İskenderiyeli Diyonisyus

İskenderiyeli Diyonisyus ya da Büyük Diyonisyus (d. 190, İskenderiye - ö. 8 Mart 264, İskenderiye) Teolog ve 3. yy’daki İskenderiye Patriği. Batı (7 Kasım) ve Doğu (3 ekim) kiliselerince aziz kabul edilir.

Hayatı 

Diyonisyus varlıklı ve Mısır kökenli pagan bir ailenin çocuğuydu. Kendisi din değiştirmiş ve İskenderiye’ye eğitim görmeye gitmiştir. Origenes ve İskenderiyeli Heraklas öğretmenleri olmuştır. İskenderiye İlahiyat Okulu'nun başına 248 ve 265 yılları arasında geçmiştir.

İskenderiye Patriği olarak (231 yılından ölümüne dek) ilkinde Decius zulmünden, ikinicisinde de Valerianus zulmünden dolayı olmak üzere şehiri iki defa terk etmek zorunda kalmıştır.

Bir teolog olarak incelemeler ve mektuplardan oluşançok sayıda eserin sahibi olarak bilinmektedir. Ancak günümüze bu eserlerden ufak fragmanlar ulaşabilmiştir. Bu fragmanların çoğu Eusebios’un Kronikler ve Kilise Tarih eserinin yedinci cildinde bulunabilir.

Kitapları 

 Doğa Üzerine, bu kitapta Diyonisyus dünya düzeninin arkasında ilahi takdirin ne kadar etkin olduğu düşüncesini geliştirmiştir. Diyonisyus herhangi bir materyalistik dünya açıklamasını reddeder.
 Vaatler Üzerine, bu eserinde Arsinoe (günümüzde Mersin’deki Maraş Tepesi) episkoposu Nepos’a ve onun yüzyılcı fikirlerine, Vahiy kitabının yalın yorumuna cevap vermektedir. İlginç bir biçimde Diyonisyus Vahiy kitabının yazarının Havari Yuhanna olmadığını düşünmektedir.
 Reddediş ve Savunma, kitabında Papa’nın kendisinin ortodoksluğuna ve Üçlü-Birlik doktirinine (Papa triteizmden şüphelenmekteydi) olan endişelerini yanıtlamaktadır.

Mektupları 

 Novatianus’a Mektup, Kilise'nin birliği için bir çağrı, Decius zulmünde imandan düşenlere Novatianus’un merhamet göstermesi için bir davet içerir.
 Basilides’e Mektup, Episkopos Basilides’e yazılmış olan mektup, oruç ve Efkaristiya alabilmek için gerekli olan koşullar üzerinedir.
 Fabius’a Mektup, Episkopos Fabius’a yazılmıştır ve zulüm sırasında dinden çıkanların nasıl affedileceği konusu üzerinedir.

Kaynakça 

190 doğumlular
264 yılında ölenler
İskenderiye Rum Ortodoks patrikleri
Hristiyan aziz ve azizeleri
Katolik aziz ve azizeleri
Doğu Ortodoks aziz ve azizeler
Anglikan azizler
3. yüzyılda Hristiyan ilahiyatçılar
3. yüzyıl Hristiyan aziz ve azizeleri