Mansur bin Cumhur

Mansur bin Cumhur () 8. yüzyılda bir Arap komutanıydı ve dönemin Kays-Yaman rekabetinde güney Arap ("Yaman") kabilelerinin ana ve en fanatik liderlerinden biriydi ve Üçüncü Fitne'de önemli bir rol oynadı.

Patricia Crone, Mansur'u, dini hiçe saydığı için "dindar çağdaşları tarafından dışlanan" ve yalnızca rak'ın ateşli bir şekilde Kays yanlısı valisi Yûsuf bin Ömer es-Sekafî tarafından 743'te Yaman şampiyonu Hâlid bin Abdullah el-Kasrî'nin işkence ile öldürülmesinin intikamını alma arzusuyla motive olan "asalet ve dindarlıktan eşit derecede yoksun kaba bir asker" olarak tanımlar.

Beni Kelb kabilesinin Amir kolunun bir üyesi olarak, kariyerine muhtemelen kabilenin yerleştiği Irak'ta başladı, ancak 744'ün başlarında ilk kez Suriye'de Halife II. Velîd'i devirme planının bir üyesi olarak görünür. Velîd'in öldürülmesinden sonra, halefi III. Yezîd, Yaman fraksiyonunu destekledi ve Mansur'u, belki de el-Harith ibn al-Abbas ibn al-Walid'in yardımcısı olarak, Yûsuf bin Ömer es-Sekafî'nin yerine Irak valisi olarak atadı. Kısa süre sonra yerine Halife II. Ömer'in oğlu Abdullah bin Ömer bin Abdülazîz geçtiği için görev süresi kısaydı. Mansur, valiliği sırasında Horasan valisi Nasr bin Seyyar'ı görevden almaya çalıştı ve yerine kendi kardeşi Manzur'u aday gösterdi, ancak Nasr, Mansur'un yerine geçene kadar görevini sürdürmeyi başardı.

Mansur Suriye'ye döndü, ancak kısa süre sonra Irak'a döndü ve burada Dahhak ibn Kays el-Şeybani komutasındaki Hâricî isyancılara karşı savaştı. Hariciler başarılı olduklarında, onların öğretilerini benimsedi ve hayatını kurtarmak için din değiştirdi. II. Mervân'ın generali Yezîd bin Hubayra onları 747'de mağlup edene kadar Haricilerle birlikte savaşmaya devam etti. Mervan'ın birçok rakibi gibi o da Fars'a kaçtı ve Alioğlu asi Abdullah bin Muâviye'nin güçlerine katıldı. İbn Hubayra kısa bir süre sonra İbn Muâviye'yi mağlup ettiğinde, Mansur Hindistan'a kaçtı ve burada Sind valisi olmayı başardı ve hatta bu görevin yeni oluşan Abbasi Halifeliğinden tanınmasını sağladı. Ancak 751'de Abbasiler, Musa bin Ka'b al-Tamimi'yi ona karşı gönderdi. Savaşta yenilen Mansur çöle kaçtı ve burada öldü.

Kaynakça 
Özel

Genel
 
 

8. yüzyılda Araplar
Üçüncü Fitne'de kişiler
Arap generaller
Emevî Irak valileri
751 yılında ölenler