Saab J35 Draken

*" Szwedzki samolot myśliwski produkowany przez wytwórnię Saab w latach 1955–1974. Myśliwiec Draken powstał jako następca samolotu Saab Tunnan i myśliwskiej wersji Saab Lansen."*

 Producent
 Typ
 Generacja
 Konstrukcja
 Egzemplarze
 Kod NATO

 Lata produkcji
 Wycofanie ze służby

 Ciąg

 Długość
 Wysokość
 Powierzchnia nośna

 Startowa

 Prędkość przelotowa
 Prędkość wznoszenia
 Pułap
 Zasięg

* AIM-9B Sidewinder – pocisk rakietowy powietrze-powietrze
* RB 27 Falcon – pocisk rakietowy powietrze-powietrze (HM 55 i HM 58)
* 2 × działka ADEN kalibru 30 mm po 150 nabojów na działko (w wersjach **F** i późniejszych stosowano tylko jedno działko)
* Do atakowania celów naziemnych do 500 kg bomb lub pocisków rakietowych
 Użytkownicy
 Flyvevåbnet (51) (Dania)
Ilmavoimat (47) (Finlandia)
Flygvapnet (573) (Szwecja)

## Wersja

* **J 35A (Adam)** – Pierwsza wersja produkcyjna, nie wszystkie egzemplarze posiadały radar, niektóre zmodyfikowano do przenoszenia sensorów IR. Zbudowano 90 egzemplarzy.
* **J 35B (Bertil)** – Zewnętrznie identyczny jak J 35A. Oblatany 29 listopada 1959 został wprowadzony do uzbrojenia *Flygvapnet* w 1961. Nowością w wyposażeniu maszyny był nowy system kontroli lotu SAAB S7 umożliwiający atak na cele powietrzne z każdej strony, a nie tak jak w J 35A tylko z tylnej półsfery. Atak spoza tylnej półsfery ograniczały naprowadzane na źródło ciepła pociski Rb 24, dlatego Drakeny J 35B wyposażano w dwie 19-prowadnicowe wyrzutnie pocisków niekierowanych Bofors kalibru 75 mm (3 cale) zainstalowane na specjalnym stelażu mocowanym do podkadłubowego uchwytu uzbrojenia. Możliwe było również wykorzystanie maszyny do ataków na cele naziemne przy pomocy podwieszanych niekierowanych pocisków kalibru 135 mm. Łącznie zbudowano 73 egzemplarze.
* **Sk 35C (Caesar)** – Dwumiejscowa wersja szkolna oblatana 30 grudnia 1959 roku. Posiadała dwumiejscową kabinę w układzie tandem z tylnym siedzeniem zainstalowanym nieco wyżej niż fotel ucznia. Ponadto w kabinie instruktora zainstalowano peryskop w celu poprawienia widoczności. Pomiędzy kabinami zainstalowano pancerną szybę, której zadaniem była ochrona instruktora w przypadku potencjalnego rozbicia szyby kabiny przedniej np przez zderzenie z ptakiem. Owiewka kabiny otwierała się na bok. Aby zrównoważyć rozmiar zbiorników, które należało pomniejszyć w celu pomieszczenia drugiej kabiny, zrezygnowano z obu działek ADEN. Ze względu na brak miejsca konieczne było również usunięcie radaru, chociaż pozostawiono uchwyty uzbrojenia dla celów treningowych. Sk 35C był ostatnim typem samolotu napędzanego silnikami Avon 200 (RM 6B). Przebudowano 26 egzemplarzy z wersji J 35A.
* **J 35D (David)** – najszybsza wersja Drakena, wyposażona w nowe silniki *RM 6C* (licencyjna wersja *Avon 300*) zdolna osiągnąć prędkość 2 Ma. Ciąg nowego silnika wynosił 56,4 kN, a z wykorzystaniem szwedzkiego dopalacza EBK 66 76,8 kN. Ze względu na zwiększone zapotrzebowanie nowego silnika na paliwo zamiast jednego węzła podkadłubowego zastosowano dwa, a ponadto dwa podskrzydłowe punkty podwieszeń zyskały możliwość podwieszania zbiorników paliwa. Wyposażenie elektroniczne maszyny stanowił nowy, opracowany w Szwecji autopilot SAAB FH5 i system kontroli lotu SAAB S7A z radarem Ericsson PS-03. W kokpicie zainstalowano nowy, napędzany silnikiem rakietowym, fotel wyrzucany SAAB 73SE-F umożliwiający pilotowi bezpieczną ewakuację przy zerowej wysokości i minimalnej prędkości 100 km/h. Później fotel ten wymieniono na nowszy SAAB RS35, który spełniał wymagania klasy „zero-zero” umożliwiając ewakuację także ze stojącego na pasie samolotu. Zbudowano 92 egzemplarze tej wersji.
* **S 35E (Erik)** – Nieuzbrojona wersja rozpoznawcza (*Spaning*) wyposażona w siedem francuskich kamer typu OMERA. Osłona dziobu maszyny została zamontowana na specjalnych szynach co znacznie ułatwiło dostęp do kamer. W kabinie pilota zainstalowano peryskop umożliwiający obserwację przestrzeni pod samolotem i ułatwiający nakierowanie kamer na cel. Dodano także magnetofon zapisujący komentarze pilota. Maszyny tej wersji nie posiadały radaru ani uzbrojenia. Na uchwytach pod skrzydłami i kadłubem można było instalować zbiorniki z paliwem, oraz wyrzutnik pułapek termicznych i dipoli elektromagnetycznych.
* **J 35F (Filip)** – Pierwsza wersja wyposażona w pociski radarowe naprowadzane radarem. Zbudowano 230 egzemplarzy.
* **J 35J** – Ulepszona wersja J 35F, główną zewnętrzną różnicę stanowiły dwa zaczepy pod wlotami powietrza służące do podwieszenia pocisków rakietowych AIM Sidewinder.
* **SAAB 35H** – Przeznaczona na eksport dla szwajcarskiego lotnictwa. Nigdy nie została dostarczona.
* **SAAB 35XD** – Duńska wersja eksportowa.
	+ **F-35** – jednomiejscowy myśliwiec,
	+ **TF-35** – dwumiejscowy samolot szkolny
	+ **RF-35** – samolot rozpoznawczy.
* **SAAB 35XS** – Wersja myśliwska dla Fińskich Sił Powietrznych. Produkowany na licencji przez fińską firmę Valmet.
* **SAAB 35BS** – Używane J 35B sprzedane do Finlandii
* **SAAB 35DS** – Używane J 35D sprzedane do Finlandii
* **SAAB 35CS** – Używane Sk 35C sprzedane do Finlandii
* **SAAB 35OE** – Zmodyfikowane J 35D sprzedane do Austrii
* **SAAB J 35J** – Ostatnia modernizacja Drakena. Zmodernizowano do tej wersji 65 sztuk wersji J 35F.

## Oznaczenia

* **J 35** – Wersja myśliwska (od szwedzkiego *Jakt*)
* **S 35** – Wersja rozpoznawcza (od szwedzkiego *Spaning*)
* **Sk 35** – Wersja szkolna (od szwedzkiego *Skol*)