Bosna Savaşı'nda tecavüz

Bosna Savaşı'nda tecavüz, kadınlara yönelik kitlesel bir şiddet politikasıydı. Tecavüzlerin büyük çoğunluğu, tecavüzü bir terör aracı olarak kullanan Sırp Ordusu ve Sırp paramiliter birimleri tarafından işlendi. Aynı zamanda tecavüzler, etnik temizlik amacıyla yapılmaktaydı. Savaş sırasında tecavüze uğrayan kadınların sayısı 10.000 ile 50.000 arasında değişmektedir. İstatistiklerin tespiti net değildir. Bildirilmeyen vakaların sayısının, rapor edilen vakaların sayısından çok daha fazla olduğuna inanılmaktadır.

Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY), savaş zamanında sistematik tecavüz ve cinsel köleleştirmenin insanlığa karşı suç olduğunu ve soykırımın ardından ikinci sırada insanlık suçu olduğunu ilan etti. ICTY, toplu tecavüzleri soykırım olarak görmese de, çoğu kadın Boşnak (Bosnalı Müslüman) nüfusun toplu tecavüzlerinin organize ve sistematik olmasından, bu tecavüzlerin daha büyük bir soykırım kampanyasının parçası olduğu sonucuna varmıştır.

VRS üyesi Dragoljub Kunarac'ın yargılanması, herhangi bir ulusal veya uluslararası hukukta ilk kez bir kişinin, tecavüzü bir savaş silahı olarak kullanmaktan suçlu bulunmasıdır. Sırp paramiliter ve askeri güçlerinin, Boşnak kadın ve çocuklara yönelik vahşetinin medyada yaygın olarak yer alması, Sırp güçlerinin uluslararası düzeyde kınanmasına yol açtı.

Savaşın ardından, tecavüzleri ve sonrasında yaşananları konu alan ödüllü belgeseller, uzun metrajlı filmler ve oyunlar yapıldı.

Popüler kültürdeki yeri 
Boşnak yönetmen Jasmila Žbanić'in yönettiği uzun metrajlı bir film olan Esma'nın Sırrı, savaş sonrasında Saraybosna'da geçiyor ve bekar bir anne olan Esma'yı ve savaş bebeği olduğunu keşfeden kızı Sara'yı anlatıyor. Film, 56. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde 2006 Altın Ayı ödülünü kazandı. Žbanić, 2000 yılında savaş hakkında Red Rubber Boots adlı kısa bir belgesel yazıp yönetmişti. Angelina Jolie'nin yönettiği Kan ve Aşk filminde de, savaş zamanındaki tecavüz konusunu işliyor. 1998 savaş filmi olan Kurtarıcı, bir Boşnak askeri tarafından tecavüze uğrayan ve hamile bırakılan Sırp kadına, BM güvenli bölgesine kadar eşlik eden bir Amerikalı paralı askeri anlatmaktadır.

Hayaletleri Çağırmak, Omarska'da tecavüze ve işkenceye maruz kalan Boşnak ve Hırvat iki kadın hakkında bir belgeseldir. Film, iki kadının Lahey'de ifade vermesiyle sona erer. Tanıklığa Geldim, PBS tarafından Foča'da Sırp güçleri tarafından hapsedilen ve daha sonra ICTY'de saldırganları aleyhine ifade veren on altı kadının hikayesini anlatan bir belgeseldir.

Kaynakça 

Bosna Soykırımı
Etnik temizlik