Witamina E

## Ogólne informacje

Witamina E dzieli się na tokoferole i tokotrienole (alfa, beta, gamma i delta). Wchłanianie tej witaminy wspomaga witamina A, B-kompleks i C, a także nienasycone kwasy tłuszczowe NNKT, mangan, selen i fosfor. Jest ona oznaczana symbolami od E307 do E309. Jest syntetyzowana wyłącznie przez rośliny, glony czy bakterie (kluczowa jest tutaj fotosynteza). Proces wchłaniania witaminy E jest zaburzony podczas niedostatecznej produkcji żółci. Witamina E jest wrażliwa na światło, dlatego oleje należy kupować w butelkach z ciemnego szkła. Smażenie lub gotowanie niszczy ją niemal całkowicie. Koniecznie należy wybierać naturalną witaminę E, najlepiej zarówno z zawartością tokoferoli i tokotrienoli.
Żeby wzmocnić jej działanie należy wspomóc ją 25 mcg selenu na każde 200 IU witaminy E.

## Działanie

Wspomaga prawidłowe funkcjonowanie wzroku. Jest silnym antyoksydantem, bierze także udział w syntezie substancji przeciwkrzepliwych, utrzymaniu prawidłowej przepuszczalności błok komórkowych i zapobieganiu agregacji płytek krwi. Ponadto pomaga wprzekazywaniu sygnałów nerwowych w ciele, ekspresji genów i ochronie erytrocytów. Wspomaga ona także wydolność mięśni i produkcję nasienia u mężczyzn. Chroni przed zawałem serca i udarem mózgu, dzięki hamowaniu utleniania się cholesterolu LDL. Zapobiega powstawaniu blaszek miażdżycowych, chroni śródbłonek naczyń krwionośnych przed uszkodzeniami. Spowalnia proces starzenia się skóry i przyśpiesza proces gojenia się ran.

Wśród kobiet z dziedzicznym ryzykiem zachorowania na raka piersi, które przyjmowały witaminę E w odpowiednich ilościach i prawidłowej formie, zanotowano od 30% do 90% zmniejszenia ryzyka zachorowania na ten nowotwór. Obecność tokoferolu ƴ lub mieszaniny tokoferoli ƴ i δ przyczynia się również do obumierania komórek nowotworowych raka prostaty. Dzieje się to bez negatywnego wpływu na komórki zdrowe.

Wyniki badań naukowych sugerują, że suplementacja witaminą E przed i w trakcie szczepień wzmacnia odpowiedź immunologiczną organizmu wywołaną przez szczepienie (przeciwko WZW B lub tężcowi).

## Objawy niedoboru

* zmęczenie
* anemia
* rogowacenie i starzenie się skóry
* problemy z płodnością (szczególnie u mężczyzn)
* uszkodzenie i degeneracja systemu nerwowego
* degeneracja mięśni
* pogorszenie stanu wzroku
* problemy z zębami i kośćmi
* podatność na infekcje
* spadek koncentracji
* zaburzenia neurologiczne
* bolesność i zanik mięśni

## Protokół braci Evana i Wilfrida Shute

– zakrzepica naczyń wieńcowych: 450 do 1,600 IU dziennie

– ostra gorączka reumatyczna: 450 do 600 IU dziennie

– przewlekła reumatyczna choroba serca: 90 IU w pierwszym miesiącu, 120 IU w drugim i 150 IU w trzecim. Dawka 150 IU najczęściej jest optymalna, niekiedy wskazane jest podniesienie dawki. Odpowiedź jest powolna.

– dławica piersiowa: 450 do 1,600 IU na dobę jeżeli ciśnienie skurczowe jest poniżej 160. W przeciwnym razie zacząć od 150 IU przez 4 tygodnie, następnie 300 IU przez kolejne 4 tygodnie, szczególnie jest używane są leki obniżające ciśnienie

– choroba nadciśnieniowa serca: 75 IU dziennie przez 4 tygodnie, potem 150 IU dziennie przez 4 tygodnie, następnie ostrożnie podnosić dawkę. Powinno używać się wraz z lekiem obniżającym ciśnienie. Wysokie dawki witaminy E jak wykazano obniżają nadciśnienie u szczurów z przewlekłą niewydolnością nerek (Vaziri N.  *Hypertension*, Jan 2002.) .

– zakrzepowe zapalenie żył oraz żylna choroba zakrzepowo-zatorowa: 600 do 1,600 IU na dobę

– małopłytkowość samoistna (thrombocytopenic purpura): 800 do 1,200 IU dziennie

– cukrzyca: taka sama rozpiska jak dla pacjentów kardiologicznych

– ostre i przewlekłe zapalenie nerek: taka sama rozpiska jak dla pacjentów kardiologicznych

– oparzenia, operacje chirurgiczne: 600 do 1,600 IU na dobę aplikowane zewnętrznie

Dodatkowe uwagi braci Shute:

– dawka podtrzymująca równa się dawce terapeutycznej

– nie poleca się brać żelaza i witaminy E w tym samym czasie. Jeśli żelazo jest zalecane należy oddzielić go od dawki witaminy E przerwą trwającą ok. 9 godzin

– podczas terapii witaminą E zapotrzebowanie na preparaty z naparstnicą zmniejsza się w sposób naturalny. Należy mieć to na uwadze aby nie nakładały się na siebie działania obydwu

– dawki insuliny u sercowców-diabetyków muszą być pod ścisłą obserwacją, jako że podczas terapii witaminą E zapotrzebowanie na insulinę może zostać znacznie zmniejszone dosyć gwałtownie

– nadczynność tarczycy może być czasami przeciwwskazaniem do terapii

– należy unikać podawania estrogenów razem z witaminą E

– należy zachować ostrożność w budowaniu dawek u pacjentów z nieleczonym nadciśnieniem, chorobą reumatyczną serca lub zastoinową niewydolnością serca

W każdym przypadku wskazana jest współpraca z lekarzem w celu ustalenia optymalnej dawki.

## Źródła w żywności

Olej z kiełków pszenicy (lub same kiełki) - ok. 20,3 mg witaminy E w łyżce oleju

Olej z pestek słonecznika (lub same pestki) - ok. 5,6 mg witaminy E w łyżce oleju