Jehoachaz (król Izraela)

## Jehoachaz

Podobizna Jehoachaza z Promptuarii Iconum Insigniorum autorstwa Guillaume'a Rouillé'sa (źródło)

## Rodzina

### Dzieci

Jehoasz

**Jehoachaz** (bib. heb. יהואחז; współ. heb: יְהוֹאָחָז) lub **Joachaz** (heb. יואחז; gr. Ιωαχας, trb: Iōachas; łac. Ioachaz) - starotestamentowa postać biblijna znana z 13 rozdziału II Księgi Królewskiej. Jeden z dwóch królów o tym imieniu (w tej formie) wspomniany w Biblii. Był synem i następcą Jehu, którego pośmiertnie zastąpił zostając drugim władcą z dynastii Jehudytów i jedenastym królem państwa północnego (Izraela) władając tym starożytnym królestwem przez siedemnaście lat. Nie ma pozabiblijnych dowodów potwierdzających jego istnienie.

Rządy Jehoachaza są oceniane negatywnie. Aramejski król Damaszku, Chazael, utrzymał izraelskie Zajordanie, które zdobył za panowania Jehu, a na dodatek odebrał kolejne miasta jego następcy i jego samego zmusił do uznania się za wasala Aramejczyków. Politykę tą kontynuował, syn i spadkobierca Chazaela, Ben-Hadad III. Wtedy jednak zrozpaczony Joachaz zaczął modlić się do YHWH i ten zesłał wybawiciela, który wyswobodził Izrael spod panowania wrogów. Zajordanie i niektóre izraelskie miasta jednak dalej było okupowane, a armia poniosła w bitwach tak duże straty, że skurczyła się zaledwie do pięćdziesięciu jeźdźców, dziesięciu rydwanów i dziesięciu tysięcy piechurów. Król ten kontynuował państwowy kult złotych cielców Jeroboama I wzbogacony o aszery (słupy kultowe), ale odznaczał się też heroiczną odwagą. Po śmierci spoczął w rodzinnym grobowcu w Samarii, a jego następcą został syn, Jehoasz.

## Lata panowania

Proponowane lata panowania Jehoachaza, tak jak lata innych królów izraelskich i judzkich, jest nierozwiązaną kwestią wśród badaczy. Problem sprawia fakt, że starożytnym Izraelu i Judzie istniały osobne systemy liczenia lat, a władcy zanim zostali faktycznymi królami to prawdopodobnie często sprawowali koregencje z ojcami i poprzednikami, a ten okres zaliczano do panowania. Proponowane chronologie dla władztwa Jehoachaza obejmują (za Wikipedią):

* 815 – 801 p.n.e według Williama F. Albrighta
* 814 – 798 p.n.e według Edwarda R. Thielego
* 819 – 804 p.n.e według Gershona Galila
* 814 – 806 p.n.e według Kennetha Kitchena
* 813 – 797 p.n.e według V. Pavlovsky'iego i E. Vogt'a

## Historia Jehoachaza w Biblii

>
> *(1) W dwudziestym trzecim roku panowania Joasza, syna Achazjasza, króla judzkiego, objął władzę królewską nad Izraelem w Samarii Jehoachaz, syn Jehu, a panował siedemnaście lat. (2) Czynił zaś to, co złe w oczach Pana, naśladując grzechy Jeroboama, syna Nebata, w które ten wciągnął Izraela i od nich nie odstępował. (3) Toteż rozgorzał gniew Pana na Izraela i wydał ich w moc Chazaela, króla Aramu, i w moc Ben-Hadada, syna Chazaela, przez cały ten czas. (4) Jehoachaz błagał tedy Pana, a Pan go wysłuchał, wejrzał bowiem na udrękę Izraelitów, jaką udręczył ich król Aramu. (5) Pan dał Izraelowi wybawiciela, tak iż wydostali się spod zwierzchnictwa Aramejczyków. Synowie izraelscy mieszkali zatem w swoich namiotach jak dawniej. (6) Jednakże nie odstąpili od grzechów rodu Jeroboama, w które ten wciągnął Izraela, owszem trwali w nich, a nawet Aszera utrzymała się w Samarii. (7) Toteż nie pozostało Jehoachazowi więcej ludu zbrojnego jak tylko pięćdziesięciu jezdnych, dziesięć wozów wojennych i dziesięć tysięcy pieszych, wytracił ich bowiem król Aramu i uczynił z nich jakby proch do deptania. (8) Pozostałe zaś sprawy Jehoachaza i wszystko, czego dokonał, i cała jego potęga opisane są w Księdze Dziejów Królów Izraelskich. (9) I spoczął Jehoachaz ze swoimi ojcami, i pochowali go w Samarii, a władzę królewską po nim objął Joasz, jego syn.*
>
>
>
>

## Tożsamość wybawiciela

Biblia nie wyjaśnia kim był ów wybawiciel, którego w odpowiedzi na modły Joachaza wysłał Bóg, aby wybronił lud Izraela przed Aramejczykami. Najprawdopodobniej był nim Adad-Nirari III, król Asyrii, który zaatakował Damaszek i przez to dał Jehoachazowi dużą szansę odzyskania niezależności, choć nie bez wysiłku militarnego. Biorąc pod uwagę późniejszy asyryjski podbój Izraela, wyjaśnia to dlaczego nie utożsamiono wprost "wybawiciela" z monarchą wrogiego mocarstwa. Nie wiadomo czy pomoc dla Izraelitów była jednym z czynników motywujących Adad-Nirariego III do wojny z Ben-Hadadem III ani nawet czy Joachaz był jego wasalem. Z drugiej strony jego ojciec nie za darmo uznał się poddanym dziadka władcy miasta Aszur, a Asyryjczycy nie mogli pozwolić na zbyt duży rozrost terytorialny Damaszku.

Istnieje też możliwość, że Jehoachaz samodzielnie (po destrukcyjnych walkach) wyzwolił swój kraj, a ta mesjanistyczna uwaga jest aluzją do późniejszych wydarzeń. Wówczas "wybawicielem" był jego syn, Jehoasz, który po trzech zwycięskich bitwach odzyskał utracone ziemie lub wnuk, Jeroboam II, który nawet zajął Damaszek. Fragment 2 Krl 14:27 sprzyja tej drugiej opcji.

## Przypisy

1. ↑ Za przekładem Biblii Mesjańskiej 2 Krl 13

## Źródła

* ABARIM Publications
* ABARIM Publications
* Jehoahaz of Israel - Wikipedia (eng)
* Joahas (Israel) - Wikipedia (deu)

Ehud •
Szamgar •
Debora •
Barak •
Gedeon •
Abimelek •
Tola •
Jair •
Jefte •
Ibsan •
Elon •
Samson •
 Zjednoczona monarchia
Galilea i Perea: Herod Wielki • Herod Antypas • Herod Agryppa I
 Uwagi
2. ↑ tylko w północnej części królestwa
3. ↑ Jako buntownik
4. ↑ Jako buntownik
5. ↑ Jako pretendent