Dunland

**Dunland**, Glanduin'in güneyinde ve Isen'in kuzeyinde, Kuzey-Güney Yolu'nun doğusundaki Enedwaith'in bir parçasıydı. Güney Dumanlı Dağlar'ın batı yamaçlarındaki bir dağ eteği bölgesiydi.  Arnor ve Gondor nüfus merkezlerinden uzakta, zaman zaman sakinleri, Dunlendingler olarak bilinen insanların yanı sıra Hobbitler ve Cüceler idi.

Dunland güzel, bereketli bir araziydi. Üçüncü Çağ'ın sonu itibariyle ne müreffeh ne de medeniydi, örgütlenmemiş çobanlar ve tepe adamları tarafından seyrek bir şekilde yaşandı.

## Tarih

### İlk İnsanlar

İkinci Çağ'ın başlarında, Dunland ilk olarak, Gwathló'nun güneyinde bulunan Enedwaith ormanlarında yaşayanlar, Númenórlular tüm ağaçları kesmeye başladıktan sonra kaçtıklarında önemli bir insan nüfusu edinmiştir.

Arnor ve Gondor krallıkları Üçüncü Çağ'ın başlarında kurulduğunda Enedwaith (ve Dunland bölgesi) toprakları büyük ölçüde göz ardı edildi, ancak sakinleri nominal olarak Gondor'un özneleriydi.

### Stoorlar

ÜÇ 1150 dolaylarında, Stoorlar olarak bilinen Hobbit cinsi, Anduin'in yukarı vadilerindeki anavatanlarından ayrıldılar ve Kızılboynuz Geçidi'ni geçtiler. Bazıları Açıya yerleşti, diğerleri Gürültülüsu'ya gitti ve Dunland'a yerleşti. Açıdaki Stoorlar 1356'da o bölgeyi boşaltırken, Dunland'da yaşayanlar yeni kurulan Shire'a göç ettikleri zaman olan 1630'a kadar kaldılar.

### Üçüncü Çağın Ortaları

Büyük Veba, ÜÇ 1636-1637 yıllarında Orta Dünya'nın kuzey batısını süpürdü. Dunland izole durumlarından dolayı diğer bölgelerden daha az acı çekti. Gondor'daki kraliyet soyunun sona ermesinden sonra Dunlendingler, bölgenin özneleri olmaktan çıktı. Dikkatli Barış yılları (1975-2050) sırasında, Calenardhon halkı azaldıkça Dunlendingler Isen boyunca sürüklenmeye başladı.

Dunlendingler'in Dunland'ın güneydoğusuna doğru genişlemesi, Rohan'ın yeni diyarı 2510'da kurulduğunda kontrol altına alındı. Sonraki yüzyıllarda Dunlendingler ve Miğfer Tokmakel zamanında açık savaşa çıkan Rohirrim arasında gerilim vardı.

Rohan Boşluğu'nu koruyan Isengard kalesiydi, burada Gondor soyundan gelen bir muhafız birliği Gondor adına bölgeyi izliyordu. Bununla birlikte, Gondor Vekilharcı Beren zamanında, bu muhafızlar Dunlendingler ile karıştı ve Gondor'a düşman oldu. Bu durumu düzeltmek için, Beren ÜÇ 2759'da, Saruman'a, Gondor adına Isengard'ı koruması için Orthanc'ın anahtarlarını verdi.

### Cüceler

ÜÇ 2770'de, Ejderha Smaug Dağın Altındaki Krallığı yok etti.  Bu felaketten kaçan cüceler Dunland'a yerleşti, Thrór ve arkadaşı Nár ÜÇ 2790'da Dunland'dan Moria'ya gitmek üzere ayrıldılar. Orkların Thrór'un acımasızca öldürülmesiyle kışkırtılan Azanulbizar Savaşı'ndan sonra Thráin II ve Thorin, takipçilerinin kalıntılarını Dunland'a geri götürdüler, ancak kısa süre sonra ayrıldılar (sonunda Ered Luin'e yerleşmek için).

### Üçüncü Çağın Sonları

Beren'in Saruman'a güvenme kararı, Yüzük Savaşı'ndan önce ve sırasında olduğu gibi, Büyücü Dunlendingler'in Rohirrim'e olan düşmanlığını kışkırttı ve onları Miğfer Dibi'ni kuşatan büyük bir askeri güce dahil etti. Hornburg Savaşı'ndan sonra, Rohirrim hayatta kalan Dunlendingler'in evlerine dönmesine izin verdi, ancak tüm düşmanlıkların sona ermesini ve Dunlendingler'in tekrar Isen nehrinin gerisine çekilmesini şart koştu.

Savaştan sonra Gandalf, Celeborn, Galadriel ve diğerleriyle birlikte dört Hobbit, Frodo, Sam, Merry ve Pippin, eve giderken Dunland'dan geçtiler. Bölgeyi gezerken Saruman ve Gríma Solucandil adlı iki dilenciyle karşılaştılar.

## Referanslar

1. ↑ Bitmemiş Öyküler, "Üçüncü Çağın Sonunda Orta Dünya'nın Batısı" [harita]
2. ↑ Orta Dünya'nın Komple Rehberi, giriş "Dunland"
3. ↑ Bitmemiş Öyküler, "Galadriel ve Celeborn'un Tarihi", "Ek D: Lond Daer Limanı"
4. ↑ Bitmemiş Öyküler "Isen Sığlıkları Savaşları", Ek (ii)
5. ↑ 5,0 5,1 Yüzüklerin Efendisi, Ek B, "Üçüncü Çağ"
6. ↑ Bitmemiş Öyküler, "Isen Sığlıkları Savaşları"
7. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Ek A, "Durin Halkı"
8. ↑ Yüzüklerin Efendisi, İki Kule, "Isengard'a Giden Yol"
9. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Kralın Dönüşü, "Birçok Ayrılış"