Liberal Parti (Birleşik Krallık)

Liberal Parti () Liberal Parti, 19. ve 20. yüzyılın başlarında Muhafazakar Parti ile birlikte Birleşik Krallık'taki iki büyük siyasi partiden biriydi. 1850'lerde Whigler, serbest ticareti destekleyen Peelciler ve reformist Radikallerin bir ittifakı olarak başlayarak, 19. yüzyılın sonunda William Ewart Gladstone yönetiminde dört hükûmet kurmuştu. İrlanda Ana Kuralı konusunda bölünmüş olmasına rağmen, parti 1905'te hükûmete döndü ve 1906 genel seçimlerinde ezici bir zafer kazandı.

Başbakanlar Henry Campbell-Bannerman (1905-1908) ve H. H. Asquith (1908-1916) yönetiminde, Liberal Parti temel bir refah devleti yaratan reformları onayladı. Asquith parti lideri olmasına rağmen, baskın figürü David Lloyd George'du. Asquith, koalisyon başbakanının savaş zamanı rolü tarafından boğulmuş ve Lloyd George 1916'nın sonlarında onun yerini aldı, ancak Asquith Liberal Parti lideri olarak kaldı. Lloyd George'un ayrılıkçı hizbi ile Asquith'in resmi Liberal Partisi arasındaki bölünme, partiyi fena halde zayıflattı.

Lloyd George'un koalisyon hükûmeti, onu 1922'de görevden alan Muhafazakar Parti tarafından giderek daha fazla boyunduruk altına alındı. 1920'lerin sonunda, İşçi Partisi, Muhafazakarların ana rakibi olarak Liberallerin yerini aldı. Liberal Parti 1918'den sonra düşüşe geçti ve 1950'lerde genel seçimlerde altı sandalye kazandı. Kayda değer ara seçim zaferlerinin yanı sıra, 1981'de yeni kurulan Sosyal Demokrat Parti (SDP) ile SDP-Liberal İttifak'ı kurana kadar kaderi önemli ölçüde gelişmedi. 1983 genel seçimlerinde İttifak oyların dörtte birinden fazlasını kazanmasına rağmen 650 koltuktan sadece 23'ünü alabildi. 1987 genel seçimlerinde, oy oranı %23'ün altına düştü ve Liberaller ve SDP, 1988'de birleşerek, ertesi yıl Liberal Demokratlar olarak yeniden adlandırılan Sosyal ve Liberal Demokratları (SLD) oluşturdular. Küçük bir grup 1989'da Liberal Parti'yi yeniden kurdu.

Liberal Parti ile ilişkili önde gelen entelektüeller arasında filozof John Stuart Mill, ekonomist John Maynard Keynes ve sosyal planlamacı William Beveridge yer almaktadır. Henry William Massingham tarafından "etkileyici ve inandırıcı bir argüman" olarak övülen ve yaygın olarak hareketin incili olarak kabul edilen Liberalizm ve Sosyal Sorun (1909)  Winston Churchill tarafından yazılmıştır.

Kaynakça 

 
Klasik liberal partiler
Sosyal liberal partiler
Birleşik Krallık'taki dağılmış siyasi partiler
Birleşik Krallık 1860lar
1859'da kurulan siyasi partiler
1988'de kapatılan siyasi partiler