Οι Βαλκανικοί πόλεμοι

ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΚΣΕ 24ο Δ.Σ. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Β1 ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΠΕ

3η ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 8ης ΣΥΝΕΔΡΙΑΣ

**Οι Βαλκανικοί πόλεμοι**

Οι Βαλκανικοί πόλεμοι ήταν δύο
πόλεμοι που έγιναν στα Βαλκάνια το 1912-1913. Τέσσερα βαλκανικά κράτη νίκησαν
την Οθωμανική Αυτοκρατορία στον πρώτο πόλεμο
και ένα από αυτά, η Βουλγαρία, ηττήθηκε στο δεύτερο πόλεμο. Η Οθωμανική
Αυτοκρατορία έχασε το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειάς της στην Ευρώπη. Η
Αυστροουγγαρία, αν και δεν συμμετείχε στον πόλεμο, έγινε σχετικά πιο αδύναμη,
καθώς μια πολύ διευρυμένη Σερβία πίεζε για την ένωση των Νότιων Σλαβικών λαών.
Ο πόλεμος όρισε το σκηνικό για τη Βαλκανική κρίση του 1914 και έτσι λειτούργησε
ως «προανάκρουσμα του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου».

Στις αρχές του 20ου
αιώνα η Ελλάδα, η Βουλγαρία, το Μαυροβούνιο και η Σερβία είχαν αποκτήσει την ανεξαρτησία
τους από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, αλλά μεγάλα τμήματα των
εθνικών τους πληθυσμών παρέμεναν υπό την Οθωμανική κυριαρχία.

Το 1912 οι χώρες
αυτές σχημάτισαν το Βαλκανικό Συνασπισμό. Ο Α΄ Βαλκανικός πόλεμος
είχε τρεις κύριες αιτίες:

1.   Η Οθωμανική
Αυτοκρατορία αδυνατούσε να μεταρρυθμιστεί, να κυβερνήσει ικανοποιητικά ή να
ασχοληθεί με τον αυξανόμενο εθνικισμό των διαφόρων λαών της.

2.   Οι Μεγάλες Δυνάμεις διαφωνούσαν μεταξύ τους και απέτυχαν να εγγυηθούν ότι οι Οθωμανοί θα πραγματοποιήσουν τις απαραίτητες
μεταρρυθμίσεις. Αυτό οδήγησε τα βαλκανικά κράτη να επιβάλουν τη δική τους λύση.

3.   Το σημαντικότερο ήταν
ο σχηματισμός του Βαλκανικού Συνασπισμού και η πεποίθηση των μελών του ότι θα
μπορούσαν να νικήσουν τους Τούρκους.

Ο Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος ξεκίνησε όταν τα
κράτη-μέλη του Συνασπισμού επιτέθηκαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία στις 8 Οκτωβρίου
1912 και έληξε οκτώ μήνες αργότερα με την υπογραφή της Συνθήκης του Λονδίνου στις 30 Μαΐου
1913. Ο Β΄ Βαλκανικός Πόλεμος ξεκίνησε στις 16
Ιουνίου 1913. Τόσο η Σερβία όσο και η Ελλάδα, με το επιχείρημα ότι ο πόλεμος
είχε παραταθεί, απέρριψαν σημαντικά στοιχεία της προπολεμικής συνθήκης και
διατήρησαν υπό την κατοχή τους όλες τις περιοχές που είχαν καταλάβει και που έπρεπε να χωριστούν σύμφωνα με συγκεκριμένα προκαθορισμένα όρια. Βλέποντας τη συνθήκη να καταπατείται, η Βουλγαρία δυσαρεστήθηκε από τη διανομή των εδαφικών κερδών
στη Μακεδονία (που έγινε μυστικά από τους πρώην συμμάχους
της, τη Σερβία και την Ελλάδα) και ξεκίνησε στρατιωτική δράση εναντίον τους. Οι
υπέρτεροι αριθμητικά ενωμένοι Σερβικός και Ελληνικός στρατοί απέκρουσαν τη
βουλγαρική επίθεση και αντεπιτέθηκαν στη Βουλγαρία από τα δυτικά και τα νότια.
Η Ρουμανία, χωρίς να έχει συμμετάσχει στη σύγκρουση, είχε άθικτα στρατεύματα
για να επιτεθεί και εισέβαλε στη Βουλγαρία από το βορρά, παραβιάζοντας μια
ειρηνευτική συνθήκη μεταξύ των δύο κρατών. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία επίσης
επιτέθηκε στη Βουλγαρία και προέλασε στη Θράκη ανακαταλαμβάνοντας την Αδριανούπολη. Με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου που
ακολούθησε η Βουλγαρία έχασε τα περισσότερα από τα εδάφη που είχε κερδίσει κατά
τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο.

   Η Οθωμανική Αυτοκρατορία έχασε όλα τα ευρωπαϊκά εδάφη της στα δυτικά του ποταμού Εβρου, ως αποτέλεσμα των δύο Βαλκανικών Πολέμων, που έτσι καθόρισαν τα σημερινά δυτικά σύνορα της Τουρκίας. Άρχισε μια

μεγάλη εισροή Τούρκων στα ενδότερα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τις
απωλεσθείσες περιοχές. Μέχρι το 1914 η απομένουσα περιοχή-πυρήνας της
Οθωμανικής Αυτοκρατορίας γνώρισε αύξηση πληθυσμού περίπου 2,5 εκατομμυρίων λόγω
της πλημμύρας της μετανάστευσης από τα Βαλκάνια.