Sökmen el-Kutbî

Sökmen el-Kutbî  bir Türkmen askeri komutanı, Selçukluların hizmetinde eski bir köle emiri ve Ahlatşahlar Beyliği'nin kurucusudur.

Erken dönem 
Selçuklu şehzadesi Kutbüddin İsmâil İlarslan'ın (I. Melikşah'ın kuzeni) astı ve köle komutanıydı. Efendisinin bir savaşta öldürülmesinin ardından vatandaşların isteği üzerine Ahlat'a (günümüzde Türkiye'nin Bitlis ilinde bir ilçe merkezi, o zamanlar önemli bir İslam kültür merkezi) taşınarak Mervânîler adına savaştı ve 1100 yılında Büyük Selçuklu İmparatorluğu adına şehri ele geçirdi.

Beylik 
Sökmen, Van Gölü'nün kuzey ve batısındaki yakın yerleşimleri ele geçirerek nüfuz gücünü artırdı. En başarılı fethi Silvan'ın (günümüzde Türkiye'nin Diyarbakır ilinde bir ilçe merkezi, Meyyafarkin olarak da bilinir) fethidir. Ancak Selçuklu sultanı Muhammed Tapar'a her zaman sadık kaldı ve sultanın seferlerine katıldı. Muhammed de 1110'da Ahlat'ı ikta olarak Sökmen'e verdi. Bu tarih Ahlatşahlar Beyliği'nin kuruluş tarihi olarak kabul edilmektedir. Bazı belgelerde beyliğin adı Sökmen'e atfen "Sökmenli" olarak geçmektedir.

Ölüm 
1111'de Selçuklu seferine davet edildi. Birlikleriyle birlikte ana Selçuklu ordusuna katıldı. Ancak Tilbaşar Kalesi (günümüzde Türkiye'nin Gaziantep ilinde bir kale) kuşatması sırasında Ağustos 1111'de öldü. Tabutu Ahlat'a gönderildi.

Kaynakça 
Özel

Genel 
 

11. yüzyılda Türkler
Selçuklu generalleri
Bitlis tarihi
11. yüzyılda doğanlar
1111 yılında ölenler
Tarihteki Türk liderler