Amerika Birleşik Devletleri-Hırvatistan ilişkileri

Hırvatistan ile ABD arasındaki diplomatik ilişkiler, Hırvatistan'ın Yugoslavya'dan bağımsızlığını kazanmasının ardından 7 Nisan 1992'de kuruldu. Karşılıklı ilişkiler samimi, dostane ve çok yakın olmaya devam ediyor.

Hırvatistan'ın Washington DC'de büyükelçiliği, Chicago, Los Angeles, New York City'de genel konsoloslukları ve Anchorage, Kansas City, Pittsburgh, Seattle ve Houston'da konsoloslukları vardır. ABD'nin Zagreb'de bir büyükelçiliği var.

AAmerika'nın Hırvatistan'daki angajmanı, Avrupa-Atlantik kurumlarında güçlü bir ABD ortağı olacak demokratik, güvenli ve pazar odaklı bir toplumu teşvik etmeyi amaçlıyor. İki ülke arasındaki ikili ilişkiler çok güçlü olarak nitelendiriliyor.

ABD'deki Hırvat diasporası, tahmini 1,2 milyondan fazla üyesiyle dünyanın en büyüklerinden biridir. Hırvatların çoğu Chicago (~150.000), New York City, New Jersey ve Connecticut (~80.000), St. Louis (~40.000), San Pedro (~35.000), Detroit (~7,000) ve San Jose'de (~5.000) yaşıyor. Hırvat Amerikalılar Ulusal Federasyonu, ABD'deki Hırvatları bir araya getiren ana örgüttür.

Her iki ülke de BM, NATO, Avrupa-Atlantik Ortaklık Konseyi, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Uluslararası Para Fonu, Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü üyesidir. Ayrıca Hırvatistan, Amerikan Devletleri Örgütü'nün gözlemcisidir.

Elçilik 

ABD'nin Hırvatistan'daki resmi varlığı, 9 Mayıs 1946'da Zagreb'de ABD Konsolosluğu'nun kurulmasıyla başladı. Konsolosluk 1 Ağustos 1958'de başkonsolosluk oldu.

Yugoslavya'nın dağılmasının ardından ABD, 7 Nisan 1992'de Hırvatistan'ı bağımsız bir devlet olarak tanıdı. Zagreb'deki ABD Başkonsolosluğu 25 Ağustos 1992'de büyükelçilik statüsü kazandı. ABD'nin Hırvatistan'daki ilk büyükelçisi, 1993'ten 1998'e kadar bu pozisyonda görev yapan Peter W. Galbraith'ti.

Hırvatistan'daki ABD büyükelçiliği, Buzin'in güneybatısında, Zagreb'de bulunuyor. 8000 m2'lik bu yerleşke Haziran 2003'te açılmıştır. 2013 yılında İngiliz The Independent gazetesinde yayınlanan WikiLeaks belgelerine dayanılarak hazırlanan bir makaleye göre, büyükelçiliğin beşinci katı, CIA ve NSA'nın bölgesel üssü olarak kullanılıyor.

Zagreb'deki ABD büyükelçiliği, Yeşil Elçilikler Birliği'nin kurucu üyesi ve Zagreb Yeşil Bina Konseyi'nin kurucu üyesidir. Buna göre, elçilik geri dönüşüm, enerji ve su kullanımını azaltma programlarını desteklemektedir. Büyükelçilik ayrıca Osijek, Rijeka, Zadar ve Zagreb'deki kütüphanelerde American Corners'a sponsorluk yapıyor.

Kasım 2017'den bu yana ABD'nin Hırvatistan büyükelçisi William Robert Kohorst'tur.

Tarih

Arka plan 
Merkezi Hırvat şehri Dubrovnik'te bulunan bir ticaret cumhuriyeti olan Ragusa Cumhuriyeti, ABD'nin bağımsızlığını fiilen tanıyan ilk yabancı ülkelerden biriydi. Ragusa, 7 Temmuz 1783'te Paris'teki Ragusa konsolosu Francesco Favi'nin çabalarıyla fiili tanımayı genişletti. Ancak Cumhuriyet, ABD'yi hiçbir zaman de jure anlamda tanımadı.

ABD Başkanlarının Hırvatistan ziyaretleri 

Hırvatistan'ı ziyaret eden ilk ABD Başkanı, Yugoslavya'ya yaptığı devlet ziyareti sırasında 2 Ekim 1970'de Zagreb'e gelen Richard Nixon'dı. Nixon'ın "Hırvatistan ruhu"na övgüsü ve "Yaşasın Hırvatistan! Yaşasın Yugoslavya!" sloganı, Hırvat kimliğine ve Yugoslavya'nın federal çerçevesi içinde daha fazla özerkliğe destek beyanı olarak yorumlandı.

Bağımsız Hırvatistan'ı ziyaret eden ilk ABD başkanı 13 Ocak 1996'da Bill Clinton'du. Clinton, Bosna-Hersek'in Tuzla kentindeki IFOR birliklerini ziyaretinden dönerken Zagreb Havalimanı'nda birkaç saat geçirdi. Kısa ziyaret sırasında Clinton, Hırvat ve Amerikan bayrakları sallayan bir kalabalığın önünde bir konuşma yaptı, ardından Hırvatistan Cumhurbaşkanı Franjo Tuđman ile bir araya geldi.

4 Nisan 2008'de ABD Başkanı George W. Bush, 2 günlük resmi bir ziyaret için Zagreb'e geldi. Ziyaret, Hırvatistan ve Arnavutluk'un ittifaka katılma daveti aldığı 2008 Bükreş NATO ülkeleri zirvesinin hemen ardından geldi. Bush, Hırvatistan Cumhurbaşkanı Stipe Mesiç ve Başbakan Ivo Sanader ile bir araya geldi ve Zagreb şehir merkezindeki San Marco Meydanı'nda bir konuşma yaptı. Ziyaret sırasında ABD dış politikasını ve Hırvatistan'ın yaklaşan NATO üyeliğini protesto etmek için barışçıl mitingler düzenlendi.

Hillary Clinton'ın Hırvatistan ziyareti (2012) 

ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, 30 Ekim 2012'de Hırvatistan'ı ziyaret etti. Ziyareti sırasında Cumhurbaşkanı Ivo Josipović, Başbakan Zoran Milanović ve Dışişleri Bakanı Vesna Pusić dahil olmak üzere birçok Hırvat yetkiliyle bir araya geldi. Tartışmaların ana başlıkları, Hırvatistan'ın NATO'daki rolü ve Hırvatistan'ın Avrupa Birliği'ne katılımı ile ABD ile Hırvatistan arasındaki ekonomik ilişkilerdi. Bakan Clinton, Hırvatistan'ı "Güneydoğu Avrupa'da iyi eğitimli bir işgücüne, yerleşik bir altyapıya, büyük bir jeopolitik konuma sahip bir lider" olarak nitelendirerek, umut verici bir hedef olduğunu ancak yine de ek reformlara, şeffaflığın artırılmasına, bürokratik engellerin kaldırılmasına ve halen devlete ait olan şirketlerin özelleştirilmesine ihtiyaç olduğunu sözlerine ekledi.

Joe Biden'ın Hırvatistan ziyareti (2015) 
25 Kasım 2015'te ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden, eski Yugoslavya ve Arnavutluk ülkelerinin devlet başkanlarını ve özel konukları bir araya getiren Brdo-Brijuni Süreci Liderler Zirvesi'nin özel konuğu olarak Hırvatistan'ı ziyaret etti. Zirveye Hırvatistan Cumhurbaşkanı Kolinda Grabar-Kitarović ve Slovenya Cumhurbaşkanı Borut Pahor eş başkanlık etti. 
Başkan Yardımcısı Biden, Hırvatistan Başbakanı Zoran Milanović ve Dışişleri Bakanı Vesna Pusić ile de bir araya gelerek Ortadoğu'daki durum, özellikle Suriye'deki savaş, göçmen krizi ve 2015 Paris terör saldırılarının ardından dünyadaki güvenlik durumu hakkında konuştu.

Askeri işbirliği 

Ocak 2020 itibarıyla, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın web sitesi ABD Savunma Bakanlığı'nın ABD ile "Hırvatistan'ın güçlü bir askeri ilişkisi" olduğunu ve ABD askeri okullarında eğitim, ekipman, ekipman kredileriyle Hırvatistan'a askeri yardım sağlandığını iddia etti.

Nisan 2014'te Hırvatistan, ABD hükûmetinin Hırvatistan'a bağışlamaya karar verdiği 212 MRAP aracından 30 ABD MRAP aracını teslim aldı.

Ekonomik işbirliği 
Hırvatistan ve ABD arasındaki ekonomik ilişkiler çok iyi. 2013 yılında Hırvatistan ABD'ye 327.992.000 $ değerinde mal ihraç etti ve buradan 221.794.000 $ değerinde mal ithal etti. ABD, Kuzey Amerika'da Cayman Adaları ve Kanada'nın önünde en önemli Hırvat ticaret ortağıdır ve dünyada sekizinci en önemli ülkedir.

2013 yılında 548.727 geceleme yapan 220.043 Amerikalı turist tatil için Hırvatistan'a geldi. Amerika Birleşik Devletleri ve Hırvatistan'ın ikili bir yatırım anlaşması ve yatırım koruma anlaşması var.

Hırvatistan'ın 1990'ların başında Yugoslav savaşlarının patlak vermesinden önce Yugoslavya'nın bir parçası olduğu sırada Amerika Birleşik Devletleri'ne çok sayıda doğrudan hizmeti olmasına rağmen, doğrudan hizmetlerin yeniden başlaması Temmuz 2019'da yeniden başladı. American Airlines, mevsimsel olarak Philadelphia'dan Dubrovnik'e uçuyor.

Kaynakça 

Amerika Birleşik Devletleri-Hırvatistan ilişkileri