Koń

Pochodzenie
 Wysokość w kłębie
 Długość życia
 Maści

 Pochodzenie
 Wysokość w kłębie
 Długość życia
 Maści

 **Koniowate to zwierzęta udomowione w prehistorii. Posiadają charakterystyczną dla siebie budowę i dzielą się na dwie kategorie i kilka podkategorii.**

## ***Historia***

Koń posiadał kilka linii ewolucyjnych, z czego do naszych czasów przetrfał współczesny obraz - *Equus*.  Pierwszy koń był wielkości lisa, posiadał trzy palce z przodu i cztery z tyłu. Ewoluował poprzez gatunki pośrednie, aż do *Pliohippusa*- mierzył 120 cm w kłębie i posiadał jeden palec. Koniowate przebrnęły przez wszystkie zmiany dla nich konieczne, łącznie z przeobrażeniem palców w kopyta. Później rozpoczęła się tylko wędrówka z człowiekiem. Mimo, że odkrył 12 000 lat p. n. e., że zamiast gonić, można trzymać zwierzęta w zagrodzie, koń został udomowiony 3 500 lat p. n. e.. Prawdopodobnie to wydarzenie miało miejsce na terenie Kazachstanu. Dawały ludziom mięso i skórę, ale po kilkunastu latach nastąpiła rewolucja - pierwszy raz koń został ujeżdżony.

   W następnych stuleciach konie wykorzystywano dodatkowo do sportu. W starożytnej Grecji wybudowano hipodromy do wyścigów rydwanów, które były dyscypliną olimpijską. Równie szybko zaczęto wykorzystywać je do walki. Ówczesne konie były małe, zgrabne, zwinne, więc jeźdźcy - np. z Persji - dodali do tego swoje umiejętności, aby walczyć z wrogiem, dzięki czemu starożytna jazda osiągnęła miano sztuki.

Gdy przyszło zrezygnować z lekkiego boju i nastała epoka zakutych w zbroje rycerzy, potrzebowano masywnych koni. Musiały być potężnymi zwierzętami, aby budzić nie tylko respekt u przeciwników, ale także, by unieść cały ciężar. Prawdopodobnie najpopularniejszymi końmi do wojen były te rasy shire. Jednakże zwierzęta te nie były przeznaczane wyłącznie do walk i turnieji rycerskich. Jeżdżono na polowania, a do nich potrzebowano szybkich koni, zwrotnych i mogących łatwo dogonić zwierzynę, jak i uciec od jej złości. Także kobiety dosiadały koni - na ich potrzeby w XIV wieku skonstruowano prototyp siodła damskiego z podpórką na nogi. W tym okresie konie również odegrały istotną rolę w rolnictwie. Mogły być wykorzystywane do prac w polu jak woły, które były powszechniejsze niż konie.

Potem nastał wiek XVI i rozpowszechnienie się jeździectwa we wszystkie strony. Powstała pierwsza szkoła jazdy założona przez Federica Grisonego w Neapolu, przy dworze Hapsburgów w 1572 r. otwarto Hiszpańską Szkołę Jazdy, a w 1683 roku polska husaria zasłużyła się w bitwie pod Wiedniem.

W wieku XVII polowania konne rozpowszechniły się, a że brały w nich udział także damy, potrzebowały specjalnych siodeł . Istniejące dla nich od dawna prototypy siodła damskiego nie był wygodny. Dopiero w 1830 roku w Paryżu zostało zmodyfikowane tak, aby  kobiety mogły pokonywać przeszkody. Prócz polowań sławne były też przejażdżki bryczkami i karetami, bogato zdobionymi. A im bardziej mechanizacja się zwiększała, tym więcej było środków lokomocji. Warszawskie wierzchowce w XIX i XX wieku ciągnęły ówczesne tramwaje.

Gdy nastał czas wojen światowych, potrzebowano kawalerii i koni, które służyłyby w transporcie broni. Podczas starannego selekcjonowania, utworzono WKKW - Wszechstronny Konkurs Konia Wierzchowego. Rozegrano je pierwszy raz w 1902 roku w Paryżu. Ten konkurs jest koroną jeździectwa, gdyż uważa się go za niezwykle morderczą, trzydnioiwą próbę ujeżdżenia , skoków przez przeszkody i biegów przełajowych. Zaraz po założeniu WKKW, wybuchły wojny. Stracono bardzo dużo koni podczas II wojny światowej i niektóre rasy należało odbudowywać od początków, gdyż populacja nie wynosiła więcej niż 100 osobników. W XX wieku prócz wojen i nowego konkursu jeździeckiego powstała także Międzynarodowa Federacja Jeździecka, a był to duży skok dla koniarzy. Statkuje ona bezpieczeństwo jeźdźców i koni, stawia granice w ich pracy i ustanawia moralne zasady. Wraz z wkroczeniem jej do działania, nie były już bezkarnie bite, dyskwalifikowano za nadużywanie sztucznych pomocy jeździeckich i zbyt długich ostróg. Nawet słynna Wielka Pardubicka się zmieniła - przebudowano kilka przeszkód, aby były większe szanse na wygrane niż kilka lat wcześniej (w 1909 r. do mety nie dotarł żaden **koń**). W obecnych czasachjednak większosć koni służy rozrywce, aniżeli pracy na roli. Zdażają się jednak tego zwolennicy, a wraz z tym projektowane są maszyny przystosowane dla koni.

## ***Kuce***

Kuce to koniowate, które mierzą mniej niż 148 cm w kłębie. Są krępej postury, mają drobne ciałka. Charakteryzuje je jednak niezwykła siła, mądrość, a dla niektórych ras - upartość. Mają muskularne nogi i zad, większość ras jest głęboka w popręgu. Najpopularniejsze to:

* Kuc szetlandzki.
* Kuc falabella.
* Kuc huculski.
* Kuc islandzki.
* Kuc fiordzki.
* Haflinger.
* Kuce walijskie (sekcja A , B , C , D).

Wykształciły się razem z innymi koniowatymi, dziś stanowią jedynie inny gatunek.

## ***Konie gorącokrwiste i konie zimnokrwiste***

Konie dzielą się na dwie podstawowe podkategorie: koń gorącokrwisty i koń zimnokrwisty.

* **Koń gorącokrwisty** - jest nim np. koń czystej krwi arabskiej. Te konie cechują się lekką budową, szybkością,     gracją, wdziękiem i duża wydolnością. Jest ich zdecydowanie więcej niż koni zimnokrwistych.
* **Koń zimnokrwisty** - to łagodny, ogromny wierzchowiec np. rasy shire. Cechuje je siła, spokojny charakter, duży wzrost w kłębie (zwykle zaczyna się od 170 cm i może sięgać 200 cm) i masywna budowa ciała.

## ***Zobacz także***

* Rozszerzony artykuł o koniach gorącokrwistych na stronie Konie gorącokrwiste.
* Rozszerzony artykuł o koniach zimnokrwistych na stronie Konie zimnokriwste.