Primula carniolica

Primula carniolica,  Carniolan primrose olarak bilinen Primulaceae (çuha çiçeğigiller) familyasından çiçekli bir bitkidir. Buz Devri sırasında gelişen bitki,  Slovenya’nın  en ünlü yerel  endemik bitkilerden biridir. Slovence adı "Kranjski jeglič" dir.

Primula carniolica  1754-1769 yılları arasında Divje jezero civarında, Idrija kasabasındaki cıva madeninde  doktor olarak çalışan, doktor ve doğa bilimci Johannes Antonius Scopoli tarafından bulundu, fakat yeni bir tür olarak tanımlanmadı. Daha sonra Balthasar Hacquet bitkiyi Viyana'ya gönderdi, burada o zamanın önde gelen botanikçilerinden biri olan Nicholas Joseph von Jacquen, 1778 yılında onu yeni bir tür olarak tanımladı. Bitki adını, bulunduğu  bölgenin ismi olan Carniola’dan  almıştır. Carniola bölgesi o zamanlar Avusturya İmparatorluğu' sınırları içinde yer alıyordu*3,Bitkinin bulunduğu Divje jezero gölü kıyısındaki yeri 1838 yılında Saksonya Kralı II. Frederick Augustus  ziyaret etti.

Primula carniolica  yaklaşık 5 ila 20 santimetre yüksekliğe ulaşan çok yıllık otsu bir bitki olarak büyür. Yaprakları 3-12 santimetre uzunluğunda genel olarak da 1-4 santimetre  genişliğindedir. Gövde, taban ve yapraklar açık yeşil ve etlidir.  Diğer bazı çuha çiçeğinde görülen tabakalar bu bitkide görülmez. Çiçekler 20–25 milimetre çapında ve hafif kırmızı, gül veya mor pembe renktedir. Koku verirler ve boğaz kısmında hafif bir beyaz parçacık kaplaması vardır. Bitki Nisan ve Mayıs ayları arasında çiçek açar.  Yapraksız olan çiçek sapının uzunluğu  5 ila 20 santimetre arasındadır. Çiçek sapı 2 ila 15 çiçeğin bir arada durduğu çiçek salkımlarını taşır.

Primula carniolica, Ljubljana'nın güney ve batısındaki 25 km genişliğinde ve 70 kilometrelik bir kuşakta, kayalık yarıklardaki ıslak yarıklarda ve çayırlardaki yerlerde yetişir. En çok Dinar Dağları'nın kuzey ucunda ve Ljubljana'nın güneyindeki Idrija civarında yaygındır. Bitki kendi doğal alanı içinde, kuzeye bakan ıslak kireçtaşı kayalıklarında, dağ geçitlerinde ve çayırlarda 900-1.000 metre yükseklikte yetişir.

1922 yılından beri Slovenya'da korunan bir tür olduğu için çiçeğin toplaması yasaktır. Primula carniolica sınırlı dağılımı nedeniyle, en son 2010 yılında IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi içinde, en  az endişe veren olarak listelenmiştir.  Primula carniolica nadiren yetiştirilir.

Dış bağlantılar

Kaynakça 

Primula
Nikolaus Joseph von Jacquin tarafından adlandırılmış taksonlar
Slovenya florası