Krasnoludowie

**Krasnoludowie** – jedna z ras żyjąca w Śródziemiu, przez elfów byli nazywani **Naugrimami**, sami zaś mówili na siebie **Khazâdowie**.

## Historia

### Początki Ardy oraz Pierwsza Era

Krasnoludów stworzył Aulë w ciemnościach Śródziemia, nie mogąc doczekać się dzieci Ilúvatara, którym chciał przekazać swoją wiedzę. Pracował nad nimi w ukryciu bojąc się skarcenia przez innych Valarów. Tak powstało siedmiu ojców krasnoludów. Ponieważ były to czasy, w których okrutny Melkor siał jeszcze zło na ziemi, obdarzył ich w siłę i nieustępliwość. Była jednak jedna rzecz, której nie mógł im dać – własny byt. Wszyscy krasnoludowie powstali z jego bytu i byli mu bezgranicznie posłuszni. Aulë jednak nie pragnął takiej władzy. Chciał mieć jedynie swoje dzieci, które były by inne od niego i uczniów, których mógłby nauczać i przekazywać umiejętności. Ilúvatar widząc miłość, jaką darzył krasnoludów Aulë i mając wzgląd na jego skruchę, dał im własne życie. Nie zgodził się jednak na ich udoskonalanie, a także zakazał pojawienia się ich na ziemi wcześniej niż zrodzeni z jego myśli Pierworodni. Tak więc Siedmiu Ojców Krasnoludów zasnęło w różnych częściach Śródziemia, oczekując przebudzenia elfów. Zawsze potem byli podzieleni na siedem plemion. Wtedy też Ilúvatar zapowiedział, że nie będą się zbyt lubili z elfami.

W 1129 LD przebudziło się siedmiu Ojców Krasnoludów. Byli to Dúrin, Úri, Linnar, Sindri, Thúlin, Thrár i Bavór. Durin przebudził się w Gundabadzie. Następnie wywędrował na południe gdzie w 1139 LD założył Khazad-dûm, przez elfów zwany Morią. Była to najpiękniejsza i największa ze wszystkich krasnoludzkich siedzib. Podziemne komnaty, korytarze i kopalnie ciągnęły się w niej prze wiele poziomów w głąb gór. W 1140 LD Úri i Dwálin zawędrowali do Ered Luin. Założyli dwa miasta: Gabilgathol, przez elfów zwany Belegostem (Wielka Twierdza), oraz Tumunzahar, zwany Nogrodem (Siedziba Wydrążona w Skale). Ich przybycie budziło wielkie zdumienie wśród elfów, którzy byli przekonani, iż są jedyną rasą potrafiącą mówić i tworzyć różne przedmioty. Język krasnoludów brzmiał dla nich dość sucho i nieprzyjemnie. Nie byli w stanie nic z niego zrozumieć, a tylko niewielka ilość potrafiła się go nauczyć. Za to krasnoludowie przyswajali języki bardzo szybko. Mimo, iż stosunki między Naugrimowami i Eldarami były dość chłodne, interesy i handel między obydwoma stronami miały się bardzo dobrze. To dzięki nim powstała wielka droga, która biegła u podnóży góry Dolmed i dalej wzdłuż rzeki Ascar.

Pod koniec drugiego wieku uwięzienia Melkora, Thingol i Meliana zostali ostrzeżeni przez Majarów o grożącym niebezpieczeństwie. Poprosili więc krasnoludów z Belegostu o zbudowanie im twierdzy. Oni zaś chętnie na to przystali. Duch tkwił w nich jeszcze młody i krasnoludowie ochoczo rwali się do pracy. A co szczególnie dziwiło - za swoją robotę nie zażądali zapłaty. Uważali, że trud ich był z góry wynagrodzony. Byli bowiem uczeni przez Melianę wielu sekretów kunsztu, a od Thingola dostawali mnóstwo pięknych pereł, które budziły w nich zachwyt i podziw. Tak powstała jedna z najpiękniejszych i najpotężniejszych elfich twierdz w Śródziemiu. Zwano ją Menegroth (Tysiąc Grot).

Mimo, iż obie rasy za bardzo za sobą nie przepadały, to jednoczył je jeden cel. Tym celem było pojawiające się na nowo zło. Były to czasy, w których kuźnie w Nogrodzie i Belegoście coraz częściej zamiast przeróżnych pięknych rzeczy zaczynały produkować zbroje i miecze. I to nie tylko dla siebie, ale także dla ludzi i elfów.

Swoją prawdziwą odporność, waleczność i hart ducha krasnoludzka rasa ujawniła podczas Piątej Bitwy o Beleriand: Bitwy Nieprzeliczonych Łez. Gdyby nie zdrada i podstęp Morgotha, najprawdopodobniej zakończyłaby się ona zwycięstwem. Ich wielka odporność na smoczy ogień dała się bardzo we znaki przeciwnikom i mało, co nie pokrzyżowała planów posępnego Nieprzyjaciela. Glaurung, ojciec smoków, długo jeszcze musiał lizać rany po ich toporach.

Krasnoludowie doświadczyli także Przekleństwa Noldorów. Poproszeni przez Thingola o osadzenie Silmarila w Nauglamirze, zrobili to. Nie mogli jednak oprzeć się piękności naszyjnika i pogodzić z myślą oddania go. Zaczęli, więc rościć sobie prawa do niego. Oburzony Thingol nakazał im się wynosić. Wtedy chciwość wzięła górę. Zabili go, zabrali Nauglamir i uciekli. Wprawdzie elfom udało się ich złapać, zabić (przeżyło tylko dwóch, którzy to po powrocie do Nogrodu opowiedzieli swoim braciom bardzo zmienioną wersję wydarzeń), i odzyskać naszyjnik, ale to doprowadziło zaledwie do jeszcze większej wojny między nimi, a khazadami z Nogrodu, w wyniku, czego splądrowano i zniszczono Menegroth (krasnoludowie z Belegostu próbowali powstrzymać pobratymców przed tym czynem). Ci którzy przeżyli, ukryli się w głębi Gór Błękitnych, stając się Ponuro Urodzonymi.

Pierwsza Era kończy się Wojną Gniewu, podczas której Morgoth został pokonany i wysłany poza kręgi świata.

### Druga Era

Mało wiadomo o czynach krasnoludów w tymże okresie. Gdy zachodnia część Śródziemia uległa zniszczeniu, a wraz z nią część łańcucha Gór Błękitnych, wraz  ze znajdującymi się tam twierdzami Nogrod i Belegost, większość krasnoludów zaczęła emigrować. Zamieszkali głównie w Morii. Odizolowali się prawie całkowicie od świata i zajmowali się wyłącznie swoimi sprawami. Był to także czas rosnącej potęgi Saurona, oraz powstania Pierścieni Władzy. Siedem przypadło krasnoludom (dostali je od zaprzyjaźnionych elfów z Hollinu), dla każdego władcy plemienia po jednym. Durin III dostał Pierścień Szczęścia, Sindri IV Pierścień Podstępu, Linnar III Pierścień Sztuczności, Bhalli Pierścień Furii, Bavór IV Pierścień Akrecji, Úri II Pierścień Temperamentu, zaś Riimukäsi Pierścień Odwetu. Sauronowi nie udało się jednak zawładnąć nimi ani zarazić złem za ich pomocą. Pierścień wywierał na nich tylko ten wpływ, że rozpalał w nich namiętne pożądanie złota i klejnotów tak, iż wszystko inne, najlepsze nawet rzeczy, mieli za nic i pałając strasznym gniewem na tych, którzy im te najbardziej umiłowane skarby wydarli, gotowi byli krwawo pomścić swoją krzywdę”.

Czarny Władca znienawidził przez to krasnoludów jeszcze bardziej. Ze wszystkich sił starał się ich zgładzić i odebrać Pierścienie. W późniejszych czasach udało mu się to lecz tylko częściowo. Odzyskał trzy z nich, a resztę pożarły smoki. Erę tę kończy zwycięska bitwa Ostatniego Sojuszu elfów i ludzi z Sauronem, w której krasnoludowie brali udział po obu stronach konfliktu (Plemię Durina w całości poparło Ostatni Sojusz elfów i krasnoludów i ludzi). Ci którzy stanęli po stronie Saurona stali się Mocnymi Toporami.

### Trzecia Era

Gdy w 1980r. Trzeciej Ery krasnoludowie z Morii, w pogoni za mithrilem, szlachetnym srebrem, dokopali się zbyt głęboko i uwolnili ucieleśnienie zła i zgrozy pod postacią demona balroga, większość z nich została zmuszona do ucieczki, głównie w Góry Szare, ale Thráin I, dziedzic korony, za siedzibę obrał sobie Samotną Górę (Erebor), zakładając tam w 1999r. Królestwo pod Górą.

W latach ok. 2190-2590 królestwo opustoszało, ponieważ królowie Plemienia Durina postanowili osiedlić się w Górach Szarych. Skutecznie wybiły im to z głowy i zmusiły do powrotu smoki, zabijając króla Dáina I wraz z synem, Frórem, na progu ich własnej komnaty. Krasnoludowie powrócili wówczas do Ereboru, część z nich osiedła także pośród Żelaznych Wzgórz.

Przez lata handel między tymi placówkami rozwijał się, a bogactwa i sława Ereboru rosły. Jednak w 2770 r., skuszony potężnymi bogactwami, wtargnął do Ereboru Smaug Złoty, najpotężniejszy z żyjących smoków. Ci, którzy przeżyli jego pogrom, uciekli i rozproszyli się, albo wraz z Thrórem, Thráinem i Thorinem wyruszyli na południe, zatrzymując się wszędzie tam, gdzie mogli znaleźć pracę. W międzyczasie (około 2790 r.) Thrór zdecydował się wrócić do siedziby swoich przodków - Khazad-dûm. Niestety nie został zbyt mile powitany przez nowych lokatorów. Przywódca orków, Azog, ściął mu głowę i zbezcześcił ciało. Krasnoludowie nie dopuścili się zapomnienia zniewagi. Dało to początek wielkiej wojnie między krasnoludami, a orkami. Wzięli w niej udział krasnoludowie ze wszystkich plemion, nie tylko Durina. Początkowo nie powodziło się im najlepiej. Dopiero po przybyciu braci z Żelaznych Wzgórz i po wielu zaciekłych walkach, udało się pokonać orków i zabić Azoga w bitwie w Dolinie Azanulbizar. Wskutek tej bitwy poległo wielu przedstawicieli tej szlachetnej rasy, w tym członkowie królewskiego rodu Durina. Tak więc, mimo iż krasnoludowie wygrali tę wojnę, to byli zbyt słabi, by objąć Morię w posiadanie (*„Ruszyliśmy na tę wojnę żeby wziąć pomstę i pomstę mamy. Ale nie jest słodka. Jeśli to ma być zwycięstwo, za małe są nasze ręce, żeby je utrzymać”*).

W tym czasie Mocne Topory zostały zniewolone przez Saurona i uwięzione w Barad-dur. Tam musieli kuć broń i zbroje dla orków.

W 2941 r. drużyna Thorina Dębowej Tarczy wyruszyła w celu zabicia Smauga i odzyskania skarbów oraz królestwa. W skład drużyny wliczamy m.in. hobbita Bilba Bagginsa, który przysłużył się sprawie jako „włamywacz”. Po wielu przygodach i Bitwie Pięciu Armii, dopięły swego. Niestety Thorin przypłacił tę podróż życiem. Królem Ereboru został Dáin II Żelazna Stopa. Udało mu się odbudować królestwo i przywrócić mu dawną chwałę.

W 2989 r. Balin, jeden z kompanów Thorina i przyjaciel Bilba, spróbował na nowo zasiedlić Morię. Niestety odradzające się w Śródziemiu zło wróciło tam ponownie. Po pięciu latach, wraz ze swoimi współplemieńcami, zostaje zabity przez orków.

25 października 3018r., na naradzie u Elronda, w Rivendell, powstaje Drużyna Pierścienia, której celem staje się ochrona Powiernika Pierścienia, hobbita Froda Bagginsa, siostrzeńca Bilba, w jego niebezpiecznej i rozpaczliwej misji. W skład Drużyny wszedł Gimli, syn Glóina z rodu Durina. Po wielu przygodach Gandalfowi Szaremu, czarodziejowi, udaje się pokonać gnieżdżącego się w Morii balroga.

Jakoś wtedy Gór odrzucił żądania Saurona. Armia Angmarczyków, orków i Mocnych Toporów, do których się przyłączyli Ponuro Urodzeni, zaatakowali Hale Thorina. Krasnoludom udało się obronić swoje siedziby i wyparli przeciwników z Gór Błękitnych.

### Czwarta Era

Po zniszczeniu przez Froda Jedynego Pierścienia i pokonaniu Ciemności, rozpoczęła się Czwarta Era , Era Panowania Ludzi, Era, w której coraz mniej było miejsca dla innych ras. Za panowania Thorina III odzyskano Gundabad, a także zaczęło się powolne wydobywanie Mithrilu w Morii, lecz nie została jeszcze skolonizowana. Dopiero za panowania Durina VII, zwanego Ostatnim całkowicie skolonizowano Khazad-dum.

## Charakterystyka

### Wygląd

Byli niscy, krępi, silni, z wyjątkowo mocnymi kończynami. Mężczyźni ważyli średnio 68 kg, a kobiety 61 kg. Mężczyźni mierzyli około 4,9 stóp, zaś kobiety 4,5 stóp. Mieli zazwyczaj Czarne, Rude lub ciemnobrązowe włosy i karnację od jasnej do rumianej. Mieli brody, czasem zaplecione w warkocze i długie włosy. Nosili ciężkie stróje z kolorowymi pelerynami z kapturami. Popularne były krenelażowe wykończenia.

### Charakter i Umiejętności

Mieli ogromną wytrzymałość. Mogli nosić wielkie ciężary na długich dystansach z niewielkim odpoczynkiem. Żyli od 200 do 400 lat. Bali się otwartej wody i Valara Ulma. Zwykle nie umieli pływać.

Byli sumienni, spokojni, zaborczy, podejrzliwi, wojowniczy, introspektywni i często bardzo chciwi. Byli z nich nieustępliwi wojownicy, walczyli bez zastrzeżeń i nigdy się nie wycofywali. Każdy krasnolud traktuje swoich pobratymców jak braci, a nie-krasnoludów jak gorsze istoty, które w ten czy inny sposób stanowią stałe zagrożenie. Zawierane przez nich umowy były bardzo ostrożne, ale gdy już zostały zawarte, dotrzymywali ich do końca.

Orkowie, Wargowie i Smoki są zaprzysięgłymi wrogami krasnoludów. Gardzą nimi najbardziej spośród wszystkich innych ras, choć są niezwykle podejrzliwi wobec magów i elfów. Zbyt wiele wycierpieli przez magię. Żaden krasnolud nigdy nie zapomni przebiegłych słów Saurona, którego czary zniewoliły wielu ich wielkich panów.

### Uzbrojenie

W walce posługiwali się sztyletami, pięściakami, krótkimi mieczami, pałkami, młotami bojowymi, maczugami, kuszami, toporami bojowymi i włóczniami.

Do walki zakładali kolczugi, zbroje lamelkowe i zbroje łuskowe. Często posługiwali się tarczami.

### Ubiór

Na zewnątrz zakładali: odpinany kaptur z wszytymi klapami, pozwalającymi na zakrycie twarzy; ciężki płaszcz zapinany na zdobioną broszkę; wysokie buty z grubej skóry; te ubrania są w jasnych, jednolitych kolorach - szkarłatnym, leśnej zieleni, błękicie indygo, złocistej żółci, królewskiej purpurze.

Na codzień natomiast zakładali: skórzany kaftan lub wełniana tunika w głębokim odcieniu (bordowy, sosnowy, granatowy, brązowo-czarny); wełniana lub lniana koszula (zwykle w głębokim odcieniu, czasem biała); dopasowane spodnie ze skóry lub wełny w głębokim odcieniu; buty lub półbuty z miękkiej skóry.

## Życie codzienne

Krasnoludowie byli niezrównanymi górnikami i rzemieślnikami, a także niezrównanymi kamieniarzami. Żyli w zwartych grupach i preferowali podziemne miasta, które zwykle były wcięte w pokryte warstwą skał wzgórza lub góry.

Małżeństwa były monogamiczne. Tylko jedna trzecia rasy to kobiety. Większość krasnoludów to mężczyźni.

Krasnoludowie wierzyli, że każdy ród ma wspólnego ducha, który przenikał je wszystkie i łączył. Czcili swoich przodków ponad wszystko poza Aulem, ich stwórcą, i wierzą, że w każdym królu tkwi część jego poprzedników. Ci z "ludu Durina", krasnoludy z Morii i wyżyn Dzikiego Kraju, wierzą, że ich królowie to jeden krasnolud - Durin Nieśmiertelny.

Handel wśród krasnoludów był oparty na wolnym rynku i na kupowaniu monetami. Wymiany handlowe były rzadko.

## Język

Krasnoludowie posiadali swój język - Khuzdul, jednak posługiwali się nim niezbyt często, pozostawał w ukryciu przed obcymi. Woleli uczyć się języków innych ludów niż dzielić się wiedzą o swojej własnej mowie. Wytworzyli też swój język migowy zwany Iglishmek.

## Plemiona krasnoludów

Krasnoludowie podzieleni na siedem plemion (każdy szczep pochodzi od jednego Ojca Krasnoludzkiego Plemienia, jednak tylko jeden jest znany. Durin odradzał się po śmierci, a możliwe też że ojcowie pozostałych plemion.)

* **Długobrodzi** – z Khazad-dûm,
* **Ognistobrodzi** – z Nogrodu,
* **Szerokobiodrzy** – z Belegostu,
* **Żelaznoręcy** – pochodzący z Orocarni, połączeni ze Sztywnobrodymi, Czarnobrodymi i Kamiennostopymi
* **Sztywnobrodzi** - pochodzący z Orocarni, połączeni ze Żelaznorękimi, Czarnobrodymi i Kamiennostopymi
* **Czarnobrodzi** - pochodzący z Orocarni, połączeni ze Sztywnobrodymi, Żelaznorękimi i Kamiennostopymi
* **Kamiennostopi** - pochodzący z Orocarni, połączeni ze Sztywnobrodymi, Żelaznorękimi i Czarnobrodymi
* **Ponurourodzeni** - potomkowie tych Ognistobrodych, którzy zginęli w Bitwa nad Sarn Athrad