Osgiliath

**Osgiliath** (sin. *Cytadela gwiazd*) – miasto nad Wielką Rzeką Anduiną, pierwsza stolica Gondoru, wzniesiona przez Isildura oraz Anáriona, w 3320 roku Drugiej Ery.

## Geografia

Osgiliath było pierwotnie największym i najwspanialszym miastem Gondoru. Przechowywano tu jeden z dwóch największych palantírów, zwany kryształem Osgiliath.

Najbardziej znanymi miejscami miasta był Wielki Most na Anduinie, na którym była postawiona Kopuła Gwiazd oraz wieże i inne budowle. Istniał tu też Dom Królewski wraz z ogrodami. W Wielkim Dworze (może tożsamym z Kopułą Gwiazd) stały dwa trony, pomimo tego, że Anárion na stałe mieszkał w Minas Anor, a Isildur w Minas Ithil. Do portu w Osgiliath przypływały znad Morza liczne statki.

## Historia

### Stary Gondor

Miasto zostało założone przez braci: Anáriona i Isildura pod koniec Drugiej Ery i już wtedy otrzymało swój zasadniczy kształt. Ponad sto lat później (w 3429 roku Drugiej Ery) Anárionowi udało się obronić Osgiliath przed Sauronem, który zaatakował Gondor; odtąd miasto przez wiele wieków rozwijało się w pokoju.

W V wieku Trzeciej Ery Osgiliath nadal pełniło ważną rolę, choć król Ostoher zwykł przenosić się do Minas Anor na czas lata. W Domu Królewskim w Osgiliath na przełomie IX i X wieku Trzeciej Ery mieszkała królowa Berúthiel. W tym czasie w ogrodach, w których rosły cyprysy i cisy, stały posępne rzeźby.

Miasto stało się ostatnim punktem obrony króla Eldacara podczas Waśni Rodzinnej i po 5 latach oblężenia zostało zdobyte. W czasie walk odniosło znaczne zniszczenia, a wielu mieszkańców poniosło śmierć. Zniszczona została Kopuła Gwiazd, miejsce przechowywania największego z palantírów który przepadł w wodach rzeki Anduiny.

Kolejny cios nadszedł w roku 1636 Trzeciej Ery, gdy ludność została zdziesiątkowana przez Wielki Mór. Opuszczone miasto w 1640 roku utraciło status stolicy, a król Tarondor przeniósł się do Minas Anor.

W 2475 roku Trzeciej Ery roku Ithilien i Osgiliath zostało zajęte przez orków z Mordoru (którzy zniszczyli znajdujący się tam most) a następnie odbite przez Boromira. W czasie tych walk miasto całkowicie opustoszało, stając się jedynie bastionem wojskowym, strzegącym przeprawy przez Anduinę.

Pod koniec III tysiąclecia Trzeciej Ery orkowie Saurona zajęli wschodnią część miasta, jednak na początku rządów Denethora II zostali stamtąd wyparci, a żołnierze Gondoru odbudowali most, by móc przerzucać swoje siły na drugi brzeg rzeki.

### Wojna o Pierścień

Osgiliath stało się celem pierwszego ataku Saurona w czasie Wojny o Pierścień. Dwudziestego czerwca 3018 roku armia Czarnoksiężnika z Angmaru zaatakowała i całkowicie rozbiła siły Gondoru. Ostatecznie zajęła prawobrzeżną część miasta. Dzięki temu Nazgûle mogli wyruszyć na poszukiwania Jedynego Pierścienia. Dwunastego marca 3019 orkowie zajęli zachodnią część miasta bronionego przez przybyłego dzień wcześniej Faramira przez co ten musiał wycofać się na Strażnice na Grobli.

W trakcie Marszu na Czarną Bramę umocniono zbudowane przez orków mosty i wzniesiono obronne szańce.

### Zjednoczone Królestwo

Osgiliath zostało odbudowane w latach 2 CE - 3 CE. Do portu od nowa zaczęły zawijać statki, zaś miasto kwitło. Przez długi czas zostało nienaruszone. W czasach Hyarmendacila III władcy Haradu składali mu tu hołd, natomiast Osgiliath stało się główną miejscowością na szlaku Minas Anor - Minas Ithil.