Albania

**Albania, Republika Albanii**- państwo położone w Europie Południowej na Bałkanach. Od północy graniczy z Serbią a od południa z Grecją. Na zachodzie posiada dostęp do Morza Adriatyckiego.

## Historia

### **Dwudziestolecie międzywojenne**

Albania uzyskała niepodległość w 1920 roku. Zdetronizowano Wilhelma zu Wieda i proklamowano republikę. Albańska państwowość kształtowała się w atmosferze zatargów plemiennych i religijnych, walki o władzę między wielkimi właścicielami ziemskimi i chłopskich żądań reformy agrarnej. W 1928 konserwatywny premier Ahmed Zogu koronował się na króla, wiążąc kraj politycznie, gospodarczo i militarnie z Państwem Włoskim kierowanym przez Benita Mussoliniego. Włochy w 1939 roku zdecydowały się zająć Albanie drogą operacji wojskowej. Król Zog I został obalony, a rządy w albańskim protektoracie przejął premier Mustafa Merlika.

### **Lata 40.**

W trakcie II wojny światowej włoska armia próbowała bezskutecznie przeprowadzić ofensywę na Jugosławię. Logistyczne niedopatrzenia i błędy taktyczne to kluczowe przyczyny porażki Włoch w kampanii bałkańskiej. W traktacie o rozejmie pomiędzy Państwem Włoskim a Aliantami nie znalazła się wzmianka na temat niepodległości Albanii. W 1947 roku w Albanii powstał ruch oporu znany jako Balli Kombëtar (Front Narodowy). Jego konspiracyjna działalność była wiele razy rozpracowywana przez włoską OVRA.

### **Lata 50.**

Po wybuchu III wojny światowej terytorium Albanii było głównym centrum logistycznym oraz centrum dowodzenia frontem bałkańskim. Włochom udało się podbić Jugosławię, Grecję, a także wspomogły Turcję w inwazji na Bułgarię. Ostatecznie z powodu wielu powstań na Bałkanach oraz przytłaczającej siły Narodów Zjednoczonych Włosi zostali zmuszeni do opuszczenia półwyspu, w tym Albanii. Ta zaś pozostawała pod okupacją Grecji i Jugosławii do 1959 roku. Wtedy na mocy osobnych porozumień państw leżących na Półwyspie Bałkańskim ustalono ostateczne powojenne granice, a Albania po 20 latach okupacji przez Państwo Włoskie odzyskała swoją niepodległość.

### **Lata 60.**

Sytuacja polityczna w Albanii pozostawała bardzo niestabilna. Do władzy chciało dojść wiele ugrupowań i ruchów społecznych. Ostatecznie Front Narodowy podjął współprace z komunistyczną Albańską Partią Pracy kierowaną przez oraz Envera Hoxhe, tworząc stabilny rząd. Były premier Mustafa Merlik został skazany na śmierć za prowadzenie rządu kolaboracyjnego. Albania była jednym z państw zaproszonych do członkostwa w Pakcie Stalowym, jednakże tą propozycje zdecydowanie odrzucono, chcąc zachować neutralność państwa. W 1964 roku Ramiz Alia ogłosił się dyktatorem, likwidując parlament i nadając sobie i swojemu gabinetowi zdecydowanie większe kompetencje.

### **Lata 70.**

W 1973 roku w trakcie rozmów kończących wojnę w Jugosławii Albania ogłosiła przyłączenie do siebie terytoriów zachodniej Macedonii, uzasadniając to ochroną albańskiej ludności przed możliwymi kolejnymi konfliktami na Bałkanach.

### Lata 80.

Na początku lat 80, w Albanii radykalnie nasiliły się protesty przeciwko komunistycznej, dyktatorskiej władzy Generała Ramiza Aliego. Protesty, organizowane przez demokratyczno-liberalnie środowiska polityczne zostały krwawo stłumione przez milicję albańską. Trzecią stroną barykady w sporze stanowiły skrajnie-radykalne, islamskie ugrupowanie polityczne tzw. Albańska Partia Islamska, którą poparło ponad 30% społeczeństwa. Wyżej wspomniana partia jednocześnie prowadziła rozmowy z Afganistanem - państwem, które w niedalekiej przyszłości miało się stać najbliższym sojusznikiem Albanii.

W połowie 1981 roku strajki przybrały jeszcze bardziej na siłę - stanęły zakłady pracy, urzędy, szkoły, szpitale. Na podstawie tych strajków, oficjalnie zarejestrowano tzw. Liberalny Front Odbudowy Wolnej Albanii, w skrócie LWOFA, której to członkowie przeprowadzili atak na pałac prezydencki, zmuszając dyktatora do ucieczki helikopterem na południe kraju. 3 czerwca 1981. Sam atak nie udał się, lecz spowodował on masowe dezercje z szeregów Ludowego Wojska Republiki Albanii, głównie ku stronnictwu islamskiemu.

W 1982 roku wybuchła wojna domowa pomiędzy siłami rządowych komunistów, radykalnymi islamistami oraz demokratami.