recursal/Fanatic-Fandom huggingface dataset:
Calaquendi

**Calaquendi** ("**Işığın Elfleri**" veya "**Işık Elfleri**") Valinor'daki İki Ağacın ışığını gören elflere atıfta bulunur. Bu gruba genellikle **Yüksek Elfler** de deniyordu.

## Tarih

Calaquendi, Vanyar, Noldor ve Belegaer’den geçen Teleri’nin yanı sıra Sindarin Kralı Thingol’ü (tüm halkından ayrı olarak) içeriyordu. Onlar için bir başka isim Amanyar (aralarında sayılmayan Thingol hariç), "Aman'lı Olanlar" dır. Aman'a yerleşen ya da onların soyundan gelen türlere, Dúnedain irfanında **Yüksek Elfler** ya da **Tareldar**  olarak da değinildi.

Valar’ın çağrısını reddeden veya Valinor’a Büyük Yolculuk’u tamamlamayan elflere *Úmanyar*, “Aman'lı Olmayan” ve “Moriquendi” veya Karanlık Elfler (ışığı görmeyenler) denirdi. Doriath Kralı Elu Thingol, hem Calaquendi hem de Úmanyar arasında olmanın eşsiz statüsünü korudu, çünkü Oromë tarafından Aman'a getirilen üç büyük elçiden biri olarak Işık'ı gördü, ancak Büyük Yolculuk sırasında Aman'a geri dönmedi.

## Etimoloji

**Calaquendi** adı Quenya cala ("ışık") ve quendi ("elfler") köklerinden "Işık Elfleri" anlamına gelir.

Calaquendi isminin diğer dillerde bilinen karşılıkları Telerin **Calapendi** ve Sindarin **Calbin**'dir.

## İlham Kaynağı

İskandinav mitolojisinde, J.R.R. Tolkien tarafından iyi bilinen bir gelenek olan Işık Elfleri (Ljósálfar) ve Karanlık Elfler (Dökkálfar veya Svartálfar) vardır.

## Referanslar

1. ↑ Orta Dünya Halkları, s. 349, 360
2. ↑ Orta Dünya Halkları, "Cüceler ve İnsanlara Dair", "Atani ve Dilleri"
3. ↑ Sigurd ve Gudrún Efsanesi, "Ek A: Efsanenin Kökenleri", s. 359
Epessë

**Epessë**, hayatının bir noktasında bir elf için verilen bir takma ad veya onurdur. Baba-adı ve amilessë ("anne-adı") ile birlikte Yüksek Elflerin anessi veya verilen isimlerinden biridir.  Epessë genel bir addı ve kendisine verilen kişi bazen gerçek isimlerinden biri olarak kabul etti.

Bir örnek, son Noldor Yüksek Kralı'nın ana adı olan Gil-galad ("Işıltı Yıldızı"). Babasının ad*ı Rodnor*'du.  Kral olduktan sonra epessë *Ereinion* ("Kralların Evladı") alarak **Ereinion Gil-galad** olarak adlandırıldı.

## Etimoloji

Epessë, *epe* ("sonra") ve *essë*'den ("isim") gelir.

## Referanslar

1. ↑ Orta Dünya Halkları, "Fëanor'un Sloganı", Ana İsimler Üzerine Not, s. 339
2. ↑ Orta Dünya Halkları, "Fëanor'un Sloganı", Gil-galad'ın Ebeveynliği, s. 350
3. ↑ Orta Dünya Halkları, "Fëanor'un Sloganı", Finwë'nin torunlarının isimleri, s. 347
Anairë

Anaire (Marya Filatova)

**Anairë**, Valinor'da bir elf ve Fingolfin'in karısıydı.

Finarfin'in eşi Eärwen ile olan yakın arkadaşlığı nedeniyle Aman'dan ayrılmayan bir Noldo olması dışında onun hakkında çok az şey bilinmektedir. Fingolfin'den dört çocuğu vardı: Fingon, Turgon, Aredhel ve Argon.

## Etimoloji

Anairë adı Quenya'da "En Kutsal" anlamına gelir: an- (üstünlük belirten önek) + airë ("kutsal").

## Referanslar

1. ↑ Orta Dünya Halkları, "XI. Fëanor'un Sloganı", "Finwë'nin torunlarının isimleri", s. 344-345
2. ↑ Orta Dünya Halkları, "XI. Fëanor'un Sloganı", "Notlar", s. 365, not 45
Falmari

Deniz elfleri olarak da bilinen **Falmari**, Orta Dünya'dan ayrılan ve kaldıkları Batıya göç eden Teleri'ydi.

## Tarih

### Köken

Cuiviénen elflerinin Büyük Yolculuğu sırasında, Teleri'nin iki lordu vardı: Elwë Singollo ve kardeşi Olwë.  Ancak Beleriand'ı geçerken, Elwë ormanlarda kayboldu ve bu yüzden Teleri'nin çoğu Batı'ya devam etmeyi reddetti.

Ulmo onlara bir ada ile geldiğinde, Teleri denize çoktan aşık olmuştu. Ada Eldamar Körfezi'ne getirildi. Önce Tol Eressëa'ya (eski ada feribotu) ve daha sonra Aman kıyılarında Calacirya ile Araman arasında inşa ettikleri Alqualondë'e yerleştiler.

Falmari'nin Yüksek Kralı Olwë ve Falmari'nin prensesi Olwë'nin kızı Eärwen'di.

### Ñoldor'un İsyanı

Féanor liderliğindeki Noldor'un isyanı sırasında, Deniz elfleri isyana katılmayı ve kuğu gemilerini vermeyi reddetti. Bu, Alqualondë’deki Akraba Kıyımı'na yol açtı.

## Etimoloji

**Falmari** terimi, Quenya kökü *fala* ("köpük") ve *falma* ("dalga kırılırken ") dan "Dalga Halkı" anlamına gelir.

## Referanslar

1. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, Bölüm III: "Elflerin Gelişi ve Melkor'un Esaretine Dair"
2. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, Bölüm IV: "Thingol ve Melian'a Dair"
3. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, Bölüm V: "Eldamar'a ve Eldalië Prenslerine Dair"
4. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, Bölüm IX: "Noldor'un Kaçışına Dair"
5. ↑ Orta Dünya Tarihi, Vol. 1: Kayıp Öyküler Kitabı Birinci Bölüm, Ek: Kayıp Öykülerdeki İsimler - Bölüm I
Anárion'un Osgiliath Savunması

## Savaşanlar

Gondor
Mordor

## Komutanlar

Anárion
Sauron

## Güçler

Bilinmiyor, Gondor adamları
Bilinmiyor, Mordor güçleri, Güneyliler, Haradwaith, Kara Númenórlular

## Kayıplar

Bilinmiyor
Bilinmiyor

**Anárion’ın Osgiliath Savunması** İÇ 3429’da başlamış ve İÇ 3434’te Son İttifak’ın ordusu gelinceye kadar devam etmiştir.

Númenor'un Çöküşü'nden sonra, Anárion ve kardeşi Isildur, Gondor bölgesini kurdular ve paylaştılar; Onlardan habersiz, Sauron da çöküşten kurtuldu ve Mordor'da düzenini yeniden kurdu. Doğru zamanın geldiğini düşünen Sauron, Minas Ithil'i alan, Isildur'un Ak Ağacını tahrip eden ve Isildur ile ailesini (ağacın fidesiyle) Anduin'den kaçmaya zorlayan büyük bir güce önderlik etti. Isildur Elendil'in yanına giderken Anárion Osgiliath'ı tuttu ve hatta düşmanı dağlara geri sürdü. Ancak Sauron, saldırmak için yeni güçler topladı; böylece Anárion, yardım gelene kadar kentin savunmasını sürdürmek zorunda kaldı. Elendil ve Gil-galad'ın Dagorlad'a gelmesiyle birlikte şehrin üzerindeki tehdit sona erdi.

## Referanslar

1. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Ek B, "İkinci Çağ"
2. ↑ Silmarillion, "Güç Yüzükleri ve Üçüncü Çağ'a Dair"
Aglon Geçidi

"Aglon" (Matěj Čadil)

**Aglon Vadisi**  olarak da adlandırılan **Aglon Geçidi** (veya sadece **Aglon**), Dorthonion ile Himring'in batısında, Beleriand'ın kuzeydoğusundaki yaylalar arasındaki geçişti.

Yaklaşık 6 fersah (~29 km) uzunluğundaydı, batı tarafında Dorthonion Platosu'nu çevreleyen çok yüksek dik duvarlar yükseliyordu. Acı bir rüzgar sürekli olarak topraklardan kuzeye doğru geçtiği için soğuktu.

## Tarih

Fëanor'un oğullarından ikisi, Celegorm ve Curufin, Himlad'daki ekstra güçlerle zenginleştirilen bu alanı güçlü bir şekilde surlarla donattı. Doğuda yaklaşık on fersah ötede, ikilinin ağabeyi Maedhros'un kalesi Himring Tepesi üzerine inşa edilmişti, böylece Dagor-nuin-Giliath (Yıldızlar Altında Savaş) sonrasında Noldor tarafından oluşturulan krallıklar zincirindeki bu zayıf noktayı korudu.

BÇ 402'de Orklar geçidi aşmaya çalıştı, ancak Beor halkı Maedhros ve Maglor'un işgalcileri geri püskürtmesine yardım etti.

BÇ 455'te  Dagor Bragollach sırasında orklar Celegorm ve Curufin'in surlarını aştı ve böylelikle Maedhros'un Himring'deki kalesi Fëanor'un oğullarının yeniden toplandığı merkez olarak kaldı. Daha sonra geçidi geri aldılar.  Bununla birlikte, 472'deki Nirnaeth Arnoediad'ın ardından  Fëanor'un Oğulları dağıldı, Aglon Geçidi Morgoth'un hakimiyeti altına girdi  ve orklar buraya yerleşti.  Geçiş tüm kuzey Beleriand topraklarıyla birlikte hiçbir zaman geri kazanılamadı.

## Referanslar

1. ↑ 1,0 1,1 Mücevherler Savaşı, "Gri Yıllıklar": §242
2. ↑ Silmarillion, "Beleriand ve Kuzey Topraklarının Haritası"
3. ↑ 3,0 3,1 Silmarillion, Quenta Silmarillion, "Beleriand ve Diyarlarına Dair"
4. ↑ Mücevherler Savaşı, "Gri Yıllıklar": §125
5. ↑ Mücevherler Savaşı, "Gri Yıllıklar": §148
6. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, "Beleriand Harabesi ve Fingolfin'in Düşüşüne Dair"
7. ↑ Mücevherler Savaşı, "Gri Yıllıklar": §219
8. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, "Beşinci Savaş: Nirnaeth Arnoediad'a Dair"
9. ↑ Silmarillion, "İsimler Dizini", Aglon
Eldar

**Eldar** (tekil **Elda**), Vala Oromë elfleri ilk kez Cuiviénen'in yıldız ışığında gezinirken gördüğünde onlara verdiği addı. İlk başta, isim tüm elflere uygulandı, ancak Valar'ın çağrısından sonra, sadece çağrıyı takip eden ve Büyük Yolculuğa başlayan **Batı elfleri**  için kullanılmaya başlandı.

Eldar'ı oluşturan üç akraba grup Vanyar, Noldor ve Teleri idi. Tüm Vanyar ve Noldor Aman'a gitti, ancak Noldor'un birçoğu Fëanor'la Orta Dünya'ya döndü.

Teleri'nin birçoğu da Valinor'a yolculuk yaptı, ancak bunların iki katı kadarı Orta Dünya'daki yolculuk'tan döndü; bu iki akrabaya Úmanyar, Aman'lı olmayan Eldar denir. Bunlardan ilki Dumanlı Dağlar'ın doğusundan dönen ve Anduin Nehri'nden geçen Nandor'du. İkincisi, Sindar, Beleriand'da durdu ve efendileri Elwë Singollo'yu aramaya başladı.

## Referanslar

1. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Ek F, "Üçüncü Çağın Dilleri ve Halkları", "Elflere Dair"
Arnor'lu Dúnedain

**Arnor'lu Dúnedain**, Orta Dünya'daki Númenórlular'ın soyundan gelen iki büyük bölümden biriydi (diğeri Güney krallığının Gondorlular'ıydı).

## Tarih

Arnor'un Kuzey krallığı başlangıçta Yüksek Kral Elendil'in başkentini Annúminas'ta tuttu ve bu toprağın Dúnedain'i Elendil'in en büyük oğlu Isildur'un torunları tarafından yüzyıllarca yönetildi.

Son İttifak Savaşı ve Ferah Çayırlar Felaketi sırasında Arnor halkı çok acı çekti; Isildur'un ÜÇ 2'deki ölümünden sonra, Dúnedain veya Eriador'lu Orta İnsanlar Elendil tarafından inşa edilen yerleri doldurmaya pek fazla devam etmedi.

Arnor, en küçük oğlu Valandil'den başlayarak doğrudan torunları tarafından yönetildi. Üçüncü Çağ'ın ilk bin yılının bitiminden önce, Arnor ülkesi konusunda Kral Eärendur'un oğulları arasında anlaşmazlık çıktı ve orada yaşayan Dúnedain üç diyara ayrıldı: Arthedain, Cardolan ve Rhudaur. Bu krallıklar birer birer Angmar'ın cadı diyarı tarafından savaşa, vebaya ve saldırılara maruz bırakıldı, en sonunda Arnor'lu Dúnedain, Kuzey Kolcuları olarak bilinen az sayıdaki ve göçebe insanlar haline geldi. Rivendell dışında soyları unutuldu ve bilinmiyordu.

Bununla birlikte, Isildur soyu bu halkın Şefleri aracılığıyla sürdürüldü. Aragorn II, otuz dokuz kuşak boyunca Isildur'un Varisi'ydi ve üç bin yıl süren ayrılıktan sonra Dúnedain Krallıklarını yeniden bir araya getiren oydu.

## Referanslar

1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Silmarillion, "Güç Yüzükleri ve Üçüncü Çağ'a Dair"
2. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Ek A
Cüceler ve İnsanlara Dair

02. Dillerin Ekleri
03. Soy Ağaçları
04. Takvimler
05. Akallabeth Tarihi
06. İkinci Çağ Yıllarının Öyküsü
07. Elendil'in Varisleri
08. Üçüncü Çağ Yıllarının Öyküsü
09. Ek A'nın Yapılışı
10. **Cüceler ve İnsanlara Dair**
11. Fëanor'un Sloganı
12. Ros Sorunu
13. Son Yazılar
14. Dangweth Pengoloð
15. Lembas'a Dair
16. Yeni Gölge
17. Tal-Elmar

**Cüceler ve İnsanlara Dair**, Orta Dünya Halkları'nın onuncu bölümüdür.
Aratar

**Sekiz** ve **Arda'nın Kutsal Olanları** olarak da bilinen **Aratar**, Valar'ın en büyüğü idi.

Aratar, Manwë, Varda, Ulmo, Yavanna, Aulë, Mandos, Nienna ve Oromë idi. Melkor hepsinden daha güçlüydü, ancak isyanı üzerine gruptan çıkarıldı. Tulkas Valinor'da ikamet eden bir Vala olmasına rağmen, Aratar arasında sayılmamıştır.

Aratar’a **Máhani** de deniyordu.

## Etimoloji

**Aratar** “Yüce” anlamına gelen bir Quenya kelimesidir.

## Referanslar

1. ↑ Silmarillion: Quenta Silmarillion
2. ↑ Orta Dünya Tarihi, Vol. XI: Mücevherler Savaşı, 4. Bölüm, Dizin
3. ↑ Orta Dünya'nın Komple Rehberi
Ent Yudumları

**Ent Yudumları**, Ağaçsakal'ın Wellinghall'da hobbitler Merry ve Pippin ile paylaştığı ve Entler tarafından tüketilen gizemli ve güçlü sulardı.

Onlar hakkında ayrıntılı olarak çok az şey bilinmesine rağmen, nehir suyundan yapılmış gibi görünmekle birlikte, Entler'in ağaçlarla ve ormanlarla olan ilişkisini yansıtan eşsiz ve ince tatlar vardı. İlk kez Merry ve Pippin bir ent yudumunu içtiklerinde, onlara uzaktan serin bir gece esintisi ile getirilen uzak bir orman kokusunu hatırlattı. İkinci kez içtiklerinde daha lezzetli ve daha zengin, daha çok yiyecek gibiydi.

Büyütme güçleri, Entler dışındaki varlıklar tarafından içildiklerinde en belirgindi: Merry ve Pippin tarafından alınan Ent-yudumları, boylarına üç inç veya daha fazla ekledi , bu onları Shire tarihindeki en uzun hobbitler yaptı.

## Referanslar

1. ↑ Yüzüklerin Efendisi, İki Kule, "Ağaçsakal"
2. ↑ Yüzüklerin Efendisi, İki Kule, "Ivır Zıvır"
3. ↑ Yüzüklerin Efendisi, "Giriş", "Hobbitler Hakkında"
Akraba Kavgası

## Savaşanlar

Gondorlular, Rhovanion'un Kuzeyli Adamları
Castamir'in Takipçisi Gondorlular

## Komutanlar

Eldacar
Castamir X

**Akraba Kavgası** veya **Akraba Çekişmesi** Gondor'da yaşanan feci bir iç savaştı.

## Başlangıç

Akraba çatışmasını yaratan huzursuzluk, Gondorlu kral Rómendacil II'nin oğlu Valacar'ın Rhovanion'un Kuzey Adamlarından Vidumavi isimli bir kadınla evlenmesi üzerine başladı.Ona Eldacar isminde bir oğul doğurdu ama Orta İnsanlar ile Númenór kanının karışması Númenór kanına sahip birçok Gondorluyu kızdırdı ve kıyı bölgeleri Valacar yaşlandığı zaman isyan etti.

## Savaş

1432'de Eldacar babasının yerine geçtiğinde, huzursuzluk açık isyan haline geldi ve birçok Gondorlu Eldacar'ı hükmetme hakkı olmayan bir melez olarak gördü. Bunların şefi, 1437'de tahtı elinde tutan Eldacar'ı sürgüne zorlayan uzak akrabası ve Gemiler Lordu olan Gaspçı Castamir'di. İsyan sırasında Osgiliath yakıldı ve büyük Yıldızlar Kubbesi, *palantír'i* ile birlikte kaybedildi. Castamir ayrıca Eldacar'ın oğlu ve varisi Ornendil'i öldürdü. Eldacar Rhovanion'a kaçtı ve Castamir onun yerine hükmetti.

Tam on yıl sonra, 1447'de Eldacar, Rhovanion'dan birliklerle geri döndü, aynı dönemde Castamir'in acımasız yönetimine karşı bir isyan gerçekleşti. Eldacar, Erui Geçitleri Savaşı'nda Castamir'i öldürmeyi başardı, ancak Castamir'in oğulları ve destekçilerinin birçoğu Umbar Limanı'na kaçtı. Filo Castamir'in kontrolünde olduğu için Eldacar onları takip edemedi.

## Sonrası

Gondor, Umbar şehrini dört yüzyıl boyunca kaybetmekle kalmadı ve Castamir’in oğullarının soyundan gelen Umbar Korsanları adında yeni bir düşman edindi; aynı zamanda birçok saf kan Númenórlu da iç savaş sırasında öldü ve bu durum Gondor’u zayıflattı.

Akraba kavgası, Büyük Veba ile birlikte, Mordor ve çevresindeki kalelerin terk edilmesinin başlıca nedenlerinden biriydi.

Akraba kavgasından sonra, Gondor Kralları genel olarak temkinli ve yakın akrabalarına karşı dikkatliydi; şüpheliler sık sık Umbar'daki asilere katıldılar ya da miraslarından vazgeçtiler ve Númenórean kanından olmayan eşler aldılar ve Anárion Hanesi'ndeki Númenórean soyunu daha da zayıflattılar. Etkileri, kralların soyundan gelen çok az kişinin yaşadığı son kral Eärnur zamanında, yüzyıllar sonra hissedildi. Minas Morgul'da öldüğünde, yerine geçecek uygun bir varis bulunamadı.

## Referanslar

1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Yüzüklerin Efendisi, Ek A, "Númenor Kralları", "Gondor ve Anárion'un Varisleri"
Estë

**Estë** (Quenya; UFA: [ˈeste]), bir Ainu ve incinme ve yorgunluğun iyileşmesinden sorumlu olan bir Vala idi.

## Biyografi

Estë, kocası ile Lórien'de yaşadı. Gündüz yürüyüş yapmadı, bunun yerine Lórien'deki ağaç gölgeli Lórellin Gölü'ndeki bir adada uyudu. Valinor'da yaşayanlar, Lórien'deki Estë ve eşi Irmo'nun çeşmelerinden ferahlık aldı. Aynı şekilde, Valar kendileri sık sık Lórien bahçelerine geliyordu ve orada Arda'nın yüklerinden kurtulup rahatlıyorlardı.

Melian daha önce Estë ve Vána'ya hizmet etmişti. Melian, Orta Dünya'ya gitmeden önce Lórien Bahçeleri'nde çiçek açan ağaçlara yönelerek uzun süre yaşadı.

Bir süre sonra elfler Valinor'da ikamet ettiğinde, Ñoldor'un kralı Finwë, ilk karısının daha fazla devam edemeye gücü olmadığından kederliydi. Daha sonra Manwë, Miriel'in bakımını Lórien'deki Estë'nin eşi Irmo'ya teslim etti. Miriel hiçbir zaman geri dönmeyecek olsa da Estë ve hizmetçileri Miriel'in bedenine baktılar ve bozulmadan kalmasını sağladılar.

Estë'nin Valar Konseylerine katılmadığı söylenir. Bu yüzden Valier arasında sayılmaz ve Maiar'ın şefi olarak sayılırdı.

Gri renkte giyinirdi.

## Etimoloji

**Estë**, 'dinlenme' anlamına gelen bir Quenya kelimesidir.

## Referanslar

1. ↑ *Silmarillion*, *Valaquenta*, "Maiar'a Dair"
2. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, "Fëanor ve Melkor'un Zincirlenişine Dair"
3. ↑ Orta Dünya Tarihi, Cilt 10: Morgoth Yüzüğü, "Aman Yıllıkları"
4. ↑ 4,0 4,1 Orta Dünya'nın Komple Rehberi
Ered Wethrin

**Ered Wethrin** veya **Gölge Dağları**, Birinci Çağ'da Beleriand'ın kuzeyinde bir dağ silsilesiydi.

## Tarih

Güçler Savaşı sırasında Hithlum'da yükselen dağlar arasındaydılar.

Güneybatıda bir sıra tepe Nevrast'ın güney sınırını oluşturuyordu. Güneyde, Dor-lómin ve Mithrim'i ayırarak Beleriand'ın kuzeyinde bırakan doğu-batı silsilesiydi, sonra doğuda kuzeybatıya doğru kıvrıldı, Hithlum sınırını oluşturdu ve onu Anfauglith'ten ayırdı. Mithrim Dağları, Dor-lómin'i Mithrim'den ayıran kuzeybatıdaki bir mahmuzdu.

Ered Wethrin'de Narog, Taeglin ve Sirion dahil olmak üzere birkaç nehir doğuyordu; Sirion'un kaynağına, dağların eteklerine Fingolfin, Barad Eithel'i inşa etti.

Ered Wethrin, Birinci Çağ'ın sonunda dalgaların altında kayboldu.

## Etimoloji

Ered Wethrin, Sindarin'de "Gölgeli Dağlar" anlamına gelmektedir. *Ered* ("dağlar")  ve *gwethrin*'den ("gölgeli") oluşur.

## Referanslar

1. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, "Elflerin Gelişi ve Melkor'un Esaretine Dair"
2. ↑ Silmarillion, "Beleriand ve Kuzeydeki Toprakların Haritası"
3. ↑ Silmarillion, "Ek: Quenya ve Sindarin Adlarındaki Öğeler", giriş orod
4. ↑ J.R.R. Tolkien, "Yüzüklerin Efendisinde Çeşitli Dillerde Kelimeler, İfadeler ve Geçitler: Eldarin Kökleri ve Sapları", Parma Eldalamberon XVII (Christopher Gilson tarafından düzenlenmiştir), s. 43
Erui Geçitleri Savaşı

## Savaşanlar

Calenardhon, Anórien, Ithilien ve Kuzeyliler Halkları
Kıyı insanları, özellikle Pelargir ve Umbar

## Komutanlar

Eldacar
Castamir

## Kayıplar

Ağır
Ağır, Castamir

E**rui Geçitleri Savaşı**, Gondor'un Akraba Çekişmesinin son savaşıydı.

## Tarih

1447'de  haklı Kral Eldacar, Kuzeyliler'den ve diyarının kuzeyindeki birçok halktan oluşan bir ordunun başında Gondor'a döndü. Gaspçı Castamir, kıyıların halklarını, özellikle Pelargir ve Umbar’dan topladı ve Eldacar’ın güçleri ile, Pelargir ile Minas Tirith  arasındaki yolda, Erui Geçitlerinde  karşı karşıya geldi.

Ortaya çıkan çatışma, Castamir'i kişisel muharebede yenen ve tahtı geri alan Eldacar için bir zafer oldu. Ancak, Castamir'in oğulları, akrabaları ve filolarının çoğu Pelargir'e kaçtı. 1448'de  Pelargir Kuşatması'nı bitirdikten sonra  kralın bu düşmanları, Eldacar'ın onları durduracak gemileri olmadığı için Umbar'a yelken açtı. Umbar, Dördüncü Çağ'da Kral Elessar tarafından bastırılıncaya kadar nesiller boyunca isyancıların sığınağı oldu.

## Referanslar

1. ↑ 1,0 1,1 Yüzüklerin Efendisi, Ek B, "Üçüncü Çağ"
2. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Kralın Dönüşü, "Rohan, Gondor ve Mordor Haritası"
3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Yüzüklerin Efendisi, Ek A, "Númenor Kralları", "Gondor ve Anárion'un Varisleri"
Durin

Kral **I.Durin** ya da **Ölümsüz Durin**, cücelerin 7 babasının en yaşlısıydı. Vala Aulë tarafından yaratıldı. Durin, Elfler uyanıncaya kadar Orta Dünya'daki **Gundabad** Dağının altında tek başına uyudu.

Ağaçların Çağında, **Gundabad** Dağında uyandıktan sonra **Mirrormere** gölüne geldi, cüceler bu göle *Kheled-zâram* adını vermişlerdir. Orada, Dumanlı Dağlarda, cücelerin Khazad-dûm dediği, elflerin ise **Moria** dediği cüce şehrini yarattı.

## Biyografik Bilgi

### Diğer isimler

Ölümsüz Durin, Cücelerin atası, Khazad-dûm Kralı
Elfler ve İnsanların Son İttifakı

"Son İttifak" (Angel Falto)

### Önemli Üyeler

Dúnedain; Lindon Elfleri, Rivendell, Mirkwood, ve Lothlórien; Khazad-dûm Cüceleri; kuşlar ve hayvanlar

### Önemi

Sauron'un devrilmesi

**Elfler ve İnsanların Son İttifakı**, Karanlık Lord Sauron'un fetih tehdidine yanıt olarak İkinci Çağ'ın 3430 yılında kuruldu.

## Tarih

Sauron, elflerle 1200 yıldan fazla bir süredir Orta Dünya'nın egemenliği için mücadele ediyordu. Nefret ettiği düşmanları Dúnedain tarafından Sürgünde güçlü krallıkların kurulmasından korkan - Arnor ve Gondor - Sauron, İÇ 3429'da Gondor'a önleyici bir saldırı başlattı.

Buna karşılık, Dúnedain'in Yüksek Kralı Elendil, Sauron'un saldırısını püskürtmek için Noldor'un Yüksek Kralı Gil-galad ile bir ittifak kurdu. Ayrıca Durin Halkı da Elendil ve Gil-galad'a yardım etti. Elendil'in İttifak'ı bir yeminle bağladığı ve buna şahit olması için Eru'nun adını verdiği söylenir. Eru'nun adı çok nadiren yeminlerde çağrıldı ve Númenórlular arasında sadece Kral'ın onu çağırabildiği kabul edildi. Bu sadece binlerce yıl sonra Cirion'un Yemini'nde tekrar olacaktı.

Gil-galad ve Elendil'in orduları Amon Sûl'de bir araya geldiler ve üç yıl kamp yaptıkları Imladris'e doğru yürüdüler. Burada zırh dövdüler ve Elendil'in küçük oğlu Anárion, Mordor'un ordusuna karşı Osgiliath'ı savunurken plan yaptılar.

Ordular çeşitli yerlerden Dumanlı Dağlar'ı geçtiler ve birlikler Anduin vadisinde, Oropher ve Amdír komutasındaki Lothlórien'den ve Büyük Yeşilorman'dan elfler ile Khazad-dûm Cüceleri tarafından güçlendirildi.

İÇ 3434'te Dagorlad Savaşı'nda Sauron'un ordusunu yendiler, Morannon'u aşarak Mordor'a girdiler ve Karanlık Lord'un Barad-dûr kalesini kuşattılar. Kuşatma yedi yıl sürdü, bu sırada Anárion öldürüldü. Sauron kalesini terk ederek doğrudan savaşmaya başladı. Bu savaşın üç hedefi vardı; Tek Yüzüğü, Sauron'u ve Karanlık Kule'nin temelini yok etmek.

Sauron, her ikisi de saldırıda ölen Gil-galad ve Elendil tarafından öldürüldü. Elendil, düşerken kılıcı Narsil'i kırdı. Kılıcın kabzasını kullanarak, Isildur yüzüğü Sauron'un parmağından kesti.  Tek Yüzük'ün gücünden ötürü, Sauron'un ruhu dağıldı ve bin yıl boyunca Orta Dünya'da tekrar oluşmayacaktı.

Sauron'a karşı kazanılan zafer ve Gil-galad ve Elendil'in ölümü ile Son İttifak dağıldı. Kalan Númenórlular krallıklarını yeniden kurdu.

## Referanslar

1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Yüzüklerin Efendisi, Ek B, "İkinci Çağ"
2. ↑ Bitmemiş Öyküler, "Cirion ve Eorl ve Gondor ve Rohan'ın Dostluğu"
3. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Yüzük Kardeşliği, "Elrond Konseyi"
Dworek Kolejowy

**Dworek Kolejowy** - ~~dawna budka toromistrza~~ ekskluzywna kwatera obserwacyjna w postaci drewnianego budynku na planie prostokąta, położona w Czuprynowie, przy liniach kolejowych 57 i 6. Główne miejsce obserwacji wozów na Sokólszczyźnie.

## Historia

Jak wskazuje napis na fundamencie, historia budynku rozpoczęła się 4 marca 1971. Przez lata pełniła ona funkcję małego magazynu, urzędował tu toromistrz. Data opuszczenia Dworku nie jest znana.

Budynek jest własnością Władców Uniwersum od kwietnia 2019, kiedy to ujrzeli oni potencjał w opuszcoznej drewnianej kwaterze. Już latem 2019 uporządkowano wnętrze, by było ono funkcjonalne. Wytyczono też ścieżki. Teraz Dworek pełni funkcję letniskową.

## Plan budynku i działki

Budynek dzieli się na dwie części - magazyn torowy i pomieszczenie rekreacyjno-biurowe. Pierwsze nie pełni swojej pierwotnej funkcji, za to drugie - jak najbardziej.

Bezpośrednio za budynkiem, w otwartym fundamencie (czyżby istniały plany ekspansji Dworku?) mieści się ogród dworski (typu angielskiego) z miejscem na ognisko, wychodkiem, dwoma drzewami dla cienia i egzotycznymi gatunkami roślin, takimi jak:

* *Urtica* L. (z rodziny pokrzywowatych)
* *Carduus* (ostowate)
* *Heracleum sosnowskyi* Manden (z rodziny selerowatych/barszcze)

Darami ogrodu są suche pnącza, które służą za materiał do palenia w piecu lub palenia ognisk

## Wyposażenie budynku

* drzwi drewniane w odcieniu morski błękit (niegdyś z klamką)
* wieszak naścienny czterokołkowy
* klimatyzacja (okna otwierane)
* kanapa (gumowa opona 195/65 R15 Dębica, rocznik prawdopodobnie 2005 - używany obecnie jako skład siana do opalania w piecu)
* piecyk (ze szczelnym kominem!)
* książeczka robót torowych z lat 90. (dla rozrywki)
* zapas podkładek pod szyny

W obrębie dworku znajduje się również własna studnia

## Tradycje

Tradycją stało się wywarzanie błękitnych drzwi przez Żelaźniaka, który tłumaczy się ćwiczeniami dla samoobrony przez ciekawskimi, zimnokrwistymi mieszkańcami Czuprynowa.

Poczynając od lipca 2020, po przejeździe wozów, przygotowywane jest ognisko w ogrodach dworskich. Spożywane są ciperki oraz kanapki. Ogniska nadają posiedzeniom czuprynowskim element błogości; pełnią funkcję obrzędu.
Amon Sûl Taşı

**Amon Sûl Taşı**, Arnor'daki Amon Sûl Kulesi'nde bulunan bir *palantír* idi. Diğer görme taşları gibi, derin siyah bir kristalden, küresel ve mükemmel derecede pürüzsüzdü. Ancak, taşların hepsi birbirine benzemiyordu ve Osgiliath Taşı gibi Amon Sûl taşı da, bir insan tarafından kaldırılamayacak kadar büyüktü.

Arnon diyarı kurulduğunda Amon Sûl Taşı Elendil tarafından Amon Sûl üzerine yerleştirildi. Arnor'un ÜÇ 861'de bölünmesinden sonra  hem Rhudaur hem de Cardolan, Amon Sûl taşını istedikleri için Amon Sûl'e sahip olan Arthedain ile çekişti.

ÜÇ 1409'da gözetleme kulesi Angmar'ın kuvvetleri Arnor'u işgal ettiğinde yakıldı ve yıkıldı, ancak taş başarıyla Fornost'a geri taşındı.  Arthedain'in son kralı Arvedui, Arthedain 1974'te Angmar tarafından istila edildiğinde bu palantír'i ve Annúminas taşını kurtardı.

Bunlar ve diğer yadigârlarla birlikte Lossoth tarafından sığınma hakkı verildiği uzak kuzeye kaçtı. Sonunda Gri Limanlar'dan bir gemi Arvedui'yi kurtarmaya geldi, ancak gemiye bindikten sonra, gövdesi buz tarafından ezildi ve gemi battı. Annúminas Taşı, Amon Sûl taşı ile birlikte, denize battı ve gemi enkazında kayboldu.

## Referanslar

1. ↑ Bitmemiş Öyküler, "Palantíri"
2. ↑ 2,0 2,1 Yüzüklerin Efendisi, Ek B, "Üçüncü Çağ"
3. ↑ 3,0 3,1 Yüzüklerin Efendisi, Ek A, "Númenor Kralları", "Eriador, Arnor ve Isildur'un Varisleri"
Beren ve Lúthien'e Dair

2. Valaquenta

3. Quenta Silmarillion
* Günlerin Başlangıcına Dair
* Aulë ve Yavanna'ya Dair
* Elflerin Gelişi ve Melkor'un Esaretine Dair
* Thingol ve Melian'a Dair
* Eldamar'a ve Eldalië Prenslerine Dair
* Fëanor ve Melkor'un Serbest Bırakılmasına Dair
* Silmariller ve Noldor'un Huzursuzluğuna Dair
* Valinor'un Karartılmasına Dair
* Noldor'un Kaçışına Dair
* Sindar'a Dair
* Güneş ve Ay ve Valinor'un Saklanmasına Dair
* İnsanlara Dair
* Noldor'un Dönüşüne Dair
* Beleriand ve Diyarlarına Dair
* Beleriand'daki Noldor'a Dair
* Maeglin'e Dair
* İnsanların Batıya Gelişine Dair
* Beleriand Harabesi ve Fingolfin'in Düşüşüne Dair
* **Beren ve Lúthien'e Dair**
* Beşinci Savaş: Nirnaeth Arnoediad'a Dair
* Túrin Turambar'a Dair
* Doriath Harabesine Dair
* Tuor'a ve Gondolin'in Düşüşüne Dair
* Eärendil'in Yolculuğu ve Gazap Savaşı'na Dair

4. Akallabêth

5. Güç Yüzükleri ve Üçüncü Çağ'a Dair

**Beren ve Lúthien'e Dair**, Silmarillion'daki Quenta Silmarillion bölümünün on dokuzuncu bölümüdür.

## Özet

Bu bölümde, Leithian Şiiri, yani Beren'in Lúthien ile beraber Silmaril arayışları ve Finrod Felagund, Draugluin, Carcharoth, Huan (Beren'in tazısı) ve Beren'in kendisinin ölümleri anlatılır.
Dale Savaşı

## Savaşanlar

Dale Krallığı, Dağın Altındaki Krallık
Rhûn

## Komutanlar

* Brand X
* Dáin Ironfoot X
* Bard II
* Thorin III Taşmiğfer

Bilinmiyor

## Kayıplar

Brand, Dáin Demirayak ve birçok cüce ve insan
Belirtilmemiş olsa da, büyük miktarda.

"*Büyük Pelennor Savaşı'nı düşündüğünüzde, Dale'deki savaşları ve Durin Halkının cesaretini unutmayın. Ne olabileceğini düşünün. Eriador'da ejderha ateşi ve vahşi kılıçlar! Gondor'da Kraliçe olmayabilirdi.*"
—Gandalf
**Dale Savaşı** ve ardından **Erebor Kuşatması**, Yüzük Savaşı'nın kuzey cephesindeki belirleyici savaşlardı. Krallar Dáin Demirayak ve Dale'li Brand'ın hayatlarına mal olmasına rağmen, özgür halklar için belirleyici bir zaferdi.

## Başlangıç

Erebor Cüceleri ve Dale Adamları, Sauron'un tahakkümüne girmeyi ve ittifakını reddetti.  Güney orduları Gondor'u tehdit ederken, Karanlık Lord, düşmanlarının ordularının Mordor için felakete yol açacak bir sancak altında bir araya gelmelerini engellemek ve hâkimiyetini genişletmek için kuzeyine bir ordu gönderdi.

## Savaş

17 Mart 3019'da, Sauron Dale'e saldırması için Doğulular'dan oluşan büyük bir birlik gönderdi. Dale Adamlarının Kral Brand altındaki kombine kuvvetleri ve Kral Dáin Demirayak altındaki Yalnız Dağ Cüceleri, savaşta Doğulularla buluşmak için yürüdü. Üç gün süren yoğun bir yakın savaştan sonra, Yalnız Dağ'a doğru çekilmek zorunda kaldılar.

Ordular, alınamayan Erebor Kapısı'nın önünde cesurca savaştı. Sonunda, Dáin müttefiki Brand'ın cesedini savunurken öldürüldü.  Bu arada, Dağın savunucuları kuşatmaya dayanabildiler.

Ancak, Gondor ve Rohan güçleri, 25 Mart'ta Morannon cephesinde Sauron'un ana gücünü yendi ve bu kuzey ordusunun umutlarını kaybetmesine neden oldu. Düşmanlarının moralinin güneydeki zafer haberi nedeniyle bozulduğunu görünce, yeni krallar Bard II ve Thorin III Taşmiğfer altındaki Dale Ordusu 27 Mart'ta kuşatmayı kaldırmayı ve Doğulular'ı Dale'den çıkarmayı başardı.

## Sonrası ve Yankıları

Yüzük Savaşı sırasındaki bu savaş inanılmaz derecede önemliydi: Sauron'un Doğulu ordusu, Cüceler ve Dale Adamları'nı yenseydi, dengeyi Mordor lehine çevirmek üzere Sauron'un Dol Guldur güçlerinin Lothlórien ve Mirkwood Orman Diyarı'na yaptıkları saldırılara katılabileceklerdi. Bu, Mordor ordularının Gondor ve Rohan güçlerini kuzeyden ve arkadan kuşatmasını sağlayacaktı. Gandalf, Dale Savaşı'nın bu şekilde kaybedilmesi durumunda, Pelennor Çayırları Savaşı'nda kazanılan zaferden bağımsız olarak Batı güçlerinin ezileceğini belirtti.

## Referanslar

1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Yüzüklerin Efendisi, Ek A, "Durin Halkı"
2. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Yüzük Kardeşliği, "Elrond'un Divanı"
3. ↑ 3,0 3,1 Yüzüklerin Efendisi, Ek B, "Büyük Yıllar"
4. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Ek B, "Barad-dûr'ın Düşmesinden Üçüncü Çağın Sonuna Kadar Belli Başlı Günler"
Doğu Lórien

**Doğu Lórien**, Lothlórien'in Orman Beli'nin güneyindeki Eryn Lasgalen (eski Mirkwood) bölgesinin adı ve doğu sınırıydı. Kuzeydeki bölge Beorningler ve Ormancılar tarafından dolduruldu.

Yüzük Savaşı sırasında Dol Guldur'un temizlenmesinden sonra kuruldu ve Celeborn Lothlórien Galadhrim'ini yönetti. Dördüncü Çağ'da yorgun düştü ve sadece birkaç gezici Silvan Elfinin yaşadığı Doğu Lórien ormanlık arazisini terk ederek Rivendell'e gitti.

## Referanslar

1. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Ek B, "Büyük Yıllar"
Belfalas

**Belfalas**, Güney Gondor'un sahilini Anduin ağzından Dol Amroth'a kadar kuşatan bir bölgeydi.  Belfalas'ın güneyinde, adını taşıyan büyük bir koy vardı: Belfalas Körfezi.

## Tarih

Birinci Çağ'ın sonlarında Beleriand'lı  Sindar mültecileri bölgeyi yerleştiler ve daha sonradan Dol Amroth olarak adlandırılan yerin yaklaşık 50 mil kuzeyindeki Edhellond'da bir Elf yerleşimi kurdular.

Númenor'lu bir Sadıklar ailesi, İkinci Çağ'dan itibaren Belfalas topraklarına hükmetti. Bu Númenór ailesi Andúnië Lordları ile akrabaydı ve bu nedenle Elendil'le ilgiliydi ve Elros Hanesi'nden geliyorlardı.  Númenor'un çöküşünden sonra onlara Elendil  tarafından "Belfalas Prensi" ünvanı verildi ve artık Gondor'un tımarı olan topraklarına Dor-en-Ernil adı verildi. Bu aileye soylu bir ünvan verdi ve onları kalıtsal Belfalas Prensleri yaptı.

Üçüncü Çağ'ın başından itibaren Lórien Kralı Amroth,  ÜÇ 1981'de Moria'daki Cüceler tarafından serbest bırakılan korkudan kaçan sevgilisi Nimrodel'i ve çok sayıda Galadhrim'i aramak için diyarını geride bıraktı. Onu Batı'ya doğru son yolculukları için Edhellond'da bekledi. Ama Orta Dünya'yı Amroth kadar seven Nimrodel ona katılamadı. Gemi erkenden denize atıldığında, onu aramak amacıyla kıyıya ulaşmak için boşuna bir girişimde denize atladı ve koyda boğuldu.  Amroth, ÜÇ 1981'de denizde kaybolduğunda bu elflerin sonuncusu bölgeyi terk etti.

Bu kralın adından Dol Amroth ("Amroth Tepesi") adını aldı. Dol Amroth'un ilk Prensi, Imrazôr oğlu Galador'du. Efsaneye göre Imrazôr, Nimrodel'in bir arkadaşı olan elf leydisi Mithrellas ile evlenmişti.

Yüzük Savaşı sırasında, yakındaki Linhir kenti Umbar Korsanları tarafından saldırıya uğradı ve Angbor yönetimindeki Haradrim ve Lamedon Adamları, Gri Bölük Yeminbozanlar'ın hayaletleri ile gelip çatışmayı sona erdirene kadar onları korumaya çalıştı.

## Etimoloji

**Belfalas** ismi *bel* (anlamı bilinmeyen bir Ön-Númenór öğesi) ile Sindarin *falas* ("kıyı") öğelerinden oluşur.

## Referanslar

1. ↑ 1,0 1,1 J.R.R. Tolkien, "Gondor Nehirleri ve Fener Tepeleri" (Carl F. Hostetter tarafından düzenlendi), Vinyar Tengwar, Sayı 42, Temmuz 2001, s. 15
2. ↑ Bitmemiş Öyküler, "Galadriel ve Celeborn'un Tarihi", "Amroth ve Nimrodel"
3. ↑ Bitmemiş Öyküler, "Galadriel ve Celeborn'un Tarihi", not 18
4. ↑ Bitmemiş Öyküler, "Cirion ve Eorl ve Gondor ve Rohan'ın Dostluğu"
5. ↑ Bitmemiş Öyküler, "Cirion ve Eorl ve Gondor ve Rohan'ın Dostluğu", not 39
6. ↑ Bitmemiş Öyküler, "Galadriel ve Celeborn'un Tarihi"
7. ↑ Bitmemiş Öyküler, "Galadriel ve Celeborn'un Tarihi", s. 240-242,244.
8. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Ek B, "Üçüncü Çağ"
9. ↑ Bitmemiş Öyküler, "Cirion ve Eorl ve Gondor ve Rohan'ın Dostluğu", Not 39, s. 316
10. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Kralın Dönüşü, "Son Tartışma"
Alqualondë'deki Akraba Kıyımı

**Alqualondë'deki Akraba Kıyımı** veya **İlk Akraba Kıyımı**, Eldar'ın tarihinde, Fëanor ve beraberindeki Noldorin Elflerinin gemilerini kazanmak için Teleri Elflerini öldürdüğü önemli bir olaydı.

## Arkaplan

Fëanor Valinor'dan ayrılmaya karar verdiğinde Orta Dünya'ya seyahat etmek için gemilere ihtiyaç duyuyordu, ancak Noldor hiçbir gemiye sahip değildi ve Fëanor, ayrılışlarındaki herhangi bir gecikmenin Noldor'un ayrılma kararını yeniden gözden geçirmesine neden olacağından korkuyordu. Féanor ve oğullarının önderlik ettiği Noldor, Alqualondë'li Teleri'yi ona gemilerini vermeleri için ikna etmeye çalıştı. Ancak, Teleri, Valar'ın iradesine aykırı olduğu ve aslında arkadaşlarını bırakma kararlarını yeniden gözden geçirmeleri konusunda ikna etmeye çalıştığı için onlara yardım etmeyecekti. Teleri'nin cevabından memnun olmayan Noldor gemileri zorla almaya başladı. Bu, Teleri'yi kızdırdı ve Noldor'u taş ve oklarla tehdit ettiler ve çoğu Fëanor'un Noldor'unu gemilerden limana attılar. Ayrıca limanı kapatmaya da çalıştılar.

Sonra Noldor kılıçlarını ve Teleri de yaylarını çekti ve Fingon liderliğindeki ikinci Noldor ordusu Fingolfin'in halkıyla beraber gelinceye kadar eşit görünen acı bir dövüş yaşandı. Durumu yanlış anlayarak, Teleri'nin Noldor'a Valar emriyle saldırdığını varsaydılar ve kavgaya katıldılar. Sonunda birçok Teleri katledildi ve gemiler alındı. Orta Dünya'ya doğru ilerleyen Noldor bu nedenle Mandos tarafından lanetlendi.

## Sonraki Akraba Kıyımları

Dior Eluchíl’in Fëanor'un Oğulları tarafından öldürüldüğü olay, Silmarillion’da İkinci Akraba Kıyımı olarak adlandırılır ve Sirion Ağızları’nda Elwing’in saldırıya uğradığı Fëanor'un Oğulları'nın saldırısına Üçüncü Akraba Kıyımı denir. Manwé'nin habercisi Eönwë tarafından, bu kötülükler yüzünden Fëanor'un kalan oğullarının Silmariller üzerindeki bütün haklarını kaybettiği ifade edilmiştir.
Dol Guldur Savaşı

## Savaşanlar

Lothlórien, Orman Diyarı
Dol Guldur, Mordor, Moria

## Komutanlar

* Celeborn
* Galadriel
* Thranduil

Bilinmiyor

## Güçler

Lothlórien ve Orman Diyarı Bölgesinden bilinmeyen sayıda elf
Bilinmiyor

## Kayıplar

Bilinmiyor
Tamamı

Ayrıca **Dol Guldur'un Yıkılışı** olarak ta bilinen **Dol Guldur Savaşı**, Rhovanion kampanyasını sonuçlandıran Yüzük Savaşı'nın destansı bir savaşıydı. Her zamanki gardiyanlar Nazgûl gitmişti ve Lothlórien ve Mirkwood Elfleri, Sauron'un hizmetçilerinin Rhovanion'da kalan son kalesi Dol Guldur'a saldırmaya ve yok etmeye karar verdiler.

## Tarih

Kaleyi koruyan Nazgûl yoktu ve ordusu Lórien Elfleri tarafından üç kez yenildi. Savaşın gerçek şekli belirtilmedi, ancak sonuç kesindi. 6 Nisan'da Galadriel kapılara geldi ve belirtilmemiş araçlarla duvarları, pis çukurlarını ve yarıklarını yıktı. Dol Guldur'un kötü diyarı nihayetinde yıkıldı ve orman temizlendi.

Aynı gün, Celeborn ve Thranduil ormanın ortasında buluştu ve adını "yeşil yapraklı orman" Eryn Lasgalen olarak değiştirdiler. Celeborn, Açıklıklar'ın güneyindeki toprağı kendisi için aldı ve Thranduil Mirkwood Dağları'nın kuzeyindeki tüm ormanı alırken, ormanın ortasını Beorningler'e ve Ormancılar'a verdi.

## Referanslar

1. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Ek B: Yılların Öyküsü (Westlands Kronolojisi), "Üçüncü Çağ"
2. ↑ Orta Dünya Atlası, Yüzüklerin Efendisi, "Kuzeydeki Savaşlar"
Atçanyurt

**Atçanyurt** ya da sadece **Yurt**, Rohirrim'in toprakları için kullandığı isimdi, yabancılar daha çok Rohan olarak biliyordu.

## Etimoloji

**Atçanyurt**, Eski İngilizce bileşiği *Riddena-mearc*'tan ("binicinin işareti"  veya "Şövalyelerin Bölgesi" ) türetilen "binicilerin ülkesi" anlamına gelir. Buradaki işaret, "sınır bölgesi, özellikle bir diyarın iç topraklarının savunulması" anlamında kullanılmaktadır.

Ülkenin tercüme edilmemiş ilk Rohirric terimi **Lōgrad** idi.

## Referanslar

1. ↑ 1,0 1,1 Yüzüklerin Efendisi: Bir Okurun Arkadaşı, s. 248
2. ↑ Jason Fisher, "Şafak Boynuzları: Rohan'da Aliterasyonlu Nazım Geleneği", Orta Dünya'daki Ozan: Tolkien'de Müzik Üzerine Makaleler (ed. Bradford Lee Eden), s. 21 (not 18)
3. ↑ Greg Harvey, Aptallar için Tolkien'in Orta Dünyasının Kökenleri, "Rohirrim"
4. ↑ Orta Dünya Halkları, "Diller Eki", s. 53
Beleriand Şiirleri

**Beleriand Şiirleri**, Orta Dünya Tarihi'nin üçüncü cildidir. Tolkien'in dünyasındaki en önemli hikayelerden ikisinin - Túrin Turambar ve Beren ve Lúthien öyküleri aracılığıyla bize Orta Dünya'nın mitolojisinin yaratılması hakkında ayrıcalıklı bir fikir verir. Şiirlerin ilki, Túrin Turambar'ın trajedisini büyük ölçüde anlatan, yayımlanmamış Húrin'in Çocukları'nın Şiiri'dir. İkincisi, Silmarillion'daki Beren ve Lúthien masalının baş kaynağı olan ve Silmaril Görevini ve yeraltı kalesinde Morgoth'la olan karşılaşmasını anlatan hareketli Leithian Şiiri'dir.

## İçindekiler

1. "Húrin'in Çocukları'nın Şiiri"
2. "Erken Dönemde Terk Edilmiş Şiirler"
	* Noldoli'nin Kaçışı
	* Eärendel Şiiri'nin Aliterasyonlu Bir Parçası
	* Gondolin'in Düşüşü Şiiri

1. "Leithian Şiiri"
2. "Leithian Şiiri Yeniden"
Amilessë

Quenya "Anne adı" anlamına gelen **Amilessë**, bir elfe annesinin doğumunda veya birkaç yıl sonra verdiği isimdi ve bir elfin gerçek isimlerinden biriydi.  Baba adı  ve epessë ("son ad" veya onursal) ile birlikte Yüksek Elflerin anessi veya verilen isimlerinden biridir.

Anne adı bir elfin genel adıdır ve oldukça önemlidir, çünkü elf anneleri çocuklarının karakterleri ve yetenekleri hakkında bilgi sahibi olmuştur ve birçoğu da kehanet öngörüsü armağanına sahiptir.

En yaygın anne adı türü, doğumdan birkaç yıl sonra kişiliğinin gelişmeye başlaması ile çocuğa verilen *amilessë tercenyë*'dir ("içgörü ana adı"). *Amilessë apacenyë* ("öngörü anne adı") ise, annenin doğum saatinde çocuğun kaderine dair bir kehanet görmesi ile verilen daha nadir bir olaydı.

Örneğin *Fëanáro* ("Ateş Ruhu") Fëanor'un amilesse'siydi.  Diğer amilessi örnekleri şunlardır: Aracáno ("yüksek şef"), Atarince ("küçük baba"), Tyelcormo ("aceleci").

## Referanslar

1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Orta Dünya Halkları, "Fëanor'un Sloganı", Ana İsimler Üzerine Not, s. 339
2. ↑ Bu isim için onaylanmış Quenya terimi yoktur, ancak bunun ***ataressë*** olduğu tahmin edilmektedir.
3. ↑ Morgoth'un Yüzüğü, "Üçüncü Bölüm. Daha Sonra Quenta Silmarillion: (II) İkinci Aşama: Eldar Arasındaki Adlandırmada Yasalar ve Gelenekler", s. 216
4. ↑ Orta Dünya Halkları, "Fëanor'un Sloganı", Quenya'nın þ'den s'ye değişimi, s. 333
Doğu Beleriand

**Doğu Beleriand**, Beleriand'ın Sirion Nehri'nin doğusundan ve Gelion'un batısına uzanan ve en geniş yerinde yüz fersah boyunca uzanan bir parçasıydı . Bu bölge Doriath'tan Thingol tarafından yönetildi ve (Aros'un doğusu) Birinci Çağ'da büyük ölçüde Fëanor'un Oğulları'nın kontrolü altındaydı.

## Coğrafya

Sirion kuzeyden güneye doğru uzanıyordu. Kolları Mindeb, Esgalduin, Aros ve onun kolu Celon, Doriath ormanları olan Neldoreth ve Bölge'yi oluşturdular. Doriath'ın kuzeyinde nehirler Dimbar, Nan Dungortheb, Dor Dínen ve Himlad topraklarını kuzey yaylalarının hemen güneyinde ayırıyordu. Doriath'tan ayrılmış, Celon'un doğu kıyılarının yanında küçük Nan Elmoth ormanı vardı. Aglon Geçidi ve Maedhros Sınırı, Lothlann'a giden birkaç küçük sıradağ arasında iki geçitti. Güneyde Estolad vardı ve Andram sırtının doğu kısmına Amon Ereb'e kadar daha açık, geniş boş topraklar vardı. Beleriand'ın doğu kesiminde, ana toprakları Thargelion'dan ayıran ve nehrin kolları (Ascar, Thalos, Legolin, Brilthor, Duilwen ve Adurant) ile işaretlenmiş Ossiriand bölgesinden ayıran Gelion nehri hakimdi. Daha doğuda, Mavi Dağlar Beleriand'ı Eriador'dan ayırıyordu. Büyük Sirion ve Gelion nehirleri arasında, Beleriand'ın güneyinde büyük Taur-im-Duinath ormanı vardı.

## Referanslar

1. ↑ Kayıp Yol ve Diğer Yazılar, "İkinci Bölüm: Yüzüklerin Efendisinden Önce Valinor ve Orta Dünya, VI. Quenta Silmarillion", s. 261
2. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, "Beleriand ve Diyarlarına Dair"
3. ↑ Silmarillion, "Beleriand ve Kuzey Topraklarının Haritası"
Angerthas

**Angerthas**, Orta Dünya’daki bir Runik yazı sistemi olup, basitçe “Runlar” olarak adlandırılır.

Orjinal Certhas Daeron, Doriath Kralı Thingol'ün elçisi Daeron tarafından tasarlandı ve daha sonra Angerthas Daeron olarak bilinen şeye genişletildi. Bu Elfler tarafından Sindarin’i temsil etmek için kullanılır.

Cüceler tarafından Khuzdul dilini yazmak için adapte edildi; iki şekli vardı, bunlar Angerthas Moria ve Angerthas Erebor idi.

## Etimoloji

**Angerthas**, "uzun run satırları" anlamına gelen bir Sindarin adıdır.

## Referanslar

1. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Ek E, "Yazı", "Cirth"
2. ↑ Silmarillion, "Ek: Quenya ve Sindarin İsimlerindeki Unsurlar", giriş (d)
3. ↑ "Yüzüklerin Efendisi'nde Çeşitli Dillerdeki Kelimeler, Deyimler ve Pasajlar", Parma Eldalamberon XVII (Christopher Gilson tarafından düzenlenmiştir), s. 122
Batı Beleriand

**Batı Beleriand**, Sirion Nehri'nin batısındaki Beleriand topraklarını kaplayan alandı. Bölge çoğunlukla Nargothrond'daki Finrod Felagund'un ve Falas'taki Gemi Ustası Círdan'ın hükümdarlığı altındaydı.

## Coğrafya

Batı Beleriand, Beleriand'ın Falas sahili, Brithombar ve Eglarest limanları ve Barad Nimras'ın deniz kulesi ile batıda Belegaer'e bakan bölgesiydi. Kuzeyde Ered Wethrin, Hithlum ve Nevrast'ı Beleriand'ın geri kalanından ayırdı. Nivrim'in ormanlık şeridi Batı Beleriand tarafında Doriath'ın geri kalanından Sirion tarafından ayrılmıştı. Güneyde Nan Tathren, Narog ve Sirion arasındaki küçük bir ormanlık alandı. Daha güneyde, Nimbrethil ormanıyla birlikte Arvernien toprakları Balar Körfezi'ni oluşturarak Balar Burnu'na kadar uzanıyordu.

Nehirler arasında Brithon ve Nenning ve Sirion'un Narog (Ginglith ve Ringwil ile) ve Taeglin (Malduin ve diğer küçük nehirlerle birlikte) kolları vardı. Ginglith ve Narog arasında Tumhalad alanı vardı. Taeglin Geçitleri, Brethil Ormanı'nı kuşatıyordu.

Narog ve Sirion arasında, Nargothrond Krallığı'nın Amon Rûdh tepesiyle birlikte bir parçası olan Talath Dirnen uzanıyordu. Narog'un batısındaki Taur-en-Faroth da bu diyara aitti.

Bu bölge en geniş yerinde doksan dokuz ligdi (~478 km) .

## Referanslar

1. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, "Beleriand ve Diyarlarına Dair"
2. ↑ Silmarillion, "Beleriand ve Kuzey Topraklarının Haritası"
3. ↑ Kayıp Yol ve Diğer Yazılar, "İkinci Bölüm: Yüzüklerin Efendisinden Önce Valinor ve Orta Dünya, VI. Quenta Silmarillion", s. 272
Belfalas Körfezi

**Belfalas Körfezi**, aynı zamanda **rüzgarlı Bel Körfezi** olarak da adlandırılır  , suları içinde Tolfalas adası olan ve Gondor'un güneyinde uzanan Büyük Deniz'in büyük bir körfeziydi; Anduin Nehri körfeze aktı. Koyun tam kuzeyinde Gondor bölgesi Belfalas vardı.

Körfez çevresindeki kıyılar, Sindar'ın Birinci Çağ yerleşimi olan Edhellond dışında, İkinci Çağ'da çoğunlukla ıssızdı.

Númenor'un Çöküşü sırasında, Belfalas Körfezi doğu ve güneyde çok fazla doldu ve etrafındaki toprak yükseldi. Anduin, körfeze birçok ağızdan yeni bir yol açtı.  Tolfalas hemen hemen yok edildi ve nihayet nehirden çok uzak olmayan bir noktada suda çorak ve yalnız bir dağ gibi kaldı.

Gondor kıyıları Umbar Korsanları tarafından saldırıya uğradı. ÜÇ 2758'de Umbar'dan üç filo, Beregond işgalcilerin üstesinden gelene kadar tüm Gondor kıyılarına saldırdı.

## Diğer Adları

Sindarin'de Belfalas Körfezi'ne **Côf Belfalas** veya **Côf gwaeren Bêl** ("rüzgarlı Bêl Körfezi") adı verildi.

## Etimoloji

**Belfalas** ismi *bel* (anlamı bilinmeyen bir Ön-Númenór öğesi) ile Sindarin *falas* ("kıyı") öğelerinden oluşur.

## Referanslar

1. ↑ Tom Bombadil'in Maceraları, "Aydaki Adam Çok Yakında Geldi"
2. ↑ 2,0 2,1 2,2 J.R.R. Tolkien, "Gondor Nehirleri ve Fener Tepeleri" (Carl F. Hostetter tarafından düzenlendi), Vinyar Tengwar, Sayı 42, Temmuz 2001, s. 15
3. ↑ Yüzüklerin Efendisi, "Üçüncü Çağ'ın Sonunda Orta Dünya'nın Batısı" [harita]
4. ↑ Orta Dünya Halkları, "Cüceler ve İnsanlara Dair"
5. ↑ Orta Dünya Halkları, "İkinci Çağ Yıllarının Öyküsü"
6. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Ek A, "Númenor Kralları", "Gondor ve Anárion'un Varisleri"
Dori

**Dori**, Durin Halkı'ndan olmakla birlikte, Thráin II ortadan kaybolduktan sonra Thorin'le birlikte Kuzey Mavi Dağlar'da yaşayan bir cüce idi.  Ejderha Smaug'a meydan okumak için Erebor'a giden on üç cüceden biriydi ve bu görevin başarılı bir şekilde sonuçlanmasından sonra, Yalnız Dağ'daki hazineden aldığı payı ile birlikte yaşadı.

Dori'nin ebeveynleri, Durin Hanesi'nin bir üyesi ve Thorin'in uzak akrabalarından biri olmasına rağmen bilinmemektedir.  Ayrıca doğum yılı da bilinmemektedir. Ancak Bilbo Baggins Erebor görevine ilişkin açıklamalarında Fíli ve Kíli kardeşlerin on üç cüceden "elli yıl kadar"  küçük olduklarını ve Thorin'in yokluğunda Balin'in "kalan en yaşlı" olduğunu belirtmiştir.  Fíli ÜÇ 2859'da ve Balin ÜÇ 2763'te doğduğundan,  bu Dori'nin doğumunu 2809 ve 2763 arasında yapacaktır ve Erebor görevi sırasında 132 ile 178 yaş arasında olacaktır. Thorin, Dori'nin kafiledeki en güçlü cüce olduğunu söylemiştir.  Dori (ve Nori), Bilbo'nun yemeklerin bol ve sık olması gerektiği fikrini paylaştı.

## Erebor Görevi

Bilbo Dori ile ilk tanıştığında (Bag End'e varan dördüncü cüce grubunda) mor bir başlık takıyordu. Thorin'in müzik istediği akşam saatlerinde Dori (Nori ve Ori ile birlikte) flüt çaldı.

Bilbo, Dori'yi "gerçekten iyi bir dost" ilan etti  çünkü üçü Dori, hobbitin aksi olması durumunda öldürülebileceği zamanlarda Bilbo'ya yardım etti: İlk olarak, Dori, Bilbo'yu goblinlerden kaçarken Dumanlı Dağlar'ın tünellerinde taşıdı, ama ne yazık ki düştü  diğer cüceler daha sonra hırsızlarını kaybettiği için onu suçladılar. İkincisi, Warglar'dan kaçarken, Dori bir ağaca tırmandı ve Bilbo onun sayesinde ağaca tırmanabildi. Son olarak Bilbo, Dori'nin bacaklarını bir kartal tarafından taşınırken yakaladı ve onları Goblinler tarafından yakılan bir ateşten kurtardı.

Gandalf, Beorn'a kafilenin maceralarının hikayesini anlatırken, Dori ve Thorin ortaya çıkan ilk iki cüceydi.  Elfkralı'nın salonlarından kaçtıktan ve varilden çıkarıldıktan sonra Dori, su emmiş ve sadece yarı canlı görünen cücelerden biriydi.

Dori daha sonra Beş Ordular Savaşı'nda savaştı ve hayatta kaldı. Dáin Demirayak tarafından hazineden hak ettiği payı verildi ve evini Erebor'da yaptı.

## Erebor

Dori, dağı geri alanlardan biri olarak görevden sonra zengin bir hayat sürdü. Yüzük Savaşı sırasında hala yaşıyordu  ve Dale Savaşı'nda savaşmış olabilir. Ölüm tarihi bilinmemektedir.

## Etimoloji

**Dóri**, Dvergatal'dan bir cücedir. Adı büyük olasılıkla "Matkap" veya "Burgu Adam" anlamına gelir.

## Referanslar

1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Yüzüklerin Efendisi, Ek A, "Durin Halkı"
2. ↑ 2,0 2,1 Yüzüklerin Efendisi, Yüzük Kardeşliği, "Birçok Buluşma"
3. ↑ 3,0 3,1 Hobbit, "Tepenin Üstü ve Tepenin Altı"
4. ↑ Hobbit, "**Zincirden Boşanmış Variller**"
5. ↑ Hobbit, "Sinekler ve Örümcekler"
6. ↑ Hobbit, "Kızartma Koyun Eti"
7. ↑ Hobbit, "Beklenmedik Bir Parti"
8. ↑ 8,0 8,1 Hobbit, "**Yağmurdan Kaçıp Doluya Tutulmak**"
9. ↑ *Hobbit*, "Tuhaf Bir Mesken"
10. ↑ Hobbit, "Sıcak Bir Karşılama"
11. ↑ Hobbit, "Dönüş Yolculuğu"
12. ↑ Chester Nathan Gould, "Cüce İsimleri: Eski İzlanda Dininde Bir Araştırma", Amerika Modern Dil Derneği Yayınları, Cilt 44 (1929), sayı # 4, s. 939-967
Eglath

**Eglath** ("Terkedilmiş"), Beleriand'da kalmaya ve kaybettikleri lider Elwë'i (Thingol) aramaya karar veren Büyük Yolculuğun Teleri elflerinin (Eldar) bir bölümüdür. Teleri'nin ana grubu, Aman'a giderken Olwe'i takip etmiştir.

Eglath, sonunda Sindar oldu ve kralları da Thingol idi.

## Etimoloji

İsim Sindarin fiil *egla* ve buna ek çoğul son -*ath* 'dan gelmektedir.

## Referanslar

1. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, "Eldamar'a ve Eldalië Prenslerine Dair"