Ohannes Avetaranyan

Ohannes Avetaranyan, Ovanes Avetaranyan veya Yahya Avetaranyan (Erzurum, Osmanlı İmparatorluğu, 30 Haziran 1861 - Wiesbaden, Almanya 11 Aralık 1919), Mehmet Şükrü adıyla doğdu ve otobiyografisine göre, İslam peygamberi Muhammed'in soyundan gelen bir Türktü. Avetaranyan aslında bir mollaydı fakat İslam'dan Hristiyanlığa geçmişti. Daha sonra ise Doğu Türkistan'ın güneyindeki İsveç Misyon Paktı Kilisesi'nde misyoner olarak faaliyet gösterdi (1892-1938). Yeni Ahit'i Uygur diline çevirdi. Doğu Türkistan'da ve İsveçli bir Protestan misyonunda Hristiyanlığı tebliğ etti. 1919'da 58 yaşında Wiesbaden'de öldü.

Biyografi 
Avetaranyan, 1861 yılında Erzurum'da Müslüman bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Annesi sağır, kör ve dilsizdi ve Avetaranyan henüz iki yaşındayken öldü. Babası ise bir dervişti.

Ohannes (Yuhanna/Yahya) Avetaranyan şeklindeki Ermenice ismi aldı (Avetaran 'İncil' anlamına gelir) ve 28 Şubat 1885'te Rusya'nın Tiflis kentinde (bugünkü Tiflis, Gürcistan) vaftiz edildi.

İsveç Misyon Birliği'nden Kaşgar'da kalan ilk kişiydi (1892'de).

Yakın zamanda döneceğini düşünerek 1897'de Kaşgar'dan ayrıldı, ancak bu gerçekleşmedi. Bunun yerine Bulgaristan'da Alman Doğu Misyonu (DOM) ile çalıştı ve burada Türkçe bir Hristiyan gazetesi olan Güneş'i çıkarmaya başladı. Gazete Türkiye'de düzenli bir şekilde dağıtıldı.

Gösta Raquette de Avetaranyan ile Kutsal Kitap çevirisinin revizyonu üzerinde çalışacağı Bulgaristan'ın Filibe kentine (günümüzde Plovdiv) gelmişti.

Müslüman kökleri 
Aveteranyan, "Hristiyan Olan Bir Müslüman" adlı biyografisinde, babasıyla Erzurum'a yaptığı seyahate kadar Muhammed'e dayanan soyundan habersiz olduğunu belirtir. Yolculuk sırasında Aveteranyan ve babası, yalnızca Seyyidlerin veya Muhammed'in soyundan gelenlerin hakkı olan yeşil sarık takmışlardı. Bundan önce, bunu çocukluğunda sadece bir kez giymişti. Yeşil sarık, teyzesi tarafından kendisine verilen bir hediyeydi. Yerel bir molla yeşil sarığı görünce şaşırdı ve nereden aldığını sordu. Sonra Aveteranyan'dan teyzesine yeşil sarık takma hakkının sadece Seyyidlere ait olduğunu bilip bilmediğini sormasını istedi. Bunu yaptı ve ertesi gün teyzesi mollaya gitti ve babasının adını açıkladığında mollanın soyları hakkındaki şüphelerini giderdi. Bu olaydan sonra Avetaranyan, onun huzurundayken ona her zaman saygı gösterecek olan mollanın saygısını kazandı.

Kaynakça

Bibliyografya 

 Avateranian, Johannes & Bechard, John (tr); A Muslim Who Became A Christian (Hertford: Authors Online Ltd.)

Dış bağlantılar 

 A Muslim who became a Christian by John Bechard (English translation).

Misyoner dilbilimciler
19. yüzyıl çevirmenleri
Haşimoğulları
Türk eski Müslümanlar
1919 yılında ölenler
1861 doğumlular
Hristiyan olan Müslümanlar