Beschouwing - Geluk

* Door: Arvid Roerdinkholder
* Klas: 5 vwo
* Kandinsky College

# **Beschouwing: In hoeverre is gelukkig zijn een keuze?**

In 2016 noemde 88 procent van de Nederlandse volwassenen zich gelukkig. Dat blijkt uit een enquête van het CBS waarbij mensen onder andere hun eigen geluk moesten uitdrukken op een schaal van 1 tot 10.[1] Hoe bepalen we hoe gelukkig we zijn? Welke voorwaarden geven de beste uitkomsten: ligt het meer aan toevalligheden of is het maakbaar?

## Definitie van geluk

Geluk heeft te maken het welbevinden van een individu oftewel met de kwaliteit van het leven. Volgens socioloog Ruut Veenhoven van de Erasmus Universiteit[2] zijn er vier kwaliteiten van leven, deze kunnen worden gehanteerd als voorwaarden en uitkomsten van geluk (zie figuur 1). Extern betreft de omgeving: keuzes van/voor een ander en intern het individu: eigen keuzes.

1. Leefbaarheid is o.a. frisse lucht, zuiver water, voldoende eten, scholing, de afwezigheid van discriminatie en veiligheid. De leefomgeving wordt verzorgd door politieke instituten.
2. Levensvaardigheid is wat je zelf in huis hebt om wat van de omstandigheden te maken. Dit is bijvoorbeeld de afwezigheid van functionele stoornissen, sterkte van reflecterend vermogen en de ruimte voor persoonlijke groei.
3. Nut van het leven wil zeggen in welke mate je ‘’er toe doet’’ voor de omgeving zoals bijdragen aan de samenleving, de kunsten of de wetenschap.
4. Levensvoldoening betreft de subjectieve waardering van het eigen leven, dit is dus het geluksgevoel.

Dit is een manier om geluk meetbaar te maken en te kunnen definiëren.[3]

## Geluk is niet maakbaar

Als je kijkt naar de etymologie van het woord geluk dan zie je er van oudsher een link wordt gelegd met toeval en het lot.[4] Talentvol, in goede gezondheid en met een ondersteunend gezin geboren worden is net als een loterij winnen, succes en toeval zijn onlosmakelijk. Hardwerken en risico’s nemen is niet altijd genoeg, deze voorwaarden garanderen geen uitkomst.[5]

Econoom Richard Easterlin onderzocht of rijke landen gemiddeld gelukkiger zijn dan armere landen. Een hoger nationaal inkomen is niet noodzakelijk geassocieerd met een gemiddeld gelukkigere bevolking. Ook een lager Bruto Binnenlands Product per capita is niet gerelateerd met een gemiddeld ongelukkigere bevolking. Je zou kunnen stellen: geld maakt niet per se gelukkig.[6] Echter, is geluk een variabele die erg schommelend kan zijn, het gemiddelde geluk in Rusland ging bijvoorbeeld erg naar beneden tijdens de Roebel crisis toen veel Russen minder te besteden hadden.[7] Dit heeft te maken met de levenssatisfactie – de manier waarop iemand de stand van zijn eigen leven evalueert.[8]

Verschillen in geluksgevoel worden voor veertig procent bepaald door je verschillen tussen genen volgens onderzoek van biologisch psycholoog Meike Bartels van de VU Amsterdam. De rest heeft te maken met omgevingsfactoren en perceptie: optimist of pessimist - manier van reageren en verwerken. Eeneiige tweelingen zijn qua DNA honderd procent hetzelfde, toch is het mogelijk dat de ene broer een 5 aan zijn leven geeft en de andere een 8 geeft terwijl ze in hetzelfde gezin zijn opgegroeid. Degenen die laag scoren hebben een slechtere gezondheid, meer eenzame gevoelens en lager zelfbeeld.[9]

## Geluk is wel maakbaar

Een hoger nationaal inkomen maakt misschien niet gelukkig maar op individueel gebied lijkt er wel een link te zijn tussen een hoger inkomen en meer geluk. Easterlin zijn data lijkt dit te bevestigen: diegenen die in een hogere inkomensklasse vallen geven vaker aan dat ze heel gelukkig zijn dan mensen die minder verdienen. De situatie in 20 landen wordt met elkaar vergeleken waarbij zonder uitzondering: overal de diegenen met een hoger inkomen gemiddeld gelukkiger zijn dan diegenen met een lager inkomen. Maar voor iemand met een hoog inkomen heeft eenzelfde absolute stijging in inkomen minder effect dan voor iemand met een laag inkomen op het geluksgevoel.[10] De manier van uitgeven is ook belangrijk: wie geld uitgeeft aan ervaringen en niet aan spullen, wordt bijvoorbeeld gelukkiger.[11]

Je kan een slechte gezondheid niet altijd veranderen maar je kan wel je perceptie veranderen, zorg dat je onder de mensen blijft en dat zal ook leiden tot meer zelfvertrouwen. Nu is wel de vraag of geluk voor meer zelfvertrouwen zorgt of meer zelfvertrouwen voor geluk. Het kan ook belangrijk voor je zelfbeeld zijn dat je je nuttig voelt in de maatschappij, dit ligt echter aan je genen: de ene is hier gevoeliger voor dan de andere.[12]

Je kan je geluk ook creëren door je levensstijl aan te passen, bijvoorbeeld meer fysieke beweging[13] en het nemen van een koude douche kan depressieve gevoelens stillen.[14] Dus maak regelmatig een wandeling of fietstocht om je hoofd leeg te maken. Het belangrijkste hiervan is dat je afgeleid bent van je gedachtes en helemaal in het moment leeft.

Gelukkig worden kun je leren, wat je denkt bepaalt voor een groot deel hoe je je voelt. Denk maar eens aan een vervelende gebeurtenis in je leven. Als je dit goed genoeg doet, voel je je al snel verdrietig. Als je echter denkt aan fijne dingen – dingen waarvoor je dankbaar bent – dan voel je je al snel iets blijer en gelukkiger.[15] Dit heet de Wet van Aantrekkingskracht: je trekt in de werkelijkheid aan wat je in je gedachten hebt besloten. Als we dit als waar aannemen is geluk een keuze en een kwestie van mindset.

## Slot

Geluk is de uitkomst van een aantal voorwaarden, bepaalde indicatoren zoals je genen, de economische situatie in je thuisland en gezondheid heb je weinig tot geen invloed op. Andere indicatoren kan je echter wel invloed op uitoefenen, zoals de manier van reageren op situaties en het verwerken van impactvolle gebeurtenissen. Je kan je levensstijl aanpassen met als gevolg dat je meer geluk kan ervaren, dit is echter geen garantie, je moet je eigen manier van geluk vinden.

## Bronnen

[1] CBS: Bijna 90 procent zegt zich gelukkig te voelen.

[2] De Spreker: Prof. dr. Ruut Veenhoven

[3] Ruut Veenhoven: Is geluk maakbaar?

[4] Etymologiebank: Geluk (lot, voorspoed)

[5] De Tijd: De rol van het toeval in succes wordt onderschat

[6] Universiteit Gent: Inkomen, geluk en de Easterlin Paradox in een geglobaliseerde wereld.

[7] Ruut Veenhoven: Is geluk maakbaar?

[8] Universiteit Gent: Inkomen, geluk en de Easterlin Paradox in een geglobaliseerde wereld.

[9] Universiteit van Nederland: Hoe groot is de invloed van je genen op hoe gelukkig je bent?

[10] Universiteit Gent: Inkomen, geluk en de Easterlin Paradox in een geglobaliseerde wereld.

[11] De correspondent: Als je het op deze 7 manieren uitgeeft, maakt geld wél gelukkig.

[12] Universiteit van Nederland: Hoe groot is de invloed van je genen op hoe gelukkig je bent?

[13] Psychfysio Opleidingen: Meer bewegen leidt tot groter geluksgevoel.

[14] The Breathwork Movement: Koud douchen is gezond! Hoe begin je eraan?

[15] SoChicken: Gelukkig worden en blij zijn – 15 kleine manieren.