Saint James Binası

Saint James Binası (Maltaca; Kavallier ta' San Ġakbu) Valetta'da, Hospitalier Şövalyeleri tarafından yaptırılan 16. yüzyıldan kalma bir askeri birlik binasıdır. Valletta Kara Cephesi'nin bir parçasını oluşturan ve geniş açılı bir burç olan St James' Bastion'a bakmaktadır. St James, şehirdeki planlanmış dokuz süvari merkezinden biriydi. Ancak sonunda sadece ikisi inşa edildi. Diğeri Saint John Binasıdır. İtalyan askeri mühendis Francesco Laparelli tarafından tasarlandı ve inşaatı Maltalı asistanı Girolamo Cassar kontrol etti. St James'de yer alan birliğin hiçbir askeri çatışmaya girmediği görülmüştür. Ancak 1775'te Rahiplerin Yükselişi olayı sırasında rol oynadı.

Yapı, Castille Meydanı'nda, Auberge de Castille, Malta Merkez Bankası, Parlamento Binası, Malta Menkul Kıymetler Borsası ve Dar Annona'daki postanenin yakınında yer almaktadır. Bina, Malta'nın Millenium Projesinin bir parçası olarak restore edildi ve şimdi Spazju Kreattiv (Maltaca; Creative Space) olarak bilinen bir kültür merkezi olarak görev yapmaktadır..

Tarihçe

Hospitalier dönemi 
1565 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun Malta'yı ele geçirmeye çalıştığı, ancak bunu başaramadığı Malta Büyük Kuşatması'nın ardından, Hospitalier Şövalyeleri adaya kalıcı olarak yerleşmeye karar verdi. Tarikat, yeni başkentleri olarak müstahkem bir şehir inşa etmeye karar verdi. Bu şehre Büyük Usta Jean Parisot de Valette'den sonra Valletta adı verildi. Bu şehri yapmak için De Valette, çeşitli Avrupa hükümdarlarından mali yardım istedi. Papa V. Pius sadece finansal olarak yardım etmekle kalmadı, aynı zamanda yeni başkentin tahkimatlarını tasarlaması için İtalyan askeri mühendis Francesco Laparelli'yi Malta'ya gönderdi. Şehrin inşaatı Mart 1566'da başladı ve 1570'ler boyunca çalışmalar devam etti. Laparelli'nin Malta'dan ayrılması ve müteakip ölümünün ardından, şehrin inşası Maltalı yardımcısı mimar ve askeri mühendis Girolamo Cassar'a emanet edildi. St James Binası, ilk yıllarında genellikle Şövalyeler Kulesi,  olarak biliniyordu.

St James Binası, Zaferlerimizin Meryem Ana Kilisesi ve diğer surlarla birlikte Valletta'da inşa edilen ilk binalardan biriydi. Bina, daha sonra Floriana kasabasının inşa edildiği bölgede şehri karadan gelecek saldırılara karşı savunmak için silahların yerleştirildiği yükseltilmiş bir platform olarak düzenlendi. St James, girişi kontrolün yanı sıra, şehrin savunmasını aşmış olanları da durduracak yapıdaydı. Şimdi kapatılmış bir yeraltı geçidi ile Saint John's Binası'ena bağlandı.

Bina ayrıca bir sinyal istasyonu olarak kullanıldı. Her gün, gün doğumu, öğlen ve gün batımında olmak üzere üç kez ateş edildi. Birincisi ve ikincisi, şehir kapılarının açılıp kapanmasını işaret ediyordu. Silah atış sinyalleri, yakındaki Saluting Bateri'den ateşlenmeye başladıkları 1800'lere kadar buradan yapılmaya devam etti.

1686'da, Gregorio Carafa'nın sulh hakimliği sırasında, binanın doğu kanadında Dar Annona olarak bilinen küçük bir bina eklendi. Bina aslen Università dei Grani'ye  ev sahipliği yapıyordu. Şimdilerde bir postane olarak kullanılıyor.

8 Eylül 1775'te St James Binası, Rahiplerin Yükselişi olayı sırasında isyancılar tarafından ele geçirildi. Tarikatın bayrağı indirildi ve yerine Saint Paul'ün bir sancağı dikildi. Saint Elmo Kalesi de isyancılar tarafından ele geçirildi. Ancak kısa bir çatışmadan sonra isyanculardan geri alındı. Kalenin alınmasından kısa bir süre sonra, St James'teki isyancılar teslim oldu. Bunlardan üçü idam edildi, diğerleri sürgüne gönderildi veya hapsedildi. İdam edilen üç adamın kafaları St James Binası'nın köşelerinde sergilendi. Aynı yılın Kasım ayında Emmanuel de Rohan-Polduc Büyük Üstat seçildikten kısa bir süre sonra bu kafalar kaldırıldı.

19. ve 20. yüzyıllar 
19. yüzyılın başlarında Malta'nın kontrolünü ele geçiren İngilizler, süvarileri askerlerin sosyalleşebileceği bir yer olan bir subay sosyal alanına dönüştürdü. Bu noktada yapıda, çatıya çıkan rampanın bir merdivenle değiştirilmesi ve zemin kattaki odaya kemerli bir tavan yapılarak oda sayısının artırılması, böylece tek kat olan yerde iki kat oluşturulması gibi bazı değişiklikler yapıldı. Nemle mücadeleye yardımcı olmak için değişiklikler de yapıldı.

Daha sonra, Wignacourt Su Kemeri aracılığıyla Valletta'ya pompalanan suyu depolamak için bina içinde iki sarnıç kazıldı. Bina tüm şehir için su depo alanı oldu.

1853'te bir hastaneye yer açmak için binayı yıkmak için bir teklif yapıldı, ancak bu gerçekleşmedi.

II. Dünya Savaşı'nda bina aynı zamanda bomba sığınağı olarak da kullanılmış, üst katı ise Deniz, Ordu ve Hava Kuvvetleri Enstitüleri için yiyecek deposu olmuştur.

1970'lerde, Hükûmet Matbaası Grandmaster's Palace'dan St James'e taşındı ve 1996'da Marsa Industrial Estate'teki yeni tesisler açılana kadar orada kaldı.

Kültür Merkezi 

1990'larda, Malta Hükûmeti, Valletta ve kenar mahallelerinin rehabilitasyonu için bir Master Plan hazırlamıştır. Proje, St James Binası'nın restore edilmesini ve kültürel amaçlar için dönüştürülmesini içeriyordu. Restorasyonu Maltalı mimar Richard England üstlendi.

Yenileme süreci boyunca, St James, ziyaretçilerin görüşlerine açık olmaya çalışmıştır.England, bu değişikliği "binanın yeni ihtiyaçları, geçmişe saygı duyarak, değişim kavramını korkmadan kabul edecek şekilde karşılamasını sağlamak" olarak nitelendirdi. Bununla birlikte, çalışma çok tartışmaya neden oldu ve birçok Maltalı tarafından yetersiz görüldü. Bu olay kısmen Valletta'daki diğer planlanan projelerin durdurulmasına ve Richard England yerine ünlü mimarların (Renzo Piano dahil) kullanılması kararına neden oldu. Diğer projeler, 2008 yılında Şehir Kapısı, eski opera binasının bulunduğu yer, yeni parlamento binası ve şehrin girişinin etrafındaki alanın geri kalanında çalışmaların başlamasıyla başladı. 

Binanın restorasyonu 2000 yazının sonunda tamamlandı ve o yılın 22 Eylül'ünde St James Binası, Yaratıcılık Merkezi olarak bugün Malta'da Sanat başlıklı bir sergiyle halka açıldı. Bina şimdi küçük bir tiyatroya, sinemaya, müzik odalarına ve sanat galerilerine ev sahipliği yapıyor. Merkezde düzenli olarak çeşitli sergiler ve diğer kültürel etkinlikler düzenlenmektedir. Açıldığı günden bu yana bir milyondan fazla ziyaretçiyi ağırladı. Ağustos 2015'te bina, Spazju Kreattiv (Yaratıcı Alan) olarak yeniden markalandı. Sanat yönetmeni Toni Sant'tır.

Bina, 1. Derece ulusal anıt olarak planlanmıştır ve aynı zamanda Malta Adaları Kültür Varlıkları Ulusal Envanterinde de listelenmiştir.

Mimari 
St James Binası, beşgen bir plana sahip büyük kazamat amaçlı topçu platformudur. Yapı, tamamen askeri işlevini ön plana çıkarark  tasarlanmamıştır. Binanın dış görünüşünün verdiği büyüklük izlenimine rağmen, yapının yarısı sıkıştırılmış toprakla doldurulmuş, geri kalanı ise bir dizi seyrek oda ve topların çatıya ulaşabileceği bir rampadan oluşuyordu.

Bina, Aziz James Tabyası'nın arka yüzünü kaplar. Bir dizi barut şarjörü yapının arkasına yerleştirilmiştir.

Konuyla ilgili yayınlar

Dış bağlantılar 

 Spazju Kreattiv, St James Cavalier 
 Malta Adaları Kültür Varlıkları Ulusal Envanteri

Kaynakça 

Malta'daki tiyatrolar
Malta'da kültür
Valetta'daki yapılar
Malta'da turizm
Malta