Gunatle Manastırı

Gunatle Manastırı veya Gunatle Vani Manastırı, tarihsel Şavşeti bölgesinde, günümüzde Şavşat ilçesine bağlı Susuz (eski Gurnateli) köyünde eski Gürcü manastırıdır. Gurnateli köyünde bulunduğu için Gurnateli Manastırı olarak da bilinir.

Tarihçe

Gunatle Manastırı'nın adı, Giorgi Merçule'nin 10. yüzyılda kaleme aldığı Grigol Hantsteli’nin Yaşamı’nda geçer. Manastırın Grigol Hantsteli'nin (759 – 861) yaşadığı dönemde, 9. yüzyılda inşa edildiği kabul edilmektedir. Ancak sözü edilen bu manastırın yeri kesin olarak tespit edilememiştir. Bundan dolayı günümüzde Artvin ilinin merkez ilçesindeki Alabalık köyünde bulunan Nuka Kilisesi'nin bu manastırın ana kilisesi olduğunu bazı araştırmacılar tarafından kabul edilmektedir. Öte yandan Gurnateli köyündeki kilisenin Gunateli Vani Manastırı’nın ana kilisesi olduğu yönünde görüş vardır. Köyün sakinleri burayı “Rahibeler Manastırı” olarak adlandırmaktadır. Gunatle Manastırı'nın da rahipler manastırı olduğu bilinmektedir.

Kilise

Gunatle Manastırı'nın ana kilisesi olan Gunatle Kilisesi'nin yıkıntıları, Susuz köyünün Kokoşauri mahallesinden 3–4 km uzakta, Örtülü Deresi’nin sağ kıyısındaki bayırda, düzlenmiş bir alanda bulunmaktadır. Tek nefli bu yapıdan geriye kalan güneybatı duvarının köşesinin yüksekliği 80 cm, kalınlığı 60 cm’dir. Duvar kalıntısının iç yüzeyinde kaplama taşları yerinde durmaktadır. Yapının batı tarafında ise, 9,3 metre uzunluğunda bir duvar bulunmaktadır. Bu duvar kireç harcı kullanılarak moloz taşlarla örülmüştür. Doğubilimci Nikolay Marr’ın 1904 yılında Şavşat bölgesini gezdiği sırasında da kilise yıkıktı. Marr’ın yazdığına göre, Kokoşauri’de ormanın içinde, güneybatı yönünde köye hakim bir tepede yer alan kilise, Şavşat’a özgü tipte bir yapıydı (uzun bir dikdörtgen planlı ve apsisi yuvarlakça). Güney tarafta bir adet kapısı vardı. Kilise, kesme taş kullanılmadan irili ufaklı taşlardan, oldukça kabaca biçimde inşa edilmiş bir yapıydı. Yapının özellikle güney tarafı yıkılmış; apsisin yarım daire biçimindeki duvarı en fazla insan boyunda sağlam kalmıştı.

Kaynakça

Artvin'deki Gürcü Ortodoks kiliseleri
Artvin tarihi
9. yüzyılda tamamlanan kiliseler