Lisa Gwilym

Cyflwynydd deledu a radio Cymraeg ydy **Lisa Gwilym** sy'n adnabyddus am ei gwaith ar Uned 5, FFIT Cymru a BBC Radio Cymru.

## **Bywyd cynnar**

Yn wreiddiol o Henllan yn Sir Ddinbych, astudiodd Gwilym yn Ysgol Glan Clwyd.

Aeth yn ei blaen i gael gradd mewn seicoleg ym Mhrifysgol Caerdydd.

## **Gyrfa**

Dechreuodd Gwilym ei gyrfa yn Adran Cyflwyno S4C yn 1998 fel cyflwynydd dilyniant ar gyfer y gainc i blant Planed Plant.

Ym mis Hydref 2001, ymunodd â rhaglen gylchgrawn fyw S4C Uned 5 fel cyflwynydd. Yn ystod ei chyfnod ar y sioe, cymerodd ran yn Her Fach John Cooper 2003. Bu hefyd yn cyd-gyflwyno rhaglen ddogfen arbennig gyda’i chydweithiwr Gethin Jones o Fadagascar. Rhoddodd Gwilym y gorau i'w swydd fel cyflwynydd ym mis Rhagfyr 2004, ond arhosodd gyda'r rhaglen fel cynhyrchydd tan 2006.

Yn haf 2003, ymunodd Gwilym â BBC Radio Cymru i gyflwyno rhaglen hwyr y nos ddwywaith yr wythnos ar gyfer rhaglen ieuenctid C2 yr orsaf - a ddarlledwyd yn fyw o stiwdios BBC Cymru ym Mangor ac yn cynnwys cerddoriaeth Gymraeg gyfoes, erthyglau nodwedd, newyddion a chyfweliadau a thestunau gwrandawyr a e-byst. Parhaodd y sioe tan fis Hydref 2007.

Aeth ymlaen i gyflwyno sioeau prynhawn yn gynnar yn y bore a'r penwythnos, ac ym mis Tachwedd 2010, slot blaenllaw C2 8-10pm bob nos yn ystod yr wythnos. Yn dilyn toriadau yn yr orsaf ym mis Hydref 2012, symudodd i sioe tair awr wythnosol, a ddarlledwyd rhwng 7 a 10pm ar nos Fercher, a adnabyddir bellach fel *Lisa Gwilym yn Cyflwyno*.

Rhwng Ebrill 2008 a Rhagfyr 2009, cyflwynodd Gwilym raglen gelfyddydol S4C, *Sioe Gelf*.

Yn 2012, roedd hi’n un o dri chyflwynydd ar gyfer y gyfres *Darn Bach o Hanes*. Cyflwynodd hefyd gyfres archif *Cofio* a'r gyfres gerddoriaeth fyw *Y Stiwdio Gefn*.

Mae Gwilym hefyd wedi cyflwyno ar gyfer darllediadau S4C o'r Eisteddfod Genedlaethol (yn 2003, 2004 & 2009), Gŵyl Jazz Aberhonddu, Sesiwn Fawr Dolgellau, Wakestock, cyngherddau Tan y Ddraig. Gŵyl y Faenol a Hanner Cant, gŵyl gerddorol i nodi 50 mlynedd ers sefydlu Cymdeithas yr Iaith Gymraeg. Mae hi hefyd wedi bod yn ohebydd byw ar ddarllediadau Cymraeg Plant Mewn Angen ac wedi gweithio ar raglen BBC Radio 1 Introducing yng Nghymru.

Enillodd Gwylim Wobr Y Selar am y Cyflwynydd Cerddoriaeth Gorau yn 2015.

Ymunodd Gwilym â BBC Radio Wales yn 2016 fel cyflwynydd clawr. Yn dilyn marwolaeth Alan Thompson ym mis Medi 2017, dechreuodd gyflwyno sioe hwyr y nos ar y Sul, sy’n golygu mai hi oedd yr unig gyflwynydd â sioeau rheolaidd ar ddau rwydwaith radio’r BBC yng Nghymru. Gadawodd Radio Wales ym mis Ionawr 2021.

O fis Chwefror 2018 tan fis Gorffennaf 2021, roedd Gwilym hefyd yn cyflwyno rhaglen frecwast wythnosol ar gyfer BBC Radio Cymru 2 ar fore Sul.

Cyflwynodd ei rhaglen nos olaf i Radio Cymru ym mis Medi 2022, ar ôl dros 19 mlynedd gyda’r brif orsaf.

Ar hyn o bryd, mae Gwilym yn cyflwyno'r rhaglen foreol ar BBC Radio Cymru 2 o o ddydd Llun i ddydd Iau, y cyfresi crefyddol hirsefydlog Dechrau Canu Dechrau Canmol a'r sioe realiti ffitrwydd FFIT Cymru ar S4C.

## **Ffilmyddiaeth**

### Rad**io**

 Lisa Gwilym yn Cyflwyno
 Sioe Frecwast
 Lisa Gwilym
 Lisa Gwilym

## **Cyfeiriadau**

1. ↑ https://golwg.360.cymru/cylchgrawn/2095859-lisa-gwilym
2. ↑ https://web.archive.org/web/20070228123002/http://www.uned5.co.uk/default.asp?frmpage=mini03intro
3. ↑ https://www.bbc.co.uk/programmes/b01fq54j
4. ↑ https://www.thefreelibrary.com/ARTS+ATTACK%3B+Fronting+Sioe+Gelf+is+Lisa%27s+dream+job+SIOE+GELF,+S4C,...-a0177490385
5. ↑ https://web.archive.org/web/20080411214843/http://www.celfcymru.com/2008/04/08/dechrau-newydd/cy/
6. ↑ https://www.dailypost.co.uk/whats-on/film-tv/y-stiwdio-gefn-ar-flaen-2639305
7. ↑ https://www.walesonline.co.uk/whats-on/music-nightlife-news/yws-gwynedd-candelas-snami-triumphant-8705038
8. ↑ https://www.ffit.cymru/en/arbennigwyr/lisa-gwilym/