Hilckman/Adnotacje

Adnotacja z 6 III 2020. Wyciągi z książki Stępnia z 2013 roku.

## Tekst główny

s. 10

> *"Jego [Konecznego] nauka o cywilizacjach ma również wymiar polityczny. Teoria ta jest jednocześnie doktryną polityczną mającą na celu rozwój i obronę cywilizacji łacińskiej."*
>
>

Makiawel pozbawił polityki wymiaru moralnego, troski o dobro wspólne.

s. 11

Współczesny spór o Europę (cywilizacyjny) z odmiennych metod ujęcia i interpretacji historii

s. 12

1. spekulatywizm, aprioryzm (Spengler, Toynbee)
2. indukcjonizm, realizm (my)

Dwa zasadnicze nurty teorii społecznych

1. pooświeceniowy, spekulatywny (Frankfurt, Popper, Fukuyama, Huntington)
2. klasyczny (Arystoteles, Włodkowic, my)

Trzy nurty determinujące filozofię

1. językowy, bo analityczna po II WŚ
2. interpretacyjny postmodernizm od poł. 70. "bazujący m.in. na doktrynie socjologii Szkoły Frankfurckiej"
3. kulturalistyczny lat 90. - kulturai cywilizacja głównym zagadnieniem filozofii

Hilckman o Konecznym: najbardziej wybitny myśliciel

s. 27

nie wyjaśnia autor, co to socjalizm.

s. 47

[Hilckman to był] Federalista, ale za K. Frantzem i Schmittmannem, Wzorem I Rzplita

Hilckman 52 doceniony przez de Gaulle'a

s. 48

Order Polonia Restituta

Kongres Wolnych Narodów Düsseldorf 52

Plus Ukraina (Wasyl Kosanko-Kosarerytchen)

s. 52

Natrafił na Konecznego w 1927. O konecznym napisał następujące prace:

1. doktorat '36
2. wstęp w '62
3. najpełniej w '66
4. Wykłady '46-'47

s. 61

za Jaroszyński "Filozoficzne koncepcje kultury" w Powszechnej Encyklopedii t. 6 2005 s. 138

> " *5} natura jako wytwór kultury (Sartre i postmodernizm), ateizm i "autokreacjonizm" (człowiek jako dawca istnienia) jako podstawa socjalizmu i antykultury z odrzuceniem człowiekiem-osoby [...] jako realnego kryterium oceny kultury*"
>
>

"Na drodze poznania teoretycznego religia prowadzi do poznania ostatecznego celu i sensu życia człowieka."

s. 73

Pufendorf 1684: kultura - natura - religia

Hilckman: język - cywilizacja - religia

s. 78

Spekulatywna interpretacja historii oparta na apriorycznych założeniach:

Hegel, ewolucjonizm, Wolter, Comte, Hoene-Wroński, Kartezjusz, mechaniczne poglądy historyczne, biologizm

Indukcyjne:

Bacon (1665 lub Novum Organum), Vico (wiemy), Monteskiusz (1734, 1748), Guizot (1828), Kołłątaj (1842), E. Majewski, Turgot, Taine & Buckle (1857-61)

s. 80

Przedmiotem nauki o cywilizacjach analiza i interpretacja rozwoju factum humanum w czasie. Historiozofia jako termin (nie?) przez niemieckich historyków

s. 82

Różnice intelektualno-moralne cywilizacji do wyjaśnienia

s. 87

Czasopisma o nauce o cywilizacjach:

"Saeculum. Jahrbuch fü*r* Universalgeschichte"

"Comparative Studies in Society and History"

"Société Jean Bodin"

s. 90

logiczna spójność cywilizacji (metody życia zbiorowego) [ten zbitek słów nic nie mówi]

s. 95

"Żaden międzynarodowy związek nie powinien pomijać najwyższych duchowych różnic pomiędzy ludzkością, jeśli nie chce nosić w sobie zalążka śmiercoi, nie chce siebie samego skazać na bezpłodność." z Hilckmanna s. 99 z "Feliks Koneczny und die Vergleichende Kulturwissenschaft" z 1952 z czasopisma *Saeculum*

s. 97

"O ład w historii" ostatnią pracą Konecznego. Podstawą własności "własność na własnych dzieciach" oraz monogamia.

s. 99

Łacińska to dualizm prawa (publicznego i prywatnego) i monizm etyki.

s. 101

Z "Ładu": "Indukcja poucza, że gdyby nie było zamożniejszych, wszyscy byliby nędzarzami." s. 19-20

"Socjalizm głosi, jakoby był przeciwnikiem kapitalizmu. Aleć nigdy go tępić nie zamierzał, tylko prywatny zamienia na państwowy."

Moralność różnicuje cywilizację. Jeden z czynników.

s. 110

Narody należą do moralnego porządku, w nim wyrażają się "struktury moralne społeczeństwa". Nie musiały powstać. Poza łacińską narodów nie ma. Pierwszy naród - Republika Rzymska.

s. 111

Naród ostoją cywilizacji łacińskiej.

s. 116

Naród rosyjski chrześcijański

s.118

Hilckman 1957: Albo łacińska Rosja, albo turańska Europa.

s. 119

"Bizancjum jest ojczyzną państwowego socjalizmu" FKudVK

"bizantyjska idea socjalistycznegoi superpaństwa europejskiego" patrz książka Audisio i Chiary 2007 wydana w Pax o katolickich "Twórcach Zjednoczonej Europy"

s. 122

Giertych 2007: Koncepcja narodu najszerzej rozwinięta w kulturze polskiej.

s. 124

Rewolucja francuska rezultatem mieszanki cywilizacyjnej

s. 125

Wyższe cywilizacje muszą być bez mieszanek inaczej będą słabsze od niższych.

s. 132

O oderwaniu filozofii od rzeczywistości: od Malebrancha

s. 136

> *"Zwrot ku pozytywizmowi po okresie idealizmu był analogiczny do zwrotu postmodernistycznego po okresie modernizmu."* Początek Saint-Simon
>
>

s. 137

Za H. S. Chamberlaina i Rosenberga rasizm złączony z nacjonalizmem "i ideologią polityczną socjalizmu" (sic!)

s. 141

Bez indukcji rozum ludzki połowiczny. Drugą połową - dedukcja. [a co z abdukcją?]

Koneczny prawa dziejowe

s. 145

Bez sądów wartościujących nauka

s. 153

Kiereś w PEF t. 4 ideologia postmodernizmu z totalitarnymi postulatami relatywizmu i nihilizmu. Neguje formę przyczynowania.

s. 154

Brak pytania o cel. Interpretacja zamiast (celu-dobra) środkiem jeno zniewolenia w ramach ideologii.

Nauka o cywilizacjach nauką pomocniczą filozofii. Naczelna wśród szczegółowych.

s. 160

Sens-cel historii to dziedzina filozofii/teologii historii.

s. 163

> *"Relatywizm pozytywizmu zmieniając humanistykę, pozbawił ją naukowości"*
>
>

Zabieg wchłonięcia w teorii krytycznej całej filozofii oparty na ideologii dialektycznego materializmu. Korzysta z Guza 2004, BTW Pozytywizm pierwszy uznał jedną naukę (socjologię) za wyjaśniającą wszystkie.

s. 164

*"W rzeczywistości socjologia franfurcka prowadziła do ateizacji i ideologizacji życia społecznego. Jej punktem kulminacyjnym była rewolta studencka 1968 roku oraz tzw. marsz przez instytucje państwowe "nowej lewicy" w latach 70. i 80. XX wieku. W polityce znalazło to swój wyraz w ideologii marksizmu, socjalizmu i socliberalizmu."*

s. 171

W cywilizacjach sakralnych cywilizacja <- religia. W reszcie nie musi.

s. 173

Hilckman FKudVK "bez religii nie ma postępu cywilizacji" bo prawda odnosi się do świata nadprzyrodzonego jak i nie(nadprzyrodzonego).

s. 175

Kościół opanował cywilizację klasyczną. Kościół katolicki wychowawcą narodów.

Uniwersalizm jednak chrześcijaństwa, bo ono tylko uświęca małżeństwo i oceniać tylko przez etykę i moralność.

s. 178

Poziom Kościoła w Polsce = Poziom cywilizacyjny Polski

utożsamiło się to w XIX wieku

s. 181

"ideologia socjalizmu (państwo totalitarne)"

Huntington to "zdynamizowany" Spengler.

s. 200

Wg Arystotelesa Cel racją (Logosem) każdego bytu.

"*W wymiarze kulturowo-cywilizacyjnym odrzucenie celowości prowadzi do instrumentalizacji nauki oraz do urzeczowienia człowieka.*" Bez celowości nie ma różnicy między bytem skończonym a nieskończonym (neotomizm). Wspomina Allana Blooma 1987.

Wolność - pojęcie kategorialne rozumiane analogicznie

Sens i wyraz - akty podjęte świadomie i dobrowolnie jako wyraz moralnego postępowania.

Główne dzieło Hilckmana - 1959 (dziękował Wyszyński)

Tylko człowiek może odrzucić sens-cel.

s. 205

Sens-cel zobowiązuje do respektowania zastanego porządku bytu.

s. 206

Bóg celem-sensem ostatecznym, transcedencującym wszystkie inne.

Wolność korelacje:

* posłuszeństwo względem autorytetów naturalnych
* przestrzeganie prawa stanowionego nienaruszającego prawa naturalnego - pierwotnej formy wszelkiego prawa

s. 209

1952: Niezbywalnym warunkiem wolności ład moralny. Wolność myśli.

Wyrazem wolności dobrowolne stanięcie w porządku moralnym. Dobrowolne podporządkowanie się wspólnocie.

s. 211

Każda nieprzymusowa powinność wyrazem wolności

s. 212

Zadaniem człowieka jest osiągnięcie wolności [a nie zbawienia, skoro tak robimy dobrze klerowi?]. Powołanie rozwija się w sferze duchowej.

s. 213

Brak autocenzury. PC culture swoistą forma terroryzmu. Wolność = brak lęków [jak u Brauna]

s. 214

Wewnętrzna wolność gotowością do poświęcenia siebie. Wolność wewnętrzna = panowanie nad uczuciami. Hate the sin, love the sinner.

s. 217

Najwyższym obowiązkiem posłuszeństwo prawu Bożemu. Porządek wezwaniem do świętości [there it is].

s. 220

Szczęście wyrazem Bożego ładu

s. 222

Pełnią szczęścia samo-zapomnienie siebie w dawaniu się innym.

Monogamia wyzwoleniem z ustroju rodowego.

s. 226

Zasadą państwowości samorządność.

s. 235

Św. Bonawentura pierwszy pytał o prawa dziejów.

s. 236

Hilckman: prymat absolutny wartości duchowych fundamentalnym pierwiastkiem.

s. 238

6 Praw Zasadniczych historii wg Konecznego:

1. Współmierność
2. Eksapnsja
3. Nierówność
4. Szkodliwość mieszanek
5. Niemożliwość syntez
6. Ułatwiona niższość

s. 239

Entuzjasta kocha, Fanatyk nienawidzi - nienasycenie, brak dystansu, pusty patos, oparty o uczucia, bezpłodny

s. 241

Hilckman: Fanatyzm istotą każdej ideologii politycznej. Unicestwia przeciwników fizycznie lub moralnie.

s. 242

Każda forma fanatyzmu staje się religią.

s. 254

Hilckman 1921: socjalizm epoki oświecenia

Utopia, mechanicyzm praw natury

Socjalizm miał być mechanicyzmem w życiu społecznym

s. 257

Prekursorem [socjalizmu] Vairasse'a *Historia Sewarambian* z lat 70. XVII wieku.

s. 259

Hilckman 1925: Trzy źródła nacjonalizmu:

1. Indywidualizm
2. Hegel i Państwo źródłem prawa
3. Wyłączność

Jak internacjonalizm wynarodawiał warstwy, nacjonalizm wyższe, inter- niższe.

s. 267

Hilckman 1962: Ideologia (właściwie pseudonauka)

1. Odwraca system wartości przez absolutyzację (pseudo)wartości drugorzędnej
2. Na bazie pseudosystemu tworzy mit mający doprowadzić do zmiany relacji

Trzy główne ideologie: Humanitaryzm oświeceniowy, Nacjonalizm, Komunizm

Wspólne: negacja potrzeby zbawienia, polityka wartością nadrzędną, rozdział polityki od systemu wartości.

Każda cywilizacja doktryną polityczną (wyraz etyki i prawa)

s. 270

Włodkowic ze Stanisławem ze Skarbimierza twórcami doktryny prawa narodów.

s. 275

Podstawą współżycia międzynarodowego prawo narodów do samostanowienia i suwerenności państwowej.

s. 282

Prusy enklawą ducha antyłacińskiego za Bismarcka.

s. 307

Katolicyzm istotą polskości. Polskość multiplikatorem łacińskości.

s. 308

Tylko Warna i Wiedeń Polską agresją.

Supremacja sił duchowych

s. 331

1966: z Historii: Religia -> postęp moralności (moralne doskonalenie) -> rozwój cywilizacji

s. 333

Naród jest społeczeństwa moralną nadbudową, państwo - prawną.