Casus 9

Je bent dienstdoend arts op de afdeling Spoedeisende Hulp. Tijdens de nachtdienst
wordt een sterk hallucinerende jongeman binnengebracht vanuit een dancefeest in
de stad.

## Acute zorg

Indien de patiënt niet aanspreekbaar is, moet de patiënt moet eerst behandeld worden volgens de ABCDE-methode, waarbij Airway, Breathing, Circulation, Disabilities en Environment worden gecontroleerd. Ook de EMV-score wordt vastgesteld, aan de hand van Eye-movement (4), Motor (6) en Verbal (5).

## Hallucinogenen & bad trip

Bepaalde middelen kunnen hallucinaties opwekken, zoals

* LSD (lysergeenzuurdi-ethylamide)
* Paddo’s (werkzame stof psilocybine)
* MDMA (3,4-methyleendioxymethamfetamine)
* Ecstasy/XTC (MDMA in vermengde vorm)

Tekenen die passen bij een drugsintoxicatie zijn onder andere:

* Verwijde pupillen
* Verhoogde hartslag
* 'Blozende' gelaatskleur

Het is belangrijk om snel in kaart te krijgen wat er gebruikt is, omdat de behandeling hier dan goed op gespecificeerd kan worden. Soms kan een trip verkeerd vallen, dan is er sprake van een *bad trip*. Hierbij kunnen gevoelens van angst, achterdocht of neerslachtigheid bij optreden. Bij een bad trip, waarbij geen sprake is van andere intoxicaties of problemen is het het beste om de patiënt in een rustige omgeving te brengen met weinig prikkels, waar hij tot rust en zinnen kan komen. De patiënt kan paranoïde, (extreem) agressief of in zichzelf gekeerd worden.

De patiënt zou eventueel met benzodiazepines tot kalmeren gebracht kunnen worden, maar dit wordt liever vermeden, omdat het de psychotische klachten later terug kan laten komen.

### MDMA/Ecstasy

MDMA wordt goed opgenomen uit het maagdarmkanaal en kan de bloed-hersenbarrière passeren. Het middel heeft een kort anorectische effect. Amfetamines zijn indirecte sympatomimetica, ze kunnen noradrenaline en dopamine vrijmaken. Langdurig gebruik gaat gepaard met geheugenstoornissen, temperatuurregulatie en kan leiden tot ritmestoornissen. Het is ook een teratogeen middel (kan klompvoetjes veroorzaken).

### Excited Delirium Syndrome

Dit is een delirante toestand, waarbij de hartslag, ademhaling, bloeddruk & temperatuur verhoogd zijn. Vaak wordt deze geïnduceerd door een stimulerend middel. Dit beeld kenmerkt zich door extreme agressiviteit en geen respect voor de autoriteit van politie of ambulance. Het komt vaak voor bij mannen, enorme pijntolerantie, heftige transpiratie en naaktlopen zijn ook kenmerken die bij dit beeld horen.

De wijze om hier mee om te gaan bestaat uit opvang regelen (ICU), het overmeesteren van de patiënt en direct sederen middels een rectiole midazolam. Een groot gevaar is plotse dood.

## Psychose

Er kan misschien sprake zijn van een psychose, geïnduceerd door de hallucinogenen. Als de persoon een gevaar vormt voor zichzelf of andere kan er overgegaan worden tot een dwangopname. Bij een *acute* dwangopname (**inbewaringstelling**) zijn er een aantal stappen die doorgenomen moeten worden:

* Inschakeling van de acute dienst van de GGZ (bij vermoeden geestesverwarring).
* Beoordeling door arts (niet behandelend!) van de acute dienst. Deze beoordeelt op 3 criteria:
	+ Is de cliënt acuut gevaarlijk voor zichzelf, anderen of voor zijn omgeving?
	+ Is het gevaar een gevolg van 'een stoornis van de geestesvermogens'?
	+ Is een opname in een instelling echt nodig om het gevaar weg te nemen?
* Aanvraag inbewaringstelling bij de burgemeester.

De patiënt zal overgebracht worden naar een Bopz-erkende instelling voor verdere behandeling.

## Bronnen

1. ↑ http://www.drugsinfo.nl/
2. ↑ http://www.ggd.amsterdam.nl/beleid-onderzoek/forensische/richtlijn-eds/
3. ↑ https://www.dwangindezorg.nl/psychiatrische-problemen/procedures

## Tentamenvraag

Je bent dienstdoend arts op de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH). Je treft op zaterdagnacht een verwarde 21-jarige man aan die tijdens het uitgaan onwel is geworden en door zijn vrienden naar de SEH is gebracht. Bij lichamelijk onderzoek blijkt patiënt wijde pupillen te hebben die slecht reageren op licht.

Twee beweringen betreffende wijde pupillen zijn:

1 Atropine zorgt voor wijde pupillen.

2 Cocaine zorgt voor wijde pupillen.

Welke bewering is of welke zijn juist?

a alleen 1

b alleen 2

*c 1 en 2*

d geen