Sovyetler Birliği'nde Macarların zorla çalıştırılması

Sovyetler Birliği'nde Macarların zorla çalıştırılması, İkinci Dünya Savaşı sırası ve hemen sonrasından Komünizmin çöküşüne ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasına kadar araştırılmayan bir konu olmakla birlikte tahmini olarak 200.000 sivil dahil olmak üzere 600.000 kadar Macar'ın sınır dışı edilerek Sovyetler Birliği'nde çalıştırıldığı tahmin edilmektedir. Tahminen 200.000 kişi hayatını kaybetti. Macarların zorunlu çalıştırması, Sovyetler Birliği'ndeki daha geniş bir yabancı zorla çalıştırma sisteminin parçasıydı.

Ayrıca, Romanya-Macaristan Transilvanya anlaşmazlığı bağlamında bilinmeyen sayıda Macar Transilvanya'dan Sovyetler Birliği'ne sınır dışı edildi. 1944'te birçok Macar, Rumenler tarafından "partizan" olmakla suçlandı ve Sovyet yönetimine şikayet edildi. 1945'in başlarında, "Almanlaştırmadan arındırma" kampanyası sırasında, Alman isimleri olan tüm Macarlar, 7161 sayılı Sovyet Emri uyarınca Sovyetler Birliği'ne gönderildi.

Savaş esirleri ve siviller
Macaristan'da ve Transkarpatya'nın Macar azınlığı arasında, bu tür zorla çalıştırma, "küçük iş" anlamına gelen Rus malenkaya rabota'nın (маленькая работа) bozuk bir biçimi olan málenkij robot olarak anılır. Bu ifade, Macar sivillerin ilk sürgün dalgası sırasında ortaya çıktı: Macar kasabalarının işgalinden sonra, siviller "küçük işler" için toplandı. Bu küçük işlerden kasıt aslında harabelerin kaldırılmasıydı. İlk dalganın en büyük ve tek sürgünü Budapeşte'de meydana geldi. Sovyet Mareşal Rodion Malinovski'nin raporlarının, Budapeşte Muharebesi'nden sonra alınan savaş esirlerinin sayısının az olduğu iddia edilmesi üzerine açığı telafi etmek için Budapeşte ve banliyölerinde yaklaşık 100.000 sivil gözaltına alındı. İlk dalgada sınır dışı edilenler, çoğunlukla kuzeybatı Macaristan'da bulunuyordu.

İkinci, daha organize dalga 1-2 ay sonra, Ocak 1945'te meydana geldi ve Macaristan'ın dört bir yanından insanlar dahil edildi. Sovyet Devlet Savunma Komitesi Emri 7161'e göre, etnik Almanlar, Macaristan da dahil olmak üzere işgal altındaki topraklardan zorla çalıştırılmak üzere sınır dışı edileceklerdi. Sovyet makamlarının her bölge için sınır dışı etme kotaları vardı ve hedef kaçırıldığında etnik Macarlarla tamamlandı. Macar savaş esirleri de bu dönemde sınır dışı edildi.

Savaş esirleri ve siviller, Gulag'a benzer kendi çalışma kampları sistemi ile NKVD'nin Savaş Esirleri ve Enterneler Ana İşleri Dairesi (Rusça kısaltması GUPVI ile bilinir) tarafından ele alındı.

Sürgün edilenler yük vagonlarında Romanya ve Batı Ukrayna'daki geçiş kamplarına nakledildi. Hayatta kalanların ifadeleri, kamplarda ve geçiş sırasında salgın dizanteri, sert hava ve yetersiz beslenme gibi çeşitli nedenlerden dolayı yüksek bir ölüm oranına işaret ediyor.

Sovyetler Birliği'nde Macarlar yaklaşık 2.000 kampa yerleştirildi. Daha sonra çok sayıda kamp tespit edildi: Azerbaycan'da 44, Baltık ülkelerinde 158, Beyaz Rusya'da 131, Kuzey Rusya'da 119, Leningrad civarında 53, Orta Rusya'da 627, Ural Dağları'nda 276 ve Sibirya'da 64 kamp tespit edildi.

Siyasi tutuklular
Sürgün edilen diğer bir grup, Sovyet mahkemeleri tarafından "Sovyet karşıtı faaliyetler" nedeniyle mahkum edilen Macarlardan oluşuyordu. Bunlar aşağıdaki kategorileri içeriyordu:
 Sovyet topraklarındaki işgal kuvvetlerinde görev yapmış eski askerler
 Levente paramiliter gençlik örgütünün savaşın sonunda yardımcı kuvvetlerde görev yapmak zorunda kalan üyeleri Üst düzey yetkililer ve solcu olmayan politikacılar
 Bu mahkum grubu, GUPVI kamp ağı yerine Gulag kamplarına gönderildi.

Destalinizasyon sırasında hayatta kalanların cezaları iptal edildi ve 3.500 eski hükümlü evlerine döndü. Macar Gulag'dan sağ kurtulanların Szorakész örgütü tarafından hükümlülerin toplam sayısının yaklaşık 10.000 olduğu tahmin ediliyor.

Dönüş
Ferenc Nagy hükümeti, 1946'nın başlarında Macar sürgünlerinin dönüşü için müzakerelere başladı. İlk yaygın geri dönüş dalgası Haziran'dan Kasım 1946'ya kadar gerçekleşti ve Mayıs 1947'ye kadar kesintiye uğradı. Joseph Stalin'in ölümünden sonra 1953-1955'te bunu yapabildi. Macar kaynakları, toplamda 330.000-380.000 zorunlu işçinin geri döndüğünü ve geriye nakliye veya esaret altında ölen tahmini 200.000 kişinin kaldığını tahmin ediyor.

Medya temsilleri
Zorunlu çalıştırma programının hikayesi, en iyi kadın oyuncu dalında uluslararası Emmy kazanan 2018 drama filmi Sonsuz Savaş'da anlatıldı.

Kaynakça 

II. Dünya Savaşı'nda mecburî iş
Macaristan Halk Cumhuriyeti
1940'larda Macaristan
Macar karşıtlığı
Macaristan-Sovyetler Birliği ilişkileri