Nerys Cadwaladr

**Dynes fusnes ym myd ffasiwn yw Nerys Cadwaladr. Bu'n treulio'r byd a threulio cyfnod yn byw yn Canada cyn dychwelyd at ei thad Jacob Ellis yng Nghwmderi yn 1974.**

## **Straeon**

### Perchennog newydd y Felin

Cafodd Jacob Ellis siocyn 1974 wrth i **Nerys Cadwaladr** alw i'w weld yng nghartref Brynawelon - doedd e ddim wedi gweld ei ferch ers blynyddoedd maith. Gwahoddodd Nerys ef i find i fyw ati i Ganada ond penderfynodd Jacob na allai wneud hynnu.

Penderfynodd Nerys aros am yn y pentref am sbel a phrynu hen felin Cwmderi a'i throi'n grochendy. Wedi iddi brynu'r Felin gofynnodd Nerys i Bella Davies warchod y lle a thrwy hynny gael aros yn ei chartref. Cyflogodd Cadi Morris i weithio yno fel crochenydd.

### **Trafferthion priodasol Cliff a Megan**

Yn Y Deri Arms roedd y perchenogion Megan a Cliff James yng ngyddfau'i gilydd.

Roedd Megan yn credu bod Cliff yn cael perthynas gyda menyw arall a phan ddychweload **Nerys Cadwaladr** o Ganada i'w bro enedigol credai Megan mai hi oedd dynes arall Cliff. Buan, fodd bynnag, y sylweddolodd ei bod yn camgymryd.

### **Gelyniaeth Rhian a Nerys**

Daeth Bob Cadwaladr, mab Nerys, draw o Ganada ac wrth i Rhian Roderick gyhoeddi erthygl feirniadol am Nerys a’i chynlluniau ynglyn â'r Felin yn y wasg leol, penderfynodd Nerys, er mawr dristwch i Jacob Ellis, ddychwelyd i Ganada gyda'i mab am gyfnod.

Yn fuan wedi iddi fynd disgynnodd to'r Felin ar ben Bella Davies a T L Thomas ac o ganlyniad gorfodwyd Bella i symud i Brynawelon.

### **Llythyrau dienw**

Derbyniodd Reg Harries, Colin Griffiths a Megan Harries lythyrau dienw drwy'r post.

Dywedodd y llythyr dienw a dderbyniodd Megan fod Cliff James yn cael affer gyda **Nerys Cadwaladr** - teimlai'r ddau yn euog gan eu bod wedi cusanu un noson. Roedd Nerys yn amau bod Jacob Ellis wedi bod yn dyst i'r gusan. Dychwelodd Nerys i Ganada eto. Y tro hwn aeth Jacob gyda hi.

Datgelwyd yn y pen draw mai Rita Jenkins oedd yn gyfrifol am anfon y llythyrau dienw.

### **Helynt yn y Felin**

Wedi cyfnod yn yr ysbyty yn dilyn cwymp to'r Felin, sylweddolodd Bella nad oedd bellach yn ddigon da i fyw ar ei phen ei hun ac aeth i fyw i Frynawelon, Gosododd Nerys ei hen gartref i Wayne a Cadi Harries.

Yn fuan wedi i Nerys adael bu ffrwydrad yn y Felin a bu farw Cadi.

Cafodd Nerys hi'n anodd iawn dygymod â'r sefyllfa a throdd at alcohol am gysur. O dipyn i beth syrthiodd i bwl o iselder a gorfodwyd hi i fynd i'r ysbyty am driniaeth seiciatrig. Bu Dewi Roderick yn help mawr iddi ddod dros ei phrofiadau.

### Diwedd priodas Dewi a Rhian.

Gofynnodd Rhian Roderick ei gwr Dewi am ysgariad ond cyfaddodd yntau wrth Reg Harries fod hynny'n groes i'w ddaliadau.

With i **Nerys Cadwaladr** wynebu argyfwng yn ei bywyd datblygodd Dewi i fod yn gefn mawr iddi, ac ar ôl iddi gael ei rhyddhau o'r ysbyty parhaodd y ddau i fod yn gyfeillion agos.

Wrth i Rhian Roderick roi pwysau ar Dewi i roi ysgariad iddi, ceisiodd Nerys Cadwaladr hithau, am resymau hunanol, ei berswadio i ysgaru.

Penderfynodd Dewi mai'r unig ffordd ymlaen oedd gadael yr eglwys and perswadiodd yr Esgob of i dynnu ei ymddiswyddiad yn ôl. Chwalodd hyn fyd Nerys a phenderfynodd ddychwelyd i Ganada.

Dychwelodd Jacob Ellis i Brynawelon ar ôl gwrthod y cynnig i symud i fyw i Ganada.

### Perchenog newydd y Deri

Daeth Nerys yn ôl i Gwmderi yn 1979 ar gyfer angladd Cliff James, a phenderfynodd aros am sbel i fod yn gefn i Megan. Ar ôl genedigaeth Rhian Haf, penderfynodd Megan fod rhedeg y Deri yn ormod o faich. Caeodd y lle a'i roi ar y farchnad. Darganfu Megan ar ôl gwerthu mai Nerys oedd perchennog newydd y Deri. Bu Gladys a Dil yn poeni fod Nerys am weddnewid y Deri.

### **Damwain Nerys**

Tra oedd Nerys yn gyrru car Megan, aeth ar draws merch ifanc. Darganfuwyd yn ddiweddarach nad oedd gan Nerys yswiriant i yrru'r car ac roedd tad y ferch yn hawlio arian mawr ganddi. Roedd Megan yn barod i'w helpu ond nid oedd Nerys yn onest ynglyn â maint yr arian. Gyda thrafferthion ariannol Nerys yn gwaethygu, bu Gladys a Megan yn ceisio meddwl am ffyrdd i'w helpu. Yn y diwedd anfonodd Megan arian ati'n ddi-enw.

Daliai Nerys i weithio'n ddyfal yn y byd ffasiwn gan dreulio llawer o'i hamser yn teithio'r byd. Pan gafodd gynnig swydd fel prynwr i dŷ ffaswin, fe werthodd y Deri i Reg a Megan.

### Bragdy Cwmderi

Dechreuodd Nerys a Dewi Roderick glosio unwaith eto a darganfu Nerys hen lun ohoni'i hun yn nhy Dewi. Fodd bynnag, tarfwyd ar eu perthynas pan ddychwelodd Nuala Flynn a chael llety gan Dewi.

Penderfynodd Nerys a Dewi eu bod am agor bragdy a daeth Reg a Megan yn bartneriaid yn y fenter. Pan benderfynodd Dewi ei fod yn bryd iddo adael Cwmderi, daeth Nerys yn reolwraig y bragdy. Nid oedd hyn yn plesio'r staff ac wedi ffrae enfawr gadawodd Ivor Seymore dros dro. Yr unig ffordd o'i berswadio i aros yn y busnes yn y pendraw oedd trwy roi partneriaeth iddo yn y busnes.

### Trafferthion carwriaethol

Ar un o'r teithiau yn y cyfandir, cyfarfu Nerys â pheilot ifanc o'r enw Ian Howells, a siomwyd hi'n fawr pan ddarganfu ei fod wedi ei thwyllo.

Trodd Nerys at y botel am gysur ond yn y man aeddfedodd yn ddynes llawer iawn doethach wedi ei phrofiad chwerw.

Fodd bynnag, cafodd ei siomi unwaith yn rhagor gan gariad, y tro hwn gan Tristan Bowen. Pan oedd y ddau'n dechrau closio, aeth Tristan yn ôl at ei wraig Isobel.

### **Gadael Cwmderi**

Ymrôdd Nerys wedyn i ddarganfod partneriaeth fusnes newydd (yr oedd ei busnes ei hun wedi mynd i drafferthion dybryd) a llwyddodd i gael swydd fel gwerthwraig i emweithiwr ifanc brwdbydig.

Golygai'r gwaith newydd y byddai Nerys yn gorfod gweithio oddi cartref.

Yng Ngwanwyn 1991, paciodd ei bag a ffarwelio â'i thad a'i ffrindiau a mynd i ffwrdd i gychwyn bywyd newydd.