Klomipramin

Klomipramin, Anafranil altında satılan bir trisiklik antidepresandır. (TCA). Obsesif kompulsif bozukluk, panik bozukluk, majör depresif bozukluk ve kronik ağrı tedavisinde kullanılır. 25 yaş altı kişilerde intihar riskini artırabilir. Ağızdan alınır. Erken boşalmayı tedavi etmek için de kullanılmıştır.

Yaygın yan etkiler arasında ağız kuruluğu, kabızlık, iştahsızlık, uyku hali, kilo alımı, cinsel işlev bozukluğu ve idrara çıkma zorluğu yer alır. Ciddi yan etkiler, 25 yaşın altındakilerde artan intihar riski, nöbetler, mani ve karaciğer problemlerini içerir. Aniden tedavi durdurulursa baş ağrısı, terleme ve baş dönmesi ile birlikte bir yoksunluk sendromu ortaya çıkabilir. Hamilelikte kullanımının güvenli olup olmadığı belirsizdir. Etki mekanizması tam olarak açık değildir, ancak serotonin seviyelerini arttırdığına inanılmaktadır.

Klomipramin, 1964 yılında İsviçreli ilaç üreticisi Ciba-Geigy tarafından keşfedilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır. Jenerik ilaç olarak mevcuttur.

Tıbbi kullanımlar 
Klomipramin, aşağıdakilerin tedavisi de dahil olmak üzere tıpta bir dizi kullanıma sahiptir:

 ABD FDA etiketli tek kullanım alanı olan Obsesif kompulsif bozukluk (OKB)’tur. Diğer düzenleyici kurumlar (Avustralya'nın TGA'sı ve Birleşik Krallık'ın MHRA'sı gibi) ayrıca bu kullanım alanı için klomipramini onaylamıştır.
 Majör depresif bozukluk (MDB) ABD'de etiket dışı popüler kullanımdır. Bu kullanım alanı için Avustralya TGA ve Birleşik Krallık MHRA tarafından onaylanmıştır. Bazıları, MDB tedavisinde diğer antidepresanlara kıyasla klomipraminin olası üstün etkinliğini öne sürmüş olsa da, halen kanıtlar bu iddiayı yeterince doğrulamak için yetersizdir.
 Panik bozukluk ile veya olmadan agorafobi. 
 Beden dismorfik bozukluğu
 Narkolepsi ile ilişkili katapleksi. Bu, klomipramin için TGA ve MHRA etiketli kullanım alanıdır.
 Erken boşalma
 Duyarsızlaşma bozukluğu
 Organik hastalıklı olan veya olmayan Kronik ağrı, özellikle gerilim tipi baş ağrısı.
 Narkolepsi olsun veya olmasın Uyku felci, 
 Çocuklarda Enürezis (uykuda istemsiz idrara çıkma). Etki tedaviden sonra devam etmeyebilir ve alarm tedavisi hem kısa hem de uzun vadede daha etkili olabilir. Bir trisiklik (örneğin klomipramin) ile antikolinerjik ilaç bileşimi, enürezis tedavisinde tek başına trisiklikten daha etkili olabilir.
 Trikotilomani

Fluoksetin (Prozac), fluvoksamin (Luvox) ve sertralin (Zoloft) içeren çeşitli denemelerin meta-analizinde OKB, klomipramin tedavisinde göreceli etkinliklerini denemede en etkili olduğu bulunmuştur.

Kullanımının uygun olmadığı durumlar
Kullanımının uygun olmadığı durumlar şunlardır:

 Klomipramine veya yardımcı maddelerden herhangi birine karşı bilinen aşırı duyarlılık veya dibenzazepin grubunun trisiklik antidepresanlarına karşı çapraz duyarlılık
 Yakın zamanda miyokard enfarktüsü
 Herhangi bir derecede kalp bloğu veya diğer kardiyak aritmiler
 Mani
 Şiddetli karaciğer hastalığı
 Dar açılı glokom
 İdrar tutma
 Bir monoamin oksidaz inhibitörü ile tedaviden önceki veya sonraki 3 hafta içinde veya kombinasyon halinde verilmemelidir. (Moklobemid dahildir ancak klomipramin, moklobemidin kesilmesini takiben 48 saat sonra daha erken başlatılabilir.)

Hamilelik ve emzirme
Hamilelik sırasında klomipramin kullanımı yenidoğanda doğuştan kalp kusurları ile ilişkilidir. Klomipramin anne sütüne de dağılır ve bu nedenle klomipramin alırken emzirme önerilmez. Clomipramine is also distributed in breast milk and hence nursing while taking clomipramine is advised against.

Yan etkiler
Klomipramin aşağıdaki yan etkiler ile ilişkilendirilmiştir:

Çok yaygın (>%10 sıklık):

 Konaklama kusuru
 Bulanık görme
 Mide bulantısı
 Ağız kuruluğu (Kserostomi)
 Kabızlık
 Tükenmişlik
 Kilo almak
 Iştah artışı
 Baş dönmesi
 Titreme
 Baş ağrısı
 Miyoklonus
 Uyuşukluk
 Uyku hali
 Huzursuzluk
 Miksiyon bozukluğu
 Cinsel işlev bozukluğu (erektil disfonksiyon ve libido kaybı)
 Hiperhidroz (aşırı terleme)

Yaygın (%1–10 sıklık):

 Kilo kaybı
 Ortostatik hipotansiyon
 Sinüs taşikardisi
 Normal kardiyak durumdaki hastalarda klinik olarak alakasız EKG değişiklikleri (ör. T- ve ST-dalga değişiklikleri)
 Çarpıntı
 Tinnitus (kişinin kulaklarında çınlama duyması)
 Midriyazis (genişlemiş gözbebekleri)
 Kusma
 Karın rahatsızlıkları
 İshal
 İştah azalması
 Artan transaminazlar
 Artmış Alkalin fosfataz
 Konuşma bozuklukları
 Parestezi
 Kas hipertonisi
 Duygusuzluk
 Hafıza bozukluğu
 Kas zayıflığı
 Dikkatte bozukluk
 Karışıklık hali
 Oryantasyon bozukluğu
 Halüsinasyonlar (özellikle yaşlı hastalarda ve Parkinson hastalığı olan hastalarda)
 Endişe
 Heyecan
 Uyku bozuklukları
 Mani
 Hipomani
 Saldırganlık
 Duyarsızlaşma
 Uykusuzluk hastalığı
 Kabuslar
 Depresyonun şiddetlenmesi
 Deliryum
 Galactorrhoea (hamilelik veya emzirme ile ilişkili olmayan emzirme)
 Göğüs büyümesi
 Esneme
 Sıcak basması
 Alerjik dermatit (deri döküntüsü, ürtiker)
 Işığa duyarlılık reaksiyonu
 Kaşıntı (kaşıntı)

Yaygın olmayan (%0,1–1 sıklık):
 Kasılmalar
 Ataksi
 Kalp ritm bozukluğu
 Yüksek tansiyon
 Psikotik bulguların aktivasyonu

Çok seyrek (<%0.01 sıklık):

 Pancytopaenia — kandaki tüm farklı kan hücrelerinin (trombosit, beyaz kan hücreleri ve kırmızı kan hücreleri dahil) anormal derecede düşük miktarı.
 Lökopeni — beyaz kan hücresi sayısı azlığı
 Agranülositoz — daha şiddetli lökopeni şekli; Beyaz kan hücrelerinin vücudu istilacılara karşı savunmadaki rolü nedeniyle kişiyi yaşamı tehdit eden enfeksiyonlara açık bırakan tehlikeli derecede düşük nötrofil sayısı.
 Trombositopeni — kanda pıhtılaşma için gerekli olan anormal derecede az trombosit miktarı ve bu nedenle potansiyel olarak dahili olanlar dahil olmak üzere artan morarma ve kanama eğilimine yol açar.
 Eozinofili — kanda anormal derecede çok sayıda eozinofil — parazitik enfeksiyonlarla savaşan hücreler.
 Antidiüretik hormonun uygunsuz salgılanması sendromu (SIADH) — antidiüretik hormonun aşırı salınımına bağlı olarak belirli ilaçlara karşı potansiyel olarak ölümcül bir tepki — böbrekteki sıvıların geri emilimini artırarak idrar üretimini engelleyen bir hormon — bu, çeşitli elektrolit anormalliklerinin gelişmesine neden olur (örn. hiponatremi [kanda sodyum azlığı], hipokalemi [kanda potasyum azlığı], hipokalsemi [kanda kalsiyum azlığı]).
 Glokom
 Ödem (yerel veya genel)
 Alopesi (saç dökülmesi)
 Hiperpireksi (41,5 °C'nin üzerinde yüksek ateş)
 Hepatit (karaciğer şişmesi) sarılık ile birlikte veya onsuz — karaciğer fonksiyonunun bozulması nedeniyle gözlerin, cildin ve mukoza zarının sararması.
 Anormal EKG
 Hipotansiyon dahil anafilaktik ve anafilaktoid reaksiyonlar
 Nöroleptik malign sendrom (NMS) — antipsikotikler, trisiklik antidepresanlar ve antiemetikler (bulantı ve kusmayı gideren ilaçlar) gibi antidopaminerjik ajanların potansiyel olarak ölümcül bir yan etkisi. NMS günler veya haftalar içinde gelişir ve aşağıdaki semptomlarla tanımlanır:
 Titreme
 Kas sertliği
 Ruhsal durum değişikliği (konfüzyon, deliryum, mani, hipomani, heyecan, koma vb.)
 Hipertermi (yüksek vücut ısısı)
 Taşikardi (yüksek kalp hızı)
 Tansiyon değişiklikleri
 Diaforez (çok terleme)
 İshal
 Alveolit alerjik (pnömonit) ile birlikte veya eozinofili olmadan
 Purpura

 İletim bozukluğu (örn. QRS kompleksi genişlemesi, uzamış QT aralığı, PR/PQ aralığı değişiklikleri, demet-dal bloğu, torsade de pointes , özellikle hipokalemi olan hastalarda)

Çekilme
Trisiklik antidepresan ilaçların kademeli veya özellikle aniden kesilmesi sırasında yoksunluk bulguları ortaya çıkabilir. Olası bulgular şunlardır: mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, ishal, uykusuzluk, baş ağrısı, sinirlilik, kaygı, baş dönmesi ve psikiyatrik durumun kötüleşmesi. Asıl psikiyatrik bozukluğun geri dönüşü ile klomipramin yoksunluk bulgularını ayırt etmek önemlidir. Klomipramin çekilmesi şiddetli olabilir. Hamilelik sırasında klomipramin kullanıldığında yeni doğanlarda yoksunluk belirtileri de ortaya çıkabilir. Trisiklik antidepresanlardan geri çekilmenin ana mekanizmasının, kolinerjik reseptörlerin trisiklik antidepresanlar tarafından kronik engellenmesinin bir sonucu olarak nöroadaptasyonlara bağlı aşırı kolinerjik aktivitenin geri tepme etkisine bağlı olduğuna inanılmaktadır. Antidepresanı yeniden başlatmak ve yavaş yavaş azaltmak, trisiklik antidepresanın kesilmesi için tercih edilen tedavidir. Atropin veya benztropin mesilat gibi bazı yoksunluk belirtileri antikolinerjik’lere yanıt verebilir.

Dış bağlantılar

Kaynakça 

Dünya Sağlık Örgütü ana ilaçları
Trisiklik antidepresanlar
Serotonin antagonistleri
Obsesif kompulsif bozukluklar
Dopamin antagonistleri
Klorlu aromatik hidrokarbonlar
Antihistaminikler
Novartis markaları
Serotonin-norepinefrin geri alım inhibitörleri