Serebral atrofi

Serebral atrofi, beyni etkileyen hastalıkların çoğunun ortak bir özelliğidir. Herhangi bir dokunun atrofisi, hücre boyutunda bir azalma anlamına gelir; bu, sitoplazmik proteinlerin ilerleyici kaybına bağlı olabilir. Beyin dokusunda atrofi, nöronların ve bunlar arasındaki bağlantıların kaybını tanımlar. Beyin atrofisi iki ana kategoriye ayrılabilir: genelleştirilmiş ve fokal atrofi. Genelleştirilmiş atrofi beynin tamamında meydana gelirken, fokal atrofi belirli bir konumdaki hücreleri etkiler. Serebral hemisferler (beynin beyni oluşturan iki lobu) etkilenirse, bilinçli düşünce ve istemli süreçler bozulabilir.

Bir dereceye kadar serebral büzülme, yaşlanmanın dinamik süreciyle doğal olarak meydana gelir. Yetişkinlik döneminde de yapısal değişiklikler devam eder, beyin küçülmesi 35 yaşından sonra yılda %0,2 oranında başlar. Bireyler 70 yaşına ulaştığında düşüş hızı hızlanır. 90 yaşına gelindiğinde insan beyni başlangıçtaki en yüksek ağırlığının %15'ini kaybetmiş olacaktır. Beyin atrofisinin yanı sıra yaşlanma, beyindeki mikro kanamalarla da ilişkilendirilmiştir.

Nedenler 
Serebral atrofinin ilerleme şekli ve hızı, ilgili hastalığa bağlıdır.

Yaralanma 

 Felç, beyindeki kan akışının aniden kesilmesi nedeniyle beyin fonksiyonlarının kaybı
 Orta-şiddetli travmatik beyin hasarı

Hastalıklar ve bozukluklar 

 Alzheimer hastalığı (Yüksek çözünürlüklü MRI taramaları Alzheimer hastalığında serebral atrofinin ilerlediğini göstermiştir)
 Lezyonların (hasarlı bölgelerin) motor koordinasyonunu bozabileceği serebral palsi
 Senil demans, fronto-temporal demans ve vasküler demans
 Pick hastalığı, beyindeki sinir hücrelerinin ilerleyici tahribatına neden olur
 Huntington hastalığı ve nöronlarda toksik düzeyde protein birikmesine neden olan diğer genetik bozukluklar
 Aksonları koruyan miyelin kılıfını yok eden Krabbe hastalığı gibi lökodistrofiler
 İnflamasyona, miyelin hasarına ve beyin dokusunda lezyonlara neden olan multipl skleroz
 Lezyonların nöbetlerle sonuçlanan anormal elektrokimyasal deşarjlara neden olduğu epilepsi
 GLUT1 eksikliği sendromu
 Anoreksiya nervoza, bulimia nervoza ve diğer yeme bozuklukları
 Besinlerin yetersiz veya fazla alınmasından kaynaklanan yetersiz beslenme
 Vücudun insülini uygun şekilde kullanmadığı ve yüksek kan şekeriyle sonuçlanan Tip II diyabet
 Bipolar bozukluk, manik ataklar sırasında önemli miktarda beyin dokusu kaybı; ancak bu atakların beyin dokusu kaybına mı yoksa tersine mi yol açtığı doğrulanmamıştır
 Şizofreni
 Nöronların temel işlevlerine müdahale eden Kearns-Sayre sendromu gibi mitokondriyal ensefalomiyopatiler
 Posterior kortikal atrofi : Beynin en arka bölgesinde görsel bilginin alındığı ve işlendiği beyin bölgesi olan görsel korteks bulunur. Nörodejenerasyon nedeniyle beynin bu bölgesinde kortikal atrofi meydana geldiğinde ilk belirti görme bozukluğudur. Posterior kortikal atrofisi olan hastalarda görülen yaygın bir görme bozukluğu, kişinin aynı anda birden fazla yeri göremediği veya dikkatini bu yerler arasında hızlıca kaydıramadığı simultanagnozidir. Posterior kortikal atrofisi olan bir beynin görüntülerine bakıldığında, görsel uyaranların görsel kortekse getirildiği ve entegre bilginin beynin diğer bölgelerine geri gönderildiği dorsal ve ventral görsel yolların hacminde bir kayıp görülebilir. Bu bozukluk görme bozukluklarına neden olduğundan, genellikle gözden kaçan veya geciken bir teşhis söz konusudur; çünkü gerçekte sorun beynin arka kısmında olduğu halde, gözlerde bir sorun olduğu varsayımı vardır.
 Prion hastalıkları, nöronların ilerleyici ölümüne neden olan, her zaman ölümcül olan bir grup ensefalopatidir.

Enfeksiyonlar 
Enfeksiyöz bir ajanın veya ona karşı inflamatuar reaksiyonun nöronları ve aksonlarını tahrip ettiği durumlar bunlara dahildir.

 Ensefalit, beyinde akut inflamasyon
 Nörosifiliz, beyinde veya omurilikte bir enfeksiyon
 AIDS, bağışıklık sistemi hastalığı

İlaca bağlı 

 Alkol (kısmen geri döndürülebilir): Standartlaştırılmış MRI kanıtları, kronik alkolizmin (alkol kullanım bozukluğu) yaygın kortikal atrofi ve büyük beyin değişiklikleriyle ilişkili olduğunu göstermektedir.
 Antipsikotik
 Kortikosteroid kullanımı (Kortikosteroid dozunun derecesi ile serebral atrofi arasında korelasyon olduğu görülmektedir)

Tedavi 
Serebral atrofi genellikle önlenebilir değildir. Ancak riski azaltmak için atılabilecek adımlar vardır:

 Kan basıncını kontrol etmek
 Omega-3'ler ve antioksidanlar içeren sağlıklı ve dengeli bir beslenme
 Zihinsel, fiziksel ve sosyal olarak aktif kalmak.

Kaynakça 

Anatomik patoloji