Ateşböceği algoritması

Ateşböceği algoritması (Firefly Algorithm), doğal olaylardan ilham alınarak tasarlanmış bir optimizasyon algoritmasıdır. Bu algoritma, ateşböceklerin ışık saçma ve karşılıklı etkileşimleri ile çiftleşme davranışlarına dayanır.

Algoritmanın temel fikri, problemin çözümünü temsil eden her bir noktanın bir ateşböceğinin konumuna denk geldiği bir uzayda hareket etmeleridir. Ateşböcekleri çevrelerindeki diğer ateşböceklerin ışığının yoğunluğunu algılayarak, daha parlak olanların yönüne doğru hareket ederler. Böylece daha iyi bir çözüme ulaşmak için adım adım bir arama yaparlar.

Algoritma, her bir çözümü bir ateşböceği olarak düşünerek, ateşböceklerin çiftleşme davranışlarına dayalı bir optimizasyon sağlar. Ateşböcekleri, diğerlerine olan uzaklıklarına ve parlaklıklarına göre çiftleşme eşleştirmeleri yaparlar. Daha parlak ateşböcekleri, daha karanlık ateşböceklerine doğru hareket ederek daha iyi çözümler ararlar.

Ateşböceği algoritması, birçok uygulama alanında kullanılan etkili bir optimizasyon algoritmasıdır. Özellikle karmaşık optimizasyon problemleri için iyi sonuçlar üretebilir. Bu algoritma, doğal olaylardan ilham alarak tasarlandığı için, doğal olmayan çözümler üretme riskini azaltır ve daha gerçekçi sonuçlar sağlar.

Ateşböceği algoritması, ateş böceklerinin bazı koşullarda gösterdikleri tepkileri baz alarak geliştirilmiş meta sezgisel bir algoritmadır. Bu algoritma, Ulusal Fizik Laboratuvarı'nda Kıdemli araştırma bilimcisi olan Xin-She Yang tarafından 2008 yılında bulunmuştur.

 2016 yılında "Elektrik-Elektronik ve Bilgisayar Sempozyumu"'nda yayımlanan ve bu algoritma kullanılarak Engin KARAARSLAN ve Kenan ZENGİN tarafından "Ateş Böceği Algoritması ile Haftalık Ders Programı Hazırlama" konulu yayın hazırlanmıştır. Bknz:
 2017 yılında "8th International Advanced Technologies Symposium"'da yayımlanan ve bu algoritma kullanılarak Ali Fuat Boz ve Murat Erhan Çimen tarafından "Geliştirilmiş Ateşböceği Algoritması ile PID Denetleyici Tasarımı" konulu yayın hazırlanmıştır. Bknz:
 2022 yılında "Dicle University Journal of Engineering"'da yayımlanan ve bu algoritma kullanılarak Mizgin AKDAĞ ve Mehmet ÇELEBİ tarafından "Ateş Böceği Algoritması ile Yağlı Tip Transformatörün Ağırlık Optimizasyonu" konulu yayın hazırlanmıştır. Bknz:

Yukarıdaki kaynaklara bakıldığında Ateşböceği algoritmasının birçok alanda yapay zeka geliştiricileri tarafından kullanıldığı görülmektedir.

Kaynakça 

Yapay Zeka
Yapay Zeka Algoritması
Yazılım