Tahmineh Milani

Tahmineh Milāni () İranlı bir feminist aktivist, film yönetmeni ve yapımcıdır. İranlı aktör ve yapımcı Mohammad Nikbin ile evlidir .

Erken Kariyer 
1960 yılında İran'ın Tebriz şehrinde doğdu. 1986'da Tahran'daki Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden mimarlık  bölümünden mezun olduktan sonra, 1979'da bir sinema atölyesinin ardından senaryo kızı ve yönetmen yardımcısı olarak çıraklık yaptı.

Yönetmenlik Kariyeri 
Milani'nin yönetmenlik kariyeri, Two Women, The 5th Reaction ve The Unwanted Woman gibi ödüllü filmlere imza attı. Filmleri genellikle kadın hakları ve 1979 İran Devrimi de dahil olmak üzere kültürel veya sosyal konulara odaklanır. Milani, İran'daki en önemli sorunlardan birinin kişinin gerçek kişiliğini ifade edememesi olduğunu belirterek, İranlı kadın ve erkeklerin çifte hayat sürdüğünü iddia etmektedir.

İlk filmleri fabllara benziyordu, örneğin 1990'da bir yazar olarak başarısız olduktan sonra umutsuzlukla iç çekmesiyle arkadaş olan bir karaktere sahip olan Efsanye-e Ah'ı (Bir İç Çekme Efsanesi) sunması gibi. İç çekiş ona dünyada çok daha büyük sorunları olan ama yine de mutlu kalan kadınları öğretmeye devam ediyor. İki yıl sonra Dige Che Khabar'da (Yine Ne Yaptın?), ile Milani sadece kendi kendine konuşarak ailesini değiştirme gücüne sahip genç bir kızın hikayesini anlattı. İranlı sansürcüler filme karşı savaştı ve ona kadın başrolü genç bir erkek çocukla değiştirmesi talimatını verdi. Sert muhafazakarlar Milani'yi kadınları mevcut sisteme karşı isyana teşvik etmekle suçladı. Erkeklerin sadece kendi eşlerinin onun filmleri yüzünden isyan çıkardığını görmekten korktuklarından ısrar ederek eleştirileri saptırdı.

Milani sonraki filmlerinde daha melodramatik bir üslup benimseyerek daha çok toplumsal cinsiyet konularına odaklandı ve kadın karakterleri yoğun baskı ve ayrımcılığa maruz kaldı.

Hükûmet Milani'yi 2001 yılında çektiği ve Şah Muhammed Rıza Şah Pehlevi rejimine karşı solcu bir üniversite öğrencisi etrafında dönen devrim karşıtı filmi Nimeh-e Pinhan'ın [  hikayesi nedeniyle devrim karşıtı olmakla suçladı. Filmin birincil aşk hikayesi de ana karakterin yaşlı bir adamla olan ilişkisini tasvir ettiği için eleştiri aldı. Filmin yapımı için reformist Hatemi hükûmetinden izin almasına rağmen 2001 yılında hapse atıldı. Francis Ford Coppola ve Martin Scorsese gibi dünyaca ünlü birçok yönetmenin tepkisi, hükûmetin onu iki hafta sonra serbest bırakmasına neden oldu, ancak resmi suçlamalar asla düşürülmedi.

Milani'nin 2005 yapımı İstenmeyen Kadın filmi, evli olmayan çiftlerin seyahat etmesini yasaklayan bir yasa yüzünden arkadaşıyla bir yolculuğunu örtbas etmek zorunda kalan bir kadının hikayesini anlatıyor. Vakonesh Panjom (Beşinci Tepki), kocasının ölümünden sonra servetini, evini ve çocuklarını terk eden bir kadının hikayesidir. 2003 yılında vizyona giren Beşinci Tepki, Tahmineh Milani'nin ataerkil bir toplumda kadınların toplumsal konumu ve haklarıyla ilgili yedinci filmidir. Örneğin Vakonesh Panjom'da (Beşinci Tepki) Milani, cinsiyetçilik, sosyal eşitsizlik ve adaletsizlik sorunlarına ve özellikle hukukun çocuk velayeti davasında kadın haklarını görmezden gelmesi, kadınları uyandırmak ve hakları için mücadele etmeleri için onlara ilham vermek sorunlarına değiniyor. Sinemaseverler için genellikle abartılı olsa da, filmlerin konuları teokratik bir İran'daki yaşamla açık paralellikler çiziyor.

Milani, 2007 yılında The Positive Pals Club adıyla İran İslam Cumhuriyeti Yayınları için AIDS odaklı bir TV dizisi çekeceğini duyurdu.

Yeki Az Mā Do Nafar (İkimizden Biri) filmi 2011'de İran salonlarında gösterildi. Gösterişli ve vaaz edici olmakla eleştirilen İlkeler filmini yazıp yönetti.

Milani, 2016 yılında Tahran'daki Ariana Galerisi'nde bir fotoğraf sergisi sundu.

İntihal Suçlamaları 
Eylül 2018'de, Milani'nin Tahran'daki bir sanat galerisindeki resimlerinin sergilenmesinin ardından, sosyal medyada Milani'yi Rus illüstratör Jenny Meilihove'u intihal etmekle suçlayan suçlamalar ortaya çıktı. Buna cevaben Milani bir özür diledi  : "Çok üzgünüm ve tabloyu vitrinden kaldıracağım ve kaybı telafi edeceğim. Geçmişte aldığım bir kartpostalın görüntüsü bilinçaltıma kaydedildi ve sonuç bu tablo oldu” dedi ve sergiden toplanan tüm paranın hayır kurumlarına gideceğini de sözlerine ekledi. Ayrıca Milani, sergisinin erken kapanması nedeniyle sanat galerisine ve "sergiye kaos getiren kişilere karşı" dava açtı.

Miliani, 2019 yılında Tahran'ın önemli bir sanat merkezi olan Ariana Gallery'de resimlerinden oluşan bir sergi düzenlerken yine Matteo Arfanotti, Sara Riches, Richard Burlet ve Masumeh Mehdizadeh'in de aralarında bulunduğu dört farklı sanatçıyı intihal etmekle suçlandı. Galeri Faaliyetleri Denetleme Kurulu, galeriye resmi bir uyarıda bulundu ve "Ariana Gallery, sanat eserlerinin gerçekliğini ve kalitesini tespit etme konusunda profesyonel düzenlemelere uygun şekilde uymadı" dedi. Konsey, Milani'ye dava açılması halinde intihal suçlamalarıyla ilgili soruşturmanın devam edeceğini belirtti. Buna cevaben Milani, Instagram'da "Bu şekilde her şeyden ve herkesten ilham alıyorum" yazan bir gönderi yayınladı.

Haziran 2019'da İranlı bir yüksek lisans öğrencisi ve ressam olan Mahyar Bahram Asl, Milani'yi intihal ile suçlayarak hakaret etmek suçundan 35 kırbaç cezasına çarptırıldı.

Filmografi (Yönetmen Olarak) 

 Bach'che'hā-ye Talāgh (Boşanma Çocukları), 1989
 Afsāneh-ye Āh (İç Çekme Efsanesi), 1991
 Digeh che khabar? (Başka Ne Yeni?), 1992
 Kakadu, 1996
 Do Zan (İki Kadın), 1999
 Nimeh-ye Penhan (Gizli Yarım), 2001
 Vakonesh Panjom (Beşinci Reaksiyon), 2003
 İstenmeyen Kadın (Zan-e Ziadi), 2005
 Ateşkes (Atash Bas), 2006
 Tasvie Hesab (Skorların Belirlenmesi), 2007 
 Süperstar, 2008
 Yeki Az Ma Do Nafar (İkimizden Biri), 2011
 Mali Va Rah Haye Narafte Kül (Alınmamış Yollar), 2018

 İran kadın hareketi
 İranlı kadınlar
 İran sineması

Ödüller ve Onurlar 

 2006: En İyi Yönetmen, En İyi Film ve En İyi Senaryo 51. Asya Pasifik Film Festivali'nde The Unwanted Woman için 
 2005: İstenmeyen Kadın için En İyi Film Los Angeles Film Festivali 
 2003: Grand Prix 'Cinéma Tout Ecran', Cenevre Cinéma Tout Ecran için The Fifth Reaction 
 2003: Beşinci Tepki için 27. Kahire Uluslararası Film Festivali'nde En İyi Senaryo 
 2001: The Hidden Half için 25. Kahire Uluslararası Film Festivali'nde En İyi Sanatsal Katkı 
 1999: İran'ın Fecr Uluslararası İki Kadın Film Festivali'nde en iyi senaryo ödülü

Kaynakça 

En İyi Senaryo Kristal Simurg Ödülü sahipleri
Yaşayan insanlar
İranlı kadın hakları aktivistleri
İranlı film yönetmenleri
İranlı kadın film yönetmenleri