Layers of Fear 2

Layers of Fear 2

Layers of Fear 2 to wydana na platformę PC, PS4, XONE oraz Switch gra autorstwa Bloober Team. Gra ujrzała światło dzienne 28 maja 2019 roku za sprawą Gun Media.

W Layers of Fear 2 wcielamy się w postać znanego aktora. Otrzymał on rolę w filmie kręconym na pokładzie płynącego transatlantyku i to właśnie na statku rozgrywa się cała gra. W trakcie rozgrywki często słyszymy głos reżysera, który oczekuje od aktora występu na najwyższym poziomie. Reżyser nigdy nie pojawia się osobiście na ekranie, ale jest odpowiedzialny między innymi za przygotowanie scen, w których podejmuje się decyzje. Mogą one być zgodne z oczekiwaniami reżysera lub sprzeczne w stosunku do przygotowanego przez niego scenariusza. Na przestrzeni całej gry docieramy do czterech głównych wyborów, które definiują zakończenie przygody. Layers of Fear 2 ma do zaoferowania trzy mocno różniące się między sobą zakończenia.

Podobnie jak pierwsza część, Layers of Fear 2 przepełnione jest dziwnymi i surrealistycznymi scenami. Podczas eksploracji transatlantyku nie spotykamy żadnych ludzi, a jedynie natrafiamy na ustawione w różnych pozach manekiny. Rozmieszczenie oraz wystrój wielu pomieszczeń dynamicznie zmieniają się i możemy w konsekwencji ponownie znaleźć się w tych samych lokacjach, które jednak zaoferują nową treść pozwalającą spojrzeć na całość z innej perspektywy.

## Uwertura

**Pokład statku pasażerskiego, 20- lecie międzywojenne**

Szedł obskurnym, podniszczonym korytarzem z zupełnie niepasującym obrazem na jego końcu, który miał się nijak do wyrafinowanego blichtru prezentowanego w czasach świetności tego miejsca. Z sufitu całymi strugami ciekła woda. Zza pleców docierał do niego swąd palonego drewna oraz starej farby. Pali się, trzeba przeć naprzód z dala od ognia – pomyślał bohater. Biegł przed siebie, pokonując puste korytarze.

Parę minut później wpadł do zaciemnionego pomieszczenia z centralnie ustawionym na scenę reflektorem. Kurtyna rozchyliła się, ukazując dwoje postaci. Mały chłopiec oraz stojąca za nim kobieta, jej ręce spoczywały na ramionach malca. Jedyny widz całego przedstawienia miał wrażenie, że czekano właśnie na niego. Wyłącznie na niego. Z chwilą, kiedy kobieta wypowiedziała te słowa: „Jaka szkoda, już prawie ci się udało”, jej ręce oderwały głowę od karku chłopaka, jak gdyby była ledwo zetknięta na kijek. W następnym momencie wszystko zgasło.

Obudził go niski, znajomy głos. Należał do jednego z najbardziej rozpoznawalnych reżyserów na hollywoodzkich salonach lat 20-stych XX wieku; człowieka, z którym bohater nawiązał współpracę skuszony obietnicą współtworzenia czegoś wyjątkowego. Jak obiecywał agent aktora, taka propozycja miała być wielką szansą zagrania roli życia, terapeutycznym wstrząsem, który wreszcie postawi go na nogi.

Utalentowany wybraniec rozejrzał się z wolna po swojej kajucie. Parostatek kołysał sennie, miarowo. W dużym pokoju wokół projektora piętrzyły się kupki gazet i aktówek, szklanka niedopitej whiskey z zeszłej nocy przypominała o gorączkowej próbie zagłuszenia wspomnień związanych z pewnymi epizodami jego pokiereszowanego życia.

Aktor podszedł do projektora, aby go wyłączyć. Film wyświetlał niewyraźny obraz nadpalonego korytarza. Biła z tego obrazka wyraźna nuta przygnębienia i nostalgii. Mężczyzna zastanawiał się, dlaczego urządzenie chodziło całą noc. Bardzo chciał uczepić się wersji, że po prostu zapomniał. W gruncie rzeczy niczego nie pamiętał z poprzedniej nocy, dlatego dochodzące gdzieś z tyłu głowy szydercze wołanie podsuwające mu niechciane sugestie było coraz silniejsze. Ponowne zatracenie się we wspomnieniach, jak w amoku przejmujących nad nim kontrolę były czymś, czego aktor nie chciał przyznać. Tym razem nie było go na to stać. Próbując odpędzić natrętne myśli, zaczął przeglądać porozrzucaną wszędzie wokół korespondencję od swojego agenta. Wśród niej znajdowały się także pisma od obsługi administracyjnej statku. Na obrotowej tablicy jego uwagę przykuło jeszcze hasło „Stwórz postać”. Reżyser potrafił wywierać presję, trzeba było mu to oddać. Do odtwórcy głównej roli dotarły już pogłoski na temat tego gentlemana. Podobno miał obsesję na punkcie budowania postaci, co z czasem zaczęło się jeszcze bardziej nasilać. Ludzie mówią, że konwencjonalne metody przestały mu wystarczać. Otoczenie twórcy przytacza uwagi ekscentrycznego twórcy, iż konceptualny projekt zawarty jedynie na papierze jest mało wiarygodny. To były intrygujące doniesienia, szczególnie w świetle ostatnich dni. Bohater wiedział, że reżyser ciągle go obserwuje, nawet poza planem. Ostatnio, zupełnie nieoczekiwanie powiedział przez mikrofon, że tylko ktoś tak zniszczony jak on, jest w stanie odegrać tę rolę. Mężczyzna nie za bardzo zrozumiał, co dokładnie ma oznaczać to stwierdzenie oprócz jego powiązania z wyjątkowością tego projektu. Całość akcji miała dziać się na pokładzie luksusowego transatlantyku, i chociaż płynęło na nim mnóstwo gości, to poszczególne strefy pokładu przeznaczone dla ekipy filmowej były całkowicie odizolowane od osób nieautoryzowanych. Aktor sam miał dość mgliste pojęcie, o czym w ogóle był ten film. Zapewniano go, że nie musi rozumieć. Jedyne co musiał zrobić, to skupić się na roli i wykonywać polecenia.

Żądania bohatera w sprawie garderoby zostały spełnione z najwyższą starannością. Pokój inspiracji, który był w istocie małą salą kinową z toaletką, już na niego czekał. Aktor przekroczył próg pokoju, nałożył film na szpulę, wcisnął guzik, a następnie rozsiadł się wygodnie na skórzanej kanapie. Aparat wyświetlił serię frapujących obrazów składających się na krótki, surrealistyczny film. Dla aktora obejrzenie tej sekwencji zadziałało jak podprogowe polecenie, po którym po prostu wyszedł z pokoju, gotów wypełnić swój kontrakt.

Bogato udekorowane korytarze świeciły pustkami, zgodnie z uprzedzeniem administracji. Bohater tu i ówdzie znajdował liściki pozostawione przez reżysera oraz ludzi z obsługi, naświetlające tło całego projektu. Niektóre wiadomości wymieniane między kwatermistrzostwem, a strażą, zawierały w sobie niepokojącą sugestię odnoszącą się do powtarzającego się problemu w postaci pasażerów na gapę. Czy w trzewiach tego okrętu kryje się jakaś mroczna tajemnica z tym związana? Czy te pochowane po szafkach ewidencje są prawdziwe, czy zostały spreparowane na potrzeby filmu? Przez chwilę aktorowi wydało się to trudne do odróżnienia.

Bohater prowadzony był przez kolejne elementy scenografii, z podziwem zwracając uwagę na pracę niewidzialnych rąk techników. Pozostawiane rekwizyty niczym mentalne klucze otwierały sektory wspomnień, precyzyjnie odpowiadających symbolice oglądanych przedmiotów. Elegancko nakryte stoliki oraz przygotowane zastawy sprawiały wrażenie, że już za chwilę kelner otworzy drzwi i uroczyście zaprosi gości do stołów, gremialnie gromadzących się wokół dedykowanych im miejsc. Za każdym razem to wrażenie tłumione było zasłoną przygnębiająco sunących po oceanie fal. W niektórych salach umieszczone były odbiorniki radiowe grające jakąś posępną melodię, co tylko dodawało upiorności tego miejsca. Docierając do jednej z takich przyburtowych restauracji, mężczyzna zapragnął nagle wyjść na zewnątrz, aby uwolnić się od tej ciężkiej atmosfery.

Akurat dzień chylił się ku końcowi. Patrzenie na toń oceanu skąpanego w promieniach słońca było takie kojące. Nawet jeśli na tym statku widmo nie było żywej duży. Tak naprawdę aktor wiedział, że to nieprawda. Tłumaczył sobie, że to tylko klimat scenografii nastrajał go w ten sposób. Wpatrzony w niebo, nie miał pojęcia o tym, że gasnące światło gwiazdy będzie odzwierciedleniem stanem jego duszy, w miarę jak coraz bardziej pochłonie go ten projekt.

Wracając z powrotem na plan, wybrzmiewał mu w głowie fragment obejrzanego wcześniej filmu:

„ (...) Każda maska jest postacią,

Każda postać – warstwą.

Warstwa po warstwie – wzywają go.

Musi zbudować postać, którą przyszło mu odegrać.

Inaczej zupełnie się zatraci. Zatopi.

W gęstym tłumie żywotów, których nigdy nie przeżył (...)”

Każdy z nas rodzi się i każdemu na scenie świata przypisana jest jakaś rola. Jak głęboko odtwórca roli będzie musiał zajrzeć w siebie aby odkryć swoje jestestwo, zanim pochłonie go szaleństwo? Tego nie sposób tak po prostu opisać. Tego trzeba doświadczyć.

## Fabuła

Całe doświadczenie rozpoczyna się od przebudzenia aktora na korytarzu palącego się statku wycieczkowego. Po pokonaniu kilku zakrętów oczom bohatera ukazuje się tajemnicza, humanoidalna postać kobieca, która szydzi z bohatera, naśmiewając się z jego porażki. Następuje utrata przytomności, po której aktor budzi się w swej kajucie. Okazuje się, że bohater – namówiony uprzednio przez swego agenta - zgodził się zagrać rolę życia dla pewnego ekscentrycznego reżysera. Akcja filmu ma być kręcona właśnie na pokładzie luksusowego transatlantyku, zaś przeznaczone dla ekipy filmowej strefy mają być całkowicie wyłączone z  dostępu dla osób postronnych. Od tego momentu odtwórca roli będzie się starał zbudować swoją postać, zaś Reżyser będzie prowadził aktora poprzez swój głos, nigdy osobiście. Przemierzając pokład wycieczkowca, aktor doświadcza wiele dziwnych wydarzeń, halucynacji, a także potencjalnie nadprzyrodzonych aspektów. Towarzyszą im retrospekcje oraz wizje z przeszłości aktora. Momenty przełomowe w budowaniu nowej tożsamości napędzane są przez porozrzucane tu i ówdzie taśmy filmowe, zdjęcia, listy, przedmioty codziennego użytku, a także ważne decyzje wieńczące każdy kolejny akt.

Główna historia dotyczy Jamesa Burnsa i jego starszej siostry Lily. Oboje są wychowywani jedynie przez zgorzkniałego ojca, weterana wojennego, który podczas służby stracił oko. Po stracie żony w wyniku porodu ich młodszego dziecka, z powodu kalectwa, a także problemów w pracy, ojciec zamienił się w agresywnego tyrana alkoholika, który znęcał się nad swoimi dziećmi, a w szczególności nad Jamesem, obwiniając syna o śmierć matki. Starsza siostra Lily próbuje odwrócić uwagę od rodzinnego dramatu, zabierając brata w strefę marzeń. Zachęcała go do zabawy w wymyślone historie i wcielania się w różne postacie, głównie inspirowane filmami oglądanymi potajemnie w kinie, w którym pracował ich ojciec, zanim doszło tam do pożaru. Ich ulubionym obrazem stał się film o piratach, będący motywem przewodnim w pretekście, który Lily będzie chciała wkrótce zastosować na chłopcu, aby zamortyzować powagę sytuacji, w jakiej się znajdą. Ta sytuacja związana jest z prawdopodobnym zabójstwem, a następnie ucieczką z domu, w wyniku której trafiają jako pasażerowie na gapę na pokład transatlantyku Icarus. Kilka retrospekcji lub wizji sugeruje, że Lily zamordowała opresyjnego ojca, aby się od niego uwolnić lub celowo nie udzieliła mu pomocy, kiedy wybuchł pożar. Już na pokładzie, dwójka rodzeństwa jest zmuszona ukrywać się przed członkami załogi, podkradając pożywienie aby przetrwać. Ich sytuacja robi się coraz trudniejsza z chwilą, kiedy kwatermistrzostwo orientuje się w rozkradaniu jedzenia i wprowadza twarde zasady jego racjonowania.

Przez cały ten czas, od momentu ucieczki z domu aż po nielegalne wejście na statek, starsza siostra stara się utrzymać brata w nieświadomości, wcielając się w rolę kapitana statku z ich ulubionego filmu, a wszystko co robią i co im się przydarza, jest elementem jednej wielkiej przygody. W końcu brak pożywienia staje się poważnym, dotkliwym problemem. Cierpiąc od głodu, James oczywiście chce wracać do domu. Siostra sięga na wyżyny kreatywności, aby zachęcić brata do dalszej „zabawy” i udaje się jeszcze na trochę uspokoić chłopca. Po tym, jak James prawie został złapany przez jednego ze strażników, Lily zostawia brata w bezpiecznej kryjówce i wyrusza samotnie na dalsze poszukiwania. Jakiś czas później siostra wraca, ale wyraźnie roztrzęsiona. Halucynacyjne retrospekcje sugerują, że doznała przemocy na tle seksualnym ze strony pasażera lub kogoś innego obecnego na statku, którego następnie zabiła. Lily, wciąż będąca pod wpływem skrajnych emocji, słownie atakuje brata, obwiniając go o to, co się wydarzyło. Porusza w ten sposób czułą strunę, albowiem poczucie bezużyteczności chłopca jest podstawowym motywem jego własnej, osobistej traumy. ***[istnieje nawet bardziej prawdopodobna możliwość, że retrospekcja nawiązująca do gwałtu odnosi się jednak do ojca, a zatem wydarzeń poprzedzających ucieczkę z domu]***.

Wkrótce potem podczas sztormu, na dolnych poziomach transatlantyku wybucha pożar. Podczas ucieczki rodzeństwo zostaje rozdzielone przez walący się strop jednego z pięter. Lily przekonuje brata, aby się ratował, obiecując mu, że w końcu do niego dołączy i znowu wszystko będzie dobrze. Po tych słowach, od strony, po której znajdowała się Lily, następuje wybuch w kotłowni. Icarus zaczyna  tonąć, połowa pasażerów, w tym siotra Jamesa umiera, reszta zostaje ewakuowana. Jakiś czas później James zostaje wprowadzony do świata aktorstwa, co właśnie prowadzi go do tej przełomowej roli.

Historia kończy się w momencie wyjścia na deski sceny oraz wygłoszenia z obecnym tam chłopcem kilka teatralnych kwestii. Obecna na sali publiczność nagradza dzieło gromkimi brawami. Następnie aktor wraca do swojej garderoby i zaczyna przeglądać się w lustrze. Jest mężczyzną (Jamesem) lub kobietą (Lily), w zależności od dokonanych wyborów na koniec każdego aktu. Po chwili, jego/jej uwagę zwraca stojąca w kącie duża skrzynia, z której jakby coś próbowało się wydostać. Po krótkiej chwili spokoju skrzynia jakby eksploduje i następuje koniec opowieści.

## Zakończenia

Istnieją trzy zakończenia, które są podyktowane decyzjami bohatera w kluczowych scenach każdego aktu. Dwa zakończenia zależą od tego, czy aktor będzie przede wszystkim podążał za Reżyserem, czy też był mu nie posłuszny. Trzecie zakończenie następuje, jeśli dokonane wybory będą równo podzielone między posłuszeństwem, a nieposłuszeństwem.

**Zakończenie nr 1**

Zakończenie „***Płomień***” oznacza, że tym sławnym aktorem okazuje się James. Jest to wariant uzyskany w wyniku decyzji zgodnymi z wolą Reżysera.

**Zakończenie nr 2**

Zakończenie „***Na zawsze***” oznacza, że aktorem była Lily. Jest to wariant uzyskany w wyniku decyzji niezgodnymi z wolą Reżysera.

**Zakończenie nr 3**

Zakończenie „***Bezkształtny***” powoduje, że aktor zatacza koło i na końcu swojej próby spotyka tę samą dziwną istotę z początku opowieści, znaną jako Królowa Szczurów. Tajemnicza postać uświadamia mu jego ponowną klęskę, a następnie zmusza do powtórzenia całego doświadczenia jeszcze raz, co wydaje się być w istocie swego rodzaju koszmarną pętlą w czasoprzestrzeni. Jest to wariant uzyskany w wyniku zmiennych decyzji między posłuszeństwem, a nieposłuszeństwem wobec woli Reżysera.

***Wszystkie zakończenia można obejrzeć tutaj:***

***https://www.youtube.com/watch?v=vfaPFp0rvpc***

## Możliwe wyjaśnienia

W związku z surrealistyczną formą przedstawienia tej historii, fabuła, czy portrety psychologiczne postaci nie są podane wprost. Chociaż samą fabułę raczej rzetelnie można zrekonstruować na podstawie retrospekcji, tak wiele bardziej subtelnych aspektów pozostaje otwartych do interpretacji. Poniżej najbardziej prawdopodobne wyjaśnienia:

1.    Cała gra toczy się jedynie w umyśle Jamesa, którego po śmierci Lily wypełniała głównie trauma dzieciństwa oraz strata jedynego oparcia, jakie miał w siostrze.  Taki stan rzeczy sugeruje, że Reżyser jest tylko głosem w jego głowie, jest jego wewnętrznym sumieniem, znanym w psychologii również jako superego.

2.    James zostaje uwikłany w wewnętrzną walkę, kiedy stara się odbudować w sobie świadomość zmarłej siostry, aby móc sprowadzić ją z powrotem jako swoje alter-ego. Jego nieświadomość z kolei, przybierająca postać Reżysera, próbuje go od tego odwieść.

3.    Bohater nieustannie ucieka przed zdeformowanym, bezkształtnym potworem, który reprezentuje jego niezdecydowanie i brak tożsamości. [potwierdzone przez samych twórców]. Z kolei nieludzko wyglądająca kobieta, znana jako „Królowa Szczurów”, to tajemnicza istota, która wydaje się mieć jakąś władzę nad Jamesem; w trzecim zakończeniu, gdzie decyzje podejmowane są w sposób zmienny, Królowa Szczurów szydzi z aktora, wydającego się być wobec niej całkowicie uległym. W końcu za jej rozporządzeniem cykl tego koszmaru zaczyna się od nowa.

4. W piątym i ostatnim akcie, umysł James’a zakotwiczony jest bardziej w teraźniejszości, co odzwierciedla otoczenie statku. Wszystko jest przeżarte rdzą oraz morską naroślą, charakterystyczną dla metalowych wraków spoczywających na dnie wodnych zbiorników. W tym momencie, umysł aktora tragiczną śmierć siostry w większej mierze zdaje się mieć już przepracowaną. Efektem tej pracy, czyli budowania swojej tożsamości na nowo, jest on sam lub Lily – jego alter ego będące odzwierciedleniem zmarłej przed laty siostry. Po zbudowaniu postaci na nowo, wewnętrzy głos Reżysera w końcu milknie i wszystko wydaje się być w porządku, przynajmniej do czasu, kiedy skrzynia leżąca w rogu garderoby niespodziewanie eksploduje. Zamknięta skrzynia, z której coś próbuje się wydostać, może być symbolem schowanych, zamkniętych głęboko w zakamarkach umysłu nie do końca przepracowanych emocji i krzywd, które w końcu i tak przebijają się na powierzchnię.

5.    Zakończenie numer trzy sugeruje obecność nadprzyrodzonego elementu, jakim jest postać Królowej Szczurów. W którymś momencie opowieści, James słyszy głos Lily mówiący mu, że wołał o jej duszę, ale „odpowiedziało coś innego”. Jest to prawdopodobnie odniesienie  do Królowej Szczurów, która może być istotą pomagającą w samookreśleniu głównego bohatera.

6.    Odrzucając z kolei wątek nadprzyrodzony, Królowa Szczurów może uosabiać podświadomość aktora, która przejmuje nad nim kontrolę w chwilach szczególnego kryzysu, ale nie tylko. Sugerować to może jej zwierzęca istota wymuszająca posłuszeństwo błąkających się po statku szczurów tak, jakby była centrum ich zbiorowej jaźni. Ponadto aktor wyraźnie jest we władzy Królowej, tak samo jak każdy człowiek częściowo warunkowany jest przez podświadome popędy, schematy postępowania, wdrukowane programy i doświadczenia.

7.    To prawdopodobnie właśnie z powodu rozproszonej tożsamości bohatera, reporterzy czy fotografowie nie są w stanie uwiecznić wyraźnie twarzy aktora, a nawet zapisać jego nazwiska.

8.    Jeśli chodzi o końcową scenę w przypadku zakończenia „Na Zawsze”, to pojawienie się przed lustrem Lily symbolizuje przejęcie przez nią - a konkretniej przez jej aspekt - władzy nad Jamesem, gdy jego poczucie własnej wartości ulega całkowitemu rozpadowi, chociaż jego trauma nadal będzie obecna w nowym ciele. James cierpiąc na głębokie zaburzenie osobowości, w momencie skrajnego rozczarowania sobą samym, z podświadomego poziomu może po prostu „przeskoczyć” na inną tożsamość. Innymi słowy, Jamesowi będzie się wydawało, że JEST swoją siostrą i tak właśnie będzie się postrzegał. To dlatego w obu wersjach siebie wyglądają podobnie, chociaż nie byli bliźniakami.

Inne wyjaśnienie jest takie, że przez cały ten czas bohaterem była Lily – siostra Jamesa, która przetrwała pożar na statku (który zresztą sama wznieciła). W końcowej scenie jej mały brat strzeli sobie w głowę, co symbolizuje uwolnienie od ciężaru opieki nad młodszym rodzeństwem.

9. W zakończeniu nazwanym „Płomień”, odzyskanie swojej prawdziwej twarzy oznacza dla James’a akceptację i życie dalej z przeszłą traumą, poczuciem winy oraz żalem, a następnie kontynuowanie życia, budując w końcu własny, osobistego charakter swojej tożsamości.

10. Oba zakończenia, czyli „Płomień” i „Na zawsze”, ukazują pewien sukces, jeśli chodzi o odzyskanie samego siebie. W obu tych zakończeniach reprezentacja Bezkształtnego Człowieka zostaje zniszczona, zneutralizowana. W „Płomieniu”, młody James zjada ulepionego z plasteliny bezkształtnego ludzika, co prawdopodobnie oznacza, że tę rozproszoną część swojej tożsamości wchłania w siebie. W „Na Zawsze”, młody James strzela do lalki przedstawiającej Bezkształtnego, a następnie zabija siebie. Oznacza to prawdopodobnie, że jego pierwotna tożsamość całkowicie się rozpadła, a na jej miejsce przyjmuje tę, którą znał, kochał i podziwiał, czyli Lily.

11. Być może sensem zakończenia „Bezkształtny”, jednym z wielu wyjaśnień jest to, że bohater nie dał rady ukształtować jako aktor i człowiek. Nie będzie pojednania z samym sobą, po prostu oszaleje.

1. ↑ https://www.gry-online.pl/gry/layers-of-fear-2/z151ef#pc
2. ↑ 2,0 2,1 https://zagrano.pl/layers-of-fear-2-recenzja/
3. ↑ https://en.m.wikipedia.org/wiki/Layers\_of\_Fear\_2