Güneş Sistemi gezegenlerinin ve uydularının keşfinin zaman çizelgesi

Güneş Sistemi gezegenlerinin ve doğal uydularının keşif zamanı çizelgesi, tarih boyunca insanlar tarafından yeni cisimlerin keşfinin ilerleyişini göstermektedir. Her cisim keşfedildiği kronolojik sıraya göre listelenmiş (görüntüleme, gözlem ve yayın anları farklı olduğunda birden fazla tarih ortaya çıkar), çeşitli adlandırmalarla (geçici ve kalıcı şemalar dahil) tanımlanmış ve keşfeden(ler) listelenmiştir. Tarihsel olarak uyduların isimlendirilmesi her zaman keşif zamanlarıyla eşleşmemiştir. Geleneksel olarak, keşfeden kişi yeni cisme isim verme ayrıcalığına sahiptir; ancak bazıları bunu ihmal etmiş (E. E. Barnard [Amalthea için] "isim önerilerini daha sonraki bir makaleye kadar erteleyeceğini" belirtmiş, ancak kendisine gelen çok sayıda öneri arasından bir isim seçmeyi hiçbir zaman başaramamıştır) ya da aktif olarak reddetmiştir (S. B. Nicholson "Birçok kişi yeni uydulara [Lysithea ve Carme] ne isim verileceğini sordu. Sadece Roma rakamlarıyla yazılmış X ve XI sayılarıyla bilinecekler ve genellikle Jüpiter'le özdeşleştirmek için önlerine J harfi eklenecek."). Bu mesele neredeyse gezegen uyduları keşfedilir keşfedilmez ortaya çıkmıştır: Galileo Jüpiter'in dört ana uydusuna sayılarla atıfta bulunurken, rakibi Simon Marius'un önerdiği isimler yavaş yavaş evrensel kabul görmüştür. Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) 1970'lerin sonunda isimleri resmi olarak onaylamaya başladı. Keşiflerin 21. yüzyılda patlamasıyla birlikte, 2010 yılında Jüpiter LI ve Jüpiter LII ile başlayarak, yeni uydular numaralandırıldıktan sonra bile bir kez daha isimsiz bırakılmaya başlandı.</onlyinclude>

Temel bilgi 
Aşağıdaki tablolarda gezegen uyduları kalın harflerle (örneğin Ay), doğrudan Güneş'in etrafında dönen gezegenler ve cüce gezegenler ise italik harflerle (örneğin Dünya) gösterilmiştir. Güneş'in kendisi ise roman tipinde gösterilmiştir. Tablolar yayın/duyuru tarihine göre sıralanmıştır. Tarihler aşağıdaki sembollerle açıklanmıştır:

 i: ilk görüntüleme tarihi (fotoğraf, vb. );
 o: teleskopla veya fotoğraf plakasıyla ilk insan görsel gözlem tarihi;
 p: ilan veya yayın tarihi.

Tarihin belirsiz olduğu bazı durumlarda "(? )" işareti kullanılmıştır.

* Not: Yıldız (*) ile işaretlenmiş uyduların keşifleri tutarsızdır. Bazılarının doğrulanması yıllar almış ve bazı durumlarda gerçekten yeniden keşfedilmesi gerekmiştir. Diğerleri, görüntülenmelerinden yıllar sonra Voyager fotoğraflarında yeniden bulunmuştur.

 Renk lejantı

Güneş, gezegenler, cüce gezegenler ve onların doğal uyduları aşağıdaki renklerle işaretlenmiştir:

Güneş

Gezegenler

Cüce gezegenler

Diğerleri cüce gezegen adayları

Güneş Sistemi'nde kaç cismin cüce gezegen olduğu kesin olarak bilinmemektedir; üçüncü sütunda listelenen dokuz cisim, yaklaşık 900 km çap eşiğine karşılık gelen ve çoğu astronom tarafından kabul edilen cisimlerdir. Daha fazlası da olabilir; burada, tahmini çapı 700 km'nin üzerinde olan tüm nesneler cüce gezegen adayı olarak dördüncü sütunda listelenmiştir. Özellikle, Salacia ve Varda'nın her birinin oldukça büyük bir uydusu vardır ve yoğunlukları için mevcut tahminler hala cüce gezegen olma olasılığını açık bırakmaktadır.

 Geçici atamalar

 Diğer tanımlamalar, bazen nesne için karşılaşılan eş anlamlı veya başka sözcüklerdir.
 Kesin adlandırma (gezegen uyduları için) burada açıklanmaktadır.
 Geçici tanımlamalar burada açıklanmaktadır.

Eğer bir uydu isimlendirilmişse, ismi kalın; eğer isimlendirilmemişse, ancak kalıcı bir tanımı varsa, o zaman kalıcı tanımı kalın yazılmış; ve eğer ikisine de sahip değilse, o zaman geçici tanımı kalın olarak belirtilmiştir.

Tarih öncesi keşifler

17. yüzyıl 

Satürn'ün uydularının numaralandırılmaları gezegen ile olan düzeni takip edebilmek için 1848'e kadarki keşiflere kadar ayarlanmıştır.

18. yüzyıl 

Titania ve Oberon'un numaralandırılması bir miktar kafa karıştırıcıdır çünkü 1797'de Herchel Uranüs'e ait var olmayan dört tane daha uydu raporlamıştır. Uranüs'e ait herhangi bir uydu henüz keşfedilmemişken, William Lassell, Hershell tarafından atanan numaraları bazen sırasıyla Uranüs II ve IV olarak bazen de Uranüs I ve II olarak Titania ve Oberon'a olarak uyarlamıştır. Ariel ve Umbriel'in 1851 yılındaki keşfinin ardından, Lassell Uranüs uydularını en içten dışa doğru olacak şekilde I (Ariel), II (Umriel), III (Titania) ve IV (Oberon) şeklinde numaralandırmıştır.

19. yüzyıl 

Amalthea'nın keşfiyle ilk kez Roma rakamı yeni bir uyduya atanmamıştır. Bu tarihten itibaren keşif tarihi yerine gezegene olan uzaklığa göre numaralandırma yöntemi benimsenmiştir.

20. Yüzyıl

1901-1951

1951-2000

21. yüzyıl

2000'ler

2010'lar

2020'ler

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 City of Hudson's Natural Satellite Page 
 Scott Sheppard's Giant Planet Satellite Page 
 JPL Natural Satellite Discovery Data 
 James L. Hilton, When did the asteroids become minor planets?

Fizik listeleri
Güneş Sistemi'ndeki cisimlerin listeleri
Uydular
Astronomi listeleri