Yûsuf bin Ömer es-Sekafî

Yûsuf bin Ömer es-Sekafî Emevî için kıdemli bir eyalet valisiydi. 738-744'te Irak valisi olarak görev yaptığı dönemdeki politikaları, Kays-Yaman rekabetini derinleştirdi ve idam edildiği Üçüncü Fitne'nin patlak vermesinin ana faktörlerinden biri oldu.

Hayatı 
Benî Sakif kabilesinin bir üyesi olarak, babasının ilk kuzeni olan Irak'ın güçlü valisi Haccâc bin Yûsuf es-Sekafî ile akrabaydı. 725-738'de Yemen valisi olarak görev yaptı ve burada bir Hâricî isyanını bastırarak lideri Abbad al-Ru'yani'yi öldürdü. Bir rivayete göre, orada görev yaptığı süre boyunca hadisçi Vehb bin Münebbih'in ölümünden sorumluydu. Kardeşi Kasım de 740'larda Yemen valisi olarak görev yaptı.

738'de Halife Hişâm bin Abdülmelik (), Yusuf'u uzun süredir vali olan Hâlid bin Abdullah el-Kasrî'nin yerine Irak valiliğine atadı. Bu hareketin arkasındaki nedenler belirsizdir; Hâlid, yerine geçecek kişinin gelişiyle kesinlikle gafil avlandı ve Yusuf, Hâlid ve oğullarını hemen hapse attı. Yusuf, o dönemde valiliklerin devir teslimlerinde yaygın bir uygulama olan servetini almak için selefine işkence yaptı. Hâlid 18 ay sonra serbest bırakıldı, ancak Halife Hişam 743'te öldüğünde ve yerine II. Velîd () geçtiğinde, Hâlid'i 50 milyon dirheme Yusuf'a geri sattı. Yusuf, 743'ün sonlarında Hâlid ölünceye kadar ona tekrar işkence yaptı. Yusuf ayrıca 740'ta Kufe'de Zeyd bin Ali'nin isyanını bastırmaktan sorumluydu. Yusuf'un bu görev süresi boyunca ikametgâhı, o zamana kadar valinin olağan ikametgâhı olan Kufe yerine Hîre idi.

Kendisi "fanatik bir Kaysî" olan Yusuf, Kays-Yaman rekabetinin şiddetlenmesinden büyük ölçüde sorumluydu ve Khalid Yahya Blankinship'e göre, "iki grubun aynı eyalette barış içinde yaşama yeteneğindeki tam çöküşü neredeyse tamamladı". Yusuf, Hâlid'in sık sık kötü muamele ve işkence yaptığı atadığı kişileri görevden aldığı ve onların yerine Kaysi kökenli adamları atadığı için, atanması, Hâlid bin Abdullah el-Kasrî yönetimindeki Yamani hakimiyetinden Kays/Mudar hakimiyetine geçişe işaret ediyordu. Yamani düşmanlığı, Yamanilerin artık liderleri olarak görmeye başladıkları Hâlid bin Abdullah el-Kasrî'nin teslim edilmesi, öldürülmesi ve ölümüyle daha da derinleşti. Hâlid'in oğullarının önemli bir rol oynadığı Yamani muhalefeti, I. Velîd'in () oğlu III. Yezîd etrafında birleşti. Nisan 744'te Yezîd ve destekçileri Şam'a girdiler ve kısa süre sonra Palmira yakınlarında öldürülen II. Velîd'i devirdiler. III. Yezîd, Irak'ta Yusuf'un yerine Beni Kelb Mansur bin Cumhur'u gönderdi. Yusuf, Balqa'ya kaçtı, ancak kısa süre sonra yakalandı ve II. Velîd'in oğulları ile birlikte Şam'da hapsedildi. İç savaş genişledikçe ve Kays yanlısı II. Mervân şehre ilerlerken, Yusuf ve Velîd'in oğulları, Süleyman bin Hişâm'ın emriyle Hâlid bin Abdullah el-Kasrî'nin oğlu Yezîd tarafından öldürüldü (744'ün sonlarında veya 745'in başlarında).

Kaynakça 
Özel

Genel
 
 
 
 

Benî Sakif
Emevî Yemen valileri
Emevî Irak valileri
8. yüzyılda Araplar
745 yılında ölenler
Üçüncü Fitne'de kişiler
Emevîler tarafından idam edilmiş kişiler