Andrzej Dera

Andrzej Dera w Ministerstwie Edukacji i Nauki (2018)

Andrzej Tadeusz Dera (ur. 18 czerwca 1973 roku w Warce) - polski polityk, dziennikarz, rolnik, historyk, nauczyciel i pracownik administracji państwowej. Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej (1996), Wiceprezes Rady Ministrów oraz Minister Edukacji i Nauki (od 2016) oraz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (2016-2020).

Współtwórca i pierwszy redaktor naczelny działającego w latach 1995-2002 Radia Ambona, współzałożyciel i Prezes Stowarzyszenia "Nasza Polska". W latach 1996-1997 prowadzący własne gospodarstwo rolne, ponadto w latach 1997-1998 pracownik Urzędu Stanu Cywilnego w Warce. W latach 2003-2014 Nauczyciel, a od 2008 Dyrektor III LO im. Marii Skłodowskiej-Curie w Opolu. W latach 2010-2014 zasiadający w radzie nadzorczej fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie". W latach 2014-2016 Kurator Oświaty w Woj. Opolskim, a w latach 2015-2016 członek Krajowej Rady Oświaty.

Poseł na Sejm IV, X i XI kadencji (1996-1998, od 2016), Poseł na Sejmik województwa Opolskiego III kadencji (2008-2013), Wiceminister Finansów w rządzie Aleksandra Biernackiego (1995-1996). Najmłodszy Prezes Rady Ministrów w historii Rzeczypospolitej Polskiej.

## Życiorys

### Wykształcenie

W roku 1990 został absolwentem II Technikum Rolniczo-Hotelarskiego w Warce. W latach 1990-1995 studiował zaocznie dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim, które ukończył w stopniu Magistra. Jego praca magisterska dotyczyła udziału Telewizji w kształtowaniu się opinii publicznej na temat rządów PRL.

W 2003 roku ukończył podyplomowe studia z zakresu Administracji i Historii na Uniwersytecie Wrocławskim.

### Działalność dziennikarska

W lipcu 1995 roku, uzyskawszy uprzednio dyplom ukończenia studiów magisterskich na kierunku Dziennikarstwa, utworzył wraz z Grzegorzem Braunem i Tytusem Smolińskim spółkę Radio Ambona Sp. z.o.o. W nowo powołanej spółce objął zarówno pozycję przewodniczącego Rady Nadzorczej, jak i Redaktora Naczelnego spółki. Po uzyskaniu przez spółkę ponadregionalnej koncesji nadawczej od KRRiT był głównym prowadzącym *Wieści z Ambony*. Gościnnie prowadził także poboczny program *Gość Ambony,* który uzyskał ogólnopolski rozgłos zwłaszcza po jego wywiadzie z ówczesnym Ministrem Finansów i Skarbu Witoldem Kołodką. Po uzyskaniu nominacji na wiceministra finansów w rządzie Aleksandra Biernackiego obniżył swoje występy w radio, całkowicie kończąc je wraz z wyborem na stanowisko Prezesa Rady Ministrów. Swoje udziały w spółce odsprzedał w 1997 roku Tytusowi Smolińskiemu.

### Działalność polityczna (1996)

#### Wiceminister Finansów

W styczniu 1996 roku powołany przez Prezydenta RP do pracy w randze sekretarza stanu w Ministerstwie Finansów. W ministerstwie zajmował się przede wszystkim nadzorowaniem prac Administracji Podatkowej oraz Służby Celnej, a także nadzorował redagowanie prac nad projektem ustawy o podatku katastralnym, które zakończone zostały w kwietniu 1996 roku. W wyniku przewlekłej krytyki prac Ministra Kołodki, a także ogólnego kierunku polityki gospodarczej rządu, został zdymisjonowany przez Premiera Biernackiego 17 marca 1996 roku.

#### Wybory do Sejmu i działalność jako Prezes Rady Ministrów

Na kanwie niezadowolenia dyskursem polityki prowadzonej przez rząd Aleksandra Biernackiego, powołał na początku kwietnia, wraz ze Stanisławem Czartoryskim, stowarzyszenie "Nasza Polska", które następnego dnia zadeklarowało wzięcie udziału w zbliżających się wyborach do Sejmu RP zaplanowanych na dzień 10 maja. Większość spotkań z wyborcami Andrzej Dera przeprowadzał w formie happeningów, co pozwoliło mu na zdobycie w stosunkowo szybkim czasie dość pokaźnej rozpoznawalności. Startując w okręgu nr. 1 , otwarłszy listę komitetu w tym okręgu, uzyskał mandat posła na Sejm IV kadencji. Prowadzony przez niego komitet KW Nasza Polska stał się natomiast fenomenem wyborczym i w ogólnym rozrachunku zajął 3. miejsce w wyborach, uzyskując 14,01% głosów.

W wyniku porozumienia partii stojących w opozycji do Lewicy, wysunięty jako koalicyjny kandydat na urząd Prezesa Rady Ministrów. Prezydent Fryderyk Sawicki powołał go na ten urząd dnia 14 maja, natomiast 22 maja wygłosił on w Sejmie exposé, a następnie uzyskał wotum zaufania dla swojego gabinetu (za wnioskiem opowiedziało się 230 posłów, przeciwko było 184, a 23 wstrzymało się od głosu).

W wyniku niesprzyjających jedności rządowej wypowiedzi członków rządu podczas marszu "UE - NIE", odwołał 19 sierpnia Stanisława Czartoryskiego ze stanowiska Ministra Spraw Wewnętrznych. W tym samym czasie w Sejmie odroczono procedowanie zapowiedzianego przez jego rząd w exposé, a przedstawionego Marszałkowi Sejmu 6 sierpnia projektu ustawy o świadczeniu na dziecko, potocznie nazywanym "100+". 2 września udzielił wywiadu stacji Polsat, w której otwarcie zadeklarował proeuropejskość swojego gabinetu. W wyniku treści zawartych w wywiadzie, swoje poparcie dla rządu wycofała UKN. W połowie września na platformie Whisper opublikowane zostało nagranie z monitoringu kawiarni należącej do Wojciecha Płatka, które ukazywało pijanego Derę siejącego zamęt i wymiotującego na znajdujące się nieopodal krzesło barowe. 10 października zdymisjonował Jerzego Szmajdzińskiego ze stanowiska Ministra Klimatu i Środowiska, Macieja Szewczyka ze stanowiska Ministra Sprawiedliwości, a także pośmiertnie Andrzeja Grzyba ze stanowiska Wicepremiera i Ministra Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej. W wyniku złożonego wcześniej przez klub Solidarnej Polski wniosku o wotum nieufności został 11 września odwołany z pełnionej przez siebie funkcji (354 za, 46 przeciw, 23 wstrzymało się od głosu).

### Działalność po upadku Rządu

Wraz z upadkiem swojego gabinetu zawiesił swoją działalność polityczną i wyprowadził się z Warszawy. Przestał także udzielać się w środowisku Radia Ambona, czego wyrazem było odsprzedanie wszystkich swoich udziałów w spółce Tytusowi Smolińskiemu. Po zaprzestaniu aktywnej działalności politycznej wrócił do rodzinnej Warki, gdzie tymczasowo zamieszkał z ojcem, pomagając mu w pracach w gospodarstwie. Odmówił czynnego komentowania prac oraz innych poczynań rządu Mariana Krzaklewskiego, a także rządu Natalii Brzezińskiej. W kwietniu 1997 roku zmarł ojciec Andrzeja, Antoni Dera. W tym samym czasie podjął się pracy w charakterze urzędnika w Urzędzie Stanu Cywilnego w Warce, gdzie pracował do połowy roku 1998. Był jednym z niewielu rolników, którzy zdecydowali się nie sprzedawać swoich gruntów dominującej w tym regionie spółce AgriiPolonia. W połowie 1998 roku sprzedał gospodarstwo odziedziczone po ojcu swojemu bratu Edwardowi.

W połowie roku 1998 wyjechał z Warki i zamieszkał we Wrocławiu, gdzie podjął się studiów podyplomowych z zakresu Historii i Administracji na Uniwersytecie Wrocławskim. W trakcie studiów poznał Andrzeja Jóźwiaka, który często przebywał wtedy w ramach swojej pracy w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1998-1999 udzielił kilku wywiadów dla reporterów stacji TVP i TVN, które później wykorzystane zostały w dokumencie opisującym okres jego rządów, zatytułowanym "Od Warki do Kalkuty". W 2003 uzyskał dyplom magistra Historii i Administracji. Po ukończeniu studiów odbył kurs przygotowawczy w lokalnym Kolegium Nauczycielskim, w wyniku czego nabył uprawnienia pedagogiczne do nauczania w Liceach i Technikach.

Pod koniec 2003 roku przeprowadził się do Opola, gdzie podjął pracę Nauczyciela Wiedzy o Społeczeństwie w III LO im. Marii Skłodowskiej-Curie w Opolu. Epizodycznie, według relacji jego uczniów, uczył także Historii. W 2008 został wybrany przez radę pedagogiczną liceum na stanowisko Dyrektora placówki, które piastował aż do jego rezygnacji z pracy w zawodzie w 2014.

### Działalność polityczna (2008-2013)

Po wygranych przez Stanisława Czartoryskiego wyborach w roku 2004 spekulowano o złożonej Derze propozycji objęcia posady doradcy w pałacu prezydenckim, do czego jednak nie doszło.

W 2007 zadeklarował chęć powrotu do polityki. W roku następnym wziął udział w wyborach do Sejmiku województwa Opolskiego z list Partii Wolności. Otrzymał 7398 głosów, uzyskując tym samym mandat posła na Sejmik województwa Opolskiego III kadencji. W sejmiku został przewodniczącym Komisji Oświaty i Wychowania. Uczestniczył także w pracach Komisji do Spraw Obywatelskich oraz Komisji Finansów Publicznych. 29 listopada 2008 roku opuścił szeregi klubu Partii Wolności, stając się posłem niezależnym. Doprowadziło do do złożenia przez prezydia klubów AL i PW wspólnego wniosku o odwołanie Andrzeja Dery z pozycji przewodniczącego Komisji Oświaty i Wychowania. Wniosek ten został podczas posiedzenia komisji z dnia 23 lutego 2009 roku odrzucony.

W 2010 zasiadł w radzie nadzorczej Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie". Wraz z fundacją zaangażował się w pielęgnację kultury mniejszości niemieckiej w regionie Opolszczyzny, współorganizując 1 i 2 Regionalny Festyn Kultury Niemieckiej w Polsce. Znany był także ze swoich przychylnych wypowiedzi na temat mniejszości śląskiej. Z jego inicjatywy, podlegająca mu komisja uchwaliła w dniu 14 kwietnia 2011 roku uchwałę przekazującą środki w wysokości 284,3 tyś. złotych na dodatkową edukację języków i kultury Niemieckiej i Śląskiej w szkołach Opolskich.

Na początku 2013 roku zrezygnował z ubiegania się o mandat na kolejną kadencję. Pełnienie obowiązków posła zakończył wraz z wyborem Sejmiku nowej kadencji.

### Działalność zawodowa (2014-2016)

Dnia 12 lutego 2014 roku powołany przez ówczesnego Ministra Edukacji i Nauki Andrzeja Jóźwiaka na stanowisko Kuratora Oświaty w Województwie Opolskim. Od dnia 1 marca został także członkiem Krajowej Rady Oświaty. Po wygraniu przez Jóźwiaka odbywających się w czerwcu wyborach na prezydenta m. st. Warszawy, spekulowano o możliwości powierzenia Derze teki wiceministra w rządzie Daniela Obajtka, do czego jednak nie doszło.

### Działalność polityczna (od 2016)

Na kanwie niezadowolenia z realizowanej przez rząd Konrada Rychlewskiego polityki zarządzania krajem, w kwietniu 2016 roku dołączył do partii Koalicji Obywatelskiej i ogłosił swój start w zbliżających się wyborach do Sejmu. Ponownie startując w okręgu nr. 1 z drugiego miejsca ma liście, uzyskał mandat posła na Sejm X kadencji.

W wyniku powodzenia powyborczych rozmów koalicyjnych, 11 listopada ogłoszony wspólnym kandydatem partii Koalicja Obywatelska i Prawo i Sprawiedliwość na stanowisko Marszałka Sejmu. Na pierwszym posiedzeniu Sejmu X kadencji, jako jedyny zgłoszony kandydat, został wybrany na ten urząd, otrzymując 276 głosów.

W przeddzień ogłoszenia jego kandydatury na stanowisko Marszałka Sejmu, 8 listopada wystąpił podczas konferencji prasowej KO w Sejmie, podczas której zapowiedział złożenie wniosku o przeprowadzenie referendum ogólnokrajowego. Referendum miało dotyczyć kwestii poglądowo-ustrojowych i spotkało się z mieszanym odbiorem reprezentowanych w Sejmie ugrupowań. Wniosek o przeprowadzenie referendum został ostatecznie podczas II posiedzenia Sejmu X kadencji z dnia 11 lutego 2017 roku poparty przez koalicyjne ugrupowania rządowe.

(i dalej...)

## Kontrowersje

W trakcie świętowania nominacji na stanowisko sekretarza stanu w rządzie Aleksandra Biernackiego, ówczesny Minister Obrony Narodowej i właściciel warszawskiej kawiarni Wojciech Płatek uwiecznił na kamerach swojej kawiarni moment, w którym wyraźnie znajdujący się pod wpływem alkoholu Andrzej Dera tłucze kilka szklanek barowych, a następnie upada i wymiotuje na znajdujące się nieopodal krzesło barowe. Wideo to zostało opublikowane w połowie września 1996 roku i było bezpośrednią przyczyną złożenia przez klub Solidarnej Polski wniosku o wotum nieufności dla jego rządu.

## Życie prywatne

W trakcie pierwszych studiów półzawodowo trenował wspinaczkę. Jest także miłośnikiem lekkoatletyki.

Posługuje się płynnie językami: Angielskim i Niemieckim. Zna język Włoski w stopniu komunikatywnym.