CỨ THỨ TỰ KẾ TIẾP TRƯỚC SAU.

1-2: Bổn đạo chớ nghĩ lầm, ngày phán xét chung chưa gần đến.

3-11: Trước khi ngày ấy đến thì sẽ xảy ra sự bội nghịch lạ quái này là thiên hạ phản ngụy nghịch cùng Đức Chúa Lời mà bỏ Đạo; đại trướng tội lỗi gian ác kia sẽ hiện ra; nó là người nguyên tội ác, như sự tội sống lên trên Đức Chúa Lời, xưng mình là Chúa cả và cố tình phá việc tế lễ thờ phượng Đức Chúa Lời; nó sẽ thông đồng với quỉ satan, cậy nhờ phép ma quỉ mà làm những việc lạ quái, những dấu thiêng giả trá, những phép lạ giả mà lừa dối nhiều người. Song khi Đức Chúa Lời để nó làm những sự dữ như vậy ít lâu đoạn Đức Chúa Jêsu ngự trên mà hủy hoại nó đi. – Những kẻ phải đại tướng tội lỗi ấy lừa dối thì bởi nó chẳng khứng tin phục Đức Chúa Lời, một cố tình phụ ơn, hóa ra tối tăm, cứng lòng, chẳng nhận biết Đức Chúa Lời và Đạo thánh Người; cho nên chúng nó tin theo những sự giả dối mà hư đi thì đã đáng.

12-13: Phải hằng tạ ơn Đức Chúa Lời đã thương ta quá bội.

14-16: Phải giữ lòng tin vững vàng, chớ sờn lòng khi phải cơn gian nan bắt bớ vì sự Đạo.

1. Nghĩa là bởi vì anh em trông cậy Đức Chúa Jêsu lại ngự xuống phán xét mà anh em sẽ được hội hợp với Người thì ta khuyên bảo anh em chớ vội tin ngày phán xét gần đến. – Bản greco thì rằng: “Về ngày Đức Chúa Jêsu lại ngự xuống và chúng ta sẽ được hội hợp với Người thì ta khuyên nài anh em chớ có vội tin ngày ấy gần đến” v.v.

2. Nghĩa là anh em chớ chuyển động bối rối, hay là đổi ý, chẳng còn tin như lời ta đã dạy bảo anh em về ngày phán xét chung, dù mà có ai vịn lấy lời nào mà nói tiên tri, dù mà có ai vịn lấy lời ta đã giảng hay là kẻ khác giảng, hay là có kẻ giả mạo thư dường như ta đã gửi v.v., thì chớ cso tin nhưu thể ngày phán xét chung gần đến. – Thật bây giờ gần đến ngày Chúa toan ra lý đoán báo oán dân Judeu, hủy hoại thành và đền thờ Jêrusalem, dân Judeu phải tan tác khắp tứ phương thiên hạ. Sự ấy thật là hình bóng chỉ về ngày phán xét chung và có dấu chung chỉ về cả và hai; bởi đấy có kẻ nghĩ lầm rằng: ngày tận thế gần đến, vì khi ấy đã xảy ra dấu tích làm chứng ngày Chúa phán xét thành Jêrusalem và dân Judeu không còn xa; mà thật cách mười lăm năm nữa, là năm 70, thì thành Jêrusalem và dân Judeu phải hủy hoại. Song le hai ngày ấy vốn biệt khỏi nhau; ngày phá hoại thành Jêrusalem thì khác, ngày tận thế thì khác. MATTH. XVIV.

3. Trước ngày tận thế thì sẽ xảy ra các dân thiên hạ bội nghịch bạc ác và hư đi, lìa bỏ Đức Chúa Lời, như lời Đức Chúa Jêsu đã phán tiên tri MATTH. XXIV, 11. Lại trong nhật kì ấy sẽ có một đại tướng tội lỗi hiện ra ở thế gian này gọi là “người tội ác” và “con lai sự bội nghịch như tệ”, nghĩa là kẻ hư đi cả thể kể chẳng xiết. JOAN. XVII, 12. Ông thánh Thoma suy rằng: “Sicut in Christo abundavit plenitudo virtutis, ita in Antichristo multitudo omnium peccatorum. Et sicut Christus melior est omnibus sanctis, sic ille pejor omnibus malis. Et propter hoc homo peccator dicitur, quod totaliter erit peccato deditus” – Đại tướng tội lỗi gian ác kia là loài người thật sẽ sinh ra trong kì tận thế. – Từ thuở xưa đã thấy có nhiều người gian ác hay là bè đảng độc dữ rấy lên tiền hô mở đàng người cực ác ấy; song trong kì tận thế chính đại tướng ấy là loài người bởi dòng dõi loài người mà sinh ra thì sẽ tỏ mình ra.

4. Đại tướng tội ác ấy gọi là kẻ kình địch cùng Chúa Kirixitô, nó ngụy nghịch cùng Đức Chúa Jêsu, cố tình phá việc Đức Chúa Jêsu đã làm, toan phá tan nước Đức Chúa Jêsu đã lập ở thế gian này, là Hội thánh. Nó rấy lên phản nghịch cùng Đức Chúa Lời, toan phá Đạo thánh Đức Chúa Lời, ngăn cấm sự thờ phượng Chúa và đặt mình trên các vị loài người ta kính thờ. ĐAN. XI, 36-37. – Đại tướng cực ác ấy sẽ ngồi trong đền thờ Đức Chúa Lời trong Hội thánh, mà bắt người ta thờ lạy mình cùng xưng mình là Chúa cả trên lời dưới đất.

5. Các điều trước này, ông thánh tông đồ đã dạy cho bổn đạo biết, lẽ thì chẳng có mắc lừa về sự ấy nữa.

6. Ông thánh tông đồ dạy cho bổn đạo biết vì lẽ nào đại tướng tội ác chưa tỏ mình ra được, hoặc vì phải giảng Đạo trong khắp thiên hạ trước đã, hay là vì dân Judeu chưa lở lại đạo, MATTH. XXIV, 14; ROM. XI, 25, hay là vì lẽ mầu nhiệm khác ta không sao mà đoán được.

7. Các bè đảng nhiệm gian ác điều làm cho thiên hạ lìa bỏ Hội thánh mà hư đi thì vốn là kẻ mở đàng tiền hô về người tội gian ác kia; song trong Hội thánh vốn còn chống lả với những kẻ dữ ấy, cho nên chưa đến kì kẻ dữ ấy có thể mà bắt được thiên hạ phải quị lụy nó. Song hễ kẻ ngăn giữ sự gian ác phải cất đi khỏi, bấy giờ chẳng còn ai cầm giữ sự dữ thì đến kì đại tướng gian ác ấy sẽ đến mà bắt bớ Hội thánh và mở nước mình ở thế gian này ít lâu.

8. Khi kẻ cầm quyền thế ngăn sự dữ như vậy đã cất đi khỏi mà thiên hạ trở lòng ngụy nghịch cùng Đức Chúa Lời và lìa bỏ đạo thì bấy giờ đại tướng tội ác ấy sẽ tỏ mình ra. Song khi Đức Chúa Jêsu ngự đến phán xét thì tướng gian ác phải bại hoại như không vậy, dù hơi miệng Đức Chúa Jêsu thì hủy ruyệt nó cho tuyệt.

9. Người tội lỗi gian ác kia sẽ cậy nhờ quyền phép tài sức quỉ vương mà làm những việc lạ giả trá, quá sức tự nhiên loài người ta, song chẳng phải là phép lạ thật vì chỉ có một Đức Chúa Lời, là Chúa cả mọi sự, có quyền phép làm phép lạ mà thôi; hễ là loài nào thì chẳng có thể làm phép lạ thật. EXOD. VII. – Theol. Dogm. Tom. I, p. 32-43.

10-11. Ai hư đi thì bởi tại tội mình, vì không ái mộ sự chân thật, nghĩa là Đạo thật và không yêu chuộng sự lành; một ưa thích sự giả dối, ưng theo sự dữ; cho nên ra tối tăm trong trí khôn, cường ngạnh trong lòng, phụ ơn Đức Chúa Lời, hóa ra hư đi bởi tại tội lỗi. Đức Chúa Lời muốn cho mọi người được rỗi; song có kẻ chẳng khứng chịu lấy ơn Chúa mà làm việc lành; một ưng theo sự dữ; cho nên những kẻ ấy hư đi thì chẳng lạ gì. Deus creavit te sine te, sed non salvabit te sine te. (S. AUG.) – Về những sự sẽ xảy ra trong kì tận thế, hãy xem Theol. Dogm. Tom. VI, p. 646 v.v.

12-13. Kẻ lành, nhờ ơn Đức Chúa Lời soi sáng mở lòng, thì vững vàng tin Đạo, làm tôi Đức Chúa Lời, và không mắc lừa những mưu chước gian ác dỗ dành lìa bỏ Đức Chúa Lời. – Người Thessalonica lở lại đạo đầu trước hết khi ông thánh Bảo Lộc mới trẩy sang phương Tây lần thứ nhất, cho nên kể là quả đầu mùa dâng cho Chúa bên phương ấy. ACT. XVI-XVII.

Kirixitô. Thánh., IV. -43.

14. Phải tin mọi sự trong Đạo, chẳng kì là lời chép trong Kinh thánh hay là lời truyền khẩu. Như lời ông thánh Juông kim khẩu suy rằng: “hine perspicuum est, apostolos non omnia tradidisse per epistolas, sed multa etiam sine scriptis; et ea quoque esse fide digna. Quamobrem Ecclesiae quoque traditionem fide dignam esse censeamus. Traditio est, nihil quaeras amplius” – Hãy xem Theol. Dogm. Tom. II, p. 205 v.v.

## TÓM LẠI ĐOẠN III CỨ THỨ TỰ KẾ TIẾP TRƯỚC SAU.

1-2: Ông thánh tông đồ khuyên bổn đạo cầu nguyện cho các đấng giảng Đạo, để Đạo thật càng ngày càng lán ra và được vinh hiển thịnh vượng như ở thành Thessalonica vậy.

3-5: Hãy trông cậy Đức Chúa Lời phù hộ gìn giữ; hãy giữ phép Đạo ông thánh tông đồ đã rao truyền, hãy kính mến Đức Chúa Lời và soi gương sáng mà bắt chước Đức Chúa Jêsu.

6-15: Khuyên con chiên hãy siêng năng làm việc bậc mình; chớ ở nhưng phong lưu. Trách phạt những kẻ qua ngày giờ đi rông dài, chơi bời, ở phố chợ, vào nhà người ta mà kiếm chác. Ai không chịu lam làm cũng không đáng ăn cơm.

16-18: Chúc phúc; chào thăm, tự kí.

1. Các bổn đạo phải siêng năng xin Chúa soi sáng mở lòng cho Đạo thánh Người một ngày một sáng ra để cả và thiên hạ biết đàng rỗi linh hồn. Dù ai ở bậc nào mặc lòng thì cũng có thể giúp việc giảng Đạo và làm cho thiên hạ lở lại đạo. – Các đấng giảng Đạo cũng hằng phải nhớ rằng: việc đấng bậc mình làm phải hợp với lời cầu nguyện thì mới trông được ơn ích; chẳng vậy thì luống công: “aes sonans et cymbalum tinniens!” EPH. VI, 19; COL. IV, 3.

2. Ông thánh tông đồ hằng phải chống lả với những kẻ bội nghịch độc ác toan làm hại người và bắt bớ sự Đạo.

3. Ta chớ dái sợ kẻ dữ, là ma quỉ và những kẻ giúp việc nó; hãy cậy trông Đức Chúa Lời là Đấng phép tắc vô cùng, thật thà vô cùng, phù giúp kẻ lành, như lời Người đã phán hứa.

4. Đã hay, Đức Chúa Lời không bỏ ta, miễn là ta không lìa bỏ Đức Chúa Lời mà giữ phép Đạo cho vững vàng, “Deus non deserit nisi deseratur. Facienti quod est in se Deus non denegat gratiam. – Vigilate et orate”

5. Kẻ có đạo phải năng nhớ Đức Chúa Jêsu đã lấy cây thánh giá cứu chuộc ta, mà ta cũng phải lấy thánh giá, là chịu khó giữ Đạo cho vững vàng mới được rỗi.

6. Chớ có làm bạn với những kẻ làm gương xấu, ăn ở buông tuồng, bậy bạ, chẳng ăn ở cho phải phép Đạo; hay quấy bận, tham của người ta; chẳng chịu lam làm v.v.

7-9. Dù mà ông thánh tông đồ có quyền phép nương nhờ bổn đạo về phần xác (I COR. IX, 6); song người thà làm việc phần xác cho được hằng ngày dùng đủ, chẳng thà quấy bận ai. ACT. XX, 34; I COR. IV, 12; I COR. IX; I THESS. II, 9-10.

10. Ai không chịu lam làm cũng không đáng ăn cơm, vì có lý đoán Đức Chúa Lời buộc mọi người phải chịu khó mà làm ăn. GEN. III, 19; PROV. XXXI, 13-27; VI, 6. – Song hễ ai làm ơn ích cho kẻ khác về phần linh hồn, thì nên nương nhờ kẻ ấy về phần xác.

11-12. Những kẻ ấy chẳng chịu lam làm, một ăn ở bậy bạ, dông rài, chơi bời, truyện trò, ăn mày ăn xin. I THESS. IV, 11. Kẻ ấy phải chừa cải, làm việc mà ăn lương thực mình làm ra, chẳng phải lương thực của người ta.

13. GAL. VI, 9. Dù mà trong những kẻ ăn mày ăn xin có ít nhiều người gian dối chẳng đáng thương mặc lòng, song cũng phải làm phúc bố thí thương kẻ khó.

14. Hãy lánh khỏi kẻ ấy cho nó xấu hổ mà sửa mình lại.

17. Có kẻ giả mạo thư ông thánh tông đồ, cho nên người hạ tự kí, làm dấu nhận thực.