recursal/Fanatic-Fandom huggingface dataset:
Zwyczaje Karnawałowe (Zapustowe) w Zagłębiu Dąbrowskim

Najweselej bawiono się w ostatnie dni karnawału (w niedzielę, poniedziałek i wtorek) poprzedzające środę popielcową, zwaną wstępną środą. Okres ten nosił nazwę zapusty lub ostatki.
W tym czasie pojawiały się na wsiach nowe grupy przebierańców. Jedną z nich była grupa z niedźwiedziem. Za niedźwiedzia przebrany był parobek. Okręcano go grochowiną i prowadzono na powróśle. Chłopcy oprowadzający niedźwiedzia smarowali twarze i ręce sadzami lub węglem. Poubierani byli w kożuchy lub narzucali na ramiona płachty. Występowali jako Cyganie z Ukrainy. W Zakamieniu w okolicy Zawiercia oprócz niedźwiedzia w skład grupy wchodziły takie postacie jak: dziad, pastuch, Cygan, Kaśka, Jaś i handlujący Żyd. Grupie z niedźwiedziem towarzyszył grajek.
W okolicach Ogrodzieńca grupy dziewcząt przebierały się za mężczyzn — Cyganów i biegały od chałupy do chałupy. Twarze smarowały sadzami i sokiem z buraków. Były też grupy mniejsze, czasem tylko dwuosobowe. Jedna z informatorek pamięta jak z drugą dziewczyną w przebraniu chodziły po domach. Jedna z nich miała karty — udawała że wróży, przy tym by zdeformować głos trzymała pod językiem kawałek marchwi; druga udawała głuchoniemą.
Jeszcze w początkach lat 60-tych dzieci przebierały się za Cyganów (chłopcy w stroje kobiece) i odwiedzały domy krewnych i znajomych. Cyganów przyjmowano na ogół bardzo chętnie. Śmiano się z ich żartów i psot, zwykle czymś częstowano i dawano datki pieniężne.
Bardzo malowniczo prezentowała się grupa przebierańców, w skład której wchodzili: jeździec na koniku, koza czyli kłapacz oraz żuraw kłapiący długim dziobem. Grupa ta otoczona chmarą dzieci i młodzieży zaczynała obchód zwykle od dworu, a potem obchodziła okoliczne wioski. Akompaniował jej skrzypek.
W późniejszym okresie Kłapacz pojawia się wśród Kolędziarzy przedstawiających historię króla Heroda. Chłopak przebrany za kłapacza nakryty był płaszczem lub kożuchem wywróconym włosem na wierzch. Spod płachty wystawała głowa kłapacza umocowana na kiju. Kłapacz poruszał pyskiem, pobekiwał, podskakiwał, przewracał się na ziemię, straszył dzieci i dziewczęta.

## Źródła

* Janina Marcinkowa, Krystyna Sobczyńska, Władysław Byszewski - Folklor Zagłębia Dąbrowskiego (1982) ISBN 83-00-00271-5
1178

Rok w XII wieku. W tym roku władcą dzielnicy małopolskiej był Kazimierz II Sprawiedliwy.

## Wydarzenia

* (Jedna z przypuszczalnych dat) Kasztelania bytomska z częścią obszaru obecnego Sosnowca (Milowicami i Pogonią) i kasztelania oświęcimska, została podarowana przez Kazimierza II Sprawiedliwego Mieszkowi Plątonogiemu, księciu raciborskiemu, przy okazji chrztu jego syna, Kazimierza.
Emma (Część Pogoni)

**Emma** - zupełnie już zapomniana część Pogoni, obecnie w centrum miasta, gdzie początkowo, w roku 1816 otwarto kopalnię węgla Pogonja (zwaną także Wincenty), która eksploatowana była krótko. Na jej terenie nowy nabywca części dóbr Gustav von Kramsta założył walcownię blachy cynkowej Emma łącznie z fabryką bieli cynkowej. Była to wówczas, w roku 1864, jedyna fabryka bieli cynkowej w Królestwie. Obok istniała już huta cynku Romania (wcześniej Anna) usytuowana mniej więcej w okolicach dzisiejszego ratusza. Emma istniała krótko, ale Jej zabudowania pozostały na długo w pejzażu sosnowieckim i właściwie dopiero zostały rozebrane do końca w latach 70-tych ubiegłego wieku. Przez wiele jednak lat komin Emmy oraz charakterystyczne przemysłowe zabudowania utrwaliły się w pamięci ludzkiej do tego stopnia iż rejon ten zwano Emmą (mówiło się: na Emmie). Dziś w tym miejscu znajdują się koliste ślimaki rozjazdowe łączące śródmieście z dzielnicą Pogoń. Warto dodać, że w byłych zabudowaniach Emmy, dzięki uprzejmości zarządców dóbr von Kramsta,wybudowano pierwszy teatr w Sosnowcu dla amatorów. Był on czynny w roku 1873.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
5 Stycznia

5 stycznia jest piątym dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 362 (w latach przestępnych 362) dni.

## Wydarzenia

* 1903 - W Warszawie urodził się Lucjan Dytrych, aktor teatralny (przed wybuchem II wojny światowej występował w Teatrze Zagłębia) i filmowy.
* 1940 - W Zawierciu urodził się Rajmund Niwiński, lekkoatleta, młociarz, medalista mistrzostw Polski, reprezentant Polski, uczestnik Mistrzostw Europy w 1962 roku.
* 1942 - Założono Polską Partie Robotniczą.
* 1945 - Polska i ZSRR nawiązały pełne stosunki dyplomatyczne.
* 1963 - W katowickim areszcie wykonano wyrok śmierci przez powieszenie na Stanisławie Jarosie, który przygotował i przeprowadził zamachy bombowe na miedzy innymi Władysława Gomułkę w Zagórzu.
* 1975 - W Sosnowcu urodził się Marcin Babko, muzyk, pisarz, dziennikarz muzyczny, tłumacz literatury czeskiej i słowackiej.
* 1978 - otwarcie Klubu Międzynarodowej Prasy i Książki przy ulicy Małachowskiego.
* 1979 - Premiera filmu Próba ognia i wody, w którym wystąpił między innymi Wiesław Drzewicz.
* 1981 - Urodził się Marcin Lachowski, piłkarz Zagłębia Sosnowiec.
* 1987 - Premiera filmu Nad Niemnem. Dyrygentem do muzyki filmowej był Zdzisław Szostak, a wśród aktorów wystąpił Zbigniew Bogdański.
* 1997 - Odbył się 5 Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.
* 2005 - Dotychczasowy minister spraw zagranicznych Włodzimierz Cimoszewicz został marszałkiem Sejmu, zastępując Józefa Oleksego, który podał się do dymisji po uznaniu go przez sąd za kłamcę lustracyjnego. Nowym ministrem spraw zagranicznych został Adam Daniel Rotfeld.
* 2007 - Premiera serialu Dwie strony medalu, w którym występował między innymi Wojciech Kalarus.
* 2011 - Sejm RP przyjął ustawę Kodeks wyborczy. Na antenie TVP1 wyemitowano 2000 odcinek serialu Klan.
* 2012 - Premiera polsko-niemiecko-kanadyjskiego filmu W ciemności (tytuł angielski In darkness), w którym jednej z postaci dubbingowała Małgorzata Hajewska-Krzysztofik.
* 2013 - Zmarła Irena Półtorak, piłkarka nożna Czarnych Sosnowiec, działaczka sportowa.
Ulica 3 Maja

### Wcześniejsze nazwy

Kolejowa, главная (Gławnaja),Główna (1904), Haupstrasse (1915 i 5 Marca 1940), Strasse des 3. Mai (15 Czerwca 1916),

### Autobusy

26, 35, 55, 88, 91, 100, 106, 150, 160, 188, 622, 690, 723, 808, 811, 813, 815, 902N, 908N, 935

### Tramwaje

15, 21, 24, 26, 27

**Ulice 3 Maja** – ulica, która przebiega od alei Zagłębia Dąbrowskiego do skrzyżowania ulic Piłsudskiego i Sienkiewicza. Do 1991 r. nosiła nazwę Czerwonego Zagłębia, ponieważ znajdował się przy niej Pomnik Czynu Rewolucyjnego.

Po drodze przecina ulice Małachowskiego, Mościckiego, Parkową, Żeromskiego, Zamkową, Narutowicza, Staszica, Norwida i Prusa.

### Najważniejsze obiekty

* Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa
* Park Sielecki
* Stacja kolejowa Sosnowiec Główny
* Plac Stulecia
Glinka

**Glinka** - chaotyczna zabudowa lokalna powstała w kompleksie terenów położonych w Sielcu, na wschód od tak zwanej kolei renardowskiej, na rolnych enklawach prywatnych. Rozmieściła się w okolicach dzisiejszej Ulicy Tabelnej

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
Wygwizdów

**Wygwizdów** - podmokła knieja w części Pogoni, która przylegała do Czarnej Przemszy, zapewne jako część wielkiego boru Trzciniec. Z czasem w miejscu tym powstały osady ludzkie; budowali się tam przede wszystkim robotnicy pobliskich zakładów pracy Pogoni, Konstantynowa i Środuli. W ten sposób w okolicy późniejszych ulic: Śnieżnej, Gołębiej, Rzecznej, Chemicznej i Konstantynowskiej (lecz na zachodnim brzegu rzeki. Linia Czarnej Przemszy przed uregulowaniem wyglądała na tym odcinku zupełnie inaczej, dziś nie ma już śladu starego koryta), powstała osda, która w 1897 roku traktowana jest już w wykazach osad fabrycznych guberni piotrkowskiej jako odrębna wioska Wygwizdów, zamieszkała przez 6532 mieszkańców (według zachowanych wykazów zamieszkiwało w niej ok. 500 ludzi nie podających się za katolików - widocznie protestantów, bo nie byli to jednak Żydzi, których w Wygwizdowie w ogóle nie było) a więc na owe czasy bardzo duża. Weszła ona w skład Sosnowca, z chwilą nadania mu praw miejskich w roku 1902. Przez Wygwizdów biegła Czartowska Ścieżka.

## Ulice

* Ulica Będzińska
* Ulica Chemiczna
* Ulica Gołębia
* Ulica Konstantynowska
* Ulica Rzeczna
* Ulica Szpaków
* Ulica Śnieżna
* Ulica Zamknięta

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
Baraki Pawlika

**Baraki Pawlika** - Osiedle domów robotniczych w formie szeregowych parterowych domków usytuowanych w kilku rzędach, część Konstantynowa pomiędzy obecnymi ulicami Robotniczą, Jana Szewczyka i Piotra Nowakowskiego. Zbudował je około 1900 roku dla niezamożnych pracowników okolicznych zakładów osiadły w Sosnowcu Karol August Pawlik, Ślązak pochodzący z Królewskiej Huty. Sam Pawlik, a później jego rodzina, mieszkał w domu przy obecnej ulicy Robotniczej 1. Miejsce o złej sławie wśród mieszkańców Sosnowca.

## Źródła

* Sosnowiec. Obraz Miasta i Jego Dzieje (2016) ISBN 978-83-944689-2-7. Drugi Tom: ISBN 978-83-944689-0-3
1914

Rok w XX wieku. Liczył 365 dni. W tym roku Królem Królestwa Polskiego (i Carem Rosji) był Mikołaj II Romanow, a prezydentem Sosnowca był Władysław Mrówczyński.

## Wydarzenia

* 20 Marca – premiera filmu Fatalna godzina.
* 5 Maja – premiera filmu Bóg wojny.
* 3 Sierpnia– powstała Pierwsza Kompania Kadrowa.
* 2 Sierpnia - I Wojna Światowa - Wojska rosyjskie wysadzają mosty na Brynicy i bez walki opuszczają Sosnowiec do którego wkraczają Niemcy. Sławków został zajęty przez wojska austro-węgierskie. Emisariusze Legionów Polskich - Piotr Górecki i Sawicki tworzą Komisariat Wojsk Polskich.
* 6 Sierpnia - Powstaje Rada Miast z przewodniczącym Lucjanem Kraczmarem.
* 12 Sierpnia - W Warszawie urodził się Tadeusz Cygler, aktor teatralny (między innymi Teatr Zagłębia) i filmowy. Józef Piłsudski wydał Odezwę na wkroczenie wojsk polskich do Królestwa Kongresowego.
* 14 Sierpnia - Będzin staje się ośrodkiem zarządzania dla niemieckiego okupanta. Wielki Książę Mikołaj Mikołajewicz wydał manifest, zawierający obietnicę zjednoczenia po zakończeniu wojny ziem polskich z trzech zaborów i nadania im autonomii.
* 23 Sierpnia - Z Sosnowca pod wodzą Jana Zientarskiego wyruszył pierwszy oddział 80 strzelców, których włączono potem do II Brygady Legionów.
* 14 Września - W Sosnowcu urodziła się Wanda Zbyszewska, artysta plastyk. W Dąbrowie Górniczej urodził się Michał Spisak, kompozytor.
* W Październiku - Józef Piłsudski przemawiał na Zagórzu do dwóch kompanii robotniczych i obiecywał zniesienie własności prywatnej, upaństwowienie przemysłu i dyktaturę proletariatu.
* W Listopadzie - W Zagórzu przebywała Aleksandra Szczerbińska, druga żona Józefa Piłsudskiego, która kierowała Oddziałem Wywiadowczym Legionów.
* 18 Listopada - Bitwa pod Krzywopłotami.
* 8 Grudnia - Powołano w Zagłębiu tajną Polską Organizację Wojskową (POW). Wkrótce powołano miejskie obwody tej organizacji.
* 12 Grudnia - W Warszawie urodził się Bolesław Kostrzyński, aktor teatralny (między innymi Teatru Zagłębia) i filmowy.
* 26 Grudnia - W Sosnowcu urodził się Jan Kucharski, prozaik, autor utworów dla dzieci i młodzieży, uczestnik kampanii wrześniowej i powstania warszawskiego.
* Ogniska sosnowieckiego Sokoła przekształcają się w Straż Obywatelską występują czynnie przeciw organizatorom czynu rewolucyjnego.
* Rozpoczęto eksploatację węgla w kopalni Juliusz w Ostrowach Górniczych należącej do Warszawskiego Towarzystwa Kopalń Węgla i Zakładów Hutniczych, połączona w 1938 roku z kopalnią Kazimierz pod nazwą Kazimierz-Juliusz.
1912

Rok przestępny w XX wieku. Liczył 366 dni. W tym roku Królem Królestwa Polskiego (i Carem Rosji) był Mikołaj II Romanow, a prezydentem Sosnowca był Mieczysław Łupiński.

## Urodzili Się

* 4 Czerwca - Czesław Łapiński (W Sosnowcu), wojskowy, uczestnik kampanii wrześniowej i powstania warszawskiego, po wojnie wojskowy Ludowego Wojska Polskiego i prokurator w procesach stalinowskich przeciwko organizacjom niepodległościowym, odpowiedzialny za wyroki śmierci.
* 15 Listopada - Witold Dobrowolski (W Sielcu), znany sprawozdawca sportowy Polskiego Radia.

## Wydarzenia

* 27 kwietnia - Premiera filmu Wojewoda.
* Powstał pierwszy Szpital Miejski funkcjonujący od 1914 roku przy ulicy Sławkowskiej (obecnie Ulica Legionów).
* Powstał Szpital Żydowski przy ulicy Konrada (obecnie Ulica Odrodzenia) ufundowany przez Towarzystwo Pomocy Ubogim Wyznania Mojżeszowego.
* Z inicjatywy Zygmunta Kuczyńskiego i Aleksa Bienia powstał Związek Strzelecki.
* Zakończenie budowy Kopalni Modrzejów.
* Ksiądz Kazimierz Lutosławski zaprojektował Krzyż harcerski.
Kolonia Robotnicza

**Kolonia Robotnicza** - kolonia domków na Pogoni.

## Historia

W roku 1931 na Pogoni, na gruntach graniczących z Małobądzem, rozpoczęto budowę kolonii domków, którą to inwestycją zajmowało się Towarzystwo Osiedli Robotniczych. Zbudowano wówczas 36 domków rodzinnych, które nadal stanowią bardzo charakterystyczny fragment Pogoni. W ówczesnych dokumentach osiedle to zwano kolonią TOR, w popularnej wersji przyjęła się przed wojną nazwa kolonii robotniczej.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
1908

Rok przestępny w XX wieku. Liczył 366 dni. W tym roku Królem Królestwa Polskiego (i Carem Rosji) był Mikołaj II Romanow, a prezydentami Sosnowca byli Aleksander Sofronow i Edmund Kozłowski.

## Urodzili Się

* 19 Lutego - Zygmunt Borg (W Czeladzi), harcerz, strażak, działacz Związku Orła Białego.
* 21 Lutego - Maksymilian Binkiewicz (W Żarnowcu), polski duchowny katolicki, błogosławiony kościoła katolickiego.
* 10 Kwietnia - Wiktor Weintraub ( W Zawierciu), historyk literatury polskiej i dyplomata żydowskiego pochodzenia, profesor slawistyki na Uniwersytecie Harvarda w Cambridge (USA).
* 3 Października - Czesław Roszkowski (W Zambrowie), aktor teatralny (między innymi Teatru Zagłębia) i filmowy.

## Wydarzenia

* 1 Lutego - Prezydentem miasta zostaje Edmunt Kozłowski.
* 6 Kwietnia - Erygowana została Parafia pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Sosnowcu.
* 1 Sierpnia - Powstała 7-klasowa szkoła żeńska W.Mojkowej (protoplasta Liceum Ogólnokształcącego imienia Emili Plater) której przełożoną została Józefa Siwikowa.
* 29 Września - działalność rozpoczyna Sosnowiecko-Sieleckie Towarzystwo Muzyczne liczące 190 członków.
* 22 Października - premiera pierwszego polskiego filmu fabularnego „Antoś po raz pierwszy w Warszawie”.
* Zakończenie budowy kopalni Klimontów (później Klimontów I) w Klimontowie.
1887

Rok w XIX wieku. Liczył 365 dni. W tym roku Królem Królestwa Polskiego (i Carem Rosji) był Aleksander III Romanow, a sołtysem Sosnowca był Abraham Blumenthal.

## Urodzili Się

* 28 Lutego - Roman Ufel - działacz socjalistyczny, więzień caratu.
* 12 Grudnia - Stanisław Dębicz (W Warszawie), aktor i reżyser teatralny (między innymi w Teatrze Zagłębia).
* 20 Grudnia - Henryk Bitner ( W Łodzi), działacz komunistyczny, publicysta, historyk, poseł, burmistrz Czeladzi.

## Wydarzenia

* 22 Marca – Józef Piłsudski został aresztowany pod zarzutem udziału w spisku na życie cara, którego autorami byli członkowie Frakcji Terrorystycznej Narodnej Woli.
* 26 Lipca – Ludwik Zamenhof opublikował książkę Język międzynarodowy. Przedmowa i podręcznik kompletny pod pseudonimem Doktor Esperanto.
* 19 Sierpnia - Całkowite zaćmienie Słońca widoczne z terenów Polski.
* Uruchomiono przędzalnię czesankową Ernsta Schfina na Środulce.
* Na zamku w Sielcu zorganizowano wystawę przemysłową.
* Przy cerkwi prawosławnej w Granicy powstała szkoła parafialna, która funkcjonowała do 1899 roku.
XI-XII Wiek

Wieki trwające od 1001 roku do 1200 roku. W tych latach władcami polski byli: Bolesław Chrobry, Mieszko II, Bezprym, Kazimierz Odnowiciel, Bolesław Szczodry, Władysław Herman, Zbigniew, Bolesław Krzywousty, Władysław Wygnaniec (Śląsk i dzielnica senioralna), Bolesław Kędzierzawy (Mazowsze), Mieszko Stary (wielkopolska) i Kazimierz Sprawiedliwy (Ziemia Sandomierska).

## Wydarzenia

* XI wiek - (według legendy, w wersji z Kazimierzem Odnowicielem) Kazimierz Odnowiciel nazywa i zakłada najważniejsze miasta Zagłębia Dąbrowskiego, w tym Sosnowiec.
* Pojawiły się ślady osadnictwa i działalności hutniczej w Zagórzu.
4 Stycznia

4 stycznia jest czwartym dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 362 (w latach przestępnych 363) dni.

## Wydarzenia

* 1778 - Urodził się Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki, polityk, minister Królestwa Polskiego, miał duży wpływ na rozwój górnictwa w Zagłębiu Dąbrowskim.
* 1973 - W Sosnowcu urodził się Marcin Oleś, kontrabasista, kompozytor.
* 1987 - Urodziła się Joanna Operskalska - piłkarka nożna, miedzy innymi Czarnych Sosnowiec, reprezentantka Polski. Urodził się Nikolaj Misiuk, litewski piłkarz (napastnik) Zagłębia Sosnowiec.
* 1994 - Premiera filmu Straszny sen Dzidziusia Górkiewicza, w którym wystąpił między innymi Janusz Gajos.
* 1996 - W Sosnowcu zakończyły się Mistrzostwa Świata Juniorów w Hokeju na Lodzie - Grupy B. Polska zajęła I miejsce pokonując w finale Łotwę 8:3. Reprezentację Polski stanowili w większości uczniowie sosnowieckiej Szkoły Mistrzostwa Sportowego.
* 1998 - Odbył się 6 Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.
* 2008 - Premiera serialu Determinator, w którym występował miedzy innymi Łukasz Konopka.
Arkadiusz Chęciński

Urodził się w Sosnowcu 5 Czerwca 1971, jest żonaty, ma dwoje dzieci. Przewodniczący Platformy Obywatelskiej w Sosnowcu. Choć od wielu lat mieszka w Modrzejowie, to za sprawą swoich dziadków i ojca jego korzenie sięgają Pogoni.

Ukończył administrację publiczną w Wyższej Szkole Humanitas w Sosnowcu. Przez 20 lat prowadził firmę zajmującą się m.in. kontrolą jakości produktów stalowych. W 2006 roku został sosnowieckim radnym, a w grudniu 2010 roku - przewodniczącym tamtejszej Rady Miasta. Równolegle w latach 2007-2011 był dyrektorem biura poselskiego Platformy Obbywatelskiej w Sosnowcu.

W październiku 2011 roku Chęciński został pierwszym zastępcą prezydenta Sosnowca odpowiedzialnym miedzy inymi. za gospodarkę komunalną i infrastrukturę. Reprezentował Sosnowiec w Związku Miast Polskich, a także Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Od czerwca 2013 roku do listopada 2014 roku Członek Zarządu Województwa Śląskiego. W dniu 30 Listopada 2014 roku, uzyskując 63,16% (29284) głosów, został wybrany w II turze Prezydentem Miasta Sosnowca .
Hobby: sport, film (zwłaszcza Bollywood), podróże, muzyka.

## Żródlo

* http://wikizaglebie.pl/wiki/Arkadiusz\_Chęciński
Bloki Jagiellońskie

**Bloki Jagiellońskie** - osiedle przy ulicy Jagiellońskiej. W czasie wielkiego kryzysu gospodarczego W roku 1929 rozpoczęto w Sosnowcu realizację programu dochodowych domów mieszkalnych. Akcję finansował Bank Gospodarstwa Krajowego, który skredytował znaczne sumy dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W latach 1930-1933 powstały dwa osiedla mieszkaniowe, zlokalizowane na obrzeżach miasta: jedno na ówcześnie wolnym terenie obok kolejowego dworca południowego, na północ od koryta Brynicy i torowiska kolejowego, przy ulicy nazwanej wówczas Jagiellońską. Stąd popularna nazwa tych bloków - Bloki Jagiellońskie. Osiedle dla urzędników wybudował Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych w Królewskiej Hucie. Powstało ono niedaleko Dworca Radomskiego (Południowego) przy ulicy Jagiellońskiej 3 i 5. Tworzą je dwa czterokondygnacyjne, równoległe bloki z pięcioma klatkami schodowymi każdy. Projekt budynków wykonał Jan Najman z Biura Projektów ZUS w Warszawie.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
* Sosnowiec. Obraz Miasta i Jego Dzieje (2016) ISBN 978-83-944689-2-7.
Michał Czarski

**Michał Adam Czarski** (urodzony 30 Czerwca 1949 roku w Sosnowcu) – polski polityk i samorządowiec, w 1989 roku minister pracy, w latach 1994–2002 prezydent Sosnowca, w latach 2002–2006 marszałek województwa śląskiego.

## Życiorys

Absolwent III Liceum Ogólnokształcącego imienia Bolesława Prusa w Sosnowcu (z 1967 roku). Ukończył następnie studia w Wyższej Szkole Ekonomicznej imienia Karola Adamieckiego w Katowicach. Pracował w administracji państwowej między innymi jako dyrektor Wydziału Zatrudnienia i Spraw Socjalnych w urzędzie wojewódzkim w Katowicach. Od marca do października 1989 roku z ramienia Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej był ministrem pracy i polityki socjalnej w rządzie Mieczysława Rakowskiego. W latach 1989–1991 pełnił funkcję radcy ambasady RP w Pradze w Czechosłowacji. Następnie do 1994 roku pracował jako konsultant i dyrektor w prywatnej firmie. W 1994 roku został członkiem rady miejskiej, od tego czasu do 2002 roku sprawował urząd prezydenta Sosnowca. Równocześnie pełnił też funkcje członka zarządu Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, członka Rady Kontraktu Regionalnego, przewodniczącego Komisji do spraw Samorządu i Regionalizmu, członka zarządu Śląskiego Związku Gmin i Powiatów, przedstawiciela gminy Sosnowiec w Związku Miast Polskich.

W listopadzie 2002 roku z ramienia Sojuszu Lewicy Demokratycznej został wybrany radnym sejmiku śląskiego, a następnie powołany na stanowisko marszałka województwa, które zajmował do listopada 2006 roku. W 2004 roku został członkiem prezydium Komitetu Regionów Uni Europejskiej oraz członkiem Komisji do spraw Polityki Spójności tego komitetu. W wyborach samorządowych w tym samym roku po raz drugi uzyskał mandat radnego województwa, obejmując funkcję wiceprzewodniczącego. W grudniu 2008 roku powołano go na stanowisko przewodniczącego sejmiku III kadencji. W 2010 roku i w 2014 roku uzyskiwał reelekcję w wyborach wojewódzkich

## Odznaczenia

* Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
* Medal Komisji Edukacji Narodowej
* Srebrnym Medalem za Zasługi dla Policji (2002)

## Źródła

* Sosnowiec Obraz Miasta i Jego Dzielnic (2016), Tom II, ISBN 978-83-944689-1-0
* https://pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz\_Wnuk
1911

Rok w XX wieku. Liczył 365 dni. W tym roku Królem Królestwa Polskiego (i Carem Rosji) był Mikołaj II Romanow, a prezydentem Sosnowca był Mieczysław Łupiński.

## Urodzili Się

* 12 Marca - Wiesław Mirecki (W Sosnowcu), aktor teatralny, w latach 1966-1971 dyrektor Teatru Zagłębia.
* 4 Maja - Zofia Bartnicka (W Korwinowie) - pedagog, nauczyciel.
* 5 Lipca - Alojzy Sitko, piłkarz (obrońca), olimpijczyk, trener Stali Sosnowiec.
* 14 Lipca - Tadeusz Fijewski (W Warszawie), aktor filmowy i teatralny (między innymi Teatru Zagłębia) w Sosnowcu.
* 31 Lipca - Zygmunt Szkocny (W Czeladzi), twórca najmniejszych książek świata, rekordzista Księgi Rekordów Guinessa.
* 8 Września - Tomasz Kiesewetter (W Sosnowcu), kompozytor, dyrygent, twórca utworów symfonicznych, kameralnych i baletów.
* 3 Października - Stanisław Opałko (W Górze Włodowskiej), polityk, działacz partyjny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, poseł.
* 31 Października - Ksiądz Włodzimierz Sedlak, naukowiec, twórca elektromagnetycznej teorii życia. Zmarł 17 Lutego 1993 roku.
* 4 Grudnia - Maria Oborska (W Zawierciu), nauczycielka, działaczka społeczna.
* 5 Grudnia - Władysław Szpilman, kompozytor muzyki rozrywkowej i symfonicznej żydowskiego pochodzenia. Zmarł 6 Lipca 2000 roku. Pochowany na Powązkach w Warszawie.

## Zmarli

* 15 Kwietnia - Eugeniusz Fulde (W Krakowie), aktor teatralny (między innymi Teatru Zagłębia) i filmowy.
* 27 Czerwca - Henryk Dietel, właściciel zakładów włókienniczych przy obecnej ulicy Żeromskiego, społecznik filantrop. Pochowany został na cmentarzu ewangelickim przy ulicy Smutnej.

## Wydarzenia

* 10 Lutego - Erygowana została przez biskupa kieleckiego Augustyna Łosińskiego, poprzez wydzielenie z parafii Gołonóg, parafia w Strzemieszycach Wielkich, obejmująca również Strzemieszyce Małe, Grabocin, Kazimierz Górniczy, Ostrowy Górnicze, Feliks i Niemce.
* 26 Lipca - Premiera filmu Antek Klawisz, bohater Powiśla.
* 26 sierpnia – Premiera filmu Dzieje grzechu.
* 13 grudnia - Odbyła się premiera filmu Sąd Boży.
* Józef Szymański wyświetla filmy w swoim kino-teatrze Zacisze.
* Powstał oddział sosnowiecki Warszawskiego Towarzystwa Higienicznego przy ulicy Głównej (obecnie 3 Maja), którego współorganizatorem i sekretarzem był doktor Stefan Falkowski.
* Powstało Żydowskie Towarzystwo Muzyczne Haszomir.
* Powstało Sosnowieckie Towarzystwo Cyklistów, którego siedziba znajdowała się w fabryce Schöna przy obecnej ulicy 1 Maja.
* Wzniesiony został w stanie surowym Kościół pod wezwaniem Świętego Tomasza Apostoła.
Pomnik Jana Pawła II w Sosnowcu

**Pomnik Jana Pawła II w Sosnowcu** – pomnik papieża Jana Pawła II na Placu Papieskim w Sosnowcu.

## Historia

Plac przy ulicy Gwiezdnej to rozległy teren, gdzie 14 Czerwca 1999 roku miała miejsce wizyta papieża Jana Pawła II w Sosnowcu. Dla upamiętnienia tego wydarzenia plac, na którym doszło do spotkania z papieżem, nazywany został w 2005 roku Placem imienia Jana Pawła II.

W 2001 roku z inicjatywy członków Akcji Katolickiej stanął w tym miejscu krzyż upamiętniający wizytę. Po śmierci Jana Pawła II w 2005 roku w miejscu tym spontanicznie zgromadziło się ponad 80.000 ludzi; w sąsiedztwie krzyża ustawiono monument z masy żywicznej przedstawiający sylwetkę zmarłego papieża. 12 Czerwca 2006 roku został on zastąpiony pomnikiem z żeliwa autorstwa krakowskiego artysty rzeźbiarza Jana Funka, absolwenta Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, twórcy między innymi pomnika Jana Pawła II w Bełchatowie. Poświęcenie pomnika na Placu Papieskim w Sosnowcu nastąpiło 14 Czerwca 2006 roku, w 7 rocznicę wizyty Jana Pawła II w mieście; dokonał go biskup sosnowiecki Adam Śmigielski. Uroczystości poświęcenia i odsłonięcia pomnika towarzyszyła msza oraz koncert z udziałem grupy Falcon Band (21 muzyków wykonało tradycyjne pieśni religijne).
W chwili odsłonięcia w 2006 roku waga pomnika wynosiła 1.345 kg; wraz z cokołem mierzył on 9 metrów; sam posąg miał wysokość 4,5 metra.
W 2009 roku wokół pomnika rozpoczęto budowę tak zwanej barki, stanowiącej jego podstawę. Barka ta, mająca formę wielkiej łodzi, została zaprojektowana jako konstrukcja monolityczna, żelbetowa, o powierzchni zabudowy około 385,3 m². Uroczystość poświęcenia barki odbyła się 10 Listopada 2010 roku z udziałem biskupa sosnowieckiego Grzegorza Kaszaka. Autorzy projektu zagospodarowania terenu chcą, by w przyszłości na podwyższeniu stanęły również maszty, które jeszcze bardziej upodobnią monument do łodzi, z papieżem jako sternikiem. Docelowo Plac Papieski ma być podzielony na tak zwaną *strefę sacrum* oraz część parkowo-sportowo-mieszkalną; na razie powstała strefa sakralna, z pomnikiem Jana Pawła II jako elementem centralnym.

Pod pomnikiem Jana Pawła II w Sosnowcu odbywają się uroczystości religijne i kulturalne, takie jak msza i koncert wokalistki Magdy Anioł z udziałem 5.000. osób w dniu 2 Kwietnia 2009 roku. Uroczystości te odbywają się przynajmniej dwa razy w roku – 2 Kwietnia (rocznica śmierci Jana Pawła II) i 14 Czerwca (rocznica wizyty Jana Pawła II w Sosnowcu).
Park im. Wandy Malczewskiej

Jest to nieduży, ładnie utrzymany park w dzielnicy Klimontów. W parku znajduje się kapliczka Matki Boskiej typu słupowego z 1746 roku. W sąsiedztwie parku zachowała się budowa o charakterze historycznym. Jest to osiedle robotnicze z kamienno-ceglanymi budynkami. Od 1847 roku, przez kilkanaście lat, mieszkała w Klimontowie Wanda Malczewska (1822-1896), działaczka charytatywna, mistyczka. Pielęgnowała chorych, opiekowała sie rannymi powstańcami w 1863 roku. Zmarła w opinii świętości. Rozpoczęto jej proces beatyfikacyjny.

Wśród drzew wyróżnić tam można topole czarne, jesiony wyniosłe, klony srebrzyste oraz inne gatunki drzew i krzewów występujące pojedynczo.
W obrębie parku rosną 2 drzewa pomniki przyrody. Są to Wierzba Biała i Grab Pospolity.

## Wierzba

W Polsce dziko rośnie 28 gatunków wierzb. Są to drzewa, krzewy i krzewinki. Dwa gatunki wierzb objęte są u nas ochroną gatunkową: Wierzba Japońska i Wierzba Borówkolistna. Wierzba od wieków istniała w legendach, pieśniach. Najbardziej znana, popularna jest pieśń partyzancka:

„*Rozszumiały się wierzby płaczące, rozplakała się dziewczyna w głos, oczy od łez podniosła błyszczące, na żołnierski twardy życia los, nie szumcie wierzby nam, z żalu co serce rwie...*”

Słowa tej pieśni odnoszą się do wierzby białej, odmiany płaczącej, najczęście sadzonej wierzby ozdobnej. Wierzba Biała to największa i najpopularniejsza z naszych wierzb Związana jest ona tradycją polskim krajobrazem. Dawniej bardzo często (dziś już rzadko) sadzono je przy drogach polnych, zabudowaniach wiejskich i ogławiano. Uzyskiwała ona wtedy kulistą, charakterystyczną koronę. Młode gałęzie wykorzystywano do wyrobu koszyków, często też na opał. Uważano, że piece chlebowe niczym tak dobrze się nie nagrzewają i nie dają lepiej wypieczonego, rumianego chleb jak po spaleniu w nich wysuszonej wierzbiny. Wierzba Biała zaliczana jest do
roślin leczniczych. Wywar z kory wierzbowej stosowano jako skuteczny lek. Nic w tym dziwnego, gdyż zawierał składniki wchodzące w skład aspiryny. Również dzisiaj wierzba robi ogromna karierę w ramach energii odnawialnej. Odpowiednio wyselekcjonowane, szybko rosnące odmiany wierzby krzewistej dają wysoki plon, dobrego jakościowo drewna na opał. Największe i najstarsze okazy wierzby białej w Polsce: Cieszyno (koło Koszalina) - 800 centymetrów obwodu w pierśnicy, Września (koło Poznania) - 765 centymetrów obwodu w pierśnicy.

## Grab Pospolity

W Polsce występuje 1 gatunek grabu, rośnie dziko w lasach liściastych. Graby wyrasta tworząc niezbyt duże drzewo. Posiada charakterystyczną popielatoszarą korę z ciemniejszymi smugami. Niegdyś był bardzo pospolity, o czym świadczą nazwy miejscowości: Grabiny, Grabowy, Grabki. Grab dobrze znosi strzyżenie. Często stosowany jest na żywołoty, szpalery. Dawniej sadzono go często w najwytworniejszych parkach (na przykład w Willanowie w XVIII wieku, według starych opisów kunsztownie wystrzygane ściany grabowych szpalerów dzieliły poszczególne partie ogrodu od wnętrza.
Najokazalszy grab w Polsce: Warszawa, Ogród Botaniczny, 23 metry wysokości drzewa i 385 cm obwody w pierśnicy.

## Żródła

* Wydawnictwo Kubajak: „Pomniki przyrody Sosnowca” (2004)
Card 188: Ivan Kleister

## Description

"No one was surprised when **Ivan Kleister** was selected to lead the Tomas branch. He's a famous extreme-sports star and is rumored to have found more Clues than anyone in the branch. However, the Tomas WERE surprised when Grace Cahill invited the Holt Family to participate in her competition for the 39 Clues. Ivan and the other high-level Tomas had never taken the Holts very seriously. Will Ivan decide to support these unlikely Clue-hunting stars? Or is he too busy with his plan to upgrade security at important Tomas locations around the world? Monitoring the North Pole is even more difficult than you'd imagine..."

## Info

Branch: Tomas

Type: Agent

Rarity: Uncommon

Preceded by: Card 187: Madison Holt

Followed by: Card 189: Maleia Kalani
1919

Rok w XX wieku. Liczył 365 dni. W tym roku Naczelnikiem Państwa Polskiego był Józef Piłsudki, premierami Polski byli Jędrzej Moraczewski, Ignacy Jan Paderewski i Leopold Skulski, a prezydentami Sosnowca byli Stefan Mrokowski i Czesław Jankowski.

## Wydarzenia

* Styczeń - Czesław Jankowski został burmistrzem i funkcję tę pełnił przez 3 miesiące, to jest do wyborów samorządowych.
* 7 Kwietnia - Rada Miejska powierzyła mandat prezydenta dotychczasowemu burmistrzowi Czesławowi Jankowskiemu.
* 18 Sierpnia - Wybuch strajku powszechnego w Zagłębiu Dąbrowskim.
* 20 Sierpnia - Do Sosnowca został przeniesiony sztab I Powstania Śląskiego.
* 26 Października - Urodził się Stanisław Gawron, artysta, malarz, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach.
* 5 Listopada - Gwiazda filmu niemego Pola Negri (właściwie Apolonia Chałupiec) bierze ślub w Kościele pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (obecnie Katedra) z Hrabią Eugeniuszem Dąmbskim.
* 20 Listopada - Utworzono zarząd państwowy nad Gwarectwem Hrabia Renard.
* Rozpoczęto eksploatację kopalni węgla „Barbara” (Alwina III) w Niwce na polach należących do Towarzystwa Kopalń i Zakładów Hutniczych Sosnowieckich, dzierżawcą był Zdzisław Woliński, wydobycie trwało do 1923 roku.
* Rozpoczęła działalonść Robotnicza Spółdzielnia Spożywców w Sosnowcu.
* Powstał w Sosnowcu i Modrzejowie oddział Organizacji Syjonistów-Ortodoksów „Hitsadrut Mizrachi”.
* Kopalnia „Modrzejów” oddziela się od kopalni „Niwka”.
* Zmarł Ernest Schön, przemysłowiec niemiecki, budowniczy i właściciel zakładów włókienniczych oraz pałacu w Sielcu.
Bloki Lwowskie

**Kolonia patronacka ZUS "Bloki Lwowskie"** - drugie osiedle (obok Jagiellonki stawianym w roku 1929 w ramach inwestycji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (patrz: Bloki Jagiellońskie). Było przeznaczone dla robotników. Powstało na północnych obrzeżach miasta na ówcześnie wolnym terenie pomiędzy Pogonią, a Małobądzem (tak zwana Górka Będzińska). Zbudował je w latach 1930-1933 Zakład Ubezpieczeń od Wypadków we Lwowie, stąd nazwa ulicy Lwowskiej i samego osiedla. Tworzy je sześć położonych równolegle, czterokondygnacyjnych bloków po pięć klatek schodowych każdy. Zaprojektował je, podobnie jak poprzednie, Jan Najman z Biura Projektów ZUS w Warszawie. W sześciu budynkach znajdowało się po 60 mieszkań. Ze względu na wysokość czynszu bloki te zamieszkiwali głównie urzędnicy.

## Adresy

Ulica Lwowska 9-17, 21-29, 25-29a, 21a-29b, 9b-17b, 9a-17a

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
* Sosnowiec. Obraz Miasta i Jego Dzieje (2016) ISBN 978-83-944689-2-7.
Fabryka Galanterii Metalowej Galmet

**Fabryka Galanterii Metalowej Galmet** - zakład założony w 1903 roku przez Goldberga i Kucyńskiego. Zajmował się produkcją galanterii metalowej, takiej jak między innymi puderniczki, papierośnice, odznaki, żetony. Początkowo zatrudniał tylko 10 osób. Od 1923 roku stopniowow modernizowany, zwiększył produkcję i stan załogi do około 100 osób w 1939 roku. Mieścił się przy ulicy Polnej (obecnie ulica Henryka Sienkiewicza).

## Źródła

Daria Chudoba, Anna Makarska - Trójkąt w Kole Marka Sosnowiec (2016) ISBN 978-83-89199-98-0
Sztuka i Zdobnictwo Zagłębia Dąbrowskiego

Tak kiedyś wyglądały typowe budynki:

Tak w XIX wieku na terenie Zagłębia Dąbrowskiego mieszkali chłopi i robotnicy.
Domy chłopskie miały zaledwie izbę i komorę. W izbie piec z okapem, ława, łóżka i kołyska wisząca u tragarza.
Życie robotnika zagłębiowskiego toczyło się w mieszkaniu składającym się z izby i komory w wielorodzinnych domach, zwanych koszarami, czy też dwu- i czterorodzinnych. Tworzyły one górnicze kolonie. Te najstarsze powstały w XVIII i XIX wieku w Małym Zabrzu, Niwce, Dąbrowie Górniczej.
Czasami obok izby głównej i komory istniała jedna mała izdebka. Miała ona odgrywać rolę dodatkowego pomieszczenia gospodarczego. Hodowano w nim często również zwierzęta domowe. Łącznie z sienią dawało to cztery pomieszczenia.

Wnętrze domu prezentowało się następująco:

Wyposażenie kuchni: sito, pralka ręczna oraz komplet garnków i talerzy.Skrzynia służąca do przechowywania ubrań.Kredens, na którym stoi młynek oraz komplet talerzy
W mieszkaniach - były graty proste *siewierskiej roboty*, ledwo heblowane i farbą zwykłą pomalowane, bez epolitury. Łóżka pod ścianami, między łóżkami stół, na którym *łontarz*. Na tym stole nigdy nie jadano. W szufladce stolika mieściły się rodzinne dokumenty, fotografie, listy, dyplomy. Rodzice spali na jednym łóżku, na drugim starsze dzieci. Gdy dzieci były większe - to spały na siennikach, na podłodze, na dzień chowano je do komórki. Oprócz tego w domu był kufer na odzież (szafy były u bogatych górników), kilka ław, ze dwa proste stołki, mała ryczka do zdejmowania butów. Na oknie bez firanek kilka kwiatków: a top panna młoda (hortensja), kawaler (fuksja), róża, rajskie jabłko, mirt. W kącie koło pieca stał półszafek na garnki i żywność. Nad nimi wisiała serwetka na ozdobne garnuszki, w którym się nigdy nie jadało, ot tak, dla parady. Koło pieca była kastka (węglarka), w niej pogrzebacz i łopatka - i ot - prawie całe umeblowanie robotniczego mieszkania.

## Źródło

* http://szkola.interklasa.pl/f043/zdobnictwop.html
Card 409: Spy Training

## Description

"The Lucians are the craftiest of the branches and have developed thousands of super-secret ways to spy. Their

 File:Card409.jpg   codes are the hardest to crack, their disguises the most difficult to discover, and their poison delivery systems--let's just say you don't want to know about THOSE. The Lucians are always hard at work coming up with new ways to be sneaky...and to keep their agents ahead of the pack."

## Top Secret

A guide to disguising yourself.

 File:Card 409 Top Secret.png
## Info

Branch: Lucian

Type: Secret

Rarity: Common

Preceded by: Card 408: The Spaz

Followed by: Card 410: Natalie's Strategy

Code: G69H29K99T
2 Stycznia

2 stycznia jest drugim dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 364 (w latach przestępnych 365) dni.

## Wydarzenia

* 1907 - Towarzystwo Lekarskie Zagłębia Dąbrowskiego wybrało pierwszego prezesa doktora Józefa Czajkowskiego. Celem towarzystwa było rozwijanie opieki medycznej nad mieszkańcami oraz doskonalenie umiejętności zawodowych lekarzy.
* 1936 - Sejm RP przyjął ustawę o amnestii.
* 1943 - Urodził się Jerzy Kopa - trener piłkarski miedzy innymi Lecha Poznań, Legii Warszawa i Zagłębia Sosnowiec.
* 1964 - Nikita Chruszczow złożył nieoficjalną wizytę w Polsce.
* 2003 - Odbyło się poświęcenie noclegowni dla bezdomnych przy ulicy Kaliskiej w Sosnowcu przez księdza biskupa Adama Śmigielskiego.
* 2010 - W Warszawie zmarł Stanisław Przybylski, lekkoatleta, pięcioboista, matematyk, olimpijczyk, wielokrotny Mistrz Polski w pięcioboju, uczestnik Mistrzostw Świata.
1894

Rok w przestępny XIX wieku. Liczył 366 dni. W tym roku Królem Królestwa Polskiego (i Carem Rosji) byli Aleksander III Romanow i Mikołaj II Romanow.

## Urodzili Się

* 7 Lutego - Andrzej Uthke (W Sosnowcu), pułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego.
* 4 Marca - Zdzisław Czarnomski (W Sławniowie), działacz patriotyczny i społeczny, twórca drużyny harcerskiej Czeladzi, organizator lokalnych struktur Szarych Szeregów.
* 4 Maja - Zygmunt Honiek (W Dąbrowie Górniczej) - działacz niepodległościowy, żołnierz Legionów Polskich, malarz artysta, przewodniczący sosnowieckiego oddziału Związku Polskich Artystów Plastyków, współzałożyciel grupy artystycznej Zagłębie. Zmarł w 1960 roku w Sosnowcu.
* 10 Lipca - Aleksy Bień (W Nowej Wsi) , działacz socjalistyczny, poseł na Sejm II Rzeczpospolitej (II i III kadencji) oraz na na Sejm Ustawodawczy. W latach 1925-1928 był 13 Prezydentem Sosnowca, katolik, później bezwyznaniowy.
* 26 Sierpnia - Lech Niemojewski (W Sosnowcu), architekt, profesor Politechniki Warszawskiej, syn pisarza  Andrzeja Niemojewskiego.
* 30 Sierpnia - Mieczysław Janowski (W Sosnowcu), oficer piechoty, legionista, ofiara zbrodni katyńskiej.Legionów Polskich, oficer Wojska Polskiego, w czasie okupacji niemieckiej członek  Służby Zwycięstwu Polski i Związku Walki Zbrojnej, współzałożyciel Konwentu Organizacji Niepodległościowych, uczestnik Powstania Warszawskiego.

## Wydarzenia

* 23 Kwietnia - Strajkujący robotnicy Fabryki Kotłów Parowych W.Fitzner & K.Gamper wywalczyli podwyżkę, skrócenie czasu pracy i usuniecie znienawidzonego dyrektora.
* 12 lipca – ukazał się pierwszy numer Robotnika.
* Październik - Został poświęcony cmentarz prawosławny w Sosnowcu.
* 17 Października - Henryk Dietel otwiera w Sosnowcu średnią 6-klasową Szkołę Realną z prawami szkoły publicznej.
* Strajkujący w fabryce Dietla robotnicy uzyskali podwyżkę, ale utrzymano 13-godzinny dzień pracy.
* Przy ulicy Smutnej założono kompleks cmentarzy czterech wyznań: rzymskokatolickiego, prawosławnego, ewangelickiego oraz żydowskiego.
* Paul Lamprecht przejął fabrykę papieru Dittricha.
* Utworzono gminę żydowską, a w latach **1894**-1896 zbudowano synagogę przy ulicy Dekerta.
* Majątek ziemski wraz z kopalnią węgla w Milowicach stała się własnością Sosnowieckiego Towarzystwa Kopalń Węgla i Zakładów Hutniczych.
* Przy kopalni Hrabia Renard zbudowano elektrownię.
* W Sosnowcu została utworzona kolejna szkoła elementarna prowadzona przez Jana Wacowskiego.
Kolonia Focha

**Kolonia Focha** - kolonia urzędnicza, podbudowana w okresie międzywojennym, znajdująca się na południowym krańcu ulicy Orlej (która wówczas kończyła się dojściem do zabudowań kolejowych i torowisk) na Pogoni. Była kolonią dla pracowników Towarzystwa Sosnowieckiego, reprezentującego kapitał francuski. Nazwano ją na cześć współpracy polsko-francuskiej imieniem marszałka Francji i Polski Ferdynanda Focha. Dziś, po rekonstrukcji dawnego traktu pogońskiego i zbudowaniu kolistych rozjazdów w stronę śródmieścia, kolonia Focha została zdemontowana; stoją tylko niektóre jej fragmenty w okolicach stadionu w parku przy ulicy Żeromskiego.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
The Lambily

The Lambily **is what mariah calls her fans together as a group. The name is a combination of Lamb and Family, which means to be a group of Mariah fans or what she calls her fans as a group in total. She calls a person who is a fan, a** Lamb**,** **and she normally dedicates majority of things to her Lambs and appreciates the gifts given to her. The term began during the late 90s and widely used during her Rainbow Tour.**

> MARIAH IS HOT
>
>

## Background

By the (now defunct) Lambily website, the inital fanbase was suppsoedly to be called, Butterflies, but didn't work out when Mariah would start calling her close friends, family members, loved ones and, obviously, her fans as "lambs" during 2000. Orignating as a term of endearment, the term ‘lamb’ would refer to the fans as, "following the leader", the leader being Mariah herself.

She has been using her term ‘Lamb’ ever since, and she still has been dedicating a majority of her songs to them throughout her setlist because of pure love. Sometimes she would refer to the Lambily as Lambies, which is normally plural for lamb and used commonly as a term of endearment.

## Goats

Haters, or fake Lambs of Mariah's is called, a **Goat**. Played off as a joke to the Lambs for untrue and hater Lambs who do not support Mariah or who critcize Mariah for her actions or music.

## Lamb Appreciation Day!

Originally supposed to take on February 11th, 2012 (as a reference to her 1997 song, Babydoll lyric, "It's 2.11""), this was initially a day were Mariah would just purely dedicate the entire day to her Lambs and go on to celebrate the fan-mail and gifts sent to her. She was also supposed to give a Lamb a free makeover by her styling team and also do some crazy fun things that day to show her devotion.

Sadly, the event was cancelled due to the tragic passing of long-time friend Whitney Houston. She sadly passed away on the event which resulted Mariah to cancel the whole thing and would spend time focusing more on Whitney. Eventually, clips leading up to Lamb Appreciation Day were still put on to Mariah's Youtube account and would express her condolences to Whitney's family and mourn the legendary singer too.

To this day, Mariah still has not put a Lamb Appreciation Day due to 2.11 being the passing day of Whitney, but still loves her fans very dearly and gives her all to make the Lambs feel loved.

## References

1. ↑ https://www.youtube.com/watch?v=V3vdvfxJ-So
Walcownia

**Walcownia** - zabudowania wokół Walcowni Hrabia Renard

## Historia

Na pograniczu Sielca i Dębowej Góry oraz na wschód od dworca kolejowego Dańdówka, w roku 1905 rozpoczęto budowę Walcowni Hrabia Renard(potem akcje jej wykupił francuski koncern Societe Anonyme Forges et Acieries) produkującej rury (po II wojnie: Huta Cedier). Wokół tego zakładu, który rozwinął się bardzo sprężyście i już w roku 1906 zatrudniał prawie 800 robotników, zaczęły tworzyć się osady robotnicze i obiekty gospodarcze walcowni. Ten katastr zabudowań miejscowa ludność nazwała Walcownią (używano zwrotu: *na Walcowni* na określenie miejsca zamieszkania a nie pracy) i to określenie mimo zmian w topografii miejscowości, utrzymuje się dotąd.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
Luka

**Luka** - bardzo stare określenie topograficzne na obszar przecinki lub wyrębu jaki istniał w borze Trzciniec rozciągającym się od Milowic aż do brzegów Czarnej Przemszy. Znany jest z roku 1839 mieszkaniec Luki, strażnik leśny Piotr Zawadzki. Prawdopodobnie Luka dzieliła dwa olbrzymie kompleksy leśne rozciągające się między Brynicą a Czarną Przemszą.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
1886

Rok w XIX wieku. Liczył 365 dni. W tym roku Królem Królestwa Polskiego (i Carem Rosji) był Aleksander III Romanow, a sołtysem Sosnowca był Abraham Blumenthal.

## Urodzili Się

* 17 Marca - Józef Nobis (W Czeladzi), działacz społeczny, burmistrz Czeladzi.
* 10 Lipca - Leopold Zbucki (W Warszawie), aktor teatralny (miedzy innymi Teatru Zagłębia) i filmowy, śpiewak, nauczyciel, urzędnik.
* 23 Lipca - Władysław Szafer (W Sosnowcu), światowej sławy przyrodnik.

## Wydarzenia

* 5 Września - Został poświęcony kościół ewangelicki w Sosnowcu ufundowany przez Henryka Dietla.
Kordon

**Kordon** - mały przysiółek, składający się z kilku chat rybackich, leżący na skraju Starego Sosnowca, tuż nad rzeką Brynicą, na lesistej polanie. Dziś po przysiółku przetrwała tylko nazwa ulicy Kordonowej. Kordonem zresztą zwano wówczas cały pas terenu przylegający do granicy z Prusami i Austrią, nad Czarną i Białą Przemszą oraz Brynicą.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
Grab Pospolity

### Położenie

Sosnowiec- Kilmontów, Park im. Wandy Malczewskiej (Ulica Majora Henryka Hubala-Dobrzańskiego); południowo-wschodnia częsć parku (od strony ulicy Zapolskiej), 4,7 metra od chodnika.

### Rozpiętość Korony

15 metrów, kształt parasolowaty

W Polsce występuje 1 gatunek grabu, rośnie dziko w lasach liściastych. Graby wyrasta tworząc niezbyt duże drzewo. Posiada charakterystyczną popielatoszarą korę z ciemniejszymi smugami. Niegdyś był bardzo pospolity, o czym świadczą nazwy miejscowości: Grabiny, Grabowy, Grabki. Grab dobrze znosi strzyżenie. Często stosowany jest na żywołoty, szpalery. Dawniej sadzono go często w najwytworniejszych parkach (na przykład w Willanowie w XVIII wieku, według starych opisów kunsztownie wystrzygane ściany grabowych szpalerów dzieliły poszczególne partie ogrodu od wnętrza. Najokazalszy grab w Polsce: Warszawa, Ogród Botaniczny, 23 metry wysokości drzewa i 385 cm obwody w pierśnicy. Drzewo jest w dobrym stanie zdrowotnym. Jest jednym z cenniejszych elementów drzewostanu parku.

Grab Pospolity jesienią.Kora Grabu Pospolitego.Liśc Grabu Pospolitego.
## Żródła

* Wydawnictwo Kubajak: „Pomniki przyrody Sosnowca” (2004)
Dzikie Zarośla

**Dzikie Zarośla** - jedna z najstarszych, dziś już nieużywanych nazw topograficznych w Sosnowcu, na określenie miejsca na prawym brzegu Przemszy, od dzisiejszej ulicy Wawel, do miejsca gdzie dziś stoi pomnik Tadeusza Kościuszki. Nazwa ma swój początek w okresie wczesnego rozwoju dzisiejszego centrum Sosnowca, około roku 1815 a określała lasy, mokradła i topieliska porosłe skarłowaciałym lasem, jako fragment byłej puszczy nadprzemszańskiej.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
Renard

**Renard** - określenie, które wbrew obiegowym poglądom nie odnosi się topograficznie do całego majątku Gwarectwa Hrabia Renarda na terenie Sielca a tylko do tak zwanego dworu. Był to krąg obiektów gospodarczych z folwarkiem, oraz z zamkiem sieleckim, kolonią urzędniczą i tak zwanym placem Renardowskim (obecnie, przy ulicy Szkolnej). Cały ten teren ogrodzony był kamiennym murem, posiadał bramy wejściowe i połączony był z parkiem sieleckim (też należącym do Gwarectwa Hrabia Renarda). Rozbudowa Sielca w latach 70-tych, preferująca wzrost budownictwa mieszkaniowego, zniszczyła ten zabytkowy kompleks architektury przemysłowej i towarzyszącej, jednolicie zaplanowany i wykonany. Część zabudowań wyburzono, w środku kompleksu wbudowano inne, nowoczesne gmachy.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.