Dzieje Czesława Jagody, czyli pamiętnik znaleziony na plantacji/3 - Lekcje, czyli nudy na pudy

*Szkoła jest zazwyczaj okropnie nudna i gdyby nie Sławek albo chociaż woźny Jaź, w ogóle nie chciałbym do niej chodzić. Mało kto lubi się uczyć, bez względu na to, czy jest bogaczem czy chłopem. Podręczniki są napisane w sposób narracyjny i zazwyczaj stare i starte, co również zmniejsza ich atrakcyjność. Większość nauczycieli można określić jako złych, właściwie tylko pan Wątło wykonuje swoje obowiązki całkowicie przyzwoicie, a panowie Podroślak. Czarnulak, Gadowski czy Rzutki to nauczyciele, których bez oporów można nazwać złymi. Tego ostatniego właściwie nikt nie lubi.*

*W tej części pamiętnika mam zamiar opisać nasz udział w międzyszkolnym przedstawieniu, odbywające się w każdy poniedziałek lekcje religii z księdzem Garnuchowskim, dziwaczne i zabawne straszenie uczniów i wyprawę do domku Baby Jagi ze Sławkiem.*

*Kilka dni, może tydzień, po bardzo nudnej wycieczce do niezwykle nudnego Miłosza, nasza szkoła została zaangażowana do międzyszkolnego przedstawienia upamiętniającego którąś tam rocznicę bitwy pod Jodłownikiem. W tym celu pojechaliśmy do Jodłownika, gdzie mieści się sąsiednia, nieco większa szlachecka szkoła. Na miejscu przebrali nas za rycerzy. Wyglądaliśmy naprawdę zabawnie. Ja i Sławek, jako najwięksi w klasie, graliśmy elitarnych mieczników oddziału, a pozostali chłopcy tarczowników. Każdy miał na tarczy godło Rolniczyna, choć bardziej poprawny byłby herb swojego rodu. Na szczęście nie dostaliśmy żadnych kwestii do mówienia, bo to by było za wiele. Króla Rolniczyna Wojciecha grał jakiś nauczyciel z tamtej szkoły. W marszałka Stanisława Zbyszkowskiego wcielał się nasz dyrektor, dobrze pasujący wizualnie do tej roli. Wszyscy chłopcy, z naszej i tamtej szkoły, byli przebrani za różne formacje po stronie Rolniczyna, a wrogów odgrywali miejscowi chłopi, prawie bez kostiumów. Najlepiej wyglądał wrogi dowódca, którego grał jakiś wiejski grubas z brodą. Większość dowódców została zagrana przez nauczycieli. To przedziwne widowisko oglądało bardzo dużo zaproszonych gości i chłopów, którzy po prostu przyszli popatrzeć, jak ich krewni i znajomi walczą z nami. Moi bracia dwa razy brali udział w tej rekonstrukcji w poprzednich latach i opowiadali mi, że to straszna głupota. Po doświadczeniu tego na własnej skórze, zgadzam się z nimi, co jest dość rzadkie.*

*Kwestie dostali tylko nauczyciele i odczytywali je z kartek, co wyglądało prześmiesznie i okropnie sztucznie. Pszczelarski koło mnie parę razy parsknął śmiechem, kiedy pan Gadowski jąkał się przy wypowiedziach marszałka. Nie zabrał ze sobą okularów i dlatego nie miał pewności, jakie słowo czyta i przy byle okazji się mylił.*

*Pan Podroślak, przebrany za pułkownika i pan Rzutki, przebrany za generała, krzyczeli wniebogłosy, kilkukrotnie przejęzyczając się.*

- *Jagoda, ty jesteś gburowaty, to pasujesz jak ulał na takiego twardego wojaka - powiedział do mnie dyrektor, kiedy podszedł do naszego "oddziału" w śmiesznym hełmie z pióropuszem. Moim zdaniem najlepiej wypadł pan Wątło jako chorąży, ani razu nie pomylił słów.*

*Po wygłoszeniu zabawnych kwestii przez nauczycieli, zebraliśmy się w kupę i zaczęliśmy nacierać na chłopów, a oni na nas. Z boku musiało to wyglądać przezabawnie. Pan Gadowski dał znać, żebyśmy wydawali okrzyki, które podobno "dodawały patosu zajściu". Sławek obok mnie zapiszczał na całe gardło, nawet nie wiedziałem, że są w nim takie pokłady krzyku.*

*Wreszcie zetknąłem się bezpośrednio z bezładną zgrają chłopów. Byli uzbrojeni w grubo ciosane drewniane imitacje broni. Jeden, mniej więcej mój rówieśnik, stukał wszystkich po rękach, nawet dość boleśnie. Po zakończeniu tego przedziwnego widowiska, równie głośno i hucznie oklaskiwanego, jak wygwizdywanego, zjedliśmy na miejscu poczęstunek w postaci smacznych placków ziemniaczanych z kompotem śliwkowym. Pszczelarski zjadł osiemnaście placków i ledwo się ruszał po tej wyżerce. Mieszko zjadł trzy, a czwartego oddał mnie, co było niezwykle zadowalające. Ja i Sławek zjedliśmy po osiem. Wreszcie po tym dziwactwie spotkało nas coś miłego. Gosposia, która je usmażyła, zapytana przez dyrektora o przepis, kategorycznie zaprzeczyła zdradzenia go, twierdząc, że każdy musi wyrobić swoją metodę. Tutaj miała rację, bo to samo danie u każdego kucharza smakuje inaczej, choć jest z tych samych składników.*

*Teraz powinienem przejść do lekcji religii. Zacznę to na opisie księdza Mściwoja Garnuchowskiego. Ma on około sześćdziesięciu lat i od młodości mojego ojca jest miejscowym duszpasterzem. Jest wzrostu poniżej przeciętnego, ma krótką, ale piekielnie gęstą brodę i brwi, rzadkie włosy, które sterczą na wszystkie strony jak u porażonego piorunem, a jego brzuch przypomina bąbel. Podobno wszyscy członkowie jego rodziny przypominają budową ciała garnki i stąd wzięło się to nazwisko. Pochodzi z uboższej szlachty ziemiańskiej z Brzustowa. Jest człowiekiem skrupulatnym, do bólu dokładnym i piekielnie trzymającym surową dyscyplinę. Wystarczy, że ktoś krzyknie nie tak, on przybiega pełen złości i wymierza sprawiedliwość krzykaczowi swoją metrową zielonkawą szpicrutą. Nie toleruje wszelkiego występku, lenistwa, oszustwa, nieuczciwości, figli, alkoholu, hucznych zabaw, hazardu i wielu innych. Wtyka swój nos wszędzie, gdzie mu się uda. Ma nawyk drapania się po siwej głowie, kiedykolwiek wpadnie w złość lub zaniepokojenie. Kiedy wścieknie się nie na żarty, robi się fioletowy i spocony. Jego zęby są mocno przerzedzone. Ma lekko wystający podbródek i dużą, ropuchowatą fałdę tłuszczu pod nim. Często spływa mu z czoła gęsty pot. Ubiera się zawsze tak samo, nigdy nie widziałem go bez kapłańskiego stroju. Nosi ze sobą dyscyplinkę i książkę do nabożeństwa w grubej brązowej okładce. Często wspomina przeszłość, niejednokrotnie porównuje nas do ojców bądź starszych braci. Lubi wspominać czasy spędzone w wiejskim dworze pod okiem dziadka - myśliwego.*

*Przykładową lekcję religii prezentuje jego wypowiedź:*

*- Drodzy uczniowie, Boże owieczki, szlacheccy synowie, dziś przed wami następna wartościowa lekcja, z której płynie Boża nauka i Boży sposób wzorcowego postępowania dla młodzieży i starszych. Zacznijmy więc starą dobrą przypowieścią o monetach. Jest bowiem Pan podobny do bogacza, który rzucił napotkanym biedakom trzy monety. Pierwszą z nich złapał blondyn, który podziękował mu, odszedł, po czym wszedł do karczmy i od razu ją wydał. Drugi złapał szatyn, który po podziękowaniu monetę zakopał w ogrodzie. Z kolei brunet podziękował, włożył monetę do kieszeni i dopóty ją nosił, dopóki nie wydał jej na chleb dla rodziny. Tak samo jest ze słowami Boga: ludzie jak blondyn po wysłuchaniu ich od razu zapominają i nadal robią swoje, ludzie pokroju szatyna przyjmują te słowa, ale troski doczesne powodują u nich zaniedbanie, zaś ludzie jak brunet nie tylko słuchają Pana, ale też się dzielą Jego nieskazitelną mądrością i dobrocią. Tak wy, młodzi, też czyńcie, a świat będzie u waszych stóp. Pokładam w was wielką nadzieję...*

*Wreszcie powinienem opisać komiczne straszenie potworami z lasu. Jak wiadomo, żyjemy w bardzo przesądnym kraju, a wredni dorośli bardzo chętnie opowiadają zmyślone historie dzieciom, żerując w ten sposób na ich naiwności. Lasy w moich okolicach są gęste, stare i zamieszkane przez różnorodne zwierzęta. Powstało o nich wiele legend albo całkowitych baśni bez pokrycia w rzeczywistości. Któregoś razu ja i Sławek usiedliśmy w czasie przerwy pod lasem. Zauważył nas pan dyrektor Gadowski, jeden z czołowych autorów strasznych historii.*

*- Chłopcy, wracajcie do szkoły! - zawołał.*

- *Proszę pana, zaraz wrócimy - powiedział Sławek.*

*- Chodźcie do mnie natychmiast, bo dzisiaj po lesie chodzi Straszliwy Łowczy! - krzyknął dyrektor, robiąc groźną minę.*

*- Nie wierzymy w łowczego, co nie, Sławek? - odpowiedziałem, zakładając ręce.*

*- Wracajcie, Straszliwy Łowczy jest prawdziwy. To duch szalonego myśliwego, który powiesił się w tym lesie jeszcze przed wojną o tron. Raz na dwadzieścia lat wstaje ze swojego legowiska i poluje na niewinnych, których zamienia w podobne do siebie duchy, strzelając do nich z kuszy!*

*Parsknąłem śmiechem.*

*- Jesteśmy prawie dorośli, takim czymś pan nas nie przestraszy - powiedział Sławek.*

*- Nie bądźcie tacy pewni siebie, chłopcy. Wiedzcie, że tego nie wymyśliłem. Ten duch jest wzrostu dwóch ludzi i ma rogaty hełm na głowie!*

*Wtedy przybiegliśmy do Gadowskiego, który roześmiał się i przez zęby wycedził:*

*- To mi się podoba, jest dyscyplina.*

*Pewnego wtorku powiedziałem rodzicom, że idę na spacer i pobiegłem w kierunku lasu, gdzie czekał na mnie Sławek. Naszym celem była wyprawa do domku Baby Jagi.*

*- Ciekawe, czy ta Baba Jaga rzeczywiście lata nocą na miotle - zastanawiał się Sławek.*

*- No co ty?! Przecież to tylko nietoperze. Gadowski i ci inni nas podpuszczają - odpowiedziałem. Sławek skinął głową i weszliśmy na leśną ścieżkę prowadzącą do tych zagadkowych ruin. Domek Baby Jagi był bardzo starą i opuszczoną budowlą. Kiedy zmierzaliśmy do niego, usłyszeliśmy jakieś szmery, a następnie zobaczyliśmy wysoką postać wyłaniającą się zza gałęzi.*

*- Baba Jaga! Ona żyje! - zawołał Sławek i zaczął uciekać. Wtedy złapałem go za ramię i powiedziałem:*

*- Stój, ty głupku!*

*Postacią tą okazał się być mój wuj - Zdzisław Skrośborski. Był ubrany w szary płaszcz.*

*- Witajcie, chłopcy, dokąd idziecie? Czyżby do domku Baby Jagi? - zapytał przyjaźnie.*

*- Tak, wujek zgadł - odpowiedziałem.*

*- Ja poszedłem po chrust - odezwał się Skrośborski i pokazał nam koszyk wypełniony drewienkami.*

*- Wierzy pan w Babę Jagę? - zapytał Sławek.*

*- Kiedyś wierzyłem, nawet chodziłem tu z moimi kolegami, kiedy byłem w waszym wieku. Teraz już nie wierzę - odpowiedział. Pożegnaliśmy go i poszliśmy dalej. Wtedy nasz spokój został ponownie zakłócony. Trzy sarny wybiegły na ścieżkę, po czym ponownie zniknęły wśród chaszczy. Po chwili wyłonili się kolejni moi wujowie - Tytraś i Wirunek. To oni spłoszyli sarny, bo właśnie na nie polowali. Ukłonili się nam i ruszyli w ślad za zwierzyną.*

*- Spotkałem trzech wujków na jednym spacerze - spostrzegłem, a Sławek się zaśmiał. Wreszcie dotarliśmy na miejsce. Domek był bardzo starą, ceglaną budowlą. Jego dach w ogóle się nie zachował. Komin był szary i szeroki. W oknach nie było szyb. Dookoła rosły pokrzywy i jeżyny, co nadawało domkowi pewnego mrocznego klimatu. Drzwi były ciężkie i częściowo oberwane. Przez chwilę naradzaliśmy się, który pierwszy wchodzi. Padło na mnie. Ruszyłem przed siebie, otworzyłem stare drzwi i wszedłem do środka. Podłogi prawie nie było, więc wewnątrz domku wykiełkowały niewielkie rośliny. Wewnątrz nie było nic, oprócz zagadkowego zamkniętego kufra.*

- *Sławek, choć zobaczyć! - zawołałem kolegę. Kiedy obaj byliśmy w domku, otworzyliśmy kufer, w którym spodziewaliśmy się znaleźć jakieś ukryte skarby. Wewnątrz pudła był stary dzban i wyblakła czerwona tkanina. Wewnątrz dzbana była tylko pajęczyna. Trochę nas to rozczarowało. Wróciliśmy do domów bogatsi w nowe doświadczenia. Postanowiłem nie mówić rodzicom o tej wyprawie, bowiem domek Baby Jagi uchodzi za niebezpieczne miejsce.*

*Gdy dotarłem do domu, czekała na mnie niespodzianka. Okazało się, że moja siostra zaginęła.*

KONIEC ROZDZIAŁU TRZECIEGO