Korpus Lekki

W planach wladz centralnych powstania twierdza Zamosc oraz okoliczne tereny stanowila bardzo wazny punkt oporu. Mimo swiadomosci potrzeby zebrania glownych sil wokół Warszawy byli oni swiadomi możliwości operacyjnych jakie im dawala taka baza wypadowa.

Ze wzgledu na wkroczenie korpusu Kreutza na tereny wojewodztwa zostaje wyslany tam z Warszawy general Dwernicki.

Dalszy szlak bitewny generała to Warka, Kozienice, Puławy, Kurów, Lublin i Zamość. Wszędzie odnosił zwycięstwa. W początkach kwietnia 1831 gen. Dwernicki przekroczył Bug i rozpoczął marsz na Wołyń[9][10].
 Po drodze do korpusu gen. Dwernickiego dołączali ochotnicy, ale nie było ich wielu. Przekraczając Bug gen. Dwernicki dowodził korpusem liczącym około 7000 żołnierzy.

## Sklad Korpusu Lekkiego

1. Korpus Lekki - gen. Jozef Dwernicki
	1. Brygada - pplk Rychłowski (39 oficerów, 74 podoficerów, 643 żołnierzy)
		1. 6 szwadronow - 2, 4, 5 psk
		2. batalion piechoty - wolni strzelcy
		3. bateria kpt Puzyny (6 dzial)
	2. Brygada - pplk Terlecki (45 oficerów, 118 podoficerów, 1004 żołnierzy)
		1. 4 szwadrony - 1 psk, 1pul
		2. 2 szwadrony krakusów im. T. Kosciuszki
		3. batalion 6ppl
	3. Brygada - pplk Wierzchlejski
		1. 4 szwadrony - 2, 4 pul
		2. 2 bataliony - 1, 5ppl
		3. bateria por. Froehlicha (6 dzial)
	4. Brygada - pplk Szeptycki (16 oficerów, 62 podoficerów, 520 żołnierzy.)
		1. 4 szwadrony - 3psk, 3pul
		2. 2 szwadrony krakusów im J. Poniatowskiego

## Wyprawa na Wołyn

Na Wołyniu miało wybuchnąć powstanie, ale do wybuchu nie doszło. Sytuacja stała się niekorzystna. Siły rosyjskie gen. mjr. Fiodora W. Rydygiera były znacznie liczniejsze. Do pierwszego starcia doszło pod miasteczkiem Poryck, gdzie Polacy wzięli około 150 jeńców i cały tabor. Po tym zwycięstwie generał wydał odezwę do mieszkańców Ukrainy, Wołynia i Podola wzywającą ich do powstania. Efekt był nikły. Gen. Dwernicki doznał ogromnego zawodu. Z dalszej walki jednak nie zrezygnował. 15 kwietnia 1831 zetknął się ponownie z Rosjanami pod Beresteczkiem i pod Boremlem. Dwernicki zajął Boremel nad Styrem. Rozpoczęła się walka o mosty i przeprawy. 18 kwietnia
 rozpoczęły się walki o Boremel i Beresteczko. Gen. Dwernicki ponownie
wykazał się wielkim kunsztem dowódczym. Bronił Boremla aż do 20 kwietnia. Po bitwie pod Boremlem Dwernicki skierował się na Podole.

Naciskany ze wszystkich stron korpus Dwernickiego, pozbawiony juz praktycznie calej piechoty i amunicji na rozkaz dowódcy przechodzi 27 kwietnia granice z Austria. Na wiadomość o bitwie nad granice dotarł gubernator August von Lobkowicz, ktory poparty decyzja kanclerza Klemensa Metternicha polecil oczyścić przejście Polakom co tez pospiesznie uczyniono. Żądanie ambasadora Rosyjskiego Dmitrija Tatiszczewa aby wydać ludzi Dwernickiego jako dezerterów zostało przez rzad we Wiedniu odrzucone.

Podsumowując sama operacje, byla ona zdecydowanie dobrym pomysłem. Entuzjazm z jakim przyjęto działania korpusu na Wolyniu, Podolu, Ukrainie oraz Galicji wyraźnie świadczył o dobrej ocenie nastrojów. Byla takze, mimo drobnych błędów, świetnym manewrem wojskowym. Z drugiej jednak strony słabe przygotowanie organizacyjne, brak zaopatrzenia dla korpusu na terenie operacyjnym i całkowite fiasko koordynacji z działaniami powstańców wystawiają bardzo zle świadectwo Rządowi i administracji. Szczęśliwie, dzieki cichemu wsparciu Austrii tym razem uniknieto poważniejszym stratom z tym związanym. Jednak nalezalo wyciagnac wnioski z tych bledow i lepsze przygotowanie kolejnych operacji.

Stan korpusu w marcu 1831 roku:

W kwietniu do Korpusu dolaczaja: Pulk Krakusów Lubelskich (116) oraz kompania wolnych strzelców (103)