Wojny Skalwijskie

Bitwa między Lotarydami a Krzyżowcami (prawdopodobnie bitwa pod Argeą)

### Wynik

Zwycięstwo umiarkowanych lotarydów (Walencjan)- Kościół Skalwijski uzyskał niezależność od papiestwa, Karol Euskadyjski zostaje Królem Skalwii, Kompromis między szlachtą skalwijską a Cesarzem

## Strony Konfliktu

### Lotarydzi

Bracia Lyrijscy, Sierotki z Uralieu, Orebici, Szlachta skalwijska wyznania lotarydzkiego, Walencjanie (do 1432), Republika Wysp (1421-1423)

### Katolicy

Cesarstwo Wszechlyrijskie:Skalwijscy katolicy, Palatynat Argentii, Marchia Kaledońska, Księstwo Vinsarii, Księstwo Verdeille, Elektorat Lucytański, Księstwo Walerii, Księstwo Calaise, Księstwo Montevillo, Wielkie Księstwo Kalesadii, Księstwo Euskadii, Rycerstwo Lecoux, Państwo Kościelne, Zakon Maltański, Walencjanie (od 1432)

## Dowódcy

### Lotarydzcy

Pierre Anjou z Dielle †, Prokop Wielki †, Prokop Mały †, Jean, Roche z Deppe, Louis z Salle, Pierre z Ambreille †, Andre z Liechtenburga †

### Katoliccy

Karol Euskadyjski, Papież Innocenty XVI, Pippo Spano, Ulrich II von Rosenberg, Henryk z Hradee †, Albrecht z Koldicc, Giuliano Cesarini, Jean Zebbe †, Pierre Monsleur †

**Wojny Skalwijskie** - wojny religijne toczone na terenie Skalwii w latach 1414–1432, będące wynikiem krucjat organizowanych przez cesarza Karola Euskadyjskiego przy poparciu papiestwa.

## Przebieg Wojen

### Rewolta Lotarydzka (czerwiec 1414 - sierpień 1414)

Początkiem wojen skalwijskich stało się powstanie, które wybuchło 10 czerwca 1414 roku przeciwko obwinionemu za śmierć Jeana Lothara Karolowi Euskadyjskiemu, który po Louisie IV odziedziczył tron skalwijski. Wzburzeni chłopi, mieszczaństwo, skalwijskie duchowieństwo i część arystokratów skalwijskich chwycili za broń, organizując wojska skalwijskie pod wodzą najemnika Pierre Anjou z Dielle. Pierwsza armia lotarydów była zwykłym pospolitym ruszeniem, jednakże na tyle licznym by pokonać armię Cesarza Karola III Euskadyjskiego 15 sierpnia 1414 w bitwię pod Uralieu. Cesarz zbiegł do rodzinnej Euskadii by stamtąd zemścić się na Skalwijczykach. W tym czasie Pierre Anjou powołał stałą Armię Lotarydzką, która dzieliła się na tabory wojenne, według nowatorskiej taktyki *Wagenburg* (lr. mur de wagon). Taktyka ta zakładała, że główną siłą Skalwijczyków były Wozy Bojowe, które dzięki mobilności mogły tworzyć *Mury* z kilku scalonych ze sobą łańcuchem wozów na dogodnej pozycji. Z tych *de facto* ruchomych fortyfikacji mniej liczebni skalwijczycy ostrzeliwali swoich wrogów kuszami, bombardami i rusznicami, oraz dźgali korzystając z przewagi wysokościowej włóczniami i halabardami.

### I Krucjata (styczeń 1415-wrzesień 1421)

Na wieść o rewolcie w Skalwii i utracie tamtejszej korony przez Cesarza Karola Euskadyjskiego, Papież Innocenty XVI skontaktował się z Cesarzem i wspólnie ogłosili 3 stycznia 1415 roku **Krucjatę na Skalwię**. Rycerstwo z całej Lyrii, feudale lecouxscy i italijscy, zakony rycerskie i wojska państwa papieskiego zgromadziły się pod cesarskimi sztandarami i pod koniec stycznia ruszyli na Królestwo Skalwii.

Ponad trzydziestotysięczna Armia Krzyżowców rozpoczęła oblężenie twierdzy Argea. Oblężenie trwało całą zimę i zakończyło się kapitulacją garnizonu 2 marca 1415. Zdobycie Argei utorowało krzyżowcom drogę na zachód, jednakże ponieśli duże straty (kronikarze podają różne liczby, od 5 do 10 tysięcy zabitych przez mróz, głód i choroby żołnierzy). Na wiosnę ofensywa katolików ruszyła, Karol Euskadyjski postanowił rozdzielić swoją armię - jedna połowa miała zacząć oblężenie Castalii a druga, pod wodzą Cesarza, wymaszerowała w stronę Uralieu. Oblężenie zaczęło się 30 marca, armia cesarza w tym samym czasie maszerując na Uralieu spotkała opór ze strony partyzantów i oddziałów konnych, które na wzgórzach nękały zaopatrzenie krzyżowców. Zmęczona podjazdami 20-tysięczna armia przeszła przez cieśnine i znalazła się dzień drogi od Uralieu, gdzie niedaleko wioski Dielle wyszły im na przeciw 3 tabory wojenne pod wodzą Pierra Anjou.

##### Bitwa pod Dielle (15 kwietnia 1415)

Po południu krzyżowcy zauważyli 3 tabory wojenne Lotarydów. Cesarz nie znając tej taktyki niechętnie myślał o ataku, zważywszy, że Skalwijczycy zajęli pozycję na trzech wzgórzach - na każdym z nich ułożyli szyk okrągły z wozów bojowych. Jednakże po raporcie zwiadowców, dowiadując się że Skalwijczyków jest zaledwie 7 tysięcy postanowił zaatakować. Krzyżowcy okrążyli wszystkie trzy wzgórza, wtedy zaczął się zmasowany ostrzał skalwijczyków - z kusz, łuków a także broni prochowej. Wojska Cesarza pod ostrzałem musiały albo się wycofać, albo zaatakować - wybrana została druga opcja.

Szturm bez żadnych narzędzi oblężniczych okazał się fatalny w skutkach - krzyżowcy próbując wdrapać się o własnych siłach na wozy, byli łatwo strącani. Zaś ci, którzy chcieli przejść między nimi natknęli się na zwartą formacje z tarcz i włóczni. Cesarz rozkazał odwrót widząc jak jego oddziały przegrywają. Wykorzystał to Pierre Anjou, który rozkazał wyjść z formacji okręgów i zwołał kontratak piechotą ukrytą za ,,murami" wozów oraz samymi wozami, używając ich jako mobilne platformy dla strzelców.

Krzyżowcy uciekli w popłochu za cieśninę, według kronikarzy z bitwy wróciło zaledwie 10 tysięcy żołnierzy - reszta zginęła w bitwie, została wzięta w niewolę albo nie zdążyła zjednoczyć się ze swymi towarzyszami i zostali złapani.

##### Po bitwie pod Dielle

Pod koniec wiosny Krzyżowcy wycofali się na wschód Skalwii, do okupowanego miasta Argea. Tam przeorganizowali się i wyruszyli znów na zachód. Tam w ciągu 5 lat odbyło się jeszcze 7 bitew, skalwijczycy pod dowództwem Pierre Anjou i Prokopa Wielkiego wygrali je wszystkie. We wrześniu 1421 Cesarz ogłosił wycofanie się z Skalwii by dobrze zaplanować kolejną wyprawę, która w końcu raz na zawsze zmiażdży Lotarydów.