Kilise Tepe Rum Kilisesi

Kilise Tepe Rum Kilisesi veya Theotokos Rum Kilisesi, Ünye kentinde bulunan ve Meryem Ana'ya adanmış bir Rum Ortodoks kiliseydi. Kilise, Orta Mahalle Keşaplı Sokak’ta, şimdiki Ünye Meçhul Asker Ortaokulu’nun bahçesinde, Kilise Tepe olarak adlandırılan mevkide bulunmaktaydı.

Kilisenin yapım tarihinin çan kulesinde bulunan kitabeye göre 1873 olduğu aktarılmaktadır. Antakya Patriği III. Makarios Zaim'in 1658 tarihinde buraya yaptığı ziyaret, kilisenin bulunduğu yerde daha eski bir yapının bulunduğuna işaret etmektedir. Ziyaret notlarında geçen yapının ("The Church of Our Lady") taş duvarlarla çevrili bir alanda bulunduğu ve geniş yapraklı alçak boylu meyve ağaçları içeren güzel bir bahçeye sahip olduğu bilgisi yer almaktadır.

Kilisenin kesme taştan inşa edilmiş çan kulesi 1923 yılından önceki bir tarihte Topal Osman ve adamları tarafından yıkılmıştır. Şehirde Rum nüfusun kalmaması sebebiyle işlevini yitiren kilise, komşu arazide bulunan ortaokula devredilmiştir. Okul idaresi yapı yıkılana dek naos bölümünü beden eğitimi ve tiyatro temsilleri için yan nefleri ise depo olarak kullanmıştır. 1950'li yıllarda Meçhul Asker Ortaokulu'nun öğrenci sayısının artması ve dersliklerin yetmemesi sebebiyle yeni bir ortaokul binası ve spor kompleksinin yapımına karar verilmiş; kilisenin inşaat alanı olarak seçilmesiyle kilise yıkılarak tamamen ortadan kaldırılmıştır.

Taş duvarla çevrili bir bahçe içinde bulunan kilisenin kapısı iki kanatlı ve saçtandı; ön yüzünde altı, yanlarda da ikişer penceresi bulunmaktaydı; apsis bölümü dışa doğru çıkıntılı yarım daire şeklinde ve çatısı beşikörtüsü tipindeydi. Kilisenin bahçesinde ise çeşitli meyve ağaçları ve süs bitkileri bulunmaktaydı. Yıkım öncesinde bahçede, zaman zaman yapılan kazılarda Marsilya kiremidi ile örtülü kanaletlere rastlandığı ve bu kanaletlerden insan iskeletleri çıktığı kaydedilmiştir. Nitekim kilisenin hemen yakınında bir mezarlık bulunuyordu. Bu mezarlık iyice tahrip olmuş olmalı ki Ünye üzerine yazılarıyla tanınan M. Ufuk Mistepe 1960'larda burada kafataslarıyla oyun oynadıklarını yazar. Günümüzde bu mezarlık tamamen ortadan kalkmıştır. Bu alandan geriye kalan tek kalıntı, Ünye Müze Ev'in bahçesinde muhafaza edilen 80x120 cm ebatlarındaki Rumca yazılı mermer bir mezar taşıdır.

2011 yılında okul binasını yenilemek amacıyla yapılan yıkım ve hafriyat çalışmalarında pek çok mezar ve yapı kalıntısıyla karşılaşılmıştır. Gürcü prenses Sopio Gurieli'nin naaşının ilk defin yeri olan Akçaabat'taki Başmelek Mihail Kilisesi'nden 1890’dan sonraki bir tarihte Ünye'deki bu kilisenin avlusuna taşındığı düşünülmektedir. Nitekim Gurieli'nin anıt mezarının Ünye'de Meryem Ana'ya adanmış bir Rum Ortodoks kilisesinde bulunduğu bilgisi Ermakov'un çektiği bir fotoğrafta bulunan yazıyla sabittir.

Ayrıca bakınız 

 Yalı Kilisesi

Galeri

Kaynakça 

Ünye
Türkiye'deki Rum Ortodoks kiliseleri
Ünye'deki kiliseler
Ünye tarihi