Malugalum Assar

*Malugalum Assar- Wielkie Królestwo Niosącego Zbawienie, ostatnie niezależne państwo ifaryckie leżące na złączeniu Felarni i Hathgardii. Przed przybyciem Arvenów nikt nie zasiał większego strachu w sercach mieszkańców tej krainy niż konni wojownicy podbijający i niewolący wszystkich niewiernych w imię swojego boga, Assara. Choć największą sławę przyniosły im ich czyny militarne lud Assara dał światu jeden z jego cudów w postaci wielkich piramid wzniesionych w latach świetności państwa w ArAssar.*

## Lud Assara

#### Rzecz o wychowaniu i życiu Ludu Assara

"Łaska Assara spłynęła na mnie i poznałem jego obecność, radość wielka ogarnęła me serce gdyż Assar bóg nasz, od którego pochodzi wszelkie stworzenie stanął przy mnie. Aby oddać mu cześć upadłem na ziemię w ciszy oddając mu pokłon i rzekł mi Assar, pan wielki i mądry: 'Jam jest Assar bóg o silnych dłoniach i szybkiej myśli, jam jest panem nieboskłonu i słońca, a tyś jest dzieckiem moim wybranym, którego czyny mnie zadowalają. Dlategom obdarzył cię swą obecnością i łaską, proś mnie o co zechcesz i pytaj śmiało, a odpowiem ci bo czyny twe godne, nagrody najwyższej zasługują!' Na te słowa Assara, boga Wielkiego rzekłem śmiało, gdyż wiedziałem iż jest on bogiem hojnym i sprawiedliwym: 'Jam sługą i posłańcem Twym wśród cudów ziemi, którą stworzyłeś i której uchowanie od krzywdy złego jest mym honorem. Nie pragnę nic ponad to aby wiernie spełniać do czego mnie powołano, nie będę więc prosił o nic ponad to, abyś o Wielki Assarze, źródło wszelkiej mądrości i pomyślności, wskazał mi ścieżkę jaką mam prowadzić Twój Lud, ukazał mi ją i pokazał przyszłość tego Ludu, abym nie zbłądził i nie zaniedbał niczego dla spełnienia tej przyszłości!' Taką odpowiedź usłyszawszy Assar, źródło wszelkiej radości rzekł: 'Wielce raduje mnie twa odpowiedź, choć nie prosisz mnie o rzeczy jakich pożądają ludzkie serca, ja Assar, gdyż jestem bogiem dobrotliwym i hojnym, dam tobie i memu Ludowi wszelkie dobro i dostatek, pomnożę wasze konie i szaty bogate i łownej zwierzyny wam przydam. Pytasz mnie jednak o ścieżkę dla Ludu mego i o ukazanie jego przyszłości, nie muszę jednak uchylać rąbka przesłony czasu i miejsca byś je dostrzegł, spójrz synu mój umiłowany na dzieci jakimi was błogosławię, spójrz na młodzież Ludu mego, spójrz na nią, a zobaczysz przyszłość Ludu mego, puki Lud dbał będzie by młodzież jego rosła silna, znała mnie, Assara boga wszelkiego stworzenia, znała co znaczy podążać mymi ścieżkami, przyszłość Ludu mego umiłowanego będzie ze mną i trwać będzie w łasce mojej.' To rzekł Assar, od którego wszelka mądrość promieniuje i wejrzałem na młodych naszych trenujących ręce i nogi, ćwiczących znoszenie znoju i hartujących swego ducha, opieki nad stworzeniami Bissuny się uczących, powtarzających opowieści ludu naszego, opowieści o Assarze bogu sprawiedliwym i o czynach przodków, i uczułem pewność, że przyszłość nasza jest bezpieczna. Assar widząc błogość jaką odnalazłem w jego słowach oddalił się, rozniecając jednak jego płomień życiodajny, który płonie w sercach tych co za nim idą, by płonął we mnie jaśniej i goręcej niż kiedykolwiek, a ja powstałem i udałem się do Ludu Assarowego i ogłosiłem mu słowa Assara, boga stworzenia i Lud wzniósł okrzyk radosny i oddał bogu swemu hołd i bogate ofiary, a w swych wysiłkach jeszcze się wzmógł bo wiedział, że Łaska Tego co daje Zbawienie jest z nim." Opowieść o rozmowach AbrAssara III z Assarem, jedna z wielu opowieści trwających wśród Ludu Assara.

"Gdy Assar spojrzy na ciebie swym spojrzeniem łaskawym i synem cię pobłogosławi, niechaj roków pierwszych pięć spędzi on z matką, aby ona cieszyć się mogła tą pociechą, a syn twój doświadczył radości dziecinnej. Gdy jednak rok piąty jego życia minie syn twój niechaj spod pieczy matczynej w ojcowskie ręce trafi. Syna swego ćwicz i trenuj, niech uczy się znosić trud, wysiłek długiego marszu, ciężar pracy, chłód nocy i zimy, skwar południa i lata, niechaj w charakterze jego znajdzie się miejsce dla pokory i cierpliwości, jakich wymaga osiągnięcie wielkości i stanie na warcie. Od maleńkości ucz swego syna sztuki dbania o konie i ich ujeżdżania, niech spędza czas z ulubionym zwierzęciem Bissuny i niech pozna je dobrze, żadne inne bowiem nie pozwoli mu lepiej karmić i bronić rodzinny, żadne inne lepiej nie pozwoli uniknąć niebezpieczeństwa i żadne inne nie przyniesie mu więcej sławy. Niech syn twój będzie silny i zwinny, niewzruszony wobec trudu i bólu uczyń go takim, a przygotujesz go do życia godnego i wielkiego. Syna swego naucz zdolności wojownika i myśliwego, niech będzie na koniu i pieszo dobrym włócznikiem, niech na koniu i pieszo mistrzowsko włada łukiem, który pokazał nam Assar byśmy strzegli jego świata. Niech jako pasterz i gospodarz będzie dobrym pasterzem i gospodarzem, praca niech uszlachetni jego charakter i wzmocni pokorę, niech zna czy ojciec jego ma wiele stad czy jeno kilka skąd pochodzi byt naszego ludu. Niech syn twój pozna Assara naszego boga, niech pozna innych bogów i niech pozna Szukamuna, boga złego by nie wpadł w jego pułapki. Niech uczy się historii o Assarze wędrującym po ziemi gdy otaczał go jeno piasek i woda, niech pozna smak jego pragnienia by uczynić świat pięknym i mieć towarzysza. Niech zrozumie smutek Assara, gdy pierwsze jego dzieło zanieczyściło zło, niech zrozumie czyn Assara który zadał cios Szukamunowi by ten złem swym nie doprowadził do zguby wszech stworzenia. Niech syn twój zachwyca się światem Assara i niech wypełni go miłość do niego, aby z pasją i poświęceniem pełnił swą misję strażnika ziemi Assara. Niech syn twój pozna opowieści naszego ludu, tak jak opowieści o bogach, niech zna je i deklamuje by pamięć ich trwała i by przekazał ją swoim synom. Nauczy syna swego by zawsze mówił prawdę, naucz go sztuki mówienia pięknie ku chwale Assara, boga Wielkiego, a także dla wysławienia ludu tego, który Assar umiłował. Gdy syn twój lat dwadzieścia ukończy i gotów będzie stać się mężczyznom, wojownikiem z Kara, przedstaw go Kara i niech go zaakceptują, jako wojownik Kara niechaj weźmie żonę i spłodzi syna stając się pełnym mężczyznom miłym Assarowi, niechaj to uczyni by ród jego trwał i by przodkowie jego i on sam po śmierci żyli z Assarem." Mądrość Abramina, mędrca i poety Assaryckiego przykazującego jak wychowywać młodzież Assarycką.

Kształcą oni swe dzieci od piątego do dwudziestego roku życia, nad czym czuwa ojciec dziecka. Trenują oni swe dzieci w marszu, biegu, pływaniu, jeździe konnej, opiece nad zwierzętami i walce konno i pieszo. Dzieci poznają opowieści i prawdy o bogach, poznają też opowieści i historie o swym ludzie i rodzie. Historii tych uczą się na pamięć i deklamują przed sobą popisując się kto jest w tym znakomitszy, a ci o znakomitym darze wymowy wyjątkowo są cenieni wśród tego Ludu. Ukończywszy dwudziesty rok życia młodzieniec musi uzyskać akceptację lokalnej społeczności wykazując się umiejętnościami wojownika i głowy rodziny, przyjęcia do Kara dopełnia małżeństwo. Pierwszy syn mieszka w obejściu ojca po osiągnięciu dorosłości, drugi syn otrzymuje część ojcowskiego stada, a także różne dary w tym zwierzęta rozpłodowe od Kara, po czym buduje własne domostwo w wiosce gdzie zamieszka z rodziną. Młodzieniec nie jest uznawany za pełnego mężczyznę puki nie spłodzi dzieci, dzieci są wyjątkowo cenione wśród Assarytów i wielość dzieci jest oznaką wyjątkowej łaski Assara. Ojcowie wielu synów otrzymują często dary od władców Assaryckich, cieszą się wielkim szacunkiem i otrzymują jako pierwsi przydział łupów po kampanii wojennej. Większość Assarytów wiedzie życie pasterzy prowadząc wraz z dziećmi, sługami wolnymi, a czasem także niewolnikami obejście, na wezwanie swego władcy ruszają na wojnę, jako jeźdźcy lub rzadziej piesi, od dwudziestego do pięćdziesiątego roku życia wezwani muszą brać udział w kampaniach nawet odległych, starsi zaś dalej muszą bronić kraju w wypadku najazdu wrogów. Arystokracja Assarytów odbiera tę samą edukację, choć czasem uczy się ich także czytać i pisać, zwłaszcza jeśli mają dołączyć do kasty kapłańskiej, po osiągnięciu pełnoletności nie zajmują się jednak pasterstwem, ich stada wypasają bowiem sługi, ale służą w wojsku pozostając do dyspozycji władców, lub pełnią inną służbę dla władców z ArAssar.

Choć Lud Assara pamiętany jest przede wszystkim z lat gdy agresywnie poczynał wobec sąsiadów, wiele ludów i miast podbijając, pomyli się ten kto stwierdzi, że to lud nieokrzesany. Choć pisarstwo nie jest wśród Assarytów powszechne mają oni wiele mitów i historii, które żyją w ich pamięci i które niczym nie ustępują twórczości innych ludów. Wysoko wśród Assarytów stoi sztuka wymowy, a nieraz zdarzało się że pasterz z ludu Assara swoją elokwencją popartą cytatami z opowieści o charakterze religijnym, moralizatorskim i filozoficznym przewyższył felareńskiego kupca przekonanego iż łatwo zmanipuluje i przekona natłokiem słów tego prostego człowieka. Nie ma sobie równych kunszt Assarytów w kwestii hodowli koni i innych zwierząt. Umiłowali także Assaryci piękne i barwne stroje, które równie często sprowadzają co wytwarzają sami. Nie wolno także zapominać iż to Assaryci pierwsi tworzyli łuki kompozytowe i wyjątkowo dobre rydwany, to od nich obie te sztuki zaadaptowali felarenowie i inne ludy tej krainy.

#### Społeczna hierarchia wśród Assarytów

Na jej szczycie znajduje się Wielki Król Assarytów, wybrany przez Assara i przez niego obdarzony władzą. Rodzina Króla jego synowie, córki, bracia i żony stanowią drugą najbardziej prestiżową grupę. Wśród wolnych wyróżnia się zasadniczo trzy podgrupy Kara i Ratabów wśród wyznawców Assara, oraz wolnych innego wyznania, wszystkie te grupy są jednak również wewnętrznie zróżnicowane, pod względem pozycji wynikającej z pełnionych urzędów i posiadanego majątku. Kara to w większości rdzenni Ifaryci, warunkiem przynależności do Kara poza wyznawaniem wiary w Assara, jest przejście wychowania w tradycji Ifaryckiej, przede wszystkim posiadanie umiejętności militarnych, jeździeckich i łuczniczych, gdyż Kara tworzą podstawę armii i brak tych umiejętności uniemożliwia wejście w skład głównych formacji armii assaryckiej. Ratabami są przede wszystkim rolnicy i rzemieślnicy którzy ze względu na tryb życia nie nabywają umiejętności jakich wymaga się od Kara. Wśród ludu Assarytów szczególną pozycją cieszą się ci których Wielki Król zaszczyci tytułem krewnego, jest on nadawany szczególnie zasłużonym dla króla i podnosi on do rangi wysokiej arystokracji zwłaszcza że łączy się ze znaczną gratyfikacją w darach od Wielkiego Króla.
Ifaryci

## Kalendarz Assarycki

Assaryci czas liczą od roku w którym według ich podań miała zakończyć się wielka wojna domowa wśród Farytów. W którym to cały lud Ifarytów, jedynych spośród Farytów którzy wierni pozostali Assarowi i innym dobrym bóstwom, wyruszył w poszukiwaniu nowych siedzib jakie przyobiecał im Assar w odległych krajach. Rok ten według innych kalendarzy odpowiednio Thallaskiego i Quartheńskiego wypada na rok 30 przed założeniem Atolii i Dochidei, oraz 6 przed założeniem Quarthu. Upadek Bizancjum nastąpił natomiast w roku 356 assaryckiej rachuby czasu.

## Historia Ludu Assara

### Królestwo powraca do rodu AbrAssara

Los Ludu Assara przez dwie dekady pozostawał godny pożałowania, gdy nie mający prawa do władzy królewskiej Asarhaddon zamordowawszy AbrKaKaala, wielkiego króla z rodu AbrAssara, zasiadał na tronie i dopuszczał się przestępstw wobec Ludu i bogów. Kres położył temu pewien Dejokes, syn Arartesa, Abrassaryda, który gdy został królem porzucił imię Dejokes, imię człowieka prywatnego i przyjął imię króla AsAmunAssara, którego synem był KaalAsKaRa, którego wnukiem był AbrKaKaal podstępnie zamordowany przez Asarhaddona. A imię to przyjął gdyż ów AsAmunAssar miał oprócz tego syna, który objął po nim panowanie innego syna, który nazywał się Abramin, który z kolei miał syna Hadeyana, który miał syna Arartesa, który był ojcem owego Dejokesa, tak też gdy doszedł on do władzy królewskiej wziął sobie zamiast imienia człowieka prywatnego imię królewskie po tym królu od którego pochodził.

A doszedł on do władzy królewskiej w takich okolicznościach. Asarhaddon, który nie pochodził z rodu AbrAssara, a który uzurpował władzę zabiwszy podstępnie prawowitego króla i jego prawowitych synów, a nawet synów jego z konkubin, ten Asarhaddon zmusiwszy do małżeństwa siostrę tego którego zamordował, władał tytułując się mianem "hetmana" czego nigdy wcześniej nie było. Wielce się on srożył ludowi jako tyran i tak wielu najświetniejszych Assarytów wydał na śmierć, gdyż nie chcieli słuchać jego rozkazów, że musiał sprowadzić Harada z Akkadu, by ten dał mu swych włóczników jako straż przyboczną, tak bał się o swe życie i panowanie, że poddał się obcemu władcy co nigdy wcześniej się nie zdarzyło. Za protekcję Harada dla Asarhaddona, Lud Assara zapłacił wysoką cenę, sprofanowano ich największe świętości, zagarnięto złoża złota i zmuszono wojowników assaryckich do służby w obcych wojnach.

Tak się sprawy Assarytów miały gdy podstępy Szukamuna sprawiły, że jego sługa zwany Molochem opanował wschodnią Thallasię i wyspę Aros, a nadto dokonał wielu ataków we właściwej Thallasii. Kapłani Assara, najświetniejsi mężowie wśród Assarytów jak i prości ludzie wymogli na Asarhaddonie by ten pozwolił im wyruszyć na wojnę ze Sprowadzającym Suszę, ten tym chętniej się zgodził że wysłał poza kraj swych przeciwników licząc iż zginą w walkach. Tysiące assaryckich jeźdźców ruszyło na wojnę i dokonało licznych czynów, choć też wielu poległo, wbrew planom Asarhaddona, liczniejsi wrócili opromienieni sławą i bogatsi o łupy, i dary ofiarowane im przez wyzwolone ludy jak i sprzymierzeńców.

Najświetniejszym wśród zwycięskich Assarytów był Dejokes, któremu z racji na urodzenie i zdolności przypadło dowództwo w tej wojnie. Po powrocie zaś uwielbiający go lud dał mu ten przywilej, ku złości tyrana, iż spośród doborowej młodzieży assaryckiej mógł on sobie kogo zechce wybrać na włóczników jako straż przyboczną, licznymi też darami spośród łupów go uhonorowali. Gdy więc Dejokes, syn Arartesa do takiego znaczenia doszedł wśród Assarytów, tyran bojąc się jego wzrostu postanowił iż musi tego męża świetnego zgładzić lub sobie pozyskać, a że wydało mu się iż łatwo go uśmiercić nie będzie mógł, zaczął sam słać mu prezenty i przy wielu okazjach zapraszać go by gościł w pałacu.

Do tegoż Dejokesa, którego los tak się ułożył i którego szczególnie Assar umiłował, zwrócił się niejaki Hardanes, syn Spitrytesa, który był z nim w związkach przyjaźni od dzieciństwa. Ten Hardanes, mąż dzielny i pobożny, jął owego Dejokesa swego przyjaciela namawiać do czynu przeciw tyranowi. A takie wskazywał mu powody dla których miałby przeciw tyranowi wystąpić, najpierw przywołał bezprawność władzy owego Asarhaddona, dalej wywodził iż jako potomek AbrAssara winien jest Dejokes pomścić swych krewnych, a władzę prawowitej dynastii przywrócić, wreszcie powołał się na Assara i zwyczaje przezeń dane Assarytom, wbrew którym okrutnie władał tyran. A Dejokes, który od dawna sam nosił się z takim zamiarem by przeciw Asarhaddonowi wystąpić, z radością tego wysłuchał uznając iż skoro tak szlachetny mąż jego rękę popycha do czynu nie wypada mu dłużej zwlekać. A tak postanowili w tej sprawie postąpić, tyran urządzał przyjęcie na które zarówno Dejokes jak i Hardanes byli zaproszeni, postanowili obaj ukryć sztylety wśród swych szat, a nadto dwóch jeszcze innych mężów szlachetnych i godnych zaufania pozyskać by to samo uczynili, włóczników zaś Dejokesa postawić niedaleko. Weszli więc obaj na ucztę i zaczekali aż tyran jak zwykle nadto uraczy się winem i gdy moment uznali za odpowiedni sztyletów dobyli i odtrąciwszy przyjaciół tyrana, niektórych raniąc innych zaś tylko odganiając doskoczyli do niego i przeszył go sztyletem Dejokes, kończąc w roku 20 po jej zdobyciu jego nieprawą władzę. Byliby jednak tych najszlachetniejszych wśród Assarytów mężów po ciężkim boju położyli włócznicy dani tyranowi przez Harada, gdyby doborowi młodzieńcy ze straży przybocznej Dejokesa w porę nie przyszli z pomocą mścicielom.

Tak więc Dejokes, Abarassaryda, którego rodowód wcześniej wykazaliśmy, pomściwszy krzywdy swego rodu objął prawą władzę królewską i odtąd znany był jako AsAmunAssar. Przywrócił on dobre zwyczaje u Ludu Assara dane przez przodków. Obalił on też brata tyrana rządzącego TabAssar i przywrócił tam władzę potomkowi prawowitych władców, od którego wziął córkę, która zwała się Roksana i dał swemu synowi za małżonkę, a swoją córkę oddał jego synowi i ta zrodziła tamtemu synów którzy później tam panowali. Haradowi gdy ten chciał od niego zdania sprawy z miasta które ten zbudował na wybrzeżu i z obowiązków tych których za swych wasali uważał taką dał odpowiedź, iż ma on się radować iż ten nie zda mu sprawy włócznią z krzywd jakie ten zadał jego ludowi, a nadto iż winien za wystarczającą zapłatę za miasto uznać iż zachowa on swą władzę w Akkadzie. Wojna musiałaby zaistnieć między AsAmunAssarem i Haradem gdyby tego ostatniego ludy górskie nie zajmowały i z których ręki wkrótce on poległ. Także i Assaryci toczyć z nimi musieli wojny, lecz pod wodzą nowego króla odparli od swych granic Sedalów co wcześniej bezkarnie łupili ziemie ich ojców. Lud Assara choć pod władzą AsAmunaAssara nie zdobył nowych ziem, wiele odzyskał ze swej siły dzięki powrotowi dawnych zwyczajów. Tak też król ów jako odnowiciel kraju, po okresie smutku został zapamiętany. Po 42 latach rządów życie tego najszlachetniejszego męża zakończyło się i panowanie przeszło na jego najstarszego syna, który pod imieniem AsUnaRaAssar objął królestwo, które wkrótce miał znacznie rozszerzyć przypominając światu o niegdysiejszej wielkości Assarytów.