Şagora Kilisesi

Şagora Kilisesi (Gürcüce: შაგორას ეკლესია), tarihsel Klarceti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı Gümüşhane köyünün sınırları içinde ortaçağda Gürcülerden kalma bir kilisedir. Aynı adı taşıyan köyün kilisesi olduğu tahmin edilmektedir.

Tarihçe

Şagora Kilisesi'nin bulunduğu Klarceti, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak Osmanlı idaresinin kısa bir zaman sonra, 1574 tarihinde gerçekleştirdiği tahrirde bir yerleşim olarak Şagora geçmez. Bu yerleşimin, burada gümüş madeni çıkması nedeniyle Gümüşhane olarak kaydedildiği tahmin edilmektedir. Bu tarihte Gümüşhane köyü 55 Hristiyan haneden oluşuyordu. Şagora Kilisesi'nin bu Hristiyan nüfusun olduğu anlaşılmaktadır. Şagora 20. yüzyılın başlarında Rusça haritada (1900-1914) kilise kalıntısının bulunduğu yer olarak işaretlenmiştir. Gürcüce bir yer adı olan Şagora adının, orta anlamındaki "şua" (შუა) ile tepe anlamındaki "gora" (გორა) kelimelerinden türemiş olan ve "orta tepe" anlamına gelen Şua Gora'dan (შუა გორა) değişime uğradığı tahmin edilebilir.

Mimari

Şagora Kilisesi, Gümüşhane köyünün 1 kilometre güneydoğusunda yer alır. Yapı dolgu duvar tekniğiyle inşa edilmiştir. Ancak günümüze duvar kaplama taşları tamamen dökülmüştür. Tek nefli köy kilisesi olan yapıdan geriye duvarların bazı kısımları kalmıştır. Günümüze kalan doğu ve güney duvarları bir bütün halinde değildir. Ayrıca kilisenin kuzeydoğu köşesinin küçük bir bölümü ayakta durmaktadır. Kuzey duvarında yıkık ve genişlemiş halde bir pencere bulunmaktadır. Kalan izlerden kilisenin duvarlarının orta büyüklükse kesme taşlarla kaplı olduğu anlaşılmaktadır.

Kaynakça

Tao-Klarceti
Ardanuç
Artvin'deki Gürcü Ortodoks kiliseleri