Casus 13

Je bent arts-assistent op de afdeling Spoedeisende Hulp. Een 34-jarige vrouw wordt
binnengebracht door haar man. Zij heeft sinds 2 dagen toenemende hoofdpijn en
koorts.

Meningitis:

Een meningitis
ontwikkelt meestal in 1-2 dagen. De vroege symptomen van acute bacteriële
meningitis zijn koorts, hoofdpijn, nekstijfheid en braken. Door ontsteking en
bloeding in de kleine bloedvaten in het gehele lichaam, ook die vlak onder de
huid, kan huiduitslag ontstaan (meestal rode en paarse vlekken). Een meningococcen
meningitis wordt geassocieerd mer nier- en bijnierfalen en shock. Meningitis
kan worden veroorzaakt door zowel bacteriën als virussen. Mensen met een slecht
immuunsysteem kunnen een meningitis krijgen die wordt veroorzaakt door een
schimmel.

Bacteriën:

Streptococcus pneumoniae,

Neisseria meningitidis,

Haemophilus influenzae type b
(Hib),

Group B Streptococcus,

Listeria monocytogenes

Virussen

Enterovirus

Varicella zoster

HIV

Schimmels:

-       Cryptococcus neoformans

-       Cryptococcus gattii

Onderzoek en
behandeling

Vaak wordt een
meningitis al behandeld voordat er duidelijkheid is over de diagnose. Er wordt
eerst bloed afgenomen, vervolgens wordt er gestart met breedspectrum
antibiotica (3e graads cefalosporines) intraveneus en dexamethason 4 dgn tegen complicaties, dan wordt er een CT of een
MRI gedaan en als laatste een LP. Bij beeldvormend onderzoek kunnen tekenen van
ontsteking en zwelling, bloeding en afwijkingen van de hersenen en bloedvaten
worden gevonden. Tegenwoordig worden er ook corticosteroïden gegeven omdat deze
het aantal complicaties kunnen verminderen. De gouden standaard voor de diagnose
meningitis is de LP.

Componenten van een
bacteriële meningitis:

-       Positieve CSF Gramkleuring

- glucose <2 mmol/L

-       cellen: 100-60.000 x 10^6/L, meest neutrofielen per µL (>1000) in liquor, meer monocyten pleit voor virale meningitis

-       Eiwit tussen de 0,5 en 6 gram/L in liquor

-       Meer dan 10.000 neutrofielen per µL in perifeer bloed

-       Geschiedenis van seizure voor presentatie

Een virale meningitis is wordt behandeld met bedrust, genoeg vocht en
pijnmedicatie. Als een herpesvirus de oorzaak is wordt behandeld met acyclovir.
Als de meningitis wordt veroorzaakt door een schimmel wordt behandeld met een
schimmelremmer zoals amphotericin B. Bacteriële meningitis wordt behandeld met
een 3egraads cefalosporine en dexamethason. De behandelingsduur is
afhankelijk van de werkwekker.

Onbekende verwekker
bij een bacteriële meningitis:

-       Ceftriaxon 2dd 2 gram.

-       Ceftriaxon 2dd 2 gram en amoxicilline 6dd 2gram indien er een verhoogd
risico (>49 jaar, immuungecomprommiteerd, DM, alcoholisme) is.

Aparte verwerkkers
kunnen anders worden behandeld, zoals:

-       S. Pneumoniae wordt behandeld met penicilline 6dd en ceftriaxon 2dd
10-14 dagen

-       N. Meningitidis wordt behandeld met Penicilline 6dd en ceftriaxon 2dd 7
dagen

-       H. Influenzae wordt behandeld met amoxicilline en ceftriaxon 7 dagen

Rens van Iwaarden

Je bent huisarts en je beoordeelt een 38-jarige vrouw die klaagt over hoofdpijn. De hoofdpijn is sinds een week aanwezig en is geleidelijk erger geworden. De pijn zit vooral in het voorhoofd en neemt zeer fors toe bij voorover buigen. Ze heeft als puber regelmatig migraineaanvallen gehad. Bij onderzoek vind je geen neurologische afwijkingen. De lichaamstemperatuur is 38.5 ºC. Wat is de meest waarschijnlijke diagnose van de huidige hoofdpijn?

a meningitis

b migraine

c sinusitis

d subarachnoïdale bloeding