Dealbanizasyon

Dealbanizasyon (Arnavutça: de-shqiptarizim), 1912'de Kosova'nın ilhakından sonra Sırbistan Krallığı tarafından başlatılan Arnavutların vatandaşlıktan çıkarılması süreci olarak tarih yazımında ve siyasi söylemde kullanılan bir terimdir. Süreç 1918'e kadar devam etti ve 1918 ile 1938 yılları arasında Kosova'daki Arnavut nüfusa karşı Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı tarafından benimsendi. Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı, ''Kaçak'' hareketine direndi ve Arnavutların yaşadığı bölgeleri "arnavutlardan arındırmak" amacıyla Sırp-Karadağlı sömürgecileri kullandı.

Yugoslavya'nın dağılması sırasında terim yeniden siyasi söyleme girdi. 1989'da İbrahim Rugova, Kosova'nın "arnavutlardan arındırılmasına" karşı çıktı. 1992'de Sırp Radikal Partisi Kosova'nın "arnavutlardan arındırılmasını" tavsiye etti. Kosova'daki ayaklanmaların ardından Slobodan Miloseviç, 1918'dekine benzer bir "dealbanizasyon" politikası uyguladı. Sırbistan'daki siyasi söylemde, Kosova Savaşı'ndan sonra gerçekçi olmayan bir hedef haline gelen dealbanizacija çağrısı, yerini -Sırp perspektifinden bakıldığında- daha pragmatik olan bir çağrıya federalizacija (Kosovalı Arnavutları geniş bir Sırbistan içinde tutmaya yönelik siyasi girişim) çağrısına bıraktı.

Arnavut tarih yazımında bu terim, Balkan tarih yazımındaki Arnavut tarihi şahsiyetlerinin "dealbanizasyon'' sürecine atıfta bulunmak için de kullanılmaktadır.

Önemli Arnavut azınlıklara sahip post-Yugoslav ülkelerde bu terim, Arnavut topluluklarına yönelik milliyetçi bir slogan olarak Šiptar, dešiptarizacija adlı etnik karalamayı ima eden bir biçimde kullanılır. Kuzey Makedonya'nın en büyük kulüplerinden biri olan FK Vardar'ın holiganları, kulübün futbol maçlarında sık sık dešiptarizacija çağrısı yapan bir pankart açmıştır. 2017'de böyle bir olayı, stadyumun dışında yürüyen Arnavut gençlere yönelik bir saldırı izledi.

Kaynakça 

Yerleşim projeleri
Arnavut karşıtlığı
Milletlere karşı ırkçı duygular