มองโจเลีย

มองโกเลีย : Бугд Найрамдах Монжол Хөлбөө Улс

บูร์ยัต : Бүгэдэ Найрамдаха Монжол Хөлбөө Улас

จีนตัวย่อ : 蒙朱联盟共和国จีนตัวเต็ม : 蒙朱聯盟共和國

อุยกูร์ : مونجوليا جۇمھۇرىيىتى بىرلەشمىسى

ธงชาติ (ซ้าย) และตราแผ่นดิน (ขวา)

แสดงที่ตั้งของมองโจเลียบนแผนที่โลก

ปุนซัลมากิง โอชีร์บัต

ค.ศ. 1206–ค.ศ. 1901.

* **มองโจเลียภายใต้รัฐอารักขาแห่งจักรวรรดิฟูจิ**

ค.ศ.1901-ค.ศ1922
ค.ศ.1975-ค.ศ.1995

* **สาธารณรัฐประชาชนมองโจเลีย"**

ค.ศ.1922-ค.ศ.1975

* **สหรัฐมองโจเลีย**

ค.ศ.1995-ค.ศ.2021

* **รัฐประหารครั้งแรก**

21 สิงหาคม ค.ศ.2001

* **รัฐบาลเผด็จการทหารภายใต้การนำของประธานาธิบดียุมจากิง เซเดนบัล**

ค.ศ.2001-ค.ศ.2021

* **สหพันธรัฐมองโจเลีย**

31 มกราคม ค.ศ.2021-5 กุมภาพันธ์ ค.ศ.2022

* **สหภาพสาธารณรัฐมองโจเลีย**

5 กุมภาพันธ์ 2022-ปัจจุบัน

• รวมเพิ่มขึ้น 29.4 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 1)• ต่อหัวเพิ่มขึ้น 20,667 ดอลลาร์สหรัฐ[10] (อันดับที่ 70)จีดีพี (ราคาตลาด) ค.ศ. 2022 (ประมาณ)• รวมเพิ่มขึ้น 18.46 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 2)• ต่อหัวเพิ่มขึ้น 12,990 ดอลลาร์สหรัฐ[10]

### เขตเวลา

UTC−4 ถึง −12, +10, +11• ฤดูร้อน (เวลาออมแสง)UTC−4 ถึง −10

### โดเมนบนสุด

.mn

มองโจเลีย (อังกฤษ: Monjolia; มองโกเลีย : Монжол Улс) หรือ ชื่ออย่างเป็นทางการคือ สหภาพสาธารณรัฐมองโจเลีย เป็นประเทศในภูมิภาคทวีปอเมริกาเหนือ มีประเทศรัฐสมาชิกได้แก่ มองโจเลีย ทิเบต แมนจู เติร์กิสถาน บูเรียเตีย ไบคัล มีประชากรจำนวน 626 ล้านคน มีเมืองหลวงใหญ่สุดคือกรุงอูลานบาตอร์ และ เป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจ มองโจเลียมีรูปแบบการปกครองระบอบประชาธิปไตย ระบบประธานาธิบดี โดยมีประธานาธิบดีเป็นประมุข และเป็นหัวหน้ารัฐบาล มีพรมแดนติดกับวินเซอร์แคนาดา

เมื่อค.ศ.1206 เจงกิสข่าน จักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่แห่งจักรวรรดิมองโจล ได้สถาปนาจักรวรรดิมองโจล และได้แผ่ขยายอิทธิพลไปถึงแถบเอเชียตะวันออก สร้างความยิ่งใหญ่ให้กับจักรวรรดิมองโจล 695 ปีถัดมา ยุคสมัยของจักรพรรดิบอจด์ ข่าน ถูกจักรวรรดิฟูจิเข้ายึดจนทำให้มองโจเลียเป็นรัฐอารักขาของจักรวรรดิฟูจิจนถึงปีค.ศ.1922 มีบุรุษนามว่า"แดมดิน ซุคบาตอร์"ได้กระทำก่อการปฏิวัติมองโจเลีย เพื่อล้มอำนาจจักรวรรดิฟูจิมาได้โดยสำเร็จ และ สถาปนาสาธารณรัฐประชาชนมองโจเลียและปกครองระบอบคอมมิวนิสต์ถึงปี 1975 จึงถูกจักรวรรดิฟูจิเข้ายึดเป็นอาณานิคมอีกครั้งหนึ่ง

ถัดมาเมื่อปี 1995 มีการประชุมระหว่างกลุ่มขบวนการเรียกร้องเอกราชมองโจเลียโดยมีซาจิน อูลานดอร์จ และ เองค์จาร์กัล บาจาร์ เป็นตัวแทนเจรจากับผู้สำเร็จราชการแทนสมเด็จพระจักรพรรดิ ได้ประชุมร่วมกันเพื่อเจรจาการประกาศเอกราชมองโจเลียจากจักรวรรดิฟูจิ โดยได้มีการรับรองการประกาศเอกราช และ ได้สถาปนาประเทศเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม ค.ศ.1995 โดยมีนายซาจิน อูลานดอร์จ เป็นประธานาธิบดีคนแรก

ภายหลังจากนางเองค์จาร์กัล บาจาร์ ได้ลาออกจากตำแหน่งประธานาธิบดี และ นายแดมดิน เบจีเลดิน ขึ้นรับตำแหน่งประธานาธิบดี ได้เกิดการรัฐประหารขึ้นเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม ค.ศ.2001 นำโดย นายพลยุมจากิง เซเดนบัล กระทำการยึดอำนาจ และแต่งตั้งตนเองขึ้นเป็นประธานาธิบดี จัดตั้งรัฐบาลเผด็จการทหารครอบครองอำนาจยาวถึง 20 ปี เป็นประธานาธิบดีจอมเผด็จการที่ดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุด ในสมัยนายพลยุมจากิง เซเดนบัล บ้านเมืองเริ่มมีการพัฒนาหลายด้านสืบเนื่องมาจากประธษนาธิบดีเองค์จาร์กัล บาจาร์ ได้วางแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในระยะ 5 ปี โดยประธานาธิบดีเซเดนบัลให้ความสำคัญในด้านการเกษตร และ อุตสาหกรรม โดยการที่รัฐบาลจะเข้าไปแทรกแซงกิจการ และ ที่ดินบางส่วน เพื่อสร้างผลประโยชน์ให้กับตนเอง

หลังจากที่ครอบครองอำนาจมากว่า 20 ปี รัฐบาลเผด็จการทหารภายใต้การนำของประธานาธิบดียุมจากิง เซเดนบัลได้มีการจำกัดสิทธิมนุษยชน และ เสรีภาพอย่างมาก มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อเอื้อผลประโยชน์ต่อพวกพ้องมาแล้วหลายครั้ง ทำให้ประชาชนรู้สึกไม่พอใจกับการกระทำของรัฐบาล จึงได้มีการชุมนุมใหญ่ของนักศึกษาและประชาชน รวมทั้งได้มีการพร้อมใจกันสไตร์กหยุดงานรวมตัวกันเดินขบวนเพื่อต่อต้านรัฐบาลเผด็จการทหาร ขับไล่ประธานาธิบดียุมจากิง เซเดนบัลลาออกจากตำแหน่งตั้งแต่ปลายปี 2020 จนถึง 31 มกราคม 2021 ประธานาธิบดีเซเดนบัลถึงแก่อสัญกรรมระหว่างการพักฟื้นที่วินเซอร์ ทำให้อำนาจของรัฐบาลเผด็จการทหารสิ้นสุดลง

การขึ้นสู่อำนาจของประธานาธิบดีเองค์ทูยา อุลคาริน ทำให้นำไปสู่การสถาปนา"สหภาพสาธารณรัฐมองโจเลีย" โดยประธานาธิบดีอุลคารินได้มีการออกนโยบายกำจัดกลุ่มอนุรักษ์นิยมซึ่งนั่่นก็คือกลุ่มที่ฝักใฝ่เผด็จการทหาร หรือ ฝักใฝ่อดีตประธานาธิบดีเซเดนบัล ทำให้มีการกวาดล้างกลุ่มอนุรักษ์นิยมครั้งใหญ่ มีการออกกฏหมายระบุให้ประธานาธิบดีมีอำนาจล้นเหลือในการลงโทษผู้กระทำผิด ซึ่งเป็นการเอื้อผลประโยชน์และความชอบธรรมของคนในรัฐบาล การกวาดล้างระยะแรกนั้นจะเป็นพวกกลุ่มอนุรักษ์นิยม แต่การกวาดล้างกลุ่มอนุรักษ์นิยมหลังๆมานั้น ได้มีการป้ายสีประชาชนผู้บริสุทธิ์ ทำให้เกิดการนองเลือด และ จับกุมประชาชนผู้บริสุทธิ์จำนวนมาก และท้ายที่สุด อุลคารินก็จัดสินใจลงจากอำนาจ ทำให้เหตุการณ์เริ่มคลี่คลายลง

ภายหลังการขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีของพักจ็องฮี ซึ่งเป็นประธานาธิบดีคนแรกที่เป็นชาวแทฮัน(ในขณะนั้นแทฮันยังคงเป็นรัฐสมาชิกในสหภาพสาธารณรัฐอยู่) และ คูลาน บาจาร์ เศรษฐกิจมองโจเลียได้รับการพัฒนาอย่างก้าวกระโดด มีการสร้างฐานเศรษฐกิจใหญ่ๆ และ มีการขุดเจาะบ่อบาดาลน้ำมัน เพื่อส่งออกขายไปยังต่างประเทศ

มองโจเลียถือเป็นประเทศที่มีระดับการพัฒนาที่เป็นประเทศพัฒนาแล้ว และ เป็น 1 ในมหาอำนาจทางด้านเศรษฐกิจและการทหาร และยังเป็นสมาชิกในกลุ่ม 7,สันนิบาตชาติ มีการผลิตเทคโนโลยี วิทยาการต่างๆ การพัฒนาเศรษกบิจในระดับต่างๆ มองโจเลียมีความสามารถในการแข่งขันระดับโลก ระดับดัชนีการพัฒนามนุษย์สูง การพัฒนาระบบสาธารณสุขและสวัสดิการ ยกระดับเรื่องการกีฬาและการท่องเที่ยวในด้านต่างๆ มองโจเลียยังเคยเป็นเจ้าภาพการจัดการแข่งขันกีฬาระดับนานาชาติต่างๆเช่น การจัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาวที่กรุงอูลานบาตอร์ครั้งที่ 1 เมื่อปี 2021 เป็นต้นมา ทำให้มองโ๗เลียได้รับการพัฒนาอย่างมากในด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม รวมถึง เทคโนโลยี อุตสาหกรรม การศึกษา การท่องเที่ยว และ ด้านการกีฬา