Auschwitz-Birkenau

Eins og flestir vita voru það gyðingar sem nasistar hötuðu mest. Nasistar töldu að mikilvægt væri að útrýma gyðingum með öllu í Evrópu þar sem þeir væru skaðlegir fyrir samfélagið. Margir telja að hatur nasista á gyðingum hafi stafað af afbrýðisemi þar sem margir gyðingar hefðu komist vel af fjárhagslega. Nasistar notuðu önnur rök til að fá fólk með sér til að hata þá, m.a. sögðu þeir að gyðingar höfðu afneitað Jesú.

Árið 1939 byrjuðu nasistar að stofna gyðingahverfi þar sem hægt var að safna þeim saman og hafa eftirlit með þeim. Þessi hverfi voru kölluð gettó og þetta voru afgirt svæði inni í bæjum. Nasistum fannst ekki nóg að loka gyðinga inni í gettóum. Þeir vildu hreinlega losna við þá með öllu og um árið 1940 fóru af stað umræður um hvernig ætti að fara að. Margar hugmyndir brutust út en sú hentugasta var að útrýma sem flestum gyðingum með því að láta þá vinna sig í hel og drepa þá með eiturgasi. Þessi ákvörðun var tekin á fundi í Wannsee utan við Berlín í janúar 1942.

Strax eftir fundinn í Wannsee fóru nasistar að byggja fanga- og útrýmingarbúðir. Fangabúðir voru ætlaðar til vinnuþrælkunar en útrýmingarbúðir voru með gasklefum og líkbrennsluofnum. Ein þessara búða voru fanga- og útrýmingabúðirnar Auschwitz. Þetta voru stærstu fangabúðir Þjóðverja og var staðsett nálægt Cracow, Póllandi. Það reyndist mjög erfitt að hafa svona stórar búðir og því skiptu nasistar búðunum í þrjá flokka: Auschwitz I, Auschwitz II og Auschwitz III.

**Auschwitz I:**

 Voru “aðal” búðirnar af þeim þremur. Í þeim fangabúðum voru um 16 þúsund fangar, af

   þeim voru 10 þúsund gyðingar, 4 þúsund Pólverjar og 3 þúsund fangar frá öðrum þjóðarhópum. Þarna voru ýmsar SS stjórnir, foringjar og skrifstofa stjórnmáladeildar. Einnig voru þar verslanir, verkstæði, fyrirtæki í eigu SS og var mikil aðsókn hjá föngum að vinna á þessum stöðum.

**Auschwitz II - Birkenau:**

Í september árið 1941 var ákveðið að búa til aðra Auschwitz búð sem heitir Birkenau (líka þekkt sem Auschwitz II), Birkenau voru búðirnar þar sem börn, gamalt fólk og fólk sem var of veikburða til þess að vinna voru sent til að vera tekin af lífi. 10.000 fangar voru sendir til að byggja útrýmingarbúðirnar og á fyrstu 6 mánuðunum dóu 9.000 af þeim.

Birkenau búðirnar voru mest ofbeldisfullu búðirnar af 3 búðum því að þar var veikburða fólkið sett í ákaflega mikla þræla vinnu og fengu minni mat heldur en þau í Auschwitz, flest dóu úr hungri, ofþreytu og eiturgasi. Erfitt er að finna nákvæma tölu af föngum sem dóu í Auschwitz-Birkenau því í flestum tilfellum

    var 70-75% af föngum úr hverjum flutningi sendur strax í gas klefann því það var of veikburða. Þetta fólk var ekki fékk ekki rað númer og voru ekki skráð. um það bil 2,5 milljónir manns voru send til Auschwitz-Birkenau en aðeins 405.000 voru veitt fanga stöðu og raðnúmer

Birkenau búðirnar voru stærstu vinnubúðirnar af 40 búðum sem tilheyrðu Auschwitz. Þegar reksturinn á vinnubúðunum byrjaði í október 1941, átti þetta að vera vinnubúðir fyrir  90 þúsund stríðsföngum. Þær opnuðu sem útibú Auschwitz í mars 1942 og þjónaði á sama tíma sem miðstöð á útrýmingu gyðinga. Á lokastigi 1944, varð þetta líka staður þar sem fangarnir voru einbeittir áður en þeir voru sendir í vinnu í Þýskum iðnaði fyrir Þriðja Ríkið. Meirihlutinn, um 90% af fórnarlömbum Auschwitz búðunum dóu í Birkenau.Það þýðir að um það bil milljón manns dóu þar. Meirihlutinn, meira en 9 af hverjum 10 voru gyðingar. Stórt hlutfall af þeim, rúmlega 70 þúsund pólverjum sem dóu eða voru drepnir, dóu í Birkenau. Einnig dóu um það bil 20 þúsund flakkarar, auk Sovétríkjanna og fangar af öðru þjóðerni. Birkenau búðirnar gegndu í raun aldrei sínum upphaflega tilgangi. Á meðan bygging var enn þá í gangi, í febrúar 1942 í síðasta lagi, ákváðu Þjóðverjar að breyta eðli vinnubúðanna og gera þær að ómisandi hluta af Auschwitz fangabúðunum.

A**uschwitz III - Monowitz:**

Vinnubúðirnar í Monowice voru ein af fyrstu og stærstu undir-vinnu búðunum af Auchwitz. Þær tóku til starfa árið 1942 og hýsti 10.000 manns. Með tímanum, fengu búðirnar stöðu af höfuðstöðvum iðnaðar undir vinnubúðanna. Liðsforinginn var framkvæmdastjóri og stjórnandi. Hann var einnig liðsforingi SS landstjórnunar sem tilkynnti til hans.

**Auschwitz hergangan:**

~ Þegar her Sovétríkjanna komst inn í Krakrow, skipuðu Þjóðverjarnir að rýma Auchwitz. Þetta tímabil er betur þekkt sem Auchwitz hergangan, þar sem 60 þúsund fanga dóu í þessum flutningi, og allt gerist þetta á einum mánuði og er stærsta dauðfallið á stuttum tíma í þessum fangabúðum.

Þegar herinn kom í Auchwitz 27. janúar, fundu þeir um það bil 7.600 fanga sem voru mjög veikir eða það máttlausir

   eftir þrælavinnu sem voru skilin eftir til að deyja. Einnig fundu þeir heilan helling af líkum, hundruð þúsund pör af skóm, fötum og sjö tonn af hári sem hafði verið rakað af fólki áður en þau voru drepin. Áætlað sé um 1.1 - 1.5 miljónum manna hafi dáið í Auchwitz. Mikill meirihluti þeirra sem dóu voru gyðingar, í kringum 70 - 80 þúsund Pólverjar og u.þ.b. 19 - 20 þúsund flakkarar (Gypsies) dóu í búðunum og svo smærri tölur frá Sovétríkjunum sem voru teknir til fanga og öðrum löndum.

**Maðurinn sem stjórnaði öllu:**

~ Rudolf Franz Fredinand Höss var yfirmaður Auchwithz á árunum 1940-1943. Sem strákur hafði hann ákveðið að verða prestur en svo þurfti hann að kveðja þann draum því hann var sendur í herinn þegar fyrri heimstyrjöldin skall á. Eftir stríðið fór hann í Freikops sem var einkaher sem var skipulagður af liðsforingjum úr fyrri heimstyrjöldinni sem komu úr þýska hernum. Rudolf gekk í þýska nasistaflokkinn árið 1922 en seinna fór hann í Artamenen sem var félag öfgafullra þjóðernissinna sem fyrirlitu borgaralíf og vildu fara aftur í gömlu góðu dagana uppí sveit. Hann braut af sér árið 1923 og var hann sendur í fimm ára fangelsi fyrir það. Árið 1934 var honum boðið að starfa með öryggissveit nasista, betur þekkt sem SS-sveitirnar. Seinna það ár fór hann Dachau sem voru þrælabúðir þriðja ríkisins. 1938 fékk hann stöðu sem Búðastjóri í Sachsenhausen sem voru þrælabúðir fyrir norðan Berlín. Þar stjórnaði hann aftökusveit þessa búða. Árið 1940 30. apríl var honum boðið það starf að stjórna Auschwitz

**Börn í Auschwitz:**

Börn af gyðingafjölskyldum  voru einnig send í fangabúðirnar og engin miskunn var gefin þeim. Það var farið með þau næstum alveg eins og farið var með fullorðna fólkið. Börnin voru m.a. notuð sem vinnuöfl, drepin, svelt til dauða og refsað. Aðskildir kofar voru gerðir fyrir fangabörnin og þessir kofar voru ekkert öðruvísi en fullorðinna.

Sú aðferð sem var notuð við að drepa gyðingabörnin var að kæfa þau með gasi. Þá var sagt þeim að þau væru að fara í sturtu og börnunum smalað inn í einn stóran sturtuklefa. Þar biðu þau eftir að vatnið kæmi úr sturtuhausunum, en það kom aldrei. Það sem kom í staðinn var gas sem kæfði þau til dauða. Þessari aðferð var ekki einungis beitt á börn, heldur líka konur, gamalmenni og veikburða fólk.

**Heimildir:**

* http://auschwitz.org/en/history/fate-of-children/the-fate-of-the-children

* http://auschwitz.org/en/history/auschwitz-i/

* https://www.ushmm.org/outreach/en/article.php?ModuleId=10007718

* http://www.history.com/topics/world-war-ii/auschwitz

Sam10(4): Anna Katrín 10. KG, Ólína 10. HT, Vigdís 10. RE og Vilborg Eva 10. NT