Mark Jones

## Mark Anthony Jones

**Mab i Kath a Dyff Jones. Brawd Stacey a Non. Tad i Ricky Jones. Hogyn drwg y cwm sydd erbyn hyn wedi aeddfedu a dod yn un o gymeriadau sefydlog Cwmderi.**

Fel gweddill ei deulu agos, cyrhaeddodd Mark Gwmderi yn 1993 ac er fod gweddill y gymuned yn ei gasu ceisiodd Hywel Llywelyn weld y gorau yn Mark ond talodd Mark ei garedigrwydd yn ôl drwy losgi car Hywel a dwyn ei draethawd ymchwil.

### **Trais Barry John**

Amheuwyd Mark o bob trosedd oedd yn digwydd yn yr ardal gan gynnwys pan ymososdwyd yn rhywiol ar Karen Parry. Ychydig yn ddiweddarach cafodd cariad Mark Sharon Burgess ei threisio. Yn y pen-draw datgelwyd mai'r troseddwr oedd Barry John Probert.

Torrodd Mark i fewn i dy Stan a Doreen Bevan, rhieni Barry John i ddychryn arnynt a ceisio dial am yr ymosodiad ar ei gariad.

### **Ymosodiad Clem**

Wedi gyrfa o fân-ladrata bu bron iddo gael ei ladd pan ymosododd Clem Watkins arno am dorri i mewn i'w dy.

Oherwydd y lladrad carcharwyd Mark ac roedd hi'n ymddangos fel petai wedi troi dalen newydd wedi iddo gael ei ryddhau, ond dalen go front oedd hon, gan iddo ddechrau curo'i fam a'i chwaer. Penderfynodd Kath adael Cwmderi am sbel ac aeth Stacey i fyw at Doreen Bevan.

### **Gwerthu cyffuriau**

Dechreuodd Mark ymhél â chyffuriaua chyda cymorth Fiona Metcalfe buan iawn yr oedd yn delio mewn cyffuriau caled megis heroin.

Bu bron i Fiona farw ar ôl cymryd heroin gwael gan Mark, ond ni ddysgodd Mark ei wers gyda chyffuriau, gan iddo'n fuan ddechrau gwerthu i blant ysgol.

Pan i fachgen o'r enw Darren gael ei daro'n wael mewn dawns yn yr ysgol ar ôl cymryd heroin a'i yrru i'r yspyty. Bu ond y dim i Darren farw, ac roedd Hywel yn amau'n gryf bod cysylltiad rhwng Mark a'r digwyddiad ond ni allai brofi hynny. Daeth Glyn James a'r heddlu draw i Maes y Deri sawl gwaith ond ni ddaethont o hyd i unrhyw dystiolaeth i brofi mai Mark oedd yn gyfrifol am y cyffuriau.

Dangosodd Mark i'w fam ble'r oedd yn cuddio'r stash a rhannodd ei gynllwyniau i brynnu fan hufen ia er mwyn gwerthu'r cyffuriau. Am unwaith roedd cydwybod cymdeithasol Kath yn drech arni a rhoddodd hi'r tystiolaeth i'r heddlu yr oeddent angen i arestio Mark a'i yrru i'r carchar.

### **Colli ei arian**

Pan ddychwelodd Sharon i'r cwm yn 1996 ar ôl cyfnod i ffwrdd gyda llwyth o arian cychwynnodd Kath Jones fod yn amheus. Clywodd gan **Mark** fod Sharon wedi bod yn ymweld ag ef yn y carchar a daeth Kath i ddeall bod Mark wedi cuddio dwy fil o bunnoedd yn ei fan o pan oedd yn gwerthu cyffuriau.

Cytunodd Kath i ddweud dim wrth ei mab os byddai Sharon yn rhoi gweddill yr arian iddi hi. Heb ddewis cytunodd Sharon i'r telerau. Cyfaddefodd nad oedd ganddi gynllwyn i wario'r arian y tu hwnt i wneud Tony ac Olwen yn genfigennus. Meddalodd agwedd Kath tuag ati ac wedi noson feddwol lle cafodd y ddwy lawer o sbort gyda'i gilydd penderfynodd adael i Sharon symud i fyw ati.

Dipyn wrth dipyn daeth y ddwy yn eithaf ffrindiau ond pan gyhoeddodd Mark ei fod am gael ei ryddhau o'r carchar bu'n rhaid iddynt gynllwynio sut i gadw'r ffaith eu bod wedi dwyn yr arian yn gyfrinach. Aeth y ddwy a fan Mark i gyrion y pentref a'i losgi, gan ddweud wrth yr heddlu ei fod wedi ei ddwyn.

Unwaith yr oedd allan o'r carchar derbyniodd Mark stori ei fam a'i gariad i gychwyn cyn iddo glywed straeon gan y pentrefwyr am y ddwy yn gwario pres mawr tros y misoedd blaenorol. Bygythiodd Mark Sharon ond dwedai Kath ei bod yn fwy na bodlon galw'r heddlu a gyrru ei mab yn ôl i'r carchar. Er ei fod yn gandryll bu'n rhaid i Mark dderbyn y sefyllfa.

### **Dwyn, Dyff a diwedd Sharon**

Wastad yn un a’i llygad yn agored i wella ei sefyllfa mewn bywyd cynhyrfodd Sharon wrth gyfarfod a Steve Williams, dihiryn a oedd yn gweithio i Ron Steadman. Dallodd Sharon a Mark drwy wneud sioe o’i arian a chynnig rhan iddynt mewn cynllwyn i allforio ceir wedi ei dwyn i’r Iwerddon.

Neidiodd y cwpwl am y cyfle, Mark wedi diflasu ar yr arian pitw a’r cywilydd o weithio yn glanhau’r strydoedd. Ar ei job gyntaf cafodd Mark draed oer, yn poeni am fynd yn ôl o’r carchar ag am weithio hefo rhywun amhrofiadol fel Sharon. Doedd Sharon ddim yn blês gyda’i chariad a gadawodd hi gyda’r car i gyflawni’r joban ei hunan.

Wedi dychwelyd o’r Iwerddon datblygodd Sharon flys am yr arian a cheisiodd berswadio Steve i roi mwy o jobsys iddi. Cychwynnodd y ddau gyfarfod a'i gilydd yn gyfrinachol a chysgu a’i gilydd. Pan gynigiodd Sharon adael Mark i gychwyn perthynas a Steve cafodd yntau draed oer a phenderfynu aros a’i wraig a’i blentyn.

Trodd Sharon yn ôl at Mark ond roedd yntau yn flin a hi am wneud gwaith Steadman ac yn amau fod rhywbeth yn mynd ymlaen gyda Steve. Llwyddodd Sharon i gael Mark i’w choelio ond roedd rhywun arall yn ei golygon o fewn dim. Roedd Dyff, tad Mark wedi dod allan o’r carchar a chychwynnodd Sharon fflyrtio gydag ef yn syth er mwyn sicrhau bod rhywun ar ei hochor yn ei dadleuon a Mark.

O fewn dim llwyddodd i hudo Dyff i mewn i'w gwely a chychwynnodd y ddau berthynas y tu ôl i gefnau Kath a Mark. Cychwynnodd Sharon dwyllo Steve hefyd drwy gynllwynio i ddwyn ceir a'u gwerthu i'r Gwyddelod heb gynnwys yntau na Steadman yn y broses. Er waethaf eu rhybuddion llwyddodd gyda chymorth Mark i ddwyn sawl car, gan gynnwys un gan Dora Jenkins.

Daeth Kath yn amheus o berthynas Sharon gyda'i gwr wedi darganfod gwallt melyn yn ei gwely ond er iddi gyhuddo'r ddau a cheisio taflu Sharon allan o'r tŷ llwyddodd y cwpwl i daflu llwch i lygaid Kath am y tro. Wedi’i bethau dawelu cynigiodd Sharon i Dyff y dylen nhw adael Kath a Mark a chychwyn bywyd newydd gyda'i gilydd.

Yn y cyfamser bu Sharon yn parhau i ddwyn ceir. Llwyddodd Steadman gornelu Sharon mewn tafarn a'i bygwth i roi gorau i'w cynllwynion ond roedd hithau'n bendant nad oedd am ei dychryn, penderfyniad a gostiodd yn ddrud iddi. Ar un o dripiau Sharon i'r porthladd gyda Mark dilynodd Steadman hi a gosod bom yn y car - i ffrwydro tra bod Sharon yn y dafarn a chodi ofn arni. Yn anffodus daeth Sharon yn ôl at y car yn fuan a lladdwyd hi yn y ffrwydrad.

Yn dilyn y ffrwydrad diflannodd Mark am rai dyddiau, ofn bod rhywun ar ei ôl cyn iddo orfod mynd i'r ysbyty ar gyfer ei anafiadau. Nid oedd ei deulu yn ymwybodol o'i ffawd nes i gorff Sharon gael ei adnabod gan yr heddlu rai dyddiau wedi'r ffrwydrad.

Pan glywodd y newyddion am farwolaeth Sharon fu'n rhaid i Dyff guddio dyfnder ei alar rhag ei wraig. Cyfaddefodd y cwbl wrth ei ferch, Stacey ac anogodd hi ef i gadw’r gyfrinach a pheidio rhannu'r gwir gyda Kath.

Roedd Ron Steadman yn gandryll fod Sharon wedi ei lladd ar gamgymeriad oherwydd y sylw byddai'r llofruddiad yn denu at ei fusnes. Gyrrodd Steve i chwilio am Mark a gwneud yn siŵr na fyddai'n agor ei geg i'r heddlu. Roedd D.I Vodden yn benderfynol o gael y gwir allan o Mark ond nid oedd yntau am rannu dim.

Dros gyfnod o wythnosau parhaodd Steve i roi pwysau ar Mark ar orchymyn Steadman. Cynigiodd ddwy fil o bunnoedd i Mark i gadarnhau na fyddai'n rhannu unrhyw wybodaeth. Roedd Mark yn parhau i alaru'n ddifrifol am Sharon ac nid oedd yn fodlon cymryd yr arian.

Yn y pendraw cymerodd yr arian gan Steve a'i losgi cyn galw Vodden a chyffesu popeth am Steadman, Sharon a'r cynllwyn dwyn ceir. Arestiwyd Steadman a Steve ac un waith yr oeddent dan ofal yr heddlu rhannodd Steve ddigon o wybodaeth am fusnes Ron i sicrhau y caiff ei gyhuddo.

### **Bygythiadau Steadman**

Er ei fod y tu ôl i fariau'r carchar roedd bygythiadau Steadman yn llwyddo i gael effaith ar y Jonesys. Er mwyn rhoi pwysau arno i beidio tystio cychwynnodd rhai o'r dynion oedd yn gweithio i Steadman ddilyn Mark a'i fygwth. Gymaint fu'r peryg i fywyd Mark fu'n rhaid iddo adael Cwmderi am gyfnod i aros a'i fodryb Beti Thompson yn yr Amwythig.

Wedi Mark adael trodd dynion Steadman eu golygon at weddill y teulu. Cafodd Kath ei herywgipio a derbyniodd Stacey fygythiadau hefyd.

Er mwyn dod a'r sefyllfa i ben penderfynodd Dyff fynd i ymweld â Steadman yn y carchar. Llwydodd Dyff i recordio bygythiadau Ron yn erbyn ei deulu a daeth i gytundeb gyda Ron y bydd y bygythiadau yn dod i ben neu byddai Dyff yn rhannu'r recordiad gyda'r heddlu a sicrhau cyfnod hirach yn y carchar i Steadman.

Dychwelodd Mark i Gwmderi unwaith roedd y peryg drosto.

### **Llythyrau di-enw**

Cychwynnodd Sarjant Gill Morgan dderbyn llythyrau dienw yn cyhuddo rhai o’r trigolion am fan droseddau. Roedd Mark yn un o'r rhai cafodd ei ddal - yn cael ei gyhuddo o geisio yfed a gyrru, ond llwyddodd i basio’r prawf anadl.

Aeth pethau’n fwy difrifol pan dderbyniodd Maureen Walters lythyr yn ei rhybuddio i beidio gadael ei gŵr. Cafodd Gill ei galw ond er ei bod yn adnabod y llawysgrifen o’r llythyrau dienw eraill doedd hi ddim agosaoch at ddarganfod pwy oedd yn gyfrifol.

Yn ddiweddarach disgynnodd Gina a Maureen yn wael ac yn ôl ymchwiliad Dr Rachel Price daeth yn amlwg eu bod wedi cael eu gwenwyno. Roedd rhywun wedi bod yn gwenwyno’r ddwy yn fwriadol drwy ymyrryd a’u poteli llefrith ar y stepen drws. Pan gychwynnodd Gwen ddioddef hefyd roedd rhaid ei rhythro i'r ysbyty am brofion.

Cychwynnodd Dyff Jones amau fod gan Mark rywbeth i wneud a’r gwenwyno a dilynodd ef un ben bora i'w weld yn ymddwyn yn amheus ar y Stryd Fawr fel oedd y llaeth yn cael ei ddosbarthu. Gwynebodd Dyff ei fab a’i gyhuddo o fod yr un tu ôl i’r llythyrau dienw. Er fawr sioc i Dyff cyfaddefodd Mark y cyfan.

Yn dilyn marwolaeth Sharon Burgess roedd Mark wedi dod yn grediniol bod angen cosbi pawb am eu pechodau, boed yn drosedd fach, neu am adael eu priodas. Doedd dim edifar arno am ei ymddygiad a phoenai Dyff fod ei fab yn colli arni. Cytunodd yn y pendraw i ddod a’i ymgyrch i ben ar yr amod na fydda’i rieni yn rhannu’r gwir am bwy oedd y tu ôl i’r llythyrau.

Tawelodd bethau yn y pentref, peidiodd y llythyrau a daeth salwch Gina a Maureen i ben. Gobeithiai’r Jonesys fod Mark am gallio ond wedi iddo ddod ar draws ei dad yn rhoi blodau ar fedd Sharon ar ddiwrnod Nadolig dirywiodd pethau yn syth. Cyhuddodd Mark ei dad o gael affêr gyda Sharon. Llwyddodd Dyff i’w ddarbwyllo dros dro gyda honiad ei fod yn gosod y blodau ar ran fodryb i Sharon ond roedd amheuaeth Mark yn parhau.

### **Affer Jean a Dyff**

Gyda Dyff Jones a Jean McGurk wedi closio tros ei gyfnod yn gweithio yn y Deri Arms daeth pethau i ben yn y flwyddyn newydd pan fu i’r ddau gusanu. O fewn dim cychwynnodd y ddau berthynas y tu ôl i gefn Kath. Pan ddaeth Cassie Morris ar draws y ddau gyda’i gilydd yn y Deri ceisiodd ddarbwyllo Jean rhag mynd ar drywydd perthynas gyda dyn priod ond roedd Jean eisoes wedi penderfynu ei bod hi mewn cariad.

Daeth **Mark Jones** i amau ei dad a chychwynnodd ei ddilyn gyda chamera fideo i geisio ei ddal yn camfihafio - yn benderfynol o ddial ar Dyff am ei berthynas gyda Sharon. Dilynodd Dyff a Jean ar un o’u tripiau i ocsiwn ond er iddo eu dal yn cerdded braich yn fraich ni chafodd y dystiolaeth yr oedd angen i brofi’r berthynas i Kath.

Gwnaeth y ddau drefniadau i fynd i ffwrdd i westy am noson. Llwyddodd Mark i ddarganfod eu trefniadau a phenderfynodd ddatgelu’r gwir i Kath. Dangosodd ei dap fidio iddi ond nid oedd Kath eisiau coelio’r cyhuddiadau. Yn y pendraw llwyddodd i berswadio’i fam i ddod gydag ef i’r gwesty ble’r oedd Jean a Dyff yn aros a’u dal wrthi.

Aeth Kath yn wyllt a mynd yn syth i’r Deri i falu’r bar cyn dychwelyd i Faes y Deri i losgi eiddo a dillad Dyff. Symudodd Dyff i’r Deri a roedd dial Mark ar ei dad am gysgu gyda Sharon yn gyflawn.

### **Achos llys Steadman**

Wrth i achos llys Ron Steadman am ladd Sharon Burgess nesau roedd y pwysau ar **Mark Jones** yn cynyddu. Yn gweld ei chyfle i wneud ceiniog ceisiodd Kath Jones roi perswad ar ei mab i ofyn am arian gan Steadman i newid ei dystiolaeth. Gyda Steve Williams, un o ddynion Steadman eisioes allan o'r carchar ar fechnïaeth, cysylttodd Mark ef gyda'i gynnig.

Er bod Steve yn amheus i gychwyn, rhannodd Mark y gwir am berthynas Dyff a Sharon ac esbonio bod ei angen i ddial ar Steadman wedi diflanu. Derbyniodd Steve y cynnig ac aeth Mark yn ei flaen i wneud smonach o'i dystiolaeth o flaen y llys, yn sicrhau rhyddhad llawn i Steve a Steadman, er mawr siom i D.I. Vodden.

Unwaith allan o'r carchar dychwelodd Ron at ei fusnesau amheus yn delio a chyffuriau a cheir wedi ei dwyn. Ceisiodd Mark fanteisio ar y cyfle i ofyn i Steadman am fwy o arian i ddangos ei werthfawrogiad ond dangosai ymateb Steadman na fyddai mwy o arian i gael ac na fyddai lle i Mark fel rhan o'i fusnes.

### **Perthynas a Meinir**

Bu bron i Mark briodi Meinir Powell yn 1997 - 'roedd Meinir wedi cyfarfod Kath mewn ysbyty meddwl a cheisiodd Mark gymryd mantais ohoni. Wrth i'r briodas nesau cwympodd Mark mewn cariad go iawn gyda Meinir ond newidiodd Meinir ei meddwl ynglyn â phriodi ac aeth Mark ar y mis mêl gyda Kath.

Yn y misoedd nesaf, gaeth e perthynas gyda Cilla Lloyd ac oedd yn gweithio yn y swyddfa post gyda Kath.

Roedd y perthynas Mark a Cilla yn dda nes bod Mark yn curo Cilla un diwrnod, pan oedd en trio dod i dermau gyda marwolaeth Dyff. Wnaeth Cilla adael Mark ond roedd hi'n ail feddwl am y perthynas nes bod hin clywed am gynllun Mark i ddwyn arian o'r swyddfa post (i gael arian i'r ddau ohonynt i fynd i Sbaen). Aeth e allan i Sbaen ar ei ben ei hun.

### **Priodas y Jones'**

Cafodd Mark siom pan ofynodd i Debbie ei briodi a cael ei wrthod. Honai hithau ei bod yn hapus gyda'u perthynas fel yr oedd. Yn dilyn cyngor Iori Davies gofynodd unwaith eto ond yr un oedd yr ateb.

Yn hytrach na priodas penderfynnodd Mark roi ei ymdrechion i fewn i drefnu parti penbwlydd 50 gwerth chweil i Debbie. Yn y cyfamser cychwynodd Kath fod yn ddrwgdybys o Debbie, yn ei gweld yn ymddwyn yn od ac yn ei dal yn gwneud galwadau cudd. Cyhuddodd hi o gael affêr, ac er waethaf gwadu Debbie penderfynodd Kath rannu ei gofidion gyda'i mab.

Ar ddiwrnod y parti cychwynai Mark boaeni pan nad oedd Debbie i'w weld yn unman, ond cafodd sioc enfawr pan ddaeth i'r amlwg bod Debbie wedi paratoi i droi'r pati yn briodas. Daeth Dol, Vicky, Liam a Josh i'r seremoni ac er fod y briodas ddim yn un gyfreithlon daeth Mark a Debbie yn Mr a Mrs Jones yn lygaid eu teulu a'u ffrindiau.

Yn ddiweddarach, ar Orffennaf 26 bu'r ddau briodi'n gyfreithlon mewn seremoni fach yn y swyddfa gofrestru.

### **Debbie yn delio**

Mewn parti yn fflat Sioned Charles cafodd Ricky Jones ddamwain a newidiodd ei fywyd. Ac yntau a cur pen cymerodd rai o'r tabledi paracetomol a welodd yn y fflat heb sylwi ei fod wedi cymeryd cyffuriau oedd Sioned wedi guddio. O fewn dim roedd Ricky o dan effaith y cyffur ac ar ben do’r siop. Er waethaf ymdrechion Matthew a Sioned i annog Ricky i ddod yn ôl i mewn i’r fflat disgynnodd oddi ar y to a dioddef anafiadau difrifol.

Tra bod Ricky yn yr ysbyty yn dilyn ei gwymp o do'r siop daeth Mark yn benderfynnol o ddarganfod pwy oedd yn gyfrifol am ddelio’r cyffuriau. Bu’n cwesitynu Jamie Fenchurch a cafodd fanylion cysywllt y deliwr gan Sioned Charles ond yn ofer by ei ymdrechion er ddo greu stwr drwy gyhuddo nifer o’r prentrefwyr gan gynnwys Garry Monk a Kath Jones ei fam. Yn ddiarwybod i’r teulu Jones roedd yr un a oedd yn gyfrifol am ddelio’r cyffuriau yn lawer agosach nad oedd unrhywun wedi ddyfalu - Debbie.

Droes flwyddyn yn gynt roedd Debbie wedi cael ei hun mewn dyledion mawr, ac er mwyn eu clirio cychwynodd ddosbarthu cyffuriau ar ran Jesse, deliwr lleol. Yn dilyn anafiadau Ricky cychwynodd Debbie gwesitynu ei rhan yn y cylch a ceisodd fynnu wrth Jesse bod ei dyddiau o ddelio drosodd. Cododd fygythiadau Jesse gryn ofn arni, ac i wneud pethau yn waeth bu i Gwyneth Jones, cyflogwr Debbie ddarganfod ei chyfrinach.

Wrth weld cyfle i wneud arian ychwanegol penderfynodd Gwyneth gymryd lle Debbie yn gweithio i Jesse. Er ei amheuon cytunodd Jesse a’r trefniant ond o fewn dim ceisiodd Gwyneth gymryd mantais o'r sefyllfa a twyllo ei chyflogwr newydd drwy lastwreiddio'r cyffuiau er mwyn gwerthu mwy ohono.

### **Sylw digroeso i Cassie**

Wedi iddi ei achub rhag ddêt oedd yn mynd yn wael cychwynnodd **Mark Jones** ddatblygu atyniad tuag at Cassie Morris. Wedi ffrae gyda'i fam Kath Jones, ble datgelwyd ei bod wedi bod yn cuddio llythyron gan Debbie rhagddo penderfynodd symud allan o Faes y Deri ac at Cassie bu iddo droi.

Er bod y sefyllfa yn un anghyfleus cynigiodd hithau lety iddo yn Rhif 9 gyda hi a Lisa Morgan. Yn anffodus daeth ei deimladau tag ati yn amlwg, teimladau nad oedd yn ddwyochrog. Cyhuddai Kath Cassie o hudo'i mab ond er waethaf ei ymdrechion i wella'r berthynas rhwng y ddau parhau gwnaeth y ffraeo.

Yn y pendraw roedd tyfodd Cassie yn ddiamynedd gyda sylw Mark a phan benderfynodd Lisa fynd ymaith i dreulio’r Nadolig cafwyd Cassie ei hun gyntaf yn dweud celwydd er mwyn ei osgoi ac yna yn torri mewn i Faes y Deri pan oedd yn wag er mwyn cael llonydd.

Wedi sgwrs onest rhwng y ddau daeth Mark i ddeall nad oedd gan Cassie diddordeb ynddo a dychwelodd i'w gartref.