Nihahi Kalesi

Nihahi Kalesi (Gürcüce: ნიხახის ციხე; okunuşu: "nih'ah'is tsih'e"), tarihsel Tao bölgesinde, bugün Yusufeli ilçesine bağlı ve eski adı Nihahi olan  Yokuşlu köyü sınırları içinde orta çağdan kalma bir kaledir. Nihahi Kalesi'nin, 1,3 km güneybatısındaki Oşnaki Kalesi'yle birlikte İspir bölgesinden Tao bölgesine giden yolu kontrol etmek amacıyla inşa edilmiş olduğu tahmin edilmektedir.

Tarihçe

Nihahi Kalesi'nin bulunduğu Ninahi köyü, orta çağda Gürcistan oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu yerleşimi 1549 tarihli Gürcistan seferiyle Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde 1574 tarihinde tamamı Hristiyan olan 65 hane yaşıyordu. Nihahi Kalesi, Gürcü hükümdar Mzeçabuki'nin İspir Kalesi'ni Osmanlılara terk etmek zorunda kalmasından itibaren Gürcistan'ın batı sınırındaki en önemli savunma yapılarından biriydi. Mevcut bilgiler Nihahi Kalesi'nin Osmanlı döneminden önce, büyük bir olasılıkla Gürcüler tarafından inşa edildiğini göstermektedir.

Mimari

Nihahi Kalesi, Çoruh Nehri'nin sağ kıyısında, deniz seviyesinden 811 metre yükseklikte  kayalık bir tepede yer alır. Surları ve kulesi günümüze ulaşmış olan kale, kireç harcı kullanılarak moloz taşlarala inşa edilmiştir. Doğu tarafta yer alan kule, kalenin günümüze en iyi biçimde ulaşmış olan bölümüdür. Batı sur duvarları tamamen yıkılmıştır. Nihahi Kalesi'nin ilk kapısı güney duvarında yer alır ve üst kale kapısı konumun sahiptir. Bu kapının genişliği 1,6 metre, yüksekliği 1,9 metredir. Bu kapının batı kısmında alt kale başlamaktadır. Üst kale ile alt kalenin duvarla birbirinden ayrılmış olduğu kalıntılardan anlaşılmaktadır. Ne var ki iki kale arasındaki duvar tamamen ortadan kalkmıştır. Bu iki kaleden birbirine geçiş kapı aracılığıyla sağlanıyordu.

Nihahi Kalesi'nin kuzeybatı surları, ikinci kapının kuzeyinde yer alan kuleden başlamaktadır. Bu ölçüde yıkılmış olan bu surun uzunluğu 23 metreyi bulur. Kalenin doğu duvarında, güneydoğu duvarı büyük ölçüde sağlam kalmış köşeli bir kule bulunmaktadır. Duvarların yüksekliği 5 metre kadardır. Güney duvarının üst kısmında mazgallar ve pencereler bulunmaktadır. Nihahi Kalesinin doğu kısmında yüksekliği 10 metreyi bulan köşeli bir kule vardır. Kulenin giriş kapısı, batı tarafta ikinci kat seviyesindedir. Bu kapının yüksekliği yaklaşık 2 metre, genişliği 1,6 metredir.

Kaynakça

Tao-Klarceti

ka:ნიხახის ციხე
Artvin'deki kaleler