Bai halkı

Bai ya da Pai halkı (: Baipho, /pɛ̰˦˨xo̰˦/ (白和); , endonimi [pɛ̀tsī] şeklinde telaffuz edilir), Çin Hükûmeti'nin resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biridir. Ağırlıklı olarak Yünnan Eyaleti'ne bağlı Dali Bai Özerk İli, Guizhou Eyaleti'ne bağlı Bijie şehri ve Hunan Eyaleti'ne bağlı 'nde bulunurlar. 2010 yılı itibarıyla Bai halkının nüfusu .

İsimler 

Bai halkı beyaz rengine yüksek değer verir ve kendilerini "Baipzix" (pɛ˦˨ tsi˧, Baizi, 白子), "Bai'ho" (pɛ˦˨ xo˦, Baihuo, 白伙), "Bai yinl" (pɛ˦˨ ji˨˩, Baini, 白尼) ya da "Miep jiax" şeklinde adlanırırlar. Çincede bái 白 kelimesi "beyaz" ya da "ak" anlamına gelir.

14. yüzyıl ile 1949 yılı arasında Bailar Çinliler tarafından "Minjia" (民家) olarak da bilinirlerdi.

Bai isminin kökenleri henüz bilinmemektedir, fakat birçok uzman, bunun MS 3. yüzyıl civarında Bai halkının kurduğu ilk devletle derin bir ilişkisi olduğuna inanır. Baizi Guo (白子國, "Bai Devleti") olarak bilinen bu devlet, ortodoks Çin tarihyazımında belgelenmemiş olsa da Yünnan Eyaleti'nin sözlü tarihinde sürekli yer alırdı. Bu devletin Kral Longyouna (龍佑那) tarafından kurulduğu inanılmaktadır; Shu Han devletinin imparatorluk şansölyesi Zhuge Liang, Longyouna'ya "" (張) soy ismini verdi. Zhuge Liang o dönemde Dali bölgesini ele geçirdi ve Longyouna ile beraber Bai Devleti'nin kuruluşunda katkıda bulundu. Bai Devleti günümüz Yünnan Eyaleti'nin Dali Bai Özerk İli'ne bağlı 'nde yer aldı.

Çağdaş kimlik 

Bai halkı, Çin toplumuyla en fazla bütünleşmiş azınlıklardan biridir. Baiların Çin'in resmî olarak tanıdığı 55 etnik azınlığından birini teşkil etmelerine rağmen, Baiları bir azınlık olarak Han Çinlilerinden ayırt etmek zordur. 1940'lar kadar erken zamanlarda bile bazı Bailar, Çin kökenli olmamaları olgusunu reddedip Çinli bir kimli benimsemeye tercih ettiler. 1958 yılına kadar "Bai" etnik kategorisinin yaygın kullanımı yoktu ve az insan tarafından bilinirdi. Günümüz Bailar pragmatik nedenlerden dolayı azınlık statüsünü kabul etseler de kültürel olarak Han Çinlilerinden neredeyse hiç ayırt edilemezler.

Din 

Bai halkının çoğu, Budizmin bir formu olan ve geçmişi  Krallığı'na uzanan na mensup olsalar da, ngel zex (本主; běnzhǔ)'e, yani yerel tanrılar ve atalara tapındığı yerel bir din olan  de var. Ngel zex herhangi tarihî bir kahramandan ibaret olabilir, ör. bir Nanzhao prensi, bir folklor kahramanı, hatta da bir kaplan (ör. Laojun Jingdi 老君景帝 bir kaplandır).

Taoizm ya da Hristiyanlığı uygulayan az sayıda Bai da vardır. 1881 yılında Baiların memleketine gelmiş George Clarke, Bai halkının rastladığı ilk Protestan misyonerdir. Baiların arasında Hristiyan nüfusun  olduğu tahmin edilmektedir.

Yünnan'da sakinleri Bai dilini konuşan Müslümanlardan oluştuğu birkaç köy var. Bu insanlar Çin yetkilileri tarafından Bai olarak değil, Hui olarak sınıflandırılır, lâkin halk arasında Bai Hui (Bai dilini konuşan Müslümanlar) olarak bilinirler. Bu Bai Huiler, ataları 14. yüzyılda Moğol ordusuyla birlikte Yünnan'a gelmiş Huilerin olduğunu iddia ederler.

Ayrıca bakınız

Kaynakça 

Guizhou
Hunan
Yünnan
Çin'deki etnik gruplar