Fenazopiridin

Fenazopiridin, böbrekler tarafından idrarla atıldığında idrar yolu üzerinde lokal analjezik etkiye sahip olan bir ilaçtır. Genellikle idrar yolu enfeksiyonları, ameliyat veya idrar yolu yaralanmasından kaynaklanan ağrı, tahrişin giderilmesine yardımcı olmak için kullanılır. Fenazopiridin, Cilag'ın kurucusu Bernhard Joos tarafından keşfedilmiştir.

Tıbbi kullanımlar 
Fenazopiridin, idrar yolu üzerindeki lokal analjezik etkileri nedeniyle reçete edilir. Bazen tedavinin başlangıcında anında semptomatik rahatlama sağlamaya yardımcı olmak için bir antibiyotik veya başka bir anti-enfektif ilaçla birlikte kullanılır. Fenazopiridin enfeksiyonları veya yaralanmaları tedavi etmez; yalnızca semptomların giderilmesi için kullanılır. Daha uzun süreli tedavi semptomları maskeleyebileceğinden, antibakteriyel tedavinin ilk iki gününden daha uzun süre kullanılmaması önerilir.

Yan etkiler 
Fenazopiridin, idrarda tipik olarak koyu turuncu ila kırmızımsı bir renge kadar canlı bir renk değişikliğine neden olur. Bu etki yaygın ve zararsızdır ve aslında ilacın vücutta varlığının önemli bir göstergesidir. Fenazopiridinin kontakt lenslerin ve kumaşların rengini kalıcı olarak bozduğu bilindiğinden, fenazopiridin kullanıcıları kontakt lens takmamaları konusunda uyarılır. Ayrıca temas ettiği yüzeylerde turuncu-sarı bir leke bırakma eğilimindedir. Bazıları yanlışlıkla bunun idrarda kan olduğunu gösterdiğinden endişe duyabilir.

Fenazopiridin ayrıca baş ağrısına, mide rahatsızlığına (özellikle yemekle birlikte alınmadığında) veya baş dönmesine neden olabilir. Daha az sıklıkla ciltte veya gözlerde pigment değişikliğine, gözle görülür sarımsı bir renge neden olabilir. Bunun nedeni, böbrekler aracılığıyla atılımın azalması nedeniyle ilacın ciltte birikmesidir ve normal olarak kullanımın durdurulması gerektiğini gösterir. Bu tür diğer yan etkiler arasında ateş, kafa karışıklığı, nefes darlığı, deri döküntüsü ve yüzde, parmaklarda, ayaklarda veya bacaklarda şişme yer alır. Uzun süreli kullanımda tırnakların sararmasına neden olabilir.

Çalışma mekanizması 
Fenazopiridin'in etki mekanizması iyi bilinmemektedir ve yalnızca vücutla etkileşimi hakkında temel bilgiler mevcuttur. Kimyasalın idrar yolunun mukoza zarı üzerinde doğrudan topikal analjezik etkiye sahip olduğu bilinmektedir. Böbrekler tarafından hızla doğrudan idrarla atılır. Oral dozun %65'i kimyasal olarak değişmeden doğrudan idrarla atılır.

Kaynakça 

IARC 2B grubu kanserojenler
Analjezikler
Azo bileşikleri
Vikiveri'den ECHA InfoCard kimliği