Arthur Conan Doyle

**Sir** **Arthur Ignatius Conan Doyle** (ur. 22 maja 1859 w Edynburgu, zm. 7 lipca 1930 w Crowborough) – szkocki pisarz, wolnomularz, spirytysta, czołowy przedstawiciel nurtu powieści detektywistycznych, w których głównym bohaterem jest Sherlock Holmes.

## Biografia

Doyle pochodził z ubogiej arystokratycznej rodziny. Jego ojciec, alkoholik, znęcał się nad dziećmi i żoną. Matka Arthura dorabiała jako praczka, by wyżywić rodzinę.

Ukończył studia medyczne w Edynburgu i do roku 1890 prowadził praktykę lekarską. Później zajął się wyłącznie pisarstwem. Oprócz utworów kryminalnych pisał również powieści historyczne, fantastyczno-naukowe, sensacyjne i książki niebeletrystyczne.

Do jego najważniejszych dzieł należą: *Pies Baskerville'ów*, *Studium w szkarłacie* oraz wielokrotnie ekranizowana powieść *Zaginiony świat*, w której wykreował postać ekscentrycznego naukowca George'a Challengera.

Na jego dorobek składają się także próby poetyckie oraz kilka opowieści grozy, utrzymanych w stylistyce XIX-wiecznych *romansów gotyckich*, prozy Edgara Allana Poego czy Ambrose Bierce'a.

Zajmował się również spirytyzmem, którego przez większość życia był gorącym entuzjastą i badaczem, z czego utracił przyjaźń z Harry Houdinim, który zajmował się demaskowaniem spirytystów. Doyle sądził, że sam Houdini jest potężnym medium spirytystycznym, uważając wiele jego sztuczek za przejawy działania sił paranormalnych, a jego demaskatorska działalność jest po prostu pozbywaniem się konkurencji (zobacz: Na skraju nieznanego Doyle'a, opublikowana po śmierci Houdiniego, w 1931 roku). Sprawa ta uczyniła z tych dwóch niegdysiejszych przyjaciół publicznych wrogów. Do zainteresowania spirytyzmem Doyle'a skłoniła osobista tragedia. Podczas I wojny światowej stracił syna, brata, szwagra i siostrzeńca. Zrozpaczony, zaczął chodzić z żoną na seanse spirytystyczne w nadziei, że będzie mógł porozmawiać ze zmarłym synem. Niemniej Doyle ma duży wkład w rozwój literatury spirytystycznej - jest m.in. autorem dwutomowego dzieła *The History of Spiritualism* (1926) i autorem przekładu na język angielski francuskiego dzieła Léona Denis *Le mystère de Jeanne d'Arc* (angielski tytuł: *The Mystery of Joan d'Arc*)

Uczestnik wojny burskiej.

Tytuł szlachecki otrzymał za dwie monografie:

* Wielka Wojna Burska z 1900 roku
* Wojna w Afryce Południowej: przyczyny i przebieg z roku 1902

Arthur Conan Doyle jest także bohaterem literackim. Występuje w powieściach *Lista siedmiorga*, *Spisek sześciu* Marka Frosta, *Arthur i George* Juliana Barnesa oraz w serii *Kroniki Imaginarium Geographica* Jamesa Owena

### Książki o Sherlocku Holmesie

#### Powieści

* Studium w szkarłacie (*A Study in Scarlet*, 1888, wyd. pol. 1956)
* Znak czterech (*The Sign of Four*, 1890)
* Pies Baskerville'ów (*The Hound of the Baskervilles*, 1902, wyd. pol. 1903)
* Dolina trwogi (w innym przekładzie jako *Dolina strachu*) (*The Valley of Fear*, 1915)

#### Zbiory opowiadań

* Przygody Sherlocka Holmesa (*The Adventures of Sherlock Holmes*, 1892, wyd. pol. 1955)
* *Zagadki Sherlocka Holmesa* (*Sherlock Holmes mysteries*, 1892)
* Wspomnienia Sherlocka Holmesa (*The Memoirs of Sherlock Holmes*, 1894)
* *Powrót Sherlocka Holmesa* (*The Return of Sherlock Holmes*, 1905)
* *Jego ostatni ukłon* (*His Last Bow*, 1917)

*Kroniki Sherlocka Holmesa* (*The Case-Book of Sherlock Holmes*,