Vae victis

Vae victis (Türkçe: Yazıklar olsun yenilene), bir savaşta yenilenlerin tamamen galiplerin insafına kaldığını ve hoşgörü beklememelerini ifade eden sözdür.

Anlatıya göre, MÖ 390'da Galya orduları Brennus öncülüğünde Roma'ya saldırdı ve Capitol Tepesi hariç tüm kenti ele geçirdi. Brennus tepeyi kuşatığında Romalılar ona kent için fidye ödemeyi teklif etti. Brennus'un talebi 1000 pound altın (329 kg) oldu. Romalılar şartları onayladı. Plutarhos'un Camillus ve Titus Livius'un Ab Urbe Condita adlı eserlerine göre Galyalılar, altını tartmak için gerekli alet edevatı da edinmişti. Romalılar anlaştıkları kadar altını getirmişti ama Brennus, ağırlıkların üstüne kılıcını da attı. Romalıların ağırlığı dengelemesi için daha fazla altına ihtiyaçları olacaktı. Bunun üzerine "Vae victis!" diye bağırdılar. Livius ve Plutarhos, Camillus'un Galyalılara fidye ödemeden önce onları yendiğini aktarıyor. Oysa Polibios, Diodoros ve Livius'un sonraki pasajları bunu doğrulamıyor.

Kaynakça 

MÖ 4. yüzyılda Roma Cumhuriyeti
Adalet
Latince hukuk deyişleri
Latince deyişler
MÖ 390