"F.M."/Streszczenie

Moskwa, lipiec 2005 roku. Narkoman Rulet żyje z drobnych napaści, a za zdobyty łup kupuje narkotyki. Pewnego letniego dnia Rulet napada na swojego sąsiada, któremu kradnie drogo wyglądającą teczkę. W środku znajduje kartki wyglądające na bardzo stare i postanawia sprzedać je Nicholasowi Fandorinowi, o którym słyszał, że skupuje stare papiery.

               Nicholas przegląda przyniesione kartki i orientuje się, że to rękopis samego Fiodora Dostojewskiego. Jednak Fandorin nie rozpoznaje tego konkretnego utworu, więc postanawia przeczytać całość, aby więcej się o nim dowiedzieć.

*Petersburg, lipiec 1865 roku. Do nowego komisarza śledczego petersburskiej policji Porfirego Pietrowicza Fiedorina przybiega młody kancelista Zamiotow z wiadomością, że doszło do napadu rabunkowego – lichwiarka Alona Iwanowna została zamordowana. Jej ranna siostra trafiła do szpitala.*

*Zamiotow opowiada komisarzowi to, co wie na temat zamordowanej – Alona Iwanowna była starą, chciwą lichwiarką uchodzącą za okrutną i bezlitosną; mieszkała ze swoją młodszą i upośledzoną umysłowo przyrodnią siostrą Lizawietą, której nie szanowała i traktowała ją jak służącą.*

*Policjanci udają się do szpitala, aby porozmawiać z Lizawietą. Kobieta wyznaje, że miała iść na umówione spotkanie do przyjaciół, lecz jej przyjaciółka zachorowała, więc wróciła do domu, gdzie znalazła martwą siostrę. Chwilę potem została ogłuszona i nic więcej nie zauważyła.*

*Porfirij Pietrowicz i Zamiotow idą do mieszkania lichwiarki, gdzie czeka na nich komisarz Nikodim Fomicz. Fiedorin ogląda ciało i stwierdza, że Alona Iwanowna została zamordowana ciosem obuchu siekiery w tył głowy. Oznacza to, że kobieta nie bała się swojego zabójcy, bo odwróciła się do niego plecami. Ponadto mieszkanie zostało przeszukane, ale zabójca wziął ze sobą tylko kilka rzeczy, a dużą sumę w gotówce zostawił.*

*Fiedorin i Zamiotow przeglądają listę dłużników znalezioną w notatkach lichwiarki i starają się o nich jak najwięcej dowiedzieć. Podejrzewają, że to jeden z dłużników zabił Alonę Iwanownę. Komisarz jest zdania, że mordercą był Raskolnikow – żyjący w biedzie chłopak wyrzucony ze studiów prawniczych. Porfirij Pietrowicz przypomina sobie, że jakiś czas temu czytał w gazecie artykuł napisany przez Raskolnikowa, w którym ten dowodził, że ludzkość dzieli się na ludzi zwykłych oraz nadzwyczajnych. Zdaniem Raskolnikowa ludzi niezwykłych było na świecie bardzo niewielu i to właśnie oni pchali cywilizację do przodu poprzez swoje odkrycia i dokonania. Raskolnikow twierdził, że takich ludzi nie obowiązywały prawa ustanowione przez większość, a ponadto powinni je łamać, jeśli te prawa stały na drodze postępu. Komisarz podejrzewa, że Raskolnikow sam siebie uważa za jednego z nadzwyczajnych ludzi i właśnie dlatego zabił lichwiarkę.*

*Do Fiedorina i Zamiotowa przybiega policjant z szokującą wiadomością.*

Nicholas doczytuje przyniesiony rękopis do końca. Domyśla się, że to pierwsza wersja „Zbrodni i kary”. Prosi o kolejne kartki, ale Rulet oznajmia, że ma tylko tyle. Ustalają, że Fandorin zatrzyma jedną kartkę, aby mógł pokazać ją ekspertom, którzy sprawdzą jej autentyczność.

Fandorin idzie do pani Morgunow, poleconej mu największej ekspertki od rękopisów Dostojewskiego. Nicholas zostawia u niej kartkę, aby kobieta mogła przeprowadzić dokładne badania. Po wyjściu mężczyzny Morgunowa dzwoni do kogoś i mówi, że pojawił się kolejny. Kobieta proponuje zawarcie umowy, ale jej rozmówca odmawia i każe więcej do siebie nie dzwonić.

W nocy Rulet siedzi na balkonie w swoim mieszkaniu. Pod wpływem narkotyków nagle widzi, jak przyklejając się do ściany, wspina się do niego jakaś postać. W zamian za posiadane kartki z rękopisem postać daje mu strzykawkę ze śmiertelną dawką narkotyków.

Dwa dni później Nicholas ponownie odwiedza Morgunową. Kobieta potwierdza, że przyniesiony manuskrypt jest jak najbardziej autentyczny, a jego autorem był Dostojewski. Fandorin zabiera kartkę z rękopisem oraz manuskrypt i wychodzi. Pół godziny później do Morgunowej przychodzi jej siostra. Morgunowa jest przerażona, bo jej siostra nie żyje od wielu lat. Kobieta dostaje zawału i umiera.

Przy wyjeżdżaniu spod bloku Morgunowej nieznajoma dziewczyna upada przed samochodem Nicholasa. Fandorin błyskawicznie hamuje i wybiega, aby jej pomóc. Dziewczyna twierdzi, że nic jej nie jest i nie chce, aby wzywać lekarzy. Przedstawia się jako Sasza Morozow i opowiada Nicholasowi swoją historię – Sasza jest córką mężczyzny napadniętego przez Ruleta; manuskrypt Dostojewskiego był potrzebny jej rodzinie, bo dzięki niemu mieliby pieniądze na leczenie jej brata; ojciec Saszy obecnie znajduje się w ciężkim stanie pod opieką lekarzy. Pan Morozow wcześniej przyszedł do Morgunowej z rękopisem Dostojewskiego i teraz Sasza postanowiła odwiedzić ekspertkę, licząc, że ta pomoże jej odnaleźć resztę manuskryptu, którego początek został skradziony przez Ruleta, a koniec ojciec ukrył w sobie tylko znanym miejscu. Oprócz manuskryptu pan Morozow ukrył także drogocenny pierścień z brylantem, który miał zostać przekazany Dostojewskiemu.

Nicholas dzwoni po swoją asystentkę Walę. Wspólnie z Saszą we trójkę idą do mieszkania Ruleta, chcąc odzyskać resztę rękopisu. Chłopaka jednak nie ma w środku, a przeszukanie mieszkania kończy się bezowocnie. Fandorin zauważa podejrzane kleiste ślady na zewnętrznej ścianie budynku obok balkonu.

Następnie we trójkę jadą do szpitala, gdzie przebywa ojciec Saszy. Tutaj Nicholas poznaje zadufanego w sobie doktora psychiatrii Sitz-Korowina opiekującego się panem Morozowem oraz posła Siwuchę, jego ochroniarza Igora oraz Olega – genialnego nastoletniego syna Siwuchy, który również jest pacjentem Sitz-Korowina.

Nicholas, Sasza i Wala rozmawiają z panem Morozowem. Mężczyzna jest ciężko chory psychicznie i odmawia wyjawienia, gdzie ukrył manuskrypt oraz pierścień. Jednak po długiej i męczącej rozmowie zdradza zagadkę, która ma pomóc je odnaleźć.

Po wyjściu ze szpitala Fandorin rozmyśla nad zagadką. Analizując życiorys Dostojewskiego oraz jego portret, dochodzi do rozwiązania, które prowadzi do antykwariusza Łuzgajewa.

Nicholas i Wala jadą do Łuzgajewa. Antykwariusz udaje człowieka kulturalnego, ale w rzeczywistości jest chciwy i cyniczny. Przyznaje, że Morozow przekazał mu rękopis Dostojewskiego. Jednak za jego zwrot antykwariusz żąda stu tysięcy funtów, a na dowód posiadania rękopisu Łuzgajew wręcza Fandorinowi jego kserokopię. Nicholas i Wala wracają do Saszy, aby wspólnie się naradzić.

Po wyjściu Fandorina Łuzgajew jedzie na umówione spotkanie z prostytutką. Dziewczyna skuwa go kajdankami i torturami chce zmusić do oddania manuskryptu.

Nicholas wraca do mieszkania, gdzie w samotności czyta zdobytą kserokopię.

*Policjant informuje Fiedorina i Zamiotowa, że doszło do kolejnego zabójstwa – we własnym domu zamordowany został strapczy Czebarow. We trójkę udają się na miejsce zbrodni, gdzie policja pod kierownictwem Nikodema Fomicza prowadzi już przeszukanie. Nikodim Fomicz mówi im, że Czebarow cieszył się złą sławą – żył ze skupywania cudzych długów, a następnie szantażem bezlitośnie zmuszał dłużników do zapłaty.*

*Porfirij Pietrowicz ogląda zwłoki i dochodzi do wniosku, że Czebarow został zabity w ten sam sposób, co Alona Iwanowna. Ponadto zabójca ukradł portfel i zegarek, ale zostawił papiery wartościowe warte kilka tysięcy. Fiedorin podejrzewa, że obu morderstw dokonała ta sama osoba. Komisarz zarządza, aby póki co zabójstwo Czebarowa utrzymywano w tajemnicy. Porfirij Pietrowicz podejrzewa, że sprawca wróci na miejsce zbrodni, gdy zorientuje się, że dokonane przez niego zabójstwo nie stało się głośną sprawą. Policjanci ukryci w mieszkaniu Czebarowa mają dyskretnie obserwować okolicę i wypatrywać podejrzanych ludzi, zwłaszcza kogoś podobnego do Raskolnikowa.*

*Przeglądając notatki znalezione w domu Czebarowa, Fiedorin i Zamiotow zauważają, że Raskolnikow był jednym z dłużników strapczego.*

*Porfirija Pietrowicza odwiedza jego krewny Razumichin będący dawnym przyjacielem Raskolnikowa. Pod pretekstem przeczytanego artykułu napisanego w gazecie komisarz prosi Razumichina, aby zapoznał go z Raskolnikowem. Po wyjściu Razumichina Zamiotow chce jak najszybciej aresztować Raskolnikowa, ale Fiedorin powstrzymuje go, mówiąc, że nie mają żadnych dowodów jego winy. Porfirij Pietrowicz wyjawia kanceliście swój plan.*

*Następnego dnia na posterunek policji przychodzi Raskolnikow wezwany z powodu niezapłacenia długu. Przyjmuje go Zamiotow, który mimochodem rozmawia z innym policjantem o zabójstwie Alony Iwanowny i Czebarowa. Wszystkiemu uważnie przysłuchuje się Raskolnikow. Gdy były student chce wyjść z posterunku, mdleje i upada na podłogę.*

*Raskolnikow dochodzi do siebie i wraca do mieszkania, gdzie odwiedza go Razumichin wraz z przyprowadzonym lekarzem. W mieszkaniu Razumichin znajduje list od matki Raskolnikowa. Dowiaduje się z niego, że siostra Raskolnikowa Dunia pracowała jako guwernantka w domu Swidrygajłowa, ale pracodawca próbował ją uwieść i składał jej niemoralne propozycje. Wybuchł z tego skandal, który zakończył się tym, że wkrótce Dunia ma poślubić niemłodego, ale bogatego Łużyna.*

*Do mieszkania Raskolnikowa bez zapowiedzi przychodzi Łużyn, który przyjechał do Petersburga w interesach i zatrzymał się u swojego przyjaciela Lebieziatnikowa. Mężczyzna informuje swojego przyszłego szwagra, że jego matka oraz siostra również przyjechały do stolicy. Raskolnikow wpada w szał i wyrzuca Łużyna z mieszkania.*

*Po wyjściu Łużyna i doktora Razumichin mówi Raskolnikowowi, że jego krewny śledczy Porfirij Pietrowicz chciałby go poznać. Razumichin twierdzi, że chodzi o artykuł autorstwa Raskolnikowa, ale przyjaciel podejrzewa, że tak naprawdę chodzi o zabójstwo Alony Iwanowny.*

*Wychodząc od Raskolnikowa, Razumichin wpada na jego siostrę Dunię, w której zakochuje się od pierwszego wejrzenia. Między rodzeństwem dochodzi do kłótni o przyszłe małżeństwo Dunii. Raskolnikow uważa, że jego siostra chce się poświęcić i poślubić Łużyna, aby ten wsparł finansowo jej brata i zapewnił mu pracę. Rodzeństwo ostatecznie się godzi. Raskolnikow odprowadza Dunię do matki i mówi Razumichinowi, że potem spotkają się u Porfirija Pietrowicza.*

*Raskolnikow i Razumichin przychodzą do Fiedorina. Obaj są w bardzo dobrym humorze. Komisarz rozpoczyna grę psychologiczną z Raskolnikowem, rozmawiając na temat jego artykułu o ludziach zwykłych i nadzwyczajnych. Rozmowę przerywa przyjście Nikodema Fomicza, który informuje śledczego, że doszło do kolejnego morderstwa, a sposób zabójstwa jest identyczny jak wcześniej.*

*Na stronie Porfirij Pietrowicz mówi Razumichinowi, że jego przyjaciel jest mordercą i przed przyjściem do niego zamordował kolejną osobę. Razumichin tłumaczy mu, że to niemożliwe, bo cały czas była przy nim jego siostra.*

Następnego dnia Nicholas, Wala i Sasza jadą do szpitala. Przekonali się, że musi istnieć jeszcze jedna część rękopisu i chcą wypytać o nią pana Morozowa. W szpitalu Fandorin zostaje zaproszony do gabinetu Sitz-Korowina, gdzie czekają na niego Siwucha wraz z synem Olegiem.

Siwucha wyjawia Nicholasowi, że sam siebie uważa za wolnomularza, wybitną jednostkę, która buduje cuda tego świata. Opowiada, że jest wybrańcem losu, nad którym czuwa nadprzyrodzona Siła usuwająca przed nim wszelkie kłopoty. Poseł pragnie podarować ludzkości nieznany rękopis Dostojewskiego znaleziony przez Morozowa. Jednak Morozow podzielił rękopis na części i przekazał je różnym osobom. Jedną z części kupił Siwucha za sporą sumę pieniędzy oraz pierścień z brylantem, który ponad sto lat temu rzekomo miał zostać przekazany Dostojewskiemu. Niestety w dniu, gdy Morozow miał dostarczyć tę część posłowi, został napadnięty przez Ruleta.

Poprzez podsłuchy podłożone w samochodzie Siwucha śledził poczynania Fandorina, aby przekonać się, czy uda mu się odnaleźć fragmenty ukryte przez Morozowa, a teraz chce wynająć Nicholasa. Ludzie Siwuchy odzyskają od Ruleta i Łuzgajewa części rękopisu, a Fandorin miałby zająć się odnalezieniem ostatniego fragmentu.

Wszyscy idą do Morozowa. Jego stan psychiczny wciąż się nie poprawił, ale mężczyzna opowiada dwie kolejne zagadki – jedna ma wskazywać miejsce ukrycia pierścienia, a druga trzeciej części rękopisu.

Przed wyjściem ze szpitala syn Siwuchy, Oleg, prosi Nicholasa o rozmowę. Fandorin przekonuje się, że syn posła jest wyjątkowo inteligentnym i zdolnym nastolatkiem, który hobbystycznie tworzy różne wynalazki. Oleg zdradza, że nie szanuje Sitz-Korowina i nie wierzy w jego metody leczenia. Nim chłopak wyjawia, co chciałby powiedzieć Nicholasowi, ich rozmowa zostaje przerwana przez przyjście Sitz-Korowina. Oleg mówi, że będą musieli porozmawiać innym razem.

W nocy Fandorin rozmyśla nad zagadkami opowiedzianymi przez Morozowa. Kolejnego dnia spotyka się z Walą oraz Saszą i mówi im, że rozwiązał jedną z nich – zagadka o rękopisie prowadzi do agentki literackiej Marfy Sacher.

Wala obmyśla plan, aby poznać się z Sacher w klubie sportowym modnym wśród bogatych Rosjan. Nicholas miałby uwieść agentkę literacką i wyciągnąć informacje o manuskrypcie. Jednak Marfa okazuje się homoseksualistką, więc zadanie zbliżenia się do niej przejmuje na siebie Wala. We dwie jadą do domu agentki.

Po wyjściu z domu Sacher Wala mówi Saszy i Nicholasowi, że Marfa faktycznie ma rękopis Dostojewskiego, ale obiecała pokazać go dopiero na spotkaniu następnego dnia.

W nocy do domu Marfy przychodzi dwójka złodziei przebranych za Czerwonego Kapturka i Wilka. Żądają przekazania rękopisu, lecz Sacher stanowczo odmawia.

Kolejnego dnia Wala dzwoni do Nicholasa z wiadomością, że Marfa nie żyje. Miała nieszczęśliwy wypadek – poślizgnęła się w łazience i roztrzaskała sobie głowę. Fandorin informuje o wszystkim Siwuchę. Poseł dowiaduje się od milicji, że przeszukano cały dom agentki literackiej, ale nie znaleziono manuskryptu. Na prośbę Nicholasa Siwucha załatwia zgodę na to, aby Nicholas mógł samodzielnie przeszukać dom.

Fandorinowi udaje się znaleźć rękopis Dostojewskiego. Jadąc do mieszkania, próbuje skontaktować się z Siwuchą, Walą lub Saszą, ale żadne z nich nie odbiera telefonu. W swoim biurze Nicholas bierze się za czytanie rękopisu.

*Trzecią ofiarą jest panna Siegel prowadząca znany w Petersburgu dom publiczny specjalizujący się w oferowaniu usług dziewcząt pochodzących z przyzwoitych domów, które popadły w nędzę. Także i tym razem ofiara sama wpuściła zabójcę do domu, a następnie zginęła od ciosu zadanego w tył głowy. Morderca zabrał ozdobną szpilkę i sakiewkę, lecz zostawił inne kosztowności.*

*Porfirij Pietrowicz sprawdza odległości między domem swoim, panny Siegel oraz Raskolnikowa i dochodzi do wniosku, że student nie mógł zabić panny Siegel.*

*Wśród rzeczy zamordowanej policja znajduje dwa notesy – w jednym jest spis dziewczyn pracujących dla panny Siegel, a w drugim spis stałych klientów. Porfirij Pietrowicz zajmuje się pierwszym z nich. Zaczyna po kolei przesłuchiwać prostytutki, ale żadna nie wyjawia istotnych dla śledztwa informacji. Zamiotow przegląda listę klientów, ale wszyscy występują pod pseudonimami. Kancelista chce pomóc Fiedorinowi i oferuje, że sam porozmawia z jedną z dziewczyn – osiemnastoletnią Sofią Marmieładow, która zaczęła pracować jako prostytutka, aby uchronić swoją rodzinę od biedy.*

*Zamiotow odwiedza Sofię w wynajmowanym przez nią pokoju. Dziewczyna przyznaje, że wie o śmierci panny Siegel, lecz w jej życiu nic to nie zmienia, bo nadal będzie zarabiać tak samo, jak wcześniej, ale teraz jej opiekunką będzie madame Resslich, u której wynajmuje pokój. Okazuje się, że Sofia jest w żałobie po śmierci ojca, który poprzedniego dnia został śmiertelnie potrącony przez karetę. Ciało ojca do mieszkania pomógł przynieść Raskolnikow, który dał rodzinie Marmieładowów wszystkie swoje pieniądze.*

*Z sąsiedniego pokoju rozmowie Zamiotowa i Sofii przysłuchuje się Swidrygajłow, który przyjechał do Petersburga. Madame Resslich specjalnie wynajęła Swidrygajłowowi akurat ten pokój, aby mężczyzna mógł przez dziurkę od klucza podglądać i podsłuchiwać, jak Sofia przyjmuje u siebie klientów.*

*Swidrygajłow idzie pod mieszkanie wynajmowane przez Dunię i widzi, jak dziewczyna wychodzi z niego w towarzystwie Razumichina. Śledzi ich i w ten sposób dociera do mieszkania Raskolnikowa. Mężczyzna prosi Raskolnikowa, aby pozwolił mu spotkać się ze swoją siostrą. Chłopak odmawia, podkreślając, że słyszał wiele złych rzeczy o Swidrygajłowie. Mężczyzna zapewnia, że nie ma złych zamiarów i niedawno został wdowcem, bo jego żona zmarła. Jednocześnie ostrzega Raskolnikowa przed Łużynem. Do mieszkania przychodzi Razumichin, któremu Dunia również opowiedziała o Swidrygajłowie. Raskolnikow dowiaduje się, że jego przyjaciel podkochuje się w Dunii. Chłopak oświadcza, że musi iść na stypę po śmierci Marmieładowa. Swidrygajłow chce iść z nim, aby wesprzeć finansową biedną rodzinę. Razumichin nie chce zostawiać Raskolnikowa samego ze Swidrgajłowem i również idzie na stypę.*

*W międzyczasie u Marmieładowów trwa przyjęcie pogrzebowe. Sąsiadem Marmieładowów jest Lebieziatnikow, u którego tymczasowo zatrzymał się Łużyn. Lebieziatnikow opowiada przyjacielowi, że ciało zmarłego pomógł przynieść Raskolnikow i to właśnie on dał Sofii pieniądze na stypę. Łużyn podejrzewa, że Raskolnikow zakochał się w dziewczynie. Zaprasza do mieszkania Sofię i w obecności Lebieziatnikowa daje jej dziesięć rubli, aby wesprzeć jej rodzinę. Na pożegnanie przytula ją.*

*Na stypę przychodzą Raskolnikow, Razumichin oraz Swidrygajłow. Wtedy przy wszystkich zgromadzonych gościach Łużyn oskarża Sofię o kradzież stu rubli. Dziewczyna wypiera się i na dowód swojej niewinności wyjmuje wszystko ze swoich kieszeni. Wśród jej rzeczy znajduje się sturublowy banknot. Łużyn grozi, że zgłosi sprawę na policję i Sofia zostanie zesłana na katorgę. Każe dziewczynie błagać o wybaczenie. Raskolnikow jest wściekły na przyszłego szwagra. Domyśla się, że Łużyn zrobił to wszystko tylko po to, aby go upokorzyć. W obronie Sofii stają Swidrygajłow oraz Lebieziatnikow. Ten drugi przyznaje, że widział, jak podczas żegnania się z dziewczyną Łużyn dyskretnie wsunął do kieszeni Sofii sto rubli, ale uznał, że zrobił to z dobrego serca. Goście stypy zaczynają gonić Łużyna, lecz ten ucieka do mieszkania Lebieziatnikowa i zamyka drzwi. Swidrygajłow obiecuje pomóc Sofii rozpocząć normalne życie oraz zabezpieczyć finansowo jej rodzinę. Razumichin podejrzewa, że Swidrygajłow zrobił to, aby wywrzeć dobre wrażenie na Raskolnikowie, żeby ten potem opowiedział Dunii o jego dobroci. Razumichin chce wyjść z przyjęcia razem z Raskolnikowem, lecz przyjaciel woli zostać, więc Razumichin wychodzi w pojedynkę.*

*Prosto ze stypy Razumichin idzie do Dunii. Opowiada jej o tym, co wydarzyło się na przyjęciu i wyznaje miłość. Dziewczyna rozumie, że Łużyn jest złym człowiekiem, ale twierdzi, że nie może zerwać zaręczyn, bo dała mu słowo. Wściekły Razumichin biegnie do Porfirija Pietrowicza, który razem z Zamiotowem zastanawia się nad sprawą potrójnego morderstwa. Razumichin opowiada im o fałszywym oskarżeniu Łużyna i swojej miłości do siostry Raskolnikowa. Wspomina o tym, że gdy poprzedniego dnia Raskolnikow odprowadzał Dunię do mieszkania, rodzeństwo pokłóciło się i każde poszło w swoją stronę. Porfirij Pietrowicz wyprasza Razumichina, aby wspólnie z Zamiotowem zająć się śledztwem. Historia o kłótni Raskolnikowa z siostrą oznacza, że chłopak jednak nie ma alibi i mógł zabić pannę Siegel. Fiedorin postanawia złapać mordercę na gorącym uczynku podczas kolejnego zabójstwa. Domyśla się, że kolejną ofiarą będzie Łużyn, który tymczasowo zabarykadował się w mieszkaniu Lebieziatnikowa. Porfirij Pietrowicz pod pretekstem zakłócania spokoju chce aresztować wszystkich gości przyjęcia pogrzebowego poza Raskolnikowem, aby Raskolnikow mógł bez świadków zaczaić się na Łużyna.*

Nicholas orientuje się, że to wciąż nie koniec opowieści, więc musi istnieć jeszcze jeden fragment ukryty gdzieś przez Morozowa. Przez telefon informuje o tym Siwuchę, który wyjawia mu, jego ochroniarz Igor gdzieś zniknął. Poseł mówi także, że Morozow wyzdrowiał i można z nim normalnie porozmawiać.

Fandorin i Sasza odwiedzają Morozowa w szpitalu. Niestety mężczyzna nie tylko nie pamięta, komu przekazał czwarty fragment rękopisu, ale nie pamięta nawet, że w ogóle był w posiadaniu manuskryptu. Sasza proponuje, że przywiezie ojcu książki Dostojewskiego, bo ojciec czasami na marginesach książek robił notatki, więc może tym razem było podobnie. Jeśli Morozow znajdzie notatki, których nie będzie mógł sobie przypomnieć, będzie to oznaczało, że dotyczą rękopisu Dostojewskiego.

Kolejnego dnia Sasza dzwoni do Nicholasa z wiadomością, że jej ojciec zmarł w nocy, ale przed śmiercią zdążył znaleźć trzy niejasne zapiski na marginesie książki. Dziewczyna przywozi je Fandorinowi, który szybko domyśla się, że jedna notatka wskazuje na Łuzgajewa, druga na Marfę Sacher, a nierozszyfrowana trzecia – Cheruwimow 11/3 – musi wskazywać na tego, komu Morozow przekazał czwarty fragment rękopisu.

Przeglądając Internet, Nicholas natrafia na sensacyjną wiadomość o tym, że w nieczynnej oczyszczalni ścieków milicja znalazła sześć ciał należących do ofiar zamordowanych w różnym czasie na przestrzeni kilku ostatnich lat. Tożsamość czterech z nich udało się ustalić. Czytając o nich więcej, Fandorin dowiaduje się, że byli to ludzie, którzy stawali na drodze posłowi Siwusze. Dwa pozostałe ciała należą do Ruleta i Łuzgajewa. Nicholas domyśla się, że to miał na myśli Siwucha, gdy mówił o nadprzyrodzonej Sile, która usuwa mu z drogi wszelkie przeszkody.

Nicholas dzwoni do Saszy i każe jej natychmiast jechać do Wali. Następnie dzwoni do swojej asystentki, informuje ją o wszystkim, czego się dowiedział i każe zaopiekować się Saszą.

Fandorin dzwoni do pani Morgunow i dowiaduje się, że ona także nie żyje. Nicholas podejrzewa, że Marfa Sacher wcale nie zginęła w wypadku, lecz została zamordowana. Ze strachem stwierdza, że wszyscy, który mieli kontakt z rękopisem Dostojewskiego giną w tajemniczych okolicznościach. Nicholas domyśla się, że stoi za tym Siwucha. Ze strachem odkrywa, że na sekretarce ma kilka nieodebranych połączeń od Igora, ochroniarza Siwuchy. Niespodziewanie do gabinetu Fandorina przychodzi poseł Siwucha.

W tym samym czasie do moskiewskiej księgarni mieszczącej się pod adresem Zaułek Cheruwimowa 11/3 przychodzi dziwna postać w japońskim przebraniu i masce. Postać przedstawia się jako wysłanniczka japońskiego wydawnictwa i pokazuje właścicielowi księgarni akt zgonu pana Morozowa oraz testament, zgodnie z którym jedyną spadkobierczynią Morozowa jest jego córka Sasza. Przedstawicielka japońskiego wydawnictwa występuje w imieniu Saszy i prosi o zwrot rękopisu Dostojewskiego przekazanego księgarni przez Morozowa. Właściciel księgarni bez sprzeciwu oddaje manuskrypt, a zamaskowana postać wychodzi.

W gabinecie Nicholasa Siwucha wyznaje, że dowiedział się o znalezionych zwłokach, ale twierdzi, że on nie ma z nimi nic wspólnego. Przyznaje, że ma dwa pierwsze fragmenty rękopisu Dostojewskiego, lecz to nie on kazał zabić Ruleta i Łuzgajewa. Fragmenty zostały mu anonimowo przysłane pocztą. Teraz Siwucha przyszedł do Fandorina, aby prosić go o pomoc w znalezieniu Igora, który zdaniem Siwuchy odpowiada za wszystkie te morderstwa. Poseł podejrzewa, że Igor bez jego wiedzy zabijał jego przeciwników. Teraz chce go schwytać i oddać w ręce milicji, zanim Igor jeszcze bardziej zaszkodzi jego wizerunkowi jako posła.

Ludzie Siwuchy przyczepiają Nicholasowi podsłuch i czekają na kolejny telefon od Igora. W końcu ochroniarz dzwoni i mówi, że chce się spotkać z Fandorinem w parku. Obserwowany przez ludzi Siwuchy Nicholas idzie we wskazane miejsce. Nagle podbiega do niego Igor w przebraniu, pozbywa się podsłuchu Nicholasa i każe natychmiast biec za sobą. Igor w panice krzyczy, że muszą natychmiast jechać do szpitala, bo „on” jest bardzo niebezpieczny i nikt go nie pilnuje. Niespodziewanie Igor upada na ziemię. Fandorin zauważa, że ochroniarz został trafiony ogłuszającą igłą. Z tyłu nadbiegają ludzie Siwuchy. Nicholas podejrzewa, że to oni zabili Igora, a teraz będą chcieli obwinić go o morderstwo, więc zaczyna uciekać.

Nicholas gubi ścigających go ludzi Siwuchy i w spokoju rozmyśla nad sytuacją. Stwierdza, że ludzie Siwuchy byli za daleko, aby móc trafić Igora. Ochroniarza igłą musiał trafić ktoś przebrany za bawiącą się piłką dziewczynkę. Przypominając sobie słowa Igora, Fandorin dochodzi do wniosku, że ten próbował go ostrzec przed Sitz-Korowinem.

Fandorin udaje się do mieszkania Wali, gdzie opowiada swojej asystentce oraz Saszy, że za wszystkim stał Sitz-Korowin, który jako lekarz psychiatrii od lat manipulował Siwuchą. Wieczorem jadą we trójkę do szpitala. Sasza zostaje na zewnątrz, a Nicholas i Wala przez okno zakradają się do środka. W gabinecie Sitz-Korowina Fandorin przedstawia doktorowi swoją teorię o tym, że Sitz-Korowin jest seryjnym mordercą pozbywającym się wrogów Siwuchy. Lekarz zaprzecza i pyta Nicholasa, czy słyszał kiedyś o chorobie zwanej hipopituitaryzmem. Nagle do doktora dzwoni ochrona zaalarmowana tym, że ktoś włamał się do szpitala. Sitz-Korowin odpowiada, że wszystko jest w porządku i idzie uspokoić ochroniarzy. Fandorin bierze jedną z książek z gabinetu i dowiaduje się, że hipopituitaryzm to choroba związana z niedoborem hormonów, co wpływa na to, że chora osoba nie rozwija się prawidłowo i wygląda na znacznie młodszą niż jest w rzeczywistości. W tym samym czasie Wala ogląda w gabinecie zdjęcia Sitz-Korowina z pacjentami. Na jednym zdjęciu Wala i Nicholas zauważają Olega, który wygląda tak samo jak obecnie, mimo że fotografia ma kilkanaście lat. Dochodzą do wniosku, że byli w błędzie – to nie Sitz-Korowin jest mordercą, lecz genialny syn Siwuchy, który wbrew temu, co sądzili wcale nie jest nastolatkiem.

Nicholas i Wala wychodzą z gabinetu. Od ochroniarzy Fandorin dowiaduje się, że Sitz-Korowin poszedł do Olega. Po wysłuchaniu historii Nicholasa doktor musiał domyślić się, że Oleg jest mordercą. Fandorin i jego asystentka idą do sali Olega. Znajdują tam zamordowanego Sitz-Korowina. Oleg ogłusza Walę i przyznaje się do zabójstw, które popełniał z miłości do swojego ojca. Oleg zabił także Igora, bo ten domyślił się Oleg jest mordercą, gdy milicja znalazła ciała w oczyszczalni ścieków. Syn Siwuchy całą winę chce zrzucić na nieżyjącego Igora oraz rzekomo współpracującego z nim Nicholasa. Oleg stawia przed Fandorinem wybór – może popełnić samobójstwo, zażywając truciznę lub stawiać opór, ale wtedy Oleg go zabije, a później i tak upozoruje samobójstwo. Nicholas zaczyna z nim walczyć. Gdy Wala zaczyna odzyskiwać przytomność, Fandorin popycha Olega na stół, podnosi swoją asystentkę, wspólnie wybiegają z sali i zamykają drzwi. Na zewnątrz czeka ochrona szpitala. Nicholas informuje ich, że Oleg dostał napadu szału i zamordował Sitz-Korowina. Poleca, aby nie wchodzili do środka oraz nie wypuszczali Olega na zewnątrz.

Fandorin biegnie na ulicę do Saszy, aby zadzwonić do Siwuchy. Z odległości widzi, jak dziewczyna rozmawia z kimś przez telefon. Chwilę później przed szpital przyjeżdża Siwucha. Nicholas domyśla się, że Sasza od samego początku pracowała dla Siwuchy, a rzekomy wypadek, gdy Fandorin poznał dziewczynę i postanowił jej pomóc, był całkowicie zaplanowany. Siwucha potwierdza domysły Nicholasa i prosi, aby ten nie miał tego Saszy za złe, bo dziewczyna robiła to, aby zdobyć pieniądze na leczenie brata. Fandorin opowiada posłowi prawdę na temat jego syna będącego mordercą-psychopatą. Siwucha wierzy we wszystko i na swój sposób jest dumny ze swego syna. Mówi, że wcale nie zamierza wybielać Olega, ale on i tak nie pójdzie do więzienia, bo biegli stwierdzą, że jest ciężko chory psychicznie i trafi do szpitala. Poseł chce wywieźć go do Ameryki, gdzie będą żyli w spokoju. Siwucha wyjawia, że jest potomkiem wydawcy Dostojewskiego, więc jest prawnym właścicielem rękopisu. Chce go wydać i zdobyć sławę.

Nicholas i Siwucha idą do sali Olega, gdzie znajdują jego martwe ciało. Okazuje się, że popchnięcie na stół było dla nie w pełni rozwiniętego ciała śmiertelne i złamało Olegowi kręgosłup. Siwucha jest zdruzgotany. Prosi Fandorina, aby przekazał Saszy niezbędne pieniądze i zabrał ostatni fragment rękopisu. Następnie poseł zażywa truciznę, którą jego syn chciał zabić Nicholasa.

Po złożeniu wyjaśnień na policji, zabraniu Wali do szpitala oraz przesłaniu pieniędzy Saszy Fandorin jedzie do swojego biura, gdzie czyta rękopis Dostojewskiego.

*Policja przychodzi do mieszkania i mija wychodzących z niego Raskolnikowa, Swidrygajłowa oraz rodzinę Marmieładowów. Na ich oczach policjanci wyprowadzają wszystkich pozostałych uczestników przyjęcia pogrzebowego. Porfirij Pietrowicz oraz Zamiotow ukrywają się i obserwują mieszkanie Lebieziatnikowa, w którym chowa się Łużyn. Czekają na przyjście mordercy.*

*W końcu w ciemności pojawia się jakaś postać, która błyskawicznie wywarza drzwi do mieszkania i zabija Łużyna. Fiedorin i Zamiotow wpadają do środka. W świetle zauważają, że mordercą wcale nie jest Raskolnikow, lecz Swidrygajłow. Zabójca wytrąca Porfirijowi Pietrowiczowi pistolet, łamiąc mu nadgarstek i roztrzaskuje głowę Zamiotowa.*

*Fiedorin postanawia wciągnąć Swidrygajłowa w rozmowę, podczas której morderca straciłby uwagę, a on mógłby podnieść pistolet. Fiedorin opowiada o swoich podejrzeniach względem Raskolnikowa i o jego teorii o ludziach zwykłych i nadzwyczajnych, która miałaby stać za zabójstwami. Swidrygajłow tłumaczy, że on kierował się własną filozofią. W przeszłości wiódł grzeszne i rozpustne życie, w tym zamordował własną żonę. Teraz chciałby się zmienić. Zabijał ludzi złych i zatruwających innym życia, bo według niego miałoby to zrównoważyć wcześniejsze niegodziwości i oczyścić jego sumienie. Po „wyrównaniu rachunków” Swidrygajłow chce się ożenić i wyjechać do Ameryki.*

*Swidrygajłow zauważa, że Porfirij Pietrowicz chce podnieść leżący na podłodze pistolet i sam podnosi go pierwszy. Ogląda go i patrzy w lufę.*

Tu historia się urywa. Pod spodem jest dopisek Dostojewskiego, w którym autor przyznaje, że nie jest w stanie tego dalej pisać. Niżej Nicholas widzi pierwsze akapity „Zbrodni i kary”.