Zakładanie miast

## Wybór miejsca pod założenie stolicy

Planując założenie stolicy musimy rozważyć wiele czynników i starać się planować z myślą o przyszłym rozwoju miasta oraz jego obronie w razie ataku. Stolica to miasto, które z racji tego, że powstaje jako pierwsze, będzie w prawie każdym przypadku najlepiej rozwiniętym miastem w naszej cywilizacji, a co za tym idzie najcenniejszym.

Przed założeniem stolicy w pierwszej turze warto przemyśleć czy domyślne położenie osadnika jest optymalnym polem do założenia miasta. Rozpoznanie wojownikiem może pomóc w podjęciu tej decyzji. Jeśli dojdziesz do wniosku, że w ciągu 1-2 następnych tur jesteś w stanie bezpiecznie przemieścić osadnika na miejsce, które w dalszej perspektywie zapewni miastu lepszy rozwój, zrób to. Pamiętaj jednak, że dłuższa zwłoka może wyeliminować cię z gry.

W dalszej częsci znajdziesz informacje, które pomogą podjąć decyzje o wyborze konkretnego pola (heksa) na którym powinno stanąć miasto.

Militarne czynniki wyboru pola do założenia miasta

## Gospodarcze czynniki wyboru pola pod założenie miasta

Przed założeniem miasta warto zastanowić się jak jego lokalizacja wpłynie na wytwarzanie dóbr nie tylko w perspektywie przyszłego rozwoju granic, ale także na starcie. Dobra w mieście wytwarzane są początkowo na 2 polach. Pierwsze to te na którym stoi samo miasto i drugie, na którym pracuje jedyny jego obywatel. Dobra produkowane na polu miasta to minimum 2 jednostki żywności i jedna produkcji, niezależnie od jego ulokowania.

W początkowym okresie gry istotna jest także dostępność pól, których obrabianie pozwoli na maksymalizację przyrostu naturalnego oraz produkcji zanim uda się wynaleźć odpowiednią technologię i zatrudnić robotników którzy ulepszą je zwiększając ich wydajność. Pola te to np. 2+1. Czyli np 2 jednostki żywności i 1 produkcji. Pola z 3 jednostkami żywności są także bardzo pożądane, gdyż dzieki nim szybko zwiększa się przyrost naturalny. Narodziny kolejnych obywateli pozwolą obrabiać dodatkowe pola w mieście i dzięki temu uzyskać lepsze wyniki w wytwarzaniu dóbr.

### Teren, surowce strategiczne i luksusowe

W zależności od ukształtowania terenu i dostępnych dóbr luksusowych możemy otrzymać różnego rodzaju bonusy po założeniu miasta na danym polu. Zasada jest następująca: jeśli na polu możliwe jest wytworzenie większej ilości dóbr niż minimum, to wartość ta jest domyślnie brana pod uwagę. Przykładowo:

* Pustynia (Desert): pole to standardowo jest jałowe, ale po założeniu miasta będzie wytwarzać minimum czyli 2 żywności i 1 produkcji.
* Wzgórze (Hill): +1 produkcji (co daje w sumie 2 produkcji i 2 żywności) oraz +5 do obrony miasta
* Łąka (Grassland): +1 food > 1 produkcji, 3 żywności
* Równiny (Plains): bez ulepszeń to 1 żywności i 1 produkcji. Żadna z tych wartości nie przewyższa minimum, więc hex miasta po założeniu będzie produkować standardowe 2 żywności i 1 produkcji.

Założenie miasta na surowcach strategicznych lub luksusowych oznacza automatyczny dostęp do nich po wynalezieniu niezbędnej technologii. Ponadto jeśli miasto zostało założone na unikalnym surowcu luksusowym otrzymamy +4 do zadowolenia. Taka strategia pozwoli zaoszczędzić nam czas i zasoby, ponieważ nie musimy ulepszać pola z danym surowcem, możemy też założyć więcej miast w krótszym czasie bez utraty cennego zadowolenia.

Przykłady:

* Marmur (Marble): +1 produkcji, + 2 złota > 2 produkcji, 2 żywności, 2 złota oraz +15% bonus do budowy cudów w erze starożytnej i klasycznej (bonus ten otrzymamy także przez wynalezieniem murarstwa)

Przykłady pól, na których nie opłaca się zakładać miast:

* Banany: dżungla daje dodatkowe +1 żywności, -1 produkcji (ponieważ dżungla eliminuje produkcję z hexa). W obrębie granic miasta daje to +3 żywności jeśli pracuje na tym polu obywatel. Natomiast, jeżeli postawimy miasto na bananach, dżungla zostanie usunięta i odzyskujemy +1 produkcji, ale tracimy -1 żywności. W rezultacie otrzymamy tylko 2 żywności i 1 produkcji.

Inne przykłady: Zakładanie miast na Bydle, Owcach, Zwierzynie, Koniach itp.

Rzeki, Góry, wybrzeże, jeziora