Aornos

Aornos (Grekçe: Ἄορνος), Büyük İskender'in MÖ 326 Nisan'ında modern Pakistan'da bulunan bir dağlık alanda gerçekleşen son kuşatmasının yeriydi. Aornos, İskender'in Hindukuş üzerinden Belh'e kadar uzanan ve tehlikeli bir şekilde savunmasız olan ikmal hattına yönelik son tehdidi oluşturuyordu, ancak Arrian (bu hikâyeye inanmamakla birlikte) İskender'in akrabası Herakles'i geçme arzusuna itibar etmektedir, iddiaya göre Makedonyalılar'ın Ἄορνος Aornos (Arrian ve Diodorus'a göre; Curtius'a göre Aornis; başka bir yerde Aornus): Yunanca'da "kuşsuz" anlamına gelir. Bir teoriye göre bu isim, *awarana "müstahkem yer" gibi bir Hint-İran kelimesinin bozulmuş halidir. Arrian'a göre, kayanın doğal kaynaklarla iyi beslenen düz bir zirvesi ve ekin yetiştirmek için yeterince geniş bir alanı vardı: aç bırakılarak teslim alınamazdı. İskender'e teslim olan komşu kabileler onu en iyi erişim noktasına götürmeyi teklif ettiler.

Coğrafyacı Aurel Stein, Aornosun Pakistan'ın Hayber Pahtunhva eyaletindeki Thakot'un hemen batısında, yukarı İndus Nehri'nin bir kıvrımındaki dar geçitlerin üzerindeki bir dağ olan Pir Sar'da bulunduğunu öne sürmüştür. Ancak İndolog Giuseppe Tucci bunun yerine Hayber Pahtunhva'da Hinduizm için önemli bir yer olan Elum Ghar'ın (İlam Dağı) zirvesinde bir yer önermiştir.

Ptolemy ve İskender'in sekreteri Myllinas (ünlü Eumenes yerine), batıdaki komşu bir mahmuzda keşif yapmış ve burayı bir set ve hendekle güçlendirmiştir. İskender'e gönderdiği işaret ateşi Pir-Sar'ın savunucularını da alarma geçirdi ve İskender'in yeniden toparlanması için dar vadilerde iki gün süren çatışmalar gerekti. Kaleye giden savunmasız kuzey tarafında, İskender ve mancınıkları derin bir uçurum tarafından durduruldu. Kuşatma makinelerini ulaşılabilecek bir yere getirmek için, vadiyi marangozluk, çalı ve toprakla kapatmak üzere bir toprak höyük inşa edildi. İlk günkü çalışma kuşatma höyüğünü  yaklaştırdı, ancak vadinin kenarları aşağıda dik bir şekilde düştüğü için ilerleme hızla yavaşladı; yine de üçüncü günün sonunda Pir-Sar'ın en yakın ucuna bağlı alçak bir tepeye ulaşıldı ve alındı. Daha sonra, öncü İskender ve ilk kuvveti yukarıdan yuvarlanan kayalar tarafından püskürtüldü. Üç gün süren davul sesleri, savunucuların ilk geri püskürtmeyi kutlamalarını ve ardından sürpriz bir geri çekilmeyi işaret ediyordu. İskender son kayalığa halatla tırmandı. İskender zirveyi temizlemiş, Arrian tarafından bir katliama dönüştürülen bazı kaçakları öldürmüş (Lane Fox) ve izleri Stein tarafından tespit edilen Athena Nike, Zafer Athena'sına sunaklar dikmiştir.

İskender artık Pencap'a doğru yolculuğuna devam etmekte özgürdü. Gelecekte yıkıcı Hydaspes Muharebesi yaşanacaktı.

Kaynakça

Bibliyografya 

 Lane Fox, Robin. Alexander the Great. Penguin, 1973, 
 
 Arrian, Anabasis IV bölüm 28.1–30.4 (Fransızca)

İskender'in muharebeleri
Pakistan tarihi