Serwetki szydełkowe

**Serwetki szydełkowe** to ozdobne dzianiny wykonywane na szydełku. Do ich wykonania używa się najczęściej ażurowych koronek: wykorzystuje się sporo oczek łańcuszka, oczek ścisłych oraz słupków.

## Materiały i narzędzia

Do dziergania serwetek wykorzystuje się zwykle kordonek. Może on być dowolnej grubości, jednak należy pamiętać, że im grubszy, tym większa wyjdzie serwetka. Warto więc pamiętać, że jeśli np. nie chcemy, aby serwetka wyszła nam za mała lub za duża, to trzeba zwrócić uwagę na to, jakiego kordonka użyjemy. Ilość kordonka wykorzystywana do danej serwetki może być naprawdę różna, orientacyjne ilości zużytej nici zwykle są napisane przy wzorach na serwetki. Warto jednak wziąć poprawkę na swój własny styl (mocne/luźne zaciskanie oczek itp.), grubość nici, jakiej ostatecznie użyjemy oraz szydełko, jakie wykorzystamy. Czasami do serwetek zamiast kordonka wykorzystuje się cienką włóczkę.

Do serwetek spokojnie można używać rozmiaru szydełka, jaki sugeruje nam producent nici. Najczęściej będzie to cienkie szydełko do 2mm. Należy oczywiście pamiętać o tym, że rozmiar szydełka decyduje o rozmiarze pracy.

## Sposoby dziergania serwetki

Wyróżnia się dwa główne sposoby dziergania serwetek. Pierwszym z nich jest przerabianie na okrągło (okrążeniami). Zwykle należy wtedy rozpocząć robótkę od kilku lub kilkunastu oczek łańcuszka, a potem zrobić z nich kółeczko, wykonując oczko ścisłe w pierwszym zrobionym oczku łańcuszka. Jeśli chodzi o inne warianty rozpoczynania okrągłych robótek, niektóre serwetki zaczyna się od wykonania magic ring, inne zaczyna się, obrabiając specjalne plastikowe kółeczka. Czasami też można zrobić pasek ze słupków, który będziemy potem obrabiać.

Podczas przerabiania na okrągło kluczową cechą jest nieodwracanie robótki w trakcie pracy. Cały czas dziergamy w jedną stronę. Początek i koniec rzędu zwykle łączy się oczkiem ścisłym (w przypadku łuków z oczek często zdarza się, że na końcu rzędu robimy słupek zastępujący kilka oczek łańcuszka, który łączymy z początkiem rzędu). Do nowego rzędu prawie zawsze przechodzi się, zastępując pierwsze oczko rzędu odpowiednią liczbą oczek łańcuszka.

Serwetki przerabiane na okrągło zwykle mają kształt koła, choć nie zawsze (inne kształty to najczęściej serwetki kwadratowe lub owalne). W takiej serwetce najczęściej występuje kilka motywów powtarzających się na całym obwodzie serwetki. W okrągłych serwetkach często spotkamy się z 8, 12 lub 16 większymi motywami, w przypadku mniejszych motywów trudno określić ich często występującą ilość. W kwadratowych serwetkach zwykle można wyróżnić cztery główne motywy, w owalnych są dwie połowy, na których najczęściej powtarza się po kilka motywów.

Serwetki przerabiane rzędami różnią się od tych dzierganych okrążeniami tym, że po skończeniu rzędu obracamy robótkę na drugą stronę i zmieniamy kierunek dziergania. Takie serwetki zaczynamy od zrobienia określonej ilości oczek łańcuszka (często jest ich dosyć dużo), a na nich robimy pierwszy rząd. Po skończonym rzędzie odwracamy robótkę, robimy drugi rząd, potem znowu obracamy itd. W takich serwetkach może się powtarzać określony motyw na przestrzeni paru rzędów lub w obrębie rzędu, lecz nie musi. Wzory siatkowe, o których napisano niżej, robi się rzędami.

## Wzory siatkowe

*Główny artykuł: Technika siatkowa*
Wzory siatkowe to takie, do których wykorzystuje się motyw siatki. Serwetki takie przerabia się w rzędach. Głównymi elementami siatki są kratka pusta i kratka pełna. Kratka pusta to zwykle słupek i dwa oczka łańcuszka, kratka pełna składa się z trzech słupków. Na koniec rzędu należy przerobić jeden słupek.

## Serwetki z łączeniem motywów

W takich serwetkach wykonujemy kilka takich samych motywów lub łączymy różne motywy (w zależności od wzoru). Robimy pierwszy motyw, po czym odcinamy nitkę i wykonujemy kolejne motywy. Robiąc ostatni rząd motywu, należy go w odpowiedni sposób połączyć z pozostałymi, najczęściej za pomocą oczek ścisłych.

## Obrabianie kawałków materiału

Niektóre serwetki powstają przez obrobienie szydełkiem kawałków tkaniny. Istnieją specjalne tkaniny stworzone do tego celu, posiadają one dziurki, w które należy wbić oczka. Nie trzeba jednak takiej mieć, wystarczy z kawałka materiału wyciąć odpowiedni kształt o określonym rozmiarze, następnie obszyć jego brzegi i obrobić je szydełkiem.

## Wykończenie serwetki po zrobieniu

### Krochmalenie

Najbardziej zalecanym wykończeniem serwetki jest wykrochmalenie jej. W tym celu należy przygotować krochmal, a gdy się schłodzi, wrzucić do niego serwetkę i zaczekać, aż nim nasiąknie. Wykrochmaloną serwetkę należy zblokować, czyli przyczepić nierdzewnymi szpilkami do sztywnego podłoża. Powstają w tym celu specjalne maty, jednak można też skorzystać np. ze styropianu czy tablicy korkowej. Następnie czekamy, aż serwetka wyschnie. Po wyschnięciu zdejmujemy szpilki, a nasza serwetka jest gotowa. Bardzo dobrze sprawdza się do tego celu krochmal w sprayu — wystarczy zblokowaną serwetkę mocno spryskać.

### Blokowanie

Blokowanie okrągłych i owalnych serwetek zaczynamy od przypięcia kilkoma szpilkami (zawsze używamy szpilek najwyższej jakości, nie mogą być pordzewiałe) środka serwetki. Szpilek nie wbijamy pionowo, lecz lekko ukośnie, by serwetka się po nich nie ześlizgnęła. Następnie przypinamy dowolny punkt na obwodzie serwetki, pamiętając by lekko ją naciągnąć. Potem przypinamy punkt leżący naprzeciwko oraz dwa będące pomiędzy nimi, dzieląc obwód serwetki na ćwiartki. Przypinamy potem punkty pomiędzy już wbitymi szpilkami, dzieląc obwód serwetki na coraz mniejsze części. Wbijamy szpilki w każdy pikotek lub łuk łańcuszka, jaki zrobiliśmy w ostatnim okrążeniu.

Serwetki kwadratowe lub prostokątne napina się, zaczynając od narożników. Można sobie pomóc, rysując odpowiednią figurę na papierze i kładąc ją pomiędzy serwetką a styropianem. Po przypięciu narożników upinamy każdy bok po kolei, chwytając każdy łuk lub kwadracik.

Można wykonać blokowanie bez krochmalenia, jednak wtedy serwetka nie zyska sztywności i będzie bardziej podatna na zagięcia. Jeśli się na to zdecydujemy, należy serwetkę zamoczyć w wodzie, a następnie postępować tak, jak w przypadku krochmalu. Przypiętą szpilkami, jeszcze wilgotną serwetkę można przeprasować przez czystą, białą szmatkę, co nada jej również pewną sztywność. Można też spryskać ją wodą i przeprasować ponownie.