Jak chłopiec przechytrzył diabła

Jak chłopiec przechytrzył diabła - mit z terenów Ukrainy.

Chłopiec z owcami

## Treść

Raz chłopiec pasł owce w dolinie, gdzie rosła dzika cebulka. Narwał chłopiec z cebulki szczypiorku i plecie z niego jakby gołębnik czy coś takiego. Aż tu przychodzi do niego diabeł.

Mówi:

— Co ty robisz, chłopcze?

A ten na to:

— Siatki plotę.

— Ale jakie siatki? — pyta diabeł.

— A będę łapał w nie wszystkie diabły!

— Tylko mnie nie złap! — mówi diabeł.

— Jak dobrze zapłacisz, to cię nie złapię.

Zaczynają się targować.

Chłopiec mówi:

— Nie chcę nic więcej, jeśli napełnisz mój but pieniędzmi. A jak nie dasz, to i ciebie złapię.

I tak się ugodzili. Diabeł poszedł po pieniądze, a chłopiec znalazł lisią norę, włożył w nią but, wydarł dziurę w podeszwie i tak stoi, czeka, kiedy diabeł przyniesie pieniądze.

Diabeł przynosi może dwa-trzy garnce monet, wsypał je do buta, a tu nic, nic nie widać, jakby nic nie było! Wszystko wpadło w norę. W bucie zostało może kilka groszy. Poszedł diabeł znowu, nabrał jeszcze więcej, wsypał — i znowu mało co zostało w bucie, reszta poszła w norę.

Tak diabeł chodził kilka razy, aż napełnił wreszcie całą norę. Wtedy i but był pełny. Diabłu zrobiło się żal pieniędzy, a nie wie, jak je odebrać. Poszedł wtedy do najważniejszego diabła poradzić się, jak by te pieniądze odebrać.

Ten jego naczelnik mówi:

— Jak przyjedziesz do chłopca, to powiedz: „Kto kogo przegoni w biegu, to te pieniądze przypadną jemu".

Diabeł tak zrobił. Przychodzi do chłopca i mówi:

- Wiesz co, tak się umówmy: kto kogo przegoni w biegu, to te pieniądze będą jego.

Chłopiec na to:

— Ty głupi diable! Idź zmierz się z moim synem, a jak z nim wygrasz, to wtedy dopiero ze mną spróbujesz sił.

Diabeł mówi:

— A gdzie twój synek?

— On siedzi w kapuście, na imię ma Jacek. Ale idź pomału, bo on teraz śpi, a taki jest płochliwy, że jak się zerwie ze snu, to pędzi jak wariat!

Idzie diabeł przez kapustę, człapie. Ach, jak zerwie się zając, jak zacznie uciekać!

A diabeł za nim krzyczy:

— Poczekaj, Jacku, nie ustawiliśmy się przecież razem!

Diabeł pędził, pędził, zadyszał się i wrócił z powrotem. Przychodzi znowu do swojego naczelnika i opowiada całą historię, jaka mu się zdarzyła z synem chłopaka, takim małym:

— Ja jeszcze i później bym go nie dogonił!

Stary naczelnik mówi:

— Idź teraz i spróbujcie się, który z was silniejszy.

Przychodzi diabeł do chłopca i mówi:

— Walczmy z sobą. Który okaże się silniejszy i rzuci drugiego na ziemię, temu przypadną pieniądze.

Chłopiec mówi:

— Tyś głupi, diable! Idź, spróbuj się z moim dziadkiem, który już jedną nogą stoi nad grobem, to on ci pokaże, jaki jest mocny. Jak dziadka zwyciężysz, wtedy dopiero zmierzysz się ze mną.

Diabeł pyta:

— A gdzie twój dziadek?

— A gdzież? Pod dębem — mówi chłopiec — leży chory.

Przyprowadza diabła pod dąb, a tam leży niedźwiedź.

Diabeł kopnął go nogą i mówi:

— Wstawaj, dziadu, będziemy walczyli!

Jak nie zerwie się niedźwiedź, jak nie porwie diabła, jak nie huknie nim o ziemię! Aż diabeł od niego odskoczył! Ledwo wstał, a potem powlókł się znowu po radę do swego naczelnika.

A naczelnik mówi:

— Idź, niech każdy z was gwizdnie. Który będzie umiał gwizdnąć głośniej, to temu przypadną pieniądze.

Przychodzi diabeł do chłopca, mówi:

— Kto głośniej gwizdnie, to temu przypadną pieniądze.

Chłopiec mówi:

— Gwizdnij pierwszy.

Jak diabeł gwizdnął, to aż dębom wierzchołki poschły.

A chłopiec wtedy mówi:

— Zawiąż sobie oczy, bo jak ja gwizdnę, to by ci oczy na wierzch wylazły! Mocno diabłu zawiązał oczy, wyrżnął sobie kawałek kija i jak nie gwizdnie diabła po oczach, to aż diabeł z bólu zakrzyczał:

— Wystarczy! Więcej nie gwiżdż, bo oczy mi na wierzch wylezą!

Odwiązał sobie diabeł oczy i znowu pobiegł po radę. Wtedy starszy diabeł dał mu swoją lagę żelazną, długą na kilka łokci i każe iść do chłopca — kto wyżej rzuci, temu przypadną pieniądze.

A chłopiec mówi:

— Ty rzucaj pierwszy.

Jak diabeł rzucił lagę do góry, to aż za kilka godzin upadła na ziemię i wbiła się tak głęboko, że ledwie ją było widać.

Chłopiec mówi:

— Wyciągnij, kiedyś ją tu wrzucił!

Diabeł wyjął lagę i podał ją chłopcu, a ten ledwo tę pałę udźwignął. Ale patrzy do góry, a wtedy właśnie wzeszedł księżyc i gwiazdy.

I zaczął krzyczeć:

— Bracia, łapcie lagę, ja ją wam zaraz rzucę!

A diabeł mówi:

— Cóż to ty mówisz?

Chłopiec na to:

— Patrz, to są moi bracia, kowale! Wołam, żeby lagę złapali, bo żelazo im się przyda.

Wtedy diabeł mówi:

— Daj tę lagę, bo to mojego naczelnika. On by mnie przegnał, jakbym ją stracił.

I chłopiec wygrał pieniądze.

## Znaczenie

Historia ukazuje inną stronę diabła - tym razem ukazuje jego słaby punkt, czyli kwestię tego że i on musi przestrzegać cyrografów, a także wierność lucyferowi. Diabła pokonuje dziecko, gdyż jest one jeszcze na tyle czyste, że pokonuje demona bez problemu.