Xứ Vale

**Thung Lũng của Arryn** hay **Xứ Vale** là một trong những vùng đất cấu thành Bảy Vương Quốc của Westeros. Trước Cuộc chinh phạt của Aegon nơi đây là một quốc gia có chủ quyền được cai trị bởi các Vị vua của Núi và Xứ Vale. Dãy Núi Mặt Trăng bao quanh vùng lãnh thổ nhỏ của Xứ Vale, tuy nhiên cách gọi vùng thung lũng này thường được áp dụng cho tất cả các lãnh thổ của Nhà Arryn.

Xứ Vale được cai trị bởi Nhà Arryn từ lâu đài Eyrie. Những gia tộc đáng chú ý của vùng này bao gồm Baelish, Belmore, Corbray, Egen, Grafton, Hersy, Hunter, Melcolm, Redfort, Royce, Templeton và Waynwood. Những đứa con hoang có nguồn gốc cao quý được nuôi dưỡng ở Xứ Vale được mang họ Stone.

## Địa lý

Biên giới của Xứ Vale được biết tới là Vịnh Bite ở phía bắc, Vịnh Cua ở phía nam, Dãy Núi Mặt Trăng giáp với vùng Riverlands ở phía tây, và Biển Hẹp ở phía đông. Xứ Vale bao gồm nhiều khu vực khác nhau, cụ thể là: Thung Lũng của Arryn ; Dãy Núi Mặt Trăng; rừng Snakewood; quần đảo Fingers; và các đảo của quần đảo Ba Chị Em, vùng Paps và vùng Pebble.

Xứ Vale nằm trên bờ biển phía đông của Westeros, một vùng đất màu mỡ, nhiều sông và hồ, được bảo vệ bởi Dãy Núi Mặt Trăng không thể vượt qua. Xứ Vale có xu hướng bị cô lập một chút so với phần còn lại của Westeros. Mùa đông khắc nghiệt khiến cho việc đi qua những ngọn núi chỉ có thể khả thi những năm ấm áp hơn, và sự nổi loạn những tộc người miền núi khiến việc đi lại càng trở nên nguy hiểm hơn. Có thể đến được Xứ Vale thông qua cao lộ, đây là con đường nối liền Vale và vùng Riverland, nơi này được bảo vệ bởi Cổng Máu.

Biên giới các ngọn núi tại Thung Lũng của Arryn bao gồm Cổng Máu ở phía tây, Eyrie và Sảnh Longbow ở phía bắc. Các vùng đất màu mỡ trong thung lũng bao gồm Ironoaks, Old Anchor, Redfort, cùng với đó là một bán đảo của Gulltown và Runestone. Thị trấn Wickenden nằm dọc theo Vịnh Cua, ở vùng núi phía nam của thung lũng. Các lâu đài phía bắc Xứ Vale nằm trong thung lũng của Núi Mặt Trăng và rừng Snakewood bao gồm Coldwater, Heart's Home, Snakewood và Strongsong.

## Con người và kinh tế

Valemen, người dân Xứ Vale, được biết đến là các chiến binh đáng tin, mang đầy danh dự và sự tôn thờ với Thất Diện Giáo. Các hiệp sĩ của Xứ Vale coi mình là những chiến binh giỏi nhất trong Bảy Vương quốc, và Người Xứ Vale coi Eyrie là lâu đài đẹp nhất của vương quốc. Người dân trên quần đảo Ba Chị Em được biết đến với cái tên Sistermen.

Có một số tộc người sinh sống tại chân đồi của Dãy Núi Mặt Trăng đã từ chối khuất phục quyền lực của Eyrie và sống theo luật lệ của riêng họ. Đây được gọi là những tộc người miền núi, là hậu duệ của Tiền Nhân, chẳng hạn như tộc Black Ears và tộc Burned Men. Họ sinh sống trong rừng núi rình rập để tấn công những du khách hay các hiệp sĩ của Xứ Vale.

Đất đai trù phú của thung lũng cho phép người Xứ Vale trồng lúa mì, ngô và lúa mạch. Ngay cả ở Highgarden, bí ngô cũng không lớn hơn và quả cũng không ngọt hơn ở đây.Nhà Waxley được biết đến là gia tộc sản xuất nến thơm ở Wickenden. Nến có thể được làm thơm bằng nhục đậu khấu và các loại gia vị đắt tiền khác. Có ít nhất một mỏ đá ở Xứ Vale, nơi sản xuất “đá trắng” thích hợp để sử dụng cho các bức tường lâu đài.

## Sức mạnh quân sự

Theo một nguồn tin bán chính thống từ năm 2005, Xứ Vale có thể triệu tập được khoảng 45 nghìn người. Sức mạnh của họ có thể so sánh với Phương Bắc và Dorne, theo George RR Martin. Các Nhà Royce của Runestone, Waynwood, Hunter, Redfort, Belmore và Templeton cùng nhau có thể triệu tập tới 20 nghìn người, trong khi Nhà Royce của Cổng Mặt Trăng chỉ có thể triệu tập được ba trăm người.

Người ta nói rằng các Vị Vua của Núi và Xứ Vale đã phát triển các hạm đội thủy chiến khi họ vẫn còn trị vì và có thể có tới hàng trăm con tàu tại Gulltown.

## Lịch sử

### Tiền Nhân

Trong Thời đại Anh hùng, Xứ Vale có lượng dân cư thưa thớt và được cai trị bởi nhiều vị vua nhỏ bé của Tiền Nhân. Hiệp sĩ Có Cánh là một trong những anh hùng huyền thoại của Xứ Vale từ hàng ngàn năm trước.

### Thung Lũng của Arryn

Xứ Vale là nơi người Andal đổ bộ khi họ bắt đầu cuộc xâm lược Westeros. Thay vì đoàn kết chống lại những kẻ xâm lược, nhiều người trong số những vị vua Tiền Nhân đã tìm cách liên minh với người Andal, và nó đã mang lại thảm họa cho họ. Nhà Arryn tuyên bố quyền thống trị  Xứ Vale sau khi đánh bại Tiền Nhân trong Trận chiến của Bảy ngôi sao. Như vậy, Nhà Arryn là một trong những gia tộc lâu đời nhất của giới quý tộc Andal trong Bảy Vương quốc. Nhà Arryn trị vì với tư cách là vua của Núi và Xứ Vale trong khoảng sáu nghìn năm. Những Tiền Nhân không chấp nhận sự cai trị của người Andal đã chạy trốn vào Dãy Núi Mặt Trăng và trở thành những tộc người miền núi.

Sau cuộc Tấn công quần đảo Three Sister hai nghìn năm trước, Xứ Vale giao chiến với Phương Bắc trong một nghìn năm. Wolf's Den đã bị vây hãm bởi Osgood Arryn và rồi bị đốt cháy trong cuộc Chiến tranh trên Mặt nước giữa hai vương quốc. Quần đảo Three Sisters đã thề trung thành với Nhà Arryn, mặc dù lòng trung của họ còn mong manh. Cổng Máu đã đương đầu với ba cuộc tấn công của Halleck Hoare, Vua của Quần đảo và sông hồ nhằm chinh phục Xứ Vale.

### Ngai Sắt

Gia tộc Arryn đã quỳ gối trước Aegon Nhà Chinh Phạt trong Cuộc Chinh Phạt của Nhà Targaryen, và điều này khiến Xứ Vale nằm dưới sự cai trị của Ngai Sắt.

Trong Vũ điệu của bầy Rồng, Jacaerys Velaryon đã giành được Xứ Vale cùng Phe Đen. Vào năm 134 AC, một cuộc chiến tranh giành quyền kế vị đã phát sinh ở Xứ Vale sau cái chết của Phu Nhân Jeyne Arryn giữa người thừa kế được bà chọn, Ser Joffrey Arryn với một người anh họ, Ser Arnold Arryn, và người đứng đầu Nhà Arryn của Gulltown, Isembard Arryn, dưới sự cai trị của Ngai Sắt, di chúc của Jeyne được giữ nguyên và một đội quân nhỏ đã được gửi đến để duy trì Hòa bình của Nhà vua.

Nhà Arryn giữ lòng trung thành với nhà Targaryens trong Cuộc Biến loạn Blackfyre lần thứ nhất, mặc dù đã có những trận chiến ở Xứ Vale trong cuộc nội chiến.Nhà Arryn đã phong tỏa đường vào Xứ Vale trong trận Đại dịch mùa xuân.

Cuộc nổi dậy của Robert bắt đầu ở Xứ Vale, khi Lãnh chúa Jon Arryn, Người bảo vệ Xứ Vale, từ chối giao nộp những đứa trẻ được mình bảo hộ, Lãnh chúa Robert Baratheon và Eddard Stark, cho Vua Aerys II Targaryen. Robert đã hỗ trợ Jon trong việc đánh bại những người theo chủ nghĩa bảo hoàng tại Gulltown, điều này giúp cho Robert thành công trở về Stormland bằng đường thủy .Trong khi đó, Eddard băng qua Dãy Núi Mặt Trăng đến Quần Đảo Fingers, từ đó ông đi thuyền đến vùng Bite và sau đó trở về nhà ở Phương Bắc. Lãnh chúa Arryn tiếp tục giúp Robert bảo vệ Ngai sắt và được phong chức Quân Sư sau cuộc chiến. Khi Jon vắng mặt, Nestor Royce đã trở thành Quản Gia Cao Cấp của Xứ Vale.

## Các sự kiện gần đây

### A Game of Thrones

Sau cái chết đột ngột của Lãnh Chúa Jon Arryn ở King's Landing, người vợ góa của ông là Lysa bỏ trốn cùng con trai của họ, Lãnh Chúa Robert Arryn đến Eyrie. Chị gái của bà, Catelyn Stark, bắt giữ Tyrion Lannister tại nhà trọ ngã tư đường và mang hắn ta đến cho Lysa ở Xứ Vale thay vì Winterfell, và điều này đã khiến Lãnh chúa Tywin Lannister bắt đầu cuộc chiến tại quê hương của hai chị em, vùng Riverland.

Tyrion chiêu mộ các tộc người miền núi Xứ Vale trong khi đi trên cao lộ đến vùng Riverlands, anh hứa sẽ trao cho họ vũ khí và áo giáp để họ có thể tấn công Xứ Vale.

### A Clash of Kings

Lysa từ chối sự hỗ trợ của Xứ Vale cho bất kỳ phe nào trong Cuộc chiến Năm Vua. Petyr Baelish báo cáo với Tiểu Hội Đồng rằng các tộc người miền núi đã tấn công từ Dãy Núi Mặt Trăng bằng lượng quân số lớn cùng với vũ khí tốt hơn bình thường.

### A Storm of Swords

Sau cái chết của Vua Joffrey I Baratheon, Petyr Baelish giúp Sansa Stark thoát khỏi King's Landing và đưa cô đến Xứ Vale. Lysa kết hôn với Petyr tại pháo đài của hắn ta ở Fingers. Sansa, sử dụng tên Alayne Stone, đi cùng Petyr và dì của cô, phu nhân Lysa, đến Eyrie qua Coldwater Burn, Snakewood, Heart's Home, Longbow Hall, Old Anchor, và Ironoaks.

Sandor Clegane đã cố gắng đưa Arya Stark, em gái của Sansa, từ vùng Riverlands đến Eyrie để đòi tiền chuộc, nhưng họ quay lại khi một già làng ở chân núi cảnh báo họ về thời tiết khắc nghiệt, lũ miêu ảnh và các bộ tộc miền núi.

Sau khi Lysa đe dọa Sansa và tiết lộ rằng bà và Petyr đã đầu độc người chồng của bà, Jon Arryn, Petyr đã đẩy Lysa qua Cánh cửa Mặt trăng của Eyrie.

### A Feast for Crows

Petyr cai trị với tư cách là Lãnh Chúa bảo hộ của Xứ Vale và là người giám hộ của Lãnh Chúa Robert mồ côi. Lãnh chúa Yohn Royce dẫn Hội Tuyên Ngôn bao quanh Cổng Mặt trăng, nhưng Petyr đã thao túng và thuyết phục họ thành công trong một cuộc đấu trí tại Eyrie. Khi mùa đông bắt đầu, hội đồng của Robert đi từ Eyrie đến Cổng Mặt trăng.

### A Dance with Dragons

Lãnh Chúa Davos Seaworth đã bị bắt giữ tại Sweetsister, nhưng Lãnh chúa Godric Borrell đa cho phép Davos tiếp tục đến White Harbor thay vì giao nộp ông cho Lãnh chúa Triston Sunderland.

### The Winds of Winter

Các gia tộc và hiệp sĩ từ Xứ Vale du hành đến Cổng Mặt Trăng để tham dự chuyến lưu diễn của Hội anh em của Hiệp Sĩ Có Cánh.

## Các gia tộc

* Nhà Arryn của Eyrie
* Nhà Arryn của Gulltown
* Nhà Baelish của Quần đảo Fingers
* Nhà Belmore của Strongsong
* Nhà Borrell của Sweetsister
* Nhà Crayne
* Nhà Coldwater của Coldwater Burn
* Nhà Corbray của Heart's Home
* Nhà Donniger
* Nhà Dutton
* Nhà Egen
* Nhà Elesham của Paps
* Nhà Graftton của Gulltown
* Nhà Hardyng
* Nhà Hersy của Newkeep
* Nhà Hunter của Longbow Hall
* Nhà Lipps
* Nhà Longthorpe của Longsister
* Nhà Lynderly của Snakewood
* Nhà Melcolm của Old Anchor
* Nhà Moore
* Nhà Pryor của Pebble
* Nhà Redfort của Redfort
* Nhà Royce của Runestone
* Nhà Royce của Cổng Mặt trăng
* Nhà Ruthermont
* Nhà Shett của Gulltown
* Nhà Shett của Gull Tower
* Nhà Sunderland của Quần đảo Ba Chị Em
* Nhà Templeton của Ninestars
* Nhà Tollett của Grey Glen
* Nhà Torrent của Littlesister
* Nhà Upcliff của Đảo Witch
* Nhà Waxley của Wickenden
* Nhà Waynwood của Ironoaks
* Nhà Woodhull
* Nhà Wydman
* Tộc Black Ears
* Tộc Burned Men
* Tộc Howlers
* Tộc Milk Snakes
* Tộc Moon Brothers
* Tộc Painted Dogs
* Tộc Redsmiths
* Tộc Sons of the Mist
* Tộc Sons of the Tree
* Tộc Stone Crow

## Câu nói

"Nó trải dài trước mặt họ về phía đông mù sương, một vùng đất yên tĩnh với đất đen trù phú, những con sông rộng chảy chậm và hàng trăm hồ nhỏ sáng lấp lánh như gương dưới ánh mặt trời, được bảo vệ tứ phía bởi những đỉnh núi" - suy nghĩ của Catelyn Stark

"**Gunthor:** Những người mẹ đang đói, và sắt thép sẽ chăm được nhiều miệng ăn hơn là vàng. Ngươi sẽ cho bọn ta thứ gì để đổi lấy mạng, hả Tyrion con trai của Tywin? Kiếm? Giáo? Áo giáp?

**Tyrion:** Tất cả, và hơn thế nữa, Gunthor con trai của Gurn. Ta sẽ cho các vị Thung lũng của nhà Arryn" - Gunthor và Tyrion Lannister.

"Thưa các lãnh chúa, tôi xin phép được lui, và tôi hứa sẽ đến xứ Vale và tại đó sẽ có được Phu nhân Lysa Arryn. Một khi tôi đã kết hôn với cô ấy, tôi sẽ trao cho các ngài Thung lũng của nhà Arryn mà không mất một giọt máu nào" - Petyr Baelish nói với Tiểu Hội Đồng.