Alice Mabota

Maria Alice Mabota (d. 8 Nisan 1949 –ö. 12 Eylül 2023), Mozambikli insan hakları aktivisti, eğitimci ve kamu görevlisi. Mozambik İnsan Hakları Derneği'nin Başkanıydı.

Hayatı 
Mabota, 8 Nisan 1949'da Maputo, Mozambik'teki Geral José Macamo Hastanesi'nde doğdu. Bölgenin yerlilerinden olan Mabota Ailesi'nin ferdiydi.

Babası ve amcasının yanında yetişti. 1966'da vaftiz edildi. Maputo, Mozambik'e yaklaşık 100 kilometre uzaklıkta bukunan Matutuíne'deki St Roch Misyonu İstasyonu'nda ilk öğrenimini tamamladı.

Annesinin desteklemesiyle orta öğrenime devam etti boşta olduğu dönemlerde hizmetli olarak çalışarak ailesine katkı sağladı. Orta öğrenimini Josina Machel Ortaokulu'nda tamamladı. Yüksek öğrenimine ise İngilizce diline hakim olamaması ve tıp eğitimi sırasında kadavra görmekten korktuğu için devam etmedi.

1973-1980 yılları arasında Mozambik Tarım Bakanlığı'na bağlı Sömürge Tarım Otoritesi Birimi'nde görev aldı. Mozambik Devlet Bilgi ve Güvenlik Hizmetleri Gizli Servisi'nden (SISE) gelen iş önerisini ise kabul etmedi.

Aynı zamanda Francisco Manyanga Ortaokulu'nda Portekizce öğretmeni, Sponsorluk ve Hukuki Yardım Kurulu'nda (IPAJ) ve Devlet Emlak Parklar İdaresi'nde (APIE) kamu görevlisi olarak çalıştı.

İnsan Hakları Derneği'nin oluşumu 
Mabota'nın hayatındaki en önemli gelişme 1993'te 45 gün süren Viyana İnsan Hakları Konferansı'na davet edilmesiyle gerçekleşmiş burada kazandığı deneyim onu ülkesi Mozambik'te insan hakları üzerine çalışmalara yöneltmiştir. 1995'te Viyana'ya tekrar gitiğinde diğer Mozambikli aktivistler ve entelektüellerle birlikte Gine-Bissau modelini temel alarak Mozambik İnsan Hakları Derneği'nin temellerini atmışlardır.

Kuruluşundan itibaren başına geçtiği Mozambik İnsan Hakları Derneği bünyesinde ülkesindeki sivil toplumunun en popüler seslerinden biri olarak kendisini kabul ettirmiştir. Özellikle 2010'lu yıllarda Mozambik siyasetinde FRELIMO ve RENAMO arasında artan kutuplaşmayı eleştirdi. Mozambik İnsan Hakları Derneği'nin sivil toplum örgütleriyle birlikte Mozambik'in başkentinde barış, eşitlik ve yolsuzluğa karşı çeşitli protesto yürüyüşleri düzenledi. Bu sırada radikal FRELIMO kanadına atfedilen çok sayıda ölüm tehdidi ve ayrıca kamuya açık hakaretlere maruz kaldı. Mozambik Cumhurbaşkanı'na hakaretten güvenlik güçleri tarafından sorguya alındı.

İnsan hakları üzerine yaptığı çalışmalarla 2010'da Amerikan yönetimi tarafından verilen Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülü'nü kazandı.

Ülkesi Mozambik'te 2014 ile 2019 yıllarında yapılan Genel Seçimler'de Cumhurbaşkanlığı adaylığı gündeme gelsede varlık gösteremedi.

Ölüüm 
Mabota, 12 Ekim 2023'te Johannesburg, Güney Afrika'da kanser tedavisi gördüğü bir hastanede 74 yaşında ölmüştür.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
Alice Mabota Resmi Facebook Hesabı

Mozambikli insan hakları aktivistleri
Kadın bürokratlar
1949 doğumlular
2023 yılında ölenler
Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülü sahipleri
Mozambikli eğitimciler
Kanserden ölenler