Muhammed Şiya es-Sudani

Muhammed Şiya Sabbar es-Sudani ()  (d. 1970) 27 Ekim 2022'den beri Irak başbakanı olarak görev yapan Iraklı bir siyasetçidir. 2010'dan Ekim 2014'e kadar Başbakan Nuri el-Maliki'nin Bakanlar Kurulunda Irak insan hakları bakanı olarak görev yaptı. 2009-2010 yılları arasında Meysan valisi olarak görev yaptı.

Erken yaşam 
Sudani 1970 yılında Bağdat'ta doğdu. Evli ve dört oğlu var. Sudani, Bağdat Üniversitesinden tarım bilimleri alanında lisans derecesine ve proje yönetimi alanında yüksek lisans derecesine sahiptir. 10 yaşındayken, babası ve diğer beş aile üyesinin İslami Davet Partisine üye oldukları için idam edildiğine tanık oldu. Sudani Körfez Savaşı'nın sona ermesinden sonra başlayan 1991 ayaklanmalarına katıldı. 1997 yılında Maysan Tarım Ofisine atandı ve burada Kumait Şehri Tarım Departmanı başkanı, Ali eş-Şarki Şehri Tarım Departmanı başkanı, Tarımsal Üretim Departmanı başkanı ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü ile Ulusal Araştırma Programında danışman mühendis olarak görev yaptı.

2003 yılında ABD ve müttefiklerinin Irak'ı istilasından sonra Sudani, Meysan yönetimi ile GKY arasında koordinatör olarak çalıştı. 2004 yılında Amare şehri belediye başkanı olarak atanan Sudani, 2005 yılında Meysan İl Meclisi üyeliğine seçildi. 2009 yılında yeniden seçildi ve konsey tarafından vali olarak atandı.

Irak insan hakları bakanı 
Başbakan Nuri el-Maliki tarafından 2010 parlamento seçimlerinden sonra insan hakları bakanı olarak atandı ve 21 Aralık 2010 tarihinde parlamento tarafından onaylandı.

2011 yılında kısa bir süre, eski iktidardaki Baas Partisi ile bağlantıları nedeniyle bireyleri hükûmetten men etme yetkisine sahip olan debaasifikasyon için Adalet ve Hesap Verebilirlik Komisyonunun başkanlığını yaptı.

Ağustos 2014'te binlerce Ezidi'nin IŞİD tarafından Kuzey Irak'ta katledildiği sırada bakandı. Bunu "vahşi bir vahşet" olarak nitelendirdi ve "İslam Devleti'ne karşı sağlam bir duruş sergilemenin" ve "sivillere yönelik soykırım ve vahşeti durdurmak için İslam Devleti'ne karşı savaş başlatmanın" uluslararası toplumun sorumluluğu olduğunu söyledi.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyinden IŞİD tarafından sivillere karşı işlenen suçlarla ilgili soruşturma başlatmasını istedi. IŞİD'in suçlarını soykırım ve insanlığa karşı suçlar olarak nitelendirdi. "Terörist bir canavarla karşı karşıyayız" diye açıkladı. "Hareketleri engellenmelidir. Mal varlıkları dondurulmalı ve el konulmalıdır. Askeri kapasiteleri yok edilmelidir." dedi.

Ekim 2014'te Haydar el-İbadi hükûmetinin göreve gelmesiyle yerine Muhammed Mehdi Emin el-Beyati geçti.

Başbakan 
2022 Irak siyasi krizini sona erdirmek amacıyla koordinasyon çerçevesi resmi olarak Sudani'yi başbakanlık görevine aday gösterdi.

Kaynakça 

Bağdat Üniversitesinde öğrenim görenler
Iraklı bakanlar
1970 doğumlular
Yaşayan insanlar
Irak başbakanları
Görev başındaki ulusal liderler