General Dynamics F-16 Fighting Falcon

> *Samolot wielozadaniowy zaprojektowany przez amerykańską wytwórnię General Dynamics. Od 1993 roku produkowany przez Lockheed Corporation, obecnie Lockheed Martin.*
>
>

 Producent
 Konstruktor
 Typ
 Generacja
 Konstrukcja
 Załoga
 Koszt jednostkowy
 Status

 Lata produkcji
 Egzemplarze

**F-16C/D:** 1 x Pratt and Whitney F-100-PW-200/220, F100-PW-229 lub
 Ciąg
**F100-PW-229:** 79 kN (129,7 kN z dopalaniem)
**F110:** 76,3 kN (128,9 kN z dopalaniem)

 Długość
 Wysokość
 Powierzchnia nośna

 Startowa

 Prędkość przelotowa
 Prędkość wznoszenia
 Pułap
 Zasięg

**Pociski rakietowe:**
6 × AIM-9 Sidewinder, 6 × AIM-120 AMRAAM, 6 × Python-4, 6 × AGM-65 Maverick, 4 × AGM-88 HARM, 4 × Penguin, 2 × AGM-84D Harpoon
**Uzbrojenie bombowe:**
2 × CBU-87, 2 × CBU-89, 2 × CBU-97, 4 ×GBU-10, 6 × GBU-12, 6 × Paveway, 4 ×JDAM, 4 × bomba Mk 80
**Broń jądrowa:**
B43, B57, B61, B83

## Wersje

*źródło*

* **YF-16** – prototyp F-16A oblatany w 1974
* **YF-16CCV** – YF-16 z aparaturą pomiarową do badań w locie
* **F-16A i F-16B:**

**Block 1** – pierwsza seria produkcyjna, przeznaczone do późniejszej modernizacji, silnik Pratt & Whitney F-100-PW-200, radar AN/APG-66, 94 sztuki,
**Block 5/10** – druga seria, odpowiednio 197 i 312 sztuk,
**Block 15** – nowy system zarządzania uzbrojeniem, dwa dodatkowe podwieszenia na wlocie powietrza, zwiększenie udźwigu, większy o 30% statecznik pionowy i ulepszony radar AN/APG-66, najliczniej produkowana odmiana, 983 sztuki,
**Block 15 ADF** – *Air Defense Fighter* dla Gwardii Narodowej przenoszące pociski AIM-7 Sparrow, radar AN/APG-66(V)1, przebudowano 270 sztuk,
**Block 15 OCU** – *Operational Capability Upgrade* z silnikami F100-PW-220, HUD z Block 25, pociski AGM-65 Maverick,
**Block 150C** – samoloty bloków 1, 5 i 10 zmodernizowane do bloku 15,
**Block 20** – nowe samoloty dla Tajwanu odpowiadające modernizacji MLU,
* **F-16AM i F-16BM**

**Block 20 MLU** – samoloty F-16A/B (Block 15) zmodernizowane w ramach programu *Mid-life update*, uzbrojone jak F-16C/D, radar AN/APG-66(V)2, silnik F100-PW-220, system wymiany danych Link 16, wsparcie dla celowników nahełmowych i gogle noktowizyjne,
* **F-16B-2,**
* **F-16C i F-16D,**

**Block 25** – pierwsza seria F-16C/D, z nowym radarem AN/APG-68, rozwijanym dalej i instalowanym w kolejnych blokach aż do dziś, silnik F100-PW-220,
**Block 30** – pierwsza seria z wyświetlaczami LCD w kokpicie, przystosowana do przenoszenia nowego uzbrojenia, w pełni wykorzystująca możliwości radaru AN/APG-68. Posiada silnik General Electric F-110-GE-100 i powiększony wlot powietrza (MCID, stosowany także na Block 40, 50 i 60),
**Block 32** – wariant bloku 30 z silnikiem Pratt & Whitney F-100-PW-220, oryginalny wlot powietrza (NSI) wspólny dla wszystkich odmian z silnikami PW,
**Block 40/42** – seria nazywana także „Night Falcon”, wyposażona w unowocześniony cyfrowy system sterowania, radar AN/APG-68 w nowej wersji V, przystosowana do przenoszenia zasobników celowania nocnego LANTIRN,
**Block 50** – Block wprowadzony do produkcji w roku 1996 już przez Lockheed-Martin, wyposażony w unowocześniony silnik General Electric F110-GE-129, a także radar AN/APG-68(V)5.
**Block 52** – Block 50 z unowocześnionym silnikiem Pratt & Whitney F100-PW-229,
**Block 50D** – wersja Block 50 przystosowana do zwalczania radarów przy pomocy pocisku AGM-88 HARM (High-speed Anti-Radar Missile),
**Block 50+** – modernizacja Block 50 z radarem APG-68(V)9, system lotu wg rzeźby terenu, przystosowana do przenoszenia bomb JDAM (Joint Direct Attack Munition).
**Block 52+** – wersja nazywana także advanced 52, odpowiednik wersji 50+ z silnikami Pratt & Whitney F100-PW-229, obecnie w produkcji
* **F-16E i F-16F,**

**Block 60** – radar AN/APG-80, silnik F110-GE-132, system zakłócania ALQ-165, wbudowanie na stałe urządzenie LANTIRN i dodanie systemu APU- silnik rozruchowy.
* **F-16I** – myśliwiec szturmowy dla Izraela na bazie F-16D Block 52,
* **F-16IQ** – zubożone F-16C/D Block 52+ dla Iraku,
* **F-16V** - najnowsza wersja wyposażona w stację radiolokacyjną z nową anteną z elektronicznym skanowaniem fazowym, zmodernizowany komputer misji i wyposażenie kokpitu.

## F-16 w Polskich Siłach Powietrznych

Samoloty F-16 stanowią trzon Sił Powietrznych RP. Są stosowane do wykonywania zadań w ramach walki powietrznej i wspierania oddziałów naziemnych (CAS)

18 kwietnia 2003 r. rządy Polski i Stanów Zjednoczonych podpisały kontrakt na dostawę 36 jednomiejscowych samolotów bojowych F-16C i 12 dwumiejscowych samolotów szkolno-bojowych F-16D w latach 2006-2008.

Polskie F-16 Jastrząb mają resurs 8000 godzin, co umożliwia ich czterdziestoletnią eksploatację ze średnim rocznym nalotem na maszynę w wysokości 200 godzin. Samoloty szkolne dysponują takimi samymi możliwościami, jak maszyny bojowe, z wyjątkiem nieznacznie zmniejszonego taktycznego promienia działania (mniejszy zapas paliwa wewnętrznego). Pierwsze cztery polskie F-16 Jastrząb zostały przekazane Polsce 11 listopada 2006 r. w czasie uroczystości Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego. Ostatnie trzy dostarczono 12 grudnia 2008 r.

2013 w ramach polskiej polityki odstraszania „Polskie kły” rozpoczęto starania o zakup i wyposażenie F-16 w pociski manewrujące AGM-158 JASSM[3]. Umowa na ich dostawę została ostatecznie podpisana 11 grudnia 2014. W ramach kontraktu Polska nabędzie 40 pocisków AGM-158A JASSM, dwa szkolne pociski AGM-158A oraz dwa pociski do przeprowadzenia prób certyfikacyjnych. Ponadto producent - koncern Lockheed Martin - dostarczy zasobniki transportowe, części zamienne, wyposażenie, dokumentację techniczną i niezbędne oprogramowanie, które posłuży do integracji pocisków z polskimi F-16. Koszt zakupu to ok. 250 mln dolarów[4].

Pod koniec stycznia 2015 roku Inspektorat Uzbrojenia rozpoczął starania o zakup sprzętu bojowego dla samolotów F-16, które mają trafić do 32. Bazy Lotnictw taktycznego w Łasku. W planach jest zakup bomb lotniczych GBU-38B/B; GBU-120D/B; MK-84; MK-83 oraz naboje sygnałowe CXU-31/B.

~