Normandiya Dörtlüsü

Normandiya Dörtlüsü veya Normandiya Formatı (), Donbas'taki savaşı ve daha geniş anlamda Rusya-Ukrayna Savaşı'nı çözmek amacıyla bir araya gelen devletler grubudur. Grubu oluşturan dört ülke -Almanya, Rusya, Ukrayna ve Fransa- ilk kez 2014 yılında Fransa'nın Normandiya bölgesinde Normandiya Çıkarması kutlamaları sırasında gayri resmî olarak bir araya geldi.

Oluşum 
Grup, 6 Haziran 2014'te Fransa, Almanya, Rusya ve Ukrayna liderlerinin Normandiya'da gerçekleşen Normandiya Çıkarması'nın 70. yıldönümü etkinlikleri sırasında bir araya gelmesiyle oluşturuldu. Grup, liderler ve ilgili dışişleri bakanları arasında telefon görüşmeleri yoluyla faaliyet göstermektedir. Normandiya Dörtlüsü zaman zaman Belarus, İtalya ve Birleşik Krallık'ı da içerecek şekilde genişletilmiştir.

Toplantılar

2014 
2014 yılında başlayan erken görüşmeler, Rusya ve Ukrayna arasındaki görüşmeleri kolaylaştırmak amacıyla Trilateral İletişim Grubu'nun kurulmasına yol açtı. Bu, Normandiya Dörtlüsü aracılığıyla yapılan arabuluculuk ile birlikte, Eylül 2014'te imzalanan Minsk Protokolü'nün kurulmasına doğrudan yol açtı. Bu anlaşma, Donbas bölgesi ve Kırım'da barış için birkaç hüküm belirledi.

2015 
2015 yılı başlarında ilişkilerin daha da bozulması üzerine, Normandiya Dörtlüsü Şubat 2015'te Belarus'ta gerçekleşen görüşmelerde buluştu. Bu, grubun Minsk'te buluştuğu sırada Fransız-Alman ortak bir diplomatik plan tarafından hızlandırıldı ve toplamda on altı saatten uzun süren müzakereler sonucu ortaya çıkan Minsk II paketi, Ukrayna'da ateşkes ve planlanan iç reformları müzakere etti.

2016 yılından sonbahar 2019'a kadar müzakereler ve görüşmeler durdu.

2019 
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, Mayıs 2019'daki göreve başlama konuşmasında Rusya ile barış görüşmelerini en üst önceliği olarak belirledi. Aynı yıl Temmuz ayında YouTube aracılığıyla diğer ülkeleri diyaloğa davet ederek bu önceliğini teyit etti. "Hadi Kırım'ın kime ait olduğunu ve Donbas bölgesinde kimin olmadığını tartışalım" dedi.

18 Temmuz 2019'da Ukrayna Üçlü Temas Grubu tarafından "kapsamlı" bir ateşkes anlaşması yapıldı.

Eylül 2019'da Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Normandiya formatında bir toplantı yapma niyetlerini açıkladılar. 21 Eylül'de, "devam eden çekişmeler" Berlin'deki 2016 Normandiya Dörtlüsü toplantısından beri "bir siyasi çekişme" olarak nitelendirildi. Aynı zamanda Eylül ayının sonlarında, Zelenski'nin Avrupa'daki imajını zedeleyen, ABD Başkanı Donald Trump ve Zelenski arasında gerçekleşen telefon görüşmesinde, Fransa ve Almanya'nın desteğini cılız olarak nitelendiren ifadeler kullanıldı. 10 Ekim'de Zelenski, açık bir basın toplantısında bu açıklamasını tekrarladı. 16 Ekim'de, Fransız ve Alman liderler, başka bir Normandiya Dörtlüsü toplantısında karar kıldı.

2022 
Dört ülkenin temsilcileri arasında, Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline yakın bir zamanda, 26 Ocak 2022'de Paris'te bir Normandiya Dörtlüsü toplantısı gerçekleştirildi ve bunu 28 Ocak'ta Fransız ve Rus devlet başkanları arasında bir telefon görüşmesi takip etti. Dört hükûmetin temsilcileri, Minsk II'yi desteklediklerini ve mevcut anlaşmazlıkları çözmeye kararlı olduklarını onayladı. Koşulsuz bir ateşkesi desteklediler ve 22 Temmuz 2020 ateşkesinin güçlendirilmesini desteklediler, Minsk II'nin diğer unsurlarının uygulanması konusundaki anlaşmazlıklarına bağlı olarak. 10 Şubat'ta yapılan dokuz saatlik Normandiya Dörtlüsü toplantısının sonunda ortak bir deklarasyon üzerinde anlaşılmamış olsa da, temsilciler Mart ayında tekrar bir araya gelmeyi planlamışlardı. Ancak, 24 Şubat 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgali nedeniyle bu toplantı gerçekleşmedi. Zelenski daha sonra Normandiya Dörtlüsü'nün Rusya'nın eylemleri nedeniyle "yıkıldığını" açıkladı. Fransa ve Almanya, iki ülke arasındaki barış görüşmelerine devam ederken, Rusya'yı kınamış ve Ukrayna'ya destek sağlamaya devam etmektedir.

Ülke liderleri

2014–2017

2017–2019

2019–2021

2021-günümüz

Toplantılar 
İlk altı toplantı 2014'ten 2019'a kadar yapıldı.

  Château de Bénouville, Bénouville, Normandiya, Fransa — 6 Haziran 2014 — Overlord Harekâtı'nın 70. yıl dönümü kutlamalarının ilk toplantısı
  Milan, İtalya — 16–17 Ekim 2014 — Asya-Avrupa Buluşması'nın bir parçası olarak
  Minsk, Belarus — 11–12 Şubat 2015 — Minsk II imzalandı
  Paris, Fransa — 2 Ekim 2015
  Berlin, Almanya — 19 Ekim 2016
  Paris, Fransa — 9 Aralık 2019
  Paris, Fransa — 26 Ocak 2022
  Berlin, Almanya — 10 Şubat 2022

Ayrıca bakınız 

 Budapeşte Memorandumu
 Minsk anlaşmaları
 2021-2022 Rusya-Ukrayna krizi

Kaynakça 

Rusya-Ukrayna Savaşı
21. yüzyılda diplomatik konferanslar (Avrupa)
Ulusal güvenlik
2014'te siyaset
2015'te siyaset
2016'da siyaset
2014'te uluslararası ilişkiler
2015'te uluslararası ilişkiler
2016'da uluslararası ilişkiler
Rusya'nın dış ilişkileri
Ukrayna'nın dış ilişkileri
Fransa'nın dış ilişkileri
Almanya'nın dış ilişkileri
François Hollande
Angela Merkel
Emmanuel Macron
Vladimir Putin
Rusya-Ukrayna ilişkileri
Volodimir Zelenski
2014 tanıtımları