Belgia

## Królestwo Belgii

**Belgia**- państwo położone w Europie Zachodniej, posiadające własne terytorium zamorskie w chińskim porcie Tiencin i dużą kontrolę nad dawną kolonią, afrykańską Katangą. Członek Unii Światowej i Unii Beneluxu.

## Ustrój polityczny

Monarcha belgijski zachował mimo zmian w innych królestwach całkiem dużą władzę. Posiada on inicjatywę ustawodawczą, prawo weta absolutnego i możliwość rozwiązania rządu bez podania przyczyny. Jest także obecny na każdym posiedzeniu gabinetu i dowodzi armią.

Sam rząd z kolei, formowany jest spośród członków zwycięskiej w wyborach partii. Nowy premier, osobiście wybrany przez króla ma prawo do inicjatywy ustawodawczej, a także obowiązek równego podziału stanowisk ministerialnych między Flandrów i Walonów.

Parlament składa się z dwóch izb skontruowanych na wzór francuski - Izby Reprezentantów i Senatu. Wybory organizowane są co 4 lata.

Ze względu na różnice etniczne, rząd jest silnie zdecentralizowany. Kraj jest czymś na wzór federacji, złożonej z trzech krajów związkowych: Walonii, Flandrii i Regionu Obujęzycznego. Do tego dochodzi także region autonomiczny w regionie Eupen-Malmedy, zamieszkały głównie przez Niemców., podporządkowany bezpośrednio pod rząd centralny.

Jednakże, każdy kraj związkowy posiada własny parlament, na czele którego stoi prezydent wraz ze swoim gabinetem. W każdym regionie, obowiązuje także inny język urzędowy.

## Terytoria zamorskie i zależne

Do czasów dekolonizacji, kraj posiadał port w Tiencinie utracony na 5 lat w czasie wojny z Japonią, a także Kongo, któremu nadano niepodległość w latach 50-tych.

Jeśli o ten pierwszy chodzi, to nie uznaje się go za kolonię, a za pełnoprawną część zamorską Królestwa. Co prawda jeszcze przed wojną planowano przekazać port Chinom, jednak z czasem, kiedy sytuacja uległa zaognieniu i zakończyła się wojną, pomysł podupadł. Z racji jednak nikłych zysków, słabej marynarki i wciąż istniejącego zagrożenia japońskiego, pod dyskusję powrócił temat sprzedania portu Brytyjczykom lub Francuzom.

Region posiada własny samorząd, a desygnowany przez rząd gubernator pełni jedynie funkcję obserwatora. W porcie znajdują się koszary wojskowe i liczne wysokie budynki, spowodowane napływem ludności chińskiej i brakiem miejsce na rozbudowę wszeż.

Ciekawą kwestią jest także Republika Katangi. Choć jest to oficjalnie niepodległe państwo, to niepokojąco duże wpływy ma w nim państwowa spółka wydobywcza Union Minière, kontrolująca de facto całą gospodarkę i najprawdopodobniej także i rząd. To w końcu jej działania uniemożliwiły zjednoczenie kraju z Kongiem, gdyż zaburzyłoby to całą gospodarkę Belgii - Katanga to w końcu potężne centrum wydobycia różnych złóż.

## Geografia

Kraj graniczy z Francją, Luksemburgiem, Niemcami i Holandią. Do tego dochodzi także granica z Chinami, Wielką Brytanią i Włochami od strony portu w Tiancinie.

Państwo ma dostęp do Kanału La Manche, Morza Północnego i Morza Żółtego. Najdłuższą rzeką w kraju jest Moza.

W kraju wydobywa się jedynie węgiel, silikon i w zdecydowanie mniejszym stopniu substraty do produkcji materiałów budowlanych.

## Największe miasta

Około 39% populacji mieszka na obszarch zurbanizowanych.

## Siły zbrojne

Belgijskie siły zbrojne składają się z trzech komponentów:

* Wojsk lądowych

* Wojsk powietrznych

* Wojsk morskich

Z względu na niewielkie zagrożenie w Europie, główny garnizon ulokowany jest w Tiancinie. Część żołnierzy przebywa także na misji w Katandze.

Siły lądowe ograniczone są do kilku brygad piechoty i elitarnej jednostki specjalnej, wyszkolonej we współpracy z brytyjskimi komandosami. Siły powietrzne składają się głównie ze szkółki lotniczej i lotnictwa transportowego, zaś marynarka nie posiada większych jednostek bojowych.

W armii, z roku na rok ilość etatów jest ograniczana, a większość żołnierzy przechodzi do rezerwy.

## Demografia

**Ludność**

Kraj zamieszkują dwie główne grupy etniczne - Walonowie (32%) i Flandrzy (68%). To oni stanowią łącznie 91% populacji kraju. Ponad nich, 3% stanowią Niemcy mieszkający na wschodzie i ci przybyli jako migranci ekonomiczni, 3% Chińczycy, mieszkający zarówno w Tiancinie jak i właściwej Belgii, a także inne, mniej liczne mniejszości Hiszpanów, Włochów, Brytyjczyków, a nawet Polaków i Rosjan.

**Religia**

Zdecydowanie dominuje katolicyzm (88%). Za nim, uplasowuje się protestantyzm (4%), buddyzm (2%) i prawosławie (1%). Coraz powszechniej spotyka się także ludzi niewierzących - ok. 4%.

## Gospodarka

**Ogólna sytuacja**

Kraj położony pomiędzy Niemcami i Francją, blisko Wielkiej Brytanii był przez lata ważnym węzłem tranzytowym. Wschodnie niebezpieczeństwo i propaganda jedności narodowej budowana przez lata, pozwoliła jednak także na rozwój rodzimych przedsiębiorstw. Głównymi partnerami handlowymi Belgii, są: Francja, Niemcy, Holandia, Luksemburg i Wielka Brytania.

**Rolnictwo**

Rolnictwo jest przeciętnie rozwinięte, za to w pełni zaspokaja potrzeby rynku krajowego. Wiele cen żywności regulowanych jest odgórnie, co z jednej strony wydaje się sprawiedliwe, jednak z drugiej doprowadza do częstych protestów rolników, cierpiących na problemy finansowe. Głównym, uprawianym zbożem jest pszenica, w dużych ilościach hoduje się także bydło.

**Przemysł**

Przez lata opierał się na górnictwie - kiedy jednak złoża węgla zaczęły topnieć, sektor zaczął podupadać. Dominuje produkcja maszyn, stali, żywności i materiałów tekstylnych. Wysoko rozwinięty jest także przemysł chemiczny a firma Solvay jest największym dostawcą specjalistycznej chemii w Europie. W kraju funkcjonują również dwie fabryki zagranicznych producentów aut - francuskiego Renault i szwedzkiego Volvo.

**Energetyka**

Przez dekady kraj pływał w węglu - nie było więc nigdy potrzeby budowy elektrowni atomowej. Jedyny, szkolny reaktor jest niewielki i znajduje się pod kontrolą uniwerystetu antwerpskiego.

**Transport drogowy**

Sieć dróg jest wysoko rozwinięta - autostrady docierają do każdej granicy, nawet w trudnych warunkach terenowych. Drogi poboczne są z kolei stale konserwowane. Belgia była pierwszym krajem w Europie, który wprowadził powszechną syngalizację świetlną.

**Transport kolejowy**

Tu także nie ma powodów do rozczarowań. Choć kraj nie posiada własnej kompanii kolejowej, to zdominowany przez spółki francuskie rynek wydaje się zadowolony. W roku 1960 otwarto pierwsze połączenie wysokich prędkości na linii Bruksela-Paryż, a rok później - pierwsze, zelektryfikowane połączenie biegnące od Holandii wzdłuż wybrzeża aż do Francji. Infrastruktura po części pozostaje w rękach państwa - bo choć poszczególne obiekty, nawet torowiska należą do spółek prywatnych, to jedynie ministerstwo infrastruktury ma prawo wydawać pozwolenia na ich rozbudowę lub usunięcie.

**Transport lotniczy**

W kraju nie funckjonują żadne większe linie lotnicze, a przestrzeń powietrzna zdominowana jest przez KLM i Lufthansę. Istnieje jedno międzynarodowe lotnisko w Brukseli i kilka mniejszych. Popularyzacja tego środka transportu nastąpiła wraz ze wzrostem zainteresowania turystyką.

**Transport morski**

Na mocy porozumienia z Holandią z roku 1959, zarzucono rozbudowę portu w Antwerpii, dając priorytet na dostawy towarów do Belgii przez port w Rotterdamie. W zamian jednak, rząd belgijski otrzymał prawo do pobierania 40% zysków rocznych z tego portu, co gwarantuje zastrzyk gotówki większy niż trzymanie przy życiu portu w Antwerpii. Niepokoi to jednak pracowników placówki, których jest bagatela 30 tysięcy.

**Usługi**

Ze względu na niepewność bezpieczeństwa kraju wynikającą z jego geopolitycznego położenia, przez lata omijały go duże banki. Kiedy jednak doszło do normalizacji stosunków między Niemcami a Francją, Belgia stała się oknem na świat dla wielu banków amerykańskich i kanadyjskich. Wciąż jednak jest to proces postępujący, bo większy napływ kapitału zaczął się dopiero w 1962. W ostatnich latach rozwinął się także handel i turystyka.

**Media**

Największym wydawcą w kraju jest spółka Belga, kontrolująca kilka gazet, stacji radiowych i telewizyjnych, a nawet sieć kin. Posiada ona także wpływy zagranicą, między innymi w Szwajcarii, Luksemburgu a nawet w Stanach Zjednoczonych. Państwo nie posiada własnych środków przekazu.

**Pomoc społeczna**

Jeszcze w latach 30-tych doszło do upaństwowienia wielu sektorów służby zdrowia, jak ratownictwo medyczne czy chirurgia dziecięca i pediatria. Poza tym, rząd co roku wydaje duże środki na wsparcie ubogich, głodujących i inwalidów.

/Krzysztof Dominek