Ümit Hassan

Ümit Hassan (1943, İstanbul - 17 Ocak 2023, Lefkoşa), Türk akademisyen ve sosyal bilimler düşünürüdür. Eski Türk toplumu, Şamanlık, Osmanlı devlet örgütlenmesi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınmıştır. Hassan, son olarak Yakın Doğu Üniversitesinde rektörlük yapmaktaydı.

Eğitimi ve çalışma alanları
Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (SBF) mezunu olan Ümit Hassan, doktora derecesini de 1975 yılında bu okulda Kamu Hukuku ve Devlet Teorileri üzerine çalışmasıyla aldı. 1966-1969 yılları arasında Ziraat Bankası'nda çalıştıktan sonra 1969 yılında SBF'de asistan olarak akademik hayata başladı. 1985 yılına kadar bu fakültede çalışan ve orada doçent olan Hassan, daha sonra ODTÜ'de görev yaptı. 1992 yılına kadar ODTÜ'de dersler verdikten sonra 1993 yılında Yakın Doğu Üniversitesine geçti. Bu kurumlarda, siyaset bilimi, sosyoloji, siyasal düşünceler tarihi, hukuk tarihi gibi alanlarda lisans, yüksek lisans ve doktora dersleri verdi. 2001 yılından itibaren Yakın Doğu Üniversitesinin rektörlüğünü yaptı.

Etkisi
Ümit Hassan'ın çalışmaları ve etkisi ağırlıklı olarak siyasal antropoloji olarak gruplandırılabilecek bir alanda kendisini gösterir. İbn Haldun okumaları etkisiyle birlikte, toplumsal ilişkilerin ve iktidar ilişkilerinin kuruluş köklerini anahanlık ve kandaşlık kavramları üzerine temellendirir. Bu noktada sadece kazananların kaybedenler üzerindeki doğrudan etkisi yerine, kadınlar olmak üzere sistemin içindeki diğer aktör ve oluşumların etkilerini çok boyutlu olarak incelemiştir. "Eski Türk Toplumu Üzerine İncelemeler" adlı eseri ile 1985 yılında Sedat Simavi Ödülü almıştır. SBF'de, daha sonra Ayhan Yalçınkaya tarafından da devam ettirilen Siyasal Antropoloji ve Türk-İslam Düşünce Tarihi derslerinin temellerini atmıştır.

Seçilmiş yayınları
 “Siyasî Suç Kavramı”, A.Ü.S.B.F.D., Cilt: XXVI – Sayı : 1 (1971), ss. 197-217.
 “Ölüm Cezası Sorunu : Kritik Bir Yaklaşım”, A.Ü.S.B.F.D., Cilt: XXVII – Sayı :1 (1972), ss. 75-116.
 “İbn Haldun Mukaddime’si Metninin Yaygınlık Kazanması Üzerine Notlar” A.Ü.S.B.F.D., Cilt: XXVIII – Sayı : 3-4 (1973), ss. 111-126.
 İbn Haldun’un Metodu ve Siyaset Teorisi, A.Ü.S.B.F. Yayınları, 1977.
 “Evrim Teorisi ve Anahanlık Tartışmaları”, A.Ü.S.B.F.D., Cilt XXXIX, (1984), ss. 157-166.
 “İlkel Toplum – Uygar Toplum İlişkisi Konusundaki Yaklaşımlara Bir Bakış”, Prof. Aziz Köklü’nün Anısına Armağan A.Ü.S.B.F. Yayınları, 1984, ss. 227-240.
 “Siyasal Teori Üzerine Düşünceler”, A.Ü.S.B.F.D., Cilt: XXXIX – Sayı: 1-4, (1984), ss. 167-172.
 Osmanlı: Örgüt-İnanç-Davranış'tan Hukuk-İdeoloji'ye, İletişim Yayınları, 2001.
 Eski Türk Toplumu Üzerine İncelemeler, (gözden geçirilmiş 4. basım,) Doğu Batı Yayınları, 2009.
 İbn Haldun : Metodu ve Siyaset Teorisi, (Prof. Dr. Süleyman Uludağ çevirisinin esas alınarak yeni yazım,) Doğu Batı Yayınları, 2014.

Kaynakça

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinde öğrenim görenler
Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyeleri
Sosyal bilim araştırmacıları
1943 doğumlular
2023 yılında ölenler
Yakın Doğu Üniversitesi öğretim üyeleri