Entler

**Entler**, Yavanna'nın ağaçlarını diğer yaratıklardan, özellikle de cücelerden  korumak isteğiyle yaratılan insansı varlıklardı ve bu nedenle “Ağaçların Çobanları” olarak adlandırıldılar.

## Tarih

### Yaratılış

Entler, Orta Dünya'da Üçüncü Çağ'da hala hayatta olan en eski canlılardı.   Entler, kendi türlerinde özgür halklardan biridir, ve kökenleri cücelerinkine çok benzer.  Aslında, "Yavanna, Cüceler konusunda Eru'nun Aule'ye olan merhametini keşfettiğinde, Eru'dan (Manwe aracılığıyla) “Entlere hayat vermesini" istedi. Böylece “Entler, ya yaşayan ağaçlara gönderilen ruhlar, ya da yavaş yavaş doğuştan gelen ağaç sevgilerinden dolayı ağaçlara benzeyen diğer şeyler" oldular.

Entler, Yavanna tarafından ormanları Orklar, Cüceler ve diğer tehlikelerden korumak için arzu edilen Ağaçların Çobanlarıdır.  Erkekleri Oromë'e, Enthanımları ise Yavanna'ya adanmıştır.  Elflerle aşağı yukarı aynı zamanda yaratılmışlardır.  Eldar  her şeyle konuşmayı severdi ve ağaçlara konuşmayı öğrettiklerine dair hikayeleri vardı. Onlara konuşma arzusu verdiler ve Elfçe öğrettiler.  Ağaçsakal, Elflerin "Entlerin aptallıklarını iyileştirmelerini", unutulmayacak harika bir hediye olduğunu söyledi.

Morgoth kuzeye dönmeden önce, ilk Entler daha sonraki zamanlardaki kadar akıllı ya da güçlü değildi. O zamanlar çok daha basit olan ve diğer diller hakkında çok az bilgiye sahip olan bir dil geliştirdiler, Entçe.

### Yükseliş ve Düşüş

Elrond'ın dediği gibi "Bir sincabın ağaçtan ağaca Rivendell'den Büyük Deniz'e kadar bir cevizi taşıyabildiği zamanlar olmuştu ..."  Eriador'un neredeyse tamamı büyük bir ormandı ve Ent bölgesinin bir parçasıydı. Bazı Entler Doğu Beleriand'a ve belki de Tasarinan'a geçti.  Bir Ent ordusu, Dolmed yakınlarında ortaya çıktı ve Doriath'ı yağmalayan ve Kral Thingol'u katleden Nogrod Cüceleri'ne karşı Beren'e yardım etti; Cüceler Ered Lindon'un gölge ormanlarına sürüldü ve hiçbiri çıkmayı başaramadı.

Eskiden Enthanımları vardı, ancak Birinci veya İkinci Çağ boyunca, Entler'den uzaklaşmaya başladılar, çünkü sebze, ot ve çiçek gibi küçük şeyleri dikmek ve kontrol etmekten hoşlanıyorlardı.  Enthanımları Anduin'i geçti ve daha sonra Kahverengi Topraklar olacak bölgeye gittiler. Morgoth'un devrilmesinden sonra bahçeleri çiçek açtı ve onları onurlandıran insanlara tarımı öğrettiler.

Ancak, İkinci Çağ'da, bu devasa ormanların Númenórlular  tarafından kesildiği veya Elfler ve Sauron Savaşı'nda, o çağın 17. yüzyılında yok edildiği bir zaman geldi. Ormanın daralması, onların Enthanımlarından ayrılmalarını pekiştirdi. Fangorn Ormanı, o muazzam ormanın sadece Doğu Yakasıydı ve küçük kalıntılarından biriydi. Enthanımlarının bahçeleri Sauron tarafından yok edildi ve ortadan kayboldular. Entler boşuna onları aradılar ve Entler tarafından bir gün birbirlerini bulacakları söylendi, ancak hayatta kaldıklarına dair çok az umut vardı.

Üçüncü Çağ'da, Fangorn Ormanı görünüşte Entlerin hala yaşadığı tek yer olmasına karşın Ent benzeri Huornlar hala Yaşlı Orman'da olduğu gibi başka yerlerde de hayatta kalmış olabilirdi. Entler, Enthanımları olmadan Entingler'e sahip olma umuduyla yaşlandı. Bazıları “ağacımsı” olarak büyüdü ve hareket etmekten ya da konuşmadan vazgeçti.

Söylendiğine göre Halfast Gamgee Shire yakınında bir "Ağaç-Adam" ile karşılaşmıştır.

### Entlerin Yürüyüşü

"*Entler savaşa gidiyor!*"
—Ağaçsakal

ÜÇ 2950 dolaylarında Saruman'ın ordusu, geri kalan birkaç Ent'i taciz etmeye ve ağaçlarını kesmeye başladı. Yüzük Savaşı sırasında Entler - genellikle çok sabırlı, tedbirli bir halk - Meriadoc Brandybuck ve Peregrin Took tarafından teşvik edildiler. Derndingle'de bir Entdivanı toplantısı yaptılar.

Uzun tartışmalardan sonra (Entlerin perspektifinden bakıldığında, bu çok hızlı bir eylemdi), Saruman'ın Isengard'daki kalesine yürüdüler: Entlerin son yürüyüşü. En yaşlı Ent olan Ağaçsakal liderliğinde Hobbitler Merry ve Pippin de onlara eşlik ediyorlardı. Isengard'ı bir şaşırtma saldırısında yok ettiler ve Saruman'ı Orthanc kulesinde hapsettiler.

Nan Curunír'i su bastı ve onu Orthanc'ın Ağaç Örtüsü diye adlandırdıkları ormanlık bir alana dönüştürdüler. Arnor ve Gondor'un yeniden birleşmesini takiben Ağaç Örtüsü, Yeniden Birleşmiş Krallık'ın bir parçası oldu ve Kral Elessar, Entlere tam öz yönetim sağlayarak, bir Ent diyarını ilan etti.

Entler, muhtemelen sonraki çağlarda yaşadıkları Fangorn'da kaldılar,  ancak Galadriel Ağaçsakal'a, Beleriand baharda tekrar dalgalardan yukarı kalktığında Tasarinan'da buluşmayı diledi.

### Görünüm ve Özellikler

Entler, ağaç kabuğuna benzeyen çok kalın bir cilde sahip, insansı ağaçlar gibi 14 fit (~4,26 m) uzunluğunda yaratıklardı. Çobanlık yaptıkları ağaçları andırıyorlardı. Bireysel olarak bir Ent, az çok koruduğu veya onurlandırdığı spesifik ağaç türlerini, o ağaçtan bekleyebileceği kişiliğe benzetmiştir.  Böylece boy ve ebat, renklendirme, ve n sayıda parmak ve ayak parmak sayıları değişkenlik gösterdi. Örneğin, Hızlıkiriş üvez ağaçlarını koruyordu ve bu yüzden de bir üvez gibi göründü.

Uyanık ya da yarı uyanık ağaçlar vardı, bazıları ent gibiydi ve Entler onları uyandırabildi ya da onlarla konuşabildi. Ağaçsakal, Isengard'ı yok etmek için bazı Huornlar'ı uyandırdı.

Entler Ent Evleri'nde yaşıyorlardı ve Ent Yudumları ile besleniyorlardı. Onlar ölümsüzdü (yeterli güçle zarar görmesine ya da öldürülmesine rağmen) ve bununla birlikte, düşünce, karar ve eylemde tedbirli ve yavaşlardı. Yavaş ve uzun soluklu dilleri bunu yansıtıyordu; Diğer dillerden de, Entçe gibi topaklı, uzun soluklu bir şekilde konuştukları Quenya'yı tercih ettiler.

Bununla birlikte, bir kez uyandırıldıklarında, ağaçların yıllarca süren hareketini andıran, kayaları kıran ve saniyeler içinde yeryüzünü hareket ettiren büyük bir güce sahiplerdi.  Acıya karşı hassas olmalarına rağmen, kalın ciltleri metal silahların onlara zarar vermelerini çok zorlaştırdı (ateşe karşı daha savunmasızlar). Ağaçsakal, Morgoth'un Entlerin taklidi olarak yaptığı iddia edilen Trolller'den çok daha güçlü olduklarından ötürü övünürdü (bunu Orkların Elflerin taklidi olması ile karşılaştırır).

## Etimoloji ve İsimler

Ent'in Anduin Vadileri'nin dilini temsil ettiği varsayılmaktadır  ve belki de onlara Rohirrim tarafından verilen bir isimdir.

Entlerin Sindarin ismi, bir ırk olarak *Onodrim* ve bireyler olarak **Onod**'dur (Çoğul. *Enyd*).  Entlerin Quenya adı muhtemelen *Onyalie*'dir ve birey \* *Onya*'dır.

Ent kelimesi, “dev” anlamına gelen Eski İngilizce *ent*'den türetilmiştir (Her ne kadar devlerle bağlantısız olsalar da). Ent'in "muhtemelen bir tür dev" anlamına geldiği, ancak eski ingilizcede kelimenin tam olarak kullanımının veya anlamının bilinmediği belirtilmiştir.

## Notlar

1. ↑ Daha fazla bilgi için bakınız Kartallar: Köken ve doğa.
2. ↑ Muhtemelen Büyük Yolculuk'a çıkan Eldar.

## Referanslar

1. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, "Günlerin Başlangıcına Dair"
2. ↑ 2,0 2,1 Yüzüklerin Efendisi, Ek F, "Üçüncü Çağın Dilleri ve Halkları", "Diğer Irklar"
3. ↑ J.R.R. Tolkien'in Mektupları, Mektup 131, (tarihsiz, 1951 sonunda yazılmış)
4. ↑ 4,0 4,1 J.R.R. Tolkien'in Mektupları, Mektup 247, (20 Eylül 1963 tarihli)
5. ↑ 5,0 5,1 Silmarillion, Quenta Silmarillion, "Aulë ve Yavanna'ya Dair"
6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 Orta Dünya'nın Komple Rehberi, giriş "Entler"
7. ↑ 7,0 7,1 7,2 Yüzüklerin Efendisi, İki Kule, "Ağaçsakal"
8. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Yüzük Kardeşliği, "Elrond Konseyi"
9. ↑ J.R.R. Tolkien'in Mektupları, Mektup 248, (5 Ekim 1963 tarihli)
10. ↑ Silmarillion, Quenta Silmarillion, "Doriath Harabesine Dair"
11. ↑ Bitmemiş Öyküler, "Aldarion ve Erendis: Denizcinin Karısı"
12. ↑ J.R.R. Tolkien'in Mektupları, Mektup 144, (25 Nisan 1954 tarihli)
13. ↑ Yüzüklerin Efendisi, Yüzük Kardeşliği, "Geçmişin Gölgesi"
14. ↑ 14,0 14,1 Yüzüklerin Efendisi, Kralın Dönüşü, "Birçok Ayrılış"
15. ↑ Yüzüklerin Efendisi, İki Kule, "Ivır Zıvır"
16. ↑ 16,0 16,1 "Yüzüklerin Efendisinin Adlandırılması", Wayne G. Hammond ve Christina Scull (eds), Yüzüklerin Efendisi: Bir Okurun Arkadaşı, s. 756-7
17. ↑ Anaxartaron Onyalie kelimesinin Patrick H. Wynne tarafından analizi.