Çihireti Kilisesi

Çihireti Kilisesi (Gürcüce: ჩიხირეთის ეკლესია), tarihsel Eruşeti bölgesinde, bugün Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı ve eski adı Çihireti olan Yünbüken köyünde ortaçağdan kalma bir kilisedir.

Tarihçe

Kilisenin bulunduğu Eruşeti bölgesi, erken dönem Gürcü Hristiyanlığının önemli merkezlerinden biriydi. Bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında ele geçirdiğinde Çihireti köyünün 10 hanelik Hristiyan nüfusu Gürcülerden oluşuyordu. Köyün Müslüman olmasından sonra kilisenin cemaatinin kalmadığı ve zaman içinde yıkıldığı anlaşılmaktadır. Nitekim Ardahan bölgesini gezmiş olan Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli, 1917 yılında köydeki kilisenin yıkıntılarından söz etmiştir.

Kalıntılar
Çihireti Kilisesi, Yünbüken köyünün 1,4 km kuzeybatısında bulunuyordu. Tek nefli küçük bir yapı olduğu anlaşılan kiliseden geriye kuzey duvarının temeli, dört adet kesme taş kalmıştır.Günümüze kalan duvarın uzunluğu 160 cm’dir. Kiliseye güneyden bitişik başka bir yapının bulunduğu kazı sırasında insan kemiklerinin ve kesme taşların ortaya çıkmasıyla anlaşılmıştır. Bu taşlardan biri zarar görmüş bezemeli bir sütun başlığıdır. Yapının beyaz taşlardan inşa edilmiş olduğu kalıntılardan anlaşılmaktadır. Köylülerin verdiği bilgiye göre kilisenin yıkıntıları arasında kadın ve aslan figürlü bir taş bulunuyordu. Öte yandan Hanak kasabasında yaşayan biri bu kilisenin bir stelini evine götürmüştür. Stelde, yakarma pozisyonunda ellerini havaya kaldırmış sakallı iki erkek tasvir edilmiştir. İki figürün de başında hale bulunmaktadır. Bu kiliseye ait başka taşlar da 2016 yılında Hanak kasabasındaki bir benzin istasyonunda tutuluyordu. Bu taşlardan birinde oyma bir haç bulunmaktadır. Buradaki taşlardan biri ise, bir sütun başlığıdır. Bu sütun başlığı, Çihireti Kilisesi’ne 2014 yılında yapılan bir araştırma gezisinde kilisenin bulunduğu yerde tespit edilmişti ve taşın sonradan alınıp götürüldüğü anlaşılmaktadır.

Kaynakça

Tao-Klarceti
Ardahan'daki Gürcü Ortodoks kiliseleri