TVP Polonia

**TVP Polonia**, **Telewizja Polonia** (dawniej **TV Polonia**) – polski kanał satelitarny Telewizji Polskiej, skierowany głównie do Polaków mieszkających za granicą. Kanał TVP Polonia rozpoczął regularną emisję od 31 marca 1993, choć wcześniej, od 24 października 1992, nadawana była emisja próbna programu.

Pod koniec lat 90. TV Polonia nadawała w PALplus.

Wiosną 2018 rozpoczęto reemisję stacji w ramach naziemnej telewizji cyfrowej na terenie Litwy.

## Ramówka

Ramówka TVP Polonia jest w dużej mierze przygotowywana jest w oparciu o archiwum Telewizji Polskiej (polskie filmy fabularne i krótkometrażowe, seriale, filmy dokumentalne i filmy animowane) i programów realizowanych współcześnie dla anten ogólnopolskich Telewizji Polskiej. W TVP Polonia pokazywane są np. najważniejsze programy informacyjne TVP1 – *Wiadomości*, *Teleexpress*, retransmitowane z półgodzinnym opóźnieniem. Oprócz tego raz w tygodniu nadawany jest program informacyjny o życiu środowisk polonijnych na świecie – Polonia 24 (do 2007 wydawany jako Wieści polonijne, a od 2007 do 5 września 2010 – Tydzień Polski, potem od 13 września 2010 Polska 24 potem od 5 września 2011 do 29 sierpnia 2014 i od 6 lipca 2015 Polonia 24, od 2 września 2014 program Halo! Polonia!).

Dużą część programów TVP Polonia stanowią także magazyny historyczne (m.in. *Sensacje XX wieku* Bogusława Wołoszańskiego), krajoznawcze, o tematyce europejskiej, programy kulturalne i rozrywkowe, koncerty muzyki poważnej i estradowej, przedstawienia Teatru Telewizji oraz programy interaktywne dla widzów z zagranicy (m.in. Kulturalni.PL). Początkowo napisy angielskie były dostępne jedynie w teletekście, później zastąpiono je napisami niemieckimi. Aktualnie wybrane filmy i seriale emituje się w TVP Polonia z napisami w języku angielskim nałożonymi na ekran i/lub polskimi dostępnymi w teletekście. Co tydzień w niedzielę są transmisje mszy. W przerwy wakacyjne emitowany jest program Błękitne wakacje.

Od 26 lutego 2018 o 2:00 w nocy czasu polskiego dla widzów z USA i Kanady emitowana jest powtórka Wiadomości z angielskim lektorem oraz przetłumaczonymi belkami. Od 1 września 2020 roku kanał TVP Polonia jest dostępny w jakości HD

## Odbiór

W Europie sygnał satelitarny kanału TVP Polonia nie jest kodowany i można go odbierać za pośrednictwem satelity Hot Bird, Astra i Eutelsat W3A. Odbiór programu jest także możliwy w sieciach telewizji kablowej w Austrii, Belgii, Białorusi, Bułgarii, Czechach, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Gruzji, Hiszpanii, Litwy, Łotwy, Niemiec, Rumunii, Słowacji, Szwajcarii, Szwecji, Ukrainy, Węgier i Wielkiej Brytanii (w Anglii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej), gdzie dostępny jest za dodatkową opłatą. Za pomocą nadajników naziemnych program jest rozpowszechniany na Litwie i Ukrainie, a za pomocą technologii ADSL także we Francji. W Ameryce Północnej sygnał Telewizji Polonia jest rozpowszechniany przez *GlobeCast* *Direct TV*, w Ameryce Południowej dzięki satelicie *Satmex* oraz systemowi *direct to home*. Program jest też odbierany w Australii i Kazachstanie, a także za pośrednictwem Internetu (transmisja płatna *on demand*).

Prawa autorskie na wyłączną dystrybucję TVP Polonia na terenie Ameryki Północnej i Południowej sprzedane zostały w okresie początkowej transformacji w 1994 na 25 lat. Nabywcą jest Bogusław Spanski, który wyemigrował do Kanady na początku lat 80., a w 2015 kandydował na senatora do Senatu RP .

Od początku dystrybucji programu TVP Polonia na kontynentach amerykańskich (1995 rok), TVP kodowała nadawane programy w taki sposób, aby ich oglądanie nie było możliwe bez pośrednictwa Spanski Enterprises. Do tego celu używa sie funkcji "geoblocking" - blokady geograficznej.

W 2014 TVP została pozwana przez SEI za darmowe udostępnianie na swojej stronie w obu Amerykach 51 odcinków następujących produkcji: *Galeria* (odc. 4-25), *Głęboka woda* (odc. 13), *M jak miłość* (odc. 884-895), *Plebania* (odc. 1825-1829) i *Rezydencja* (odc. 48-58) . Ten incydent posłużył jako podstawa do 4-letniej batalii sądowej prawników w USA w której ostateczny wyrok zapadł na korzyść Spanski Enterprises. Sąd USA nakazał TVP wypłatę ponad 3 mln dolarów (60 000 $ za każdy odcinek serialu) na korzyść Spanski Enterprises.

Sprawy blokowania dostępu do TVP Polonia przez firmę Spanski Enterprises dyskutowane były na posiedzeniu Komisji Senackiej do Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą (nr 45) w dniu 25-07-2017.

Jak wskazano w raporcie z tego posiedzenia, umowa na monopol dla Spanski Enterprises udostępniania TVP Polonia dla odbiorców w tak ważnej części świata jakim są kontynenty amerykańskie z największą liczbą polskojęzycznej Polonii, obowiązywała do listopada 2019. Sygnał TVP Polonia sprzedawany przez Spanski Enterprises w Kanadzie był niskiej jakości, gdyż nie była to emisja HD.

13 grudnia 2019 wygasł oryginalny termin 25-letniej umowy na dystrybucję TVP Polonia na teren obu Ameryk. Mimo tego dystrybucja kanału na tych terenach została przerwana ze względu na trwający spór wynikający z jednostronnego przedłużenia umowy przez Spanski Enterprises. Z tego samego powodu obsługiwana przez tę firmę specjalna strona internetowa umożliwiające odpłatny odbiór programów tej stacji w Internecie w Ameryce Północnej i Południowej też została zamknięta.

W Polsce kanał poza niekodowanym przekazem satelitarnym, platformami cyfrowymi i sieciami kablowymi można także było odbierać na III multipleksie (przeznaczonym dla telewizji publicznej) naziemnej telewizji cyfrowej - jednakże przekaz został wyłączony 19 lipca 2016 i TVP Polonia zakończyła tam swoje nadawanie. Emisję zakończono nie urywając żadnego programu, po nadaniu serialu „Galeria” i bloku reklamowym. Miało to związek z planowanym wprowadzeniem na multipleks TVP Info HD i usunięciem TVP Info oraz dołączeniem jednego dodatkowego kanału Telewizji Polskiej. Zwolnione miejsce według zapowiedzi prezesa TVP Jacka Kurskiego zajął TVP Sport, który dołączył ostatecznie do oferty cyfrowej telewizji naziemnej 7 czerwca 2018. Jesienią 2020 r. kanał powrócił do telewizji naziemnej w wybranych lokalizacjach, w ramach testowego multipleksu technologii DVB-T2/H.265 mającej w 2022 r. zastąpić dotychczasowy system nadawania telewizji naziemnej. 3 września 2020 r. uruchomiono emisję w Krakowie i Katowicach, od 19 listopada - w związku z uruchomieniem nowego kanału TVP Dokument - zasięg naziemnego sygnału multipleksu zawierającego m.in. TVP Polonia został poszerzony o Gdańsk, Warszawę i Poznań. Docelowo zasięg dostępności wspomnianego multipleksu może objąć ponad 40 lokalizacji w Polsce.

## Prezenterzy

* Monika Jóźwik (1994–2009)
* Łukasz Kardas (2011)
* Elżbieta Oppenauer-Kardas (2011–2013)
* Anna Wanda Głębocka (1992–1996)
* Alicja Mikołajczyk (1995–2002)