Bağımsız Uluslararası Ukrayna Araştırma Komisyonu

Ukrayna'daki Bağımsız Uluslararası Araştırma Komisyonu, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi tarafından 4 Mart 2022'de, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgalinde insan hakları ve uluslararası insancıl hukuk ihlallerini araştırmak üzere kurulmuş bir Birleşmiş Milletler soruşturma komisyonudur. Komisyon, raporlarını 18 Ekim 2022 ve 16 Mart 2023 tarihlerinde teslim etti.

Kuruluş 
3 Mart 2022'de Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi (UNHRC), 2022 Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin insan hakları üzerindeki etkisini tartışmaya başladı. UNHRC'nin 4 Mart tarihli A/HRC/49/L.1 sayılı kararıyla topyekun Rus işgalinin yol açtığı insan hakları ve uluslararası hukuk ihlallerini kınandı, Rusya'ya Ukrayna'daki ihlallerini durdurması daha fazla ihlalin önlenmesi için uluslararası kabul görmüş Ukrayna topraklarından tamamen çekilme çağrısı yapılarak, Ukrayna hakkında bağımsız bir uluslararası soruşturma komisyonu kurulmasına karar verildi. Karar UNHRC tarafından 32 kabul, 13 çekimser ve 2 ret oyuyla (Eritre ve Rusya) kabul edildi.

UNHRC Rusya temsilcisi Evgeni Ustinov, soruşturma komisyonunu "Ukrayna'daki sivillere yardım etmek için daha iyi amaçlara kullanılabilecek kaynakların israfı" olarak tanımladı. İnsan Hakları İzleme Örgütü, UNHRC'nin ilgili tüm gruplar tarafından Ukrayna'da insan hakları ve uluslararası insancıl hukuk ihlallerine yönelik bir soruşturma komisyonu oluşturmasına desteğini ifade etti.

Yapı 
Soruşturma komisyonu başlangıçta, bir yıllığına Norveç'ten Erik Møse başkanlığında ve ayrıca Bosna-Hersek'ten Jasminka Džumhur ve Kolombiya'dan Pablo de Greiff'in de aralarında bulunduğu, üç insan hakları uzmanını içerecek şekilde kuruldu.

Hedefler 
Araştırma komisyonunun amacı, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali bağlamında insan hakları ve uluslararası insancıl hukuka yönelik tüm iddia edilen ihlalleri ve suiistimalleri soruşturmaktır. Komisyonun, ilk olarak Eylül 2022'de UNHRC'nin elli birinci ve elli ikinci oturumlarına ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun yetmiş yedinci oturumuna rapor vererek, araştırmasına dayalı tavsiyelerde bulunması gerekiyor.

Rapor 
Komisyon, 18 Ekim 2022'de Kiev, Çernihiv, Harkiv ve Sumı olmak üzere dört bölgede 2022 şubat sonu ile aynı yılın mart ayı arasında meydana gelen olaylara ilişkin raporunu yayımladı. Komisyon, Ukrayna güçlerinin savaş suçu olarak nitelendirilen iki olay da dahil olmak üzere birkaç uluslararası insancıl hukuku ihlal ettiğini belirtse de savaştaki çoğu ihlalden Rus silahlı kuvvetlerinin sorumlu olduğunu tespit etti.

Ayrıca bakınız 

 Ukrayna'da Uluslararası Ceza Mahkemesi soruşturması
 Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin yasallığı
 Ukrayna'daki Birleşmiş Milletler İnsan Hakları İzleme Misyonu

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 Independent International Commission of Inquiry on Ukraine  (İngilizce)

Ukrayna'da insan hakları
Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinde işlenen savaş suçları
Birleşmiş Milletler komisyonları