ESO 137-001

ESO 137-001, Güney Üçgeni takımyıldızında yaklaşık olarak  uzaklıkta bulunan bir çubuklu sarmal gökadadır. Gaökadanın saatte milyonlarca kilometrelik yüksek bir hızla (1900 km/s) içinden geçtiği Cetvel Kümesi'nin (Abell 3627) bir parçasıdır. 2005 yılında Chandra X-ışını Gözlemevi ve XMM-Newton tarafından yapılan gözlemler kullanılarak Dr. Ming Sun tarafından keşfedildi.

ESO 137-001, Hubble Uzay Teleskobu tarafından ultraviyole bantta ve Chandra Uzay Teleskobu tarafından X-ışınlarında incelendi ve galaksiler arası uzayda yaklaşık 260.000 ışık yılı uzunluğa dağılmış devasa bir izin (kuyruğun) varlığını güçlendiren görüntüler elde edildi. İz, yüksek sıcaklıklara ulaşan (yaklaşık 100 milyon kelvin) gazla sarılı bir dizi genç yıldızdan oluşur ve çarpma basıncı soyulması (İngilizce: Ram pressure) adı verilen bir olayla gökadadan uzaklaşmaktadır. Bu olay, bir gökadanın gazları ile bir kümenin galaksiler arası uzayda bulunan gazları arasındaki çarpışmanın sonucudur.

Abell 3627'nin çekim alanı; yıldızları, gazı ve tozu, ESO 137-001'in çevre bölgelerinden uzaklaştırır, fakat galaktik çekirdekte bulunan madde kısmen korunur. Zamanla toz ve gazın çoğu sürüklenecek ve sonunda ESO 137-001 yeni yıldızlar oluşturmak için gereken malzemeden yoksun kalacak.

ESO 137-001, bir denizanası gökadası'nın tipik bir örneği olarak kabul edilir ve James Webb Uzay Teleskobu'nun MIRI cihazı ile kızılötesi ışıkta garanti süre gözlemleri (GTO) kapsamında 4 Eylül 2023 tarihinde derinlemesine incelenecek. Bu inceleme, kuyruğun farklı noktalarındaki yıldız oluşumu bölgelerini, soyulma sürecinin zaman içinde nasıl evrildiğini ve bu sürecin yeni yıldızların oluşumunu nasıl etkilediğini gözlemlemeyi amaçlamaktadır.

Ayrıca bakınız 
 Abell 3627
 Denizanası gökadası

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 NASA galeri: ESO 137-001
 Cornell Üniversitesi: The Flying Spaghetti Monster: Impact of magnetic fields on ram pressure stripping in disk galaxies

Güney Üçgeni takımyıldızı
Cetvel kümesi
Çubuklu sarmal galaksiler
57532
57532
137-001