Russuzlaştırma

Russuzlaştırma, Rus İmparatorluğu ve Sovyetler Birliği döneminde Ruslaştırma politikasına tabii tutulan halkların dil, kültür, tarihsel bellek gibi ulusal kimlik unsurlarını yeniden inşa etmesidir.

Rus İmparatorluğu'nun çöküşünden sonra 
Russuzlaştırma ilk kez Rus İmparatorluğu'nun 1917'deki çöküşünün ardından Polonya, Finlandiya, Gürcistan, Estonya, Letonya ve Litvanya'da ortaya çıktı. Bu dönemde geçmişteki Ruslaştırma politikasına tepki olarak Rus diline yönelik ayrımcılık yapılmıştır.

Kars 

Moskova Antlaşması'nın ardından Rusya, işgal ettiği Kars'tan çekilip kenti Türkiye'ye bırakmak zorunda kaldı. 1897 nüfus sayımına göre Kars'ın %7.7'sini Ruslar oluşturuyordu. Bu oran göçlerle sıfırlanmıştır.

Kiril alfabesinden vazgeçme 
Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra birkaç ülke, dillerinin yazımında kullandığı Kiril alfabesinden vazgeçme kararı aldı. Bunu yapmaktaki bir motivasyon da Russuzlaştırmadır. Azerbaycan, Moldova, Özbekistan ve Türkmenistan Latin alfabesine geçerken Kazakistan, 2025'te geçiş sürecini tamamlayacak.

Türkmenistan 
Türkmenistan'da Rusça eğitim veren kurumlar kapatılmış ve öğrencileri Türkmen okullarına yönlendirilmiştir. Hükûmet, Rusça eğitimini bir saatle sınırlandırmış, Rusça yayın yapan medya kuruluşlarını engellemiş ve kütüphanelerdeki Rusça yayınlara erişimi kısıtlamıştır.

Ukrayna 
Ukrayna'daki Russuzlaştırma faaliyeti, SSCB'nin dağılmasıyla başlamış olsa da Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sürecinde hız kazanmıştır. Daha öncesinde sistemsiz ve spontane bir şekilde ilerlerken istila günlerinde devlet politikası haline gelmiştir.

Bu kapsamda Sovyet ve Rus anıtları yıkılmış, geçmiş dönemden kalmış sokak ve cadde adları değiştirilmiştir. Lviv, Dnipro, Kıyiv ve Harkiv'de Rusça olan yerleşim yerlerinin adı değiştirilmiştir. İvano-Frankivsk, Rusça bir belde adı bulunmayan ilk kent oldu.

8 Nisan 2022'de yapılan bir anket çalışmasına göre, Ukraynalıların %76'sı bu yöndeki değişimleri destekliyor.

21 Nisan 2022'de Ukrayna Millî Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Oleksiy Danilov, "Rusya'ya dair herhangi bir şey kalmaması için" çalışacaklarını açıklamıştır.

Kaynakça 

Dil politikası
Rus karşıtlığı