recursal/Fanatic-Fandom huggingface dataset:
Moai

**Moai** (模合, *Mo-ai*) to grupy wsparcia społecznego, które tworzą się w celu zapewnienia różnego wsparcia ze względów społecznych, finansowych, zdrowotnych lub duchowych. Moai oznacza „spotkanie dla wspólnego celu” w języku japońskim i wywodzi się z grup wsparcia społecznego na Okinawie. Koncepcja Moai zyskała uwagę dzięki badaniom Blue Zone spopularyzowanym przez Dana Buettnera. Według badań, Moai są uważane za jeden z wiodących czynników długowieczności mieszkańców Okinawy, czyniąc region wśród najwyższych skupisk stulatków na świecie.

## Źródła

* https://en.wikipedia.org/wiki/Moai\_(social\_support\_groups)
Kanchō

**Kanchō** (jap. カンチョー) – zabawa w Japonii polegająca na złożeniu dłoni przy jednoczesnym wyprostowaniu palców wskazujących i gwałtownym wsunięciu ich w okolice odbytu osoby będącej obiektem żartu. Dowcip ma na celu zaskoczenie niczego nie spodziewającej się ofiary. Często zabawie towarzyszy okrzyk "Kan-CHO!".

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Kanch%C5%8D
Dzwon Pokoju w Warszawie

**Dzwon Pokoju w Warszawie** – dzwon podarowany w 1989 roku miastu stołecznemu Warszawa przez japońskie miasta Hiroszima i Nagasaki.

Został skradziony w grudniu 2002, przez długi czas nie został odtworzony i pozostawała po nim pusta stupa zlokalizowana w Warszawie na Mokotowie przy ul. Bukowińskiej 55 na rogu ul. Domaniewskiej.

W dniu 20 września 2015 roku w parku przy Służewskim Domu Kultury przy ul. Jana Sebastiana Bacha 15 dokonano odsłonięcia repliki Dzwonu Pokoju.

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Dzwon\_Pokoju\_w\_Warszawie
Hatsune Miku

**Hatsune Miku** (jap. 初音 ミク) – wirtualna piosenkarka stworzona na bazie technologii syntezy śpiewu opracowanej przez Crypton Future Media, z siedzibą w Sapporo, w Japonii. Używa technologii syntetyzujących śpiew firmy Yamaha Corporation – Vocaloid 2, Vocaloid 3 oraz Vocaloid 4. Posiada 5 japońskich banków brzmień: ulepszoną wersję oryginalnego głosu Vocaloid 2 i cztery banki brzmień z oprogramowaniem MIKU Append. Wykorzystuje również edytor głosu Piapro Studio VSTi. Była drugim sprzedawanym Vocaloidem używającym silnika Vocaloid 2, a także pierwszym japońskim Vocaloidem korzystającym z japońskiej wersji silnika Vocaloid 2. Głos Miku jest oparty na głosie Saki Fujity, japońskiej seiyū i piosenkarki. Hatsune Miku jest przedstawiana jako 16-letnia dziewczyna o długich turkusowych włosach. Imię piosenkarki oznacza, w wolnym tłumaczeniu „pierwsze brzmienie przyszłości”. Jej pseudonim „CV01” jest skrótem od „Character Voice 01”. Hatsune Miku jest tytułową bohaterką serii gier rytmicznych *Hatsune Miku: Project Diva*.

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Hatsune\_Miku
Targ rybny Tsukiji

**Targ rybny Tsukiji** (jap. 築地市場 *Tsukiji-shijō*), właściwie **Centralny Tokijski Hurtowy Targ Metropolitalny** (jap. 東京都中央卸売市場 *Tōkyō-to Chūō Oroshiuri Shijō*) – największy hurtowy targ rybny na świecie i zarazem jeden z największych hurtowych targów żywnościowych, na którym sprzedawane były wszelkie rodzaje ryb i inne owoce morza.

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Targ\_rybny\_Tsukiji
Man’yōgana

**Man’yōgana** (jap. 万葉仮名) – najstarszy sposób fonetycznego zapisu języka japońskiego za pomocą znaków chińskich. Najwcześniejsze przykłady zastosowania pochodzą z V i VI wieku (np. japońskie nazwy własne w inskrypcjach na mieczach czy lustrach), ale na szerszą skalę używano man’yōgany od VII wieku (dalsze inskrypcje w metalu i kamieniu, dokumenty, mokkany), pełny rozkwit zaś przypada na wiek VIII (przede wszystkim *Kojiki*, *Nihon-shoki*, *Man’yōshū*). Man’yōgana dała początek współczesnym sylabariuszom japońskim: hiraganie i katakanie.

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Man%E2%80%99y%C5%8Dgana
Shichi-go-san

**Shichi-go-san** (jap. 七五三; dosł. „Siedem-pięć-trzy”) – święto dzieci w Japonii, obchodzone corocznie w dniu 15 listopada, w celu uczczenia ich rozwoju, prośby o ochronę, wyrażenia życzeń pomyślnego i zdrowego życia. Ze względu na to, że nie jest to święto państwowe, jest ono zazwyczaj obchodzone w najbliższy tej dacie weekend.

## Źródła

* https://pl.wikipedia.org/wiki/Shichi-go-san
Shinigami

**Shinigami** (jap. 死神, 死に神 *bóg, bóstwo, duch, kami śmierci*) – *kami* prowadzące (zapraszające, kuszące) człowieka ku śmierci, wzbudzające w człowieku myśl o śmierci, występują często parami.

Jest to postać rzadko występująca w mitach i literaturze minionych wieków. Stała się natomiast stosunkowo popularna współcześnie, pojawiając się w różnych formach twórczości i w swobodnej interpretacji przede wszystkim w mandze i anime.

Najstarszym odniesieniem tego *kami* jest prabogini shintō Izanami, która jest uważana zarówno za stwórczynię świata, jak i czasami za boginię śmierci. Na początku XVIII wieku *shinigami* pojawia się w sztukach i dziełach Monzaemona Chikamatsu (1653–1725) dla ningyō-jōruri w kontekście podwójnych samobójstw kochanków.

Jedna z ilustracji sporządzonych przez artystę ukiyo-e, Shunsensaia Takeharę do księgi stworzeń-potworów, zatytułowanej *Ehon hyaku-monogatari* („Sto ilustrowanych opowieści”) wydanej ok. 1841 roku, przedstawia *shinigami*.

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Shinigami
Hanami

**Hanami** (jap. 花見; dosł. „oglądanie kwiatów”) – tradycyjny japoński zwyczaj podziwiania urody kwiatów, w szczególności kwiatów ozdobnych wiśni piłkowanych (jap. 桜 lub 櫻, *sakura*). Hanami praktykowane jest od kilkuset lat i cieszy się w Japonii ogromną popularnością. Kwitnienie wiśni trwa od jednego do dwóch tygodni, zazwyczaj w marcu lub kwietniu, jest relacjonowane przez media i wyczekiwane przez większość Japończyków.
Bonsai

Określenie bonsai pochodzi od słów bon – płaska taca i sai – roślina. Oznacza karłowate drzewo w naczyniu i polega na miniaturyzacji oraz kształtowaniu drzew poprzez ich wieloletnie przycinanie i podwiązywanie. Sztuka bonsai, choć kojarzona głównie z Japonią, w rzeczywistości pochodzi z Chin. To właśnie tam rozwinęła się metoda hodowli niewielkich drzewek, zwana penjing lub penzai. Do Kraju Kwitnącej Wiśni przywieźli ją w VI w. japońscy dyplomaci oraz buddyjscy mnisi i od tej pory oryginalna sztuka zaczęła ulegać przemianom – głównie pod wpływem buddyzmu zen, który intensywnie rozpowszechnił się w Japonii. Chińskie reguły dopuszczały stosunkowo dużą swobodę twórczą, zaś cenioną wartością był “dziki” wygląd drzewek. Istotnym elementem sztuki były także kolorowe, ciekawie ukształtowane pojemniki, w których umieszczano rośliny. Japońscy ogrodnicy, kierując się ideałem ascetycznego piękna, zlikwidowali towarzyszące roślinom ozdoby, wprowadzili minimalistyczne donice, a kompozycję ograniczyli do jednego drzewka mającego posiadać idealny kształt symbolizujący wszechświat.
Jin Shin Jyutsu

'*Jin Shin Jyutsu* – tradycyjna japońska sztuka uzdrawiania, która, podobnie jak akupresura, opiera się na przywróceniu równomiernego przepływu energii życiowej w kanałach energetycznych. Delikatny ucisk, masaż lub przykładanie dłoni do konkretnych punktów energetycznych pozwala usunąć blokady, osiągnąć relaks oraz wyeliminować ponad chorób.
Miyamoto Musashi

**Musashi Miyamoto** (jap. 宮本 武蔵 *Miyamoto Musashi*; ur. prawd. 1584, zm. 13 czerwca 1645) – japoński rōnin, twórca szkoły walki dwoma mieczami niten'ichi-ryū (jap.: „styl – dwa nieba jako jedność”), autor Gorin-no Sho (Księgi pięciu kręgów, jap.: 五輪書). Był także malarzem, poetą i rzemieślnikiem.

Musashi wygrał swój pierwszy pojedynek w wieku 13 lat. W swoim życiu stoczył ponad 60 udokumentowanych pojedynków i nigdy nie został pokonany przez żadnego szermierza. Brał udział w wielu wojnach. Jego pośmiertne imię buddyjskie – Niten.
Shinzo Abe

**hinzō Abe** (jap. 安倍 晋三 *Abe Shinzō*; ur. 21 września 1954 w Tokio, zm. 8 lipca 2022 w Narze) – japoński polityk, premier Japonii w latach 2006–2007 i 2012–2020. Przewodniczący Partii Liberalno-Demokratycznej w latach 2012–2020. Członek Nippon Kaigi. Zmarł w wyniku postrzelenia przez zamachowca.

## Życiorys

Był synem byłego ministra spraw zagranicznych Shintarō Abego i wnukiem premiera w latach 1957–1960, Nobusuke Kishiego. Ukończył nauki polityczne na Uniwersytecie Seikei (1977) w Musashino. Przez 3 lata pracował w koncernie Kobe Steel, w 1982 został sekretarzem swojego ojca. W latach 2005–2006 był szefem gabinetu premiera. We wrześniu 2006 został premierem. Uważano go za politycznego „jastrzębia”. Jego poprzednikiem i mentorem był Jun’ichirō Koizumi.

Abe zapowiadał zmianę pacyfistycznej konstytucji Japonii i zwiększenie roli polityczno-militarnej państwa, jak to wynika z potencjału gospodarczego i demograficznego. Pomimo że uważa się go za nacjonalistę, zaniechał wówczas wizyt w chramie Yasukuni, by poprawić stosunki z Chinami i Koreą Południową. W tym celu odbył też spotkania z przywódcami tych państw. Forsował program promowania patriotyzmu i zwiększenia dyscypliny w szkołach. Latem 2007 zaproponował utworzenie czterostronnego „łuku wolności i dobrobytu” (Indie, Japonia, USA, Australia) w celu zrównoważenia rosnącej potęgi Chin.

12 września 2007 po wyjściu na jaw wielu afer finansowych, związanych z ministrami wchodzącymi w skład jego rządu, podał się do dymisji ze stanowiska premiera Japonii.

We wrześniu 2012 został wybrany przewodniczącym Partii Liberalno-Demokratycznej (PLD). W przedterminowych wyborach parlamentarnych, które odbyły się 16 grudnia 2012 po rozwiązaniu Izby Reprezentantów (niższej izby parlamentu Japonii) przez premiera Yoshihiko Nodę (z centrolewicowej Partii Demokratycznej), PLD uzyskała większość parlamentarną, a Shinzō Abe został desygnowany na premiera i 26 grudnia 2012 zaprzysiężony.

Wprowadził politykę monetarną polegającą na zwiększonej radykalnie emisji pieniądza w porozumieniu z nowo mianowanym szefem banku centralnego Haruhiko Kurodą zmierzającą do ożywienia gospodarczego (w połączeniu z innymi działaniami zwaną abenomiką).

26 grudnia 2013 roku premier Abe niespodziewanie przybył z oficjalną wizytą do chramu Yasukuni, co natychmiast spowodowało protesty Chin i Korei Południowej. Negatywnie do wizyty odniosły się również Stany Zjednoczone.

W sierpniu 2020 roku zrezygnował ze stanowiska premiera z powodów zdrowotnych.

8 lipca 2022, podczas przemówienia na wiecu wyborczym w Narze (sam nie kandydował, ale wspierał kampanię rządzącej Partii Liberalno-Demokratycznej), został postrzelony i zmarł w wyniku odniesionych obrażeń.
Letnie Igrzyska Olimpijskie 2020

**XXXII Letnie Igrzyska Olimpijskie** (oficjalnie **Igrzyska XXXII Olimpiady**) – multidyscyplinarne zawody sportowe, które odbyły się w stolicy Japonii – Tokio w 2021 roku. Gospodarz igrzysk został wybrany 7 września 2013 roku podczas 125. Sesji MKOl w Buenos Aires. Tokio było już gospodarzem letnich igrzysk w 1964 roku.

Z powodu pandemii COVID-19 prezydent Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego Thomas Bach oraz premier Japonii Shinzō Abe postanowili przełożyć igrzyska na później niż rok 2020, ale nie później niż lato 2021, zaś stara nazwa igrzysk została zachowana. 30 marca 2020 Międzynarodowy Komitet Olimpijski poinformował, że igrzyska odbędą się w dniach 23 lipca – 8 sierpnia 2021.

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Letnie\_Igrzyska\_Olimpijskie\_2020
Rokurokubi

**Rokurokubi** (jap. 轆轤首 *rokuro-kubi*; potwór, upiór o długiej, wyciągającej się szyi) – demon (yōkai) z mitologii japońskiej, którego głowa mogła oddalać się od ciała na nieograniczoną odległość. Jedynym ograniczeniem wydawała się szyja, która w razie przecięcia kończyła się śmiercią potwora. Tego rodzaju demonami, według podań, stawały się osoby niezwykle wścibskie, czyli te, które lubiły szpiegować. Chodzi tu szczególnie o zazdrosne kobiety, które w ten sposób miały śledzić ukochanych. Te „upiorne głowy” dbały, by nikt nie poznał ich tajemnicy, ale czasami ujawniały się pijanym, wiedząc, że i tak nikt nie uwierzy w ich opowieści.
Rōnin

**Rōnin** (jap. 浪人) – w dosłownym tłumaczeniu z języka japońskiego słowo *rōnin* oznacza człowieka-falę, który, tak jak ona, toczy się tam, dokąd wieje wiatr (dokąd powiedzie go los).

Pierwotnie, w okresach Nara i Heian termin ten określał sługę (chłopa pańszczyźnianego), który zbiegł z majętności swego pana. W okresie 1185-1868, w feudalnej Japonii, terminem tym nazywano bezpańskich samurajów.
Miso

**Miso** (jap. 味噌 *miso*) – tradycyjna gęsta pasta japońska, produkowana ze sfermentowanej soi, najczęściej z dodatkiem ryżu lub jęczmienia, soli oraz drożdży.

Najczęściej gęsta pasta używana jest do sosów, kiszonych (piklowanych) warzyw lub mięs, a także miksowana z dashi, tworząc miso-shiru (jap. 味噌汁 *miso-shiru*), popularną w Japonii zupę.

Dzięki wysokiej zawartości białka oraz bogactwu witamin i substancji mineralnych, miso odgrywała najważniejszą rolę żywieniową w feudalnej Japonii. Miso nadal jest bardzo rozpowszechniona zarówno w tradycyjnej kuchni japońskiej, jak i w nowoczesnym żywieniu. Miso jest przeważnie słona, lecz smak i aromat zależą od wielu czynników i składników użytych w czasie procesu fermentacji. Istnieje szeroka gama odmian miso – słone, słodkawe, ziemiste, owocowe i pikantne.
Kamaitachi

**Kamaitachi** (jap. 鎌鼬) – yōkai występujący w japońskim folklorze, najczęściej spotykany w regionie Kōshin’etsu. Nazwa składa się z dwóch słów: *kama* oznacza sierp, *itachi* - rodzaj łasicy. Jest tłumaczona jako „łasica o pazurach jak sierpy”.

Istnieje kilka koncepcji wyglądu oraz sposobu działania tego upiora, ale najczęściej jest przedstawiany jako jedna z trójki łasic o ostrych pazurach, zdolna zadawać rany cięte z prędkością wiatru lub dosiadająca wirów powietrznych.

W prefekturze Gifu mówi się, że pierwsza łasica przewraca ofiarę, druga tnie ciało ofiary, a trzecia stosuje leki przeciwbólowe oraz hamuje krwawienie, więc czasem ofiara dopiero po pewnym czasie zauważa, iż została zraniona.

W zależności od wersji opowiadającego, łasice są braćmi w różnym wieku lub trojaczkami.

Sekien Toriyama, jako pierwszy, przedstawił na rysunku swoje wyobrażenie kamaitachi. Ta łasica-straszydło była dla niego swoistym kalamburem skojarzonym z jedną z nazw ludowych tego stworzenia, a mianowicie **kamaetachi** (jap. 構え太刀; dosł. przyjęcie postawy do ataku ze wzniesionym mieczem).

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Kamaitachi
Nunczako

**Nunczako** (jap. ヌンチャク *nunchaku*) – rodzaj broni obuchowej w formie dwóch pałek połączonych ze sobą za pomocą łańcucha lub linki (dziś nylonowej, dawniej wykonanej z włosów z końskiego ogona). Istnieje błędna teoria, iż broń powstała ze zwykłego cepa, którym młócono ryż, lecz żaden z wielkich mistrzów kobudō w Japonii (IOKA) jej nie potwierdza. Według najbardziej prawdopodobnej wersji, którą akceptuje International Okinawa Kobudo Association, nunczako pochodzi z mocowania trzymającego okinawskie konie (muge), albo zostało skopiowane z chińskiej broni, przywiezionej przez chińskich imigrantów, co z kolei potwierdzają tacy mistrzowie jak Miyagi i Ikeda.
Banzai

**Banzai!** (jap. 万歳 *banzai*; dosł. 10 tys. lat; dawna pisownia 萬歳) – japoński okrzyk wyrażający radość, uznanie, pozdrowienie: „Niech żyje!”, „Hurra!”, wiwatowanie na cześć kogoś lub z powodu osiągnięcia czegoś (np. sukcesu wyborczego).

Zwrot pochodzi z Chin. Znaki 万歳 czyta się po chińsku *wànsuì*.
Furitsuke

**Furitsuke** to choreografia ruchów rąk wykonywana podczas koncertów Visual Kei. Jest charakterystyczna dla Visual Kei i nie obejmuje ruchów stóp, takich jak para para. Furitsuke, zwane również po prostu furi, obejmuje ruchy rąk i ramion, unoszenie pięści i machanie głową w synchronizacji z muzyką.
Happi

Happi (法被/半被) to tradycyjny japoński płaszcz z rękawami, zwykle noszony tylko podczas festiwali. Happi zazwyczaj zawierają symbole i / lub tekst na klapach, z większym wzorem z tyłu płaszcza, zazwyczaj nazwą lub festiwalem lub stowarzyszeniem uczestniczącym; kanji dla ( „festiwal” ( 祭り , „matsuri”)) może być również obecny.
Bentō

**Bentō** (jap. 弁当) – rodzaj posiłku kuchni japońskiej, mający postać pojedynczej porcji na wynos, kupowanej w punktach gastronomicznych lub przygotowywanej w domu.

Tradycyjne bentō składa się z ryżu, ryby lub mięsa, a także z pikli i gotowanych warzyw. Posiłek pakowany jest w odpowiednie pudełko (jap. 弁当箱 *bentō-bako*) – może to być zwykłe plastikowe, produkowane masowo opakowanie, bądź specjalne, wykonane z drewna i pokryte laką. Gotowe bentō jest w Japonii powszechnie dostępne, w takich miejscach, jak: sklepy spożywcze, stacje kolejowe, stacje benzynowe, kioski, domy towarowe, specjalne sklepy z bentō (jap. 弁当屋 *bentō-ya*).

Pomimo dużego wyboru wśród gotowych rodzajów bentō, wielu Japończyków do tej pory przygotowuje własne posiłki w domu, aby spożyć je potem podczas przerwy w szkole czy pracy.

Pierwsze wzmianki o bentō pochodzą z V wieku n.e., kiedy to Japończycy wyruszali polować lub łowić ryby z dala od swoich domostw. Zabierali wtedy ze sobą podsuszany ryż, który po wymieszaniu z wodą rolowano w małe porcje.

W okresie Edo bentō upowszechniło się – posiłek w pudełku był zabierany do teatru i na wycieczki. W okresie Meiji pojawiły się *eki-ben* (jap. 駅弁) – czyli bentō kupowane na stacjach kolejowych, zawierające ryż z piklami moreli japońskiej (umeboshi) na podróż.

## Źródła

* https://pl.wikipedia.org/wiki/Bent%C5%8D
Mój sąsiad Totoro

**Mój sąsiad Totoro** (jap. となりのトトロ *Tonari no Totoro*) – japoński film anime w reżyserii Hayao Miyazakiego. Film niespodziewanie zdobył ogromną popularność i stał się sztandarową produkcją studia Ghibli. Wizerunek tytułowego bohatera filmu wkrótce stał się częścią logo wytwórni i pozostaje w nim do dziś.

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/M%C3%B3j\_s%C4%85siad\_Totoro
Osewa ni narimashita

Pod koniec podróży może się okazać, że była jakaś konkretna osoba, która pomogła nam organizować wycieczki, pokazała jakieś miejscowe atrakcje, opowiedziała o lokalnych zwyczajach lub w jakikolwiek inny sposób przyczyniła się do tego, że nasz pobyt w Japonii był pełniejszy. Takiej osobie wyrazimy wdzięczność w słowach „osewa ni narimashita”, co dosłownie oznacza „doznałem opieki z twojej strony”, ale wyraża tyle co „wiele ci zawdzięczam”.

## Źródła

* http://wszystkiegojaponskiego.pl/2019/06/03/japonskie-zwroty-grzecznosciowe-na-dobry-poczatek/
Hachimaki

**Hachimaki** (jap. 鉢巻) – opaska na głowę, zazwyczaj biała, noszona w Japonii m.in. jako symbol wytrwałości, odwagi, nieustępliwości intencji lub wysiłku, ale także jako wyraz protestu. Ma służyć wzmocnieniu, tworzeniu poczucia wspólnoty grupowej, skupieniu umysłu i poprawy ducha.

Często umieszczany jest na nich znak *hinomaru* oraz napisy, takie jak: „pełne zwycięstwo”, „najlepszy w Japonii”.

## Źródła

* https://pl.wikipedia.org/wiki/Hachimaki
Giri chocko

Giri choco to czekolada podawana mężczyznom przez kobiety podczas Walentynek w Japonii jako zwyczajny prezent. W przeciwieństwie do honmei choco, które podaje się romantycznym partnerom, giri choco to rodzaj czekolady, którą kobiety podają męskim współpracownikom, szefom i znajomym z uznania i grzeczności.
Kukicha

**Kukicha** – japońska herbata łodyżkowa. W jej skład wchodzą głównie szypułki liści krzewu herbacianego, ale także same liście. Orzeźwiająca i lekka zielona herbata o niższej zawartości kofeiny.

Smak jest lekko trawiasty, cytrusowy i orzeźwiający, z umiarkowaną goryczką. Kukicha jest lżejsza niż takie herbaty zielone z Japonii jak sencha czy bancha.

Herbatę kukicha można zalewać wodą o stosunkowo wysokiej temperaturze. Dlatego jest to popularna herbata codzienna w Japonii – nie wymaga tak dużej uwagi, jak np. sencha. Nasza kukicha dobrze poradzi sobie w temperaturze ok. 85°C. Z drugiej strony kukicha jest też świetna w tak zwanym parzeniu „cold brew”, czyli w długiej maceracji w zimnej wodzie, najczęściej w lodówce. Taki sposób przygotowania daje bardzo orzeźwiający napój, idealny na lato.
Pagoda

**Pagoda** – w buddyjskiej architekturze sakralnej na Dalekim Wschodzie (Chiny, Korea, Nepal i Japonia) rodzaj wielokondygnacyjnej wieży, służącej do przechowywania relikwii. Stanowi jeden z budynków znajdujących się w zespole klasztoru buddyjskiego, oprócz innych budowli, takich jak sala zebrań, biblioteka itd. Wywodzi się pod względem funkcji od indyjskiej stupy, lecz architektonicznie bardziej od starożytnych chińskich wież obserwacyjnych. Na ostateczną formę pagód chińskich wpłynęła tradycja wznoszenia wielokondygnacyjnych budowli typu *lou*, znanych już w starożytności, choć na przestrzeni wieków pagody występowały w wielu typach i o zróżnicowanych formach architektonicznych. Poszczególne kondygnacje pagody są kryte odrębnymi dachami najczęściej z narożnikami podgiętymi ku górze.
Dzień Zieleni

Obecna obserwacja Dnia Zieleni jako święta narodowego w Japonii wynika z obchodów urodzin cesarza Shōwy, które odbywają się 29 kwietnia każdego roku podczas ery Shōwa. W 1989 r., Po wstąpieniu cesarza Akihito na tron ​​chryzantemy, nazwa święta została zmieniona z „Urodziny cesarza” na „Dzień Zieleni”.

## Źródła

\*https://en.wikipedia.org/wiki/Greenery\_Day
Ryokan

**Ryokan** (jap. 旅館 *ryokan*) – tradycyjna japońska gospoda (zajazd, hotel) świadcząca usługi noclegu i wyżywienia dla podróżujących.

Znajdują się na terenie całego kraju, a w historycznych centrach turystycznych – jak Kioto czy Nara – występują licznie. Rozpiętość cenowa usługi noclegu w ryokanie waha się od kilkudziesięciu do kilkuset euro za jedną noc.
Shabu-shabu

**Shabu-shabu** (jap. しゃぶしゃぶ) – japońskie danie jednogarnkowe typu *nabe-mono,* składające się z bardzo cienko pokrojonego mięsa wołowego i warzyw gotowanych w wodzie i maczanych następnie w sosach. W szerokim znaczeniu nazwa ta odnosi się także do wieprzowiny, drobiu i owoców morza spożywanych w ten sposób.

Nazwa potrawy jest onomatopeiczna, pochodzi od dźwięku („chlapu chlapu”) kolejnego zanurzania i mieszania składników w gotującej się wodzie w garnku.

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Shabu-shabu
Dojo

**Dojo** (jap. 道場 *dōjō*) – określenie w języku japońskim miejsca treningów sportów walki albo sali medytacji mnichów buddyjskich zen.

W dojo obowiązują odpowiednie zasady zachowania. Wchodząc i wychodząc, składa się ukłon (jap. 礼 *rei*) wyrażający szacunek i podziękowanie. Można wchodzić jedynie boso. Obowiązkiem, także w trakcie ćwiczeń, jest przestrzeganie kodeksu dojo.

Dojo używane do medytacji nazywane jest także **sōdō** (jap. 僧堂).

W kulturze zachodniej pojęcie to utożsamiane jest głównie z miejscem treningu sztuk i sportów walki.
Nishino-shima

**Nishino-shima** (jap. 西之島) – mała wyspa wulkaniczna na Pacyfiku, należąca do Japonii. Wyspa jest niezamieszkana. Znajduje się w tym samym łuku wyspowym, co wyspy Kazan, ale jest położona w dość dużej odległości na północ od tego archipelagu.

Nishino-shima stanowi fragment szczytu kaldery podmorskiego wulkanu. W latach 1973–1974 erupcja wulkaniczna utworzyła nowy ląd, który połączył się z wcześniej istniejącą wysepką o długości 700 m.

## Źródła

* https://pl.wikipedia.org/wiki/Nishino-shima
Ninjutsu

**Ninjutsu** (jap. 忍術 *ninjutsu*; także: 忍び術 *shinobi-jutsu*, 忍法 *ninpō*) – sztuka walki, maskowania się, strategii oraz niekonwencjonalnych działań zbrojnych oraz walki partyzanckiej, praktykowana przez *shinobi* (poza Japonią powszechnie znanych jako *ninja*). Obecnie na świecie występuje kilka rodzajów nowoczesnego ninjutsu, jednak nie każdy z nich wykazuje związek z prawdziwą praktyką ninjutsu w Japonii. Uważa się, że ninjutsu łączy się wyłącznie ze skrytością i działaniem z ukrycia. Jednakże osoby ćwiczące ninjutsu wykorzystują tę technikę także do samodoskonalenia.
Plastic Love

„Plastic Love” (japoński: プラスティック・ラヴ) to piosenka japońskiej piosenkarki city popu Mariyi Takeuchi, która pojawiła się na jej albumie Variety z 1984 roku. Po wydaniu jako singiel rok później odniósł umiarkowany sukces, sprzedając około 10 000 kopii. W 2017 roku „Plastic Love” odrodził się na arenie międzynarodowej, kiedy ośmiominutowy remiks utworu został przesłany do YouTube. Szybko zdobył ponad 24 miliony wyświetleń, zanim roszczenie dotyczące praw autorskich do okładki albumu nieumyślnie doprowadziło do jego usunięcia. Został następnie przywrócony w 2019 roku i zgromadził ponad 63 miliony wyświetleń.

## Źródła

* https://en.wikipedia.org/wiki/Plastic\_Love
Mario

**Mario** (jap. *マリオ* *Mario*; również jako **Super Mario**, początkowo **Jumpman**) – fikcyjna postać z gier komputerowych, stworzona przez Shigeru Miyamoto z firmy Nintendo. Nosi charakterystyczną czerwoną czapeczkę, czerwoną koszulkę i niebieskie spodnie na szelkach (wcześniej niebieską koszulkę i czerwone szelki). W grach z jego udziałem celem najczęściej jest uratowanie księżniczki Peach z rąk Bowsera.
Sandō

**Sandō** (jap. 参道) – w Japonii droga prowadząca do shintoistycznego chramu (poprzez bramę torii) lub buddyjskiej świątyni (poprzez bramę sanmon). Wzdłuż drogi ustawione są często kamienne lub brązowe latarnie, a w przypadku chramów także liczne, mniejsze torii.

Wewnątrz terenu świątynnego droga ta (lub ścieżka) jest często wykładana drobnymi kamieniami lub pokrywana żwirem. W niektórych wypadkach cała przestrzeń "podejścia" przed samą świątynią może być wysypana żwirem lub piaskiem. Chodzi bowiem o utrzymanie "naturalnej harmonii natury" i stworzenie "czystego, przyjemnego uczucia" w umysłach wiernych. Niekiedy, przy *sandō* są umieszczone kamienie lub kamienne kolumny, które nazywają się *hyakudo-ishi* czyli "kamienie stu razy". Służą one jako punkty orientacyjne kolejnych zwrotów w kierunku świątyni i służą tym wiernym, którzy pragną pogłębić i przedłużyć swoją modlitwę, wielokrotnie powtarzając tę drogę.

Droga o nazwie omote-sandō, czyli "droga prowadząca od frontu, od przodu" wiedzie do głównego wejścia, a droga ura-sandō, prowadzi od tyłu lub z boku świątyni.

Przykładem drogi omote-sandō jest znana, elegancka ulica tokijska o tej samej nazwie (zwana także Omote-sandō-dōri), wiodąca do wielkiego chramu shintoistycznego Meiji. Tę samą nazwę nosi stacja metra i otaczający ją niewielki region miasta.

## Źródła

* https://pl.wikipedia.org/wiki/Sand%C5%8D
Soroban

**Soroban** (jap. 算盤 lub 十露盤 *soroban*) – liczydło, japoński odpowiednik europejskiego abakusa.

Składa się z 23 lub 27 linii przeciętych poprzeczną belką. W jednej linii znajdują się 4 koraliki poniżej belki i 1 koralik powyżej niej. Obliczeń dokonuje się poprzez przesuwanie koralików do lub od belki poprzecznej. Każda pionowa linia przedstawia 1 cyfrę w liczbie. Każdy z koralików poniżej belki poprzecznej ma wartość równą 1, a powyżej niej wartość równą 5. Dziesięć kombinacji położeń koralików na jednej linii odpowiada dziesięciu cyfrom.
Furusato

**Furusato** (jap. 故郷, „dawny dom” lub „rodzinne miasto”) to znana japońska piosenka dla dzieci z 1914 roku, z muzyką Teiichi Okano i tekstem Tatsuyuki Takano. Chociaż rodzinnym miastem Takano było Nakano, Nagano, jego słowa nie wydają się odnosić do konkretnego miejsca. Zamiast tego opisują osobę, która pracuje w odległym kraju, wyrażając tęsknotę za wzgórzami i polami swojego rodzinnego domu. Japoński rząd wyznaczył Furusato jako japońską piosenkę dla dzieci, która ma być nauczana w japońskich szkołach publicznych, a piosenka została również włączona do najnowszej popularnej kolekcji piosenek znanej jako Nihon no Uta Hyakusen.
Henohenomoheji

**Henohenomoheji** (へのへのもへじ) lub **hehenonomoheji** (へへののもへじ) – twarz rysowana przez japońskie dzieci za pomocą znaków hiragany.

Słowo składa się z siedmiu znaków hiragany: trzech *he* （へ）, dwóch *no* （の）, *mo* （も） oraz *ji* （じ）. Pierwsze dwa „he” tworzą brwi, dwa „no” to oczy, „mo” – nos, a ostatnie „he” – usta. Twarz ograniczana jest znakiem „ji”, którego dakuten ma oznaczać ucho. Dzieci używają *henohenomoheji* jako twarzy *kakashi* (strachów na wróble). Kulturowo łączy się je z popularnymi z prostymi graffiti: północnoamerykańskim „Kilroyem”, brytyjskim "Chadem", kanadyjskim „Clemem”, czy australijskim "Panem Foo", które często pojawiają się w komiksach, książkach, filmach i innego rodzaju publikacjach.

## Źródła

* https://pl.wikipedia.org/wiki/Henohenomoheji
Sōran Bushi

**Sōran Bushi** (ソーラン節) to jedna z najbardziej znanych tradycyjnych pieśni i tańca (min'yō) w Japonii. Jest to szanta morska, o której mówi się, że po raz pierwszy śpiewali ją rybacy z Hokkaido. Powszechnie znana wersja pieśni i tańca nazywa się Nanchū Sōran (南中ソーラン) i została stworzona w 1991 roku w gimnazjum Wakkanai Minami. Wykorzystuje piosenkę i tekst Takio no Sōran Bushi z 1988 roku, który jest zmodernizowaną wersją oryginalnej piosenki z szybszym rytmem i bardziej nowoczesną muzyką i tekstem. Choreografię opracował tancerka Butoh Jushō Kasuga, która obejmuje odgrywanie fal oceanicznych, rybaków przeciągających sieci, przeciągających liny i dźwigających bagaże na ramionach. Szkoła otrzymała wyróżnienie na Krajowej Konwencji Folk Song and Dance Awards w 1992 roku, a rok później Grand Prix Premiera Japonii. Dzięki temu pieśń i taniec stały się znane w całym kraju, dzięki czemu taniec ten jest nauczany w wielu szkołach w całej Japonii w ramach programu nauczania. Podczas regularnych przerw w tańcu pojawiały się słowa „Dokkoisho! Dokkoisho!” i „Soran! Soran!” są nazywane. Te słowa były używane w przeszłości, aby zachęcić rybaka do pracy.
Dekotora

Dekotora lub decotora (デコトラ, dekotora), skrót od „dekoracyjna ciężarówka”, to ekstrawagancko zdobione ciężarówki w Japonii. Powszechnie prezentujące neony lub światła ultrafioletowe, ekstrawaganckie farby i części ze stali nierdzewnej lub złota (zarówno na zewnątrz, jak i we wnętrzu), dekotora mogą być tworzone przez pracowników z ciężarówek roboczych dla zabawy lub mogą być projektowane przez hobbystów na specjalne okazje.
Rabu Hoteru

Hoteli miłości, czyli po japońsku *rabu hoteru* (rabuho). Miejsca te, często brane są przez turystów za domy publiczne, są jednak typowymi hotelami „na godziny”. Spotykają się w nich zakochane pary, sypiają turyści, choć nie brakuje również prostytutek i ich klientów.  Misją *love hotelu* jest stworzenie przestrzeni, gdzie spełniają się erotyczne pragnienia. Według różnych źródeł, mniej więcej 50% stosunków seksualnych w Japonii ma miejsce właśnie w takowych przybytkach. Szczególnie z tego rodzaju miejsc słynącym regionem jest tokijska dzielnica Shibuya, zwana także „love hotel hill”.
Babymetal

**Babymetal (jap. ベビーメタル)** – japoński, żeński zespół taneczno-wokalny, wykonujący szeroko pojętą muzykę heavymetalową. W jego skład wchodzą Suzuka „Su-metal” Nakamoto (jap. 中元 すず香) oraz Moa „Moametal” Kikuchi (jap. 菊地 最愛). Powstał on w 2010 roku jako podgrupa żeńskiego zespołu wokalnego Sakura Gakuin.

## Źródła

* https://pl.wikipedia.org/wiki/Babymetal
Godło Japonii

Japonia nie posiada oficjalnego **godła** ani **herbu państwowego**. Tam, gdzie umieszczenie godła uważa się za niezbędne, Japończycy posługują się uproszczoną wersją herbu (kamonu) cesarza – Kiku-no Gomon (jap. 菊の御紋). Oryginalny herb to złocista chryzantema o podwójnym rzędzie szesnastu płatków, symbol długowieczności i szczęścia, i może być używany jedynie przez cesarza. Natomiast nieoficjalny symbol Japonii ma tylko jeden rząd płatków.

Kwiat nawiązuje do kształtu słońca i bogini Amaterasu Ōmikami, która towarzyszyła legendarnym początkom dynastii i jest najwyższym bóstwem japońskiego panteonu. Został przyjęty za herb dynastii przez cesarza Go-Daigo w 1333 roku i umieszczony na cesarskiej fladze.

Chryzantema, jako drugi po kwiecie wiśni symbol Japonii, jest obecna w wielu elementach kulturowych tego kraju. Będąc odwiecznym symbolem rodziny cesarskiej, zdobiła i zdobi liczne przedmioty oraz funkcjonuje jako godło narodowe. Znajduje się na współczesnych, japońskich paszportach. W okresie II wojny światowej zdobiła każdy japoński karabin, a do 1947 roku występowała na praktycznie wszystkich japońskich znaczkach pocztowych.

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/God%C5%82o\_Japonii
Oiran

**Oiran** (jap. 花魁) – japońska kurtyzana, uważana za typ prostytutki *yūjo*, jednak różniąca się od niej tym, że była artystką rozrywkową (często stając się celebrytką poza dzielnicami płatnej miłości). Ich sztuka i moda często wyznaczały trendy wśród bogatych Japończyków i dlatego tradycja oiran zachowała się do dziś.
Sampuru

Sztuczne jedzenie, tzw. **Sampuru** (od angielskiego sample – próbka), jest przebojem japońskiego rynku spożywczego. Jeżeli knajpka chce zaprezentować swoje dania klientom, nie musi ograniczać się do papierowego menu i zdjęć rozwieszonych w lokalu. Alternatywą jest wystawienie przed wejściem przeszklonej gablotki.
Makuragaeshi

Mały demon, który słynie z mrożących krew w żyłach psikusów. Specjalizuje się w przesuwaniu poduszek w czasie, gdy człowiek śpi. Duszek ten może być zobaczony tylko przez dziecko. Oprócz złośliwego mocowania się z poduszkami, Makuragaeshi kradnie też dusze małoletnich śpiochów i przerabia je na energię, której potrzebuje, aby z uporem maniaka przesuwać poduszki. Demon ten lubi też czasem wsypać garść piasku pod powieki śpiącego.
Tatami

**Tatami** (jap. 畳) – tradycyjna mata japońska, używana do pokrywania podłogi. Część zasadnicza, wewnętrzna (*tatami-toko*) jest wykonana ze słomy ryżowej, a warstwa wierzchnia (*tatami-omote*) z podwójnej warstwy plecionej słomy trawy *igusa* (*sit rozpierzchły*, *Juncus effusus* L., ang. igusa rush grass). Brzegi obszywane są pasem barwnej tkaniny (*tatami-heri*). Tatami mają standardowe wymiary 90 × 180 cm i jednocześnie służą jako jednostka miary powierzchni wnętrz. Spotyka się również pół-tatami o wymiarach 90 × 90 cm.
Hachikō

**Hachikō** (jap. ハチ公 *Hachikō*; ur. 10 listopada 1923 w Ōdate, zm. 8 marca 1935) – pies rasy akita, który czekał nieprzerwanie w tym samym miejscu prawie 10 lat na przybycie swojego pana przy tokijskiej stacji w dzielnicy Shibuya. Doceniając wierność, lojalność i oddanie psa, mieszkańcy Tokio wybudowali obok dworca jego pomnik. W Japonii znany jest jako *chūken Hachikō* (忠犬 ハチ公, czyli *wierny pies Hachikō*).

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Hachik%C5%8D
Japan Rail Pass

**JR PASS**, a właściwie **Japan Rail Pass**, to bilet wydawany na 7, 14 lub 21 dni. Co więcej, to bilet  Japan Rail Pass przeznaczony jedynie dla turystów. Bilet umożliwia poruszanie się po całej Japonii wybranymi pociągami, autobusami i promami firmy JR przez oznaczony okres. Płacimy tylko raz, a później używamy bez ograniczeń. Ważną informacją jest, że w ramach biletu Japan Rail Pass, możemy również korzystać z większości szybkich pociągów typu shinkasen takich jak popularne Hikari czy Sakura. Zatem jeżeli chcemy przejechać się pociągiem ok. 300 km/h, to korzystając z Japan Rail Pass, będziemy mieli taką możliwość.
Nuppeppo

**Nuppeppo** to jeden z yokai, czyli dziwacznych stworów gnieżdżących się w japońskim folklorze. Kreatura ta ulepiona jest z nieświeżego ludzkiego mięsa i straszliwie śmierdzi. Zazwyczaj opisuje się ją jako postać wyjątkowo sflaczałą i obwisłą. W zwałach tłustego mięsiwa dostrzec można jej znudzoną twarz. Nuppeppo ma półtora metra wzrostu i jest samotnikiem. Snuje się najczęściej po opuszczonych miejscach, pozostawiając za sobą chmurę paskudnego odoru. Legenda mówi, że ten kto przełamie obrzydzenie i skonsumuje kawałek ciała nuppeppo, na zawsze pozostanie młody.
Karaoke

**Karaoke** (jap. カラオケ) – forma rozrywki pochodząca z Japonii, polegająca na śpiewaniu w pubie, klubie, domu itp. znanych przebojów na tle odtwarzanego z nagrania akompaniamentu instrumentalnego bez warstwy wokalnej. Śpiewającemu może pomagać wyświetlanie tekstu na dowolnym medium (telewizor, monitor, projektor itp.). Ostatnio popularne stały się muzyczne gry komputerowe, które znacznie ułatwiają zabawę, jaką jest karaoke.

Nazwa w dosłownym tłumaczeniu oznacza "pusta orkiestra" i powstała z dwóch słów japońskich: **kara**ppo (pusty) i **ōke**sutora (orkiestra).
Japan Culture Wiki

**Witamy na Japan Culture Wiki!**
Wikia poświęcona ogólnie pojętej kulturze Japonii

Jesteśmy społecznością, którą każdy, wliczając w to ciebie, może tworzyć i rozwijać. Wiki takie jak ta zależą od zaangażowania czytelników oraz dodawania treści. Kliknij na przycisk „DODAJ NOWĄ STRONĘ” lub „EDYTUJ” by rozpocząć!

## Ważne artykuły

JaponiaTokioKiotoOsakaJęzyk japońskiYokaiAmabie
O-fuda

**O-fuda** (jap. 御札 lub お札) – w Japonii amulet z imieniem opiekuńczego bóstwa, przynoszony z chramu sintoistycznego lub świątyni buddyjskiej i ustawiany na ołtarzyku domowym (*kamidana*). Wykonany z cienkiego kawałka drewna lub papieru, zawiera stempel macierzystej świątyni wraz z wykaligrafowaną jej nazwą i imieniem bóstwa.
Kamidana

**Kamidana** (jap. 神棚 *kami-dana*) – w shintō niewielki ołtarzyk do kultu prywatnego, ustawiany w domu mieszkalnym, ale także w sklepie, restauracji czy firmie.

Kamidana ma najczęściej postać miniaturowego chramu, z bramą torii i sznurem shimenawa. Jest on uznawany za miejsce zamieszkania kami czczonego w lokalnym chramie, jak również bywa wykorzystywany do obrzędów związanych z kultem przodków. Na ołtarzyku przechowywane są rozmaite amulety (*o-fuda*), często przywiezione z pielgrzymki do chramu Ise Jingū. Codziennie stawia się na nim ofiarę, złożoną zazwyczaj z ryżu i sake.
Sukiyabashi Jiro

Sukiyabashi Jiro (すきやばし次郎, Sukiyabashi Jirō) to restauracja sushi w Ginza, Chūō, Tokio, Japonia. Jest własnością i jest zarządzana przez mistrza sushi Jiro Ono. Była to pierwsza restauracja sushi na świecie, która otrzymała trzy gwiazdki z Przewodnika Michelin, chociaż została usunięta z Przewodnika Michelin w listopadzie 2019 r., ponieważ nie przyjmuje rezerwacji od ogółu społeczeństwa.

## Źródla

\*https://en.wikipedia.org/wiki/Sukiyabashi\_Jiro
Sai

**Sai** (jap. 釵) inaczej „róg śmierci”, to japońska broń defensywna podobna do widełek. Składa się z ramienia głównego (monouchi) (40-60 cm), czubka, którym uderza się przy rzucie (saki) i dwóch ramion bocznych (yoku), które są znacznie krótsze. Czubek yoku to tsune. Panuje błędne przekonanie, że ramiona posiadają zaostrzone krawędzie boczne, podczas gdy najczęściej spotykanym jest przekrój okrągły. Sai posiada także głowicę (gashira), która służy do zadawania ciosów obuchowych. Sai był używany przez wojowników ninja, a także przez policjantów na Okinawie. Szczególnie przydatny do wytrącania broni przeciwnika, pierwotnie używany przez chłopów na plantacjach ryżu do robienia otworów na sadzonki.

Współcześnie sztukę walki *sai* ćwiczy się w ramach treningu uzupełniającego w karate oraz jako jedno z podstawowych narzędzi kobudo.

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Sai\_(sztylet)
Onigiri

**Onigiri** (jap. 御握り *o-nigiri*; znane także jako **o-musubi** 御結び) – potrawa popularna w Japonii.

Onigiri jest zrobione z ryżu uformowanego w trójkątny lub owalny kształt, czasami zawinięte w nori. Potrawa ta jest nadziewana m.in. marynowaną morelą japońską (umeboshi), ikrą, krewetkami, rybą (tuńczyk, keta), itp. Farsz jest zazwyczaj słony, aby ochronić ryż przed zepsuciem. Onigiri jest jedną z popularniejszych przekąsek w Japonii. Służy często jako prowiant na drogę.
Manga

**Manga** (jap. 漫画) – komiks, obraz, rysunek, szkic, karykatura. Japońskie słowo wywodzące się ze sposobu ozdabiania rycin i innych form sztuki użytkowej. Współcześnie używane poza Japonią oznacza japoński komiks.

Manga wyewoluowała z połączenia drzeworytu [[ukiyo-e\\ i wschodniego stylu rysowania z zachodnimi technikami, a swoją obecną formę przybrała krótko po II wojnie światowej. Manga jest drukowana głównie w czerni i bieli, nie licząc okładek i ewentualnie kilku pierwszych stron.

Popularne mangi są adaptowane na filmy animowane i seriale anime.
Tango no Sekku

**Tango no Sekku** (jap. 端午の節句) – japońskie święto obchodzone niegdyś 5. dnia 5. miesiąca według chińskiego kalendarza księżycowego. Po przyjęciu w Japonii zachodniego kalendarza gregoriańskiego wyznaczono datę święta na dzień 5 maja. Po wielu zmianach na przestrzeni dziejów jest to obecnie **Dzień Dziecka** (jap. こどもの日 *Kodomo no Hi*).

Japończycy, podobnie jak wiele innych nacji, uważają dzieci za jedno z największych swoich „aktywów”. Święto Dziecka jest więc dniem, w którym szczególnie podkreśla się potrzebę poszanowania praw dzieci oraz wychowania ich w zdrowiu i szczęściu. Dla dzieci święto to jest również znakomitą okazją do wyrażania swej wdzięczności rodzicom za ich miłość, trud wychowawczy i troskliwą opiekę.

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Tango\_no\_Sekku
Mono no aware

**Mono no aware** można przetłumaczyć jako "smutek rzeczy". Smutek wynika z świadomości przemijania. Najlepszym przykładem *mono no aware* w japońskiej kulturze jest hanami, rytuał doceniania kwiatów wiśni każdego roku. Kwiaty wiśni są bardzo specjalne dla Japończyków, lecz kwiaty zakwitają jedynie na dwa tygodnie podczas wiosny. Doceniamy kwiaty nawet bardziej ponieważ wiemy że wkrótce spadną.
Dragon Ball

**Dragon Ball** (jap. ドラゴンボール *Doragon Bōru*) – manga stworzona przez Akirę Toriyamę. Jej pierwsze rozdziały są luźno oparte na motywach zaczerpniętych z szesnastowiecznej powieści chińskiej *Wędrówka na Zachód*.

Rozdziały mangi ukazywały się w latach 1984–1995 na łamach japońskiego tygodnika *Shūkan Shōnen Jump* wydawnictwa Shūeisha, a następnie zostały wydane w formie 42 tomów tankōbon. W Polsce została wydana nakładem wydawnictwa Japonica Polonica Fantastica.

Na podstawie mangi studio Toei Animation wyprodukowało anime, które składa się z czterech serii – *Dragon Ball* (1986–1989) i *Dragon Ball Z* (1989–1996) opartych na mandze, a także *Dragon Ball GT* (1996–1997) i *Dragon Ball Super* (2015–2018), prezentujących nowe przygody bohaterów. W latach 2009–2011 i 2014–2015 emitowana była odświeżona wersja serii *Z* (z niewielkimi zmianami) pod tytułem *Dragon Ball Kai*.

Seria zdobyła na świecie wielką popularność. Autorzy obecnie popularnych mang (jak *Naruto* czy *One Piece*) przyznają, że czerpali z niej inspirację do własnej twórczości.

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Dragon\_Ball
Aokigahara

**Aokigahara** (jap. 青木ヶ原 *Aoki-ga-hara*) znany również jako **Morze Drzew** (jap. 樹海 *Jukai*) – las mieszany na terenie Parku Narodowego Fudżi-Hakone-Izu u północno-zachodniego podnóża góry Fudżi w prefekturze Yamanashi. Rośnie pomiędzy jeziorami Sai i Shōji należącymi do Pięciu Jezior Fudżi, rozciągając się w kierunku południowym od jezior. Las porasta zastygłą lawę pochodzącą z erupcji krateru pasożytniczego w 864 roku, o nazwie góra Nagao, należącego do stratowulkanu Fudżi. Okryty jest złą sławą przez wyjątkową popularność wśród samobójców.

## Źródła

* https://pl.wikipedia.org/wiki/Aokigahara
Amaterasu

**Amaterasu** (jap. 天照 *Świecąca na niebie*), **Amaterasu Ōmikami**, **Ama-terasu-ō-mikami** (jap. 天照大神, 天照大御神 *Wielki i Święty Duch Świecący na Niebie*) – japońska bogini słońca, narodzona z lewego oka boga Izanagiego i wyznaczona przez niego do panowania na Wysokiej Równinie Niebios (tłum. również: Równina Wysokich Niebios, jap. Takama-ga-hara), główne bóstwo shintō. Siostra władcy oceanu i boga burz Susanoo oraz boga księżyca Tsukuyomi (także Tsukiyomi). Amaterasu zesłała na ziemię swojego wnuka Ninigiego, który dał początek japońskiemu rodowi cesarskiemu. Uważana jest za dawczynię zdobyczy cywilizacji, takich jak: rolnictwo, tkactwo czy budownictwo.

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Amaterasu
Ojigi

Kłanianie się (*ojigi*) jest jednym z ważnych japońskich zwyczajów stosowanych nie tylko w formalnych relacjach (np. biznesowych), lecz także w życiu codziennym. W relacjach z obcokrajowcami Japończycy najczęściej stosują uścisk dłoni, jednak ukłon nadal pozostaje tradycyjną formą powitania, pożegnania, podziękowania, przeprosin oraz wyrażania szacunku.

## Źródła

\*https://japoland.pl/blog/japonska-etykieta-klanianie-sie/
Katastrofa Elektrowni Atomowej Fukushima Nr 1

**Katastrofa Elektrowni Atomowej Fukushima Nr 1** (jap. 福島第一原子力発電所事故 *Fukushima Dai-Ichi Genshiryoku Hatsudensho Jiko*) – seria wypadków jądrowych w Elektrowni Atomowej Fukushima Nr 1 w Japonii, do których doszło w 2011 roku w wyniku tsunami spowodowanego przez trzęsienie ziemi u wybrzeży Honsiu, w tym druga awaria stopnia 7. w siedmiostopniowej międzynarodowej skali INES (łącznie sklasyfikowane awarie reaktorów jądrowych nr 1, 2 i 3), połączona z emisją substancji promieniotwórczych do środowiska, związaną m.in. z przedostaniem się do środowiska skażonej wody morskiej stosowanej do chłodzenia reaktorów. W reaktorach nr 1, 2 i 3 doszło do stopienia rdzeni. 14 kwietnia 2011 roku Jun'ichi Matsumoto, pełniący obowiązki prezesa firmy TEPCO, właściciela elektrowni Fukushima Nr 1, stwierdził na konferencji prasowej, że z punktu widzenia emisji materiałów radioaktywnych katastrofa była równa katastrofie jądrowej w Czarnobylu lub od niej większa; jednocześnie Japońska Komisja Bezpieczeństwa Nuklearnego oceniała, że ilość uwolnionego materiału promieniotwórczego wynosiła ok. 10% tego, co zostało uwolnione w trakcie katastrofy w Czarnobylu. Szacunki kosztów katastrofy rosną - w grudniu 2016 przedstawiciele rządu Japonii wskazywali kwotę ponad 188 mld dolarów.

Po trzęsieniu ziemi do incydentu stopnia 3. doszło także w Elektrowni Atomowej Fukushima Nr 2, położonej w odległości 11 km, lecz sytuację opanowano.

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Katastrofa\_Elektrowni\_Atomowej\_Fukushima\_Nr\_1
Metoda KonMari

Technika KonMari uczy efektywnego sprzątania. Nie chodzi jednak o rutynowe czynności, takie jak mycie podłóg czy ścieranie kurzu, ale o dobrą organizację przestrzeni. Zagracone mieszkanie często staje się źródłem większych problemów: wpływa negatywnie na samopoczucie domowników, obniża jakość życia i utrudnia zachowanie długotrwałego porządku. Żeby osiągnąć harmonię w sferze prywatnej czy zawodowej, trzeba raz na zawsze rozprawić się z bałaganem w swoim domu.

Filozofia KonMari stoi w opozycji do bezmyślnego konsumpcjonizmu. Jej podstawowa zasada głosi, że powinniśmy otaczać się wyłącznie takimi przedmiotami, które przynoszą nam radość. Rzeczy, które są nam obojętne i niepotrzebne, należy sprzedać, oddać lub wyrzucić, słowem rozstać się z nimi. Chociaż może wydawać się to absurdalne, Japończycy traktują przedmioty bardzo emocjonalnie. Marie Kondo radzi, żeby przed wyrzuceniem każdej rzeczy, podziękować jej za wierną służbę i pożegnać się z nią. Dzięki temu rozstanie przebiegnie łatwiej.

## Źródła

* https://www.homebook.pl/artykuly/4246/sprzatanie-domu-metoda-konmari-jak-zrobic-porzadki-wedlug-marie-kondo
Daruma

**Daruma** - lalka Darumy lub Dharmy, daruma; nazwa tradycyjnej, japońskiej lalki, pustej w środku, okrągłej, bez kończyn, tworzonej przeważnie w postaci *okiagari-koboshi*, czyli "wańki-wstańki".

Jako talizman wykorzystuje się ją malując jedno oko i wymyślając życzenie, jeśli się ono spełni maluje się drugie.
Noppera-bo

**Noppera-bo** na pierwszy rzut oka wygląda jak całkiem normalny człowiek. Od innych istot ludzkich różni go jednak jeden, dość niepokojący szczegół. Postać ta, zamiast twarzy, posiada gładką skórę. Nie ma ani ust, ani oczu, ani mimiki. Monstrum to jest jednak zupełnie nieszkodliwe, a jedyna szkoda jaką może wyrządzić to solidnie wystraszyć osobę, która miała nieszczęście ją spotkać.
Go

**Go** (jap. 碁 – *go* lub 囲碁 – *igo*, chiń. 圍棋 – *wéiqí*, kor. 바둑 – *baduk*, *paduk*) – starochińska gra planszowa, popularna również w Korei i Japonii, a w ostatnich latach zdobywająca rosnącą popularność na całym świecie (w tym także w Polsce). Dla wielu ludzi, głównie ludzi Wschodu, *go* jest specyficznym połączeniem nauki, sztuki i sportu.
Obi

**Obi** (jap. 帯) – wspólna nazwa pasów i szarf służących do przepasywania tradycyjnych japońskich kimon, yukat i keikogi zarówno męskich (wąskich, ok. 10 cm), jak i damskich (znacznie szerszych, ok. 30 cm). Obi może przyjmować formę prostego pasa wykonanego z tkaniny, wiązanego od przodu, jak i skomplikowanych ozdób wiązanych z tyłu w złożone kokardy.
Kin no unko

**Kin no unko** (jap. 金のうんこ *złota kupka*) – japoński talizman. Nazwa talizmanu i jego wygląd mają wywoływać efekt humorystyczny, jako że słowo *unko* może oznaczać zarówno *dziecko szczęścia* (jap. 運子), jak i *kupkę* (jap. うんこ).　*Kin no unko* wykonane są z porcelany pokrytej 24 karatowym złotem. Ceny produktu wahają się od 105 jenów za małą kupkę do 2 100 jenów za dużą kupę na jedwabnej, czerwonej poduszce. Od 2000 roku *kin no unko* osiągnęło ogromny sukces na rynku. Sprzedano ponad 2,5 mln takich talizmanów Na pomysł projektu wpadł w 1999 roku prezes firmy *Ryuukodou*, pragnąc zaoferować Japończykom tani produkt przywołujący uśmiech na twarzy w czasach recesji.

## Źródła

\*https://pl.wikipedia.org/wiki/Kin\_no\_unko
Nakizumo

Festiwal Płaczących Dzieci Naki Sumo(Japoński: 泣き相撲, Hepburn: Nakizumo) to coroczny japoński festiwal, podczas którego dzieci są trzymane w ramionach zapaśników sumo na otwartym ringu sumo. Dwoje dzieci rywalizują w krótkim meczu, w którym zwycięzcą zostaje pierwsze dziecko, które zapłacze. Według japońskiego folkloru płaczące dziecko ma moc odpędzania złych duchów, podczas gdy silny, głośny płacz oznacza, że dziecko dorośnie silne i zdrowe.

## Źródła

* https://en.wikipedia.org/wiki/Naki\_Sumo\_Crying\_Baby\_Festival