İrina Beletskaya

Irina Petrovna Beletskaya ( Rusça: Ири́на Петро́вна Беле́цкая ) (1933 doğumlu) Moskova Devlet Üniversitesi'nde Sovyet ve Rus kimya profesörüdür. Organometalik kimya ve bunun organik kimyadaki problemlere uygulanması konusunda uzmanlaşmıştır. Aromatik reaksiyon mekanizmaları ve ayrıca karbanyon asitliği ve reaktivitesi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınır.  Paladyum veya nikel katalizörleri kullanarak karbon-karbon bağı oluşumuna yönelik ilk yöntemlerden bazılarını geliştirdi ve bu reaksiyonları sulu ortamda çalışacak şekilde genişletti. Ayrıca organolantanitlerin kimyasının aydınlatılmasına da yardımcı oldu.

Akademik kariyeri 
Beletskaya, 1933 yılında Leningrad'da ( St. Petersburg, Rusya) doğdu  1955 yılında Lomonosov Moskova Devlet Üniversitesi Kimya Bölümünden mezun oldu. 1958 yılında Kimya Adayı (Doktora benzeri) unvanını aldı  1963 yılında aynı kurumdan doktora ünvanı aldı.   1970 yılında Moskova Devlet Üniversitesi'nde Kimya Profesörü oldu  şu anda Organoelement Kimya Laboratuvarı'nın başkanı olarak görev yapmaktadır. Beletskaya, 1974 yılında SSCB Bilim Akademisi'nin ilgili üyesi seçildi. 1992 yılında Rusya Bilimler Akademisi'nin tam üyesi (akademisyen) oldu.  1991-1993 yılları arasında IUPAC Organik Kimya Bölümü'nün başkanlığını yaptı.  2001 yılına kadar IUPAC Kimyasal Silah İmha Teknolojisi Komitesi'nde (CWDT) görev yaptı.  Rus Organik Kimya Dergisi'nin baş editörüdür. 

Beletskaya başlangıçta reaksiyon mekanizmalarını araştırdı. Kendisiyle birlikte Prof. O. Reutov doymuş karbonda elektrofilik reaksiyonlar üzerinde çalıştı. Ayrıca organometalik bileşiklerin reaksiyon mekanizmalarını da araştırdı. Ayrıca iyon çiftlerinin reaktivitesi ve yapısına vurgu yaparak karbanyon reaktivitesini araştırdı.

Başarılar ve ödüller  

 Lomonosov Ödülü, 1974.
 Mendeleev Ödülü, 1979.
 Nesmeyanov Ödülü, 1991.
 Demidov Ödülü, 2003.
 Devlet Ödülü, 2004.
 IUPAC 2013 Kimya veya Kimya Mühendisliğinde Seçkin Kadınlar Ödülü, 2013.

Kaynakça 

Rusya Federasyonu Devlet Ödülü sahipleri
Kızıl Bayrak İşçi Nişanı sahipleri
Rusya Federasyonu Bilim İnsanı Onur Ödülü sahipleri
Demidov Ödülü sahipleri
Moskova Devlet Üniversitesi öğretim üyeleri
Rusya Bilimler Akademisi'nin asil üyeleri
SSCB Bilimler Akademisi muhabir üyeleri
20. yüzyıl Rus kadınları
Yaşayan insanlar
1933 doğumlular