Mediolan

**Mediolan** – miasto i gmina w północnych Włoszech. Położone na północno-zachodnim skraju Niziny Padańskiej pomiędzy rzekami Ticino, Adda, Pad i Alpami. Drugie co do wielkości miasto Włoch, po Rzymie, z 1,3 mln mieszkańców.

Znajduje się tu siedem uniwersytetów (Statale, Bicocca, Iulm, Bocconi, Cattolica, Politecnico; założone m.in. w latach 1863, 1920 i 1924) i inne uczelnie, Akademia Literatury, instytuty naukowe.

Mediolan jest bardzo ważnym ośrodkiem międzynarodowej turystyki. Każdego roku Mediolan odwiedzany jest przez ponad 7 milionów turystów z całego świata. Wraz z Rzymem i Wenecją jest jednym z trzech najważniejszych pod względem turystycznym włoskich miast. Mediolan uważany jest także za światową stolicę mody oraz finansowo-gospodarcze centrum Włoch. Swoją siedzibę ma tutaj włoska giełda i największe włoskie korporacje, w tym liczne banki, instytucje ubezpieczeniowe, firmy telekomunikacyjne, a także największy prywatny włoski koncern telewizyjny Mediaset.

Mediolan był gospodarzem Wystawy Światowej Expo w 2015 roku

## Ślady polskie w Mediolanie

Decyzja o tworzeniu „Legionów Polskich posiłkujących Lombardię” została uzyskana na podstawie dwukrotnego spotkania gen. Jana Henryka Dąbrowskiego z Napoleonem Bonaparte, jakie miały miejsce 4 grudnia 1796 i po zabiegach gen. Antoniego „Amilkara” Kosińskiego powtórnie 4 stycznia 1797 roku. 9 stycznia 1797 roku została podpisana konwencja pomiędzy Administracją Generalną Lombardii a gen. J.H. Dąbrowskim, na mocy której tworzono we Włoszech Legiony Polskie. W konwencji zapisano, że oddziały będą pełniły role oddziałów auxyliarnych (pomocniczych), a krój munduru będzie zbliżony do wzorów z okresu pierwszej Rzeczypospolitej. 20 stycznia 1797 roku Dąbrowski wydaje odezwę do Polaków (rozpowszechnianą w czterech językach), a 3 lutego 1797 roku ukazuje się także odezwa rządu Lombardii, wzywająca Polaków do wsparcia wysiłku zbrojnego Legionów.

Już w marcu 1797 sformowano dwa pierwsze bataliony, a w Mantui rozpoczęto tworzenie trzeciego batalion z szefem Ludwikiem Dembowskim.

Mediolan w okresie Legionów Włoskich, dowodzonych przez gen. Jana Henryka Dąbrowskiego mieścił siedzibę Zakładu Legionów Polskich. Tutaj zgłaszali się przybywający z kraju ochotnicy i tutaj przeprowadzano pierwsze szkolenia wojskowe.

## Kultura i sztuka

### Muzea

* Musei di Castello Sforzesco: Museo d’Arte Antica – Muzeum Sztuki Antycznej
* Musei di Castello Sforzesco: Pinakoteka – Galeria Malarstwa
* Musei di Castello Sforzesco: Museo delle Arte Decorative – Muzeum Sztuki Uzytkowej
* Musei di Castello Sforzesco: Museo degli Strumenti Musicali – Muzeum Instrumentów Muzycznych
* Musei di Castello Sforzesco: Museo Egizio – Muzeum Egipskie
* Musei di Castello Sforzesco: Museo della Preistoria e Protostoria – Muzeum Prehistoryczne
* Museo Archeologico – Muzeum Archeologiczne
* Museo del Risorgimiento – Muzeum Historii Zjednoczenia Włoch
* Museo Teatrale alla Scala – Muzeum Teatralne przy alla Scala
* Museo di Storia Naturale – Muzeum Geologiczne i Historii Naturalnej
* Museo del Novecento – Muzeum Sztuki XX wieku
* Museo del Ottocento, Galleria d’Arte Moderna – Muzeum Sztuki XIX wieku
* Museo Astronomico – Orto Botanico di Berra – Muzeum Astronomiczne i Ogród Botaniczny di Berra
* Planetario „Ulrico Hoepli” – Planetarium „Ulrico Hoepli”
* Museo Pinacoteca di Brera – Pinakoteka Brera – Galeria Sztuki di Brera
* Museo Pinacoteca e Biblioteca Ambrosiana – Galeria i Biblioteka Ambrozjańska
* Museo del Duomo – Muzeum Katedry Mediolańskiej il Duomo
* Museo Diocesiano di Milano – Muzeum Diecezji Mediolańskiej
* Museo di San Eustorgio – Muzeum Sztuki przy kościele San Eustorgio
* Museo dei Beni Culturali Cappuchini – Muzeum Sztuki Zakonu o.o. Kapucynów
* Cenacolo Vinciano – Ostatnia Wieczerza Leonarda da Vinci
* Museo Poldi Pezzoli – Muzeum Sztuki Poldi Pezzoli
* Museo Bagatti Valsecchi – Muzeum Bagatti Valsecchi
* Museo Nazionale della Scienzia e aella Technologia „Leonardo da Vinci” – Narodowe Muzeum Nauki i Techniki „Leonardo da Vinci”
* Museo del Cinema „Gianni Comencini” – Muzeum Kina
* La Triennale di Milano – Muzeum Targów Mediolańskich
* Palazzo Reale – Pałac Królewski
* Acuario e Civica Stazione Idrobiologica – Akwarium Miejskie i Stacja Hydrobiologiczna
* Palazzo Morando Costume Moda Imagine – Muzeum Kostiumów i Mody
* Casa Manzoni – Muzeum Mannzoni

### Zabytki świeckie

* La Scala – jeden z najsłynniejszych teatrów operowych świata (otwarty w 1778),
* Ratusz (XIII-XVIII w.),
* Castello Sforzesco (XV w.),
* Ospedale Maggiore (XV-XVI, XVII w.),
* Liczne pałace z XV-XVIII w. (m.in. Brera XVI-XVII wiek, aktualnie mieszczący Pinakotekę Brera, Biblioteka Ambrosiana XVII w.),
* Wieżowiec Pirelli Gio Pontiego (1958) i Torre Velasca z 1954.

### Zabytki sakralne

* Katedra Narodzin św. Marii w Mediolanie (XIV-XIX) w.
* Bazylika Santo Stefano Maggiore
* Bazylika św. Ambrożego (IV, IX-XII wiek)
* Bazylika św. Antoniego opata
* Basilica di San Calimero
* Bazylika Santa Eufemia
* Bazylika Sant'Eustorgio (IX-XIII w., XVII w.)
* Bazylika San Lorenzo Maggiore (IV-XII w., XVI w.)
* Bazylika San Nazaro in Brolo
* Bazylika San Simpliciano
* Sant’Alessandro in Zebedia
* Sant’Angelo
* San Babila
* San Barnaba e Paolo
* San Bartolomeo
* San Bernardino alle Ossa
* San Bernardino alle Monache
* San Carlo al Corso
* San Carpoforo
* San Fedele
* Św. Franciszka z Paoli
* Św. Franciszka Salezego
* San Giorgio al Palazzo
* Kościół San Giuseppe w Mediolanie
* San Gottardo in Corte
* San Marco
* Kościół San Michele e Santa Rita w Mediolanie
* Santa Maria al Paradiso
* Santa Maria alla Porta
* Santa Maria Annunciata
* Santa Maria della Vittoria
* Santa Maria dei Miracoli presso San Celso
* Santa Maria del Carmine
* Santa Maria della Passione
* Santa Maria della Scala in San Fedele
* Santa Maria delle Grazie (w przyległym klasztorze słynny fresk *Ostatnia Wieczerza* Leonarda da Vinci)
* Santa Maria Incoronata
* Santa Maria Segreta
* Santa Maria Podone
* San Maurizio al Monastero Maggiore
* San Nicolao
* San Pietro in Gessate
* San Satiro (1482, pozostałości z IX w.)
* San Sepolcro
* San Vincenzo in Prato
* San Vito in Pasquirolo
* Klasztor San Vittore al Corpo w Mediolanie