Çin milliyetçiliği

Çin milliyetçiliği () milliyetçilik'in bir biçimidir. Çin halkının bir millet olduğunu ileri süren ve tüm Çinlilerin kültürel ve ulusal birliğini destekleyen bir kavramdır. Bu iki kavram farklı olmasına rağmen genellikle Han milliyetçiliği ile eş tutulmaktadır. Sun Yat-sen]]'in Halkın Üç İlkesi'ndeki felsefesine göre, Çin milliyetçiliği birleşik bir değer üzerine inşa edilmiş bir sivil milliyetçilik biçimi olmalıdır, ancak bu, halefleri tarafından tam olarak tanınmamış veya pratikte uygulanmamıştır.

Modern Çin milliyetçiliği Qing Hanedanlığı (1636–1912) sonlarında aşağılayıcı Birinci Çin-Japon Savaşı yenilgisine ve Sekiz Ulus İttifakı tarafından Pekin'in işgali ve yağmalanmasına tepki olarak ortaya çıktı. Her iki durumda da, savaş sonrasında Çin mali tazminat ödemek ve yabancılara özel ayrıcalıklar tanımak zorunda kalmıştır. Evrenin merkezindeki üstün Göksel İmparatorluk olarak Çin'in ülke çapındaki imajı paramparça oldu ve eski sistemi modernize etmeye yönelik son dakika çabaları başarısızlıkla sonuçlandı. Bu son dakika çabalarına en iyi örnek, 1896'da Qing hükümetini reforme etme girişiminde başarısız olan ve daha sonra Japonya'ya sürülen ve burada Çin milliyetçiliği fikirleri üzerinde çalışmaya başlayan geç dönem Qing reformcusu Liang Qichao'dur.

I. Dünya Savaşı'nın etkileri Çin milliyetçiliğini sürekli olarak şekillendirmiştir. Müttefik Güçlere katılmasına rağmen Çin, Almanya'ya verilen özel ayrıcalıkları Japonya İmparatorluğu'na devreden 1919 tarihli Versailles Antlaşması ile bir kez daha ciddi şekilde aşağılanma yaşadı. Bunun sonucunda 1919'da 4 Mayıs Hareketi ortaya çıktı ve ülke çapında protestolara dönüşerek Çin milliyetçiliğinin yükselişine tanık olundu. Savaş Lordu Dönemi sırasında Kuomintang tarafından yürütülen ve taşra savaş lordlarını alt eden ve yabancılar için özel ayrıcalıkları keskin bir şekilde azaltan büyük ölçekli askeri kampanyalar, Çin ulusal kimliği duygusunun daha da güçlenmesine ve yücelmesine yardımcı oldu. 

 Japonya İmparatorluğu'nun İkinci Dünya Savaşı'nda Müttefikler tarafından yenilgiye uğratılmasının ardından, Çin'in savaştan önce Japonya'ya kaybettiği Kuzeydoğu bölgesi ve Tayvan adası dahil olmak üzere kaybedilen toprakları geri almasıyla Çin milliyetçiliği yeniden güç kazandı. Ancak, Çin İç Savaşı (Japon işgali karşısında duraklamıştı) yeniden başlamış ve birleşik Çin kimliği imajına zarar vermişti. Kuomintang Tayvan'a çekilirken Komünistler 1949'da zafer kazandı. Mao Zedong Çin Komünist Partisi (ÇKP), Çin milliyetçiliğini siyasi bir araç olarak kullanmaya başladı. ÇKP, Çin milliyetçiliğini kullanarak Tibet, İç Moğolistan ve Türk azınlığı olan Uygurlar arasındaki ayrılıkçılık ve ayrılıkçı tutumları bastırmaya başladı Sincan'ın uzak batı eyaletinde devam eden bir sorun. Modern zamanlarda, özellikle değişen ABD-Çin ilişkileri nedeniyle, Çin Halk Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı konuyla ilgili basın sorularını yanıtlarken sıklıkla Çin milliyetçiliği fikirlerine atıfta bulunmaktadır.

Ulusal bilincin gelişimi

Çin'in ilk devletinin Shang hanedanı (yaklaşık MÖ 1570-MÖ 1045) olduğu onaylanmıştır. Çinlilerin dünya kavramı büyük ölçüde uygar dünya ile barbar dünya arasında bir ayrımdı ve Çin çıkarlarının güçlü bir Çin devleti tarafından sağlandığına dair çok az kavram vardı. Yorumcu Lucian Pye modern "ulus devlet"in geleneksel bir imparatorluktan temelde farklı olduğunu savunmuş ve mevcut Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) dinamiklerinin - merkezi bir otorite noktasında güç yoğunlaşması - Ming ve Qing İmparatorluğu ile temel bir benzerlik paylaştığını ileri sürmüştür. 

Çin milliyetçiliği 20. yüzyılın başlarında ortaya çıktığı şekliyle, özellikle Sun Yat-sen tarafından görüldüğü ve yorumlandığı şekliyle Japon milliyetçiliği deneyimine dayanıyordu. Çin milliyetçiliğinin kökleri, Çin'in dünyanın merkezi olduğu, diğer tüm devletlerin bu merkezin birer uzantısı olduğu ve bir tür hürmet borçlu olduğu şeklindeki uzun tarihi geleneğe dayanıyordu. Bu üstünlük duygusu 19. yüzyılda büyük çaplı iç isyanlar ve daha da acısı Birinci Afyon Savaşı ve İkinci Afyon Savaşı sırasında askeri üstünlüklerini kanıtlayan yabancı ulusların Çin'de bulunmayan modern teknolojiye dayanarak sistematik bir şekilde özel haklar ve ayrıcalıklar elde etmesi ve bunları ortadan kaldırması gibi bir dizi korkunç sarsıntı geçirdi. Birbiri ardına gelen aşağılanmalar, Qing Hanedanlığına olan inancın yitirilmesi söz konusuydu. 1890'lara gelindiğinde, hoşnutsuz Çinli entelektüeller "yağmacı emperyalist ulus devletlerin hakim olduğu bir dünyada Çin'e bir ulus devlet olarak yeni bir milliyetçi bağlılık" geliştirmeye başladılar. Genel olarak, kaygıları geleneksel bir Çin düzenini korumak değil, düşmanca bir uluslararası arenada ayakta durabilecek güçlü bir devlet ve toplum inşa etmekti. Diğer ülkelerdeki pek çok milliyetçi projenin aksine, Çinli entelektüeller arasındaki eğilim, geleneği Çin'in hayatta kalması için uygun görmemek ve bunun yerine geleneği Çin'in sorunlarının kaynağı olarak görmekti.

Çin'in 1894-1895 Birinci Çin-Japon savaşında Japonya tarafından yenilgiye uğratılması, ilk nesil Çin milliyetçilerinin gelişiminde temel bir rol oynamıştır. En dramatik dönüm noktası 1900 yılında, Çin'i Boxer İsyanı nedeniyle cezalandıran sekiz uluslu bir koalisyonun ulusal başkenti işgali, ele geçirmesi ve yağmalamasının ardından geldi.  Etnik milliyetçilik her halükarda iktidardaki Mançu eliti için kabul edilemezdiÇin'i fetheden ve kendi dil ve geleneklerini sürdüren yabancılardı. Çoğu vatandaşın birden fazla kimliği vardı ve bu kimliklerden yerel olanı ulusun bütününden daha önemliydi. Devletin askeri olmayan hizmetlerinde yükselmek isteyen herkes Konfüçyüs klasiklerine dalmak ve çok zor bir sınavı geçmek zorundaydı. Eğer kabul edilirlerse, ülke çapında rotasyona tabi tutulurlardı, böylece bürokratlar yerelle özdeşleşmezlerdi. Avrupalı siyasi liderler ve onların takipçileri tarafından geliştirilen iki yönlü anlayış ve güven derinliği mevcut değildi.

İkinci Çin-Japon Savaşı, Çin milliyetçiliğinin modern inşasındaki en önemli olaylardan biriydi. Çin'in savaştaki deneyimi, "feodal bir imparatorluğun aksine modern bir ulus" olarak kendi başına siyasi bir organ olarak "halk" kavramına dayanan bir ideolojinin yaratılmasına yardımcı olmuştur.

İdeolojik kaynaklar

Modern Çin milliyetçiliği tartışması, on dokuzuncu yüzyılın sonlarından bu yana birçok siyasi ve entelektüel tartışmaya hakim olmuştur. Siyaset bilimci Suisheng Zhao Çin'de milliyetçiliğin yekpare olmadığını, siyasi, liberal, etnik ve devlet milliyetçiliği gibi çeşitli biçimlerde var olduğunu savunmaktadır. Yirminci yüzyılın ilk yarısında Çin milliyetçiliği, 1911 Devrimi sırasındaki Mançuizm karşıtlığı, 1919'daki Dördüncü Mayıs Hareketi'nin anti-emperyalist duyguları ve 1949'daki Komünist Devrim'e rehberlik eden Maoist düşünceler de dahil olmak üzere birçok siyasi ideolojinin önemli bir parçasını oluşturmuştur. Modern Çin milliyetçiliğinin kökeni, on dokuzuncu yüzyılın sonlarında ırk ve ulus üzerine yapılan entelektüel tartışmalara kadar götürülebilir. Sosyal Darwinizmin küresel söylemiyle şekillenen reformcular ve entelektüeller, özellikle Mançu-Han ilişkileri olmak üzere uygun bir ırk düzenine dayalı yeni bir Çin ulusal öznesinin nasıl inşa edileceğini tartışmışlardır. Qing rejiminin çöküşünden ve 1911'de Çin Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra, hem iç hem de uluslararası tehdit endişeleri ırkçılığın rolünün azalmasına neden olurken, anti-emperyalizm 1910'larda Çin milliyetçiliğinin yeni baskın ideolojisi haline geldi. Entelektüeller ve elitler Çin milliyetçiliği üzerine kendilerine özgü düşüncelerini savunurken, siyaset bilimci Chalmers Johnson bu fikirlerin çoğunun Çin'in çoğunluk nüfusu olan Çin köylüsüyle çok az ilgisi olduğuna dikkat çekmiştir. Bu nedenle Johnson, "köylü milliyetçiliği" olarak adlandırdığı Çin milliyetçiliği tartışmasına Çin Komünist Partisi ideolojisini de eklemeyi önermektedir. "

19. yüzyılda Çin ulusal kimliğinin önemli ölçüde gelişmesi, bazı devrimci çevrelerin kendilerini Çinli olmayan Qing hanedanına karşı olumsuz bir şekilde tanımlama girişiminden kaynaklandı. Çin milliyetçiliğinin bu ilk görüşüne göre, Çin kimliği öncelikle çoğunluktaki Han etnik grubuyla ilişkilendirilmiştir.

Qing'in 1895 Çin-Japon Savaşı'ndaki yenilgisinden sonra, reformcular ve entelektüeller ulusun nasıl güçlendirileceğini tartıştılar ve bu tartışmalar ırk meselesi üzerinde yoğunlaştı. 1898'deki Yüz Gün Reformu'na katılan geç dönem Qing reformistlerinden Liang Qichao, Han ve Mançu arasındaki sınırın silinmesi gerektiğini (ping Man-Han zhi jie) iddia etmiştir. Liang, Han odaklı bir ulusal kimlik anlayışının çok kısıtlayıcı olduğunu düşünen en önde gelen milliyetçiler arasındaydı. Liang, Çin'in gerilemesini, Hanlara "yabancı ırk" muamelesi yapan ve emperyal güçlerin tehdidini görmezden gelirken Hanlarla Mançular arasında ırksal bir hiyerarşi dayatan Mançular tarafından yönetilen Qing hanedanına bağladı. Bununla birlikte Liang'ın Qing sarayına ve Mançu-Han ilişkilerine yönelik eleştirileri, erken Cumhuriyetçi ve milliyetçi devrimcilerin Qing hanedanını devirme ve Çin'de yeni bir Cumhuriyet kurma çabalarında savundukları bir ideoloji olan anti-Mançuizmin temelini atmıştır. Daha genel olarak Liang'ın görüşü, modernitenin "en güçlü olanın hayatta kalması için uluslar arasında bir mücadele çağı" olduğu ve bu nedenle Qing hükümetinin sanayileşmeyi desteklemesi ve güçlü bir iş ahlakına, "güçlü bir milliyetçilik duygusuna ve militarist bir zihniyete" sahip bir Çin halkı geliştirmesi gerektiğiydi.

Yirminci yüzyılın başında aktif bir Çinli devrimci olan Zou Rong, "Devrimci Ordu" adlı yazısında Mançu yönetiminin baskısından muzdarip olan Han halkı için bir devrim eğitimi talep etmiştir.  Çin'in ortodoks Han Çinlilerinden oluşan bir ulus olması gerektiğini ve hiçbir yabancı ırkın onlara hükmetmemesi gerektiğini savunmuştur. Zou'ya göre Han Çinlileri, Sarı İmparator'un torunları olarak, meşruiyetlerini ve haklarını geri kazanmak için Mançu yönetimini devirmelidir. Daha sonra Kuomintang'da önemli bir figür haline gelen Çinli bir devrimci olan Wang Jingwei de Mançuların aşağı bir ırk olduğuna inanıyordu. Wang, tek bir ırktan oluşan bir devletin çok ırklı olanlardan daha üstün olacağını iddia ediyordu. Cumhuriyetçi devrimcilerin çoğu ırkın korunmasının ulusun bekası için hayati önem taşıdığı konusunda hemfikirdi. Han ırkı Çin milliyetçiliğinde baskın bir rol oynadığından, Mançular ya absorbe edilmeli ya da yok edilmeliydi. Tarihçi Prasenjit Duara, Cumhuriyetçi devrimcilerin "ırksal olarak arındırılmış bir Çin" tasavvur etmek için öncelikle uluslararası "ırkçı evrimcilik" söyleminden yararlandıklarını belirterek bu durumu özetlemiştir.

1911 Devrimi'nden sonra Sun Yat-sen, ulusal bayrağında her biri Çin'in önemli bir ırksal etnik kökenini simgeleyen beş renk bulunan Çin Cumhuriyeti'ni kurdu. Bu, daha önceki radikal ırkçılık ve Han olmayan grupların asimilasyonu söyleminden beş ırkın siyasi özerkliğine geçişi işaret ediyordu. Çin tarihçisi Joseph Esherick'in belirttiği gibi bu retorik hamle, hem uluslararası çevreden gelen emperyal tehditlerin hem de Çin sınırlarındaki çatışmaların pratik kaygılarına dayanıyordu.  Hem Japonya hem de Rusya Çin'e tecavüz ederken, yeni doğan cumhuriyet aynı zamanda Moğolistan ve Tibet'te Çin Cumhuriyeti yerine Qing İmparatorluğu'nun bir parçası olduklarını iddia eden etnik hareketlerle karşı karşıya kaldı. Hem iç hem de uluslararası sorunların baskısı altındaki kırılgan Cumhuriyet rejimi, topraklarını sağlam tutmak için Qing İmparatorluğu'nun sınırlarını korumaya karar verdi. 1910'larda emperyalist güçlerden gelen tehdidin artmasıyla birlikte Çin'de anti-emperyalist duygular büyümeye ve yayılmaya başladı. "Ahlaki açıdan adil bir evren" ideali olan anti-emperyalizm, ırkçılığın utanç verici görünmesine neden oldu ve böylece Çin milliyetçiliğinin kavramsallaştırılmasında baskın rolünü üstlendi.  Yine de ırkçılık asla yok olmadı. Bunun yerine, öjenik ve ırksal hijyen söylemleri de dahil olmak üzere diğer sosyal alanlarla iç içe geçmiştir.

Mavi Gömlekliler Topluluğu, Kuomintang içinde Mussolini'nin Ulusal Faşist Parti'nin kara gömleklileri'ni örnek alan bir faşist paramiliter örgüt, yabancı düşmanlığı ve anti-komünist olduğunu ve gündeminin yabancı (Japon ve Batılı) emperyalistleri Çin'den kovmak, Komünizmi ezmek ve feodalizmi ortadan kaldırmak olduğunu belirtmiştir.  Antikomünist olmanın yanı sıra, Chiang Kai-shek'in sağ kolu Dai Li gibi bazı KMT üyeleri Amerikan karşıtı idi ve Amerikan etkisini kovmak istiyorlardı. Ayrıca, o dönemdeki yakın Çin-Alman ilişkileri, Milliyetçi Hükümet ile Nazi Almanyası arasındaki yakın bağları teşvik etmiştir.
Yeni Yaşam Hareketi, 1930'ların Çin'inde kültürel reformu ve Neo-Konfüçyüsçü sosyal ahlakı teşvik etmek ve statükoya karşı ideolojik meydan okumaların ortaya çıkmasının ardından Çin'i merkezi bir ideoloji altında birleştirmek için Çan Kay Şek tarafından başlatılan, hükümet öncülüğünde bir sivil hareketti. Hareket, Batı ve Japon emperyalizminin tehditlerine, modern Batı değerlerinden daha üstün olduğunu düşündüğü geleneksel Çin ahlakının yeniden diriltilmesi yoluyla karşı koymaya çalışmıştır. Bu nedenle Hareket, faşizmle bazı benzerlikleri olan Hristiyanlık, milliyetçilik ve otoriterlik ile karıştırılmış Konfüçyüsçülük temeline dayanıyordu. bireycilik ve liberalizm'i reddederken, sosyalizm ve komünizm'e de karşı çıkmıştır. Bazı tarihçiler bu hareketin Nazizm'i taklit ettiğini ve Chiang'ın gündelik hayat üzerindeki kontrolünü artırmak için kullanılan neo-milliyetçi bir hareket olduğunu düşünmektedir. Frederic Wakeman Yeni Yaşam Hareketi'nin "Konfüçyüsçü faşizm" olduğunu öne sürmüştür.

Chiang Kai-shek, Kültür Devrimi'ne yanıt olarak, Yeni Yaşam Hareketi'nin adımlarını takip eden ve Konfüçyüsçü değerleri teşvik eden bir Çin Kültürel Rönesansı hareketini destekledi.

Siyaset bilimci Chalmers Johnson, anti-Mançurizm ve anti-emperyalizme ek olarak, ÇKP'nin köylülükle kurduğu ittifak yoluyla güç kazanmasının da "bir tür milliyetçilik" olarak anlaşılması gerektiğini savunmuştur. " Johnson, insanları siyasi bir topluluk oluşturmak üzere bir araya getiren bir güç olan toplumsal seferberliğin, milliyetçiliği kavramsallaştırmak için "birincil araç" olduğunu gözlemler. Toplumsal seferberlik bağlamında, Çin milliyetçiliği ancak İkinci Çin-Japon Savaşı (1937-1945) sırasında, ÇKP'nin Japon işgalcilere karşı savaşmak üzere köylülüğü seferber etmesiyle tam olarak ortaya çıkmıştır. Johnson, Kuomintang'ın erken dönem milliyetçiliğinin Avrupa'daki on dokuzuncu yüzyıl sonu milliyetçiliğine oldukça benzediğini, çünkü her ikisinin de entelijansiyanın kendi ulusal kimliklerini ve modern dünyadaki konumlarını aramalarına atıfta bulunduğunu iddia etmektedir. Entelektüeller tarafından inşa edilen milliyetçiliğin kitlesel seferberliğe dayanan milliyetçilikle aynı olmadığını, Kuomintang'ın önderlik ettiği milliyetçi hareketlerin ve 1919'daki Dördüncü Mayıs Hareketi'nin kitlesel hareketler olmadığını, çünkü katılımcılarının köylülerin bulunmadığı toplumun yalnızca küçük bir bölümünü oluşturduğunu savunmaktadır. 1937'de İkinci Çin-Japon Savaşı patlak verdiğinde, ÇKP ulusal kurtuluşun kitlesel propagandası yoluyla Çin köylüsünü harekete geçirmeye başladı () Johnson, ÇKP'nin 1937 sonrası propagandasındaki temel değişimin ulusal kurtuluş söylemine odaklanması ve sınıf mücadelesi ve toprağın yeniden dağıtımı konusundaki Komünist gündeminin geçici olarak geri çekilmesi olduğunu gözlemledi.  Çin köylüsü ve ÇKP'nin savaş zamanı ittifakı, ÇKP'nin milliyetçi ideolojisinin ya da köylü milliyetçiliğinin Çinlilerin güçlü bir ulusu kurtarma ve inşa etme arzusunu nasıl güçlendirdiğini göstermektedir. 

İrredantizm ve yayılmacılık da Çin milliyetçiliğinde rol oynamış, Çin'in "kayıp topraklarını" geri alması ve bir Büyük Çin oluşturması gerektiğini ilan etmiştir. Çin Cumhuriyeti, 1912'deki kuruluşundan bu yana toprak iddialarını sürdürmektedir. Toprak iddiaları, Qing İmparatorunun Tahttan İndirilmesine İlişkin İmparatorluk Fermanı'nın bir parçası olarak Büyük Qing hükümetinden miras kalmıştır.

Etnik köken

Etnik köken ve Çin kimliği arasındaki ilişkiyi tanımlamak Çin tarihi boyunca çok karmaşık bir konu olmuştur. 17. yüzyılda Ming Çinli isyancıların yardımıyla Mançular Çin'in tamamını fethetmiş ve Qing hanedanlığını kurmuştur. Sonraki yüzyıllarda, Tibetliler, Moğollar ve Uygurlar gibi grupları kontrol ettikleri bölgelere dahil edeceklerdi. Mançular bir yandan yönettikleri halkın sadakatini sağlarken diğer yandan da kendilerine özgü bir kimliği muhafaza etme sorunuyla karşı karşıya kaldılar. Çin'in kalbinin kontrolünü sağlamanın ana yöntemi, kendilerini, amaçlarının bir kısmı Çin medeniyetini korumak ve ilerletmek olan aydınlanmış Konfüçyüsçü bilgeler olarak göstermekti. Yüzyıllar boyunca Mançular yavaş yavaş Çin kültürü içinde asimile oldular ve sonunda birçok Mançu kendilerini Çin halkı olarak tanımladı.

Çin ulusu aynı zamanda Han Çinlileri'nin atası olan Huaxia halkının efsanevi tarihsel ataları olan Yandi ve Huangdi'nin torunları olarak da anılmaktadır.

Etnik köken ve Çin kimliği arasındaki ilişkinin karmaşıklığı en iyi Taiping İsyanı sırasında örneklenmiştir; isyancılar barbar yabancılar oldukları gerekçesiyle Mançulara karşı şiddetle savaşırken, aynı zamanda diğerleri de geleneksel Çin değerlerinin koruyucusu oldukları gerekçesiyle Mançular adına aynı derecede şiddetle savaşmıştır.

Boksörler olarak da bilinen Yihetuan, 1899'dan 1901'e kadar Boksör İsyanı'nı başlatan Çinli milliyetçi ve Qing yanlısı monarşist gizli bir topluluktu. Motivasyonları Hıristiyanlık karşıtlığı ve Batı karşıtlığı/Batılılaşmaya direniş idi. Zirvedeki Boksörler, İmparatorluk Ordusu'nun bazı unsurları tarafından desteklendi. Sloganları "Qing'i destekle, yabancıları yok et!" idi.

1909 yılında Mançu hükümeti tarafından "Büyük Qing Uyrukluk Kanunu" () yayınlanmış ve bu kanunda Çinliler aşağıdaki kurallarla tanımlanmıştır: 1) Babası Çinli iken Çin'de doğan; 2) Babasının ölümünden sonra doğan ve babası öldüğünde Çinli olan; 3) Annesi Çinli iken babasının milliyeti belirsiz veya vatansız olan.

1919'da 4 Mayıs Hareketi, Versay Antlaşması'na, özellikle de Tsingtao Kuşatması'ndan sonra Alman İmparatorluğu tarafından teslim edilen Shandong Sorunu topraklarını Japonya İmparatorluğu'nun elinde tutmasına izin veren hükümlerine yönelik öğrenci protestolarından doğdu ve protestolar arasında Çin milliyetçiliğinin yükselişine yol açtı.

1920'ler ve 1930'lardaki resmi Çin milliyetçi görüşü, modernizm ve sosyal Darwinizm'den büyük ölçüde etkilenmiş ve batı ve orta eyaletlerdeki etnik grupların "kültürel olarak gelişmiş" Han devletine kültürel asimilasyonunu, hem ismen hem de fiilen Çin ulusunun üyeleri haline gelmelerini savunmayı içermiştir. Ayrıca, Avusturya-Macaristan ve Osmanlı İmparatorluğu gibi çok etnikli devletlerin kaderinden de etkilenmiştir. Ayrıca 1930'lar ve 1940'larda Kıyı Çin'in Japon işgali sırasında ve o dönemde işlenen zulümler sırasında çok güçlü bir güç haline geldi.

1911 Devrimi ve modern milliyetçi teorilerin ortaya çıkmasıyla birlikte, Zhonghua minzu Çin Cumhuriyeti'nin ilk dönemlerinde Tek Birlik Altında Beş Irk kavramına atıfta bulunmuştur. Bu ilke, Çin'deki beş büyük etnisitenin, Han Çinlileri, Mançular, Moğollar, Hui ve Tibetliler, hepsinin tek bir Çin kimliğine ait olduğunu savunuyordu. Hükümet bu beş etnik grup için Çin milliyetçiliğini teşvik etmiştir ancak Han Çinlileri "Zhonghua minzu" ya da Çin'in ana etnik grubudur, bu durum Çan Kay Şek ve Kuomintang yönetimindeki Milliyetçi yönetim tarafından Çin Anakarasında Çin Halk Cumhuriyeti ilan edilene ve Çin Cumhuriyeti Tayvan'a çekilene kadar tüm Çin'de devam etmiştir. 

Mao Zedong ve Çin Komünist Partisi tarafından başlangıçta reddedilen ancak daha sonra kabul gören "Çinli" kavramı Mao döneminde "büyük Çin ailesi" ya da Han Çinlileri ve 55 diğer etnik grup içeren bir siyasi birlik olarak ortaya çıkmıştır.  Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından hükümet, Çin ulusunu oluşturan etnik grupların sayısını 56'ya çıkarmıştır.

Xi Jinping iktidara gelmeden önce, Çin Halk Cumhuriyeti'nin Çin milliyetçiliği Sovyet Korenizatsiya politikasından güçlü bir şekilde etkilenmişti. Çin Komünist Partisi de Kuomintang liderliğindeki Çin Cumhuriyeti'ni Han şovenizmini desteklemekle eleştiriyordu. Çin Halk Cumhuriyeti'nin resmi ideolojisi, Çin'in çok etnikli bir devlet olduğunu ve çoğunluğu oluşturan Hanların, Çin'in her birinin kültürüne ve diline saygı gösterilmesi gereken birçok etnik gruptan biri olduğunu ileri sürer (Sovyet vatanseverliğine benzer). Hükümet ayrıca affirmative action politikalarını da uygulamaya koymuştur, genel olarak Çin Halk Cumhuriyeti'nin o dönemdeki etnik politikası Marksist-Leninist devletinin doğasından güçlü bir şekilde etkilenmiştir. Bu resmi görüşe rağmen, asimilasyoncu tutumlar derin bir şekilde yerleşik kalmıştır ve popüler görüşler ve gerçek güç ilişkileri, Çin milliyetçiliğinin pratikte azınlık bölgeleri ve halkları üzerinde Han egemenliği ve bu grupların asimilasyonu anlamına geldiği bir durum yaratmaktadır. Xi Jinping iktidara geldiğinden beri, etnik azınlıklara yönelik tercihli politikalar daralırken asimilasyon açık ve yoğun bir şekilde uygulanmaktadır.

1960'lar ve 1970'ler boyunca anakara Çin içindeki Çin milliyetçiliği Marksizm retoriğiyle karıştı ve milliyetçi retorik büyük ölçüde enternasyonalist retoriğe dönüştü. Öte yandan, Tayvan'daki Çin milliyetçiliği öncelikle Sun Yat-sen'in ideallerini ve soyunu, kurduğu partiyi, Kuomintang'ı (KMT) ve anti-komünizmi korumakla ilgiliydi. Çin milliyetçiliğinin tanımı Çin Cumhuriyeti (ÇC) ve ÇHC'de farklılık gösterse de, her ikisi de Senkaku (Diaoyutai) Adaları gibi Çin topraklarını talep etme konusunda kararlıydı.

1990'larda, Sovyetler Birliği'nin dağılması, yükselen ekonomik standartlar ve başka bir meşrulaştırıcı ideolojinin eksikliği, çoğu gözlemcinin Çin Anakarası içinde milliyetçiliğin yeniden canlanması olarak gördüğü şeye yol açtı.

Etnik azınlıklar

Çinli Müslümanlar ve Uygurlar 

Çinli Müslümanlar Çin milliyetçiliğinde önemli bir rol oynamıştır. Hui halkı olarak bilinen Çinli Müslümanlar, Araplar ve Farslar gibi yabancı Müslümanların torunları ile İslam'ı kabul eden Han Çinlilerinin karışımından oluşmaktadır. Çinli Müslümanlar sinofonlardır, Çince konuşurlar ve Konfüçyüsçülüğü uygularlar.

Ningxia'dan Müslüman bir imam olan Hu Songshan, bir Çin milliyetçisiydi ve Çin milliyetçiliğini ve tüm Çin halkının birliğini vaaz etti ve ayrıca yabancı emperyalizme ve Çin'in egemenliğine yönelik diğer tehditlere karşı çıktı. Hatta namaz sırasında Çin Bayrağı'nın selamlanmasını ve Ningxia'daki tüm imamların Çin milliyetçiliğini vaaz etmesini emretti. Hu Songshan, eğitimi ve bireyin bağımsızlığını vurgulayan, Çin milliyetçisi, vatansever bir örgüt haline gelen Ikhwan, Çin Müslüman Kardeşliği'ne liderlik etti. Hu Songhan ayrıca Arapça ve Çince bir dua yazarak Allah'ın Çin Kuomintang hükümetini desteklemesi ve Japonya'yı yenmesi için dua etmiştir.  Hu Songshan ayrıca bir Hadis (), peygamber Muhammed'in bir sözünden alıntı yapmıştır, "Anavatanı sevmek İnancı sevmekle eşdeğerdir" (). Hu Songshan, vatansever olmayanları ve milliyetçilik karşıtı düşünceyi öğretenleri sert bir dille eleştirerek bunların sahte Müslümanlar olduğunu söylemiştir.

Ma Qixi, Xidaotang'ın lideri olan bir Müslüman reformcuydu ve İslam'ın ancak Konfüçyüsçülük gibi Çin kültürü kullanılarak anlaşılabileceğini öğretti. Klasik Çin metinlerini okumuş ve hatta Mekke'ye Hac'a gitmeye karar verdiğinde Laozi'den ilham almıştır.

Çinli Müslüman bir general ve Kuomintang üyesi olan Ma Fuxiang da bir başka Çin milliyetçisiydi. Ma Fuxiang tüm Çinlilerin birliğini ve hatta Tibetliler ve Moğollar gibi Han Çinli olmayanların da Çin'de kalmasını vaaz ediyordu. Moğolistan ve Tibet'in Çin Cumhuriyeti'nin bir parçası olduğunu ve bağımsız ülkeler olmadığını ilan etti. Ma Fuxiang Çin hükümetine sadıktı ve emir verildiğinde Müslüman isyancıları ezdi. Ma Fuxiang, modern eğitimin Hui Çinlilerinin daha iyi bir toplum kurmasına ve Çin'in yabancı emperyalizme direnmesine ve ulusun inşasına yardımcı olacağına inanıyordu. Gayrimüslimler tarafından "guojia yizhi" (ulusal bilinç) ile övülmüştür. Ma Fuxiang ayrıca birçok kitap yayınladı ve hem Kur'an hem de İlkbahar ve Sonbahar Yıllıkları üzerine çalışarak Konfüçyüsçülük ve İslam üzerine yazdı.

Ma Fuxiang, Çinli Müslüman general Dong Fuxiang'ın emrinde görev yapmış ve Boxer İsyanı sırasında yabancılara karşı savaşmıştır. Görev yaptığı Müslüman birlik yabancı karşıtlığıyla tanınmış, Boxer İsyanı patlak vermeden önce bir Batılı ve bir Japon'un vurularak öldürülmesi olayına karışmıştır.  Müslüman birliklerin Çin'e altın çağını geri getirmek için yabancıları yok edeceği ve Müslümanların daha çatışmalar başlamadan yabancı kiliselere, demiryollarına ve elçiliklere defalarca saldırdığı bildirildi.  Müslüman birlikler modern tekrarlı tüfekler ve toplarla silahlanmıştı ve saldırıya geçip yabancıları öldürmeye hevesli oldukları bildiriliyordu. Ma Fuxiang Langfang'da yabancılara karşı bir pusu kurdu ve kaçmak için bir tren kullanarak çok sayıda kayıp verdirdi. Dong Fuxiang bir yabancı düşmanıydı ve yabancılardan nefret ediyor, onları Çin'den kovmak istiyordu.

Çin'deki Çin İslam Derneği ve Çin Müslüman Derneği gibi çeşitli Müslüman örgütler Kuomintang ve Çin Komünist Partisi tarafından desteklenmiştir.

Çinli Müslüman imamlar Han Kitab'da İslam ve Konfüçyüsçülüğü sentezlemişti. Konfüçyüsçülük ile İslam arasında bir çelişki olmadığını ve Çin vatandaşı olmakla Müslüman olmak arasında bir çelişki bulunmadığını iddia etmişlerdir. Mısır'daki El-Ezher Üniversitesi gibi yerlerden yurtdışındaki eğitimlerinden dönen Çinli Müslüman öğrenciler milliyetçiliği öğrendiler ve evlerinde Çin milliyetçiliğini savundular. Mekke'de eğitim gören bir imam, Wang Jingzhai, Muhammed'in bir Hadisini ya da sözünü tercüme etti: "Aiguo Aijiao"- ülkeyi sevmek inancı sevmekle eşdeğerdir. Çinli Müslümanlar "Vatanlarının" gayrimüslimler de dahil olmak üzere tüm Çin Cumhuriyeti olduğuna inanıyorlardı.

Guangxi'nin savaş lordu ve Kuomintang üyesi olan General Bai Chongxi kendisini Çin'deki İslam'ın koruyucusu olarak tanıttı ve Japon işgalinden kaçan Müslüman entelektüelleri Guangxi'de barındırdı. General Bai Çin milliyetçiliği ve anti-emperyalizm vaazları verdi. Çinli Müslümanlar Japonları kınamaları için Suudi Arabistan ve Mısır'a gönderildi. Mısır yazılarından ve Kuran'dan yapılan çeviriler Japonya'ya karşı Cihad lehine propagandayı desteklemek için kullanıldı.

Kuomintang'ın bir parçası olan Çinli Müslüman bir general olan Ma Bufang, Çin milliyetçiliğini ve farklı Çinli etnik gruplar arasında hoşgörüyü destekliyordu. Japonlar ona yaklaşmaya çalıştı ancak desteğini alma girişimleri başarısız oldu. Ma Bufang, muhaliflerinin hükümetinin feodal olduğu ve Tibetliler ve Budist Moğollar gibi azınlıklara baskı yaptığı yönündeki eleştirilerini savuşturmak için kendisini Çin halkına Batı emperyalizmine karşı savaşan bir Çin milliyetçisi olarak tanıttı. Yazar Erden'in de belirttiği gibi, kendisini iktidarda tutmak için bir Çin milliyetçisi olarak sunmuştur.

Xinjiang'da Çinli Müslüman general Ma Hushan Çin milliyetçiliğini destekledi. Kendisi Ulusal Devrimci Ordunun 36. Tümeni'nin şefiydi. Sovyet karşıtlığını ve Japon karşıtlığını yaydı. propaganda ve Uygurlar üzerinde bir sömürge rejimi kurdu. Uygur sokak isimleri ve tabelaları Çince olarak değiştirildi ve Çinli Müslüman birlikler Uygur aşçıları kullanmak yerine Çinli aşçılar ve hamamlar ithal etti. Çinli Müslümanlar Khotan'daki Uygur halı endüstrisini bile tasarımlarını Çin versiyonlarıyla değiştirmeye zorladılar.  Ma Hushan, Nanjing'e bağlılığını ilan etti, Sheng Shicai'yi Sovyet kuklası olarak suçladı ve Xinjiang'da İslami İsyan (1937) 1937'de ona karşı savaştı.

Tunganlar (Çinli Müslümanlar, Hui halkı) Japon karşıtı duygulara sahipti.

General Ma Hushan'ın kardeşi Ma Zhongying İd Kah Camii'nde yaptığı bir konuşmada ayrılıkçılığı kınadı ve Uygurlara Nanjing'de Çin hükümetine sadık olmalarını söyledi. 36. tümen Doğu Türkistan Türk İslam Cumhuriyeti'ni ezmiş ve Çinli Müslüman general Ma Zhancang Uygur emirleri Abdullah Buğra ve Nur Ahmad Jan Buğra'nın başını kesmiştir.  Ma Zhancang, Uygurlar tarafından kurulan İslami Şeriat yasasını kaldırdı ve bunun yerine eski Çinli yetkilileri koruyarak ve onları iktidarda tutarak askeri yönetim kurdu.  Uygurlar ayrılıkçı hükümetlerinde İslamcılığı teşvik ediyorlardı, ancak Ma Hushan dini siyasetten uzaklaştırdı. Sovyetler Birliği'ne karşı birleşik muhalefet için belirsiz bir manevi odak noktası olması dışında İslam'dan siyasette ya da yaşamda neredeyse hiç bahsedilmedi ya da kullanılmadı.

Uygur savaş ağası Yulbars Han Çin yanlısıydı ve Çin Cumhuriyeti'ni destekliyordu. Uygur siyasetçi Masud Sabri 1947'den 1949'a kadar Sincan Valisi olarak görev yaptı.

Tibetliler 

Tibetli bir siyasetçi olan Pandatsang Rapga, modernleşme ve Tibet'in Çin Cumhuriyeti'ne entegrasyonu hedefiyle Tibet İyileştirme Partisi'ni kurdu.

9. Panchen Lama, Thubten Choekyi Nyima, resmi Çin kaynaklarına göre son derece "Çin yanlısı" olarak görülüyordu.

Moğollar 
1919'da Moğolistan'ı işgal etmek için kullanılan Çin birliklerinin çoğu Çahar Moğolları idi ve bu Khalkhas ile İç Moğollar arasındaki düşmanlığın başlıca nedeni olmuştur.

Mançular 
Qing Hanedanlığının son dönemlerinde devrimciler, özellikle de Zou Rong, Qing hanedanlığını devirmek için Mançuizm karşıtlığını körüklemiştir.

Tayvan'da Durum

Mevcut Çin hükümetinin ortak hedeflerinden biri Çin anakarası ve Tayvan'ın birleşmesi. Bu, 1992'den önce hem Çin Halk Cumhuriyeti'nin hem de Çin Cumhuriyeti'nin (Tayvan) ortak hedefi olsa da, her iki taraf da siyasi ideolojideki farklılıklar nedeniyle birleşme biçiminde keskin farklılıklar göstermiştir.

Tayvan'da, Tayvan'ın Tayvan'ın siyasi statüsü ayrı bir ulus olarak de facto bağımsızlığı statüko'yu destekleme konusunda genel bir fikir birliği vardır. Buna rağmen, Çin milliyetçiliği ile Tayvan arasındaki ilişki, Tayvan'daki hükümetin resmi adı olarak "Çin Cumhuriyeti "nin kullanılması ve hükümete ait şirketler adında "Çin" kelimesinin kullanılması gibi sembolik konuları içeren tartışmalı bir konu olmaya devam etmektedir. Tayvan'da acil birleşme için çok az destek vardır. Resmi bağımsızlık için açık destek de ÇHC'nin Tayvan'ın böyle bir resmi açıklama yapması halinde askeri eylem konusundaki ısrarı nedeniyle sessizdir. Birleşmeye karşı argüman kısmen kültür ve demokratik Tayvanlıların kendilerini Çinli mi yoksa Tayvanlı olarak mı görmeleri gerektiği; kısmen de otoriter Çin Komünist Partisi'ne (ÇKP), insan hakları sicili ve Hong Kong'daki demokratikleştirici eylemlerine (örneğin Şemsiye Hareketi'ne yol açan 2014-2015 Hong Kong seçim reformu) duyulan güvensizliktir.

Bu kuşkular, özellikle kendilerini Çin'le çok az bağlantısı olduğunu ya da hiç bağlantısı olmadığını düşünen genç kuşak Tayvanlılar arasında yaygındır.

Tayvan'daki daha radikal Çin milliyetçisi gruplar arasında 1993 yılında kurulan Vatanseverler İttifakı Derneği bulunmaktadır ve Tayvanlı mafya lideri Chang An-lo tarafından kurulan Çin Birleşmesini Destekleme Partisi. İkincisi, Denise Ho ve Lam Wing-kee gibi Hong Kong muhalefeti figürlerine karşı şiddet uygulamakla suçlanmıştır. 

Milliyetçi sembolü
 Çin'in ulusal sembolleri, Çin Cumhuriyeti'nin ulusal sembolleri ve Çin bayrakları'na ek olarak, Çinli milliyetçiler tarafından kullanılması tercih edilen birçok sembol vardır. Bunlardan bazıları Sarı İmparator ve Ateş İmparatoru, Büyük Yu, Qin Shi Huang gibi Çin efsanevi veya antik figürleri veya Sun Yat-sen, Chiang Kai-shek veya Mao Zedong gibi daha modern figürleri içerir. Sıklıkla kullanılan bir diğer sembol de Çin ulusunu temsil eden Çin ejderhası'dır.

Çin'de de kültürel öneme sahip olan krizantem'in Japonya'da Japonya İmparatorluk Mührü olarak kullanılmasına benzer şekilde, erik çiçeği de Çin'in ulusal sembolüdür ve 21 Temmuz 1964 tarihinde Çin Cumhuriyeti'nde Yasama Yuan tarafından belirlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti'nin ulusal çiçeği olması da önerilmiştir. Çin Cumhuriyeti vatansever şarkısı The Plum Blossom Çin için sembolizmi etrafında dönmektedir.

Çin Cumhuriyeti'nde, Ulusal Çiçek olarak erik çiçeği şunları sembolize eder:
 Üç tomurcuk ve beş taç yaprağı - Halkın Üç İlkesi ve Anayasa uyarınca Hükümet'in beş kolunu sembolize eder.
 Erik çiçeği soğuk kışa dayanır (daha soğuk havalarda daha fazla çiçek açar) - sadık, kararlı ve kutsal olanı simgeler; Çin Cumhuriyeti vatandaşlarının ulusal ruhunu temsil eder.
 Çiçeğin beş yaprağı - Tek Birlik Altında Beş Irk sembolize eder; Ayrıca Konfüçyüs felsefesi (Qing Hanedanlığı'nın yıkıldığı ve Çin Cumhuriyeti'nin kurulduğu 1912 yılına kadar iki bin yıl boyunca imparatorluk Çin'inin ulusal felsefesi) uyarınca Beş Kardinal İlişkiyi (Wǔlún), Beş Sabiti (Wǔcháng) ve Beş Etiği (Wǔjiào) simgeler.
Erik çiçeğinin dalları (枝橫), gölgesi (影斜), esnekliği (曳疏) ve soğuğa dayanıklılığı (傲霜) aynı zamanda I Ching (Değişimler Kitabı)'nda bahsedilen dört tür asil erdemi, kökenli ve nüfuz edici, avantajlı ve sağlam temsil eder.

Pozisyon
Çin'den bölgesel ayrılıkçılık ve Tayvan için bağımsızlık hareketleri vardır.

Hong Kong, Tayvan ve Tayland'dan netizenlerin oluşturduğu Sütlü Çay İttifakı, internetteki Çin milliyetçisi yorumculara karşı bir tepki olarak başlamıştır.

Japon milliyetçiliğinin unsurları Çin'e düşmanlık şeklindedir. Dünya Savaşı'nda Japonya İmparatorluğu Çin topraklarının büyük bir bölümünü fethetmiştir ve Japonya'daki birçok çağdaş milliyetçi Nanking Katliamı olaylarını inkâr etmektedir.

Kuzey ve Güney
Amerikalı akademisyen Edward Friedman, güneydeki ticari Çin milliyetçiliği ile çelişen kuzeyli bir hükümetçi, siyasi, bürokratik Çin milliyetçiliği olduğunu savunmuştur.

Popülizm
Popülist milliyetçilik 1990'ların Çin milliyetçiliğinde nispeten geç bir gelişmedir. Popülist milliyetçilik, 1990'ların başında gelişen milliyetçi düşünce ile modernite, postmodernizm, postkolonyalizm ve bunların siyasi sonuçları üzerine süregelen tartışmaların (1995'in başından beri birçok Çinli entelektüeli meşgul eden tartışmalar) ortak bir sonucu olarak 1996'dan sonra tanınabilir bir şekil almaya başlamıştır. 

Modern zamanlar

Soğuk Savaş döneminde, komünizmin yayılmasını engellemeye yönelik Amerikan stratejileri, Kore Savaşı, Tayvan Boğazı Krizi, ÇHC'nin Birleşmiş Milletler'den dışlanması ve ABD'nin Çin ambargosu da dahil olmak üzere Çin'deki milliyetçi duyguları körükledi. 

Soğuk Savaş'ın sona ermesi dünya genelinde milliyetçi duyguların ve isteklerin yeniden canlanmasına neden olmuş, milliyetçilik Çin Komünist Partisi yönetiminin meşruiyetini artıran bir unsur olarak görülmüştür. Kültür Devrimi sırasındaki politikalara kıyasla daha pragmatik ve esnek bir şekilde takip edilmiştir. Çin milliyetçiliğinin Soğuk Savaş sonrası yükselişinde dikkat çekici bir olgu, Çinli entelektüellerin itici güçlerden biri haline gelmesidir. Birçok iyi eğitimli insan -sosyal bilimciler, beşeri bilimler akademisyenleri, yazarlar ve diğer profesyoneller- 1990'larda yükselen milliyetçi söyleme ses vermiş ve hatta bu söylemin sözcüsü olmuştur. Bazı yorumcular "pozitif milliyetçiliğin" diğer ülkelerde olduğu gibi bu ülke için de önemli bir birleştirici faktör olabileceğini öne sürmüşlerdir. Çin ayrıca yurtdışındaki diasporasına hitap etmeyi amaçlayan etnik milliyetçi politikalar da izlemiştir.

7 Mayıs 1999'da Müttefik Kuvvet Operasyonu (NATO'nun Yugoslavya'yı bombalaması) sırasında NATO uçakları Belgrad, Yugoslavya'daki Çin elçiliğini bombaladı ve üç Çin vatandaşı öldü. ABD bombalamanın eski haritaların kullanılmasından kaynaklanan bir kaza olduğunu iddia etti ancak çok az Çinli bu açıklamayı kabul etti. Olay yaygın bir öfkeye neden oldu ve saldırının ardından Çinli yetkililer bombalamayı "barbarca bir eylem" ve "savaş suçu" Avrupa ve Amerika'daki Çinli öğrenciler 'NATO faşizmine' karşı gösteri yaparken.  Çin'de binlerce kişi Pekin ve diğer eyalet başkentlerinde protesto yürüyüşlerine katılırken, bazı protestocular ABD ve diğer NATO ülkelerinin diplomatik misyonlarına gaz bombası ve taş attılar Chengdu'da Amerikan Konsolosunun konutu bombalanırken, Batı karşıtı ve Çin'deki Amerikan karşıtı duyguları derinleştirdi. Çin, Rusya ile birlikte Kosova Savaşı sırasında Slobodan Milošević ve Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'ni desteklemişti, ve NATO'nun Yugoslavya'yı bombalamasına karşı çıkmıştır.

21. yüzyılda, Çin halkının ülkelerinin Japonya ve Batı dünyası tarafından ötekileştirildiğini düşünmesi, tabandan gelen Çin milliyetçiliğinin kayda değer bir şekilde artmasına neden olmuştur. Bu tür olaylardan biri 1 Nisan 2001'de Hainan Adası olayı olarak bilinen ve bir ABD EP-3 gözetleme uçağının Güney Çin Denizi üzerinde bir Çin Shenyang J-8 jet avcı uçağı ile havada çarpıştığı olaydır. Çin resmi bir özür talep etti ve Başkan Jiang Zemin Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı Colin Powell'ın "çok üzgünüm" ifadesini yeterli buldu.  Olay yine de Çin kamuoyunda ABD'ye karşı olumsuz duygular yarattı ve Çin milliyetçiliğine yönelik toplumsal duyguları artırdı.

Japon tarih ders kitabı tartışmaları ve Başbakan Junichiro Koizumi'nin Yasukuni Tapınağı'nı ziyareti Çin bloglarında önemli bir öfke kaynağı olmuştur. Buna ek olarak, Olimpiyat meşalesinin 2008 Tibet ayaklanmasını takip eden protestoları Çin içinde ve dışında Çin toplumu içinde güçlü bir muhalefet topladı. Olimpiyat meşalesi güzergahındaki neredeyse her Tibet protestosu Çin yanlısı hatırı sayılır bir protesto ile karşılandı. 2008 Yaz Olimpiyatları önemli bir ulusal gurur kaynağı olduğu için, Olimpiyat karşıtı duygular Çin içinde genellikle Çin karşıtı duygular olarak görülmüştür. Dahası, 2008'deki Sichuan depremi yurtiçi ve yurtdışındaki Çinlilerde yüksek bir milliyetçilik duygusu uyandırdı. Merkezi hükümetin felakete hızlı müdahalesi, Çin'in sadece iki ay önceki Lhasa isyanlarını ele alışına yöneltilen sert eleştirilerin ortasında halktan genel destek alınmasında etkili oldu. 2005 yılında, Japon karşıtı gösteriler, Japon tarih ders kitabı tartışmaları gibi olayların bir sonucu olarak Asya genelinde düzenlendi. 2012 yılında Çin anakarası, Hong Kong ve Tayvan'daki Çinliler, tırmanan Senkaku Adaları anlaşmazlığı nedeniyle Japon karşıtı protestolar düzenledi.

Milliyetçilik, Paris ve Londra'daki Çin karşıtı eylemcilerin aksamalarına yanıt olarak denizaşırı Çinliler tarafından Olimpiyat yanlısı protestoların düzenlendiği 2008 Olimpiyat meşalesi rölesi'nde görüldü. Çin anakarası, Hong Kong, Tayvan ve Güneydoğu Asya'dan gelen göçmenler de dahil olmak üzere en az 5.000 Çinli Amerikalı ayrıca CNN yorumcusu Jack Cafferty'nin Çin'in Amerika ile ilişkileri hakkındaki bir bölüm sırasında Çin ürünlerini "çöp" ve Çinlileri "haydutlar" olarak tanımlamasının ardından CNN'in Hollywood ofislerinin dışında protesto gösterileri düzenledi. Olimpiyat meşalesi Paris'ten geçerken, Tibet bağımsızlığı yanlısı bir protestocu meşaleye tutunan engelli genç bir Çinli atletin elinden meşaleyi almaya çalıştı.  Görüntüler televizyonlarda geniş yer buldu ve Fransız süpermarket şirketi Carrefour Tibet bağımsızlık gruplarını finanse etmekle suçlayan bir internet söylentisine yol açtı.  Protestolar ve boykot çağrıları, kısmen Fransız yetkililerin Paris meşale saldırısı için özür dileme çabaları nedeniyle sonuçta yatıştı.

Çin'deki modern milliyetçiliğin bir başka örneği de Hanfu hareketi, 21. yüzyılın başlarında Çin geleneksel kıyafetleri'nin yeniden canlandırılmasını amaçlayan bir Çin hareketidir.

Çin-Amerika Birleşik Devletleri ticaret savaşı da hem ÇKP liderliği hem de halk arasında milliyetçi duyguları körükledi. Ticaret savaşının dış baskısı Xi Jinping'in Çin'in ekonomik yavaşlamasının nedeni olarak ABD'nin eylemlerini göstermesine olanak sağladı. Çin halkı buna tepki gösterdi.  Akademisyen Suisheng Zhao şöyle özetliyor: "Sıkı çalışma, muazzam fedakarlıklar, inatçı kararlılık ve iyi hazırlanmış politikalar sayesinde elde ettikleri başarılardan gurur duyan birçok Çinli, ABD'nin Çin'in yükselişini kurallara göre oynamadığı, uluslararası taahhütleri ihlal ettiği ve oyun alanını Çinli firmaların lehine olacak şekilde eğdiği yönündeki eleştirilerinden bıkmış durumda."

Credit Suisse 2018 yılında yaptığı bir ankette, genç Çinli tüketicilerin artan milliyetçiliğin bir sonucu olarak yerel markalara yöneldiğini tespit etmiştir. Lenovo gibi yerel markalar da bazı çevrimiçi Çinlilerden vatansever olmadıkları gerekçesiyle tepki gördü.

2021 yılında Oxford Üniversitesi İnternet Enstitüsü'nde Çin internet sansürü araştırmacısı olan Hannah Bailey, Çin'in ekonomik performansına dayalı önceki yaklaşımına kıyasla milliyetçilikten meşruiyet elde etme yaklaşımında bir değişim olduğunu kaydetti. 

İnternet aktivizmi

1990'larda, Çin halkı arasındaki milliyetçiler öncelikle internet üzerinden bağlantı kuruyordu.

2005 yılında, yirmi iki milyon Çinli internet kullanıcısı Japonya'nın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne katılma çabalarına karşı bir internet dilekçesi imzaladı.

Çin blogosferi 2008 Olimpiyat Meşalesi Turu sırasındaki protestolara tepki olarak milliyetçi materyallerle doldu ve bunların çoğu Batı medyasında algılanan önyargıları ve yanlışlıkları vurguladı; örneğin polis ve Tibet bağımsızlık protestocuları arasındaki çatışmaların Nepal ve Hindistan'da gerçekleştiği ancak olayların Çin'de gerçekleşmiş gibi gösterildiği fotoğraflar gibi. Böyle bir site olan Anti-CNN, CNN ve BBC gibi haber kanallarının 2008 Tibet ayaklanmasında yanlış anlatılar öne sürdüğünü ve sadece seçici bir şekilde haber yaptığını iddia etmiştir.

Çinli bilgisayar korsanları, CNN web sitesine DDoS saldırıları kullanarak birçok kez saldırdıklarını iddia etmişlerdir. Benzer şekilde, Yasukuni Tapınağı web sitesi 2004 yılının sonlarında ve 24 Aralık 2008'de bir kez daha Çinli bilgisayar korsanları tarafından saldırıya uğramıştır.

2019-2020 Hong Kong protestoları sırasında, protestocuların polis memurlarını ve protestoları desteklemeyen kişileri dox'lamasına karşılık olarak, Hong Kong'daki bazı Çin milliyetçileri protestocuları dox'layarak karşılık verdi.

Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında (özellikle 2022 Rusya'nın Ukrayna'yı işgali), milliyetçi netizenler Çin internetinde Rusya yanlısı duyguları yaymış ve Rusya yanlısı paylaşımlar yapmıştır.

Xi Jinping ve "Çin Rüyası"

Xi Jinping 2012'den sonra Çin Komünist Partisi Genel Sekreteri olarak kontrolünü sağlamlaştırırken, ÇKP, Çin için kapsamlı planlarını tanımlamak için "Çin Rüyası" ifadesini kullandı. Xi bu ifadeyi ilk olarak 29 Kasım 2012 tarihinde Çin Ulusal Müzesi'ne yaptığı ve Daimi Komite'deki meslektaşlarıyla birlikte katıldığı "ulusal uyanış" (民族复兴; national awakening) sergisini ziyareti sırasında kullandı. O zamandan beri bu ifade Xi döneminin imza siyasi sloganı haline gelmiştir. Kamu medyasında Çin Rüyası ve milliyetçilik iç içe geçmiştir.  Diplomaside Çin rüyası ve milliyetçilik Kuşak ve Yol Girişimi ile yakından ilişkilendirilmiştir. Peter Ferdinand, bunun Çin'in "hak ettiği yeri geri kazanacağı" bir gelecek hayaline dönüştüğünü savunmaktadır.

Diğer eserler

 Befu, Harumi. Doğu Asya'da Kültürel Milliyetçilik: Representation and Identity (1993). Berkeley, Kaliforniya: Doğu Asya Çalışmaları Enstitüsü, Kaliforniya Üniversitesi.
 Cabestan, Jean-Pierre. "The many facets of Chinese nationalism." China perspectives (2005) 2005.59 online.
 Chang, Maria Hsia. Ejderhanın Dönüşü: China's Wounded Nationalism, (Westview Press, 2001), 256 s, 
 Chow, Kai-Wing. "Narrating Nation, Race and National Culture: Imagining the Hanzu Identity in Modern China," Chow Kai-Wing, Kevin M. Doak, ve Poshek Fu, eds., Constructing nationhood in modern East Asia (2001). Ann Arbor: University of Michigan Press, pp. 47-84.
 Gries, Peter Hays. Çin'in Yeni Milliyetçiliği: Pride, Politics, and Diplomacy, University of California Press (Ocak 2004), ciltli, 224 sayfa, 
 Duara, Prasenjit, "De-constructing the Chinese Nation," in Australian Journal of Chinese Affairs (Temmuz 1993, No. 30, pp. 1-26).
 Duara, Prasenjit. Rescuing History from the Nation Chicago ve Londra: University of Chicago Press, 1995.
 Fitzgerald, John.  Awakening China - Politics, Culture and Class in the Nationalist Revolution (1996). Stanford Üniversitesi Yayınları.
 He, Baogang. Nationalism, national identity and democratization in China (Routledge, 2018).
 Hoston, Germaine A. The State, Identity, and the National Question in China and Japan (1994). Princeton UP.
 Huang, Grace C. Chiang Kai-shek's Politics of Shame: Çin'de Liderlik, Miras ve Ulusal Kimlik. Cambridge: Harvard Üniversitesi Asya Merkezi, 2021.
 Hughes, Christopher. Küresel Dönemde Çin Milliyetçiliği (2006).
 Judge, Joan. "Yetenek, Erdem ve Ulus: Chinese Nationalism and Female Subjectivities in the Early Twentieth Century," American Historical Review 106#3 (2001) pp. 765-803. çevrimiçi
 Karl, Rebecca E. Staging the World - Chinese Nationalism at the Turn of the Twentieth Century (Duke UP, 2002) alıntı
 Leibold, James. Reconfiguring Chinese nationalism: How the Qing frontier and its indigenes became Chinese (Çin milliyetçiliğini yeniden yapılandırmak: Qing sınırı ve yerlileri nasıl Çinlileşti) (Palgrave MacMillan, 2007).
 Lust, John. "The Su-pao Case: An Episode in the Early Chinese Nationalist Movement," Bulletin of the School of Oriental and African Studies 27#2 (1964) pp. 408-429. çevrimiçi
 
 Nyíri, Pál, ve Joana Breidenbach, eds. China Inside Out: Contemporary Chinese Nationalism and Transnationalism (2005) online
 Pye, Lucian W. "How China's nationalism was Shanghaied." Australian Journal of Chinese Affairs 29 (1993): 107-133.
 Tan, Alexander C. ve Boyu Chen. "China's Competing and Co-opting Nationalisms: Implications to Sino-Japanese Relations." Pacific Focus (2013) 28#3 pp. 365-383). abstract
 Tønnesson, Stein. "Milliyetçilik Asya'da çatışmaya yol açacak mı?" Nations and Nationalism 22#2 (2016) online.
 Unger, Jonathan, ed. Chinese nationalism (M, E. Sharpe, 1996).
 Wang, Gungwu. The revival of Chinese nationalism (IIAS, International Institute for Asian Studies, 1996).
 Wei, C.X. George ve Xiaoyuan Liu, eds. Chinese Nationalism in Perspective: Historical and Recent Cases (2001) online
 Zhang, Huijie, Fan Hong, ve Fuhua Huang. "Kültürel Emperyalizm, Milliyetçilik ve Çin'de Beden Eğitimi ve Sporun Modernleşmesi, 1840-1949." "International Journal of the History of Sport" 35.1 (2018): 43-60.
 Zhao Suisheng. İnşa Edilen Bir Ulus-Devlet. Dynamics of Modern Chinese Nationalism'' (Stanford UP, 2004)
 Harvard Asia Pacific Review, 2010. "Milletler ve Milliyetçilik." Issuu adresinde mevcuttur Harvard Asia Pacific Review 11.1 
 Chinese Nationalism and Its Future Prospects, Yingjie Guo ile Röportaj (27 Haziran 2012)

Kaynaklar

Etnik milliyetçilik
Pan-milliyetçilik
Otorite kontrol bilgisi olan Vikipedi maddeleri
Çin milliyetçiliği