Altıkulaç Lahdi

Altıkulaç Lahdi veya Çan lahdi, MÖ 4. yüzyılın başlarına (MÖ 400-375) tarihlenen bir lahittir. Greko-Pers tarzında bir lahit olduğu belirtilir. Lahdin bulunduğu tümülüs mezarı, antik dönem Hellespont Frigya'sı olarak bilinen bölgede, Truva ile Daskyleion'un yaklaşık ortası sayılabilecek bir noktada yer almaktaydı. Günümüzde Çanakkale'nin Çan yakınlarındaki Altıkulaç köyü sınırları içinde yer alan Çingene Tepe tümülüsü olarak bilinen anıt mezarın içinde, 1998 yılında keşfedilmiştir. Dairesel bir bindirmeli tonozlu mezarda yer alan lahit, kaçak kazılar sonrasında büyük hasar görmüş, ancak kabartmaların büyük bir kısmı sağlam kalmıştır. Alçak kabartmaları boyaları günümüze kadar ulaşmıştır. Lahit MÖ 4. yüzyılın ilk çeyreğine tarihlenmektedir. Likya'daki ünlü mezarlarla yaklaşık aynı zamanda yapılmıştır.

Lahit muhtemelen Hellespont Frigyası'nın bir Anadolu hanedanına aitti. Lahitin uzun yüzünün sol kısımda geyik avı, sağ kısımda yaban domuzu avı olmak üzere iki av sahnesi ile süslenmiştir. Lahitin daha kısa olan yüzü, muhtemelen Yunan psilos'u olan düşmüş bir hafif silahlı askere mızrak atan, uşağının eşlik ettiği atlı, zırhlı bir savaşçı ile bir savaş sahnesi ile süslenmiştir. Binici olarak betimlenen figür, muhtemelen lahdin ait olduğu hanedandı. Görünüşüne bakılırsa uşağı muhtemelen süvarinin hizmetinde olan bir Yunan paralı askeriydi. Bu o zamanlar yaygın bir olaydı.

Diğer iki taraf bezemesizdir. Yakın Doğu'daki, özellikle Küçük Asya mezarlarında görülen uzun bir kraliyet ikonografisi geleneğinden gelmektedir. Bu ikonografi, aynı temelde ele alınan avcılık ve dövüş arasında çarpıcı bir paralellik kurar. Bu geleneğe göre mezarlar, hanedanın yaşamı boyunca yapılmış ve yaşamı boyunca yaptıklarını resimli hale getirmiş olurdu.

Bu lahdin tarihi ve detayları göz önüne alındığında, av ve dövüş sahnesinde resmedilen hanedan, özellikle Agesilaos'a karşı olmak üzere Yunanlarla birkaç kez savaşan, MÖ 395'te Daskyleion çevresini harap eden, Hellespontin Frigyası Satrapı Pharnabazus ile ilişkili olabilir.

Mezarda bulunan kemikler 25-28 yaşları arasında vefat eden, 170–175 cm boyutlarında, oldukça güçlü bir erkeğe aitti. Muhtemelen muharebe sırasında atından veya yüksek bir yerden düşmüş, uzuvlarının çoğu ezilmişti. Ölmeden önce uzuvları yanlış kaynamış bir şekilde birkaç yıl daha sakat olarak yaşamıştır.

Lahit eskiden Çanakkale Arkeoloji Müzesi'nde MÖ 6. yüzyıldan daha eski bir lahit olan Polyxena lahdi ile birlikte sergileniyordu. Günümüzde her ikisi de Troya Müzesi'nde bulunmaktadır.

Ayrıca bakınız 

 Polyksena lahdi

Kaynakça 

1998'de Türkiye
Antik lahitler
Anadolu arkeolojisi