Izrael

**Izrael** (hebr. ‏יִשְרָאֵל‎ *Jisra’el*), oficjalnie **Państwo Izrael** (hebr. ‏מְדִינַת יִשְרָאֵל‎ *Medinat Jisra’el*) – państwo na Bliskim Wschodzie, położone w Azji Zachodniej na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego. Graniczy na północy z Libanem, na północnym wschodzie oraz na południu ze Zjednoczoną Republiką Arabską i na wschodzie z Federacją Arabskich Monarchii. Pod względem wyznaniowym w Izraelu występuje duże zróżnicowanie – obok żydów mieszkają również muzułmanie (Arabowie), chrześcijanie i druzowie, jak również inne mniejsze grupy religijne.

## Historia

Izrael na początku drugiej połowy swojej dwudziestowiecznej historii był wojowniczym państwem, co udowodniły Kryzys Sueski i Wojna Sześciodniowa, w których młode państwo żydowskie zdobyło nowe obszary i umocniło swoje granice. Dobrą passę Tel-Awiwu zakończyła wojna Jom Kippur w 1973 roku, w której Arabowie z całą siłą, z każdej strony w jednym czasie, zaatakowali Izrael i rozbili jego siły zbrojne. Zainterweniowanie w sprawy przez Amerykanów uniemożliwiło całkowite zniszczenie państwa żydowskiego, co było marzeniem przedstawicieli Arabskiego Frontu Rewolucyjnego. Udało się jedynie oderwać od Izraela tereny, które zostały odebrane Arabom w wyniku wcześniej przegranych przez muzułmanów potyczek.

Nieprzygotowanie judaistów do wojny i sromotna klęska spowodowało wiele zmian w polityce tego młodego państwa. Upadły rządy lewicy, Mosze Dajan musiał odejść ze stanowiska. Do władzy doszła narodowo-liberalna, prawicowa partia polityczna - Gahal. Premierem został Menachem Begin, który zastał kraj w fatalnym stanie: z galopującą inflacją oraz malejącymi przypływami do budżetu. Begin rozwiązał sytuację poprzez wymianę waluty (liry zostały zastąpione szeklami) oraz zacieśnienie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi. Także porażka w wojnie Jom Kippur nie oznaczała zaprzestania angażowania się w sprawy sąsiadów: w trakcie trwającego konfliktu w Libanie, Izraelskie Siły Samoobrony wspierały chrześcijańskie milicje i bombardowały pozycje arabskie, co spotykało się z powszechnym oburzeniem i zostało (na żądanie Waszyngtonu) ukrócone. Begin dokonał także ruchu, który dodatkowo pogorszył relacje z państwami arabskimi: przeniósł wszystkie urzędy do Zachodniej Jerozolimy, pomimo że jej wschodnia część była stale w posiadaniu arabskim.

Poprawienie sytuacji ekonomicznej kraju pozwoliło mu na wygranie wygranie wyborów w 1977 roku, jednak dalsze rządy Begina nie okazały się być satysfakcjonującymi dla większości Izraelczyków. W następnych wyborach w roku 1981 zwyciężył Szimon Peres - przedstawiciel centrowo-liberalnej partii Kadima. Peres doprowadził do wycofania sił izraelskich z Libanu oraz przywrócenia nie "stosunków", lecz (jak wymagali dyplomaci arabscy) "kontaktów dyplomatycznych" pomiędzy Arabami a Żydami. Owe zmiany pozwoliły mu na dokończenie kadencji do roku 1985, kiedy w wyborach parlamentarnych żadna z partii nie uzyskała wystarczającej większości. Powstała zatem Wielka Koalicja Likudu oraz Koalicji Pracy, na której czele stanął na początku Icchak Szamir, który następnie został (po dwóch latach rządów) wymieniony na Szimona Peresa. Gabinet rotacyjny utrzymywał się przez wiele lat. W roku 1992 Izrael zaangażował się razem ze Stanami Zjednoczonymi oraz Federacją Alpejską w proces rozpadu Jugosławii. Szybko, dzięki dobremu wyszkoleniu żołnierzy amerykańskich i izraelskich, udało się opanować żądające niepodległości Kosowo i Czarnogórę. Jednak zaangażowanie Izraela w ten niepotrzebny konflikt obudziło duży sprzeciw społeczny, który doprowadził do wygrania w tym samym roku wyborów przez Icchaka Rabina. Ten początkowo chciał całkowicie wycofać się z Jugosławii, nie pozwolili na to jednak Amerykanie. Dlatego doprowadzono do powstania Konfederacji Czarnogóry i Kosowa, którego niepodległości strzegły siły izraelskie. Nowe państwo zaczęto określać mianem "Nowej Chazarii", nawiązując do średniowiecznego państwa zdominowanego przez gojów, jednak o elitach żydowskich. Sam premier doprowadził także do tajnych porozumień z palestyńskimi organizacjami terrorystycznymi, zrównując prawnie we wszystkich dziedzinach życia społecznego Żydów i Palestyńczyków. Dążenie do pokoju zapewniło mu zwycięstwo w wyborach w 1996 roku, Zdaje się, że będzie to ostatnia kadencja umiarkowanego premiera. Izraelczycy zdają się żądać radykalnych rozwiązań i coraz bardziej spoglądają na prawą stronę sceny politycznej.

## Idee narodowe

***Ostoja okcydentu* –** Izrael ma bardzo specyficzną kulturę. Łączą się w niej trzy nurty: arabski, zachodni i wschodnioeuropejski. Tworzy to niepowtarzalny misz-masz kulturowy, którego nie widać tylko w sztuce, ale też w mentalności ludzi. Szanuje się tu religię i obyczaje jak w świecie arabskim, jednak kultywuje się je nie przywiązując dużej wagi do przepisów religijnych, tak jak w kulturze zachodniej, natomiast cała warstwa komercyjna jest podporządkowana religii i obyczajom, co potwierdzają zamknięte sklepy i ograniczony ruch na ulicy w szabat; chyba nikt nie zaprzeczy, że tak samo jest w Europie Wschodniej. Takich przykładów jest o wiele więcej, więc ciężko rozbierać każdy na części i tłumaczyć co z czego się wzięło. Trzeba zwrócić uwagę na fakt, że żydzi zbyt ortodoksyjni nie są (ortodoksi to około dziesięć procent społeczeństwa). Podejście do obyczajowości można porównać nawet do mocno frywolnej Francji. Mimo starotestamentalnych gróźb śmierci za czyny homoseksualne, co rok ulicami Tel Awiwu przejeżdża parada równości, na której hymn dumy śpiewają wszyscy izraelscy celebryci. Izrael jako państwo, którego podstawą jest religia żydowska, nie mógłby jawnie zezwolić na małżeństwa jednopłciowe, jednak uznaje się zagraniczne związki małżeńskie osób tej samej płci. Jak mawiają Arabowie: "plemię żmijowe konserwatywne jest tylko na zewnątrz, a w środku jest zepsute i zdegenerowane, jakby to były same diabły". Zresztą różne zakazy żydzi lubią obchodzić, na przykład przerabiając słowa i teledyski piosenek popowych, tak by były przyzwoite i miały tylko męski wokal, gdyż kobiecego śpiewu żydowi słuchać nie wolno.

***Nowa Chazaria –*** Izrael oficjalnie ma gospodarczą i polityczną protekcję nad Konfederacją Czarnogóry i Kosowa, jednak faktycznie sprawuje nad tym obszarem całkowitą kontrolę. W tym bałkańskim państwie rządzą politycy proizraelscy, wszechobecne są izraelskie firmy i licznie przybywają do niego żydowscy kolonizatorzy, a także emigranci z państw europejskich, w których panuje polityka antysemicka. Również większość Żydów bałkańskich zbiegła do tego kraju, by dzięki różnym nowym przepisom wprowadzonym przez władzę, stanowić w Nowej Chazarii nową elitę. Intelektualiści żydowscy, chrześcijańscy i muzułmańscy zauważają w państwie szansę, gdyż to może połączyć najlepsze cechy przedstawicieli wszystkich religii i okazać się najlepszym modelem państwa na Bałkanach. Kraj w rankingach Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku Światowego rozwija się bardzo szybko. Tania siła robocza w postaci biednych Albańczyków i Czarnogórców jest racjonalnie wykorzystywana, co napędza chazarski wzrost gospodarczy. Co prawda z rosnącego PKB korzysta tylko jedna grupa etniczna, ale to amerykańskich bankowców mało interesuje. Najprawdopodobniej zainteresuje to jednak przywódców Jugosławii i Albanii, którzy gdy tylko uspokoją sytuację wewnątrz swoich państw to sprawią, że z nowego izraelskiego porządku na Bałkanach nie zostanie kamień na kamieniu.

***Powszechna militaryzacja* –** Przy ocenie ojca Izraela, Dawida Ben Guriona, trzeba pamiętać, że mimo lewicowych poglądów, które manifestował chociażby przez promowanie idei kibiców, ten izraelski polityk był żołnierzem i na pewne kwestie miał żołnierskie, stanowcze, proste i wyrachowane poglądy. Uważał na przykład, że ofiary holokaustu nie przetrwały, bo były po prostu słabsze, a w naturze przetrwali najsilniejsi żydzi, którzy ustanowili państwo Izrael. Taki jest właśnie ten Izrael: jednocześnie wolnościowy i lewicujący, ale także zmilitaryzowany, darwinistyczny i czasami bezlitosny. Żydzi o swoje państwo walczyli przez dziesiątki, czy setki lat i szybko go nie oddadzą. Każdy mieszkaniec Izraela przechodzi obowiązkowe szkolenie wojskowe i każdy z nich, w momencie inwazji, będzie żołnierzem uparcie broniącym swojego domu do ostatniej kropli krwi.

***Dajanowcy* –** W Izraelu istnieje grupa niezadowolonych, tych którzy uznają, że w trakcie wojny Jom Kippur, Żydom wbito nóż w plecy. Kieruje nimi Meir Kahane, który uważa że za sukces Arabów odpowiedzialni są komuniści. Grupa dajanowców dokonała szeregu ataków terrorystycznych na obszarze całego świata, głównie przeciwko skrajnej lewicy. Działają głównie w państwach arabskich, USA, w Europie oraz, oczywiście, w Izraelu. Od pewnego czasu dajanowcy uważają także, że w Stanach Zjednoczonych ujawnia się pierwiastek komunistyczny: rosnąca tolerancja i odejście od podstaw gospodarki rynkowej. To zagrożenie cywilizacyjne i pamięć o porażce w wojnie Jom Kippur naprowadzają dajanowców do wniosku, że również Ameryka powinna zostać ukarana za sprzyjanie siłom Zła.

## Polityka

17 maja tego roku mają odbyć się decydujące wybory parlamentarne w Izraelu. Nie do końca wiadomo kto je zwycięży. W państwie dominuje lewica, która od pewnego czasu jest jednak podzielona. Icchak Rabin zdaje się dążyć do wyeliminowania z partii Ehuda Baraka, który to z kolei ma dążenia koalicyjne. Głównym postulatem Baraka, który wyraźnie odróżnia go od Rabina jest rozdział synagogi od państwa.

Przedstawicielem politycznego centrum Izraela jest były premier Szimon Peres. Jest on jednocześnie liderem partii Kadima, która jest izraelskim odpowiednikiem Partii Demokratycznej. Jest on przeciwnikiem ugód z Arabami, a także zwolennikiem postawienia wszystkiego na sojuszu z Waszyngtonem.

Cała prawica jest skupiona wokół ekstremisty - Meira Kahane - który uważa się sam za następce Mosze Dajana. Według Kahane łatwość, z jaką doszło do zjednoczenia świata arabskiego, jest podejrzana i za zniszczeniem Izraela musiał stać większy spisek. Sam Kahane uważa, że bolszewizm, który reprezentują Arabowie, jest przedłużeniem nazizmu, który doprowadził do ogromnej zagłady Żydów. Nie przeszkadza mu to także stwierdzać (za co bywa krytykowany), że Szoah był potrzebny, bo pozwolił pozostawić przy życiu najsilniejszych z jego narodu i tych najmniej lewicujących. Po porażce Izraela w 1973, grono jego zwolenników stale się powiększa. Doprowadziło to już do praktycznego zniknięcia z dyskursu politycznego innych partii prawicowych.

## Gospodarka

W Izraelu niezwykle łatwo jest założyć firmę. Zresztą dowodzą tego wskaźniki na nowojorskiej giełdzie, na której Izrael ma najwięcej firm zaraz po Stanach Zjednoczonych. Mimo długich rządów socjaldemokracji, państwo to jest oazą wolności rynkowej i demokracji na Bliskim Wschodzie. Izrael eksportuje głównie owoce, warzywa, leki, oprogramowanie, produkty chemiczne, uzbrojenie i diamenty. Dobrobyt to państwo zawdzięcza głównie Stanom Zjednoczonym, które udzielają Izraelowi miliardowych kredytów.

## Wojsko

Służba wojskowa w Izraelu jest obowiązkowa dla każdego obywatela, który ukończył 18. rok życia. Mężczyzn obowiązuje trzyletnia służba wojskowa, natomiast kobiety - dwuletnia. Nawet imigranci podlegają podstawowemu przeszkoleniu wojskowemu. Izrael ma zatem pod bronią jedynie ułamek swojego społeczeństwa, jednak jest cały czas w stanie powołać następną, większą jego część. W razie czego, Izrael może nieoficjalnie pochwalić się ponad dwustoma głowicami nuklearnymi.

Co ciekawe, obowiązkowej służbie wojskowej sprzeciwiają się Żydzi ortodoksyjni, dla których jednak służbę łączy się razem z bezpłatnym pobycie w Jesziwie, czyli wyższej szkole talmudycznej. Ortodoksja może być także powodem do zwolnienia ze służby wojskowej, przy czym zezwala się na takie rozwiązanie najczęściej kobietom. Warto zaznaczyć także, że do służby wojskowej dopuszczono zadeklarowanych homoseksualistów, jednak zakazuje się im wglądu do tajnych dokumentów oraz wglądu do spec-służb.