TVP 1

**TVP1** (**Program Pierwszy Telewizji Polskiej**, potocznie *Jedynka)* – pierwszy program Telewizji Polskiej, polska publiczna stacja telewizyjna i zarazem najstarsza ogólnopolska stacja telewizyjna, która została utworzona 25 października 1952 roku. Od 2 października 1970 roku (uruchomienie drugiego programu telewizji) do 1976 roku oficjalnym skrótowcem był **TVP1**, natomiast od 1976 roku do 29 lutego 1992 roku był **TP1**, a od 1 marca 1992 roku ponownie **TVP1**, który jest wykorzystywany do dziś.

Program Pierwszy nadawany jest bezpłatnie wyłącznie w jakości HD w ramach ogólnopolskiego trzeciego multipleksu naziemnej telewizji cyfrowej (MUX 3). Dostępny jest również we wszystkich sieciach kablowych i na satelitarnych platformach cyfrowych w związku z tzw. zasadą must carry, czyli zapisanym w ustawie o radiofonii i telewizji obowiązkiem oferowania przez każdego operatora telewizyjnego siedmiu kanałów telewizyjnych, wśród których znajdują się trzy kanały TVP – TVP1, TVP2 i TVP3 – oraz cztery kanały prywatne – TVN, Polsat, TV4 i TV Puls.

## Kalendarium

* **25 października 1952 o godz. 19:00** – Doświadczalna Stacja Telewizyjna Instytutu Łączności wyemitowała pierwszy program telewizyjny. Do końca tego roku nadano w sumie cztery półgodzinne programy. Ten moment uważa się za narodziny TVP1 oraz początek Telewizji Polskiej.
* **3 stycznia 1953** – wyemitowano pierwszy w historii program dla dzieci. Henryk Ładosz opowiedział młodym widzom bajkę Ewy Szelburg-Zarembiny o glinianym dzbanie. Zilustrował ją twórca postaci Koziołka Matołka – słynny rysownik Marian Walentynowicz.
* **23 stycznia 1953** – rozpoczęcie regularnej emisji programu. Początkowo odbywała się w każdy piątek od godz. 17:00. Audycja trwała do 60 minut i składała się z widowisk artystycznych, sztuk teatralnych, programów dla dzieci, czy audycji okolicznościowych, m.in. na tematy polityczne.
* **6 listopada 1953** – został wyemitowany pierwszy spektakl Teatru Telewizji *Okno w lesie* Rachmanowa i Ryssa, w reżyserii Józefa Słotwińskiego, ze studia telewizyjnego przy ul. Ratuszowej w Warszawie.
* **10 września 1954** – czas emisji programów zwiększono do dwóch godzin. Nadano pierwszy film fabularny. Były to *Promienie śmierci* w reżyserii Abrama Rooma, produkcji ZSRR.
* **1 kwietnia 1955** – rozpoczęto emisję programu telewizyjnego dwa razy w tygodniu – we wtorki i piątki.
* **2 listopada 1955** – rozpoczęto nadawanie programu telewizyjnego trzy razy w tygodniu – w poniedziałki, środy i piątki.
* **2 stycznia 1956** – rozszerzono emisję programu telewizyjnego do czterech dni w tygodniu – we poniedziałki, środy, czwartki i piątki.
* **6 lutego 1956** – pierwszy spektakl Teatru Sensacji „Kobra” *Zatrute litery* wg powieści Agathy Christie w reżyserii Adama Hanuszkiewicza.
* **26 marca 1956** – wyemitowano *Tele-Echo* – pierwszy talk-show prowadzony przez Irenę Dziedzic. Program utrzymał się na antenie do 1981 roku, a gospodyni audycji przepytała 12 tysięcy gości.
* **30 kwietnia 1956** – emisja pierwszego programu informacyjnego w historii – *Wiadomości Dnia*.
* **1 stycznia 1957** – zwiększono emisję programu telewizyjnego do 22 godzin tygodniowo.
* **4 września 1957** – pierwsza prognoza pogody zapowiadana przez Czesława Nowickiego znanego jako Wicherek.
* **1 stycznia 1958** – powstał *Dziennik Telewizyjny*, który wkrótce stał się głównym ośrodkiem medialnej propagandy PRL-u, w 1989 roku zastąpiono go *Wiadomościami*.
* **1 września 1958** – utworzono wspólne pasmo ośrodków regionalnych w Łodzi, w Katowicach i w Warszawie.
* **16 października 1958** – emisja pierwszego wieczoru *Kabaretu Starszych Panów* Jeremiego Przybory i Jerzego Wasowskiego – jednego z najbardziej rozpoznawalnych programów rozrywkowych w historii polskiej telewizji.
* **5 września 1959** – premiera magazynu kulturalnego *Pegaz.*
* **1 lutego 1961** – początek codziennej emisji programu telewizyjnego.
* **25 listopada 1962** – premiera teleturnieju *Wielka gra* (w latach 1975-2006 w TVP2).
* **5 stycznia 1965** – premiera pierwszego polskiego serialu telewizyjnego *Barbara i Jan*.
* **9 września 1966** – emisja pierwszego odcinka serialu *Czterej pancerni i pies*.
* **1967** – pierwsze wydanie programu Stanisława Janickiego *W starym kinie* istniejącego do 1999 roku w którym prezentowano stare produkcje filmowe w tym polskie filmy przedwojenne.
* **10 października 1968** – emisja pierwszego odcinka serialu telewizyjnego *Stawka większa niż życie*.
* **17 października 1970** – emisja pierwszego programu kabaretowego Olgi Lipińskiej z cyklu *Gallux Show*.
* **17 stycznia 1971** – po raz pierwszy ukazał się program *Z kamerą wśród zwierząt*, prowadzony przez Hannę i Antoniego Gucwińskich.
* **II połowa lat 70. XX wieku** – premiera weekendowego bloku programowego *Tylko w niedzielę*, w zamierzeniu twórców konkurencyjnego wobec *Studia 2*.
* **27 września 1975** – emisja pierwszego programu kabaretowego Olgi Lipińskiej z cyklu *Właśnie leci kabarecik*
* **1976** – pierwsze realizacje widowisk Bogusława Kaczyńskiego znanych jako *Operowe qui pro quo*, czyli inscenizowane na wesoło, w pałacowych wnętrzach, sceny z popularnych oper i operetek. W cyklu tym wystąpiła cała plejada największych sław polskiej sceny operowej i gwiazd operetki.
* **8 września 1977** – premiera programu popularnonaukowego *Sonda* prowadzonego przez Zdzisława Kamińskiego i Andrzeja Kurka. Autorzy zginęli w wypadku samochodowym pod Raciborzem 29 września 1989 roku.
* **11 grudnia 1977** – emisja pierwszego programu kabaretowego Olgi Lipińskiej z cyklu *Kurtyna w górę*.
* **29 stycznia 1983** – pierwsze wydanie programu interwencyjnego *Sprawa dla reportera* Elżbiety Jaworowicz.
* **wrzesień 1983** – pierwsza emisja programu dokumentalno-historycznego Bogusława Wołoszańskiego *Sensacje XX wieku* nadawanego do 2005 roku.
* **26 czerwca 1986 o godz. 17:15** – pierwsze wydanie *Teleexpressu*. Pierwszym prowadzącym Teleexpress był Wojciech Mazurkiewicz. Od 1992 roku nadawany jest o 17:00.
* **18 listopada 1989 o godz. 19:30** – pierwsze wydanie *Wiadomości*, które poprowadził Wojciech Reszczyński
* **16 kwietnia 1990** – premiera *Kabaretu Olgi Lipińskiej*. Ostatni program wyemitowano w 2005 roku.
* **31 sierpnia 1992** – premiera magazyn śniadaniowego *Kawa czy herbata?* nadawanego do 2013 roku.
* **24 grudnia 1992** – po raz pierwszy wyemitowano charytatywny blok reklamowy, zwany *Reklama dzieciom.* Do 2012 roku nadawano go w Wigilię Bożego Narodzenia. Emitowany był w latach 1992–2003 przed Wieczorynką, a w latach 2004–2012 przed głównym wydaniem *Wiadomości*. Od 2013 roku akcja ta jest prowadzona 25 grudnia, po *Wiadomościach*.
* **1993** – początek emisji logo na ekranie.
* **1 stycznia 1995** – TVP1 przeszedł z systemu nadawania kolorów SECAM na PAL.
* **9 listopada 1995** – premiera serialu kryminalnego *Ekstradycja* emitowanego w kilku seriach do 1999 roku.
* **styczeń 1997** – wraz z TVP2 zaczyna nadawać dźwięk stereo w systemie NICAM.
* **15 czerwca 1997** – uruchomienie osobnej Telegazety TVP1 (dotychczas Jedynka i Dwójka nadawały tę samą wersję teletekstu)
* **4 września 1997** – premiera teleturnieju *Jaka to melodia?*.
* **22 września 1997** – premiera telenoweli *Klan*
* **5 października 2000** – premiera telenoweli *Plebania* emitowanej do 2012 roku.
* **7 marca 2003** – zmiana logo i oprawy graficznej tak jak w pozostałych programach Telewizji Polskiej.
* **5 marca 2006** – premiera serialu komediowego *Ranczo* emitowanego do 2016 roku.
* **11 listopada 2008** – premiera serialu kryminalnego *Ojciec Mateusz*, regularnie emitowany od 7 grudnia 2008 roku.
* **18 listopada 2009** – testowe nadawanie programu w formacie panoramicznym 16:9.
* **27 października 2010** – regularna emisja TVP1 i TVP2 w jakości SD w trzecim multipleksie naziemnej telewizji cyfrowej
* **10 stycznia 2011** – testowa emisja TVP1 systemie HD w rozdzielczości 1080i na platformie cyfrowej „n”
* **14 lutego 2011** – *Wiadomości* i *Teleexpress* nadawane są regularnie w formacie panoramicznym 16:9.
* **14 grudnia 2011** – regularna emisja TVP1 i TVP2 w jakości SD w pierwszym multipleksie naziemnej telewizji cyfrowej.
* **3 marca 2012** – premiera serialu kryminalnego *Komisarz Alex*.
* **1 czerwca 2012** – rozpoczęcie regularnej, oficjalnej emisji TVP1 w standardzie HD pod nazwą **TVP1 HD**
* **30 sierpnia 2013** – ostatnia Wieczorynka*.* Ostatnim serialem pokazanym podczas bloku była *Świnka Peppa*.
* **28 kwietnia 2014** – TVP1 w wersji SD ustąpił miejsca Fokus TV w MUX1.
* **7 kwietnia 2017** – TVP1 w wersji SD przestał być nadawany na satelicie Hot Bird (13⁰ E).
* **2 marca 2018** – premiera telenoweli *Leśniczówka*
* **3 marca 2019** – premiera serialu obyczajowego *Stulecie Winnych*
* **3 września 2021** – zmiana logo i oprawy graficznej. Logo ekranowe oraz widniejące na stronie internetowej nie uległo zmianom.
* **14 lutego 2022** – TVP1 można oglądać bezpłatnie dzięki aplikacji TVP GO dostępnej na systemach iOS i Android.
* **25 lipca 2022** – od tego dnia stacja dostępna jest na testowym multipleksie TVP w standardzie DVB-T2/HEVC.