Chú thích 2 Tm Thư 2 gửi ông Timôthê

THƯ THỨ HAI ÔNG THÁNH BẢO LỘC TÔNG ĐỒ

gửi cho ông Timotheo.

## TÓM LẠI ĐOẠN I CỨ THỨ TỰ KẾ TIẾP TRƯỚC SAU.

1-4: Chữ đề, chào thăm, chúc ơn phúc, tỏ ra lòng yêu dấu.

5-6: Nhắc lại gương sáng bà và mẹ người cùng bảo người cậy nhờ ơn phép truyền chức.

7-12: Hãy vững vàng can đảm giúp việc giảng Đạo, cậy trông Chúa và bắt chước ông thánh tông đồ.

13-14: Hãy giữ phép Đạo cho tuyền vẹn.

15-18: Nói về mấy kẻ lìa bỏ mình; khen lao ông Onesiphoro đã có công giúp việc ông thánh tông đồ; chúc ơn phúc cho cả và nhà ông ấy.

1. Nghĩa là Đức Chúa Lời đã kén chọn ông thánh Bảo Lộc làm tông đồ cho được rao truyền sự sống phần linh hồn và sự hằng sống đời sau Đức Chúa Lời đã phán hứa cho ta bởi công nghiệp và bởi ơn Đức Chúa Jêsu là Đấng cứu Thế.

2. I TIM. I, 2.

3. Ông thánh Bảo Lộc từ thuở còn bé vốn có lòng sốt sắng, tận tâm làm sáng danh Đức Chúa Lời, cố sức giữ Đạo Đức Chúa Lời đã phsan truyền cho tổ tiên; người bắt bớ đầy tớ Đức Chúa Jêsu thì bởi sai nhầm mà thôi; thoạt mới biết mình lầm lạc liền lở lại tức thì và kính mến làm tôi Đức Chúa Jêsu hết lòng hết sức mình, chẳng ai ví cho bằng. – Đấng chăn chiên vốn phải năng cầu nguyện cho những kẻ thuộc về mình.

4. Ông Timotheô lo buồn sầu não chảy nước mắt ra vì phải lìa xa ông thánh tông đồ.

5. Cho được khuyên ông Timotheô vững vàng giục lòng sốt sắng thì ông thánh tông đồ nhắc lại gương sáng bà và mẹ người xưa đã làm về sự sốt sắng giữ Đạo. Gương sáng cha mẹ làm, vốn rất mạnh cho được giục lòng con cái chịu khó mà bắt chước. Hoặc bấy giờ ông Timotheô đang phải sự gian nan khốn khó mà như muốn sờn lòng chăng? Có kẻ đoán làm vậy.

6. nghĩa là, bởi ta có lòng thương yêu con làm vậy mà ta biết con có lòng tin vững vàng thì khuyên con hãy gây lại ơn Đức Chúa Lời đã ban khi ta truyền chức cho con. Phép truyền chức thêm ơn thánh sủng, ban ơn phù hộ cùng các ơn gọi là ơn nhưng không (gratiae gratis datae). Khi làm phép truyền chức thánh thì đấng giám mục giơ tay lên trên đầu kẻ chịu chức. – Các đấng chịu chức thánh phải năng nhớ sự ấy và dùng ơn bởi phép truyền chức mà ra.

7. Khi chịu chức thánh, nhất là chức giám mục, thì chịu lấy Chúa Thánh Thần ngự xuống linh hồn mà thêm bảy ơn cả, làm cho khôn ngoan, mạnh bạo, sốt sắng. – Cứ đấy và những sự sau này, ra như ông Timotheô sinh lòng dái sợ nhát đảm , như sờn lòng vậy.

8. Nghĩa là, chớ lấy sự giảng đạo, làm chứng về Đức Chúa Jêsu làm hổ thẹn và chớ thẹn về ta là kẻ mang xiềng vì lòng kính mến Đức Chúa Jêsu, một hãy chịu khó với ta giảng Đạo tin lành, cứ như ơn và sức mạnh Đức Chúa Lời đã ban cho con.

9. Đức Chúa Lời từ trước vô cùng đã nhận biết ta mà định cứu chữa và ban ơn gọi ta, chẳng phải vì công nghiệp ta, bèn là nhưng không, nguyên bởi lòng thương, vì công nghiệp Đức Chúa Jêsu là Đấng cứu Thế.

10. Từ trước vô cùng Đức Chúa Lời đã định sai Đức Chúa Con ra đời, song sự mầu nhiệm ấy mới ứng nghiệm, khi Đức Chúa Jêsu là Con Đức Chúa Lời ra đời, lập công chuộc tội và phán truyền Đạo tin lành cho ta được hằng sống đời đời I COR. XV, 53-54.

11. Đức Chúa Lời đã kén chọn ông thánh Bảo Lộc làm tông đồ cho được rao giảng Đạo tin lành và làm thày dạy dỗ các dân ngoại. GAL. II. 8; I TIM. II, 7.

12. ông thánh tông đồ phải chịu khốn khó, bắt bớ, giam chấp, mang lòi tói vì sự Đạo, song người chẳng có hổ ngươi và chẳng sờn lòng, bởi đã tin cậy Đức Chúa Lời là Đấng chân thật, có quyền phép gìn giữ người và các việc lành người đã lfam cho đến ngày phán xét.

13. Khuyên ông Timotheo hãy cẩn thận giữ Đạo thật y như đã nghe ông thánh tông đồ giảng dạy mà tin vững vàng, kính mến sốt sắng cho được hợp làm một cùng Đức Chúa Jêsu.

14. Hãy cậy nhờ ơn Chúa Thánh Thần ngự trong lòng ta mà giữ Đạo tin lành cho tuyền vẹn y như các thánh tông đồ đã lưu truyền; chớ có chiều theo những lời kẻ rối đạo bày đặt hư vô.

15. Các kẻ ấy ở với ông thánh tông đồ đang ở thành Roma, song khi thấy người phải gian nan khổ sở hầu chết thì lìa bỏ người và lìa bỏ đạo nữa.

16-18. Ông Onesiphorô này là người bổn đạo thành Ephesô đã tốn công tốn của mà giúp việc giảng Đạo.

## TÓM LẠI ĐOẠN II CỨ THỨ TỰ KẾ TIẾP TRƯỚC SAU.

1-3: Khuyên ông Timotheô siêng năng giảng dạy, lưu lại sự Đạo cho tuyền vẹn; phải săn lòng chịu khó vì Đức Chúa Jêsu.

4-13: Phải đánh giặc thiêng liêng là thể nào; hãy trông phần thưởng đời sau; ta chịu khó vì Đức Chúa Jêsu thì cũng sẽ được sự cả sáng làm một với Đức Chúa Jêsu.

14-19: Phải giảng dạy là thể nào; phải lánh bỏ những điều tranh cạnh vô ích; những lời hư vô; mà giảng những lẽ chắc chắn, làm ích cho người ta.

20-21: Trong Hội thánh có kẻ lành kẻ dữ.

22-26: Khuyên ông Timotheô tập đi đàng nhân đức lọn lành, làm việc bậc mình nên, cho đẹp lòng Đức Chúa Lời.

1. hãy cậy nhờ ơn Đức Chúa Jêsu cho được thêm lòng mạnh bạo. Vậy ta chẳng những phải nhờ ơn Đức Chúa Lời cho được ăn năn lở lại, mà lại cho được vững vàng giữ đạo nên, giữ mình sạch tội, đẹp lòng Đức Chúa Lời thì cũng hằng phải nhờ ơn Người liên. – Theol. Dogm. Tom. VI, p. 142-177.

2. Lời truyền khẩu, ấy là chính cách rao giảng Đạo thật. Hãy xem Theol. Dogm. Tom. II, p. 213.

3. EPH. VI, 12.

4. Như binh lính chỉ chuyên cần việc bậc mình, cũng một lẽ ấy quân lính Đức Chúa Lời phải chuyên việc đánh giặc thiêng liêng, không nên giây mình vào những việc không xứng hợp.

5. I COR. IX, 24-27.

7. Nghĩa là kẻ giúp việc Đức Chúa Lời hãy suy những thí dụ trước này thì ắt là sẽ hiểu biết phải siêng năng làm việc bậc mình là thế nào.

8. Đức Chúa Jêsu đã chịu nạn chịu chết bởi trong kẻ chết sống lại để ta biết rằng: phải chịu khó bằng lòng mới được sự cả sáng.

9. Ông thánh Bảo Lộc cũng chẳng dái khó nhọc cho được giảng Đạo, làm sáng danh Đức Chúa Jêsu.

10. Ông thánh tông đồ sẵn lòng chịu những sự khốn khó cho được cứu giúp nhiều người biết đàng rỗi linh hồn.

11-13. Phải theo chân Đức Chúa Jêsu vác cây thánh giá mới trông được thông công sự cả sáng Người. Kẻ xưng Đức Chúa Jêsu ra trước mặt thiên hạ thì Đức Chúa Jêsu cũng sẽ nhận kẻ ấy trước mặt Cha cả trên lời; và kẻ nào chối Người trước mặt thiên hạ thì sẽ phải từ chối trước mặt Cha cả trên lời. ROM. VII, 4; VIII, 17; MATTH. X, 32.

14-15. phải giảng những lẽ chân thật chắc chắn như các lẽ nhắc lại đây: chớ nói những lời sinh tranh cạnh làm chi.

16-17. Những lời trái nghịch chối lẽ đạo chân thật điều làm cho người ta sai lầm trong trí khôn và hư đi trong lòng; những sự ấy chẳng khác nào là nọc độc cho người ta chết phần linh hồn. – Về Hymeneô, hãy xem I TIM. I, 20.

18. Các kẻ rối đạo ấy chối sự sống lại thật phần xác, một nhận sự sống lại thiêng liêng và bởi ơn phép rửa tội. Các kẻ ấy chối sự sống lại trong kì tận thế.

19. Dù mà có kẻ rối đạo hư đi và làm cho nhiều người khác cũng hư đi mặc lòng; song le Hội thánh là nhà thiêng liêng Đức Chúa Lời đã lập vững bền kiên cố, chẳng chuyển động bao giờ, vì nương tựa Đức Chúa Lời. Danh hiệu nhà ấy là hai lời đề sau này, NUMER. XVI, 5 là Chúa phân rẽ kẻ lành ra khỏi kẻ dữ; và NUMER. XVI, 26, là kẻ lành phải lánh khỏi kẻ dữ.

20. nghĩa là, trong Hội thánh ở thế gian này có kẻ lành kẻ dữ. MATTH. III, 12; XIII, 24.

21. Kẻ lành làm sáng danh Đức Chúa Lời.

22. Khi ấy ông Timotheô còn thanh niên, cho nên khuyên người phải cẩn thận ăn ở sốt sắng nghiêm trang, lánh xa những tính nết xứng hợp vuối người đang thì. Đấng làm giám mục hay là linh mục, hoặc còn thiếu niên, thì phải học đòi kẻ già cả, thâm niên về sự khôn ngoan chín chắn, về cách ăn nết ở lọn lành, công chính, cho đáng gọi là presbyter, nghĩa là kẻ cao niên già cả.

23. Đấng làm thày giảng dạy phải lánh ghét những điều dại dột vô ích không thuộc về phép đạo, về phép dạy răn, một sinh tranh cạnh cãi cọ mà thôi.

24-26. Đấng làm thày giảng dạy không nên tranh cạnh, cãi cọ, một phải dạy dỗ cách mềm mại dịu dàng, mới làm được cho kẻ có tội ăn năn lở lại và thoát khỏi tay ma quỉ mà chớ.

## TÓM LẠI ĐOẠN III CỨ THỨ TỰ KẾ TIẾP TRƯỚC SAU.

1-9: Ông thánh tông đồ nói về kẻ rối đạo sẽ dấy lên, bày ra những sự giả dối, làm cho người ta hư đi, song sẽ phải xấu hổ.

10-13: Vốn kẻ lành phải chịu gian nan bắt bớ.

14-17: Dạy về Kinh thánh làm ích là thế nào.

1. Nghĩa là trong những ngày sau hết này, là trong kì Đấng cứu Thế ra đời hay là trong Hội thánh. ACT. II, 17; I HEBR. I, 2; I PETR. I, 20; II PETR. III, 3; I JOAN. II, 18; JUD. 8; JAC. V, 3. – Song cũng có khi trong Kinh thánh dùng tiếng “nhật kì sau hết” mà chỉ kì tận thế. JOAN. VI, 39-40, 44, 55; XI, 24; XII, 48; I PETR. I, 5. – Trong những câu này ông thánh tông đồ có ý nói về kẻ rối đạo dấy lên bấy giờ, vì dạy bảo đầy tớ phải chống lại với nó là thế nào. Song le cũng có ý ngầm nói về các kẻ rối đạo dấy lên trong kì tận thế.

6-7. Các kẻ rối đạo ấy làm những mưu chước cho được lẻn vào nhà người ta, trước hết nó tìm cách lừa dối những đàn bà nhẹ dạ giở giang, hay hướng chiều về tính mê xác thịt. Các đứa hèn hạ yếu đuối ấy vướng mắc ngay, lấy lẽ rằng: học đòi đạo đức với các kẻ ấy; song chẳng được việc, vì có một ý chơi bời, theo dịp ăn ở buông tuồng mà thôi.

8. Các thày giả dối ấy giống như Janne và Mambre là hai thày phù thủy chống cưỡng với ông Moyse trong nước Egyptô xưa. EXOD. VII, 11.

9. Các kẻ rối đạo không được lừa dối người ta như ý mình; chày kíp nó phải hổ thẹn như các phù thủy trong đất Egyptô xưa. EXOD. IX, 11.

10-11. Khuyên ông Timotheô soi gương sáng ông thánh tông đồ đã làm. ACT. XIII, 14, 15, 50; XIV, 1, 5, 18.

12. MATTH. X, 22; ROM. VIII, 17; II COR. IV, 17; XII, 9.

13. Thiên hạ hay nghe theo kẻ giả dối gian ác; bởi đấy kẻ gian tà độc ác một ngày một thêm lên.

14. Hãy xem I, 13; II, 2 trên này.

15. Từ thuở bé ông Timotheô siêng năng xem Kinh thánh. I, 5, trên này.

16-17. II PETR. I, 20. Về Kinh thánh, hãy xem Theol. Dogm. Tom. II, p. 6 v.v.

## TÓM LẠI ĐOẠN IV CỨ THỨ TỰ KẾ TIẾP TRƯỚC SAU.

1-4: phải chuyên cần việc giảng dạy vì sẽ đến ngày người ta lìa bỏ đạo thật, mà ưa thích nghe các thày giả trá bày đặt những điều vừa ý mình.

5-8: Còn khuyên ông Timotheô cần mẫn giảng Đạo tin lành, siêng năng làm việc đấng bậc mình, vì gần đến ngày ông thánh tông đồ lìa ra khỏi thế gian này mà chịu lấy phần thưởng trên thiên đàng.

9-18: Bảo ông Timotheô trẩy sang thành Roma mau chóng; nói qua về công việc mình xảy ra là làm sao.

19-22: Chào thăm, chúc ơn phúc cho.

1. Ông thánh tông đồ khuyên giục đầy tớ mình hãy siêng năng cẩn thận làm việc đấng bậc mình thì dùng những lời rất mạnh, rất sốt sắng mà rằng: hỡi con, trước mặt Đức Chúa Lời và trước mặt Đức Chúa Jêsu là Đấng sẽ phán xét ta; nhân vì ta cậy trông Người lại đến cùng vì nước cả sáng Người sắm để cho ta, thì ta khuyên nài con v.v. – “Kẻ sống, kẻ chết”, nghĩa là Đức Chúa Jêsu sẽ phán xét mọi người chẳng trừ ai sốt. Kẻ sống ấy điều cũng sẽ chết trong ngày tận thế rồi sống lại ngay và chịu phán xét.

2. Nghĩa là, hãy giảng đạo tin lành, vững vàng dạy dỗ mọi người, chẳng kì người ta vui lòng nghe hay là chẳng, cứ việc bẻ trách, khuyên nài, quở phạt tùy nghi, song phải biết nhịn nhục và cứ chính phép Đạo, chớ có theo ý riêng mình.

3. Phải siêng năng dạy dỗ người ta như vậy vì đến sau ngày càng khó giảng giải các lẽ trong đạo bởi người ta lấy làm nặng nề khó nghe, một muốn nghe nói về những sự vừa ý thích chí, ái mộ những thày dạy hợp ý mình.

4. I TIM. I, 4; IV, 7; II TIM. II, 23; TIT. III, 9. Đời nào cũng vậy; gặp thấy nhiều kẻ lấy những lẽ đạo thật làm nặng nề khó giữ, cho nên không muốn nghe, một muốn dễ ăn dễ ở theo ý riêng mình hay là tha hồ cho tính mê xác thịt.

5. Các đấng giảng đạo hãy ân cần làm việc đấng bậc mình, vì chỉ có Đạo tin lành có thể mà làm được cho tiên hạ khỏi hư đi và lở nên như mới.

6. Khuyên đầy tớ siêng năng cẩn thận làm việc bậc mình gấp bội, vì chẳng bao lâu nữa ông thánh Bảo Lộc sẽ phải chịu giết đàng như của tế lễ trên bàn thờ, linh hồn lìa ra khỏi xác, bởi đấy ông Timotheô càng phải cần mẫn giúp việc Đức Chúa Lời thay mặt người.

7-8. I COR. IX, 24; I TIM. VI, 12. Ở đời này ta phải đánh giặc thiêng liêng, thắng trận ma quỉ, thế gian, xác thịt, lập công cho đáng được hưởng phúc trên lời đời đời.

9. Về Dema nãy hãy xem COLOSS, IV, 14; PHILEM, 24, kẻ ấy đã giúp việc ông thánh tông đồ, song bởi thấy người mắc phải nhiều sự gian nan thì lìa bỏ người mà lở về thế gian.

10. Ông thánh Bảo Lộc sai hai đầy tớ này đi lo việc đạo trong xứ Galatia và Đalmatia.

11. Ông Luca vốn ở với ông thánh tông đồ, cả hai kì người phải giam cầm ở thành Roma. Ông Marco cũng ở thành Roma khi ông thánh tông đồ phải giam lần thứ nhất. COL. IV, 10; PHILEM. 24.

12. Hoặc ông thánh Bảo Lộc sai ông Tychicô đi giúp việc giảng dạy coi sóc bổn đạo trong miền Ephesô đang khi ông Timotheô vắng mặt ở thành Roma chăng.

Kirixitô. Thánh., IV. -45.

13. II COR. II, 12. Bấy giờ là mùa đông giá rét, ông thánh tông đồ phải cầm tù rạc muôn dùng áo khoác hay là áo tơi để lại thành Troa. Lại cậy trông Timotheô đem sách vở giấy má cũng để lại ở đấy. Bấy giờ người ta quen dùng hai thứ giấy viết, một là giấy làm bằng vỏ cây kia gọi là cây papyro (giống như cây ró); hai là dùng da chiên mỏng biên chép sách; làm thành mảnh lớn để chép cả một quyển sách vào đấy; hễ không dùng thì cuộn lại; bởi đấy đặt tên sách vở là cuốn hay là quyển. – Vậy ông thánh tông đồ được nhờ ơn Đức Chúa Lời soi sáng, lại gần đến ngày làm chung, mà thấy người còn siêng năng xem sách vở, viết lách để làm việc bậc mình, ấy là gương sáng đấng làm thày phải soi mà bắt chước.

14. Có phải chính tên đã nói ACT. XIX, 33; I TIM. I, 20 hay là chăng thì không đoán chắc được. Ra như người độc ác ấy sang thành Roma cho được làm hại ông thánh tông đồ. Ông thánh tông đồ chẳng có xin Đức Chúa Lời oán phạt kẻ ấy đâu; một nói rằng, tên gian ác ấy, âu là chẳng thoát khỏi tay Đức Chúa Lời đâu, vì vốn Đức Chúa Lời công bằng vô cùng lả lại cho ai nấy mặc đòi sự lành dữ nó đã làm.

15. Khuyên ông Timotheô cẩn thận lánh kẻ ấy, vì nó một toan mưu làm hại sự Đạo mà thôi. Sự lo giữ vuối kẻ dữ làm vậy thì kể là cư xử khôn ngoan, chẳng phải bởi lòng ghét.

16. Khi ông thánh tông đồ phải giam lỏng kì thứ nhất như đã kể ACT. XXVIII, 30, thì còn có ít nhiều kẻ bênh vực người; song kì thứ hai này, khi thân thưa lần thứ nhất trước mặt các quan tòa vua Cesare, thì mọi người lìa bỏ hết, chẳng có ai bênh vực sốt.

17. Đức Chúa Lời phù hộ thì người bênh chữa sự Đạo trước mặt các quan ngoại đạo và những kẻ có mặt ở đấy; cho nên làm sáng danh Chúa trước mặt vua quan trong ngày ấy và chưa phải án xử tử. – Lời “khỏi miệng sư tử” nghĩa là khỏi phải chết, hay là thoát khỏi tay vua Nero.

18. Ông thánh tông đồ trông cậy Đức Chúa Lời phù hộ cho đến cùng, cho được vững vàng xưng Đạo ra và được mũ triều thiên trên lời.

19. Về Prisca và Aquila hãy xem ROM. XVI, 3. – Về ông Onesiphorô hãy xem I, 16 trên này.

20. Khi ông thánh tông đồ phải điệu đến thành Roma kì thứ nhất thì người không đi qua hai thành ấy. Bởi đấy cũng phải đoán rằng người viết thư này khi phải giam cầm ở thành Roma kì thứ hai. – Về Erastô, hãy xem ACT. XIX, 22; ROM. XVI, 23. – Về Trophimô, hãy xem ACT. XX, 4; XXI, 29.

21. Bảo ông Timotheo vội vàng đến trước mùa đông, hoặc vì e sợ vượt biển trong mùa đông thì càng nguy hiểm, hay là vì không trông được sống bao lâu nữa.