Essos

Essos là lục địa lớn nhất trong số 4 lục địa được biết đến trên thế giới. Nó nắm ở phía đông của Westeros, phía bắc của Sothoryos và Ulthos, kéo dài từ Biển Rùng Mình ở phía bắc tới Biển Mùa Hè ở phía nam, và từ Biển Hẹp ở phía tây tới vùng đất bao quanh Biển Ngọc ở phía đông, có thể còn xa hơn nữa. Essos là nơi cư ngụ của rất nhiều tộc người và có rất nhiều hình thái địa lý trải dài.

Trong Băng Hỏa trường ca, lục địa này chỉ được gọi đơn giản là lục địa phía đông, bên kia Biển Hẹp, hoặc phương đông; George RR Martin lần đầu tiên gọi nó là Essos là ở khoảng giữa năm 2008 trong một bài phỏng vấn, và về sau xác nhận đó là tên chính thức. Phần phụ lục của cuốn A Dance with Dragons chính thức gọi lục địa phía đông Biển Hẹp này là Essos.

## Địa lý

Essos lớn hơn Westeros rất nhiều, nhưng nó kéo dài đến đâu thì chưa thể biết được vì hiện chưa có bản đồ nào cho thấy được toàn bộ lục địa. Bờ biển phía bắc của lục địa được ngăn cách với cực bắc nhờ Biển Rùng Mình. Về phía nam, ngăn cách bởi Biển Mùa Hè là Sothoryos, lục địa gần như chưa được biết tới. Về phía cực đông, qua cả Biển Ngọc là Asshai, Yi Ti và khu vực bí ẩn được gọi là Vùng đất Bóng tối. Phía nam của Vùng đất Bóng tối là lục địa Ulthos.

Các hình thái địa lý và khí hậu của Essos thay đổi rất nhiều. Vì đã được ngăn cách với cực bắc - Vùng đất của Mùa đông Vĩnh cửu và nằm xa hơn về phía nam, cho nên mùa đông ở lục địa này thường không kéo dài như ở Westeros.

Phần lãnh thổ dọc theo bờ biển phía tây thì có thời tiết ôn hòa hơn, và càng khô nóng hơn về phía nam. Hình thái địa lý đặc trưng của khu vực này là các ngọn đồi xanh mướt, khu rừng Qohor khổng lồ, và các chuỗi quần đảo rộng lớn như Braavos hay Lys. Phần trung tâm của lục địa được bao phủ bởi đồng cỏ rộng lớn được gọi là Biển Dothraki, còn khu vực phía đông được bao phủ bởi vùng đất cát đỏ khô cằn và không gì sinh sống nổi. Xa hơn vùng sa mạc này là thành phố Qarth nằm bên cạnh Cổng Ngọc dẫn tới Biển Ngọc. Khu vực phía nam chủ yếu là các vùng đồi núi trập trùng với khí hậu Địa Trung Hải với đường bờ biển chạy dọc theo Biển Mùa Hè nối Volantis với bán đảo Valyria và khu cửa biển lớn được gọi là Vịnh Nô Lệ. Các khu vực của Essos được chia tách bởi các dãy núi lớn như Dãy núi Xương và Krazaaj Zasqam, chia tách thành hai phần lớn đông - tây, với phần phía tây quen thuộc với người Westeros và phần phía đông còn nhiều bí ẩn.

## Các khu vực

Essos được chia thành nhiều khu vực với phân bố dân cư, tộc người rất đa dạng.

### Các Thành phố Tự Do

Các Thành phố Tự Do là 9 thành bang độc lập nằm ở bờ biển phía tây của Essos. Bảy trong số đó nằm ở bờ biển (Braavos, Myr, Pentos và Volantis) hoặc ở trên đảo (Lorath, Lys và Tyrosh) ở Biển Hẹp, và hai thành phố còn lại (Norvos và Qohor) thì nằm trong đất liền. Ngoại trừ Braavos, được được thành lập bởi các cựu nô lệ thì tám thành phố còn lại đều vốn là thuộc địa của Đế quốc Valyria, và đều giữ lại được văn hóa, phong tục. Đây đều là các thành phố phát triển và giàu có hơn các thành phố của Westeros, kể cả King’s Landing. Mỗi thành phố trong số các Thành phố Tự Do này đều kiểm soát một phần lãnh thổ nhất định, và nhiều thị trấn, làng mạc nhỏ hơn. Khu vực của các Thành phố Tự Do này trải dài từ bờ biển phía tây đến rừng Qohor và sông Rhoyne ở phía đông, ngăn cách với Biển Dothraki và vương quốc Sarnor.

Ở phía tây bắc của khu vực, giữa Braavos và Pentos là các ngọn đồi Andalos, vùng đất cổ xưa vốn là quê hương của người Andal, và theo các truyền thuyết thì là nơi sinh ra Thất Diện Giáo

### Vương quốc Sarnor

Nằm ở phía đông của rừng Qohor và phía bắc của Biển Dothraki là các cánh đồng cỏ thuộc về vương quốc Sarnor, nơi có dòng sông lớn Sarne và các nhánh sông nhỏ hơn của nó chảy qua. Phần lớn vương quốc giờ chỉ là đống đổ nát, gây ra bởi người Dothraki.

### Biển Dothraki

Nằm ở phía đông các Thành phố Tự Do và Sarnor là vùng đồng cỏ rộng lớn gọi là Biển Dothraki, chiếm phần lớn diện tích Essos. Đó là nơi sinh sống của người Dothraki, một dân tộc du mục hiếu chiến với da màu đồng, họ có ngôn ngữ và văn hóa, phong tục riêng. Người Dothraki tuy không buôn bán, nhưng những cuộc cướp phá và tìm kiếm nô lệ của họ cũng có thể coi là một phần động lực thúc đẩy nền kinh tế của Essos. Có rất nhiều tàn tích của các thành phố thuộc về nhiều nền văn hóa cổ xưa nằm bên trong hoặc gần Biển Dothraki.

### Biển Rùng Mình

Nằm ở phía bắc của Biển Dothraki, dọc theo bờ của Biển Rùng Mình là các vương quốc Sarnor, Omber và vương quốc rừng rậm Ifequevron. Ở phía bắc vùng đất liền Essos là quần đảo Ibben.

### Bán đảo Valyria

Bán đảo Valyria là một mũi đất lớn kéo dài từ vùng phía nam Essos ra đến ngoài khơi Biển Mùa Hè. Nơi đây từng là lãnh thổ trung tâm của Đế quốc Valyria và là nơi tọa lạc của thành Valyria. Một phần vùng bán đảo này đã bị phá hủy trong Ngày Tàn của Valyria, tạo thành nhiều hòn đảo nhỏ hơn, các vùng đất thấp thì bị chìm dưới đáy biển, và Valyria trở thành tàn tích. Toàn bộ vùng bán đảo và Biển Ngút Khói xung quanh nó được coi là đã bị quỷ ám và khắp nơi ngập tràn khói độc. Hầu hết những người đến đây để tìm kiếm các kho báu trong đống tàn tích của Valyria thì đều biến mất, trừ một số trường hợp hiếm hoi.

### Vịnh Nô Lệ và Ghiscar

Ở phía nam Biển Dothraki, phía đông của Valyria và phía tây của Lhazar là Vịnh Nô Lệ và Ghiscar. Trên vùng đất này có rất nhiều thành bang nhỏ và ba thành phố cảng nô lệ lớn là Yunkai, Meereen và Astapor. Các thành phố này được xây dựng từ đống đổ nát của Ghis Cổ và tàn tích của Đế chế Ghiscari, kẻ địch cổ xưa của Đế quốc Valyria, nhưng đã bị đánh bại và sụp đổ hàng ngàn năm trước. Các thành phố nô lệ vẫn kết nối được với các Thành phố Tự Do nhờ hệ thống các tuyến đường của Valyria. Thành phố Ghis Mới hiện nằm trên hòn đảo ngoài khơi phía nam Ghiscar, nhưng không có nhiều thông tin về nó được hé lộ. Sông Skahazadhan là con sông lớn nhất của khu vực này.

### Lhazar

Lhazar nằm ở phía đông nam của Biển Dothraki và đông bắc của Vịnh Nô Lệ. Đây là một khu vực bán hoang mạc, gồm các đồng cỏ và núi đồi. Các chúa ngựa xem người Lhazareen, bộ tộc chăn thả bản địa, là đối tượng dễ dàng bắt được để làm nô lệ, và gọi là haesh rakhi (tức “Người Cừu”).

### Qarth

Qarth là một thành phố cổ xưa ở cực đông, ở phía bên kia của Sa Mạc Đỏ, nằm bên bờ Biển Ngọc. Đó là nơi ở của các pháp sư và các đại thương buôn. Việc thành phố này nằm ở Cổng Ngọc đã biến nó trở thành cửa ngõ giao thương và văn hóa giữa phía tây và phía đông (ví dụ như các Thành phố Tự Do và Vịnh Nô Lệ), và các vùng đất phía đông khác (ví dụ như Asshai, Vùng đất Bóng Tối và Yi Ti). Là một nơi giàu có, các cư dân của Qarth tự xem mình là tầng lớp tinh hoa và liên tục tham gia vào các mưu đồ chính trị không hồi kết giữa các thế lực trong xã hội.

Nằm ở phía nam của Qarth là hòn đảo lớn có tên Moraq Lớn, nằm giữa Biển Mùa Hè và Biển Ngọc.

### Đông Essos

Có rất ít thông tin về các vùng đất Essos ở phía đông Dãy núi Xương và Krazaaj Zasqa. Vùng đất phía nam dọc theo Biển Ngọc gồm có các vùng lãnh thổ của Yi Ti, Asshai và Vùng đất Bóng Tối. Phía bắc Yi Ti là các thành phố buôn bán nằm bao quanh Đại Cát Hải, và vùng đồng bằng Jogos Nhai. Ở xa hơn về phía đông là các vùng đất còn kỳ lạ và bí ẩn hơn: vùng Ngàn Đảo trên Biển Rùng Mình, Mossovy, Sa Mạc Xám, Vùng đất của Shryke, Dãy núi Morn, Thành phố của các Vô Huyết Nhân, Biển Ẩn và các thành phố Carcosa, Thành phố Điểu Nhân, Năm Pháo Đài, v.v

## Cư dân

Essos là nơi cư trú của rất nhiều tộc người và nền văn hóa khác nhau, và có sự phân hóa lớn hơn Westeros rất nhiều. Họ là hậu duệ của các nền văn hóa khác nhau: người Andal, người Rhoynar, Ghis Cổ, Đế quốc Valyria. Khác với một Westeros đã thống nhất dưới tên Bảy Vương Quốc, Essos được phân chia thành nhiều khu vực khác nhau và mỗi một thành bang đều kiểm soát một vùng lãnh thổ nhất định, không có một thế lực nào thống trị tất cả kể từ khi Đế quốc Valyria sụp đổ 400 năm trước. Các tộc người ở Essos có thể kể đến là:

* Người Dothraki, một tộc người du mục hiếu chiến có nước da màu đồng, có ngôn ngữ và văn hóa riêng.
* Người Ghiscari, một tộc người lai cư trú hầu hết ở Vịnh Nô Lệ, với ngôn ngữ là một loại biến thể lai tạp của tiếng High Valyria. Họ là hậu duệ của người Ghis Cổ.
* Người dân ở các Thành phố Tự Do, hậu duệ của cư dân và các nô lệ của Đế quốc Valyria. Họ nói một loại biến thể xa của tiếng High Valyria, được gọi là Low Valyria nhưng cũng sử dụng Ngôn ngữ chung của Westeros.
* Người Lhazareen, một tộc người hòa bình với nước da đồng, mặt tròn và mắt có con ngươi hình quả hạnh nhân. Phần lớn họ là những người chăn cừu, thờ Thần Chăn Cừu và bị người Dothraki gọi là "người cừu". Họ cũng là đối tượng thường xuyên bị người Dothraki săn đuổi, bắt làm nô lệ.
* Người Qartheen, cư dân tại Qarth.
* Người Ibbenese, tộc người đánh cá ở phía bắc, sống tại đảo quốc Ibben thuộc Ib. Được mô tả là những người nặng nề, vai rộng và ngực rộng, có chiều cao thấp (hiếm khi đạt chiều cao quá 5 feet rưỡi) và có rất nhiều lông trên cơ thể. Nổi tiếng với tài săn bắt cá voi
* Người Jogos Nhai, một bộ tộc du mục có nhiều nét tương đồng với Dothraki, với nước da ngăn đen, người ngồi xổm, chân vòng kiềng và nhất là cái đầu có hộp sọ nhọn đặc trưng. Nổi tiếng với tài lai tạo và thuần hóa Zorse (một giống ngựa là kết quả của việc lai tạo ngựa với một giống ngựa có sọc khác)
* Người N'Ghai, họ hàng với người Jogos Nhai du mục hơn, cư dân của Thành phố Bí Mật Nefer thuộc vương quốc N'ghai.
* Người Sarnori, hoặc Tagaez Fen, nghĩa là "người cao", tộc người có da màu nâu, tóc đen ở Sarnor, cũng là những người đã chiếm giữ Saath.
* Người YiTish, chủng tộc mắt sáng của Hoàng Kim Đế chế Yi Ti, được cho là chủng tộc và nền văn hóa lâu đời, rộng lớn nhất của Essos.
* Người Lengii, có lẽ là tộc người cao lớn nhất, với da màu gỗ, chân dài, thân hình mảnh khảnh và đôi mắt vàng được cho là có tầm nhìn vượt trội so với các chủng tộc khác, cư dân của đảo Leng.

Những nền văn hóa đã bị tận diệt hoặc biến mất hoàn toàn khỏi Essos bao gồm người Jhogwin, những Người Tạo Mê Cung, và người Ifequevron. Phần lớn người Rhoynar đã bỏ Rhoyne mà chạy đến Dorne ở Westeros.

## Câu nói

*"Essos, lục địa rộng lớn bên kia Biển Hẹp, là nơi có vô vàn những nền văn minh kỳ lạ, bí ẩn và cổ xưa; một số vẫn còn tồn tại, số khác đã sụp đổ từ lâu và biến mất trong các truyền thuyết."* - ghi chép của Yandel.

*"Cậu mở mắt ra và thấy rõ mồn một vùng đất bên kia Biển Hẹp, thấy những Thành phố Tự Do và Biển Dothraki xanh ngát và xa hơn nữa, tới những ngọn núi ở Vaes Dothrak, tới vùng đất huyền thoại của Biền Ngọc, tới Asshai bên kia Vùng đất Bóng Tối, nơi những con rồng tắm dưới ánh mặt trời."* - giấc mơ của Bran Stark

*"**Tyrion:** Tại Westeros, lời nói của một người nhà Lannister giá trị như vàng.*

***Tybero:** Đây không phải Westeros. Tại phía bên này của Biển Hẹp, chúng ta hứa hẹn bằng giấy tờ. Những món nợ ghi trên gió sẽ bị... quên lãng, phải không nào?"* - cuộc đối thoại giữa Tyrion Lannister và Tybero Istarion.