Język

**Język** -ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji.

**Cechy Języka** :

* istnienie nadawcy i odbiorcy – nadawca nadaje komunikat odbiorcy, który dysponuje tym samym kodem. Język jako narzędzie komunikacji zakłada efektywne porozumienie się obydwu stron.

* język jest systemem znaków o charakterze konwencjonalnym.

* foniczność – dźwięki oraz alfabet (wtórna realizacja dźwięku).

* dwustopniowość i dwuklasowość – wyróżniamy dwa stopnie: znaki i diakryty oraz dwie klasy: słownik i gramatykę.

* abstrakcyjność (zdalność) – odnoszenie do pojęć ogólnych, możliwość mówienia o zjawiskach nieobecnych.

* polisemiczność – możliwość przesunięć w umowie, cecha wskazująca na kreatywność języka, gdyż język może zostać odnoszony do zjawisk nieposiadających własnej nazwy. Twórcze użycie wyrażeń językowych.

* samozwrotność – mówienie za pomocą języka o samym języku.

* nadużywalność – przekaz różnych informacji (dobrych i złych).

**Elementy Języka** :

* otwarty zbiór znaków, zbudowanych z fonemów:
	+ morfemów
	+ wyrazów
	+ stałych zwrotów i wyrażeń

* reguły łączenia i tworzenia znaków:
	+ fonologia
	+ morfologia
	+ składnia

**Szyk morfemów i wyrazów**

We wszystkich językach szyk morfemów ma znaczącą rolę. Nie zawsze jednak ma ją szyk wyrazów. Na przykład w języku polskim pary *morfem tematu* + *morfem "końcówka rzeczownika"* mogą poruszać się dość dowolnie w zdaniu, nie można tego jednak powiedzieć o którymś z tych morfemów z osobna.

W większości języków istnieją zdania, które można podzielić na podmiot, orzeczenie i dopełnienie, choć często typowe zdanie nie zawiera ich wszystkich, lub zawiera w formie złączonej, np. informacje o podmiocie mogą być zawarte w końcówce czasownika. Zwykle pewna kolejność tych 3 elementów w zdaniu jest dominująca. Jest 6 możliwości, przy czym w niewielu językach dopełnienie występuje przed podmiotem. Niezbyt często też orzeczenie występuje na początku zdania:

* **Podmiot Orzeczenie Dopełnienie** (**SVO**) – jeden z dwóch najpopularniejszych szyków; m.in. polski, angielski
* **Podmiot Dopełnienie Orzeczenie** (**SOV**) – drugi najpopularniejszy szyk; m.in. łacina, japoński
* **Orzeczenie Podmiot Dopełnienie** (**VSO**) – m.in. walijski
* **Orzeczenie Dopełnienie Podmiot** (**VOS**) – m.in. malgaski
* **Dopełnienie Orzeczenie Podmiot** (**OVS**) – Hixkaryana

* **Dopełnienie Podmiot Orzeczenie** (**OSV**) – Apurinatilde

**Cele Języka**

Język służy do przedstawiania rzeczywistości dotyczącej przedmiotów, czynności czy abstrakcyjnych pojęć za pomocą znaków. Zbiór znaków w języku jest otwarty. Wynika to z faktu, że znakiem językowym jest każdy tekst, każda sformułowana wypowiedź, posiadająca znaczenie. Jednostka posługująca się językiem może więc za pomocą jego systemu tworzyć nieskończoną liczbę nowych znaków, także takich, z którymi nigdy się wcześniej nie zetknęła. Znaki te niekoniecznie wzbogacają jednak sam system językowy, gdyż użytkownicy nie uczą się na pamięć wszystkich zasłyszanych wypowiedzi – są jednak w stanie w oparciu o język stworzyć nowy tekst (znak) o tym samym bądź zbliżonym znaczeniu. Tak więc język to nie tylko system znaków, ale szerzej – system tworzenia znaków.

Języki dzielą się na naturalne (np. j.polski), powstałe w drodze historycznego rozwoju określonych grup etnicznych, narodowych i sztuczne (np. j. esperanto), które zostały stworzone przez jedną osobę lub grupę osób.

Język mówiony to język wyrażany za pomocą mowy, zaś język pisany to język wyrażany za pomocą pisma. Istnieją też języki gestów (języki migowe), języki ciała ( np. balet) i muzyki (notacja muzyczna). Matematyka, w szczególności informatyka, używają szeregu sztucznych języków, tzw. języków formalnych, m.in. języków programowania.

Odmiany języka to dialekty. Z dialektów często wykształcają się nowe języki, zaś z języków całe grupy (np. łacina czy większość prajęzyków typu prajęzyk słowiański, prajęzyk germański itp.) a nawet rodziny językowe (np. prajęzyk indoeuropejski i inne tego typu prajęzyki). Czasami rozróżnianie języków i dialektów to kwestia polityczna, tak jak w przypadku np. języka serbsko-chorwackiego, j. mołdawskiego (obecnie zwykle uznawanego za dialekt rumuńskiego). Problematyczna jest też kwestia j. chińskiego (mającego być tak naprawdę chińską rodziną językową) i malajskiego obecnie uznawanego za makrojęzyk, podobnie jak w przypadku j. tybetańskiego. Istnieją przypuszczenia na temat prajęzyka ludzkości, od którego wywodzą się wszystkie kiedykolwiek istniejące języki naturalne. Według ,,Biblii'' wszystkie języki wywodzą się z języka Adamowego, czasami utożsamianego z hebrajskim.

Różne odmiany językowe określa się jako (nie są to definicje ścisłe, w rzeczywistości często tych terminów używa się zamiennie):

* dialekt, gwarę ludową, narzecze – mowa pewnego stosunkowo niewielkiego obszaru
* żargon – język pewnych grup zawodowych
* slang – mowa środowiskowa innych grup

Badaniami nad językami zajmują się lingwistyka i filologia, a także dziedziny interdyscyplinarne takie jak psycholingwistyka.

Język dzieli się na podsystemy:

* podsystem fonologiczny
* podsystem morfologiczny
* podsystem leksykalny
* podsystem składniowy

**Języki Świata**

Dotychczas poznano i opisano blisko 4,5 tysiąca języków z 7 tysięcy. Języki te klasyfikuje się w rodziny, podrodziny, grupy i zespoły językowe, a także w większe, ale luźne zespoły języków tzw. ligi językowe. Ponadto wyróżnia się także języki izolowane, nie wykazujące żadnych powiązań z istniejącymi językami, np. baskijski.

Listę języków i dialektów świata zawiera strona internetowa Ethnologue.

Źródło: Polskojęzyczna Wikipedia