TVP1

**TVP1** (**Program Pierwszy Telewizji Polskiej**, potocznie *Jedynka*, do 23 lutego 1992 oficjalny skrót **TP1**, do 1 października 1970 **TVP**) – polska publiczna stacja telewizyjna
 i zarazem najstarsza ogólnopolska stacja telewizyjna, utworzona 25
października 1952, zaś 1 września 1958 utworzono wspólne pasmo ośrodków
regionalnych w Łodzi, w Katowicach i w Warszawie[3].

W Wigilię TVP1 nadawała przez 20 lat, czyli od 1992 do 2012 charytatywny blok reklamowy, zwany *Reklama Dzieciom*. Nadawany był w latach 1992-2003 przed Wieczorynką, a w latach 2004-2012 przed głównym wydaniem Wiadomości[4][5]. Od 2013 akcja ta jest prowadzona 25 grudnia, po Wiadomościach.

## Historia TVP1

### Kalendarium

* Kanał rozpoczął nadawanie 25 października 1952 (od 1937 były tylko emisje próbne).
* Początkowo stacja nazywała się **TVP**, od 2 października 1970 do czerwca 1976 **TVP1**, od czerwca 1976 do 23 lutego 1992 **TP1**, a od 24 lutego 1992 ponownie **TVP1**, którego nazwa programu trwa do dziś.
* 1 stycznia 1958 powstał Dziennik Telewizyjny, zastępując istniejące od 1956 roku Wiadomości Dnia. W 1989 roku Dziennik Telewizyjny zastąpiły Wiadomości TVP1[6]. Drugą ważną propozycją były wówczas obok niego filmy fabularne i spektakle Teatru Telewizji (emitowanego od listopada 1953).
* Od lat 60. kanał specjalizował się w kulturze i rozrywce (to właśnie na tym programie swoją premierę miała m.in. Wielka gra). Jeszcze na początku obecnego stulecia (i przez kilka kolejnych lat) stacja była niemal na równi z bratnią Dwójką w dziedzinie produkcji programów kulturalno-rozrywkowych i teleturniejów; obecnie produkcja tego typu audycji jest mocno ograniczona (seriale oraz Jaka to melodia?).
* 1 czerwca 2012 – rozpoczęcie regularnej, oficjalnej emisji TVP1 w standardzie HD pod nazwą **TVP1 HD**[7]; *szczegóły niżej, w sekcji TVP1 HD*.
* 28 kwietnia 2014 - na 1 multipleksie TVP1 w wersji SD przestał być nadawany i ustąpił miejsca Fokus TV. Mimo to jest nadal dostępny w sieciach satelitarnych (do 7 kwietnia 2017) i telewizjach kablowych.
* 7 kwietnia 2017 - na satelicie Hot Bird (13⁰ E) TVP1 w wersji SD przestał być nadawany[8][9].

### Dyrektorzy TVP1 od 1992 do 2018

* 1992: Jarosław Gugała
	+ do grudnia 1992: Leszek Wasiuta (p.o.)[10]
* grudzień 1992-1994: Aleksandra Frykowska[10]
* 1994–marzec 1996: Maciej Pawlicki
* 1 kwietnia-30 sierpnia 1996: Tomasz Siemoniak[11]
	+ 30 sierpnia 1996-październik 1996: Dorota Reczek (p.o.)[12].
* październik 1996-1998: Stanisław Nowak[13]
* 1998–2004: Sławomir Zieliński
* 2004–maj 2006: Maciej Grzywaczewski (zawieszony 28 kwietnia 2006 za wypowiedź o Kamilu Durczoku)
* maj 2006–4 marca 2008: Małgorzata Raczyńska-Weinsberg (od września 2006 do marca 2007 na zwolnieniu lekarskim)
	+ 26 września 2006–marzec 2007: Maciej Wojciechowski (p.o.)
* 12 marca 2008–5 stycznia 2009: Dorota Macieja
* 20 lipca 2009–9 października 2009: Iwona Schymalla
* październik 2009-10 maja 2010: Wojciech Hoflik
* 10 maja 2010–12 października 2010: Witold Gadowski
* 12 października 2010–18 listopada 2011: Iwona Schymalla[14]
	+ 18 listopada 2011–21 grudnia 2011: Andrzej Godlewski (p.o.)[15]
* 21 grudnia 2011-31 grudnia 2015: Piotr Radziszewski[16]
* 8 stycznia 2016-15 lipca 2016: Jan Pawlicki[17]
* 15 lipca 2016-30 czerwca 2017: Krzysztof Karwowski[18]
	+ 30 czerwca 2017-1 marca 2018: Mateusz Matyszkowicz (p.o.)[19][20][21]

## Programy emitowane w TVP1

*Z tym tematem związana jest kategoria: Programy emitowane w TVP1.*
### Programy informacyjno-publicystyczne

Telewizyjna Jedynka od początku miała charakter informacyjno-publicystyczny.

W latach 50. rozpoczęto nadawanie pierwszych serwisów informacyjnych, z których wywodził się nadawany w czasach PRL *Dziennik Telewizyjny* (przekształcony w 1989 roku w *Wiadomości*). Oprócz *Wiadomości* charakter serwisu informacyjnego ma także istniejący od 26 czerwca 1986 *Teleexpress / Teleexpress Junior / Teleexpress nocą* wyróżniający się przede wszystkim znacznie luźniejszą formułą.

Do najważniejszych magazynów publicystycznych należą obecnie:

* *Kwadrans polityczny* (poranna rozmowa polityczna),
* *Magazyn śledczy Anity Gargas*,
* *Sprawa dla reportera* Elżbiety Jaworowicz.

Wcześniej nadawano takie programy jak:

* *Chodzi o pieniądze* Jacka Łęskiego,
* *Debata*,
* *Forum* (obecnie w TVP Info),
* *Gość Jedynki*,
* *Kto za to zapłaci?*,
* *Łowcy smoków* Witolda Gadowskiego,
* *Monitor Wiadomości*,
* *Na pierwszym planie*,
* *Warto rozmawiać* Jana Pospieszalskiego (obecnie w TVP Info)[22],
* *W centrum uwagi*,
* *Z refleksem*,
* *Prosto w oczy* Moniki Olejnik i wiele innych.

### Programy dla dzieci

Obecnie nadawane programy przeznaczone dla dzieci:

* *Ziarno*

Dawniej emitowane programy:

* *Bajeczki Jedyneczki*,
* *Budzik* (obecnie w TVP ABC),
* *Ciuchcia*,
* *Domisie* (obecnie w TVP ABC),
* *Domowe przedszkole*,
* *Jedyneczka* (obecnie w TVP ABC),
* *Lippy and Messy*,
* *Mama i ja* (obecnie w TVP ABC),
* *Od przedszkola do Opola* (obecnie w TVP ABC),
* *Tik-Tak* (obecnie w TVP ABC),
* *Wieczorynka (obecnie w TVP ABC).*
* *Sąsiedzi* *(obecnie w TVP ABC).*

### Seriale i filmy

seriale telewizyjne, produkcji polskiej

* *Bilet na Księżyc*,
* *Bulionerzy*,
* *Chce się żyć*,
* *Cudze szczęście*,
* *Cztery noce z Anną*,
* *Czterdziestolatek. 20 lat później*,
* *Daleko od siebie*,
* *Daleko od okna*,
* *Dotknij mnie*,
* *Dwie strony medalu*,
* *Faceci do wzięcia*,
* *Girl Guide*,
* *Gry uliczne*,
* *Handlarz cudów*,
* *Hi way*,
* *Horror w Wesołych Bagniskach*,
* *Janosik. Prawdziwa historia*,
* *Jest jak jest*,
* *Jeszcze nie wieczór*,
* *Klan*,
* *Komisarz Alex*,
* *Kochankowie mojej mamy*,
* *Krew z nosa*,
* *Magiczne drzewo*,
* *Matka swojej matki*,
* *Miasto 44*,
* *Młode wilki*,
* *Młode wilki 1/2*,
* *Musisz żyć*,
* *Nic śmiesznego*,
* *Nocne graffiti*,
* *Obce ciało*,
* *O czym szumią kierpce*,
* *Oczy niebieskie*,
* *Operacja „Koza”*,
* *Ostatnia akcja*,
* *Plebania*
* *Poznań 56*
* *Pogoda na jutro*
* *Przebacz*
* *Psy 2. Ostatnia krew*
* *Ranczo Wilkowyje*
* *Rozdroże Cafe*
* *Skazany na bluesa*
* *Sztuczki*
* *Szczęśliwego Nowego Jorku*
* *To my*
* *Tygrysy Europy*
* *U Pana Boga za piecem*
* *U Pana Boga za miedzą*
* *Weiser*
* *Wino truskawkowe*
* *Wszystko przed nami*
* *Wszystko, co kocham*
* *Wszystko będzie dobrze*
* *Zakochany Anioł*
* Zniewolona
* *Żegnaj, Rockefeller*

### Organizacja imprez masowych

Na antenie TVP1 można obejrzeć m.in. Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu, Konkurs Piosenki Eurowizji, a do 31 sierpnia 2004 także Sopot Festival. Ponadto pojawiają się także relacje z Lidzbarskich Wieczorów Humoru i Satyry.

### Transmisje sportowe

TVP1 transmituje m.in.

* mecze reprezentacji Polski w piłce nożnej
* mecze ekstraklasy w piłce nożnej,
* mecze eliminacyjne polskich drużyn do Ligi Mistrzów UEFA,
* mecze Ligi Mistrzów UEFA,
* Puchar Świata w skokach narciarskich oraz skoki narciarskie w ramach Mistrzostw Świata w narciarstwie klasycznym (z udziałem polskich skoczków),
* wyścig kolarski Tour de Pologne,
* Mistrzostwa Świata i Europy w lekkoatletyce
* relacje z igrzysk olimpijskich.

2 września 2012 poinformowano, że TVP nie będzie transmitować meczów polskiej reprezentacji w piłce nożnej, gdyż nie doszło do porozumienia z firmą SportFive, która sprzedaje prawa transmisyjne z ramienia PZPN.
 Pierwsze mecze eliminacyjne do Mistrzostw Świata 2014, które Polska
rozegrała z Czarnogórą i Mołdawią, można było zobaczyć w usłudze *Pay-per-view*
 na wybranych platformach cyfrowych oraz w sieciach kablowych. Jednak 24
 września poinformowano, że firma SportFive zredukowała swoje wymagania w
 stosunku do TVP, a to oznacza, że następne mecze już zobaczymy w TVP1.
Umowa została podpisana do czerwca 2014, jednak TVP straciła wyłączność
na transmisje meczów reprezentacji Polski, gdyż prawa do transmisji
meczów nabył też konkurencyjny nadawca Polsat, który od tego momentu pokazuje mecze kadry narodowej na antenach sportowych Polsatu: Polsacie Sport i Polsacie Sport HD.
 Jednak 10 grudnia 2013 Polsat nabył wyłączne prawa do transmisji meczów
 na lata 2014-2017, co oznacza, że kadra znika z ramówki TVP. Wyłącznie
na antenach Polsatu widzowie zobaczą eliminacje i turniej finałowy EURO
2016 oraz kwalifikacje do MŚ 2018 w Rosji, a także spotkania
reprezentacji Polski. Za prawa transmisyjne do tych wydarzeń Polsat
zapłacił 35 mln euro (czyli ok. 145 mln złotych).

## Logo TVP1

Logo TVP1

2
 października 1970 – 1976 - Jedno z pierwszych logotypów Jedynki. Czarny
 napis TVP oraz ogromna, czarna cyfra 1 w białym tle w kropki białe.

1976 – 31 grudnia 1980 - Charakterystyczne logo TP (Telewizji
Polskiej) – litery T i P były połączone w naturalny sposób w
biało-czerwonym kolorze z czarnymi podpisami (górny: Telewizja Polska;
dolny: Program 1).

1 stycznia 1981 – 22 grudnia 1985 - Czerwony napis TELEWIZJA
POLSKA znajdujący się na górze, na dole wielka czerwona cyfra 1 przy
której po lewej stronie napisany na ukos czerwony napis PROGRAM. Tło
jest beżowe.

23 grudnia 1985 – 26 lutego 1992 - Wygląda jak logo TP2 z lat
1987-1992, ale trzy człony układają się tak:"TP" ("P" ma dwa człony,
przy czym pierwszy wygląda jak "Jedynka (1)")

27 lutego 1992 - 6 marca 2003 - Napisy "TVP" w kwadratach
krystalicznych i w kwadracie charakterystyczna cyfra "1". (Od połowy
1992 na wizji: do 2 lutego 1993 emisja testowa – różne kształty, od 3
lutego do 18 kwietnia 1993 wąskie na czarnym tle, od 19 kwietnia do 14
maja 1993 szerokie w czarnej obwódce, od 15 maja 1993 bez obwódki: do 11
 czerwca 1993 wąskie, od 12 czerwca 1993 do 6 marca 2003 szerokie).

7 marca 2003 – do dziś - Logo zainspirowane poprzednim (ponownie zwężone) i cyfra "1" na niebieskim tle.

### Początki

Do
 1 października 1970 w Polsce był tylko jeden program telewizyjny, więc
do oznaczenia anteny używano albo ówczesnego loga Telewizji Polskiej,
albo ośrodka regionalnego TVP. Pierwsze trzy oznaczenia nie były używane
 stale w czasie programów. Używano ich tylko podczas identów TP1 i
zapowiedzi omawianych programów dnia.

### Emisja testowa loga

Dopiero
 w połowie 1992 stacja rozpoczęła testowe nadawanie programów z logo,
które znajdowało się w prawym górnym, prawym dolnym lub lewym górnym
rogu ekranu (używano również samej cyfry "1").

### Regularna emisja loga

Regularną
 emisję programu z logo w prawym dolnym rogu ekranu stacja zaczęła 3
lutego 1993, natomiast 19 kwietnia 1993 zostało ono przeniesione w prawy
 górny róg ekranu, gdzie znajduje się do dziś. Pierwotnie (do czerwca
1993) logo nie było emitowane w czasie trwania programów informacyjnych.

### Inne miejsce loga

Czasami
 (zarówno w przeszłości, jak i teraz) logo znajdowało się w lewym górnym
 rogu ekranu (podczas Wiadomości, gdy prezenter siedzi po lewej stronie,
 w niektórych programach w 1993 i 1994 roku, programie muzycznym "Letnie
 eMTiVi" emitowanym latem od 1992 do 1994 roku, który retransmitował
teledyski z MTV, niektórych transmisjach Anioła Pańskiego z Watykanu
 oraz transmisjach sportowych, takich jak Puchar Niemiec; logo jest
przestawione w lewym górnym ekranie, ponieważ czas i wynik widniał po
prawej górnej stronie).

## Emisja programu

### Rozpoczęcia dnia

* wrzesień 1958 - 1962 - o 18:00 (w weekendy - o 17:00)[23]
* 1962 - 1966 - o 11:00, od 12:00 do 16:00 przerwa
* 1966 - 1973 - o 9:00, od 12:00 do 16:00 przerwa (w poniedziałki brak bloku porannego)
* 1973 - sierpień 1992 - w poniedziałki o 13:30, od wtorku do piątku o

 8:00, w weekendy o 7:00, w okresie wakacyjnym w dni powszednie przerwa
od 11:00 do 16:00

* wrzesień 1992 - czerwiec 1993 - o 6:00
* lipiec - sierpień 1993 - o 12:00 (w weekendy o 7:00)
* wrzesień 1993 - sierpień 2006 - o 6:00
* wrzesień 2006 - do dziś - o 5:00

### Zakończenia dnia

* wrzesień 1958 - 1962 - o 20:30
* 1962 - 1973 - o 22:00
* 1973 - 1992 - o 00:00
* 1992 - 2002 - od 0:30 do 3:30
* 2002 - 2005 - od 2:00 do 4:00
* 2005 - wrzesień 2010 - od 1:00 do 5:30
* wrzesień 2010 - do dziś - emisja 24-godzinna (z wyjątkiem 5-30-minutowej przerwy w godzinach pomiędzy 4:00 a 5:00)[24]

## TVP1 HD

Logo TVP1 HD

10
 stycznia 2011 – 31 maja 2012 - Logo TVP1 a obok dwa czerwone prostokąty
 z literami "H" i "D". (Logo było używane tylko w reklamach, oraz w
dekoderach telewizji n, TVP nigdy nie stosowała takiego logo na swoim kanale publicznym i na stronie internetowej.)

31 maja 2012 - dziś - Niebieskie, prostokątne pole zostało
wydłużone w poziomie, w prawą stronę. Po prawej stronie cyfry "1" w
niebieskim, gradientowym polu, pojawiły się dwa białe prostokąty z
wielkimi niebieskimi literami "H" i "D" w indeksie górnym.

10 stycznia 2011, na platformie cyfrowej "n", pod nazwą **TVP1 HD** rozpoczęto nieoficjalną, testową emisję kanału TVP1 systemie HD w rozdzielczości 1080i.

17 kwietnia 2012 rozpoczęło się wewnętrzne testowanie systemów emisyjnych kanału.

31 maja 2012 oficjalnie rozpoczęto regularną emisję kanału TVP1 HD w ramach pierwszego multipleksu naziemnej telewizji cyfrowej[7]. Tego samego dnia rozpoczęto także regularny przekaz satelitarny[25]. 1 czerwca 2012, program TVP1 HD stał się dostępny w sieciach telewizji kablowych[7]. 15 lutego 2014 program TVP1 HD został przeniesiony do trzeciego multipleksu naziemnej telewizji cyfrowej. Ramówka TVP1 HD nie różni się od tej w TVP1[26].

## Lektorzy

### Obecnie

* Łukasz Nowicki (również prowadzący teleturniej "Postaw na milion")
* Marcin Sanakiewicz

### Dawniej

* Robert Czebotar (1999-2000)
* Marek Gajewski
* Marek Bocianiak (1992-1993)
* Piotr Borowiec (grudzień 1998)
* Daniel Kondraciuk
* Ryszard Rembiszewski