Fujianvenator

Fujianvenator (anlamı: "Fujian avcısı"), Çin'in Fujian Eyaletinin Geç Jura yaşlı Nanyuan Formasyonu'nda bulunan soyu tükenmiş bir anchiornithid avialan cinsidir. Bu cins, bir ölçüde eklemli iskeletinden bilinen tek bir tür olan F. prodigiosus'u içerir. Olasılıkla karasal veya sucul bir yaşam biçimine sahip olduğu öne sürülüyor.

Keşif ve adlandırma 
Fujianvenator holotip örneği, IVPP V31985, Çin'in Fujian Eyaleti, Zhenghe İlçesindeki Yangyuan Köyü yakınlarındaki Nanyuan Formasyonunda Ekim ve Kasım 2022'de yapılan keşif gezileri sırasında keşfedildi. Örnek, ardışık tortul katmanlar üzerinde korunan yarı eklemli bir iskeletten oluşur. Fosil örneğinde kafatası, boyun ve kuyruğun ucu eksiktir.

2023 yılında Xu ve ark. Fujianvenator prodigiosus'u bu fosil kalıntılarına dayanarak yeni bir anchiornithid teropod cinsi ve türü olarak tanımladı. Cins adı olan "Fujianvenator ", holotipin keşfedildiği Fujian Eyaletine yapılan atıf ile "avcı" anlamına gelen Latince "venator" sözcüğünü birleştirir. Tür adı "prodigiosus ", "tuhaf" anlamına gelen Latince bir sözcükten türetilmiştir.

Tanım 

Fujianvenator yaklaşık  ağırlığında olup boyut olarak koklass sülününe benzer. Tibiotarsus ve metakarpal (el tarak kemiği) kaynaşmadığı için Xu ve ark. holotip bireyin öldüğünde iskeletsel olarak olgun olmadığını gözlemledi. Bununla birlikte, sertleşmiş göğüs kemiği, kaynaşmış astragalus ve kalkaneum ve sırt omurlarının kapalı ek yerleri, hayvanın belki bir alt yetişkin olduğunu gösteriyor.

Paleobiyoloji 
Diğer anchiornithidler de dahil olmak üzere bazı theropodlarda kürek kemiği, humerus uzunluğunun yaklaşık %60'ı kadardır. Fujianvenator'da bu oran %40'a yakın. Kuşlarda genişlemiş bir kürek kemiği genellikle motorlu uçuş için gerekli kaslarla ilişkilidir. Dahası, metakarpallarının ayrıntıları, Fujianvenator'''un, avı yakalamaya yardımcı olabilecek esnek kavrayıcı parmaklara sahip olabileceğini gösteriyor. Daha türemiş kuş türlerinde, metakarpallar, öncelikle uçuş tüyleri için bağlanma yeri olarak hizmet eden tek bir hareketsiz birim oluşturur.Coleman, Jude (2023-09-06). "'Weird' dinosaur prompts rethink of bird evolution". Nature. doi:10.1038/d41586-023-02757-5. ISSN 0028-0836.Fujianvenator'un orantılı olarak uzun bacakları vardı; Fujianvenator'un kaval kemiği, uyluk kemiğinin iki katı uzunluğundadır. Bu, daha sonra ayrılan ağaçta yaşayan ve uçan kuşlardan daha karasal bir yaşam biçimine sahip olabileceğini gösteriyor. Hayvanlarda, uzun tibia ve metatarslar adım uzunluğunu arttırır, böylece koşma yetenekleri gelişir. Fujianvenator'a ilişkin açıklamalarında Xu ve ark. (2023), Fujianvenator da dahil olmak üzere çeşitli teropodların koşuculuğunu analiz etti. Fujianvenator'un koşuculuk puanı, genel olarak koşmada usta olduğu kabul edilen troodontidler ve tyrannosauridlerinkinden çok daha yüksekti. Bu, onun özellikle koşucu bir hayvan olduğunu gösterebilir. Tersine, uzun alt bacaklar aynı zamanda turna ve leylek gibi yaşayan bazı kuşlarda görüldüğü gibi suda yaşam ekolojisiyle ilişkilendirilir. Fujianvenator'un uzuv oranları dalıcı kuşlara benzer, dolayısıyla bu davranış da mümkündür. Fujianvenatorun ayak parmak kemikleri az korunduğu için ekolojisini tam olarak belirlemek zordur.

 Sınıflandırma 
Xu ve ark. (2023), Fujianvenator'''ü, en temel kuş kladı olarak kabul ettikleri Anchiornithidae sınıfının genç bir üyesi olarak buldu. Diğer çalışmalar, Troodontidae veya Archaeopterygidae'ye yakın olanlar da dahil olmak üzere çeşitli filogenetik konumlardaki Anchiornithidae üyelerini bulmuştur. Xu ve ark. filogenetik analizlerinin sonuçları aşağıdaki kladogramda gösterilmektedir:

 Paleoçevre Fujianvenator, yaklaşık 150,2-149,9 milyon yıllık, Geç Jura döneminin Titoniyen aşamasına tarihlenen Nanyuan Formasyonunun katmanlarında keşfedildi. Formasyondaki omurgalı fosillerinin çoğu, belirsiz adsız teleost balıkları, kaplumbağalar ve koristoderler de dahil olmak üzere suda yaşayan ve yarı suda yaşayan hayvanlardan gelmektedir. Xu ve ark. (2023) bu lagerstätte'ye (bol fosilli tabakaya) Zhenghe Fauna adını verdi. Fujianvenatorun çeşitli suda yaşayan ve yarı sucul hayvanlarla birlikte keşfedilmesi, onun erken dönem kuşgiller için alışılmadık bir ekolojik niş olan bir bataklık ortamında yaşadığını gösteriyor. Bu, uzun bacaklarıyla birlikte Fujianvenator için yaşayan dalıcı kuşlara benzer bir ekolojiyi destekler.

Kaynakça 

Tür mikroformatında maddeler
Tarih öncesi paravianlar
Jura devri kuşları
Çin fosilleri
Tüylü dinozorlar