Muhammed bin Mervân

Ebu Abdülrahman Muhammed bin Mervân bin al-Ḥakam () (ö. 719/720), bir Emevi prensi ve 690-710 döneminde Emevi Halifeliğinin en önemli generallerinden biri ve Arapların Ermenistan'ı fethini tamamlayan kişiydi. Bizanslıları yendi ve Ermeni topraklarını fethetti, 704-705'te bir Ermeni isyanını bastırdı ve ülkeyi bir Emevi vilayeti haline getirdi. Oğlu II. Mervân () son Emevi halifesiydi.

Hayatı 
Muhammed, Halife I. Mervân'ın () Zeyneb adında bir köle kızdan oğludur ve dolayısıyla Halife Abdülmelik'in () baba bir kardeşidir.

Mervân tahta geçtiğinde, Arminiya'yı güvence altına almak için Muhammed'i Yukarı Mezopotamya'ya gönderdi. 691'de Maskin Muharebesi'nde Mus'ab bin Zübeyr'e (Mekke merkezli rakip halife Abdullah bin Zübeyr'in kardeşi) karşı kardeşinin ileri muhafızına komuta etti. 692/3 yılında, imparatorluk ordusunun büyük Slav birliğini kendisine sığınmaya ikna ederek Sebastopolis Muharebesi'nde bir Bizans ordusunu yendi. Ertesi yıl, aynı Slavların yardımıyla Bizans Küçük Asya'yı işgal etti ve Germanikeia yakınlarında bir Bizans ordusuna karşı bir başarı elde ederken, 695'te Dördüncü Ermenistan eyaletine baskın düzenledi.

699-701'de yeğeni Abdullah bin Abdülmelik ile birlikte, Abdülrahman bin Muhammed bin al-Ash'ath isyanının bastırılmasında vali Haccâc bin Yûsuf es-Sekafî'ye yardım etmesi için Irak'a gönderildi. 701'de Muhammed, Fırat'ın doğusundaki Bizans kontrolündeki Ermeni topraklarına sefer düzenledi ve halkını ve yerel vali Baanes'i Halifeliğe boyun eğmeye zorladı. Ancak onun ayrılmasından kısa bir süre sonra Ermeniler ayaklandılar ve Bizans'tan yardım istediler. Muhammed ve Abdullah bin Abdülmelik tarafından 703 ve 704'te tekrarlanan seferler isyanı bastırdı ve Muhammed, 705'te Ermeni soylu nakharar ailelerine yönelik geniş çaplı bir katliam düzenleyerek Müslümanların kontrolünü daha da güvence altına aldı.

El-Walid I 705'te tahta çıktığında, Muhammed, kendisi gibi bir cariyeden dünyaya gelen yeğeni Mesleme bin Abdülmelik tarafından gölgede bırakılmaya başlandı. Mesleme, Bizans'a karşı seferlerin liderliğini üstlendi ve nihayet 709/10'da Mezopotamya, Ermenistan ve Azerbaycan valisi sıfatıyla Muhammed'in yerini aldı. Muhammed 719/20'de öldü.

Eşleri ve çocukları 
Muhammed, son Emevi halifesi II. Mervân'nın () isimsiz bir kadın aracılığıyla babasıdır. Kadın büyük olasılıkla Arap kökenli değildir. Bazı kaynaklar, Muhammed'in onu İbnü'l-Zübeyr'in isyanının bastırılması sırasında esir aldığını bildirir.

Muhammed ayrıca iki Kureyşli kadınla, Banu Adi kabilesinden Zeyd ibn el-Hattab'ın torunu Ümmü Jumayl bint Abd al-Rahman ve  Emevîlerin ana boyu Banu Abd Şems kabilesinden Shaybah ibn Rabi'ah'ın torunu Bint Yezid ibn Abd Allah ile evlendi.

Kaynakça 
Özel

Genel
 
 
 

 
 

Emevî Arminiya valileri
8. yüzyılda Araplar
7. yüzyılda Araplar
Doğum tarihi bilinmeyenler
Arap generaller
8. yüzyılda ölenler