Gil-Galad

Przystanie Sirionu, wyspa Balar (dawniej)

Lindon (dawniej)

Sale Mandosa (obecnie)

## Rodzina

### Krewni

Finwe i Indis oraz Olwe i Faelien (prapradziadkowie)Finarfin i Earwena (pradziadkowie)

Angrod i Eldalótë (dziadkowie)

Finrod, Aegnor i Celeborn (stryjeczni dziadkowie)

Galadriela (stryjeczna babcia)

Celebriana (daleka kuzynka)

Amroth (daleki kuzyn; w jednej z wersji historii Galadrieli i Celeborna)

### Rodzice

Orodreth i AmathielFingon (w opublikowanym Silmarillionie)

## Inne

### Domena

Lindon

**Gil-galad** (właściwie **Ereinion** ***,*** ur. *1481 Lat Drzew w Eldamarze -* zm. *3441 rok Drugiej Ery w Mordorze podczas* *Oblężenia Barad-dur*) - Elf, jeden z książąt Noldorów, syn Orodretha i członek rodu Finarfina. Czwarty (A siódmy ogółem) i ostatni Najwyższy Król Noldorów w Śródziemiu. Wraz z Elendilem utworzyli Ostatni Sojusz Ludzi i Elfów. Poległ w walce z Sauronem, spalony dotykiem jego dłoni.

## Historia

### Pierwsza Era

Gil-galad urodził się w 1481 Lat Drzew w Eldamarze jako syn Orodretha i Amathiel oraz wnuk Angroda i Eldalóte .

Był jeszcze młody jak na elfa w czasach Dagor Bragollach, kiedy Morgoth przełamał Oblężenie Angbandu . W rezultacie, na krótko przed upadkiem Minas Tirith przez siły Saurona , jego ojciec wysłał żonę i syna do Círdana w Przystani Falas dla bezpieczeństwa.  Po utracie Minas Tirith, Przełęcz Sirionu była otwarta dla zastępów Morgotha, choć wciąż trzymało ich na dystans wciąż potężne królestwo Hithlum , a także potęga Nargothrondu . Hithlum zostało zniszczone po Nirnaeth Arnoediad dlatego nie było już siły, która byłaby w stanie oprzeć się wrogom, a porty w Falas zostały oblężone i zdobyte przez Orków . Jednak Círdan, Gil-galad i wiele innych elfów mogło uciec przed śmiercią na statku i założyć schronienie na Wyspie Balar i małą przystań u Ujściu Sirionu .

W Nirnaeth Arnoediad , Fingon , Najwyższy Król Noldorów, został zabity, a korona przeszła na jego brata Turgona w Gondolinie . Kiedy Gondolin został utracony , Gil-galad otrzymał tytuł Najwyższego Króla Noldorów.  On i Círdan utrzymywali schronienie na Balar i małym porcie u Ujścia Sirionu aż do Wojny Gniewu i końca Pierwszej Ery .

### Druga Era

Po zniszczeniu Beleriandu podczas Wojny Gniewu , Gil-galad założył królestwo w Lindonie na dalekim północnym zachodzie Śródziemia, mniej więcej między Górami Błękitnymi i Wielkim Morzem wokół Zatoki Lhûn i przystaniami Forlondu , Powstały Harlond i Mithlond .  Gil-galad był ostatnim dziedzicem królów Noldorów na wygnaniu i został uznany za Najwyższego Króla Elfów Zachodu.  Wiele elfów, zarówno Sindarów , jak i Noldorów dołączyło do niego. Wkrótce jednak wśród Noldorów znów wybuchły niepokoje i wielu z nich opuściło Lindon. Prowadzeni przez Celebrimbora , wnuka Fëanora, założyli królestwo Eregionu, prawdopodobnie również w związku z odkryciem *mithrilu* w Khazad-dûm . Ponadto niektórzy Sindarowie i wielu Nandorów nie chcieli żyć z Noldorami, którzy wyrządzili im wielkie zło i wyemigrowali na wschód do Lothlórien lub Wielkiego Zielonego Lasu.

Kiedy książę Aldarion z Numenoru przybył do Śródziemia , nawiązali przyjaźń z elfami . W 882 roku DE Gil-galad dał mu list do jego ojca, króla Numenoru , Tar-Meneldura . Ostrzegł go, że nowy cień pojawił się na Wschodzie i błagał go o pomoc.

Około 1000 roku Drugiej Ery Sauron próbował nawiązać kontakt z elfami pod imieniem Annatar , "*Władca Darów*", ale Gil-galad i Círdan nie ufali mu i odrzucili jego propozycje. Jednak Sauron został powitany w Eregionie, a Pierścienie Władzy zostały wykute.  Około 1600 roku DE , Sauron w tajemnicy wykuł Jedyny Pierścień , a kiedy Elfy z Eregionu dowiedziały się, że zostały zdradzone, Sauron zażądał Pierścieni, a kiedy odmówili, w 1693 roku DE rozpoczęła się Wojna Elfów i Saurona . Celebrimbor ocalił Trzy Pierścienie Elfów na czas, wysyłając Vilyę i Naryę odpowiednio do Gil-galada i Círdana w Lindonie, podczas gdy trzeci pierścień Nenya została podarowana Galadrieli .

W tym czasie do Lindonu przybyli Glorfindel i Arothir.

Gdy Sauron najechał Eriador , Gil-galad wysłał Elronda na pomoc Eregionowi, a także wezwał pomoc Numenoru.  Elrond nie był w stanie odrzucić Saurona i wraz z kilkoma ocalałymi wycofali się do Imladris .

Eriador był najeżdżany, dopóki do Lindonu nie dotarła wielka flota Numenorejczyków wysłana przez Tar-Minastira . Zjednoczonymi siłami armia Saurona została odparta i pokonana.  Po tej wojnie, elfy nie były dłużej niepokojone przez Saurona, a Gil-galad przekazał pierścień Vilya Elrondowi i wyznaczył Elronda na swojego wice-regenta.  .

Kiedy Tar-Calion schwytał Saurona i zabrał go do Numenoru, Zachodnie Ziemie znalazły pokój, a Gil-galad mógł swobodnie rozszerzyć swoją władzę na północ, południe i wschód poza Anduinę .

Po upadku Numenoru Elendil i jego synowie przybyli do Śródziemia i założyli królestwa Gondoru na południu i Arnoru na północy. Aby uczcić Elendila, Gil-galad zbudował Białe Wieże , w których mieścił się jedno z Palantirów.

Ale Sauron również uciekł, a Gondor został wkrótce zaatakowany; Syn Elendila, Isildur , musiał uciekać i popłynął na północ do swojego ojca. Elendil i Gil-galad utworzyli następnie Ostatni Sojusz Elfów i Ludzi przeciwko Sauronowi w 3431 roku DE .  Mówi się, że zastępy Gil-galada dołączyły do ​​Elendila w Amon Sul.

W następnych latach sojusznicy maszerowali do Imladris , gdzie obozowali przez trzy lata. Następnie przekroczyli Góry Mgliste i pomaszerowali na południe, gdzie pokonali wielką armię pod Mordorem . Przedarli się przez Cirith Gorgor i oblegali Mroczną Wieżę Saurona .  Gil-galad walczył swoim długim mieczem i włócznią Aeglos , której wróg bardzo się obawiał.

Kiedy oblężenie trwało siedem lat, stało się tak naglące, że sam Sauron wyruszył. Dzięki jego mocy oblężenie zostało przerwane, a jego armia posunęła się na zbocza Orodruiny . Tam został zajęty przez Elendila i Gil-galada w jednej walce. Sauron został pokonany, ale zarówno Gil-galad, jak i Elendil zostali zabici.  W zwoju, który napisał w Minas Tirith przed wyjazdem na północ, Isildur napisał, że Gil-galad został zabity przez ciepło dłoni Saurona.

W ten sposób zmarł ostatni Najwyższy Król Noldoru, a tego tytułu nigdy nie przyznał żaden inny Noldor ze Śródziemia.

## Etymologia

Gil-galad to sindarińskie imię, oznaczające „*Gwiazdę jasnego światła*”,  „*Światło gwiazd*”  lub „*Gwiazdę blasku*”.  Nazwa składa się z elementów *gil* ("*gwiazda*") + *galad* ("*blask*").

Według wersji, to imię było nadaną mu epesë , ponieważ jego zbroja i tarcza były pokryte srebrem i zawierały urządzenie z białych gwiazd, które świeciły w oddali jak gwiazda.  Późniejsza wersja wyjaśnia, że ​​było to jego matczyne imię

Gil-galad pojawia się już w *Etymologii* jako Noldorinskim w *Światło Gwiazdy*

## Inne imiona

Jako potomek królów, sindarińskim imieniem Gil-galad było ***Ereinion*** („*Potomek Królów*”), od liczby mnogiej *aran* („*kró*l”) + *-ion* (przyrostek patronimiczny).

Quenejskie imię Gil-galada brzmiało ***Artanáro*** lub w sindarińskim ***Rodnor*** .  Paul Strack wyjaśnia, że ​​można to przetłumaczyć jako „*Szlachetny Ogień*”.

Niejasne jest nazwisko ***Finellach*** , zawarte w liście Gil-galada do Tar-Meneldura (ale pominięte przez Christophera Tolkiena ).  David Salo wyjaśnia, że ​​może to oznaczać „*Płomień włosów i oczu*”.

Inną odosobnioną nazwą był ***Finwain***  , wyraźnie sindariński , połączenie *fin* (sindariński dla *finwe* ) + *gwain* ("*młody*").

## Inne wersje Legendarium

### Wczesna wersja

Gil-galad pojawia się po raz pierwszy w drugiej wersji *Upadku Numenoru* (napisanej ok. 1937 ), razem z Elendilem (w poprzedniej koncepcji Elrond jest przywódcą elfów, którzy pozostali w tyle). Obaj tworzą wielką ligę Elfów i Ludzi i walczą z Thû w Mordorze , ale obaj zostają przez niego zabici. W tekście tym jest wymieniony jako potomek Fëanora i elfiego króla Beleriandu.

Na marginesie paragrafu 28 konkluzji *Quenta Silmarillion* Tolkien napisał ołówkiem imiona *Gilgalad* i *Lindon* .  Ta notatka została prawdopodobnie użyta przez Christophera Tolkiena do przedstawienia Gil-Galada na końcu rozdziału 24 opublikowanego *Silmarillionu* , obok Círdana, Celeborna i Galadrieli.

### Rodzicielstwo

Później, poprzez pisanie *Władcy Pierścieni* , był uważany za syna Finroda Felagunda , dopóki Tolkien nie zdecydował, że Felagund jest niezamężny i bezdzietny.

Marginalna notatka Tolkiena z mniej więcej tego czasu (koniec lat pięćdziesiątych) sugerowała, że ​​Gil-galad może być synem Fingona . Sugestia ta została podjęta przez syna Tolkiena i wykonawcę literackiego Christophera Tolkiena w opublikowanej wersji *Silmarillionu* , w której stwierdza się, że Gil-galad jest synem Fingona . Zredagował także wers w *Aldarion i Erendis: Żona marynarza,* który pierwotnie odnosił się do Gil-galada jako członka Domu Finarfina, aby był zgodny z opublikowanym *Silmarillionem* . Christopher stwierdził wiele lat później w *Ludach Śródziemia* że ta decyzja, by uczynić Gil-galada synem Fingona, była z jego strony błędem redakcyjnym i nie odzwierciedlała koncepcji postaci jego ojca. Christopher zasugerował, że byłoby lepiej, gdyby pochodzenie Gil-galada pozostało niejasne.

Wydaje się, że ostateczna decyzja Tolkiena dotycząca pochodzenia Gil-galada była taka, że ​​był on synem Orodretha , który w tym samym czasie został zmieniony z syna Finarfina na syna Angroda .  Ta koncepcja jednak nigdy nie została włączona do pisanych opowieści o *Silmarillionie* , a jej aspekty — zwłaszcza zdegradowanie Orodretha do rangi syna Angroda — wymagałoby znacznych przeróbek istniejącego tekstu.