Anthem of the Republic of Artsakh

**National anthem of the Republic of Artsakh**

"**Free and Independent Artsakh**" was the anthem used by the Republic of Artsakh, a former breakaway state in the Caucasus. Adopted in 1992 after the fall of the Soviet Union, the lyrics were written by Vardan Hakobyan with music composed by Armen Nasibyan.

## History

Between 1991 and 2023, Artsakh controlled parts of the former Nagorno-Karabakh Autonomous Oblast of the Azerbaijani Soviet Socialist Republic within the former Soviet Union. It had been an enclave within Azerbaijan from the 2020 Nagorno-Karabakh war until the 2023 Azerbaijani offensive, when the Azerbaijani Armed Forces took control over the remaining territory controlled by Artsakh.

## Lyrics

The anthem is a four-stanza poem without the use of refrains. It is written in the Armenian language, the official state language of the Artsakh Republic and the mother tongue of over 99% of the population. (In 2021, Russian was legislated as the co-official language.)

### Armenian official

Ազատ ու անկախ Արցախ,
Քո տուն-ամրոցը կերտեցինք,
Պատմությունը մեր երկրի
Մեր սուրբ արյամբ մենք սերտեցինք։

Դու բերդ ես անառիկ,
Բարձունք սըրբազան, վեհ անուն,
Մասունք աստվածային,
Քեզնով ենք հավերժանում։

Դու մեր լույս հայրենիք,
Երկիր, հայրենյաց դուռ սիրո
Ապրիր դու միշտ խաղաղ,
Մեր հին ու նոր Ղարաբաղ։

Քաջերն ենք մենք հայկազուն,
Մըռավ ենք, Քիրս ենք ու Թարթառ,
Մեր վանքերով լեռնապահ՝
Անհաղթելի մի բուռ աշխարհ։

Azát u ankáx Artsáx,
Kho tun-amrótse kertetsínkh,
Patmuthyúne mer yerkrí
Mer surb aryámb menkh sertetsínkh.

Du berd yes anarrík,
Bardzúnkh srbazán, veh anún,
Masúnkh astvatzayín,
Kheznú yenkh haverzhanúm.

Du mer luys Hayreníkh,
Yerkír, Hayrenyáts durr siró
Aprír du misht xaghágh,
Mer hin u nor Gharabágh.

Khajérn yenkh menkh Haykazún,
Mrrav yenkh, Khirs yenkh u Tharthárr,
Mer vankheróv lerrnapáh,
Anhaghthelí mi burr ashxárh.

[ɑ.ˈzɑt u ɑŋ.ˈkɑχ ɑɾ.ˈt͡sʰɑχ ǀ]
[kʰɔ tun ɑm.ˈɾɔ.t͡sʰə kɛɾ.tɛ.ˈt͡sʰiŋkʰ ǀ]
[pɑt.mu.ˈtʰju.nə mɛɾ jɛɾ.ˈkɾi ǀ]
[mɛɾ suɾb ɑɾ.ˈjɑmb mɛŋkʰ sɛɾ.tɛ.ˈt͡sʰiŋkʰ ǁ]

[du bɛɾtʰ‿ɛs ɑ.nɑ.ˈrik ǀ]
[bɑɾ.ˈd͡zuŋkʰ səɾ.bɑ.ˈzɑn vɛh ɑ.ˈnun ǀ]
[mɑ.ˈsuŋkʰ ɑst.vɑ.t͡sɑ.ˈjin ǀ]
[kʰɛz.ˈnɔv‿ɛŋkʰ hɑ.vɛɾ.ʒɑ.ˈnum ǁ]

[du mɛɾ lujs hɑj.ɾɛ.ˈnikʰ ǀ]
[jɛɾ.ˈkiɾ hɑj.ɾɛn.ˈjɑt͡sʰ dur si.ˈɾɔ ǀ]
[ɑp.ˈɾiɾ du miʃt χɑ.ˈʁɑʁ ǀ]
[mɛɾ hin u nɔɾ ʁɑ.ɾɑ.ˈbɑʁ ǁ]

[kʰɑ.ˈd͡ʒɛɾn‿ɛŋkʰ mɛŋkʰ hɑj.kɑ.ˈzun ǀ]
[mə.ˈrɑv‿ɛŋkʰ kʰiɾs‿ɛŋkʰ u tʰɑɾ.ˈtʰɑr ǀ]
[mɛɾ vɑŋ.kʰɛ.ˈɾɔv lɛr.nɑ.ˈpɑh ǀ]
[ɑn.hɑʁ.tʰɛ.ˈli mi bur ɑʃ.ˈχɑɾ̥ ǁ]

### Russian translation

Свободный и независимый

Арцах, как крепость, строим мы,

Героев кровью писана

История моей страны.

Ты святыня в веках

Неприступной твердыней стоишь,

Богом хранимый Арцах,

Ты гордое имя хранишь.

Ты, Отчизна, наш свет,

Храм Любви и в мольбах, и в сердцах.

Помним мы предков завет

Пусть в мире живет Карабах!

Армяне, мы сила страны,

Как Мрав, как Кирс и, как вечный Тартар.

Верою предков защищены,

Храним наш край, наш Божий дар.

### English translation

Artsakh, free and independent,

Our home fortress now erect

Our country's greatest stories,

Forged by our blood.

You're a fortress unassailable,

A mountain holy, a name noble,

A blessing divine,

Through you made eternal.

You're the land that gives us light,

The gate of love for the fatherland.

May you always live in peace,

Our olden modern Karabakh.

We're Hayk's brave sons and daughters,

Like Mrav, Kirs, everlasting Tartar.

With our temples in mountains high

Let's keep undefeatable our land.

## References

1. ↑ Symbols of Statehood
2. ↑ Պետական խորհրդանիշները *Արտաքին գործերի նախարարություն*
Արցախի Հանրապետություն