Link 16

Link 16, NATO ve MIDS Uluslararası Program Ofisi (IPO) tarafından izin verilen ülkeler tarafından kullanılan bir askeri taktik veri bağlantı ağıdır. Teknik standardı, Taktik Veri Bağlantıları ailesinin bir parçasıdır.

Link 16 ile askeri uçakların yanı sıra gemiler ve kara kuvvetleri taktiksel durumlarını neredeyse gerçek zamanlı olarak değiş tokuş edebilir. Link 16 ayrıca metin mesajları ve görüntü verileri alışverişini destekler ve iki kanallı dijital ses sağlar (2.4 kbit/sn veya herhangi bir kombinasyonda 16 kbit/sn). Link 16, NATO'nun Standardizasyon Anlaşması STANAG 5516'da JTIDS/MIDS'in dijital hizmetlerinden biri olarak tanımlanmaktadır. MIL-STD-6016, ilgili Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı Bağlantısı 16 MIL-STD'dir.

Teknik özellikler 
Link 16, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) radyo yönetmeliklerine uygun olarak havacılık radyonavigasyon hizmetine ve radyonavigasyon uydu servisine tahsis edilmiş, 960–1.215 MHz radyo frekansı bandında çalışan, TDMA tabanlı güvenli, sıkışmaya dayanıklı, yüksek hızlı bir dijital veri bağlantısıdır. Bu frekans aralığı, birbirlerinin görüş alanı içindeki kullanıcılarla bilgi alışverişini sınırlar, ancak uydu yetenekleri ve adhoc protokolleri ile günümüzde MIL-STD 3011 (JREAP) veya STANAG 5602 (SIMPLE) kullanarak TCP/IP gibi uzun mesafeli protokoller üzerinden Link 16 verilerini iletmek mümkündür. MIL-STD 6016 ve STANAG 5516 (eski adıyla JTIDS teknik arayüz tasarım planı) tarafından tanımlanan iletim özelliklerini ve protokollerini, sabit uzunlukta veya değişken uzunlukta mesaj formatlarını kullanır. Bilgi tipik olarak üç veri hızından birinde iletilir: saniyede 31,6, 57,6 veya 115,2 kilobit (kbit/s), ancak radyolar ve frekans atlamalı geniş spektrum (FHSS) dalga formunun kendisi 1 Mbit/s'nin çok üzerinde verim değerlerini destekleyebilir.

Link 16 bilgisi, birincil olarak, iyi tanımlanmış anlamlara sahip ikili veri sözcükleri olan J-serisi mesajlarda kodlanır. Bu veri sözcükleri işlevsel alanlarda gruplandırılır ve ağ katılım gruplarına (NPG) (sanal ağlar) tahsis edilir, en önemlileri şunlardır:

 PPLI veya Kesin Katılımcı Konumu ve Kimliği (ağ katılım grupları 5 ve 6),
 Gözetim (ağ katılım grubu 7),
 Komuta (Görev Yönetimi/Silah Koordinasyonu) (ağ katılım grubu 8),
 (Uçak) Kontrol (ağ katılım grubu 9),
 Elektronik Harp ve Koordinasyon (ağ katılım grubu 10).

Gelişim 
Link 16, taktik veri bağlarını (TDL'ler) veri bağlantısı bilgi alışverişi için NATO standardı olarak ilerletmeyi amaçlamaktadır. Link 16 ekipmanı, karada, havada ve denizde bulunan hava savunma platformlarında ve seçilmiş savaş uçaklarında bulunur. ABD endüstrisi şu anda Link 16 da dahil olmak üzere dokuz farklı taktik dalga formunu uygulaması öngörülen yeni bir Link 16 SCA uyumlu radyo MIDS-JTRS geliştiriyor.

Link 16 için iletişim bileşeninin gelişimini yöneten MIDS programı, San Diego, Kaliforniya'da bulunan Uluslararası Program Ofisi tarafından yönetilmektedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde MIL-STD-6016 standardı, planları ve gereksinimleri için önde gelen Hava Kuvvetleri komutanlığı, JTIDS programının yürütülmesi Hanscom Hava Kuvvetleri Üssü'ndeki 653d Elektronik Sistemler Kanadı tarafından yönetilmek üzere Langley Hava Kuuvetler Üssü'ndeki Hava Kuvvetleri Küresel Siber Uzay Entegrasyon Merkezi'dir. MIL-STD-6016 Standardı konfigürasyon yönetimi sorumlusu, Savunma Bilgi Sistemleri Ajansı'dır.

Platformlar 
Halihazırda Link 16 özelliğini kullanan bazı platform örnekleri şunlardır:

Hava araçları 
 

 AH-64E Apache
 ATR 72MP
 B-1B Lancer
 B-2 Spirit
 C-130J
 E-2C Hawkeye
 E-3 Sentry
 E-7A Wedgetail
 E-8 Joint STARS
 EA-6B Prowler
 EA-18G Growler
 EP-3E
 Embraer C-390 Millennium
 F-15 Eagle
 F-16 Fighting Falcon
 F/A-18 Hornet
 F/A-18 Super Hornet
 F-22 Raptor
 F-35 Lightning II
 JAS 39 Gripen
 KC30A-MRTT
 KC-46
 MH-60S/R Seahawk
 HH-60W
 Mirage 2000D
 Mirage 2000
 P-3C Orion
 P-8A Poseidon
 Rafale 
 R-99
 RC-135 Rivet Joint
 S 100B Argus
 Sea King Mk 7 ASaC
 Tornado
 Typhoon

Gemiler 

 ABD taşıyıcı savaş grupları
 Fransız uçak gemisi Charles de Gaulle (R91)
 İtalyan uçak gemisi Cavour (550) ve Giuseppe Garibaldi (551)
 Britanya Kraliyet Donanması gemileri, Kanada, Avustralya, Fransız, İtalyan, İspanyol, Danimarka, Norveç, Hollanda, Yeni Zelanda ve Alman fırkateynleri
 Alman K130 Braunschweig sınıfı korvet
 İsveçli Visby sınıfı korvet
 Fin Hämeenmaa sınıfı mayın gemisi
 Japonya Deniz Öz Savunma Kuvvetleri Akizuki sınıfı destroyer ve Kongō sınıfı refakat gemisi
 Kore Cumhuriyeti Donanması Sejong Daewang sınıfı muhrip
 Tayvanlı Kee Lung sınıfı muhripler
 MİLGEM

Kara araçları 

 VESTA (Verifiëren, Evalueren, Simuleren, Trainen en Analyseren); eğitim amaçlı kullanılan radyo kulesi olan bir minivan

Füze savunma sistemleri 

 Arrow
 SAMP/T
 Patriot ICC ve Batarya Komuta Merkezi (BCP)
 THAAD
 JTAGS
 NASAMS
 JLENS

Ağa bağlı silahlar 

 SDB II
 JSOW-C1

Komuta ve kontrol 

 Ortak Veri Ağı

ABD Ordusu, Link 16'yı UH-60 Black Hawk filosunun seçkin komuta ve kontrol unsurlarına entegre ediyor ve AH-64 Apache ve diğer havacılık varlıklarına da eklemeyi yapmayı planlıyor.

ABD Hava Kuvvetleri, Ortak Bağlantı Entegrasyon İşleme sistemi ile Rockwell B-1 Lancer ve Boeing B-52 Stratofortress bombardıman uçaklarına Link 16 ekleyecek. Önemli bir istisna, yalnızca Link 16 verilerini alabilen ancak iletemeyen Lockheed Martin F-22 Raptor'dur. Hava Kuvvetleri'ne göre, veri iletmek yerini ortaya çıkarırdı. O zamandan beri F-22'ye yapılan yükseltmeler, ona Link 16'yı da iletme yeteneği verdi.

Ayrıca bakınız 

 Askeri telsizlerin ve taktik veri bağlantılarının simülasyonu için ağ simülatörü
 Hava Kuvvetleri Komuta ve Kontrol Entegrasyon Merkezi, MIL-STD-6016 standardı ve planları/programları için Hava Kuvvetleri komutanlığına liderlik ediyor
 653d Elektronik Sistemler Kanadı JTIDS program yürütülmesi
 JREAP, Ortak Menzil Uzatma Uygulamaları Protokolü

Kaynakça

Notlar

Genel kaynakça 
 
 TADIL J kılavuzu 
 USAF GCIC ana sayfası
 653d Elektronik Sistemler Kanadı ana sayfası

NATO