Trần Hữu Lượng

**Trần Hữu Lượng** là nhân vật có thật xuất hiện trong Ỷ thiên đồ long ký

## Lịch sử

**Trần Hữu Lượng** là một thủ lĩnh quân phiệt thời *"Nguyên mạt Minh sơ"* trong lịch sử Trung Quốc, là người Phong Châu , Phú Thọ.

Đến thời Nguyên Thuận Đế (1333 – 1368), Từ Thọ Huy – thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa Hồng Cân (紅巾) khởi binh, Hữu Lượng tham gia nghĩa quân, dưới trướng tướng Nghê Văn Tuấn. Tháng 9 âm lịch năm Chí Chính thứ 17 (1357) ông giết Nghê Văn Tuấn vì lý do mưu phản Từ Thọ Huy, sau đó tự xưng là Tuyên úy sứ kiêm Bình chương chính sự, khởi binh tấn công các lộ thuộc Giang Tây, tổng chỉ huy quân đội các vùng Giang Tây, An Huy, Phúc Kiến.

Năm Chí Chính thứ 19 (1359), Trần Hữu Lượng sát hại tướng Triệu Phổ Thắng và sau đó cùng Từ Thọ Huy dời kinh đô về Giang Châu (ngày nay là Cửu Giang, Giang Tây), tự lập làm *Hán vương*. Năm sau, lại giết Từ Thọ Huy,xưng đế, quốc hiệu **Đại Hán**, niên hiệu **Đại Nghĩa**, dùng Trâu Phổ Thắng làm thái sư, Trương Tất Tiên làm thừa tướng, Trương Định Biên làm thái uý. Chính quyền Đại Hán một mặt chống nhà Nguyên, một mặt kháng cự với quân đội của Chu Nguyên Chương

Theo Minh sử, Trần Hữu Lượng vận khí đã hết, bị trúng tên và chết. Ông lại là người vô cùng xa xỉ, chẳng được lòng dân, nội bộ lắm kẻ muốn làm phản, nên thất bại là tự do mình. Sau khi Trần Hữu Lượng chết, Trương Định Biên cùng những người đang ở Vũ Xương lập con trai thứ của Trần Hữu Lượng là Trần Lý làm hoàng đế, cải niên hiệu thành Đức Thọ. Năm sau, Chu Nguyên Chương đem quân tấn công và hạ thành Vũ Xương, Trần Lý phải xin hàng.

Có giả thuyết rằng,Trần Hữu Lượng vốn có gốc từ Đại Việt, các bộ sử Việt đều khẳng định Trần Hữu Lượng là con thứ của Trần Ích Tắc-con thứ của Trần Thái Tông, em cùng cha khác mẹ với Trần Thánh Tông,khi nhà Nguyên xâm lược đến Đại Việt năm 1285, ông đã dẫn gia quyến xin hàng, cho nên được cho là kẻ phản bội.Năm 1354, Trần Hữu Lượng tham gia khởi nghĩa chống quân Nguyên. Nhớ lại nguồn gốc từ nhà Trần ở Đại Việt của mình, ông cho người sang gặp vua Trần Dụ Tông muốn được “hòa thân” nhưng không thành (do nhà Trần đã xem Tắc là kẻ phản bội,không công nhận là thân tộc nữa).Có người nói do Trần Hữu Lượng muốn mượn quân đội của nhà Trần nhằm phục vụ cho quyền lợi của mình nên nói phao lên như vậy. Cũng có nhiều ý kiến cho rằng Trần Hữu Lượng thật sự mang trong mình dòng máu và tinh thần của nhà Trần nên mới có ý chí đế vương lớn lao, khôi phục vị thế của cha. Hơn nữa, vào thời điểm Trần Hữu Lượng cầu thân thì nhà Trần đang suy yếu. Đo đó, giả thuyết nói rằng mượn quân đội của nhà Trần để thu phục Trung Hoa là vô lý.Trần Hữu Lượng là bậc anh hùng trong lịch sử Trung Hoa nên có thể Minh Thái Tổ (Chu Nguyên Chương) không muốn đối thủ lớn của mình được ghi là hậu duệ của một bộ tộc phía Nam không phải người Hán (nên ông mới cố tình phong Trần Phổ Tài là cha của Trần Hữu Lượng làm Thừa Ân hầu, đồng thời cho ghi chép người Trần Phổ Tài nguyên là họ Tạ). Tính toán chính trị này của nhà Minh ngoài lợi ích trên còn nhằm để triệt tiêu tinh thần: người Việt có thể đánh chiếm Trung Hoa.

## Trong tiểu thuyết

Câu chuyện tranh hùng của các nhân vật thời *Nguyên mạt Minh sơ*, đã được nhà văn Kim Dung viết thành cuốn tiểu thuyết võ hiệp dã sử “Cô gái Đồ Long” (còn được biết đến với tên gọi "Ỷ Thiên Đồ Long ký"). Trong truyện, Trần Hữu Lượng dùng kế đoạt lấy chức Bang chủ Cái Bang, khởi xướng cuộc nổi dậy của dân nghèo chống Nguyên, đồng thời là đại kình địch của lực lượng Minh giáo do Chu Nguyên Chương cầm đầu (trước là Trương Vô Kỵ), cuối cùng bị Chu Nguyên Chương đánh bại. Trần Hữu Lượng dưới ngòi bút Kim Dung, có tài năng hiếm lạ:

Lúc nhỏ, Hữu Lượng là đệ tử tục gia của phái Thiếu Lâm, một lần Trương Tam Phong mang Trương Vô Kỵ bị trúng độc Huyền Minh thần chưởng đến chùa Thiếu Lâm cầu mượn cuốn Cửu dương thần công cứu mạng, đã trao đổi bằng khẩu quyết võ công phái Võ Đang, Hữu Lượng mới nghe qua một lần mà thuộc lòng, đọc lại không sót chữ nào, phương trượng chùa Thiếu Lâm thấy vậy nói rằng *"võ công phái Võ Đang bản tự đã có, mời Trương tôn sư về cho"*.