Osmanlı döneminde Ukrayna

Osmanlı Ukraynası (), Han Ukraynası (, ), Hanşçina () Ukrayna'nın sağ yakası (ve Kiev Voyvodalığı'nın güney bölgeleri) için kullanılan ve Türkçe adı Yedisan olarak da bilinen tarihi bir terimdir. Khanska Ukraina teriminin kayıtlara geçen ilk kullanımı, Rus gizli ajanı Lupul'un Rusya İmparatoriçesi Anna'yı Osmanlı Ukrayna'sına saldırmaya teşvik ettiği 1737 yılına kadar uzanmaktadır.

Tarihçe 
Resmî olarak, bölgenin güney kıyı kenarı, köle baskınlarına olanak sağlamak için 1520'lerden bu yana Kırım Hanlığı tarafından kontrol edilmekteydi. Bölge, Polonya-Litvanya Topluluğu ile Rusya Çarlığı arasındaki yerel nüfus dikkate alınmaksızın Kazak Hetmanlığı'nı bölen 1667 Andrusovo Mütarekesi'nin sonucunda ortaya çıktı. 1669'dan itibaren Osmanlı makamları, Dinyeper'in batısındaki Kazak eyaletine himaye verdi ve Kazak Hetman'ı Petro Doroşenko tarafından yönetilen ayrı bir sancak haline getirdi. Bu durum 1672 yılında Bucaş Antlaşması ile teyit edildi.

Bölgenin batısında Podolya Eyaleti, güneyinde ise Silistre Eyaleti bulunmaktaydı. Osmanlılar, Petro Doroşenko'nun yardımıyla Podolya'yı ele geçirerek 1672'de söz konusu paşalığı kurmayı başardılar. 1676'da Polonya'nın yeni kralı III. Jan Sobieski, Ukrayna'nın kaybedilen topraklarının bir kısmını geri almayı başardı ve İzvança Antlaşması ile birlikte Osmanlı'ya vergi ödemeyi bıraktı. 1676'da İvan Samoyloviç, Grigory Romodanovski ile birlikte Doroşenko'ya karşı başarılı bir sefer düzenleyerek teslim olmaya zorladı ve Kazak başkenti Çehrin'i işgal etti. 1677 ile 1678 yılları arasında İbrahim Paşa'nın ordusu Çehrin'i tekrar almak için savaştı (bkz. 1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşı). Sonunda, Sadrazam Kara Mustafa Paşa'nın ordusu 1678'de Çehrin'i kontrol altına almayı başardı. Nemyriv şehri 1670'ler ile 1699 yılları arasında Hetman'ın ikamet ettiği şehirdi.

1681'deki Bahçesaray Antlaşması'ndan sonra Osmanlı Ukraynası Hospodar George Ducas'ın başında olduğu Boğdan yönetimi altına girdi.

1685'te Polonya Kralı III. John Sobieski Ukrayna'nın sağ yakasında bazı Kazak özgürlüklerini yeniden canlandırdı ve Rusya ile 1686'da Ebedi Barış Antlaşması'nı imzalayarak Osmanlı İmparatorluğu'na karşı bir ittifak kurdu.

Sancak-beyleri 

 1669-1676 Petro Doroşenko
 1678-1681 Yuri Hmelnitski
 1681-1684 George Ducas
 1684-1685 Teodor Sülymenko
 1685-1685 Yakim Samçenko
 1685-1685 Yuri Hmelnitski
 1685-1695 Stepan Lozinski
 1695-1698 Ivan Bahatı
 1698-1699 Petro İvanenko

Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçası olarak kalan Özi bölgesi dışında, Osmanlı Ukrayna'sının büyük kısmı 1774'te Kırım Hanlığı'nın (Rus İmparatorluğu'nun himayesi altında) bir parçası oldu.

Kaynakça

Kaynaklar 
 Sapozhnikov, I. Zaporizhian Cossacks of the Ochakiv region and Ottoman Ukraine during the "Crimean protection" (1711-1734). History of Cossacks portal.
 Hrybovsky, V. Ottoman Ukraine. The Ukrainian Week. August 7, 2009

Osmanlı döneminde Ukrayna
Osmanlı İmparatorluğu'nun idari birimleri
Ukrayna'da tarih coğrafyası
Ukrayna'nın tarihteki bölgeleri
17. yüzyılda Ukrayna
17. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu
Kazak Hetmanlığı
Türkiye-Ukrayna ilişkileri
Osmanlı İmparatorluğu'nun vasal devletleri