Ulises Heureaux

Ulises Hilarion Heureaux Leibert (21 Ekim 1845 - 26 Temmuz 1899) Lilis lakaplı, 1 Eylül 1882'den 1 Eylül 1884'e, 6 Ocak 1887'den 27 Şubat 1889'a ve 30 Nisan 1889'dan Ramon Caceres tarafından suikasta uğramasına kadar görev yapan Dominik Cumhuriyeti'nin başkanıdır.

İlk yılları 
Lilis olarak bilinen Heureaux, Puerto Plata'da doğdu. Babası, Haiti'de (Fransız ve Afrika doğumlu bir kölenin oğlu) doğan José D'Assás Heureaux Fortune idi.  Annesi Josefa Leibert ise Saint Thomas'ta doğdu. Ebeveynlerinin ikisi de koyu tenli melezlerdi .  Kültürel geçmişi nedeniyle, akıcı bir şekilde İspanyolca'nın yanı sıra Fransızca ve İngilizce konuşabiliyordu. 1861'de Dominik Cumhuriyeti'nin İspanya tarafından ilhakının ardından, bağımsızlığı yeniden sağlamak için isyana katıldı. Bağımsızlığın sağlandığı bu döenm sonrası her yıl tekrarlanan devrimlerin döneminde Heureaux, Partido Azul'un başlıca liderlerinden biri oldu. 1876'da Puerto Plata'yı ele geçiren ve Ulises Espaillat'ın seçilmesine yol açan bir ayaklanma düzenledi. Ülkenin önde gelen caudillo'su Buenaventura Báez, beşinci dönemi için iktidara geldiğinde ve bir yıldan az bir süre sonra düştüğünde sonraki iki rejimin devrilmesinde yer aldı.

İktidara yükseliş 
Luperón 1879'da Başkan olduğunda Santo Domingo'daki yetkiyi Heureaux'ya devrederek kendisini zengin bir tütün tüccarı olarak  memleketi Puerto Plata'da kalmayı tercih etti.

Fernando Meriño adında bir Katolik rahip Eylül 1880'de Başkan oldu.  Heureaux onun İçişleri Bakanı olarak görev yaptı ve kabinenin geri kalanı üzerindeki perde arkası etkisi başkanınkini aştı. Meriño, Buenaventura Báez'in bazı destekçileri tarafından yaratılan huzursuzluklar nedeniyle anayasal prosedürleri kısaca askıya alsa da, Luperón tarafından kurulan iki yıllık görev süresine uydu ve hükûmetin dizginlerini 1 Eylül 1882'de Heureaux'ya devretti. Luperón ve Meriño yönetimleri cumhuriyete göreli ekonomik istikrar getirmeyi başardı ve Heureaux'nun ilk iki yıllık döneminde sadece bir büyük ayaklanma ile karşı karşıya kaldı. 1884 yılına gelindiğinde hala geniş desteğe sahipti. Halen iktidardaki Azul Partisi'nin lideri olan Luperón, General Segundo Imbert'i desteklerken, Heureaux, General Francisco Gregorio Billini'nin adaylığını destekledi. Heureaux, Luperón'a seçimi kazanması halinde Imbert'i destekleyeceği konusunda güvence verdi, ancak Billini'nin seçilmesini sağlamak için kritik bölgelerdeki oy sandıklarını doldurdu.

1 Eylül 1884'te göreve başladıktan sonra Billini, Heureaux'nun kendisini manipüle etme çabalarına direndi ve Heureaux, Billini'nin Luperón'un Azules liderliğine karşı eski başkan Cesáreo Guillermo ile komplo kurabilmesi için siyasi bir af kararı verdiğine dair söylentiler yayarak yanıt verdi. Bu, Billini'yi 16 Mayıs 1885'te istifaya zorlayan bir hükûmet krizini hızlandırdı. Yerine Başkan Yardımcısı Alejandro Woss y Gil geçti ve Heureaux, yeni hükûmet altında genişletilmiş bir rol üstlendi. Kabinedeki bazı yandaşları ve generalin kendisi, Guillermo liderliğindeki bir isyanı durdurmak için ulusal ordunun komutasını üstlendi. Bu, Heureaux'yu Guillermo'nun uzun zamandır düşmanı olan Luperón'a daha da sevdirdi. Luperón buna göre 1886 başkanlık seçimlerinde Heureaux'yu destekledi. Heureaux tarafından işlenen seçim sahtekarlığı rakibi Casimiro de Moya'nın destekçilerini Cibao Vadisi'nde silahlı bir isyan girişiminde bulunmaya yöneltti. Luperón'un bu mücadeledeki desteğinden yararlanarak, cumhuriyeti kasıp kavuran iç çekişme döngüsüne son vererek bu ayaklanmayı vahşice bastırdı. Yeniden iktidara gelen Heureaux, hayatının geri kalanında iktidarı elinde tuttu. 1888'de Gregorio Luperón'u sürgüne gönderdi ve ertesi yıl Kongre'yi, Cumhurbaşkanlığı yeniden seçilmesinin önündeki engeli kaldıran ve doğrudan seçimleri ortadan kaldıran anayasa değişikliklerini geçirmeye zorladı. Güç tabanını genişletmek için, her iki rakip siyasi fraksiyon olan Rojos ve Azules'in üyelerini hükûmetine dahil etti. Ayrıca, isyanları önlemek, işbirliği yapamadığı politikacıları öldürmek veya sürgüne zorlamak için geniş bir gizli polis ve muhbir ağı geliştirdi. Heureaux, kendisini ve yandaşlarını yükselen ihracat ekonomisine yapılan kapsamlı özel yatırımlarla zenginleştirdi. Askerlerini ve polisini kontrol etmek için kullandığı, yakın zamanda alenen belgelenen kendi gizli telgraf koduna sahipti.

19. yüzyılın son yirmi yılında, On Yıl Savaşı'nın ardından Küba şeker yetiştiricilerinin akınının bir sonucu olarak şeker, ülkenin ana ihracatı olarak tütünü geride bıraktı. Lilis onlara ülkenin ilk mekanize şeker fabrikalarını inşa ettikleri güneydoğu kıyı ovasında geniş araziler verdi. Diktatörlüğü, Santo Domingo'nun elektrifikasyonu, Ozama Nehri üzerinde bir köprü inşası ve Santiago'yu Puerto Plata'ya bağlayan tek hatlı bir iç demiryolu hizmetinin başlatılması da dahil olmak üzere ülkeyi modernleştirmek için birçok iddialı projeye imza attı.

Siyasi bitiş ve suikast 

Lilis, kendisini ve destekçilerini zenginleştirmek, rüşvet sistemini güçlendirmek, ordu için ödeme yapmak, şeker fabrikalarının kurulmasına yardım etmek ve altyapı gelişimini finanse etmek için, şeker fiyatları keskin bir düşüş yaşarken bile, Avrupa ve Amerikan bankalarından ağır borç aldı. 1888'de Amsterdam'daki Westendorp bankasından yüksek miktarda bir kredi aldı. Westendorp Şirketi, acentesinin Heureaux'nun bazı yerli alacaklıları için tercihli tarife muamelesi düzenlediği Gümrük Hizmetinde sahtekarlığı ortaya çıkarmasından sonra 1892'de iflas etti. Kendilerine San Domingo İyileştirme Şirketi adını veren New Yorklu işadamlarından oluşan bir konsorsiyum, dış ülkeleri finanse etmek için biri 1.2 milyon dolar diğeri 2 milyon sterlinlik iki kredi karşılığında Avrupalı tahvil sahiplerinin iddialarını devralarak Westendorp'u satın aldı. Artan kamu borcu siyasi mekanizmasını sürdürmeyi imkansız hale getirdiğinden, Heureaux  San Domingo İyileştirme Şirketi, şeker yetiştiricileri ve yerel tüccarlardan gelen gizli kredilere güveniyordu.

1897'de, ülke iflasın eşiğindeyken, Lilis, papaletas de Lilís olarak bilinen beş milyon dolar değerinde teminatsız kağıt para basımı başladı ve birçok ülke tüccarı iflas etti. Öldüğü zaman, ulusal borç, yıllık bütçenin on beş katı olan 35 milyon doları aştı.

Görevde kaldığı süre boyunca, ülkenin ekonomisi büyük ölçüde ABD'nin kontrolü altına girdi. Ölümünün ardından, kişisel zenginleşme için yabancı bankalardan birçok gizli kredi aldığı ortaya çıktı. Hükûmet iflas ilan etti, ekonomi çöktü ve Amerikan ordusu müdahale etti.

Bibliyografya 
Martínez-Vergne, Teresita Nation and Citizenship in the Dominican Republic (University of North Carolina Press: Chapel Hill, N.C., 2005)
Moya-Pons, Frank Dominican Republic: A National History (Hispaniola Books: New Rochelle, NY, 1995)
Rodman, Selden Quisqueya: A History of the Dominican Republic (University of Washington Press: Seattle, 1964)

Kaynakça 

Suikast sonucu ölen devlet başkanları
1899 yılında ölenler
1845 doğumlular
KB1 İspanyolca kaynakları (es)
Dominik Cumhuriyeti
Dominik Cumhuriyeti'nde defnedilenler