Język Dymenecki

**Język Dymenecki, Język Dimno** (dim. *dímnō yi'xwə̂mnē*) - język z rodziny języków noradyjskiej (dim. *nòrád yi'xwə̂mnēběz*)

## Fonologia

 Close
 Open

Dyftongi: ai, oi, ʊi (wi), aʊ, oʊ, ʊʊ (wu)

(no˦ra˨d/di˦m͡no˧ ʍə˥˩m͡ne˧/Nóràd/Dímnō Hwə̂mnē/)

## Fonotaktyka

Maksymalna struktura Sylabiczna to:

>
> **#DV/CRVD/DAD#**
>
>

gdzie:

C - dowolna spółgłoska

D - dowolna spółgłoska lub zbitka spółgłoski ustnej i nosowej (np. *ng, nd, rn*)

V - dowolna samogłoska

A - e, i, o (nie pada na nie akcent)

## Gramatyka

### Rzeczownik

#### Klasy Rzeczowników

W dymeneckim występuje siedem głównych klas rzeczwników:

Ożywione (*mǎś vàvîz): nie mnożą się, np. !āfór "lew" - !āfór "lwy"*

- ludzie (*nòrád* *vwînd*) - prefiks *ńò-/ń-*

- zwierzęta (!ā*mǎsh vwînd*) - prefiks *!ā-/!-/h-*

- siły natury (nǜńǔ *vwînd*) - infiks *-ń-*

Nieożywione (*vê'mǎś vàvîz)*

- miejsca (zhîshèn *vwînd*)

- przedmioty (shwáng *vwînd*)

- koncepty (shètì *vwînd*)

mnożą się przez reduplikację (<2 sylaby) ostatniej sylaby (>2 sylaby), np. *źâr* "powiew" *źârźâr* "powiewy" - *tēxyò "krzesło" - tēxyòxyò "krzesła",*

mnożą się przez sufiks zbiorczy (hwə̂mnē "język" - *hwə̂mněz "języki"*)

hǎnrē /xaː˧˨˩nrɛ˧/ > hǎnrē /xaː˧˨˩ɳ˞ɛ̞˧/ > hanaré /χɐː.nəˈɹe/ ǎhnē /aː˧˨˩xnɛ˧/ > ǎrhnē /a˞˧˨˩xnɜ˧/ > árhane /ˈaɹ.χɐ.nə/ Sample Text nōs tēbēɡ zē hwè nōdò āynên hè- Złapałem dzisiaj dwie ryby dosł. mieć złapane (przedrostek niezdefiniowany) dwa ryba dzisiaj ja yǣ lāng pā û fwó! - Chwała królowi!, dosł: jest zdrowie (ten) król ! yǣ fós hûn hè! - Jestem synem króla dosł: jestem król syn ja yǣ bwáyǽ gô - Jesteś mieszkańcem wioski dosł. jestes wioska-być ty bǜ go᷈!; òyi᷈!, rōndo᷈n! - pierdol się!

*[*16:21*]*

## Słownictwo

pā û ōpíhnē - ōpīhnỹỹ - Opinyumü

Volona - Wysoki Ląd (północny wschód) pā û vôlnê - Vólone - Volona

Arkana - Ląd Bujnych Lasów (wschód) pā u ǎhnê - Árhane - Arkana

Alara - Ognista ziemia (środek) pā u ǎńlârē - Aláre - Alara

Kanara - Nowa Ziemia (zachód) pā u hǎnrē - Hanaré - Kanara

Zarina - Zimny Ląd (południe) pā u zhàrnê - Žariné - Zarina

nê - ziemia,

rē - Kraj

ǎh - bujny, gęsty, zielony las

zhâr - mróz

vôl - wysoki, gora

hǎn - nowy

ǎń lâ - ogień dosł. "świetliste liście"

nóràd - ludzie

vàr - latać, lot, góra

pêln - osoba

hǎnsê - dosl. "pełna świeżość" 1. miesiac w kalendarzu Noradów

ɡùs - deszcz, 2. miesiąc w kalendarzu Noradów

hū "chmura"

nǒs "woda",

wôm - niebo

wón - dzień

hêng - poprzedni (potocznie) wczoraj

hénnón - wczoraj

pòndón - jutro

wômbèz - tydzień

rád - wędrować

oys - mieszkać

yǣ - być

nü - jasne niebo

tàn - stać

rêy - iść

mnē - mówićˈ

mowa mǘn - krzyczeć

nòr - człowiek, człowiekowaty

dí wspólny, np. dimnē "wspólna mowa"

sǜ samodzielny

sǜwoys "mieszkający sam, samotnik"

pū, pòn następny, nowy

běz, gèz rzecz. zbiorcze

!āw - zwierzę

zhî - miejsce

shí - przedmiot

té - pomysł

hwê, sê - pełny ‌

#### Przyimki i partykuły

nom - tak

bɨ́r - nie

sʊ̄ - w

bɨ́sɨ̀ - poza

vày - nad

mé - pod

ǃán - na òŋen - przy

wôn przez

kɛ́ǂzor - obok

hǣy - pomiędzy

#### Liczebniki

1. gyó
2. dîs
3. nǎr/bònd - powiązane z bónd "Bóg, boski"
4. fón
5. lyàng - powiązane z líng "pięść"
6. hán
7. wôs
8. tǒsh
9. rān
10. yànàn - od lyang-lyang
11. yànyó
12. yàndîs
13. yànnǎr/yàmbònd
14. yàmfón
15. yànlàng
16. yànhán
17. yàmbôs
18. yàntǒsh
19. yànrān
20. dîsàn