Konstanty Dembiński

## Ԓbиcƞociîʉî Ѳəvȝҍiиcʉîi

Ԓbиcƞoиƞö Ѳəȝҍiӣcԓi

Konstanty Dembiński w mundurze pułkownika

Konstanty Dembiński (siedzacy w graniturze) z oficerami Sztabu Generalnego

**Konstanty Dembiński** (strpał. **Ԓbиcƞociîʉî Ѳəvȝҍiиcʉîi**, pał. **Ԓbиcƞoиƞö Ѳəȝҍiӣcԓi**; ur. 20 kwietnia 1877 w Barcinie, zm. 14 stycznia 1921 w Warszawie) - bohater narodowy, męczennik, działacz społeczno-oświatowy, pułkownik Sił Zbrojnych Republiki Ziemi, prezydent Republiki Ziemi.

## Życiorys

Dembiński pochodził z zubożałej rodziny szlacheckiej. Jego dziadkiem był Henryk Dembiński, ostatni książę i namiestnik pruski w Księstwie Żnina, Szubina i Kcyni. Bratem Henryka był Maurycy Dembiński, piewszy książe owego księstwa.

O rodzicach Konstantego nie wiadomo zbyt dużo, ojciec był urzędnikiem a matka krawcową.

W 1894 roku poślubił Konstancję z Tomaszewskich, z którą miał córkę, Wandę.

 Wstąpił do Armii Cesarstwa Niemieckiego w 1895 roku i szybko awansował do stopnia Majora. W 1914 roku, po zabójstwie Franciszka Ferdynanda polecono mu zorganizować jednostkę wojskową złożoną z Pałuczan. 20 lipca wystawił 112 Pułk Piechoty Cesarstwa Niemieckiego (od 1918 1 Pułk Genadierów Pałuckich) w sile 2564 żołnierzy, który bił się między innymi pod Limanową, nad Bzurą i pod Łodzią. Dowódcą jednostki od początku był Niemiec wybrany przez samego kajzera, jednak żołnierze słuchali tylko swojego krajana.

1 listopada, gdy wiadomo było że wojna się skończy porażką Niemiec, pułk zdezerterował, opuścił posterunek w Wilnie i wrócił na Ziemię. W tym samym okresie przemianowano pułk na Grenadierów Pałuckich oraz rozpoczęto drobne akcje partyzanckie przeciw Polakom oraz Niemcom.

11 listopada, po zakończeniu wojny zwołano Powszechną Radę Ziemi i wybrano Dembińskiego na przewodniczącego i tymczasowego dowódcę wojsk. 19 grudnia oficjalnie mianowano Konstantego Przewodniczącym Rady oraz Prezydentem Republiki Ziemi. Na głównego dowódcę wojsk mianował swojego brata - Mirosława Dembińskiego. Sam zaś został dowódcą swojego 1 Pułku.

Gdy wybuchło powstanie stycziowe spotkał się z generałem Dowborem-Muśnickim celem omówienia kwestii pałuckiej. Generał obiecał, że za pomoc w powstaniu wywalczy Pałukom niezależność od Polski.

1 stycznia do Poznania wyruszył 1 Pułk Grenadierów oraz 2 Pułk Strzelców, dowodzone przez Wandę, córkę Dembińskiego.

Gdy okazało się, że Polacy chcą używać Pałuczan jako mięso armatnie oraz nigdy nie dadzą autonomii, wypowiedział wojnę Polsce.

Podczas bitwy pod Mogilnem dowodził bezpośrednio na polu walki. Postrzelony w nogę i ramię, został schwytany przez Polaków i skazany na karę śmierci przez powieszenie. Wyrok wykonano na warszawskim starym mieście 14 stycznia 1921 roku.

## Polityka wewnętrzna

Dembiński postulował odrodzenie języka staropałuckiego. Do tego celu zwołał Komisję Nadzwyczajną ds. Dziedzictwa Kulturowego, która zaczęła opracowywać alfabet, który miał umożliwić powrót do staropałuckiego, co jednak okazało się niemożliwe, gdyż po latach polonizacji krtanie były ukształtowane do wymawiania języka polskiego, nie staropałuckiego, co uniemożliwiało skuteczną naukę języka. Dembiński był jednym z nielicznych, który znali język staropałucki. Zapisywał go w nowym alfabecie, który opublikowała komisja. Tak pisał po staropałucku:

> Bcƞbƞi гosʉғʉsic îouиb - ƞb ƣəƞəƞʉƣi viҍəƣƞəƣə ѳə Uиiиəî
>
>

> "Powrót staropałuckiego jezyka - to prawdziwa wolność Ziemi"
>
>

Na polityce językowej Dembińskiego wzorował się Jan Monetarny.