Gönülaçan Köyü Camii

Gönülaçan Köyü Camii veya Şuvaskal Camii, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı Gönülaçan köyünde eski bir camidir. Bir Gürcü kilisesi olan Şuatzkali Kilisesi yıkılmış ve bu kilisenin yerinde inşa edilmiştir.

Tarihçe

Eski adı Şuatzkali (Şuvaskal) olan Gönülaçan köyü, bir Gürcü yerleşimiydi ve Osmanlılar bu yerleşimi 16. yüzyılın ortalarında ele geçirdi. "Orta dere" anlamına gelen Şuatzkali (შუაწყალი) köyünün nüfusu, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre 9 haneden oluşuyordu. Bu dönemden kalma Gürcü kilisesi, 1909 yılında sökülmüş ve taşları Şuaskal Camii'nin yapımında kullanılmıştır. Nitekim kiliseden kalan ve üzerinde Gürcü alfabesinin Asomtavruli karakteriyle Gürcüce yazıt bulunan bir taş, iki parçaya ayılmış halde caminin duvarında yer alır. Söz konusu yazıtta "ქ(რისტ)ე, შ(ეიწყალ)ე პაპი" (İsa, Papi'yi bağışla) ibaresi bulunmaktadır. Köylülerin verdiği bilgiye göre yıkılan kilisenin bulunduğu yerde mezarlar bulunuyordu. Kitabesine göre Hicri 1327 (1909) tarihinde inşa edilen caminin ahşap minaresinin yerine 1990’larda mevcut taş minare yapılmıştır. Camiye ayrıca 1969 yılında son cemaat yeri eklenmiştir.

Mimari

Şuaskal Camii, kuzeydeki girdinde basit bir son cemaat yeri ve kuzeybatı köşesindesonradan eklenen minaresiyle kareye yakın dikdörtgen planlı ve ahşap tavanlı bir yapıdır. Güney, doğu ve batı cephelerinde ikişer adet basık yuvarlak kemerli mazgal pencereler bulunur. Caminin kuzeydeki girişi basık yuvarlak kemerli olup, taştan sövelere sahiptir. Caminin harim kısmının kuzeyinde ahşap bir mahfil, mihrabın sağında yine ahşap minber, onun solunda ise ahşap vaaz kürsüsü yer alır. Tavan dahil caminin içindeki ahşap unsurlar, bitkisel ağırlıklı olmak üzere, geometrik ve bitkisel motifler ve oymalarla süslenmiştir.

Kaynakça

Ardahan'daki camiler
Posof
Ardahan'daki Gürcü Ortodoks kiliseleri