T-34

* T-34/85

T-34/76

Chế tạo
KMDB

Sản xuất
1940-1944

Số lượng đã sản xuất
35488

Thông số

Xuất xứ
 Liên bang Xô viết

Khối lượng
30.9 tấn

Kích thước
* Chiều dài: 6.75m
* Chiều rộng: 3.00m
* Chiều cao: 2.60m

Vũ khí chính
Pháo tăng F34 76.2mm

Vũ khí phụ
Đại liên DT 7.62mm (0.3 inch) (x2)

Giáp
Tháp pháo* Trước: 70mm
* Bên: 52mm
* Sau: 52mm
Thân* Trước: 60mm
* Bên: 45mm
* Sau: 40mm

Động cơ
Động cơ diesel V12 V-2-34 38.8 L (500 mã lực, 370kW)

Tốc độ
55 km/h (34 dặm/h)

Sử dụng bởi
* Trường cao trung Keizoku
* Trường cao trung Pravda

T-34/85

Chế tạo
KMDB

Sản xuất
1944-1945

Số lượng đã sản xuất
23213

Thông số

Xuất xứ
 Liên bang Xô viết

Khối lượng
32 tấn

Vũ khí chính
Pháo tăng ZiS-S-53 85mm

Vũ khí phụ
Đại liên DT 7.62mm (0.3 inch) (x2)

Giáp
Tháp pháo* Trước: 90mm
* Bên: 75mm
* Sau: 52mm
Thân* Trước: 45mm
* Bên: 45mm
* Sau: 45mm

Động cơ
Động cơ diesel V12 V-2-34M 38.8 L (520 mã lực)

Tốc độ
55km/h (34 dặm/h)

Sử dụng bởi
* Trường cao trung Keizoku
* Trường cao trung Pravda

"*Không thể tin được là chúng ta đã hạ cả T-34 của Nga! Thật tuyệt vời!*"
―Yukari trong trận đấu với Pravda
**T-34** là một loại xe tăng hạng trung của Liên Xô được thiết kế để kế thừa những xe tăng kỵ binh tiền nhiệm như loạt xe tăng BT hay T-26. Nó đã trở thành trụ cột cho các quân đoàn thiết giáp của Hồng quân Liên Xô.

## Lịch sử

### Phát triển

Việc thay thế dòng xe tăng T-26 và BT bắt đầu từ năm 1937, với việc Mikhail Koshkin đã lên ý tưởng về nguyên mẫu đầu tiên cho "A-20", được trang bị một khẩu pháo 45mm mượn từ hệ thống của những xe tăng tiền nhiệm, một động cơ diesel mới và kèm giáp dốc. Sau Chiến dịch Khalkhin-Gol năm 1939, nơi mà các xe tăng nhanh nhẹn của Liên Xô cho thấy giới hạn của chúng khi độ dày áo giáp, đinh tán và động cơ xăng có xu hướng khiến chúng dễ dàng trở thành con mồi cho đoàn Ha-Go và đội diệt tăng của Đế quốc thực dân Nhật Bản được trang bị bom xăng Molotov, Koshkin đã thuyết phục Stalin cho phép ông phát triển hơn nữa và nguyên mẫu "A-32" được phát triển với lớp giáp dày hơn, hệ thống treo Christie và nòng pháo 76,2mm. Trong các cuộc thử nghiệm tại Kubinka, mặc dù lớp giáp được tăng cường, độ cơ động của nó vẫn giống thế hệ tiền nhiệm nên nó được ưa chuộng hơn A-20. Năm 1940, lớp giáp của nó được tăng cường hơn nữa, hợp với hệ thống xích rộng hơn và một khẩu pháo L-11 76,2mm mới, "T-34 Mẫu 1940" mới được sinh ra. Với khoảng 400 mẫu của biến thể này đã được sản xuất, việc chế tạo nhanh chóng chuyển sang "Mẫu 1941" được trang bị pháo F-34 76.2mm mới và radio mới. Năm 1942, "Mẫu 1942" xuất hiện với lớp giáp bảo vệ dày hơn và các cải tiến nhỏ như xích mới, bệ mở trên thân xe hay xoắn xích mới. "Mẫu 1943" xuất hiện vào tháng 5/1942 với một tháp pháo lục giác mới (đúc hoặc ép tùy thuộc vào nhà máy chế tạo), tăng cường đôi chút lớp giáp, lưu trữ đạn dược nhiều hơn và nhiều nhiên liệu hơn.

Với sự xuất hiện của Panzer IV nòng pháo dài, Tiger hoặc Panther, một dự án mới của Liên Xô sẽ thay thế T-34 và KV-1 bắt đầu, đó là T-43. Nó gồm một tháp pháo ba người, một lớp giáp nặng hơn và hệ thống treo thanh xoắn; tuy nhiên, mẫu thử này vẫn dễ bị tổn thương bởi pháo 88m từ Đức, do độ cơ động của nó giảm xuống bởi lớp giáp nặng lên và việc sản xuất nó sẽ làm chậm tiến độ chung, dự án này chìm vào quên lãng. Tuy nhiên, thiết kế tháp pháo của nó đã được sử dụng để tạo nên pháo 85mm (do khả năng xuyên giáp của pháo 76,2mm là không đủ để tấn công Tiger), do đó vòng tháp pháo khung gầm của T-34 được mở rộng để hợp với tháp pháo lớn hơn, sau đó trở thành T-34-85. "Mẫu 1943" với pháo tăng 85mm D-5T được sản xuất từ tháng 1 đến tháng 3/1944, theo sau là "Mẫu 1944" với pháo ZiS-S-53 85mm đơn giản hơn nhiều từ tháng 3 đến cuối năm 1944 và "Mẫu 1945" có động cơ chảy nhanh của tháp pháo chạy bằng điện.

Một số lượng không xác định được trang bị pháo ZiS-4 L/73 57mm tốc độ cao được sử dụng làm pháo diệt tăng. Biến thể này được gọi là T-34-57, mười chiếc trong đó đã tham chiến vào Trận Moskva cuối năm 1941, nơi chúng đều đã bị tiêu diệt nhưng vẫn gây ra sát thương to lớn cho kẻ địch. Việc này đã được xem xét lại vào năm 1943 nhưng đã bị bỏ quên để nhường chỗ cho T-34-85. Một số chiếc cũng được trang bị súng phun lửa thay thế đại liên bên hông, chúng được gọi là OT-34 và OT-34-85. Cuối cùng, khung gầm của T-34 được sử dụng để chế tạo pháo chống tăng SU-85 và SU-100 và lựu pháo tự hành SU-122.

### Lịch sử vận hành

Mặc dù đã được ủy quyền sản xuất, T-34 phải chịu áp lực về mặt chính trị, về cơ bản là từ đối thủ cạnh tranh chính của nó, dòng xe tăng KV từ Kliment Voroshilov và một số thành phần bảo thủ của Hồng quân, nhằm mục đích chấm dứt việc sản xuất và chuyển đổi mục tiêu sang các dòng như T-26, BT hoặc KV-1.

Khi sự leo thang của cuộc chiến bắt đầu, T-34 trở thành một bất ngờ rất khó chịu với quân Đức vì nó vượt trội so với bất kỳ xe tăng Đức nào mà họ đang có và pháo AT của họ không có hiệu quả xuyên giáp lên đối phương; chỉ có pháo AA 88mm và lựu pháo cỡ 105mm mới có thể gây sát thương hiệu quả. Tuy nhiên, vào năm 1941, khoảng 2300 chiếc T-34 đã bị mất do các chiến thuật tài năng của quân Đức và do các sự cố về cơ học, cũng như sự lãnh đạo và chiến thuật kém hiệu quả của quân Liên Xô và các đoàn xe tăng thiếu đào tạo bài bản, cơ bản đến từ sự thúc giục của Stalin năm 1937, làm giảm hiệu quả và tinh thần của quân đội. Tất cả các yếu tố này đã phủ nhận giá trị chiến lược của T-34.

Năm 1942, T-34 trải qua nhiều sự cải tiến và đóng vai trò thiết yếu trong Chiến dịch tấn công mùa hè của Đức (tức Chiến dịch Blau) và trong Trận Stalingrad vào tháng 12/1942 bằng cách bao vây kép và cắt đứt Tập đoàn quân số 6 của Đức và tham gia vào cuộc tấn công lớn cuối cùng vào quân Đức trong Trận Kursk vào tháng Bảy. Tuy nhiên, cuối năm 1942 và tháng 7/1943, T-34 đã chứng kiến hai đối thủ mới xuất hiện, được bọc thép nhiều hơn và trang bị tốt hơn, Tiger I và Panther. Cả hai thực tế không nhằm nhò gì trước nòng pháo 76,2mm và có thể bắn hạ T-34 cả ở ngoài phạm vi hiệu quả của nó. Mùa hè năm 1943, T-34 bị vượt qua bởi những chiếc xe tăng Đức mới; sự tiến hóa của nó, T-34-85 được đưa vào sản xuất từ ​​tháng 1/1944 cho đến cuối chiến tranh. Mặc dù nòng pháo 85mm mới của nó vẫn chưa đủ để chống lại Tiger, đó là một sự cải tiến lớn và nó tham gia vào tất cả các cuộc tấn công lớn của Liên Xô cho tới tận Chiến dịch Berlin. T-34 được triển khai khá hạn chế trong Chiến dịch Mãn Châu vào tháng 8/1945, nơi nó không gặp quá nhiều sự kháng cự.

Năm 1943, quân đội lưu vong Ba Lan và Tiệp Khắc cũng nhận được T-34 "Mẫu 1943"; giống như quân Nga năm 1941, họ phải chịu những tổn thất nặng nề do quân đội thiếu đào tạo. Mười chiếc T-34 của Tiệp Khắc được triển khai trong Trận Kiev tháng 11/1943, nơi chúng thực hiện vai trò của mình rất tốt và chỉ chịu đựng những mất mát tối thiểu.

Đức đã tóm được một số lượng lớn T-34 và biến chúng thành Panzerkampfwagen T-34 747(r), chúng được trang bị vòm và radio. Tháng 7/1944 một chiếc T-34 được chuyển đổi thành pháo tự hành chống phi cơ được trang bị pháo Flakvierling 38 2cm trong một tháp pháo bọc thép lộ thiên mới; nó được đặt tên là Flakpanzer T-34.

Phần Lan cũng sử dụng nhiều chiếc T-34 tóm được từ Liên Xô hoặc mua lại từ phần của Đức, chúng vẫn được phục vụ cho đến năm 1968.

Sau Thế chiến II, T-34 được sử dụng ở nhiều quốc gia thuộc Khối Warsazawa và các quốc gia vệ tinh của Liên Xô. Đồng thời chúng cũng tham gia vào nhiều cuộc chiến như Chiến tranh Triều Tiên, Nội chiến Angola, Chiến tranh Nam Tư... Một số vẫn đang phục vụ trong thế kỷ 21 ở một số nước đang phát triển hoặc các quốc gia thuộc thế giới thứ ba. Cuối cùng nó đã được Liên Xô thay thế bằng dòng T-54/55 có tiềm năng hơn từ những năm 1950.

## Trong Girls und Panzer

### Anime/Manga

Trong Giải Thi đấu Chiến xa đạo Toàn quốc khối cao trung lần thứ 62, Trường cao trung Pravda sử dụng ít nhất 1 chiếc T-34/85 (chỉ huy bởi Katyusha) trong trận chung kết với Học viện nữ sinh Kuromorimine. Hiện không rõ vai trò của nó trong trận đấu.

Trận bán kết của Giải lần thứ 63 với Học viện nữ sinh Ooarai, Trường cao trung Pravda huy động 13 chiếc T-34, bao gồm bảy chiếc T-34/76 (một là kì tăng) và sáu chiếc T-34/85. Đầu trận đấu, ba chiếc T-34/76 được dùng làm mồi nhử; hai chiếc đã bị hạ bởi StuG và Panzer IV và chiếc thứ ba rút lui để nhử Ooarai đến kì tăng của nó được hộ tống bởi bốn chiếc T-34 khác (hai chiếc T-34/76 và hai chiếc T-34/85). Trong cuộc giao tranh với Ooarai, một chiếc T-34/85 bị bắn hạ bởi StuG, phần còn lại (bao gồm cả kì tăng) rút lui đến một ngôi làng để phục kích đối thủ. Sau khi được hộ tống với sự trợ giúp của KV-2 và IS-2, Pravda khai hoả một cơn mưa đạn lên Ooarai, tiêu diệt M3 Lee, phá huỷ xích của StuG và làm hư hại tháp pháo của Panzer IV cho đến khi đối thủ của họ trú ẩn trong một nhà thờ hoang. Sau khi ngừng bắn, Panzer 38(t) đã tiêu diệt thành công một T-34/85, mở ra sơ hở ở nhánh phòng tuyến đầu tiên của Pravda; sau khi vượt qua nhánh thứ hai, hai chiếc T-34/76 đã bị bắn hạ và một chiếc T-34/85 đã bị hỏng xích bởi Đội Kame-san cho đến khi T-34/85 của Nonna chấm dứt cuộc tàn sát này. Tất cả các T-34 còn lại, ngoại trừ kì tăng ở trong làng với KV-2, đuổi theo các xe tăng Ooarai cho đến khi Đội Ankou và Đội Kaba-san tách khỏi nhóm và đi tìm mục tiêu chính. Kì tăng T-34 chạy vòng quanh ngôi làng để câu giờ cho Pravda đến khi StuG đang chôn vùi trong tuyết bắn phát chí mạng vào điểm mù của xe và kết liễu nó.

Diễn biến của T-34 trong manga cũng giống với anime.

### Der Film

Trường cao trung Pravda sử dụng sáu chiếc T-34, bao gồm ba chiếc T-34/76 và ba chiếc T-34/85 và liên mình với Học viện nữ sinh St. Gloriana trong trận đấu giao hữu với Học viện nữ sinh Ooarai và Học viện Chi-ha-tan. Đầu trận đấu, đoàn T-34 bị chia cắt khỏi St. Gloriana bởi lực lượng gồm Tiger(P), B1 Bis, Type 97 Shinhoto và Type 95 Ha-Go; sau khi Shinhoto lao lên liều lĩnh nó đã bị một chiếc T-34 đánh bại. Trong quá trình rút lui của Ooarai, tất cả T-34 đuổi theo kì tăng của đối phương; một khi rơi vào bẫy, ba chiếc T-34 (gồm hai chiếc T-34/76 và một chiếc T-34/85) bị bắn hạ bởi StuG và Type 3 Chi-Nu. Sau khi phòng tuyến OY của Ooarai tan vỡ, T-34/85 của Katyusha và Klara đuổi theo Panzer IV; Klara mất kiểm soát xe tăng của mình và gần như đâm vào một ngôi nhà, còn Rosehip cũng mất kiểm soát Crusader và đâm vào thùng xăng của T-34 từ phía sau khiến nó phát nổ. Trong khi đuổi theo Ooarai, chiếc T-34/76 cuối cùng, đã hạ gục StuG III bằng một phát bắn chí mạng từ bên hông và sau đó cũng bị hạ bởi B1 Bis. Trong cuộc rượt đuổi cuối cùng để đến được xe tăng của Darjeeling, T-34/85 của Katyusha đã xử lý Chi-Nu và cuối cùng đóng vai trò lá chắn đỡ đạn thay cho Churchill, cho phép nó bắn hạ Panzer IV.

Pravda cử theo bốn xe tăng trong đó bao gồm hai chiếc T-34 (chỉ huy bởi Katyusha và Klara) để giúp Ooarai trong trận đấu với Đội tuyển trường đại học. Họ được chỉ định là một phần của Trung đội Himawari do Maho chỉ huy. Sau khi đến đỉnh đồi 203, đội của họ bị tấn công hai lần bởi Karl-Gerät và phải di dời đi chỗ khác trước khi tiếp tục tấn công. Trong thời gian rút lui, T-34 của Katyusha trở thành mục tiêu chính của đoàn Pershing; để câu thời gian Klara tự hy sinh bản thân bằng cách cản đường đối phương và cuối cùng bị tiêu diệt bởi Karl. Sau khi rút lui đến công viên giải trí, T-34 gác cổng phía nam. Khi đội tuyển đại học xông vào công viên, Miho đi từ cổng nam sang cổng phía đông để hỗ trợ, chỉ còn lại T-34, Tiger I và Tiger II. Họ bị tấn công bởi ba chiếc Pershing và một chiếc Chaffee; T-34 tiêu diệt một chiếc Pershing trong khi hai chiếc kia bị Maho và Erika tiêu diệt còn Chaffee trốn thoát. T-34 là một trong số ít các xe tăng không bị mắc kẹt ở hí trường, sau đó nó hợp tác với Đội Leopon-san và Đội Arikui-san. Sau khi hạ gục một trong ba chiếc Pershing đuổi theo họ, họ đuổi theo Bộ Ba Bermuda cùng với Tiger(P) Và Tiger II. Bằng tốc độ cao quá tải của Tiger (P) để trượt ra sau, T-34 thành công trong việc ngáng đường Pershing của Rumi để giúp Tiger II bắn hạ nó trước khi Katyusha bị Megumi hạ gục.

### Das Finale

Vòng đầu của Cúp Quỹ đạo Vô tận Mùa đông với Trường cao trung Viking Fisheries, Trường cao trung Pravda triển khai ba chiếc T-34 (hai chiếc T-34/85 do Katyusha và Klara chỉ huy và một chiếc T-34/76 làm kì tăng). Khi Viking đuổi theo kì tăng, Katyusha và Klara cùng với IS-2 của Nonna ngăn cản điều đó bằng cách tiêu diệt hai chiếc Panzer III và đuổi theo kì tăng đối phương. Trong khoảnh khắc quyết định, Klara tiêu diệt một chiếc Chaffee còn Katyusha bắn phát quyết định vào Neubaufahrzeug và tiến vào tứ kết gặp Kuromorimine.

## Thông tin bên lề

* Liên Xô gọi các phiên bản T-34 của họ lần lượt là T-34-76 và T-34-85 trong khi người Đức lại gọi chúng là T-34/76 và T-34/85.
* T-34 có lẽ là đã ghi dấu ấn lớn nhất dưới sự chỉ huy của Thượng uý cận vệ Dmitry Lavrinenko (1914-1941) của Hồng quân Liên Xô. Chỉ riêng trong năm 1941, ông đã tiêu diệt 52 xe tăng và pháo tự hành, nhất là trong Chiến dịch Barbarossa. Thành tựu lớn nhất của ông là vào ngày 6 tháng 10, trong Trận Moskva tại Mtsensk (Мценск), khi ông đã tiêu diệt 15 trong số 34 chiếc Panzer trong suốt cuộc chiến tại đây. Ông hi sinh quả cảm vào ngày 18 tháng 12 sau khi giải phóng ngôi làng Goryuny. Ngày 5/5/1990, ông được trao tặng danh hiệu *Anh hùng Liên Xô*.
* Người Phần Lan ám chỉ T-34 là *Sotka* phỏng theo loài vịt mắt vàng thường, bởi vì hình bóng từ bên hông xe trông giống một con chim nước đang bơi. T-34-85 còn được gọi bằng cái tên *pitkäputkinen Sotka* (tức Sotka nòng dài).
* Trong Trận phòng thủ Vyborg 1944, một chiếc T-34 bị bắn bởi 18 vỏ đạn HEAT từ BT-42 và vẫn sống sót. Vỏ đạn HEAT của Phần Lan là bản sao chép của Đức, nhưng chúng không đạt được những yêu cầu về vận tốc mỏm và tốc độ quay của một lựu pháo 4.5 inch.
* Trong Trận Stalingrad, T-34 được chế tạo ngay trong nội ô thành phố và thường được đưa ra trận ngay khi chế tạo xong, thường thiếu đi màu sơn và thậm chí đôi lúc là ống ngắm.
* Binh sĩ Đức đặt biệt danh cho T-34 Mẫu 1943 là "Chuột Mickey" vì hai bệ tháp pháo của nó khi mở ra trông giống như đôi tai của Mickey.
* Trong Little Army 2, T-44 bị vẽ thành T-34/85 ở chương cuối và đã không có sự sửa đổi nào trên bản giấy.
* Một chiếc T-34/85 mang tên "Rudy" trở thành biểu tượng của Ba Lan khi xuất hiện trong chương trình TV ***"Czterej pancerni i pies"*** (hay "Bốn anh chàng lái xe tăng và một chú chó"). Chiếc xe tăng được dùng làm chất liệu quay phim được lắp đặt máy quay trên thân xe là một chiếc từng bị hư hại ở Trận Poznań và hiện được trưng bày tại Bảo tàng vũ khí thiết giáp Poznań.
* Trong manga, T-34/76 được nói là có thể đạt vận tốc 55 km/h, tuy nhiên điều đó đúng hơn với T-34/85. T-34/76 trên đường bằng phẳng thực tế không vượt quá 50 km/h.
* Động cơ của T-34 trong manga được nói là có công suất lên đến 600 mã lực, nhưng thực tế ở ngoài đời chỉ là 500.
* Trái với tin đồn phổ biến, T-34/85 chưa bao giờ được sản xuất nội địa tại Trung Quốc dưới tên Type 58. Sự thiết kế này vẫn còn gây tranh cãi khi Trung Quốc chỉ sử dụng bản T-34/85 còn Type 58 rõ ràng là tên của một gói nâng cấp bí ẩn cho xe tăng này. Tại thời điểm này, Trung Quốc đã có thể chế tạo ra Type 59 có tiềm năng cao hơn (bản sao của T-54A).
	+ Wargaming, trong một nỗ lực thu hút thị trường tại quốc gia tỷ dân này, ký hợp đồng với một công ty khách hàng tên Kongzhong (空中网) nhằm thực hiện "nghiên cứu lịch sử" để thêm xe tăng Trung Quốc vào tựa game World of Tanks của mình. Nhưng có vẻ như họ có lẽ là đã tạo nên một số thiết kế dựa trên T-34 cùng với nhiều xe tăng và pháo chống tăng khác với tính xác thực rất đáng ngờ. Một vấn đề từ đó phát sinh từ việc thiếu đi những tài liệu đáng tin cậy về sự phát triển quân sự của Trung Quốc tại thời điểm đó.