Kvatetrisi Kalesi

Kvatetrisi Kalesi (Gürcüce: ქვათეთრისის ციხე), Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı ve eski adı Kvatetrisi olan Kireçli köyünde orta çağdan kalma bir kaledir.

Tarihçe

Kvatetrisi Kalesi'nin bulunduğu Kvatetrisi köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'de yer alır. Gürcüce bir yer adı olan Kvatetrisi (ქვათეთრისი), taş anlamındaki "kva" (ქვა) ve beyaz anlamındaki "tetri" (თეთრი) kelimelerinden türemiş olup "ak taş" anlamına gelir. Bu bölgeyi ve köyü Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Yapı stili üzerinden Kvatetrisi Kalesi'nin 9-10. yüzyılda inşa edildiğini tahmin edilmektedir.

Kvatetrisi Kalesi, doğrudan Tzepta Kalesi’ni görüyordu ve Şavşeti-Klarceti savunma sisteminin bir parçasıydı. Kale, Arsiani Dağları’ndaki geçitlerden geçip gelen ve Arsiani Dağları’nın güney eteklerine inen, Pikalta vadisinden geçerek Kvatetrisi köyünde Şavşat-Ardanuç yoluyla birleşen Ardahan-Göle yolunu kontrol ediyordu. Bu yol sonunda Barevani Geçidi’nden geçerek Ardanuç’a ulaşıyordu.

Mimari

Kvatetrisi Kalesi (46 × 31 m), köyün batı tarafında, Satleli Çayı’na sağ taraftan karışan ve küçük bir akarsu olan Pikalta Deresi vadisinde yer alır. Kayalık bir çıkıntıda, bölgenin en stratejik noktasında, kireç harcıyla inşa edilmiş bir yapıdır. Bir kulesi bulunan kale bugün yıkık durumdadır. Kalenin surları üzerine yer aldığı tepeyle sınırlanmıştır. Kalenin doğu tarafı hariç, arazi yapısına bağlı olarak çok iyi korumaya sahiptir. Nispeten az korunmalı olan doğu kısımda ise, kaleni kulesi bulunmaktadır. Kule 5 metre çapında silindirik bir yapıdır ve duvarları duvarlarının kalınlığı 1,7 metredir. Kulenin birkaç kat olduğu anlaşılmaktadır.

Kaynakça

Artvin'deki kaleler
Tao-Klarceti