Balvana Harabeleri

Balvana Harabeleri (Gürcüce: ბალვანას ნასოფლარი), Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı ve eski adı Küçük Vardosani olan Yamaçyolu sınırları içinde geniş bir alana yayılan yapı kalıntılarıdır. Bu kalıntıların bulunduğu yer yöre halkı tarafından "Balvana" olarak adlandırılmaktadır.

Tarihçe

Balvana (ბალვანა), Gürcüce bir yer adı olup kirazlı anlamına gelir. Şavşat ilçesine bağlı Kirazlı köyünün eski adı da Balvana'dır. Balvana Harabeleri'nin bulunduğunu yer, tarihsel Eruşeti bölgesinin sınırları içinde yer alır. Eruşeti, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde "Lalvana" (لالوانۀ) adıyla kaydedilmiş olan yerleşimin Balvana olması ihtimali bulunmaktadır. Nitekim Lalvana köyü ile Küçük Vardosani köyü Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlıydı. Lalvana köyünün bir Gürcü yerleşimi olduğu Osmanlı Devleti'ne ispenç vergisi vermekle yükümlü hane reislerinin Gürcü adları taşımasından anlaşılmaktadır.

Kalıntılar

Balvana kalıntıları Yamaçyolu köyünün 2 kilometre güneyinde yer alır. Buradaki yerleşim yeri kalıntıları bir kilometrelik bir alana yayılır. Bu alanla onlarca yapı kalıntısı bulunmaktadır. Bazı yapıların duvarları çamur ve taşla inşa edilmiştir. Bu yerleşimin orta kısmında duvarla çevrili büyükçe bir alan bulunmaktadır. Bu alanın savunma amaçlı bir yer olduğu tahmin edilmektedir. Bu kalıntıların yöre halkının "Balvana" olarak adlandırdığı bir köye ait olmalıdır.

Kaynakça

Ardahan ilindeki yapılar
Tao-Klarceti
Hanak