Kiejstut

**Kiejstut** (ur. 1100, zm. 1505) - przez dwa tygodnie król Endusonii. Ojciec Olgierda. Inicjator "zamachu kiejstutowskiego".

## Opis

**Wygląd**

Kiejstut był wysoki i szczupły. Jego oczy były brązowe. W młodości i po wypiciu Eliksiru Życia miał brązowe włosy. Jego najbardziej zakorzeniony w świadomości Endusończyków wygląd to ten z 1190, kiedy był sędziwy, miał siwe włosy i długą białą brodę. Był zawsze zdrowy i sprawny, bardzo energiczny.

**Charakter**

Był pogodny i sympatyczny. Nie brakowało mu też inteligencji. Był jednak mściwy (choć nie tak jak Endus III) i trochę zaborczy (siłą zmusił Annę do ślubu). Zarzuca mu się zbyt pospieszne podejmowanie decyzji. Mimo kilku przywar było to jednak człowiek honorowy i godny naśladowania, umiejętnie rządził państwem.

**Zainteresowania**

Kiejstut miał różne zainteresowania. Ciekawiła go historia świata, malarstwo, ale także ornitologia. Z wielką chęcią podróżował.
Lubił też wszelkiego rodzaju parady i "wspaniałe, triumfalne przejazdy przez miasto" - sam urządził takie widowisko, wjeżdżając do Wilna.

**Relacje**

Z Kiejstutem było tak - miał sporo przyjaciół, chociaż trochę ludzi niezbyt go lubiło. Miał bardzo dobry kontakt z synem i jego żoną - Olgierdem i Vanessą. Przyjaźnił się też z Augustem, który był lojalny wobec niego.
Członkowie rodziny enduskiej niezbyt go lubili - kiedy Endus III długo nie wracał z wyprawy, a Kiejstut się koronował, wszyscy byli bardzo podejrzliwi. Chcieli powrotu poprzedniego władcy i pragnęli poznać prawdę. Nikomu też nie podobały się próby zdobycia Anny.
Ta początkowo niechętna i zmuszona do ślubu polubiła Kiejstuta dopiero w czasie podróży poślubnej. Cały czas oczekiwała powrotu starego męża, Kiejstuta jednak zaczęła darzyć sympatią. Czy z głupoty, czy z prawdziwego uczucia? Nie wiemy.
Nie trzeba chyba mówić, że Endus III nie lubił Kiejstuta. Ba, byli to przecież wrogowie. Po całym zajściu Endus III Wielki nie chciał Kiejstuta znać.

## Życiorys

**Młodość**

Niewiele wiadomo o młodości Kiejstuta. Bardzo kochał swoją matkę, Marię. Pobierał nauki na Uniwersytecie Magdeburskim.
Około roku 1130 wyjechał z miasta rodzinnego i osiadł w Rydze, gdzie miał dobre stosunki z tamtejszym kasztelanem (do tego stopnia dobre, że po śmierci kasztelana, nowym został syn Kiejstuta, Olgierd).

**Straszna historia**

W 1072 urodził się Endus 2,(6). Był synem Endusa I i Pauliny - zdrada. Endus III nie był do niego przyjaźnie nastawiony. Pogodził się, że Wielebny zdradził jego matkę Tinę z Abigail (kochał swoją macochę), ale że Wielebny ma pełno dzieci z innymi to już niezbyt. W dodatku Endus 2,(6) robił się dość popularny w państwie. Dodatkowo dużo się przechwalał i w kółko wytykał różne błędy Wielkiemu. Endus III nie mógł tego znieść i denerwował się, że Endus 2,(6) będzie chciał go zrzucić z tronu. Ciągle Endus 2,(6) mówił, że on rządziłby Endusonią zdecydowanie lepiej, raz wspomniał nawet o wydzieleniu mu jakiejś dzielnicy. Endus III się wkurzył i niestety dokonał okropnego i strasznego czynu...

Endus 2,(6) poznał kobietę o imieniu Maria, z którą się pobrał. W 1099 hucznie świętował zajście kobiety w ciążę. Pijany Endus 2,(6) wyszedł z pałacu, aby wysikać się w krzakach (jakby nie było sławojki). Nagle naszła go fantazja, aby wdrapać się za wieżę. Wszedł na nią i wychylił się. Wtedy ktoś go popchnął i Endus 2,(6) spadł. Zginął.

Scenę wypchnięcia widziała Maria i od razu chwyciła łuk i wybiegła z pałacu. Zobaczyła zabójcę, biegnącego w kierunku głównej bramy zamku. Strzeliła z łuku i trafiła mordercę. Podbiegła do niego. Był to jakiś prosty mężczyzna, widać, że wynajęty przez kogoś. Gdy mężczyzna ujrzał Marię wysapał: "To Endus III..." i wyzionął ducha. Maria obiecała sobie zemścić się na królu.

Jednak nie doczekała tego. Leżąc na łożu śmierci, powiedziała swojemu jedynemu synowi, Kiejstutowi o zabójstwie Endusa 2,(6). Kazała Kiejstutowi zemścić się na enduskim królu i koniecznie odebrać mu władzę. Mężczyzna obiecał matce, że na pewno pomści swego ojca.

**Zamach kiejstutowski**

Idealną okazją do spełnienia obietnicy była wyprawa Endusa III do Archangielska w 1190 roku. Kiejstut i jego przyjaciel August również udali się w tamte strony. Olgierd, syn Kiejstuta i jego żona Vanessa zostali w Wilnie, aby przygotować Endusończyków na niecodzienną zmianę. August zapłacił kilku silnym wieśniakom, żeby do niego dołączyli. Zaplanował zasadzkę na Endusa III. Gdy Wielki jechał ścieżką z trzema rycerzami, August i grupa wieśniaków wyskoczyli z krzaków. Po krótkiej bitwie rycerze króla uciekli, a sam jeden władca na siedmiu nie mógł zbyt wiele zdziałać. Poddał się. Kiejstut, który obserwował zdarzenie w zaroślach, podszedł do enduskiego króla i powiedział mu, że to zemsta za zabójstwo jego ojca. Następnie Kiejstut i August przywiązali Endusa III do drzewa, licząc, że jakiś jeździec moze go kiedyś odwiąże. Odjechali do Wilna.

Endus III stał przywiązany do drzewa. Wołał o pomoc. Niestety nie miał pojęcia, że tego dnia miała się odbyć bitwa między dwiema bandami zbójów. I to do tego na polance obok tego drzewa! Rozbójnicy nadeszli. Nie zważając na przywiązanego do drzewa mężczyznę, dwie strony zaczęły walczyć. Tuż koło głowy króla świstały strzały i latały maczugi. Po kilku minutach bitwa się skończyła. Wszyscy prawie polegli, Tylko jeden zbój "zwycięskiej" bandy przeżył. Gdy zobaczył Endusa III, pomyślał, że to jakiś niedobitek. Warto dodać, że drzewo złamało się tylko kilka centymetrów nad głową króla Endusonii!

Zbój odrąbał pień wraz z królem i przeniósł go nad urwisko, w dole którego płynął strumień. Z zimną krwią rzucił kłodę w przepaść i Endus III upadł na kamienie. Eliksir Życia ochronił go, zredukował obrażenia, ale nie na długo. Zbój wziął łuk i wystrzelił strzałę. Stracił równowagę i upadł w przepaść. Jego strzała trafiła natomiast Endusa III, na którego jeszcze spadły jakieś inne, małe kamienie. Tak umarł enduski król... Jednak przypadek (a może przeznaczenie) chciał, że jego ciało dopłynęło do obozu wędrownych Murzynów. Ci zanieśli ciało do chaty szamana. Czarownik odprawił jakieś modły i ciało wzniosło się i zaczęło połyskiwać. Cała wieś śpiewała i tańczyła, tak że po chwili króla ożywiła.

**Rządy Kiejstuta**

Tymczasem Kiejstut i August udali się do Wilna na przejęcie władzy. Mieszkańcy ujrzeli ciekawy widok. Nowy król wjechał przez główną bramę na...ośle. Jego przyjaciel sypał wokół płatkami kwiatów i monetami. Wilnianie z zaciekawieniem przyglądali się temu widowisku.

Kiejstut wkroczył do zamku, gdzie czekali na niego Olgierd i Vanessa. Następnie mężczyzna mianował siebie królem. Mieszkańcom zamku nie spodobało się to za bardzo, dziwili się, że poprzedni monarcha nie powraca, jednak grzecznie podporządkowali się nowemu władcy. Tych, którzy Kiejstutowi się sprzeciwili, mężczyzna odprawił.
Syn Endusa 2,(6) był dobrym władcą - hojnym, sprawiedliwym i mądrym. Przez 7 dni swego panowania wprowadził wiele praw, wiele z nich Endus III po powrocie utrzymał. Nie obyło się jednak bez różnych absurdów, kojarzonych właśnie z Kiejstutem. Przykładową aferką mogło być głosowanie, przeprowadzone przez króla w drugim dniu panowania. Coś w rodzaju "votum nieufności". Kiejstut zgromadził przed sobą wszystkich członków rodziny królewskiej i zapytał ich, czy cieszą się z jego rządów i pragną ich trwania.
Rozległo się chóralne: "Nieeeeee..." Tylko dwie osoby cicho powiedziały: "Tak" Byli to Olgierd i Vanessa. August jednak, metodą spartańskiej eforii uznał, że głośniej krzyczała ta para, niż pozostali Endusończycy - co oczywiście nie było zgodne z prawdą. Ot, taka historyjka.

**Kiejstut i Anna**

Panowanie Kiejstuta pełne było absurdów, choć mężczyzna był bardzo dobrym władcą. Wszystkie "tycie aferki", jak np. postawienie Augusta w roli efora, jakoś dało się przeżyć, aż do momentu, gdy Kiejstut postanowił ponownie się pobrać. Jego żona zmarła kilkanaście lat wcześniej. W dodatku mężczyzna chciał nie utracić tronu w enduskim kraju, a to wiązało się z koniecznością znalezienia następcy tronu - czyli spłodzenie syna.

Kiejstutowi w oko wpadła Anna. Ta jednak cały czas opłakiwała męża i nie miała ochoty na amory. Kiejstut po trzech dniach umizgów stracił cierpliwość i postanowił, iż zdobędzie małżonkę siłą. Wydał edykt, w którym wręcz zmusił Annę do zawarcia małżeństwa.

Kobieta musiała wyjść za Kiejstuta, ale w ogóle nie chciała. Śnił jej się mąż, Endus III, wiedziała, że wróci. Rozmyślała nawet nad starym kochankiem - Anonimem. Tak bardzo nie kochała Kiejstuta! Miała nadzieję, że do ślubu nie dojdzie. I mogło tak się stać.

Ceremonia miała być słowiańska, bo państwo młodzi oczywiście byli poganami. August udał się do Wielkiego Żercy, ale ten wywalił go ze swojego domu. Niechętny do Kiejstuta krzyczał, że za żadne skarby ślubu nie udzieli. Tu narodził się problem, bo tylko Wielki Żerca mógł zeswatać parę królewską. Myślał Kiejstut, co by tu na to poradzić... Pół dnia się zastanawiał, aż do głowy wpadł mu pewien pomysł. Ochrzci siebie i Annę, wezmą ślub chrześcijański! Król napisał list do wszystkich enduskich księży, by jeden z nich przyjechał do Wilna, ochrzcił go i udzielił sakramentu małżeństwa. Kapłani nie chcieli mieszać się w pogaństwo i chrzcić bałwochwalczego Kiejstuta - wiedzieli, że to zapewne tylko na pokaz. Jeden jedyny Wacław - arcybiskup z Księstwa Biskupiego zgodził się przyjechać do stolicy Endusonii. "A nuż król okaże się zabłąkaną owieczką, zdolną do nawrócenia..." - myślał arcybiskup. Wraz ze swoimi pomocnikami udał się w drogę do Wilna.

Anna nadal denerwowała się na myśl o ślubie. Inne kobiety na zamku pocieszały ją, że przecież i tak może wziąć później rozwód. Królowa jednak nie słuchała rad przyjaciółek, tylko w kółko się zamyślała i spała. Przypomniała sobie wszystkie poprzednie miłe chwile... Wesele z Endusem III... Kąpiel w fontannie... Czy z Kiejstutem będzie aż tak wspaniale? Nie mając pojęcia - zasnęła.

Do ślubu pozostało już niewiele czasu. Kościół był pięknie przystrojony, a Kiejstut czekał na wejście panny młodej i chrzest. Zniecierpliwiony spoglądał raz po raz na drzwi. Ale nie, zamiast Anny do kościoła wbiegł zdyszany mężczyzna i krzyknął, że biskupa Wacława w lesie napadli zbójcy! Przeraził się bardzo Kiejstut, bo pomyślał, że przez to ceremonia będzie odwołana... Wtedy wpadł na kolejny śmieszny pomysł. Szepnął coś do Augusta i wnet szlachcic wybiegł z kościoła. Ludzie dziwili się, o co chodzi i czemu mężcyzna tak nagle uciekł ze świątyni. A August wrócił ... w stroju... papieża. Kiejstut złapał się za głowę i krzyknął: "Człowieku, kazałem ci być zwykłym księdzem, a nie papieżem!" Okazało się jednak, że szlachcic nie mógł nigdzie zdobyć sutanny, a jedynie przebranie papieża. Tak czy siak August miał (nielegalnie) przeprowadzić ceremonię chrztu i ślubu.

W końcu Vanessa (druhna) przyszła z Anną. August zaczął "chrzcić". Zamiast podejść do chrzcielnicy, Anna uciekła! August nabrał wody w jakieś naczynie i zaczął gonić królową po całym kościele! W końcu ją dopadł i chlusnął na nią wodą - niby już została ochrzczona. Kiejstut dał się "nawrócić" bez przeszkód. Potem był ślub. August co chwilę plątał słowa i nie mógł się już w niczym połapać. Kiejstut stresował się, że nic nie wyjdzie, a Anna przeciwnie, wręcz cieszyła się, aż...

Zadzwonił dzwonek i wstali ministranci. Przez drzwi wszedł Wacław w otoczeniu rozbójników. Ci zgodzili się go uwolnić, pod warunkiem, że król da im dużo pieniędzy. Kiejstut westchnął, ale zapłacił bandytom. Wacław powoli poprowadził nabożeństwo od nowa. Chrzest odbył się jak należy, takoż i ślub. Oboje - Kiejstut i nie mająca nic do gadania Anna powiedzieli sobie - TAK.

Urządzono weselisko. Anna zaczęła się pomalutku przyzwyczajać do nowego męża. Zobaczyła, że z Kiejstutem nie jest aż tak fatalnie. Spodobał jej się, stanowił dla niej urozmaicenie - jednym słowem: "jak już poznała, to by chciała". Zakochała się w synu Endusa 2,(6), ale nie była z nim jakoś bardzo związana emocjonalnie - Kiejstut podobał jej się, lecz jeśli chodzi sentymenty i głębsze uczucie, to nadal wolała Endusa III i od biedy Anonima.

Nie przeszkadzało to jednak w urządzeniu nocy poślubnej i podróży poślubnej. Wszystko zmieniło się jednak wraz z powrotem dawnego króla, Endusa III wskrzeszonego przez Murzynów. Jak wiemy, nie był to miły przyjazd. Pamiętamy historię pojedynku Endusa z Augustem, zakończonego defenestracją (na szczęście bezbolesną). Kiejstut musiał uciekać. Chciał pożegnać się przed odjazdem z Anną. W bramie zamkowej pocałował królową jak książę z bajki na tle zachodzącego słońca. Scenę tę uwiecznił Wielebny na malowidle.

Anna po pocałunku udała się przywitać z mężem. Przywitanie było długie. Wszystko wróciło do normy, a Anna wspominała potem miłe dni z Kiejstutem.

**Powrót Endusa III**

Endus III spędził ponad tydzień w obozie Murzynów, zanim wrócił do Wilna. A gdy już tam wrócił, zastał dziwny widok. Zobaczył Kiejstuta z koroną na głowie, a obok niego Annę, która z głupoty wyszła za Kiejstuta. Endus III powiedział Kiejstutowi wprost, co o nim sądzi. Że przyczynił się do jego śmierci i pozbawił władzy. Natomiast Kiejstut oddał Wielkiemu koronę i oświadczył, że była to zemsta i nauczka oraz Endus III już wystarczająco dużo wycierpiał (nawet umarł).

Jednak to nie wystarczyło Endusowi III. Zdał sobie sprawę, że zabójstwo Endusa 2,(6) było wielkim błędem i pożałował tego, ale nie mógł puścić płazem tego, co wyrządził mu Kiejstut. Krzyknął na straże, by pojmali Kiejstuta, Augusta jego żonę Janję, Olgierda i Vanessę. Tą ostatnią trójkę chciał puścić wolno, bo przyjaźnił się z małżeństwem, a Janja nic mu złego nie uczyniła. Jednak Kiejstuta i Augusta chciał ściąć. W zamku nie było wtedy jednak nikogo, kto mógłby dokonać wyroku, bo Kiejstut wyprosił wszystkich wiernych Endusowi III. Wtedy Wielki postanowił dokonać egzekucji osobiście. Na szczęście Janji, Vanessie, Olgierdowi i Kiejstutowi udało się uciec. W sali tronowej został tylko Wielki i August. Endus III dobył miecza i rzucił Augustowi rękawicę. Walczyli, raz wygrywał Endus III, raz August. Ale w pewnym momencie August wyleciał przez okno. Na szczęście na ziemi leżała olbrzymia poduszka, od której August się odbił i przeżył upadek. W końcu Kiejstut, August, Olgierd, Vanessa i Janja uciekli bardzo, ale to bardzo daleko. Żyli długo i szczęśliwie.

A Endus III odzyskał władzę i zaprowadził dawny porządek.

**Kiejstut po roku 1190**

Dalsze dzieje Kiejstuta nie są znane. Prawdopodobnie na początku, razem z Olgierdem, Vanessą, Augustem i Janją, zamieszkał w Rydze. Potem jednak wyjechał z niej i słuch o nim zaginął. Dopiero w 1505 do Endusgradu przyjechali Olgierd i Vanessa, wioząc ze sobą... trumnę z ciałem Kiejstuta... Dawny władca zmarł i według syna, powinien był zostać pochowanym w stolicy. Król Endus IV nie miał nic przeciwko pogrzebowi (w przeciwieństwie do ojca nic do Kiejstuta nie miał). Zapytał przybyłych, gdzie żyli przez ostatnie trzy wieki. Ci jednak nie odpowiedzieli...