Ai là triệu phú

***Ai là triệu phú*** là phiên bản tiếng Việt của trò chơi truyền hình nổi tiếng đến từ Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland *Who Wants to Be a Millionaire?*. Chương trình do Ban sản xuất các chương trình giải trí, Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện, bắt đầu phát sóng từ 4 tháng 1 năm 2005, vào các tối thứ ba hàng tuần lúc 20h30.

Từ ngày 7 tháng 9 năm 2010 đến hết ngày 28 tháng 6 năm 2011, *Ai là triệu phú* lên sóng phiên bản có tên ***Ai là triệu phú - Ghế nóng*** với luật chơi mới. Do phản hồi của khán giả, từ ngày 5 tháng 7 năm 2011, Ai là triệu phú trở về phiên bản cũ.

## Mục lục

* 1Luật chơi
	+ 1.1Các quyền trợ giúp
	+ 1.2Những thay đổi tạm thời do COVID-19
* 2Thang tiền thưởng
* 3Thành tích những người chơi
	+ 3.1Những người chơi đạt giải thưởng xuất sắc
	+ 3.2Những người chơi trả lời sai trong 5 câu đầu
	+ 3.3Danh sách những người chơi nổi tiếng tham gia chương trình
	+ 3.4Những người chơi thua cuộc ở giải thưởng lớn
* 4*Ai là triệu phú - Ghế nóng*
* 5Những chuyển biến mới nhất
	+ 5.1Về giao diện
	+ 5.2Về người chơi
	+ 5.3Về mức tiền thưởng
	+ 5.4Về góc quay phim
	+ 5.5Về MC
	+ 5.6Về khung giờ phát sóng
	+ 5.7Về địa điểm ghi hình
	+ 5.8Về các quyền trợ giúp
	+ 5.9Về âm thanh
* 6Nhạc hiệu, âm thanh
* 7Xuất hiện trong các chương trình, sản phẩm khác
	+ 7.1Trong VTV
	+ 7.2Ngoài VTV
* 8Nhà tài trợ chính
* 9Các sự cố, sự việc xoay quanh chương trình
	+ 9.1Gọi nhầm số điện thoại
	+ 9.2Sai kiến thức
	+ 9.3Tội phạm tham gia chương trình
	+ 9.4Câu hỏi nhạy cảm
	+ 9.5Clip "Ai là triệu phú" bị cắt ghép gây hiểu lầm
* 10Phát lại
* 11Xem thêm
* 12Chú thích
* 13Liên kết ngoài

## Luật chơi[sửa | sửa mã nguồn]

Người chơi phải trả lời 15 câu hỏi với cấp độ từ dễ đến khó, thời gian suy nghĩ không hạn chế. Mỗi câu hỏi có một mức tiền thưởng, tăng dần theo thứ tự. Có ba mốc quan trọng là câu số 5, câu số 10 và câu số 15 (mốc "TRIỆU PHÚ"). Khi vượt qua các mốc này, họ chắc chắn có được số tiền thưởng tương ứng của các câu hỏi đó.

Kể từ câu số 10 trở đi, mỗi khi người chơi trả lời đúng một câu hỏi, người dẫn chương trình sẽ ký một tấm séc cho người chơi có trị giá giải thưởng tương đương với câu hỏi mà người chơi trả lời đúng.

Người chơi có quyền chơi tiếp hoặc dừng cuộc chơi. Nếu dừng cuộc chơi, họ sẽ ra về với số tiền tương ứng với câu hỏi đã trả lời đúng gần nhất. Nếu chơi tiếp mà trả lời sai, cuộc chơi khép lại và người chơi nhận số tiền thưởng tương ứng với mốc quan trọng gần nhất. Nếu trả lời sai khi chưa qua câu số 5, người chơi sẽ không nhận được tiền thưởng. Nếu trả lời đúng tất cả các câu hỏi, người chơi sẽ trở thành "TRIỆU PHÚ", nhận được giải thưởng tương ứng với câu cuối cùng.

Sau khi người chơi trước đã hết lượt chơi, nếu thời gian vẫn còn, MC sẽ tiếp tục giới thiệu người chơi khác cho đến khi hết thời lượng chương trình. Nếu người chơi chưa hoàn thành lượt chơi mà thời lượng đã hết, người chơi sẽ được tiếp tục lượt chơi của mình trong chương trình tiếp theo.[1]

### Các quyền trợ giúp[sửa | sửa mã nguồn]

Người chơi có 4 quyền trợ giúp sau có thể được sử dụng bất cứ lúc nào nếu họ không biết câu trả lời hoặc chưa chắc chắn với suy nghĩ của mình. Trong một câu hỏi, người chơi có quyền dùng tất cả quyền trợ giúp, nhưng tất cả quyền trợ giúp chỉ được sử dụng một lần.

 **Xin ý kiến khán giả trường quay**(Hỏi ý kiến khán giả trong trường quay)
 **Hỏi tổ tư vấn ở trường quay**(Hỏi tổ tư vấn tại chỗ)

### Những thay đổi tạm thời do COVID-19[sửa | sửa mã nguồn]

Do ảnh hưởng của dịch COVID-19, sẽ có 2 quyền trợ giúp thay thế tạm thời cho quyền trợ giúp "Xin ý kiến khán giả trường quay" và "Hỏi tổ tư vấn ở trường quay". Xem thêm: #Về các quyền trợ giúp.

## Thang tiền thưởng[sửa | sửa mã nguồn]

Riêng với phiên bản "Ghế nóng", mốc "TRIỆU PHÚ" không cố định ở câu hỏi số 15. Cứ 1 người chơi trả lời sai câu hỏi hoặc sau khi hết thời gian và bị loại khỏi cuộc chơi thì người tiếp theo phải trả lời lại câu hỏi đó, đồng thời mốc "TRIỆU PHÚ" sẽ bị giảm xuống 1 câu hỏi (các mốc có thể là mốc "TRIỆU PHÚ" khi có người trả lời sai nằm trong ô màu vàng).

## Thành tích những người chơi[sửa | sửa mã nguồn]

Khái niệm "giải thưởng lớn", "giải thưởng xuất sắc" được sử dụng cho các giải thưởng từ câu 11 trở đi.

### Những người chơi đạt giải thưởng xuất sắc[sửa | sửa mã nguồn]

*Ghi chú*: Câu hỏi ở mốc "TRIỆU PHÚ" được tô màu xanh.

Xem thêm tại: wikia:vi.ailatrieuphu:Ai là triệu phú#Những người đạt giải thưởng xuất sắc

### Những người chơi trả lời sai trong 5 câu đầu[sửa | sửa mã nguồn]

Trong chương trình *Ai là triệu phú*, ngoài những người chơi ra về với giá trị cao, còn có những người phải ra về ngay 5 câu đầu tiên với giá trị giải thưởng là 0 đồng (từ năm 2018 trở đi ra về 200.000 đồng an ủi). Phần lớn phần chơi của những người chơi này đều không được phát sóng (trừ 2010 trở về trước).

*Ghi chú:* Tên người chơi có phần chơi không được phát sóng có chữ màu đỏ.

*Đây là một danh sách chưa hoàn tất, và có thể sẽ không bao giờ thỏa mãn yêu cầu hoàn tất. Bạn có thể đóng góp bằng cách mở rộng nó bằng các thông tin đáng tin cậy.*
* Năm 2005: 3 người
* Năm 2006: ít nhất 5 người, trong đó có thí sinh Trần Ngọc Tuấn
* Năm 2007: 2 người
* Năm 2009: Một cụ ông 66 tuổi, trả lời sai ở câu "Con dâu khi về nhà chồng thì gọi là gì?"[2].
* Năm 2011: Người chơi  đến từ Hà Nội (1 tháng 11 năm 2011)
* Năm 2012: Người chơi  đến từ Hưng Yên (8 tháng 5 năm 2012)
* Năm 2014: Hai người chơi  và  (cùng ngày 6 tháng 5 năm 2014)
* Năm 2019: .

### Danh sách những người chơi nổi tiếng tham gia chương trình[sửa | sửa mã nguồn]

*Ghi chú:* Người nổi tiếng trả lời sai được tô màu đỏ.

*Đây là một danh sách chưa hoàn tất, và có thể sẽ không bao giờ thỏa mãn yêu cầu hoàn tất. Bạn có thể đóng góp bằng cách mở rộng nó bằng các thông tin đáng tin cậy.*

### Những người chơi thua cuộc ở giải thưởng lớn[sửa | sửa mã nguồn]

*Ghi chú:* Số tiền mất đi từ 10.000.000 đồng trở lên được tô màu đỏ

*Đây là một danh sách chưa hoàn tất, và có thể sẽ không bao giờ thỏa mãn yêu cầu hoàn tất. Bạn có thể đóng góp bằng cách mở rộng nó bằng các thông tin đáng tin cậy.*

## Những chuyển biến mới nhất[sửa | sửa mã nguồn]

### Về giao diện[sửa | sửa mã nguồn]

Từ ngày 20 tháng 5 năm 2008, *Ai là triệu phú* chuyển sang phiên bản mới với giao diện câu hỏi màu xanh hiện đại hơn so với giao diện màu đen trước đó. Giao diện này xuất hiện lần đầu tiên trong phiên bản Úc của chương trình (khi chưa nâng cấp lên phiên bản *Ghế nóng*).

Từ số phát sóng ngày 11 tháng 6 năm 2013, khung câu hỏi bị hẹp đi vì hệ thống hình ảnh của VTV3 chuyển sang định dạng 16:9 (kể cả phiên bản *Ghế nóng* năm 2010-2011 mặc dù lúc đó VTV3 vẫn đang dùng định dạng 4:3). Sau đó, đến ngày 30 tháng 9 năm 2014, *Ai là triệu phú* lần này tiếp tục sử dụng giao diện màu xanh nhưng dễ nhìn, nổi bật và đẹp gấp đôi so với trước đó. Giao diện này xuất hiện lần đầu tiên trong phiên bản phát sóng tại Ấn Độ của chương trình. Đây cũng là giao diện câu hỏi đẹp và hoàn chỉnh nhất trong số 3 giao diện câu hỏi của chương trình.

Dự kiến, trong năm 2020, giao diện của Ai là triệu phú sẽ thay đổi. Hình hiệu có thể thay đổi bằng thiết kế của Olga van den Brandt (hiện tại có Hà Lan, Croatia, Chile, Đan Mạch sử dụng). Giao diện câu hỏi cũng sẽ thay đổi theo hướng xuất hiện câu hỏi trước và các câu trả lời giữ nguyên (ban đầu xuất hiện trong phiên bản của Hà Lan[3] và Đức[4]). Dự kiến format này sẽ xuất hiện vào khoảng đầu tháng 8 hoặc tháng 9 năm 2020.

### Về người chơi[sửa | sửa mã nguồn]

Trước ngày 30 tháng 12 năm 2014, chương trình *Ai là triệu phú* cũng đã tổ chức các chương trình đặc biệt vào các ngày lễ trong năm. Trong các chương trình đặc biệt này, người chơi tham dự bằng hình thức "ghép cặp" (một người trả lời đúng và nhanh nhất, người kia có mối quan hệ quen biết). Người chơi chính là nhân vật được kỉ niệm ngày đặc biệt và trong mọi trường hợp, quyền quyết định thuộc về người chơi chính. Cho đến Tết Nguyên Đán 2014, *Ai là triệu phú* đã sản xuất khá nhiều chương trình có luật chơi đặc biệt kiểu như thế.

Tuy nhiên, về sau, chương trình đã lược bỏ hình thức này trong một số dịp đặc biệt: thay vì ghép cặp, giờ chỉ còn một người chơi ngồi ghế nóng nhưng luật chơi vẫn như thế. Cụ thể:

* Từ ngày 18 tháng 10 năm 2011, đối với chương trình đặc biệt nhân ngày Phụ nữ Việt Nam (20/10)
* Từ ngày 20 tháng 11 năm 2012, đối với chương trình đặc biệt nhân ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11)

Từ ngày 30 tháng 12 năm 2014, chương trình có hình thức tổ chức các chương trình đặc biệt: Thay vì 5 cặp ứng viên tham gia vòng loại, chương trình chỉ mời đến trường quay 2 hoặc 3 người chơi chính, đều là những nhân vật của công chúng. Không có phần **Bấm bàn phím nhanh**

Từ ngày 10 tháng 11 năm 2015, số lượng ứng viên tham gia chương trình mỗi tuần từ 10 giảm xuống còn 6 (không kể các chương trình đặc biệt)[5][6].

Từ năm 2018, phần **Bấm bàn phím nhanh** đã loại bỏ (trước đó đã tồn tại từ 2005-2017), thay vào đó MC gọi các người chơi lần lượt đến trường quay (gọi là luật **Xếp hàng**).[7] Như thế sẽ có 2 tác dụng:

* Người chơi chất lượng hơn và những người ở các tỉnh khác đến tham gia đều có tiền thưởng mang về.
* Không để tình trạng những người ở các tỉnh khác (như Tây Ninh, Bến Tre...) yếu ở phần Bấm bàn phím nhanh sau đó đi về tay trắng.

Điều này đòi hỏi chương trình phải có một danh sách người chơi dự bị trước thời điểm ghi hình, kèm thứ tự tham gia chơi.

Từ ngày 5 tháng 5 năm 2020, những người chơi tham gia chương trình một phần là những người nổi tiếng, do ảnh hưởng của dịch COVID-19.

### Về mức tiền thưởng[sửa | sửa mã nguồn]

Từ ngày 18 tháng 10 năm 2005, giải thưởng cao nhất từ 50 triệu đồng được tăng lên 100 triệu đồng. Từ ngày 6 tháng 3 năm 2007 đã tăng lên 120 triệu đồng và hiện tại là 150 triệu đồng từ ngày 19 tháng 6 năm 2012.

### Về góc quay phim[sửa | sửa mã nguồn]

Từ năm 2017, vị trí chỗ ngồi của người thân đến trường quay trợ giúp người chơi chuyển từ ở giữa sang gần lối vào của MC để nhìn người chơi dễ hơn.

Từ thời điểm gần hết năm 2017, góc quay phim chiếu vào từ khu vực các ứng viên rồi đến nhà báo Lại Văn Sâm. Sau đó, đến bao giờ người chơi trả lời sai hoặc dừng cuộc chơi, góc quay đó chiếu vào chỗ người chơi khi người chơi nhận tiền thưởng.

Về sự trợ giúp "Xin ý kiến khán giả trường quay" (tên cũ là "Hỏi ý kiến khán giả trong trường quay") thì góc quay bên trái đổi góc quay ở giữa.

### Về MC[sửa | sửa mã nguồn]

Lại Văn Sâm dẫn chương trình này tới hết năm 2017, sau khi ông nghỉ hưu. Việc ông dừng dẫn chương trình này sau 13 năm phát sóng đã khiến nhiều khán giả không khỏi tiếc nuối[8][9][10]. Thay thế vị trí này là nhà báo Phan Đăng (sinh năm 1984).

### Về khung giờ phát sóng[sửa | sửa mã nguồn]

* 2005 - 2007: 19h50
* 2007 - 27/12/2016 và 31/01/2017: 20h00
* 03/01/2017 - nay: 20h30 (do VTV bổ sung thêm khung giờ phim truyện 30 phút vào lúc 20h00)

### Về địa điểm ghi hình[sửa | sửa mã nguồn]

* 08/12/2004 (trước khi phát sóng số đầu tiên 3 tuần) - 03/11/2006: Nhà thi đấu Gia Lâm - Hà Nội
* 13/12/2006 - 22/10/2015: Trường quay S10 - Đài Truyền hình Việt Nam (phía trước toà soạn Tạp chí Truyền hình VTV)
* 02/12/2015 - nay: Trường quay S16 - Đài Truyền hình Việt Nam

### Về các quyền trợ giúp[sửa | sửa mã nguồn]

Từ thời điểm gần hết năm 2017, chương trình *Ai là triệu phú* đã kết nối được hình ảnh từ cuộc gọi ở quyền trợ giúp "Gọi điện thoại cho người thân". Nhưng đến năm 2018, chương trình đã hủy hình thức này.

Từ năm 2018, tên các quyền trợ giúp được thay đổi, cụ thể:

* **Hỏi ý kiến khán giả trong trường quay** đổi tên thành **Xin ý kiến khán giả trường quay**.
* **Tư vấn tại chỗ** đổi tên thành **Hỏi tổ tư vấn ở trường quay**.

Trong đợt ghi hình từ ngày 23 - 24/04/2020 (sau thời điểm cách ly xã hội do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19) và được phát sóng trong các số từ 05/05 - 09/06/2020, chương trình có thay đổi một số quyền trợ giúp để phù hợp với tình hình, cụ thể:

* Nhà báo Trương Anh Ngọc
* PGS-TS Trần Thành Nam
* TS. Lê Thống Nhất
* Nhà báo Đỗ Thu Hà
* Nhà báo Vũ Quỳnh Hương
* Hà Việt Hoàng (thành viên Biệt đội *Siêu trí tuệ Việt Nam* và cựu thí sinh *Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 17)*

### Về âm thanh[sửa | sửa mã nguồn]

* Từ ngày 6 tháng 3 năm 2012 đến 14 tháng 8 năm 2012 và 26 tháng 3 năm 2013 đến nay thì nhạc bắt đầu câu số 7-10, 12-15 không còn nữa, thay vào đó là nhạc "Bắt đầu đi tìm *Ai là triệu phú*". Vào khoảng năm 2011 trong chương trình *"Ai là triệu phú - Ghế nóng"* cũng làm như vậy. Một số nước trên thế giới cũng sử dụng nhạc này. (Sau đó sử dụng lại trong 1 vài số năm 2012-2013).
* Từ năm 2019 sẽ có âm thanh mới, đó là "Thí sinh được chọn từ ngoài trường quay vào". Trước đó, đây là nhạc "Giới thiệu xong các ứng viên". Đôi khi chương trình sử dụng nhạc "Bắt đầu giới thiệu các ứng viên"

## Nhạc hiệu, âm thanh[sửa | sửa mã nguồn]

Bộ nhạc hiệu và nhạc nền (bao gồm nhạc nền câu hỏi, nhạc tính giờ, trả lời đúng,...) của chương trình do hai cha con nhạc sĩ người Anh Keith và Matthew Strachan sáng tác, biên soạn và hoà âm phối khí. Không giống như các chương trình truyền hình trước kia, nhạc hiệu *Ai là triệu phú* được phát đi trong suốt chương trình để tạo thêm tính hồi hộp cho thí sinh khi tham gia chương trình. Từ ngày 20 tháng 5 năm 2008, cùng với giao diện màu xanh, một số nhạc hiệu cũng được thay mới, được sáng tác và biên soạn bởi nhạc sĩ Ramon Covalo, và được áp dụng cho đến nay.

Bản nhạc hiệu này đã trở nên quen thuộc với khán giả Việt Nam mỗi khi theo dõi chương trình và đã gắn liền với thương hiệu *Ai là triệu phú* trong suốt 15 năm chương trình phát sóng.

Dự kiến, trong năm 2020, với việc sử dụng phiên bản hình hiệu mới được thiết kế bởi Olga van den Brandt, các nhạc như "Vào lượt chơi", trả lời đúng câu 5 và câu 10, và nhạc nền cho tất cả các câu sử dụng giai điệu của Covalo.

## Xuất hiện trong các chương trình, sản phẩm khác[sửa | sửa mã nguồn]

### Trong VTV[sửa | sửa mã nguồn]

*Ai là triệu phú* từng xuất hiện trong 8 chương trình & 1 bộ phim của VTV:

* Chương trình *Một ngày với VTV* ngày 6 tháng 9 năm 2013 trên VTV1: Ca sĩ Phương Thanh được mô phỏng đã giành giải thưởng đặc biệt: "Một ngày trải nghiệm làm một biên tập viên của chương trình Ai là triệu phú".[13]
* Chương trình *Điều ước thứ 7* ngày 29 tháng 11 và 6 tháng 12 năm 2014 trên VTV3: Cụ bà Kim Lành đã giành giải thưởng là vé xem trận giao hữu giữa đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam và Malaysia[14].
* Chương trình *Gala cười 2007*: NSND Tự Long trả lời các câu hỏi do khán giả gửi về.
* Chương trình *Gặp nhau cuối năm* phát sóng ngày 30 Tết năm 2015: Các táo Ngũ hành trả lời các câu hỏi của Thiên đình về vấn đề giao thông và kinh tế. Tên chương trình được đổi thành "Ai là trợ lý".
* Chương trình kỷ niệm sinh nhật VTV3 15 tuổi có NSƯT Xuân Bắc làm MC và NSND Tự Long chơi.
* Lễ trao giải VTV Awards 2015 có GS Xoay (Đinh Tiến Dũng) là MC và nghệ sỹ Thành Lộc chơi.
* Lễ trao giải VTV Awards 2019: Những bạn nhỏ được chương trình mời trải nghiệm làm MC. Ở phần đầu, MC Phan Đăng sẽ giới thiệu những bạn nhỏ này.
* Chương trình *12 con giáp* 2020: Nhà báo Phan Đăng vào hai vai: MC và người chơi, đối đáp với nhau và trả lời câu hỏi như MC và người chơi thật. Sau đó MC sẽ đưa cho người chơi tấm thiệp in hình đám cưới chuột sau khi người chơi trả lời đúng câu 15. Tấm thiệp này sau đó được MC Lại Văn Sâm (người dẫn chương trình cũ của *Ai là triệu phú*) đưa đến cho cụ ông (nghệ sỹ Xuân Bắc) và cụ bà (nghệ sỹ Tự Long).
* Chương trình *Alo tết - Giờ vàng VTV* 2020: ca sĩ nhí - Quán quân Giọng hát Việt nhí 2019 Kiều Minh Tâm và MC Trần Ngọc
* Bộ phim *Nhà trọ Balanha* tập 9 phát sóng ngày 8 tháng 4 năm 2020: Trong một phân cảnh có các nhân vật Bách (Xuân Nghị thủ vai), Quang (Phùng Cường thủ vai) và Lan (Thùy Anh thủ vai) cùng góp mặt, xuất hiện bối cảnh tại Trường quay S16, Đài Truyền hình Việt Nam, nơi đang tổng duyệt đợt ghi hình từ ngày 19 - 21/2/2020 của chương trình *Ai là triệu phú,* trong đó hệ thống âm thanh ánh sáng và sân khấu chương trình được giữ nguyên.

### Ngoài VTV[sửa | sửa mã nguồn]

* Chương trình Xuân Phát Tài 7: Xuân Bắc (trong vai người bạn), cùng Tự Long và Quang Thắng (trong vai 2 người con) giúp Vân Dung (trong vai người mẹ) mở két sắt.
* Trên các thiết bị di động: Bên cạnh chương trình phát sóng trên truyền hình, khán giả còn có thể tham gia chơi thông qua ứng dụng xem và chơi online miễn phí. Phiên bản chơi online được phát hành sau khi khép lại chương trình trên TV. Đến nay có rất nhiều ứng dụng tương tự như vậy của các đơn vị khác trên App Store và Google Play.

## Nhà tài trợ chính[sửa | sửa mã nguồn]

* 04/01/2005 - 12/05/2009: P&G.
* 01/02/2011 - 19/02/2013 và 28/05/2013 - 10/06/2014: BIDV.
* 19/05/2009 - 25/01/2011, 26/02 - 21/05/2013 và 17/06/2014 - nay: Không có nhà tài trợ.

## Các sự cố, sự việc xoay quanh chương trình[sửa | sửa mã nguồn]

*Đây là một danh sách chưa hoàn tất, và có thể sẽ không bao giờ thỏa mãn yêu cầu hoàn tất. Bạn có thể đóng góp bằng cách mở rộng nó bằng các thông tin đáng tin cậy.*
### Gọi nhầm số điện thoại[sửa | sửa mã nguồn]

* Vào ngày 12/07/2005, người chơi Lê Thanh Huệ sử dụng sự trợ giúp **Gọi điện thoại cho người thân**, gọi cho anh Tùng, làm ở bệnh viện 108. Không ngờ chương trình lại gọi nhầm người - là 1 người phụ nữ. Sau đó người chơi chính phải gọi điện cho bố cô, ông Thuộc. Nhưng tên của ông Thuộc lại không có trong hệ thống máy tính. Những người làm chương trình phát hiện ra có nhầm lẫn trong tên họ, tên Thuộc lại trở thành tên Thuật. Cuối cùng, chị Huệ không nhờ sự hỗ trợ nữa.[15]
* Vào ngày 07/05/2019, người chơi Phạm Quỳnh Như xin sử dụng sự trợ giúp **Gọi điện thoại cho người thân** khi đang ở câu số 6 và người chơi chính gọi cho người bác trong cơ quan. Tuy nhiên một trường hợp hi hữu xảy ra khi chương trình đã gọi nhầm số.[16]

### Sai kiến thức[sửa | sửa mã nguồn]

Từ khi bắt đầu phát sóng đến nay, *Ai là triệu phú* luôn có nhiều lỗi sai kiến thức. Dưới đây là 1 số vụ điển hình:

* Trong năm đầu tiên của chương trình (2005), do ban biên tập và ban cố vấn đã sơ suất trong việc biên soạn câu hỏi & đáp án, nên chương trình đã gặp phải sai sót về kiến thức như sau:

**Hệ chữ số Ả Rập do nước nào nghĩ ra?**
Người chơi trả lời: **Ấn Độ,**trong khi đáp án của chương trình là **Ả Rập**
Theo những nguồn tài liệu đáng tin cậy thì hệ chữ số Ả Rập do người Ấn Độ phát minh ra đầu tiên chứ không phải là Ả Rập như lầm tưởng. Sau khi bị phản ứng dữ dội từ khán giả, chương trình đã mời lại thí sinh đó thi tiếp vào số phát sóng sau, và MC Lại Văn Sâm đã phải xin lỗi khán giả trên sóng truyền hình trong số đó.[*cần dẫn nguồn*]

* Trong số phát sóng ngày 14/07/2009 (số đặc biệt dành cho cựu thanh niên xung phong), người chơi Hoàng Thị Hòa đã trả lời sai câu 7 và ra về với 1 triệu đồng. Tuy nhiên câu hỏi mà chị trả lời sai lại sai kiến thức một cách nghiêm trọng. Cụ thể:

Câu hỏi: **Nông Văn Dền – Kim Đồng là người dân tộc gì?**
Bốn đáp án được đưa ra là Dao, Tày, Nùng và HMông.
Người chơi trả lời: **Nùng,**trong khi đáp án của chương trình là **Tày.**
Thực ra đáp án của người chơi mới là đáp án đúng. Theo Quyết định số 1305/KT-CTN do Chủ tịch nước Lê Đức Anh ký ngày 23/07/1997: Tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang cho liệt sĩ: Nông Văn Dền (tức Kim Đồng); Sinh năm: 1929; Dân tộc: Nùng. Tuy nhiên chương trình vẫn khẳng định Kim Đồng là người Tày. Cho đến nay người chơi vẫn chưa được mời lại.[17]
* Trong số phát sóng ngày 10/11/2009, chương trình cũng mắc phải một lỗi sai kiến thức khác. Cụ thể:

Câu hỏi: **CLB Lyon lập kỷ lục vô địch quốc gia Pháp bao nhiêu lần?**
Người chơi trả lời: **7 lần,**trong khi đáp án của chương trình là **9 lần.**
Giống như vụ của người chơi Hoàng Thị Hòa, người chơi này bị loại một cách oan uổng. Tính đến 2009, Olympique Lyon có 7 lần liên tiếp vô địch Ligue 1 từ 2002 đến 2008. Sau khi phát sóng, khán giả gửi phản hồi để phản ánh vụ việc. Cuối cùng, trong số phát sóng sau đó (17/11/2009), chương trình đã tiếp thu ý kiến phản hồi của khán giả xem truyền hình và hy vọng sớm được gặp lại người chơi đã bị loại sai trên sân khấu *Ai là triệu phú* sớm nhất.[18]
* Trong số phát sóng ngày 24/12/2019, chương trình đã có một lỗi sai kiến thức về linh vật của đội bóng Tottenham Hotspur F.C. khiến cho người chơi mất oan một quyền trợ giúp. Cụ thể, ở câu hỏi số 6, Cee Jay nhận được câu hỏi:

**Câu lạc bộ bóng đá nào của nước Anh có biểu tượng là chú gà chọi?** (xem tại: wikia:vi.ailatrieuphu:Cee\_Jay)
Sau khi nghe xong câu hỏi, người chơi tỏ vẻ bối rối: “Gà chọi có phải là gà trống không?” và được Phan Đăng gợi ý: “Gà chọi là loại gà người ta mang ra cho hai con chọi nhau, đấu nhau xem con nào thắng con nào”. Anh cho biết mình từng sống ở Anh và theo dõi bóng đá Anh rất nhiều, anh loại bỏ từng đáp án nhưng vẫn không đưa ra được câu trả lời và đã dùng đến quyền trợ giúp từ khán giả ở trường quay.
Sau khi chương trình lên sóng, rất nhiều fan của Tottenham đã phản ứng trước đáp án của chương trình. Nhiều khán giả lên tiếng bức xúc và cho rằng chương trình đã đưa ra câu hỏi sai khiến người chơi bối rối và mất oan một quyền trợ giúp. Bởi theo khán giả, Chirpy Cockerel - linh vật của Tottenham Hotspurs, là một chú gà trống chứ không phải là gà chọi như đáp án mà chương trình đã đưa ra.[19]
### Tội phạm tham gia chương trình[sửa | sửa mã nguồn]

Trong khi xem số phát sóng ngày 31/07/2007, trinh sát Cục C16 đã phát hiện người chơi Lê Thị Cơ rất giống với người đang bị truy nã tên Lê Thị Hồng. Trưa 15/12/2008, Lê Thị Hồng bị bắt tại Thành phố Hồ Chí Minh sau gần 13 năm trốn ở Đồng Nai. Lê Thị Hồng bị phát hiện trên chương trình *Ai là triệu phú* dưới cái tên Lê Thị Cơ. Hồng bị truy nã toàn quốc từ 23/01/1996 về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Toàn bộ số tiền kiếm được trong chương trình (1.000.000 đồng) đã bị tước.[20]

### Câu hỏi nhạy cảm[sửa | sửa mã nguồn]

Trong số kỉ niệm 10 năm phát sóng ngày 30/12/2014, chương trình đã đưa ra câu hỏi: "*Trong một câu hát thì: "Ba thương con vì con giống mẹ. Mẹ thương con vì con giống..." ai?*" với các phương án trả lời là Ông hàng xóm, Chú cạnh nhà, Ba, Bác đầu ngõ. Sau khi phát sóng chương trình đã nhận chỉ trích vì câu hỏi mang phần nhạy cảm này.[21]

### Clip "Ai là triệu phú" bị cắt ghép gây hiểu lầm[sửa | sửa mã nguồn]

Trong số phát sóng ngày 04/06/2019 xuất hiện câu hỏi: *“Đâu **không phải** tên một nhóm nhạc nữ?”* và người chơi – MC Thu Hoài – đã trả lời đúng là BTS bên cạnh những đáp án sai là 2NE1, Black Pink, TWICE. Tuy nhiên, điều đáng nói là đoạn video phát sóng phần thi đó đã bị cắt ghép, chỉnh sửa gây hiểu lầm tai hại khi câu hỏi trở thành “*Đâu **là** tên một nhóm nhạc nữ?*” còn lời nói của MC Phan Đăng thì bị cắt ghép thành: "BTS là một nhóm nhạc gồm toàn nữ và cụ thể là 7 thành viên...".[22] Đoạn video này được chia sẻ rầm rộ trên các diễn đàn và mạng xã hội khiến cộng đồng fan của nhóm nhạc BTS hết sức phẫn nộ và chỉ trích chương trình một cách gay gắt, cho rằng chương trình đang không tôn trọng nhóm nhạc BTS, thậm chí một số ý kiến còn kêu gọi tẩy chay chương trình. Sự việc bị đẩy đi quá xa khiến fanpage chính thức của VTV3 đã phải đăng tải đoạn clip chính thức từ chương trình kèm lời đính chính: **”Video chính thức – chính xác liên quan đến nhóm nhạc BTS trong chương trình Ai là triệu phú ngày 04/06/2019"**. Sự việc đã phần nào được tháo gỡ, tuy nhiên uy tín của chương trình đã bị lung lay.[23]

## Phát lại[sửa | sửa mã nguồn]

* 04h20 Thứ tư - VTV3 (2012-2015)
* 04h30 Thứ năm - VTV3 (2006 - 2007)
* 16h00 Thứ năm - VTV3 (2016-2017)
* 16h00 Thứ tư - VTV3 (2013-2014)
* 08h30 Thứ tư - VTV3 (2014-2016)
* 09h30 Thứ tư - VTV3 (2016 - 2019 và từ tháng 6/2020) (do VTV bổ sung thêm khung giờ của chương trình Khát vọng mặt trời 20 phút vào lúc 10h30)
* 10h00 Thứ tư - VTV3 (2005 - 2011 và 2019 - trước tháng 6/2020)
* Phát lại trên VTV4 (trước 2014)

Ngoài ra, chương trình còn được phát lại trên CVTV1 (sau này là VTV Cần Thơ 1[24], trước 2009), một số kênh địa phương như THVL1 (trước 2008),...

## Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

* Danh sách các chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam
* Rồng vàng
* Danh sách các người chơi tham gia Ai là triệu phú
* Danh sách các người chơi tham gia Ai là triệu phú (2005-2017)

## Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

1. **^** Luật chơi của chương trình
2. **^** “Ai là triệu phú: Những tình huống “chết ngay trước cửa nhà mình””.
3. **^** Andi Muhammad Rifki Alqadri (7 tháng 2 năm 2020). “(Lotto) Weekend Miljonairs (Dutch Millionaire) - 6 February 1999 (first ever episode)”. *youtube.com*.
4. **^** Sommer2018 (19 tháng 10 năm 2015). “Who Wants to Be a Millionaire (Germany) - First broadcast 03.09.1999”. *youtube.com*.
5. **^** “(VTV3) Ai là triệu phú thay đổi số lượng người chơi (10/11/2015)”.
6. **^** “Ai là triệu phú 10-11-2015 - Video Dailymotion”.
7. **^** “Ai Là Triệu Phú - 2/1/2018 | Người chơi đến từ 'hành tinh khác'”.
8. **^** “Nhà báo Lại Văn Sâm lần đầu lên tiếng về việc chia tay Ai là Triệu phú'”.
9. **^** “Phút chia tay Ai là triệu phú xúc động của MC Lại Văn Sâm'”.
10. **^** “13 năm dấu ấn của Nhà báo Lại Văn Sâm trong chương trình "Ai là triệu phú" - Tin Tức VTV24'”.
11. **^** “Corona làm rất nhiều chương trình giải trí ngưng trệ, hoãn phát sóng”. *Tuổi Trẻ Online*. 15 tháng 4 năm 2020.
12. **^** “Sau 15 năm, Ai là triệu phú lần đầu xuất hiện những “nhà thông thái””. *VTV*.
13. **^** Minh Đức (20 tháng 8 năm 2013). “Phương Thanh vượt qua câu 15 ở “Ai là triệu phú””. *Báo điện tử VTV News*. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2018.
14. **^** “Chương trình Ai là triệu phú "có một không hai" với cụ bà yêu bóng đá”.
15. **^** “Sự cố hi hữu trong chương trình "Ai là triệu phú"”. *Báo Tiền Phong*. 17 tháng 7 năm 2005. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2020.
16. **^** “Hi hữu "Ai là triệu phú" gọi nhầm số điện thoại hỗ trợ người chơi”. *Báo Dân trí*. 10 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2019.
17. **^** “Kim Đồng là người Tày hay Nùng?”.
18. **^** “Cám ơn Ai là triệu phú”.
19. **^** “'Ai là triệu phú' gây tranh cãi vì đặt câu hỏi sai cho người chơi”. *Thanh Niên*. 26 tháng 12 năm 2019. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2019.
20. **^** “Phát hiện tội phạm trên chương trình Ai là triệu phú”. *VnExpress*. 21 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2019.
21. **^** “Dân mạng "dậy sóng" vì câu hỏi của "Ai là triệu phú"”. *Doisongphapluat.com*. 31/12/2014. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: `|date=` (trợ giúp)
22. **^** “Video phần thi đã bị chỉnh sửa”.
23. **^** “Chương trình 'Ai là triệu phú' bị cắt ghép video gây tranh cãi”. *Vietnamnet*. 7 tháng 6 năm 2019.
24. **^** Từ ngày 01/01/2016, kênh này đã sáp nhập với VTV9.

## Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

1. Trang chủ của *Who Wants to Be a Millionaire?* **(tiếng Anh)**
2. (VTV3) Ai là triệu phú - Ấn tượng sau 10 năm phát sóng (30/12/2014)
3. (VTV3) Ai là triệu phú - Tổng hợp kết quả của năm 2015 (5/1/2016)
4. "Phút chia tay Ai là triệu phú xúc động của MC Lại Văn Sâm" *news.zing.vn.* Ngày 16 tháng 11 năm 2017.
5. (VTV3) Tâm sự của nhà báo Phan Đăng về nhà báo Lại Văn Sâm (6/2/2018)
6. Fandom