1996

## Straeon

### **Gwarchae Rhif 7**

Yn y flwyddyn newydd derbyniodd Glan Morris gerdyn post gan Rod Phillips o Bahrain yn datgelu fod Gwen dal gydag ef, gyda llun ohonynt yn dathlu'r Nadolig.

O fewn dim bu Glan a Jean yn holi Eileen Rees i gael at wraidd y mater. Os oedd Gwen yn Bahrain, pwy oedd y ferch oedd gyda Gina? Rhanodd EIleen stori Gina, ei bod wedi gwneud trefniant gyda fam y plentyn i'w mabwysiadu, rhybeth nad oedd yn wir. Cafodd Glan drafferth yn coelio'r stori a galwodd ar Glyn James i ymchwilio i fewn i'r mater.

Pan ddaeth Glyn i rif 7, gwrthododd Gina agor y drws a bygythiodd ladd ei hunan. Cychwynodd warchae a darganfuwyd mai wedi dwyn y babi yr oedd Gina o Lundain ar benblwydd Gwen a mai Lisa Jordan oedd enw'r ferch. Parhaodd y gwarchae am rai dyddiau ond yn y pendraw llwyddodd Eileen i berswadio Gina i ildio a dychwelyd Lisa at ei rheini iawn.

Ceisiai ei chyfreithiwr Jon Markham sicyrhau y byddai Gina yn cael ei rhyddahu ar fechnïaeth ond carcharwyd hi am gyfnod.

Tra yn y carchar roedd cryn stwr wrth i Kath Jones gymryd mantais o'i gwaith fel postman i ddwyn llythyrau personnol rhwng Gina ag Eileen a gwerthu'r wybodaeth i'r wasg.

### **Y diwedd i Denzil ag Eileen**

Yn dilyn digwyddiadau gwarchae Rhif 7 a charcharu Gina roedd priodas Denzil ag Eileen Rees dan gryn bwysau. Bu Eileen yn poeni yn ofnadwy am les ei chwaer ond nid oedd Denzil eisiau clywed unrhyw beth am y mater, yn gwrthod ymgysylltu â’r sefyllfa ac yn peidio ymuno ag Eileen ar ei ymweliadau i’r carchar.

Cychwynnodd Eileen wneud y tripiau hir i’r carchar gyda Jon Markham, cyfreithiwr Gina a daeth y ddau yn agos iawn - yntau yn cynnig clust parod i wrando ar broblemau priodasol Eileen.

Pan lwyddodd Jon i sicrhau y byddai Gina yn gallu cael ei rhyddhau ar fechnïaeth bu’n rhaid cytuno ar ble y byddai’n aros. Gwrthododd Denzil ddiddanu’r syniad y caiff Gina aros ym Mhenrhewl hyd yn oed wedi i Eileen fygwth symud i Rif 7 at ei chwaer. Cafodd sioc pan dyna yn union ddigwyddodd, yn enwedig pan aeth hi a Sioned gyda hi.

Disgynnodd Denzil i bwl o iselder a chafodd hi’n anodd edrych ar ôl y fferm a’r tŷ ar ben ei hun, ond pellhau wnaeth Eileen wedi cael ei rhyddid, yn canolbwyntio fwyfwy ar achos llys ei chwaer fel ffordd i ffoi o realaeth ei phriodas.

Pan ddaeth achos llys Gina i ben heb ddedfryd o garchar, yn gweld ei chyfnod i ffwrdd o Benrhewl yn dod i ben cusanodd Eileen Jon.

Cafodd Denzil siom pan na ddychwelodd Eileen gartref ar ôl yr achos, yn hytrach aeth hi i Fryste i aros gyda’i chwaer Maureen. Dychwelodd rai wythnosau yn ddiweddarach ac er bod Denzil yn hapus i gael ei deulu yn ôl gydag ef nid oedd pethau’n iawn rhwng y cwpwl.

Wedi gwyliau trychinebus ar gwch gamlas trodd Eileen unwaith eto at Jon a chychwynnodd y ddau berthynas. Er gwaethaf ei gofidion am y sefyllfa cytunodd Gina i adael i’r cwpwl gwrdd yn ei chartref.

Sylweddola Eileen fod ei phriodas ar ben a phenderfynodd ei bod am adael Denzil. Torrodd Denzil ei galon pan adawodd ei wraig a’i blentyn a gadael i fyw hefo Jon i ffwrdd o Gwmderi.

Roedd Denzil yn methu derbyn y sefyllfa a chychwynnodd ddilyn Jon a'i fygwth. Ar fwy nag un achlysur daeth i mewn i swyddfa Jon yn mynnu cael gweld Eileen. Bu hyd yn oed mewn damwain car ar ôl dilyn Jon yn ei gar ar gyflymder.

Bu'n rhaid i Jon alw'r heddlu i'r swyddfa fwy nag unwaith ond wedi i Denzil roi cweir iddo bu'n rhaid i Jon fygwth y gyfraith arno yn ddifrifol. Er mwyn gallu sicrhau ei ryddid a'i allu i weld ei ferch bu'n rhaid i Denzil roi diwedd i'w fendeta.

### **Delme Jenkins**

Ar ei rownd fel postman daeth Kath Jones yn gyfarwydd gyda merch ysgol o'r enw Lowri Jenkins. Merch fferm swil oedd Lowri a oedd yn byw gyda'i thad Delme ar fferm Glan yr Afon. Prin oedd diwrnod yn mynd heibio heb fod Lowri yn disgwyl ar ben y ffordd am y post, yn llawn esgusodion am bam nad oedd hi yn yr ysgol.

Cychwynnodd Kath boeni am y ferch a drwy holi'r pentrefwyr daeth i ddallt fod mam Lowri wedi cael perthynas gydag Albanwr a gadael y teulu. Dipyn wrth dipyn ceisiodd Kath holi Lowri am ei sefyllfa a chynnig clust i wrando ond amharod iawn oedd Lowri i ymddiried yn unrhyw un.

Rhannodd Kath ei gofidion a Hywel Llywelyn ond cyhuddodd ef hi o fusnesu. Yn ddiweddarach wedi gweld cleisiau ar wyneb Lowri daeth amheuon Kath yn ormod a gofynnodd i Glyn James edrych i mewn i'r sefyllfa. Wedi i Glyn fynd i'r fferm darganfuwyd fod Delme wedi lladd ei wraig pan geisiodd hi ei adael.

Arestiwyd Delme ac aeth Lowri i fyw at ei modryb. Cyn iddi adael gwnaeth Kath yn glir fod ei drws wastad ar agor iddi yn Maes y Deri.

Er mawr sioc iddi cafodd Kath ei enwebu ar gyfer 'Good citizen award' am helpu'r heddlu gyda'r achos.

### **Trafferthion Pwll Bach**

Gydag Ieuan Griffiths yn parhau i roi pwysau ar Bwll Bach trodd Reg Harries a Doreen Bevan at fesurau eithafol i sicrhau cytundeb gan y Cyngor. Cyfyrddodd Reg a’r cynghorydd Jim James ble dderbyniodd awgrymiadau cryf y byddai’r cynghorydd yn agored i gael ei lwgrwobrwyo.

Er i’r awgrym fod yn hollol groes i egwyddorion Reg wrth i sefyllfa ariannol y pwll ddirywio daeth i’r penderfyniad y bod rhaid gweithredu i achub y cwmni. Gyda Doreen wrth ei ochor cyfarfu Reg a’r cynghorydd mewn bwyty lle cynigion nhw swm sylweddol o arian iddo. Daeth i’r amlwg yn syth mai trap oedd y cyfan - roedd Jim wedi derbyn gwybodaeth gan Ieuan Griffiths fod Reg yn llwgr, ac roedd y cyfarfod wedi cael ei drefnu er mwyn casglu tystiolaeth. Roedd Griffiths yn fuddugol ac arestiwyd Reg a Doreen.

I rwbio halen ar y briw daeth sefyllfa Pwll Bach i’r pen ac er mwyn sicrhau gwaith eu staff doedd gan Reg a Doreen ddim dewis ond i werthu’r busnes i Griffiths.

Yn ddiweddarach cafodd Doreen ei dedfrydu i garchar am chwe mis wedi ei ohirio a diryw o ddwy fil o bunnoedd. Bu cosb Reg yn fwy llym, diryw o dair mil o bunnoedd a chwe mis o garchar.

### **Nia a Gavin yn rhedeg i ffwrdd**

Cafodd Llew Matthews sioc annisgwyl un dydd pan ddaeth Nia, ei ferch ifanc i ymweld ag ef yng Nghwmderi. Er ei honiad ei bod hi ar drip ysgol yn yr ardal, mewn gwirionedd wedi gadael yr ysgol heb ganiatâd oedd hi.

Yr wythnos ganlynol cafodd alwad gan Anna, ei gyn wraig - roedd Nia wedi diflannu unwaith eto, ond y tro yma roedd bethau'n llawer mwy difrifol. Roedd hi wedi rhedeg i ffwrdd o gartref gyda'i chariad Gavin.

Llwyddodd y cwpwl ifanc i logi fflat yng Nghaerdydd a chael gwaith yn y ddinas ond doedd dim bwriad ganddynt o adael i'w rhieni wybod ble'r oedden nhw y tu hwnt i'r ffaith eu bod yn ddiogel. Gwirionedd y sefyllfa oedd bod Nia yn disgwyl babi a'i bod yn poeni yn ymateb ei theulu.

Ni lwyddodd Llew, Anna a Karen Parry i ddarganfod ble'r oedd y cwpl er waethaf eu hymdrechion.

Yn ddiweddarach disgynnodd Nia yn sâl a gorfodwyd ei rhuthro i'r ysbyty ble collodd y babi. Er i Nia fynnu dychwelyd i'r fflat yn erbyn cyngor y doctoriaid cychwynnodd Gavin ddeall difrifoldeb eu sefyllfa. Rhoddodd alwad i Llew heb i Nia wybod yn rhoi manylion lle gallant nhw ddod o hyd iddi. Daeth Anna a Llew i Gaerdydd a mynd a'u merch adref.

Yn ddiweddarach ar ôl cyfnod yn byw ar y stryd rhoddodd Gavin alwad i Llew er mwyn cael gwybod sut oedd Nia. Llwyddodd Llew i'w berswadio i ddychwelyd adref.

### **Dwyn arian Mark**

Pan ddychwelodd Sharon Burgess i'r cwm ar ôl cyfnod i ffwrdd gyda llwyth o arian cychwynnodd Kath fod yn amheus. Clywodd gan Mark fod Sharon wedi bod yn ymweld ag ef yn y carchar a daeth Kath i ddeall bod Mark wedi cuddio dwy fil o bunnoedd yn ei fan o pan oedd yn gwerthu cyffuriau.

Cytunodd Kath i ddweud dim wrth ei mab os byddai Sharon yn rhoi gweddill yr arian iddi hi. Heb ddewis cytunodd Sharon i'r telerau. Cyfaddefodd nad oedd ganddi gynllwyn i wario'r arian y tu hwnt i wneud Tony ac Olwen yn genfigennus. Meddalodd agwedd Kath tuag ati ac wedi noson feddwol lle cafodd y ddwy lawer o sbort gyda'i gilydd penderfynodd adael i Sharon symud i fyw ati.

Dipyn wrth dipyn daeth y ddwy yn eithaf ffrindiau ond pan gyhoeddodd Mark ei fod am gael ei ryddhau o'r carchar bu'n rhaid iddynt gynllwynio sut i gadw'r ffaith eu bod wedi dwyn yr arian yn gyfrinach. Aeth y ddwy a fan Mark i gyrion y pentref a'i losgi, gan ddweud wrth yr heddlu ei fod wedi ei ddwyn.

Unwaith yr oedd allan o'r carchar derbyniodd Mark stori ei fam a'i gariad i gychwyn cyn iddo glywed straeon gan y pentrefwyr am y ddwy yn gwario pres mawr tros y misoedd blaenorol. Bygythiodd Mark Sharon ond dwedai Kath ei bod yn fwy na bodlon galw'r heddlu a gyrru ei mab yn ôl i'r carchar. Er ei fod yn gandryll bu'n rhaid i Mark dderbyn y sefyllfa.

### **Stacey, Hywel a Rachel**

Wedi darganfod llun o Hywel Llywelyn a Dr Rachel Price gyda’i gilydd daeth Stacey Jones yn amheus iawn o natur eu perthynas. Daeth i ddeall fod Rachel a Hywel wedi bod yn gariadon tra yn y coleg a bod Hywel wedi gofyn i Rachel gaw’r peth yn gyfrinach rhag Stacey er bod pethau wedi hen orffen rhyngddynt.

Cyfaddefodd Rachel y cyfan wrth Stacey a daeth y ddwy yn rywfaint o ffrindiau, Rachel yn barod i gynnig clust i wrando ar broblemau Stacey.

Cychwynnodd berthynas suro tra bod Stacey yn adolygu am ei arholiadau lefel A. Cychwynnodd Hywel ei thanseilio, gwneud iddi amau ei hun a gwneud iddi gwestiynu ei dewis o fynd i Gaerdydd i'r coleg.

Datgelodd Rachel fod ei pherthynas hithau a Hywel wedi dod i ben am ei ansicrwydd pan fod Rachel yn perfformio yn well nag ef yn academaidd, patrwm a oedd yn bosib yn ailadrodd.

Ar yr un cyfnod datgelodd Hywel wrth Rachel ei fod dal yn magu teimladau tuag ati. Cynigiodd adael Stacey ac ail-afael yn eu perthynas ond nid oedd gan Rachel unrhyw ddiddordeb.

Wrth i Stacey ag yna Kath Jones dyfu yn fwy amheus o berthynas y ddau daeth y cyfan allan i’r agored. Gwadodd Rachel fod ganddi unrhyw deimladau at Hywel a bod dim byd am ddigwydd rhwng y ddau a phenderfynodd Hywel a Stacey roi cyfle arall ar bethau.

### **Iselder Reg**

Yn dilyn ei erlyniad am lwgrwobrwyo a cholli Pwll Bach a’i le ar y cyngor disgynnodd Reg Harries i bwl o anobaith.

Cychwynnodd gloi ei hun yn y tŷ, peidio ag edrych ar ôl ei hun a gwrthod gweld ei ffrindiau. Daeth Doreen Bevan a Clem Watkins i boeni amdano ond doedd dim yn ei ysgwyd o’i iselder. Aeth pethau o ddrwg i waeth ar ôl i griw o hogiau ifanc ymosod yn ffyrnig arno wedi digwyddiad ar y bws.

Gwellodd y sefyllfa rhywfaint pan dderbyniodd Reg alwad gan Megan. Yn magu gobeithion y deuant nhw’n ôl at ei gilydd fel cwpwl paratôdd Reg at ymweliad ei gyn-wraig yn llawn brwdfrydedd. Cafodd sioc enfawr pan gyhoeddodd hithau ei bod am ail-briodi gydag Arwel Pritchard.

Disgynnodd Reg i anobaith. Aeth i ymweld â Rhian Haf a Gareth Wyn yn eu colegau a rhoi swm o arian i’r ddau ohonynt gan gredu mai dyna'r tro olaf y byddai’n eu gweld. Dychwelodd i Gwmderi a cheisio lladd ei hun drwy gyfuniad o alcohol a chyffuriau. Yn ffodus synhwyrodd Clem a Glyn James fod rhywbeth o’i le a llwyddo i achub ei fywyd.

Yn dilyn ei gais aflwyddiannus i ladd ei un penderfynodd Clem symud i mewn i’r Felin i gadw llygaid ar ei ffrind. Yn y pendraw geiriau dwys Glan Morris, a oedd yn marw o gancr gafodd yr effaith fwyaf ar Reg a gwneud iddo sylwi fod ei fywyd o’i flaen a dylai wneud yn fawr o’r cyfle i gychwyn o’r newydd.

### **Marwolaeth Glan**

Yn dilyn ddigwyddiadau'r Nadolig daeth bentrefwyr Cwmderi i wybod am gancr Glan, ond roedd yntau'n benderfynol fod pethau ddim am newid.

Mynnodd gael mynd ar wyliau i America gyda Jean a Daniel cyn iddo farw a bu'r pentrefwyr yn codi arian tuag at y daith. Cafodd drafferthion cael yswiriant oherwydd ei salwch ond gyda help Dr Rachel Pricegafodd y teulu fynd ar eu trip. Bu Teg Morris yn edrych ar ôl y Deri tra fu'r teulu i ffwrdd, ond galwyd Cassie yn ôl i'r gogledd pan gafodd ei mam Beryl gwymp.

Wedi dychwelyd i Gwmderi cyhoeddodd Glan ei fod wedi gwella. Ar eu gwyliau roedd wedi dod ar draws clinig meddyginiaeth amgen a bu'n grediniol fod bwyta'n iach a meddwl yn bositif wedi cael effaith ar y cancr. Ond yn anffodus doedd dim gwella i gael. Wedi cwympo mewn poen gorfodwyd Glan fynd i'r ysbyty a dirywiodd ei gyflwr yn sydyn wedi hynny.

Yn benderfynol o frwydro i'r pen trodd Glan at iachâd ffydd gan Arnold Webber. Rhoddodd Jean bob cefnogaeth iddo ond fe wyddai'r gwir fod y cancr wedi lledaenu ac mai ychydig wythnosau oedd gan ei gwr i fyw.

Bu farw Glan yn heddychlon ar 16 Mai tra ar bicnic gyda'i deulu.

### **Cau'r salon ac agor caffi**

Wedi i'w gwr Alex gael damwain car tra allan yn sbaen penderfynodd Olwen Parry werthu salon Deri Dorri i dalu'r costau. Gobeithiai Tony Morgan gael morgais i brynnu'r busnes ei hunan ond cafodd ei wrthod gan y banc oherwydd hen ddyled.

Dodd gan Olwen ddim dewis ond i werthu i Pat a Dave Lewis. Ceisiodd Tony ei orau i seboni hefo Pat er mwyn sicryhau ei swydd ond nid oedd bwriad ganddi i gadw'r busnes yn salon.

Wedi colli ei gyfle i redeg y salon penderfynodd ail hyfforddi fel deifar bysus - wedi cael ei ysbrydoli gan hanesion Teg Morris o pan oedd yn dreifio lorïau ar draws Ewrop. Llwyddodd i gael swydd yn tywys ar drip goets i'r cyfandir ond cafodd siom pan ddaeth i wybod mai ar gyfer hen bobol oedd y daith. Gadawodd ar y goets am Ewrop i hel ei ffortiwn...

Bu cryn siarad yn y pentref am fwriad Pat a Dave ar gyfer y salon. Roedd llawer iawn o drafod ynglyn â beth fyddai union natur y busnes a credai lawer o'r prentrefwyr mai 'sex shop' byddai'n agor ar y safle, stori oedd Pat a Dave yn hapus iawn i annog, ond troi Deri Dorri yn ôl yn gaffi a wnaeth y ddau. Agorwyd Pantri Pat yn mis Mawrth 1996.

Byr fu arhosiad Pat a Dave y tu ôl i'r cownter serch hynny, wrth i Pat golli amynedd gyda'i chwsmeriaid hynafol. Cyflogwyd Mandy Roberts merch oedd Dave wedi cwrdd â hi o'r blaen i edrych ar ôl y busnes a symudodd i i mewn i'r fflat uwchben y caffi. Roedd Dave a'i olygon ar Mandy am fwy na gwaith ond ni chymerodd hi ddim o'i nonsens.

### **Parti Joio**

Dychwelodd Fiona Metcalfe i’r cwm wedi cyfnod yn trafeilio a throdd ei golygon at antur newydd - sefyll fel ymgeisiwr yn yr etholiadau cyngor gyda’r ‘parti joio'. Prynodd hen gar gan Derek Jones a’i baentio yn felyn llachar a blodau drosto a pharhaodd i drafeilio o amgylch y cwm yn bloeddio ei pholisïau drwy uchelseinydd.

Rodd hollt yn farn y pentrefwyr am ei hymgyrch, rhai megis Derek a Mandy Roberts yn cefnogi ei hagwedd anarchaidd tra bod eraill fel Clem Watkins a Reg Harries yn gwawdio ei diffyg parch at ddifrifoldeb y swydd.

Llwyddodd Fiona i godi gwrychyn ei phrif elyn yn yr elecsiwn Keith Powell - ymgyrchydd annibynnol oedd a diddordebau Ieuan Griffiths a dynion busnes yr ardal yn fel ei brif amcan.

Gydag ymgyrch Fiona yn ennill momentwm cychwynnodd Reg boeni y byddai hi’n rhannu’r bleidlais drwy lwyddo i ddwyn digon o bleidleisiau gan Iestyn Morgan, ymgeisiwr y blaid lafur a gadel i Keith Powell ennill yn hawdd.

Ymunodd Reg a Fiona ar un o’i theithiau o amgylch y cwm a rhoddodd ei ddadl iddi fod Iestyn Morgan yn rhannu llawr o’i daliadau hithau ac os oedd hi’n wir boeni am y difreintiedig y dylai ail-gysidro ei hymgyrch. Daeth Ffiona i sylwi’r peryg y byddai Keith yn ennill yr etholiad a phenderfynodd dreulio diwrnod olaf yr ymgyrch yn annog ei chefnogwyr i bleidleisio dros Iestyn Morgan.

Llwydodd Iestyn i guro Keith Powell yn y pendraw ond cafodd y parti Joio dros gant o bleidleisiau.

### **Llid yr ymenydd**

Ar ymweliad i Gwmderi i gyhoeddi ei bod hi a Gavin wedi dyweddïo disgynnodd Nia Matthews yn sâl. Wedi ymchwiliad gan Dr Rachel Price penderfynodd bod dim byd difrifol yn bod arni. Dirywio wnaeth cyflwr Nia dros y deuddeg awr ganlynol ac wedi i Llew alw Dr Rachel allan am eilwaith rythwyd Nia i’r ysbyty ble cafodd ddiagnosis o lid yr ymennydd.

Er na gwella bu ffawd Nia cyhuddodd Llew Dr Rachel o fod yn esgeulus yn ei gwaith drwy fethu’r symptomau pan archwiliodd Nia am y tro cyntaf. Bu Rachel ei hun yn poeni ei bod hi wedi colli rhywbeth pwysig gan ei bod wedi gor-flino.

Wedi iddi gychwyn gwella llwyddodd Nia i berswadio ei thad i ollwng y cyhuddiad yn erbyn Rachel, Nia wedi cymryd ati ar ôl iddi ymweld â hi yn yr ysbyty. Fel ffordd o ymddiheuro iddi aeth Llew a Rachel am ginio i'r Deri, a thipyn wrth dipyn daeth y ddau i fwynhau cwmni ei gilydd.

### **Dwyn, Dyff a diwedd Sharon**

Wastad yn un a’i llygad yn agored i wella ei sefyllfa mewn bywyd cynhyrfodd Sharon Burgess wrth gyfarfod a Steve, dihiryn a oedd yn gweithio i Ron Steadman. Dallodd Sharon a Mark Jones drwy wneud sioe o’i arian a chynnig rhan iddynt mewn cynllwyn i allforio ceir wedi ei dwyn i’r Iwerddon.

Neidiodd y cwpwl am y cyfle, Mark wedi diflasu ar yr arian pitw a’r cywilydd o weithio yn glanhau’r strydoedd. Ar ei job gyntaf cafodd Mark draed oer, yn poeni am fynd yn ôl o’r carchar ag am weithio hefo rhywun amhrofiadol fel Sharon. Doedd Sharon ddim yn blês gyda’i chariad a gadawodd hi gyda’r car i gyflawni’r joban ei hunan.

Wedi dychwelyd o’r Iwerddon datblygodd Sharon flys am yr arian a cheisiodd berswadio Steve i roi mwy o jobsys iddi. Cychwynnodd y ddau gyfarfod a'i gilydd yn gyfrinachol a chysgu a’i gilydd. Pan gynigiodd Sharon adael Mark i gychwyn perthynas a Steve cafodd yntau draed oer a phenderfynu aros a’i wraig a’i blentyn.

Trodd Sharon yn ôl at Mark ond roedd yntau yn flin a hi am wneud gwaith Steadman ac yn amau fod rhywbeth yn mynd ymlaen gyda Steve. Llwyddodd Sharon i gael Mark i’w choelio ond roedd rhywun arall yn ei golygon o fewn dim. Roedd Dyff, tad Mark wedi dod allan o’r carchar a chychwynnodd Sharon fflyrtio gydag ef yn syth er mwyn sicrhau bod rhywun ar ei hochor yn ei dadleuon a Mark.

O fewn dim llwyddodd i hudo Dyff i mewn i'w gwely a chychwynnodd y ddau berthynas y tu ôl i gefnau Kath a Mark. Cychwynnodd Sharon dwyllo Steve hefyd drwy gynllwynio i ddwyn ceir a'u gwerthu i'r Gwyddelod heb gynnwys yntau na Steadman yn y broses. Er waethaf eu rhybuddion llwyddodd gyda chymorth Mark i ddwyn sawl car, gan gynnwys un gan Dora Jenkins.

Daeth Kath yn amheus o berthynas Sharon gyda'i gwr wedi darganfod gwallt melyn yn ei gwely ond er iddi gyhuddo'r ddau a cheisio taflu Sharon allan o'r tŷ llwyddodd y cwpwl i daflu llwch i lygaid Kath am y tro. Wedi’i bethau dawelu cynigiodd Sharon i Dyff y dylen nhw adael Kath a Mark a chychwyn bywyd newydd gyda'i gilydd.

Yn y cyfamser bu Sharon yn parhau i ddwyn ceir. Llwyddodd Steadman gornelu Sharon mewn tafarn a'i bygwth i roi gorau i'w cynllwynion ond roedd hithau'n bendant nad oedd am ei dychryn, penderfyniad a gostiodd yn ddrud iddi. Ar un o dripiau Sharon i'r porthladd gyda Mark dilynodd Steadman hi a gosod bom yn y car - i ffrwydro tra bod Sharon yn y dafarn a chodi ofn arni. Yn anffodus daeth Sharon yn ôl at y car yn fuan a lladdwyd hi yn y ffrwydrad.

Yn dilyn y ffrwydrad diflannodd Mark am rai dyddiau, ofn bod rhywun ar ei ôl cyn iddo orfod mynd i'r ysbyty ar gyfer ei anafiadau. Nid oedd ei deulu yn ymwybodol o'i ffawd nes i gorff Sharon gael ei adnabod gan yr heddlu rai dyddiau wedi'r ffrwydrad.

Pan glywodd y newyddion am farwolaeth Sharon fu'n rhaid i Dyff guddio dyfnder ei alar rhag ei wraig. Cyfaddefodd y cwbl wrth ei ferch, Stacey ac anogodd hi ef i gadw’r gyfrinach a pheidio rhannu'r gwir gyda Kath.

Roedd Ron Steadman yn gandryll fod Sharon wedi ei lladd ar gamgymeriad oherwydd y sylw byddai'r llofruddiad yn denu at ei fusnes. Gyrrodd Steve i chwilio am Mark a gwneud yn siŵr na fyddai'n agor ei geg i'r heddlu. Roedd D.I Vodden yn benderfynol o gael y gwir allan o Mark ond nid oedd yntau am rannu dim.

Dros gyfnod o wythnosau parhaodd Steve i roi pwysau ar Mark ar orchymyn Steadman. Cynigiodd ddwy fil o bunnoedd i Mark i gadarnhau na fyddai'n rhannu unrhyw wybodaeth. Roedd Mark yn parhau i alaru'n ddifrifol am Sharon ac nid oedd yn fodlon cymryd yr arian.

Yn y pendraw cymerodd yr arian gan Steve a'i losgi cyn galw Vodden a chyffesu popeth am Steadman, Sharon a'r cynllwyn dwyn ceir. Arestiwyd Steadman a Steve ac un waith yr oeddent dan ofal yr heddlu rhannodd Steve ddigon o wybodaeth am fusnes Ron i sicrhau y caiff ei gyhuddo.

Er ei fod y tu ôl i fariau'r carchar roedd bygythiadau Steadman yn llwyddo i gael effaith ar y Jonesys. Er mwyn rhoi pwysau arno i beidio tystio cychwynnodd rhai o'r dynion oedd yn gweithio i Steadman ddilyn Mark a'i fygwth. Gymaint fu'r peryg i fywyd Mark fu'n rhaid iddo adael Cwmderi am gyfnod i aros a'i fodryb Beti Thompson yn yr Amwythig.

Wedi Mark adael trodd dynion Steadman eu golygon at weddill y teulu. Cafodd Kath ei herywgipio tra ar ei rownd bost a'i thaflu i gefn fan er mwyn codi ofn arni a derbyniodd Stacey fygythiadau ar ei char y tu allan i'r coleg yn Nghaerdydd,

Er mwyn dod a'r sefyllfa i ben penderfynodd Dyff fynd i ymweld â Steadman yn y carchar. Llwydodd Dyff i recordio bygythiadau Ron yn erbyn ei deulu a daeth i gytundeb gyda Ron y bydd y bygythiadau yn dod i ben neu byddai Dyff yn rhannu'r recordiad gyda'r heddlu a sicrhau cyfnod hirach yn y carchar i Steadman.

### **Dial Michael**

Yn yr ysgol cychwynnodd Hywel Llywelyn gael trafferthion gyda disgybl newydd o’r enw Michael Jones. Gwrthododd ddangos unrhyw barch tuag at ei athro a bu’n ymddwyn yn fygythiol tuag ato. Wedi damwain ar y cae rygbi lle anafwyd un disgybl yn ddifrifol gan Michael cychwynnodd Hywel boeni am be allai’r bachgen wneud nesaf.

Gwaethygodd ymddygiad Michael, yn gyntaf drwy ddifrodi car Hywel, ac yna drwy droi i fynnu yn ei fflat heb wahoddiad. Cafodd groeso cynnes yn y fflat gan Stacey - hithau heb syniad am ymddygiad Michael tuag at ei gwr.

Yn dilyn ffrae yn y Deri trodd pethau yn frwnt wrth i Michael daro Hywel. Tarodd Hywel ef yn ôl a achosodd iddo gael ei ddiarddel o’i waith dros dro gan Mr Hughes.

Daeth Stacey yn benderfynol o wybod beth oedd wraidd atgasedd Michael at ei athro. Aeth draw i’w gartref a darganfod mai chwaer Michael gafodd ei lladd gan Dan Llywelyn, tad Hywel pan fu’n dreifio ag yfed. Wedi colli ei chwaer cychwynnodd gadwyn o ddigwyddiadau i effeithio yn negyddol ar fywyd Michael gan gynnwys marwolaeth ei dad, ail briodas ei fam  a gadael Cwmderi ac roedd yn benderfynol o ddial ar y rhai oedd yn cyfri’n gyfrifol. Gyda Dan Llywelyn wedi marw Hywel fyddai’n diodde’ yn ei le.

Wedi cael dod i wybod y gwir daeth Hywel a Michael i ryw fath o ddealltwriaeth. Doedd dim i ennill o dreulio ei fywyd yn ceisio dial. Er i Hywel gysidro gadael Ysgol y Mynach Michael symudodd yn y pendraw.

### **Dychwelyd Rod**

Un ymwelydd annisgwyl iawn yn angladd Glan oedd Rod Phillips. Cafodd Gina Walters sioc ofnadwy wrth sylwi arno yn gefn er eglwys ond a’r gwasanaeth ar ei ganol nid oedd yn bosib iddi ymateb. Dihangodd Rod cyn diwedd yr angladd a chollodd Gina ei chyfle i’w wynebu.

Y diwrnod canlynol ymddangosodd yn y Deri i gydymdeimlo a Jean a datgelodd fod Gwen, ei ferch yn dal i fod ym Mahrain ag y byddai’n dychwelyd yno ei hun y prynhawn yno.

Ar ei ffordd i’r ysbyty digwydd bod i Gina ddod ar ei draws mewn gorsaf petrol. Er ffrae enfawr llwyddodd Rod i adael heb gynnig llygedyn o obaith i Gina gael gweld ei merch eto.

Rhai wythnosau yn ddiweddarach cafodd Gina sioc i ddod ar draws Rod unwaith eto - y tro yma gyda Gwen. Roedd wedi penderfynu dychwelyd i'r ardal i gael bod yn agos i'w deulu. Er nad oedd ganddo unrhyw fwriad dweud wrth Gina ei fod yn ôl yn wreiddiol cychwynnodd Rod fwynhau ei phoenydio a cheisio cael ymateb allan ohoni i ddangos ei bod hi'n anaddas i edrych ar ôl Gwen.

Trodd Gina at Jon Markham a'r gyfraith i geisio cael Gwen yn ôl drwy ddulliau cyfreithiol. Er i Jon geisio cael Gina i gyfaddawdu a dod i drefniant gyda Rod roedd hithau yn benderfynol o fynd a'r achos ger bron llys ag i gwffio ar gyfer warchodaeth lawn o'i merch.

Llwyddodd Laura Metcalfe ddadlau'r achos ar ran Gina yn y gwrandawiad interim, ac er mawr sioc i Rod cafodd Gina warchodaeth dros dro a daeth Gwen adref i rif 7 at ei mam.

Nid oedd Rod yn hapus i adael y sefyllfa a pharhaodd i geisio ei orau i godi gwrychyn Gina. Ar un ymweliad gwelodd ei gyfle wrth ddod ar draws tabledi gwrth iselder Gina. Aeth ati i gael gwared ar gynnwys y tabledi a'i disodli gyda halen. Parhaodd Gina i gymryd y tabledi heb unrhyw amcan fod Rod wedi ymyrryd a nhw ac o fewn dim cychwynnodd hi droi yn fyr amynedd ac anghofus.

Wedi digwyddiad ar faes yr Eisteddfod pan aeth Gwen ar goll, ac ambell i achos arall o ymddwyn yn anghofus cychwynnodd rai o'r pentrefwyr amau ei chyflwr meddyliol. Gofynnodd Gina am help gan Dr Rachel Price ac wedi profion daeth yn amlwg fod rhywun wedi ymyrryd a thabledi Gina. Heb brawf mai Rod oedd yn gyfrifol nid oedd yn bosib defnyddio ei drosedd yn ei erbyn yn y llys ond aeth Doreen Bevan ati i wneud yn siŵr fod pawb yn gwybod beth oedd wedi ei wneud.

Wedi'r cyfnod interim ddod i ben daeth yr achos llys terfynol i benderfynu ar ofal Gwen. Gyda Laura Metcalfe yn ei chynrychioli unwaith eto llwyddodd Gina i ennill gwarchodaeth lawn.

### **Galar Jean**

Cafodd Jean McGurk gyfnod anodd iawn yn dilyn marwolaeth Glan Morris. Er iddi gael cefnogaeth Teg a Cassie Morris i redeg y Deri a chwmni ei phlant Sean a Kirstie ar gyfer yr angladd fe darrodd ei galar yn galed yn dilyn y seremoni.

Trodd at alcohol fel cysur a bu Cassie yn enwedig yn poeni amdani. Ar un achos bu'r ddau yn trio eu gorau i atal Jean rhag dreifio ar ôl cael gormod i yfed ond yn ofer.

Aeth Jean yn ei blaen yn y car i nôl llwch Glan ond llwyddodd i daro car arall yn y maes parcio. Pan alwodd perchennog y car arall doedd gan Glyn James ddim dewis ond rhoi prawf yfed i Jean. Wedi i'r prawf hwnnw ddangos ei bod dros y limit arestiwyd hi.

Yn teimlo'n euog am y sefyllfa ceisiodd Glyn wyrdroi cwrs y gyfraith er mwyn osgoi cosb Jean drwy ymyrryd a'r sampl dŵr. Cafodd ei ddal tra bod wrthi a chollodd ei swydd o'i herwydd.

Achosodd y digwyddiad hynny i Jean ail-gysidro ei sefyllfa a phenderfynodd roi'r Deri Arms ar y farchnad. Penderfynodd ei bod angen iddi roi'r gorau i yfed ac y byddai hynny yn lawer haws drwy beidio byw uwchben dŷ tafarn.

Dangosodd Ron Unsworth ddiddordeb mawr mewn prynu'r Deri, ac er waethaf gofidion Teg derbyniodd Jean ei gynnig. Ceisiodd Ron ei orau i gael Jean i gyfaddawdu ar y pris a bu yntau a'i frawd Billy yn llawn syniadau am sut i drawsnewid y dafarn. Er hyn, pan ddaeth yr amser i Jean arwyddo'r dogfennau i gadarnhau'r ddêl newidiodd ei meddwl a phenderfynu aros yn ei chartref.

### **Garddwr Cwmderi dan amheuaeth**

Roedd Dyff Jones yn benderfynol o aros ar y llwybr cul wedi cael ei ryddhau o'r carchar. Bu'n ceisio ei orau i aros ar ochor dda Huw Richards ei swyddog prawf.

Cafodd waith yn wreiddiol yn glanhau tai bach ond wedi i ddyn farw yno wedi cymryd heroin penderfynodd Dyff chwilio am waith gwahanol.

Er mawr ofid i Maggie Post cynigiodd David Tushingham waith iddo yn garddio. Cymerodd Dyff at y gwaith a bu Tush yn fodlon iawn o argymell ei waith i'w ffrindiau. Llwyddodd hyd yn oed i ennill canmoliaeth Maggie yn y pendraw.

Er hyn bron i Dyff colli ei swydd newydd a'i ryddid wedi iddo gamgymered gardd berlysiau Maggie am chwyn a'i glirio. Cynllwyniai gyda Tush i ddisodli'r planhigion cyn i Maggie ddarganfod eu bod wedi mynd ond cafodd Tush sioc o glywed fod Dyff wedi dwyn y planhigion newydd o randiroedd y pentrefwyr.

Yn ddiweddarach daeth dau leidr, Ossie a Len i weithio i'r ardal. Penderfynon gymryd mantais o'r ffaith fod Dyff yn gweithio yn ardd Y Felin i dorri i mewn i'r tŷ tra'i fod ef ar ei awr ginio. Gwyddon yn iawn y daw Dyff ei hun dan amheuaeth, ac er bod ganddo alibi collodd lot o fusnes a chefnogaeth gan sawl un o'r pentrefwyr oedd yn ei amau.

Yn brin o waith trodd Dyff at Jean McGurk a chytunodd hi roi gwaith iddo y tu ô li far Y Deri Arms.

Trodd y lladron eu golygon hefyd at y Deri Arms. Cuddiodd y ddau yn doiledau'r dafarn nes amser cau ond wedi iddynt ymddangos daeth Jean McGurk ar eu traws. Er iddyn nhw eu bygwth, llwyddodd hi i gwffio'n ôl a threchu'r lladron.

Arestiwyd y ddau leidr a bu iddynt gyfaddef eu cyfrifoldeb am ladrad y Felin hefyd.

### **Erthyliad Stacey**

Yn dilyn ei arholiadau Lefel A daeth Stacey Jones i wybod ei bod hi'n feichiog. A hithau a'i brwd ar fynd i'r coleg yng Nghaerdydd yn yr Hydref trodd at Dr Rachel Price i gael cyngor ynglŷn ag erthylu'r babi.

Pan rannodd y newyddion a Hywel roedd wrth ei fodd hefo'r syniad o gael teulu bach ac roedd wedi synnu a'i frifo gyda bwriad Stacey o gael erthyliad. Llwyddodd i'w darbwyllo rhag gwneud penderfyniad yn syth ond wedi i Hywel rannu'n newyddion a Dyff ar gamgymeriad o fewn dim daeth y teulu i gyd i wybod.

Rhannodd Stacey ei gofidiau gyda'i mam a roddodd ei chefnogaeth iddi i fynd ymlaen a'r erthyliad os na dyna oedd ei dymuniad ond roedd ymateb Dyff yn lawer mwy beirniadol. Rhybuddiodd ei ferch y byddai eu perthynas drosodd os byddai'n mynd ymlaen a'r erthyliad.

Yn y pendraw cytunodd Stacey i ohirio ei chwrs yn y brifysgol am flwyddyn er mwyn magu'r plentyn.

Rhai wythnosau yn ddiweddarach yn ystod dadl gyda Dr Rachel Price datgelodd hithau'r gwir fod Hywel wedi cynnig gadael Stacey i gychwyn bywyd newydd gyda hi. Cadarnhaodd Hywel gyhuddiad Rachel ond er iddo erfyn ar Stacey ei fod yn edifar a'i fod yn ei charu penderfynodd hithau bod eu priodas drosodd â'i bod am fynd ymlaen a chael erthyliad.

Er i Doreen Bevan geisio ei gorau i'w darbwyllo a gwneud yn siŵr fod Hywel yn gwybod beth oedd yn mynd ymlaen doedd dim newid ar feddwl Stacey. Aeth ymlaen a'r erthyliad ar ddiwedd mis Awst.

Wedi'r driniaeth dychwelodd i Gysgod y Glyn gyda'i gwr a chytunodd y ddau i ddweud wrth ei theulu ei fod wedi colli'r babi.

Ar anogaeth Hywel, parhaodd Stacey i wneud trefniadau i gychwyn yn y coleg yng Nghaerdydd. Gan synhwyro fod rhywbeth o'i le daeth Dyff i holi ei ferch a chyfaddefodd hithau wrtho'r gwir am yr erthyliad. Roedd ei ymateb yn lawer mwy cydymdeimladol nag oedd Stacey yn ei ddisgwyl a rhoddodd bob cefnogaeth iddi ar ei chynllwyn i symud i Gaerdydd.

### **Priodas dreisgar Dr Rachel**

Wrth i Dr Rachel Price a Llew Matthews dreulio mwy o amser gyda'i gilydd cychwynnodd y ddau glosio. I gychwyn roedd Rachel yn amharod i neidio i mewn i berthynas a chyfaddefodd bod ei ansicrwydd yn deillio o'r ffaith bod ei pherthynas gyda'i chyn ŵr wedi bod yn un wenwynig. Roedd Andrew Evans wedi bod yn dreisgar ac wedi cam-drin Rachel yn feddyliol ac yn gorfforol tros gyfnod eu priodas.

Dros amser a gyda help Llew llwyddodd Rachel i roi'r gorffennol y tu ôl iddi a chychwyn ymddiried unwaith eto. Cychwynnodd y ddau berthynas, rhywbeth oedd Nia, merch Llew yn hapus i annog.

Yn ddiweddarach cafodd Rachel sioc i weld Andrew yn rhoi darlith. Cytunodd i ddal i fynnu dros baned er ei amheuon ac roedd Andrew yn llawn edifar ac esgusodion am y ffordd yr oedd wedi ei thrin yn y gorffennol. Wrth i Rachel barhau i fynychu'r darlithoedd daeth y ddau i weld mwy ar ei gilydd a rhannodd Andrew'r newyddion ei fod yn dioddef o MS - cyflwr oedd yn ei feio am ei ymddygiad treisgar hanesyddol.

Er waethaf deimladau Rachel tuag ato roedd yn amlwg fod sbarc yn parhau rhyngddi hi a'i chyn ŵr a phenderfynodd ddod a'i pherthynas a Llew i ben.

Cyhoeddodd Andrew fod achos o fal bractis yn ei erbyn a gan nad oedd ei gyd-weithwyr yn fodlon cadw ei ran roedd am ail-leoli i ardal Cwmderi a chychwyn o'r cychwyn. Yn teimlo trueni drosto rhoddodd Rachel alwad i un o'i gyd weithwyr a darganfod fod dim achos yn ei erbyn yn bydoli.

Pan wynebodd Andrew gyda'r gwir daeth i'r amlwg hefyd fod wedi dweud clwydau am yr MS a'i fod mewn gwirionedd yn hollol iach. Yn ei dymor tarodd Rachel ond cafodd ei stopio rhag gwneud difrod bellach gan ymddangosiad Doreen Bevan a Stacey Jones.

Er waethaf ei anafiadau roedd Rachel yn benderfynol o gadw’r mater yn breifat a pheidio cynnwys yr heddlu.

Gwaethygu wnaeth ymddygiad Andrew wrth iddo gychwyn gwneud galwadau ffôn i Rachel ar bob awr o'r dydd, gan amlaf yn dweud dim. Wedi i Rachel fynd i'r ysbyty i'w wynebu rhoddodd Andrew aderyn wedi marw yn ei char.

Parhaodd i droi i fynnu yn swyddfa Rachel yn ymddwyn yn fygythiol a chychwynnodd dreulio oriau yn eistedd y tu allan i'w thŷ yn ei gar. Ar anogaeth Doreen alwodd Rachel yr heddlu ac er bod Sarjant Gill Morgan yn cydymdeimlo a'r sefyllfa ychydig iawn oedd hi'n gallu ei wneud.

Aeth pethau o ddrwg i waeth pan dorrodd Andrew i mewn i dy Rachel a chymryd lluniau ohoni. Cynigiodd Llew loches i Rachel yn Llwyncelyn ond parhaodd y galwadau a'r gwylio. Cwestiynodd Sgt Morgan Andrew yn y swyddfa heddlu ond unwaith eto ond nid oedd digon o dystiolaeth i'w erlyn. Cynigiodd Gill y gellir Rachel roi cynnig am orchymyn atal gan y llys - ond amharod oedd Rachel.

Wrth i alwadau Andrew barhau cychwynnodd Llew eu hateb a chychwyn ei boenydio yn ôl, yn gwneud sbort ar ei ben ac awgrymu fod o a Rachel yn ôl ai gilydd. Daeth y cwbl yn ormod i Andrew a chododd fraw ar y ddau drwy daro ei ben yn erbyn y wal, ildio ei ystelcian a diflanu o'r ardal.

Cafodd Gill ei siomi pan rannodd Rachel ar ôl cyfnod nad oedd am erlyn Andrew yn y llys wedi'r cyfan.

### **Mwy o newid yn y caffi**

Parodd etifeddiaeth Fiona Metcalfe ddim yn hir ac o fewn dim roedd hi'n ôl yn y coch. Yn flin gyda'i ymddygiad anghyfrifol penderfynodd ei thad stopio ei lwfans hefyd a gadael Fiona heb do uwch ei phen. Mandy Roberts ddaeth i'r adwy gan gynnig ystafell am ddim iddi yn y fflat uwchben y caffi.

Doedd Dave Lewis ddim yn hapus iawn pan ddaeth i wybod am y trefniant a mynnodd fod y ddwy yn cychwyn talu rhent. Ceisiodd yntau wneud trefniant o fath wahanol gyda Fiona, yn cynnig gostwng eu rhent am ffafrau rhywiol ond rhoddodd Fiona ef yn ei le.

O fewn dim bu Mandy a Fiona yn cymryd mantais o gyfleusterau'r caffi i redeg busnes ar yr ochor yn gwerthu a dosbarthu brechdanau i adeiladwyr lleol. Aeth y ddwy ati hefyd i gymryd dros stondin Iori Davies yn yr Eisteddfod Genedlaethol - cynllwyn na ddaeth a gymaint o elw ag oeddent wedi gobeithio.

Daeth Dave i wybod am waith ychwanegol y merched a cheisiodd roi'r sac i Mandy. Cafodd Fiona a Mandy y gorau drosto drwy atgoffa am ei ymddygiad amhriodol tuag at y ddwy. Aeth Fiona un gam ymhellach a chynnig prynu’r caffi. Erbyn hyn roedd Pat wedi hen golli diddordeb yn y busnes ac wedi i Fiona sicrhau'r arian gan ei thad cytunodd Dave i werthu'r busnes.

Newidwyd enw'r caffi o Pantri Pat i Caffi'r Cwm.

### **Triongl serch Nia**

Wrth dreulio’r gwyliau haf gyda’i thad yn Llwyncelyn cyfarfu Nia Matthews ag Alun Bevan, bachgen ifanc oedd wedi cael gwaith yn garej Derek Jones. Gwnaeth Alun beth argraff ar Nia - ei agwedd at fywyd yn cyferbynnu a’i dyweddi difrifol, Gavin Roberts.

Ar ei wahoddiad ymunodd Nia ag Alun yn yr eisteddfod ble cafodd adwaith niweidiol wedi cymryd ecstasi. Treuliodd gyfnod yn yr ysbyty a daeth yn amlwg i Gavin fod Nia yn magu teimladau tuag ato. Penderfynodd Nia ddod a’i pherthynas a Gavin i ben ac o fewn dim cychwynnodd weld Alun. Doedd Derek ddim yn hapus i weld Nia yn treulio gymaint o’i amser yn y garej yn tynnu sylw Alun rhag ei waith.

Pan ddaeth yr amser i Nia ddychwelyd adref i Aberystwyth plediodd Nia ar ei rhieni i gael aros yng Nghwmderi a symud i Ysgol y Mynach. Pan wrthododd Llew ag Anna Matthews gan ddadlau na fyddai symud yng nghanol ei Lefel Ac yn gwneud lles iddi rhedodd Nia i ffwrdd unwaith eto. Y tro yma daeth Llew o hyd iddi yng nghartref Alun. Yn y pendraw doedd gan Llew ddim dewis ond ildio i ddymuniadau Nia a gadael iddi symud i Lwyncelyn yn barhaol.

Parhaodd berthynas Alun a Nia i ddatblygu er waetha pyliau o genfigen ar ran Nia - yn amau Alun o ffansio Mandy Roberts ar un achos. Daeth cymhlethodd arall pan ddychwelodd Gavin i’r ardal. Honnai ei fod yn dal mewn cariad a Nia a bu’n gobeithio ailafael yn eu perthynas. Heb arian na swydd bu’n cysgu yn ei gar am gyfnod cyn i Fiona a Mandy deimlo drosto a chynnig llety iddo.

Cafodd Fiona hwyl yn ceisio gwneud Nia yn genfigennus drwy esgus fod hi a Gavin mewn perthynas. Y gobaith oedd y byddai'r genfigen yn ailgynnau diddordeb Nia yn Gavin. Gweithiodd y cynllwyn a phlediodd Nia ar Gavin i roi cynnig arall ar eu perthynas ond erbyn hynny roedd Gavin wedi cychwyn gweld Lowri Jenkins. Wedi cael ei gwrthod gan Gavin dychwelodd Nia at Alun.

### **Trafferthion priodasol y Griffiths**

Gyda Melanie Griffiths erbyn hyn yn ddisgybl yn Ysgol y Mynach daeth i’r amlwg ei bod yn cael trafferth gyda’i gwaith ysgol. Yn anfodlon derbyn fod unrhyw fai ar ei ferch penderfynodd Ieuan Griffiths fod bai ar yr ysgol, yn enwedig ei athro Hywel Llywelyn.

Wrth iddo ddod i nabod y ferch yn well sylwodd Hywel fod gwaith llafar Melanie yn wych ond bod safon ei gwaith ysgrifenedig yn wael iawn - rhywbeth a achosodd Hywel i gredu bod Melanie yn ddyslecsig. Cynigiodd Hywel a Glyn Hughes y prifathro y dylai asesu Melanie i sicrhau ei bod yn cael yr help oedd eisiau arni yn y dosbarthiadau ond tynnodd Ieuan yn groes iawn i’w awgrymiadau a ni roddodd ei ganiatâd i fynd ymlaen a’r profion.

Yn synhwyro fod rhywbeth o’i le cysylltodd Hazel Griffiths a Hywel yn uniongyrchol ac wedi cael y manylion ganddo penderfynodd Hazel fynd tros ben Ieuan a rhoi’r caniatâd angenrheidiol i’r ysgol barhau a’u hasesiad.

Yn y cyfamser dychwelodd Lisa Morgan i’r ardal, erbyn hyn yn gweithio fel rep yn gwerthu cyfrifiaduron. Daeth i werthu nwyddau i Ieuan Griffiths ar gyfer ei fusnesau a manteisiodd ar ei ddiddordeb i’w berswadio i fuddsoddi ynddi a sefydlu busnes newydd gyda’i gilydd. Er bod Ieuan yn llawn brwdfrydedd am y cynllwyn, yn gyntaf roedd yn rhaid cael perswâd ar ei wraig.

Wedi clywed am ei hanes roedd Hazel yn ddrwgdybus o fwriad Lisa ond aeth y bartneriaeth yn ei flaen beth bynnag. O fewn dim roedd Lisa yn ei wneud yn glir i Ieuan ei bod yn agored i ddatblygu’r berthynas tu hwnt i’r bartneriaeth busnes ac ar drip i Lundain cysgodd y ddau a’i gilydd am y tro cyntaf.

Gyda’r busnes yn llwyddiant a’r berthynas yn poethi gobeithiai Lisa gael car crand fel anrheg gan Ieuan ond cafodd ei siomi. Yn benderfynol o gael ffordd ei hun cychwynnodd Lisa roi pwysau ar Ieuan a bygwth dweud y cyfan wrth Hazel os na gaiff ei char. Cododd ei gobeithion pan glywodd fod car wedi ei archebu ond roedd hi’n gandryll pan ddaeth i wybod mai i Hazel oedd y car.

Yn benderfynol o ddial ar Ieuan daeth Lisa draw i Lys Helyg a chyhoeddi’r gwir i Hazel am yr affêr a dweud fod Ieuan wedi rhoi pwysau arni i gysgu ag ef. Cafodd sioc pan ddatgelodd Hazel ei fod yn gwybod popeth am y berthynas a rhoi’r sac iddi.

### **Sarjant yn y siop**

Cafodd pentref Cwmderi sarjant newydd yn ffurf Gill Morgan. Roedd hi rhwng dau feddwl am symud i bentref mor fach â phawb yn gwybod ei busnes ond cafodd fwynhad o’r gwaith wedi gwneud y penderfyniad.

Doeth pethau ddim hanner mor dda yn ei bywyd carwriaethol. Roedd Gill wedi bod yn gweld Brian Wilcox, dyn priod yn byw yn Leeds am gyfnod hir ac roedd hi wedi colli amynedd gyda’i addewidion i adael ei wraig Delyth. Plediodd Brian ar Gill gyda’r newyddion fod wedi gadael ei wraig o’r diwedd a'i fod yn barod i gychwyn bywyd newydd gyda hi - rhywbeth nad oedd yn hollol wir.

Yn frwdfrydig am eu cychwyn newydd gwelodd Gill gyfle i Brian pan welodd fod Siop y Pentre wedi cael ei roi ar y farchnad gan Olwen Parry. A Brian heb waith a’r cwpwl heb gartref byddai buddsoddi yn y siop yn gyfle gwych. Rhoddodd Gill ei holl arian i mewn i’r fenter ond pitw oedd cyfraniadau Bryan, nes iddo ail-forgeisi ei gartref yn Leeds, yn ddiarwybod i’w wraig.

Symudodd Gill a Brian i mewn i’r siop ond gyda Brian yn dychwelyd i Leeds bob penwythnos i weld ei blant cychwynnodd craciau ymddangos yn y perthynas yn o fuan yn enwedig wedi i Brian ddod i wybod fod Delyth yn disgwyl unwaith eto.

Cychwynnodd Gill fod yn amheus o ymddygiad Brian ac amau pam fod e'n trafeilio i Leeds mor aml. Ar un trip dilynodd Gill ef ar ei daith adref a chafodd sioc i glywed y gwir fod Brian a Delyth dal yn byw gyda'i gilydd fel gŵr a gwraig a bod plentyn arall ar y ffordd.

Taflodd Gill Brian allan o'r siop a'r fflat ond mynnodd aros yn yr ardal, yn erfyn arni i'w gymryd yn ôl. A Gill yn benderfynol na fyddai'n maddau iddo penderfynodd Brian gymryd materion i mewn i'w ddwylo'i hunan a cheisiodd ladd ei hun. Cafodd ei ddarganfod mewn pryd treuliodd gyfnod yn yr ysbyty ond doedd dim meddalu ar agwedd Gill.

Pan ddaeth Delyth i ymweld â'i gwr dwedodd wrthi fod wedi gwneud ei benderfyniad ag y byddai'n aros yng Nghwmderi. Dychwelodd i'r siop yn groes i ddymuniadau Gill ond yn ôl cyngor cyffreithiol Jon Markham doedd dim a allai wenud ynglun a'r peth.

### **Dyledion Gareth Wyn**

Pan oedd Gareth Wyn ar ymweliad a’i dad yn y carchar cafodd Reg Harries drawiad ar y galon. Treuliodd weddillion ei ddedfryd yn yr ysbyty. Roedd Gareth wedi graddio o Rydychen erbyn hyn ac yn edrych ymlaen at gychwyn swydd newydd yn silicon valley ond yn dilyn trawiad ei dad penderfynodd wrthod y swydd a symud i’r Felin i edrych ar ôl ei dad tra’i bod yn gwella.

Wrth aros yn y Felin cychwynnodd glosio at Mandy Roberts a chychwynnodd y ddau gael perthynas. Cyfaddefodd Gareth wrth Mandy fod e mewn dyled o naw mil o bunnoedd yn dilyn ei gyfnod yn y coleg, a heb swydd prin oedd yn gallu talu’r llog. Rhoddodd Mandy fenthyg peth arian iddo allu parhau i fyw dydd i ddydd ond doedd fawr o gynllwyn hir dymor ganddo.

Newidiodd bethau pan ddaeth Gareth ar draws Lisa Morgan mewn siop gyfrifiaduron. Roedd hithau’n gandryll wedi colli ei swydd yn dilyn ei pherthynas gydag Ieuan Griffiths a gwelodd ei chyfle i ddial. Yn ymwybodol o radd Gareth gyda chyfrifiaduron a hanes ei deulu yntau gyda Griffiths gwahoddodd Lisa Gareth allan am ddiod ac o fewn dim daeth cynllwyn i’r amlwg.

Gobeithiai Lisa ddefnyddio sgiliau Gareth i hacio i mewn i gyfrifon Griffiths a throsglwyddo’r arian i gyfrif yn eiddo i Lisa. Byddai’r arian yn gallu clirio dyledion Gareth a byddai’r weithred yn dial ar Ieuan. Ond nid sgiliau hacio Gareth yn unig oedd o ddiddordeb i Lisa a chychwynnodd y ddau gysgu a’i gilydd.

Pan ddaeth Lisa i wybod drwy Reg fod Gareth eisoes mewn perthynas â Mandy aeth hi draw yn unswydd i’r caffi i adael i Mandy wybod mewn ffordd greulon mai hithau oedd hefo Gareth Wyn erbyn hyn. Gadawodd Mandy i Sbaen ar wyliau wedi ei drefnu gan Derek, Karen a Fiona i ddod dros y berthynas.

Roedd Reg yn anhapus iawn am berthynas ei fab a Lisa, yn enwedig wedi i Derek ddweud wrtho am yr arian oedd Gareth Wyn yn eiddo i Mandy. Rhoddodd Reg siec i Mandy ar unwaith ond mynnodd fod Gareth yn ei dalu’n ôl ar hast. Yn y cyfamser cafodd Gareth wybod fod ei ddyledion wedi cael ei werthu i gwmni casglu dyledion pan ddaeth baliff i’r drws.

Gwynebodd Reg ei fab a chael gwirionedd am faint y ddyled a’r cynllwyn i ddwyn arian Griffiths. Llwyddodd Reg i ddarbwyllo ei fab rhag torri’r gyfraith a chynigiodd dalu’r ddyled yn ei chyfanrwydd ar yr amod fod yn dod a’i berthynas a Lisa i ben.

Ceisiodd Lisa ei gorau i roi pwysau ar Gareth i fynd ymlaen a’r cynllwyn ond wedi iddo ei gwrthod llwyddodd hi i ddwyn ei nodiadau a mynd ymlaen a’r twyll ei hunan. Cyhoeddodd i Gareth rai dyddiau’n ddiweddarach ei bod wedi llwyddo i gael gafael ar bymtheg mil o bunnoedd ag y byddai ef wedi cael hanner hynny os byddai wedi bod yn ddigon dewr i sticio gyda’r cynllwyn.

### **Stacey yn y brifysgol**

Yn mis Medi cychwynnodd Stacey yn y brifysgol yng Nghaerdydd. Y bwriad oedd y byddai hi’n treulio’r wythnos yn aros yn y neuaddau ac yn mynychu darlithoedd cyn dychwelyd at Hywel yng Nghwmderi ar y penwythnosau.

Roedd yr wythnosau cyntaf yn llwyddiant ond o fewn dipyn teimlai Stacey ei bod hi’n colli allan ar hwyl y brifysgol. Daeth o dan bwysau gan ei ffrindiau Llinos a Cai Rossiter i aros yng Nghaerdydd ar gyfer barti un penwythnos a dwedodd gwyddau wrth Hywel i gyfiawnhau pam nad oedd yn dod adref. Pan ddaeth Hywel i wybod y gwir am gelwydd Stacey cychwynnodd deimlo’n genfigennus ac yn ddrwgdybus o’i pherthynas hi a Cai.

Roedd gan Stacey le i amau Hywel hefyd. Yn chwilio am ffordd i ddial ar ei gwr Ieuan Griffiths roedd Hazel wedi dangos diddordeb yn Hywel a chynigiodd y dylai’r ddau gynnig cysur i’w gilydd. Ar ôl derbyn galwad od gan Hazel cychwynnodd Stacey amau Hywel hefyd.

Dipyn wrth dipyn daeth y cwpwl i dderbyn nad oedden nhw’n caru ei gilydd bellach. Wedi treulio un Nadolig olaf gyda’i gilydd cytunodd y ddau i wahanu er mawr siom i Dyff.

Dychwelodd Stacey i Gaerdydd ble daeth yn amlwg ei bod wedi bod yn cael perthynas gyda Cai y tu ôl i gefn Hywel ers rai wythnosau. Bron i Hywel eu dal pan ddaeth i ymweld â Stacey heb wahoddiad ar nos galan ond diolch i feddwl chwim Llinos llwyddodd hithau i daflu llwch i’w lygaid.

### **Cychwyn newydd i Maureen a Denzil**

Cafodd Gina Walters sioc pan gyrhaeddodd ei chwaer Maureen ar y stepen drws. Roedd hi wedi dal ei gŵr Roger yn cael affêr ac wedi ei adael.

Agorodd Gina ei chartref i Maureen ond cafodd hithau ei ypsetio wedi ffrae enfawr gyda Denzil Rees yn dilyn camddealltwriaeth. Cafodd Maureen ei brifo yn ofnadwy gan eiriau Denzil a oedd wedi awgrymu na allai weld bai ar Roger am ei gadael. Cafodd Gina air gyda Denzil a gwneud iddo sylweddoli pa mor debyg oedd sefyllfa Maureen i beth oedd Eileen wedi wneud iddo ef. Cafodd ei berswadio i ymddiheuro i Maureen a chychwynnodd y berthynas rhwng y ddau feddalu.

Credai Maureen mai’r ffordd ymlaen oedd ysgariad ond llwyddodd Gina a Jon Markham i’w darbwyllo. Cytunodd Maureen i gael sgwrs gyda Roger i weld os oedd posib rhoi cynnig arall ar bethau ond pan aeth Gina a hi yn ôl i Fryste cafwyd sioc o weld fod Roger eisoes wedi symud ei gariad newydd i mewn i’r tŷ. Dychwelodd Maureen i Gwmderi mewn sicrwydd fod ei phriodas ar ben.

Yn y cyfamser daeth Gina ar draws pentwr o lythyrau pwysig heb eu hagor yn Benrhewl. Roedd Denzil o dan fygythiad cael ei daflu allan o’r fferm gan y landlordiaid newydd ond ei ffordd o ddelio a’r broblem oedd i’w hanwybyddu. Llwyddodd Gina i ddwyn un o’r llythyrau er mwyn cael cyngor cyfreithiol gan Jon Markham. Roedd Denzil yn gandryll o wybod o ble oedd y cyngor wedi dod ond parhaodd Gina i geisio ei helpu drwy honni fod ganddi ffrind arall oedd yn gyfreithiwr.

Llwyddodd Jon yn y pendraw i sicrhau y caiff Denzil aros yn ei gartref a llwyddodd hyd yn oed i sicrhau arian gan y landlordiaid newydd i dalu i Denzil wneud gwelliannau i’r eiddo. Roedd Denzil wrth ei fodd nes iddo ddod i wybod fod Gina wedi dweud celwydd am ffynhonnell y cyngor.

Cychwynnodd Maureen deimlo tosturi dros Denzil a bu hi yn help mawr iddo pan aeth y ddau i siopa gyda’i gilydd am anrhegion Nadolig i Sioned. Ar ddiwrnod Nadolig ei hun penderfynodd Maureen adael ei theulu am rai oriau i wneud yn siŵr bod Denzil yn cael cinio Nadolig call.

Gorffennodd y flwyddyn gyda’r ddau yn treulio nos galan gyda’i gilydd, wrth warchod y plant. Rhannodd y ddau gusan ond aeth y ddau yn swil ofnadwy wedi hynny.

### **Dihiryn di-enw**

Cychwynnodd Sarjant Gill Morgan dderbyn llythyrau dienw yn cyhuddo rhai o’r trigolion am fan droseddau, gan gynnwys Denzil Rees am gael problem gyda’i gar. Cafodd Mark Jones ei ddal hefyd, yn cael ei gyhuddo o geisio yfed a gyrru, ond llwyddodd yntau i basio’r prawf anadl.

Aeth pethau’n fwy difrifol pan dderbyniodd Maureen Walters lythyr yn ei rhybuddio i beidio gadael ei gŵr. Cafodd Gill ei galw ond er ei bod yn adnabod y llawysgrifen o’r llythyrau dienw eraill doedd hi ddim agosaoch at ddarganfod pwy oedd yn gyfrifol.

Yn ddiweddarach disgynnodd Gina a Maureen yn wael ac yn ôl ymchwiliad Dr Rachel Price daeth yn amlwg eu bod wedi cael eu gwenwyno. Er mai’r amheuaeth wreiddiol oedd mai gwenwyn bwyd oedd y tu ôl i’r salwch, cyrhaeddodd llythyr dienw arall a rhoi’r salwch dan olau mwy sinistr. Roedd rhywun wedi bod yn gwenwyno’r ddwy yn fwriadol drwy ymyrryd a’u poteli llefrith ar y stepen drws. A Gina a Maureen heb syniad be oedd gwraidd y salwch cychwynnodd Gwen ddioddef hefyd ag roedd rhaid ei rhythro i'r ysbyty am brofion.

Cychwynnodd Dyff Jones amau fod gan Mark rywbeth i wneud a’r gwenwyno a dilynodd ef un ben bora i'w weld yn ymddwyn yn amheus ar y Stryd Fawr fel oedd y llaeth yn cael ei ddosbarthu. Gwynebodd Dyff ei fab a’i gyhuddo o fod yr un tu ôl i’r llythyrau dienw. Er fawr sioc i Dyff cyfaddefodd Mark y cyfan.

Yn dilyn marwolaeth Sharon Burgess roedd Mark wedi dod yn grediniol bod angen cosbi pawb am eu pechodau, boed yn drosedd fach, neu am adael eu priodas. Doedd dim edifar arno am ei ymddygiad a phoenai Dyff fod ei fab yn colli arni. Cytunodd yn y pendraw i ddod a’i ymgyrch i ben ar yr amod na fydda’i rieni yn rhannu’r gwir am bwy oedd y tu ôl i’r llythyrau.

Tawelodd bethau yn y pentref, peidiodd y llythyrau a daeth salwch Gina a Maureen i ben. Gobeithiai’r Jonesys fod Mark am gallio ond wedi iddo ddod ar draws ei dad yn rhoi blodau ar fedd Sharon ar ddiwrnod Nadolig dirywiodd pethau yn syth. Cyhuddodd Mark ei dad o gael affêr gyda Sharon. Llwyddodd Dyff i’w ddarbwyllo dros dro gyda honiad ei fod yn gosod y blodau ar ran fodryb i Sharon ond roedd amheuaeth Mark yn parhau.

### **Cartref newydd Teg a Cassie**

Ar ymweliad i Gwmderi cafodd Teg Morris ysgytwad difrifol. Roedd gwall ar frêc ei lori a bu bron iddo achosi damwain difrifol. Hyd yn oed ar ôl i’r lori gael ei drwsio ni allai Teg wynebu mynd yn ôl y tu ôl yr olwyn. Daeth Cassie Morris i lawr i Gwmderi i geisio perswadio ei gŵr i ddychwelyd i’w waith ond roedd yntau’n benderfynol.

Yn wynebu dyfodol heb waith ac yn byw ar eu cynilion cychwynnodd Cassie boeni yn arw ond daeth Jean McGurk i’r adwy gyda chynnig annisgwyl. Rhoddodd wahoddiad i Teg a Cassie symud i Gwmderi yn barhaol a rhedeg y Deri gyda hi. Credai Jean ei bod erbyn hyn wedi profi ei gallu i sefyll ar ei thraed ei hunain yn dilyn marwolaeth Glan a'i bod hi’n barod i dderbyn mwy o help o gwmpas y lle. Wedi trafod derbyniodd Teg a Cassie y cynnig a gwneud trefniadau i symud i Gwmderi yn yr Hydref.

Wedi setlo yn eu cartref newydd cychwynnodd Cassie berswadio Jean i fynd allan a mwynhau ei hun. Llwyddodd i’w chael hi i fynychu noson tân gwyllt gyda Daniel ble daeth y ddwy ar draws wyneb cyfarwydd Eddie Lewis. Daeth Eddie yn ymwelydd cyson i’r Deri a dangosodd eithaf diddordeb yn Jean. Dipyn wrth dipyn llwyddodd i gael perswâd arni i ddod allan am bryd o fwyd gydag ef a chychwynnodd hithau weld y posibiliad o fywyd y tu hwnt i Glan.

Pan welodd Teg fod Eddie yn treulio llawer o amser yn y Deri daeth yntau at y canlyniad anghywir fod Eddie yn ceisio hudo Cassie. Gwnaeth Teg ei deimladau yn hollol glir i Eddie a bygwth rhoi cweir iddo os byddai’n mentro ailgynnau pethau gyda’i wraig. Rhannodd Eddie fanylion eu sgwrs gyda Cassie a gafodd sioc enfawr i wybod fod Teg yn gwybod am eu affêr blaenorol.

Gwynebodd Cassie ei gwr a thorrodd ei chalon i wybod fod Teg wedi gwybod erioed am ei holl affêrs, ers cychwyn cyntaf eu priodas. Honnai Teg ei fod wedi bod yn fwy na hapus i wybod na yntau oedd Cassie wedi dewis priodi a'i bod wedi bod yn fodlon anwybyddu ei anffyddlondeb. Roedd Cassie wedi synnu fod Teg wedi cadw’r cyfan yn dawel am yr holl flynyddoedd a thyngodd lw i aros yn ffyddlon iddo o hyn ymlaen.

Parhaodd Jean ag Eddie i weld ei gilydd am gyfnod ond daeth pethau i ben wedi i’r cwpwl rannu cusan. Teimlai Jean yn euog a sylweddolai ei bod hi ddim yn barod eto i symud ymlaen wedi colli Glan.

### **Dyweddiad Llew a Dr Rachel**

Daeth diwrnod pwysig yn berthynas Llew Matthews a Dr Rachel Price pan ddaeth rhieni Rachel draw i Gwmderi i gwrdd â chariad newydd eu merch. Bu’r swper yn llwyddiant a chymerodd Tom ag Elsi Price tuag at Llew ond byrhoedlog oedd y dathlu pan gafodd Elsi strôc.

Rhythwyd hi i’r ysbyty ac er iddi oroesi'r strôc gyntaf roedd ei chyflwr yn parhau i fod yn fregus. Cysylltodd Tom â Llew a gofyn iddo gysidro priodi ei ferch a hynny yn fuan tra bod Elsi yn dal i fod yn fyw. Ymddiheurodd Tom am ofyn rhywbeth mor fawr gan honni nad oedd yn meddwl yn gall ond roedd wedi plannu’r syniad ym mhen Llew.

Yn ystod swper un noson gofynnodd Llew'r cwestiwn mawr i Rachel. Ar y pryd gwrthododd ei gynnig, yn honni ei bod yn hapus hefo pethau fel yr oeddynt ond wedi i’w mam ddioddef strôc arall penderfynodd y ddau fynd ymlaen a’u dyweddïad a chynllwynio i briodi cyn gynted ag oedd bosib.

Cafwyd Nia Matthews ymateb eithaf cryf i’r newyddion, yn poeni fod Rachel yn cymryd mantais o’i thad. Ymdrechodd Rachel i gysylltu â Nia a gaddo na fyddai ei pherthynas a Llew yn dod rhwng Nia a’i thad. Penderfynodd Nia roi ei sêl bendith ar y berthynas drwy ddod i barti plu Rachel yn y Deri.

Ar noswyl y briodas cafodd Rachel sioc pan laniodd Andrew Evans, ei chyn ŵr ar y stepen drws a’i herwgipio.

Cafodd Tom siom enfawr wrth ymweld â’i ferch ar fore’r briodas a gweld y tŷ yn wag. Yr unig gliw am leoliad Rachel oedd nodyn ar y cyfrifiadur yn gadael i Llew wybod ei bod wedi newid ei meddwl am y briodas. Torrodd Llew ei galon ond ar ôl rhai dyddiau fynd heibio heb i’w rheini glywed ganddi cychwynnodd amau fod y sefyllfa ddim yn union fel yr oedd yn ymddangos. Wedi dod ar draws un o glustdlysau Rachel tu allan i’r tŷ cysylltodd Llew a’r heddlu.

O fewn dim disgynnodd yr amheuaeth ar Andrew. Roedd Andrew wedi bod yn cadw Rachel yng nghlo yn ei gartref - ei gyflwr meddyliol yn amlwg wedi dirywio. Bu ymdrechion Rachel i ffoi yn ofer ond rai dyddiau cyn y Nadolig llwyddodd yr heddlu i’w lleoli. Ceisiodd D.I. Vodden a Inspector Gwenda Roberts fargeinio ag Andrew ond wedi iddo droi yn fygythiol ac iddo ddod yn amlwg fod bywyd Rachel mewn peryg bu’n rhaid i’r heddlu dorri fewn i’r tŷ a dod a’r gwarchae i ben.

### **Damwain Derek**

Prynodd Derek Jones feic modur newydd, ond cafodd ddamwain weddol ddifrifol wrth fynd a Fiona Metcalfe am sbin. Torrodd ei goes a’i fraich ond cafodd ei ryddhau o’r ysbyty ar addewid o ofal gan Fiona a Mandy Roberts a oedd yn teimlo drosto.

Rhoddodd y merched rota at ei gilydd i fynd draw i helpu Derek yn rheolaidd drwy’r dydd ond wedi iddo gael cwymp arall cynigiodd Karen Parry gynllwyn o dra gwahanol. Mynnodd bod Derek yn symud i fyw at Mandy a Fiona dros dro fel y gallai gael gofal ar bob awr o’r dydd Gorfodai hithau ddychwelyd i weithio yn y garej yn lle Derek gan mai prentis yn unig oedd Alun.

Daeth Derek i fwynhau cwmni’r merched ag bu’n gwneud ati fod ei anafiadau yn waeth nag oedden nhw er mwyn cael aros yno am hirach. Pan ddaeth yr amser iddo gael tynnu’r cast oddi ar ei fraich cynllwyniai yntau a Gavin Roberts i gadw’r cast a’i roi’n ôl at ei gilydd er mewn twyllo’r merched a pharhau ei arhosiad yn y fflat.

Yn y pendraw daeth y merched ar draws ei dwyll ond wedi i Derek gyfaddef ei fod yn unig gytunodd y ddwy adael iddo aros gyda nhw tros y 'Dolig.

### **Cyfeillgarwch Dyff a Jean**

Roedd cael Teg, Cassie a Dyff yn gweithio yn y Deri yn rhoi amser i Jean McGurk fwynhau diddordebau eraill ac o fewn dim dychwelodd i fyd prynu a gwerthu hen bethau. Cafodd flas ar bethau wedi ocsiwn ar fferm Delme Jenkins ble lwyddodd i sicrhau pris ardderchog i Lowri Jenkins am set o hen fapiau a stopio cynllwyn i gymryd mantais arni.

Cychwynodd Dyff ymuno a Jean ar ei thripiau i ocsiynau a bu’n bidio ar ei rhan mewn cuddwisg fwy nag unwaith. Blagurodd cyfeillgarwch agos rhwng y ddau ac roedd Kath Jones yn llawn cenfigen. Penderfynodd y dylai hithau a Dyff fanteisio ar y cyfle a dod yn werthwyr hen bethau ar ben eu hunain ond heb wybodaeth arbenigol Jean llwyddodd Kath i golli swm sylweddol o arian.

Bu Jean yn gefn i Dyff pan fuodd Mark yn gwenwyno’r trigolion ac yntau yn glust i Jean pan fu hithau’n poeni am ei pherthynas newydd ac Eddie Lewis. Rhai dyddiau cyn y Nadolig bu bron i’r ddau gusanu ond llwyddodd y ddau roi ei theimladau i’r neilltu am y tro...

## Cymeriadau a adawodd

 Tony Morgan | 20 Mawrth 1996 | Gadawodd Tony Gwmderi i weithio fel tywysydd ar dripiau coets.

## Tu ôl i'r camera

### **Set newydd**

Ehangwyd byd Cwmderi yn 1996 gyda set allanol parhaol newydd ar safle'r BBC yn Llandaf. Yn ogystal a'r Caffi, Siop y Pentre a Rhif 7 oedd eisioes yn rhan o'r hen set roedd y backlot newydd yn cynnwys sawl lleoliad newydd megis y Swyddfa Heddlu, Siop Arthur, Banc Dyfed, y Sosban Chips a Rhif 10.

Gwelwyd y set newydd ar y sgrin am y tro cyntaf ar 18 Hydref 1996. Defnyddwyd y set rhwng 1996 a 2012 pan symudodd y ffilmio i gartref newydd ym Mhorth y Rath.
Categori:1996
Categori:Blwyddyn wrth flwyddyn