qanastek/ELRC-Medical-V2 huggingface dataset:
English: In the 2020 budget, the Commission already proposed to use in full the unallocated margin under the commitment ceiling of heading 3.
Translation (en-pl): W budżecie na 2020 r. Komisja zaproponowała już pełne wykorzystanie nieprzydzielonego marginesu w ramach pułapu zobowiązań w dziale 3.
English: (5) This Decision should enter into force on the same day as the amendment of the 2020 budget given that the Contingency Margin allows the financing of some actions over and above the ceiling set for the 2020 budget in the MFF.
Translation (en-pl): (5) Niniejsza decyzja powinna wejść w życie w tym samym dniu co korekta budżetu na 2020 r., ponieważ margines na nieprzewidziane wydatki umożliwia sfinansowanie niektórych działań wykraczających poza pułap określony w WRF dla budżetu na 2020 r.
English: Since the combined amount of the Global Margin for Commitments and the Flexibility instrument is insufficient to finance the proposed increase of commitment appropriations, the mobilisation of the Contingency Margin for 2020 is the only available - the last resort - instrument to finance the remaining additional expenditure above the ceiling of heading 3.
Translation (en-pl): Ponieważ suma łącznego marginesu na zobowiązania i instrumentu elastyczności jest niewystarczająca do sfinansowania proponowanego zwiększenia środków na zobowiązania, uruchomienie marginesu na nieprzewidziane wydatki na 2020 r. jest jedynym dostępnym - ostatecznym - instrumentem umożliwiającym sfinansowanie pozostałych dodatkowych wydatków powyżej pułapu dla działu 3.
English: The Union Civil Protection Mechanism/rescEU has been reinforced both in DAB Nos 1 and 2/2020, the Coronavirus Response Investment Initiative to deploy European Structural and Investment Funds was launched and other Union instruments are contributing to partly address the public health emergency.
Translation (en-pl): Unijny Mechanizm Ochrony Ludności/rescEU otrzymał zwiększone finansowanie w PBK nr 1 i 2/2020, uruchomiono Inicjatywę inwestycyjną w odpowiedzi na koronawirusa, która umożliwia wykorzystanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, a inne instrumenty unijne również przyczyniają się częściowo do opanowania stanu zagrożenia zdrowia publicznego.
English: The amount of EUR 714 558 138 referred to in Article 1 shall be offset against the margin of the financial year 2020 of heading 5 Administration.
Translation (en-pl): Kwota 714 558 138 EUR, o której mowa w art. 1, jest kompensowana w marginesie roku budżetowego 2020 w dziale 5 „Administracja".
English: In the technical adjustment of the MFF for 2020, based on Article 6 of the MFF Regulation, the absolute amount of the Contingency Margin for the year 2020 is set at EUR 5 096,8 million.
Translation (en-pl): W dostosowaniu technicznym WRF na rok 2020, sporządzonym na podstawie art. 6 rozporządzenia w sprawie WRF, kwota bezwzględna marginesu na nieprzewidziane wydatki na rok 2020 została określona na poziomie 5 096,8 mln EUR.
English: Given the absence of room for redeployments under heading 3 and in line with the proposal, also submitted today, to amend the MFF Regulation removing the limitations in the scope of this instrument, the Commission proposes in DAB No 2/2020 the use of the Global Margin for Commitments for the full amount available under this special instrument of EUR 2 042,4 million.
Translation (en-pl): Biorąc pod uwagę brak możliwości przegrupowania środków w ramach działu 3 i zgodnie z wnioskiem, przedstawionym również w dniu dzisiejszym, dotyczącym zmiany rozporządzenia w sprawie WRF znoszącej ograniczenia w zakresie stosowania tego instrumentu, Komisja proponuje w PBK nr 2/2020 wykorzystanie łącznego marginesu na zobowiązania w pełnej kwocie dostępnej w ramach tego instrumentu szczególnego, tj. 2 042,4 mln EUR.
English: There is no need to mobilise the Contingency Margin in payments.
Translation (en-pl): Nie ma potrzeby uruchomienia marginesu na nieprzewidziane wydatki w odniesieniu do płatności.
English: It includes an overall increase of commitment appropriations for heading 3 Security and Citizenship of EUR 3 000,0 million to cover the re-activation of the Emergency Support Instrument (ESI) within the Union to help Member States tackle the consequences of the COVID-19 outbreak and to further reinforce the Union Civil Protection Mechanism/rescEU so as to facilitate wider stock-piling and coordination of essential resource distribution across Europe.
Translation (en-pl): Obejmuje on zwiększenie środków na zobowiązania w dziale 3 „Bezpieczeństwo i obywatelstwo" o łączną kwotę 3 000,0 mln EUR w celu sfinansowania ponownego uruchomienia Instrumentu na rzecz wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych („ESI") na terenie Unii, aby pomóc państwom członkowskim w łagodzeniu skutków pandemii COVID-19 i zasilić dodatkowymi środkami Unijny Mechanizm Ochrony Ludności/rescEU w celu ułatwienia gromadzenia zapasów na większą skalę oraz koordynacji dystrybucji niezbędnych zasobów w całej Europie.
English: ][2: COM(2019) 310, 15.5.2019.]
Translation (en-pl): ][2: COM(2019) 310 z 15.5.2019.]
English: This proposal, which increases the amount proposed to be mobilised by EUR 316,3 million, results in a total mobilisation of EUR 1 094,4 million in 2020 and exhausts the amount available under this special instrument.
Translation (en-pl): We wniosku tym proponuje się zwiększenie proponowanej kwoty, która ma być uruchomiona, o 316,3 mln EUR, w związku z czym w 2020 r. zostanie uruchomione łącznie 1 094,4 mln EUR, co wyczerpie kwotę dostępną w ramach tego instrumentu szczególnego.
English: ][12: Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council amending Regulation (EU) No 1303/2013, Regulation (EU) No 1301/2013 and Regulation (EU) No 508/2014 as regards specific measures to mobilise investments in the health care systems of the Member States and in other sectors of their economies in response to the COVID-19 outbreak [Coronavirus Response Investment Initiative], COM(2020) 113 final, 13.3.2020.]
Translation (en-pl): ][12: Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1303/2013, rozporządzenie (UE) nr 1301/2013 oraz rozporządzenie (UE) nr 508/2014 w odniesieniu do szczególnych środków w celu uruchomienia inwestycji w systemach ochrony zdrowia państw członkowskich i innych sektorach ich gospodarek w odpowiedzi na wystąpienie epidemii COVID-19 [Inicjatywa inwestycyjna w odpowiedzi na koronawirusa], COM(2020) 113 final z 13.3.2020.]
English: This increase complements other reinforcements that concerned the same heading for an overall amount of EUR 423,3 million already proposed by the Commission in DAB No 1/2020.
Translation (en-pl): To dodatkowe finansowanie uzupełnia inne zwiększenia środków w tym samym dziale o łączną kwotę 423,3 mln EUR, które Komisja zaproponowała już wcześniej w PBK nr 1/2020.
English: (2) In accordance with Article 6 of Regulation (EU, Euratom) No 1311/2013, the Commission has calculated the absolute amount of this Contingency Margin for 2020 in its Communication of 15 May 2019 on the technical adjustment of the financial framework for 2020 in line with movements in GNI .
Translation (en-pl): (2) Zgodnie z art. 6 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1311/2013 Komisja obliczyła bezwzględną kwotę marginesu na nieprzewidziane wydatki na 2020 r. w swoim komunikacie z dnia 15 maja 2019 r. w sprawie dostosowania technicznego ram finansowych na 2020 r. do zmian DNB .
English: The Commission proposes to offset the proposed reinforcement of expenditure under heading 3 against the unallocated margin available under the expenditure ceiling of heading 5 Administration.
Translation (en-pl): Komisja proponuje, aby proponowane zwiększenie wydatków w dziale 3 zostało skompensowane w nieprzydzielonym marginesie dostępnym w ramach pułapu wydatków dziale 5 „Administracja".
English: The Commission has proposed for heading 3 of the MFF in 2020 to use the Global Margin for Commitments for a total amount of 2 392 402 163 and to mobilise the Flexibility Instrument for a total amount of EUR 1 094 414 188.
Translation (en-pl): Komisja zaproponowała, aby w dziale 3 WRF w 2020 r. wykorzystać łączny margines na zobowiązania w łącznej kwocie 2 392 402 163 EUR i uruchomić z instrumentu elastyczności łączną kwotę 1 094 414 188 EUR.
English: on the mobilisation of the Contingency Margin in 2020 to provide emergency assistance to Member States and further reinforce the Union Civil Protection Mechanism/rescEU in response to the COVID-19 outbreak
Translation (en-pl): w sprawie uruchomienia marginesu na nieprzewidziane wydatki w 2020 r. w celu zapewnienia państwom członkowskim wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych i zasilenia Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności/rescEU dodatkowymi środkami w reakcji na pandemię COVID-19
English: The mobilisation of the Contingency Margin is, nevertheless, necessary to address the needs stemming from the COVID-19 outbreak by increasing the commitment appropriations of heading 3 of the MFF in the general budget of the Union for the financial year 2020, over and above the ceiling of this heading, as proposed in Draft Amending Budget No 2/2020.
Translation (en-pl): Uruchomienie marginesu na nieprzewidziane wydatki jest jednak konieczne, aby zaspokoić potrzeby wynikające z pandemii COVID-19 przez zwiększenie środków na zobowiązania w dziale 3 WRF w budżecie ogólnym Unii na rok budżetowy 2020 powyżej pułapu dla tego działu, jak proponuje się w projekcie budżetu korygującego nr 2/2020.
English: Therefore, the Commission proposes today to amend the MFF Regulation to remove the limitation in the scope of the Global Margin for Commitments and immediately to mobilise the full available amount for the Emergency Support Instrument and a further reinforcement of rescEU via DAB No 2/2020.
Translation (en-pl): Z tego względu Komisja proponuje dzisiaj zmianę rozporządzenia w sprawie WRF, aby znieść ograniczenie zakresu stosowania łącznego marginesu na zobowiązania i uruchomić natychmiastowo pełną dostępną kwotę w celu sfinansowania Instrumentu na rzecz wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii i przeznaczenia kolejnych dodatkowych środków na rescEU przez przyjęcie PBK nr 2/2020.
English: The Commission proposes to mobilise EUR 714,6 million through the Contingency Margin to cover the additional needs related to the reactivation of the ESI.
Translation (en-pl): Komisja proponuje uruchomienie 714,6 mln EUR z marginesu na nieprzewidziane wydatki w celu sfinansowania dodatkowych potrzeb związanych z ponownym uruchomieniem ESI.
English: Council Regulation (EU, EURATOM) No 1311/2013 of 2 December 2013 laying down the multiannual financial framework for the years 2014-2020 (‘MFF Regulation') allows for the mobilisation of the Contingency Margin of up to 0,03 % of Gross National Income for the EU-28 to react to unforeseen circumstances as a last resort instrument.
Translation (en-pl): W rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określającym wieloletnie ramy finansowe na lata 2014-2020 („rozporządzenie w sprawie WRF") przewidziano możliwość uruchomienia marginesu na nieprzewidziane wydatki w wysokości nieprzekraczającej 0,03 % dochodu narodowego brutto państw UE-28, jako ostatecznego instrumentu umożliwiającego działanie w nieprzewidzianych okolicznościach.
English: (1) Article 13 of Council Regulation (EU, Euratom) No 1311/2013 has established a Contingency Margin of up to 0,03 % of the Gross National Income of the Union.
Translation (en-pl): (1) W art. 13 rozporządzenia Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 ustanowiono margines na nieprzewidziane wydatki w wysokości nieprzekraczającej 0,03 % dochodu narodowego brutto Unii.
English: Article 13(1) of the MFF Regulation defines the Contingency Margin as a last resort instrument to react to unforeseen circumstances.
Translation (en-pl): 1 rozporządzenia w sprawie WRF margines na nieprzewidziane wydatki określa się jako ostateczny instrument umożliwiający działanie w nieprzewidzianych okolicznościach.
English: [18: Communication from the Commission to the Council and the European Parliament of 15 May 2019 on the technical adjustment of the financial framework for 2020 in line with movements in GNI (COM(2019) 310).]
Translation (en-pl): [18: Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 15 maja 2019 r. - Dostosowanie techniczne ram finansowych na 2020 r. do zmian DNB (COM(2019) 310).]
English: Finally, the Commission proposes, as a last resort, to mobilise the Contingency Margin for 2020 for an amount of EUR 714,6 million to ensure the full financing of commitment appropriations related to expenditure under heading 3 in the general budget of the European Union for the financial year 2020, over and above the commitment ceiling.
Translation (en-pl): Oprócz tego Komisja proponuje, jako ostateczność, uruchomienie z marginesu na nieprzewidziane wydatki na 2020 r. kwoty w wysokości 714,6 mln EUR, aby zapewnić pełne finansowanie środków na zobowiązania związanych z wydatkami przewidzianymi w dziale 3 budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2020 powyżej pułapu zobowiązań.
English: For the general budget of the Union for the financial year 2020, the Contingency Margin shall be mobilised to provide the amount of EUR 714 558 138 in commitment appropriations over and above the commitment ceiling of heading 3 (Security and citizenship) of the multiannual financial framework.
Translation (en-pl): W ramach budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2020 uruchamia się margines na nieprzewidziane wydatki w celu udostępnienia środków na zobowiązania w kwocie 714 558 138 EUR powyżej pułapu zobowiązań w dziale 3 („Bezpieczeństwo i obywatelstwo") wieloletnich ram finansowych.
English: Consequently, the mobilisation of the Contingency Margin for commitment appropriations in 2020 under headings 3 and the related offsetting have to respect the total commitment ceiling for the year 2020, the last year of the current MFF period.
Translation (en-pl): W konsekwencji uruchomienie marginesu na nieprzewidziane wydatki w odniesieniu do środków na zobowiązania na 2020 r. w dziale 3 i związane z tym kompensowanie musi być zgodne z łącznym pułapem zobowiązań na 2020 r., będący ostatnim rokiem obowiązywania obecnych WRF.
English: OFFSETTING THE CONTINGENCY MARGIN AGAINST THE MFF CEILINGS
Translation (en-pl): KOMPENSOWANIE MARGINESU NA NIEPRZEWIDZIANE WYDATKI W RAMACH PUŁAPÓW WRF
English: According to Article 13(4) of the MFF Regulation, the amounts offset shall not be further mobilised in the context of the MFF so that the total ceilings of commitment and payment appropriations laid down in the MFF for the current and future financial years shall not be exceeded.
Translation (en-pl): 4 rozporządzenia w sprawie WRF kwot w ten sposób kompensowanych nie uruchamia się w kontekście WRF, aby nie dopuścić do przekroczenia kwot pułapów środków na zobowiązania i środków na płatności określonych w WRF na bieżący rok budżetowy i kolejne lata budżetowe.
English: Article 13(3) of the MFF Regulation requires that amounts made available through the mobilisation of the Contingency Margin shall be fully offset against the margins for the current or future financial years.
Translation (en-pl): 3 rozporządzenia w sprawie WRF zawarto wymóg stanowiący, że kwoty udostępniane dzięki uruchomieniu marginesu na nieprzewidziane wydatki są w pełni kompensowane w marginesach na bieżący rok budżetowy lub kolejne lata budżetowe.
English: THE CONTINGENCY MARGIN AS THE LAST RESORT INSTRUMENT
Translation (en-pl): MARGINES NA NIEPRZEWIDZIANE WYDATKI JAKO INSTRUMENT WYKORZYSTYWANY W OSTATECZNOŚCI
English: [17: Council Regulation (EU, Euratom) No 1311/2013 of 2 December 2013 laying down the multiannual financial framework for the years 2014-2020 (OJ L 347, 20.12.2013, p.
Translation (en-pl): [17: Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014-2020 (Dz.U.
English: The mobilisation of the remaining amount of the Flexibility Instrument has been proposed in DAB Nos 1 and 2/2020 to reach in total EUR 1 094,4 million.
Translation (en-pl): W PBK nr 1 i 2/2020 zaproponowano uruchomienie pozostałej kwoty dostępnej w ramach instrumentu elastyczności, co daje w sumie 1 094,4 mln EUR.
English: (4) Having regard to this very particular situation, the last-resort condition set in Article 13(1) of Regulation (EU, Euratom) No 1311/2013 is fullfilled.
Translation (en-pl): (4) Uwzględniając tę bardzo szczególną sytuację, warunek ostatecznego instrumentu określony w art. 13 ust.
English: [11: Decision No 1313/2013/EU of the European Parliament and of the Council of 17 December 2013 on a Union Civil Protection Mechanism (OJ L 347, 20.12.2013, p.
Translation (en-pl): [11: Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1313/2013/EU z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności (Dz.U.
English: [9: On 30 January 2020.
Translation (en-pl): [9: W dniu 30 stycznia 2020 r.][10: W dniu 11 marca 2020 r.]
English: [16: OJ C 373, 20.12.2013, p.
Translation (en-pl): C 373 z 20.12.2013, s.
English: ][4: COM(2020) 145, 27.3.2020.]
Translation (en-pl): ][4: COM(2020) 145 z 27.3.2020.]
English: ][8: COM(2020) 171, 2.4.2020.]
Translation (en-pl): ][8: COM(2020) 171 z 2.4.2020.]
English: [14: OJ C 373, 20.12.2013, p.
Translation (en-pl): L 347 z 20.12.2013, s.
English: Member States were requested to provide information on:
Translation (en-pl): Państwa członkowskie zostały poproszone o udzielenie informacji na temat:
English: In Malta there were two radio interviews.
Translation (en-pl): Na Malcie miały miejsce dwa wywiady radiowe.
English: COMMISSION WORKING DOCUMENT
Translation (en-pl): DOKUMENT ROBOCZY KOMISJI
English: [6: In particular, this report is without prejudice to any potential action in accordance with Article 258 of the Treaty on the Functioning of the European Union. ]
Translation (en-pl): [6: W szczególności niniejsze sprawozdanie pozostaje bez uszczerbku dla jakiegokolwiek potencjalnego działania zgodnie z art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. ]
English: Most activities were related to research.
Translation (en-pl): Większość działań była związana z badaniami.
English: Poland provided no information on this aspect.
Translation (en-pl): Polska nie dostarczyła żadnych informacji w tej kwestii.
English: Both specialised and no specialised waste treatment facilities were used.
Translation (en-pl): Używano zarówno wyspecjalizowanych, jak i niewyspecjalizowanych zakładów przetwarzania odpadów.
English: Croatia, which became a Member State of the Union in July 2013, was requested to submit the report on its experience with the Directive for the first time as of 2013.
Translation (en-pl): Chorwacja, która została państwem członkowskim Unii w lipcu 2013 r., została poproszona o przedłożenie sprawozdania w sprawie swoich doświadczeń z dyrektywą po raz pierwszy w 2013 r.
English: Denmark has started to review its national procedures in order to facilitate the process for both companies and authorities.
Translation (en-pl): Dania rozpoczęła przegląd swoich procedur krajowych w celu ułatwienia procesu zarówno przedsiębiorstwom, jak i organom.
English: The majority of Member States established a web based system for regular public consultations.
Translation (en-pl): Większość państw członkowskich ustanowiła internetowy system do regularnych konsultacji społecznych.
English: The present report covers the period from June 2009 to June 2014 following the previous report for the period 2006-2009.
Translation (en-pl): Niniejsze sprawozdanie obejmuje okres od czerwca 2009 r. do czerwca 2014 r. po poprzednim sprawozdaniu za okres 2006-2009.
English: Neither the European Commission nor any person acting on its behalf is responsible for the content of this report and of any use made of the information contained in this report.
Translation (en-pl): Ani Komisja Europejska, ani żadna osoba działająca w jej imieniu nie odpowiadają za treść niniejszego sprawozdania ani za jakikolwiek sposób wykorzystania informacji zawartych w niniejszym sprawozdaniu.
English: In Belgium and Germany, the Competent Authorities are established at regional level, and in Spain and the United Kingdom certain competences are delegated to the regional authorities.
Translation (en-pl): W Belgii i Niemczech właściwe organy są ustanawiane na poziomie regionalnym, a w Hiszpanii i Zjednoczonym Królestwie niektóre kompetencje są przekazywane organom regionalnym.
English: This report is based on 26 Member States' reports, given that two Member States did not submit individual reports.
Translation (en-pl): Niniejsze sprawozdanie opiera się na sprawozdaniach 26 państw członkowskich ze względu na fakt, że dwa państwa członkowskie nie przedłożyły indywidualnych sprawozdań.
English: Waste disposal
Translation (en-pl): Usuwanie odpadów
English: The Member States which did not provide any information on these aspects explained that there was no activity in this area.
Translation (en-pl): Państwa członkowskie, które nie przedstawiły żadnych informacji w tej kwestii, wyjaśniły, że nie prowadzono działań w tym zakresie.
English: [5: The information for each Member State, as submitted, is available on …(internet site)]
Translation (en-pl): [5: Informacje o każdym państwie członkowskim, w przedłożonej formie, są dostępne pod adresem:]
English: In the Czech Republic and in Bulgaria, the inspections were carried out on the basis of annual schedule.
Translation (en-pl): W Republice Czeskiej i Bułgarii inspekcje przeprowadzano według programu rocznego.
English: Some Member States also employ advisory scientific bodies in the risk assessment/authorisation process.
Translation (en-pl): Niektóre państwa członkowskie zatrudniają również naukowe organy doradcze w ramach procesu oceny ryzyka/procedury udzielania zezwoleń.
English: In general, there were no responses to public consultations.
Translation (en-pl): Ogólnie konsultacje społeczne nie spotkały się z odpowiedzią.
English: The process of notification and approval is similar and timelines well respected.
Translation (en-pl): Proces powiadamiania i zatwierdzania jest podobny, a terminy są zachowywane.
English: Notification and approval system (and relevant changes)
Translation (en-pl): System powiadamiania i zatwierdzania (oraz odpowiednie zmiany)
English: Although there are significantly fewer class 3 and 4 activities being carried out, their number is increasing.
Translation (en-pl): Mimo że prowadzono znacznie mniej działań klasy 3 i 4, ich liczba rośnie.
English: Belgium reported one accident (fire) in a biological waste storage room without the competent authority having been informed.
Translation (en-pl): Belgia zgłosiła jedną awarię (pożar) w pomieszczeniu do magazynowania odpadów biologicznych, o której nie został poinformowany właściwy organ.
English: In the two Member States which received responses, the summaries of the comments were made available on the Competent Authorities' website.
Translation (en-pl): W dwóch państwach członkowskich, które otrzymały odpowiedzi, streszczenia komentarzy zostały udostępnione na stronie internetowej właściwych organów.
English: In Finland, the classification of viruses, cell cultures, and especially of pathogens, which have been attenuated, has also been problematic.
Translation (en-pl): W Finlandii klasyfikacja wirusów, kultur komórek, w szczególności patogenów, które zostały osłabione, również jest problematyczna.
English: For Slovenia, the inclusion of safe organisms in Part C of the Annex II of Directive 2009/41/EC could contribute to the reduction of the number and size of notifications.
Translation (en-pl): W przypadku Słowenii włączenie bezpiecznych organizmów do części C załącznika II do dyrektywy 2009/41/WE może się przyczynić do ograniczenia liczby i rozmiaru powiadomień.
English: Ireland and Denmark considered that there is a need for deregulation of Class 1 GMMs as the requirements under Annex II, Part B of the Directive is considered to be rather heavy given the 'non harmful' status of Class 1 GMMs.
Translation (en-pl): Irlandia i Dania zauważyły, że istnieje potrzeba deregulacji klasy 1 GMM, ponieważ wymogi zawarte w części B załącznika II do dyrektywy uważa się za dość obciążające, biorąc pod uwagę „nieszkodliwy" status klasy 1 GMM.