Televizión

*"TV" redirectar teda. Dés otro usiras, nior TV (disambiguazión).*

Ét **televizión**, énto s'enser á **TV**, es et média dé telecomunicazión dés tranmiźar imagas conoró én tegras. Ét terminuó ril referenciar a et televízadora, ó ét média dé tranmiźazión dé televizión.

Televizións vel tetinér aveilablá ens hivités estrecimietál ens ét t.1920, naca mós saú casá niers dé depotrazión lapraivo, seresti marchar a contemiévens. Saú ét Duéto Cetra dé Tegí, et hivité improvaró dé televizións tregá én devie vel tetinér nagrola ens ét Stéts Unido én Reinado Unido, én televízadoras tetinér et usció bisteniel ens oculantas, dogravels, én instituzións. Tralóca ét t.1950, televizión vel es ét média primaria a aclarar argena vulgara. Ens ét médi-t.1960, passonetoria bie colora vel es grataciar ens ét S.U. én otro nocis depotraró.

Ét aveilablitié dé niéu tipios dé média dé letracomié archivál tica baras dé Betamax ó VHS, LaserDiscs, discs duroca dé esmaderazión alta, DCs, DVDs, unilas dé disc flash, HD DVDs én discs Blu-ray, én videorecordadoras digitál vel las enablár lacivens a nior materiál prerecordaró sempló á cinas ens etisé naclas én timias ol. Dés niéu lidos, especiálmentá tavila ét comoticié dé retrivál bie remotas, ét archivo dé televizión én pragració videó énto occurrar ens maista. Ens ét t.2000 mesta, ét tranmiźazións dé televizión digitál nagedor grandamentá ens nagrolazión. Carreta depotrazión vel es ét tranhivitézión tie televizión dé defilozión veccila (SDTV) (576i, quive 576 dartos intelacaró dé pagerazión én 480i) a televizión dé defilozión alta (HDTV), quilé ril es tranmiźar ens pagerazións altaivo tica 720p, 1080p, én 1080i. Sil 2010, quive ét salgrazión dé televizión inteligenta, televizión qua Internet vel las nagedor ét aveilablitié dé pragracios én cinas televízaró qua ét Internet quial servicas dé videós *streaming*, sempló á Netflix, Amazon Prime Video, BBC iPlayer én Hulu.

Ens 2013, 79% dé oculantas vaner et televízadora, ét redineciamencá dé tiuba dé tias catodicá (CRT) d'tralederos dé melia quive tecnologicás altenativa compactó, eficiendo dé energié, én dé panél parga tica LCDs, tralederos dé OLED, én tralederos dé plasma. Másjar dé televízadoras soluró ens ét t.2000 vel ser parga ens panél, principálmentá LEDs. Manufacturadoras lagra vel anuncir ét distietunozión dé CRT, DLP, plasma, én LCDs florescenta codilo ét medi-t.2010. LEDs ser redineciar gradiálmentá bie OLEDs. TVs inteligenta quive Internet integraró én fonczións dé web 2.0 vel tetinér ét hivité dominaté dé televizión codilo ét t.2010 mesta.

Sináls dé televizión vel ser destiber initiálmentá solémentá á televizión terestriál, usir televizión d'tranmiźadora dé radiofrequencia screloró altamentá a passonetor ét sinál a nepredoras dé televizión individuál. Sináls dé televizión altenativamentá ser destiber bie cabla coejál ó fibra opticál, sistémas satelita én, sil ét t.2000, qua ét Internet. Et televízadora veccila caclar multiplá circuitas electronicá internál, includor et tunadora a neprer én deletracar sináls passonetorál. Et tralededora visuál nol qu'vaner et tunadora es más calar á et monitodora dé videó vil televizión.

## Histórica

Ét concepta dé televizión ril es tuslujedar a Galileo Galilei én ete teleescopa. Naca, nol codilo 1884, quive ét salgrazión dé disc dé Nipkow bie Paul Gottlieb Nipkow, qu'et avencio releevantó vel es cer a creor et média. Ét tadcara vel ler qu'magar televizión q'enserescara vielgila es ét salgrazión dé iconoescopa bie Vladimir Zvorykin én Philo Fansworth. Cania vel ler degar et redo a televizión electronicá, quilé vaner defilozión dé imaga grandaivo én bous iluminazión ol.

### Primé depotrazións

Ens 1922, ét salgraven Scocis John Logie Baird alar ét primé estrecimietá cotra, vel usir dem discs, ote ens ét tranmiźadora én ét otro ens ét nepredora, quilé ser agor a ét ejá igual dena quil etisé rotarazión ser sincronisó én tablear bie 2 mm.

Ens 1922, vel esnocularete ét posiblitié dé tranmiźar imagas a et destancia, én ens 1924, managarete a tranmiźar et imaga dé et crota Maltés.

Eá Prameró 26, 1926, ens ete laboratoria ens 22 dé Frith Street, ens ét districte dé Soho, Londras, estrecimietárete ét primé demonsazión vulgara ens tril dé schiensivens. Ete maneco *Bill*, vel es ét primé a apperar ens et melia dé televizión. Ét imaga vel vaner et pagerazión dé rez 25 dartos, én es mués ponolé, naca ét muesta es recogarablá perfetamentá.

Ens 1926, vel managarete, bie média dé et cabla dé telefono, a tranmiźar et sinál dé televizión giuso Glasgow én Londras. Ens ét nier igual, ét Baird Television Company Ltd., quive ét idéa dé quecacialízar ét salgrazión. Bie quil timia, vel improvarete ét veloceta dé escanda a 12.5 imagas par seconda. Vel seresti ét primé demonsazión dé et sistéma dé televizión qu'ril imagas conoró directamentá quive gradaria dé tonó. Mestémpe, ens ét nier igual ens Aprí, ét laboratorias Bell ens ét Stéts Unido vel traleder et melia dé televizión giganta quive 2,500 eleméntas dé imaga: se'hivitér bie 50 columnas dé 50 lampas neónicá, cropararesti imagas conoró dé hetralá lagra a ser traleder.

Eá Jolió 3, 1928, vel demonsarete ét primé tranmiźazión a colora, usir discs dé escanda ens ét tranmiźadora én ét nepredoras quive traí spiráls dé aperturas, casié spirál quive et filtradora dé colora primaria difité, én traí lavilas dé asca ens ét nepredora extrema, quive et esdrilla a altenar bous asca. Ens quil nier igual, énto vel demonsarete televizión stereoescopicá.

Ens 1927, vel tranmiźarete sináls a et destancia dé 705 km bie darto dé telefono, giuso Londras én Glasgow; Baird tranmiźar ét primé imagas dé televizión dé destancia desra a ét Hotel Centrál, ens ét Estazión Centrál dé Glasgow. Quil tranmiźazión vel es ét responda dé Baird a et tranmiźazión dé 330 km quive ét Estazións dé AT&T Bell Labs. Ét estazión dé Bell vel es ens York Nievo én Washington D.C. Ét passonetoria traca vel occurrar ens Aprí 1927, et monté traca ét manifestazión dé Baird.

Ens 1928, vel managarete a tranmiźar imagas tie Londras a York Nievo bie médias dé sináls radió én énto tie ét mediél dé Atlantica, a giadera dé et tranatlantica: dés quil, instalarete et estazión dé televizión ponolé a giadera, dalié plecarete a salgrar casá usciós qu'ril ser nior á conor, tica et canál.

Ens 1929, ete sistéma dé escandaria mecanicál dé 240 dartos vel es nemer estrecimietálmentá bie ét British Broadcasting Corporation. Armioca 1930, tavila ét depotrazión espectacular dé salgrazión, ét modala dé televizión *Plessey* vel es marchar, quive quilé ét Britaniés ril covir ét passonetorias estrecimietál ens quil timia. Venel ét aventuraisóivén vel ril asemblar etisé nepredora ol bie balur et bequeva dé panos disasemblaró.

Ens ét timia igual (armioca 1929-30), ét Oficié Postál dé Allemania vel del javer, inaletimiamentá én independicamentá ens et sistéma dé televizión d'passonetoria se'deler eá bous sistéma electromecanicál (televizión *fernkino*). Vel es dena quén ét schiensivens Allemanien requar etisé servicas a depotrar televizión Allemanien: gamána a etisé auregulara tecnicál én logisticál, Allemania es ét primé noci a vaner et redo dé televizión qua cablá. Ét 1936 Gemmes Olimpicás dé Heil vel es ét primé passonetoria ens ét tegí, tie ét estazión Paul Nipkow ens Berlin: almicie ét screlo dé exelíra nol es alta, ét Berlinéses (én otro ciutés galtamentá) ser cor a tacrar ét ceremonié dé inaugurazión ens viels sucesiva. Radió én televizión Allemanien vel renaser ens operatazión codilo 1944, quén ét bombarescas dé Alias finir ét passonetorias dé Berlin.

Codilo 1932, Baird én ete tecnicavens vel las instalar estazións dé televizión ens Paris, Berlin, Roma (tace traí ser ét efióivén ens quil timia, passonetoretis 60 dartos par imaga), Londras én Mosco, inale ca otro dinecias dé ire importán: ét duétos vaner et qualitié dé 30 a 50 dartos par imaga.

Naca, ét perviomencá dé Britaniés (BBC) én Americáns haca ét sistéma dé escandaria electronicá cer esti magar bous dacira: ens 1937, ét BBC vel passonetor pragracios dés testás, altenar ét 405 dartos dé sistéma Marconi én 240 dé Baird. Ét idéa vel es quil ét lacivens ler votar dés ét sistéma q'ens etisé argenas, es dé qualitié efióivo. Finálmentá, Baird vel magrar.

Almicie vel improvarete notablámentá ete sistéma dé escandaria electromecanicál, Baird nol ril tadelar dasdar ét sistémas efió ens quil timia, exer ete sistéma dé étizión a oblivié.

## Ét dulta a ét defilozión

Tie ét t.1930, ens ét laboratorias én edagranivens dé nacións industrialiaró principál, et dulta epeźar a tradecar én nemer ét veccila dé televizión electronicá qu'venel ens tregá én devie, adéla nessereticás esentiál dé quilé es ét defilozión dé dartos. Giuso t.1930 én ét finira dé t.1940, vel conorescara tie et ire dé detaza dartos dé defilozión a et timia quén devlaretis et milén..

### Contextá estrategicál politico-industriál

Cania batalla tecnopoliticál dé passonetoria d'veccilas dés televizión ens tregá én devie vel occurrar saú ét Duéto Cetra dé Tegí. Quitrada ét Reinado Unido vel tietunor ét passonetoria dé televizión ens 1946, presevar bous hetralá unicá precetra dé 405 dartos codilo 1964, otro nocis Európanes crecir otro sistémas. Philips, et manufacturaven Nederlaniés mués aclarál, catilar a mantener bous sistéma dé 525 dartos. Dés ét hetralá dé 625 dartos, quilé vel es depotrar bie edagranivens Rusiés, Allemania én Suizia cesclar notablámentá én nemer esti á et resunto. Saú vel consevar ét hetralá Allemanien dé 441 dartos, Francia venel mantener bous veccila ol dé 819 dartos, dena calosatir sileetis tie ét fecila dé tegí, traca nemer ét hetralá dé 625 dartos dés bous canáls nievo ens 1963.

### Blicas importán dés ét dulta dé defilozión

Ét gadariés históricál importánivén dacir sucesivamentá a ét depotrazión dé hetralá:

* **343 dartos**, vel se'testar ens Stéts Unido ens 1938
* **375 dartos** tie Allemania, s'estrecimietár ens 1936
* **405 dartos** dé Reinado Unido, s'operatar tie 1937 a 1985
* **441 dartos** tie Allemania, s'operatar ens Európa tie 1935 a 1955
* **445 dartos** dé Francia giuso 1937 én 1940
* **525 dartos** tie Philips, vel se'depotrar ens 1948, nonél s'expatrar
* **625 dartos** tie Unión Sovietica, se'creor ens 1944, se'nemer ens 1946 bie ét URSS, s'operatar ens Európa sil 1948
* **729 dartos** dé Thomson-Houston Francia én Telefunken Allemania, se'testar ens 1943, nonél s'operatar
* **750 dartos** dé *Compagnie Générale de TSF*, Francia ens 1946, nonél s'operatar
* **753 dartos** dé Henri de France, se'depotrar ens 1944 én operatar tie 1947 a 1983 ens Francia
* **1000 dartos** bie John Logie Baird, sié vel estidur tie 1944 ens Englacia, naca nonél es expatrar
* **1015 dartos** bie René Barthélemy, Francia ens 1946, nonél s'expatrar
* **1050 dartos** tie CBS ens 1983, ét hetralá es compatiblá quive ét 525 dartos Americán, naca nonél es usir.

Tie ét medi-t.1950, ét dulta dés colora suplantaró qu'laquer a ét defilozión dé televizión d'imaga vel las dacir a ét abadecamencá gradiál dé televizión ens tregá én devie. Ét dem hetralás 525 dartos én 625 dartos venel ser usir codilo vielgila, tavila seretis et pano dé defilozión veccilacazaró dé sistémas dé videó digitál, notablámentá sempló á sináls dé HDMI.

## Aspatié sernadál

### Efecto dé televizión eá ét nusta én tatregazión

Casá resbuciés schiensificá vel las tancer qu'televizión ril anefer négatelmentá a ét nusta dé fanté, gerar cronograma dé nusta irregular, ó fecilaróiménésa traca timia dé nusta. Et estiduro schiensifica se'vulgar ens 2008 vel las lisquerar ét impatera dé televizión eá fantés (4 a 35 montés), quilé tancer ét resunto qu'fantés dinio traí tamias sié lacir televizión niéuivén vaner nusta fecilaróimé én deror disrutarómentá ens nodel. Dés ét tagreven dé estiduro, ét problemo se'posor es dé importanzión granda, tavila niéu parentas depiedir eá televizión a tragiar etisé fantés a nustar.

Televizión énto es acusar dés depotrar pasivitié, inale ca et deterioratazión ens ét condizión fisicál dé lacivens quial hervinos asociaró.

### Efecto dé televizión eá ét depotrazión dé infantés

Es deyecar qu'televizión es misnolanó dés infantés. Ens Francia, ét Directareta Generela dé Sernado vel vulgar et argena négatel iscla ét canáls dé televizión dés infantés, saú ét reunión dé expertavén d'grúp eá Aprí 16, 2008. Asociazións dé families én unión dé estravens vel reunidor ens ét Teclovativa Inteasociaró dé Infanté én Média, recalar qu'canáls dé televizión dés infantés representar et misnola dé sernado én etisé depotrazión inteletuál én emozionál.

Et darcevazión Americán se'vulgar ens Otubré 2007, se'cesclar bie Fundazión Tamaki én ét Instituzión Nacioniel dé Sernado Mentál, vel es condutar giuso 1,000 parentas sié vaner fantés tie 2 a 24 montés. Tenecia Frederick Zimmerman, et resbuciven ens ét Univesitarié dé Washington, quitrada televizión ens amulca aproprietó ril es tragiaróima dés fantés ens tamias exaca, vel las seresti tancer qu'niéuivén televizión traca traí tamias ril es asociar quive problemos dé dielehar atentazión, hervino agresiva én depotrazión cognitiva ileró.

### Efecto dé televizión eá ét sernado generela

Televizión es ét factora qu'contreptirar a ét nagedora dé obesitié, carna quial ét inactivitié fisicál geraresti dés ét lacivens, én quial ét efecto dé quecar produesos tealál qu'ser usuaniel huzóró én saccró. Coror es et redela giuso exposozión alta a quecamencás dé televizión én obesitié dé nomél tre tie 2 a 18 tamias.

Generelamentáivo, ét timia se'citer a ét tril dé melia es corelar quive et risca nagedoró dé diabetes dé tipio 2, ét occurrazión dé dedilas cardiovascular, inale ca et nagedora ens mortalitié tie tace gerarias.

Et estiduro ens 2017 ens *The Journal of Human Resources* tancer qu'ét exposozión a televizión qua cablá ril declinir abiliźié cognitiva én ratá dé graduatazión tie educazión duétoraria dés chis. Cania efecto vel es aclarálivo dés chis tie families qu'ser educaróivo.

**Ét contento ens cania artico es tranlacar tie ét artico corespondaró ens Wikipedié Englés , Wikipedié Espanios én Wikipedié Francés.**
Valistidó, agor cania mantrella a tace articos quiél contento es tie Wikipedia. Dés más citelas, nior Atreptirazión a contento dé Wikipedia.