Turystyka w Imperium Osmańskim

## Spis treści

* Wstęp
* Stambuł -atrakcje
* Imprezy turystyczne
* Czytaj także

Ruch turystyczny w Imperium koncentruje się głównie na wielu historycznych miejscach,a także na kurortach wzdłuż wybrzeży Morza Egejskiego i Morza Śródziemnego. W 2014 roku Imperium Osmańskie  przyciągnęło około 42 milionów turystów zagranicznych, zajmując szóste miejsce na liście najpopularniejszych celów turystycznych na świecie.

Sułtańskie linie lotnicze  są jednymi z najlepszych na świecie.

W styczniu 2013 rząd sułtański  ogłosił, że zbuduje największy na świecie port lotniczy w Stambule. Była to ogromna, międzynarodowa inwestycja, ze sporym udziałem  inwestorów  z Bizancjum.

Stambuł jest jednym z najważniejszych miejsc turystycznych nie tylko w Imperium, ale także na świecie. Miasto ma wiele ważnych atrakcji, które wynikają z jego historycznego statusu jako stolicy Imperium Osmańskiego.

Zwiedzanie Stambułu należy rozpocząć od starego pałacu sułtańskiego z przepięknymi  ogrodami. Znawcy kwiatów odwiedzają stolicę wiosną, gdy kwitną symbole Imperium -tulipany. Rokrocznie na sułtańskim dworze obchodzi się ich święto.

Zdziwienie może budzić fakt, że tulipany pochodzą właśnie z Imperium Osmańskiego. Już sama nazwa (z tur. *tülbent* ) oznacza tkaninę, z której zwijano turban – nie jest to w cale dziwne, jeśli zwróci się uwagę na układ płatków tulipana, który bardzo przypomina to nakrycie głowy. Tulipany budziły zachwyt nie tylko zwykłych ludzi, ale także władców Imperium Osmańskiego, na czele z Ahmedem III. Sułtan ten tak bardzo ukochał sobie te kwiaty, że kazał je sprowadzić do swoich ogrodów, gdzie stały się główną atrakcją, którą mógł podziwiać godzinami.  Wierzono , że kwiaty te, szczególnie czerwone, mają boską siłę. Z tego powodu czerwony tulipan, w języku tureckim *lale,* zapisuje się takimi samymi literami jak imię boga, czyli *Allah*.

Nawet na wyprawy wojenne zabierano ze sobą doniczki z kwiatami. Wielki wezyr Kara Mustafa, stojąc z potężną armią pod Wiedniem kazał przed swoim namiotem założyć mały ogródek kwiatowy, ponieważ podobno wśród kwiatów najlepiej się relaksował.

Źródłem niekończących się anegdot przewodników turystycznych  jest fakt, iż kat przebywający na terenie pałacu sułtana pełnił również funkcję głównego ogrodnika.

Będąc w stolicy należy zwiedzić słynny **bazar** -zajmuje powierzchnię 30 hektarów, ma 61 ulic z około 3500 sklepikami, 22 bramy, restauracje i kawiarnie, dwa meczety i cztery fontanny. Sprzedaje się tu między innymi przyprawy, biżuterię, wyroby garncarskie oraz dywany.

Dawniej odbywały się tu także transakcje bankowe i giełdowe. Swego czasu sprzedawano tu niewolników aż do Konwencji o zniesieniu niewolnictwa. Teraz bazar korzysta przede wszystkim na turystach, sprzedając tu rozmaite pamiątki. Szacuje się, że bazar odwiedza rocznie blisko 100 milionów gości. Znaczna część z nich zostawia tu swoje pieniądze. Jedną z typowych pamiątek jest oko proroka. Wygląda ono najczęściej, jak niebieska kropla otoczona okręgami: jasnoniebieskim, białym i granatowym.Bardzo istotna informacja**:** okiem proroka powinniśmy zostać obdarowani lub to my powinniśmy je podarować. Wtedy jego ochronne działanie ma najwyższą moc.

Bardzo bogate wycieczki, złożone z poważnych przedsiębiorców i inwestorów mogą liczyć na dodatkową atrakcję, jaką jest **audiencja u sułtana**, na którą składają się  uściski rąk z władcą, ceremonialna rozmowa i krótki poczęstunek.By być przyjętym, należy drobnymi kwotami opłacić sułtańskich urzędników.

Przy okazji można podobno  zobaczyć, jak mieszkanki haremu  wychodzą do miasta  - uwaga, silna ochrona, nie zaczepiać.

W przewodnikach turystycznych często polecana jest **wystawa sułtańskich klejnotów** (stary pałac sułtański.)

Klejnoty sułtanów i ich żon ozdobione są typowo osmańskimi kamieniami zdobywanymi w różnych prowincjach:

**Zultanit**, zwany także csarytem lub sułtanitem,

Uważany za 10 raz rzadszy od diamentów, zultanit został znaleziony i wydobywany jest tylko z jednego źródła znajdującego się w górach Ilbir, w Milas, położonych w prowincji Muğla nad Morzem Egejskim.

Na wystawie : diadem sułtana Achmeda III.

**Chalcedon niebieski** Chociaż chalcedon, który obejmuje odmiany agatu i karneolu,  można znaleźć w wielu prowincjach w całej, w tym w Ankarze, Bursie, Çanakkale, Ordu, Rize i Tokat,jednak  niebieski chalcedon pochodzący z regionu Sarıcakaya w Eskişehir jest zdecydowanie rzadszym znaleziskiem. Chalcedon ma swoją nazwę od starożytnego portu morskiego Chalcedon, obecnie znanego, jako Kadıköy w Stambule, według historycznych źródeł, klejnoty te używane były, jako biżuteria już ponad tysiące lat temu. Niezwykle pożądany niebieski chalcedon ma odcienie szarawe do fioletowo-niebieskich.

Na wystawie :bezcenny naszyjnik z chalcedonu, należący do matki sułtana.

**Różowy turmalin** to kolejny kamień pochodzący głównie z prowincji Yozgat,   ale można go spotkać także w prowincji Aydın i Çanakkale. Znany, jako „tęczowy kamień”, może mieć wiele różnych odcieni, od różowego do zielonego.

Na wystawie : słynny zegar z wzorem kolorowych tulipanów, wskazówki wykonane są z turmalinu.

**Fioletowy jadeit**, że rzadka odmiana lawendy i fioletowego jadeitu pochodzi z prowincji Bursa. Ta unikalna forma jadeitu, zwana także “*jadeitem cesarskim*“, nazywana również turkienitem, należy do najrzadszych na świecie i dlatego jest niezwykle trudna do zdobycia.

Inne wystawy stałe :wachlarze, portrety  sułtanów i najsłynniejszych haremowych piękności,wystawa wypchanych zwierząt, zdobywanych przez sułtanów.

Kolejną pozycją której nie można ominąć w Stambule jest :

**Meczet błękitny**  - budowę obiektu rozpoczął w XVII wieku, sułtan Ahmed III (legenda głosi, że młody sułtan wybudował meczet, ponieważ chciał uzyskać przebaczenie Allaha za złe prowadzenie się w młodości).

W czterech narożnikach meczetu oraz na dwóch narożnikach dziedzińca wewnętrznego ustawiono łącznie sześć minaretów. Według jednej z opowieści, sułtan Ahmed, aby przebłagać autorytety w Mekce, zapłacił im za siódmy minaret. Według innej historii sześć minaretów to wynik nieporozumienia pomiędzy sułtanem a architektem. Otóż opisując minarety sułtan miał użyć słowa "altın" oznaczające coś złotego, zaś Sedefkar, przypadkiem bądź specjalnie, miał uznać, że sułtanowi nie może chodzić o niepraktyczne wieże ze szczerego złota i zrozumiał to słowo jako "altı", czyli "sześć".

Wzdłuż ścian biegną galerie, które zdobi 21 tysięcy płytek fajansowych z manufaktur w İzniku. Ich utrzymane w błękitnej tonacji ornamenty roślinne dały meczetowi jego popularną nazwę..ależy zauważyć, że jest to nie tylko atrakcja turystyczna, ale i czynny meczet. W związku z tym część modlitewna oddzielona jest od części dla turystów, którzy wchodząc do wnętrza muszą, zgodnie z tradycją muzułmańska, zdjąć buty oraz okryć kolana i ramiona (do tego celu służą błękitne chusty wypożyczane przy wejściu do meczetu).  Należy pamiętać także o tym, że przed wejściem do meczetu trzeba zdjąć buty.

Jesienią w Alanyi odbywa się **festiwal fajek i nargili.**

Z Bizancjum przyjeżdżają tysiące studentów, miejscowi obchodzą juwenalia, imprezy kończą  rano kąpielami w fontannach. Ulice ogarnia szaleństwo, nargile napełniane  są sokami  owocowymi i szampanem, często do tytoniu dodaje się narkotyki, a wielu studentów budzi się nieprzytomnych i okradzionych w bocznych uliczkach miasta. Ministrowie zdrowia obu krajów, szczególnie Yannis Gabrides, chcieliby  ten festiwal zlikwidować. Miejscowa policja w pełni popiera te dążenia.

W  prowincji Rize w późniejszym terminie odbywa się **Święto  Herbaty** z dużo spokojniejszym przebiegiem. Kawiarnie oblegane są przez dostojnych Brytyjczyków, wykupujących całe paczki znakomitej herbaty Rize, z   obowiązkowymi zestawami  szklanek  w kształcie tulipana.

Odradza się  odwiedzanie Imperium podczas ramadanu  ( muzułmańskiego postu)  - obsługa restauracji bywa ślamazarna i niegrzeczna. Urzędy i banki są czynne krócej,  zmieniają  się rozkłady jazdy.

**Kapadocja i przelot balonem**  -wstrzymano loty balonem nad formami skalnymi  od czasu gdy  studenccy radykaliści  zainspirowani Republiką Helleńską i hasłami Nikolaosa Chirofakisa zestrzelili balony, powodując śmierć kilkunastu turystów. Winni trafili do Twierdzy na wyspie Imrali

Zwolennicy lotów i oglądania niezwykłych skał  o wschodzie słońca są niezwykle rozczarowani.

Tereny Imperium wabią przystępnymi cenami,  pięknymi widokami, sprawną obsługą  wieloma atrakcjami i całkiem bezpiecznymi ulicami.

We wszystkich zabytkach Imperium respektuje się legitymacje studenckie (dla studentów z Bizancjum zniżki  50%!).

Czytaj także :

Twierdza na wyspie Imrali

Nikolaos Chirofakis

Sułtan Achmed III

Bibliografia:

"*Imperium Osmańskie w pigułce*" Przewodnik kieszonkowy Wydawnictwo Pascalius

"*Era tulipanów*" Daniel  Botanikowski, 2015,Wydawnictwo Kwiaty Świata

"*Wystające Miasto* - historia Alanyi" Anna Kobus  i Krzysztof Kobus, 2016, Wydawnictwo Prószyński i S-Ka