Cywilizacja turańska

> *"Throughout Western Europe, the Greek War of Independence was seen as a struggle between European youthful vigour and Asiatic and African decadence, corruption and cruelty:*
>
>

> ***The barbarians of Genghis Khan and Tamerlane are revived in the 19th century. War to the death has been declared against European religion and civilization.**39*
>
>

> *Even in the 18th century, Turkish rule in Greece and the Balkans had begun to be seen as unnatural, the result of the conquest of a superior race by an inferior one. It will be remembered that Christian Bunsen placed the 'Turanians' or Turks between the Chinese and the Egyptians in his historical hierarchy of races; in the 19th century rule by this race was seen as bound to fail in the end, and could certainly never result in any advance of civilization." -* Martin Bernal, *Black Athena. The Afroasiatic Roots of Classical Civilisation,* vol. I "*The Fabrication of Ancient Greece, 1785-1985*", s. 291. Odnośnik do: *Courrier Francais*, 7 VII 1821, str. 2b, za: J. Dimakis, *La guerre de l'indipendance grecque vue par la presse franfaise (piriode 1821-1824): contribution a l'etude de I 'opinion publique et du mouvement philhellinique en France*, 1968, str. 123.
>
>

> "*Though within certain rather narrow limits the mingling of the blood of several sub-races has vivifying influence upon their descendants (e.g. the English people, descended from Angles, Saxons, Danes, Normans, etc..) the offspring resulting from the crossing of a Caucasian upon either a Turanian or Negro stock, are with rare exceptions, degenerates from the higher race.*" - Cpt. Joseph Herbert Ford, "The Service of Negroes in hospital Corps Detachments" w: *Journal of the Association of Military Surgeons of the United States*, 1906, s. 187
>
>

**Cywilizacja turańska** - termin najbardziej obecnie skojarzony z myślą Feliksa Konecznego.

## Skąd ten termin?

### Źródłosłów

Otóż była historia w Księdze Rodzaju o synach Noego, Semie, Chamie i Jafecie; gdzie Cham "ujrzał" (chyba eufemizm) swojego starego nagiego i najebanego. Jak się Noe dowiedział, przeklął syna Chama, Kanaana, karząc mu być niewolnikiem reszty rodziny (brak informacji o poddaństwie braci Kanaana czy samego Chama). Od tamtej pory wielu autorów bawiło się w przypisywanie różnym narodom protoplastów biblijnych (same Pismo do tego zachęcało vel z takimi intencjami było przeredagowywane). Nadejście ery nowożytnej nie powstrzymywało tego procederu. Stąd np. w *Panu Tadeuszu* wspomniany przydział szlachty (co nie pracuje), pośredniczących Żydów i zarobionych kmieciów na potomstwo odpowiednio Jafeta, Sema i Chama.

Ten podział się narodził na styku Morza Śródziemnego, co jednak z resztą świata? Resztę Afryki podciągnięto pod potomstwo Chama, po drodze kwestionując, czy Egipcjanie byli do końca Afrykańczykami (więcej w *Black Athena*). Dalej na scenę doszli aryjscy Hindusi (których w XIX przyłączono do rodziny ludów indoeuropejskich), stabilne Chiny (w XVIII w. rigcz, w XIX w. żeż), Iran no i środek zamieszkały przez koczownicze ludy.

W hymnach zoroastrów pojawiają się cztery ludy: Arianie, Turanie, Sarmaci i Dahowie (prędzej Turkmenistan aniżeli Dagestan). Sam Müller, główny architekt pojęcia języków (i ludów) turańskich, powoływał się na legendę znaną z Szahname o trzech synach Ferisuna: Turze, Iriju i Silimie.

> "*One of the sons of Ferisun, as may further notice, was called Tur; and when the father divided his kingdom between the children, he gave Turán to Tur, Iran to Irij, and Tum and Kháwer to Silim. Irij is killed by his brothers; but the kings of Persia descend alternately from the three brothers, - Menúchihr being an Iranian, Afrásiyáb a Turanian, Garshasp a Silimian. The names, therefore, Arian and Turanian, though now confined to scientific use, have yet a history of their own*" - Max Müller*, Outlines od the Philosophy of Universal History, Applied to Language and Religion*, t. 3 "*Christianity and Mankind*", Str. 78-9; podał on za: Abu al-Ghazi Bahadur *History of the Tatars* - historia chińska z V w. p.n.e.
>
>

Zoroastrem zaś wysługiwał się w 1868 J. W. Jackson "The Iran and Turan". Źródła jego (nie stosuje przypisów :( ):

* *The Chinese Classics* by James Legge (1861-72, najpewniej Shangshu wol. 3 1865) współpracował z Mullerem nad Świętymi Tekstami Wschodu

* *Buddhism in Tibet* by Emil Schlagintweit 1863

* *The Legends and Theories of the Buddhists* by Robert Spence Hardy 1866

### Duchiński

Najpewniej od niego Koneczny wyciągnął ten termin (być może pośrednio, być może nie). Po drodze dam całą jego bibliografię, a co.

Duchiński dawno był przekonany o koczowniczym, azjatyckim pochodzeniu Rosjan. Turanami zaczął ich nazywać dopiero w 1859, w połowie swej najważniejszej pracy.

> "*Bizancyum i pod względem religijnym i pod względem ogólnych charakterów cywilizacyi przedstawiało i wady i cnoty narodów szczepu **Uralsko-Semityckiego**, a było obce narodom szczepu Indogermańskiego, do którego należą Słowianie.*" - "Zasady dziejów Polski i innych krajów słowiańskich cz.1" 1857 s. VIII
>
>

Oprócz przypadku "cenzury" Sękowskiego, do czego wielokrotnie się odwoływał, wskazywał też na innych protoplastów. Ze strony XIII:

* Lelewel w *Dziejach Litwy i Rusi*: Dzieje Rosji zaczynają się od 2 poł. XII w. w Księstwie Suzdalskim, tam fini mocni zawsze.

* Maciejowski w *Dziejach Piśmiennictwa Polskiego* t. 1: XII wiek Moskwa zamieszkała przez Finów i Turków
* Mickiewicz lekcje 21-23: badanie ducha i charakteru oświaty

W artykule o dziele Pietraszewskiego zaś pisał: "*Szewyriew, jako człek prawdziwie wyższy, mówi wyraźnie że Wielko-Rossyanini dzisiejsi są Finnowie*".

Duchiński zaczął pisać w latach 50, jak nie wcześniej [pismo Trzeci Maj lata 40 - artykuły 47 i 48 o Ludwiku Wołowskim po kongresie statystyków (w dziale Rozmaitości 47), Pietraszewskim (18 XII 47 (R. 9 nr 1) s. 585-6 "Kilka słów po przeczytaniu nowego dzieła p. Ignacego Pietraszewskiego (Warmijczyka)") i Umowie Perejasławskiej (luty 48 nr 12-15). W nr 7 48 (24 I 48) pisze o aresztowaniu Szewczenki]. O nim Marks do Engelsa 24 VI 1865 i Marks do Kugelmana 17 II 1870. W Słowiańskiej Lipie Palacki w liście do Simsona parlamentarzysty we Frankfurcie powołuje się na Duchińskiego,że Rosja grozi cywilizacji europejskiej.

Jak pisze Arkadiusz Christoph Blaszczyk w 2016:

>      "*Von Dezember 1853 bis Februar 1854 erschien die Reihe* Le Panrussisme*, von März Juli 1854 die Reihe* Les Moscovites Grandrusses*, von Oktober bis November desselben Jahres erschien* Question d’Orient*. Danach folgte eine mehrmonatige Pause, wahrscheinlich befand sich Duchiński zu dieser Zeit auf der Krim. Von Juli bis November 1855 erschien die letzte vollständige Reihe La Moscovie et les Moscovites.*
>
>

> *Am 31.03.1856 begann er die Reihe* Unité des Intérêts de L’Europe et de l’Asie*, die er jedoch nicht fortsetzte. Zuvor war am 25.02. ein Brief Duchińskis zur Geschichte der Muslime in Polen abgedruckt worden.*"
>
>

* *Kwestia Orientu*: 19.10., 29.10., 04.11., 09.11., 19.11., 24.11.1853.

* Pod pseudonimem *Études Politiques sur les Slaves de Turquie* 22.02., 05.03., 15.03., 26.03., 08.04., 16.04.1855. w jakimś konstantynopolitańskim żurnalu.

> "*Lecz rzecz jest, że potrzeby trzydziestu sześciu milionów Moskali, Wielko-Rossian, mówiących po sławiański, są przeciwne potrzebom tych narodowości; bo potrzeby Moskali zostają w głównych zjawiskach życia swojego dziejowego w harmonii z narodowościami plemion **fińskich, tureckich i tatarskich**.* [...] *Narody tyle tylko żyją, ile czują w sobie posłannictwa do spełnienia wielkich celów Opatrzności.*" - "Polacy w Turcji" 1856 str. 19-20
>
>

> "*Co się tyczy Moskali, wiecie, że oni mają pod swem panowaniem największą część Polski, że są największymi prześladowcami nietylko ciała narodu naszego, ale i religii jego, ale języka  jego, cywilizacyi jego. Wiecie, że oni Słowianami są  tylko z mowy, ale nie z ducha, nie z charakteru cywilizacyi; że pod tymi względami Moskale należą do narodów szczepu **turańskiego*** [w oryginale ***Uralskiego*** str. 3]*; tak jak Żydzi, którzy opuścili swój język hebrajski, mówią językami narodów między którymi żyli lub żyją, nie przestali jednak być osobnym narodem i różnią się charakterem swego gieniuszu pastersko-kupieckiego od narodów, których językami mówią.*" - W "*Zasadach dziejów Polski, innych krajów słowiańskich i Moskwy*" 1857 t.1 Lekcja 1. Wcześniej było w Pismach, że Afganie to są Żydzi.
>
>

> "*Już w czasach najodleglejszej starożytności, znany historycznie ród ludzki był dzielony na dwie gałęzie z których jedna zwaną była irańską, druga **turańską**; nazwy te wyobrażały walki dwóch zupełnie przeciwnych żywiołów*". - t.2 Pism cz. 2 l. 9 s. 122
>
>

Podobnie w cz. 3 l. 1 widnieje ziemia **turańsko-moskiewska** zamiast permska (s. 198), system nizin **turańsko-moskiewski** (wymiennie z **turecko-**) (s. 205), grupa **turańska** (str. 212).

> "*Podział narodów szczepu Białego, mianowicie Indyjskiego lub Aryjskiego, a **Uralskiego** lub **Turańskiego** już w Azyi.*" - cz.2 1859 s. 76. Widać, że w trakcie traktatu zmienił z uralskiego na turański
>
>

> "*Okazuje się bowiem, że Moskale: Wes, Mera, Muroma, Mordwa, chociaż płacili dań książętom Ruskim Rurykowiczom, ale byli obcy Słowianom jak i dzisiejszą, ponieważ należą do narodów **Turańskich** lub **Uralskich**.*" - cz. 3 s.3 l. 1 3 VI 1860
>
>

> "*Moskale nie są narodem Indoeuropejskim, a należą do **Turanów***" - "Pomnik Nowogrodzki" 1860 (3 I 1861) s.9
>
>

t. 3 pism "Pierwotne dzieje Polski" s.5 Simeon broni od **Turanów Permskich**
s. 94 "Podwaliny do historii kościoła w Polsce" 1863 Kozacy to Czerkiesi posłowiańszczeni w mowie

> "*Muzułmanie, jak Chrześcijanie, zapomnieli o miejscu Moskali między ludźmi, a zapomnieli, jedni i drudzy, w skutek upadku ich duchowego,* [...]" "*wielki ostatni rycerz chrześcijański, Król Jan III,* [...]" - 1885 "Drugi mój 25-letni jubileusz" s. II; Europa Zachodnia prawdziwa Europa
>
>

Jak doszedł do tego odkrycia?

> "*Wówczas, przed 25ciu laty, widząc mój tryumf, pytali mnie Rodacy,* [...] *pytali cudzoziemcy, jakiemi środkami doszedłem do tego tryumfu; bo w roku 1860 już wszystkie dusze sprawiedliwe, a i wrogowie moi najrozumniejsi, czuli, żem zwyciężył świat, bom zmusił świat do oceny miejsca Moskali między ludami tak jak był widoczny dla wszystkich w wieku XVI. A ja im odpowiadałem, wskazując broń, jakiej używałem. Oto starałem się być z Bogiem, to jest ze źródłem i prawdy i życia, i starałem się poznać prawa Boże w historji ludów cywilizacji europejskiej i **turańskiej**, **tatarskiej**.* [...] *Moskale byli moimi nauczycielami, a może dobrodziejami, najwięcej z swej nienawiści ku Chrystyanizmowi i z nienawiści dla ludzkości całej co wywoływało mą litość nad nimi.*"- s. II-III; W Zasadach III str. XVI "Moskwa i państwa tureckie" oraz "pięć wielkich armij naprzeciw wrogom naszym"
>
>

Koneczny chyba też więcej zerknął. Obczajmy no "Przegląd rzeczy Polskich" o Zasadach I "naciągamy fakta do naszych patryotycznych pragnień" str. VIII cezaryzm bizantyjski t.j. assyryjsko-babiloński w Moskwie. Romantyzm to uszanowanie przez rządy tradycji narodowych. Prawo panujące w wiekach średnich. Caryzm = komunizm

#### Sękowski

Przed nim niejaki Józef Sękowski (Осип Сенковский) w 1835 (styczeń wg Gillera) w "Библиотека дла чтения" artykuł o Waregach (Варяги) napisał, "wykazywał w niej fińsko-mongolski charakter Rostowa (Ростов),  Suzdala (Суздаль) i Moskwy (Москва)". Cytat z przedmowy pism duchińskiego t.1

Z Seweryny Duchińskiej str. 45 "przedstawił w niej Jasno, że mieszkańcy Rostowa, Suzdala, Moskwy są pochodzenia czudzkiego, że zostali panami słowiańskiego języka, ale nie poddanego im słowiańskiego żywiołu ani słowiańskich obyczajów." Car pogroził palcem, on się ukorzył i stał się panslawistą. Taka bajeczka.

"Zdecydowanie przeciwstawiał się traktowaniu każdego odmiennego od europejskiego kanonu kultury czy cywilizacji jako formacji gorszej, niedostatecznie rozwiniętej" spójrz jego Collectanea 1824 za: Joanna Nowak "JÓZEF JULIAN SĘKOWSKI (1800–1858). KONTROWERSYJNY BADACZ WSCHODU MUZUŁMAŃSKIEGO NA TLE EPOKI". U niego oświata = cywilizacja

Sękowski t. 2 Отдел 3 "Эймундова сага" str. 1-71 że może to na ziemiach Liwów się dziać. informacja za: Самонова М. Н. *«Эймунд конунг» на службе у Брячислава: шведский след в истории Полоцкого княжества* w: *Studia Historica Europae Orientalis* wyp. 8 2015 str. 47-48

ЯРОСЛАВСКИЙ КРАЙ в “Энциклопедическом словаре” red. А.М. Селиванов 1996 str. 60 wspomina, że Sękowski Wołgę z fińskiego wywodził. Źródła brak.

Michał Maksymowicz 1837 Długi przypis nr 6 o Sękowskim niemal na samym początku książki. Tytuł "Откуда идет русская земля. По сказанию Несторовой повести и другим старинным писаниям русским" Odnośnik tylko do czasopisma.

więcej: Biografistka D. Ambroziak 2007 Sęko\*

### Max Müller

Max Müller (1854, językoznawcza praca [Joan Leopold dostępny artykuł z lat 70' potwierdza, że wtedy uznawano językowe powiązania za dowód rasowości, jak i Black Athena]) wprowadził cywilizację turańską. Inspiracja "społeczeństwami wojowniczymi" Herberta Spencera według str. 15 artykułu Grzegorza Bednarczyka o Konecznym.

Müller w liście do Barona von Bunsena języki turańskie stworzył. Ten opublikował w *Outlines od the Philosophy of Universal History, Applied to Language and Religion* 1854 t. 1. To jest t. 3 "Christianity and Mankind".

Tam turańskie języki Indii to nie-aryjskie i nie-semickie. Castren 1850 o językach ałtajskich.

> "*Here I must close for the present this communication on the Tamulic languages, and their claims to be considered a branch of that vast family of speech which should be called Nomadic or Turanian, in contradistinction to the two political concentrations of human speech, the Arian and Semitic.*" str. 213
>
>

> "*Does this common ground, where the differences of Arian, Semitic, and Turanian dialects are neutralised, correspond with that stage in the growth of language, where the vital powers of the Chinese were arrested, or is there still an interval, not bridged over by any traditions of language, between this one patriarchal utterance, and the common inheritance of the "three sons of Feridun?*" str. 218-9
>
>

> "*It is only after having conquered in themselves Turanianism, in every sense of the word, that they advance through Asia and Europe as the conquerors of the descendants of Tur. This battle is not yet ended; and the largest share of the earth still belongs to its earlier occupants.*" str. 224
>
>

Drugi kandydat cytowany w starszej anty-Koneczny polemicznej recenzji to 1849 "Comparative Philology of the Indo-European Languages, in its Bearing on the Early Civilisation of Mankind", esej zwycięzca Prix Volney manuskrypt w Archives de l'Institut de France. według Joan Leopold, *Etnic Stereotypes in Linguistics: The Case of Friedrich Max Müller (1847-51)* tekst głównie o Aryjczykach (od listów do Bunsena z V/VI 1848 Arianami nazywa całą Indo-Germańską rasę). Żona: wyciągnął ze wstępu do Rygwedy odnośnie powiązania język = historia starożytna. Esej nieopublikowany do lat 90. dopiero w: *The Prix Volney: Contributions to comparative Indo-European, African and Chinese linguistics: Max Muller and Steinthal.* 1999 Vol. 3 str. 107-206 We wstępie do Rygwedy t.I nie ma turańskiego niczego, ani w t. I listów ani w autobiografii

Université de (Lille III - profesor), raczej Paris 13 wydawca "Etudes inter-ethniques, Annales de Centre d'études supérieures et de recherches sur les relations ethniques et le racisme" bo esej Joan Leopold 1984 "*Friedrich Max Müller and the question of the early Indo Europeans (1847-1851)*" t. 7 str. 21-32

Wierząc Bunsenowi do ludów Turańskich zaliczał dość przeróżne grupy.

### A wcześniej?

Jak zatem widzimy, to nie Muller wymyślił nieeuropejskość Rosjan po wojnie krymskiej. To było i dawniej. Dopiero w XIX Słowianie przestali być ludem nordyckim (nie-śródziemnomorskim).

> "*Bien que des précisions linguistiques démontrant l’origine diversifiée de toutes ces langues interviennent assez rapidement, le monde dit touranien reste longtemps encore l’objet de fantasmes mythologiques. Il est ainsi supposé que la brillante civilisation sumérienne -- également appelée, à l’époque, acadienne -- qui précède la Babylonie classique sémitique serait d’origine touranienne, une théorie défendue en France par François Lenormant, professeur d’archéologie à la Bibliothèque nationale, et Jules Oppert, professeur de sanscrit.* [...]
>
>

> *Son caractère russophobe est double : comme nous venons de le voir, il peut exclure la Russie du Touran et donc mettre à mal son unité géographique, historique et nationale en présentant l’empire comme un colonialisme précoce des Russes sur l’ensemble des peuples touraniens. Il peut également décider d’inclure le monde russe dans le concept de Touran et affirmer par ce biais la non-européanité de la Russie. Cette accusation occidentale de touranisme est fondée sur une lecture engagée des sources antiques : celles-ci affirmaient la prétendue origine sarmate des Slaves, directement arrivés d’Asie centrale après leur victoire contre les Scythes.* - Marlene Laurelle, "La question du „touranisme" des Russes. Contribution à une histoire des échanges intellectuels Allemagne — France — Russie au XIXe siècle", „*Cahiers du monde russe*" 45, 2004, 1-2, s. 17 - dobre źródło
>
>

Protoplaści:

* Gustav Ditzel 1853: Rosjanie jak Murzyni - bezkształtna masa zrodzona do służby. Podobnie K. Hagen 1843

* Carl Gustav Carus 1849 (stulecie Goethego) oraz «Die Frage nach Entstehung» 1858 : Słowianie i Turcy rasą żółtą.

* Iu. Frebel "Held, Staat und Gesellschaft" 1861: Słowianie rasą Chamów pozostałych w wieśniackim materializmie.

* Anders A. Retzius 1864: Słowianie, Turcy, mniej Mongołowie *brachycephalic*, dla których jeszcze jest nadzieja oświaty, nie jak Arianie. Słowianie Scytoturańskimi aborygenami Europy.

* Édouard Talbot 1860: Ruscy mają głowy Tatarów, nie Słowian.

* za: Barsukow, Życie Pogodina: 1856 Pogodinowi żali się z Berlina Matkoviç Chorwat, że Słowian porównują do Murzynów i Kafirów.

* A. D. Mordtmann (przed 1879): Scytowie Turanami, Słowianami wtedy.

* Ernst Moritz Arndt 1843: Rosjanie Tatarami

Ba, wbrew zapewnieniom Chodynickiego, nie Muller też pierwszy posługiwał się w Europie pojęciem ludów/języków turańskich.

Oto na przykład James Cowles Prichard "*Researches Into the Physical History of Mankind*" wyd. 3 z 1836 ch. IV section 5: "*[General remarks - instances of the origination of varieties - (of the seven principal varieties of mankind] Of the Iranian or Indo-Atlantic, and of the Turanian nations*" s.257-267

Linia ich oddzielająca idzie tak: najdłuższa średnica Morza Czarnego - wzdłuż łańcucha Kaukazu - przez Kaspijskie - Amu-daria niemal do ich źródeł w Pamirze - na południowy wschód - za Himalajami do Zatoki Bengalskiej.

> "*To the north-eastward of this line have been the immemorial abodes of many nations, clearly distinguished from each other by total differences of language and equally separate in all that relates to their habits of life and social character, yet for the most part similar and agreeing among themselves in physiognomy, complexion, and configuration of body.*" (257)
>
>

> "*They [Ariowie i Turanie] differ from each other in nearly all those circumstances which can be regarded as affording proofs of distinct race, and they are only connected by some resemblance in their physical characters.*" (258) -na następnej stronie nie może ich nazwać wszystkich rasą mongolską.
>
>

> "*I shall distinguish the two classes of nations already mentioned, as great departments of the human family, differing physically and inhabiting from remote ages different geographical positions* [...]*. In the ancient mythical traditions and poetical history of the East, two classes of nations are distinguished from each other, as contrasted in character, and as engaged from the earliest times in perpetual enmities. Turan and Iran, coinciding with the northern and the southern regions above defined, are the countries where they have always dwelt, and where these nations carry on still the same conflicts which their forefathers waged in the days of Feridún and Afrasiab.*" (260)
>
>

> "*That term will serve the purpose of a general appellation for all the races of men who inhabit the region northward of the Oxus* [Amu-daria] *and Imaus* [Himalaje]*, or of the line before described; and who display more or less, and in more or fewer of their tribes, the same physical character with the Mongoles and Kalmuks, yet can by no means be identified or connected with them, by any proofs of national affinity.*" (261) Drudzy Irańscy, nie Japetyczni (Jafet biblijny albo Japet tytan).
>
>

> "*The name of Turanian, but for the error of modern writers who have confounded the real Scythians with the Goths and the Slavonians and even with the Celts, might be interchanged with Scythian.*" (262)
>
>

263 zalicza Eskimosów do rasy Turańskiej. Kałmucy za prof. Pallas: "*If we abstract the circumstance of colour, a Mongole bears less resemblance to other races of men than a Negro bears to an European.*" Buriaci, Kirgizi; Samojedzi, Ostiakowie, Aleuci i Kamczatka za Lesson. 264 Pallas:"*It is a remarkable circumstance, that the mixture of Russian and Tartar blood with the Kalmuk and Mongole, produces very beautiful children, whilst those of Kalmuk and Mongole origin are of misshapen figure;* [...] *From the relations of many travellers, we should be induced to believe that* all *the Kalmuks have ugly and hideous figures. On the contrary*[...]" że wielu admiratorów by się znalazło

> "*A history of Persia is said to have been compiled from the annals of the Sassanian dynasty by order of Anushirvan or Chosroes, and this work is reported to have escaped  the general destruction of literature which followed the victories of Omar. Sir W. Jones and other oriental scholars are of opinion that such was the source whence Khondemir derived the materials of his history, and Firdausi the basis of the poetic fictions of the Shahnamah.* [cyt. W. Jones Essay on the Persians [...] and Universal History vol. 5 ...][457] *The first dynasty is called that of the Pishdadians or law-givers. It consisted of ten princes, and towards the termination of its dominion, Iran is said to have been conquered by Afrasiab the Turanian, and the nation is represented as being brought to the verge of destruction by the inroads of foreigners.*" - w wydaniu 1 z 1818 str. 456-457; w wydaniu 2 nic.
>
>

> "*Of their language we have only a few proper names,* [...] *from which, as has been shown by the Rev. Professor Sayce, we may learn that the Khita were Turanian, inasmuch as the word /sar/, an Accadian term denoting king or chief in the nominative case, follows its genitive according to Turanian order.* [...] *The Accadians were undoubtedly a Turanian people, the predecessors of the Semitic occupants of the Tigro-Euphrates basin, and their language bears a well defined Turanian stamp. Assyriologists generally refer it to the Ugrian family as kindred to the Lapp, Finn, Magyar, etc.* " - 1827 John Campbell "Hittites in America" z: *Canadian Naturalist* vo. IX No. 5 w: Roger William's *Key to the Indian Language;* [...korzysta z pracy dr. Hyde Clarke] Basque as the most isolated of Turanian languages.
>
>

> "*A considerable part of the population belongs to the old Turanian peoples who entered India from the northeast, while still others are descendants of the aboriginal people whom the first invaders found already occupying the land.*" - 1800? "The Higher Educational Institutions of the American Board" s. 49
>
>

A to tylko robiąc anglojęzyczną kwerendę po Google Books.

## Wedle Konecznego

> *"Bolszewizm rosyjski wystąpił do walki nie jako siła twórcza, budująca przyszłość na prawie, sprawiedliwości i pracy, lecz jako siła niszcząca istniejące ustroje społeczne i państwowe w imię haseł fantastycznej równości i równie fantastycznie pojmowanej wolności: jest to równość pierwotnego społeczeństwa i wolność dzikiego człowieka, troszczącego się tylko o żywność.* [...]
>
>

> *W istocie swojej bolszewizm jako idea nie jest czem innem jak tylko ozłoconem postępowemi hasłami powrotem do stanu barbarzyństwa i jako forma rządu - najdzikszym despotyzmem, jako ruch społeczny - panowaniem brutalnej siły, która niszczy wszelką cywilizację i umysłowość jako wyobrazicieli prawa i porządku. Dla tego też bolszewizm, tak czy inaczej nazwany, jest najdostępniejszą ideą dla najniższych stopni umysłowości ludzkiej, dla której wszelkie prawo i porządek, wytworzony przez cywilizację, jest wrogiem, krępującym jej swobodę, pojmowaną w sposób pierwotny. Bolszewizm, jako idea tłumów, zna tylko dwa stany: swawolę indywidualną u dołu i bezgraniczny despotyzm u góry.* [...]
>
>

> ***Tak pojmowany bolszewizm nie jest, jak powiedzieliśmy, nowością w dziejach ludzkości. Kolebką jego są stepy turańskich koczowników Azji. Z tego rojowiska wylatywały na Europę hordy Atyli i Tamerlana.*** [...] *Niebezpieczeństwo, jak niegdyś od Atyli i Batego, grozi Europie. Zwichrzona fala nieoświeconych tłumów, pędzona nahajką i kartaczami przez bolszewickich despotów, na końcu bagnetów niesie ku Europie zarazę, którą nazywa wolnością i jak niegdyś pod Lignicą spotyka się z piersią polską, zamykającą jej drogę do głębi Europy."* - G. F., "Nowe zadania", *Rzeczpospolita*, r. 1, nr 58 (12 VIII 1920), wyd. wieczorne s. 5. Pogrubiony fragment za: Paul Hanebrink str. 41
>
>