Hartio

Hartio to kolejna nazwa w Aradwi-Saya. Har oznacza "kilka", "grupa" i odnosi się do małej liczebności gatunku Hartio. Jest prawdopodobne, że wielkość ich populacji na Agarze, nigdy nie przekroczyła 10 tysięcy osobników, rozbitych na liczne skupiska. W związku z tym, sami nigdy nie stworzyli zaawansowanej cywilizacji, ale tym niemniej są istotami rozumnymi. W swoim dawnym, prymitywnym języku, Htusu zwali się Zstu (czyt. Żtuu), co mogło oznaczać "dziecko ciemności", ale jako że Htusu to język wymarły, pewności nie ma. Z dużą dozą prawdopodobieństwa można stwierdzić, że należą do tej samej grupy istot co Csrghetio i prawdopodobnie Ammaertio. Są bardzo niscy i krępi, o bladej, bezwłosej skórze i sporych, czarnych oczach. Przystosowani do życia pod ziemią, mają krótkie, ostre pazury i zęby nadające się do jedzenia tak padliny, robaków, jak i upolowanej zwierzyny. Pierwsza wzmianka o Hartio pojawia się w pracy "Rozprawa na temat przyrody i istot wszelakich królestwa Safhi" z XXVIII w. pzi. Jest tam napisane: "Gdy schodzisz pod ziemię, twoim największym przyjacielem jest pochodnia. Dzięki niej unikniesz zagrożenia ze strony natury martwej i dzikich zwierząt. Głębie jaskiń zamieszkują agresywne istoty. Niskie i krępe, z ostrymi kłami i pazurami. Poruszają się na dwóch nogach, podobne do nas, z oczami czarnymi jak smoła, pozbawione owłosienia. Naruszający ich teren narażają się na atak. Istoty te, zdają się być do pewnego stopnia rozumne. Porozumiewają się prostym językiem, nie podobnym do żadnego innego, który jest znany nauce. Niektórzy nazywają ich "małymi ludźmi", bądź "praludźmi". Nie daj się jednak zwieść! Istoty te nie znają ludzkiej litości i zabiją każdego, nieostrożnego intruza. Nie ma żadnych dowodów na to, aby tworzyły jakąś jednolitą kulturę. Nie posiadają też władców, takich jak każde cywilizowane społeczeństwo. Żywią się mięsem, nie gardzą padliną i owadami. Uważa się, że aby przeżyć, muszą opuszczać nocami jaskinie i polować. Unikają wszelkiego źródła światła i w tym twoja nadzieja! Trzymaj pochodnię blisko, a nic ci nie grozi." Jako że nie odnaleziono innych źródeł potwierdzających te doniesienia, Hartio byli przez stulecia uważani za istoty legendarne. Dopiero w początkach IX w. pzi, wraz z rozwojem gospodarki przemysłowej, ludzie w poszukiwaniu minerałów zaczęli coraz dogłębniej penetrować podziemia i natykać się na pierwsze ślady Hartio. W 863 r. pzi, słynny podróżnik, Karri Matey wyruszył na dwuletnią ekspedycję, podczas której zbadał najsłynniejsze miejsca w których dochodziło do kontaktów z Hartio. Wyniki jego badań rzuciły nowe światło na historię tej na poły legendarnej rasy. Odkrył on całe podziemne kompleksy miejskie, niestarannie wyżłobione w skałach, połączone ze sobą prostymi kolejkami linowymi, napędzanymi siłą mięśni. W jednym z takich kompleksów, odnalazł pomieszczenie, które mylnie nazwał świątynią "wielkiej jasności". Dopiero późniejsi badacze zrozumieli, że "świątynia", była rodzajem sali tronowej, a malowidła przedstawiające "wielką jasność", były przedstawieniem plemiennego władcy. Jako iż w podobnych ośrodkach nie znaleziono pomieszczeń tego typu, natomiast w innych jaskiniach, w najbardziej wyeksponowanych miejscach, można dostrzec wizerunki "wielkiej jasności" uznaje się, że tamtejsze plemię (jaskinia w której Matey dokonał odkrycia, to Rej na terenie obecnego Kedar) narzuciło swoją dominację mniejszym społecznościom i wprowadziło swego rodzaju centralizację władzy. Obecna populacja Hartio na terenie Imperium, wynosi dokładnie 2178 przedstawicieli i maleje (dane z 10.30.151 ei.). Na terenach innych państw, rasa ta niemal wymarła (wymiernie przyczyniły się do tego polowania na Hartio, które jeszcze dwa wieki temu, były organizowane dla rekreacji). W 122 r. ei. ówczesny Imperator, Immir Vagaroze wprowadził dekret "O ochronie praw Hartio i dorobku kulturalnego ich cywilizacji", oraz oficjalnie przeprosił za lata zniewolenia i prześladowań, skrywanych pod płaszczem misji cywilizacyjnej Katio. Próby ucywilizowania Hartio i przesiedlenia do wielkich miast przyniosły jednak również korzyści. Początkowo, z powodu uwarunkowań genetycznych, uważano ich za urodzone maszyny do zabijania. Wrażliwi na światło i promienie słoneczne, nie wychodzą z domów za dnia, co rodziło oczywiste uprzedzenia. Okazało się jednak, że pracują wydajniej niż inni, przy każdej pracy, tak fizycznej, jak i umysłowej. Jako iż pracują głównie w nocy, zazwyczaj zajmują się kończeniem pracy dziennej zmiany. Sprawdzają się także jako kontrolerzy jakości. Ich wrodzona drobiazgowość pomaga w wykryciu najdrobniejszych niedoskonałości. Okazuje się, że posiadając nowoczesne narzędzia, są w stanie wykonać najbardziej szczegółową pracę z o wiele większą dokładnością, a do tego szybciej, niż przedstawiciele pozostałych ras. Z powodu małej liczebności i zapotrzebowania na ich usługi, praktycznie nie odnotowuje się wśród nich bezrobocia, a średnia wysokość ich płacy znacznie przekracza średnią ogólno-imperialną.  Tak też od setek lat nie notuje się wśród nich przestępczości, chociaż sami stosunkowo często padają ofiarą napaści rabunkowych, bądź na tle rasowym. W zasadzie nie interesują się polityką. Ostatnimi laty zaistniała wśród nich moda na upodabnianie się do Kaito. Podstawą jest oczywiście spiłowanie pazurów, ale dość liczna grupa, zdecydowała się na zabiegi takie jak przeszczep włosów, czy bardziej inwazyjne: zaimplementowanie wszczepów zmieniających kolor oczu, a nawet nowych wszczepów nóg i rąk, mających dodać im wzrostu. Niektórzy, zaczęli już ich wyróżniać, na w poły ironicznie, jako nową rasę, Ha-Katio.