Узброеныя сiлы Беларусi

Эмблема УС РБ

### Канфлікты

Французска-iвуарыйскi канфлiкт, Міратворчая місія ў Ліване, Вайна ў Лівіі, Канфлікт у Ківу

**Узброеныя сілы Рэспублікі Беларусь** — ваенная арганiзацыя, прызначаная для забеспячэння ваеннай бяспекі і ўзброенай абароны Беларусi, яе суверэнітэту, незалежнасці і тэрытарыяльнай цэласнасці.

## Гiсторыя

УС РБ сфарміраваны на базе Беларускай ваеннай акругі УС СССР пасля абвяшчэння дзяржаўнай незалежнасці, для чаго 20 верасня1991 года было прынята пастанова Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь «Аб стварэнні Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь». 20 сакавіка1992 года было афіцыйна абвешчана аб стварэнні ўзброеных сіл. 3 лістапада 1992 года быў прыняты закон «Аб Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь». У 1992—1996 гадах былі скарочаныя або перафарміравана 250 воінскіх частак. У гэты час завершана ракетна-ядзерная дэмілітарызацыя Беларусі.

Узброеныя сілы ў канцы 2000-х гг. дзейнічалi і развівалicя згодна з Канцэпцыяй нацыянальнай бяспекі (зацверджана ўказам Прэзідэнта РБ№ 390 ад 17 ліпеня 2001), Ваеннай дактрынай Рэспублікі Беларусь(зацверджана законам РБ ад 3 студзеня 2002) і Канцэпцыяй будаўніцтва Узброеных сіл да 2010 года; у 2001—2005 гг. была праведзеная ваенная рэформа. Выдаткі на абарону складаюць 1,49 % ад ВУП (2006); 78 % выдзеленых фінансавых сродкаў выдаткоўваецца на ўтрыманне і 22 % ― на развіццё (2006).

У 2001 годзе ВПС і войскі СПА Беларусі аб’яднаны ў адзіны вiд войскаў. У 2002 годзе на Барысаўскім ваенным палігоне ў ходзе аператыўна-тактычнага вучэння «Бярэзіна-2002» упершыню былі адпрацаваны практычныя дзеянні тэрытарыяльных войскаў. У лістападзе 2004 года два беларускія Су-25 па памылцы атакавалі французскіх міратворцаў у Буаке, што пацягнула за сабой пагаршэнне адносін паміж Кот-д'Івуарам і Францыяй. 11 мая 2006 года Прэзідэнт Беларусі А. Лукашэнкападпісаў Указ № 312 «Аб некаторых мерах па ўдасканаленні транспартнага забеспячэння Узброеных Сіл, іншых войскаў і воінскіх фарміраванняў Рэспублікі Беларусь», па якім на базе чыгуначных, аўтамабільных і дарожных войскаў былі створаны транспартныя войскі Беларусі. 2 жніўня 2007 на аснове ПДВ і спецназу ГРУ створаны Сілы спецыяльных аперацый.

У перыяд з 2008 па 2013 ў Венесуэле знаходзілася група беларускіх ваенных саветнiкаў і спецыялістаў, якія ўдзельнічалі ў стварэнні адзінай сістэм СПА і РЭБ венесуэльскай арміі.

У 2009 зацверджана новая ваенная ўніформа.

2 жніўня 2010 А. Лукашэнка падпісаў указ аб направке ў Ліван групы з 9 беларускіх вайскоўцаў для ўдзелу ў міратворчай мicii. У 2011 годзе першыя міратворцы з Беларусі прыбылі ў Ліванскую Рэспублікі. Нягледзячы на ​​заяўлены памер кантынгенту ў дзевяць чалавек, у краіну была накіраваная група толькі з пяці міратворцаў.

Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 17.11.2000 г. № 600. была зацверджана Эмблема Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.

У 2011 годзе беларускія ваенныя саветнiкi аказалі падтрымку ўраду Муамара Кадафі ў грамадзянскай вайне ў Лівіі. Дзякуючы ім, урадавая армія ў першыя месяцы канфлікту змагла больш паспяхова супрацьстаяць НАТА і паўстанцам, павысіць мабільнасць войскаў і перайсці ў контрнаступленне. Ваенныя займаліся эксплуатацыяй, рамонтам і мадэрнізацыяй ваеннай тэхнікі, складаліся на пасадах інструктараў і снайпераў.

Таксама ваенныя саветнiкi адпраўляліся ў Емен, дзе двое з іх загінулі падчас напада баевікоў «Аль-Каіда».

1 ліпеня 2016 г. была ўведзена альтэрнатыўная служба. Да яе прыцягваюцца грамадзяне, якія прыдатныя да тэрміновай службе ва ўзброеных сілах, але ня могуць яе праходзіць па рэлігійных меркаваннях. Дадзеная катэгорыя прызыўнікоў накіроўваецца на грамадска карысную дзейнасць.

20 ліпеня 2016 года ўступіла ў сілу новая ваенная дактрына. У новай версіі дактрыны прапісана, што некаторыя дзяржавы ў еўрапейскім рэгіёне «спрабуюць справакаваць унутраныя ўзброеныя канфлікты з ужываннем як ваеннай сілы, так і тэрарыстычных і дыверсійных сіл». Па гэтай прычыне быў распрацаваны план дзеянняў супраць гібрыднай вайны і каляровай рэвалюцыі. Пры распрацоўцы дактрыны i наступных зменаў у тактыцы ўлічваўся вопыт Украіны ў Данбаскiм і Расіі ў Сірыйскiмканфліктах, з-за чаго вялікае значэнне атрымала падрыхтоўка да баявых дзеянняў ва ўмовах населенага пункта.

У 2017—2018 гадах паведамлялася, што беларускія ваенспецы займаюцца падрыхтоўкай лётчыкаў і тэхнікаў кангалезскіх ваенна-паветраных сілаў, аказваючы ім падтрымку ў барацьбе з паўстанцамі Паўночнага Кiву.

У цяперашні час ва Узброеных Сілах два вiда УС — Сухапутныя войскі, Ваенна-паветраныя сілы і войскі супрацьпаветранай абароны. Таксама непасрэдна генеральнаму штабу падпарадкоўваецца род войскаў — Сілы спецыяльных аперацый (ССА). Існуюць таксама спецыяльныя войскі (службы), органы тылу.

Колькасць Узброеных Сіл на 1 сакавіка 2016 года — 64 932 пасады. З іх 14 502 афіцэра, 6850 прапаршчыкаў 25 671 салдат і сяржантаў, 3502 курсанта, а таксама 16 407 асоб грамадзянскага персаналу.

Баявы склад мірнага часу — тры авіяцыйныя базы, дзве радыётэхнічныя і чатыры зенітныя ракетныя брыгады, тры зенітных ракетных палка, чатыры механізаваных брыгады, адна ракетная, адна рэактыўна-артылерыйская і тры артылерыйскія брыгады, адна дэсантна-штурмавая брыгада, адна паветрана-дэсантная брыгада і адна брыгада спецыяльнага прызначэння.

Узброеныя Сілы актыўна ўдзельнічаюць у розных вучэннях, як унутры краіны («Нёман—2001», «Бярэзіна—2002», «Чыстае неба—2003», «Шчыт Саюза—2006», «Захад—2009», «Захад—2013», «Шчыт Саюза—2015», «Славянскае братэрства—2017»), так і за яе межамі («Баявая садружнасць»).

## Склад

Віды войскаў:

* Сухапутныя войскі
* ВПС і войскі СПА

Асобныя роды войскаў:

* Сілы спецыяльных аперацый
* Тэрытарыяльныя войскі
* Транспартныя войскі

## Найбольш моцнае ўзаемадзеянне

* Постсавецкiя краiны: члены АДКБ (Арменія, Казахстан, Кыргызстан, Расія, Таджыкістан, Узбекістан), Украiна.
* Еўропа: Сербiя.
* Азiя: Кiтай, В’етнам, М’янма, Iран, Сiрыя.
* Афрыка: Судан, ДР Конга, Ангола, Кот-д’Iвуар.
* Амерыка: Венесуэла.

## Кiраўнiцтва

### Мiнiстры абароны

* Пётр Чавус (1991—1992)
* Павел Казлоўскі (1992—1994)
* Анатоль Касценка (1994—1995)
* Леанід Мальцаў (1995—1996)
* Аляксандр Чумакоў (1996—2001)
* Леанід Мальцаў (2001—2009)
* Юрый Жадобін (2009—2014)
* Андрэй Раўкоў (2014—2020)
* Віктар Хрэнін (з 2020)

### Начальнікі Галоўнага штаба (1992—2001)

* Мікалай Чуркін (1992—1994)
* Леанід Мальцаў (1994—1995)
* Аляксандр Чумакоў (1995—1996)
* Міхаіл Казлоў (1997—2001)

### Начальнікі Генеральнага штаба (з 2001)

* Сяргей Гурулёў (2001—2009)
* Пётр Ціханоўскі (2009—2014)
* Алег Белаконеў (2014—2019)
* Аляксандр Вальфовіч (з 2020)

## Узбраенне

**СССР и Россиия:**

* танки Т-72 и Т-72Б3
* бронемашины БМП-1, БМП-2, БТР-80, БТР-80, МТ-ЛБ
* бронеавтомобиль «Тигр»
* самолёты Су-27, Миг-29, МиГ-27
* вертолёты Ми-8 и Ми-24
* артиллерийские системы "Акация", " Гвоздика", Мста-С, Д-30, Пион
* автоматы АК-47 и АК-74
* снайперская винтовка Драгунова
* пистолет ПМ

**Беларусь:**

* танки 2Т Сталкер и Т-72БМЭ
* РЗСО Полонез
* ЗРК С-125 Печора-2Т (модификация С-125) и С-125-2ТМ "ПЕЧОРА-2ТМ (модификация С-125)
* БРДМ «Кайман»
* Транспортная гусеничная машина ТГМ 3Т «Москит»
* Бронеавтомобиль V1 Volat
* Пистолет ПСН-В

**Совместная белорусско-украинская продукция:**

* ПТРК «Шершень»
* ПТУР «Скиф»
* ЗРК Т38 «Стилет»

**Китай:**

* бронеавтомобили CS/VN3 и Dongfeng

**Чехия:**

* самолёт L-39

До 1996 в арсенале армии находилось ядерное оружие.

В общем, на вооружении состоят танки, боевые машины пехоты, бронетранспортёры, артиллерия различной мощности и назначения, противотанковые ракетные комплексы, зенитные ракетные комплексы, средства управления, автоматическое стрелковое оружие, вертолёты и самолёты разного назначения.

## Воінскія званні

* Рядовой
* Еврейтор
* Младший Сержант
* Сержант
* Старший Сержант
* Старшина
* Прапорщик
* Старший Прапорщик
* Младший Лейтенант
* Лейтенант
* Старший Лейтенант
* Капитан
* Майор
* Подполковник
* Полковник
* Генерал-майор
* Генерал-лейтенант
* Генерал-полковник
* Генералиссимус