Hiena cętkowana

Crocuta crocuta

Bardzo łatwe (Promiskultyzm)

**Hiena cętkowana, krokuta cętkowana** (*Crocuta crocuta*) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny hienowatych. Jedno ze zwierząt dostępnych w standardowej edycji *Planet Zoo*.

## Zoopedia

**Wielkość populacji na wolności:** *Od 27 000 do 47 000*

Krokuta cętkowana (*Crocuta crocuta*), zwana również hieną plamistą, to gatunek zamieszkujący Afrykę Subsaharyjską. Zwierzęta te są ogólnie drapieżnikami zdolnymi do życia w większości środowisk, jednak nie spotyka się ich w lasach deszczowych ani na pustyniach. Mocne kończyny przednie, silnie umięśniony kark i słabsze od przednich kończyny tylne nadają im charakterystyczny wygląd. Mają szeroką głowę i pysk oraz brązowawą sierść z czarnymi plamami, a od karku do środkowej części grzbietu ciągnie się grzywa.

Nie jest to gatunek zagrożony, ale w wyniku działalności człowieka jego siedliska zmniejszają się. Jest również tępiony przez rolników chroniących zwierzęta hodowlane. Krokucie cętkowanej nie zagrażają miłośnicy myśliwskich trofeów, ponieważ zwierzę to uznaje się powszechnie za nieatrakcyjne. Kłusownicy polują na nie jednak, aby pozyskać części ciała używane jako surowce w medycynie tradycyjnej. Gatunek ten jest pod ochroną, gdy znajduje się na obszarach parków narodowych, a w niektórych krajach afrykańskich obowiązuje prawodawstwo, zgodnie z którym krokuta cętkowana jest gatunkiem chronionym, jednak w innych regionach uważa się ją za szkodnika.

### Potrzeby społeczne

Hieny to zwierzęta towarzyskie, żyjące w „klanach" złożonych ze spokrewnionych ze sobą samic i ich młodych oraz samców przybyłych z zewnątrz. Mają wspólne legowisko, w którym może razem sypiać, parzyć się i rodzić młode nawet 90 krokut cętkowanych. Gdy hieny opuszczają legowisko, aby udać się na polowanie, wędrują samotnie lub w niewielkich grupach, liczących od 2 do 4 osobników.

W niewoli dorosłe osobniki należy trzymać w dobranych parach lub trójkach. Chociaż na wolności hieny żyją w dużych grupach, ich społeczności bywają konfliktowe i poszczególne osobniki nie spędzają całego czasu razem. Hieny często wędrują samotnie lub w małych grupach. To agresywny gatunek, więc stłoczenie dużej grupy na zamkniętej przestrzeni mogłoby doprowadzić do gwałtownych interakcji.

### Rozmnażanie

W klanie krokuty cętkowanej samice są ze sobą nawzajem spokrewnione, natomiast niespokrewnione z nimi samce dołączają spoza grupy. Samce wkupują się w łaski samic, zachowując się w sposób uległy i przyjazny, a gdy uda im się zdobyć ich zaufanie, samice mogą pozwolić samcom na kopulację. Samica rodzi 1 lub 2 młode, które otacza troskliwą opieką. Młode płci męskiej pozostają w klanie matki przez około 2,5 roku. Wówczas opuszczają go i próbują dołączyć do klanu, z którym nie są spokrewnione. Samice pozostają w grupie matki na całe życie.

### Ciekawostki

1. Przypominające śmiech dźwięki wydawane przez hieny to sposób, w jaki zwierzęta te wzywają pomocy, gdy są ścigane lub atakowane. Mimo obiegowych opinii krokuty cętkowane są sprawnymi drapieżnikami, a nie padlinożercami.
2. Hieny są jedynymi przedstawicielami rzędu drapieżnych, których młode rodzą się z otwartymi oczami i pełnym uzębieniem.
3. Samice są większe od samców i pełnią rolę dominującą w społeczności krokuty cętkowanej. Cechuje je hipermaskulinizm - ich zewnętrzne narządy rozrodcze wyglądają na męskie.
4. Krokuty cętkowane są wyjątkowo inteligentne, a ich umiejętność współpracy w grupie i zdolność uczenia się są na tym samym poziomie co u szympansów.
5. Krokuta cętkowana ma wyjątkowo silny nacisk szczęk, dzięki czemu może używać ich stale do miażdżenia kości. Siła szczęk tych zwierząt jest większa niż u lwów. Potrafią też być bardzo niebezpieczne. W roku 1962 dwie krokuty cętkowane zabiły w Malawi 27 osób.