Kazimierz Krawcza - Człowiek, który poznał oblicze wojny/Rozdział 2

*Przyszedł ranek dziewiętnastego września. Mieczysław Uklejak obudził się pełen pozytywnej energii. Na śniadanie zjadł owsiankę. Od razu po posiłku przejrzał notatki sporządzone poprzedniego dnia. Powtórnie przeanalizował wszystkie fragmenty ze szczególną starannością. Zapomniał o reszcie świata, w tym momencie liczył się tylko kucharz i jego historia. Wielokrotnie przewertował kartki, jakby stracił głowę dla jednego starszego pana. W tym momencie zaczął widzieć przed oczami ukończoną wersję życiorysu. Było wiadomo, że nie powstanie z tego artykuł do gazety. Mogła z tego powstać pełnoprawna powieść biograficzna. Pomyślał, że ten pomysł jest nieco szalony, ale w końcu nabrał dla niego sensu. Oczami wyobraźni widział przed sobą wydanie książkowe w grubej okładce, najlepiej brązowej z napisem złotymi literami: "Mieczysław Uklejak. Kazimierz Krawcza - Człowiek, który poznał oblicze wojny". Napisanie własnej książki byłoby spełnieniem jego dziecięcego marzenia. Dlatego było warto interesować się starszym panem, bo na tego rodzaju książce można było zarobić niezłe pieniądze. Ponownie wziął do ręki notatki i pięciokrotnie przejrzał, zwracając uwagę na każde pojedyncze słowo. Następnie spojrzał na zegar z kukułką i zdecydował, że najwyższy czas wyjść z domu.*

*Poszedł do najbliższego sklepu i kupił dwa razy więcej papieru niż ostatnio. Sprawdził, czy pióro jest właściwie naostrzone i czy wystarczy mu atramentu, po czym żwawo ruszył przed siebie. Po przebyciu trzech ulic znalazł się w Parku Wojciechowskim. Dzień był bardziej słoneczny niż poprzednio, niemalże bezchmurny. Zapowiadała się łagodna jesień. Zrobił spacer wzdłuż parku, rozglądając się za kucharzem. Wreszcie zobaczył go, kierującego się z psem Okruszkiem w stronę parku. Przysiadł na ławce. Mieczysław zbliżył się do niego.*

*- Dzień dobry, ogromnie się cieszę, że pana widzę - powitał Kazimierza.*

*- Dzień dobry, również jestem zadowolony.*

*- Teraz proszę usiąść na ławce, ja uklęknę i będziemy pisać ciąg dalszy.*

*- Nie będzie panu niewygodnie?*

*- Proszę się nie martwić. Jestem młody, a pan stary, więc niech pan siedzi.*

*- Na czym wczoraj skończyłem?*

*- Na pamiętnym dniu przyjęcia pana do pracy we dworze.*

*- Aha, tak, prawda...*

*Opowieść zapisana tego dnia brzmiała:*

*"Po tej szczególnej nocy przebudziłem się, opuściłem łóżko, otworzyłem drzwi i wyszedłem z pokoju. Od razu spotkałem kuchmistrza Radosława, który uśmiechnął się i powiedział:*

*- Widzę, że książę Kazio już na nogach. Mamy dla księcia bardzo smaczną sałatkę z ogórków.*

*- Oj, dziękuję - odpowiedziałem nieśmiało. Wszedłem do kuchni, gdzie dał mi tę potrawę w drewnianej miseczce. Nie pomylił się, rzeczywiście smakowała. Złożyłem najserdeczniejsze podziękowanie. Wtedy poprosił mnie o pomoc w robieniu śniadania dla pana Dobrosława, jego ulubionych śledzi z cebulką. Kucharz Bolesław kroił już borowiki. Podziwiałem zręczność tego starszego człowieka. Musiał mieć naprawdę duże doświadczenie kulinarne. Radosław zwrócił się do mnie:*

*- Słuchaj, mój drogi Kaziu, w najbliższy poniedziałek nasz pan wystawia przyjęcie, na które zaprosił swoich braci i stryjów z rodzinami. Mówię ci to, żebyś się przygotował. W niedzielę i poniedziałek będziemy mieli masę pracy. Powinieneś zrobić na nich jak najlepsze pierwsze wrażenie.*

*Dzięki tym słowom nabrałem motywacji do działania. Miało to być pierwsze szlacheckie przyjęcie w moim życiu, jednak wcale się nie bałem. Nabrałem takiej pewności siebie, że myślałem, że niestraszne mi zrobić obiad dla całego wojska. Podobno szlachcice często wybrzydzają, więc trzeba było starannie i ostrożnie przygotowywać posiłki.*

*Pan Bieganowski powąchał misę śledzi, następnie przystąpił do konsumpcji. Pochwalił mnie, że jak na pierwszy raz, poszło nadzwyczajnie dobrze. Nie miałem tylko pewności, czy mówił to szczerze, czy z grzeczności.*

*Jeszcze tego samego dnia poznałem całą służbę, a było nas dwadzieścioro czworo. Byli to: kucharze, dwaj stajenni, lokaj Kaminek, karbowy, borowy, stróż, kilkoro ludzi zajmujących się sprzątaniem, ogrodnicy - ojciec i syn, oraz majordomus pan Zwiędłoch. Dwór zatrudniał dorywczo więcej ludzi, jeśli było to konieczne.*

*Co działo się w następnych dniach, tego dokładnie nie pamiętam. Wiem jedynie, że pomagałem z ochotą starszym kolegom z kuchni i zdobywałem nowe pochwały. Pan Zwiędłoch powiedział któregoś razu:*

*- Twoje jedzenie ja bym mógł jeść dniami i nocami! To wprost niesłychane, żeby dwudziestoletni młodzieniec gotował lepiej niż niejedna wiekowa gospodyni!*

*Bardzo miło było usłyszeć te słowa, ale szybko przekonałem się, że pan Zwiędłoch ma wielką skłonność do przesady. Był też największym w pałacu plotkarzem. O wszystkim dowiadywał się pierwszy i przekazywał tyle zebranych wiadomości, ile mu się udało. Pewnego razu opowiedział mi o małżeństwie pana Bieganowskiego. Jego żona, ponoć kobieta złego usposobienia, z którą założył rodzinę jedynie z powodów majątkowych, będąc matką czterech chłopców, pokochała innego szlachcica. Pan Dobrosław wziął z nią rozwód i zostawił ze sobą czterech synów, których od tego czasu wychowywał samotnie. Najmłodszy miał cztery lata w chwili odejścia matki. Współczułem panu takiej żony i zasmuciła mnie ta historia.*

*Gdy nadeszła niedziela, pełną parą ruszyły przygotowania do uczty. Kilka dodatkowych osób przyszło jako pomoc kuchenna. Moim zadaniem było towarzyszenie kucharzowi Bolesławowi w pieczeniu indyka. Niektóre potrawy, jak pierogi czy kasza jaglana, znałem dobrze z rodzinnego domu, inne, jak ryba z pomidorami czy nadziewana kaczka, do tej pory były mi zupełnie obce. Wtedy też pierwszy raz w życiu zobaczyłem czekoladę. Ilość stosowanych przypraw mnie przytłoczyła, a musiałem nauczyć się proporcji i co dodać do czego. Chętnie zabrałbym te potrawy na wieś i poczęstował rodziców i sąsiadów. Myśląc o tym, dostrzegłem różnice między kuchnia szlachecką a chłopską.*

*Po uczcie resztki jedzenia miały się ponownie dostać w nasze ręce, podzielone na nas po równo i spożyte. Miałem nadzieję że nie zjedzą za dużo, ponieważ byłem łasy na każdą jedną potrawę.*

*Następnego dnia rano Kaminek rozdał wszystkim odświętne szaty. Jako kucharz dostałem porządną białą koszulę, niebieskie spodnie, czerwoną chustę pod szyję i białą, czyściutką szmacianą czapkę. Na chuście misternie wyhaftowano herb rodu Bieganowskich. Przejrzałem się w wysokim lustrze w jadalni. Właśnie w tym stroju wyobrażałem sobie królewskiego kucharza. To był strój więcej niż godny mojego zawodu.*

*W kilku nakryliśmy stół obrusem przetykanym złotymi nićmi, podstawiliśmy do niego ozdobnie rzeźbione krzesła, sprawdziliśmy, czy należycie przygotowało się wszystkie dania, rozstawiliśmy świeczniki i kieliszki, położyliśmy talerze, sztućce i serwetki i uporządkowaliśmy wszystko dookoła. Wtedy, około dwunastej, pałac był gotowy na rozpoczęcie uczty. Pan Dobrosław wysłał lokaja Kaminka, żeby wnikliwie obserwował aleję i krzyczał, kiedy nadjadą karety. Miał także za zadanie otwierać drzwi przybywającym gościom. Panowie Zwiędłoch i Bieganowski ustawili się koło wejścia, żeby ich witać. Bieganowski włożył stary kapelusz z białymi piórami, w którym wyglądał jednocześnie śmiesznie i dostojnie. Na plecach miał pelerynę, a za pasem lekki miecz z pozłacaną rękojeścią i w posrebrzanej pochwie.*

*Po chwili Kaminek zawołał z podwórza o nadjechaniu pierwszego powozu. Była to imponujących rozmiarów błyszcząca kareta z brązowego drewna, zaprzężona w cztery siwe konie z klapkami na oczach. Uprząż była godna króla. Pojazd powoli podjechał w stronę pałacu. W końcu zatrzymał się. Woźnica otworzył drzwi i wtedy z karety wyłoniła się para staruszków. Kaminek zawołał:*

*- Podchorąży Więcław Bieganowski z małżonką!*

*Staruszkowie doszli do wejścia, wspomagani przez Kaminka i swojego woźnicę. Przy wejściu powitał ich pan Dobrosław. Podchorąży był jedym z jego trzech stryjów. Na następnych gości nie trzeba było długo czekać. Już po chwili przyjechały dwa równie bogato zdobione powozy ciągnięte przez czwórki rasowych rumaków. Kaminek krzyknął:*

*- Dziedzic dóbr Władków i Uśpiechowo, Przemysław Bieganowski z małżonką! Dziedzic dóbr Kołboszyce i Zagrodków, Włodzimierz Bieganowski z małżonką!*

*Weszli kolejni stryjowie i zaczęli zajmować miejsca przy obfitym stole. Po chwili głos Kaminka odezwał się:*

*- Profesor medycyny, dziedzic dóbr Półwodzie, Sieciech Bieganowski z małżonką!*

*Ten gość był starszym bratem pana Dobrosława. Po jego przyjeździe zza drzew dało się słyszeć religijne pieśni śpiewane bardzo donośnym głosem. W tym momencie ukazała się kareta pomalowana na złoto. Siedziało w niej dwunastu mężczyzn. Lokaj zawołał:*

*- Miłogost Bieganowski, zastępca przewodniczącego zgromadzenia męskiego o zaostrzonym rygorze "Wszystko dla Pana" w Niedźwiedzinie z towarzyszami!*

*Duchowny był młodszym bratem pana Bieganowskiego. Kaminek i Zwiędłoch zamknęli drzwi po wejściu dwunastu zakonników. Zgodnie z wcześniejszą umową, po zajęciu przez wszystkich miejsc, zaczęliśmy wnosić potrawy, które pan Zwiędłoch ogłaszał. W myślach modliłem się, żeby tylko im smakowało, a był to czas, gdy wierzyłem jeszcze w skuteczność modlitwy. Na pierwsze danie państwo szlachta mieli rosół z dużą ilością marchewki, na drugie do wyboru śledzie z cebulą i w śmietanie lub jajka sadzone z pieprzem kalifidzkim, na deser, również do wyboru, ciasto dyniowe lub sernik.*

*Każdy z gości miał inne maniery. Ten stryj siorbał, ta stryjenka spała, ten zakonnik drapał się po głowie, ów zakonnik mlaskał jak prosiak, trzeci rozpychał się łokciami. Jedna staruszka nie chciała jeść, a jej mąż usilnie karmił ją rosołem. O zakonie "Wszystko dla Pana" nie wiedziałem dotąd właściwie nic. Jak każdy zakon, nawoływali oni do skromności, wstrzemięźliwości, szanowania bliźniego i wielu tego typu rzeczy nauczanych przez księży. Byłem w szoku, gdy zobaczyłem, że jedzą oni najbardziej łapczywie i nie stronią od alkoholu, nalewając sobie całe szklanki piwa i likieru ziołowego, którego u pana było pod dostatkiem. Wznosili toast za zdrowie króla, przeora, rodu Bieganowskich, całej szlachty Rolniczyna, Strawnicy, itd. Najtęższy brat zakonny prosił mnie sześć razy o dokładkę, za każdym razem zamawiając większą porcję. Nie mogłem się dziwić, gdy żarłok nie wytrzymał i zwrócił wszystko pod obrus.*

*Pierwsza godzina przebiegła spokojnie. Goście prowadzili grzeczne rozmowy, podjadając i popijając. W końcu zgryźliwy starzec zaczął psuć miłą atmosferę, zagadując bratanka jak ostatni prostak:*

*- Dobruś, powiedz mi, jaki środek na wszy mi polecasz?*

*Małżonka złośliwca wybuchła okrutnym śmiechem. Żartowali z jego nieuporządkowanej fryzury.*

*- Jakim młoteczkiem je zabijasz? - ciągnął wstrętny staruszek. Zakonnicy śmiechem przekrzykiwali jeden drugiego. Śmiertelnie poważny pan Dobrosław odrzekł, odpowiadając na zarzuty:*

*- Nie mam wszy, drogi stryju Przemysławie.*

*- Cieszę się, znaczy, musisz, dobrze stosować młoteczek i te środki.*

*Bieganowski z wielką cierpliwością znosił upokorzenia. Przyzwyczaił się do nich na pewno już dawno. Mijały kolejne godziny przyjęcia. Goście z upływem czasu tracili trzeźwość. Plotkowali jak najęci o nieobecnych na uczcie członkach rodu i okolicznych szlachcicach, ja puszczałem to mimo uszu. Pod wieczór trudno było znaleźć kogoś, kto nie był pijany. Jeden ze stryjów zasłabł i został wyniesiony do sypialni. Zakonnik Miłogost kazał współbraciom wydać koncert muzyki religijnej. Uzyskał zgodę pana Dobrosława. Mnisi byli przygotowani na tę okoliczność, przynosząc ze sobą dwie lutnie, dwie fujarki i jeden bębenek. Pięciu grało, inni śpiewali i tańczyli. Pierwsza pieśń została zaśpiewana naprawdę czysto, przez młodego solistę. Wychwalała Boga za jego łaskę. Po oklaskach Miłogost sięgnął po butelkę i wypił ją do dna. Likier, wiśniówka i piwo pszeniczne, zostały bezceremonialnie wyżłopane przez mężczyzn z zakonu. Każda następna pieśń była gorsza, mylili słowa i fałszowali. W końcu wyrwali do tańca kobiety. Jeden zamaszystym ruchem wywrócił trzy butelki, których zawartość zalała doszczętnie obrus. Duchowni nie zostawili jednej kropli alkoholu. W końcu, tańcząc jak pijacy, śpiewali sprośne piosenki o miłości. Musieli minąć się z powołaniem. Jeden zakonnik wyzwał profesora Sieciecha na pojedynek na miecze, po czym poszli do ogrodu go stoczyć. Inny oświadczył się staruszce, której mąż leżał w sypialni. Ja odnosiłem puste misy i talerze, wymieniając je na pełne. Inni służący zajmowali się tym samym. Musieliśmy nawet ugasić mały pożar, który wywołał jeden z zakonników, przewracając świecznik na obrus. Na szczęście poszło to szybko i sprawnie, jednak każdy najadł się strachu. Kiedy zegar wybił dwunastą, pan Dobrosław zawołał:*

*- Koniec przyjęcia! Wszystkich gości proszę o udanie się do sypialni!*

*Goście, mniej lub bardziej pijani, podnieśli się z krzeseł i opuścili powolnym krokiem salę. Dwójki pojedynkującej się w ogrodzie nadal nie było. Pan kazał ich szukać. Chrapali w najlepsze pod gałęziami dębu na skraju posiadłości. Nie zwracali uwagi na zimno panujące tej nocy. Służący zabrali ich do sypialni, a tamci nawet się nie obudzili. Sprzątałem na szuflę potłuczone szkło. Na szczęście moje umiejętności kulinarne im się spodobały. W czasie układania talerzy kucharz Radosław zagadnął mnie:*

*- Kaziu, czy to twoja pierwsza szlachecka uczta?*

*- Tak, niech mi pan powie, panie Radku, czy u was każde przyjęcie tak wygląda?*

*- Niemalże każde. Tym razem zakonnicy naprawdę przesadzili. Oni zawsze wyrządzają najwięcej szkody, myśląc, że jako osoby duchowne mogą robić wszystko.*

*- To dlaczego pan Bieganowski ich zaprasza ze świadomością, jacy są?*

*- Przeszkadzają mu jeszcze bardziej niż nam, ale odnosi w tym korzyści.*

*- Jakie korzyści?*

*- Ich przełożony nie chciał wydać naszemu panu pozwolenia na rozwód z żoną. W końcu się zgodził, ale pod warunkiem, że pan będzie zapraszał zakonników na każde wystawiane w pałacu przyjęcie.*

*- Tak bardzo zależało mu na tym rozwodzie?*

*- Tak, to była zła baba. Lepiej o niej nie mówmy.*

*- A dlaczego ci duchowni zachowują się jak rasowi pijacy i łamią swoje własne zasady?*

*- Władza już przed laty uderzyła im do głowy. To samo tyczy się chyba wszystkich księży, oni są strasznie dwulicowi. Pieniądze zmieniają człowieka na gorsze. Z porządnych obywateli robią chciwych centusiów. Mamy szczęście, że pochodzimy z biednych rodzin i nam to nie grozi. Jesteś jeszcze młody i mogłeś tego nie zauważyć, ale pamiętaj, takie jest życie.*

*Dał mi w ten sposób poważną lekcję, zapamiętałem te słowa na zawsze. Tego wieczora poszedłem spać dopiero po północy. Mądre słowa kucharza krążyły mi po głowie do rana. Ta uczta była okropna przez udział osób duchownych. Moje spojrzenie na świat momentalnie się zmieniło. Rano wszyscy odjechali i zostali pożegnani przez pana. Podziwiałem jego spokój i powagę. Musiał wiele przeżyć i doświadczyć. Prawie nie tknął alkoholu. Kiedy goście szaleli, siedział poważny i skupiony w fotelu. Cierpliwość tego człowieka wydawała się nieskończona.*

*Ogrodnik znalazł odchody zostawione jako pamiątkę przez zakonnika i z tą wiadomością przyszedł do pana. Jego wcale to nie poruszyło i spokojnie kazał posprzątać. Miałem cichą nadzieję, że w najbliższym czasie nie będzie uczt. I nie było. Wszystko wróciło do dawnego porządku. Przez następne dni i tygodnie pracy w kuchni coraz bardziej zapoznawałem i oswajałem się z nowym otoczeniem. Taki stan rzeczy trwał do grudnia. Wtedy synowie pana Dobrosława mieli wrócić ze szkół na dwutygodniową przerwę zimową. Pan chciał zorganizować dla nich skromne, ale uroczyste przyjęcie powitalne. Uważał, że powinna być bardziej okazała niż w poprzednich latach, aby sprawić potomkom miłą niespodziankę. Każdy miał dostać ulubioną potrawę. Upodobania smakowe chłopców ulegały szybkim zmianom. Przygotowaniami kierowali kucharze Bolesław i Radosław. Ja przygotowałem sałatkę i zupę rybną. Ryby były ulubionym jedzeniem młodych Bieganowskich. Kucharze przygotowali mnie na grymasy i narzekanie. To ponoć częste wśród młodzieży. Chłopcy lubili wiedzieć, kto im służy, dlatego byłem zobowiązany zrobić na nich dobre pierwsze wrażenie. Cała uczta powitalna miała odbyć się w zamknięciu, z ojcem i synami sam na sam.*

*Przyjechali do pałacu dwudziestego grudnia. Weszli do wnętrza ubrani w mundurki, każdy miał inny. Mieli poważny wyraz twarzy. Pan Zwiędłoch zaprowadził ich do sali jadalnej, a następnie opowiedział mi o nich. Najstarszy był Spycimir, osiemnastolatek i uczeń szkoły oficerskiej w Kaczkowie. Wieńczysław był szesnastolatkiem i uczniem Szkoły Średniej w Niedźwiedzinie. Bogusław miał trzynaście lat, a Jaromir dwanaście, obaj chodzili do Szkoły Powszechnej w Niedźwiedzinie. Spotkanie z ojcem trwało dwie godziny. Wszystko zjedli, po czym poszli na górę. Pan Bieganowski przyszedł do nas i powiedział, że wszystko im smakowało. Postanowiłem zrobić na synach jak najlepsze wrażenie. Następnego dnia odwiedzili kuchnię. Najstarszy nieustannie narzekał, podczas gdy młodszym wszystko się podobało. Maruda skarżył się panu Radosławowi na kwaśną sałatkę.*

*- To moja wina - powiedziałem odważnie.*

*- Zazdroszczę tym, którzy nie muszą chodzić do szkoły - żalił się Spytek, Reszta przytakiwała. Myślałem dotąd, że bogaci lubią się uczyć. Dowiedziałem się też, że to tacy sami ludzie jak my, jedynie o innym pochodzeniu. Dzielą się na optymistów i pesymistów, idealistów i materialistów, spokojnych i nerwowych, mają takie same pragnienia i odczucia, a różnią się od nas jedynie majątkiem i stanem wiedzy. Mają jednak zupełnie inny rodzaj wiedzy, moim zdaniem nie nadający się psu na budę. Nasza wiedza jest wzięta z życia i nieustannie użyteczna. Ich wiedza jest wzięta z przeczytanych książek i potrzebna tylko po to, żeby mieli o czym opowiedzieć. Jak można wiedzieć, kiedy zmarł jakiś pradawny król, a jednocześnie nie umieć zacerować dziurawych spodni. Czy dla tej osoby król zmarły dwa tysiące lat temu jest ważniejszy od spodni, które ma przed sobą tu i teraz? Szlachta całe godziny poświęca na studiowanie historii kraju i swojego rodu, a czasem nawet innych krajów. Po co im to? Czy aż tak bardzo się nudzą?*

*Wracając jednak do mojego życiorysu, zaczął się nowy rok - 980. Pan Bieganowski wystawił ucztę noworoczną. Zakonnicy na szczęście nie dotarli, bo utonęli w zaspach śniegu. Obecni byli ci sami członkowie rodziny, ale też kilku innych, obcych szlachciców, z którymi miał wspólne interesy. Rozstrzygana byłą sprawa kupna starej gorzelni. Zaznajomiłem się z wyglądem takich przyjęć. Miałem więcej pracy niż ostatnio, bo kucharz Bolesław przeszedł udar i nie był już w stanie gotować. Dzięki nieobecności duchownych nie było bałaganu do posprzątania, co mnie ucieszyło. Tydzień później młodzi Bieganowscy z nieukrywaną niechęcią powrócili na nauki. We dworze panował spokój, a panu Dobrosławowi udało się kupić gorzelnię, więc był przeszczęśliwy. Na początku lutego pan Zwiędłoch wszedł do kuchni z ponurą miną i szepnął, czego nie miał w zwyczaju:*

*- Umarł...*

*- Kto umarł? - zaskoczeni zapytaliśmy jednocześnie ja i kucharz Radosław.*

*- Pan Bolek - odpowiedział majordomus, nerwowo przełykając ślinę. Na te słowa pan Radosław wybuchnął płaczem i zaczął kaszleć.*

*- Kaziu, dzisiaj ty rządzisz w kuchni - wyszeptał.*

*Tego dnia przejąłem wszystkie jego obowiązki. Kuchmistrz, płacząc jak mały chłopiec, powiedział, że Bolesław nauczył go gotować i przepracowali razem czterdzieści lat. Porównywał ich więź do tej łączącej ojca i syna. Nie zdążyłem poznać bliżej pana Bolesława, ale zawsze był miły, więc było mi smutno. Przeżył jednak aż dziewięćdziesiąt lat, a mało kto żyje do takiego wieku. Pan Bieganowski był poruszony jego odejściem i zwrócił uwagę, że służył on czterem pokoleniom rodziny Bieganowskich, wliczając synów. Trzy dni później byłem na pogrzebie na cmentarzu w Żołędowie. Uroczystość była piękna. Na pierwszym miejscu ksiądz pochwalił jego zdolności kulinarne. Chciałbym, żeby na moim pogrzebie było tak samo".*

*W tym momencie Kazimierz urwał.*

*- Czy to koniec? - zapytał Uklejak.*

*- Na dziś tak.*

*Opowiedział sporo więcej niż poprzednio. Kałamarz był prawie pusty.*

*- Dużo ma pan jeszcze historii?*

*- Kilka razy tyle.*

*- Jutro też się tu spotkamy?*

*- Obawiam się, że nie. Mam pracowity dzień. Nie wiem, czy panu pasuje, ale mógłby pan odwiedzić moją kamienicę.*

*- Nie ma sprawy, Gdzie się znajduje.*

*- Bodki, ulica Jarosława II 11.*

*- Nigdy tam nie byłem, ale postaram się trafić.*

*- Tylko proszę zachować szczególną ostrożność, bo moje okolice są dosyć niebezpieczne. Radziłbym włożyć jakieś starsze ubrania, bo bogatemu trudno tam wejść.*

*- Dobrze, załatwię to.*

*- Najlepiej przejść Most Władysławski, skręcić w lewo i dojść do Bodków przez Wysypy. Nie polecam iść przez Dorzeczki, bo tam się roi od złodziei.*

*- Dziękuję za rady, może być dwunasta?*

*- Dobra godzina.*

*- Do widzenia.*

*- Do zobaczenia, Okruszek, chodź! - zawołał swojego psa. Znów rozeszli się w ten sam sposób. Po wejściu do mieszkania Uklejak znowu przejrzał notatki i połączył z zebranymi poprzedniego dnia. Zapowiadało się, że to dopiero początek. Dziś bliżej poznał poglądy Kazimierza. Krawcza krytykował wiedzę podręcznikową i uznawał praktykę a jedyną potrzebną. Tymczasem Uklejak wiele chwil życia spędził na czytaniu i do tej pory uważał, że to jest niezbędna wiedza. Kiedy jednak Krawcza powiedział, że ważniejsza jest umiejętność cerowania spodni, Mieczysław poczuł się mało wart w jego oczach. Uklejak w trudnych sytuacjach był mało zaradny. Taką postawę Kazimierz zdecydowanie potępiał. Pomimo różnic światopoglądowych, nie zniechęcił się do kucharza, a nawet jeszcze bardziej się zaciekawił. Teraz nie zależało na opowieści o wojnie. Bardziej interesujące było jego podejście do życia. Nadal nie poznał odpowiedzi na wiele intrygujących pytań, ale wiedział, że wkrótce wszystkiego się dowie. Cały wieczór czytał na głos zapiski. Następnego dnia miał pójść do najbiedniejszej dzielnicy miasta. Do tej pory nie miał powodu jej odwiedzać. Nie przejął się tym i spokojnie przespał całą noc, śniąc o Kazimierzu i jego historii.*

KONIEC ROZDZIAŁU DRUGIEGO