Wojna ze Strefą

Płonący francuski pancernik "Richelieu"

### Skutki

Powrót do status quo, tendencje antywojenne w Europie i dojście do władzy w Strefie japońskich szowinistów

**Wielka Wojna w Azji Wschodniej** (zwana też potocznie Wojną ze Strefą), była największym tego typu konfliktem na kontynencie, który pochłonął około 6 milionów ofiar.

## Preludium do wojny

Idea *Wielkiej Strefy Dobrobytu Azji Wschodniej*powstała w latach 20-tych XX wieku. Wtedy to, potrzebujący swojego udziału w kreowaniu światowej polityki Japończycy, korzystali z niej pokojowo, starając się prawnie zrównać Japończyków z innymi mieszkańcami Cesarstwa, a także rywalizując gospodarczo z mocarstwami kolonialnymi.

Niestety, próżna i żądna ekspansji wpływowa generalicja postrzegała *Strefę* jako wyrzeczenie się japońskich wartości w imię dopasowania się do zachodnich standardów. Jednak przez wysokie poparcie dla pomysłu w rządzie i społeczeństwie, a przede wszystkim u samego Cesarza, aby zaspokoić swoje pragnienie wojny, generałowie musieli zmienić taktykę.

Oficjalnie uznano więc w kręgach dowódczych *Strefę* za dobre narzędzie do zjednoczenia wszystkich Azjatów i pokojowej ekspansji ekonomicznej Japonii. Postrzegano ją także jako sojusz antyradziecki, bo w obliczu wzrastających wpływów ZSRR w Azji, miało to ręce i nogi. I właśnie z tego powodu - komunistycznego zagrożenia w Chinach, generał Hideki Tōjō przekonał w roku 1931 rząd do interwencji w tym kraju, w obronie niemal bezbronnego sąsiada.

I choć z pozoru jego propozycja mogła wydać się szlachetna, to w rzeczywistości, jej dalsze skutki zaowocowały przyzwoleniem na prowadzenie wojny - najpierw małej interwencji w walce z bolszewizmem, a niedługo później wielkiej wojny z europejskimi mocarstwami.

W kwietniu 1937, rząd japoński z kontrolowanym przez generalicję premierem Konoe na czele, wysunął tzw. "*Roszczenia Hongkońskie*", domagając się do Wielkiej Brytanii przedwczesnego zwrotu chińskiego Hong Kongu. Kiedy Londyn odmówił, Japończycy przeprowadzili udaną prowokację w portugalskim Makau, bez problemu przejmując kontrolę nad portem. Dla Zjednoczonego Królestwa było to ostrzeżenie.

Sytuacja, jeszcze bardziej napięta stała się kiedy na początku 1938, Cesarstwo Japońskie za prawidzwe państwo francuskie uznało nie IV, a będącą na de facto wygnaniu w afrykańskich koloniach III Republikę, a także po przemówieniu generała Tōjō, w którym ogłosił że przeznaczeniem Japonii, jest pozbycie się obcych wpływów w Azji.

I choć potajemnie Japonia przygotowywała się do wojny od dłuższego czasu, to zakrojony program zbrojeń rozpoczęto zbyt późno - w Chinach powstało wiele fabryk zbrojenionych wybudowanych na prędko, a zatrudnieni w nich robotnicy nie otrzymali odpowiedniego przeszkolenia i sprzętu do produkcji, co w pierwszych latach wojny zaowocowało tragiczną jakością sprzętu wykorzystywanego przez armię Strefy. Do września 1938, udało się jednak spełnić wszystkie założenia programu zbrojeń, a armia całego sojuszu liczyła sobie niemal 4 miliony żołnierzy.

Wojna zastała mocarstwa zachodnie w przygotowaniach - Wielka Brytania dopiero co ogłosiła pobór, mając jedyne nadwyżki żołnierzy nie zdemobilizowane po interwencji w Egipcie, Włochy toczyły wojnę z Niemcami, a armia francuska, choć duża, znajdowała się daleko w Europie. Jedynym, lecz niedocenianym zagrożeniem w pierwszym etapie wojny, okazali się Indusi.

## Rok 1938

Atak japoński rozpoczął się 1 września 1938, w 15 rocznicę *Wielkiego Trzesięnia Ziemi*, będącego punktem zwrotnym w historii Japonii. "Japoński", bo wszystkie armie *Strefy* były podporządkowane właśnie dowództwu japońskiemu.

Agresorzy naruszyli granicę Indii, Nepalu, brytyjskich Birmy i Malezji, francuskich Indochin i wielu portów w Chinach. Krótko mówiąc, już pierwszego dnia walk, *Strefa* toczyła wojnę z Indiami, Wielką Brytanią, Francją, Włochami i Belgią. Z czasem, wojnę Cesarstwu i jego satelitom wypowiedziały także państwa Commonwealthu - 4 września Kanada i Nowa Zelandia, 5 Australia, a 7 Związek Południowej Afryki.

Operacja nosiła nazwę "*Yamato*", od okresu historycznego Japonii. Do jej realizacji, użyto łącznie 14 armii lądowych, niespełna 2 tysięcy samolotów i całej marynarki wojennej.

Atak przebiegał początkowo dość sprawnie - nienajgorsza infrastruktura Birmy umożliwiała wojskom szybkie przedarcie się przez jej ziemie do Bengalu, a dodatkowe, projapońskie rozruchy ludności tubylczej zaprowadzały chaos w szeregach *Aliansu.*Lokalne garnizony obrońców były zbyt niewielkie i źle wyposażone, żeby stawić skuteczny opór.

Zaledwie jeden dzień, zajęło atakującym przejęcie kontroli nad dzierżawionymi przez Francję, Wielką Brytanię, Belgię i Włochy portami w Tianjinie. Wielu obrońców nie oddało nawet jednego strzału w obliczu przewagi liczebnej wroga, lecz na osobne wspomnienie zasługuje tu włoski batalion, który bronił się aż 15 godzin, zmuszony do opuszczenia budynków pod groźbą użycia miotacza płomieni.

Łatwym zadaniem było także zajęcie francuskiego portu w Guangzhowuan. Nieco trudniej, sytuacja prezentowała się w Hong Kongu, który został przez Brytyjczyków przygotowany do obrony po wysunięciu roszczeń półtora roku wcześniej. Wokół miasta powstały wały przeciwczołgowe, liczne bunkry i zasieki. Za miastem, ulokowano z kolei lotnisko i pozycje artyleryjskie, a do obrony wykorzystano nawet studzienki wodociągowe. Jednak i Hong Kong wreszcie upadł, po 3 miesiącach heroicznej obrony i odcięcia od zaopatrzenia od strony morza.

Brytyjczycy spodziewali się zachować supremację swojej floty na wodach Azji. Aby wzmocnić jej potencjał, jeszcze przed wojną przenieśli tam ciężkie jednostki z Europy, a do końca roku przybyły jeszcze okręty z rezerw. Dodatkowe wsparcie, stanowiła duża flota francuska i niezangażowana w wojnę z Niemcami flota włoska - przewaga *Aliansu* na tej płaszczyźnie zdawała się więc przesądzona.

Ale niedługo, bo zaledwie do pierwszej, większej bitwy morskiej stoczonej 18 listopada u wybrzeży Syjamu. To właśnie tam, ukryte odwody japońskiej 1. Floty, zaskoczyły płynące z pomocą walczącemu Hong Kongowi jednostki Royal Navy - bez odpowiedniego zwiadu lotniczego, Brytyjczycy nie spodziewali się tak dużego zaangażowania wrogich sił morskich w tym regionie, co zaowocowało ich klęską. Zaledwie w ciągu kilku godzin, na dno posłano kilkanaście brytyjskich okrętów - lotniskowiec, 2 pancerniki, 2 krążowniki i 4 niszczyciele. Wszystko za stratę jednej kanonierki i lekkiego uszkodzenia syjamskiego niszczyciela.

Zastosowana przez Japończyków taktyka umożliwienia wrogowi wpłynięcia na pewne miejsce, a następnie odciącia go z kilku stron, była używana do końca wojny i zapewniła, w połączeniu z dobrą jakością okrętów dominację Cesarstwa na wodach przez cały okres walk.

## Rok 1939

Rok rozpoczął się poważnym uderzeniem w gospodarkę *Strefy* - Stany Zjednoczone zdecydowały się nałożyć na Japonię sanckje gospodarcze, tym samym odcinając kraj od dostaw potrzebnej na gwałt ropy. Dodatkowo, w kwietniu przyjęto tzw. *Land-Lease Act*, który umożliwiał sprzedaż nadwyżek wyprodukowanej broni krajom *Aliansu*, przede wszystkim niedoposażonym Indiom.

Także w kwietniu, doszło z kolei do ważnego szczytu w Colombo na brytyjskim Cejlonie - Wielka Brytania wreszcie uznała na nim niepodległość Indii, a wszystkie państwa walczące w antyjapońskiej koalicji, podpisały oficjalny sojusz, zwany już wcześniej *Aliansem*.

Do maja, mocarstwa zachodnie starały się przetransportować w teren walk jak najwięcej żołnierzy. Pierwszy korpus, udało się wreszcie dostarczyć Włochom na front w Himalajach, posiłki zorganizowała także Wielka Brytania i Francja. Wielu żołnierzy poległo jednak jeszcze zanim dotarło na bole bitwy, bo konwoje transportowe były stale narażone na ostrzał japońskiej floty, pływającej już nawet w Basenie Morza Czerwonego i u wybrzeży Madagaskaru.

Opóźnienia mobilizacyjne i problemy transportowe pomogły jednak Wielkiej Brytanii obronić swoją kolonię na półwyspie Malajskim - to właśnie tam skierowane zostały siły *ANZAC* (*Australian and New Zealand Corps*) i ewakuujący się z Indochin Francuzi, a to właśnie to miejsce okazało się kolejnym celem*Strefy*.

Potrzebujący surowców Japończycy, rozpoczęli 16 maja w Azji Południowej Operację ''*Genshi*", atakując 4 armiami brytyjskie Malaje i holenederskie Indie Wschodnie.

## Rok 1940

Tutaj napisz treść drugiej sekcji strony.

## Rok 1941

Tutaj napisz treść drugiej sekcji strony.

## Rok 1942

Tutaj napisz treść drugiej sekcji strony.

## Rok 1943

Tutaj napisz treść drugiej sekcji strony.

## Podsumowanie sił i strat

Tutaj napisz treść drugiej sekcji strony.

## Pokłosie konfliktu

Tutaj napisz treść drugiej sekcji strony.