Nito

## Vị trí, cấu tạo

* ZN=7 -> cấu hình

1

s
2

2

s
2

2

p
3

{\displaystyle 1s^2 2s^2 2p^3}

 => Obitan:
* Khí Nito có công thức phân tử là: **N2**; MN2=28
* Công thức electron và công thức cấu tạo của Nito:

    (Nito có liên kết cộng hóa trị không phân cực)

## Tính chất vật lí

* Nito là chất khí không (màu, mùi, vị), không duy trì sự cháy, không duy trì sự sống và không độc
* Nhờ tính chất không duy trì sự cháy và sự sống để nhận biết khí Nito

## Tính chất hóa học

Nhận xét

* Do phân tử Nito có liên kết 3 là một liên kết bền nên Nito ở nhiệt độ thường rất là trơ. Chỉ khi có nhiệt độ cao và xúc tác thì nito mới tham gia phản ứng
* Các trạng thái số oxi hóa của Nito:

```
-3          0          +1          +3          +4          +5
<--------- N2  --------->
tính oxi hóa     tính khử

```

### **Tính oxi hóa**

a) Tác dụng với kim loại
**Kim loại (IA, IIA, Al) + N2

t
o

→

{\displaystyle \overrightarrow{t^o}}

 muối nitrua (N-3)**
Ví dụ:

M
g

N
2

→

t
o

M

g
3

2

N
2

−
3

{\displaystyle Mg + N\_2 \xrightarrow{t^o}Mg^{+2}\_3 N^{-3}\_2}

 (Magienitrua)

A
l

N
2

→

t
o

A

l

3

N

−
3

{\displaystyle Al + N\_2 \xrightarrow{t^o}Al^{+3} N^{-3}}

 (Nhôm nitrua)
**Chú ý:** Riêng Li phản ứng với Nito ở ngay nhiệt độ thường

6
L
i

N
2

→
2
L

i
3

N

{\displaystyle 6Li + N\_2 \rightarrow 2Li\_3 N}

b) Tác dụng với H2

N
2

H
2

⇄

(

t
o

,
x
t
,
p
)

2
N

H
3

{\displaystyle N\_2 + H\_2 \rightleftarrows{(t^o, xt, p)} 2NH\_3}

 (Khí amoniac)

Δ
H
<
0

{\displaystyle \Delta H < 0}

 làm nhiệt độ tăng (tỏa nhiệt)
-> Vậy muốn cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận thì cần

t
o

↓

{\displaystyle t^o \downarrow}

 và

P

{\displaystyle P \uparrow}

 do chiều thuận có số mol khí giảm
### **Tính khử**

a) Tác dụng với oxi (Nito không phản ứng trực tiếp với F2, Cl2)
N2 + O2

⇄

{\displaystyle \rightleftarrows}

(tia lửa điện 3000oC) 2NO **(1)**

Δ
H
>
0

{\displaystyle \Delta H > 0}

 thu nhiệt làm nhiệt độ giảm

-> Vậy muốn cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận thì cần

t
o

{\displaystyle t^o \uparrow}

 và nkhí ở hai vế phương tưinhf = nhau nên P không ảnh hưởng đến cân bằng.
* NO không bền trong không khí:

N
O

1
2

O
2

→
N

O
2

(
2
)

{\displaystyle NO + \frac12 O\_2 \rightarrow NO\_2 (2)}

2
N

O
2

O
2

1
2

H
2

O
→
2
H
N

O
3

(
3
)

{\displaystyle 2NO\_2 + O\_2 + \frac12 H\_2O \rightarrow 2HNO\_3 (3)}

=> Cả **(1,2,3)** giải thích cho sự tạo thành axit trong nước mưa
* Trong đất có

C
a
C

O
3

2
H
N

O
3

→
C
a
(
N

O
3

)
)
2
C

O
2

H
2

O

{\displaystyle CaCO\_3 + 2HNO\_3 \rightarrow Ca(NO\_3))2 + CO\_2 + H\_2O}

```
              đá vôi               canxi nitrat (phân đạm)

```

b) Các oxit của Nito

N

O
2

H
2

O
→
H
N

O
3

H
N

O
2

{\displaystyle NO\_2 + H\_2O \rightarrow HNO\_3 + HNO\_2}

N
2

O
5

H
2

O
→
H
N

O
3

{\displaystyle N\_2O\_5 + H\_2O \rightarrow HNO\_3}

* Tác dụng với dung dịch bazo:

N

O
2

N
a
O
H
→
N
a
N

O
3

N
a
N

O
2

H
2

O

{\displaystyle NO\_2 + NaOH \rightarrow NaNO\_3 + NaNO\_2 +H\_2O}

N
2

O
5

N
a
O
H
→
N
a
N

O
3

H
2

O

{\displaystyle N\_2O\_5 + NaOH \rightarrow NaNO\_3 + H\_2O}

## Ứng dụng

* Trong công nghiệp, Nito có thể dùng điều chế NH3, HNO3
* Tạo môi trường trơ
* Dùng nito lỏng để bảo quản máu

## Trạng thái tự nhiên

* Trong tự nhiên, nito tồn tại ở trạng thái đơn chất. Trong không khí có đến 80% là nito
* Tồn tại dưới dạng hợp chất như quặng, natri nitrat (diêm tiêu)

## Điều chế

1. Trong công nghiệp
* Chưng cất phân đoạn không khí lỏng

2. Trong phòng thí nghiệm
* Nhiệt phân amoni nitorit

N

H
4

N

O
2

→

t
o

N
2

2

H
2

O

{\displaystyle NH\_4NO\_2 \xrightarrow{t^o} N\_2 + 2H\_2O}

* Do NH4NO2 không bền nên người ta dùng hỗn hợp amoni clorua natri nitrit

N

H
4

C
l
N
a
N

O
2

→

t
o

N
2

2

H
2

O
N
a
C
l

{\displaystyle NH\_4Cl + NaNO\_2 \xrightarrow{t^o} N\_2 + 2H\_2O + NaCl}

N

H
4

C
l
N
a
N

O
2

=
N

H
4

N
O
2

{\displaystyle NH\_4Cl + NaNO\_2 = NH\_4NO2}