John Leslie (fizikçi)

Sir John Leslie, (10 Nisan 1766 - 3 Kasım 1832), Isı araştırmasıyla hatırlanan İskoç matematikçi ve fizikçi.

Leslie 1802 yılında kılcal hareketin ilk modern açıklamasını yaptı ve 1810 yılında ilk yapay buz üretimi olan bir hava pompası kullanarak suyu dondurdu.

1804'te, kaynar su ile dolu Leslie küpü olarak da bilinen, bir tarafı çok parlatılmış metalden ve diğer iki tarafı donuk metalden (bakır) ve bir tarafı siyaha boyanmış şekilde kübik bir kap kullanarak radyan ısı ile deneyler yaptı. Radyasyonun siyah taraftan en yüksek olduğunu ve cilalı taraftaki radyasyonun gözardı edilebilir olduğunu deneyledi.

Erken dönem hayatı 
Leslie, marangoz olan Robert Leslie ile eşi Anne Carstairs'in oğlu olarak Fife'da doğdu. İlk eğitimini Fife'de ve Leven'de aldı. 13. yılına geldiğinde, matematik ve fizik bilimlerine olan yeteneğini daha o zamanlar fark etmiş olan arkadaşları tarafından cesaretlendirilerek, St Andrews Üniversitesi'ne girdi. Kursunu 1784'te tamamladıktan sonra sözde Edinburgh Üniversitesi'nde ilahiyat okudu fakat eğitimini çok ilerletemedi.

1788-1789 yılları arasında Virginialı bir ailede özel öğretmen olarak bir yıldan biraz fazla zaman çalıştı ve 1791'den 1792'nin sonuna kadar benzer bir çalışmayı Staffordshire, Etruria'da Josiah Wedgwood'un ailesiyle boş zamanlarını kullanarak geçirdi. Deneysel araştırma ve Buffon'un 1793'te dokuz cilt halinde yayınlanan Natural History of Birds adlı kitabının çevirisini hazırladı.

Sonraki on iki yıl boyunca (esas olarak Londra'da veya Largo'da, ara sıra Avrupa kıtasını ziyaret ederek geçti) fiziksel çalışmalarına devam etti ve Nicholson 's Philosophical Journal'a ve yayına katkıda bulunduğu çok sayıda makale yazdı. Isının Doğası ve Özelliklerine İlişkin Deneysel Soruşturma'nın sonucunda kendisine Londra Kraliyet Cemiyeti'nin Rumford Madalyası verildi.

1805'te kendisini sapkınlıkla suçlayan bir partinin şiddetli muhalefetine rağmen John Playfair'in yerine Edinburgh'daki matematik kürsüsüne seçildi.

Bu kürsüdeki görev süresi boyunca A Course of Mathematics'in iki cildini yayımladı - ilki Elements of Geometry, Geometrical Analysis and Plane Trigonometric (1809'da Elements of Geometry, Geometrical Analysis and Plane Trigonometric ) ve ikincisi, Geometry of Curve Lines (1813'te); Tanımlayıcı Geometri ve Katılar Teorisi üzerine olan üçüncü cilt hiçbir zaman tamamlanmadı. Yapay buz yapma sürecini icadına (1810'da) atıfta bulunarak, 1813'te Havanın Isı ve Nem ilişkilerine bağlı Deneylerin ve Aletlerin Kısa Bir Hesabı'nı yayınladı. 1818'de, Transactions of the Royal Society of Edinburgh'da , onları ölçmek için uyarlanmış bir aletle ( aethrioscope ) yüksek atmosferden iletilen belirli soğuk izlenimleri üzerine bir makalesi yayınlandı.

1807'de Royal Society of Edinburgh'un bir üyesi oldu. Kendisine üyeliğe öneren isimler ise John Playfair, Thomas Charles Hope ve George Dunbar'dır.

John Playfair 1066'da öldüğünde Leslie, ölümüne kadar elinde tuttuğu doğa felsefesi kürsüsüne terfi etti. 1820'de çarpım tablosu The Philosophy of Aritmetic hakkında ünlü bir kitap yayınladı. 1823'te, esasen sınıfının kullanımı için, hiç tamamlamadığı Elements of Natural Philosophy'nin ilk cildini yayınladı.

Leslie'nin fiziğe ana katkıları, icadına Kont Rumford tarafından itiraz edilen bir alet olan diferansiyel termometre  yardımıyla yapılmıştır. Leslie, bu alete çeşitli ustaca cihazlar uyarlayarak, onu özellikle fotometri, higroskopi ve uzayın sıcaklığı ile bağlantılı çok çeşitli araştırmalarda kullanabildi. 1820'de, türünün değer verdiği tek ayrım olan Fransa Enstitüsü'nün ilgili üyesi seçildi ve 1832'nin başlarında şövalye ilan edildi.

Son yıllarında, Edinburgh'un Yeni Kenti'ndeki büyük bir George dönemi dairesi olan 62 Queen Street'te yaşamıştır.

Leslie, Kasım 1832'de Fife'deki Largo yakınlarında satın aldığı küçük bir mülk olan Coates'te 66 yaşında o yılın salgını olan tifüsten hayatını kaybetti.

Leslie bir ateistti.

Aile 
John Leslie evlenmedi ve çocuğu olmadı.

Yeğeni, Largo'da bir mimar-inşaatçı olan kardeşi Alexander Leslie'nin oğlu inşaat mühendisi James Leslie idi. Büyük yeğeni ( James'in oğlu) Alexander Leslie idi.

Seçilmiş çalışmaları 

 Isının Doğası ve Yayılması Üzerine Deneysel Bir Araştırma (1804)
 Geometrinin Unsurları, Geometrik Analiz ve Düzlem Trigonometri (yaklaşık 1811)

 İkinci baskı (1811)
 Geometrische Analysis  (1822) Johann Philipp Grüson tarafından büyütülmüş "Büyük ölçüde" 

 Havanın Isı ve Nem İlişkilerine Bağlı Olarak Deneylerin ve Aletlerin Kısa Bir Hesabı (1813)
 İkinci ek de la géométrie tanımlayıcı  ( Gaspard Monge ve Jean Nicolas Pierre Hachette ile) (1818) 
 Aritmetiğin Felsefesi; Yüzün Altındaki Sayıların Çarpımlarının Genişletilmiş Tablosu ile Hesaplama Teorisi ve Uygulamasına İlerici Bir Bakış Sergileme (1817).

 İkinci baskı (1820)

 Eğri Çizgilerin Geometrik Analizi ve Geometrisi, Bir Matematik Dersinin İkinci Cildidir ve Doğa Felsefesi Çalışmalarına Giriş olarak tasarlanmıştır [Edinburgh, W ve C Tait, Prince's Street ve Longman Hurst Rees Orme ve Brown, Londra 1821 için basılmıştır]

Leslie'nin Biyografileri 

 EM Horsburgh (1933). "Sir John Leslie'nin İşleri (1766–1832)". Matematiksel Notlar, 28, s iv. doi:10.1017/S1757748900002279.

Ayrıca bakınız 

 Atmometre (evaporimetre)
 Düşük sıcaklık teknolojisinin zaman çizelgesi

Kaynakça

Daha fazla bilgi için

Dış bağlantılar 
 
 Biographical information 

Edinburgh Üniversitesi öğretim üyeleri
İskoç çevirmenler
İskoç eğitimciler
Edinburgh Üniversitesinde öğrenim görenler
St Andrews Üniversitesinde öğrenim görenler
İskoç fizikçiler
İskoç matematikçiler
İskoç ateistler
1832 yılında ölenler
1766 doğumlular
İskoç doğa bilimcileri
İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Rumford Madalyası sahipleri