Wanda Pieniężna

Tacy ludzie jak Wanda Pieniężna właśnie w
dzisiejszych zmaterializowanych czasach, kiedy szukamy wzorców osobowych, mogą służyć za wzór patriotyzmu.
    Urodziła się 20 lotego 1897 roku (W KOMPENDIUM WIEDZY O MAŁŻEŃSTWIE PIENIĘŻNYCH GÓRUJE DATA 26 LOTEGO) w Żninie w rodzinie Konstantego i Konstancji (z domu
Tomaszewska) Dembińskich posiadających dom przy ulicy Kościelnej. Jako
młoda dziewczyna brała udział w Powstaniu Wielkopolskim. Po uzyskaniu
średniego wykształcenia w szkole niemieckiej pracowała w Poznaniu w
biurze prawniczym i w Ministerstwie dla byłej dzielnicy pruskiej. W 1920 roku została oddelegowana na Warmię i Mazury do Olsztyna na okres
plebiscytu i aktywnie udzielała się w pracach polskiego biura
plebiscytowego. Przeżyła gorzko niepomyślny dla Polski wynik plebiscytu.
 Tak pisała w swoich wspomnieniach: "Dzień ten (11 lipca 1920 r. -
przyp. autora) przeżyłam bardzo ciężko, ale prosty i szczery lud
warmiński zaimponował mi; postanowiłam tu pozostać, losy swoje wiąząć
węzłem ślubu z Sewerynem Pieniężnym, synem tej ziemi..." W 1920 r.
wyszła za mąż za Seweryna Pieniężnego, redaktora naczelnego i wydawcę
"Gazety Olsztyńskiej", który przejął po ojcu Sewerynie to wydawnictwo
założone w 1886 r.
    Wanda Pieniężna była współredaktorem gazety,
pracowała też w konsulacie polskim w Olsztynie. W okresie
międzywojennym, kiedy Olsztyn był w granicach Prus Wschodnich "Gazeta
Olsztyńska" była ważną ostoją polskości na tych terenach. W tamtym
czasie Wanda Pieniężna była przewodniczącą Komitetu Organizacyjnego
Towarzystw Kobiecych i sekretarzem Polsko-Katolickiego Towarzystwa
Szkolnego w Olsztynie.
    Kiedy wybuchła II wojna światowa, 7
września 1939 r. gestapowcy wtargnęli do drukarni polskiej "Gazety
Olsztyńskiej", aresztowali redaktora naczelnego Seweryna Pieniężnego i
wywieźli do obozu Hohenbruch koło Królewca. 24 lutego 1940 r., w
przeddzień swoich pięćdziesiątych urodzin został zamordowany.

Tymczasem Wanda Pieniężna w grudniu 1939 r. została uwięziona przez
hitlerowców w Olsztynie, a następnie wywieziona do obozu
koncentracyjnego Ravensbruck. Tak pisała o tamtych ponurych latach:
"Dowiedziałam się o śmierci męża w celi, bowiem najpierw osadzono mnie w
 więzieniu, a potem wywieziono do Ravensbruck; jeszcze przedtem
przeżyłam wraz z dziećmi zagładę naszego domu i drukarni; chciano
zatrzeć ślady po polskiej gazecie..."
    Po latach okupacji i
przeżyciu gehenny hitlerowskiego obozu Wanda Pieniężna powróciła do
polskiego Olsztyna. Wznowiła społeczną i polityczną działalność. Była
sekretarzem i doradcą pierwszego wojewody olsztyńskiego.
    W
październiku 1946 r. prochy jej męża Seweryna sprowadzono do Olsztyna.
Jako właścicielka redakcji i wydawnictwa "Gazety Olsztyńskiej", mimo
sprzeciwu ówczesnych władz usilnie zabiegała o reaktywowanie tytułu
gazety. Później godząc się na jej wznowienie stawiała jednak warunki
praktycznie w tamtych czasach nie do przyjęcia, żądając tradycyjnych
podtytułów "Ojców mowy, ojców wiary brońmy zgodnie: młody, stary" czy
"Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus".
    W Olsztynie ukazał się
 od 1 września 1951 r. propartyjny "Głos Olsztyński". W latach 1957-1961
 po odwilży październikowej Wanda Pieniężna była posłem na Sejm.
Aktywnie działała w Towarzystwie Łączności Polonii z Zagranicą. Na co
dzień była osobą skromną, unikającą rozgłosu.
Uhonorowana została Złotym Krzyżem Zasługi i Krzyżem Polonia Restituta.
    Zmarła 25 stycznia 1967 r. w Olsztynie i tam spoczęły jej doczesne szczątki.

 Dopiero 6 kwietnia 1970 roku tytuł "Głosu Olsztyńskiego" zamieniono na
"Gazetę Olsztyńską", nawiązując tym samym do tradycji gazety polskiej
ukazującej się na Warmii i Mazurach przed wojną.
    13 września 1971
 r. Miejska Rada Narodowa w Żninie podjęła uchwałę o nazwaniu jednej z
ulic nowego osiedla mieszkaniowego imieniem Wandy Pieniężnej.
    W żnińskim muzeum zgromadzono pamiątki po tej żarliwej pałuckiej patriotce. Nie powinniśmy zapomnieć o naszej krajance.

Józef Marosz

W internecie pojawiła się grupa Synowie Ziemi wzorująca się na małżeństwie Pieniężnych.