Ulusötesi otoriterlik

Ulusötesi otoriterlik, otoriter bir devletin sınırları dışında gerçekleştirdiği siyasi baskı türüdür. Genellikle siyasi muhalifleri veya diaspora topluluklarının eleştirel üyelerini yurtdışında hedef almaktadır.

Freedom House ve Federal Soruşturma Bürosu (FBI), otoriter devletlerin muhalif ve diaspora topluluklarını yurtdışında hedef alan ulusötesi otoriterlikleri detaylı bir şekilde belgelemiştir. Birçok devlet, bu eylemleri içeren bir dizi faaliyette bulunmaktadır ve bu faaliyetler arasında yurtdışında vatandaşların suikastlarla ve/veya zorla kaybetmeleri de bulunmaktadır. Freedom House, 2021 yılında ulusötesi otoriterlik eylemlerinin dünya genelinde arttığına dikkat çekmiştir.

2022 yılında Freedom House tarafından yayınlanan bir rapora göre, bu faaliyette en çok rol alan ülkeler Çin, Rusya, Mısır ve Tacikistan hükümetleridir. Endişeyle belirtilen diğer ülkeler arasında İran, Ruanda ve Suudi Arabistan da bulunmaktadır.

Uluslararası ilişkiler uzmanı Laurie Brand, otokrasilerin uluslararası alanda özel zorluklar ve fırsatlarla karşı karşıya olduğunu ve bu durumun otoriter uygulamaları etkilediğini belirtiyor. Özellikle, transnasyonellik ve ulusal sınırları aşan uygulamaların yükselişi, otokrasilerin vatandaşlarının göçünü yönetmeyi amaçlayan stratejiler geliştirmesine yol açmıştır. Siyaset bilimci Gerasimos Tsourapas'a göre, küresel otokrasiler, ulusötesi otoriterlik, meşruiyet sağlama, katılım ve aynı zamanda devlet dışı aktörlerle işbirliği gibi karmaşık stratejilerle uğraşmaktadır.

Ulusötesi otoriterliğin tipolojisi 
Sosyolog Dana M. Moss, aşağıda açıklandığı gibi bir ulusötesi otoriterlik tipolojisi  savundu:

Tepkiler

Hükûmetler

Avrupa Konseyi 
Haziran 2023'te Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi, Türkiye'nin İsveç'in NATO üyelik başvurusunu onaylamamasının, ulusötesi otoriterliğin bir parçası olduğunu iddia etti.

Çin Halk Cumhuriyeti 
Haziran 2022'de Çin Halk Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan bir brifingde, Wang Wenbin, ABD ve İngiltere'nin Julian Assange'ın ulusötesi otoriterlikle ilgili olarak işbirliği yaptığını iddia etti.

Sivil toplum 
2022 yılında Amerikan İlerleme Merkezi tarafından yapılan bir rapora göre, Çin hükümetinin en dikkat çekici ulusötesi otoriterlik çabalarının, Causeway Bay Books kayıpları gibi olaylarda, Kamu Güvenliği Bakanlığı (MPS) tarafından koordine edildiği belirtilmiştir. Raporda, MPS'nin yurtdışındaki faaliyetlerini daha iyi anlamak için girişimlerde bulunulması çağrısı yapılmıştır.

Kaynakça 

Siyasi baskı
Otoriteryenizm