Siats

Siats (/see-ats/), Utah, Amerika Birleşik Devletleri'nin Geç Kretase Cedar Mountain Formasyonu'ndan bilinen soyu tükenmiş büyük teropod dinozor cinsidir. Tek bir tür içerir, Siats meekerorum. Başlangıçta, çok tartışmalı ilişkilere sahip büyük bir teropod sınıfı olan bir megaraptoran olarak sınıflandırıldı. Siatlar bir neovenatorid allosauroid, filogenetik konumu belirsiz bir coelurosaur, veya bir tyrannosauroid olabilir.

Keşif 

Keşfi Omurgalı Paleontoloji Derneği'nin 2012 yıllık toplantısında duyuruldu ve 2013 yılında Lindsay E. Zanno ve Peter J. Makovicky tarafından adlandırıldı ve tip türü Siats meekerorum'dur. Cins adı, Ute mitolojisindeki insan yiyen bir canavar olan Siatsın adından türetilmiştir. Meekerorum tür adı, paleontolojik araştırmaları desteklemek için bir fon bırakan merhum jeolog John Caldwell Meeker, dul eşi Withrow Meeker ve araştırma projesinin gönüllülerinden biri olan kızları Lis Meeker'i onurlandırıyor.

Siats, Chicago'daki Field Museum of Natural History'de yer alan parçalı bir postkranial iskelet olan FMNH PR 2716 holotipinden bilinmektedir. FMNH PR 2716, beş dorsal ve sekiz kaudal omur, bir köşeli çift ayraç, kısmi sağ ilium, iskiyum ve fibula, parçalı bir sol tibia ve birkaç sağ ve sol pedal falanksından oluşur. FMNH PR 2716, Lindsay Zanno tarafından, Peter Makovicky liderliğindeki Field Museum'un 2008 keşif gezisinin bir parçası olarak keşfedildi. Kemikler ilk olarak bir yamaçtan çıkıntı yaptığı görülerek kazı yapılmasına yol açtı. 2008 ve 2010 yılları arasında, Utah'ın Emery İlçesindeki, yaklaşık 94,5 milyon yıl önce, Geç Kretase'nin erken Senomaniyen aşamasına tarihlenen Cedar Mountain Formasyonu'nun Mussentuchit Üyesi'nden toplanmıştır.

 Tanım 

Holotip örnek, FMNH PR 2716, nöral kemerlerin dorsal omurların merkezine tamamlanmamış birleşmesine dayanarak iskelet olarak olgunlaşmamış kabul edilen tek bir kişiden alınan materyalden oluşur. Siats, dördü otapomorfik (yani benzersiz) olmak üzere yedi tanısal özellikle ile karakterize edilir. Otapomorfileri arasında distal kuyruk omurlarının yarıüçgensel enine kesiti, proksimal kuyruk omurlarında belirgin infradiapofiz fossaları olmayan uzun centrodiapophyseal laminalar, ilyak kasık pedinkülünün enine içbükey asetabular kenarı ve kesik lateral brevis sığlığı ucunda bir çentik bulunması yer alır. Diğer dikkate değer özellikler, sırt omurlarındaki geniş nöral dikenleri içerir.

Siats, Kuzey Amerika'dan bilinen en büyük teropodlardan birini temsil eder. Zanno ve Mackovicky (2013), femur çevresi regresyonunu kullanarak kütlesini kabaca  olarak tahmin ettiler. Yazarlar ayrıca, iskeletsel olarak olgunlaşmamış bir bireyi düşündüren, ossifikasyon olmadığını gösteren görünür nörosantral ek yerlerine rağmen, holotip örneğinin boyut olarak zaten Saurophaganax ve Acrocanthosaurus ile karşılaştırılabilir olduğunu yazdılar. 2019'da maksimum yetişkin boyutunun 11,7 metre uzunluğunda ve 3,9 ton beden kütlesinde olduğu kestirildi.

Eğer bir neovenatorid ise, Siats'''ın keşfi, allosauroidlerin Kuzey Amerika'da geç Kretase'ye kadar tiranozauroidlere hakimiyeti vermediğini de ortaya koyuyor. Bununla birlikte, genellikle neovenatoridler veya tiranozauroidler olarak bulunan, ki genellikle her iki yorumun da aynı makalede yer aldığı megaraptoranlarla olduğu gibi bu hayvanın sınıflandırması konusunda önemli anlaşmazlıklar olmuştur ve halen de devam etmektedir. Siatların Megaraptora'nın içine yerleştirilmesi de bir tartışma kaynağı oldu ve son analizler, Megaraptora'nın yerleşiminden bağımsız olarak onu megaraptoran olmayan bir teropod olarak yerleştirdi.

 Filogeni ve sınıflandırma Siats, başlangıçta, megaraptoran Aerosteon'unkine benzer şekilde, kuyruk nöral kemerleri üzerinde derin infradiapofiz fossa ile sınırlanmış belirgin centrodiapophyseal laminaların varlığına dayanarak, 2013 yılında keşfedilmesi üzerine Chilantaisaurus ile yakından ilişkili bir megaraptoran neovenatorid olarak sınıflandırıldı. Yavru bir Megaraptor örneğinin 2014 tarihli bir tanımlamasında, Siats'ın Megaraptora'ya yönlendirilmesine itiraz edildi ve megaraptoranların Siats gibi neovenatoridlerden çok olasılıkla tirannosauroroidlere daha yakın olduğu bulundu. Makale, Neovenator ile çeşitli özellikleri paylaşmasına karşın, Siatsın sırt omurları, ilium ve fibula yapısında megaraptoranlardan çok farklı olduğunu belirtti. Megaraptoranları neovenatoridler olarak yerleştiren Coria ve Currie (2016) tarafından yürütülen sonraki bir analiz, yine de Siats ve Chilantaisaurus'u Megaraptora'nın dışında neovenatoridler olarak yerleştirdi. Bununla birlikte, Bell ve ark. (2016) , Siatları bu grup içinde belirsiz filogenetik yerleşime sahip Coelurosauria'nın bir üyesi olarak değerlendirdi; analiz, Siatların ya ornitomimozorların bir akrabası, maniraptoranlarla tirannosauroidlerden daha yakından ilişkili bir teropod, bir bazal megaraptoran ya da Xiongguanlong'''dansa tirannosauridlerle daha yakından ilişkili bir tiranozauroid olabileceğini gösterdi.

Aşağıda sunulan kladogram (bu daha yeni çalışmalardan önce oluşturulmuştur) Zanno & Makovicky'yi (2013) izler.

Kaynakça 

Tür mikroformatı olan maddeler
Utah'ta paleontoloji
2013'te tanımlanan fosil taksonları
Kuzey Amerika'daki Geç Kretase dinozorları