Kurguda Güneş

Güneş Klasik Antik Çağdan bu yana kurguda mekân olarak kullanılmış olsa da uzun süre boyunca görece seyrek olarak ilgi gördü. İlk tasvirlerin çoğunda Güneş, bir zamanlar gök cisimlerinde yaşam olduğuna dair yaygın kozmik çoğulculuk inanışına uygun olarak Dünya benzeri ve dolayısıyla da yaşanabilir bir gök cismi olarak gösterildi ve üzerinde yaşayan canlılar anlatıldı. Astronominin gelişmesiyle birlikte, özellikle sıcaklığı olmak üzere Güneş hakkında daha fazla bilgi edinilmesiyle birlikte çok egzotik yaşam biçimleri dışında Güneş sakinleri konu olarak kullanılmamaya başlandı. Bunun yerine konu daha çok Güneş'in kaçınılmaz ölümü ve bunun Dünya üzerindeki yaşama ne tür felaketler getireceği üzerine yoğunlaştı. Güneş'in enerjisinin kaynağının nükleer füzyon olduğunun anlaşılmasından önce yazarlar arasında önde gelen varsayım ısı ve ışık kaynağının yanma olduğu ve görece kısa bir sürede de yakıtının biteceği yönünde oldu. Güneş enerjisinin gerçek kaynağının 1920'lerde keşfedilmesinden sonra bile Güneş'in ışığının azalması ya da tamamen sönmesi olası felaketi önlemek için Güneş'in yeniden enerjisine kavuşmasını sağlamak isteyen girişimlerin bulunduğu kıyamet sonrası kurgusunda sıklıkla karşılaşılan bir tema oldu. Güneş'in felakete neden olmasının başka bir yaygın yolu da patlaması ya da novaya dönüşmesiydi. Güneş patlaması gibi diğer mekanizmalar da ara sıra görülen bir temadır.

Güneş, yıkım kaynağı olmasının yanı sıra hem Güneş enerjisi kaynağı hem de süper güç kaynağı olarak kurguda kullanıldı. Ayrıca güneş rüzgârı, güneş yelkeni kullanan uzay araçlarının sevk sistemi olarak kullanıldı. Güneş tutulması başlangıçta matematiksel olarak zamanını tahmin edebilen karakterler tarafından tahmin edemeyenlere karşı sanki kendileri neden oluyormuş gibi bir hile aracı olarak, muhtemelen Kristof Kolomb'un 1504 yılında aynı hileyi ay tutulması ile yapması öyküsünden esinlenerek, sıklıkla çok sayıda öyküde kullanıldı. Okuyucuların bu klişeden sıkılması üzerine 1930'lar ve 1940'larda kurguda daha az görülmeye başlasa da yüzyılın sonunda bu sefer sosyal ayaklanmaların işareti olarak kullanılmaya başlandı. Güneş lekeleri ve 11 yıllık döngüleri az sayıda esere konu oldu. Güneş, ya ihtiyaçtan ya da bilinçli olarak kendine çok yaklaşan uzay gemilerine tehlike oluşturur. Bazen bilinçli olarak tasvir edilse de bu konu diğer yıldızların bilinçli olarak gösterilmesinden daha az işlenmiştir. Genel olarak bakıldığında, özellikle de Mars ve Venüs ile kıyaslandığında Güneş bilimkurguda nadir kullanılan bir mekândır.

Kaynakça