Olga Lepeşinskaya

Olga Vasilyevna Lepeşinskaya (; 28 Eylül 1916 - 20 Aralık 2008), Sovyet baleriniydi. 1951'de SSCB Halk Sanatçısı seçildi.

Çocukluk 
Lepeşinskaya, Rus İmparatorluğu'nun (şimdi Ukrayna'nın başkenti) Kiev'de eski bir Polonyalı  soylu ailede doğdu. Büyükbabası Vasily Pavlovich Lepeshinsky, devrimci örgüt Narodnaya Volya'nın bir üyesi olarak tutuklandı. Babası Vasily Vasilievich Lepeshinsky, Çin Doğu Demiryolunun inşaatında görevli bir demiryolu mühendisiydi.

İlk yıllardan itibaren Lepeşinskaya yeteneklerini dansta gösterdi ve 1925'te Bolşoy Koreografi Okulu'na kabul edildi. İlk kez Bolşoy Tiyatrosu sahnesine on yaşında Karların Kızı balesindeki küçük kuşlardan biri olarak çıktı. 1932'de Fındıkkıran balesinde Şeker Perisi'ni oynadı.

Prima balerin 
Lepeşinskaya, Bolşoy Koreografi Okulu'ndan mezun oldu ve Bolşoy Tiyatrosu'nda çalışmaya başladı. Tiyatronun ikinci aşamasının oynadığı Sevil Berberi (Тщетная предосторожность) balesinde Rosina rolüyle başladı. 1935'te Yury Olesha'nın Üç Şişman Adam balesinde baş rolü oynadı. Bale çok popüler oldu ve 18 yaşındaki balerin ünlü oldu.

Lepeşinskaya, 17 yaşından itibaren Moskova Kremlini'nde özel konserlerde sahne aldı. Vyaçeslav Molotov'un karısı Polina Jemçujina ile çok yakındı. Jemçujina'nın bir gulagda hapsedilmesi onun için büyük bir şoktu. Lepeşinskaya, Joseph Stalin'in en sevdiği balerin olarak biliniyordu ve hatta metresi olduğu söyleniyordu. 1943'te Komünist Parti'ye üye oldu.

Lepeşinskaya, bir Sovyet istihbaratı MGB generali Leonid Raykhman (Nikolai İvanoviç Kuznetsov'un çalışanı olarak bilinir) ile evlendi. 19 Ekim 1951'de MGB'deki uydurulmuş Siyonist Komploya katıldığı iddiasıyla tutuklandı. Lepeşinskaya, Stalin'e yaptığı çağrıların kocasının hayatını kurtardığını iddia etti. Mart 1953'te Stalin'in ölümünden sonra Leonid Raykhman serbest bırakıldı, rehabilite edildi ve MVD Kontrol Komisyonu başkanlığına atandı. Ağustos 1953'te, kendi uydurduğu ceza davaları, hapishane mahkumlarına işkence iddiaları ve "Sosyalist Kanun"un diğer ihlallerinden dolayı tekrar tutuklandı. Ağustos 1956'da beş yıl hapis cezasına çarptırıldı, ancak Kasım 1956'da affedildi. Daha sonra astronomi alanında araştırma çalışmaları yaptı.

Şubat 1940'ta Leningrad'daki Kirov Balesi, Don Kişot balesini Lepeşinskaya ile Kitry olarak ilk kez gerçekleştirdi. Bale büyük  başarı elde etti. 1941'de Stalin Ödülü kurulduğunda, Olga Lepeşinskaya, Don Kişot'taki performansıyla ödülün ilk sahipleri arasındaydı. Toplamda Lepesinskaya dört Stalin Ödülü aldı.

Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın başlamasıyla birlikte Lepeşinskaya, Bolşoy Tiyatrosu'nun Ön tugayına üye oldu. Tugay, cephe hatlarının yakınında, hastanelerde, Moskova'da ve Bolşoy'un tahliye edildiği Saratov'da gösteri yaptı. Lepeşinskaya, II. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar tugayın bir üyesiydi. Savaş alanlarına yakın performansları 1941 Sovyet Belgesel Kontsert - Frontu'da (Cephe Konçertosu) çekildi.

1942'de Sovyet Gençlik Anti-Faşist Komitesi kuruldu. Lepeşinskaya başkan yardımcısıydı.

1943'te Scarlet Sails'in Bolşoy galasında Assol rolünü oynadı. 9 Mayıs'ta Bolşoy tugayıyla birlikte Varşova'da Sovyet birlikleriyle birlikteydi. Ertesi gün Bolşoy'un Külkedisi yapımı için davet aldı. İlk kez 21 Kasım 1945'te gerçekleştirilen bale, Bolşoy'da savaş sonrası ilk gösteriydi. Lepeşinskaya performansıyla ikinci Stalin ödülünü kazandı. Flames of Paris'teki performansıyla üçüncü Stalin ödülünü ve The Red Poppy'deki Tao-Hoa rolüyle dördüncü ödülünü aldı. 1951'de Galina Ulanova ile birlikte SSCB Halk Sanatçısı unvanını aldı.

Öğretmen 
1956'da Sovyet General Aleksey Antonov ile evlendi. 1962'de kocası öldü. Yaşadığı şok o kadar güçlüydü ki geçici olarak kör oldu. Bir yıllık tedaviden sonra görmesi geri döndüğünde, Bolşoy Tiyatrosu veya Bolşoy Okulu tarafından kendisine ihtiyaç duyulmadığını gördü. Neyse ki, Komische Oper Berlin'de on yıl boyunca bale ustası olarak çalıştığı bir iş buldu.

Bundan sonra dünya çapında birçok farklı şirkette eğitmen olarak çalıştı. Otuz yıl boyunca Moskova'daki Bale yarışmalarının başkanlığını yaptı. Rus Koreografi Derneği'nin başkanıydı (1992'den beri) ve Rusya Tiyatro Sanatları Akademisi'nde Koreografi Giriş Sınavları Başkanıydı (son elli yıldır).

Ressam İlya Glazunov'a erken kariyeri boyunca yardım etti (ilk sergisini düzenlediği için azarlandı). Bu yüzden Lepeşinskaya'yı sanatta vaftiz annesi ilan etti.

Lepeşinskaya, 20 Aralık 2008'de Moskova'da 92 yaşında kalp krizi nedeniyle öldü.

Başarılar ve ödüller 
 Anavatan için Liyakat Nişanı ;
 2. sınıf (28 Eylül 2006) - ulusal koreografinin gelişimine olağanüstü katkılar ve uzun yıllar verimli çalışma için
 3. sınıf (12 Eylül 1996) - ulusal kültürün gelişimine olağanüstü katkılarından dolayı
 Lenin Nişanı (1971)
 Ekim Devrimi Nişanı (1986)
 Kızıl Bayrak İşçi Nişanı, iki kez (1951, 1966)
 Şeref Rozeti Nişanı (1937)
 "Moskova Savunması İçin" Madalyası
 "1941-1945 Büyük Vatanseverlik Savaşında Yiğit Emek İçin" Madalyası
 SSCB Halk Sanatçısı (1951)
 RSFSR Halk Sanatçısı (1947)
 RSFSR'nin Onur Sanatçısı (1942)
 Stalin Ödülleri ;
 1. sınıf (1941) - bale alanındaki olağanüstü başarılar için
 1. sınıf (1946) - Prokofiev'in "Külkedisi" balesinde unvan rollerini yerine getirmek için
 1. sınıf (1947) - "Paris Alevleri" Asafiev balesinde Joan olarak gösterdiği performans için
 2. sınıf (1950) - R. Glier'in "The Red Poppy" balesinde Tao Hoa rolündeki performansı için
 Rusya Devlet Başkanı'nın Şükranı (2005)
 "Emek Gazisi" Madalyası
 Prag'da Dünya Gençlik Festivali Ödülü (1947)
 "Dans Ustası" nda "Soul Dance" dergisi "Bale" ödülü (2000)
 Jubilee Madalyası "Yiğit Emek İçin. Vladimir İlyiç Lenin'in doğumunun 100. yıldönümünü anmak için"
 Elmaslı Bayrak Nişanı (Macaristan)

Ayrıca bakınız 
 Rus bale dansçıları listesi

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 
 Bolşoy Tiyatrosu web sayfasında Lepeşinskaya sayfası 
 Glory of Bolşoy DVD'sinde Olga'nın dansının gözden geçirilmesi (İspanyolca)
 Olga Lepeşinskaya, YouTube'da Moszkowsky'nin Vals'inde  .
 "Moskova savunması için" Madalyası
 "1941-1945 Büyük Vatanseverlik Savaşında Yiğit Emek İçin" Madalyası.

1916 doğumlular
2008 yılında ölenler
Polonya asıllı Ukraynalılar
Sovyet balerinler
SSCB Halk Sanatçıları
Lenin Nişanı sahipleri
Stalin Ödülü sahipleri
Sovyetler Birliği Komünist Partisi üyeleri