Ludwika Śliwa

**Ludwika Król-Śliwa** (ur. 20 czerwca 1900 w Libuszy, zm. 6 lipca 1979 tamże) - polska łączniczka AK w Libuszy.

## Ludwika Król-Śliwa

### Dzieci

Aleksander Śliwa Alfreda Śliwa

Alicja Śliwa

Witold Śliwa

### **Dzieciństwo i Młodość**

Ludwika Król urodziła się 20 czerwca 1900 roku w Libuszy. Ukończyła szkołę podstawową w postaci trzech klas przed I wojną światową (były to rozsiane klasy po prywatnych domach. W przypadku Ludwiki uczyła się u Pani Apolonii w okolicach Domu Strażaka w Libuszy). Jako młoda dziewczynka zajmowała się pracami w gospodarstwie domowym (pomagała w utrzymaniu licznej rodziny - miała ośmioro rodzeństwa i dwóch przyrodnich braci) i zajmowała się pracą rolniczą. Wyjechała do pracy do Żywca i tam była pomocnikiem w gabinecie lekarza chirurga. Do 1930 roku przebywała w Żywcu, by nauczyć się pielęgniarstwa i opieki medycznej z dziedziny chirurgii, a potem wróciła do Libuszy. W latach dwudziestych poznała nieznanego mężczyznę, z którym miała nieślubnego syna - Leonarda (18 maja 1925, zmarł 21 października tego samego roku). Około 1930 roku poznała swojego przyszłego męża — Jana Śliwę, prawdopodobnie na którymś z zabaw kawalerskich. W 1934 roku zawarła związek małżeński z Janem w zabytkowym drewnianym kościele w Libuszy, później dzięki temu jej mąż przeprowadził się do jej domu rodzinnego.

Na świat przyszło czworo jej dzieci. Od najstarszych — Aleksander (22 lutego 1935), Alicja i Alfreda jako bliźniaki (27 kwietnia 1936, Alicja zmarła 14 listopada tego samego roku na chorobę zakaźną) i Witold (15 czerwca 1937).

### **Czasy wojny i działalność konspiracyjna**

Gdy wojna wybuchła w 1939 roku, w domu Śliwów pojawili się Niemcy, którzy zajmowali część domu jako swoją kwaterę. Ponieważ były prowadzone działania wojenne na terenie wsi Libuszy, założyli w domu Śliwów radiostację, aby komunikować się z miejscowością Zagórzany, ponieważ tam przekazywano sobie wiadomość o transporcie ludności cywilnej do komór gazowych. Ludwika działając w konspiracji, nawiązała łączność przez tę radiostację i jako łączniczka z łączniczką z Biecza i Zagórzan komunikowały się, ponieważ zdarzało się, że ludzie uciekali z transportu do obozów koncentracyjnych (bądź wypychano ich) i trzeba było ich ukryć. Współpracowała z sąsiadem należącym do Armii Krajowej — Anatolem Sikorą.

Jedną z historii tej radiostacji była okoliczność zerwania i uszkodzenia kabli przez synów Ludwiki — Aleksandra i Witolda. Chłopcy, bawiąc się, powyrywali kable. Niemcy myśląc, że zrobili to partyzanci, zarządzili zdziesiątkowanie wsi i kazali zebrać się wszystkim mieszkańcom koło kościoła, ale ksiądz należący do parafii - Jan Bibro ujął się za parafianami. Znając język niemiecki, wytłumaczył Niemcom, że kable zostały zerwane przez zwierzęta pasące się na pastwiskach. Niemcy mu uwierzyli i zaprzestali nękać ludność. Jeżeli we wsi zdarzył się nieszczęśliwy wypadek lub ktoś został ranny, Ludwika zaopatrywała ludzi, o czym Niemcy nie wiedzieli. Poszkodowani lub tacy, którzy udawali poszkodowanych, byli kierowani przez łączniczkę z Zagórzan. Ludwika wcześniej wiedziała, kto do niej przychodził i po co. Wyratowała ludzi przed niechybną śmiercią między innymi, w obozach koncentracyjnych.

Osoba, która to oświadczyła była jej przybrana córka — Ludwika Chojnacka, która pojawiła się na podwórku z opaską z gwiazdą Dawida. Ludwika długo ją ukrywała po swoich zaufanych znajomych. Była to dziewczynka w wieku 6-8 lat, która przyszła do Ludwiki wiedząc, że da jej pomoc. Ludwika zerwała jej opaskę i kazała jej przyjść wieczorem (świadkiem tego był Aleksander i Witold). Po kilkudziesięciu latach nikt nie wiedział, kim była ta osoba (wiadomo tylko, że miała na imię Ludwika). Była pomocą domową u rodziny Śliwów. Maria — przyszła żona Aleksandra nie raz pytała się Ludwiki, kim była ta osoba i z jakiej rodziny pochodziła, ale nigdy nie otrzymała jasnej odpowiedzi. Maria Śliwa nie wiedziała, że Ludwika Chojnacka mieszkająca w Nowej Hucie, tak naprawdę nadal utrzymywała kontakt z rodziną z Libuszy. Pod koniec życia przyjechała do Libuszy pożegnać się ze znajomymi i z rodziną Ludwiki. W rozmowie z Marią stwierdziła, że źle się czuje i jest to jej ostatni pobyt w Libuszy. Wtedy Maria dowiedziała się, kim tak naprawdę była. Sama powiedziała, że jej prawdziwym nazwiskiem jest Kostrzewa i że jest córką Stanisława i Walerii z Polnej. Ludwika Chojnacka wyjawiła jej, że nikt do tej pory nie znał jej prawdziwej tożsamości i prosiła ją, aby jej dane zostały zapisane. Wtedy powiedziała, że została wypchnięta przez swoją mamę z pociągu wiozącego ludzi do zagazowania do Oświęcimia. Z rodziny tylko ona się uratowała poprzez współpracę z łączniczką Armii Krajowej.

Innym razem Ludwika przymusowo oddając mleko do mleczarni jako kontyngent, została zatrzymana przez Gestapo. Gestapowiec wylał jej mleko z bańki, podejrzewając, że przynosi broń dla partyzantów. Jednak w bańce nic nie znaleziono.

### **Po wojnie**

Ludwika po wojnie zajęła się dziećmi i swoją przybraną córką — Ludwiką Chojnacką-Kostrzewą. Kiedy Ludwika była już dorosła, dzięki swojej przybranej matce znalazła pracę w Nowej Hucie (miasto dopiero powstało w 1949) jako przedszkolanka i kucharka.

Jesienią 1957 roku w trakcie jej nieobecności jej drewniany stary dom doszczętnie spłonął wraz z karawanem jej syna. Przyczyną pożaru prawdopodobnie było zaproszenie ognia z komina, ponieważ pieczony był wtedy chleb. Spłonęły jej dokumenty i inne ważne rzeczy.

Jako bardzo dobra kucharka, umiała dobrze piec, toteż była często zatrudniana jako organizatorka przyjęć na wsi i w okolicy. Organizowała wraz z rodziną jasełka i grała na basach i organizowała okolicznościowe potańcówki, skecze i monologi z rodziną. Należała do Koła Gospodyń Wiejskich w Libuszy.

Ludwika zmarła 6 lipca 1979 roku w wieku 79 lat w swoim własnym domu. 9 lipca została pochowana na cmentarzu parafialnym w Libuszy, spoczywając obok matki. Data jej narodzin na nagrobku została specjalnie zmieniona na 1 czerwca w związku z jej przynależnością do AK.

# Galeria

W młodościNa weselu, siedzi od lewej strony panny młodej (Lata 30.)Z dziećmi, od lewej (Lata 30.)Z rodziną po wojnie (od lewej: Witold, Ludwika, Aleksander, Jan i Alfreda Śliwowie, Lata 40.)Z rodziną z domu Królów (od lewej: Ludwika, Michał, Stanisław i Zofia Królowie)Z synem Aleksandrem obok jego zrobionej rzeźby (Lata 60.)Z siostrą Zofią Przybyłowicz (Lata 70.)Grobowiec rodzinny Śliwów (stan z 21 września 2020)