Gondor

Ta strona zawiera treści z **Śródziemie Wiki** będące na licencji **Creative Commons**.

## Gondor

### Inne nazwy

Hallonnas, Hyallondië, Ondonórë, Turmen Hyallondiéva

### Populacja

1200 TE12 000 000 ludzi, 600 Elfów

3019 TE

3000 000 ludzi, 12 Elfów

### Mieszkańcy

Gondorianie (głównie Dúnedainowie), Ludzie z Białych Gór, Wosowie, Krasnoludy z Ered Nimrais, Avorrimowie, Orkowie z gór

**Królestwo na Wygnaniu Gondor** (S."Kamienny kraj") zwany Południowym Królestwem było wielkim państwem Dunedainów na południu Westlandów, założonym przez Elendila i jego synów w 3320 roku Drugiej Ery po upadku Númenoru i przez niemal tysiąc lat największą potęgą Śródziemia.

## Informacje

* Typ powierzchni : Wyżyny
* Powierzchnia : 230 250 mil kwadratowych.
* Wysokość : średnia: 600 stóp, najwyższy punkt - Orod Edhelion (S. ".Mount Edhelion") 6900 stóp n.p.m.
* Klimat : umiarkowany ciepły, średnie roczne opady: 35-55 cali. Średnia roczna temperatura: 55-65 ° F.
* Symbol: białe drzewo na czarnym polu.

## Ludność

Na początku Gondor zamieszkiwali potomkowie Númenorejczyków, nazywani teraz po upadku wyspy, Dúnedainami (Ludźmi z Zachodu), nazywani również Dúnedainami Południa. Jednak do Gondoru zaczęła napływać ludność z terenów Rhovanionu,
 która choć uznana została za Gondorczyków, nie miała daru
długowieczności, którym mogli cieszyć się Gondorczycy, pochodzący z
Númenoru.

## Wojsko

Od 1149 TE królestwo Gondoru dysponowało najlepiej wyszkoloną i uzbrojoną armią w Śródziemiu, liczącą około 120 000 stałych żołnierzy, a oprócz tego kilkanaście tysięcy oddziałów milicji i wsparcia. Jednak gdy królestwo podupadło i ostatecznie zostało podzielone, zaś dynastia wymarła, jakość i liczba wojska znacznie się pogorszyła. Szacuje się, że w 3019 TE Gondor dysponował siłami zaledwie 50 000 żołnierzy, w tym oddziałów wsparcia i milicji.

## Władza

   Władza w państwie od wieków jest tak zagmatwana, że nawet znawcy od prawa konstytucyjnego

 nie mogą pojąć tego systemu rządów. Jest namiestnik, który niby ma nad
sobą króla, ale tak naprawdę to go nie ma (zginął z tysiąc lat temu i nie wybrali nowego) i rządzi sam. A jak król się
pojawia, to namiestnik mówi, że on jest władcą i odwala samodzierżawie.

Jest też organ doradczy, ale jego kompetencje są raczej dość nijakie. Sądy istnieją głównie na papierze i jakoś nikt ich nigdy nie widział.

    *"Jak widać ciężko ogarnąć kto tu rządzi"*

Władza w państwie od wieków jest tak zagmatwana, że nawet znawcy od prawa konstytucyjnego
 nie mogą pojąć tego systemu rządów. Jest namiestnik, który niby ma nad
sobą króla, ale tak naprawdę to go nie ma (zginął z tysiąc lat temu i nie wybrali nowego) i rządzi sam. A jak król się
pojawia, to namiestnik mówi, że on jest władcą i odwala samodzierżawie.

Jest też organ doradczy, ale jego kompetencje są raczej dość nijakie. Sądy istnieją głównie na papierze i jakoś nikt ich nigdy nie widział.

Pierwszymi władcami Gondoru byli jego założyciele, a więc Elendil i
jego synowie Isildur i Anárion. Następnie Gondorem władali królowie z
rodu Anáriona aż do roku 2050 TE, kiedy to zginął ostatni władca Gondoru z tej linii, Eärnur. Od tego czasu krajem rządziła dynastia Namiestników. Pod koniec Trzeciej Ery, w czasach, w których toczy się akcja *Władcy Pierścieni*, Namiestnikiem Gondoru był Denethor II. Po jego śmierci, władzę w Gondorze przejął król Aragorn ll Elessar, dziedzic Isildura, który ponownie zjednoczył Arnor i Gondor, tworząc Zjednoczone Królestwo Arnoru i Gondoru. Namiestnikiem na usługach króla Elessara został Faramir, brat Boromira, syn Denethora II. Lista królów Gondoru wg. czasu ich panowania (od pierwszego do ostatniego znanego):

1. Elendil (3320 - 3441 DE)
2. Anarion (3320 - 3440 DE)
3. Isildur (3320 DE - 2 TE)
4. Meneldil 2 - 158 TE)
5. Cemendur (158 - 238 TE)
6. Eärendil (238 - 324 TE)
7. Anardil (324 - 411 TE)
8. Ostoher (411 - 492 TE)
9. Rómendacil I (492 - 541 TE)
10. Turambar (541 - 667 TE)
11. Atanatar I (667 - 748 TE)
12. Siriondil (748 - 830 TE)
13. Falastur (830 - 913 TE)
14. Eärnil I (913 - 936 TE)
15. Ciryandil (936 - 1015 TE)
16. Hyarmendacil I (1015 - 1149 TE)
17. Atanatar II (1149 - 1226 TE)
18. Narmacil I (1226 - 1294 TE)
19. Calmacil (1294 - 1304 TE)
20. Rómendacil II (1304 - 1366 TE)
21. Valacar (1366 - 1432 TE)
22. Eldacar (1432 - 1437 TE oraz po odzyskaniu tronu 1447-1490 TE)
23. Castamir (1437 - 1447 TE)
24. Aldamir (1490 - 1540 TE)
25. Hyarmendacil II (1540 - 1621 TE)
26. Minardil (1621 - 1634 TE)
27. Telemnar (1634 - 1636 TE)
28. Tarondor (1636 - 1798 TE)
29. Telumehtar (1798 - 1850 TE)
30. Narmacil II (1850 - 1856 TE)
31. Calimehtar (1856 - 1936 TE)
32. Ondoher (1936 - 1994 TE)
33. Eärnil II(1945 - 2043 TE)
34. Eärnur (2043 - 2050 TE)

## Historia

### Założenie i początki

Gondor został założony 3320 roku Drugiej Ery po zatopieniu wyspy Númenor, przez Wiernych Númenoryjczyków, którzy uciekli z kataklizmu. Pierwszym władcą królestwa został Elendil, który to przewidział Upadek Númenoru i na dziewięciu okrętach razem z rodziną, wiernymi Valarom Númenoryjczykami, wraz ze skarbcem uciekł z wyspy i dotarł do brzegów Śródziemia. W tym czasie region Gondoru należał do Númenoru jako jego kolonia, znajdowało się tu również kilka ważnych miast takich jak Pelargir i Umbar. Wielu Númenorejskich kolonistów mieszkających na północ i w dorzeczu wielkiej rzeki Anduiny,
 a przede wszystkim w wielkim porcie Pelargir, należało do stronnictwa
Wiernych, i chętnie uznali zwierzchnictwo Elendila, jako potomka Elrosa i przywódcy stronnictwa Wiernych. Gorzej było na południu, gdzie w porcie Umbar zamieszkiwali Ludzie Króla, którzy po upadku Númenoru, nie przyłączyli się do Elendila i zostali Czarnymi Númenorejczykami, wrogami Gondorczyków. Elendil, razem z synami Anarionem i Isildurem postanowił osiedlić się na wybrzeżach Śródziemia i w dorzeczu wielkiej rzeki Anduiny wybudować nową stolicę dla nowego królestwa – Osgiliath,
 które stało się jednym z najwspanialszych miast Gondoru oraz wielką
skarbnicą wiedzy, ponieważ Elendil pozostawił w stolicy wiele skarbów z
Númenoru, w tym również archiwa opisujące wyspę i jej upadek. Razem z
synami wybudował również inną wspaniałą budowlę Minas Anor.

### Rządy Isildura i Anariona

Po pewnym czasie Elendil postanowił wyruszyć na północ, aby założyć
nowe królestwo, a władzę na południu oddać swoim synom. Na pożegnanie
podarował swoim synom po dwa palantíry, kamienie widzenia, z siedmiu ocalonych z Númenoru. Isildur umieścił swoje kamienie w Minas Ithil oraz w stolicy Osgiliath, największy i najwspanialszy, który zaczął być zwany Kryształem Osgiliathu. Anarion zaś swoje kamienie umieścił w Minas Anor i Orthanku. Po wyjeździe ojca bracia przejęli pełnie władzy w Gondorze, rządzili wspólnie całkiem dobrze i bez sporów, Anarion władał z Minas Anor prowincją Anórien, Isildur swoją siedzibę zaś miał w Minas Ithil, skąd rządził swoim lennem Ithilien. Stolicę, jako symbol swej wspólnej władzy, urządzili w Osgiliath,
 które znajdowało się pomiędzy ich wspólnymi twierdzami, tam też w
wielkiej komnacie mieli wspólny tron. Na ich ziemiach panował spokój.

W międzyczasie Sauron wykuł Jedyny Pierścień, który dał mu niesamowitą moc. Czarny Władca za jego pomocą zamierzał podbić Śródziemie,
 a pierwszą krainą, jaka stała mu na drodze był sąsiedni Gondor, dlatego
 w 3429 roku DE zaatakował go, pokonał armię Gondoru i zdobył Minas Ithil.
 Jasne było, że osamotniony Gondor bez pomocy przegra, dlatego Isildur
wyruszył na północ do swego ojca, który w tym czasie założył własne
królestwo Arnor.
 Do czasu przybycia pomocy Anarion miał pozostać na południu i bronić
stolicy i całego królestwa. Po dotarciu do stolicy królestwa ojca Annúminas i przedstawieniu sytuacji w Gondorze, Elendil zaczął zbierać swoje wojska. Wkrótce do sojuszy przyłączyli się elfowie razem z Gil-galadem i kilkoma innymi wodzami elfów, wspólna armia Arnorczyków i elfów zebrała się w Amon Sûl, gdzie powstał Ostatni Sojusz Elfów i Ludzi, którego wodzami zostali Gil-galad i Elendil. W 3434 r. DE armia Gondoru łączy się z siłami sojuszu i razem maszerują na Mordor, armia sojuszu zwycięża w bitwie na polach Gorgoroth, tym samym otwierając sobie drogę do Mordoru i rozpoczynając oblężenie siedziby Saurona Barad-dur,
 które trwało siedem lat. Pod koniec bitwy sam władca ciemności stanął
do walki, w czasie oblężenia 3440 roku głaz rzucony z Mrocznej Wieży
zmiażdżył Anariona. Bitwa na Dagorlad była ostatecznym starciem armii Saurona z armią sojuszu, Sauron w jej trakcie zabił Gil-galada i Elendila i złamał jego miecz Narsil.
 Kiedy wydawało się, że sojusz zostanie jednak pokonany, Isildur
złamanym ojcowskim mieczem odciął Jedyny Pierścień z dłoni Saurona, tym
samym pokonując go, jednak jego duch przetrwał i uciekł z Mordoru. Po
zakończeniu bitwy Isildur zdobył jedyny pierścień i razem z Elrondem ruszył do Góry Przeznaczenia, aby go zniszczyć. Jednak moc Pierścienia nim zawładnęła i postanowił zachować go dla siebie. Tymi wydarzeniami zakończyła się Druga Era, a zaczęła Trzecia Era.

### Samotne rządy Isildura

Po zakończonej wojnie królestwo północne Arnor pozostawało bez władcy. Isildur wziął więc Berło Annúminas i Elendilmir,
 artefakty ocalone z Númenoru, i ogłosił się królem Arnoru, o ile jego
wojska wyruszyły na północ, sam Isildur pozostał jeszcze dwa lata w
Gondorze razem ze swymi trzema synami Elendurem, Aratanem i Ciryonem.
 W tym czasie porządkował sprawy Gondoru oraz umacniał jego granice.
Pochował razem z garstką przyjaciół swego ojca na wzgórzu Halifirien
zwanym później Amon Anwar,
 na pamiątkę swego brata zasadził w jego dawnej siedzibie Minas Anor
ocaloną przez niego sadzonkę Białego Drzewa, które stało się Białym Drzewem Gondoru,
 od tej pory symbolem i herbem południowego królestwa. Po dwóch latach
Isildur w końcu zrzekł się korony Gondoru i oddał władanie w ręce swego
bratanka Meneldila i wyruszył do Rivendell, aby spotkać się ze Elrondem i swym ostatnim synem. Isildur pozostawił bratankowi swój hełm Skrzydlatą Koronę, która stała się koroną Królów Gondoru. Isildur pozostawił bratankowi również polecenie, aby ten strzegł Mordoru na wypadek powrotu Saurona.

### Czasy pokoju

Meneldil cieszył się z wyjazdu swego wuja. W końcu w 2 roku TE został
 koronowany na króla Gondoru, pierwszego samodzielnie władającego,
niedługo jednak z północy dotarła wieść, że Isildur został zabity razem
ze swymi trzema synami w Bitwie na Polach Gladden, w związku z tym Arnor znów został bez króla. Koronę przejął kuzyn Meneldila Valandil,
 który wciąż używał tytułu króla Gondoru, chociaż cała władza była w
rękach Meneldila oraz przemawiał również za tym fakt, że Isildur
dobrowolnie zrzekł się korony i na króla namaścił swego bratanka. Pomimo
 iż Valandil wciąż używał tytułu króla Gondoru, nie wywołało to żadnych
sprzeczek, reszta rządów Meneldila ubiegła w pokoju i odbudowie po
wyniszczającej wojnie z Sauronem. Po śmierci Meneldila w 158 roku TE
tron Gonoru objął jego syn Cemendur.
 Przez najbliższe lata Gondor rozwijał się w pokoju i rósł w siłę, w tym
 czasie nie było żadnych specjalnych wydarzeń, tron kolejno dziedziczyli
 wnuk Meneldila Eärendil, i jego prawnuk Anardil. Ten ostatni był znany z tego, że jako ostatni z królów rządził na stałe z Osgiliath, po jego śmierci i przejęciu tronu przez jego syna Ostohera
 w 411 roku TE zapoczątkowano nowy zwyczaj. Po dziesięciu latach na
tronie rozpoczął gruntowną przebudowę i rozbudowę Minas Anor i uczynił z
 jej swą letnią rezydencję, od tej pory władcy Gondoru w lecie
rezydowali w Minas Anor a przez resztę roku w Osgiliath. Był to spokojny
 czas, bez żadnych wydarzeń, lecz wkrótce Gondor miał przeżyć pierwszą z
 serii ważnych wydarzeń.

### Pierwszy najazd Easterlingów

W tym czasie Easterlingowie, ludzie mieszkający w okolicach Morza Rhûn,
 dawni sprzymierzeńcy Saurona, w 490 roku TE przystąpili do pierwszej
inwazji na Gondor. Z racji podeszłego wieku i niesprawności król Ostoher
 nie mógł dowodzić armią. Dowództwo przejął więc jego syn i spadkobierca
 Tarostar.
 Nowy wódz przeciwstawił się inwazji, po dwóch latach walki król Ostoher
 zmarł, a koronę przejął Tarostar. Odpieranie najazdu trwało jeszcze
przez osiem lat, w końcu w roku 500 TE Tarostar odniósł ostateczne
zwycięstwo i przyjął imię Rómendacil (czyli z quenya *Zwycięzca Wschodu)*. Po zakończeniu wojny król powołał stanowisko Namiestnika Gondoru,
 który był drugą najważniejszą osobą w państwie. Do jego obowiązków
należało nadzorowanie i rządzenie krajem, kiedy król wyruszał na wyprawy
 wojenne, pomiędzy śmiercią jednego a koronacją drugiego króla, do jego
obowiązków należało również pokazanie zapieczętowanego dokumentu zwanego
 *Tradycją Isildura*, zawierającego informacje o dziejach, pochodzeniu i historii rodu królewskiego.

### Drugi najazd Easterlingów i Pierwsza wyprawa odwetowa na Rhûn

W roku 541 TE Easterlingowie ponownie zaatakowali, najeżdżając i dochodząc do Północnego Ithilien.
 Król Rómendacil wyruszył razem z armią do obrony kraju i w trakcie walk
 w Ithilien sam poniósł śmierć. Po jego śmierci korona przeszła w ręce
młodego Dunedaina syna króla Turambara.
 Młody król nie tylko obronił Gondor i przegnał Easterlingów z Ithilien,
 ale również zorganizował wyprawę odwetową, mszcząc się za śmierć ojca.
Wybił do nogi całą hordę Easterlingów i po zwycięstwie przyłączył do
Gondoru obszar zamieszkały przez Easterlingów zwany Rhûn. Turambar rządził następnie w spokoju do swej śmierci 667 roku TE.

### Ponowny Pokój

Po śmierci wielkiego króla-wojownika władzę przejął jego syn Atanatar I.
 Jego panowanie był czasem pokoju i świetności, chociaż przetrwało
niewiele informacji dotyczących tego okresu. Król Atanatar zmarł w roku
748 TE, oddając tron swemu synowi Siriondilowi, jego panowanie, podobnie jak panowanie ojca, upłynęło w pokoju. Po jego śmierci w 830 roku TE władzę przejął jego starszy syn Tarannon.

### Pierwszy Król Żeglarz

Król Tarannon był miłośnikiem morza i żeglarzem, rozpoczął więc podbój ziem na wschód i południe od ujścia wielkiej rzeki Anduiny. Aby upamiętnić swoje zwycięstwo, Tarannon przybrał imię Falastur, co oznacza *Władca Wybrzeża.* Falastur był żonaty z Beruthiel. Związek ten był zawarty w celach politycznych, gdyż Beruthiel wywodziła się od Czarnych Númenorejczyków z Umbaru,
 którzy po upadku Númenoru znaleźli się w zasięgu władzy Saurona i stali
 się źli, i przez lata atakowali Gondor. Beruthiel nie dała Falasturowi
syna, niedługo doszło pomiędzy nimi do separacji, a w końcu król wygnał
Beruthiel z Gondoru. Ponieważ król nie posiadał, żadnego syna
postanowiono, że tron odziedziczy syn jego brata Tarkiryana, Eärnil.

### Zdobycie Umbaru i walka o jego utrzymanie

W roku 913 roku TE, po śmierci Tarannona na króla koronował się jego bratanek jako Eärnil I, drugi Król Żeglarz. Jego panowanie cechuje się wzrostem siły Gondoru na morzu: król Earnil odbudował przystań w Pelargir i zbudował ogromną flotę, z którą ruszył w 930 roku TE na zagrażający Gondorowi i niepodległy port Umbar.
 Po oblężeniu udało mu się zdobyć port i przyłączyć go do Gondoru, król
jednak zginął trzy lata później w wyniku burzy na morzu. Po jego śmierci
 tron przejął jego syn Ciryandil
 koronowany na czternastego króla Gondoru. Ponieważ, podobnie jak
ojciec, zaliczał się do grona królów żeglarzy, Ciryandil rozbudował
flotę ojca. W tym czasie ludzie z Haradu zostali podburzeni przez Czarnych Númenorejczykow, którzy wciąż planowali odbicie Umbaru. W 1015 roku TE w oblężeniu obronie twierdzy zginął król Ciryandil i po jego śmierci tron objął jego syn Kiryaher.
 Kiryaher przeczekał oblężenie twierdzy i następnie przełamał je,
atakując swą wielką armią. Po zwycięstwie nad Umbar, król postanowił
zaatakować swych niedoszłych najeźdźców, przeprawił się przez Harnen i podporządkował sobie Harad. Po tym zwycięstwie przybrał imię Hyarmendacil I czyli zwycięzca Południa, był określany jako ostatni król żeglarz. Za jego czasów Gondor był u szczytu swej potęgi.

### Złota Era Gondoru

Król Hyarmendacil zmarł w 1149 roku TE, pozostawiając tron synowi Atanatarowi II.
 W tym czasie Gondor był u szczytu swej potęgi, mówiono również, że w
tym czasie dzieciom dawano do zabawy kamienie szlachetne. Kraj był
bardzo zasobny i bogaty oraz stabilny, państwo miało wtedy największy
zasięg terytorialny, oraz było bezpieczne od strony sąsiadów. Haradrimowie zostali podporządkowani, a Czarni Númenorejczycy
 utracili swoją siedzibę w Umbarze, którą przejął Gondor i zamienił w
wielką twierdzę, armia Gondoru była niepokonana, a na morzach królowała
flota zbudowana przez królów żeglarzy. Potęga Gondoru była
niezaprzeczalna, dlatego władcy nadano przydomek **Alcarin** (znaczy *Wspaniały*).
 Jednak jego działania doprowadziły w konsekwencji do upadku potęgi
Gondoru, którą zbudował jego ojciec. Przyczyniło się do tego lenistwo
władcy.. Jego głowę zaprzątał bardziej królewski skarbiec i jego
nieustanne pomnażanie i nic nie zrobił, aby utrwalić potęgę swego kraju.
 Popełnił największy niewybaczalny błąd w historii całego Śródziemna –
zaniedbał bacznego doglądania Mordoru, co w przyszłości odbiło się na losy całego Śródziemia. W roku 1226 Trzeciej Ery zmarł Alcarin, a na tronie zasiadł jego syn Narmacil I.
 Narmacil, który lenistwo odziedziczył po swym ojcu, rządził Gondorem
przez 14 lat, a po upływie tego czasu przekazał władzę bratankowi Minalcarowi,
 czyniąc go tym samym regentem. Jako młody, zapalczywy, porywczy i żądny
 władzy regent, skupił się na zwiększeniu wpływów Gondoru na północy w
krainie zwanej Rhovanionem, wciąż dzikiej i niezależnej, tam właśnie w dorzeczu wielkiej rzeki Anduiny, rozwijało się wielkie plemię ludzi zwane Nortami. Co prawda byli oni sprzymierzeńcami Gondoru od 550 roku Trzeciej Ery, kiedy to wspomogli króla Turambara, jednak ich lojalność pozostawała wątpliwa. W roku 1248 roku Trzeciej Ery, kiedy Easterlingowie
 podnieśli się po upadku i przypuścili kolejny, trzeci najazd na Gondor,
 wielu Nortów nierespektujących władzy Gondoru przyłączyło się do nich.
Regent Minalcar stanął na czele wojsk i wyruszył na północny-wschód. Tam
 pozyskał wsparcie wiernych Gonfurowi Nortów. Ich wódz Vidugavia, który sam siebie nazywał Królem Rhovanionu,
 był ponadto bardzo dobrym wojownikiem, przez co zdobył dobrą opinię w
oczach regenta. Wkrótce sprzymierzona wielka armia rozgromiła hordę
najeźdźców i ich sprzymierzeńców. Zwycięstwo było tak wielkie, że Regent
 posunął się dalej i razem ze swymi sprzymierzeńcami najechał Rhûn
 i spustoszył je doszczętnie. Po tym zwycięstwie regent nie zrezygnował z
 poszerzania wpływów Gondoru na północy, dlatego postanowił
ufortyfikować dorzecze Anduiny aż po rzekę Limlight, a u wylotu wielkiej rzeki do jeziora Nen Hithoel, wybudować Wrota Argonath,
 które przedstawiały założycieli królestwa Isildura i Anariona, i stały
się punktem orientacyjnym północnego Gondoru. Niezbędne do umocnienia
pozycji królestwa na północy było kontynuowanie sojuszu z Nortami, tym
bardziej że po ostatnim zwycięstwie bardzo urośli w siłę, a sam regent
niezwykle szanował ich króla Vidugavia. Regent, w nagrodę za wierną
służbę, sprowadził wielu Nortów do Gondoru i przeznaczył im wysokie
stanowiska i obdarzył zaszczytami. Aby podkreślić sojusz pomiędzy
Nortami i Gondorem oraz wyrazić szacunek królowi Rhovanionu, regent
Minalcar wysłał w roku 1250 swego syna Valacara
 na dwór Vidugavina, jako ambasadora południowego królestwa. Przebywając
 na dworze Nortów, młody Valacar zaczął bardzo zżywać się z krajem w
którym mieszkał, pokochał go i jego dzikość, poznał język, kulturę i
zwyczaje Nortów oraz również córkę króla Vidugavina, Vidumavi,
 w której zakochał się z wzajemnością, po pewnym czasie zakochani wzięli
 ślub, na co regent przyklasnął z zadowoleniem, licząc, że zacieśni to
związki z Nortami. Jednak okazała się decyzją tragiczną, która
doprowadziła do upadku potęgi Gondoru i powrotu Saurona do Mordoru.
Przebywając jeszcze w kraju teścia w roku 1255 Trzeciej Ery, Valacarowi
urodził się syn, którego nazwano w języku jego matki Vinitharya.
 Po pięciu latach wychowania na dworze dziadka, młody Vintharya, jego
ojciec Valacar i jego matka, zostali wezwani z powrotem do Gondoru. W
roku 1260 Trzeciej Ery, syn regenta, razem ze swą rodziną, oraz z
najdostojniejszymi i najszlachetniejszymi Nortami, przybyli do stolicy Osgiliath. Tam Vidumavi przyjęła imię Galadwen, a jej syn Eldacar.
 Przybycie Valacara i jego żony oraz duże otoczenie Nortów wywołało
wielkie oburzenie wśród Gondorczyków, ponieważ stary król Narmacil nie
miał syna. Tron odziedziczy jego brat Calmacil,
 a ojciec regenta tym samym czyniąc go swym następca, a Valacara i jego
syna pierwszymi pretendentami do tronu. Wielkie oburzenie było
spowodowane tym, że każdy następca tronu zawsze poślubiał gondorską
szlachciankę, pochodzenia dunedainowskiego.
 Obawiano się, że Eldacar jako pół-Dunedain będzie krócej żył, co
spowoduje skrócenie życia jego następców i upadek dynastii, dodatkowo
wielkie niezadowolenie budziło otoczenie Valacara i jego ojca regenta,
które składało się z Nortów, postrzeganych jako barbarzyńcy. O ile
sprawa nie była aż tak głośna, dopóki panowali Dunedainowie czystej krwi
 (plotki powtarzano co prawda cichcem na północy), to jednak na południu
 mówiono otwarcie przeciwko Nortom, przez lata panowaniu regenta i jego
syna rosła niechęć do Nortów, co doprowadziło w końcu do otwartego
wybuchu. Chwilowo jednak sytuacja była spokojna, w roku 1294 Trzeciej Ery zmarł król Narmacil, a tron objął po nim jego brat Calmacil,
 jednak ponieważ ten był już bardzo stary, jasne było, że niedługo
dołączy do brata i dlatego utrzymał swego syna Minalcara na stanowisku
regenta. Stary Calmacil przeszedł do historii jako najkrócej władający
król na południu, zmarł bowiem w 1304 roku Trzeciej Ery. Na tronie zastąpił go władający już 64 lata jako regent syn. Przybrał on imię Rómendacil II
 na cześć swego dawnego zwycięstwa. Rządy Rómendacila przebiegały bez
wojen, co umożliwiło szybki rozwój Gondoru. Rómendacil władał jeszcze
przez 62 lata i po swojej śmierci w 1366 roku Trzeciej Ery, koronowany został jego syn Valacar.

### Premium do Wojny Domowej

Wstąpienie na tron Valacara nastąpiło, kiedy w królestwie rosła coraz większa niechęć i odraza do Nortów,
 którzy stali się najbliższym otoczeniem króla, o ile na północy mówiono
 to szeptem, to na południu sprawa była bardzo głośna, Gondorczycy z
południa otwarcie występowali przeciwko Nortom i co ważniejsze przeciwko
 prawowitemu następcy tronu, Eldacarowi.
 Zgodnie z oczekiwaniami żona króla Valacara nie doczekała się nawet
chwili objęcia przez niego tronu i zmarła w 1332 roku TE, 34 lata przed
wstąpieniem męża na tron, obawa, że młody książę jako pół-Dunedain
będzie żył krócej i przez co jego następcy również, była bardzo żywa.
Obawiano się, że doprowadzi to do skarlenia się rodu królewskiej,
skrócenia ich życia a w końcu upadku dynastii. Na południu zaczęto mówić
 coraz głośniej o nowym kandydacie do tronu, który mógłby uratować
dynastie, a mianowicie o Castamirze.
 Uważano, że Castamir jest godniejszym i lepszym następcą króla
Valacara, pochodził z rodu Anariona, jego dziadkiem był brat króla
Rómendacila, Calimehtar,
 sam Castamir podzielał zdanie wielu Gonodrczyków i darzył niechęciom
Nortów. Choć sytuacja wydawała się burzliwa i niebezpieczna, nic się nie
 działo, dopóki na tronie zasiadał król Valacar, pod koniec swego
panowania przeczuwał niebezpieczeństwo i zadbał, aby koronacja jego syna
 Eldacara przebiegła pomyślnie i bez problemów. Król Valacar zmarł w
1432 roku TE i zgodnie z jego życzeniem koronowano na króla Eldacara.

To doprowadził do wielkiego rozgoryczenia na południu i otwartej
wrogości, wciąż obawiano się pół-Dunedaina na tronie, choć obejmując
tron Eldacar miał już przeszło 177 lat, wciąż był młodym i pogodnym
młodzieńcem, przewidywania szlachty się więc nie sprawdziły, jednak nie
przekonało to ich i zbrojnie wystąpili wobec nowego króla.

### Waśń rodzinna

Koronacja Eldacara w 1432 roku TE doprowadziła do wojny domowej, znanej jako Waśń Rodzinna. Na czele buntowników stanął Castamir,
 który obwołał się królem. Uzurpatora poparł cały południowy Gondor,
największymi jego bastionami stały się dwa wielkie Dunedainowskie porty,
 Pelargir i Umbar.

Początkowo król Eldacar nie przejmował się zagrożeniem, jednak w
pewnym momencie zaniepokoił się coraz większymi klęskami armii
królewskiej, w końcu wydarzenia przybrały tak zły obrót, że armia
buntowników pod wodzą Castamera podeszła pod stolice Gondoru, Osgiliath
 i rozpoczęła jej oblężenie. Stolica i król byli jednak na to
przygotowani i miasto oblegano 5 lat, rujnując je przy tym doszczętnie.
Największą stratą było jednak zniszczenie Kopuły Gwiazd, w której
przechowywano najpotężniejszy z siedmiu ocalonych z Númenoru, Palantírów, Kryształ Osgiliathu,
 wpadł do wielkiej rzeki Anduiny i przepadł bezpowrotnie. Po pięciu
latach oblężenia, Eldacar postanowił w końcu uciec razem z wiernymi mu
ludźmi do Rhovanion,
 tam zamierzał ukryć się przed krewniakiem i zebrać nowe siły, aby
odzyskać tron, w czasie wycofywania się z miasta króla, jego odwrót
osłaniał jego najstarszy syn i dziedzic Ornendil,
 kiedy Eldacar uciekł z miasta, straż została rozgromiona, a Castamir
wkroczył do zrujnowanego miasta, mordując przy tym prawowitego następce
tronu.

Po zdobyciu stolicy w 1437 roku TE Castamir koronował się na
dwudziestego drugiego króla Gondoru, choć przejął tron, siłą zalicza się
 go w poczet władców, w Castamirze początkowo pokładano wielkie
nadzieje, jednak Gondorczycy rozczarowali się nowym władcą. Uzurpator
nie tylko nie wynagrodził swych zwolenników, ale również gardził
ziemiami i interesami Gondoru na północy, zamierzał nawet przenieść
stolice do portu w Pelargir,
 nie wspominając, że jego rządy były niezwykle krwawe, zabijał
wszystkich tych, który poparli Eldacara, poza Nortami także
Gondorczyków, i nie dopuszczał żadnego sprzeciwu w swoich szeregach.
Dunedainowie bardzo zawiedli się na nowym królu, zwłaszcza na północy,
wielu Gondorczyków doszło do przekonania, że Eldacar wcale nie był złym
królem.

Tymczasem w Rhovanionie,
 Eldacar nie wyrzekł się swego tronu i odbudowywał siły, prócz tych
Gondorczyków, którzy popierali go na początku, udało mu się uzyskać,
połacie północnych prowincji, czyli Calenardhon, Anórien i Ithilien.
 Otrzymawszy pomoc od swych krewniaków, Eldacar stworzył wielką armię
złożoną z Nortów i Dunedainów z północnego Gondoru, przygotowania do
powrotu trwały 10 lat, i kiedy królowi udało się zebrać wszystkie siły,
wyruszył, aby odzyskać swój tron.

Dzięki mieszkańcom północnych prowincji, ruchy armii Eldacara
były ukryte i dotarły do Uzurpatora dosyć późno. Kiedy król był już
blisko stolicy razem ze swą wielką armią, zasiloną jeszcze do tego
mieszkańcami północnych prowincji. Uzurpator nie był przygotowany do
bitwy i zbiegł ze stolicy razem z rodziną, a Eldacar zdobył ruiny
stolicy Osgiliathu. Castamir Uzurpator zbiegł do Pelargiru i tam zaczął
zbierać swoją armię, choć północ szczerze go znienawidziła, to na
południu cieszył się wciąż dużym poparciem. Kiedy skończył zbierać swoje
 siły, wyruszył naprzeciw armii swego kuzyna, zajął pozycje w prowincji Lebennin, gdzie oczekiwał na armie króla.

W roku 1447 TE nadeszło decydujące starcie, największa bitwa tej
wojny, okazała się również największą katastrofą w historii Gondoru,
dwie wielkie armie starły się Bitwie u brodów na Erui.
 Szczegóły pozostają nieznane, jednak po obu stronach straty były
ogromne, poległ kwiat Gondorskiej szlachty, zginęło także wielu Nortów i
 Dunedainów, król Eldacar spotkał się na polu bitwy z Uzurpatorem, gdzie
 zabił go, mszcząc się za zabójstwo syna.

Choć Uzurpator zginął, to jednak jego synowie zbiegli z pola
walki i nie zrezygnowali z pretensji ojca, uciekli do najżarliwszego
bastionu ojca, do portu Pelargir. Król Eldacar pomaszerował wiec na port i przez około rok był pod oblężeniem, i tym razem synowie Castamira, uciekli z portu, kiedy ten już był w ruinie, do ostatniego bastionu Uzurpatora, Umbar. Umbara ogłosił niezależność od Gonodru, i zaczął skupiać wszystkich przeciwników Skrzydlatej Korony. W Umbarze ruch Czarnych Númenorejczyków
 i pamięć o nim wciąż była silna, a sam port był wielką fortecą
zbudowaną jeszcze za czasów Númenoru. Król Eldacar musiał pogodzić się z
 utratą większość południowego wybrzeża razem z portem, gdyż jego armia
była wykończona i niezdolna do dalszej walki.

Skutki Waśni Rodzinnej, był przerażające. Kraj był spustoszony, w ruinie były wielkie miasta, stolica Osgiliath
 była stertą ruin, port w Pelargir był w podobnym stanie co stolica.
Zginęło wielu Dunedainów, w tym kwiat Gondorskiej szlachty wywodzącej
się jeszcze z Númenoru, w wyniku zniszczenia Osgiliathu, i Kopuły
Gwiazd, Kryształ Osgiliathu, jeden z ocalonych Palantírów z Númenoru,
 przepadł w odmętach wielkiej rzeki Anduiny. W stolicy znajdowało się
ponadto wiele bibliotek i archiwów, które w wyniku oblężenia zostały
zniszczone, wiele z nich pamiętało jeszcze czasy Númenoru. Umbar
 ogłosił niezależność i zaczął skupiać wokół siebie wszystkich wrogów
Gondoru. Największym skutkiem jednak było zaprzestanie patrolowania Mordoru, co pozwoliło Sauronowi na powrót do swej krainy i odbudowie swej potęgi, choć patrole jako tako jakieś prowadzono to jednak niezbyt dokładne.

To wszytko doprowadziło do osłabienia Gondoru i jego powolnego upadku.

Waśń Rodzinna, był także wielką tragedią w historii Dunedainów, i ich moralną klęską, nie tylko Gondoru, ale także Númenoru, nawet za czasów Númenoru, kiedy konflikt Wiernych i Ludzi Króla były najbardziej ostre, nigdy nie doszło do otwartej wojny domowej, tak samo w sąsiednim Arnorze wolano podzielić królestwo na trzy części niż doprowadzić do wojny domowej.

### Odbudowa

Po wojnie przed Eldacarem stanęło zadanie niemożliwe do wykonania,
odbudowa zdruzgotanego królestwa. Przez resztę swego 43-letniego
panowania dążył do odbudowy kraju, stolica i port Pelargir powoli
zaczynał być odbudowywany, jednak Gondorowi nie łatwo było otrzeźwieć po
 takiej tragedii. Eldacar w ciągu swego panowania sprowadził wiele
Nortów do Gondoru, niemalże wielkie rzesze nadał im wiele przywilejów,
pozwolił również piastować wiele urzędów oraz służyć w armii
Gondorskiej, w której Nortowie obejmowali ważne pozycje. Z biegiem czasu
 wielu Nortów osiedliło się na stałe w Gondorze, stają się tożsami z tą
krainą. Eldacar zmarł w 1490 roku TE, nie sprawdziły się dawne
przypuszczenia jego przeciwników. Zmarł według Dunedainowskiej normy w
wieku 235 lat. Po jego śmierci tron przejął jego drugi młodszy syn Aldamir.
 Mimo iż Eldacar zmarł według zwykłej normy Dunedainowskiej, również nie
 pomylili się jego wrogowie, sądząc, że mieszanie się z poślednimi
ludźmi doprowadzi do skarlenia się potomków Numenoryjczyków. Z biegiem
lat zasymilowani Nortowie zaczęli żenić się i mieszać swą krew z
Dunedainami (a trzeba wciąć pod uwagę, że liczba ludzi pośledni była
ogromna) początkowo nikt nie zauważył skutków takiego działań, jednak z
biegiem czasu długość życia Gondorczyków zaczęła się kurczyć a oni sami
zaczęli wiele stracić ze swojego Numenorysjkiego dziedzictwa. Choć
skracanie się życia było też spowodowane tym, że Gwiezdny Brzeg
(Numenor) pochłonęła zagłada, moc i dary Eldarów zaczynały powoli
gasnąć, to niemiłosiernie Gondorczycy bardzo przyspieszyli ten proces.
Dla przykładu w sąsiednim Arnorze gdzie Dunedainowie z Północy zachowali
 czystość krwi i jej nie mieszali z innymi ludami, długość życia
pozostała zachowano i skróciła się dosyć nieznacznie.

### Wojna z Umbarem i Drugi najazd Haradrimów

Wtenczas synowie Uzurpatora, zdobyli tak wielkie siły i poparcie, że
zamierzali zemścić się na Gondorze. Mieszkańcy Umbaru zaczęli się
nazywać, Korsarzami z Umbaru,
 Korsarze zbudowali wielką flotę, i zaczęli najeżdżać wybrzeża Gondoru i
 atakowali Gondorskie statki, czyniąc wielkie straty na wybrzeżach. Od
pierwszego zdobycia Umbaru, Haradrimowie
 nie wtrącali się do spraw południowego królestwa, władcy Umbaru
podburzyli wodzów Haradrimów do ataku na Gondor, przekonując, że
królestwo jest słabe i zmęczone. Obiecali Haradrimom, że odzyskają Harondor, czyli Gondor południowy, który utracili za panowania króla Hyarmendacila I.
 Haradrimowie na spółkę z Korsarzami zaczęli najeżdżać Gondor i łupić go
 z jego bogactw. Król Aldamir nie mógł na to pozwolić i wyruszył do
walki z najeźdźcami. Został zabity w czasie jednej z bitew w 1540 roku
TE.

Po jego śmierci, Skrzydlatą Koronę, przejął jego syn Vinyarion, młody król, pałał rządzą zemsty, dla tego dążył do zemsty na swych wrogach, pokonania Haradrimów i Umbaru oraz odzyskania Harondoru,
 który utracił. Bardzo szybko zebrał armie i zaplanował szczegółowo
wyprawę, a kiedy zakończył przygotowania, wyruszył na południe, i w 1551
 roku odniósł wielkie zwycięstwo, miażdżąc Haradrimów i odzyskując
Gondor Południowy, po tak spektakularnym zwycięstwie przyjął imię Hyarmendacil II, (czyli *Zwycięzcą Południa*).
 Po zwycięstwie na południu Harad nie prowadził już najazdów na Gondor,
jednak Korsarze nie zaprzestali walk i wciąż atakowali wybrzeża Gondoru.
 Hyarmendacil panował jeszcze przez 70 lata, odbudowując straty jakie
Gondor poniósł w wyniku drugiego najazdu i Waśni Rodzinnej. Hyarmendacil
 II zmarł w 1621 roku TE, a tron przejął jego syn Minardil.

Nowy król kontynuował odbudowę państwa po wojnie domowej i najeździe Haradrimów, w tym zadaniu pomagał mu jego namiestnik, Húrin z Emyn Arnen, założyciel rodu Húrina, który był bardzo zdolnym człowiekiem. Od tej pory królowie na urząd Namiestnika Gondoru wybierali przedstawiciela rodu Hurina.

Minardil w 1634 roku TE, postanowił odwiedzić odbudowany już port w Pelargir,
 była to niebezpieczne, gdyż wielu Pelargirczyków, uciekło razem z
synami Uzurpatora do Umbaru, aby kontynuować walkę z Gondorem. Minardil
zdawał sobie sprawę że pamięć o wojnie domowej wciąż jest silna, choć od
 niej minęło 197 lat, wciąż ci, którzy walczyli dla uzurpatora, nie byli
 w łaskach króla, wizyta w porcie miała zjednoczyć wciąż podzielonych
Gondorczyków, i poprawić stosunki z arystokracją południa. Decyzja ta
okazała się tragiczna w skutkach. Szpiedzy korsarzy, powiadomili
prawnuków Uzurpatora o planowanej wizycie. Flota korsarzy pod wodzą
prawnuków Castamira, Angamaitë i Sangahyando,
 przypłynęła pod port, kiedy król przybył do Pelargiru, korsarze
zaatakowali miasto nocą, złupili je doszczętnie, zabijając mieszkańców i
 niszcząc port, najważniejszy cel Umbaru się jednak udał – król Minardil
 został zabity przez korsarzy.

### Wielki Mór

Po śmierci króla Minardila tron przejął jego syn Telemnar, nowy król rządził zaledwie dwa lata, kiedy ze wschodu na Gondor spadł kolejny kataklizm, a mianowicie wielka zaraza, zwana Wielkim Morem.
 Pomimo starań namiestnika Húrina, który walczył, by zatrzymać zarazę,
skutki był tragiczne, połowa mieszkańców królestwa zmarła, Osgiliath,
 dopiero co odbudowany, stracił połowę mieszkańców, a ta reszta, która
przeżyła, wolała się z niego wynieść, przez co miasto znów popadło w
ruinę, tak samo działo się w całym Gondorze (w tym również w Północnych
Królestwach i Rhowanionie), mieszkańcy przenosili się na zachodnie
równiny lub do lasów Ithilien, ofiarą zarazy w końcu stał się sam król Telemnar, oraz jego synowie i prawdopodobnie brat Minastan. Zaraza trwała 2 lata, a po jej zakończeniu w 1637 roku TE, tron przejął bratanek króla Telemnara, Tarondor.

Dwudziesty siódmy król Gondoru, przeszedł do historii, jako
ostatni władając z Osgiliathu, ponieważ miasto popadało w ruinę,
Tarondor zdecydował przenieść stolicę do letniej rezydencji królów
Gondoru, Minas Anor. Król zasadził także w twierdzy nową sadzonkę Białego Drzewa, ponieważ stare obumarło w czasie zarazy.

Wyludnione królestwo całkowicie zapomniało o zagrożeniu ze strony Mordoru, i całkowicie zaprzestano jego patrolowania, co doprowadziło do powrotu Saurona do swego królestwa.

Król Tarondor zmarł w 1798 roku TE, a Skrzydlatą Koronę po nim przejął jego syn Telumehtar.

### Odzyskanie Umbaru

Po wielkie zarazie Gondor był jeszcze słabszy niż dotychczas, co
zachęciło korsarzy z Umbaru do ponownych rajdów na Gondor. Łupili i
atakowali wybrzeże i flotę Gondoru, nowy król pałał rządzą zemsty na
korsarzach, szczególnie boleśnie pamiętał rajd korsarzy na Pelargir i zabicie króla Minardila, młody król postanowił raz na zawsze zakończyć ataki korsarzy i zabić potomków Castamira, dla tego po długich przygotowaniach wyruszył razem z armią i flotą do portu w Umbarze.

W 1810 roku TE, królowi udało się zdobyć port. Pamiętając
Pelargir, w akcie zemsty rozkazał zrównać miasto z ziemią, mordując przy
 tym większość korsarzy, niedobitki uciekły jednak do Haradu, potomkowie
 Uzurpatora, władcy Umbaru zostali zabici, co raz na zawsze zakończyło
akt Waśni Rodzin, po tak spektakularnym zwycięstwie król przybrał imię *Umbardacil*,
 (czyli zwycięzca Umbaru). Umbar został po zniszczeniu odbudowany i
przyłączony na stałe razem z okolicznymi ziemiami do Gondoru.

Umbardacil panował nad Gondorem jeszcze przez 40 lat, zmarł 1850 roku TE, pozostawiając dwóch synów starszego Narmacila II, który został królem oraz młodszego Arciryasa, który założył boczną gałąź rodu królewskiego.

### Wielki najazd Woźników (czwarty najazd Easterlingów)

Narmacila II nie cieszył się długim panowania ani spokojem, za jego panowania odrodziło się wielkie zagrożenie ze strony Easterlingów.
 Po Waśni Rodzinej i wielu innych kłopotach, Easterlingowie i inne ludy
mieszkające w tym regionie od uzależniły się od wpływów Gondoru. W końcu
 1856 roku federacja plemion easterlingów zwana Woźnikami, ze względu że posługiwali się wozami i rydwanami, zaatakowała i podbiła tereny Rhovanionu, tym samym zagroziła Gondorowi. Ta konfederacja była napędzana przez nienawiść do Gondoru ale również przez Saurona
 który podszeptywał i podsycał nienawiść do Dunedainów. Narmacil musiał
przeciwstawić się zagrożeniu, o pomoc poprosili go zresztą sojuszniczy Nortowie, a ich władca Marhari, połączył siły z Narmacilem aby zniszczyć Woźników. Dwie sprzymierzone armie Nortów i Gondoru starły się w Woźnikami w bitwie na Równinach,
 którą jednak sprzymierzeńcy przegrali. Zginęła większa cześć armii
Gondoru, oraz król Namacil II, doszło do wielkiego pogromu Nortów,
zginął władca Nortów Marhari,
 ocalali Nortowie uciekli do Gondoru, gdzie po upływie wielu lat
osiedlili się na stałe i zasymilowali, inni pod wodzą syn Marhariego Marhwiniego uciekli w górę rzeki Anduiny i osiedli w jednej z dolin nad jedną z rzek dopływowych Anduiny Gladden. Nortowie którzy się tam osiedli stali się Éothéodami.

Niektórzy którym udało się uciec na północ założyli Dale i Esgaroth, jednak ogromna większość Nortów dostała się do niewoli Woźników, którzy osiedlili się na stałe w Rhovanionie.

Po klęsce nowym królem Gondoru został syn poległego władcy, Calimehtar,
 nowy król pawał rządzą zemsty i chciał pomścić ojca, dla tego rozpoczął
 zbieranie nowej wielkiej armii i zaczął planować atak odwetowy, jednak w
 porę otrzymał wiadomość od władcy Eotheodingów, Marhwiniego że Woźnicy planują atak na Gondor, na prowincje Calenardhon,
 chcąc się przeprawić przez płyciznę wielkiej Anduiny. Marhwini
poinformował również króla że Nortowie będący w niewoli u Woźników
planują powstanie. Calimehtar zebrał jak najszybciej wielką armie w Ithilien,
 i pomaszerował na Woźników, przy tym nie krył swych sił i chciał
sprowokować najemców do bitwy. Udało mu się to i 1889 doszło do bitwa na Dagorlad,
 do bitwy przełączyli się również Eotheodingowie oraz Nortowie którzy
wywołali obiecane powstanie, ostatecznie bitwę udało się wygrać dzięki
pomocy jazdy Eotheodingów którzy połączyli się w szarży z jazdą
Gondorską. Dzięki bitwie Rhovanion
 został wyzwolony a Nortowie odzyskali swój kraj, wciąż pozostali
sojusznikami Gondoru, jednak ich pozycja spadła, nowym głównym
sojusznikiem na północy Gondoru zostali Eotheodinogowie, plemię
doskonałych jeźdźców. Calenardhon mógł przez 45 lat cieszyć się pokojem,
 jednak siła Woźników nie została jeszcze do końca złamana.

### Gondor i Arnor, bratnie królestwa

Calimehtar zmarł 1936 TE po 200 latach życia i 80 latach rządów. Pozostawił po sobie córkę oraz syna Ondohera
 który zasiadł na tronie Anariona jako trzydziesty pierwszy król
Gondoru. Nowy król był gorącym orędownikiem odnowy stosunków pomiędzy
południem a północą i zjednoczenia wszystkich dunedainów na wygnaniu. Na
 przestrzeni wieków stosunki między Gondorem i Arnorem
 uległy znacznemu ochłodzeniu, na południu panowała linia Anariona które
 nie wtrącała się do problemów północnych potomków Isildura, Na
przestrzeni wieków, potomkowie dziesiątego króla Arnoru Eärendura aby uniknąć wojny domowej 861 TE doprowadzili do rozbicia Arnoru na trzy królestwa Arthedainu, Cardolanu i Rhudauru.
 W tych trzech królestwach panowały linie potomków Isildura, w
Arthedainie najstarsi prawowici dziedzice Isildura a w pozostałych
młodsze linie. Jednak około roku 1300 TE cień mroku padł na Północne Królestwa zajęte rywalizacją pomiędzy sobą. W tedy też na Północnych rubieżach Północy w Górach Mglistych powstało mroczne państwo królestwo Angmar w którym osiadł tajemniczy Czarnoksiężnik. W tedy jeszcze nie podejrzewana że są to zapowiedzi powrotu Saurona ani że Czarnoksiężnik to tak naprawdę Upiór Pierścienia Król Nazguli.
 Czarnoksiężnik stojąc na czele armii mrocznych ludzi, orków, goblinów i
 innych złych istot zaatakował królestwa Północne. W wyniku prawie 600
lat nieustanych wojen i walk z Angmarem, upadły dwa królestwa dunedianów
 Rhudaur i Cardolan, a ostatnie Arthedain
 było wyniszczone, osłabione i zmęczone ciągłymi walkami. Ondoher zdawał
 sobie sprawę z zagrożenia Angmaru oraz tego że prócz Gondoru tylko w
Arthedainie pozostali dunedainowie, co czyniło te państwa ostatnimi
królestwa dunedainów w Śródziemiu. Ondoher odnowił przyjazne stosunku Arthedainem i zaprzyjaźnił się z czternastym królem Arthedainu Araphantem.
 Dunedainowie Północy i Południa zawarli sojusz między sobą, Gondor miał
 wspomóc Północ w walce z Angmarem zaś Arthedain w jego walka z
Woźnikami. Aby przypieczętować sojusz i ponowne zjednoczenie zawarto
traktat małżeński, córka króla Ondohera księżniczka Gondorska Firiel poślubiła 1940 TE jedynego syna i dziedzica Arthedainu, Arvedui'na. Tak oto dziedzic krwi Anariona z linii Południowej, zaślubiona połączyła się z krwią Isildura i linią Północną.

### Drugi najazd Woźników i Trzeci najazd Haradrimów, wojna na dwa fronty

Okres beztroski nie potrwał jednak zbyt długo i już 1944 TE. Północy
ponownie zaczął zagrażać Angmar, zaś na południo swe siły odbudowali
Woźnicy którzy szykowali się na zemstę za klęskę nad Dagorlad.
Przygotowania do inwazji zauważyli Eotheodingowie, ich nowy wódz Forthwini,
 natychmiast ostrzegł króla Ondohera o zagrożeniu. Ten nie
zbagatelizował zagrożenia i natychmiast zaczął zbierać armię, jednak
sytuacja była o wiele bardziej poważna niż się wydawało, gdyż wysłańcy
Wózków (na pewno nie bez wpływu i szeptów Saurona) dotarli do
południowych sąsiadów Gondoru, do Harad i Khandu, Haradrimowie zgodzili się na wspólny atak, liczyli na odzyskanie Umbary i Harondoru który utracili w czasie ostatniej wojny, zaś mieszkańcy Khandu, Variagowie
 byli pod silnym wpływem Mordoru i zapewne pod jego wpływem przyłączyli
się do sojuszu. Wojna miała być prowadzona na dwa fronty co rozbiło by
siły Gondoru. Ruchy w Haradzie i Rhowanionie zauważyli Gondorczycy. Król
 postanowił działać i po zebraniu wielkiej armii, rozdzielił ją na dwie
części, mniejszą południową powierzył pod dowództwo Eärnilowi, swemu dalszemu krewniakowi z rodu królewskiego i znakomitemu wodzowi, sam zaś Ondoher razem ze swym starszym synem Artamirem,
 objęli dowództwo nad większa armią północą. Plan był prostu Earnil miał
 pokonać wroga na południu, zaś Ondoher po połączeniu się z sojusznikami
 miał pokonać armię Wózków, na wypadek klęski król zdecydował się
pozostawić w stolicy swego drugiego syna Faramira, aby w razie czego ten objął tron.

Kampania na północy jednak zakończała się sromotną porażką, kiedy
 wielka armia Gondorska została zaskoczona przez nagły niespodziewany
atak Wózków, w owym czasie armia nie zdążyła zająć pozycji i wybuchł
chaos w wyniku którym armia została kompletnie rozbita z śmierć ponieśli
 król Ondoher i jego najstarszy syn Artamir, niedługo później tragedia
się powtórzyła kiedy nieświadomy klęski ojca i brata Faramir wyruszył
aby ich wspomóc, za co zapłacił życiem. Była to wielka porażka i klęska
jaką Gondor doświadczył, poczas gdy północ była rozgromiona a zwycięscy
Woźnicy wkroczyli do Północnego Ithlien pustosząc okolice, to sytuacja na południu miała się nieco inaczej. Earnil po wymarszu z Pelargiru skierował swoją armię do brodów rzeki Poros, gdzie zastał armie Haradrimów i Variagów, w wyniku bitwy u brodów Poros,
 Earnil odniósł wielkie zwycięstwo nad przeważającymi siłami wroga
gromiąc go doszczętnie. Po tym zwycięstwie doszły go wieści o śmierci
króla i jego synów oraz porażce armii północnej. Earnil nie zamierzał
czekać, zebrał swe siły i pomaszerował do Ithilien. W tym czasie Woźnicy
 byli zajęci świętowaniem i byli nieświadomi zagrożenie ze strony armii
południowej, Earnil wykorzystał to i zaatakował zupełnie zaskakując
przeciwnika, w wyniku Bitwy o Obóz Woźnicy zostali rozgromieni a Gondor ponownie był bezpieczny. Jednak staną on w poważnym zagrożeniu.

### Kryzys sukcesji

W wyniku ostatniej wojny zginął król Ondoher, razem z dwoma swymi
synami Artamirem i Faramirem, co postawił Gondro przed ciężką sytuacją i
 pytaniem, kto teraz powinien objąć tron, gdyż bezpośrednia linia
potomków Anariona właśnie wygasła. Do tronu południowego królestwa swe
prawa wysuną w imieniu swoim i swej żony księże Arvedui z północnego królestwa Arthedainu, przypominał on że jest mężem księżniczki Firiel,
 jedynej córki co zatem idzie dziedziczki Ondohera, po za tym
przypominał że wywodzi się rodu Isildura i również dysponuje prawami do
korony. Swe prawa do tronu wysuną również Earnil, jako pochodzący z
linii Anariona, jako męski potomek króla Telumehtara. Zebrała się więc Rada Gondoru, pod wodzą Namiestnika Gondoru Pelendura,
 która miała rozstrzygnąć kwestie kto zasiądzie na tronie. Po stronie
Arvedui były więzy krwi oraz prawo, stare Numenoryjskie (kobiety mogły
dziedziczyć) oraz dobre pochodzenie od Isildura, z drugiej stron stał
zaś Earnil, wojskowy, bardzo popularny, dwukrotny zwycięzca wielkich
batalii i wielki wódz, do tego mogący się pochwalić królewskim
pochodzeniem od Anariona. Rada pod wodzą Pelendura była jednak bardzo
niechętna obcemu północnemu władcy i wolała władce swojego, znającego
Gondor i jego sytuację. Dla tego Pelendur orzekł że Isildur przekazał
Gondor w posiadanie potomkom Anariona aż do czasu ich wygaśnięcia, zaś
Gondorskie prawo sukcesji różniło się od Numenoryjskiego i wobec niego
kobiety nie mogły dziedziczyć tronu. Tak więc rada dopięła swego i
zaproponowała koronę Gondoru Earnilowi. Tak więc 1945 TE Earnil II
został trzydziestym drugim królem Gondoru z linii Anariona. Arvedui
odpowiedział na taki czyn listem w którym powtórzył swoje rządania oraz
przypomniał o starym Numenoryjskim prawie i dziedzictwie, zaznaczył
również że Isildur był królem zarówno Gonodru jak i Arnoru, ale
przedewszystkim Królem Wszystkich Dunedainów,
 a oddają władze na Południowym Królestwem w ręce bratanka nie wyżekł
się nad nim władzy zwierzchniczej, nadał mu tylko lenno. Mimo to Arvedui
 pogodził się z losem, kiedy Rada Gonodru zignorowała jego list. Mimo to
 królowie Północy nigdy nie zapomnieli o swoich pretensjach i
dziedzictwie względem Południa.

### Kampania na północy, wojna z Angmarem

Earnil II był jednak mądrym władcom, a do tego zwolennikiem polityki
swego poprzednika. Podobnie jak on był przychylnie nastawiony wobec
Arthedainu, jako ostatniemu z Dunedainowkich Północnych Królestw, do tego Earnil zdawał sobie sprawę że jeśli Arthedain upadnie na północy urośnie potężny Angmar
 który prędzej czy później stanie się zagrożeniem dla Gondoru. Po za tym
 coraz bardziej osłabiony Gondor liczył na ostatnich swych krewnych z
północy w charakterze sojuszników. Earnil II już na początku swoich
rządów postawił sobie za zadanie odnowienie sojuszu z Arthedainem i
odnowienie relacji, które z pewnością musiał się nadszarpną po przez
odrzucenie kandydata do tronu. Na początku panowania Earnil wysłał list do Fornost,
 w który stwierdzał że tron objął zgodnie z prawami południowego
królestwa i jest legalnym królem południa, jednak nie zapomniał o
braterstwie i pokrewieństwie z Arthedainem, zapewnił że chce kontynuować
 sojusz i w razie zagrożenie ze strony Angmaru wesprze swego sojusznika.
 Sojusz z północy i południa został utrzymany.

Mimo wszystko Earnil musiał myśleć o odbudowie swojego królestwa,
 którego siła została poważnie nadszarpnięta w ostatniej wojnie.
Jesienią 1973 TE z Arthedainu przybyła rozpaczliwa wiadomość że Angmar
przystąpił do ostatecznego ataku i oblega Fornost, a król Arvedui
 broni się ostatkiem sił. Earnil wiedział że bez jego pomocy dni
królestwa Północnego są policzone, dla tego zaczął zbierać wielką armię
Gondorską i swoich sojuszników, piechotę, kawalerię oraz sojusznicze
plemiona Nortów, oraz przygotowywać okręty i zapasy na drogę morską na
Północ. Król Earnil zdecydował się zostać w Gondorze, zaś na wodza
wyprawy wybrał swego syna i dziedzica Eärnura. Tak więc wiosną 1975 kiedy zebrała się wielka Armia Zachodu która wyruszyła drogą morską do Szarej Przystani, stolicy elfiego królestwa Lindonu, skąd mieli zamiar pomaszerować do Arthedainu, kiedy przybyli na miejsce i zostali powitani przez elfiego władce Cirdana, dowiedzieli się że ich wyprawa się spóźniła zimą 1974, Czarnoksiężnik pokonał Dunedainów,
 zniszczył i zajął Fornost, które uczył teraz swoją nową siedzibą, a
jego siły zła pustoszą resztki królestwa. Earnur zdawał sobie sprawę że
Angmar, będzie rosnąć w siłę i prędzej czy później zagrozi Gondorowi,
dla tego postanowił rozprawić się z Czarnoksiężnikiem. Earnur zawał
przymierze z elfami i razem z Cirdanem i Glorfindelem
 postanowili pokonać Czarnoksiężnika. Wielka Armia Zachodnich ludzi oraz
 elfów, wymaszerowała z Szarej Przystani do spustoszonego Arthedainu, po
 drodze dołączały do ich resztki oddziałów Arthedainu,niedobitki,
uciekinierzy, ocaleni z bitwy pod Fornost, zwykli ludzie (podobno do tej
 wielkiej armii dołączyły nawet oddziały hobbitów). Licząc sobie kilka tysięcy wielka Armia Zachodu pomaszerowała przez rzekę Lhûn,
 na Fornost, teraz siedzibę Czarnoksiężnika. Mroczny Władca przyjął
wyzwanie i wymaszerował z Fornost, liczył że posiadając przewagę
liczebną zniszczy zmierzającą na niego armię. Do bitwy doszło między jeziorem Nenuial a Północnymi Wzgórzami,
 początkowo bitwa była dosyć wyrównana, jednak w pewnym momencie szeregi
 angmarczyków zaczęły się chwiać i zaczęli się wycofywać do Fornost, w
tedy niespodziewanie od z tyłu zaatakowała ich Gondorska kawaleria,
którą Earnur wysłał aby okrążyła jezioro, szarża robiła armie Angmaru,
która poszła w rozsypkę. Reszta bitwy zakończyła się pogromem armii
Angmaru, wówczas do walki staną osobiście Czarnoksiężnik z Angmaru,
który chciał zabić Earnura, jednak ten został ocalony przez Glorfindela,
 jedyną osobę której Czarnoksiężnik się bał i umkną przed nim. Earnur
chciał ścigać władce Angmaru, jednak Glorfindel rzekł do księcia : *"Nie ścigaj go! Nigdy już nie wróci do tej krainy. Zguba dosięgnie go daleko stąd, nieprędko i nie z ręki męża".*

Ale młody książę szybko się zapomniał, Armia Zachodu po wielki
pogromie wkroczyła do ruin Fornost. Po tak wielkim zwycięstwie,
sojusznicy szli za ciosem, i niebawem zaczęła się wielka pacyfikacja
północy, zjednoczone siły chciały zniszczyć Angmar, najpierw
oczyszczając cały Arthedain, Cardolan i Rhudaur, z wszelkich mrocznych istot. Po wyzwoleniu Arnoru, zjednoczona armia ruszyła w Góry Angmar, w celu zniszczenia królestwa Angmar.
 Armia Zachodu wkroczyła na ziemie Czarnoksiężnika i zniszczyła i
wymordowała całe królestwo, zabijając wszelkie orki, gobliny, trolle czy
 złych ludzi, na sam koniec zdobyli i zrównali z ziemią Carn Dûm,
 wielką mroczną twierdze, siedzibę Czarnoksiężnika. Młody książę starał
się zgładzić Czarnoksiężnika, jednak ten umkną w nieznane.

Kampania na Północy zakończyła się zwycięstwem, Angmar został
zniszczony, północne zagrożenie dla Gondoru przestało istnieć, cios dla
ciemności był wielki. Jednak cena też była wielka, cała północ była
spustoszona i zrujnowana, do tego wyludniała, została na niej jedynie
garstka Dunedainów, Arthedain upadł bezpowrotnie, królestwo już się nie odrodziła, cała północ była w ruinie, ostatni król Arthedainu Arvedui, utopił się w morzu, jednak linia Isildura przetrwała w osobie syna Arvedui, Aranarth, który zebrał wołku siebie dawnych poddany i razem z nimi stał się Strażnikami Północy, sam zaś Aranarth przyjął tytuł Wodza Północnych Dúnedainów, kontynuowali oni tradycje północnego królestwa Arnoru, strzegli północy przed złem, jednak robili to żyjąc w dziczy.

### Ujawnienie Saurona, początek wielkiej wojny z Mordorem

Sprawy zewnętrzne tak mocno pochłaniały czas i uwagę Gondorian że
sprawy takie jak doglądanie Mordoru stały się nie ważne, już po Wielkiej
 Zarazie Gondor zaprzestawał strzeżenia Mordoru co spowodowało że w tej
krainie znów zaczęły pomieszkiwać złe istoty. Owym czasie Sauron
przebywający, wciąż potajemnie, w Dol Guldur,
 zaczynał przygotowania do swego wielkiego powrotu, w tym również do
odzyskania Mordoru. Sauron cierpliwie czekał aż Gondor będzie
wystarczająco słaby i nieuważny na atak. Zagrożenia z wschodu i
południa, sprawiły że prowincje pograniczne z Mordorem stały się słabo
strzeżone. Gondor bardzo osłabiony dojrzał do ataku Saurona. Władca
Ciemności staranie przygotował się do ataku, wybierając odpowiednie
miejsce i termin ataku. Potajemnie wezwał do Dol Guldur swoje Upiory Pierścienia, dawnych władców ludzi zniewolonych przez niego, na czele z przybyłem z północy Czarnoksiężnikiem z Angmaru,
 Królem Upiorów. Sauron wysłał ich do Mordoru aby tam przygotowali
wojska do ataku na Gondor. Celem ataku stała się najbliższa
najpotężniejsza forteca Gonodru na pograniczu z Mordorem, leżąca w
dolinie Imlad Morgul, Minas Ithil.
 Wieża Księżycowa, dawna siedziba Isildura, bliźniacza wieża Minas Anor.
 Cel ataku był o tyle strategiczny co i symboliczny. Strategiczne było
zajęcie potężnego przyczółka z którego można było atakować Gondor, oraz
zabezpieczyć drugą drogę do Mordoru, przełęcz Cirith Ungol,
 symboliczne znaczenia miało też że to właśnie ponad 2000 lat temu to
właśnie od Minas Ithil zaczęła się wojna z Wolnymi Ludami. W 2000 TE
armie Mordoru pod wodzą Króla Nazguli, przeszły przełęcz Cirith Ungol i
obległy Minas Ithil. Ze względu na niezwykłe osłabienie Gonodru,
twierdza, posiadająca bardzo nieliczną załogę i zapasy, po 2 letnim
oblężeniu została zdobyta. Na dawnym Isildurowym tronie zasiadł teraz
Król Nazguli, który obrał twierdze jako swoją siedzibę, od tej pory
twierdza stała się siedzibą zła pełno złych istot i czarów.
Czarnoksiężnik za pomocą swoich zaklęć wyniszczał okolicę, pozbawiając
ją życia i trując. Wówczas to Minas Ithil, zostało przemianowane na Minas Morgul
 (Wieże Złych Czarów). Z rozkazu Czarnoksiężnika posadzone jeszcze przez
 Isildura, Białe Drzewo Minas Ithil zostało ścięte i spalone.
Najpoważniejszą jednak stratą stało się to że siły ciemności zdobyły w
twierdzy jeden z Palantírów Kryształ Minas Ithil. Od tej pory Gondor musiał się zmagać z nowym potężnym państwem na swych granicach. Eärnur przejął koronę w 2043 roku. W tym samym roku Czarnoksiężnik z Angmaru wyzwał go na pojedynek. Porywczego króla zdołał powstrzymać namiestnik Mardil. Siedem lat później wezwanie ponowiono, a wtedy gniewu króla nie powstrzymał nikt. Eärnur pojechał do Minas Morgul, prawdopodobnie go tam zabito.

### Rządy namiestników

#### Niespokojny pokój

Władzę w Gondorze przejął ród Húrina. Namiestnicy mieli takie same prawa jak królowie, a przed objęciem urzędu składali przysięgę, że będą rządzić w ”imieniu króla aż do jego powrotu”. Oprócz tego, że Dunland uniezależnił się od Gondoru, nie wydarzało się nic godnego uwagi, ponieważ trwał Niespokojny Pokój. Dunlendingowie przenikali do Calenardhonu i mieszali się z tamtejszymi mieszkańcami, forty przy Anduinie pozostawały nieobsadzone, lecz nie zareagowano na to. Spokój zakłóciło pojawienie się Uruków w Mordorze, które zajęły Ithilien. Boromir odzyskał prowincję, ale podczas walk Osgiliath zostało obrócone w ruinę, a most został zburzony.

#### Wojny z Korsarzami i Balkami

Potem rządy przejął Cirion, który starał się bronić granic. Korsarze łupili wybrzeża, w Rhovanionie osiedliło się plemię Balchotków planujące atak na wyludniały Calenardhon. W 2510 roku namiestnik wysłał posłańców do Éothéodów prosząc, aby ci przybyli z odsieczą. Tymczasem Easterlingowie przepłynęli Anduinę przez Płycizny. Dodatkowo orkowie zeszli z Gór Mglistych spychając Gondorczyków nad Wielką Rzekę. Z pomocą w ostatniej chwili przybył Eorl Młody, dzięki niemu bitwa na Polach Celebrantu została wygrana przez Gondor. W ramach wdzięczności Cirion zabrał Eorla na Halifirien, gdzie oddał krainę (nazwaną od tej pory Rohanem) Éothéodom. Ich wódz poprzysiągł za to pomoc i wierność Gondorowi.

W 2710 król Rohanu, Déor, poprosił o pomoc Egalmotha w oblężeniu Isengardu, lecz ten nie mógł wysłać pomocy. Za panowania Berena w 2758 roku królestwo napadły trzy floty Korsarzy z Umbaru. Dodatkowo Rohan został zaatakowany przez Dunlendingów i Easterlingów, wielkie spustoszenie siała Długa Zima, która na południu nie poczyniła tak wielkich szkód. Syn namiestnika, Beregond, rozgromił Umbarczyków i zaraz po tym wysłano pomoc dla Rohanu. Cirion oddał klucze od Orthanku Sarumanowi mając nadzieję, że ten będzie sojusznikiem Gondoru (i na początku rzeczywiście tak było). Beregond po śmierci ojca kontynuował odbudowywanie słabego już państwa.

#### Czasy późniejsze

Po bitwie w dolinie Azanulbizar orkowie uciekli na południe, aby osiedlić się w Białych Górach. Belecthor II musiał stoczyć wiele bitew, żeby wyeliminować niebezpieczeństwo. Po jego śmierci zwiędło Białe Drzewo i nie zasadzono już nowego, ponieważ nie było nasion. Za rządów Túrina II już tylko garstka mieszkańców została w Ithilien z powodu ataków Mordoru. Namiestnik kazał więc wybudowac schrony nazywane Henneth Annûn oraz umocnić wyspę Cair Andros. Głównym zagrożeniem byli jednak Haradrimowie, którzy zajęli Harondor. Stoczono bitwę na brodach Poros, która dzięki posiłkom Rohirrimów zostałą wygrana przez Gondor. Zginęli w niej synowie króla Rohanu, Folkwina, przez co Túrin musiał wypłacić mu odszkodowanie w złocie. Za rządów Turgona Sauron jawnie przybył do Mordoru, Orodruina znów wybuchła, a ostatni człowiek uciekł z Ithilien na zachód od Anduiny. Kiedy namiestnik umarł, Saruman przejął Isengard na własność i zaczął go fortyfikować.

Po Turgonie władzę przejął Ecthelion II, który ze wszystkich sił starał się bronić granic. Bardzo pomagał mu Aragorn używający imienia Thorongil. Radził, aby nie ufał Sarumanowi, lecz Gandalfowi Szaremu. Był znany jako wielki wódz i żeglarz; za zgodą namiestnika zebrał całą flotę i napadł na port w Umbarze. Większość statków została podpalona, a sam wycofał się szybko z małymi stratami. Po tej bitwie Orzeł Gwiazdy opuścił Gondor, co bardzo zasmuciło mieszkańców. Po Ecthelionie urząd przejął Denethor II, człowiek dumny, dzielny i obeznany w dawnych wypadkach. Powiadano, że od dawna nie było władcy tak królewskiej postawy. Nie widział mile Mithrandira w królestwie, ludzie powiadali, że czarodziej chciał wraz z Thorongilem przejąć władzę w Gondorze. Jako namiestnik zawsze kierował się swoją wolą i rządził krajem mocną ręką. Po śmierci swojej żony, Finduilas, Denethor był jeszcze bardziej małomówny i ponury. Po tym, wierząc w swe siły, zajrzał w Kryształ Anoru jako pierwszy władca od czasu stracenia Kryształu Ithilu. Wiedział dzięki temu, co dzieje się w odległych krajach oraz we własnym królestwie. Jednak przez korzystanie z palantíru postarzał się przedwcześnie, urosła w jego sercu duma wraz z rozpaczą, co spowodowało, że zajął się tylko walką z Sauronem. Pod koniec III tysiąclecia orkowie zajęli wschodnią część Osgiliath, jednak na początku rządów Denethora zostali stamtąd wyparci, a żołnierze odbudowali most, by móc przerzucać swe siły na drugi brzeg.

#### Wojna o Pierścień

Dwudziestego czerwca 3018 roku oddziały Mordoru zaatakowały Osgiliath rozpoczynając Wojnę o Pierścień. Kontratak pod dowództwem Boromira i Faramira umożliwił odwrót garnizonu miasta, lecz Czarnoksiężnik zajął wschodnią część dawnej stolicy. Tak naprawdę jednak inwazja była przykrywką, ponieważ Sauron chciał sprawdzić siły Denethora i umożliwić Upiorom Pierścienia przedostanie się do Eriadoru. Spodziewający się kolejnej napaści namiestnik wezwał władców lenn południowych, aby przybyli z posiłkami do stolicy, oraz rozkazał zapalić stosy sygnałowe. Dwunastego marca 3019 roku Sauron zaatakował Osgiliath ponownie i tym razem go zajął, następnie oblegał Rammas Echor i szybko wkroczył na Pelennor. Namiestik popadł w obłęd, ponieważ jego syn był na skraju śmierci. Denethor zdał sobie sprawę z tego, że przegra, więc przestał dowodzić obroną miasta. Natomiast Korsarze napadli na Gondor od połudna pokonując flotę w Pelargirze, jednak Aragorn wraz z Umarłymi z Dunharrow przejął statki i wyruszył z Szarą Drużyną na odsiesz dla Minas Tirith. Piętnastego marca Grond rozburzył bramę twierdzy, a Denethor dokonał samospalenia. Tego samego dnia przybyli Rohirrimowie rozpoczynają bitwę na Polach Pelennoru, którą Zachód wygrał dzięki przypłynięciu Aragorna. Ten jednak nie chciał wejść do miasta jako przyszły władca, ponieważ uważał, że nic jeszcze nie jest przesądzone. Następnie zjednoczone siły ruszyły pod Morannon, aby odwrócić uwagę Saurona od Froda. Ten zniszczył Pierścień w Orodruinie, a wojska Gondoru rozbiły w pył orków, Easterlingów i Haradrimów. Aragorn II koronował się na trzydziestego piątego króla jako jedyny potomek Isildura po mieczu.

### Zjednoczone Królestwo

Po ostatecznym pokonaniu Saurona Elessar energicznie zaczął odbudowywać wykończone królestwo. Odbudował Minas Tirith, Osgiliath i Pelargir, prowadził wyprawy na Wschód i południe, dzięki czemu Gondor był tak rozległy jak za czasów swojej świetności. Zawarł sojusz z niewolnikami z Mordoru, odnowił przysięgę Ciriona z Éomerem. Aragorn utrzymał urząd namiestnika, dodatkowo dał Faramirowi jako lenno Ithilien, do którego zaczęli napływać elfowie z Mrocznej Puszczy. Po Elessarze rządy przejął Eldarion, o którego rządach wiemy bardzo niewiele. O jego następcach wspomina się tylko, że Gondor przetrwał jeszcze sto pokoleń królów.

## Kultura

Gondor, jako państwo założone przez Númenorejczyków, odziedziczyło całą kulturę zatopionego Númenoru, głównie architekturę i technologie. Z racji że ziemie tego kraju były zamieszkiwane przez Wiernych, Gondorczycy czcili Eru Ilúvatara i Valarów oraz zachowali przyjaźń z Elfami. Gondorczycy posługiwali się językiem westron, który stał się językiem wspólnym i uniwersalnym w całym Śródziemiu. Źródłem języka był ojczysty język Númenorejczyków, adûnaic.Dúnedainowie, podobnie jak ich przodkowie z Númenoru, byli niezwykle uzdolnieni w dziedzinach sztuki, rzemiosła, szkutnictwa, architektury i medycyny.

## Miasta

Miasta Gondoru za czasów Wojny o Pierścień:

* Osgiliath – miasto znajdowało się na przemian w posiadaniu Gondoru i Mordoru, m.in. przez swoje położenie
* Minas Tirith
* Dol Amoth
* Pelargir
* Tarnost
* Erech
* Calembel
* Ethring
* Linhir

Miasta i twiedze, które okresowo wchodziły w skład Gondoru:

* Isengard
* Umbar
* Minas Ithil
* Narchost i Carchost
* Wieża Cirith Ungol
* Durthang