Heno

Rhaglen gylchgrawn ar S4C yw **Heno**. Cynhyrchir y rhaglen gan gwmni Tinopolis.

Fe'i darlledwyd yn gyntaf ar S4C rhwng mis Medi 1990 a Rhagfyr 2002 cyn cael ei ail-lawnsio yn 2012.

Mae ei chwaer-raglen Prynhawn Da yn cael ei ddarlledu yn y prynhawn ar S4C.

## Fformat

### **!990-2002**

Byddai pob rhaglen yn cynnwys cyfweliadau yn y stiwdio, eitemau nodwedd am ddigwyddiadau a newyddion o amgylch Cymru a nifer o slotiau am fywyd bob dydd. Ena Thomas oedd prif gogyddes y rhaglen a byddai'n egluro rysáit yn y gegin yn wythnosol. Byddai Huw 'Fash' Rees wrth law i egluro'r trendiau diweddaraf a Ieuan Thomas yn rhoi cyngor ar arddio.

### **2002-2012**

Yn 2002 fe newidiodd S4C yr amserlen ac ail-enwi rhaglen **Heno** i Wedi 6 ac yna Wedi 7. Darlledwyd rhifyn olaf y gyfres ar 28 Chwefror 2012.

### **2012-**

Yn 2012, fe wnaeth S4C ail-lansio eu amserlen ar 1 Mawrth a daeth **Wedi 7** i ben. Fe ail-gyflwynodd S4C y rhaglen ***Heno*** gyda fformat newydd tabloid ond fe gafodd feirniadaeth hallt gan y gynulleidfa a chwmni Tinopolis oedd yn ei gynhyrchu. Yn dilyn hyn fe ddychwelodd y rhaglen i'r fformat wreiddiol ym mis Ebrill 2012 gan gadw'r enw **Heno**

## **Cynhyrchiad**

Roedd y rhaglen wreiddiol yn rhan o weledigaeth Geraint Stanley Jones i gyrraedd cynulleidfa newydd nad oedd efallai yn hyderus o ddefnyddio ei Cymraeg. Lleolwyd y stiwdio a'r swyddfa gynhyrchu yn y de-ddwyrain er mwyn atgyfnerthu'r cysylltiad gyda'r ardal yma oedd yn naturiol Gymraeg a roedd swyddfa barhaol yn y gogledd hefyd.

Fe gynhyrchwyd y gyfres wreiddiol gan Teledu Agenda a dyfodd i fod yn gwmni Tinopolis. Yn ystod y 1990au cynnar fe ddarlledwyd y rhaglen o stiwdio yng nghanolfan siopa Dewi Sant, Abertawe cyn symud i stiwdios newydd Tinopolis yn Llanelli ddiwedd y 90au.

Roedd y rhaglen yn arbennig o boblogaidd yn y de ond cafodd ei beirniadu gan nifer oherwydd y defnydd o'r Saesneg, yn enwedig wrth holi pobl ar y stryd a chynnal cyfweliadau yn y stiwdio. Ymateb y cwmni teledu oedd mai ymgais i adlewyrchu'r gymuned ddwyieithog roedd yn darlledu ohoni hi oedd y rheswm dros y defnydd o'r Saesneg.

### **Ail-lawnsio**

O 1 Mawrth 2012 lansiwyd amserlen newydd S4C a roedd ymgais gan y sianel i greu rhaglen gylchgrawn fwy bywiog a thabloid ei naws. I raddau roedd hyn yn adlewyrchu natur wreiddiol y rhaglen o 1990 er fod y cynnwys wedi esblygu i fod yn fwy diwylliannol gyda *Wedi 7*. Roedd y rhan fwyaf o'r eitemau ysgafn fel ffasiwn, hamdden, colur, coginio ac ati wedi symud i raglen Wedi 3 yn y prynhawn. Fe enillodd Tinopolis y tendr ond fe ddaeth hi'n amlwg wedyn nad oedden nhw'n gwbl hapus gyda fformat a chynnwys y rhaglen.

Roedd y rhaglenni newydd yn cychwyn gyda golwg ar newyddion y dydd a storiau mewn papurau newydd neu gylchgronau, gan drafod hyn rhwng y ddau gyflwynydd a dau westai. Roedd yna bwyslais hefyd ar ryngweithio gyda'r gynulleidfa drwy wefannau cymdeithasol a llai ar ohebwyr allanol o gwmpas Cymru. Ar y dydd Gwener roedd Heno yn cael ei ddisodli gyda rhaglen adloniant ysgafn Pen8nos a chwis Jacpot.

O fis Mai 2012, fe gadwyd enw'r rhaglen Heno ond fe ddychwelodd y fformat yn debycach i fformat y rhaglen *Wedi 7*. Ail-gyflwynwyd stiwdio fyw, yn adeilad y Galeri, Caernarfon ac ail-gyflogwyd Gerallt Pennant fel gohebydd yn y gogledd. Symudodd Sam ar y Sgrîn i fod yn rhan o arlwy nos Wener a daeth cyfres Pen8nos i ben erbyn yr haf. Yn ddiweddarach fe ymestynnwyd rhaglenni dydd Llun a ddydd Gwener yn awr o hyd.

Yn 2020 cychwynnodd rhifyn ar nos Sadwrn am y tro cyntaf. Darlledwyd *Heno Nos Sadwrn* am y tro cyntaf am 7.30pm ar 8 Chwefror 2019 gyda sioe fyw o Galeri Caernarfon wedi ei gyflwyno gan Elin Fflur.

Yn 2020 lawnsiwyd rhaglen archif o'r enw Heno Aur yn edrych yn ôl tros rhai o uchafbyntiau Heno yn ei ddyddiau cynnar.

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://www.bbc.co.uk/cymrufyw/34245190
2. ↑ https://www.thefreelibrary.com/S4C+focuses+locally+for+new+flagship+programme%3B+TELEVISION%3A+Series...-a081383935
3. ↑ https://golwg.360.cymru/newyddion/cymru/68577-arlwy-bresennol-s4c-yn-peryglu-ei-dyfodol
4. ↑ https://golwg.360.cymru/newyddion/cymru/65923-datgelu-pwy-a-beth-fydd-yn-cymryd-lle-wedi3wedi7
5. ↑ https://golwg.360.cymru/newyddion/cymru/70331-s4c-newidiadau-i-raglen-heno
6. ↑ https://golwg.360.cymru/newyddion/cymru/562015-elin-fflur-croesawur-cyfle-gyflwyno-heno-sadwrn
7. ↑ https://twitter.com/HenoS4C/status/1273322016557240320