Britt Monk

**Mam dwy-rywiol Chester, Catrin ac Aaron a chwaer Garry a Brandon Monk. Perchennog Y Deri Arms a‘r Sospan Chips. Bellach wedi bod yn bartner i Colin Evans ers rhai blynyddoedd.**

### **Cyrraedd Cwmderi**

Daeth Britt Monk a'i brodyr Brandon a Garry i Gwmderi yn 2002, pan oedd hi'n disgwyl babi Teg Morris. Cafodd y tri fagwraeth galed mewn cartref plant yn Newcastle, gogledd ddwyrain Lloegr, a siarad Cymraeg â'i gilydd oedd arf y tri yn erbyn y byd.

Bu i Teg a Britt gyfarfod ei gilydd pan oedd yn gweithio yn drefio loris a hithau yn gweithio mewn cantîn yn yr un cwmni yn Newcastle. Bu perthynas y ddau'n un hapus tan iddi gyhoeddi ei bod yn disgwyl. Yn ddiarwybod iddi roedd Teg yn credu nad oedd yn gallu cael plant. Yn credu bod Britt wedi bod yn anffyddlon fe'i gadawodd hi a dychwelyd i Gwmderi.

Er nad oedd y Monks yn gwybod dim o hanes Teg, llwyddod Garry a Brandon ddod o hyd iddo - yr unig beth roedd hi'n wybod amdano oedd ei fod yn arfer rhedeg Y Deri Arms. Rhoddodd Garry a Brandon grasfa i Teg ond pan ddaethon nhw a Britt draw i'r pentref i'w wynebu achosodd y ffrae i Chester gael ei eni dair wythnos yn fuan.

Er bod Brandon a Garry am ei waed, profodd prawf DNA mai Teg oedd tad Chester wedi'r cyfan, a phenderfynnodd Britt a Teg fyw gyda'i gilydd fel cwpl.

Roedd y berthynas yn newid byd i Teg a bu sawl camddealtwriaeth rhwng y ddau yn y dyddiau cynnar. Bu anghytuno mawr ar enw'r babi, gyda Teg yn benderfynnol o gael enw Cymraeg fel Peris ond Britt a'i bryd ar ei alw'n Chester ar ôl y ddines ble cafodd ei genhedlu.

Colli Teg:

 Daeth Catrin i ddilyn Chester, ac roedd Britt wrth ei bodd a'i dynwaredwr Elvis a'i chwerthyniad unigryw.

Daeth diwedd ar hwyl ac ysgafnder byd Britt pan drywanwyd Teg gan ei lysfab, Steffan Humphries. Bu Britt yn galaru am Teg am amser maith, a datblygodd anhwylder obsesiynol (OCD) yn ystod y cyfnod hwn.

### **Mam Fenthyg**

Cychwynodd berthynas â Gwyneth Jones, fu'n ffrind da iddi, a thra oedd y ddwy'n cyd-fyw cytunodd Britt fod yn fam fenthyg i weinidog newydd Capel Bethania, Owen Morgan a'i wraig Ffion.

Roedd Owen a Ffion wedi methu cael plant, ac roedd Britt yn falch o allu helpu'r pâr ifanc. Collodd Britt y babi cyntaf, ac i warchod Ffion rhag y siom beichiogodd Britt yn gyfrinachol â'r pregethwr parchus. Ond aeth pethau o chwith pan gollodd Owen ei bwyll a llofruddio nifer o buteiniaid cyn lladd ei hun.

Pan anwyd y babi, methodd Britt guddio'r gwir. Cyfaddefodd wrth Ffion mai hi oedd mam Aaron, a mynnu ei gadw, gan achosi torcalon enbyd i Ffion.

### **Priodas gyda Sion**

Rai blynyddoedd yn ddiweddarach, closiodd Britt â Sion White tra oedd e'n ei helpu hi i archwilio achau'r Monks, er syndod mawr i drigolion y Cwm.

Dyweddiodd y ddau ar ymweliad i Newcastle, a symudodd Britt i fyw at Sion yn y Felin. Daeth ei thri phlentyn i fyw at dri mab Sion, ond teg dweud nad oedd yn gyfuniad dedwydd. Cymerodd sbel i feibion Sion gyfarwyddo â'u llysfam newydd â'i phlant oedd yn llawer iau na nhw.

Ond unwyd y teulu pan aeth Britt i goma yn dilyn tân a laddodd Brandon, ei brawd. Pan ddeffrodd o'i thrwmgwsg, profodd yn annioddefol o ddeall bod y brawd a fagwyd ganddi wedi marw.

Pan glywodd, yn y diwedd, mai Gwyneth oedd yn gyfrifol am y drosedd, ymosododd Britt arni, torri'i gên a'i gadael mewn cyflwr difriol. Doedd hi ddim yn difaru gwneud hynny o gwbl, a phan aeth drwy gyfnod o gredu bod Gwyneth yn ceisio lladd Garry hefyd, derbyniodd Britt ddedfryd o garchar er mwyn rhybuddio Gwyneth i roi stop ar ei dial.

### **Aaron a Neville**

Gydag ymddygiad ei fam yn tyfu'n fwy afreolaidd, trodd Aaron at ei ffrind 'Ben' a oedd wedi cwrdd ar-lein mewn gem gyfrifiadurol.

Er i'r ddau erioed gwrdd yn y cnawd daeth y ddau yn agos, Aaron yn hapus i gael rhywun i siarad â nhw. Roedd Ben yn hapus i danseilio Britt ac annog Aaron i'w anwybyddu. Wedi cael cynnig dod i beidio myn di'r ysgol ac i gwrdd â Ben yn y parc cafodd Aaron ei siomi pan nad oedd ei ffrind i'w weld yn unman. Er hyn roedd gwyneb cyfarwydd arall yno, Neville McRoy - ffrind ei fam oedd wedi sbwylio Nadolig y teulu. Wedi sgwrs fer aeth Aaron adref.

Pan ddaeth cyfle arall i gwrdd â Ben neidiodd Aaron am y cyfle ond yr un oedd y stori. Doedd Ben yr unman i'w weld tra bod Neville, unwaith eto yn digwydd bod yno. Yn ffodus daeth Colin Evans yn ymwybodol o gynllwyniai Aaron ac aeth i chwilio amdano yn y parc. Roedd Colin yn amheus o'r sefyllfa a chafodd Aaron ei wahardd rhag siarad â Ben.

Rhannodd Colin ei ofidion a Garry Monk a threfnodd y ddau i gyfarfod a 'Ben' drwy ddefnyddio ffôn Aaron. Cadarnhaodd eu hamheuon pan gyrhaeddodd Neville yn y man cyfarfod. Rhedodd Garry a Colin ar ei ôl ac wedi cyrraedd y pentref daliodd Megan Harries Colin yn ymosod yn ffyrnig ar Neville.

Arestiwyd Colin ac er i'r Monks roi pwysau ar Megan i newid ei thystiolaeth penderfynodd Colin bledio'n euog am yr ymosodiad a chymryd ei gosb. Er bod Colin yn gofidio gadael Britt ar ben ei hun a'i hamddygiad hi yn tyfu yn fwy anghyson bob dydd, cafodd Garry i addo gofalu am ei chwaer.

Cafodd Britt sioc enwaf pan ddychwelodd Chester adref ar gyfer achos llys Colin ond pan daeth i ddallt bod ei mab ddim adref yn barhaol cychwynodd ei chyflwr ddirwyio ymhellach.

### **Anhwylder deubegwn**

Parhaodd ymddygiad Britt i fod yn anghyson, yn uchel un munud ac yn isel iawn y munud nesaf.

Roedd ei hymddygiad yn peri gofid i'w theulu ac yn ddigon i Catrin Monk benderfynu aros gartref wedi cael cynnig ysgoloriaeth i ysgol ddrama yn Llundain. Pan ddaeth Colin Evans i ddarganfod am y cynnig perswadiodd Catrin ei fod yn gyfle rhu dda i golli drwy addo y byddai’n edrych ar ôl ei mam.

Wedi iddo ymosod ar Neville McRoy carcharwyd Colin - gan adael Aaron ar ben ei hun gyda'i fam. Er iddo erfyn ar Garry o gadw llygaid ar ei chwaer roedd yn gwadu fod unrhyw beth yn bod arni -  yntau yn methu dygymod a'r sefyllfa gan ei fod yn atgoffa o salwch eu mam a achosodd i'r Monks gael eu magu mewn cartref plant.

Dirywiodd gyflwr Britt ymhellach tra bod Colin yn y carchar - ar un achos yn cloi Aaron yn y fflat a'i gadw o'r ysgol er mwyn ei gadw'n saff. Nid oedd Britt yn gallu ymdopi a mynd i ymweld â Colin yn y carchar ond bu Aaron yn ceisio ei orau i wneud i'r sefyllfa gartref yn arferol, gan gynnwys ceisio talu biliau'r siop Chips dros ei fam a choginio i'r teulu.

Pan gafodd Colin ei ryddhau o'r carchar cafodd sioc i weld y sefyllfa gartref a gorfodwyd gwneud y penderfyniad anodd i roi Britt yn yr ysbyty meddwl.

Ychydig ddyddiau ar ôl cael ei rhoi yn yr ysbyty llwyddodd Britt i ffoi tra bod Colin yn ymweld â hi. Diflannodd Britt a bu'r pentrefwyr yn poeni yn arw amdani. Pan ddarganfuwyd corff menyw ar dir y Plas bu llawer yn amau'r gwaethaf mai Britt oedd wedi marw.

Yn ffodus dychwelodd Britt rai dyddiau yn ddiweddarach a gorfodwyd mynd a hi i'r ysbyty unwaith eto. Tra yno cafodd ddiagnosis o anhwylder deubegwn sydd yn golygu ei bod yn profi amrywiadau hwyl sydd y tu hwnt i'r hyn y mae'r rhan fwyaf o bobl yn ei brofi yn eu bywydau.

Cafodd ofal a thriniaeth ddigonol yn yr ysbyty a chafodd ddychwelyd adref ar ôl bron i ddau fis.

Yn poeni am sut y byddai gweld ei fam yn effeithio ar Aaron penderfynodd Colin ddweud celwydd ei fod ar drip ysgol. Wedi darganfod y gwir daeth y teulu i ddealltwriaeth a daeth Aaron yn ôl adref. yn araf bach dychwelodd Britt i'r gwaith ac er bod rhai dyddiau yn haws na'i gilydd cymerodd gamau at gael ei bywyd yn ôl i'r arfer.

### **Priodas arall i Colin a Britt**

A hwythau eisoes wedi cynnal seremoni answyddogol y flwyddyn flaenorol penderfynodd Colin Evans ei fod yn amser gwneud ei briodas a **Britt** yn un swyddogol. Llwydodd i fwcio’r Deri ar gyfer y briodas ond wrth i'r ddiwrnod mawr nesu cychwynnodd boeni am y gusan yr oedd wedi rhannu ag Eileen Probert cyn y Nadolig a chysidro os dylai gyfaddef y cyfan wrth ei ddarpar wraig.

Rhannodd ei ofidion a Mark Jones ond cafodd ei ddarbwyllo rhag cyfaddef wrth Britt, ond daeth y gwirionedd i'r amlwg pan fu i Britt glywed Sioned ag Eileen yn trafod y digwyddiad. Yn ansicr os oedd rhywbeth mwy yn mynd ymlaen rhwng Eileen a Colin cychwynnodd Britt roi'r ddau dan bwysau gan ofyn i Eileen fod yn dyst yn y briodas.

Pan ddaeth y diwrnod mawr bu sioc i Colin wrth i Britt ei wynebu a gofyn iddo'n uniongyrchol os byddai yn well ganddo briodi hi neu Eileen. Sylweddolodd Colin fod Britt yn gwybod y cyfan ond erfyniodd arni am faddeuant. Penderfynodd Britt faddau iddo a mynd ymlaen a'r briodas, Garry Monk yn dyst yn lle Eileen ond roedd Aaron yn bur anhapus a'r sefyllfa. Cafodd ei frifo yn ofnadwy gan frad Colin a thaerodd y byddai’n dial arno.