Stanisław Wokulski

**Stanisław Wokulski -** protagonista powieści *Lalka* Bolesława Prusa.

## Życiorys

Jego przeszłość znana jest z pamiętnika subiekta Ignacego. Urodził się ok. roku 1832 i pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej. Jako młodzieniec, pod naciskiem ojca, musiał pracować w winiarni u Hopfera. Tam uczył się zawodu kelnera oraz subiekta. Następnie rozpoczął studia (z tego co wynika najprawdopodobniej chemiczne lub fizyczne) w Szkole Głównej. Stworzył wynalazki, takie jak np. model maszyny latającej z ograniczonymi możliwościami sterowania. W ów miejscu został wtajemniczony w działalność spiskową, po czym rok później wziął udział w powstaniu styczniowym (co zbliża go do bohatera romantycznego). Po wstąpieniu do oddziału powstańczego został skazany na zsyłkę do Irkucka na Syberii. Powrót datuje się na rok 1870 (7 lat później) z niewielką sumką pieniędzy, dzięki którym zaowocowała jego znajomość z kupcem Suzinem. Pamiątką po tym wydarzeniu miały być jego czerwone, niegdyś odmrożone dłonie. Po powrocie do kraju przez długi czas był bezrobotny. Utrzymywał go jego wierny przyjaciel Rzecki, który dawał mu 10 rubli miesięcznie na żywność. Gdy zmarł stary Mincel, Stanisław pod pretekstem awansu życiowego ożenił się z wdową po nim, Małgorzatą Minclową. W ten sposób został właścicielem sklepu z galanterią, odziedziczonym po zmarłym Minclu przez jego dawną małżonkę. Dodatkowo otrzymał też trzydzieści tysięcy rubli. Nie przyszło mu jednak żyć z nią długo, gdyż cztery lata później zmarła. Powodem był jej wiek oraz tendencja do eksperymentów ze środkami poprawiającymi urodę. Po jej śmierci Wokulski zamknął się w sobie i całkowicie poświęcił się pracy, rzadko wychodząc na zewnątrz. Pewnego razu poszedł z Rzeckim do teatru, gdzie od pierwszego wejrzenia zakochał się w arystokratce - Izabeli Łęckiej. W 1877 r. wyjechał za granicę (a mianowicie do Bułgarii, podczas gdy wybuchła tam wojna rosyjsko - turecka) aby dorobić się majątku (poprzez organizowanie dostaw dla wojska) godnego jej klasy (choć w rzeczywistości i tak był już bogaty). Izabeli należała do nie tyle co zubożałej, lecz zadłużonej rodziny. Chciał się też pozbyć stwierdzenia, iż sklep został stworzony tak naprawdę przez dwa pokolenia Minclów. W tym celu założył nowy sklep (z kwotą ok. 300 tys. rubli, z którą wrócił z Bułgarii) a mianowicie spółkę do przeznaczoną do handlu z Imperium Rosyjskim, która sprowadzając tanie wyroby rosyjskie podkopywała interesy dominującego obcego kapitału w rodzimym przemyśle. Wokulski jednakże zniechęcił się niemożnością ożenienia się z Łęcką, przez co wyjechał do Paryża pracować dla Suzina. Poznał tam naukowca Geista, który prowadził badania nad metalem lżejszym od powietrza. Gdy otrzymał list od prezesowej, informujący o wizycie Izabeli w Zasławku, natychmiast powrócił do kraju. Próbując zbliżyć się do ukochanej, podczas pobytu na wsi, wykupił dłużne weksle jej ojca, zakupił zastawione srebra, dokonał zakupu kamienicy Łęckich, by ocalić ich posag. W ostateczności doszło do przyjęcia Wokulskiego przez panną Izabelę, aczkolwiek pewnego razu jadąc pociągiem, Stanisław był świadkiem dwuznacznej rozmowy (flirtu) Łęckiej z jej dalekim kuzynem Starskim. Po tym incydencie zerwał zaręczyny i pragnął popełnić samobójstwo kładąc się na torach kolejowych. Został ocalony przez brata furmana Wysockiego, Wcześniej Wokulski sprzedał swój sklep, aby pozbyć się *kompromitującego* go tytułu *kupca galanteryjnego*. Po tym wszystkim popadł w skrajną depresję. Cały swój majątek, zapisem w testamencie, podzielił pomiędzy Rzeckiego, Ochockiego, Szlangbauma i inne osoby. Następnie wyjechał, tłumacząc, iż musi od wszystkiego odpocząć. Po jego zniknięciu, opowiadano, iż wysadził się w powietrze w ruinach zamku w Zasławku. Inna plotka głosiła, iż otworzył nowy rozdział w swoim życiu i rozpoczął nową podróż w nieznane.

## Wygląd

jest wysokim i przystojnym mężczyzną, który podoba się kobietom. Ubiera się modnie i wytwornie. Jego ręce są czerwone - jest to pamiątka z zesłania na Syberię.

## Wokulski jako romantyk

* Romantyczny kochanek.
* Udział w powstaniu styczniowym.
* Czytanie dzieł Adama Mickiewicza.
* Osobowość destrukcyjna.
* Oddanie się marzeniom.
* Poczucie wyobcowania.
* Zesłanie na Syberię.
* Próba samobójcza.
* Skrajne stany emocjonalne.
* Nieszczęśliwa miłość

## Wokulski jako pozytywista

* Zawód kupca.
* Realizacja planu pozytywistycznego.
* Bogacenie się.
* Małżeństwo dla pieniędzy z wdową po Minclu.
* Kult nauki.

## Ciekawostki

* Według Instytutu Badań Naukowych Polskiej Akademii Nauk pierwowzorem postaci Wokulskiego był Jakub Lange (szwajcarski przedsiębiorca). On również mieszkał w Warszawie, założył lokal i wyjechał do Bułgarii, aby się wzbogacić.
* Nazwisko bohatera Bolesław Prus mógł zapożyczyć od kieleckiego lekarza Józefa Wokulskiego.
* Jerzy Kasprzycki w książce *Warszawa nieznana* przytacza tezę, która mówi iż pewne cechy charakteru Stanisława Wokulskiego pisarz zaczerpnął z biografii warszawskiego przemysłowca Stanisława Strójwąsa.
* Leokadia Pawłowska sądziła, że pierwowzorem Wokulskiego mógł być jej krewny, społecznik Feliks Pawłowski.