Fëanor

Fëanor konsept çizim (nikulina-helena)

**Fëanor** bir Ñoldor elfiydi ve Valar ile birlikte yaşadıkları Aman topraklarındaki Valinor'dan ayrılan akraba elflerdendi.

Valinor'da doğdu ve Ñoldor Yüksek Kralı Finwë ile ilk karısı Míriel Therindë'nin tek çocuğuydu. Silmarillerin yapımcısı ve Tengwar alfabesinin mucidi olan bir zanaatkar, taş-mücevher ustası ve savaşçı idi. Ayrıca yedi Palantíri'nin de yaratıcısıydı. Ilúvatar’ın tüm Çocukları içerisinde güzelliği, anlayışı, becerisi ve incelikleri ile beden ve zihnin her yerinde en güçlü kişi haline getirildi. Ancak kişiliği kusurlarla doluydu, bunların başında gelen bencillik ve gururu, sonunda halkına tarifsiz acılar çektirmesine neden oldu.

## Biyografi

### İlk Yılları

Fëanor, doğduğunda, yaşamdan bıktığı için ruhu gönüllü olarak bedenini terk eden, Mandos Salonları için ailesini bırakan Míriel'in yaşam enerjisini çekti. Bir süre sonra Finwë yeniden evlendi ve dört çocuğu daha oldu; Fëanor'un üvey erkek kardeşleri Fingolfin ve Finarfin ile üvey kız kardeşleri Findis ve Irimë. Babasını bir oğulun yapabileceği kadar çok sevmesine rağmen, Fëanor üvey annesi Indis'e ve çocuklarına düşkün değildi ve bu yüzden ondan ve kardeşlerinden ayrı yaşadı. Gençliğinde, ustalık ve dil konusundaki olağanüstü yeteneklerini hızla keşfetti. Gençliğinde Rúmil'in çalışmalarını geliştirdi ve Tengwar olarak bilinen yazı sistemini yarattı. Ayrıca, Aulë'nin dibinde mesleğini öğrenen büyük bir demirci olan Mahtan'ın öğrencisi oldu ve Mahtan’dan metalürjinin çoğunu öğrendi. Mahtan’ın kızı Nerdanel’le evlendi ve yedi oğlu oldu; Maedhros, Maglor, Celegorm, Caranthir, Curufin, Amrod ve Amras. Zamanının çoğunu yalnız başına veya oğullarıyla geçirdi ve hepsi ona tamamen sadıktı. Ayrıca, tez canlı olduğu, Aman'ı elinden geldiğince keşfettiği ve sürekli yeni işler ürettiği biliniyordu.

### Silmarillerin Yapımı

Fëanor'un ustalık kazanımlarının en büyüğü, Büyük Mücevherler olarak da adlandırılan Silmarillerin yaratılmasıydı. Fëanor onları yapmak için , Valinor'un İki Ağacı'ndan iç içe geçmiş ışığın bir kısmını yakaladı ve bilinmeyen bir şekilde onu üç büyük elmas benzeri taşa kilitledi. Silmarilleri en başta gelmek üzere kreasyonları büyük övgü toplamasını sağladı.Bununla birlikte, zaman geçtikçe, açgözlü bir sevgiyle mücevherlere imrenmeye başladı ve mücevherlere giren ve kendi güzelliğini veren ışığın kendi yapımı olmadığı gerçeğini giderek daha fazla görmezden geldi. Fëanor mücevherleri boşuna sergilemek ile yakın ailesinden başka herkesten korumak arasında kaldı. Sonunda neredeyse her zaman kilit altında kaldıkları noktaya geldi.

### Morgoth'un Hileleri

Üç çağ hapis kaldıktan sonra Valar'ın en kudreti ve dünyanın ilkel kötülük kaynağı Melkor, sahte bir tövbe gösterisi ile Valar'ı aldattı. Af diledikten sonra ve Valinor'da ikamet ederken, kötülüğü aslında şimdiye dek görülmemiş seviyelere ulaşmıştı ve asıl hedefi, uğruna devrildiği Elfler haline geldi. Valinor'daki üç ana Elf grubundan Ñoldor’un bilgi edinme ve dinlemeye istekli olmaları nedeniyle onların en kolay manipüle edilebilecek grup olduğunu fark etti. Çabalarını sadece Ñoldor'a odaklayarak onlara Valar'ın kendilerini Valinor'da hapis tuttuğunu, böylelikle insan ırkının Orta Dünya'yı devralabileceğini ve kendilerinin sahip olabileceği şeref ve görkeme onların yerine insanların sahip olabileceğini söyledi. Fëanor, Melkor'a güvenmediği ve ondan korktuğu halde, kibir ve sabırsızlığı nedeniyle çoğu zaman Melkor'un yalanlarını istemeden tekrarladı. Melkor’un yalanlarını bilmeyen diğer Valar onu Ñoldor’un huzursuzluğunun kaynağı olarak gördüğü noktaya gelince, isyankar Ñoldor’un en öne çıkanı haline geldi.

Melkor Silmarilleri çok arzuladı ve Fëanor'dan nefret etti, ancak durum bozulmaya devam ederken niyetlerini Ñoldor ve Valar'dan sakladı. Sonunda Melkor'un yalanları, Fëanor'un üvey kardeşi Fingolfin'in sadece Finwë'nin varisi olarak yerini korumak için değil aynı zamanda Silmaril'leri ele geçirmeyi planladığına dair bazı söylentilerin dolaşmaya başladığı noktaya geldi. Gurur ve kibiriyle, Fëanor ikna edici olmadı ve düşmanlığı Fingolfin’i şiddetle tehdit ettiği noktaya geldi. Féanor'un uzun zamandır süregelen kışkırtmalarına katlanan Valar, Valinor'daki barışın ihlal edilmesini göz ardı edemedi ve Féanor'u ifade vermesi için Hüküm Çemberine çağırdı. Fëanor'un ifadesi Melkor'un kötü niyetini ve onun yalanlarını ortaya çıkardı ve Tulkas derhal onu tekrar yakalamak için Çemberi terk etti. Melkor Ñoldor'un huzursuzluğunun gerçek kökü iken, Fëanor'un suçu kendiyle ilgiliydi ve bunun için Valar onu Formenos'a sürgün etti. Kilitli bir kutuya koyduğu Silmariller de dahil olmak üzere giderken yanına önemli bir hazine aldı. En büyük oğlu Finwë de desteğini göstermek için Formenos'a çekildi ve Fëanor sürgünde kaldığı sürece krallıktan feragat etti.

Bir süre sonra, Melkor beklenmedik bir şekilde Formenos'ta göründü ve burada Valar'ın kendisine haksızlık yaptığını ilan etti. Bununla birlikte, Fëanor Melkor'un asıl amacının Silmarilleri elde etmek olduğunu fark etti ve o düşen Vala'yı şiddetle reddetti. Melkor öfkeyle ayrıldı ve Valinor'dan kaçtı. Kuzeye gitmek için istekliydi, ama nihayetinde keşfedilmemiş güney Aman sahiline bir bulut olarak geçerek güneye döndü. Fëanor olayı pek az düşünse de, Finwë ön plana çıktı ve Melkor'un ziyaretini derhal Valar'a bildirdi. Ancak ondan bir iz bulamadılar ve bir süre sonra Valar aramaktan vazgeçti. Yedi yıl sonra Valar Valinor'da Ñoldor ile olan ilişkilerini onarmak amacıyla büyük bir ziyafet ilan etti. Fëanor'un sürgünü geçici olarak feshedildi ve hem kendisi hem de Fingolfin katılmak üzere davet edildi. Valar, Finwë'nin de gelmesini istese de, Valar’ın Fëanor’un sürgününü devam ettirmesi nedeniyle daveti reddetti ve Formenos’ta kaldı. Uzlaşma ziyafeti sırasında Fingolfin üvey kardeşine elini uzattı ve açıkça Fëanor'ın yerini en yaşlı olarak kabul etti, ancak Fëanor tarafından isteksizce geri çevrildi.

### Silmarillerin Alınması

Bu sırada Melkor, Aman'ın güneyindeki Avathar'a gitti. Orada, kötü bir örümcek benzeri yaratık olan Ungoliant yaratığını keşfetti ve yardımının karşılığında acımasız açlıktan kurtulmasına söz vererek onu bir müttefik olarak güvence altına aldı. Féanor ve Fingolfin'in uzlaştığı şenliklerde, Melkor ve Ungoliant İki Ağacı tahrip etti ve Valinor'u tamamen karanlığa gömdü. Melkor ve Ungoliant daha sonra Melkor'un Finwé'yi dövdüğü ve kasayı aradığı Formenos'a gittiler ve Silmarilleri ve diğer birçok hazineyi aldılar. Daha sonra kuzeydeki Helcaraxë veya Grinding Ice'ı geçerek Orta Dünya'daki Beleriand'a geçerek kaçtılar. Valar'ın peşlerinden gitmeye çalışmasına rağmen, nihayetinde boşuna idi, çünkü Ungoliant Unlight takipçilerinin görüşünü tamamen gizledi.

Valar hızlı bir şekilde, Ağaçlar ölmüşken, ışıklarının yalnızca Silmarillerde hayatta kaldığını fark etti. Ağaçları geri getirmek ve Melkor'un kötülüğünü engellemek için Yavanna, Fëanor'dan silmarillerden vazgeçmesini istedi, böylece kırılabilirler ve içlerindeki ışık serbest bırakılabilirdi. Ancak Fëanor, silmarillerini kendi özgür iradesiyle bırakmayacağını açıkça vurguladı ve Valar onu buna zorlarsa Melkor'dan daha iyi olmayacaklarını söyledi. Nihayetinde, Fëanor'un bencilliği çok az fark yarattı, çünkü Formenoslu bir elçi daha sonra Finwé'nin ölümü ve Silmarillerin kaybı haberini bildirmek için geldi.

### Ñoldor'un Kaçışı

Fëanor babasının ölümünü ve değerli silmarillerinin çalındığını öğrendiğinde Melkor'u "Morgoth" veya "Dünyanın Kara Düşmanı" (kelimenin tam anlamıyla "Kara Düşman") olarak adlandırdı. Bunu yaptığı gibi, büyük bir öfke ve çaresizlik onu sardı, çünkü babasına olan sevgisi derinden yaralamıştı ve Hüküm Çeberinden kederle kaçmıştı. Babasının ölümünden sonra şimdi Ñoldor Kralı olan Fëanor, halen teknik olarak sürgün edildiği gerçeğini göz ardı ederek Tirion'a döndü ve Arda'da şimdiye kadar yapılan en ateşli konuşmalardan birini yaptı. Ancak öfkesi, kederi ve gururu nedeniyle, konuşmasını Morgoth'un yalanlarının ve yarı gerçeklerinin çoğu ile istemeyerek doldurdu. Karanlık Lord'a karşı ağzına geleni söyledi, ancak Valar'ı Morgoth'un işlerinin bir kısmında onu durdurabileceklerini ve başarısız olduklarını iddia ederek suçladı. Bu durumdan bahsetti çünkü kendisiyle ilgisi olmayan bir şekilde Morgoth Valar Krallığına saldırdığından ve kötü bir şekilde gölgelediğinden, Aman'da artık ne bir mutluluk ne de güvencenin teminatı vardı. Halkının Orta Dünya'da inşa edebileceği krallıkların görüntülerini ve silmarilleri geri aldıklarında elde edebilecekleri ihtişamı hatırlattı. Fëanor sonra, ırkı ve nedeni ne olursa olsun, silmarilleri ondan alıkoyan veya buna teşebbüs eden kimseye acımayacağına ve şiddetle karşılık vereceğine dair Ilúvatar'ın adı üzerine yemin etti. Fëanor'un Yemini, Tirion Büyük Meydanı'ndaki Mindon Eldaliéva kulesinin altındaki yedi oğlu tarafından da edildi. Bu yemin, Fëanor'un ailesinin ve genel olarak Eldar'ın büyük trajedisinin sebebiydi.

Tutkulu konuşması mevcut olanların çoğunu etkiledi, ancak muazzam hitabet becerisine rağmen, kalabalığa Orta Dünya'ya giderken kimin liderlik etmesi gerektiği konusunda itilaf çıktı. Fëanor teknik olarak Yüksek Kral olmasına rağmen, Ñoldor arasında pek sevilmiyordu ve birçoğu onu kral olarak kabul etmeyi düşünmedi. Fingolfin'e ve oğullarına daha fazla sevgi duyuldu ve Ñoldor'un çoğu, Fingolfin ve oğullarının onlarla birlikte gitmeleri ve onlara önderlik etmeleri için büyük arzu duydu. Fingolfin gitmeye istekli değildi, ama kardeşinin en büyük haklarını koruyacağına yemin etmişti ve ayrıca halkını Fëanor'un düşüncesizliklerinin ve sık sık bencilce davranışlarının merhametine bırakmak istemedi. Ayrıca oğlu Fingon da yolculuğa çıkmaya istekliydi ve babasını onunla gelmeye çağırdı. Böylece onun bilgeliğine karşı, Fingolfin ikinci ve Fëanor'unkinden daha büyük bir grup ile yürüdü, Finarfin üçüncü, daha küçük ve oldukça isteksiz bir gruba emir verdi. Bununla birlikte, Finwë'nin üç oğlunun önderlik etmesine rağmen, Ñoldor'un yaklaşık onda biri Tirion'da kalmayı seçti, bazıları Tirion aşkı ve diğerleri Valar aşkı için.

### İlk Akraba Kıyımı

Konuşmasını ilettikten ve grubu ile ayrıldıktan sonra Fëanor'un modu biraz sakinleşti ve kendisini ve insanlarını Orta Dünya'ya teslim etmenin pratik bir yolu olmadığını fark etti. Orta Dünya ve Aman, o günlerde, güvenilmez ve acı soğuğun olduğu değişken arktik buz bölgesi olan Helcaraxë ile bağlanmış olsa da, geçilmez olduğu düşünülüyordu. Fëanor daha sonra gemi yapılmasını düşündü, fakat Ñoldor'da hiç gemici ustası yoktu ve olsaydı bile tüm halkı Orta Dünya'ya götürecek kadar büyük bir filo yapmak devasa ve zaman alan bir iş olurdu. Bu nedenle, Fëanor, denizci Teleri'nin yaşadığı ve onları kendilerine katılmaya, kabul etmezlerse gemilerinin kullanımını güvence altına almak konusunda ikna etmeye çalıştığı Alqualondë'e gitti. Ancak Teleri'nin Aman'dan ayrılmak gibi bir isteği yoktu ve Fëanor'a gemilerini vermedi, çünkü onlara çok değer veriyorlardı. Fëanor öfkeyle Teleri’nin Ñoldor’a binaları ve şehirleri yapma sanatlarını öğrettikleri için borçlu olduğunu söyledi. Fakat Teleri’nin Lordu Olwë, istifini bozmadı, ve Fëanor ve akrabalarının en büyük deliliği olarak gördüğü şeyi tekrar arkadaşça reddetti.

Fakat Fëanor hayırı bir cevap olarak kabul etmedi. Halkının birçoğunun tutku dolu sözleriyle öfkelendiğini anlamıştı ve daha sakin kafaların Ñoldor'u daha akılcı bir sürece saptırmasını engellemek için acelenin gerekli olduğunu biliyordu. Bu şekilde grubunu, gemileri zorla ele geçirmesine yardım etmesi için ikna etti. Bunu denedi ve Teleri direndi, Ñoldor'un çoğunu denize döktüler ve Ñoldor'dan çok daha hafif silahlı olmalarına rağmen onları geri sürdüler. Ancak, Fingolfin'in yolculuğa başlamak için daha yavaş ve daha az istekli olan grubu devam eden savaşa girdi. Saldıran tarafın Teleri olduğuna inanarak, belki de Valar'ın emriyle, Fingolfin'in grubunun erkek kardeşinin yardımına geldi ve Teleri'nin üstesinden gelindi. Gemiler çalındı ​​ve Teleri denizcilerinin çoğu kötü bir şekilde katledildi. Gemileri komuta ettikten sonra, Ñoldor, grupları savaşla ve Ossë'nin Teleri'nin intikamıyla yarattığı korkunç fırtınalarla azaldı, Mandos'un kendisinin olabileceği bir figürle karşılaştı. Bu figür, Ñoldor’u Valinor’dan süren ve Morgoth’a karşı savaşlarının sadece sefalete yol açacağını öngören korkunç bir kadere yol açtı. Akrabalarını katletme konusundaki kötülükleri nedeniyle, Valar'ın gözünde tamamen terkedileceklerdi ve Valinor'dan mücadelelerinde ne hoşgeldin ne de yardım alacaklardı. Ek olarak, Fëanor ve hanesi lanetlendi,ve Silmaril’leri ne pahasına olursa olsun geri kazanmak için yemin etmesinden ötürü Mandos büyük acılar çekeceklerini ve sıkıntılarının çok olacağını söyledi.Her şeyden önce, bu figür açıkça Ñoldor'un Morgoth'a karşı yapacağı herhangi bir savaşın tamamen ümitsiz olacağını açıkça ortaya koydu, Ñoldor Elfler olarak bir Vala'nın üstesinden gelme gücüne sahip değildi. Hükmü duyan ve akraba kıyımına katılmamış olan Finarfin ve grubu Fëanor'u lanetledi ve kederle geri döndü. Valar tarafından affedildiler ve kabul edildiler. Finarfin, Tirion'da Ñoldor'un Yüksek Kralı olarak hükmetti. Ancak Fëanor, hükme meydan okudu ve devam etti. Kuzeydeki yolculuk devam ettikçe, arazi daha da karardı ve Ñoldor Helcaraxë'ye yaklaşmaya başladığında sıcaklıklar çarpıcı bir şekilde düşmeye başladı. Zaten Fëanor'u takip etmeye isteksiz olan Ñoldor'ların çoğu, koşullar bozulmaya devam ettikçe davranışlarından memnuniyetsizliğini açıkça ifade etmeye başladı. Féanor bunun farkında değildi ve oğullarıyla ilgileniyordu. Teleri filosunu ele geçirmeyi başarabilmiş olmasına rağmen, Ossë fırtınaları gemilerin çoğunu engellemişti ve artık tüm Ñoldor'u bir anda Orta Dünya'ya taşıyacak kadar yoktu. Fakat ihanet korkusundan dolayı diğerleri önce denizi geçerken hiçbiri Aman'da kalmayacaktı.

Bununla birlikte, Fëanor'un en sadık güçleri, ele geçirdikten sonra Teleri filosunun kontrolünü elinde tuttu. Muhalefet gittikçe kötüleşince, Fëanor, sadakati kesin olmayan herkesi basitçe terk etmeye karar verdi ve o ve takipçileri bir gece gemilerde kaçtılar. Morgoth ve Ungoliant'ın uzun olmayan bir zaman önce geçtiği Beleriand'ın en batısındaki Lammoth topraklarındaki Losgar'a geldiler ve geldikten sonra Fëanor gemileri yakmaya ve Fingolfin takipçilerini geride bırakmaya karar verdi. O günlerde düz olan dünya, kalan Ñoldor'un alevleri görmesine izin verdi ve ihanete uğradıklarını algıladılar. Fingolfin şimdi ya rezillikle Tirion'a geri dönme ya da hain Helcaraxë üzerinden Orta Dünya'ya geçme seçeneğine sahipti. Fingolfin ve halkının çoğu ihanet eden Fëanor ve halkıyla yüzleşmek için istekli olduklarından seçimlerini geçmekten yana yaptı. Yolculuk uzun ve korkunç bir yolculuktu ve Fingolfin'in grubu, Fëanor ve oğullarından kaynaklı hissettikleri acıya ek olarak yol boyunca büyük kayıplar yaşadı.

### Final Savaşı Ve Ölümü

Ñoldor'un gelişini öğrenen Morgoth, ordularını Angband kalesinden çağırdı ve Fëanor'un Mithrim'deki kampına saldırdı. Bu yüzleşmeye Güneş ve Ay henüz yaratılmadığı için Yıldızların altındaki Savaş veya Dagor-nuin-Giliath adı verildi. Ñoldor savaşı kolayca kazandı ve Morgoth'un ordularını imha etti. Fakat zaferden heyecanlanan ve gurur duyan Fëanor, ordusunun çok ilerisinde Angband'a doğru sadece küçük bir öncü ile bastırdı. Angband'a yaklaşınca Fëanor ve ekibinin çok az sayıda olduğunu gören orklar döndü ve savaşmaya başladı. Angband'a olan yakınlıklarından dolayı, hızlıca elflerin çoğunu çeviren birkaç Balrog tarafından desteklendiler. Fëanor gözüpekti ve çok fazla yara almasına rağmen uzun süre tek başına savaştı. Ancak nihayet Balrogların Lordu Gothmog tarafından yere çalındı.

Neyse ki Fëanor için oğulları önemli bir yardım gücü ile geldi. Balroglar Angband'a döndü ve Fëanor'un oğulları onu savaş alanından aldı. Bununla birlikte, Fëanor, yaralarının ölümcül olduğunu biliyordu ve oğullarını durmaya zorladı. Angband'a baktı ve Morgoth'a üç kez küfretti, ancak Morgoth'un kalesinin tamamına baktığında, sonunda Mandos'un sözlerinin gerçeğini anladı; Ñoldor'un hiçbir gücünün Karanlık Lord'u asla deviremeyeceği. Yine de, oğullarına yemin etmeleri ve babalarının öcünü almaları talimatı verdi. Öldüğünde, ateşli ruhu vücudunu terk etti ve onu kül haline getirdi.

### Miras

Féanor'un ölmesiyle oğlu Maedhros, Ñoldor’un Yüksek Kralı oldu. Ancak Maedhros, kısa bir süre sonra Fingolfin ile buluştu ve halkını bir araya getirme arzusu ile saygı duymasa da krallığı ona verdi. Ayrıca Finwë'nin hayatta kalan en büyük oğlu olarak, krallığın doğum hakkıyla kendisine geçmesi gerektiğine dair bir onay aldı. Fingolfin'in soyundan gelenler, yüzlerce yıl sonra Gil-galad'ın ölümüne kadar Nôldor üzerinde hüküm sürecekti. Birçoğu rezil olan Fëanor'un işleri, Sindar ve geri dönen Ñoldor arasındaki etkileşime gölge düşürdü. Doriath Kralı Thingol, sonunda akraba kıyımını, Losgar'daki gemilerin yakılmasını ve Mandos'un lanetini öğrendi. Teleri, Thingol'un kendi akrabası olduğu için, acımasızlığı ve gereksiz katliamları duyması onu öfkelendirdi. Finarfin'in oğullarını ise, kendi akrabaları oldukları ve kötülüklere katılmadıkları için affetti. Fëanor'un ihanetinden sonra Helcaraxë'ı geçme dehşetine tahammül etmiş Fingolfin'in grubu, hastalıklarını gidermek için yeterince sıkıntı çektiler. Ancak, Fëanor'u takip eden, akrabası ya da akrabasının arkadaşı olan herkes,Thingol tarafından saygı görmedi ve onlar için yapabileceği kadar az şey yaptı. Féanor'un kalan oğulları, silmarilleri kurtarmak için Yemin tarafından hâlâ bağlıydı ve bu yemin sonunda, her biri öncekinden daha korkunç olan iki akraba kıyımına ve Morgoth'a karşı Elf savaşının birçok önemli yolla baltalanmasına neden olacaktı. Durin'in Kapıları daha sonra Fëanor Hanesi'nin amblemini taşıyacaktı: birçok ışınları olan tek bir yıldız.

## Etimoloji

Aslen babasından sonra *Finwë* veya *Finweminya* olarak adlandırdı ve daha sonra ***Curufinwë*** ("Usta [oğlu] Finwë") olarak, Ñoldor'un en büyüğü ve kısaca krallarıydı. Adı Sindarin *Faenor* ile Quenya **Fëanáro** arasında “ateş ruhu” anlamına gelen ortaklaşa bir kelimedir.

## Referanslar

1. ↑   *Orta Dünya Tarihi* , Cilt. 10:  *Morgoth'un Yüzüğü* , Aman Yıllıkları
2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Silmarillion, Quenta Silmarillion, VI. Bölüm: "Fëanor ve Melkor'un Serbest Bırakılmasına Dair"
3. ↑ 3,0 3,1 Silmarillion, Quenta Silmarillion, Bölüm VII: "Silmariller ve Noldor'un Huzursuzluğuna Dair"
4. ↑ 4,0 4,1 Silmarillion, Quenta Silmarillion, Bölüm VIII: "Valinor'un Karartılmasına Dair"
5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Silmarillion, Quenta Silmarillion, Bölüm IX: "Noldor'un Kaçışına Dair"
6. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, Bölüm XIII: "Noldor'un Dönüşüne Dair"
7. ↑ Orta Dünya'nın Komple Rehberi