Aíria

**Aíria** is een taal, bedacht en gebruikt door fluisternisten om boodschappen aan elkaar over te brengen.

## Uitspraak en spelling

Aíria heeft de klinkers a, e, o, u en i, (de zwakke klinkers genoemd) die elk hetzelfde uit worden gesproken als de korte Nederlandse klank, op de u na, die juist de lange klank (uu) heeft, ook aan het einde van een woord. Wanneer de i voor een andere letter staat verandert hij echter in een j-klank, wanneer de u voor een andere klinker staat wordt hij uitgesproken als een w-klank.

Wanneer er een accent op de klinkers staat, á, é, ó, ú, í (sterke klinkers) worden ze uitgesproken als de Nederlandse verlengde klank, met uitzondering van de ú, die als een oe wordt uitgesproken.

Wanneer er door vervoeging of samentrekking twee dezelfde klinkers achter elkaar komen te staan, veranderen ze in één enkele zwakke versie van de klinken ("uú" wordt bijvoorbeeld "u"). Met uitzondering van de i, waarvan er enkel geen twee zwakke of twee sterke achtereen mogen staan ("iíi" blijft "iíi", maar "iiíi" en "iííi" zouden beiden veranderen in "iíi"), de combinatie íi wordt echter gewoon uitgesproken als de Nederlandse klank ie.

De medeklinkers zijn vergelijkbaar met die van het Nederlands, maar wijken op sommige plekken af: b, c, d, g, gh, h, l, ł, m, n, p, ph, r, s, t, th, v. De c wordt altijd uitgesproken als k en de g wordt op de Engelse manier (zoals in het woord "great") uitgesproken. Gh heeft de klank van de Nederlandse g, th de klank van de Engelse th (zoals in het woord "threat") en de ł wordt uitgesproken als lj.

## Woordenschat

Aíria is geïnspireerd door de woordenschat en fonologie van Romaanse talen, met name Spaans en Galicisch. Er is een klein deel van de woordenlijst bekend.

## Werkwoorden

Net als bij de meeste talen zijn er verschillende werkwoordstijden. Aíria kent vier belangrijke tijden: de tegenwoordige tijd, verleden tijd, toekomende tijd en de voltooide tijd. Werkwoorden worden over het algemeen hetzelfde vervoegd, door simpelweg het suffix "-iín" en daarna de persoonsvorm achter het hele werkwoord te plakken. Wanneer je naar iemand verwijst, bijvoorbeeld Jan, zeg je eerst zijn naam en vervoeg je het werkwoord daarna met de persoonsvorm "hij", omdat Jan mannelijk is.

```
NEDERLANDS:
"Ik kook"
"Jij kookt"
"Jan kookt"

AÍRIA:
"Cuísnariínos"
"Cuísnariínas"
"Jan cuísnariínéi"

```

### Verleden tijd

Om een werkwoord in verleden tijd te vervoegen pak je wederom het hele werkwoord, maar verwijder je de "-ar" an het einde. Vanaf daar vervoeg je het precies hetzelfde als het normale werkwoord.

```
NEDERLANDS:
"Ik kookte"
"Jij kookte"
"Jan kookte"

AÍRIA:
"Cuísniínos"
"Cuísniínas"
"Jan cuísniínéi"

```

### Toekomende tijd

Om een werkwoord in de toekomende tijd te vervoegen pak je het hele werkwoord, daarachter plak je het hulpwerkwoord "óra" (afgeleid van "órar": "gaan"), en daarna wederom "-iín" en de persoonsvorm.

```
NEDERLANDS:
"Ik ga koken"
"Jij gaat koken"
"Jan gaat koken"

AÍRIA:
"Cuísnaróraiínos"
"Cuísnaróraiínas"
"Jan cuísnaróraiínéi"

```

### Voltooide tegenwoordige tijd

Om een werkwoord in de voltooide tijd te vervoegen pak je een hulpwerkwoord zoals "tar" (hebben), dat vervoeg je in de tegenwoordige tijd. Daarna pak je het hele hoofdwerkwoord, verwijder je de "-ar" en voorzie je het met het suffix "-íicar".

```
NEDERLANDS:
"Ik heb gekookt"
"Jij hebt gekookt"
"Jan heeft gekookt"

AÍRIA:
"Tariínos cuísníicar"
"Tariínas cuísníicar"
"Jan tariínéi cuísníicar"

```

### Andere combinatiewerkwoorden

Elke andere combinatie met werkwoorden die men wil maken kan als volgt gedaan worden: pak het hele hoofdwerkwoord, plak daar het hulpwerkwoord achteraan, verwijder daarvan de laatste "-r", voeg daarna "-iín" en de persoonsvorm toe.

```
NEDERLANDS:
"Ik wil koken"
"Jij wilt koken"
"Jan wil koken"

AÍRIA:
"Cuísnarcuéraiínos"
"Cuísnarcuéraiínas"
"Jan cuísnarcuéraiínéi"

```

Persoonsvormen
 jij
 hij
 zij
 wij
 jullie
 zij (mv)
 men
 het

## Overig

### Bezit

Bezit wordt aangegeven door een bezit aanduidend achtervoegsel aan een woord toe te voegen. Bijvoorbeeld "brágílos", mijn arm, waarbij "brág" arm betekent en "-ílos" bezitsaanduiding voor "mij" is.

Als iets van iemand of iets is en je wil de naam toevoegen, gebruik je de toepasselijke vervoeging (zijn voor man, haar voor vrouw, hun voor groepen) en plak je de naam van die iemand of iets ervoor. Jans arm wordt bijvoorbeeld "Janbrágíléi".

Bezitsaanduiding
 jouw
 zijn
 haar
 ons
 jullie
 hun
 mens
 hets

### Ontkenning

Om iets negatief te maken of te ontkennen word simpelweg het voorvoegsel "ín-" aan een woord toegevoegd. "Ínbrágílos" betekent dus "niet mijn arm".

### Instemmen

Als je ergens mee instemt, of je bent ergens enthousiast over, etc., plaats je er het achtervoegsel "-iágh" achter. Iágh betekent ook "ja".

### Lidwoorden

Aíria kent in de meeste gevallen geen lidwoorden, zowel bepaald als onbepaald. In zeldzame gevallen, wanneer er naar een voorwerp verwezen moet worden, wordt echter wel het woord "íth" (het) gebruikt. Maar dit werkt eerder als een voornaamwoord dan een lidwoord.

### Extra woorden

Voegwoorden
 door
 in/op
 zo

Vraagwoorden
 wat
 waar
 hoe
 wanneer
 waarom

## Zinnen

Er zijn een aantal zinnen in Aíria die vaak naar voren komen:

Zinnen

## Lied

De wethouderij van Geheimen en Mysteriën heeft een lijflied, geschreven in Aíria. Het is afgeleid van een oud vers van De oude beschaving.

```
AÍRIA:

*Tariínéi verghóniaíos hiú áriíbragíléi*
*Ó pácariínéi só thébadáíos,*
Só decíiírariínał hiú mesmó
Có senar serthóiágh.

*Péorsghasíos conghíariínéa evár* s*eghuíiícar*
*Méi glándat ó bágva, morthós,*
*Seniícar ínmérghariínios,*
*Perdóariíniułiágh ios; ceóílos.*

```

```
NEDERLANDS:

*Hij houdt onze zonden op zijn schouders*
*En betaalt zo onze schuld,*
*Zodat men zelf de grenzen*
*Van wat goed is mag trekken.*

*Ons volk wordt voor eeuwig gevolgd*
*Door rampspoed, dood en tranen,*
*Hoewel wij het niet verdienen*
*Vergeven zij ons toch; mijn hemel.*

```