1

*Ten artykuł dotyczy **linii tramwajowej 1**. Zobacz też: 1-kreślone, 1-bis oraz 1-extra.*

 Plik:1.PNG
 Plik:3012-1.jpg
 Plik:2084-1.jpg
 Plik:001 5B11745D Okopowa 5B2012-12-265Da.jpg
 Plik:DSC08929.jpg
 Plik:DSC08790.JPG
**1** – linia tramwajowa zwykła (Szablon:Rozkład), która kursuje z *Annopolu* na *Banacha* oraz niektóre kursy skrócone na *Plac Narutowicza*. Linię obsługują Szablon:Mokotów i Szablon:Żoliborz.

## Historia

Linia „1” powstała w 1905 roku, jako linia tramwaju konnego. Jej powstanie bezpośrednio wiązało się ze zmianą oznaczeń linii tramwajowych – dotychczasowe „kolory” zastąpione zostały przez oznaczenia liczbowe, a „jedynka” zastąpiła linię białą, łączącą rogatki powązkowskie z Mokotowem.

Tramwaje konne kursowały na tej linii przez trzy lata, do 1 sierpnia 1908 roku. Wówczas oznaczenie „1” przyjęła nowo uruchomiona ósma linia tramwaju elektrycznego, która połączyła pętlę *Powązki (IV Brama)* trasą przez Dziką, Muranowską, Szablon:Ulica, Franciszkańską, Miodową, Krakowskie Przedmieście i pl. Trzech Krzyży z *Placem Unii Lubelskiej*. Linia kursowała bez zmian do 1920 roku, kiedy to wydłużono ją na południe do pętli u zbiegu ul. Puławskiej z ul. Dolną, a w 1924 do pętli *Wierzbno*. W 1932 roku linię wydłużono wzdłuż ul. Powązkowskiej aż do pętli *Powązki (Elbląska)*, a w 1937 wzdłuż ul. Puławskiej na *Służew*. W 1939 roku dokonano modyfikacji trasy na Muranowie, gdzie linia „1” pojechała ul. Bielańską przez Szablon:Plac, zamiast ul. Miodową. Działania II wojny światowej wymogły zawieszenie linii 8 września 1939 roku.

Linia „1” została ponownie uruchomiona 4 kwietnia 1940 roku – linia kursowała jako jednokierunkowa z *Powązek Wojskowych* ul. Dziką, ul. Gęsią, ul. Franciszkańską i ul. Muranowską z powrotem do ul. Dzikiej na *Powązki Wojskowe*. Jeszcze w tym samym roku, w październiku, zmieniono charakter linii i przedłużono ją do *Placu Teatralnego*, zaś w listopadzie, po utworzeniu getta, skierowano ją przez Szablon:Plac i wydłużono przez Szablon:Plac, ul. Wolską i ul. Skierniewicką na *Czyste*. Na początku czerwca 1941 roku linię skrócono jeszcze do *Powązek-IV Bramy*, po czym 15 czerwca 1941 roku ją zlikwidowano, a jej trasę przejęły linie „10” i „14”.

22 sierpnia 1943 roku ponownie uruchomiono „1” na trasie z pętli *Młynarska* przez ul. Wolską, ul. Chłodną, ul. Graniczną, ul. Marszałkowską oraz ul. Puławską na *Wierzbno*. Na początku 1944 roku wydłużono ją przez ul. Młynarską do pętli *Wawrzyszewska*. Kursowanie zawieszono w dniu wybuchu powstania warszawskiego, 1 sierpnia 1944 roku.

Po wojnie linię „1” uruchomiono 20 czerwca 1945 roku na trasie z *Kawęczyńskiej-Bazyliki* przez ul. Ząbkowską, ul. Targową i ul. Grochowską na *Wiatraczną*, była to pierwsza odbudowana linia tramwajowa – długość trasy wyniosła 5 215 metrów, obsługiwana była przez 7 pociągów. Jeszcze w tym samym roku, po uruchomieniu linii 3, „jedynkę” skierowano wzdłuż ul. Radzymińskiej do pętli *Radzymińska*. W 1949 roku, w związku z przekuwaniem torów na nowy rozstaw, linia „1” została zlikwidowana, uruchomiono ją ponownie 11 czerwca 1950 roku na nowej trasie z *Pelcowizny* przez ul. 11 Listopada i Most Śląsko-Dąbrowski na *Staszica*, w 1954 roku przedłużonej do pętli *Koło*.

Do 1959 roku linia kursowała al. Świerczewskiego, jednak po otwarciu 21 lipca 1959 roku tzw. „Trasy Starzyńskiego”, czyli ciągu ulic Starzyńskiego – Most Gdański – Buczka, linię „1” skierowano przez Most Gdański i ul. Marchlewskiego (zamiast przez Most Śląsko-Dąbrowski) i dalej własną trasą na *Koło*, w 1960 roku skierowano ją przez ul. Okopową, natomiast w 1963 roku wydłużono wzdłuż ul. Marywilskiej aż do tzw. starej pętli *Żerań Wschodni*. Bez zmian dotrwała do 17 października 1971 roku, kiedy to w związku z otwarciem nowej linii tramwajowej przez Bródno skierowano ją ul. Rembielińską i ul. Annopol na nową pętlę *Żerań Wschodni*.

Linia kursowała następnie bez większych zmian aż do 1998 roku, kiedy to najpierw 5 stycznia została skrócona do *Annopola*, zaś 5 października wydłużono ją nowo otwartą trasą tramwajową przez ul. Radiową i ul. Powstańców Śląskich na *Nowe Bemowo*. Następna zmiana trasy miała miejsce 2 stycznia 2006 roku, kiedy to w ramach optymalizacji ruchu tramwajów linię „1” skierowano na nową trasę z *Annopola* nowym odcinkiem przez ul. Towarową i ul. Grójecką na *Banacha*.

2 marca 2019 roku, w związku z rozpoczęciem budowy II linii metra na Bródnie, zlikwidowane zostały podjazdy linii "1" do krańca *Żerań Wschodni*, które zostały zastąpione linią 41.

 Plik:1korale.JPG
 Plik:P2070005.JPG
## Trasa podstawowa

*ostatnio zmieniana 1 października 2011 roku*

### Ulice

**Annopol** – Szablon:Ulica – Szablon:Ulica – Szablon:Ulica – Szablon:Ulica – Most Gdański – Szablon:Ulica – Szablon:Ulica – Szablon:Ulica – Szablon:Plac – Szablon:Ulica – Szablon:Plac – Szablon:Ulica – Szablon:Ulica - **Banacha**

Kursy skrócone:

**Annopol** – Szablon:Ulica – ... – Szablon:Ulica – Szablon:Plac – **Plac Narutowicza**

### Przystanki

Plik:K1.gif

```
**Annopol**

```

```
Toruńska

```

```
Kondratowicza

```

```
Poborzańska

```

```
Rembielińska

```

```
Julianowska

```

```
Budowlana

```

```
Pożarowa

```

```
Staniewicka

```

```
Rondo Żaba

```

```
Namysłowska

```

```
Rondo Żaba

```

```
Namysłowska

```

 Wenecka

 Wenecka

```
Rondo Starzyńskiego

```

```
Rondo Starzyńskiego

```

```
Wybrzeże Helskie

```

```
Most Gdański

```

```
Park Traugutta

```

```
Dworzec Gdański

```

```
Baseny Inflancka

```

Plik:S1.gif

```
Rondo Radosława

```

```
Powązkowska

```

```
Niska

```

```
Cmentarz Żydowski

```

Plik:S1.gif

```
Dzielna

```

```
Żytnia

```

```
Okopowa

```

```
Muzeum Powstania Warszawskiego

```

```
Rondo Daszyńskiego

```

```
Plac Zawiszy

```

```
Ochota-Ratusz

```

```
Plac Narutowicza

```

```
Wawelska

```

```
Och-Teatr

```

```
Bitwy Warszawskiej 1920

```

Plik:S1.gif

```
Banacha

```

Plik:K2.gif

```
**Banacha**

```

Kursy skrócone:

Plik:K1.gif

```
**Annopol**

```

```
Toruńska

```

Plik:BPW.gif

```
(...)

```

```
Ochota-Ratusz

```

Plik:S2.gif

```
Plac Narutowicza

```

Plik:K2.gif

```
**Plac Narutowicza**

```

## Galeria

DSC03552.JPG**Jedynka** na Placu Zawiszy (31 lipca 2011)DSC00102.JPG**Jedynka** na pętli Banacha, 11 kwietnia 2012P6080008.JPG**Jedynka** na ul. Grójeckiej (8 czerwca 2017)001 5B20015D Slominskiego 5B2012-12-265Da.jpg**Jedynka** na ul. Słomińskiego (2012)
## Linki zewnętrzne

* Szczegółowa historia linii 1 w latach 1908-1939
* Szczegółowa historia linii 1 w latach 1940-1944
* Szczegółowa historia linii 1 po 1945 roku

Szablon:Tramwaje