Język japoński

**Język japoński** (jap. 日本語 *nihon-go*) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.

## Wymowa

Słownictwo japońskie jest zapisywane w transkrypcji Hepburna, używanej w pracach japonistycznych i międzynarodowych publikacjach na całym świecie (także stosowane jako reguła w Wikipedii). Większość spółgłosek i samogłoski (jest ich 5): *a*, *i*, *u*, *e*, *o* są wymawiane, jak w języku polskim. Mogą występować w postaci wydłużonej (por. hasło *Iloczas*), z kreską nad literami: *ā*, *ī*, *ū*, *ē*, *ō*.

Spółgłoski: *ch*, *j*, *sh*, *ts*, *z*, *w*, *y* wymawia się następująco:

* *ch* → *ć* lub *ci*, np. *cha* – cia
* *j* → *dź* lub *dzi*, np. *jā* – dziaa
* *sh* → *ś* lub *si*, np. *sha* – sia
* *ts* → *c* lub *c-s*, np. *tsu* – cu
* *z* → *dz*, np. *za* – dza
* *y* → *j*, np. *ya* – ja
* *w* → *u* lub *ł*, np. *wa* – ła
* *n* → wymawia się w zależności od następującej po nim spółgłoski, przed: „m”, „p”, „b” → wymawia się „m” (stąd *kombu*, ale w transkrypcji zapis *konbu*, *tempura* → *tenpura*); przed: „n”, „r”, „ts”, „z”, „ch” „j” „t”, „d” → wymawia się „n” (np. *tendon*, *ponzu*)

Samogłoska *u* ma charakter „płaski”, co powoduje, że w niektórych słowach nie jest wymawiana, np.:

* *suki* (quasi-przym., wym. ski) → „lubienie”, „ulubiony”, „upodobanie”;
* *sukiyaki* → (potrawa kuchni japońskiej, wym. skiyaki);
* *sukoshi* → trochę, nieco, odrobinę (wym. skoshi);
* *-desu* (pomocn., wym. des).

## Zobacz też

* **Gramatyka**:
	+ odmienne części mowy w języku japońskim,
	+ japońskie zaimki osobowe,
	+ przekształcenia fonetyczne w języku japońskim.

* **Słownictwo**:
	+ gairaigo (słowa pochodzenia obcego, używane w japońskim),
	+ kango (słownictwo japońskie pochodzenia chińskiego),
	+ keigo (język grzecznościowy),
	+ wasei-eigo (słowa japońskie utworzone ze słów angielskich; pseudo-angielskie słowa lub frazy wymyślone w Japonii),
	+ przydatne japońskie zwroty,
	+ wyrażenia czasowe w języku japońskim,
	+ wyrażenia ilości w języku japońskim,
	+ słownictwo chemiczne,
	+ słownictwo informatyczne.

* **Pismo**:
	+ pismo japońskie,
	+ kaligrafia japońska,
	+ rōmaji (łacińska transkrypcja wyrazów japońskich),
	+ kana,
	+ katakana (system pisma sylabicznego),
	+ hiragana (system pisma sylabicznego),
	+ kanji (znaki chińskie używane w piśmie japońskim),
	+ kun’yomi (czytanie japońskie znaków kanji),
	+ on’yomi (czytanie sinojapońskie znaków kanji),
	+ ruby (furigana; małe znaki zapisu fonetycznego, umieszczane ponad lub obok kanji),
	+ jōyō kanji-hyō (lista znaków kanji powszechnego użycia),
	+ jinmeiyō kanji (znaki kanji służące do zapisu imion/nazwisk),
	+ man’yōgana (dawny sposób fonetycznego zapisu języka japońskiego za pomocą znaków chińskich),
	+ pismo trawiaste (rodzaj kaligrafii),
	+ kunrei

* **Literatura w języku japońskim**:
	+ Ki-Ki (Kojiki i Nihon-shoki),
	+ Kojiki, czyli Księga dawnych wydarzeń,
	+ Nihon-shoki (Nihongi, Kroniki japońskie),
	+ Literatura japońska,
	+ monogatari (rodzaj literacki)

* **Egzaminy językowe**:
	+ nihongo nōryoku shiken,
	+ kanji kentei.

* **Język japoński i komputery**:
	+ JIS,
	+ Gothic,
	+ Minchō,
	+ Unicode,

* **Inne artykuły związane z językiem japońskim**:
	+ klasyczny język japoński,
	+ anime,
	+ manga,
	+ japanglish

* **Szkoły języka japońskiego w Polsce**:
* Warszawska Szkoła Języka Japońskiego
* Fundacja Sakura
* Akari

## Źródła

* https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C4%99zyk\_japo%C5%84ski