Angband

Angband autorstwa Stirzocular (DeviantArt)

**Angband** (S. „Żelazne Więzienie”/"Piekło Żelaza) był wielką fortecą Morgotha na zachodzie Śródziemia i jego główną siedzibą podczas Wojen o Beleriand i Wojny Gniewu. Został zniszczony po zakończeniu Wojny Gniewu.

## Wygląd

Wejściem do twierdzy był ciąg bram, szańców i dziedzińców leżących w cieniu potężnych szczytów Thangorodrimu. Samo urwisko nad pierwszą bramą miało ok. 1000 stóp wysokości. Dalej
biegły ciągi korytarzy tworzące "labiryntową piramidę". Pracowało tam
blisko 10.000 zniewolonych kowali, w tym Ñoldorów,
 pojmanych i więzionych przez Morgotha a ich jęki rozbrzmiewały echem.
Na dziedzińcach były ujścia pary z kuźni poniżej. Ściany były rzeźbione
m.in. w postacie trolli.
 Takie same powykręcane straszne rzeźby, lub skamieniałe postacie, stały
 też na dziedzińcach. Do najniższej komnaty prowadziła "Zgrzytliwa
Brama", a samo pomieszczenie podparte było kolumnami podobnymi do
wielkich wężowych drzew. Posadzka była uczyniona z brązu. Po środku stał
 tron Morgotha, nad którym lśniły Silmarile, a podnóżek uczyniony był z pogłębionych jeńców. Tron wyrzeźbiony był w postacie wilków, balrogów o ognistych grzywach, paszczach ze stali i czerwonych dłoniach.

## Historia

### Początki

Angband (pierwotnie Angamaido) został wzniesiony przez Morgotha podczas Ery Latarń, jako początkowo niewielką warownię i zapasowe wejście do podziemnej krainy Udun. Został on zbudowany w pobliżu północno-zachodnich brzegów Wielkiego Morza na skraju Gór Żelaznych. Zarządcą Angbandu Melkor mianował wówczas swojego generała Starvara. Jednak po zwycięstwie nad Valarami i wypchnięciu ich na zachód, obawiający się odwetu Morgoth, postanowił zamienić niewielki dotychczas Angband w swoją pierwszą linię obrony przed siłami Valinoru. Z biegiem lat strategiczne znaczenie fortecy rosło, aż w końcu Wielka Twierdza Angband stała się drugą co do wielkości warownią Melkora a jej zarządcą mianowano Saurona, jednego z najwyżej postawionych generałów upadłego Valara

.

### Wojna Potęg i uwięzienie Melkora

Jednak podczas Bitwy Potęg siły Manwego w krótkim czasie przełamały linię obrony i niemal bez walki wkroczyły do Angbandu (Oblężony Sauron poddał twierdzę i uciekł), potem zaś otoczyły główną siedzibę Morgotha - Utumno. Jednak podziemia i jaskinie a nawet fortyfikacje Angbandu pozostały względnie nietknięte po ataku Valarów, ponieważ bardzo spieszyli się, by zwyciężyć Melkora (w celu zapewnienia bezpieczeństwa już nie tak nowo obudzonym Elfom).

Po porażce Melkora w Bitwach o Utumno, liczni Balrogowie i inni słudzy Złęgo przybyli do Angbandu gdzie kryli się w licznych jego podziemnych salach. W ruinach Angbandu zaczęły się rozmnażać liczne orki i inne plugawe istoty. Wkrótce urosły w siłę i udały się na południe do krain Beleriandu, grożąc krasnoludom i królestwu Thingola . Możliwe, że Sauron pozostał w ruinach Angbandu wraz z Balrogami, ponieważ prawdopodobnie dowodził on fortecą, kiedy została zaatakowana, włądzę jednak sprawował Dûrûr, który wraz z Raumo, Múarem i kilkoma innymi Barlogami pod nieobecność Melkora zdobył zwierzchnictwo nad siłami ciemności.

### Stolica Imperium

W końcu po trzech wiekach uwięzienia (ok. 3000 lat słonecznych), Melkor został uwolniony i po wywołaniu rebelii w Amanie i zatruciu Drzew Valinoru, uciekł do Śródziemia wraz z skradzionymi Silmarilliami. Wtedy ze względu na jej dość dobry stan i strategiczne położenie (w Górach Żelaznych jak sama nazwa wskazuje znajdowały się liczne złoża żelaza i innych rud), wybrał zrujnowaną fortecę jako swoją nową stolicę i przebudował Angband na nową siedzibę własnego królestwa. Pod Angbandem, wykuł liczne lochy sięgające otchłani pod Udun a nad twierdzą wzniósł Thangorodrim. Ze swojego mrocznego tronu w Najniższej Sali, Morgoth kierował wojną przeciwko Noldorom, którzy powrócili z zachodu i wszystkim Wolnym Ludom, które wspierały ich w Beleriandzie a także prowadził kampanie przeciwko ludom wschodu.

Jednak po Dagor Aglareb, kiedy siły Wolnych Ludów odniosły zwycięstwo nad jego armiami, Angband znalazł się na czterysta lat pod oblężeniem, a wpływ Melkora na inne krainy znacznie zmalał. I choć przez te wszystkie lata, Morgoth nasyłał na siły Noldorów liczne armie i nowe potwory, dopiero podczas Dagor Bragollach udało mu się zwyciężyć i przerwać oblężenie, masakrując siły Elfów. Po wielu następnych bataliach ostatecznie osiągnął nad nimi całkowite zwycięstwo, a z zajętego Beleriandu poprowadził inwazję na inne krainy, zdobywając kolejno Eriador, Rhovanion i Palisor a po Bitwie na Polach Kharadune, zdobył całkowitą dominację nad Śródziemiem.

### Zniszczenie

Ale na nieszczęście Morgotha, po kilku stuleciach, na koniec Pierwszej Ery Valarowie zlitowali się nad okupowanymi przez niego ziemiami i zebrawszy wszystkie swoje siły ruszyli na wojnę z Melkorem. Tak oto rozpoczęła się Wojna Gniewu, która trwała nieprzerwanie przez 42 lata, lecz po Wielkiej Bitwie, siły Valarów zatriumfowały zdobywając i niemal w całości niszcząc Angband, zadały ostateczną klęskę Melkorowi. Wówczas Thangorodrim runął a Angband nigdy nie został potem odbudowany.

### Późniejsze czasy

Jako, że Angband leżał na wzniesieniu, po zatonięciu Beleriandu jego ruiny utrzymały się nad powierzchnią morza, tworząc niewielką wyspę - Tol Angamaido. Przez następne tysiąclecia na wyspę przybywali niekiedy czarnoksiężnicy i inni słudzy Złego, w poszukiwaniu pozostałych w podziemiach twierdzy artefaktów. Miejsce to stało się także celem pielgrzymek ludzi króla, na niedługo przed upadkiem Numenoru. Według kronikarzy z Rivendell na wyspie działał aktywny wulkan, zapewne pozostałość jednym z szczytów Thangorodrimu.