Βουλγαρία

Η ****Βουλγαρία**** είναι χώρα της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Βρέχεται στα ανατολικά από τη Μαύρη Θάλασσα, ενώ συνορεύει με την Ελλάδα στα νότια, την Τουρκία στα ανατολικά, την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ) στα δυτικά, τη Σερβία και τη Ρουμανία στα βόρεια. Φυσικό σύνορο μεταξύ της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας αποτελεί ο ποταμός Δούναβης. Με έκταση 110.994 τετραγωνικά χιλιόμετρα, η Βουλγαρία είναι η 16η σε έκταση χώρα της Ευρώπης. Η θέση της την έχει καταστήσει σταυροδρόμι διαφόρων πολιτισμών και ως τέτοιο ανέδειξε μερικά από τα αρχαιότερα μεταλλουργικά, θρησκευτικά και άλλα πολιτιστικά τεχνουργήματα στον κόσμο.

Η εμφάνιση ενός ενιαίου Βουλγαρικού κράτους ανάγεται στην ίδρυση της Πρώτης Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας το 681 μ.Χ., που κυριάρχησε στο μεγαλύτερο μέρος των Βαλκανίων και λειτούργησε ως πολιτιστικός πυρήνας για τους Σλαβικούς λαούς κατά το Μεσαίωνα. Με την κατάρρευση της Δεύτερης Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας το 1396, τα εδάφη της περιήλθαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία για πέντε σχεδόν αιώνες. Ο Ρωσοθωμανικός πόλεμος (1877-1878) δημιούργησε το Τρίτο Βουλγαρικό Κράτος. Τα επόμενα χρόνια έζησε πολλές συγκρούσεις με τους γείτονές του, γεγονός που ώθησε τη Βουλγαρία να συμμαχήσει με τη Γερμανία και στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους. Το 1946 έγινε Σοσιαλιστικό κράτος με μονοκομματικό σύστημα. Το 1989 το Κομμουνιστικό Κόμμα επέτρεψε πολυκομματικές εκλογές, μετά τις οποίες η Βουλγαρία στράφηκε στη δημοκρατία και στην οικονομία της αγοράς.

Ο πληθυσμός των 7,3 εκατομμυρίων κατοίκων είναι κατά κύριο λόγο αστικός και συγκεντρωμένος κυρίως στα διοικητικά κέντρα των 28 επαρχιών της. Οι περισσότερες εμπορικές και πολιτιστικές δραστηριότητες συγκεντρώνονται στην πρωτεύουσα Σόφια. Οι ισχυρότεροι τομείς της οικονομίας είναι η βαριά βιομηχανία, η παραγωγή ενέργειας και η γεωργία, που στηρίζονται όλοι σε τοπικούς φυσικούς πόρους.

## Γεωγραφία

Στα νότια της χώρας βρίσκεται η οροσειρά της Ροδόπης, η οποία την χωρίζει από την Ελλάδα. Βορειότερα βρίσκεται η πεδιάδα που σχηματίζει ο ποταμός Έβρος (βουλγ. Μαρίτσα). Δυτικότερα είναι η κοιλάδα του ποταμού Στρυμώνα (βουλγ. Στρούμα) κοντά στην οποία βρίσκεται και το όρος Ρίλα με την ψηλότερη κορυφή στα Βαλκάνια, που ονομάζεται Μουσαλά (2.925 μέτρα). Το βόρειο τμήμα της Βουλγαρίας αποτελεί μέρος της μεγάλης πεδιάδας που σχηματίζει ο Δούναβης, νότιο όριο της οποίας δημιουργεί η οροσειρά του Αίμου (βουλγ. Στάρα Πλανινά).

Πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της χώρας είναι η Σόφια με περίπου 1.100.000 κατοίκους. Άλλες μεγάλες πόλεις είναι η Φιλιππούπολη (βουλγ. Πλόβντιβ), η Βάρνα (θερινή πρωτεύουσα - όπως αποκαλείται από τους Βούλγαρους) και ο Πύργος Βουλγαρίας (βουλγ. Μπουργκάς) στη Μαύρη Θάλασσα, το Ρούσε (στις όχθες του Δούναβη), η Στάρα Ζαγόρα, το Πλέβεν, το Λόβετς, το Σούμεν και το Βέλικο Τίρνοβο (η πρώτη πρωτεύουσα της Βουλγαρίας).

## Κλίμα

Το κλίμα της Βουλγαρίας κατά το μεγαλύτερο μέρος της χώρας είναι ηπειρωτικό, που μετριάζεται προς στα νότια με το μεσογειακό. Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι 10 °C, με μεγάλο όμως θερμομετρικό εύρος που κυμαίνεται από τους -38 °C μέχρι τους +45 °C. Το μέσο ύψος βροχόπτωσης φθάνει τα 400 χιλιοστά ενώ στα ανατολικά τμήματα φθάνει τα 1200 χιλιοστά. Οι μεγαλύτερες βροχοπτώσεις σημειώνονται ως καταιγίδες την Άνοιξη και το Καλοκαίρι, όπου συνοδεύονται και με χαλάζι. Σε ζώνη 40 χλμ. κατά μήκος των ακτών του Εύξεινου Πόντου ο χειμώνας είναι θερμότερος και το καλοκαίρι δροσερότερο.

## Δημογραφία

Σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις του 2015, ο πληθυσμός της χώρας ανέρχεται σε 7.153.784 κατοίκους.

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2015, τα 74,39 χρόνια (71,05 χρόνια οι άνδρες και 77,93 οι γυναίκες).

## Διακυβέρνηση

Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι ο Ρόσεν Πλέβνελιεφ και πρωθυπουργός ανέλαβε ο Πλάμεν Ορεσάρσκι. Στις 20 Φεβρουαρίου 2013, ο πρώην πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, Μπόικο Μπορίσοφ, ανακοίνωσε από το βήμα της βουλγαρικής Βουλής την παραίτηση της κυβέρνησής του, η οποία επισημοποιήθηκε το μεσημέρι της ίδιας ημέρας, στο τελευταίο υπουργικό συμβούλιο πριν τις εκλογές, οι οποίες διεξήχθησαν τον Μάιο του ίδιου έτους. Η κυβέρνηση παραιτήθηκε μετά από μαζικές διαδηλώσεις κατά της λιτότητας και της υψηλής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος. Ο πρωθυπουργός προσπάθησε να ηρεμήσει το οργισμένο πλήθος, απαλλάσσοντας από τα καθήκοντά του τον υπουργό Οικονομικών και αντιπρόεδρο της κυβερνήσεως, Συμεών Ντιάνκοφ, αλλά δεν το κατάφερε.

Στα τέλη Απριλίου, ο πρώην υπουργός Γεωργίας του Μπορίσοφ Μίροσλαβ Ναϊντένοφ αποκάλυψε ότι η κυβέρνηση κατασκόπευε τους υπουργούς, τους επιχειρηματίες και τους πολιτικούς της αντιπολίτευσης, έπειτα από διαταγή του αρχηγού του GERB, Τσβέταν Τσβετάνοφ. Μετά την παραίτηση του Ορεσχάρσκι υπηρεσιακός πρωθυπουργός ανέλαβε ο Γκεόργκι Μπλιζνάσκι.

## Εκλογές

Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω. Οι πιο πρόσφατες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν πρόωρα στις 5 Οκτωβρίου 2014.

## Πολιτισμός

Ο παραδοσιακός Βουλγαρικός πολιτισμός περιέχει Θρακική, Σλαβική και Βουλγαρική κληρονομιά καθώς και Ελληνικές, Ρωμαϊκές, Οθωμανικές, Περσικές και Κελτικές επιρροές. Εννέα ιστορικά και φυσικά αντικείμενα έχουν εγγραφεί στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO: o Ιππέας της Μάνταρα, οι Θρακικοί Τύμβοι στο Σβεστάρι και το Καζανλάκ, η Εκκλησία της Μπογιάνα, το Μοναστήρι της Ρίλα, οι μονολιθικές εκκλησίες του Ιβάνοβο, το εθνικό πάρκο του Πιρίν, το φυσικό καταφύγιο Σρεμπάρνα και η αρχαία πόλη του Νεσέμπαρ. Tα Αναστενάρια, ένας τελετουργικός χορός της φωτιάς Θρακικής προέλευσης, περιλαμβάνονται στον κατάλογο Αϋλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Η φωτιά είναι ουσιώδες στοιχείο της βουλγαρικής λαϊκής παράδοσης, που χρησιμοποιείται για να διώχνει κακά πνεύματα και αρρώστιες. Η βουλγαρική λαϊκή παράδοση προσωποποιεί τις αρρώστιες ως μάγισσες και έχει μεγάλη γκάμα πλασμάτων, όπως λάμιες, νεράιδες και καλικάντζαρους. Μερικά από τα έθιμα και τις τελετουργίες εναντίον αυτών των πνευμάτων έχουν επιβιώσει και εξασκούνται ακόμη, ενώ ευρέως γιορτάζεται και ο "Μάρτης".

Παράλληλα με τον παραδοσιακό πολιτισμό μεγάλο μέρος κληρονομιάς από άλλους πολιτισμούς έχει συσσωρευθεί από την Αρχαιότητα.Τοπικοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο αριθμός των αρχαιολογικών χώρων είναι ο τρίτος μεγαλύτερος στην Ευρώπη μετά την Ιταλία και την Ελλάδα. Το πρώτο βιβλίο σε μία Γερμανική γλώσσα - η Βίβλος του Βουλφίλα - γράφτηκε στη Νικόπολη την προς Ίστρον, σε μια μικρή Γοτθική κοινότητα στη σημερινή βόρεια Βουλγαρία. Στην περιοχή ιδρύθηκε την ίδια εποχή το πρώτο Χριστιανικό μοναστήρι στην Ευρώπη (σύμφωνα με Βουλγαρική αρχαιολογική και ιστορική έρευνα πρόκειται για τη Μονή του Αγίου Αθανασίου, που ιδρύθηκε από τον ίδιο το 344). Η Φιλιππούπολη είναι μια από τις αρχαιότερες συνεχώς κατοικούμενες πόλεις και ο αρχαιότερος χρυσός θησαυρός στον κόσμο, αποτελούμενος από νομίσματα, όπλα και κοσμήματα, που ανάγονται στο 4.600 π.Χ., ανακαλύφθηκε κοντά στη Βάρνα το 1972 και αποτελούν δείγματα του πρώτου Ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Ο Σλαβικός πολιτισμός κατά το μεγαλύτερο μέρος του Μεσαίωνα επικεντρώθηκε τόσο στην Πρώτη όσο και στη Δεύτερη Βουλγαρική Αυτοκρατορία. Oι φιλολογικές σχολές της Πρεσλάβας, της Αχρίδας και του Τάρνοβο άσκησαν σημαντική πολιτιστική επιρροή στον Ανατολικορθόδοξο κόσμο. Πολλές γλώσσες στην Ανατολική Ευρώπη και την Ασία χρησιμοποιούν το Κυριλλικό αλφάβητο, που προήλθε από τη Φιλολογική σχολή της Πρεσλάβας γύρω στον 9ο αιώνα. Η μεσαιωνική πρόοδος στις τέχνες και τα γράμματα τερματίστηκε με την Οθωμανική κατάκτηση, οπότε πολλά αριστουργήματα καταστράφηκαν, και οι καλλιτεχνικές δραστηριότητες δεν επανεμφανίσθηκαν παρά μόνο με την Εθνική Αναγέννηση το 19ο αιώνα. Μετά την Απελευθέρωση η Βουλγαρική λογοτεχνία γρήγορα υιοθέτησε λογοτεχνικά στυλ όπως ο Ρομαντισμός και ο Συμβολισμός. Από την αρχή του 20ού αιώνα απέκτησαν εξέχουσα θέση αρκετοί Βούλγαροι συγγραφείς, όπως ο Ιβάν Βάζοφ, ο Πέντσο Σλαβέικοφ, ο Γιόρνταν Ράντικοφ και Τσβέταν Τοντόροφ. To 1981 το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας απονεμήθηκε στο γεννημένο στη Βουλγαρία συγγραφέα Ελίας Κανέττι.

H Βουλγαρική λαϊκή μουσική είναι μακράν η πιο εκτεταμένη παραδοσιακή τέχνη και έχει αναπτυχθεί αργά δια μέσου των αιώνων ως συγχώνευση Ανατολικών και Δυτικών επιρροών. Περιέχει Απωανατολικές, Ανατολικές, μεσαιωνικές Ανατολικορθόδοξες και καθιερωμένες Δυτικοευρωπαικές τονικότητες και τρόπους. Η μουσική έχει ξεχωριστό ήχο και μεγάλη ποικιλία παραδοσιακών οργάνων, όπως γκαντούλκα, γκάϊντα (άσκουλος), καβάλι και νταούλι. Ένα από τα χαρακτηριστικότερα γνωρίσματά της είναι ο παρατεταμένος ρυθμικός χρόνος, που δεν έχει όμοιό του στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή μουσική. Η Γυναικεία Χορωδία της Κρατικής Τηλεόρασης είναι το διασημότερο παραδοσιακό συγκρότημα και έχει πάρει ένα Βραβείο Γκράμι το 1990. Oι Βουλγαρικές γραπτές μουσικές συνθέσεις μπορούν να αναχθούν στον πρώιμο Μεσαίωνα και στα έργα του Ιωάννη Κουκουζέλη (1280 - 1360). Η κλασική μουσική, η όπερα και το μπαλέτο εκπροσωπούνται από τους συνθέτες Εμανουήλ Μανόλοφ, Πάντσο Βλαντιγκέροφ και Γκεόργκι Ατανάσοφ και τους τραγουδιστές Γκένα Ντιμίτροβα και Μπόρις Χριστόφ. Βούλγαροι ερμηνευτές έχουν κερδίσει δημοτικότητα σε αρκετά άλλα είδη όπως η προγκρέσιβ ροκ (FSB), η ελέκτροποπ (Mίρα Αρόγιο) και η τζαζ (Μίλτσο Λέβιεφ).

H κληρονομιά των θρησκευτικών εικαστικών τεχνών περιλαμβάνει νωπογραφίες, τοιχογραφίες και εικόνες, πολλές έργα της Καλλιτεχνικής Σχολής του Τάρνοβο. Ο Βλαντιμίρ Ντιμίτροφ, ο Νικολάι Ντουλγκέροφ και ο Κρίστο είναι μερικοί από τους διασημότερους σύγχρονους Βούλγαρους καλλιτέχνες. Η κινηματογραφική βιομηχανία παραμένει αδύναμη. Το 2010 η Βουλγαρία παρήγαγε τρεις ταινίες μεγάλου μήκους και δύο ντοκυμαντέρ με δημόσια χρηματοδότηση. Oι πολιτιστικές εκδηλώσεις διαφημίζονται στα μεγαλύτερα μέσα ενημέρωσης, όπως η Βουλγαρική Εθνική Ραδιοφωνία και οι καθημερινές εφημερίδες Ντνέβεν Τρουντ και 24 Ωρες.

Η Βουλγαρική κουζίνα μοιάζει με εκείνη των άλλων Βαλκανικών χωρών και είναι έντονα επηρεασμένη από την Τουρκική και την Ελληνική. Το γιαούρτι, το λουκάνικα, η σαλάτα σόπσκα, το ταρατόρ, η λιουτένιτσα και το κόζουνακ είναι από τα γνωστότερα τοπικά φαγητά. Υπάρχουν επίσης ανατολίτικα πιάτα, όπως μουσακάς, γιουβέτσι και μπακλαβάς. Η κατανάλωση κρέατος είναι μικρότερη από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο, δεδομένης της μεγάλης προτίμησης για μεγάλη ποικιλία από σαλάτες. Η ρακία είναι παραδοσιακό αλκοολούχο ποτό από φρούτα, που καταναλωνόταν στη Βουλγαρία από το 14ο αιώνα. Το Βουλγαρικό κρασί είναι γνωστό για τις ποικιλίες του Τράμινερ, Μούσκατ και Μαβρούντ, από τις οποίες παράγονται ετησίως 200.000 τόννοι.

## Παραπομπές

1. ↑ Σφάλμα παραπομπής: Μη έγκυρη ετικέτα `<ref>`·
δεν δίνεται κείμενο για παραπομπές με όνομα `stat`
2. ↑ 2,0 2,1 CIA World Factbook
3. ↑ | url=http://www.kathimerini.gr/4dcgi/\_w\_articles\_kathremote\_1\_20/02/2013\_483715%7C title=Παραιτήθηκε η κυβέρνηση της Βουλγαρίας | accessdate=20 Φεβρουαρίου 2013| work=Η Καθημερινή}}
4. ↑ http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22769&subid=2&pubid=63786059
5. ↑ http://www.novinite.com/view\_news.php?id=149848

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* History, art and music in Bulgaria
* Physical Map of Bulgaria
* Επίσημη κυβερνητική ιστοσελίδα
* Επίσημη ιστοσελίδα του κοινοβούλιου
* Φωτογραφίες της Βουλγαρίας
* Βουλγαρική Εθνική Ραδιοφωνία (BNR) -  ειδήσεις και πληροφορίες για τη Βουλγαρία και τον κόσμο σε 10 γλώσσες.
* Bulgarian Photo Album
* Ουσιαστική ιστορία της Βουλγαρίας σε επτά σελίδες
* Πληροφορίες χώρας World Factbook
* Σύντομη παρουσίαση στην ιστοσελίδα της ΕΕ
* Όμορφες φωτογραφίες από τη Βουλγαρία