ნორდმარკი

ნორდმარკი არის დიდი დრაკონის კონტინეტის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე, ადამიანებით დასახლებული მხარე. ადგილობრივთა ენაზე ნორდმარკი ჩრდილოეთის ქვეყანას ნიშნავს, ხოლო საკუთარ თავს ისინი უბრალოდ ნორდებს ან ნორდირებს, ანუ ჩრდილოელებს უწოდებენ.

ნორდები თავისუფლების მოყვარე და მეომარი ხალხია. ისინი ყველაფერზე მაღლა სახელსა და ღირსებას აყენებენ და უღირს საქციელს საკუთარ ნათესავებსაც კი იშვიათად პატიობენ.

ნორდმარკი ორ მთავარ ნაწილად იყოფა. თავად კუნძული ნორდმარკი, რომელიც საფირონის ზღვაში, ტერაროშიის კუნძულის ჩრდილოეთით მდებარეობს და დიდი დრაკონის კონტინენტის უკიდურეს კუთხეში არსებული ფიორდლანდის ნახევარკუნძული, რომელიც ნორდებმა ცეცხლის წვიმამდე რამდენიმე საუკუნით ადრე დაიპყრეს. ნორდებით არის დასახლებული ასევე კუნძულ ტერაროშიის ჩრდილოეთი ნაწილი.

## გეოგრაფიული მახასიათებლები და საზოგადოება

ნორდმარკი მკაცრი ზამთრითა და ზომიერი ზაფხულით ხასიათდება, თუმცა, მისი ზღვები არასოდეს იყინება, რაც მორევების ზღვიდან საფირონის ზღვისკენ მიმავალი თბილი დინებების დამსახურება უნდა იყოს. ნორდმარკის კუნძულის შუა ნაწილს მაღალი მთაგრეხილი გასდევს, მის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კალთებზე კი ტყეები და დამუშავებული მიწებია. მეომრობით

ცნობილი ნორდები გამრჯე მიწათმოქმედებიც არიან და შიგადაშიგ მესაქონლეობასაც მისდევენ. სამხრეთის ქვეყნებში კარგად საღდება აქაური რძის ნაწარმი და საქონლის ნედლი ტყავი. აქაური ზღვები და მდინარეები მდიდარია თევზით, ხოლო ნაპირებთან ვეშაპების გამოჩენისას მათზე დიდი ნადირობები ეწყობა.

ნორდები ცნობილი არიან თავიანთი ზღვაოსნობით - ნორდების გრძელ გემებს ნახავთ საფირონის ზღვის ყველა ნავსადგურში. ისინი ცოცხალი ტალღების ოკეანესაც კარგად იცნობენ. თუმცა, ისეც ხშირად ხდება ხოლმე, რომ ნაპირზე მიმდგარი ნორდული გემიდან, ვაჭრების ნაცვლად ფარებითა და ცულებით შეიარაღებული მეომრები გადმოხტებიან ხოლმე და სოფლებსა თუ ქალაქებზე მძარცველობით რეიდებს აწყობენ. მეკობრეობის გამო ნორდები თავადაც ხშირად გამხდარან საპასუხო თავდასხმების სამიზნე. განსაკუთრებით კაგამის იმპერიის მხრიდან, რომელმაც არაერთი ლაშქრობა მოაწყო ფიორდლანდის დასარბევად, თუმცა, აქაური სანაპირო წყლების წყალმარჩხობის გამო, კაგამის დიდ ხომალდებს უჭირთ გზის გაკვლევა ნაპირისკენ, ხოლო ნორდების ბრტყელძირიანი გემები ადვილად მოძრაობენ და უმეტესწილად იმარჯვებენ თავიანთ წყლებში გამართულ საზღვაო ბრძოლებში.

ნორდი მეკობრეების ლაშქრობებზე მრავალი სიმღერა დაწერილა, რომლებიც თაობიდან თაობას გადაეცემა და რომელთაც სიამოვნებით უსმენენ ხოლმე ნორდმარკის თემებში გამართულ ღრეობებსა თუ დღეობებზე.

## ზოგადი ისტორია

საუკუნეთა განმავლობაში, ნორდებს რამდენიმე დიდი ლაშქრობა-გადასახლების წლები ჰქონდათ, რაც ნორდმარკში ხალხის გამრავლებისა და მიწის უკმარისობით იყო გამოწვეული. ასეთ წლებს სამხრეთელები ნორდობის წლებს ეძახიან ხოლმე. ასეთ დროს, ნორდების დიდი ჯგუფები მსოფლიოს სხვადასხვა მხარეებისაკენ მიემართებიან და ახალ დასასახლებელ ადგილებს ეძებენ. ხანდახან, მათი ძიება ჯგუფის ამოწყვეტით მთავრდება, თუმცა ასევე ხშირად, თავად ახერხებენ დამხვდურთა გაწყვეტას და მათი მიწის დასაკუთრებას. იშვიათად კი დაუსახლებელ მიწებს პოულობენ და იქ სახლდებიან. უნდა ითქვას, ისიც, რომ ამგვარი გადასახლებული ნორდები ერთის მხრივ ძალიან მალე ითქვიფებიან დამხვდურ ხალხებში, ხოლო მეორეს მხრივ, არასოდეს ივიწყებენ წარმომავლობას და მრავალი თაობის მერეც ახსოვთ, რომ მათი წინაპრები ოდესღაც ნორდმარკიდან წამოსულან. ბოლო ამგვარი გადასახლება ნორდებს ცეცხლის წვიმიდან მეორე საუკუნის შუა ათწლეულებში ჰქონდათ. სწორედ ამ დროს გაჩნდა მათი დასახლებები რამსეიასა და ამარში.

ნორდული ლეგენდების მიხედვით, ნორდმარკში  პირველად მოსულ ადამიანებს აქ ჯმუხი და ბანჯგვლიანი ადამიანის მაგვარი არსებები დახვედრიათ, რომლებიც მძიმე კომბლებითა და ქვის ნაჯახებით იყვნენ შეიარაღებული. ისინი ადამიანებზე ბევრად ღონიერები იყვნენ და ღამით კატასავით კარგად ხედავდნენ. ნორდულ გადმოცემებში ისინი კველდების სახელით არიან ცნობილი. ლეგენდის მიხედვით, კველდებსა და ადამიანებს შორის დაუნდობელი ომი რამდენიმე საუკუნეს გაგრძელდა და კველდების სრული ამოწყვეტით დასრულდა. თუმცა ნორდმარკში დღესაც გაიგონებთ ამბებს მთებში შემჩნეული ეული კველდის შესახებ.

საუკუნეთა მანძილზე ნორდმარკი ძირითადად მცირე თემებად  იყო დაქსაქსული და საერთო მმართველობას არ ცნობდა. იშვიათად თუ გამოჩნდებოდა ძლიერი პიროვნება, რომელიც მთელი ნორდმარკული თემების გაერთიანებას მოახერხებდა და ეს ერთიანობაც იშვიათად ძლებდა დიდხანს. თუმცა, ჩრდილოეთის ქვეყანა არაერთხელ გაერთიანებულა დიდი ლაშქრობის მოსაწყობად და ჯარის მეთაურად ერთი ბელადი აურჩევიათ. რამსეიელი ისტორიკოსი დალესი, ამგვარი მსგავსებების გამო, ნორდებს ჩრდილოეთის ორკებს უწოდებდა.

## სამხედრო საქმე

ნორდები ადრეული ბავშვობიდანვე, განურჩევლად სქესისა, იღებენ საბაზისო სამხედრო და ფიზიკურ ცოდნას და გადიან ინტენსიურ ვარჯიშს, ხოლო ფიზიკური თვისებებით გამორჩეული ბავშვები პირდაპირ ძლიერ მეომრებად და ელიტურ მებრძოლებად იწვრთნებიან. სხვა ადამიანების საზოგადოებებისგან განსხვავებით, თითქმის ყველა ნორდს შეუძლია ფარის, ცულისა და ხმალის საშუალოზე კარგად ფლობა.

მოხატული ფარი განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ატარებს ნორდებისთვის. ბრძოლის წინ ისინი სხეულსა და ტანს იხატავენ მტრების დასაშინებლად, ბრძოლისას კი ხშირად ღრიალითა და ყმუილით, რომელიც უცხო ყურისთვის ქაოტური და უშინაარსოა, მებრძოლები ერთმანეთს პოზიციებსა და შეტაკებებს ათანხმებენ.

ნორდები რეიდებისა და ლაშქრობების დროს იყენებენ სპეციალურად გაწვრთნილ ყორნებს, რომლებსაც წერილები და შეტყობინებები შორ მანძილებზე გადააქვთ. ყორნები, დანარჩენ ფრინველებთან შედარებით ჭკუით გამოირჩევიან და ბევრ ნორდს საკუთარი პირადი ყორანიც კი ჰყავს კომპანიონად.

## მმართველობა

მიუხედავად იმისა რომ ნორდმარკი სამეფოდ და ერთიან სახელმწიფოდ განიხილება, მას ცენტრალიზებული მმართველობა არ გააჩნია. ნორდმარკსა და ფიორდლანდიშიც სახლობს მრავალი ნორდული ტომი, რომელთა ბელადებიც და ლიდერებიც, ჭირისა თუ ლხინის ჟამს იკრიბებიან და ერთიანი გადაწყვეტილებებით მოქმედებენ.

აქედან გამომდინარე, ნორდმარკი ტომთა და კლანთა ალიანსს უფრო ჰგავს ვიდრე სახელმწიფოს, თუმცა მეცნიერები და სწავლულები, ნორდების ბუნებიდან გამომდინარე, ამ ერთობას მაინც სახელმწიფოდ განიხილავენ.

## საგარეო ურთიერთობები

მეზობლებიდან ფიორდლანდელ ნორდებს განსაკუთრებული ურთიერთობა აქვთ მათგან სამხრეთით მცხოვრებ ალბას მთიელებთან. ომი და მშვიდობა ერთმანეთს ენაცვლება ამ ორი ხალხის ურთიერთობაში და მათი ამგვარი მეზობლობის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი შედეგი გახლავთ ჩრდილოეთის მედროშედ წოდებული თავისუფალი ქალაქი კივა.

ნორდებს დაძაბული ურთიერთობა აქვთ კერეუტის რესპუბლიკასთან. მიუხედავად იმისა რომ ეს ორი ხალხი ერთმანეთს პატივს სცემს და მათ ვაჭრობა არასდროს ჩერდება, მათ ხშირად მოსდით კონფლიქტი საფირონის ზღვაში არსებული კუნძულების გადანაწილებაზე. ერთ-ერთი ასეთი კონფლიქტია ტერაროშიის ომი, რომელშიც ოთხი ნორდული ტომის გაერთიანება, ექუილიბრიუმი და კერეუტის რესპუბლიკის წმინდა ორდენი, ინკვიზიცია იყო ჩაბმული.

## რწმენა და რელიგია

ნორდებს ძალზე ლამაზი და მრავალფეროვანი მითოლოგია აქვთ. ძველ ნორდებს ჰქონდათ თავისი დამწერლობა, ე.წ ნარუს დამწერლობა, და ზუსტად ამის  საშუალებით ვეცნობით ნორდულ მითოლოგიას. ნარუ ნიშნავს „საიდუმლოს“. აქედან შეიქმნა მისი თავდაპირველი მნიშვნელობა, ასო, საიდუმლო ნიშანი, ჯადოსნური ფორმულის საიდუმლო. ასო აღნიშნავდა სიტყვას, ოღონდ სხვადასხვა ადგილას სხვადასხვანაირად იკითხებოდა. სულ იყო 24 ან 16 ნიშანი. ნარუების ცოდნა პირდაპირ კავშირში იყო მითებთან, რადგან ფოლკლორული ხასიათის თითქმის ყველა თქმულება თუ პოემა ზუსტად ნარულ ენაზეა ჩაწერილი.

### სამყაროს შექმნა

ნორდების რწმენით, თავდაპირველად იყო მხოლოდ უფსკრული სახელად უკრაგალი. მისგან ჩრდილოეთით ნიფლაგალი, ხოლო სამხრეთით სუნთრაგალი. ნიფლაგალში იქმნა წყარო, რომლისგანაც 12 ძლიერი ნაკადი - ერუდიაგარი წარმოიშვა. წყალი ნიფლაგალში ყინულად იქცა, მაგრამ წყარო მაინც აგრძელებდა წყლის ნაკადს და გაყინული ლოდები სუნთრაგალში მიედინებოდა. ბოლოს ყინულის ლოდები ისე ახლოს მივიდნენ , რომ გადნობა იწყეს. გამდნარი ყინულებისაგან წარმოიშვნენ ურგაზი, თუნდრი, ბერმონდრი და გურტი. ურგაზს და თუნდრს გაუჩნდათ შვილები: დოვა და ვილე, ხოლო ბერმონდს და გურტს: ბრიგა და ნორსტი, და იწყეს მათ სამყაროს შექმნა.

ღმერთებმა ადამიანების საცხოვრებელ ადგილს უწოდეს მიდლაგალი, ხოლო ღმერთების სამეფოთ გამოაცხადეს ასლაგალი. ისინი ვინც უღირსი ცხოვრებით კვდებოდა მიდიოდნენ ჰეიმლაგალში, ხოლო დიადი მებრძოლები ველარჰალში.

სამყაროს შექმნის შემდეგ, დოვამ და ბრიგმა მისი დასახლება გადაწყვიტეს. ზღვის პირას იპოვეს ხეები: თხმელა და იფანი. თხმელისგან კაცი, ხოლო იფნისგან ქალი შექმნეს. შემდეგ დოვამ მათ სული და გონება მისცა, ბრიგმა კი სისხლი და გრძნობა.

ნორდულ მითოლოგიაში არსებობს 6 სამყარო:

* ასლაგალი - ღმერთების

სამეფო

* მიდლაგალი - ადამიანთა საუფლო
* სუნთრაგალი - ცეცხლის სამეფო
* ნიფლაგალი - ყინულის სამეფო
* ჰეიმლაგალი -ჯოჯოხეთი
* ველარჰალი - გმირების სამყოფელი

ნორდულ მითოლოგიაში გვხვდებიან ციური მსაჯულები, ბუმბერაზები. ბუმბერაზები ესენი არიან მითოლოგიური დევკაცები, გმირებსა და ღმერთებს შორის მდგარი უჩვეულო სიდიდისა და ღონის მქონე ადამიანები, არსებები, რომელთაც ყოველი ხალხის ფოლკლორსა და მითებში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავიათ. ნორდულ მითოლოგიაში ბემბერაზები ღმერთებს უპირისპირდებიან, ეომებიან. ნორდულ მითოლოგიაში არის მუდმივი სიცოცხლის ხე, ხე რომელიც დასაბამს აძლევს ყველასა და ყველაფერს, ნაყოფიერებისა და სიბრძნის ხე. ესაა ამბრისილი. მითების თანახმად ამბრისილი მიდლაგალის ცენტრში დგას, მისი ტოტები კი ასლაგალს წვდება. მთელი სამყარო დაყრდნობილია ამ ხეზე. ამბრისილს აქვს 3 ფესვი: ერთი ფესვი ქვესკნელში ანუ ჯოჯოხეთში ჩადის, მეორე ადმიანთა საუფლოში, მიდლაგალში ჩადის, ხოლო მესამე ღმერთების სამეფო ასლაგალში.

### ნორდული მითოლოგიის ღმერთები:

* დოვა - უზენაესი ღმერთი, ომის და სიძლიერის ღმერთი
* ბრიგა - სიყვარულის ქალღმერთი
* დრაგი - პოეზიის ღმერთი
* ჰამბრი - სინათლის ღმერთი
* ანგრი - ჭექა-ქუხილის ღმერთი
* ბრეიარი - მზის ღმერთი
* გრეიარი - წვიმის ღმერთი
* გროლი - წარღვნის, ნგრევისა და სიავის ღმერთი
* გარმი - ზღვებისა და ზღვაოსნობის ღმერთი
* უნდრი - ბედისწერის ქალღმერთი
* ვალურიები - დოვას მსახური მეომარი ქალწულები