Meredisi Kilisesi

Meredisi Kilisesi veya Meradisi Kilisesi (Gürcüce: მერედისის ეკლესია veya მერადისის ეკლესია), Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı Gölebakan köyünde orta çağdan kalma Gürcü kilisesidir. Günümüzde tamamen ortadan kalkmıştır.

Tarihçe
Meredisi Kilisesi'nin bulunduğu Meredisi köyü, tarihsel Çrdili bölgesinde bulunuyordu. Çrdili ise, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde  Meredisi, Meredis-i Süfla (Aşağı Meredisi) ve Meradis-i Ulya (Yukarı Meredisi) iki ayrı köy olarak kaydedilmişti. Meredisi Kilisesi'nin Osmanlıların eline geçmesiyle cemaatsiz kaldığı bu kayıttan anlaşılmaktadır. Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1902 yılında köyü ziyaret ettiğinde Meredisi Kilisesi neredeyse tamamen yıkılmıştı. Kilisenin taşları köyldeki evlerin, özellikle Senemoğlu'nun malikanesinin inşasında kullanılmıştı.

Mimari
Günümüzde ortadan kalkmış olan Meredisi Kilisesi, köyün kuzeybatı kısmında yer alıyordu. Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre, kilisenin iri kesme taşlardan inşa edilmişti. Senemoğlu'nun malikanesinin eşliğinde ve kapı çerçevelerinde kullanılmış olan taşlarda Hutsuri karakterleriyle yazılmış Gürcüce yazıtlar bulunuyordu. Yazıtlar, çok büyük kabartmalı harflerden oluşuyor ve paleografik özellikleri itibarıyla Kumurdo Kilisesi'ndeki yazıtlarla benzerlik gösteriyordu. Büyük ölçüde tahrip olmuş bir yazıtı Takaişvili kayda geçirmiş ve yapının temeline bakarak Meredisi Kilisesi'nin büyük bir yapı olamayacağını belirtmiştir.

Yazıt 
ე(რისთავთ)ერისთ(ა)ვს გ(იორგ)ი, ძე რევ(ი)ს(ა), რ(ო)მ(ელმა)ნ აღვ(ა)შენე ეკლ(ესია) თ(ე)ვდ(ო)რჲსა.

 Çeviri: "Eristavilerin eristavisi… Giorgi, Reva'nın oğlu... bu kiliseyi inşa eden kişi".

Kaynakça

Ardahan'daki Gürcü Ortodoks kiliseleri
Gürcü yazıtları