Jerzy Szmajdziński

Jerzy Szmajdziński w trakcie prac nad swoją biografią (2003)

### Przynależność

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (1973–1990), Zjednoczenie Narodowo-Ludowe (1996-1997), Porozumienie Polskich Socjalistów (1997-2004)

## Wygląd zewnętrzny

### Płeć

Mężczyzna

Jerzy Andrzej Szmajdziński (ur. 9 kwietnia 1952 we Wrocławiu, zm. 12 sierpnia 2004 w Warszawie) - polski polityk. Prezes Rady Ministrów (2002-2004), Wiceprezes Rady Ministrów oraz Minister Pracy i Polityki Społecznej (1996-2002), ponadto Minister Klimatu i Środowiska (1996). Założyciel i prezes Zjednoczenia Narodowo-Ludowego oraz Porozumienia Polskich Socjalistów

Poseł na Sejm PRL IX kadencji (1985-1989), ponadto poseł na Sejm V i VI kadencji (1998-2004).

## Minister Pracy i Polityki Społecznej

### Okres

od 11 października 1996 do 5 sierpnia 2002

## Życiorys

W latach 1966–1971 był uczniem Elektronicznych Zakładów Naukowych we Wrocławiu. W 1975 ukończył studia na Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu.

W 1968 wstąpił do Związku Młodzieży Socjalistycznej. Jako student przewodniczył radzie uczelnianej Socjalistycznego Związku Studentów Polskich, potem zasiadał w zarządzie głównym tej organizacji. W latach 1973–1990 był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Zasiadał w egzekutywie Komitetu Uczelnianego na AE we Wrocławiu, w 1975 był delegatem na Wojewódzką Konferencję Sprawozdawczo Wyborczą partii. Od 1986 zasiadał w jej Komitecie Centralnym. W latach 1986–1989 był członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego. W okresie 1984–1989 był przewodniczącym Zarządu Głównego Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej, a w 1989–1990 kierownikiem Wydziału Organizacyjnego KC PZPR. W latach 1986–1988 był członkiem Społecznego Komitetu Odnowy Starego Miasta w Zamościu.

W roku 1997 bezskutecznie starał się o utworzenie Związku Zawodowego „Związek Proletariuszy Polskich”, rejestracja wielokrotnie była blokowana przez sąd rejonowy w Warszawie ze względu na obawy o komunistyczny charakter związku. Ostatecznie plan porzucono.

w 2002 roku został powołany na urząd Prezesa Rady Ministrów który sprawował do 2004 roku.

w 2003 roku stwierdzono u niego Chłoniaka.

Zmarł 12 Sierpnia 2004 roku w wyniku ataku terrorystycznego.

## Działalność polityczna w IIIRP

W lipcu 1996 roku z inicjatywy Jerzego Szmajdzińskiego i Henryka Bednarskiego powstała partia Zjednoczenie Narodowo-Ludowe. Partia powstała na fali popularyzacji tendencji nacjonalistycznych, jej charakterystyczny symbol ukazywał sierp i nacjonalistyczny miecz do złudzenia przypominający symbol ONR’u. Jednocześnie ZNL często odwoływało się do czasów Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej jako swój wzór. Sprzeciwiano się transformacji ustrojowej oraz demokratyzacji, motorem napędowym były obawy przed zniszczeniem tradycyjnych wartości przez liberalizację ustrojową.

Rejestracja ZNL pokryła się z wyborami 1996, Jerzy Szmajdziński przez ostatni miesiąc kampanii politycznej zwiedzał największe miasta Polski przemawiając i dyskutując z lokalnymi działaczami politycznymi oraz ludźmi z wielu warstw społecznych. Wygłaszał hasła o wejściu do parlamentu reprezentacji klasy robotniczej oraz usunięciu z życia politycznego ludzi finansowanych przez zachodnie korporacji. Kampania Szmajdzińskiego przynosiła efekty dzięki popularnym w owych czasach tendencjom społecznym nacechowanym zmęczeniem

planem Balcerowicza oraz obawom przed napływem zagranicznych inwestycji. Końcowo w wyborach 1996 Zjednoczenie Narodowo-Ludowe zdobyło poparcie rzędu 3,8%, rekordowe dla tak młodej partii.

Wynik wyborczy ZNL doprowadził do rozgłosu partii w mediach głównego nurtu, falę popularyzacji zauważył tworzący koalicję rządzącą premier Andrzej Dera, który to obawiał się możliwego sojuszu Zjednoczenia Narodowo-Ludowego z nacjonalistyczną partią Unia Katolicko-Narodowa. Mimo nie przekroczenia progu wyborczego przez ZNL Jerzy Szmajdziński został przez premiera nominowany na urząd Ministra Klimatu i Środowiska w celu utworzenia bariery między ZNL a FN. Decyzja ta przyniosła kontrowersje ze względu na brak kwalifikacji Szmajdzińskiego w kwestiach klimatu, ów decyzje tłumaczono wykształceniem z dziedziny ekonomii.

1 Października 1996 Jerzy Szmajdziński pracował późną porą w swym biurze ministerskim, tam zapoznał się z Ministrem Pracy i Polityki Społecznej Andrzejem Grzybem, według doniesień mediów oboje dyskutowali na nieznany temat, teoretycy spekulują że mogli rozmawiać na temat powiązań Prezydenta Sawickiego z teorią „Piątej Władzy”, ze względu na późniejsze dowody o planach Wiceprezesa Grzyba i Andrzeja Szewczyka publikacji ścisle tajnych dokumentów rządych. Do biura ministra Grzyba przyszedł niezaproszony dziennikarz z którym Szmajdziński spożywał nalewki, nieznany jest cel wizyty chociaż spekuluje się że miało to powiązanie z Aferą Alkoholową Andrzeja Dery. Po długiej rozmowie w biurze Ministerstwa Pracy Andrzej Grzyb opuścił ministerstwo wraz z Andrzejem Szewczykiem, parę godzin później dwójka padła ofiarą wypadku samochodowego w wyniku którego minister Grzyb stracił życie. Sytuacja wyszła na jaw i w celu redukcji szkód premier Dera wyrzucił Szmajdzińskiego z rządu.

W roku 1997 w wyniku ataków środowisk nacjonalistycznych na mniejszość Kurdyjską w Polsce z inicjatywy Jerzego Szmajdzińskiego dokonano zmiany nazwy partii na Porozumienie Polskich Socjalistów (w skrócie PPS) w celu odcięcia się od retoryki nacjonalistycznej. W wyborach 1997 PPS otrzymało poparcie na poziomie 7,5% co dało partii 69 miejsc w parlamencie, mandat poselski także otrzymał Jerzy Szmajdziński. W tym samym roku PPS współtworzył koalicje rządzącą Natalii Brzezińskiej, Szmajdziński został powołany na urząd Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz Wiceprezesa Rady Ministrów. Z jego inicjatywy wprowadzono Krajowy Program szkoleń zawodowych i biznesowych dla polskich spółdzielni oraz ustawę o obowiązkowej reprezentacji pracowniczej w prywatnych spółkach.

## Poglądy polityczne

Jerzy Szmajdziński znany był ze swoich radykalnych poglądów, nigdy nie wyparł swej przynależności do PZPR, nigdy też nie wyparł się oskarżeń o bycie komunistą. Uważał że należy wycofać się z transformacji ustrojowej, w zamian proponował stopniową ewolucje Polski w system socjalistyczny poprzez rozwój sił wytwórczych oraz umacnianie pozycji Polskich spółdzielni pracowniczych na rynku. Był głośnym krytykiem coraz szybciej rozwijającej się dominacji zachodnich korporacji w rodzimej gospodarce, razem z Ryszardem Zygmuntowskim próbował opracować ustawę umożliwiającą rozbijanie monopolizujących spółek. Był głośnym krytykiem polityki zachodu, w roku 1997 podczas referendum o przystąpienie do Unii Europejskiej kampaniował przeciwko aneksji Polski do struktur UE.

> *(…) Analizujemy warunki w których nasz kraj aktualnie się znajduje i wiemy jak dużo możemy stracić dołączając do zachodu europy. Widzi pani, jesteśmy partią która wyznaje zasadę długiego planowania, nie jesteśmy krótkowzroczni jak liberałowie z byłej Nowej Lewicy, widzimy że jesteśmy w miejscu w którym można stworzyć alternatywę dla UE, co zagwarantowałoby nam silniejszą pozycję na arenie międzynarodowej. Dołączenie do Unii jest proste i szybkie i oczywiście może przynieść pewne pozytywy, jednakże to o czym nasi przeciwnicy nie mówią to fakt że dołączając do UE staniemy się kolejnym zachodnim pionkiem, staniemy się podwładni pod moc brukseli, to jest problem, skończy się era Polski która dyktuje zasady a rozpocznie się era kiwania główką do niemców by ci wsypali nam troche groszy do gospodarki - totalne upokorzenie narodu Polskiego.” ~Jerzy Szmajdziński 1997 r.*
>
>

W 2003 roku Szmajdziński rozpoczął pisanie swej biografii w której wyjaśnić miał swoją wizję na Polskę za jego rządów. Ostatecznie nie doszło do jej publikacji w wyniku jego przedwczesnej śmierci. Proponenci teorii spiskowych uważają że Jerzy Szmajdziński miałby proponować przyśpieszoną transformację ustrojową w system komunistyczny poprzez zakupienie przez rząd oraz wznowienie badań nad Chilijskim projektem Cybersyn zaproponowanym przez rząd Salvadora Allende w 1971 roku. Właśnie taki miałby być zaplanowany 12 Sierpnia 2004 roku cel wizyty Szmajdzińskiego w Chile, choć oficjalne informacje mówią iż powodem miała być wizyta dyplomatyczna z okazji zaproszenia premiera na uroczystość organizowaną przez Socjalistyczną Partie Chile.