Czwarta Orta Bejlików Antalijskich

Ten artykuł dotyczy regimentu janczarów. Zobacz też: Psie Syny (zespół muzyczny).

Czwarta Orta Bejlików Antalijskich [tur. Dördüncü Antalya Bölükorta] - nieistniejąca obecnie jednostka wojskowa, jednogłośnie uznana za najgorszą w dziejach Imperium Osmańskiego.

## Historia

Orta sformowana została w lutym 1679 w Antalii, w związku z niedawną klęską chocimską, z rozkazu wielkiego wezyra Kara Mustafy. Od momentu powstania wzięła udział jedynie w czterech bitwach:

* we wrześniu 1705 roku była pierwszą jednostką, która opuściła pozycje nad Dunajem w bitwie pod Rusami
* w lipcu 1788 podczas buntu janczarów zdobyła trzy bombardy Nizam-i Cedid; było to jej jedyne w historii zwycięstwo w polu
* w marcu 1810 została rozgromiona przez pojedynczy szwadron szaserów konnych Napoleona Bonaparte w bitwie pod Adrianopolem
* w kwietniu i maju 1916 w trakcie bitwy o Bosfor jako jedyna została wyparta ze swoich pozycji przez lądujących Australijczyków

Sułtan Mehmet VII rozwiązał ortę w 1992, pozbawił wszystkich szeregowych statusu janczarów, wysłał bejowi oraz wszystkim oficerom różowe wstążki i zabronił formowania nowych pułków o tym numerze.

## Kryzys Cypryjski

Osobny artykuł: Kryzys Cypryjski

12 sierpnia 1987 roku tuman baszybuzuków z Cypru Północnego zaobserwował duży wojskowy samolot bizantyjskiego wyglądu naruszający przestrzeń powietrzną z dala od głównych szlaków lotniczych. Ponieważ normalnie stacjonujące w pobliżu dziewiąta i czterdziesta siódma orta dżematów odbywały w tym czasie manewry w Palestynie, raport został przekazany dowódcy najbliższej jednostki wojskowej, bejowi Nikoforosowi Csordasowi.

Zgodnie z rozkazami dotyczącymi podobnych sytuacji Csordas miał obowiązek powiadomić bejów pobliskich ort, bejlerbeja Anatolii i wielkiego wezyra. Zamiast tego nadał niepriorytetowy telegram do Ministerstwa Obronności, po czym przy ogólnej aprobacie szeregowych zaokrętował całą jednostkę na zarekwirowane kutry rybackie i wypłynął z Ölüzdeniz celem samodzielnego powstrzymania domniemanej inwazji. Po drodze z niejasnych powodów zmienił kurs na Rodos. Podbicie wyspy miało być jego osobistą ambicją. Atak został odparty przez broniący letniego pałacu cesarskiego batalion Gwardii Wareskiej.

Dowodząca gwardzistami Singhild Svartberg uratowała świat przed wojną nuklearną, niezwłocznie informując pałac w Konstantynopolu o potyczce, dodając jednocześnie, że "atak wydaje się być zbyt nieskoordynowany, by był częścią większej inwazji". Taką informację cesarz przekazał też NATO, które z kolei wyjaśniło incydent na gorącej linii z Kremlem. 13 sierpnia sułtan wydał rozkaz rozbrojenia orty, wysyłając do tego 17. i 25. pułk piechoty Nizam-i Cedid.

15 sierpnia wyszło na jaw, że domniemany bizantyjski samolot należał tak naprawdę do Sił Powietrznych Związku Radzieckiego i transportował rakiety balistyczne, które planowano umieścić w tajnej instalacji w okolicy Büyükkonuk. Wskutek wynikłych tarć doszło do czwartej i ostatniej Roszady Bosforskiej, w wyniku której Imperium Osmańskie przeszło z UW do NATO, a Cesarstwo Wschodniorzymskie z NATO do UW.

## Czytaj także

* Roszady Bosforskie
* bunty janczarów
* Protektorat Cypru Północnego

1. ↑ "Bitwa Chocimska i jej konsekwencje", Zeynep Selçuk 2012
2. ↑ "Regulamin postępowania w sytuacjach kryzysowych", wyd. III poprawione, 1965
3. ↑ "Byłem janczarem - wspomnienia ze służby", Jarosław Święcipolski, 1997
4. ↑ "Pietrow, Nussbaum, Svartberg - co dzieli nas od atomowej pustyni", Steven Johnson, 2000
5. ↑ "Sierpień 1987", Jürgen Meier-Steinbeck, 2013