Kasımov kardeşleri

Kasımov kardeşleri (), 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında Bakü'deki binaların çoğunun inşaatını gerçekleştiren "Kasımov kardeşleri ve K." inşaat şirketinin ortak sahipleriydi. Kardeşler İsmailiye Sarayı, Saadet Sarayı, Yeni Avrupa Oteli ve Mitrofanov'un evi gibi anıtsal yapılar inşa etmiştir. Fuat Ahundov'a göre, Musa Nağıyev'in Bakü'deki evlerinin çoğunu inşa eden Kasımovlar, günümüz İstiklaliyet ve 28 Mayıs caddelerinde yükseltilmiş tüm binaların inşaat işlerini yürütmüştür. Ayrıca kardeşler hayır işleri ile de meşgul olmuştur.

Kardeşler 

Kasımov kardeşlerin babası Hacı Memmed Ali Molla Kasım oğlu, Ordubad'da bulunan bir halı yünü boyama atölyesinin sahibiydi. Kardeşler Bakü'ye gelip burada çalışmaya başladılar.

Ağabeyi Hacı Kasımov 1867'de doğdu. Bakü'ye geldi ve marangoz olarak çalıştı. Profesyonel ustaları kısa sürede etrafına toplayarak bir inşaat arteli oluşturur. Daha sonra Hacı Kasımov kardeşleriyle birlikte komple inşaat işleri yapan bir şirket kurar. Müşteri projeyi tanıdıktan sonra ödemeyi yaptı ve belirlenen zamanda işi devraldı. Kardeşler tarafından oluşturulan şirket, inşaat malzemelerinin satın alınmasını ve teslimini, inşaat işlerini, cephelerin sanatsal tasarımını, dairelerin geliştirilmesini ve diğer sorumlulukları üstlendi. Daha sonra kardeşler Bakü'de bir parke fabrikası açtılar.

Ortanca kardeş Ali Kasımov 1873'te doğdu. Kardeşleri arasında ciddiyeti ve sakinliği ile ayırt edildi. Şirketin mali işlerini kontrol etmek onun göreviydi.

Küçük kardeş İmran Kasımov şirketin işinde başarılı olmakla birlikte sanata ve tiyatroya da büyük ilgi gösterdi. İmran Kasımov aynı zamanda Azerbaycan'ın ilk aktörlerinden biridir. 1907 yılında Üzeyir Hacıbeyov'un yakın arkadaşı İmran Kasımov'un önerisiyle, ilk milli Azerbaycan operası "Leyla ve Mecnun"un provaları, Kasımovların evinin üçüncü katındaki büyük bir salonda yapıldı. Opera 25 Ocak 1908'de ilk kez sahnelendiğinde, İmran Kasımov iki rol oynadı. "Kangerlinski" takma adı altında performans sergileyerek, hem Leyla'nın babası Fattah hem de Mecnun'nun arkadaşı - Zayd rollerini oynuyor. Azerice, Rusça ve Fransızca dillerini biliyordu. Bir hayırsever olarak da tanınan, aynı zamanda birçok aktörün ailesine maddi yardımda bulundu. İstiklaliyet ile Murtuza Muhtarov caddelerinin kesiştiği noktada yer alan şehrin ünlü kitabevlerinden birinin yanması üzerine İmran Kasımov, dükkânı tamir etmeyi görev edinmiş ve buradan değerli kitaplar satın almıştır. Saadet Sarayı'nın müteahhidi İmran Kasımov, yapımı devam eden binanın balkonuna şövalye heykelini yerleştirirken yere düşerek hayatını kaybetti. Eşi Rubaba Hanım bu olaya dayanamadı ve 2 hafta sonra intihar etti..

25 Kasım 1918'de ağabeyi Hacı Kasımov'un torunu dünyaya geldi. Ölen kardeşinin hatırasını yaşatmak için ona İmran adını verdi. Daha sonra Hacı Kasımov'un torunu İmran Kasımov oyun yazarı, senarist, Azerbaycan SSC halk yazarı, Azerbaycan SSC Devlet Ödülü sahibi ve Lenin Nişanı sahibi oldu.

Faaliyyetleri 

Birçok milyonerin siparişlerini yerine getiren Kasımov kardeşleri, Musa Nagiyev'in binalarının neredeyse tamamının müteahhitleriydi. Sadece 1908-1910'da Musa Nagiyev'e ait 7 gelir evi ve mülkün inşaatıyla uğraştılar. Nagiyev'in binalarının yanı sıra Bakü Teknik Meslek Yüksek Okulu'nun önüne de kendilerine bir bina inşa ettiler. Binanın birinci katında, o dönemde Bakü'nün en büyük inşaat mağazalarından biri olan ve Kasımov kardeşlerine ait olan yer bulunmaktaydı. Binanın üst katları kiralıktı.

Hayırseverlikle de uğraşan kardeşler, Bakü Real Mektebi'nin inşasına destek oldular. 1900-1904 yıllarında inşa edilen binanın inşaatı, Şehir Dumasının ödenek yetersizliği nedeniyle ertelenmiş, bu nedenle inşaatı Bakü milyonerleri üstlenmiştir. Bu binanın inşaatı Kasımov kardeşleri firması tarafından yapılıyor ve onlar da karşılığında binanın döşemelerini kaplamak için gerekli olan meşe parkeleri okula ücretsiz olarak bağışlıyor.

Azerbaycan'ın Kızıl Ordu tarafından işgal edilmesinin ardından kardeşlerin mallarına el konuldu ve tutuklandılar. Hapis süreleri uzun sürmez ve birkaç gün sonra salıverilirler. Daha sonra Hacı Kasımov "Azneft"te yönetici olarak çalıştı ve onun liderliğinde Bakü'de Devlet Bankası çalışanlarının evi de dahil olmak üzere birçok ev inşa edildi. Ortanca kardeş Ali Kasımov, Barda-Hankendi yolunun yapımına öncülük etti. Yeni ekonomi politikası sırasında kardeşler yer karosu üreten küçük bir fabrika açtılar.

Kardeşler tarafından inşa edilen binalar 
Kardeşler, Bakü'de 100'e yakın binaya sahip olan Musa Nagiyev'in binalarının büyük bir kısmını ve faaliyet döneminde Bakü'de inşa edilen başlıca anıtsal yapıları inşa ettiler. Fuad Akhundov'a göre İstiklaliyet Caddesi ve 28 Mayıs Caddesi'nde yer alan ve o dönemde inşa edilen tüm binaların inşaat işlerini Kasımov kardeşleri üstlenmiştir.

"Kasımov kardeşleri ve K" şirketi tarafından Bakü'de inşa edilen ana binalar:

Kaynakça

Bibliografi 
 
 
 
 
 

19. yüzyılda Azeriler
20. yüzyılda Azeriler
Azeri aileler
Azeri mimarlar
Erkek kardeşler
Mimarlar
Mimari akımlar
Mimari tarzlar
Mimarlarına göre yapılar
Mimarlık eserleri
Mimarlık