TVP1

**TVP1** (**Program Pierwszy Telewizji Polskiej**, potocznie *Jedynka*, do 23 marca 1992 oficjalny skrót **TP1**, do 2 października 1970 **TVP**) – polska publiczna stacja telewizyjna
 i zarazem najstarsza ogólnopolska stacja telewizyjna, utworzona 25
października 1952, zaś 1 września 1958 utworzono wspólne pasmo ośrodków
regionalnych w Łodzi, Katowicach i w Warszawie[3].

W Wigilię TVP1 nadawała przez 20 lat, czyli od 1992 do 2012 charytatywny blok reklamowy, zwany *Reklama Dzieciom*. Nadawany był w latach 1992 do 2003 przed Wieczorynką, a w latach 2004 do 2012 przed głównym wydaniem *Wiadomości*[4][5]. Od 2013 akcja ta jest prowadzona 25 grudnia, po Wiadomościach.

## Historia TVP1

### Kalendarium

* Kanał rozpoczął nadawanie 25 października 1952 (Od 1937 były tylko emisje próbne).
* Początkowo stacja nazywała się TVP, od 2 października 1970 do

czerwca 1976 TVP1, od czerwca 1976 do 23 marca 1992 TP1, a od 24 marca
 1992 ponownie TVP1, którego nazwa programu trwa do dziś.

* 1 stycznia 1958 powstał Dziennik Telewizyjny, zastępując, istniejące od 1956 roku, Wiadomości Dnia. W 1989 roku Dziennik Telewizyjny zastąpiły Wiadomości TVP1[6]. Drugą ważną propozycją były wówczas obok niego filmy fabularne i spektakle Teatru Telewizji (emitowanego od listopada 1953).
* Od lat 60. kanał specjalizował się w kulturze i rozrywce (to właśnie na tym programie swoją premierę miała m.in. Wielka gra).

 Jeszcze na początku obecnego stulecia (i przez kilka kolejnych lat)
stacja była niemal na równi z bratnią Dwójką w dziedzinie produkcji
programów kulturalno-rozrywkowych i teleturniejów, obecnie produkcja
tego typu audycji jest mocno ograniczona (seriale oraz Jaka to melodia?).

* Do najważniejszych magazynów publicystycznych należą: *Forum*, Prosto w oczy, *Debata*, Sprawa dla reportera Elżbiety Jaworowicz. Wcześniej nadawano także W centrum uwagi, zastąpione przez Monitor Wiadomości, a obecnie przez wieczorne wydanie czołowego programu informacyjnego TVP1. Oprócz Wiadomości charakter serwisu informacyjnego ma także Teleexpress, wyróżniący się przede wszystkich znacznie luźniejszą formułą.
* Dziś[kiedy?] antenowy czas wypełniają seriale telewizyjne produkcji polskiej i zagranicznej, programy dla dzieci (*Domowe przedszkole*, *Mama i ja*, *Ciuchcia*, *Tik-Tak*, *Bajeczki Jedyneczki*, *Jedyneczka*, *Budzik* (aczkolwiek ostatnia *Wieczorynka* została wyemitowana 30 sierpnia 2013), seriale telewizyjne, produkcji polskiej i zagranicznej (*Klan*, *Plebania*, *Bulionerzy*, *Moda na sukces*, *Dwie strony medalu*, *Faceci do wzięcia*, *Zagubieni*), programy dla dzieci (*Jedyneczka*, *Domisie*, *Budzik*, *Lippy and Messy*, *Od przedszkola do Opola*, *Domowe przedszkole*, *Ziarno*, *Walt Disney przedstawia*), oraz filmy przyrodnicze i dokumentalne.
* Dużo miejsca antenowego zajmują wydarzenia muzyczne, m.in. Konkurs Piosenki Eurowizji, Festiwal Polskiej Piosenki w Opolu, a do 2004 roku także festiwal w Sopocie.
* 31 maja 2012 – rozpoczęcie regularnej, oficjalnej emisji TVP1 w standardzie HD pod nazwą **TVP1 HD**[7]; *szczegóły niżej, w sekcji TVP1 HD*
* 28 kwietnia 2014 - na multipleksie 1 TVP1 w wersji SD przestał być nadawany i ustąpił miejsca Fokus TV. Mimo to jest nadal dostępny w sieciach satelitarnych i telewizjach kablowych.
* 7 kwietnia 2017 - na satelicie Hot Bird (13⁰E) TVP1 w wersji SD przestał być nadawany[8][9]

### Dyrektorzy TVP1 od 1992

* 1992: Jarosław Gugała
	+ do grudnia 1992: Leszek Wasiuta (p.o.)[10]
* grudzień 1992-1994: Aleksandra Frykowska[10]
* 1994–marzec 1996: Maciej Pawlicki
* 1 kwietnia-30 sierpnia 1996: Tomasz Siemoniak[11]
* październik 1996-1998: Stanisław Nowak[12]
* 1998–2004: Sławomir Zieliński
* 2004–maj 2006: Maciej Grzywaczewski (zawieszony 28 kwietnia 2006 za wypowiedź o Kamilu Durczoku)
* maj 2006–4 marca 2008: Małgorzata Raczyńska (od września 2006 do marca 2007 na zwolnieniu lekarskim)
	+ 26 września 2006–marzec 2007: Maciej Wojciechowski (p.o.)
* 12 marca 2008–5 stycznia 2009: Dorota Macieja
* 20 lipca 2009–9 października 2009: Iwona Schymalla
* październik 2009-10 maja 2010: Wojciech Hoflik
* 10 maja 2010–12 października 2010: Witold Gadowski
* 12 października 2010–18 listopada 2011: Iwona Schymalla[13]
	+ 18 listopada 2011–21 grudnia 2011: Andrzej Godlewski (p.o)[14].
* 21 grudnia 2011-31 grudnia 2015: Piotr Radziszewski[15]
* 8 stycznia 2016-15 lipca 2016: Jan Pawlicki[16]
* 15 lipca 2016-30 czerwca 2017: Krzysztof Karwowski[17]
	+ od 30 czerwca 2017: Mateusz Matyszkowicz (p.o.)[18]

## Lista programów TVP1

### Programy informacyjno-publicystyczne

*Z tym tematem związana jest kategoria: Programy emitowane w TVP1.*
Telewizyjna Jedynka od początku miała charakter informacyjno-publicystyczny.

W latach 50. rozpoczęto nadawanie pierwszych serwisów informacyjnych, z których wywodził się nadawany w czasach PRL *Dziennik Telewizyjny* (przekształcony w 1989 roku w *Wiadomości*). Oprócz *Wiadomości* charakter serwisu informacyjnego ma także od 26 czerwca 1986 *Teleexpress*, wyróżniający się przede wszystkim znacznie luźniejszą formułą.

Do najważniejszych magazynów publicystycznych należą obecnie: *Magazyn śledczy Anity Gargas*, *Sprawa dla reportera* Elżbiety Jaworowicz, *Kwadrans polityczny* (poranna rozmowa polityczna), *Warto rozmawiać* Jana Pospieszalskiego. Wcześniej nadawano takie programy jak: *Forum* (obecnie w TVP Info), *Kto za to zapłaci?*, *Na pierwszym planie*, *W centrum uwagi*, *Monitor Wiadomości*, *Z refleksem*, *Debata*, *Gość Jedynki*, *Łowcy smoków* Witolda Gadowskiego, *Chodzi o pieniądze* Jacka Łęskiego i wiele innych.

### Organizacja imprez masowych

Na antenie TVP1 można obejrzeć m.in. Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu, Konkurs Piosenki Eurowizji, a do 31 sierpnia 2004 także Sopot Festival. Ponadto pojawiają się także relacje z Lidzbarskich Wieczorów Humoru i Satyry.

### Transmisje sportowe

TVP1 transmituje m.in.

* mecze towarzyskie reprezentacji Polski w piłce nożnej
* mecze Lotto Ekstraklasy (4 najważniejsze mecze w sezonie i magazyn ze skrótami wszystkich spotkań),
* mecze eliminacyjne polskich drużyn do Ligi Mistrzów UEFA,
* Puchar Świata w skokach narciarskich oraz skoki narciarskie w ramach Mistrzostw Świata w narciarstwie klasycznym (z udziałem Kamila Stocha),
* wyścig kolarski Tour de Pologne,
* Mistrzostwa Świata i Europy w lekkoatletyce
* relacje z igrzysk olimpijskich.

2 września 2012 poinformowano, że TVP nie będzie transmitować meczów polskiej reprezentacji w piłce nożnej, gdyż nie doszło do porozumienia z firmą SportFive, która sprzedaje prawa transmisyjne z ramienia PZPN.
 Pierwsze mecze eliminacyjne do Mistrzostw Świata 2014, które Polska
rozegrała z Czarnogórą i Mołdawią, można było zobaczyć w usłudze *Pay-per-view*
 na wybranych platformach cyfrowych oraz w sieciach kablowych. Jednak 24
 września poinformowano, że firma SportFive zredukowała swoje wymagania w
 stosunku do TVP, a to oznacza, że następne mecze już zobaczymy w TVP1.
Umowa została podpisana do czerwca 2014 , jednak TVP straciła wyłączność
 na transmisje meczów reprezentacji Polski, gdyż prawa do transmisji
meczów nabył też konkurencyjny nadawca Polsat, który od tego momentu pokazuje mecze kadry narodowej na antenach sportowych Polsatu: Polsacie Sport i Polsacie Sport HD.
 Jednak 10 grudnia 2013 Polsat nabył wyłączne prawa do transmisji meczów
 na lata 2014-2017, co oznacza, że kadra znika z ramówki TVP. Wyłącznie
na antenach Polsatu widzowie zobaczą eliminacje i turniej finałowy EURO
2016 oraz kwalifikacje do MŚ 2018 w Rosji, a także spotkania
reprezentacji Polski. Za prawa transmisyjne do tych wydarzeń Polsat
zapłacił 35 mln euro (czyli ok. 145 mln złotych).

## Logo TVP1

25 października 1952 - 31 maja 1976

Czarny napis TVP oraz ogromna czarna cyfra 1 na białym tle.

25 października 1952 - 22 grudnia 1985

Biało-czerwone litery "TP" na czarnym tle z białym napisami: na górze ,,TELEWIZJA POLSKA", na dole

,,PROGRAM 1''.

23 grudnia 1985 - 23 marca 1992

Logo podobne do TVP2 z lat 1987-1992, ale trzy człony z literami "TP" i kontur cyfry "1", litera "P" ma dwa człony.

24 marca 1992 - 6 marca 2003

Napis "TVP" w kwadratach krystalicznych i w kwadracie charakterystyczna cyfra "1".

7 marca 2003 - obecnie

Logo "TVP" i cyfra "1" na niebieskim tle.

Tymczasowe zmiany logotypów

w 1998 na Boże Narodzenie kwadraty były kolorowe i miały kształt prezentów.

w 1999 na Wielkanoc zamiast kwadratów były jajka wielkanocne.

w 2006 na Święto Niepodległości pod logiem była flaga Polski.

w 2007 w drugą rocznicę śmierci papieża Jana Pawła II obok loga widniała biała wstążka.

w 2008 z okazji Walentynek pod logiem widniało małe serce.

od 17 marca 2008 podczas niektórych programów logo jest wyświetlane półprzezroczyste, przy czym przez kilka sekund pojawia się niebieski znaczek z białym logiem "TVP" i podpisem "Tylko u nas". Od tego dnia również

nie jest wyświetlany napis "STEREO" pod logiem, który był od 1 września 1999. Od lipca 2009 roku oznaczenie

"Tylko u nas" jest rzadziej wyświetlane.

przed Letnimi Igrzyskami Olimpijskimi w 2008 roku w Pekinie pod logiem wyświetlany był napis "PEKIN 2008,

transmisja za … dni". Od 5 sierpnia nie było w podpisie słowa "transmisja". 8 sierpnia był inny napis: "PEKIN 2008,

DZIŚ O 13:35".

16 października 2008 pod logiem był portret papieża Jana Pawła II pod nim zaś biały napis: 30 ROCZNICA

WYBORU PAPIEŻA.

na Światowy Dzień bez Papierosa obok loga był przekreślony papieros (sprawa ta miała miejsce do 2008).

w 2009 z okazji Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej w tle loga stacji widniała flaga Polski.

4 czerwca 2009, w 20. rocznicę obalenia komunizmu pod logiem stacji był czerwony napis "4 czerwca '89".

w 2009 z okazji Światowego Dnia AIDS w trzecim kwadracie loga widniała czerwona wstążka. Działo się tylko podczas audycji Kawa czy herbata?.

14 lutego 2010 pod logiem pojawił się napis "Eurovision, krajowe eliminacje, dziś o 20:15". Literka "v" w słowie

Eurovision było w kształcie serca, a w środku pojawiały się kolory: biały i czerwony.

na czas żałoby narodowej zmienia kolor loga na czarny.

### Początki

Do
 1 października 1970 w Polsce był tylko jeden program telewizyjny, więc
do oznaczenia anteny używano albo ówczesnego loga Telewizji Polskiej,
albo ośrodka regionalnego TVP. Pierwsze trzy oznaczenia nie były używane
 stale w czasie programów. Używano ich tylko podczas identów TP1 i
zapowiedzi omawianych programów dnia.

### Emisja testowa loga

Dopiero
 w połowie 1992 stacja rozpoczęła testowe nadawanie programów z logo,
które znajdowało się w prawym górnym, prawym dolnym lub lewym górnym
rogu ekranu (używano również samej cyfry "1").

### Regularna emisja loga

Regularną
 emisję programu z logo w prawym dolnym rogu ekranu stacja zaczęła 3
lutego 1993, natomiast 19 kwietnia 1993 zostało ono przeniesione w prawy
 górny róg ekranu, gdzie znajduje się do dziś. Pierwotnie (do czerwca
1993) logo nie było emitowane w czasie trwania programów informacyjnych.

### Inne miejsce loga

Czasami
 (zarówno w przeszłości, jak i teraz) logo znajdowało się w lewym górnym
 rogu ekranu (podczas Wiadomości, gdy prezenter siedzi po lewej stronie,
 w niektórych programach w 1993 i 1994 roku, programie muzycznym "Letnie
 eMTiVi" emitowanym latem od 1992 do 1994 roku, który retransmitował
teledyski z MTV, niektórych transmisjach Anioła Pańskiego z Watykanu
 oraz transmisjach sportowych, takich jak Puchar Niemiec; logo jest przestawione w lewym górnym ekranie, ponieważ czas i wynik widniał po
prawej górnej stronie).

## TVP1 HD

Logo TVP1 HD

10 stycznia 2011 - 31 maja 2012 - Logo TVP1 a obok dwa czerwone prostokąty z literami "H" i "D". (Logo było używane tylko w reklamach, oraz w dekoderach telewizji n, TVP nigdy nie stosowała takiego logo na swoim kanale publicznym i na stronie internetowej).

1 czerwca 2012 - obecnie

Niebieskie prostokątne pole z logiem TVP1, a obok dwa białe prostokąty z niebieskimi literami "H" i "D".

10 stycznia 2011, na platformie cyfrowej "n", pod nazwą **TVP1 HD** rozpoczęto nieoficjalną, testową emisję kanału TVP1 systemie HD w rozdzielczości 1080i.

17 kwietnia 2012 rozpoczęło się wewnętrzne testowanie systemów emisyjnych kanału.

31 maja 2012 oficjalnie rozpoczęto regularną emisję kanału TVP1 HD w ramach pierwszego multipleksu naziemnej telewizji cyfrowej[7]. Tego samego dnia rozpoczęto także regularny przekaz satelitarny[19]. 1 czerwca 2012, program TVP1 HD stał się dostępny w sieciach telewizji kablowych[7]. 15 lutego 2014 program TVP1 HD został przeniesiony do trzeciego multipleksu naziemnej telewizji cyfrowej. Ramówka TVP1 HD nie różni się od tej w TVP1[20].

## Lektorzy

### Obecnie

* Łukasz Nowicki (od 2003) (również prowadzący teleturniej "Postaw na milion").
* Marcin Sanakiewicz (od 2006)

### Dawniej

* Robert Czebotar (1999-2000)
* Marek Gajewski (1976-1995)
* Piotr Borowiec (1998-2000)
* Daniel Kondraciuk (2001-2013)
* Ryszard Rembiszewski (1976-1999)
* Piotr Olędzki (1990-2000)