Abdullah bin Muâviye

Ebû Abdillâh Ca‘fer b. Ebî Tâlib b. Abdilmuttalib el-Hâşimî  (ç 747), Üçüncü Fitne sırasında Kufe'de ve daha sonra İran'da Emevi Halifeliğine karşı bir isyana öncülük eden bir Alioğlu lideriydi.

İlk yılları ve imamlığa yükseliş 
Abdullah bin Muâviye, Ali'nin erkek kardeşi Cafer bin Ebu Talib'in torunuydu. Ali'nin torunu Ebu Haşim'in 703'te ölümünün ardından, Alioğlu davasının liderliği boştu ve birkaç aday bunun için yarıştı: bir taraf, Ebu Haşim'in haklarını Abbasi Muhammed bin Ali'ye devrettiğini iddia ederken, başka bir grup sonraki imam olarak Abdullah ibn Amr el-Kindi'yi ilan etmek istedi. Ancak ikincisi yetersiz kaldı ve onun yerine Abdullah bin Muâviye.

Karl Vilhelm Zetterstéen'e göre Abdullah sadece imamlık iddiasında bulunmadı, aynı zamanda ilahi bir statü de talep etti. Sonuç olarak, takipçileri reenkarnasyon kavramını benimsedi ve ölülerin dirilişini reddettiler.

İsyanı ve ölümü 
Ekim 744'te Abdullah ve takipçileri Kufe'de isyan ettiler ve diğer Alioğlu sempatizanlarının (özellikle Zeydiler) de katıldığı şehrin kontrolünü ele geçirdi ve valisini sınır dışı ettiler. Ancak Irak valisi Abdullah bin Ömer bin Abdülaziz'in tepkisi hızlıydı ve Kufe'ye yürüdü. Vatandaşların çoğu Alioğlu davasını terk etti, ancak Zeydi birliği, Abdullah'ın Kufe'den önce Al-Mada'in'e ve oradan da Cibal'e çekilmesine izin vermek için yeterince kararlılıkla savaştı.

Kufe'deki yenilgisine rağmen, Emevi rejimine karşı çıkan gönüllüler, II. Mervân tarafından mağlup edilen Hâricîlerin kalıntıları ve bazı Abbasi takipçileri de dahil olmak üzere, onun sancağına akın etmeye devam ettiler. Emevi hükûmetini zayıflatan Üçüncü Fitne'nin kargaşasından ve Horasan'da filizlenen Abbâsî İhtilâli'nden yararlanarak, kontrolünü Cibal, Ahvaz, Fars ve Kirman'ın çoğu da dahil olmak üzere İran'ın büyük bölgelerine yaymayı başardı. Merkezini önce İsfahan, ardından İstahr seçti.

Son olarak, II. Mervân, Abdullah'a karşı Amir ibn Dubara komutasında bir ordu gönderdi. Alioğlu güçleri 747'de Marw al-Shadhan'da tamamen yenildi ve İran üzerindeki egemenliği çöktü. Abdullah, Abbasi lideri Ebu Müslim'in onu idam ettiği Horasan'a kaçmayı başardı.

Müritlerinden bazıları onun ölümüne inanmayı reddetti ve mehdi olarak geri döneceğine inanarak "Janahiyya" olarak bilinen mezhebi oluşturdu. "Harithitler" olarak adlandırılan diğerleri, onun Ishaq ibn Zeyd ibn al-Harith al-Ansari şahsında reenkarne olduğuna inanıyorlardı.

Kaynakça

Konuyla ilgili yayınlar 
 

Doğum tarihi bilinmeyenler
747 yılında ölenler
Üçüncü Fitne'de kişiler‎
Abbâsîler tarafından idam edilmiş kişiler