Güneş Anıtı

Güneş Anıtı veya Güneşe Selam (Hırvatça; Pozdrav suncu) Hırvatistan'ın Zadar kentinde Güneş'e adanmış bir anıttır. Taş döşemeli rıhtımla aynı seviyeye yerleştirilmiş üç yüz çok katmanlı cam levhadan oluşur. Altında fotovoltaik güneş modülleri bulunan 22 metre çapında bir daireden oluşur. Daire şeklinde yerleştirilmiş aydınlatma elemanları geceleri yanar ve bir ışık gösterisi oluşturur. Hırvat mimar Nikola Bašić tarafından tasarlanan anıt doğa ile iletişimi simgelemektedir. Aynı zamanda ışıkla iletişim kurarken yakındaki deniz orgu aracılığı ile sesle de iletişim kuruyor.

Konum 

Anıt, Zadar yarımadasının batı noktasında, Hırvatistan'ın Zadar kasabasının limanının girişinde yer almaktadır.

Tasarım 

Anıt, 22 metre çapında bir daire şeklinde taş döşeli rıhtım ile aynı kotta yerleştirilmiş çok katmanlı 300 cam levhadan oluşuyor. Ana (Güneş) kurulumunun yanı sıra batı tarafından bakıldığında, Güneş Sisteminin diğer gezegenlerini temsil eden benzer daha küçük kurulumlar vardır. Güneşin ve gezegenlerin boyutları orantılı olduğu gibi her bir levhanın merkezine olan uzaklığı da orantılıdır. Ancak gezegenler çok uzakta olduğu için boyut ve uzaklık oranları farklıdır. Camın altında, geceleri yanan ve bir ışık gösterisi oluşturan aydınlatma elemanlarına sahip fotovoltaik güneş modülleri bulunur.

Güneş üzerindeki fotovoltaikleri çevreleyen krom halkanın üzerinde, Zadar yarımadasındaki kiliselerin isimlerini taşıyan tüm azizlerin isimleri yazılıdır. İsimlerinin ve bayram tarihlerinin yanında, Güneş'in ekvatorun kuzeyinde veya güneyindeki meyli ve yüksekliği (Aralık minimum -23 derece ile maksimum 23 derece), o günkü meridyendeki güneş ışığının uzunluğu yer alır. Bu anıt Zadar Denizcilik Okulu'ndan deniz bilimcisi Profesör Maksim Klarin ile işbirliği içinde hazırlandı. Profesör Klarin, 2008'den başlayarak 50 yıllık süreç için ışık gösterisinin başlangıç ve bitiş zamanlarını tasarladı.

Güneş modülleri 
Fotovoltaik güneş modülleri ışık enerjisini emer, elektriğe dönüştürür ve güç şebekesine verir. Tüm sistem yılda yaklaşık 46.500 kWh enerji üretmektedir. Zadar sahilini aydınlatmak için gereken enerjinin yarısını üretir.

Maliyet 
İnşaat maliyeti 8 milyon kuna (Vergi hariç) (yaklaşık 1,3 milyon Euro) iken, toplam maliyet (peyzaj dahil) 50 milyon kuna (yaklaşık 7 milyon Euro) idi. 2008-2013 yılları arasında güneş ışığına, neme ve tuza maruz kalması nedeniyle bakımı 700 bin kuna civarında gerçekleşti. Mart 2019'da 4 milyon kuna değerinde kapsamlı bir yenileme ve yükseltme projesi tamamlandı.

Vandalizm 
Güneş modüllerindeki çatlaklar gibi hasarlar Güneş kurulumunda ve ayrıca Jüpiter ve Satürn'de olmak üzere birçok mekanda görülmüştür. Çatlaklara 3500 kilogramlık bir kamyonet neden olmuştur. Belediye bu nedenle 24 saat gözetmen atadı ve gözetleme kameraları ekledi. Haziran 2009'da, tanımlanamayan bir saldırı dört modülü ve 8 Ağustos gecesi iki modülü daha parçaladı. 5 Mayıs 2019'da genç bir adam modülleri çekiçle parçalayarak 90.000 € değerinde hasara neden oldu.

Galeri

Ayrıca bakınız 

 Zadar
 Hırvatistan mimarisi

Kaynakça 

Saldırıya uğramış sanat eserleri
Zadar'daki yapılar
Zadar
2008'de tamamlanan yapılar
Hırvatistan'da turizm
Hırvatistan'da sanat