Wikia Wolfenstein

Chào mừng tất cả các bạn đến với phiên bản tiếng Việt của Wolfenstein Wiki, nơi các bạn có thể tìm hiểu thông tin về dòng game *Wolfenstein* như nhân vật, cốt truyện, vũ khí, địa điểm,... cũng như tham gia đóng góp thông tin để Wolfenstein Wiki Tiếng Việt trở nên hoàn thiện hơn! Wolfenstein Wiki Tiếng Việt được tạo ra vào ngày 15/6/2019 và là ngôn ngữ mới nhất cũng như là ngôn ngữ thứ 11 tính đến thời điểm hiện tại của cộng đồng Wolfenstein Wiki.

Vậy, *Wolfenstein* là dòng game như thế nào?

## Wolfenstein

### Thể loại game

Đối kháng, cách mạng, bắn súng, hành động, siêu nhiên, phiêu lưu, lén lút, nhập vai.

### Phát triển bởi

Muse Software (1981–1984).id Software (1992, 2008).

Gray Matter Interactive (2001).

Splash Damage (2003).

Fountainhead Entertainment (2008).

Raven Software (2009).

MachineGames (2014–hiện tại).

### Phát hành bởi

Muse Software (1981–1984).Apogee Software (1992).

FormGen (1992).

Activision (2001–2003, 2009).

EA Mobile (2008).

Bethesda Softworks (2014–hiện tại).

### Lập trình

Muse Software (1981–1984).id Software (1992, 2008).

Gray Matter Interactive (2001).

Splash Damage (2003).

Fountainhead Entertainment (2008).

Raven Software (2009).

MachineGames (2014–hiện tại).

### Nền tảng

3DO Interactive Multiplayer.Acorn Archimedes.

Amiga 1200.

AmigaOS 4.

Apple II.

Atari Jaguar.

Classic Mac OS.

Commodore 64.

Game Boy Advance.

iOS.

Microsoft Windows.

MS-DOS.

NEC PC-9801.

Nintendo Switch.

OS X.

PlayStation 2.

PlayStation 3

PlayStation 4

Super Nintendo Entertainment System.

Windows Mobile.

Xbox.

Xbox 360.

Xbox One.

### Phần gần đây

*Wolfenstein: Youngblood**Wolfenstein: Cyberpilot*

27/10/2017.

## Giới thiệu

*Wolfenstein* là dòng game về chủ đề Thế chiến II được tạo ra bởi Muse Software, hiện đã được sở hữu bởi Bethesda Softworks và được phát triển bởi MachineGames.

Hai phần game đầu, *Castle Wolfenstein* và *Beyond Castle Wolfenstein* được làm theo định dạng 2D ở góc nhìn thứ ba. Sau khi nhượng quyền thương mại cho id Software, từ phần game thứ ba, tức *Wolfenstein 3D* trở về sau đều theo định dạng 3D ở góc nhìn thứ nhất với tốc độ nhanh hơn. Chính vì vậy nên tựa game đã được coi như giúp phổ biến thể loại game bắn súng góc nhìn thứ nhất. Năm 2001, series được khởi động lại với *Return to Castle Wolfenstein*, được phát triển bởi Gray Matter Interactive. Nó được tiếp nối vào năm 2003 bởi *Wolfenstein: Enemy Territory*, Splash Damage phát triển. *Wolfenstein* của Raven Software vào năm 2009. Sau khi ZeniMax Media mua lại id Software, nhà phát triển Thụy Điển MachineGames đã phát hành *Wolfenstein: The New Order* vào năm 2014 và bản mở rộng độc lập *Wolfenstein: The Old Blood* vào năm 2015. Và đến thời điểm gần đây nhất, phần tiếp nối của *The New Order* mang tên *Wolfenstein II: The New Colossus đã* được phát hành vào ngày 27 tháng 10 năm 2017.

Phần lớn các trò chơi đều nhập vai nhân vật chính William "B.J." Blazkowicz, một Trung sĩ quân đội người Mỹ gốc Ba Lan và Do Thái, chiến đấu chống lại các thế lực phát xít. Nếu như các tựa trước đó tập trung vào việc Đức quốc xã cố gắng khai thác các lực lượng siêu nhiên và huyền bí, thì *The New Order* và phần tiếp theo: *The New Colossus* dựa trên vũ trụ mà Khối Trục đã dành chiến thắng trong Thế Chiến II.

## Khái quát

### *Castle Wolfenstein (1981)*

Phần đầu của series game *Wolfenstein* được phát hành năm 1981 có tựa đề *Castle Wolfenstein*. Được phát triển bởi lập trình viên người Mỹ Silas Warner, người tiên phong trong thời kỳ đầu của video game, đặc biệt là thể loại đánh lén. Được xuất bản bởi công ty (bấy giờ) là M.U.S.E. Inc. (Muse Software). Người chơi điều khiển một tù binh vô danh của Mỹ đã đánh cắp các tài liệu chiến tranh có chứa thông tin về các kế hoạch tác chiến bí mật của Đức trong khi tránh đối mặt với lính canh, và cố gắng trốn thoát khỏi pháo đài kiên cố của Đức Quốc Xã trong Thế chiến II. Trò chơi thường được coi là một trong những trò chơi video đầu tiên thuộc thể loại đánh lén, lén lút, vì nó tập trung nhiều hơn vào việc tránh hoặc giải giáp kẻ thù, và giết chúng được coi là phương sách cuối cùng.

### *Beyond Castle Wolfenstein (1984)*

Phần tiếp theo của *Castle Wolfenstein*, lấy bối cảnh Thế chiến II dưới thời cai trị của Adolf Hitler với tư cách là Thủ tướng Đức. Mục tiêu của trò chơi là vượt qua tất cả các cấp độ của hầm ngầm bí mật ở Berlin, nơi Führer đang tổ chức các cuộc họp bí mật với các nhân viên cấp cao của mình. Người chơi phải lấy một quả bom mà các thành viên đã đặt bên trong hầm và đặt nó bên ngoài cánh cửa của căn phòng nơi Hitler đang tổ chức cuộc họp của mình, một kịch bản mang một sự tương đồng với Âm mưu ngày 20 tháng 7.

Giống như phần trước, trò chơi là sự kết hợp giữa phiêu lưu hành động và phiêu lưu và lén lút, được Muse Software phát triển và phát hành vào năm 1984. Sau cái chết của Silas Warner, vợ ông đã đã phát hành một phiên bản chuyển thể của trò chơi, cũng như mã nguồn được xây dựng lại để vinh danh ông vào năm 2004.

### *Wolfenstein 3D (1992)*

Sau khi Đức quốc xã bắt giữ một điệp viên Mỹ, William "B.J." Blazkowicz, người được phái đến để tiêu diệt chế độ của kẻ thù và phá vỡ âm mưu của chúng, và bị giam dưới căn cứ của Lâu đài Wolfenstein. Tìm cách trốn khỏi cai ngục, B.J. đánh cắp một khẩu súng ngắn Walther và trốn bằng tầng ngầm của lâu đài, lên đường thực hiện nhiệm vụ của mình bằng cách khám phá ra sự thật đằng sau 'Chiến dịch: Eisenfaust' và phá hủy nó.

Tựa game được chú ý vì đã phổ biến thể loại game bắn súng góc nhìn thứ nhất, phát hành năm 1992, được phát triển bởi id Software và được xuất bản bởi Apogee Software.

### *Wolfenstein 3D: Spear of Destiny (1993)*

Lấy bối cảnh trước các sự kiện của *Wolfenstein 3D*, người chơi sẽ nhập vai William "B.J." Blazkowicz, chuẩn bị lấy lại Ngọn giáo định mệnh từ Đức quốc xã sau khi bị đánh cắp từ Versailles. Ngọn giáo, như lời đồn, tỏa ra uy lực mạnh mẽ, và bất cứ ai nắm giữ nó, đều trở thành một sinh vật bất khả chiến bại.

Giống như phần trước, trò chơi được phát triển bởi id Software, nhưng được phát hành bởi FormGen Corporation, và được phát hành vào năm 1992.

### *Return to Castle Wolfenstein (2001)*

William "B.J." Blazkowicz và Đặc vụ One bị Đức quốc xã bắt và giam cầm trong Lâu đài Wolfenstein trong nỗ lực điều tra những tin đồn xung quanh một trong những dự án cá nhân của Heinrich Himmler, Phân khu Huyền bí SS. Đặc vụ One bị giết trong cuộc thẩm vấn, trong khi Blazkowicz trốn thoát, chiến đấu thoát khỏi lâu đài. Khi thử thách vẫn còn chưa dứt, Blazkowicz phát hiện ra rằng Đức quốc xã đang xây dựng một kế hoạch gọi là 'Chiến dịch Phục sinh', giám sát việc hồi sinh người chết cũng như đối phó với các phần tử siêu nhiên, sử dụng chúng như vũ khí để giành chiến thắng trong Thế chiến II. .

Bản khởi động lại và bản làm lại của loạt game đã phát hành vào năm 1992, được phát triển bởi Gray Matter Interactive và được xuất bản bởi Activision, và phát hành năm 2001 trên Microsoft Windows, cũng như xuất hiện trên nền tảng tay nắm điều khiển hai năm sau đó.

### *Wolfenstein: Enemy Territory (2003)*

Ban đầu dự định sẽ được phát hành dưới dạng bản mở rộng cho *Return to Castle Wolfenstein*, thay vào đó, trò chơi được phát hành dưới dạng miễn phí để chơi nhiều tựa game. Nó không có cốt truyện hoặc chế độ chơi đơn. Thay vào đó, nó có phiên bản mở rộng của phần chơi trước. Được phát triển bởi Splash Damage và được xuất bản bởi Activision. Phần tiếp theo được mở bán, mang tựa *Enemy Territory: Quake Wars* được phát hành vào năm 2007 bởi cùng nhóm.

### *Wolfenstein RPG (2008)*

Trong một nhiệm vụ điều tra Phân khu Huyền bí của quân đội Khối Trục, William "B.J." Blazkowicz bị bắt giam. Anh ta thoát khỏi nanh vuốt của lực lượng kẻ thù, và tự mình chấm dứt họ và hoạt động của họ liên quan đến các hoạt động siêu nhiên, thâm nhập vào Lâu đài Wolfenstein để tiếp tục đào sâu bên trong. Đó là tùy thuộc vào B.J. để đánh bại cái ác và cứu thế giới.

Được phát triển bởi Fountainhead Entertainment, và được EA Mobile phát hành vào năm 2008, với John Carmack, một trong những người chủ chốt của trò chơi bắn súng góc nhìn thứ nhất ban đầu trong series, đảm nhận vai trò lập trình viên duy nhất.

### *Wolfenstein (2009)*

Một đặc vụ của Văn phòng Hành động bí mật, William "B.J." Blazkowicz, phát hiện ra một huy chương không tự nhiên có chứa sức mạnh siêu nhiên khi đang làm nhiệm vụ trên tàu chiến Đức. Tìm hiểu Đức Quốc Xã đã bắt đầu đào sâu vào các mỏ tinh thể để lấy huy chương mà Blazkowicz tìm thấy, O.S.A gửi anh đến thị trấn hư cấu Isenstadt, mà Đức quốc xã đã kiểm soát hoàn toàn để khai quật tinh thể Nachtsonne quý hiếm để tìm hiểu về những đặc tính của "Hắc Nhật". Khi B.J. thực hiện gần nửa nhiệm vụ của mình, mọi thứ bắt đầu trở nên lạ kì

Được đồng phát triển bởi Raven Software và Endrant Studios, phát hành bởi id Software, phân phối bởi Activision Blizzard và phát hành năm 2009 trên ba nền tảng chính.

### *Wolfenstein: The New Order (2014)*

Phần này là phần khởi động nhẹ sau khi nhượng quyền thương mại và xây dựng một niên đại mới, lấy bối cảnh trong một vũ trụ mà các cường quốc phe Trục chiến thắng trong Thế chiến II. Năm 1946, khi Đức quốc xã mở rộng chế độ trên toàn thế giới, Đặc vụ O.S.A William "B.J." Blazkowicz được phái đi để ám sát kẻ chủ mưu độc ác khét tiếng, Tướng Deathshead, một gương mặt quen thuộc từ các cuộc gặp gỡ trước đó, như một phần trong nỗ lực hết sức cuối cùng của các lực lượng không quân và chỉ huy của quân Đồng minh. Nhiệm vụ thất bại và, sau khi toàn bộ đơn vị bị quân đội Đức Quốc xã tàn sát, Blazkowicz suýt thoát khỏi khu nhà, bị chấn thương đầu nặng khiến anh bất tỉnh và hôn mê.

Năm 1960, mười bốn năm sau, B.J. thấy mình được định cư trong một trại tâm thần, không biết gì về những sự kiện xảy ra trong thời gian hôn mê và sắp bị Đức quốc xã xử tử. Bật dậy, Blazkowicz chiến đấu thoát khỏi tòa nhà, trốn thoát với một y tá bị thương, Anya. Bị kích thích nặng nề bởi sự mặc khải của kẻ thù chiến thắng trong cuộc chiến, B.J. bí mật xác định vị trí quân Kháng chiến và giúp họ chống lại Đức quốc xã, triệt hạ chúng và cuối cùng làm tê liệt sự thống trị của chúng trên khắp thế giới.

Sau khi Activision trao quyền xuất bản cho Bethesda Softworks, việc phát triển trò chơi bắt đầu vào năm 2010 bởi MachineGames và được phát hành bốn năm sau đó trên nhiều nền tảng, bao gồm cả các thế hệ tiếp theo.

### *Wolfenstein: The Old Blood* *(2015)*

Prequel (tiền truyện) của *The New Order*, bối cảnh cùng niên đại, liên quan đến William "B.J." Blazkowicz và Richard Wesley, còn được gọi là Đặc vụ One, được phái đến xâm nhập Lâu đài Wolfenstein và chiếm được một thư mục tuyệt mật có chứa nơi trốn của Tướng Deathshead. Nhiệm vụ trở nên tồi tệ khi cả hai bị phát hiện bởi quân đội Đức Quốc xã và bị bắt. Trong cuộc tra thẩm, Đặc vụ One bị giết, nhưng Blazkowicz đã tìm được cách trốn tránh lực lượng Đức Quốc xã và trốn thoát khỏi lâu đài.

Với sự giúp đỡ của Kessler, thủ lĩnh của một nhóm Kháng chiến địa phương, anh phát hiện ra rằng tài liệu được giữ bởi Helga von Schabbs, một nhà thần kinh học Đức Quốc xã vừa đến làng Wulfburg. Bằng chứng bắt đầu xuất hiện các hoạt động siêu nhiên diễn ra dưới sự chỉ huy của von Schabbs, người đang tiến hành một cuộc khai quật khảo cổ trong nỗ lực tìm kiếm một hầm ngầm ẩn giấu chứa kiến ​​thức huyền bí của Vua Đức Otto I.

Trò chơi là một phiên bản làm lại lỏng lẻo của *Return to Castle Wolfenstein*, với rất nhiều điểm tương đồng được chú ý trong cốt truyện của hai trò chơi, cũng như sự tồn tại của nhiều nhân vật khác nhau từ những tựa game cũ. Được phát triển bởi MachineGames và được phát hành bởi Bethesda Softworks, trò chơi đóng vai trò là gói mở rộng độc lập cho *Wolfenstein: The New Order*, và được phát hành vào năm 2015.

### *Wolfenstein II: The New Colossus (2017)*

Lấy bối cảnh năm tháng sau các sự kiện của *The New Order*, B.J. Blazkowicz tỉnh dậy sau cơn hôn mê sau khi sống sót sau một vụ nổ gần chết, sống trên chiếc thuyền U của Đức Quốc xã bị đánh cắp của chỉ huy của quân đội Đức. Sau một cuộc tấn công xảy ra trên căn cứ do Frau Engel dàn dựng, nhiều thành viên Kháng chiến bị bắt và thủ lĩnh của nhóm, Caroline Becker bị giết. Thoát khỏi nanh vuốt của lực lượng Đức Quốc xã với phần còn lại của đội, Blazkowicz nắm quyền lãnh đạo Kháng chiến và tiến tới bước tiếp theo trong kế hoạch của Caroline để giải phóng Mỹ khỏi Đức quốc xã và sử dụng đất nước này làm căn cứ trung tâm để giải phóng phần còn lại của thế giới khỏi chế độ phát xít.

Tuyển mộ thành viên Kháng chiến trên đường đi, quân Kháng chiến có ý định ám sát các nhà lãnh đạo nổi tiếng trong chế độ phát xít để ý thức công chúng về lí tưởng tư bản và tự do, do đó thúc giục mọi người đấu tranh chống lại chính phủ đương thời. Nhưng, trước khi kích hoạt chiến dịch, quân Kháng chiến phải tấn ng và chiếm lấy khí cầu của Engel, tàu Ausmerzer, để vô hiệu hóa việc sử dụng nó để chống lại họ bởi Đức Quốc Xã, và chiếm đoạt các hệ thống chỉ huy của nó để bắt đầu một cuộc cách mạng, từ đó giành lại vùng đất tự do đã từng là của họ.

Giống như hai phần trước, *The New Colossus* được phát triển bởi MachineGames và được xuất bản bởi Bethesda Softworks, cũng như được phát hành trên nhiều nền tảng vào năm 2017.

### *Wolfenstein II: The Freedom Chronicles* (2017)

Là bản mở rộng diễn ra song song với *The New Colossus*: Trong khi B.J. đang bận chuẩn bị khởi nghĩa ở Mỹ, những người lính tự do cũng đang chiến đấu ở nơi tiền tuyến của chính họ, Chẳng mấy chốc bạn cũng có thể nhìn thấy của một cựu cầu thủ bóng đá, một sát thủ và một đội trưởng quân đội, cùng chiến đấu để góp phần khởi nghĩa ở Mỹ trong *The Freedom Chronicles*.

### *Wolfenstein: Youngblood*  *(2019)*

Mười chín năm sau khi giải phóng Hoa Kỳ khỏi sự chiếm đóng của Đức quốc xã trong cuộc Cách mạng Hoa Kỳ lần thứ hai năm 1961, những thành viên mới nhất của Kháng chiến toàn cầu, hai chị em sinh đôi Jessica và Sophia Blazkowicz bắt tay vào công cuộc đi tìm cha mình tại Paris, Pháp, mất tích trong lúc làm nhiệm vụ. Khi họ xác định vị trí và đem B.J. về, họ cũng phải chiến đấu với chế độ Đức Quốc xã ở Châu Âu vẫn còn tồn tại.

Được phát triển bởi MachineGames phối hợp với Arkane Studios và được Bethesda Softworks xuất bản và phát hành vào ngày 26 tháng 7 năm 2019, người chơi điều khiển hai cô con gái sinh đôi của B.J. Blazkowicz và Anya Oliwa vào thời gian này. Trò chơi sẽ có sẵn để chơi ở chế độ một người chơi và nhiều người chơi. Ngoài ra, người chơi mua phiên bản Deluxe của trò chơi sẽ có thể mời bạn bè tham gia chơi, bất kể người được mời có sở hữu trò chơi hay không.

### *Wolfenstein: Cyberpilot* *(2019)*

Lấy bối cảnh 20 năm sau các sự kiện của *The New Colossus*, nhân vật chính là một robot làm việc cho Kháng chiến Pháp chống lại chế độ Đức Quốc xã. Nó diễn ra theo trình tự thời gian cùng thời gian với *Youngblood*, mặc dù riêng biệt, phục vụ như một câu chuyện bên lề cho câu chuyện chính. Tuy nhiên, không giống như các phiên bản trước, trò chơi được thiết kế đặc biệt để trở thành trải nghiệm thực tế ảo thay vì là một công cụ thích ứng với các định dạng khác nhau. *Cyberpilot* phát hành vào ngày 26 tháng 7 năm 2019.

## Game liên quan

* *Commander Keen* series (1990-2001) – William Joseph "Billy Blaze" Blazkowicz II (Commander Keen) là cháu trai của William "B.J." Blazkowicz.
* *Doom* (1993) - Doomguy là chắt trai của B.J. Blazkowicz.
* *Doom II: Hell on Earth* (1994) – Level 31 (Wolfenstein) của *Doom II* được dựa trên level đầu của *Wolfenstein 3D*, và Level 32 (Grosse) là level dựa trên nền tảng *Wolfenstein* mang màu sắc *Doom*.
* *Quake Champions* (2018) – B.J. Blazkowicz xuất hiện như một nhân vật được lựa chọn để làm player cùng với những nhân vật khác trong hệ thống id Software.
* *Super 3D Noah's Ark* (1994) – *Wolfenstein 3D* nhưng đồ họa và âm thanh được sửa đổi.
* *Rise of the Triad: Dark War* (1995) – Đáng ra sẽ là sequel của *Wolfenstein 3D* có tên *Rise of the Triad: Wolfenstein 3D II*.
* *Wolfenstein 1-D* (2011) –*Wolfenstein 3D* nhưng tệ hơn.

## Ngôn ngữ

Vì *Wolfenstein* là chuỗi trò chơi lấy cảm hứng từ Thế chiến II, nên không thể nào thiếu tiếng Đức được. Vậy nên sau đây sẽ là một chút ghi chú cũng như là giải thích về những từ tiếng Đức ở trong game cho những bạn nào không hiểu nhé!

Viết không theo thứ tự, Ctrl + F nếu muốn tìm nghĩa một từ.

* SS: Viết tắt của Schutzstaffel, tức "Đội cận vệ", "Phi đội bảo vệ" (Schutz: bảo vệ, staffel: đội). Hay ta thường gọi là "quân áo đen".
* Führer: Lãnh đạo. Mein Führer: Lãnh đạo của tôi, dịch hoa mĩ hơn sẽ là 'lệnh ngài' (từ đó không có thật đâu).
* Obergruppenführer: Quân đoàn trưởng, hay Thượng tướng (Ober: trên, gruppen: đội).
* Oberführer: Binh đoàn trưởng, hay Chuẩn tướng.
* Schütze: Tân binh.
* Kommandant: Chỉ huy.
* Übersoldat: Siêu lính (Über: Trên, soldat: lính).
* Herr: Ông, hay Mr.
* Frau: Bà, hay Mrs.
* Überkommandant: Chỉ huy cấp cao.
* Nachtsonnen: Mặt Trời Đêm (Nacht: đêm, sonnen: mặt trời).
* Obersturmbannführer: Tiểu đoàn trưởng, hay Trung tá.
* Oberstgruppenführer: Tập đoàn trưởng, hay Đại tướng.
* Brigadeführer: Lữ đoàn trưởng, hay Thiếu tướng.
* Gruppenführer: Sư đoàn trưởng, hay Trung tướng.
* Untersturmführer: Tiểu đội trưởng, hay Thiếu úy.
* Totenkopf: Deathshead. Sự khởi đầu của cái chết (Tod: chết, kopf: đầu).
* Sonnengewehr: Súng Mặt Trời (gewehr: súng).

## Timeline

Sau những lần chuyển nhượng và reboot thì timeline của *Wolfenstein* trở nên khá phức tạp, thậm chí nó còn liên kết với các game khác. Nhưng nhìn chung thì có sáu timeline cơ bản:

* Muse timeline (timeline của *Wolfenstein* gốc được tạo ra bởi Muse Software).
* Classic timeline (*Wolf 3D*/*Spear of Destiny* và những bản ports).
* RTCW timeline (*RTCW* reboot).
* Wolf2 timeline (2009 timeline từ reboot của Activision).
* ID Universe timeline (timeline 'crossover' liên quan đến những series kinh điển của id Software như *Wolfenstein RPG*/*DOOM RPG* series).
* MG timeline (*The New Order* series reboot, gồm với 4 vũ trụ khác nhau (AU) cho mỗi lựa chọn trong mỗi game).