Root (Android)

**Root Android** là công cụ giúp can thiệp sâu vào phần mềm của hệ điều hành android. Root cấp cho người dùng quyền super user có thể chỉnh sửa, thay đổi file hệ thống và để chạy những ứng dụng yêu cầu quyền này.

## Nguyên tắc

Các nhà sản xuất điện thoại di động ban đầu đóng đặc quyền root (trừ Meizu), phương pháp root không được hỗ trợ chính thức. Do đó hiện tại để root được thì phải khai thác lỗ hổng trong hệ thống android. Các dòng điện thoại di động khác nhau có thể tồn tại những lỗ hổng hệ thống, dẫn đến nguyên tắc root điện thoại cũng khác nhau. Ví dụ lỗ hổng hệ thống zergRush trên Android 2.2-2.3.6 và có thể áp dụng cho hơn một nửa trong số các điện thoại Android hiện nay. Ngoài ra có những lỗ hổng khác như Gingerbreak, psneuter...Tuy nhiên, vẫn có một nguyên tắc đạt được mục tiêu root, cần phải sao chép các tập tin thực thi của hệ thống Android/phân vùng hệ thống (ví dụ: /system/xbin/su) và thiết lập quyền thực thi quyền setuid với lệnh chmod. Để cho phép người dùng kiểm soát việc sử dụng quyền root, ngăn chặn việc sử dụng trái phép thường có một ứng dụng Android để quản lý các hành vi của các chương trình su.

Gần đây, Motorola, LG Electronics và HTC Corporation đã thêm một số tính năng bảo mật trên mức thiết bị phần cứng của họ để ngăn chặn việc root các thiết bị Android được bán ra. Motorola Droid X có một boot-loader an toàn mà đặt điện thoại ở chế độ "phục hồi" nếu bạn thực hiện một mã máy neverifikuvan nỗ lực để được nạp vào thiết bị. Samsung Galaxy S II sẽ hiển thị chỉ số - tam giác vàng, nếu các bộ mã máy thay đổi.

## Vai trò

### **Tùy chỉnh ROM**

Thuận lợi đáng kể nhất là nắm toàn bộ quyền "sinh sát" trên những tập tin hệ thống của hệ điều hành cũng như toàn bộ thiết bị Android của mình. Như việc xóa những file ứng dụng của nhà sản xuất, của google mà người dùng cảm thấy không cần thiết.

### **Giải phóng bộ nhớ điện thoại để cài đặt ứng dụng**

Root máy cho phép di chuyển ứng dụng từ ROM sang thẻ nhớ. Với chức năng này, việc cài đặt thêm những ứng dụng cho phép thiết lập xung nhịp bộ xử lý một cách thủ công (thậm chí cao hơn mức quy định của nhà sản xuất), hay đặt lại “vị trí” bộ nhớ Cache của các ứng dụng như Play Store , Maps, trình duyệt , v.v... có thể thực hiện khá dễ dàng.

Bên cạnh việc cài đặt thêm những ứng dụng mạnh mẽ (ngoài kho ứng dụng trực tuyến) vào hệ thống, người dùng còn có thêm lựa chọn gỡ bỏ các ứng dụng được cài đặt sẵn trên máy trước khi xuất xưởng; di chuyển các ứng dụng từ ROM sang thẻ nhớ rời. Điều này thực sự có ý nghĩa đối với những thiết bị Android vốn có dung lượng ROM giới hạn.

### **Sao lưu dữ liệu vào thẻ nhớ**

Việc root máy còn đặc biệt có ý nghĩa với đối tượng người dùng có kinh nghiệm, thích tìm tòi khám phá, bởi họ có thể vận dụng tối đa sức mạnh thiết bị của mình. Cụ thể như việc tạo mới hoàn toàn một file ảnh sao lưu toàn bộ hệ thống dự phòng trên thẻ nhớ tốt hơn rất nhiều nếu như so sánh với tính năng recovery mặc định trên thiết bị Android nguyên bản.

### **Cài bản ROM mới**

Một lý do đáng giá nữa chính là việc cài đặt hẳn một bản ROM khác thay thế cho bản ROM gốc của thiết bị. Những bản ROM thay thế này thường là những phiên bản Android mới hơn đã được các nhà phát triển khác nhau tùy biến về giao diện hiển thị, mức tiêu thụ pin hay sửa lỗi theo ý họ để hoạt động tối ưu hơn. Một số thiết bị Android trên thị trường thường xuyên có những bản ROM cập nhật mới trên những trang web chuyên cung cấp có uy tín như XDA-Developers, AndroidSpin.

## Những bất lợi của việc root Android

### **Có thể mất bảo hành điện thoại**

Bên cạnh những yếu tố thuận lợi đầy hấp dẫn, việc root một thiết bị Android cũng có những điểm bất lợi riêng của nó. Đáng kể nhất là chế độ bảo hành của hãng và khả năng khôi phục nếu quá trình root thất bại.

Root máy đồng nghĩa với việc từ chối quyền được bảo hành miễn phí từ nhà cung cấp thiết bị.

Việc root máy là quyết định của mỗi cá nhân, do đó, hãy luôn nhớ rằng mọi hãng sản xuất đều từ chối bảo hành những thiết bị Android (đã root) ngay cả khi thời hạn vẫn còn hiệu lực.

Hiện tại, chỉ một số ít các thiết bị Android có thể un-root để khôi phục lại trạng thái ban đầu trong khi hầu như phần lớn các máy khác sẽ trở thành “đồ chặn giấy” vĩnh viễn nếu như quá trình root bất thành.

### **Có thể khiến máy chạy chậm hơn ban đầu**

Ngoài ra, root thành công không hoàn toàn đồng nghĩa với việc hiệu năng “cỗ máy” của bạn sẽ được tăng gấp bội. Một số ít người dùng Android cũng đã cho biết thêm rằng trong khi cố gắng cải thiện về tốc độ cũng như thêm những tính năng mới, họ đã đánh mất tất cả những tính năng vốn có của thiết bị cho dù quá trình root diễn ra một cách suôn sẻ.

### **Vấn đề bảo mật Android bị đe dọa**

Thêm vào đó, việc root máy và cài đặt một bản ROM khác thay thế cũng sẽ khiến thiết bị Android có nguy cơ lây nhiễm virus cao. Thiết bị có thể bị mất bảo mật, bị hacker tấn công.

Ngoài ra việc tùy chỉnh những ứng dụng, tìm phần mềm root cũng mất nhiều thời gian.

## Công cụ root

Hiện nay sử dụng rộng rãi nhất lỗ hổng zergRush, root qua adb shell. Thực hiện lệnh adb shell trên máy tính khi điện thoại kết nối với máy tính qua USB. Do đó công cụ thường được sử dụng nhất là root qua PC, chạy Android thông qua lệnh hệ thống adb shell. Ngoài ra một phần của công cụ này có thể chạy trực tiếp trên thiết bị Android.

* Hiện nay có một số công ty Internet đã phát triển một công cụ root có thể chạy trực tiếp trên thiết bị Android. Công cụ này ở dạng file apk, được phát hành lên kho App Store (không chính thức trong CH play) và cho người dùng tải về. Những công cụ này thường chỉ là một phần của hệ thống hoặc các loại ứng dụng, một số người dùng android gốc sau khi sử dụng hoặc không đạt được hiệu quả. Các ứng dụng này thường đánh lừa hoạt động, tức là người dùng có thể chỉ cần nhấn một nút và các ứng dụng khác để giúp bạn có được đặc quyền root. Sau khi sử dụng các ứng dụng này để có được quyền root, ứng dụng đó sẽ trở thành đặc quyền root và được ủy quyền là cần thiết bởi những người cho phép ủy quyền. Dựa trên phản hồi của người dùng, một số ứng dụng (chẳng hạn như Baidu một gốc key) sẽ đẩy quảng cáo trên thanh thông báo. Một số ứng dụng Sau khi có quyền root có thể trở thành ứng dụng hệ thống, như các ứng dụng mà nhà cung cấp đã cài đặt trước đó.

## Những ứng dụng tận dụng quyền root

**Superuser** cho phép người dùng kiểm soát các ứng dụng đang dùng đến quyền root bằng hai nút nhấn Allow (cho phép) và Deny (chặn). Nrrhờ vậy, một số ứng dụng không rõ nguồn gốc, ứng dụng nguy hiểm sẽ phải hỏi quyền root trước khi chạy. Nếu muốn bỏ thông báo hỏi quyền đi thì bằng cách truy cập vào Superuser > Settings > bỏ chọn Notification.

**Titanium Backup** là ứng dụng sao lưu lại các ứng dụng đã cài đặt và còn có thể lưu lại thông tin, dữ liệu phát sinh của các ứng dụng đó. Thường xuyên thực hiện việc sao lưu sẽ đảm bảo đỡ tốn công khi up ROM hoặc những khi máy có trục trặc mà cần phải wipe (xóa sạch dữ liệu). Ngoài ra, Titanium Backup còn có thể dùng tài khoản Dropbox để sao lưu bên cạnh việc dùng thẻ SD.

**ShootMe** là ứng dụng cho phép người dùng chụp ảnh màn hình screenshot bằng cách lắc điện thoại, che cảm biến ánh sáng đi.

**Metamorp** là một ứng dụng nhỏ cho phép tùy chỉnh giao diện của gần như mọi thành phần trong Android như Lockscreen, HomeScreen, biểu tượng ứng dụng và mọi thứ hiện lên màn hình. Theme dành cho Metamorph được cung cấp rộng rãi trên Internet. Tải về, chép vào thẻ nhớ, chạy Metamorph rồi chọn đến theme đó. Với Metamorph,có thể biến hóa chiếc điện thoại thành giao diện HTC, TouchWiz của Samsung hay TimeScape của Sony.

**Adfree** là ứng dụng chặn các quảng cáo ở mức độ địa chỉ IP bằng cách sửa file host. Cũng vì thế, ứng dụng không hề làm chậm máy bạn và hầu như tất cả quảng cáo đều bị chặn.

**SSH Tunnel** là một ứng dụng Android cho phép thiết lập các kết nối an toàn bằng cách dùng SSH. Ứng dụng này hữu ích khi cần dùng Wifi nơi công cộng mà không muốn bị bất kì ai xâm nhập và lấy cắp thông tin từ máy. Những dữ liệu như GMail, Facebook, danh bạ điện thoại, tin nhắn sẽ được bảo đảm an toàn tuyệt đối.

**Tasker**​ là ứng dụng hỗ trợ tự động hóa các công việc thông thường, không bắt buộc có quyền root để chạy, tuy nhiên một số tính năng của Tasker lại cần đến root. Với Tasker, có thể thiết lập ứng dụng tự động chạy khi cắm tai nghe vào, định giờ chạy/tắt ứng dụng, tăng giảm âm lượng,… Takser sẽ giúp thực hiện công việc đỡ nặng nhọc hơn, nhưng không tiêu tốn quá nhiều năng lượng để chạy.

**SetCPU** là một công cụ hữu ích giúp điều tiết xung nhịp của CPU cho từng trạng thái của máy nhằm tối ưu hóa thời lượng dùng pin. Chẳng hạn như khi đang sạc, CPU sẽ chạy ở tốc độ tối đa, trong khi bạn để máy ở chế độ chờ thì xung sẽ thấp hơn, vào khoảng 250 MHz, 500 MHz hoặc tùy ý. Với những thiết bị chạy Android đang ép xung, SetCPU giúp giữ không bị quá nhiệt bằng cách hiển thị nhiệt độ và xung nhịp tương ứng của từng thời điểm.

**Busybox** cung cấp cung cấp những dòng lệnh Linux thực thụ để vận hành Android. Với người dùng thông thường, sẽ không trực tiếp chạy Busybox, tuy nhiên nó sẽ làm nền tảng cho những ứng dụng khác sử dụng (chẳng hạn như Metamorph) để tận dụng triệt để sức mạnh mã nguồn mở của Linux.

**Wireless Tether** là ứng dụng chuyển đổi điện thoại của mình thành một điểm phát Wifi dùng mạng 3G. Một số nhà mạng có cung cấp chế độ phát Wifi cho người dùng, tuy nhiên việc thiết lập cũng còn khó khăn, hơn nữa, không nhà mạng nào ở Việt Nam hỗ trợ 3G Hotspot. Việc sử dụng cũng dễ dàng, chỉ cần thiết lập mạng 3G, nhấn vào biểu tượng Wifi ở giữa rồi kết nối thiết bị cần sử dụng với mạng vừa tạo là xong. tất nhiên, Wifi.

## Cuộc tranh luận

Do việc root không được hỗ trợ chính thức nên sẽ ảnh hưởng đế chính sách bảo hành điện thoại của các nhà sản xuất. Liệu sau root có được bảo hành hay không ? Nhà sản xuất có cung cấp công cụ root cho khách hàng hay không ? Trên trang web chính thức của Samsung, Lenovo và các nhà sản xuất điện thoại di động khác, hiện chưa có phát ngôn rõ ràng về vấn đề này, diễn đàn cũng không có quan điểm thống nhất.