Barad-dûr

"*...duvar üzerine duvar, mazgal üzerinde mazgal, siyah, ölçülemeyecek kadar güçlü, demir dağ, çelik kapı, adamant kulesi ... Barad-dûr, Sauron'un Kalesi.*"
—Frodo Baggins'in Vizyonu
**Karanlık Kule** olarak da bilinen **Barad-dûr**, Mordor'daki Gorgoroth Platosu'nda bulunan Sauron'un ana kalesiydi. Kara Lisan'da **Lugbúrz** olarak bilinen Sauron'un Gözü, Orta Dünya'yı en yüksek kulesinden izlemeye devam etti.

## Tanımlama

Barad-Dûr, Gorgoroth Platosu'nun kuzeyindeki Ered Lithui'nin uzun bir güney mahmuzunun ucuna inşa edildi. Hüküm Dağı'nın yaklaşık 30 mil doğusunda ve Kara Kapı'nın yaklaşık 100 mil güneydoğusunda duruyordu. Hem kuzeye Kara Kapı'ya giden hem de batıya Hüküm Dağı'na doğrudan Sammat Naur'a giden Sauron'un yolu vardı.  İkinci yol, Karanlık Kule'nin batı kapısından başlayarak derin bir uçurum ve ova üzerinden geçiyor ve dağın etrafından Ateş Odalarının karanlık girişine uzanıyordu.

## Tarih

### İlk İnşası

Sauron, İÇ 1000 civarında Mordor'u içinde bir kale inşa edeceği bir arazi olarak seçti ve Barad-dûr'ü inşa etmeye başladı.  İÇ 1600 civarında, Tek Yüzüğü Hüküm Dağı ateşinde gizlice dövdü ve yüzüğün gücü ile 600 yıllık inşaatın ardından kalesini tamamladı.

Sonraki yıllarda Sauron gücünü pekiştirdi ve doğuya doğru genişletti.  Bununla birlikte, İÇ 3262'de, Númenor kralı Ar-Pharazôn, büyük bir ordu ile Umbar Limanı'na indi ve kuzeydeki Mordor'a yürüdü. Onların ihtişamı ve kudretleri o kadar büyüktü ki Sauron kralın önünde kendini küçülttü ve bir rehine olarak Númenor'a geldi.

İÇ 3319'da Númenor'un çöküşünden bir yıl sonra Sauron'un ruhu gizlice Barad-dûr'a döndü.  Orada kendisi için korkunç bir şekilde çalıştı, Tek Yüzük'ü tekrar ele geçirdi ve Arnor ve Gondor'da krallıklarını kuran Eldar ve Númenor sürgünlerine karşı savaşa hazırlandı.  Minas Ithil'i almayı başardı ancak İÇ 3430'da  Elendil ve Gil-galad, Elflerin ve İnsanların Son İttifakı'nı kurdu ve dört yıl sonra Dagorlad Savaşı'nda Sauron'u yendiler.  Sonra Mordor'a geçtiler ve Barad-dûr'u kuşattılar. Kuşatma yedi yıl sürdü, Gil-galad ve Elendil katledildi ve İÇ 3441'de  Sauron nihayet yenildi.  Elendil'in oğlu Isildur, Tek Yüzüğü Sauron'un elinden kesti ve onu yok etmek yerine kendisi için aldı. Karanlık Kule nihayet yerle bir edildi, ancak Barad-dûr Tek Yüzüğün gücü kullanılarak yaratıldığından ve o var olduğu sürece yok edilemediğinden temelleri kaldı.

### Yeniden İnşası

ÜÇ 1050'de Sauron döndü ve gizlice Dol Guldur'da bir kale yaptı. Gandalf, ÜÇ 2850'ye kadar Sauron'un Dol Guldur'un efendisi olduğunu keşfedemedi ve ÜÇ 2941'de Ak Divan kaleye saldırdı. Sauron, Nazgûl'ün kendisi için hazırladığı Barad-dûr'a çekildi ve onu ÜÇ 2951'de yeniden inşa etmeye başladı.  ÜÇ 2953'te tamamlandı ve o zamandan itibaren Sauron Barad-dûr'da kaldı ve Orta Dünya'nın özgür insanlarına karşı savaşını oradan yürüttü.

25 Mart ÜÇ 3019'da, yüzük taşıyıcı Frodo Baggins, Tek Yüzüğü yok etmeyi başardı, ancak gerçekte Kıyamet Çatlakları'na düşerken yüzüğü elinde tutan yaratık Gollum'du. Yüzüğün yok edilmesi ile Barad-dûr nihayet tamamen yok edildi ve Sauron nihai şekilde yenildi.

## Etimoloji

**Barad-dûr**, Sindarin'de *barad* ("kale, kule") ve *dûr*'den ("karanlık") "Karanlık Kule" anlamına gelir.  **Lugbúrz** Barad-dûr'ün Kara Lisan'daki adı idi. Barad-dûr'ünQuenya versiyonu *Taras Lúna* ("Karanlık Kule") ve *Lúnaturco* ("Karanlık Kale") dir.

## Referanslar

1. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Ek B: Yılların Öyküsü (Westlands Kronolojisi), "İkinci Çağ"
2. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Ek B: Yılların Öyküsü (Westlands Kronolojisi), "İkinci Çağ"
3. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Yüzük Kardeşliği, "Kardeşliğin Bozulması"
4. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Kralın Dönüşü, "Hüküm Dağı"
5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Yüzüklerin Efendisi, Ek B, "İkinci Çağ"
6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 Silmarillion, "Güç Yüzükleri ve Üçüncü Çağ'a Dair"
7. ↑ Silmarillion, "Ek: Quenya ve Sindarin İsimlerindeki Unsurlar"
8. ↑ "Yüzüklerin Efendisi'nde Çeşitli Dillerde Kelimeler, İfadeler ve Pasajlar", Parma Eldalamberon XVII (Christopher Gilson tarafından düzenlendi)