Nederland essay utopie

* Door: Arvid Roerdinkholder
* Klas: 5 vwo
* Kandinsky College

**De ideale inkomensverdeling**

Soms loop ik weleens door de stad net zoals in de wandelaar van Adriaan van Dis, ik kom door allerlei drukke straatjes waar mensen gezellig samen op terras eten, drinken, roken en lachen. Een oma zit met haar kleinkind op een bankje naast een aangeharkt plantsoen waar hoveniers aan de slag zijn met 100%NL op de radio, in de verte zit een stelletje van de zon te genieten op een picknickkleed. Er rijd een vuilniswagen voorbij een bushalte waar een man in een driedelig pak staat met een koffertje, hij is druk aan het bellen en tikt nerveus met zijn linkervoet op de grond. Op dit soort momenten kom je, als observator van de samenleving, tot bepaalde inzichten: zo’n vuilnisman en zo’n zakenman zijn eigenlijk best ver van elkaar verwijderd, waarom verdiend de ene meer dan de andere?

Als het aan Rutger Bregman ligt, de auteur van het boek ‘’waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers’’, moeten we welvaart anders verdelen. Hij vind dat we niet alles moeten aannemen zoals het is: ‘’zo werkt de markt nu eenmaal’’ en ‘’je weet wat te wachten staat als je er aan begint’’ is niet de goede houding als we verandering willen brengen want wij als samenleving bepalen uiteindelijk wat echt van waarde is en wat niet.

De vuilnisman die ons vuilnis ophaalt zien we als iets vanzelfsprekends maar zodra we een keer staken zien we pas hoe belangrijk ze eigenlijk zijn: zonder mannen en vrouwen die dit ‘’vuile werk’’ doen zijn onze straten vervuild en wordt onze leefomgeving een habitat voor ratten en hotspots voor epidemieën. Waarom krijgen advocaten, directeurs, bankiers en ambtenaren meer geld dan schoonmakers, brandweermannen, verpleegsters en medewerkers van de kinderopvang.

Dat heeft met een aantal factoren te maken, een paar eeuwen geleden werkte bijna iedereen nog in de landbouw maar door modernisering is alles veel functioneler geworden en van het een komt het ander: een groter aanbod betekent een lagere prijs. Toch zijn boeren zeker niet onbelangrijk, maar sinds de landbouw beter werkt gaat er minder geld heen. Niet iedereen wil boer worden, integendeel; de meeste mensen kiezen liever voor een aangename baan in de dienstensector. Bregman noemt het de paradox van vooruitgang: terwijl we rijker en hoger opgeleid worden, groeit het risico op overbodigheid. Dat wil zeggen dat we geld kunnen verdienen zonder we echt iets toevoegen aan de samenleving. Op individueel niveau erg fijn maar voor de samenleving als geheel is dit misschien wel schadelijk, er wordt geen welvaart gecreëerd maar enkel verplaatst (of vernietigd).

Een voorbeeld: een bankstaking van een halfjaar in Ierland zorgde ervoor dat heel veel bankiers ander werk gingen zoeken maar het stopte niet economische groei van het land zoals gevreesd. In tegenstelling tot een staking van vuilnispersoneel in New York die een week duurde waarbij vuilnis op straat werd verbrand aangezien het niet opgehaald werd en overal een rotte eieren lucht rondhing.[1]

Als meneer Mulders, de wandelaar in het gelijknamige boek van Adriaan van Dis, met zijn hondje wandelt langs de zwervers en illegalen in de buitenwijken van Parijs voelt hij zich schuldig dat hij leeft van een erfenis terwijl veel mensen geen geld hebben, hij heeft welvaart verplaatst. Hij besluit vanaf nu geld te geven, hij krijgt zo op zijn oude dag weer een nieuwe functie in zijn leven door welvaart te creëren op zijn manier. Het is niet dat daklozen per se iets bijdragen maar hij heeft dat in principe ook niet gedaan en dus had hij ook zo kunnen eindigen.[2]

In de utopie, verdelen we welvaart op een rechtvaardige manier: dus degenen die het meest bijdragen krijgen het meest betaald. We moeten inzien dat niet al het werk de moeite waard is. Als we rijker willen worden – de definitie hiervan blijft subjectief – moeten we het verschil tussen verdienen (Van Dale: ‘als winst of loon verkrijgen’) en verdienen (Van Dale: ‘aanspraak mogen maken, recht hebben op’) maken.[3]

**Bronvermelding**

§  Bregman, R. (2014, 29 oktober). *Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers*. De Correspondent. Geraadpleegd op 18 juni 2022, van https://decorrespondent.nl/1949/waarom-vuilnismannen-meer-verdienen-dan-bankiers/74929305-f905ef8a

§  *vlogboek: De wandelaar*. (2018, 22 februari). YouTube. Geraadpleegd op 18 juni 2022, van https://www.youtube.com/watch?v=\_AhkFMHcDMs

[1] De Correspondent: Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers.

[2] Vlogboek: De wandelaar.

[3] De Correspondent: Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers.