MSD1-Chương 3

Lại nói chỉ vừa hết tiết văn, Ninh lão tiên sinh ngồi vào vị trí, Bao công dâng lên Đại học . Lão sư chấm câu từ,dạy rằng:

-Đạo học làm việc lớn.

Bao Công liền nói:

-Ở chỗ làm rạng tỏ cái đức sáng của mình.

Lão sư nói:

-Ta nói là "Đạo học làm việc lớn”.

-Dạ. Câu sau không phải là “ở chỗ làm rạng tỏ cái đức sáng của mình” sao? Bao công nói

-Tiếp đi

-Thương yêu dân chúng, đạt tới chỗ chí thiện

Lão sư nghe xong, lấy làm lạ, kêu Bao công tiếp túc đọc,liền đọc một mạch không ngừng; nhưng không tin lằm, nghi là trong nhà có người dạy trước, hoặc nghe người nhà đọc trước.Sau này, vô luận là thư tịch gì,nói xong câu trên đọc được câu dưới, thật là khiến lão tiên sinh vui mừng,nghĩ rằng: “Thiên hạ người thông minh cực nhiều, nhưng chẳng ai chưa học mà thành cả, đứa trẻ này là một kỳ tài hiếm có, tương lai tiền đồ vô lượng. Ha Ha! Không ngờ Ninh mỗ dạy học cả đời, nay lại thành danh nhờ nó. Đúng là Mạnh tử nói không sai: Được và dạy anh tài trong thiên hạ, đó là một cái vui. Lại sửa tên Bao công là “Chửng” , lấy ý sau này sẽ cứu vớt dân ra khỏi nơi nước lửa;tự là “Văn Chính”(\*).

(\*)Văn 文 và Chính 正 hợp lại là chữ Chính 政 tức chính trị

Mới chớp mắt,đã qua năm năm, Bao công đã mười bốn,văn giỏi thơ hay. Ninh Lão hằng thôi thúc tham gia khoa cử, nhưng Viên ngoại chẳng cho, sợ rằng tham gia khoa cử tốn nhiều phí phí. Đại gia Bao Sơn đến thưa với Viên ngoại rằng:

-Kêu Tam hắc tham gia khoa cử, nếu trúng cũng là chuyện tốt.

Thế nhưng viên ngoại không nghe, Đại gia chỉ đành nói với tiên sinh rằng:

-Tam đệ tuổi hãy còn nhỏ, sợ gặp chuyện ,làm quá trai lại không hay.

Do vậy lại đến hai năm sau, Bao công đã mười sáu tuổi rồi.Năm đó lại gặp kỳ tiểu khảo, tiên sinh không nhịn được nữa, nói với Bao Sơn rằng:

-Lần này nếu nhà ông không đồng ý, tôi thế ông quyết định.

Đại gia nghe xong ,bèn bẩm với viên ngoại:

-Đây chẳng qua tiên sinh muốn phát triển bản lĩnh của em nó,thà là cho tam hắc đi,nếu không trúng thì tiên sinh không còn nói gì được nữa.”

Viên ngoại ưng thuận, Bao Sơn mừng rỡ vô cùng, về nói lại với tiên sinh. Tiên sinh lúc đó bèn báo danh. Lập tức đến kỳ thi, Viên ngoại không thèm để ý tới, chỉ có Bao Sơn hết lòng lo lắng.Ngày khảo thi đã qua, trời vừa rạng sáng, nghe tiếng chộn rộn trước ngõ, Viên ngoại tưởng là bọn nha dịch nào,ai dè mở cửa ra là viện công đến báo hỉ, rằng:

-Tam công tử đã trúng sinh viên rồi!

Viên ngoại nghe xong thở dài, lui vào nhà nằm.Duy có Tiên sinh nghĩ rằng: “Ta đã dạy khóa này nhiều năm, lại chưa gặp qua Lão viên ngoại. Bây giờ dạy con y thành Tú tài, nhưng vẫn không gặp, đến câu cảm ơn cũng không có, thật là tức thật mà”. Bao Sơn liền bồi tội, nói:

-Cha tôi bận quá, ắt sẽ hẹn ngày gặp, khẩn cầu tiên sinh khoan thứ.

Ngày khảo thi đã qua, trời vừa rạng sáng, nghe tiếng chộn rộn trước ngõ, Viên ngoại tưởng là bọn nha dịch nào, ai dè mở cửa ra là tin báo Bao Công thi đậu. Viên ngoại nghe tin đã chẳng mừng lại ra chiều buồn bã, lui vào nhà nằm, thân thích nườm nượp tới chúc mừng, ông cũng chẳng ra; thậm chí không có lời tạ ơn Ninh Lão. Bao Sơn năn nỉ đôi ba lần mới chịu cho làm tiệc để thù báo. Ngày ấy khi Ninh Lão tới nhà khách, Viên ngoại chỉ nắm tay mời ngồi thôi, không chuyện vãn gì, tỏ ra chiều lơ đãng lắm. Tiệc bày xong, cùng nhau phân ngôi chủ khách, trên bàn sực nức mùi thịt cá, đầy những rượu ngọt bánh ngon. Viên ngoại vẫn có vẻ như vậy, Ninh Lão dằn không được mới mở lời rằng:

-Ta dạy học tại quý phủ đã sáu bảy năm nay, cũng đã tận lực,một phần do lệnh lang thiên phân thông minh, cho nên mới thử thêm một bước.

Tiên sinh lại nói:

-Nếu như với trí tuệ của lệnh lang ,chẳng những là bậc tú tài, mà cử nhân, tiến sĩ cũng có thể dư sức, sau này hiển đạt không biết tới đâu là cùng, đó là một đức hạnh.

Viên ngoại nghe đến đây, chen ngang mà rằng:

-Đức hạnh gì? Đó là bất hạnh cho nhà tôi nên mới sinh thứ con phá gia như vậy.

Tiên sinh nghe xong, bất giác thấy lạ, nói rằng:

-Sao Viên ngoại lại nói lạ vậy? Thuở nay có ai là người không muốn cho con cháu thành đạt, và cũng không ai lại buông lời lạ kỳ dường ấy

Viên ngoại liền đem giấc chiêm bao trong lúc sinh Bao Công thuật cả lại cho Ninh Lão nghe. Ninh Lão vốn là người học rộng biết nhiều, nghe qua đoán chắc là Khuê tinh giáng thế, lại thấy cử chỉ đoan trang và tư chất thông minh của Bao Công thời quyết sau này nên bậc đại quý, ngồi nghe cứ gật đầu khen hay mãi. Viên ngoại kể xong, nói tiếp rằng:

-Từ nay về sau xin tiên sinh chớ dạy nó nữa

Ninh Lão chẳng bằng lòng đáp:

-Thế thời không cho nó thi khảo hay sao?.

Viên ngoại nói:

-Không cần.

Ninh Lão cả giận nói:

-Trước khi con ông chưa học với tôi thì còn là con ông, nay đã học với tôi, thÌ là học trò tôi, tôi phải lo thế nào cho học trò được hiển đạt, hầu khỏi tiếng giáo bất nghiêm, từ nay xin khỏi làm nhọc tới Viên ngoại, tôi cứ làm như ý nguyện tôi là đủ.

Dứt lời đứng dậy đi ra không đợi tới mãn tiệc.Tại sao Ninh Lão làm ra mặt giận như vậy? Là vì ông thừa biết Viên ngoại vốn người ngu độn, Bao Sơn thì hiếu hạnh quá dầy, nếu bỏ luống e Bao Công khó nổi thành danh, nên mới có ý đứng ra lo cho cậu học trò yêu.

Đến kỳ thi hương, toàn là Ninh công làm chủ, cùng Bao Sơn bàn bạc, sửa soạn cho Bao Công ứng thí, khiến Bao Sơn làm theo. Đến ngày treo bảng, Bao công đứng đầu. Bao Sơn vui vẻ khôn cùng, có Viên ngoại cứ buồn rầu như trước. Lần này Bao Sơn thết yến đãi khách và tạ ơn Ninh Lão tiên sinh. Ăn uống linh đình, chuyện trò vồn vã gần một ngày, đâu đó dọn dẹp xong xuôi, Ninh Lão bàn với Bao Sơn nên đưa Bao Công lên kinh thi Hội. Bao Sơn cũng bẩm lại với Viên ngoại, Viên ngoại cực chẳng đã phải cho, song không bằng lòng đem theo nhiều tôi tớ, chỉ theo một tiểu đồng là Bao Hưng đi theo.

Bao công lúc đi, bái biệt cha mẹ cùng anh trai chị dâu. Bao công lại vào thư phòng tham kiến Tiên sinh. Tiên sinh căn dặn nhiều lời, lại nói ra nhiều kinh nghiệm của mình với Bao công. Bao Hưng chuẩn bị xong, đại gia Bao Sơn tiễn đến hơn mười dặm. Huynh đệ lưu luyến hồi lâu,mới chia tay.

Bao công lên ngựa, đem theo Bao Hưng, cùng đến kinh sư, ngày đi đêm nghỉ.Một ngày gặp một quán nhỏ, chủ tớ hai người tìm chỗ ngồi, Bao Công ngồi chính diện, Bao Hưng ngồi ngang . Tuy là chủ tớ, chỉ nhân xuất ngoại, lại không có người ngoài, hai người bọn họ ở chung một chỗ ăn. Bao công tùy tiện cầm một cốc rượu,hai móm rau. Bao Hưng châm rượu, Bao công vừa định uống, chỉ kiến bàn bên cạnh thấy một vị đạo nhân đang bưng chén rượu ra chiều nghĩ ngợi. Bao công đang buồn, lại thấy bên ngoài mới vào một người,nhìn là tướng nhà võ, oai phong lẫm liệt, rõ mặt anh hùng. Đạo nhân nhìn thấy,đứng dậy nói:

-Ân công mời ngồi.

Người ấy không ngồi, móc trong túi ra một nén bạc đưa cho đạo nhân và nói rằng:

-Tạm lấy bạc này, đợi tối nay gặp lại.

Đạo nhân nhận nén bạc gật đầu một cái rồi bước ra khỏi quán đi liền.Bao công thấy người này khoảng chừng hai mươi, k liền đứng dậy lại gần, chắp tay nói rằng: “

-Chào Tôn huynh. Nếu không chê, xin cho hầu chuyện chơi cho vui?

Người đó nghe xong, ngắm Bao Công một hồi, rồi cả cười đáp rằng:

-Đã được ơn ngài hạ cố, lẽ nào dám chẳng vâng lời

Bao Hưng vội vàng đứng dậy kêu nhà hàng đem đồ ăn và rượu thêm, còn mình đứng một bên hầu tiệc. Hai bên phân ngôi chủ khách, Bao công liền hỏi:

-Tôn huynh tên gì?

-Tiểu đệ họ Triển tên Chiêu, tự Hùng Phi.

Một người văn một người võ, nhưng câu chuyện rất là ý hợp tâm đầu. Uống được ít chén, Triển Chiêu cáo từ rằng:

-Vì có chút việc riêng, chẳng tiện ngồi lâu, xin kiếu tôn huynh ngày khác sẽ tái hội.

Nói đoạn đứng dậy ra đi. Bao công cũng đoán không ra người kia là ai.Ăn uống xong, chủ tớ hai người lại lên đường. Nhân việc trong quán tốn nhiều thì giờ, trời tối, không thấy đường đi. Đột nhiên thấy một toán mục đồng đương lùa trâu về, Bao Hưng chạy tới trước hỏi thăm:

-Mục đồng ca,nơi này là chỗ nào vậy?

Đồng tử đáp :

-Từ đây qua mé tây nam hai mươi bốn dặm, có trấn Tam Nguyên là một nơi đô hội, các người đã đi lạc qua đây là hướng chính tây, nếu muốn đi vòng lại, phải xa đến ba mươi dặm.

Bao Hưng thấy trời đã tối, liền hỏi:

-Phía trước có chỗ ngủ nhờ được một đêm chăng?

Mục đồng trả lời:

-Trước mặt là đồn Sa Nhi, không có quán, chỉ có nhà người ở mà thôi.

Nói xong, gấp rút lùa trâu dê đi mất.Bao Hưng trả lời Bao Công, nhằm đồn Sa Nhi đi tới. Đi một lúc lâu, thấy một tòa miếu, trên có tấm biển đề bảy chữ “Sắc kiến hộ quốc Kim Long tự”. Bao công nói:

-Trời tối lỡ đường chi bằng vào đây tạm ở một đêm, sáng sẽ đáp tiền nhang khói.

Bao Hưng liền xuống ngựa, gõ cửa, bên trong có một tăng nhân,hỏi rõ lai lịch, rồi mời vào. Bao Hưng nhốt ngựa cất đồ, cho ăn trên màng. Hòa thượng hỏi Bao công tên tuổi nhà cửa,biết là học trò đi lên kinh thi Hội. Bao Công hỏi lại thì đáp rằng:

-Bần tăng pháp danh Pháp Bổn, có một sư đệ Pháp Minh, chúng tôi là trụ trì chùa này.

Nói xong, cáo từ ròi đi.

Một lát sau, tiểu hòa thượng bưng vào một mâm cơm chay,cơm canh đạm bạc. Chủ phó dùng xong, trời vừa tối, Bao công sai Bao Hưng giúp tiểu hòa thượng đến trù phòng, tiểu hòa thượng lại chạy: Bao Hưng nghe xong, lập tức làm theo, ra khỏi viện Vân Đường, đến thiền viện, thấy xa xa có một người đàn bà trẻ tuổi vừa đi lại vừa nói:

-Mé tây viện Vân Đường có khách ngủ nhờ, chúng ta phải ra mé sau mới được.

Bao Hưng vkhông biết núp vào đâu, liền lùi lại, chờ người đàn bà ấy qua khỏi mới đi tiếp. Trả mâm chén rồi lật đật chạy về phòng báo cho Bao Công, sợ miếu này không trong sạch gì.

Đương lúc nói chuyện thấy sãi nhỏ bưng thếp đèn, tay bưng bình trà, dớn dác đi tới, để đèn và bình trà xuống bàn rồi quày quả đi vào. Bao Hưng nhìn thấy,liền nói:

-Không xong! Đây là tặc miếu!

Lại nhìn ra bên ngoài, sơn môn sớm đóng, lại không có lối ra, lập tức chạy về. Bao công còn có tự chủ, Bao Hưng liền nói:

-Tam gia,chúng ta nên trốn khỏi đây mới được!

-Cửa đã khóa chặt, một kẽ hở cũng không, vậy đi ngả nào được bây giờ?

-Hiện có bàn ghế,để tiểu nhân mang đến tường, Tam gia lập tức trèo tường mà thoát. Đợi bọn hung tăng đến, tiểu nhân liều mạng với chúng.

-Ta yếu đuối không thể trèo cao; nếu như không thể trèo, ngươi hãy thoát trước, hồi gia báo tín, dã hảo báo cừu.”

-Tam công tử nói gì vậy, tiểu nhân dù chết,cũng không rời cậu đâu!

-Đã thế thì chủ phó nhị chúng ta liều chết một phen. Đợi bọn tăng nhân đến nói đạo lý, chỉ đành nghe theo ý trời.

Đang lúc tập trung, bỗng nghe cửa kẹt một tiếng, hai cánh mở ra, có một người bước vào. Bao Hưng hoảng hốt chạy núp vào một góc, còn Bao Công nhìn kỹ lại thì ra là Triển Chiêu mà mình mới gặp lúc ban ngày ở tửu quán. Bao công đột nhiên tỉnh ngộ,y cùng đạo nhân có nói sẽ gặp mặt,người này tất thị hiệp khách.

Hóa ra các vị không biết, vị đạo nhân ở quán cơm trước là người trong miếu này. Bọn người Pháp Bổn, Pháp Minh bắt đàn bà con gái, bị hòa thượng trách mắng, nên chúng giết hòa thượng , đạo nhân sợ liên lụy, lại muốn vì lão hòa thượng báo cừu, nên báo quan. Ai dè hung tăng có tiền tiền, thường hối lộ các thư lại nha sai, nên đạo nhân bị 20 roi, lại đổ cho đạo nhân là vu cáo cho người lương thiện, trục xuất ra khỏi chùa. Đạo nhân oan khuất không chỗ nào nói, vào rừng định tự vẫn ,may gặp Triển Chiêu đi tới cứu, lại hỏi nguyên do, dặn đạo nhân phải ở lại quán đợi.Lúc ban ngày Triển Chiêu vào quán cho đạo nhân bạc mới gặp Bao Công ở đó, vì việc hai sãi kia chưa trị được, nên vừa uống được vài chén, liền từ giã Bao Công về nhà trọ, cải trang,dùng năng lực phi thiềm tẩu bích đến miếu,leo tường vào đến bảo các.

Chỉ thấy trong các có hai tên hung tăng, vây quanh có bốn năm phụ nữ, uống rượu đánh đàn, lại nghe thấy tiếng xì xầm:

-Hai thầy trò ở Vân Đường tiểu viện,đợi đánh canh ba hãy ra tay không muộn.

Triển gia nghe thì tự nhủ:

-Ta nên cứu người trước, rồi sẽ trở lại giết hung tăng,bọn chúng có chạy lên trơi cũng không khỏi.

Bèn đến Vân Đường tiểu viện, dụng cự quyết khuyết kiếm cạy khoen xô cửa bước vào,lúc bước vào,không ngờ lại là Bao công. Triển gia nắm tay Bao công và Bao Hưng nói:

-Tôn huynh theo tôi.”

Ra khỏi tiểu viện,từ góc đối diện đến sau tường , đến bên tường thò tay vào đây lấy một sợi dây, một mối buộc vào lưng Bao công, còn một mối nắm vào tay nhảy lên đầu tường, kéo Bao Công lên, rồi thòng xuống mé ngoài. Bao công xuống tới đất mở dây trả lại Triển Chiêu cũng làm cách ấy mà cứu Bao Hưng. Khi hai thầy trò ra khỏi chùa; Triển Chiêu dặn rằng:

-Chủ phó hai người mau chạy đi.

Chỉ kiến thân hình vụt qua, đã chẳng thấy đâu.Bao Hưng cùng Bao công bước cao bước thấp, đường sá gian nan, đánh liều đi mãi, tới đầu cổng một làng kia thời trống đã điểm canh năm,xa xa thấy một ngọn đèn leo lét. Bao Hưng nói:

-Tốt rồi! có người đến,chúng ta nên lại xin nghỉ, đợi sáng sẽ đi không muộn.

Liền đi tới gõ cửa. Cửa tre vừa mở, một ông già trong nhà bước ra hỏi là ai. Bao Hưng nói:

-Vì thầy trò chúng tôi nóng đi, nên lên đường quá sớm, té ra trời còn khuya lắm, nên ghé đây xin nghỉ đỡ, đợi thật sáng sẽ đi.

Lão thấy Bao công ra dáng nho lưu, lại thấy Bao Hưng là một thư đồng,lại không có hành lý, liền nói rằng:

-Nếu đã thể, mời vào trong ngồi.

Chủ phó hai người vào trong, thấy ông già là kẻ chuyên nghề đậu hũ, la liệt những cối, thùng, chậu, ảng, có một cái chõng, bèn cùng xúm ngồi với nhau. Bao Hưng hỏi:

-Lão nhân gia tên họ là gì?

Lão già nói:

-Lão hán họ Mạnh,không có trai gái, lấy bán đậu hũ để sinh sống.

Bao Hưng nói:

-Lão nhân gia cho xin một chén nước ấm.

Lão già nói:

-Chỗ ta có đậu hũ non,vừa mới đun xong đấy.

-Vậy thì càng tốt

Ông già nói xong, vào trong vớt cho hai thầy trò mỗi người một chén đậu hũ non. Đêm khuya, lặn lội nhọc nhằn, cổ khô bụng xót, nên hai thầy trò uống vào ngon ngọt như rượu Quỳnh Tương. Nhân ngồi trò chuyện với Mạnh lão, hỏi qua đường đi nước bước, mới biết còn hai chục dặm nữa mới tới Tam Nguyên.Trong lúc đang nói chuyện,thấy lửa đỏ rực một góc trời, Mạnh lão lại cửa dòm ra thấy ngọn lửa ló lên ở phía đông nam, suy ra chắc là ở Kim Long tự phát hỏa. Bao Công và Bao Hưng cũng chạy ra xem, trong bụng biết ngay là hiệp sĩ đã đốt chùa rồi, song giả bộ hỏi Mạnh lão rằng:

-Chỗ cháy đó ở đầu vậy?

-Nhị vị không biết, Kim Long tự đó từ lúc hòa thượng chết, để lại hai đứa học trò là Pháp Minh và Pháp Bổn, hai con quỷ đó là hai đứa không Trời không Phật, thường hay giết người giật của, đón đường bắt gái, sánh với bọn lục lâm lại quá ác hơn, nay lẽ trời báo ứng, chúng nó bị họa cũng không trách gì!

Đang nói, lại vào trong nhà nghỉ một lúc lâu. Chỉ gà gáy báo sang,giục khách đi. Chủ phó từ tạ Mạnh lão lên đường, hôm khác đến báo. Mạnh lão đưa ra cửa và chỉ rõ ràng đường đi, Bao Hưng nói cảm ơn đã chỉ đường

Hai thầy trò Bao Công ra đi, rừng bụi ngoắt ngoéo, đường sá khó khăn, ngựa, hành lý và tiền bạc đã mất hết rồi, không biết làm sao. Bao Công đi một lát lại nghỉ, nghỉ rồi lại đi, buồn lắm mới than với Bao Hưng rằng:

-Đường từ đây lên Kinh sư còn mấy ngày nữa, mà trong túi không tiền, ngựa mất, lại đi bộ như vầy, chịu làm sao cho nổi?

-Xin thầy chớ lo, đợi đến Tam Nguyên là nơi cậu tôi ở, sẽ tạm tiền mua lừa và chút hành lý, có lẽ cũng dùng tới Kinh sư được

-Nếu đã thế thì tốt. Chỉ là làm khó ngươi rồi.

-Không có gì đâu ạ.Chúng ta trên đường như đi chơi vậy,tôi lại thấy vui mà chẳng có cảm giác khổ.

Chủ tớ hai người vừa đi vừa nói, bất tri bất giác,đã cách Tam Nguyên trấn không xa.

Thấy trời đã vào trưa, Bao Hưng thầm nghị:

-Thực tình, mình làm gì có cậu ở đó?Đã đến trấn rồi, cùng công tử ăn cơm, trước đem những thứ của mình bán đi. Được bao nhiêu hay bây nhiêu, chỉ không để cho công tử nhọc lòng.

Nhất thời đến trấn thượng, chỉ thấy người đông cảnh đẹp, náo nhiệt phi thường, thầy trò vào một cái quán hai tầng lầu, lên thẳng tầng trên, kêu nhà hàng đem cơm thịt, ăn uống no nê.Xong rồi, Bao Hưng thưa cùng Bao Công rằng:

-Xin thầy ở đây, để tôi đi kiếm cậu tôi, mượn tiền mua lừa và sắm đồ hành lý.

Bao Công gật đầu, Bao Hưng chạy xuống nhìn kỹ hiệu quán là Vọng Xuân lầu, để lúc trở lại đừng nhầm. Bao Hưng ra đi, bụng tính kiếm chỗ vắng vẻ sẽ cởi giầy và áo lót ra bán lấy tiền, về nói dối là của cậu mình cho. Đi dông đi dài một hồi, mình đổ mồ hôi, lại thấy một đám đông người đứng chùm nhum, kẻ xem người ngóng như có cuộc gì vui lắm vậy. Bao Hưng liền chạy tới, chen vào, không thấy gì lạ hơn là một tờ giấy trải trên mặt đất, nét chữ rõ ràng, vừa nghe người đứng một bên đọc lên rằng:

-Lời cáo bạch cùng hiền nhân quân tử ở tứ phương được rõ: Nguyên con gái ông họ Lý ở làng Ẩn Dật, bị yêu mị khuấy phá, nếu ai có tài chữa bệnh đuổi tà ông sẽ tạ ơn ba trăm lượng bạc, quyết chẳng nuốt lời.

Bao Hưng biết rõ chuyện rồi, trong bụng nghĩ thầm rằng: "Nay chúng ta đương cơn cùng khốn, cũng nên lại đó cầu may, nếu được thì có tiền đi đường, không thời ăn chực vài ngày cũng đỡ". Nghĩ vậy liền lần tới người giữ cáo bạch.

Việc sau thế nào,hồi sau sẽ rõ.