Anwar

**Anwar** – turecki polityk, członek tajnej organizacji "Azazel".

Korzystał ze stworzonej przez siebie fałszywej tożsamości francuskiego korespondenta prasowego Charlesa d'Evrait. Nazwisko dziennikarza miało być hołdem dla miejsca urodzenia Anwara.

## Wygląd

Anwar jest opisany jako mężczyzna o rozumnych szarych oczach i cienkim nosie z garbkiem. Miał dojrzałą opaloną twarz, wąską, spiczastą rudawą hiszpańską bródkę à la Napoleon oraz podkręcone wąsy pszenicznej barwy. W trakcie wydarzeń z powieści "Azazel" Anwar miał około 34 lata. Podczas pobytu na tureckim dworze nosił sztuczną czarną brodę i ciemne okulary, aby nikt nie wiedział, jak naprawdę wygląda.

## Życiorys

Urodził się około 1842 roku w Hewrais, muzułmańskim miasteczku w Bośni. Wychowywał się w szwajcarskim esternacie lady Astair, gdzie spędził prawie całe dzieciństwo i chłopięce lata. Następnie dołączył do organizacji "Azazel", gdzie został członkiem sekcji "F" o numerze 1042F.

Jako turecki polityk był bliskim współpracownikiem i sekretarzem Midhat-paszy oraz aktywnym członkiem partii Nowych Osmanów. Anwar w polityce zaistniał w 1867 roku, gdy popularność w tureckim społeczeństwie zaczął zyskiwać Midhat-pasza będący wówczas gubernatorem generalnym wilajetu dunajskiego. W tych latach Anwar rozwinął w Bułgarii komunikację dyliżansową, zbudował koleje żelazne i założyć sieć *islahhane* - dobroczynnych instytucji wychowawczych dla sierot muzułmańskich oraz chrześcijańskich. Gdy za sprawą intryg rosyjskiego posła Gnatjewa Midhat został zesłany do Bagdadu, Anwar udał się razem z nim. W Mezopotamii zbudował telegraf, uruchomił w Bagdadzie tramwaj konny, zorganizował żeglugę parową na Eufracie, założył pierwszą iracką gazetę i zebrał chętnych do nauki w szkole handlowej. Założył także akcyjne Osmano-Osmańskie Towarzystwo Okrętowe, którego jednostki pływały przez Kanał Sueski aż do Londynu.

W 1872 roku Anwar za sprawą niezwykle chytrej intrygi obalił wielkiego wezyra Nedima. Nowym szefem rządu został Midhat. Jednak po upływie dwóch i pół miesiąca Midhat został odsunięty od władzy przez dwór, który nie tolerował tego, że Midhat surowo sprzeciwiał się przekupstwu w polityce. Anwar ze swoim mistrzem ponownie zostali odesłani z Konstantynopola. Tym razem do Salonik w Grecji, skąd wrócili do stolicy w maju 1876 roku. Wtedy Anwar i Midhat zaczęli przygotowywać zamach stanu w celu obaleniu sułtana Abdulaziza. Agenci Anwara zaczęli odwiedzać stocznię, arsenał i mennicę, aby podburzyć lud, który następnie wyszedł na ulice. 29 maja 1876 roku Anwar przekonał ministra wojny do wzięcia udziału w spisku. Gdy w nocy z 29 na 30 maja 1876 roku sułtan Abdulaziz został obalony, a minister wojny stał się niewygodny dla Midhata, Anwar podpuścił Hasan-beja, aby zabił ministra.

Po objęciu tureckiego tronu przez sułtana Murada V Anwar wprosił się na stanowisko osobistego sekretarza księcia Abdulhamida. Anwar znajdował się pod ścisłą obserwacją rosyjskiej dyplomacji, która uważała, że jest on jedną ze sprężyn dojrzewającego w pałacu sułtańskim spisku. Rosyjscy dyplomaci obawiali się, że Anwar planuje posadzić na tronie księcia Abdulhamida.

20 maja (1 czerwca) 1876 roku wysłano do Londynu informację o awansie Anwara na osobistego sekretarza księcia Abdulhamida. Wiadomość ta została odebrana 8 czerwca (20 czerwca) przez Amalię Bieżecką, która następnie przesłała ją do Geralda Cunninghama w Petersburgu.

Midhat i Anwar szybko przekonali się, że nowy sułtan nie spełnia ich oczekiwań, więc zaproponowali tron Abdulhamidowi pod warunkiem, że nada on konstytucję. 31 sierpnia 1876 roku przeprowadzili kolejny zamach stanu i tym razem sułtanem został Abdulhamid. Midhat otrzymał stanowisko wielkiego wezyra, a Anwar nieoficjalnie został szefem tajnej policji. Jako szef rządu Midhat wkrótce nadał Turcji konstytucję. Wprowadził również ustawę o powszechnym ludowym wykształceniu opracowaną przez Anwara. Polityczni przeciwnicy nowego wezyra chcieli się go pozbyć, więc nasyłali na niego zabójców, dosypywali truciznę do kawy i próbowali nawet podsunąć zarażoną trądem nałożnicę. Jednak żaden z zamachów się nie powiódł, bo nad bezpieczeństwem Midhata czuwał Anwar.

7 lutego 1877 roku Abdulhamid wezwał do siebie Midhata. Kazał wziąć go pod straż i wsadzić na parostatek w podróż po Europie. Nowym głównym doradcą sułtana został Anwar. Społeczeństwo podejrzewało, że Anwar zdradził swojego dawnego mistrza, a Midhat popadł w niełaskę władcy, lecz w rzeczywistości był to element gry prowadzonej przez wezyra i Anwara. Midhat miał odwiedzić europejskie mocarstwa, aby przekonać je do wspierania Turcji i współpracy z nią. Jednocześnie wezyr miał opowiadać Europejczykom o problemach Turcji i podburzać antyrosyjskie nastroje. Później Midhat miał wrócić do ojczyzny w chwale męczennika i bohatera narodowego, aby przejąć władzę. Na czas nieobecności Midahta Anwar został szarą eminencją tureckiego dworu przy samym sułtanie.

## Charles d'Evrait

W 1867 roku Anwar stworzył fałszywą tożsamość korespondenta prasowego Charlesa d'Evrait. Pod tym nazwiskiem zaczął wysyłać do paryskiego dziennika "Revue Parisienne" swoje pierwsze publikacje opisujące Bułgarię. Rok później d'Evrait nadesłał cykl błyskotliwych szkiców o obyczajach dworu sułtana. W tym czasie Anwar i Midhat przebywali w Konstantynopolu, skąd zostali zesłani do Bagdadu. Od 1869 roku d'Evrait pisał o asyryjskich wykopaliskach, arabskich szejkach i Kanale Sueskim. W tych latach Anwar odwiedził także Turkiestan, gdzie zaprzyjaźnił się z Sobolewem i McLaughlinem, podając się cały czas za francuskiego dziennikarza. W 1873 roku d'Evrait pisywał liryczne etiudy o Helladzie, gdyż Midhat i Anwar przebywali wtedy na zesłaniu w greckich Salonikach. W listopadzie tego roku Anwar płynął statkiem "Adrianopol" przez Zatokę Termajską. Okręt rozbił się dwa i pół lieue od brzegu, a mężczyzna o własnych siłach musiał dopłynąć do lądu.

Dzięki fałszywej tożsamości Anwar chciał jednocześnie dać upust swoim talentom literackim oraz roznieść po Europie sławę Midhata, a także zwrócić uwagę europejskiego społeczeństwa na tureckie problemy, co mu się udało. Europejskie mocarstwa za sprawą artykułów d'Evrait pokochały Midhata i zachwycały się jego dokonaniami.

Gdy wybuchał wojna rosyjsko-turecka Anwar wyruszył na front, podając się za francuskiego dziennikarza, żeby osobiście przyglądać się postępom rosyjskiej armii i w razie potrzeby przeprowadzić dywersje. Podobnie jak inni korespondenci prasowi d'Evrait został sprawdzony przez rosyjską dyplomację w ambasadach, a redakcję "Revue Parisienne" poproszono o spis jego publikacji. Od czerwca 1877 roku towarzyszył armii rosyjskiej jako korespondent numer 32. Dzięki wcześniejszej przyjaźni z Sobolewem był znany w rosyjskim dowództwie. D'Evrait stale towarzyszył generałowi, twierdząc, że przy nim zawsze coś się dzieje, więc jest materiał do kolejnych artykułów.

2 lipca 1877 roku Anwar pomógł kozakom Sobolewa uratować Warię, Fandorina oraz kapitana Pieriepiołkina przed baszybuzukami. Chwilę potem Erast Pietrowicz wyznał, że jest dyplomatą i zmierza do rosyjskiej kwatery głównej, aby przekazać wiadomość, że Osman Nuri-pasza wyruszył, żeby zająć Plewnę. Fandorin chciał, aby Rosjanie pierwsi zajęli twierdzę, gdyż inaczej tureckie wojska zagroziłyby flance carskiej armii. Anwar nie mógł pozwolić, aby Rosjanie wyprzedzili Osmana-paszę, więc następnego dnia, gdy Piotr Jabłokow szyfrował rozkaz dla barona Krüdenera, wszedł do siedziby szyfrantów i powiedział chłopakowi o przybyciu jego narzeczonej do obozu. Uradowany Pietia wybiegł na zewnątrz, a wtedy Anwar podmienił nazwę miejscowości na Nikopol. W efekcie tureckie wojska umocniły się w Plewnie, co zablokowało Rosji drogę na Sofię oraz zagroziło dalszej rosyjskiej ekspansji na południe.

3 lipca 1877 roku d'Evrait założył się z McLaughlinem, że da radę napisać artykuł na dowolny temat, a jego gazeta i tak go opublikuje. Stawką zakładu było hiszpańskie siodło d'Evrait oraz lorneta Zeissa McLaughlina. Brytyjski dziennikarz wybrał stare buty jako temat. Trzy dni później "Revue Parisienne" opublikowało felieton d'Evrait o jego starych, zniszczonych butach, dzięki czemu Anwar wygrał.

7 lipca 1877 roku d'Evrait zdradził Pieriepiołkinowi, że chce przedostać się do Plewny, aby przeprowadzić wywiad z dowódcą obrony. Kapitan doradził mu, jak najlepiej przedrzeć się przez turecką obronę, a następnie dziennikarz udał się do Plewny. Gdy wrócił opowiedział wszystkim o zmyślonym wywiadzie, który przeprowadził z dowódcą obrony twierdzy, Ali-bejem. Prawie wszyscy w obozie rosyjskim byli zachwyceni pomysłowością i odwagą d'Evrait. Jedynie McLaughlin krytykował jego i Pieriepiołkina za nadużycie dziennikarskiej neutralności. Z rzekomego wywiadu wynikało, że Plewny bronią niewielkie tureckie siły. Anwar chciał w ten sposób sprowokować rosyjskie dowództwo do ataku na twierdzę, gdyż wiedział, że szturm zostanie odparty i liczył, że przez to Rosjanie uwierzą, że Plewna stanowi realne zagrożenie i podejmą się długiego oblężenia. Plan się powiódł następnego dnia rosyjskie dowództwo podjęło decyzję o szybkim ataku z użyciem siedmiu tysięcy żołnierzy, którzy natrafili na przeważające tureckie wojska. Szturm się nie udał, a trzecia część szturmujących poległa. D'Evrait został aresztowany przez podpułkownika Kazantzakisa pod podejrzeniem zdrady, ale spisał oświadczenie, że mówił prawdę i wkrótce został wypuszczony.

Podczas pobytu w obozie w Carewicach Anwar zaprzyjaźnił się z Warwarą, której opowiadał niesamowite historie o Turcji, Dalekim Wschodzie i Europie.

Wkrótce Anwar wykorzystał nadmierne ambicje i złą sytuację finansową hrabiego Lucana. Przekazywał rumuńskiemu oficerowi duże kwoty pieniężne w zamian za wyjawianie tajnych informacji. W końcu 17 lipca Lucan sprzedał d'Evrait plan II szturmu na Plewnę za cenę piętnastu tysięcy rubli. Anwar przekazał plan tureckiej armii, dzięki czemu artyleria Osmana-paszy ostrzelała rosyjskie wojska, znając ich pozycje zanim doszło do ataku.

21 lipca d'Evrait w towarzystwie Warii, McLaughlina i hrabiego Zurowa pojechał do Bukaresztu. 22 lipca wszyscy spotkali się wieczorem w restauracji z Lucanem. Przy kolacji Suworowa powiedziała, że rumuński oficer wcześniej przewidywał porażkę drugiego szturmu na twierdzę w Plewnie. Wtedy Anwar zrozumiał, że Lucan stanowi niebezpieczeństwo, bo może komuś wygadać się o zdradzie. Tego samego wieczoru hrabia zaczął nachalnie dobierać się do Warwary, ale w jej obronie stanęli Zurow i d'Evrait, wyzywając go na pojedynek. Lucan miał możliwość wyboru, z kim będzie pojedynkował się jako pierwszym, ale potem będzie musiał pojedynkować się z tym drugim. Rumuński oficer wybrał d'Evrait i zdecydował, że walka odbędzie się na szable. Hrabia spodziewał się, że niedoświadczony dziennikarz będzie łatwą ofiarą, a jednocześnie Lucan mógłby pozbyć się świadka swojej zdrady. Lecz także Anwar chciał wykorzystać pojedynek jako szansę do pozbycia się niewygodnego świadka i ku zaskoczeniu wszystkich to d'Evrait wygrał pojedynek, zabijając Lucana. Za zabójstwo d'Evrait został aresztowany i nakazano mu opuścić terytorium Rumunii. Dziennikarz przekradł się do twierdzy w Plewnie, gdzie wcielił się w Ali-beja. Dzięki temu mógł osobiście dowodzić obroną twierdzy, a jednocześnie uwiarygodnić wcześniejszą historię z wywiadem dziennikarskim, gdyż Ali-bej celowo wychodził pokazać się na murach, gdzie mógł być dostrzeżony przez rosyjskich obserwatorów. W efekcie Kazantzakis uwierzył, że prawdziwy Anwar przebywa w Plewnie i to on udawał Ali-beja, z którym rozmawiał d'Evrait, a dziennikarz został celowo wprowadzony w błąd przez szefa tureckiego wywiadu. Gdy d'Evrait wrócił do obozu rosyjskiego, twierdził, że przebywał w Kiszyniowie, gdzie czekał aż opadnie atmosfera po pojedynku z Lucanem. Po pojedynku dziennikarz napisał artykuł o romantycznym starciu o *La belle Mlle S.*

Podczas trzeciego szturmu na Plewnę d'Evrait od rana przebywał w punkcie obserwacyjnym korespondentów, skąd oglądał przebieg bitwy. Gdy po szóstej po południu obok punktu przegalopował hrabia Zurow, krzycząc, że generał Sobolew przedarł się do miasta, Anwar nie mógł pozwolić, aby Zurow dotarł do cesarza z prośbą o wysłanie posiłków. Wszyscy dziennikarze rzucili się do telegrafów, żeby przygotować wiadomości dla swoich gazet, a Anwar wykorzystał zamieszanie i pojechał za Zurowem oraz towarzyszącym mu podpułkownikiem Kazantzakisem. Gdy znaleźli się z dala od pola bitwy, Anwar najpierw zabił Zurowa strzałem w skroń, a następnie Kazantzakisa strzałem w czoło. Potem wbił kindżał podpułkownika w łopatkę hrabiego. Anwar sfabrykował także list od księcia Szalikowa, a następnie wsadził go do kieszeni martwego Kazantzakisa. Dzięki temu śledczy mieli uwierzyć, że to żandarm zabił hrabiego, po czym popełnił samobójstwo, bo wiedział, że Rosjanie domyślą się, że jest zdrajcą pracującym dla Turcji, która szantażowała go, mając informacje o jego homoseksualnej orientacji. Ponownie dywersja się powiodła - szturm na Plewnę został odparty, a Rosjanie uwierzyli, że to Kazantzakis był zdrajcą.

W kolejnych miesiącach armia rosyjska zastosowała inną strategię i otoczyła Plewnę ścisłym okrążeniem, aby odciąć ją od dostaw żywności i amunicji. Rosyjskie dowództwo czekało aż Osman Nuri-pasza sam skapituluje. Taktyka poskutkowała i Turcy musieli szybko wydostać się z oblężenia. Anwar w porozumieniu z Osman-paszą zaplanował operację przebicia się przez oblężenia pod Petyrnicą, gdzie rosyjska obrona była najsłabsza. W tym celu Anwar wykorzystał próżność McLaughlina, który za wszelką cenę chciał dorównać kunsztem literackim d'Evrait. Przez podstawionego tureckiego informatora Anwar przekazał brytyjskiemu dziennikarzowi wieść o tym, że Osman-pasza wieczorem 28 listopada skapituluje przed generałem Ganieckim w Petyrnicy. Anwar wiedział, że McLaughlin będzie chciał, aby cała sława spadła tylko na niego, więc informację zachowa dla siebie. Turecki szpieg liczył, że dziennikarz uda się do Ganieckiego i uprzedzi go o przybyciu tureckich wysłanników. W efekcie Rosjanie nie strzelaliby do Turków, którzy podeszliby pod rosyjskie umocnienia, a następnie zaatakowali z zaskoczenia. Korpus Ganieckiego zostałby całkowicie wybity, a Osman Nuri-pasza wyszedłby z oblężenia. W trakcie walki specjalnie wysłani baszybuzucy mieli odnaleźć McLaughlina, zabić go, a następnie pozbyć się ciała. Anwar obawiał się, że po tureckim ataku Irlandczyk domyśli się, że d'Evrait jest zdrajcą. Jednocześnie w przypadku tajemniczego zniknięcia McLaughlina można było zrzucić na niego winę za zdradę, gdyż śledczy pomyśleliby, że dziennikarz najpierw ostrzegł Ganieckiego, aby umożliwić Turkom atak z zaskoczenia, a następnie samemu uciekł, aby nie zostać złapanym.

Plan Anwara jednak nie powiódł się, gdyż na drodze do Petyrnicy McLaughlin spotkał Warię i opowiedział jej o swojej tajemnicy związanej z kapitulacją w Petyrnicy. Dziewczyna wróciła do Carewic i zdradziła tę informację Fandorinowi, który domyślił się, że jest to turecki podstęp i pobiegł do generała Sobolewa, aby polecić mu atak na turecką armię od flanki. Dzięki temu Rosjanie mimo dużych strat ostatecznie zmusili Osmana Nuri-paszę do kapitulacji.

Udało się natomiast zrzucić winę na McLaughlina, gdyż Mizinow, car Aleksander oraz kanclerz Korczakow uznali, że dziennikarz działał na polecenie brytyjskiego rządu. Jednak Fandorin od początku nie wierzył w winę Irlandczyka.

Po zdobyciu Plewny d'Evrait, podobnie jak Waria, stale towarzyszył oddziałowi Sobolewa. Dziennikarz ponownie zbliżył się z Suworową i podczas jednej z rozmów przyznał się, że gdyby nie był tym, kim jest, gdyby był w innej sytuacji, miał inny charakter, inne były jego losy, z całą pewnością rywalizowałby z Sobolewem o względu Warwary. Dziennikarz powiedział też, że jego ukochany ojciec, za którym bardzo tęskni, przebywa obecnie we Francji i chciałby o nim Warwarze opowiedzieć, jak skończy się wojna.

8 stycznia 1878 roku Sobolew zdobył Adrianopol, a do obozu wojsk rosyjskich przybyli tureccy posłowie, aby negocjować warunki pokoju. Wtedy Anwar zrozumiał, że czas na ostateczną zagrywkę, która ostatecznie zniszczy Rosję. Postanowił podstępem nakłonić generała do udania się do Konstantynopola, gdyż wiedział, że jeżeli rosyjscy żołnierze wejdą do stolicy Turcji, europejskie mocarstwa zaatakują Rosję.

Wieczorem podczas przyjęcia na stacji kolejowej w Adrianpolu Warwara zwróciła uwagę na stojący na torach pociąg, którym przyjechali tureccy parlamentariusze. Suworowa skomentowała, że dawno nie jeździła pociągiem i tęskni za tym uczuciem. D'Evrait poczuł, że jest to jego szansa, aby nakłonić Sobolewa do pojechania do Konstantynopola i zaproponował, aby w ramach żartu generał ze swoim oddziałem pojechał pociągiem do San Stefano znajdującego się na przedmieściach stolicy. Pomysł ten nie spodobał się Warii. Także Pieriepiołkin stanowczo mu się sprzeciwił, lecz generał zarządził wyjazd żołnierzy w kierunku stolicy Turcji.

Miasteczko San Stefano zostało szybko zajęte przez żołnierzy Sobolewa, a sztab ulokował się w budynku miejscowego banku. Spoglądając na Konstantynopol, generał skomentował, że zawsze marzył o zdobyciu stolicy sułtana. D’Evrait zaproponował, aby ruszyli do miasta, żeby wystraszyć Turków i osłabić ich pozycję negocjacyjną. Sobolewowi ten pomył bardzo się spodobał, więc podjął decyzję o przygotowaniu kolumny marszowej i udaniu się do Konstantynopola. Warwara i Pieriepiołkin byli przeciwni temu pomysłowi. Nagle do banku weszli żandarmi wraz z Mizinowem i Fandorinem. Erast Pietrowicz wyjawił, że Charles d'Evrait w rzeczywistości jest Anwarem, szefem tureckiego wywiadu i to on od początku sabotował operacje rosyjskiej armii. Fandorin wyjaśnił, że Anwar celowo manipulował Sobolewem, aby generał wraz z żołnierzami wkroczył do Konstantynopola, bo wiedział, że wtedy Wielka Brytania wypowie Rosji wojnę, obawiając się zachwiania europejskiej równowagi sił. Korzystając z zamieszania, szpieg uprowadził Warię i zamknął się z nią w skarbcu bankowym.

Na osobności Anwar opowiedział dziewczynie o motywach swoich działań oraz o tym, że jego ostatni plan zakładał, że Rosjanie wejdą do Konstantynopola. Brytyjska eskadra miała wtedy ostrzelać żołnierzy Sobolewa od tyłu i zmusić ich do odwrotu. Uciekający Rosjanie zostaliby zaatakowani przez doborowy pułk strzelców anatolijskich i może nawet udałoby się pojmać Sobolewa. Anwar dodał, że w prawdzie nie udało się wciągnąć Wielkiej Brytanii do wojny, ale tureccy żołnierze i tak zaatakują.

Wkrótce budynek faktycznie został zaatakowany przez pułk strzelców anatolijskich, lecz przeciwnicy zostali odparci przez oddział Sobolewa. Zdając sobie sprawę, że jego plan nie powiódł się całkowicie, Anwar powiedział, że on wcale nie przegrał tej partii. Jego ostatnia zagrywka nie udała się, ale ostateczna gra i tak zakończy się przynajmniej remisem, bo europejskie mocarstwa czują już niebezpieczeństwo zachwiania równowagi sił przez Rosję i są gotowe do ataku, więc nawet jeżeli Rosja wygra wojnę z Turcją, Europa nie pozwoli carowi podyktować własnych warunków pokoju. Następnie Anwar wypuścił Suworową i popełnił samobójstwo. Przed śmiercią śpiewał arię z "Łucji z Lammermooru". Gdy skończył ostatnią zwrotkę, zastrzelił się. Miało to miejsce 9 stycznia 1878 roku około godziny 8 rano w skarbcu filii Banku Osmano-Osmańskiego w San Stefano.

Przewidywania Anwara co do reakcji mocarstw europejskich okazały się słuszne. W prawdzie Rosja narzuciła własne warunki pokoju w traktacie z San Stefano, lecz postanowienia te zostały zrewidowane przez Europę na kongresie berlińskim. Ostatecznie Rosja nie zrekompensowała sobie nawet strat, które poniosła w trakcie działań wojennych.

## Charakter

Anwar był bardzo mądrym człowiekiem. W esternatach odebrał staranne europejskie wykształcenie. Znał niesłychanie wiele języków wschodnich i zachodnich.

Prawdopodobnie był ateistą. Uważał, że zerwanie relacji człowiek-Bóg jest naturalnym porządkiem rzeczy, gdyż dorastające dzieci także poddają w wątpliwość autorytet rodziców, aby ostatecznie całkowicie się usamodzielnić. Twierdził, że ludzkość przeżywa obecnie właśnie ten okres, bo zaczęła dorastać, a wkrótce stosunek ludzi do Boga będzie opierał się na równości i wzajemnym poszanowaniu, aby w przyszłości, gdy dzieci wydorośleją, całkowicie zerwać tę relację.

Anwar kochał Warię - podczas jednej z rozmów wyznał jej, że gdyby nie był tym, kim jest, gdyby był w innej sytuacji, miał inny charakter, inne były jego losy, z całą pewnością rywalizowałby z Sobolewem o względu Warwary. Mogła to być aluzja, że zalecałby się do niej, gdyby nie był tureckim szpiegiem. Ostatecznie Anwar przyznał się Warii, że jest w niej troszkę zakochany.

Wierzył, że dla idei można poświęcić wszystko, a jeżeli człowiek był gotów poświęcić samego siebie, to tym bardziej powinien być gotowy poświęcać innych, nawet swoich przyjaciół.

Anwar nie uznawał rewolucji, ale wierzył w ewolucję, czyli stopniowy rozwój społeczeństwa. Zdaniem Anwara świat powinien dążyć do systemów zachodnioeuropejskich oraz amerykańskiego, gdzie wspiera się słabszych i szanuje inaczej myślących, gdzie zwyciężają rozum, tolerancja, perswazja, a nie siła. Anwar był świadomy, że na zachodzie Europy i w USA też jest wiele zbrodni i głupstw, ale był zdania, że ogólny kierunek jest dobry. Zdaniem Anwara Rosja była największym niebezpieczeństwem dla cywilizowanego świata, gdyż dążyła do tego, aby jak największej liczbie ludzi narzucić wolę cara. Uważał, że Rosja jest niebezpieczna przez swoje ogromne przestrzenie, licznych i zacofanych mieszkańców oraz ociężałą i agresywną machinę państwową. Anwar od dawna przyglądał się Rosji, nauczył się języka, dużo podróżował, czytał prace historyków, badał rosyjski mechanizm państwowy, przyglądał się rosyjskim przywódcom i uważał, że Rosja zagraża cywilizacji, bo tkwią w niej dzikie, niszczycielskie siły, które prędzej czy później wydobędą się na powierzchnię, aby zaszkodzić światu. Dlatego Anwar upatrywał swój cel w powstrzymaniu Rosji, unieszkodliwieniu jej, żeby reszta świata mogła w spokoju się rozwijać. Anwar bardzo kochał Turcję i uważał ją za kraj wielkich, niewykorzystanych możliwości, ale świadomie był gotów złożyć ją w ofierze, żeby odsunąć od cywilizacji groźbę Rosji. Początkowo Anwar chciał całkowicie poświęcić swój kraj w ramach wojny, ale gdy jego działania dywersyjne przynosiły coraz lepsze skutki, zrozumiał, że może uda się jednocześnie zachować Turcję oraz włączyć do wojny mocarstwa europejskie, które pokonają Rosję. Państwo carów po porażce dochodziłoby do siebie wiele lat, a w tym czasie reszta świata rozwijałaby się w szybkim tempie. W efekcie Rosja zostałaby zepchnięta do roli drugorzędnego mocarstwa i zniszczyłaby ją korupcja oraz nihilizm, przez co przestałaby stanowić zagrożenie dla postępu.

Anwar lubił Sobolewa i był do niego szczerze przywiązany. Twierdził, że nawet gdyby tureckie wojska pojmały Sobolewa, on sam zabiegałby o dobre traktowanie generała.

Najbardziej na świecie Anwar bał się poniżenia i kapitulacji, dlatego wolał popełnić samobójstwo niż pozwolić się schwytać.

## Ciekawostki

* Na froncie wojny rosyjsko-tureckiej wierzchowcem Anwara był wrony achełtekiński koń Jatagan.
* Anwar był doskonałym strzelcem oraz szermierzem.
* W angielskiej wersji językowej nazwisko Charlesa zmieniono na 'Paladin'.

## Wystąpienia

* "Azazel" (wspomniany)
* "Gambit turecki"