Abdülkerim el-Cundi

Abdülkerim el-Cundi (; 1932 - 2 Mart 1969) Suriyeli bir subay ve 1963 Darbesi'nden sonra ülkede iktidarı ele geçiren Baas Partisinin Askeri Komitesinin kurucu üyesiydi. Tarım Reformu bakanı ve Ulusal Güvenlik Bürosu komutanı olarak da görev yapmıştır.

Kariyer

Erken dönem 
El-Cundi, Hama valiliğine bağlı kırsal Selimiye kasabasında küçük toprak sahibi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Selimiye ağırlıklı olarak İsmaililerin yaşadığı bir kasaba olmasına rağmen, el-Cundi bölgedeki Sünni azınlığa mensuptu ve ileride "İsmaililik karşıtı duyguları körükleyen biri" olarak tanınacaktı. El-Cundi askeri eğitimini Humus Askeri Akademisinde aldı.

Baas Partisi 
El-Cundi, ailesinin pek çok üyesi gibi gençliğinin başlarında Baas Partisine katıldı. O zamanlar Birleşik Arap Cumhuriyeti (BAC) Ordusunda yüzbaşı olan el-Cundi, 1960 yılında Baas Partisinin gizli Askeri Komitesinin kurucu üyesi oldu. Başlangıçta Askeri Komitenin amacı, BAC kurulduğunda Cemal Abdünnasır'ın emriyle feshedilen Baas Partisini yeniden inşa etmek ve yeni bir parti liderliği kurmaktı. BAC'yi sona erdiren 1961 Suriye Darbesi'nin ardından Askeri Komite ayrılıkçı hükûmete karşı kendi darbesini planlamaya başladı.

8 Mart 1963'te Askeri Komite, Nazım el-Kudsi hükûmetine karşı başarılı bir darbe gerçekleştirerek Baas Partisini Suriye'de iktidara taşıdı. Darbenin ardından el-Cundi, Ulusal Devrim Komutanlığı Konseyi ve Baas Partisi Bölge Komutanlığı üyesi oldu. 1963 ve 1964 yılları arasında el-Kuteyfe'deki Roket Güçlerinin komutanı olarak görev yaptı.

Tarım Reformu bakanı 
El-Cundi, 4 Ekim 1964 ile 21 Aralık 1965 tarihleri arasında Emin el-Hafız ve Yusuf Zuayyin'in birbirini izleyen iki kabinesinde Tarım Reformu bakanı olarak görev yaptı. El-Cundi'nin görev süresi boyunca geleneksel toprak sahiplerinin elindeki tarım arazilerine devlet tarafından hızlı bir şekilde el konuldu. Ancak toprakların küçük parçalar halinde yeniden dağıtılmasına karşı çıktı. Bunun yerine kolektif çiftçiliği savundu. 1966'da, 1 Mart'tan 15 Ekim'e kadar süren Yusuf Zuayyin kabinesinde el-Cundi'ye tekrar tarım reformu görevi verildi.

Ulusal Güvenlik Bürosu 
1966 Darbesi'nin ardından Salah Cedid ülkenin tartışmasız güçlü adamı haline geldi. Yönetimine tüm istihbarat teşkilatlarını Baas Partisinin Ulusal Güvenlik Bürosunun merkezi komutası altında yeniden düzenleyerek başladı. Cedid, ülkedeki en korkutucu aygıt olarak bilinen Ulusal Güvenlik Bürosunun başına müttefiki el-Cundi'yi atadı. El-Cundi yönetimindeki Büro, keyfi tutuklamalar, işkence ve devlet muhbirlerinin sivil topluma sızması da dahil olmak üzere muhaliflerin kökünü kazımak için kullandığı acımasız yöntemlerle ülkede kötü bir ün kazandı.

Ölüm 
1969 yılının başlarında Savunma Bakanı Hafız Esad ile Cundi arasındaki güç mücadelesi giderek sertleşti ve şiddetlendi. Sonuç olarak Cundi'nin gücü ve etkisi hızla azaldı. Askeri istihbarat şefi Ali Zaza ile telefonda tartıştıktan sonra 2 Mart 1969'da intihar etti, bu tartışma Cundi'nin özel şoförünün Zaza'nın Esad'a bağlı güvenlik güçleri tarafından tutuklanmasından sonra meydana geldi.

Kaynakça

Notlar

Alıntılar

Bibliyografya 

Arap Sosyalist Baas Partisi - Suriye Bölgesi Bölge Komutanlığı üyeleri
Suriye tarım bakanları
1969 yılında ölenler
1932 doğumlular
İntihar eden Suriyeli siyasetçiler