recursal/Fanatic-Fandom huggingface dataset:
Celestiale

Celestiale by Felix Faire

*"Wielu jednak nie zstąpiło z nimi do Ardy, pozostawszy w innych regionach Ea, tych zaś zwie się Celestialami"*

**Celestiale** to część metafizycznej grupy Ainurów, są jednymi z najpotężniejszych stworzeń. Najsilniejsi z nich mogą kształtować multiwersum, jak uznają to za stosowne. Nie można zabić Celestiali i są to najbardziej inteligentne istoty w kosmosie. Za Celestiali uznaje się tych spośród Ainurów, którzy nigdy nie zstąpili do Ardy, i kształtują światy po za granicami Ambaru. Od zarania dziejów pod wodzą Panteonu (rada dwunastu najpotężniejszych z nich) toczą niezliczone boje zwane Wojną Kosmiczną, z Bezimiennymi którzy pragną zniszczyć świat.

## Znani Celestiale

### Panteon

Nad światami poza Ardą, władzę sprawuje Wielka Rada - Panteon. Jej członkowie od niezliczonych tysiącleci zarządzają tworzeniem światów i bronią ich przed Bezimiennymi.

* Nieliqui
* Ómar
* Meássë
* Makar
* Silmo

* Norgannon
* Eonaire
* Aggramar
* Algalon
* Elune
* Elian
* Selene
Adolf Hitler

*"Ja też mam uczucia, więc ulżę wam w cierpieniach"*

Mroczny Lord **Adolf Hitler** był dyktatorem imperium III Rzeszy oraz Czarnym Władcą żyjącym pod koniec Szóstej Ery. Jako najwyższy wódz wielkiej armii okultystycznej armii Nazistów prowadził kampanię przeciwko wolnym władcom ludzi Śródziemia i wywołał trwającą sześć długich lat wojnę, największą jaką widział świat od upadku Aramira.
Druga Wojna o Dominację nad Mrokiem

Druga Wojna o Dominację nad Mrokiem znana też jako Rebelia Kaeciliusa była drugą wielką wojną między siłami zła, toczyła się między wojskami Angbandu Morgotha i siłami Utumno Kaeciliusa.

## Historia

Wojna wybuchła niebawem po powrocie Morgotha do Śródziemia i jego walce z Ungoliantą, podczas której Mrocznemu Władcy musieli pomóc Balrogowie. Wówczas bowiem Maiar Kaecilius, który poznał już smak władzy, nabrał pewności, że Melkor po podzieleniu się mocą z pajęczycą utracił swoja siłę i może go teraz zastąpić jako Mroczny Pan. Zebrawszy więc niezliczone legiony wokół jego dawnej twierdzy Utumno wypowiedział wojnę swojemu mistrzowi i najechał północ Śródziemia przez pewien czas odnosząc sukcesy.

Widząc to Morgoth, wiedział że jeśli nie pokona czym prędzej buntownika grozi mu utrata władzy i autorytetu, postanowił czym prędzej zadziałać i osobiście stanąć do walki. Tak oto obydwie ramie spotkały się w zamarzniętej zatoce Utûm, gdzie wojsko Angbandu zgodnie z planem Maiara, wpadło w zasadzkę. Kaecilius liczył na szybkie i ostateczne zwycięstwo poprzez zatopienie wrogich sił w odmętach morza (podłożył liczne ładunki i mechanizmy mające mu w tym pomóc). Lecz gdy zapadał się lud a Kaecilius był pewien triumfu dała o sobie znać potęga Morgotha. Bo Morgoth mimo iż w wojnach z Manwem roztrwonił swoją moc, mimo iż osłabł na skutek 300 letniego uwięzienia, mimo iż nawet resztą energii podzielił się z Ungoliantą - wciąż pozostawał Valarem, Panem Losów Ardy a to stawiało go niewyobrażalnie wyżej niż nawet najpotężniejszego z Maiarów. Tak oto Melkor raz jeden jeszcze zatrzymał czas i pękanie lodu po czym nadrobiwszy straty wyrżnął armię wroga na wybrzeżu Półwyspu Północnego.

Następnie wraz z niezliczonymi siłami podążył do Utumno by ostatecznie unicestwić siły zdrajcy i oblężył fortecę. Kaecilius miał nadzieję na to, że umocnienia twierdzy pozwolą na wieloletnią obroną, która umożliwiła by nadrobienie strat (tak jak to się stało podczas Pierwszego Oblężenia). Jednak przeliczył się, oto bowiem stanął na przeciwko niego sam Morgoth, ten który przed niezliczonymi wiekami wzniósł właśnie Utumno jako swą stolicę i znał wszystkie jej zakamarki oraz słabości.
Duran

U-Lshayak

Dol Guldur

**Dûran** zwany też **Andalonilem** był pomniejszym upadłym Maia i Lodowym Duchem Helegrogiem, który służył Morgothowi w Pierwszej Erze i Fankilowi od Drugiej Ery, którego był najbardziej zaufanym generałem. Po jakimś czasie odszedł jednak od mistrza i został sługą Saurona oraz Snagagothem (Mistrzem Niewolników) w Dol Guldur, a kiedy Sauron, Usta Saurona i Khamul byli nieobecni, Duran planował przejąć kontrolę nad tym miejscem. Ale inni porucznicy nie sprzymierzyli się z nim i zabili go niebawem w zasadzce.
Dorbon

Gulgos Potężny

Ten który tak strasznie mąci

Palisor

Aman

Złowrogi **Dorbon** niegdyś zwany **Maladhrosem**, w Amnie zaś znany jako **Cerendur** lub **Gulgos** jest przebiegłym acz niezbyt potężnym Maiarem i dawnym sługą Morgotha, który w Trzeciej Erze przeniknął do Amanu i prowadził zachodni kontynent do upadku. Był głównym antagonistą księgi *Przeciw wszystkim Bogom*.

## Historia

### Pierwsza Era

Pierwszy raz Dorbon zostaje wspomniany w pochodzącej z Pierwszej Ery sadze o Imrahilu. Był wówczas jednym z podkomendnych Fankila i towarzyszem Thuringwethil w służbie złego. Podobno pierwotnie był Maiarem w służbie Aulego, a nazywał się Maladhros. Zdaje się, że za Dawnych Dni nie odegrał w historii szczególnie istotnej roli po za tym, że przez czas jakiś był namiestnikiem Morgotha w zajmowanym przezeń Lammoth.

Podczas
 Wojny Gniewu, którą zakończyła się Pierwsza Era, a po niej Morgoth został ostatecznie
 obalony i wyrzucony w Pustkę, gdy Wielka Bitwa była już praktycznie przegrana Dorbon popełnił głupi błąd, atakując samotnie samego Eonwego - herolda armii zachodu i największego z wojowników pośród Maiarów. W walce tej Dorbon został dosłownie zmasakrowany co jednak o dziwo przyczyniło się do jego pozostania na wolności, gdyż żaden z sługów dobra nie chciał zbierać go z podłoża. Tak więc następne siedemdziesiąt lat Maiar przeleżał ciężko ranny w rowie, nie mając dość sił by się z niego wyczołgać.

### Druga Era

Gdy w końcu Dorboon zdołał się dostatecznie zregenerować by móc się poruszać odkrył, że w tym czasie rów zdążył się zamienić w kanion z którego nie mógł się wydostać. Gdy w końcu po wielu próbach mu się to udało (jego skrzydła nie zdołały się zregenerować) odkrył, że to co niegdyś było bastionem Mrocznego Władcy teraz stało się tylko mroźną wysepką pośrodku morza.

Po tym jak zimą przeszedł przez zamarznięty akwen, długo błąkał się po pustkowiach Forodwaith, aż w końcu odnalazł swego dawnego przełożonego - Fankila, który zdążył już na dalekiej północy zebrać wielu sojuszników i rozpocząć kampanię przeciwko konkurencji oraz żyjącym w Forodwaith elfom (ale głównie konkurencji). Dorbon ponownie zaczął służyć Fankilowi, lecz bez swych skrzydeł był mało wartym sojusznikiem. Mimo to pozostał w służbie Fankila przez wiele stuleci, zwykle jako jego szpieg i agent na południu.

Ostatecznie Władca Północy został pokonany przez sojusz Nortów i Śnieżnych Elfów, a Dorbon ponownie ciężko okaleczony musiał błąkać się po bezludnej tundrze, raz na sto lat napotykając (i zwykle zabijając) jakiegoś zbłąkanego podróżnika. W końcu zaciągnął się na służbę jednego z czarnoksiężników na wschodzie w Palisorze i tam też pozostał przez większość Drugiej Ery jako doradca wielu kolejnych szalonych monarchów i tyranów (zwłaszcza tym z ludu Womawów). W tym czasie wymyślił też imię Cemedur, którym zwykł się od teraz przedstawiać ludziom których chciał naciągnąć i wykorzystać.

### Trzecia Era

Po obaleniu złego Numenorejskiego satrapy w 15 TE przez okoliczny lud, Dorbon ponownie został pobity i wygnany - tym razem aż po ziemie Dor Bendor, gdzie wśród lodowych stepów był zmuszony zamieszkać.
Folyavultig

pismo Folyavultigidzkie

**Folyavultig** zwany też niesłusznie **Językiem Dorwiniońskim** (nazywany tak dlatego iż mało kto potrafi wymówić poprawnie słowo Folyavultig) to starożytny język elfów - Dorwinrimów z nad Morza Rhun. Istniały dwa sposoby zapisu tego języka: pierwszy w Tengwarze i drugi, tradycyjny w piśmie Folyavultigickim. Co ciekawe choć narzeczem tym posługiwały się Elfy, pochodziło ono od dawnej mowy Edainów i jest zaliczane do języków ludzkich.

## Kilka znanych słów

* Agach - drewno
* Athorn - północ
* Barlin - survival
* Délút - południowa droga
* Dobók - wzgórza
* Fokerdo - czarny las
* Fóla - rzeka
* Galgorin - zielone pola
* Gazar - pastwiska
* Gweletha - krystalicznie szary
* Gyogul - Czarnoksiężnik, Przywoływacz, Uzdrowiciel
* Hunshahad - Człowiek północy
* Igana - Totem
* Ilanin - ???
* Kain - podbity
* Kardavan - ???
* Kar - Wagon
* Kard - Miecz
* Kelepar - ???
* Laif - pogrubienie
* Lar - miejsce
* Marakai - ???
* Nabal Maizri - niebezpieczne krainy
* Nagadar - ???
* Nutan - w połowie wolny; wywłaszczony
* Padvan - Whiterock-Town
* Szem - król
* Salenin - Brązowy
* Scarakikot - darmowy
* Scari - bezpłatny
* Sorna - wybielanie
* Tangara Naji - wielkie morze (Morze Rhun)
* Toron - Wieża
* Tundera Var - widok lasu
* Van - miasto
* Vás - żelazo
* Vod - miejscowość
* Vuld - region/ziemia
Argon

## Rodzina

### Krewni

Finwe i Indis (dziadkowie)Maidros Tatayondo i Cinsácë oraz Lemyare i Andon (pradziadkowie, być może)

Silwe (stryjeczny dziadek, być może)

Nurwe, Nurwen oraz Ingwe (stryjeczni pradziadkowie)

Tata, Tatie i Ilion (prapradziadkowie)

Feanor i Finarfin (stryjowie)

Findis, Irime, Faniel, Nerdanela i Earwena (ciotki)

Maedhros, Maglor, Celegorm, Caranthir, Curufin, Amrod, Amras, Finrod, Argon i Aegnor (kuzyni)

Galadriela (kuzynka)

Idril (bratanica)

Maeglin (siostrzeniec)

Gil-Galad (bratanek; w opublikowanym Silmarilionie)

### Rodzeństwo

FingonTurgon

Aredhel

## Relacje

### Arcywróg

Morgoth

**Argon Aracáno** był czwartym i ostatnim dzieckiem i najmłodszym synem Fingolfina, drugiego króla Noldorów na wygnaniu w Beleriandzie, który był drugim synem Finwego, najwyższego króla Noldorów .

## Historia

Matką Argona była Anairë, która również pochodziła z plemienia Noldorów, a jego starszymi braćmi byli Fingon i Turgon . Argon i jego starsi bracia mieli również tylko jedną siostrę, *Aredhel* (jedyną córkę Fingolfina i Anairë), która była starsza od Argona.

Jego quenejskie imię brzmiało ***Arakáno*** (*Naczelny Dowódca*), nazwane tak częściowo ze względu na jego porywczy charakter. Argon postawił stopę w Śródziemiu ze swoim ojcem i rodzeństwem, ale zginął podczas bitwy pod Lammoth .  Argon wyróżnił się podczas walki, przebijając ścieżkę przez swoich wrogów i zabijając kapitana orków .

## Etymologia

*Argon* jest sindarińską formą ***Arakáno*** , chociaż nigdy jej nie używał. Została pośmiertnie wymyślona dla niego w ewidencji. Odnotowano, że później stało się to popularną nazwą Argon, której używali Eldarowie .

## Inne wersje legendarium

Argon w ogóle nie pojawia się w opublikowanym *Silmarillionie* , gdyż wyszedł na jaw dopiero w bardzo późnych pismach Tolkiena . Jego postać została rozwinięta, gdy Tolkien wymyślił genealogie. Najpierw poległ w walkach pod Alqualonde, a potem zginął podczas przekraczania Helcaraxë, zanim jego śmierć została osadzona w bitwie pod Lammoth .
Berło Tartaru

**Berło Tartaru** to straszliwa broń stworzona na początku wszechświata przez Valara Tartarosa, czerpiąca moc z pierwotnej energii wszechświata. Według legend miała moc by zgładzić nawet Ainurów. Po upadku Tartarosa, zwycięscy Aratarowie długo naradzali się co zrobić z berłem. Ulmo twierdził, że broń ta jest zbyt potężna by ktokolwiek mógł nią władać, nalegał by ją zniszczyć. Jednak ostatecznie przeważyła strona Manwego, który stwierdził, że wystarczy ukryć berło, a zadanie to powierzył Maiarowi Amnonowi. Amnon ukrył je w bliżej nieznanym miejscu, po czym zaginął. Przez następne tysiąclecia berło stało się przedmiotem poszukiwań najróżniejszych Ainurów, złoczyńców, poszukiwaczy skarbów czy nawet zwykłych podróżników. Według legend Amnon pochował je w najgłębszej sali otchłani.
Apsary

**Apsary** czyli **Nimfy Powietrzne** to mityczne i zasadniczo fikcyjne w Ambarze istoty, pojawiające się jedynie w nielicznych opowieściach wschodu. Wedle legend te niebiańskie stworzenia śpiewają i tańczą w niebiosach dla władców duchów., należą do podtypu duchowego, ale poza tym są identyczne z nimfami. W opowieściach zamieszkiwały one krainę Rokugan, gdzieś na południe od Zatoki Ormal (dokładnej lokalizacji nie określimy jako że jest to miejsce nierzeczywiste a przynajmniej nie istniejące od dłuższego czasu). Choć pojawiają się w wielu mitach tak naprawdę nigdy nie widziano ich w Ardzie - prawdziwe Apsary są bowiem istotami spoza tego świata, służebnicami Valara, Makara Ramandora zamieszkującego daleki świat, Ramandu.

## Notatki

* Tak samo nazywane są niekiedy kapłanki Madhyańskich bogów wschodu, posiadające pewne magiczne moce.
Dûrûr

**Dûrûr** **Ergamos** (S.„Mroczny płomień”) był potężnym Balrogiem i podkomendnym Saurona w czasach Wojny Potęg. Jednak gdy Valarowie obalili Morgotha, Balrog postanowił wykorzystać panujący chaos i przejąć władzę nad resztkami mocarstwa. Sprzymierzył się więc z Raumem, Kaeciliusem, Muarem i kilkoma innymi Ainurami po czym wystąpił przeciwko Sauronowi zmuszając go do odstąpienia zwierzchnictwa nad Angbandem. Tam ogłosił się regentem Morgotha i włodarzem wszystkich jego sił w Śródziemiu. Rozpoczął też inwazje na krainy Beleriandu lecz zginął zbity przez Elwego, który wraz z Melianą przedostał się po kryjomu do jego siedziby i zabił go po krótkiej walce.

## Notatki

* W późniejszym czasie sprzymierzył się z Navarrogiem, który obiecał mu że przywróci go do dawnej postaci.
* Był niegdyś jednym z siedmiu Władców Balrogów.
Argel Norgannon

**Argel** zwany **Noragannonem** jest potężnym Ainurem, żyjącym poza granicami Ardy. Norgannon jest mistrzem tajemnej magii o wielkiej wiedzy w dziedzinie materii. Był projektantem wielu wspaniałych światów i sługą Makara Ramandora. W Ardzie niewiele o nim wiadomo aczkolwiek żyje tam trzech jego dawnych pomocników: Uldaman, Ulduar i Uldum.

## Notatki

* Nazywano go Tkaczem Snów, jednak powód z jakiego nadano mu ten przydomek nie jest znany.
Bitwa o Fornost

### Konkluzja

Teoretycznie zwycięstwo Arthedainu, ale trudno powiedzieć napewno jako, że żadna z stron nie przetrwała bitwy

**Bitwa o Fornost** była kluczowym wydarzeniem w historii Eriadoru, które miało miejsce w 1975 TE pod miastem Fornost. Batalia ta została stoczona między idącą po ostateczne zwycięstwo hordą Angmaru a sojuszem elfów, ludzi, hobbitów i krasnoludów, którzy ostatecznie zadali wrogowi klęskę tym samym kończąc Wojny Północne.

## Preludium

W 1975 roku do Szarych Przystani zawinęła flota Gondoru pod dowództwem Eärnura, syna króla Eärnila II. Na pokładach jej statków znajdowały się liczne oddziały wysłane przez monarchę dla wsparcia zagrożonego Arthedainu. Było już jednak za późno, bowiem królestwo to został podbite przez wojska Angmaru zimą 1974 roku. Mimo to Gondorczycy nie wycofali się. Przyłączył się do nich Círdan wraz elfami z Lindonu oraz resztki Dúnedainów z dawnego Arnoru, zapewne pod dowództwem Aranartha. W skład tych wojsk wchodził też podobno oddział hobbitów z Shire’u. Całość tych sił, zwanych Armią Zachodu (liczących zapewne wiele tysięcy żołnierzy), przeprawiła się przez rzekę Lhûn i pomaszerowała na Fornost, który był teraz siedzibą Czarnoksiężnika, władcy Angmaru.

## Przebieg

Czarnoksiężnik, pewny siebie, ruszył na spotkanie przeciwnika,
przekonany, iż gwałtownym uderzeniem swoich wojsk (mających zapewne
przewagę liczebną) zmiażdży Armię Zachodu. Do bitwy doszło na równinie
pomiędzy jeziorem Nenuial a Północnymi Wzgórzami. Żołnierze Eärnura i
Círdana nie dali się zaskoczyć i stawili twardy opór natarciu Angmaru. W
 toku długiej, zaciętej walki podwładni Czarnoksiężnika zaczęli się
załamywać i cofać ku Fornostowi. Jednak podczas odwrotu zaatakowała ich
konnica Gondoru, która przebyła Góry Evendim i okrążyła jezioro Nenuial.
 Atak ten przesądził o wyniku batalii. Resztki wojsk Angmaru zaczęły
uciekać do Carn Dûm, kiedy niespodziewanie dopadli ich jeźdźcy Eärnura oraz zastęp elfów z Rivendell pod wodzą Glorfindela,
 który przybył na pomoc. Nastąpił całkowity pogrom niedobitków. W tym
momencie nagle sam Czarnoksiężnik zjawił się na polu bitwy i rzucił się
do ataku na Eärnura. Ten zaś nie stawił mu czoła, bowiem przerażony koń
poniósł go daleko. Czarnoksiężnik zaśmiał się, a nikt z ludzi, którzy
słyszeli ten śmiech, nie mógł odtąd zapomnieć jego grozy. Jednak sam
szybko umknął pod osłona zapadającej nocy, gdy do walki z nim stanął
Glorfindel.

## Skutki

Bitwa pod Fornostem zakończyła się wielkim zwycięstwem Armii Zachodu i
 całkowitą klęską Angmaru. Ścigany Czarnoksiężnik wkrótce zniknął z
północy Śródziemia,
 a jego państwo przestało istnieć. Jednak mimo tego zwycięstwa,
królestwo Arnoru nie zostało wskrzeszone, bowiem jego ziemie zniszczyły
kolejne wojny, a ludność uległa rozproszeniu.Na polu tej bitwy
Glorfindel wypowiedział do Eärnura prorocze słowa, dotyczące
Czarnoksiężnika: *"Nie ścigaj go! Nigdy już nie wróci do tej krainy. Zguba dosięgnie go daleko stąd, nieprędko i nie z ręki męża".*
Dírhavel

**Dírhavel** (? PE - 538 PE) – człowiek, minstrel i poeta z czasów Eärendila mieszkający u Ujścia Sirionu. Zbierał on wszystkie informacje o rodzie Hadora. Według niektórych jego zainteresowanie związane było z tym, że sam pochodził z tego rodu. Zginął w 538 PE podczas najazdu synów Fëanora na przystań. Znany był przede wszystkim jako autor *Narn i Chîn Húrin -* najdłuższej pieśni Beleriandu, spisanej w języku Elfów Szarych (jest to jedyne pełne sprawozdanie z życia Túrina i wszystkie późniejsze pisma na ten temat opierają się na nim) oraz kilku ksiąg opisujących dzieje Edainów.
Anardil z Gondoru

Anardil by Matěja Čadil

**Anardil** (Q. "Miłujący Słońce",136 TE - 411 TE) był człowiekiem z Gondoru i jego szóstym królem jako syn Eärendila. Władzę po nim przejął jego syn, Ostoher.

## Historia

Rządy nad Gondorem Anardil przejął w 324 roku Trzeciej Ery. Panował przez kolejne 87 lat. Był to spokojny czas, bez szczególnie ważnych wydarzeń. Anardila zapamiętano jako ostatniego króla, który na stałe rządził z Osgiliath. Jego syn i następca, Ostoher, stworzył zwyczaj przenoszenia się wraz z dworem do Minas Anor na czas letnich miesięcy.
Arda

**Arda** (Q. „Królestwo” S. „Ardhon” lub „Gardhon”) to królestwo Manwego w Ea, ogólnie rzecz biorąc niemal równoznaczne z naszym Układem Słonecznym. W jego skład wchodzi planeta Ambar, Menel (Niebo), Exambar (Inny świat, Aman) raz kilka innych ciał niebieskich. Arda jest też domem wszystkich Elfów i Ludzi a także blisko stu dwudziestu innych ras mniej lub bardziej rozumnych.

## Światy Ardy

* Ambar
* Exambar
* Menel
* Anar
* Isil
* Elemmíre (Merkury)
* Rothinzil/Earendil (Wenus)
* Carnil (Mars)
* Alcarinquë (Jowisz)
* Eneköl (Saturn)
* Luinil (Uran)
* Nénar (Neptun)
* Tartar (Pluton?)

## Kontynenty Ardy (Ambar i Exambar)

### Trzecia Era

* Śródziemie (Endor)
* Aman
* Mórenore (Mroczne Ziemie)
* Rómenóre (Kraina Słońca)
* Nowe ziemie (Maztica, Anchorome i Grenlandia)
* Dor Bendor
* Hyarnor
* Ciemna Kraina

### Wcześniejsze

* Númenor (Druga Era)
* Nori Landar/Pangea (Dawne Dni)
* Lombanór (Dawne Dni)

## Klimat

Klimat jest dość zróżnicowany ale stabilny. Na większości jej powierzchni występują cztery pory roku, zaś w krajach Haradu, Ardoru i Archipelagu rok dzieli się na porę deszczową i suchą. Najwyższe temperatury występują na spalonym w słońcu Pustkowiu Światła (ok. 80'C) i na pustkowiu Unâv (ok. 65'C). Najzimniejszy klimat występuje na południowym kontynencie Mórenore (do -90'C).
Grungi

Żaboty

Te przeklęte żaby

### Kolor skóry

W zależności od kasty: zielony, niebieski, fioletowy, czerwony, pomarańczowy i złoty

### Kolor włosów

Brak

> Świadome, trujące żaby, które żyją na drzewach. Doprawdy, bogowie nas nienawidzą...
>
>

**Grungi**, **Żaboludzie** lub **Żaboty** są agresywnymi, żaboidalnymi istotami, spotykanymi w lasach deszczowych i tropikalnych dżunglach Amaji, zwłaszcza w regionie Amazpe. Są bardzo terytorialne i postrzegają siebie jako lepsze od większości innych stworzeń. Nie noszą one ubrań, choć potrafią z

powodzeniem używać broni i narzędzi. Ich społeczeństwo jest zorganizowane w "kastach" określanych kolorem każdego grunga. Na ogół atakują trującymi strzałkami wszystko co wejdzie na ich teren (należy zaznaczyć, że na ogół ze skutkiem śmiertelnym). Zdaje się, że pochodzą od bogini Measse, choć to tylko teoria.
Archipelag Południowy

**Archipelag Południowy** był pasmem rozległych łańcuchów wysp w Haragaerze, rozciągającym się od wschodnich wybrzeży Półwyspu Kości Słoniowej, przez Zatokę Ormal aż do najbardziej wysuniętego na południe punktu wschodnich szelfów i tajemniczej krainy Ziemiomorza. Archipelag był bodajże najdzikszym regionem Śródziemia, zamieszkiwały go nieucywilizowane ludy rybaków, wojowników i myśliwych oraz dzikie istoty zwane Morskimi Kralami.

## Regiony lub wyspy

Amazôn Amirakh Nômirakh Arôn Arth Cevra E-Sorul Sare Llikh Mulvayn Olyad Vog Mur Vulm Shryac Vulm-Shyrac

## Miejsca godne uwagi

Âlk Sûrk Alcevrok Arsuon Cuivac Vulmaw Leag Oac Sari Ûon Vûlm Vendikar Vucuon

## Ludy

1. Elfy: Muri
2. Hildorowie: Amazônki, Râkhe, Sâre, Tuktani, Vulmawowie, Vog Murianie Vûlowie
3. Trolle: Trolle morskie, Trolle dżunglowe
4. Inne: Morscy Kralowie, Tabaxi,
Harad

Harad w Trzeciej Erze

**Kraina** **Sîrayn** (Ta. „Bezwodna ziemia”), znana Gondorejczykom jako **Harad** (S. „Panncharad”) to wielka kraina Śródziemia położona na południe od Westlandów, będąca pozostałością po dawnym Harfareth i niemal w całości pustkowiem. Zamieszkiwali ją ludzie, którzy pochodzili z różnych plemion, zwani ogólnie Haradrimami. W Haradzie mieszkali także Korsarze z Umbaru oraz garstki orków wysłanych tam przez Saurona. Pochodziły stamtąd też mûmakile. Kraina ta dzieliła się na Harad Bliski i Harad Daleki.

## Dane

* **Typ**: Pustkowie, z rzadka oazy i lasy tropikalne oraz sawanna na zachodzie krainy
* **Powierzchnia**: ponad 11.500.000 mil kwadratowych.
* **Wysokość**: średnia - 500 stóp.n.p.m, najwyższy punkt: Nakal Jofir - 4,980 stóp.

* **Klimat**: średnie roczne opady: 5-15 cali. (niewielkie), wysokie temmperatury
* **Lokalizacja**: przeciętny Gondorianin nazwał tak każde miejsce położone na południe od rzeki Poros. W rzeczywistości: od ziem ograniczonych rzeką Harnen i górami Ephel Duath na północy, Belegaerem na zachodzie, Ered Harmal na wschodzie i Żółtymi Górami na południu.
* **Skład**: zniszczona, nieprzyjazna kraina Harad składała się w większości z niekończących się wydm i kamienistych pustkowi. Dość częstym widokiem były tu kaniony, przed tysiącleciami wydrążone przez dawno już wyschnięte rzeki. Można tu było znaleźć rudy żelaza i miedzi w pobliżu wybrzeża, lecz cenniejsze surowce były raczej rzadkością. Suche słone jeziora stanowiły cenny zasób dla każdego, kto jest w stanie unieść tony soli kamiennej przez pustynię by następnie sprzedać je w bogatszych regionach. Umbaryjskie legendy mówiły z rzadka o opuszczonych kopalniach złota po środku pustyni, lecz historie takie były raczej opartym na marzeniach wymysłem niż wiarygodną informacją.

## Regiony

 Zasadniczo Harad składał się z licznych pomniejszych królestw założonych wzdłuż brzegów rzek lub morza, oraz miast przy oazach:

* Bellakar
	+ Bellazen
	+ Felaya
	+ Kes Arik
	+ Kes Susad
	+ Kes Weza
	+ Mardruak
	+ Sakal an-Dalajaf
* Ziemie Chyan
	+ Chy
	+ Clyan
	+ Bulchyades
	+ Łódż
	+ Siakan
* Mid-Harad
	+ Wielka Pustynia
		- Morze Wydm
		- Ognista Równina
		- Nâfarat lub Lithaer
		- Ogladalo Vatra lub *Lustro Ognia*
	+ Kóanoz
	+ Unâv
* Bozisha-Miraz
	+ Gaj
	+ Raj
	+ Suza Sumar
* Sîrayn
	+ Chennacatt
	+ Harshandatt
	+ Isra
	+ Kirm Lesra
	+ Sara Bask
* Południowy Pharazain
	+ Ciryatandor
	+ Tulwang

 W innej z kolei kronice ziemie Haradu wymienione są następująco:

Rzeka Akhúlsú Altin Ayn Bosiri Brû Isra Cénna-Valley Cénnacatt Dalad Kirn Pustynia Kirmlesra Devesu Dredar Erim Póa Eskisú Harshandatt Hayk Sarzain Isra Israsú Kek Donemeck Rzeka Kirm Kirm Lesra Kirmlesran Hills Mard Isauba Maudar Vale Mavadava Ravas Sîresha Sîrsis River Vale Skara Riskal Skara Sársas Tarmet Bazain Tûr Betark Ulsú
Findis

Irime

Faniel

Finarfin

**Findis** była córką najwyższego króla Noldorów Finwëgo i jego drugiej żony Indis, jej imię było połączeniem imion jej rodziców. Była siostrą Fingolfina, Finarfina, Finvain (i Faniel) a także przyrodnią siostrą Feanora. Podczas buntu Noldorów pozostała z Indis i swoim młodszym bratem Finarfinem w Valinorze, gdzie najwyraźniej mieszka do tej pory.

## Osobowość

Findis była dobrą, kochającą i wyrozumiałą dziewczyną. Często doradzała swojemu dziadkowi Ingwemu, jak rządzić Vanyarami. Wraz z bratem Finarfinem, często podróżowała po Amanie i podziwiała jego piękno

## Wygląd

 Findis była oszołamiająco piękną dziewczyną, o długich, złocistych włosach i niebieskich oczach. Miała szczupłą, zgrabną sylwetkę. Ubierała się w zdobione suknie w kolorze bieli, błękitu bądź zieleni.

## Inne imiona

* Faelin
* Tauris
* Taurwen

## Notatki

* Jako jedyna z córek Finwego miała złote włosy
Dergenor

**Dergenor** lub **Derngorgor** (BS. „Gúrat-Gurgur”) był potężnym imperium istniejącym na południu Rhun pod koniec Czwartej Ery. Jego władcy i mieszkańcy byli dalekimi potomkami dawnych Easterlingów (i niekiedy Haradrimów) na usługach Saurona. Ci po ponad dwóch tysiącach lat od upadku Mrocznego Pana powstali i odbudowali państwo, które z czasem zawładnęło nad ogromnymi równinami Rhun i częścią Chey Sart, a upadło dopiero po Wielkiej Wojnie o Ład i Porządek Świata.
Bratobójstwo w Alqualondë

Klątwa Mandosa

**Bratobójstwo w Alqualondë,** inaczej **Pierwsze Bratobójstwo -** wydarzenie, które miało miejsce przed wyruszeniem Ñoldorów do Śródziemia w przystani Alqualondë. Pod wodzą Fëanora zaatakowali oni szczep Telerich, zajmując ich statki. Czyn ten niósł za sobą wielkie konsekwencje w postaci klątwy Mandosa i niechęci Thingola wobec Ñoldorów. Został on później opisany przez Maglora w pieśni *Noldolantë. Upadek Noldorów*.

## Historia

Kiedy Fëanor zdecydował się opuścić Valinor , potrzebował statków do podróży do Śródziemia, ale Noldorowie nie posiadali żadnych statków, a Fëanor obawiał się, że jakiekolwiek opóźnienie w ich ucieczce spowoduje, że Noldorowie ponownie się zastanowią. Elfowie, prowadzeni przez Feanora i jego synów, próbowali przekonać Telerich z Alqualondë , by oddali mu swoje statki. Jednak Teleri nie pomogli im, ponieważ było to wbrew woli Valarów i faktycznie próbowali przekonać ich przyjaciół, aby ponownie rozważyli swoją decyzję o odejściu. Niezadowolony z odpowiedzi Telerich, Noldorowie zaczęli przejmować statki siłą. To rozgniewało Telerich i zagrozili Noldorom kamieniami i strzałami, i wyrzucili wielu Noldorów Fëanora ze statków do portu. Próbowali także zablokować port.

Potem Noldorowie wyciągnęli miecze, a Teleri swoje łuki i doszło do zaciętej walki, która wydawała się wyrównana, aż do nadejścia drugiej armii Noldorów, dowodzonej przez Fingona , wraz z niektórymi z ludu Fingolfina . Źle rozumiejąc sytuację, założyli, że Teleri zaatakowali Noldorów pod rozkazami Valarów i przyłączyli się do walki. W końcu wielu Teleri zostało zabitych, a statki wzięte. Noldorowie, którzy szli dalej w kierunku Śródziemia, zostali więc przeklęci przez Mandosa .
Inne Regiony

**Inne regiony** (Q. „Nyanyoménar”) były zewnętrznymi, nieznanymi regionami Eä, położonymi poza Ardą, ale także poza Ponadczasowymi Salami. Leżały w wewnętrznej Pustce, a Eruhini niewiele o nich wiedzieli. Stąd pochodził Tulkas i wielu innych Ainurów, tam też toczyły się wojny z siłami Tartaru, a Melkor znany był z tego, że kiedyś wędrował i badał te zagadkowe miejsca. W Innych Regionach znajduje się przypuszczalnie wiele światów, innych niż Arda, takich jak Tekel-Mirim. Nie było wiadomo na pewno, czy w tamtych światach żyły jakieś formy życia podobne do Dzieci Eru jednak na pewno żyli tam liczni Ainurowie, będący dawnymi sługami Tartarosa i Valarów spoaza Ei.

## Notatka

Określenie Nyanyoménar stosuje się też niekiedy do nazwania wszystkich światów poza Ambarem takich jak Carnil czy Luinil.
Cathay

Qui'o

Chiny

Państwo Środka

Kraj Smoków

### Wrogowie

Obywatele przejawiają w zasadzie od zawsze swego rodzaju pogardę lub nienawieść przeciw mieszkańcom Wakoku choć raczej nie przeradza się to w konflikt

**Cathay** lub **Kitai** czyli **Królestwo Qui'o** zwane też **Cesarstwem Środka** to rozległa nadmorska kraina, położona na wschodnim brzegu Śródziemia i obecnie utożsamiana z Chinami. Przebiega przez niego Wielki Szlak Handlowy, zaś sam Cathay jest jednym z najważniejszych terytoriów na szlaku. Na przestrzeni wieków stolica kraju zmieniała się, lecz najdłużej było nią bezimienne już miasto położone na terenach obecnego miasta Qingdao, zwane ponoć Tsingtau. Historia tutejszej cywilizacji sięga aż Pierwszej Ery i Hildorien, przechodząc przez takie wydarzenia jak Wojna o Pierścień, Panowanie Ludzi, Wojny Magów i Wielki Kataklizm (niosący koniec doczesnej cywilizacji Cathay), aż do odrodzenia się Chin i epoki Komunizmu która sięga po dziś dzień. Z tego powodu Cathay uznawane jest za kraj o najdłuższej historii, może z pominięciem zachodnich monarchii elfów.

## Historia

*Artykuł:* Historia Cathay *(Chin) jest w Budowie.*

## Geografia

Od początki spisywanej historii Cathay dzielił się na kilka lub kilkanaście prowincji, zaś te podzielone były z kolei na dzielnice. Poniżej zamieszczona jest lista Prowincji za czasów Czwartej Ery:

1 - Qingdao

2 - Gimil-Nala

3 - Shao ouo

4 - Hajon jun long lu

5 - Ludao

6 - Hajin

7 - Ajo ank

8 - Yuo lu

9 - Ri dao oju

## Notatki

* na tych terenach Panowało wiele Dynastii. Pierwsza zwana Dynastią Dao zapoczątkowała Erę Dynastii. jednak Dynastia panowała jedynie 200 lat.
Forodagnir z Rhudauru

**Forodagnir** (TA 1107-1176) był najstarszym synem Edheliona i piątym królem Rhudauru. Panował przez 69 lat, od 1107 do 1176 roku TE. Forodagnir nie miał syna, więc po śmierci królem miał zostać jego najbliższy krewny, lecz zamiast tego władze przejął Lord Ludzi z wzgórz, Rúadcara, którego dunadańska szlachta uważała za uzurpatora. Tym samym Forodagnir został uznany za ostatniego króla Rhudauru z linii Isildura.
Bantery

**Bantery** to dość rzadkie, drapieżne stworzenia przypominające skrzyżowanie pantery i niedźwiedzia, zamieszkujące obszar królestwa Hathoru. Mają czarne futro z szarymi znaczeniami i są wielkości dużego konia. Podobno mimo budzącego grozę wyglądu to dość miłe zwierzęta. Lubią komplementy, pochwały i drapanie po brzuchu. Podobno w dawnych czasach druidzi wykorzystywali je niekiedy jako wierzchowce.
Callum

*"Nic mu nie wychodziło, ciągle spadał z konia, z trudem trzymał miecz. Jednak nieważne ile razy upadał, zawsze podnosił się i walczył dalej, wierzył że pewnego dnia znajdzie swoje miejsce na świecie. Miał wielkie serce..."*

**Callum Elwindi** był księciem Katolis, synem królowej Sarai i przyrodnim bratem króla Ezrana oraz jednym z największych bohaterów w dziejach Ardoru. Jego historia została spisana w Sadze o Smoczym Księciu.

## Charakterystyka

Callum był "magiem", który odkrył swoją zdolność do rzucania zaklęć poprzez Kamień Pierwotny należący do jego przyjaciółki Claudii. Chociaż utracił zdolność wykonywania magii po zniszczeniu Kamienia, później nawiązał połączenie z Niebiańskim arkanum (czyt. "po prostu od miał dar"), pozwalające mu wykonywać magię niebios bez Kamienia Pradawnego. To uczyniło go pierwszym od stuleci w Ardorze, człowiekiem używającym czystej magii.

Chociaż Callum nie posiadał żadnych niezwykłych zdolności fizycznych, jego prawdziwe talenty leżały w sztuce. Był niezwykle wykwalifikowanym szkicownikiem i malarzem a jego rysunki z czasem stały się wielkimi i nader cennymi dziełami. Opanował też podstawy języka migowego od swojej ciotki Amai.

## Osobowość

Jako pasierb króla Harrowa Callum był „przyrodnim księciem” Katolis. Nie bardzo pasował do roli księcia: Callum z trudem trzymał miecz, spadał z każdego konia, na którym próbował jeździć, i nie był pewien, jak postępować wobec swojego ojczyma. Niemniej jednak Callum miał wielkie serce i próbował wszystkiego, bez względu na to, ile
razy upadał - wiedział, że pewnego dnia znajdzie swoje miejsce na świecie.

## Historia

Callum urodził się w związku królowej Sarai i nieznanego mężczyzny. W pewnym
momencie jego ojciec zmarł, a Sarai ożeniła się ponownie z Harrowem, co uczyniło Calluma starszym przyrodnim bratem księcia Ezrana. Po
ślubie, Sarai, Callum został księciem, jednak niektórzy drwili z niego, że nie jest prawdziwym szlachcicem ("Książę Pasierb"). Faktem było, że tron odziedziczyć miał jego młodszy brat Ezran. Przechodził lekcje walki mieczem i uczył się jazdy konno ale bez powodzenia, zawsze lepiej odnajdywał się w szkicowaniu. I tak wyglądało jego życie, aż do pewnego pamiętnego dnia kiedy księżycowi zabójcy napadli na zamek a jego brat Ezran odnalazł smocze jajo. Resztę historii wszyscy znają: wielka ucieczka, przygody, walka z smokami, przeprawa przez Xadię, sekrety, tajemnice, romans, pocałunek, ostateczna bitwa między dobrem a złem, happy end - słowem standard.

Znacznie większą tajemnicą są dalsze losy bohatera, gdyż Siódma Księga mająca opowiedzieć o dalszych losach przyjaciół zaginęła. Nazwisko Elwindi (nie da się tego przetłumaczyć, ale w mowie Avarich oznaczało to coś w stylu "wyjątkowy mag wybraniec, przyjaciel Elfów") sugeruje jednak, że ostatecznie ożenił się z Raylą, i został księciem-magiem w nowo zjednoczonej Xadi. Jedna z kronik wspomina, że żył długo i zmarł w wieku 110 lat, "dopełniwszy przeznaczenia".
Hyardor

> *"Także krainy Dor Bendor pozostają nie zbadane. A o ziemiach wokół Amanu nie wiadomo nic..."*
>
>

**Hyardor** lub **Mroczny Region** znany też jako **Fyn Wyrain** ("Pas Wulkaniczny", od jedynego znanego tam regionu) jest krainą i kontynentem leżącym na południe od Amanu, za Górami Ognistymi. W żadnej z kronik Amanu ani Numenoru nie znajduje się (co jest dość dziwne) choć jeden bardziej konkretny opis tych ziem. Zdaje się jednak, iż jest to kraina mroźna (lecz nie skuta lodem), a zarazem silnie wulkaniczna (Co sugeruje nazwa Fyn Wyrain oraz położenie za Górami Ognistymi).

Niewielu żeglarzy miało okazję dotrzeć do tych tajemniczych ziem (jeszcze mniej miało okazję powrócić), ale w rozszerzonej opowieści o Earendilu, wspomniano że swego czasu zbadał "region ognisty na południu dalekim". Wielu uważa, że chodziło właśnie o Hyardor, a wzmianka potwierdza aktywność wulkaniczną w regionie. Prawdopodobnie kontynent ten trafił po za krawędź świata i jest obecnie częścią Exambaru.

## Notatki

* Znany Ardejski geograf, Gajusz Lucjusz Kartografiusz twierdził, że jeśli wierzyć mapom Hyardor powinien znajdować się gdzieś na linii Morennoru, a zatem jego północna część powinna być (przynajmniej z klimatu) zdatna do życia. Jako, iż jednak widocznie nie została ona zaludniona wnioskował, że region musi mieć jakieś inne nieprzyjazne cechy (uważał, że opary wulkaniczne mogłyby być trujące dla człowieka czy elfa).
* Swego czasu między rzekami Harnen i Poros istniało królestwo o tej samej nazwie.
Dirgurin

Dirgurin to potężny Czarnoksiężnik żyjący w podbitym przez siebie Gardorze, królestwie Beargergardów. Ostatnio jednak za swoje nikczemne postępowanie został uwięziony w magicznym lustrze, zaś lustro to zostało zamknięte w najgłębszych i najmroczniekszych zakamarkach Gardorskich lochów. Jednak na pewno nadejdzie dzień w którym ucieknie ze swojego więzienia i postanowi podbić ziemię.

## Wygląd:

Dirgurin ma długie, pół białe-pół czarne włosy. Nosi czarną męską suknię ze złotymi zdobieniami i ma na fioletowo pomalowane paznokcie. Kiedy Dirgurin używa Czarnej Magii jego oczy i dłonie świecą na fioletowo, a kiedy używa jakiegokolwiek innego rodzaju magii jego oczy i dłonie świecą na biało bądź na niebiesko.
Dirgurin czasem farbuje włosy, by ukryć ich białą połowę.

## Moce/umiejętności:

### Czarna Magia:

Dirgurin jest potężnym Czarnoksiężnikiem, który zna wszelkie tajniki Czarnoksięstwa. Oto niektóre z zaklęć które potrafi rzucać:

### Wysoka inteligencja i zdolność do manipulacji:

Dirgurin jest potężnym taktykiem i przebiegłym strategiem. W dodatku potrafi manipulować nawet najwybitniejszymi umysłami.
Bohaterowie Lancy

**Bohaterowie Lancy** (ang."Heroes of the Lance", T."Morde ló lanc") to słynna drużyna wojowników i herosów z dalekiego Chey Sart, która swego czasu zasłynęła w całym Lokhas Drus a o jej czynach było głośno na najdalszym zachodzie świata. Bohaterowie zasłynęli z penetrowania lochów i walk z licznymi w tamtych terenach smokami, pustoszącymi odizolowane od cywilizacji wsi.

## Członkowie

* Sturm Brightblade
* Tasslehoff Burrfoot
* Flint Fireforge
* Goldmoon
* Tanis Pół-elf
* Laurana Kanan
* Caramon Majere
* Raistlin Majere
* Riverwind
* Tika Waylan

## Notatki

* Uważa się ich za drugą co do osiągnięć drużynę bohaterów w Lokhas Drus, zaraz po legendarnych Rozczarowanych.
Elvenesse

**Elvenesse** lub niekiedy **Elvenar** to termin, którego znaczenie nie jest do końca jasne, ale wydaje się, że jest to nazwa wszystkich elfickich krain położonych po zachodniej stronie oceanu Belegaer w Amanie. W skład Elvenesse wchodzą Aman, Tol Eressea, Krainy Helcaraxe, zapewne też Hyarnor oraz co ciekawe legendarna wyspa Kyonin, zapomniana przez historię.
Aratarowie

**Aratarowie**, znani również jako **Ośmiu Najwyższych** i **Święci Ardy**, byli najpotężniejszymi z Valarów. Aratarami byli Manwë , Varda , Ulmo , Yavanna , Aulë , Mandos , Nienna i Oromë . Chociaż Melkor był najpotężniejszy ze wszystkich, po buncie tytuł Aratara został mu odebrany. Aratarowie nazywani byli również **Mahani** .
Echad Beleg

**Echad Beleg** zwana też **Strażą** **Belega** była twierdzą Doriathrimów w Dimbarze, leżącą w wąwozie Suchej Rzeki Crissaegrim i strzegącą głównej drogi prowadzącej przez Dimbar, która łączyła orkową drogę prowadzącą przez Anach aż do brodu Brithiach. Forteca ta została wzniesiona przez Belega Cúthaliona jako pierwsza linia obrony przed orkami najeżdżającymi Doriath z okupowanego Dorthonionu, wkrótce też stała się największą cytadelą w regionie. Po upadku Menegroth w zimie 506, twierdza ta przez pewien czas funkcjonowała jako stolica opadłego Doriathu aż do 509 kiedy to została ostatecznie najechana i zdobyta przez wargów wspieranych przez wojowników Yuan-ti.
Funno

**Funno** jest wszechobecnym gryzoniem spotykanym w niemal każdej podziemnej
 społeczności na północy. Jest źródłem raczej mdłego mięsa i zaskakujące
 sprężystej skóry. Funno przypomina krzyżówkę między jamnikiem i
szczurem (może dlatego, że tym właśnie jest), w kolorze od bladego brązu do ciemnoczekoladowego brązu do
czarnego. Rzadkie funno albinosy były widywane w odizolowanych
obszarach na najdalszym zachodzie. Funno posiadają krótkie, przysadziste nogi, wąsy i poruszają
się z zaskakującą prędkością gdy i są zagrożone. Są generalnie
nieśmiałe i posłuszne gdy udomowione, lecz na wolności mogą być
niebezpieczne w większej liczbie. Funno ważą między 11 a 14 kilogramami i
 są 60 do 90 centymetrów długości, rozmiaru mniej więcej małego psa.

## Notatki

* Jako, że raczej nie stworzył ich Morgoth ani żaden z Aratarów spekuluje się, że istoty te te poprostu zmutowane jamniki lub szczury, a najlepiej krzyżówka obydwu.
Amaya

**Generał Amaya** to legendarna generał wojsk Katolis, ciotka Calluma i Ezrana, siostra walecznej królowej Sarai oraz szwagierka króla Harrowa. Amaya byłą osobą niezwykle waleczną, odważną, odpowiedzialną i honorową. Jak większość ludzi w Ardorze w tych czasach nie ufała i nie przepadała za elfami. Kiedy nastąpiło bezkrólewie była podejrzliwa wobec Virena. Pragnęła chronić swoich siostrzeńców, kiedy (jak sądzi) zostali porwani przez Raylę, wysyła wtedy Corvusa aby ich odnalazł. Była głuchoniema i porozumiewa się za pomocą języka migowego, potrafi też czytać z ust.

## Wygląd

Amaya miała krótkie, ciemnobrązowe włosy, ciemnobrązowe oczy i jasną cerę. Miała również bliznę pod prawym okiem, którą zadał żywiołak ognia podczas jednej z wypraw do Xadii. Na obrazach zwykle widać ją w pełnym uzbrojeniu i dużą tarczą na plecach, która była jej symbolem.

## Osobowość

Amaya jest postrzegana jako ciepła, troskliwa i silna kobieta, która bardzo troszczyła się o swoją rodzinę i była gotowa walczyć o jej ochronę. Byłą też niezwykle lojalna wobec swojej zmarłej siostry, Sarai. Była dowódcą z żelazną ręką i przez większość życia głęboko nienawidziła Elfów. W bitwie była zawsze pewna siebie i walczyła do końca. Uważa się ją za jedną z największych wojowniczek w dziejach Ardoru.

## Notatki

* Nie wiadomo, czy Amaya urodziła się głucha, czy straciła słuch w późniejszym życiu.
Graugowie

*„Po pierwsze poczujesz kroki Grauga. Po drugie usłyszysz krzyk naszego zwiadowcy. A po trzecie? Od tego zaczyna się zabawa..”*

**Graugowie** są masywnymi dwunożnymi bestiami i najstarszymi mieszkańcami Mordoru ustworzonymi przez Melkora podczas jego dominacji nad Śródziemiem. Żyły one przede wszystkim w Núrn i na równinie Gorgoroth a niekiedy widywano je też na stokach Ered Luin. Pod pewnymi cechami Graugowie przypominają trolle, lecz raczej nie były z nimi spokrewnione (światło im nie szkodzi). Bardzo trudno ich upolować, gdyż ich skóra jest niezwykle twarda - stanowią jednak ważne źródło pożywienia dla orków. Znane było kilka odmian tych istot:

* Zwykli Graugowie
* Olog-Graug
* Rogaci Graugowie
* Biali Graugowie
* Nędzni Graugowie

## Notatki

* Zdaje się, że mieszkają w jaskiniach.
* "Jedzą trolle na śniadanie".
* Sauron nigdy ich nie oswoił i nie walczyli w jego armii.
* W Czwartej Erze Kaire Zdobywca starał się ich bezskutecznie wytępić.
Druga Wojna w Obronie Świata

## Wojna w obronie Europy

**Wojna w Obronie Świata**, a właściwie **Druga Wojna w Obronie Świata Przeciwko Imperium Mongolskiemu** lub też inaczej **Wojna w obronie europy** to niesamowitych rozmiarów konflikt trwający od 1222 do 1294 roku, skutkiem którego ponad połowa upaństwowionego świata znalazła się pod dominacją mongolską. Walka toczyła się głównie w Europie, lecz występowały przypadki bitew w Azji i na Bliskim Wschodzie. Rozpoczęła ją Bułgaria Kamska jednak do wojny dołączyło wiele innych państw w ten sposób w 1226 roku powstała Koalicja Anty Mongolska.
Almaren

**Almaren** było pierwszą siedzibą Valarów w Ardzie, przed drugim atakiem Melkora : wyspą w wielkim jeziorze pośród Śródziemia, najpiękniejszym miejscem w całej Ardzie wzorowanym ponoć na samym Ainuinbarze. Niestety została zniszczona wraz z siedzibami Valarów, przez wstrząsy wywołane obaleniem Latarni przez Melkora. Później serce tego obszaru było znane Haradrimom jako Lustro Ognia.

## Notatki

* Almaren było w swojej historii niszczone aż 4 razy: w I i II Bitwie o Almaren, podczas rebelii Melkora i ostatecznie po upadku Latarni.
Hyarmentir

**Hyarmentir** (Q."Strzegący Południa") lub **Hyarantar** jest najwyższym szczytem południowej części gór Pelóri, w Amanie. Mawiają, że ze szczytu widać cały Valinor. Na tę właśnie górę wspięli się Melkor i Ungolianta aby rozeznać się w terenie i z stamtąd zeszli długim zboczem, aby zniszczyć Drzewa Valinoru. W pobliżu tych stoków znajdował się las Oromëgo, a jego słudzy sporadycznie wspinali się po jej stromych zboczach. Podobno kiedyś na szczycie góry znajdowała się wieża strażnicza - Barad Hyarantar, która jednak stała opuszczona od czasu ostatniego desantu sił Morgotha w Avatharze (jakieś 80 000 lat temu).
Cuindi

Cindyjski alfabet

**Mowa Cuindi** zwana też **Cindyjskim** to stary Avariński dialekt, stosowany z rzadka przez nieliczne plemiona Avarich Wschodu, choć mówi się, że niegdyś język ten był niezwykle popularny. Cechował go bardzo ciekawy system piśmienniczy, pozornie podobny do Quenyi, lecz ostatecznie całkowicie od niej różny.
Czarodzieje

W Śródziemiu **Czarodziej** (dosł.„Osoba o wielkiej Mądrości”) to osoba biegła w magii, astrologii lub wiedzy (mniej lub bardziej tajemnej). W bliższym znaczeniu tego słowa *Czarodziej* odnosi się do Zakonu Heren Istarion, którego członkowie często używali przebrania podróżującego starca czemu zawdzięczają swe powstanie stereotypy o wyglądzie magów.
Asabi

**Asabi** to pustynna rasa o wyglądzie podobnym do jaszczurek i z cechami gekonów o wzroście nie przekraczającym czterdziestu centymetrów. Według podań żyli w Dalekim Haradzie, choć bardzo możliwe, że byli tylko wymysłem podróżników, chcących ubarwić swoje opowieści - nigdy bowiem nie znaleziono ciała ani fragmentu tych istot.

## Notatki

* Według pewnego starego (i niezbyt udanego) poematu "żyją na pustkowiu w Haradzie dalekim, a wódz ich Żądłogom z toporem lekkim".
Askomoidy

**Askomoidy** to wielkie, purchawkowate grzyby o grubej, skórzastej
skórce, poruszające się poprzez toczenie się. Z powodu dużych rozmiarów,
 ciężaru i szybkości są w stanie powalić na ziemię humanoidalnego
przeciwnika. Dodatkowo przy kontakcie z ofiarą wyrzucają z siebie chmurę
 zarodników, które infekują jej organizm, ogłuszając i w końcu prowadząc
 do śmierci. Na szczęście nie są zbyt liczne.

## Notatki

* Uważa się, że stworzył je Morgoth by zrobić na złość Valarom.
Inglor z Nargothrondu

**Inglor z Nargothrondu** był znanym elfickim rycerzem i mało znanym bohaterem Pierwszej Ery, który walczył w wielu wielkich bitwach tej epok a także mężem Maereth i ojcem Gildora. Jego pochodzenie jest dziś nieznane, jednak kroniki sugerują jakoby mógł być synem Angroda. Zdaje się, że zamieszkał potem w Lindonie i zginął lub też odpłynął za morze przed upadkiem Eregionu.
Galvorn

**Galvorn** (S."Czarnolśniący") to niezwykle twardy meteorytowy stop czarnej barwy, podatny w obróbce.
 Pozwalało to formować cienkie i niezwykle wytrzymałe blachy. Został
odkryty w Pierwszej Erze przez Eöla. To z niego elf ten wykuł dla siebie zbroję i dwa legendarne miecze - Anglachel i Anguirel. W całej historii powstało tylko sześć mieczy i sześć toporów z tego materiału.

## Notatki

* Po zabiciu Eola w Gondolinie receptura potrzebna do wykonaniu tego metalu zaginęła i nigdy już nie wykuto broni z tego metalu.
Driady

### Pochodzenie

Ainu (lub ich potomkinie), które odeszły z Almaren i zaczęły żyć dziko wśród dziewiczych lasów Śródziemia

### Dominium

Najstarsze lasy Śródziemia (Brokilon/Taur Laur)

## Cechy

### Wysokość

Tak jak elfy

**Tavari** (Sgl. „Tavaro”/„Tavaron”) lub **Orondi** (Sgl. „Oronin”) zwane powszechnie **Driadami** czy też **Dziwożonami** są niezależnymi Ainu Natury, które zamiast opowiedzieć się po czyjejś ze stron w konflikcie między Manwem i Melkorem, postanowiły w grupie odejść z Almaren i rozpocząć nowe życie w lasach Śródziemia oraz ich potomkiniami (dość ważnym szczegółem, na który warto zwrócić uwagę, jest fakt, że wśród
 driad występuje tylko płeć żeńska, a do rozmnażania wykorzystują ludzkich bądź elfich mężczyzn). Są one zaliczane do Nimf - grupy półainurycznych ras neutralnych.

## Opis

Driady są niezwykle pięknymi, dobrymi duchami drzew o nieco chaotycznej naturze. Żyją
 zazwyczaj w niewielkich grupach opiekując się konkretnymi, bardzo starymi drzewami, lecz
 zdarzają się rzadkie sytuacje gdy na danym obszarze żyje tylko jedna taka istota. Legendy głoszą, że są one duszami starych drzew, choć w Kronikach Amanu napisano, że w rzeczywistości były one dawniej Ainu, które nie chciały walczyć w Wojnach Valarów i odeszły z Almaren. Niezależnie
 od tego, czy jest to prawda, są w jakiś sposób połączone z drzewami,
którymi się opiekują (są to najczęściej dęby) i nie mogą lub nie chcą się od nich
oddalać bardziej niż na kilkadziesiąt metrów. Driady czują wszystkie rany zadane ich drzewu, choć nie prawdą jest pogłoska, że żyją tylko tak długo jak
 ono.

Chaotyczna natura driad objawia się tym, że hołdują one swoim
pragnieniom i kaprysom. Choć są życzliwe dobrym istotom, czasem zdarzają
 się sytuacje gdy wybierają sobie jakiegoś elfiego lub rzadziej ludzkiego tropiciela czy druida,
 a nawet zwykłego podróżnika po puszczy i używając zauroczenia porywają
go na jakiś czas, aby był ich partnerem. Niemniej jednak zdarza się to
niezwykle rzadko, gdyż driady to istoty niesamowicie skryte, które
raczej nie pokazują się innym stworzeniom, dlatego też nawet stali
mieszkańcy lasu nie zawsze wiedzą wszystko o tych istotach.

Z wyglądu driady przypominają młode elfie dziewczyny. Kolor oczu
zawsze jest intensywny i niejednokrotnie o niezwykłym odcieniu, jak
fiolet lub intensywna żółć, choć zdarzają się oczy w barwie jasnego
błękitu czy wyjątkowo intensywnej zieleni. Natomiast kolor włosów lub
skóry uzależniony się od pory roku. Wiosną i latem, w okresie wegetacji
roślin, driady mają jasnobrązową skórę, wyglądającą jak opalenizna lub (częściej) zielonkawą karnację. W
ten czas ich włosy mają kolor świeżych, zielonych liści. Jesienią skóra
ciemnieje, dopasowując się do włosów które nabierają koloru jesiennych
liści, czyli żółci, czerwieni, pomarańczy czy brązu lub (w przypadku skóry zielonej) po prostu ciemnieje. Ubierają się (lub i nie) w luźne szaty w kolorach także dostosowanych
 do pory roku, choć dominują odcienie brązu.

## Notatki

* Nie należy ich mylić z Entowymi Żonami, które także niekiedy określa się mianem driad. Driady są od nich znacznie bardziej ludzkie.
* Niektórzy uważają, że Meliana była jedną z Driad.