Google Dịch

**Google Dịch** (tên tiếng Việt chính thức[4], lúc đầu gọi là **Google Thông dịch**[5], tên tiếng Anh là **Google Translate**) là một công cụ dịch thuật trực tuyến được Google cung cấp. Nó dùng để dịch tự động một đoạn ngắn, hoặc nguyên một trang web sang ngôn ngữ khác, đối với tài liệu có kích thước lớn người dùng cần tải lên cả tài liệu để dịch. Người dùng sau khi xem bản dịch có thể hỗ trợ Google cách dịch khác khi thấy kết quả không được tốt, hỗ trợ này có thể được sử dụng trong các lần dịch sau.

## Chức năng

Tính đến tháng 10 năm 2008, Google Dịch thuật đã hỗ trợ 34 ngôn ngữ. Số cặp ngôn ngữ dịch qua lại lên tới 561 (34\*33/2) nhưng rất nhiều trong số chúng không phải là dịch trực tiếp mà là dịch tự động hai lần thông qua một ngôn ngữ trung gian, thường là tiếng Anh, nguyên nhân là vì số lượng ngữ liệu song ngữ của chúng chưa đủ lớn. Chẳng hạn dịch tự động từ Anh sang Việt là trực tiếp trong khi đó từ tiếng Hà Lan sang tiếng Việt phải thông qua hai bước là từ tiếng Hà Lan sang tiếng Anh và tiếng Anh sang tiếng Việt. Đến thời điểm tháng 6 năm 2016, công cụ này đã hỗ trợ đến 103 ngôn ngữ với mức độ khác nhau [6] và phục vụ mỗi ngày 200 triệu lượt người sử dụng[1].

* **Chức năng phát hiện ngôn ngữ**: điều này có nghĩa là không cần lựa chọn ngôn ngữ nguồn (ngôn ngữ cần dịch) mà chỉ cần lựa chọn ngôn ngữ đích (ngôn ngữ mà người dùng muốn đọc), ngôn ngữ nguồn được máy tính tự xác định.
* **Chức năng hỗ trợ từ phía người dịch**: người dùng có thể sửa bản dịch của Google đưa ra nếu muốn, chức năng này có tác dụng gia tăng chất lượng theo thời gian và có hầu hết trong các dịch vụ dịch tự động trực tuyến. Đây là hoạt động tương tác rất quan trọng, là một hình thức huy động trí tuệ của cả cộng đồng.

* **Tích hợp vào dịch vụ tìm kiếm của Google**: trong tìm kiếm nếu phát hiện trong kết quả tìm kiếm có đường dẫn là một ngoại ngữ, ngay bên cạnh có liên kết trong dấu ngoặc vuông là  màu xanh.
* **Tìm kiếm được dịch** (Translated Search): là chức năng tìm kiếm bằng tiếng mẹ đẻ trên các trang web bằng tiếng nước ngoài, chẳng hạn muốn tìm về **máy tính** trên các tư liệu bằng tiếng Pháp nhưng lại không biết nghĩa tương đương của từ này. Khi đó người dùng vẫn có thể tìm kiếm bằng cách gõ cụm từ "máy tính" vào ô "ngôn ngữ của tôi" và chọn ngôn ngữ tiếng Pháp của website mà họ cần tìm kiếm, Google sẽ tự động phiên dịch từ khóa thành **ordinateur** (nghĩa tiếng Pháp của máy tính) và tìm kiếm trong kho lưu trữ sau đó cho ra kết quả phù hợp với từ khóa đã được dịch đó. Kết quả được chia làm hai cột, cột bên trái là các liên kết đã được dịch ra tiếng Việt, cột bên phải là các liên kết của ngôn ngữ gốc mà trong ví dụ này là tiếng Pháp.
* **Dịch nhanh**: là chức năng được mặc định, theo đó thì khi người dùng khi copy đoạn văn bản vào ô cần dịch thì ngay lập tức đoạn văn bản sẽ được chuyển sang ngôn ngữ đích mà không cần phải nhấn nút **Dịch**, điều này có mục đích tích kiệm thời gian.
* **Đóng góp tài liệu**: nếu có một lượng lớn tài liệu song ngữ người dùng có thể trợ giúp cho Google Dịch thuật bằng cách cung cấp các tài liệu song ngữ này, điều đó làm tăng chất lượng các bản dịch với điều kiện các tài liệu đó phải có chất lượng cao.[7]

## Phương pháp

Google Dịch thuật dựa trên nền tảng gọi là dịch máy theo nguyên tắc dịch máy thống kê [7]. Người đứng đầu chương trình dịch máy của Google là Franz-Josef Och - từng đoạt giải nhất cuộc thi DARPA (viết tắt của từ Defense Advanced Research Projects Agency, một cơ quan của chính phủ Mỹ có trách nhiệm phát triển công nghệ mới phục vụ cho quân đội) về tốc độ dịch tự động vào năm 2003.[8]

Không giống như các công cụ khác như Babel Fish, AOL và Yahoo sử dụng SYSTRAN, Google Dịch thuật sử dụng phần mềm của riêng họ, chương trình này không đi quá sâu vào các quy luật phức tạp về ngữ pháp mà sử dụng phương pháp được họ gọi là thống kê kiến thức, có nghĩa là chương trình sẽ được nạp vào hàng tỉ văn bản đã được dịch sẵn của con người sau đó thực hiện các thao tác phân tích nhằm tìm ra sự tương đồng với các yêu cầu của người dùng rồi trả về kết quả. Chất lượng dịch được tăng lên theo thời gian khi mà các văn bản ngày càng được nạp vào nhiều hơn với cấu trúc và ngữ cảnh ngày càng đa dạng.[7].nhưng một số người dùng còn không biết sử dụng phiên bản mới này ra sao.

## Các giai đoạn phát triển

(Sắp xếp theo thứ tự thời gian)

* Giai đoạn đầu:
	+ Tiếng Anh sang tiếng Ả Rập
	+ Tiếng Anh sang tiếng Pháp
	+ Tiếng Anh sang tiếng Đức
	+ Tiếng Anh sang tiếng Tây Ban Nha
	+ Tiếng Pháp sang tiếng Anh
	+ Tiếng Đức sang tiếng Anh
	+ Tiếng Tây Ban Nha sang tiếng Anh
	+ Tiếng Ả Rập sang tiếng Anh
* Giai đoạn 2:
	+ Tiếng Anh sang tiếng Bồ Đào Nha
	+ Tiếng Bồ Đào Nha sang tiếng Anh
* Giai đoạn 3:
	+ Tiếng Anh sang tiếng Ý
	+ Tiếng Ý sang tiếng Anh
* Giai đoạn 4:
	+ Tiếng Anh sang tiếng Trung (giản thể) phiên bản BETA
	+ Tiếng Anh sang tiếng Nhật phiên bản BETA
	+ Tiếng Anh sang tiếng Triều Tiên phiên bản BETA
	+ Tiếng Trung (giản thể) sang tiếng Anh phiên bản BETA
	+ Tiếng Nhật sang tiếng Anh phiên Bản BETA
	+ Tiếng Triều Tiên sang tiếng Anh phiên bản BETA
* Giai đoạn 5: (vào khoảng tháng 12 năm 2006)
	+ Tiếng Anh sang tiếng Nga phiên bản BETA
	+ Tiếng Nga sang tiếng Anh phiên bản BETA
* Giai đoạn 6: (vào khoảng tháng 4 năm 2006)
	+ Tiếng Anh sang tiếng Ả Rập phiên bản BETA
	+ Tiếng Ả Rập sang tiếng Anh phiên bản BETA
* Giai đoạn 7: (vào khoảng tháng 2 năm 2007)
	+ Tiếng Anh sang tiếng Trung (phồn thể) phiên bản BETA
	+ Tiếng Trung (phồn thể) sang tiếng Anh phiên bản BETA
	+ Chuyển đổi giữ tiếng Trung giản thể và phồn thể phiên bản BETA
* Giai đoạn 8: (vào khoảng tháng 10 năm 2007)
	+ Có tất cả 25 cặp ngôn ngữ được dịch.
* giai đoạn 9:
	+ Tiếng Anh sang tiếng Hindi (Ấn Độ) phiên bản BETA
	+ Tiếng Hindi sang tiếng Anh phiên bản BETA
* Giai đoạn 10: (trong giai đoạn này với việc áp dụng kiểu dịch trung gian, Google Translate có thể dịch qua lại bất cứ cặp ngôn ngữ nào có trong hệ thống) (vào khoảng tháng 5 năm 2008)
	+ Tiếng Bulgaria
	+ Tiếng Croatia
	+ Tiếng Séc
	+ Tiếng Đan Mạch
	+ Tiếng Phần Lan
	+ Tiếng Hindi
	+ Tiếng Na Uy
	+ Tiếng Ba Lan
	+ Tiếng România
	+ Tiếng Thụy Điển
* Giai đoạn 11: (ngày 25 tháng 9 năm 2008)
	+ Tiếng Catalunya
	+ Tiếng Tagalog
	+ Tiếng Hebrew
	+ Tiếng Indonesia
	+ Tiếng Latvia
	+ Tiếng Litva
	+ Tiếng Serbia
	+ Tiếng Slovak
	+ Tiếng Slovene
	+ Tiếng Ukraina
	+ Tiếng Việt
* Giai đoạn 12: (từ ngày 1 tháng 10 năm 2008 đến ngày 1 tháng 10 năm 2009, áp dụng bàn phím ảo cho một số ngôn ngữ)
	+ Tiếng Azerbaijan Latin
	+ Tiếng Ireland
	+ Tiếng Iceland
	+ Tiếng Armenia
	+ Tiếng Bantu
	+ Tiếng Ba Tư
	+ Tiếng Basque
	+ Tiếng Bengal
	+ Tiếng Belarus
	+ Tiếng Haiti
	+ Tiếng Dravida
	+ Tiếng Estonia
	+ Tiếng Galicia
	+ Tiếng Gruzia
	+ Tiếng Gujarat
	+ Tiếng Hungary
	+ Tiếng Hy Lạp
	+ Tiếng Latinh
	+ Tiếng Mã Lai (hỗ trợ dịch thẳng từ tiếng Indonesia)
	+ Tiếng Macedonia
	+ Tiếng Tamil
	+ Tiếng Thái
	+ Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ
	+ Tiếng Urdu
	+ Tiếng Wales
	+ Tiếng Yiddish
* Giai đoạn 13 (giai đoạn thay đổi Google)
	+ Quốc tế ngữ
	+ Tiếng Lào
	+ Tiếng Afrikaans