recursal/Fanatic-Fandom huggingface dataset:
Betony

**Betony** - osiedle trójkondygnacyjnych domów robotniczych kopalni Milowice (Wiktor), wybudowane prawdopodobnie w 1914 roku wzdłuż obecnej ulicy Podjazdowej. Domy wzniesiono z cegły formowanej ze szlaki (żużla hutniczego), od której pochodzi nazwa osiedla.

## Źródła

* Sosnowiec. Obraz Miasta i Jego Dzieje (2016) ISBN 978-83-944689-2-7.
1179

Rok w XII wieku. W tym roku władcą dzielnicy małopolskiej był Kazimierz II Sprawiedliwy.

## Wydarzenia

* (Jedna z przypuszczalnych dat) Kasztelania bytomska z częścią obszaru obecnego Sosnowca (Milowicami i Pogonią) i kasztelania oświęcimska, została podarowana przez Kazimierza II Sprawiedliwego Mieszkowi Plątonogiemu, księciu raciborskiemu, przy okazji chrztu jego syna, Kazimierza.
Barani Kopiec

**Barani Kopiec (także Barani Cmentarz)** - położony w Zagórzu pomiędzy ulicami Księdza Jerzego Popiełuszki i Kamienną (koło dawnego dworu) kopiec zwieńczony krzyżem. Pochodzi prawdopodobnie z pierwszej połowy XIX wieku. Według miejscowych legend nazwa wywodzi się od baranów rozpędzających budowniczych i rozrzucających materiały budowlane kościoła, który pierwotnie miał stanąć w tym miejscu. Według innej wersji grzebano tam hodowane w zagórskim folwarku za czasów Mieroszewskich zwierzęta, padłe wskutek epidemii.

## Źródła

* Sosnowiec. Obraz Miasta i Jego Dzieje (2016) ISBN 978-83-944689-2-7.
Zabagnie

**Zabagnie** - nazwa części Boru Trzciniec, nieco na południe od Wygwizdowa, przylegającej do Czarnej Przemszy. Las Zabagnie (raz jeszcze nazwa ta potwierdza, iż lasy nad Czarną Przemszą na jej zachodnim brzegu stanowiły bagniste uroczyska) został wycięty z chwilą budowy Drogi Żelaznej Warszawko-Wiedeńskiej, a ostatecznie podczas budowy przędzalni Dietla.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
Czartowska Ścieżka

**Czartowska Ścieżka** - stary trakt sosnowiecki, prowadzący z Pogoni przez Wygwizdów do Sielca; ze względu na błotniste rozlewiska Czarnej Przemszy na pewnym odcinku była to grobla, która również prowadziła przez rzekę. Cieszyła się złą sławą - stąd nazwa. Żadna z dzisiejszych dróg nie ma dokładnego pokrycia z ówczesnym traktem.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
Folklor Taneczny Zagłębia Dąbrowskiego

Jest to folklor zróżnicowany ze względu na żywy temperament Zagłębiaków. Większość tańców jest żywiołowa, ale są i wolniejsze.

**Oberek**

*Pocóżeś mie broł
kiedyś mnie nie znoł,
patrzałeś mi na irode
ja ci robić nie pomoge,
cóż ty będziesz miał, oj da na, cóż ty będziesz miał.*

*Ty masz porcyska
same łaciska,
ja mam suknie zieloniuśką.
ja mam suknie zieloniuśką.
choćby sołtyska, oj da na choćby sołtyska*

*Miołeś buciska
nie sznurowane,
A jo miała pantofelki
A jo miała pantofelki
lakierowane oj da na lakierowane*

Oberek jest ulubionym tańcem Zagłębiaków. Dużo w nim fantazji i indywidualnej improwizacji.

**Chusteczka**

*Mam chusteczkę mam
Komu ja ją dam?
Nie dam jej nikomu,
Tylko swemu miłemu
Tę chusteczkę dam.
I uklęknę przed tobą,
pocałuję się z tobą
na tej chusteczce.*

Tańczy dowolna ilość osób. Tańczący formują koło, ujmując się za ręce. W środku koła znajduje się tancerz z chustką w ręce. Tancerze i tancerki krążą w kole śpiewając. Wykonują kroki w rytmie ćwierćnut, posuwają się w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara. Starsze tancerki idą małymi krokami, lekko podrygując. Tancerz znajdujący się wewnątrz koła chodzi w przeciwnym kierunku, powiewa chustą w takt melodii, przygląda się tańczącym - szuka partnerki do pocałunku. Przed wybraną kładzie chustkę na podłodze, obydwoje klękają na chustce na podłodze, obydwoje klękają na chustce i całują się.

## Źródła

* http://szkola.interklasa.pl/f043/muzykap.html
Brzezie

**Brzezie** - osada zwana także Wańczykowem. Na przełomie XVIII i XIX wieku do Zagórza przyłączono folwark z osadą, który będąc własnością miasta Będzina, został przez Stanisława Mieroszewskie-go zagarnięty wraz z karczmą do tegoż folwarku należącą. Około roku 1838 powstała tu kopalnia odkrywkowa, którą nazwano Wańczyków. Należała ona (wraz z pobliską kopalnią Walenty) do właścicieli dóbr, do Siemieńskiego a potem do von Kramsty. Po roku 1865 została ona unieruchomiona. Powtórnie, na polach górniczych dzierżawionych od Sosnowieckiego Towarzystwa Kopalń i Zakładów Hutniczych, zaczął ją dzierżawić w roku 1901 Andrzej Zieliński, a po nim kolejno Polaczek oraz spółka Wańczyków. Wstrzymanie eksploatacji nastąpiło w roku 1925.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
Jeneralska Góra

**Jeneralska Góra** - wzniesienie we wschodniej części Sielca (ludowa nazwa także: Pierdołówka lub Pardołówka), związana z legendą o właścicielu Sielca pruskim generale dywizji kawalerii Schimmelpfenigu von der Oye, który został pochowany tam na własne życzenie wraz ze swym ulubionym koniem. Grób ten, wykuty w skale, uwidoczniony jest jeszcze na mapach Hempla z 1858 roku. Przekazy ludowe mówią o okazałym grobowcu, który pobudowano na tym wzgórzu, a który padł ofiarą rabusiów szukających skarbów, jakie rzekomo miano pochować razem z generałem. Niektóre podania twierdziły, że pogrzebany tam jest również syn lub wnuk generała. Sporna była też data jego śmierci. Ostatnio odnaleziona z kościele w Zagórzu (akta parafii w Mysłowicach) metryka zgonu generała określa datę śmierci na 21 Lipca 1812 roku. Zaraz po jego zgonie żona Johanna Elisabeth i 25-letni syn Ludwik (też oficer pruski) opuścili Sielec udając się w głąb Niemiec a Sielec sprzedali księciu Ludwikowi Anhalt Koethen von Pless (z Pszczyny).

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
Bobrek (Osada)

**Bobrek** - Osada przemysłowa przy rzece Bobrek.

## Historia

Pierwotnie młyn i karczma wzmiankowane w 1729 roku. Obok nich z czasem powstała wieś o tej samej nazwie. Z małej kilkuchałupowej wioski, zagubionej w leśnych ostępach puszczy Pakosznicy i nad dużymi naturalnymi stawami utworzonymi przez rozlewiska potoku Bobrek (niesłusznie nazwanego Płuczką, od roli jaką mu przyszło odgrywać), rozwinęła się dość gwałtownie osada przemysłowa z chwilą gdy w jej pobliżu odkryto pokłady węgla. Już w roku 1806 otworzono tu pierwszą kopalnię odkrywkową Jacek, nieco później drugą - Józef i w pobliżu trzecią kopalnię Edward. Kopalnia Józef trawiona pożarami została zatopiona w roku 1823. W 1822 roku wzniesiono w osadzie hutę cynkową, która była czynna do 1850 roku. Właścicielem jej był Szayer, który galman sprowadzał z kopalń w Bolesławiu i tu wytapiał cynk w oparciu o węgiel z kopalni Józef. Szayer wygasił cynkownię w 1829 roku, potem produkcja w tej hucie była dorywczo wznawiana przez różnych dzierżawców. Ponieważ kopalnie zaczęły przekształcać się w głębinowe, bardzo wiele kłopotów przysparzały górnikom liczne, rozmieszczone w okolicy naturalne zbiorniki wodne (stawy), z których woda przenikała do eksploatowanych chodników. Rozpoczęto więc prowadzenie dużych prac wodnych próbując osuszyć kopalnie, bijąc szyby wodne, budując tak zwany Kanał Henrykowski a także sztolnię osuszającą Cecylia. Były to największe tego typu inwestycje hydrologiczne w Zagłębiu Dąbrowskim. Niestety prace te naruszyły na trwale naturalne warunki hydrologiczne w okolicy. Olbrzymi błotnisty staw pod Bobrkiem istniał jeszcze tylko do roku 1850. Bobrek wchodził w skład gminy Niwka i razem z nią został włączony do Sosnowca w 1953 roku.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
* Sosnowiec. Obraz Miasta i Jego Dzieje (2016) ISBN 978-83-944689-2-7.
Ranking Sosnowieckich Liceów

2017
 IV Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica | 13
 II Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Plater | 53
 VI Liceum Ogólnokształcące im. Janusza Korczaka | 67

2016
 Katolickie Liceum im. św. Jana Bosko | 15
 VI Liceum Ogólnokształcące im. Janusza Korczaka | 62
 II Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Plater | 66

2015
 Katolickie Liceum im. św. Jana Bosko | 20
 II Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Plater | 61
 VI Liceum Ogólnokształcące im. Janusza Korczaka | 69

2014
 Katolickie Liceum im. św. Jana Bosko | 24
 VI Liceum Ogólnokształcące im. Janusza Korczaka | 50
 II Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Plater | 56

2013
 Katolickie Liceum im. św. Jana Bosko | 19
 II Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Plater | 41
 VI Liceum Ogólnokształcące im. Janusza Korczaka | 49

2012
 Katolickie Liceum im. św. Jana Bosko | 22
 II Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Plater | 44
 VI Liceum Ogólnokształcące im. Janusza Korczaka | 50

2011
 II Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Plater | 31
 VI Liceum Ogólnokształcące im. Janusza Korczaka | 46
 Prywatne Liceum Ogólnokształcące numer 1 | 62
 Katolickie Liceum im. św. Jana Bosko | 68

2010
 II Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Plater | 17

2009
 Katolickie Liceum im. św. Jana Bosko | 10
 II Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Plater | 27
Kolonia Limanowskiego

**Kolonia Limanowskiego** - grupa domów między ówczesnymi ulicami Chopina a Mazowiecką, których budowa została rozpoczęta w końcu lat 20-tych, przezsocjalistyczny zarząd Sosnowca (1925-1929). Oficjalnie nazywała się Kolonią Pracowników Miejskich. Wtedy to ulicę przy której stanąć miały te domy nazwano imieniem jednego z najwybitniejszych socjalistów polskich Bolesława Limanowskiego (wówczas też imionami innych socjalistów nazwano ulice: Montwiłła, Mireckiego, Okrzei, Perla a także ustanowiono ulice 1 Maja). Od jego też imienia nazywano tę kolonię. Po II wojnie ulicę nazwano imieniem Marii Curie-Skłodowskiej.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
Cieśle

**Cieśle** - kolonia, przysiółek leżący dość daleko, w lasach, na południowy wschód od kolonii Feliks; znany był już w końcu XVIII wieku jako osada rzemieślników trudniących się wyrobami z drzewa. Kiedy w 1823 roku pobliska kopalnia odkrywkowa Feliks w Niemcach została przystosowana do wydobycia głębinowego, znaleźli w niej pracę rzemieślnicy z Cieśli. Potem część jej mieszkańców znalazła również pracę w warsztatach kolejowych dużej kolejowej stacji granicznej w Granicy (tak wówczas zwano Maczki). Z czasem administracyjnie związała się z Maczkami i razem z nimi została włączona w roku 1975 do Sosnowca.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
Area 51

File:Area 51.jpg  **Area 51** is a Lucian stronghold near Groom Lake, Nevada, U.S.A. For decades, the US Air Force has tested classified aircraft in this dry desert lake bed, from U-2 spy planes to stealth fighter planes to who knows what else. Supposedly because of this top secret military research, the base is patrolled by armed guards and no one is allowed anywhere near it. Even military planes are forbidden to fly over it. Why the extreme secrecy? Is the US government merely guarding military technology at **Area 51,** or is something more sinister afoot?

There have been numerous reports of unusual sightings in the area. Weird lights flashing in the sky. Unidentified flying objects hovering in the air. Hikers and pilots mysteriously disappearing. The strange phenomena and super-tight security have given rise to many conspiracy theories. Some are listed below; take your pick.

Some people say that years ago aliens crash-landed at Rosewell, New Mexico, and were taken to Area 51 to be studied. Some of those aliens may still be alive and living underground at the installation.

It's also possible that the US military holds meetings with extraterrestrials at Area 51 and may be involved in joint human/alien plans to take over the world—and beyond. As part of this effort, the US military is developing top secret devices for weather control, time travel, and teleportation, as well as cloning alien viruses to which humans have no resistance (mad cow disease, anyone?). They say there's an entrance to a world-wide underground railway system at Area 51. There's also talk of the Cheshire Airstrip, which appears when workers spray water on it and disappears (like the Cheshire Cat's smile in Alice in Wonderland) when the water dries. This procedure, developed with alien technology, is perfect for hiding a landing site.

One prominent conspiracy theorist, Bob "Hee Haw" Carter of Reno, Nevada, suggests that the US government wants people to think Area 51 is swarming with aliens so we'll be too distracted to notice its real purpose as a secret research center for a powerful international organization that has nothing to do with UFOs and everything to do with taking over the world. If that's the case, their plan is working. Everybody is fixated on the alien connection. The state of Nevada even renamed the road running past Area 51 Extraterrestrial Highway. Talk about trivializing the fate of the human race!

Another possibility: The US Air Force really is just testing new aircraft in the desert. Yawn. That's too boring to be true.

## Clue

The Clue hidden there is Calcium Carbonate.
Card 199: Teams One and Six

This can be combined with cards 200 and 201 to make part of the funeral picture.

## Description

"It's hard to tell that this photo was taken at a funeral. Natalie's posing like she's on the red carpet, and Jonah looks like he's on the set of one of his music videos. None of these kids have had very normal lives. Jonah's an international superstar. Ian and Natalie are the children of the super rich, super powerful (and super terrifying) Lucian leaders. But it's still strange that Grace chose these three kids, and not their parents, to join her competition to find the 39 Clues. Did she not worry about sending children into danger? Or was the decision part of a larger plan--one of Grace's many schemes that still haven't been revealed?"

## Back

File:Card199b.jpg
1922

Rok w XX wieku. Liczył 365 dni. W tym roku Naczelnikiem Państwa Polskiego był Józef Piłsudki, prezydentami polski byli Gabriel Narutowicz i Stanisław Wojciechowski premierami polski byli Antoni Ponikowski, Artur Śliwiński, Julian Nowak i Władysław Sikorski, a prezydentem Sosnowca był Robert Niernsee.

## Wydarzenia

* 9 Lutego -  odsłonięcie tablicy pamiątkowej ku , czci zabitych manifestantów pod hutą Katarzyna 9 lutego 1905 roku.
* 16 Lutego - W Czeladzi urodziła się Lucyna Czerwińska, członkini ruchu oporu Armii Krajowej, uczestniczka Powstania Warszawskiego. W Sosnowcu urodził się Wiesław Ociepka, polityk, działacz partyjny i społeczny, prezes PZPN.
* 19 Lutego - W Sosnowcu urodził się Stanisław Sapiński, reżyser i scenarzysta filmów dokumentalnych.
* 20 Lutego - W Siedlcach urodziła się Zofia Garbaczewska-Pawlikowska, poetka, pisarka i malarka, która dzieciństwo spędziła w Sosnowcu.
* 22 Lutego - uruchomienie pierwszych trzech linii autobusowych na terenie miasta. Powołano spółkę Towarzystwo Tramwajów Elektrycznych w Zagłębiu Dąbrowskim, początkowo z siedzibą w Będzinie.
* 20 Czerwca - do Katowic przez most graniczny na Brynicy wyruszają oddziały gen. S. Szeptyckiego, aby dokonać aktu przyłączenia Górnego Śląska do Polski.
* 28 Czerwca do 6 Sierpnia - ukazywał się tygodnik gospodarczo-społeczny i literacki Ilustrowany Tydzień Śląsko-Dąbrowski.
* 28 Lipca - urodził się Marian Malina, artysta malarz i grafik, twórca nowej techniki graficznej, tak zwanej cellografii.
* 20 Sierpnia - W Czeladzi miała miejsce wizyta Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego który odwiedził Pawła Dehnela, współtowarzysza w konspiracji podczas zaboru rosyjskiego. Piłsudski, przy tej okazji spotkał się także z Wincentym Frąckiewiczem, burmistrzem Czeladzi oraz z Aleksandrem Trzcińskim, starostą będzińskim.
* 15 Grudnia - W Olkuszu urodził się Henryk Mandelbaum, żydowski więzień niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz w Oświęcimiu, jeden z bezpośrednich świadków słynnego buntu Sonderkommando w tym obozie, uciekinier z marszu śmierci.
* Dziennik Iskra przejęła Spółka Drukarska i Wydawnicza „Kurier Zachodni", którą utworzyli finansiści i przemysłowcy zagłębiowscy.
* Przy kościele ewangelicko-augsburskim pod wezwaniem Świętego Jana Ewangelisty powstała parafia, a pierwszym proboszczem został ksiądz Jerzy Tyc.
* Gazeta Dziennik Zagłębiowski od numeru 49 zmieniła nazwę na Ilustrowany Dziennik Zagłębia.
Kapusta z Grochem

**Kapusta z grochem**  - Kiszona kapusta z grochem od wieków podawana była podczas wieczerzy
wigilijnej w wersji postnej – nieokraszona lub polana tylko olejem. W okresach, w których nie obowiązywał post, kapustę z grochem omaszczało się skwarkami. Potrawa jedzona była także z chlebem lub ziemniakami, a w święta występowała jako dodatek do mięs.

## Przepis

Groch zalać wodą na noc. Rano odcedzić i zalać wrzątkiem, odstawić na ponad godzinę.
Następnie ugotować groch do miękkości na wolnym ogniu, w razie potrzeby uzupełniając
wodę. Kapustę posiekać, odcisnąć. Jeśli jest za kwaśna – przelać wodą. Zalać wodą, wło-
żyć liść laurowy i jałowiec, gotować na wolnym ogniu do miękkości. Ugotowaną kapustę
wymieszać od razu z przygotowanym grochem i odstawić z ognia. Cebulę podsmażyć
na oleju na złoto i dodać do kapusty z grochem, wszystko wymieszać. Doprawić do smaku
solą, pieprzem, wrzucić ziarnka jałowca. Pozostawić na chwilę na wolnym ogniu, mieszając.
Jeżeli potrawa jest za kwaśna, można dodać do niej dwa obrane ziemniaki. Podawać
ze skwarkami z boczku lub słoniny. Jest doskonałym dodatkiem do wielu dań.

## Źródła

Składniki:

* 1000 g kwaszonej kapusty
* 200–250 mlniełuskanego grochu
* masło
* olej
* 1–2 cebule
* 1 liść laurowy
* 2–3 owoce jałowca
* sól
* pierz

Przygotowanie:
Groch zalać wodą na noc. Rano odcedzić i zalać wrzątkiem, odstawić na ponad godzinę.
Następnie ugotować groch do miękkości na wolnym ogniu, w razie potrzeby uzupełniając
wodę. Kapustę posiekać, odcisnąć. Jeśli jest za kwaśna – przelać wodą. Zalać wodą, wło-
żyć liść laurowy i jałowiec, gotować na wolnym ogniu do miękkości. Ugotowaną kapustę
wymieszać od razu z przygotowanym grochem i odstawić z ognia. Cebulę podsmażyć
na oleju na złoto i dodać do kapusty z grochem, wszystko wymieszać. Doprawić do smaku
solą, pieprzem, wrzucić ziarnka jałowca. Pozostawić na chwilę na wolnym ogniu, mieszając.
Jeżeli potrawa jest za kwaśna, można dodać do niej dwa obrane ziemniaki. Podawać
ze skwarkami z boczku lub słoniny. Jest doskonałym dodatkiem do wielu dań.

## Źródła

http://www.potrawyregionalne.pl/media/File/zalaczniki/slaskiesmaki\_zbiorprzepisow\_2011.PDF
1890

Rok w XIX wieku. Liczył 365 dni. W tym roku Królem Królestwa Polskiego (i Carem Rosji) był Aleksander III Romanow, a sołtysami Sosnowca byli Abraham Blumenthal i Chudzicki.

## Urodzili Się

* 15 Lutego - Antoni Nasiłowski - lekarz pediatra, społecznik.
* 22 Lutego - Stanisław Kowalczewski (W Dąbrowie Górniczej), żołnierz, strzelec sportowy, olimpijczyk z Paryża z 1924 roku.
* 13 Czerwca - Antoni Pączek ( W Sosnowcu), działacz socjalistyczny Polskiej Partii Socjalistycznej i związkowy, legionista, poseł, prezydent Lublina.
* 23 Października - Stanisław Jan Kalabiński (W Sosnowcu), pułkownik piechoty Wojska Polskiego, legionista.

## Wydarzenia

* 20 Listopada - Powstało Towarzystwo Kopalń i Zakładów Hutniczych Sosnowieckich.
* Powstał chór parafialny przy parafii św. Joachima w Zagórzu.
* W hotelu w Sielcu ponownie otwarto salkę teatralną, w której występowali amatorzy oraz zawodowe grupy aktorskie.
* Niwka stała się własnością Sosnowieckiego Towarzystwa Kopalń Węgla i Zakładów Hutniczych.
* Do Sosnowca przybył zasłużony dla Zagłębia Dąbrowskiego i nauki lekarz, doktor Józef Czajkowski (1857 - 1913).
* W Sosnowcu została utworzona parafia prawosławna św. Wiery, Nadziei, Luby i Matki ich Zofii], a przy niej otwarto szkołę prawosławną.
* Przy hucie Katarzyna w Środuli powstała szkoła elementarna dla dzieci hutników.
Card 21: Lan Nguyen

← Card 20: Racco Mansion | **Card 21: Lan Nguyen** |  Card 22: Rocketboard →

## Description

"Sixteen-year-old painter Lan Nguyen has always known she is special. Isn't she the top graffiti artist in Melbourne, Australia? Hasn't she won best-dressed in school--with clothes she made herself--since Year 1? But Lan didn't know HOW special until she overheard her parents talking and learned she is a Cahill. Lan's parents are too wimpy to hunt for the 39 Clues, but that won't stop Lan. Her first stop is Agra, India, where she's heard some interesting rumors about a hidden Janus treasure. . . ."

## Top Secret

A letter from Lan to her parents about that she starting her hunt after the 39 Clues and that she thinks she knows where one of the Janus Clues is.

## Clues

This card, combined with Card 17, Card 18, Card 19, Card 20, and Card 22, forms the Clue Tungsten.

This card, combined with Card 8, Card 12, and Card 17, forms the Clue King Cobra Venom.

## Back

File:Card21b.jpg
Folklor Muzyczny Zagłębia Dąbrowskiego

**W zielonym ogrodzie**

*W zielonym ogrodzie,
złamał jeleń nogę,
Żeniłbym się z tobą,
widzi Bóg - nie mogę.*

*Nie mogę, nie mogę,
taka jest przyczyna,
ja majętny chłopiec -
tyś biedna dziewczyna.*

*Ja biedna dziewczyna
ubogo się noszę
i żadnej bogaczki
o syna nie prosze.*

*O syna nie proszę
synowa nie będę,
pójdę do zakonu
zakonnicą będę.*

*Będe se nosiła
kluczyki u pasa,
będą do mnie mówić
dobrodziejko nasza!*

**Oj córuniu, córuniu**

*Oj, córuniu, córuniu
z kimżeś nockę spała?*Rozmawiałam z pierzyną
bom se krótką uszyła.
Zimno mi pod nią było.
Cerkiew pod wezwaniem Świętego Mikołaja Cudotwórcy

**Cerkiew pod wezwaniem Świętego Mikołaja Cudotwórcy** - Cerkiew Prawosławna budowana w latach 1901-1905. Została rozebrana przez mieszkańców w 1938 roku.

## O Cerkwi

W roku 1901 przystąpiono do budowy potężnego gmachu cerkwi pod wezwaniem Świętego Mikołaja Cudotwórcy. Miała to być odpowiedź wiernych prawosławnych na wzniesienie katolickiego kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (obecnej katedry). Budowę zlokalizowano w miejscu skrzyżowania ulicy Mostowej (ulica Wawel), Kolejowej (ulica Trzeciego Maja) i jej przedłużenia - ulicy Dietlowskiej. Obecnie w tym miejscu znajduje się budynek pełniący przez wiele lat rolę pałacu ślubów, a następnie galerii sztuki. Budowa trwała do roku 1905 i tak jak poprzednio głównymi fundatorami byli sosnowieccy przemysłowcy i finansiści. Olbrzymia bryła budowli charakteryzowała się pięcioma kopułami oraz dostawioną wieżą. Do budowy murów użyto cegieł, a jako elementy wykończeniowe bloków z kamienia wapiennego. Pierwszym administratorem cerkwi był Joan Wasiliewicz Lewickij, który z Sosnowca wyjechał wraz z wybuchem I wojny światowej. Cerkiew przetrwała do roku 1938, kiedy to z rozkazu Generała Sławoja — Składkowskiego została wyburzona jako symbol obecności Rosji na ziemiach polskich.

## Źródła

* Dariusz Kmiotek: *Sosnowiec 1902* (Wydawnictwo Dikappa)
Puszkin

**Puszkin (później Staszic)** - tereny na połudowym skraju Dębowej Góry i Modrzejowa, gdzie w roku 1882 Hrabia Henckel von Donnersmarck wybudował hutę żelaza Puszkin (od nazwiska carskiego ministra przemysłu, a nie znanego poety rosyjskiego). Do roku 1920 funkcjonowało czynnie określenie *na Puszkinie* obejmujące zakłady i ich otoczenie,. W roku 1920 hutę wykupiła spółka akcyjna pod nazwą Modrzejowskie Zakłady Górniczo-Hutnicze (potem koncern: Zjednoczone Zakłady Sosnowieckich Hut Żelaznych Modrzejów-Hantke), która uruchomiła hutę już pod nazwą Staszic. Wówczas to, zrodziła się nazwa lokalna *na Staszicu*, która jeszcze do dziś (obocznie ze starym powiedzeniem *na Puszkinie*) funkcjonuje na określenie rejonu wokół dzisiejszych Zakładów Wiertniczych. Wcześniejszą nazwą jest Kolonia Staszic, lub "na Staszicu" na określenie osiedla robotnicze-go na KonstantynoWle.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
1177

Rok w XII wieku. W tym roku władcami dzielnicy małopolskiej byli Mieszko III Stary i Kazimierz II Sprawiedliwy.

## Wydarzenia

* (Jedna z przypuszczalnych dat) Kasztelania bytomska z częścią obszaru obecnego Sosnowca (Milowicami i Pogonią) i kasztelania oświęcimska, została podarowana przez Kazimierza II Sprawiedliwego Mieszkowi Plątonogiemu, księciu raciborskiemu, przy okazji chrztu jego syna, Kazimierza.
Autostrada (Trasa K—D)

**Autostrada (Trasa K—D)** - nieoficjalna nazwa trasy szybkiego ruchu Katowice—Sosnowiec—Dąbrowa Górnicza. Oddana została do użytku około 1956 roku, na odcinku z Katowic przez Dąbrówkę Małą i Stary Sosnowiec do Pogoni (skrzyżowanie z ulicą Będzińską, obecnie droga krajowa 86), i przedłużona około 1974 roku przez Środulę i Zagórze do Dąbrowy Górniczej jako część drogi szybkiego ruchu Katowice—Kraków (obecnie droga krajowa nr 94). Przebudowana w latach 1978-1984, od 25 Kwietnia 2006 roku nosi oficjalną nazwę Aleja Zagłębia Dąbrowskiego.

## Źródła

* Sosnowiec. Obraz Miasta i Jego Dzieje (2016) ISBN 978-83-944689-2-7. Drugi Tom: ISBN 978-83-944689-0-3
Żur na Grzybach

**Żur na Grzybach** - Zupą, która jadana była zarówno na co dzień, jak i w święta, był żur podawany na różne sposoby: z tłuczonymi ziemniakami, chrzanem lub smażoną cebulą, a podczas wieczerzy wigilijnej − z grzybami. Zakwas dodawano do uprzednio przygotowanego wywaru z suszonych grzybów, cebuli, listka laurowego, pieprzu ziarnistego i ziela angielskiego.

## Przepis

Składniki (na 5 porcji):

* 15 g grzybów suszonych (najlepiej podgrzybków lub borowików)
* 50 g cebuli
* 50 g masła
* 0,5 l żurku żytniego
* 1 l wody lub wywaru
* 300 g ziemniaków
* sól
* pieprz
* majeranek
* liść laurowy
* ziele angielskie

Przygotowanie:
Grzyby namoczyć na kilka godzin w zimnej wodzie. Ziemniaki obrać, pokroić w grubą
kostkę. Zagotować wywar lub wodę, wrzucić pokrojone w kostkę ziemniaki i grzyby wraz
z wodą, w której się moczyły. Do gotującej się zupy dodać ziele angielskie, liść laurowy, lekko
posolić. Cebulę podsmażyć na maśle i dodać do zupy. Gdy ziemniaki będą miękkie, dodać
żur i wszystko razem jeszcze pogotować. Doprawić solą, pieprzem i majerankiem.

## Źródła

http://www.potrawyregionalne.pl/media/File/zalaczniki/slaskiesmaki\_zbiorprzepisow\_2011.PDF
Aleksy Bień

Aleksy Bień (urodzony 10 Lipca 1894 roku w Nowej Wsi koło Olkusza - Polityk, działacz społeczny, członek Polskiej partii Socjalistycznej, prezydent Sosnowca, poseł na sejm, katolik, później bezwyznaniowy, syn Jana Bienia i Karoliny Bień z domu Bernaś, brat Wincentego i Stanisława Bienia, mąż Józefy Bień z domu Staśko, Ojciec Mirosława i {Prywatne} Dudzińskiej z domu Bień, teść {prywatne} Bień z domu Seget, dziadek Jarosława Bienia, pradziadek dla {prywatne} Bień.

## Odznaczenia

* Order Virtuti Militari V klasy
* Order Sztandaru Pracy II klasy (1974)
* Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1970
* Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1959)
* Krzyż Niepodległości (1932)
* Śląski Krzyż Powstańczy (1959)
* Krzyż Partyzancki
Ewidencja Miejsc Pamięci w Zagłębiu Dąbrowskim

Ewidencja Miejsc Pamięci w Zagłębiu Dąbrowskim z podziałem na poszczególne powiaty i gminy:

## Dąbrowa Górnicza - (powiat grodzki)

* Miejsca Pamięci - Gmina Dąbrowa Górnicza

## Powiat Będziński + gm. Ożarowice

**Miejsca Pamięci w powiecie będzińskim:**

* Miejsca Pamięci - Gmina Bobrowniki
* Miejsca Pamięci - Gmina Będzin
* Miejsca Pamięci - Gmina Czeladź
* Miejsca Pamięci - Gmina Mierzęcice
* Miejsca Pamięci - Gmina Psary
* Miejsca Pamięci - Gmina Siewierz
* Miejsca Pamięci - Gmina Sławków
* Miejsca Pamięci - Gmina Wojkowice

'*Miejsca Pamięci w powiecie tarnogórskim*

* Miejsca Pamięci - Gmina Ożarowice

## Powiat Zawierciański

**Miejsca Pamięci w powiecie zawierciańskim:**

* Miejsca Pamięci - Gmina Irządze
* Miejsca Pamięci - Gmina Kroczyce
* Miejsca Pamięci - Gmina Łazy
* Miejsca Pamięci - Gmina Ogrodzieniec
* Miejsca Pamięci - Gmina Pilica
* Miejsca Pamięci - Gmina Poręba
* Miejsca Pamięci - Gmina Szczekociny
* Miejsca Pamięci - Gmina Włodowice
* Miejsca Pamięci - Gmina Zawiercie
* Miejsca Pamięci - Gmina Żarnowiec

## Powiat Myszkowski

**Miejsca Pamięci w powiecie myszkowskim:**

* Miejsca Pamięci - Gmina Koziegłowy
* Miejsca Pamięci - Gmina Myszków
* Miejsca Pamięci - Gmina Niegowa
* Miejsca Pamięci - Gmina Poraj
* Miejsca Pamięci - Gmina Żarki

## Powiat Olkuski

*Miejsca Pamięci w powiecie olkuskim:*

* Miejsca Pamięci - Gmina Bolesław
* Miejsca Pamięci - Gmina Bukowno
* Miejsca Pamięci - Gmina Klucze
* Miejsca Pamięci - Gmina Olkusz
* Miejsca Pamięci - Gmina Trzyciąż
* Miejsca Pamięci - Gmina Wolbrom

## Żródła

* http://wikizaglebie.pl/wiki/Ewidencja\_Miejsc\_Pamięci\_w\_Zagłębiu\_Dąbrowskim
Podstacja

**Podstacja** - typowo lokalna nazwa topograficzna w Śródmieściu Sosnowca, tuż przed wiaduktem kolejowym na ulicy Stefana Żeromskiego od strony Czarnej Przemszy, przy tak zwanych Domach Dietlowskich, w których w jednym bocznym segmencie, usytuowano dawną szkołę nr 9, zwaną popularnie *budrysówką* od nazwiska jednego z kierowników tej szkoty pana Budrysa. Nazwa Podstacja wzięła się stąd, iż po uruchomieniu w Sosnowcu tramwajów, założono tam w latach 20-tych, podstację przmiennikową dla zasilania trakcji elektrycznej. Tak nazywany był przystanek tramwajowy. Nazwa jeszcze czasem bywa w użyciu.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
* http://wikizaglebie.pl/wiki/Podstacja\_(Sosnowiec)
L'Elysium

L'Elysium de Paris s'étend sur une zone large et sert de no vampire's land aux différents convents de paris. Il recouvre les 1er, 2ème, 10ème et 19ème arrondissement. On y retrouve une majorité des plus jeunes vampires, mais également quelques plus vieux briscards qui ne désirent pas s'aligner.

Les différents convents s'y rendent régulièrement, pour prendre des contacts informels, recruter ou se renseigner discrètement sur les manigances des autres convents.
Kolonia Staszic

**Kolonia Staszic** - kolonia domków robotniczych wybudowanych jeszcze przed I wojną światową dla górników przez Gwarectwo Hrabia Renarda, na granicy Sielca i Konstantynowa. Nazwę urobiono od później nadanej nazwy ulicy Staszica.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
1895

Rok w XIX wieku. Liczył 365 dni. W tym roku Królem Królestwa Polskiego (i Carem Rosji) był Mikołaj II Romanow.

## Urodzili Się

* 25 Sierpnia - August Flak (W Sosnowcu), działacz komunistyczny.
* 21 Listopada - Konstanty Ćwierk (W Sosnowcu) - poeta, prozaik, dziennikarz, publicysta, autor słuchowisk radiowych. Zmarł 29 Sierpnia 1944 roku w obozie koncentracyjnym Gusen.

## Wydarzenia

* 17 Stycznia - ukazało się pierwsze wydanie tygodnika „Przewodnik Katolicki”.
* 2 maja – Bolesław Prus ukończył pisanie powieści historycznej Faraon.
* 6 Maja - W Mohylewie urodziła się Helena Zarembina, aktorka teatralna (między innymi Teatru Zagłębia) i filmowa
* W Sosnowcu Henryk Podlewski otwiera swoją aptekę.
Garusek

**Garusek/Kwaśne** - zupa owocowa z okolic Sławkowa, jedno z najważniejszych, obok chleba, strucla z miodem i siemieniatkidań na gorąco na wigilijnym stole ludu rolniczo-górniczego z okolic Sławkowa, a także jako chłodnik w upalne dni.

## Wygląd

Zupa owocowa koloru brązowego z widocznymi kawałkami suszonych owoców i nasionami białej fasoli.

## Barwa

Kolor zupy brązowy z prześwitującą białą fasolą. Barwę brązową nadają pokrojone suszone owoce śliwek, jabłek i gruszek.

## Konsystencja

Zawiesista z kawałkami pokrojonych suszonych owoców, rozkruszonego piernika oraz nasion fasoli.

## Przepis

Składniki:
4 jabłka, 4 gruszki, kawałeczek cynamonu, 2 goździki, 1 dag cukru, 1/4 l mleka, 1 jajko, 2 dag mąki; gotowane ziemniaki jako dodatek
Wykonanie:
Obmyć gruszki i jabłka, rozkroić, usunąć ziarna, nalać 1 1/2 l wody, włożyć korzenie i gotować. Gdy owoce będą miękkie, przetrzeć przez sito, zagotować jeszcze raz, włożyć cukier i podprawić mlekiem rozkłóconym z jajkiem i mąką, oddzielnie podać gotowane ziemniaki.

## Tradycja

Historię wytwarzania tej potrawy znajdujemy już w zbiorach Stanisława Ciszewskiego Lud rolniczo-górniczy okolic Sławkowa z 1887 roku w części Wiliji Bożego Narodzenia: Obiad, który jedzą tego dnia o gwiażdzie, a rozpoczynają łamaniem opłatka składa się z następujących potraw: 1) Chleb i „strucla” z miodem; 2) Siemieniatka (…); 3) „Kwaśne”, czyli garusek ze śliwek suszonych z grochem lub fasolą rzadziej zaś z ziemniakami. Te dwie potrawy tj.: „siemieniatka i kwaśne”, muszą koniecznie wchodzić w skład obiadu wilijnego. Na bogato zastawionym wigilijnym śląskim stole nie mogło zabraknąć zup. I tu w zależności od okolicy gotowano siemieniotkę, grochową, fasolową, migdałową, grzybową, kwaśne, czyli garusek. Literatura dotycząca kuchni zawiera opis: Dawna kuchnia codzienna, chłopska i robotnicza nie była zbyt atrakcyjna. Stół był raczej biedny, ale zawsze można było przy nim najeść się do syta. Przychodził jednak okres świąt, okres bożonarodzeniowy, był też przestrzegany czas postu, dodatkowych umartwień. Z tym większą nadzieją oczekiwano świąt i możliwości jedzenia do syta, a właściwie jedzenia w nadmiarze, bo jest to cecha tych dni. Czas świąteczny to czas zdecydowanie odbiegający od szarej codzienności. Znajduje to odzwierciedlenie w tradycjach kulinarnych. Przepis na tę potrawę znaleźć można w książce Śląska kucharka doskonała z 1989 roku, która jest zbiorem potraw głównie regionalnych, które gościły niegdyś na stołach chłopskich i robotniczych. Tradycja przyrządzania oraz przepis i sposób wykonania garusa/garuska/kwaśnego przekazywane były w formie ustnej z pokolenia na pokolenie i przetrwały do dzisiejszych czasów.

## Źródła

* http://www.minrol.gov.pl/pol/Jakosc-zywnosci/Produkty-regionalne-i-tradycyjne/Lista-produktow-tradycyjnych/woj.-slaskie/Garus-garusek-kwasne
Rudna

**Rudna** - część Pogoni, która wzięła swoją nazwę od ulicy Rudnej (obecnie ulica Generała Stefana Grota-Roweckiego), ciągnącej się od ulicy Orlej, aż do ulicy Dalekiej. Nazwę tę wprowadzono w roku 1948, kiedy Dyrekcja Budowli Osiedli Robotniczych rozpoczęła budowę osiedla zwanego Rudna I, na słabo zabudowanym terenie Pogoni, ciągnącym się od Kolonii Focha i szpitala na Lepiankach, aż po boisko sportowe. Rudna była od roku 1948 cały czas wielkim placem budowy, która zmieniła zupełnie topografię tej części starej Pogoni. Od tego czasu wszystkie inne osiedla mieszkaniowe na Pogoni aż po ulicę Czeladzką, zwano też Rudna opatrując je kolejnymi cyframi rzymskimi: II, III i IV.

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
Wigilijne Dania Regionalne z Zagłębia

Lista Wigilijnych i Bożonarodzeniowych Zagłębiowskich Tradycyjnych Dań Regionalnych wraz z przepisami. Życzymy Spokojnych Świąt i Szczęśliwego Nowego Roku. Smacznego!

* Chleb Świateczny (Pieczywo)
* Czar Pustyni (Alkohol)
* Garusek/Kwaśne (Zupa)
* Kapusta z Grochem i Grzybami (Kapusta)
* Kiełbasa Porębska (Wędlina)
* Kołacz Jurajski (Pieczywo)
* Makiełki (Makówka)
* Szczekocińska kiełbasa siekana na słomie pieczona (Wędlina)
* Żur na Grzybach (Zupa)
* Barszcz Czerwony (Zupa)
* Chleb (Pieczywo)
* Uszka z Grzybami (Potrawa)
* Karp (Ryba)
* Strucla z Miodem (ciasto deserowe)
* Ryba po Grecku (Ryba)
* Kasza z Grzybami (Kasza)
* Śledź z Chlebem (Ryba)
* Kompot z Suszu (Napój)
* Kutia (Ziarna)
* Płatki (Kluski z kaszy tatarczanej z makiem)
* Siemieniatka (Zupa)
* Piernik (ciasto)
* Zupa Grzybowa (Zupa)
Wojciech Wojcieszyński

**Wojciech Wojcieszyński** (urodzony 6 stycznia 1986 roku) - piłkarz (pomocnik).

## Kariera

Wychowanek GKS Nowiny. W 2001 roku przeszedł do juniorów Wisły Kraków. Od wiosny 2002 roku trafił do IV-ligowej drużyny rezerw Wisły Kraków. Z klubem tym w 2003 roku awansował po barażach do III ligi. Od sezonu 2006/2007 został zawodnikiem III-ligowego Górnika Wieliczka, z którym w 2008 roku wywalczył awans do II ligi. W 2009 roku zasilił kadrę II-ligowego Okocimskiego Brzesko, gdzie występował przez 4,5 roku (130 występów, 18 goli). Od wiosny 2014 roku zawodnik II-ligowego Zagłębia Sosnowiec. Jesienią 2014 roku powrócił do Okocimskiego Brzesko (II liga).

## Okres Gry w Zagłębiu Sosnowiec

Zawodnikiem Zagłębia został 6 lutego 2014 roku Otrzymał numer 14. Debiutował 8 marca 2014 roku w meczu Błękitni Stargard Szczeciński - Zagłębie (0:0). Pierwszą bramkę zdobył 15 marca 2014 roku w meczu Zagłębie - Górnik Wałbrzych (3:1). Ostatni występ zaliczył 8 czerwca 2014 roku w meczu Odra Opole - Zagłębie (0:1).

## Źródło

* http://wikizaglebie.pl/wiki/Wojciech\_Wojcieszyński
Orzech Czarny

### Położenie

Sosnowiec - Śródmieście, ulica Kilińskiego 35, przy cerkwi prawosławnej (na południowy-wschód od budynku)

### Rozpiętość Korony

12 metrów, kształt regularny, kulisty

Gatunek drzewa należący do rodziny orzechowatych. Występuje naturalnie w Ameryce Północnej w środkowej i wschodniej części Stanów Zjednoczonych. W Polsce jest rzadko uprawiany, czasami dziczeje i uważany jest za gatunek lokalnie zadomowiony. Dorasta on do 50 metrów wysokości i jest rekordzistą wśród orzechów. Kara starych pni jest głęboko spękana i prawie czarne. Najokazalsze drzewa orzecha czarnego w Polsce występują: Sobota (w rejonie Skierniewic) - obwód pnia 500 centymetrów, w Łańcucie wysokość 25 metrów, obwód pnia 476 centymetrów.

Orzech Czarny.
## Źródła

* Wydawnictwo Kubajak - Pomniki przyrody Sosnowca (2004)
1880

Rok przestępny w XIX wieku. Liczył 366 dni. W tym roku Królem Królestwa Polskiego (i Carem Rosji) był Aleksander II Romanow, a sołtysem Sosnowca był Abraham Blumenthal.

## Urodzili Się

* 20 Marca - Konstanty Faryaszewski inżynier górniczy i dyrektor kopalni Flora.

## Zmarli

* 6 Października - Henryk Budnik, Daczuk, Jan Englisz (1865-1880), Fahren, Władysław Frankiewicz, Hugo Hanke, Marianna Kudera, Jan Maj, Maksymilian Modelski, Jan Opler, Karol Podolski, Seneka, Józef Słuczka, Maksymilian Sroka, Kasper Śliwiński, Tadeusz Urbańczyk.

## Wydarzenia

* 15 Czerwca - Przedstawiciele sosnowieckich rodów przemysłowców Paul Lamprecht i Fanny Schön zawarli małżeństwo.
* 6 Paździenika - Katastrofa górnicza kopalni Ludmiła zakończyła się śmiercią 15 osób.
* Podczas budowy gmachu Sosnowieckiego Towarzystwa Akcyjnego w Pogoni zostało odkryte cmentarzysko kultury łużyckiej.
* Powołano do życia teatrzyk amatorski, który przyjął nazwę Towarzystwo Teatralno-Muzyczne Amatorów Sosnowieckich.
* Od tego roku do 1890 roku Remiza kolejowa stała się stałym miejscem występów teatrów amatorskich, a także wędrownych trup teatralnych i zapraszanych na występy gościnne.
* Osada Sosnowiec liczyła 9.300 mieszkańców, na jej terenie znajdowało się 11 fabryk, a sołtysem do 1890 roku był Abraham Blumenthal.
1925

Rok w XX wieku. Liczył 365 dni. W tym roku prezydentem Polski był Stanisław Wojciechowski, premierami Polski byli Władysław Grabski i Aleksander Skrzyński, a prezydentami Sosnowca byli Artur Michael i Aleksy Bień.

## Wydarzenia

* 14 Stycznia – rozpoczął się trzeci zjazd Komunistyczna Partia Robotnicza Polski|Komunistycznej Partii Robotniczej Polski. Zjazd uchwalił zmianę nazwy na Komunistyczną Partię Polski.
* 1 Lutego – Pierwsza oficjalna audycja radiowa nadana przez stację doświadczalną Polskiego Towarzystwa Radiotechnicznego (PTR) – początek publicznej radiofonii w Polsce.
* 27 Lutego - zastrzelenie w Dąbrowie Górniczej policyjnego prowokatora Antoniego Kamińskiego z wyroku KPRP.
* 5 Kwietnia — W wyborach samorządowych zwycięża Polska Partia Socjalistyczna, otrzymuje 57% głosów.
* 25 Kwietnia – Ustanowiono Medal 3 Maja.
* 2 Maja - Prezydentem miasta zostaje Aleksy Bień, a przewodniczącym Rady Miejskiej znany adwokat, doktor Adam Pawełek.
* 14 Września — siostra Teresa Kierocińska wraz z karmelitankami przeprowadza się do własnego domu przy ulicy Wiejskiej (obecnie ulica Kierocińskiej).
* 12 Października — w Warszawie urodził się wybitny archiwista i historyk, autor fundamentalnych prac o historii górnictwa, profesor Uniwersytetu Śląskiego Jerzy Jaros.
* 28 Października — Na mocy bulli Vixdum Poloniae unitas papieża Piusa XI Sosnowiec razem z Zagłębiem Dąbrowskim przechodzi z diecezji kieleckiej do nowo utworzonej diecezji częstochowskiej.
* Listopad – fala strajków w całej Polsce.
* 23 Listopada. Uruchomiono komunikację autobusową Zjednoczonego Towarzystwa Komunikacji Samochodowej.
* Wieś Uroczysko zmienia nazwę na Maczki.
* Przy Towarzystwie Uniwersytetu Robotniczego powstała orkiestra symfoniczna.
* Wstrzymano produkcję w Walcowni blachy cynkowej Emma.
* Od tego roku do 1929 roku budowano mieszkania dla pracowników miejskich, tak zwana kolonia Limanowskiego.
Andrzej Domagała

**Ksiądz Kanonik Andrzej Domagała** - Magister Teologii, Proboszcz parafii pod wezwaniem Świętego Tomasza Apostoła od 2008 roku. Święcenia kapłańskie otrzymał 25 Maja 1980 roku. Kanonik gremialny Kapituły Kolegiackiej Św. Wojciecha w Jaworznie, dziekan dekanatu Świętego Tomasza Apostoła w Sosnowcu. Odpowiedzialny za parafialny oddział Akcji Katolickiej, zespół charytatywny Caritas i chór parafialny.
1884

Rok w XIX wieku. Liczył 365 dni. W tym roku Królem Królestwa Polskiego (i Carem Rosji) był Aleksander III Romanow, a sołtysem Sosnowca był Abraham Blumenthal.

## Urodzili Się

* 4 Lutego - Aleksander Cieśliński (W Przedczu), pedagog, działacz społeczny.
* 22 Czerwca - Marian Kantor-Mirski - badacz dziejów Zagłębia Dąbrowskiego

## Wydarzenia

* 26 Czerwca - W Suchedniowie urodził się Bronisław Dorobczyński, działacz niepodległościowy, burmistrz Czeladzi.
* 4 Lipca - Powstała spółka o nazwie Gwarectwo Hrabia Renard
* 19 Października - Została poświęcona cerkiew św. Aleksandra Newskiego w Granicy (Maczkach).
* Na zamku mieści się siedziba spółki górniczej rodziny Renard.
* Spadkobiercy Jana Renarda sprzedali dobra w Sielcu.
* Została uruchomiona kopalnia Kazimierz.
* Przy hucie Katarzyna powstała przyfabryczna szkoła koedukacyjna.
* Rozpoczęła wydobycie Kopalnia Kazimierz-Juliusz
3 Stycznia

3 stycznia jest trzecim dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 363 (w latach przestępnych 364) dni.

## Wydarzenia

* 1897 - Urodziła się Pola Negri (właściwie Apolonia Chałupiec) - polska aktorka, światowa gwiazda niemego kina. Zmarła w 1987 roku.
* 1903 - W Będzinie urodził się Tadeusz Kubalski, aktor i reżyser teatralny.
* 1919 - Powstał Podkomisariat Naczelnej Rady Ludowej w Bytomiu, agenda wykonawcza Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej. Z czasem utworzono jego sosnowiecka filię.
* 1936 - Urodził się Andrzej Gajewski, piłkarz i trener piłkarski. Jedną z drużyn, którą trenował była Sarmacja Będzin.
* 1940 - W Sosnowcu ukazał się pierwszy numer wydawanego przez Niemców dla Polaków Dziennika Porannego.
* 1972 - Zakłady Sprzętu Motoryzacyjnego przy ulicy Pekin weszły w skład Fabryki Samochodów Małolitrażowych w Bielsku Białej jako zakład numer 7.
* 1998 - Symboliczne wydobycie ostatniej tony węgla z kopalni Sosnowiec. Premiera serialu "Złotopolscy", w którym występował miedzy innymi Mirosław Krawczyk.
Browar

**Browar (Podbrowarze Klimontowskie)** - kolonia należąca do Klimontowa położona przy obecnych ulicach Generała Franciszka Kleeberga (historyczna droga z Porąbki do Modrzejowa, w latach 1925-1975 ulica Browarna), Braterstwa Broni i Józefa Ignacego Kraszewskiego; nazwę wzięła ona od autentycznego browaru, który zbudowany tu został przy drodze wiodącej z Porąbki do Modrzejowa i funkcjonujonował tu od co najmniej połowy XIX wieku do I wojny światowej. Stanowił on własność von Kramsty, a potem Towarzystwa Sosnowieckiego i był dzierżawiony przez różnych przedsiębiorców. Właśnie obok tego browaru powstała kolonia o tej nazwie. Ostatnie zabudowania browaru wyburzono pod oddaną do użytku w 1983 roku Obwodnicę Wschodnią GOP. Dziś nazwa Browar jest w użyciu wśród starszych ludzi.

## Ulice

* Ulica Braterstwa Broni
* Ulica Generała Franciszka Kleeberga
* Ulica Józefa Ignacego Kraszewskiego
* Ulica Wschodnia
* Ulica Źródlana
* Ulica Środkowa
* Ulica Janusza Kusocińskiego

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.
* Sosnowiec. Obraz Miasta i Jego Dzieje (2016) ISBN 978-83-944689-2-7
1891

Rok w XIX wieku. Liczył 365 dni. W tym roku Królem Królestwa Polskiego (i Carem Rosji) był Aleksander III Romanow.

## Urodzili Się

* 6 Stycznia - Stanisław Gruszczyński (w Sosnowcu) - śpiewak operowy.
* 28 Stycznia - Jan Kozicki (w Sosnowcu), matematyk, jeden z założycieli polskich Olimpiad Matematycznych, pierwszy członek honorowy Polskiego Towarzystwa Matematycznego.
* 12 Lipca - Helena Puchniewska (w Warszawie), aktorka teatralna (między innymi Teatru Zagłębia) i filmowa.
* Doktor Józef Marczyński, 14 prezydent Sosnowca, lekarz BBWR.

## Wydarzenia

* 3 stycznia – ukazało się pierwsze wydanie Gazety Robotniczej.
* Ukazał się pierwszy tomik wierszy Kazimierza Przerwy-Tetmajera pod tytułem „Poezje”, który zwiastował nadchodzącą epokę młodej polski.
* Mieszkańcy Granicy wybudowali własnym sumptem salkę teatralną, gdzie przedstawiali sztuki swojej grupy amatorskiej, a także zapraszanych z okolic Sosnowca zespołów.
* Przy zakładach Henryka Dietla utworzono szkołę przyfabryczną.
Kuźnica

**Kuźnica** - Zupełnie już zapomniana osada, która w roku 1902 weszła w skład Sosnowca. Początki jej sięgają XVI w., kiedy nad Czarną Przemszą usadowiła się mała kuźnia (huta) wytapiająca rudy żelaza prymitywnym sposobem. Usytuowana była w pobliżu dziś już nieistniejącej wysepki na Czarnej Przemszy i pośród jej rozlewisk, między Ostrą Górką a Sielcem (należała do dóbr modrzejowsko-sieleckich). Na wysepce wypalano węgiel drzewny potrzebny dla kuźnicy.

W 1876 roku na terenie Kuźnicy zbudowano szyb należący do kopalni Ludwigshoffnung (Nadzieja Ludwika) i odtąd osada stała się osadą górniczą. Korzystne położenie nad Przemszą sprawiło, iż zaczęto na jej terenach lokować poważne zakłady przemysłowe, które korzystały z jej zasobów wodnych.

Około roku 1860 niejaki K.G.Dietrich postawił na Kuźnicy duży młyn wodny, który w 1877 roku odkupił od niego Paweł Lamprecht, przybyły z Saksonii papiernik i rozpoczął pełne przestawienie go (zaczątki fabryki papieru wprowadził już Diettrich) na produkcję papierniczą. W roku 1879 spadkobiercy Christiana Gustawa Schöena pobudowali na jej te
renie przędzalnię (wcześniej niż na Środuli); Schöenowie pobudowali tam także swój pałac, w którym mieści się obecnie (od roku 1923) Sąd; jedna z sal rozpraw to wspaniala sala balowa z odrestaurowanym plafonem. W pałacu między innymi znajdował się sztab III powstania śląskiego. W czasie okupacji hilerowskiej 1939-1945 mieścił się tu natomiast Deutsches Haus.

Zamek otoczony był ogrodem, dziś zdewastowanym, a na przeszklonym poddaszu zainstalowano oranżerię roślin tropikalnych. Budowę ukończono w roku 1903.

Lamprecht i Schöenowie współpracowali ze sobą (pozostawali w związkach pokrewieństwa); zbudowano też wspólną elektrownie dla obu zakładów. Po śmierci Pawła Lamprechta i jednego z Schöenów (obaj zginęli w czasie rewolucji 1905 roku podczas robotniczego samosądu), fabrykę papieru przejął syn Alexander Lamprecht, który zakład rozwijał nadal.

Według spisu ludności osad fabrycznych na terenie dzisiejszego Sosnowca, Kuźnica nazywana osiedlem, zamieszkiwana była przez 1378 ludzi, w tym około setki Niemców, którzy sprowadzeni byli przez Lamprechta i Schöenów z Saksonii, z Werdau i Halle.

Z czasem zatarła się zupełnie odrębność Kuźnicy (szyb górniczy jako kopalnię Wilhelmina II eksploatował jeszcze w czasie I wojny światowej niejaki H.Priwer wykorzystując pole górnicze dzierżawione od Gwarectwa Hrabia Renard a w latach 1917-1920 również Bogumił Meyer eksploatował tu małą kopalnię zwaną Kuźnica-Zienciów (okoliczni mieszkańcy mówili o niej kopalnia zięciów). Dziś jedyną pozostałością po tej osadzie jest nazwa ulicy Kuźnica, której jednak rodowodu dziś już nikt nie zna. W latach II wojny światowej, poczynając od pierwszych dni okupacji, w dawnych pomieszczeniach schöenowskiej przędzalni, hitlerowcy urządzili obóz koncentracyjny (z czasem była to filia obozu oświęcimskiego).

## Źródła

* Jan Przemsza-Zieliński Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992), Sowa-Press, Wydanie specjalne pisma Ekspres Zagłębiowski.