Julia Pardoe

Julia Pardoe (4 Aralık 1804 - 26 Kasım 1862), İngiliz şair, romancı, tarihçi ve gezgin.

1836'da Osmanlı Devleti'nin başkentine dokuz ay sürecek bir seyahatinin ardından yayımladığı seyahatnamelerle tanınır. Pardoe, hayatı boyunca  romanlar yazmış; Fransa, İspanya ve Macaristan tarihi hakkında da eserler vermiştir; ancak ona en çok ün kazandıran  Osmanlı İmparatorluğu’na ait eserleri oldu.

Yaşamı 
1804 yılında İngiltere'de Yorkshire eyaletinin  Beverley kasabasında doğdu. Babası, İngiliz ordusunda subay olan Thomas Pardoe’dur.

Julia Pardoe, ilk şiirlerini 14 yaşında iken yazdı. Aynı yıl kitaplaştırdığı şiirleri büyük ilgi gördü, kitabı kısa sürede ikinci baskı yaptı. Verem olmasından endişe eden ailesi onu 1832'de Portekiz'e gönderdi. 15 ay kaldığı bu ülkeye dair izlenimlerini "Traits Traditions of Portugal‘"(Portekiz’in Hususiyetleri ve Adetleri) adıyla kitaplaştırdı. Kitabı, Prenses Augusta’ya ithaf etti.

Aralık 1835’te babası  Binbaşı Thomas Pardoe ile birlikte İstanbul’a dokuz ay sürecek olan bir seyahatte bulundu. Seyahati sırasında saraylara, paşa konaklarına konuk oldu; farklı tabakalardan insanları gözleme fırsatı buldu; o dönemde bir gayrimüslimin girmesinin epey güç olduğu hamam, harem, dergâh, cami gibi yerlerde, Mekteb-i Hayriye, Selimiye Kışlası gibi resmî alanlarda bulundu. Bu deneyimden sonra, Osmanlı ile ilgili Avrupa’daki oryantalist yaklaşımları değiştirmeyi kendine vazife edindi. 

Pardoe, İngiltere'ye döndükten sonra ilk olarak  1837’de  iki ciltlik "The City of Sultan and the Domestic Manners of the Turcs  (Sultanın Şehri ve Türklerin Aile Ahlakı)" adlı kitabı yayımladı. Kitabın son bölümünde İstanbul’dan ayrılıp Balkanlar’a doğru çıktığı yolculuğu da anlattı. Kitap o kadar popüler oldu ki, 1838, 1845 ve 1854'te üç cilt olarak yeniden yayınlandı. 

Pardoe, Osmanlı İmparatorluğu'na seyahati ile ilgili ikinci seyahatnamesini 1838'de The Beauties of the Bosphorus  (Boğaziçi'nin Güzellikleri) ismiyle yayımladı. 164 sayfalık bu eseri Hariciye Nazırı Mustafa Reşid Paşa’ya ithaf etti. Ressam William Henry Bartlett’in çizdiği resimlerin, çelik baskı gravürlerin de yer aldığı bu eser; önceki gibi İngiliz halkı tarafından ilgiyle karşılanarak tekrar tekrar basıldı. Eser, aynı yıl Fransızca'ya da tercüme edilerek daha geniş bir kitleye ulaştı.

Edebiyat alanında yapmış olduğu hizmetler nedeniyle, İngiliz  hükûmeti 1860'ta kendisine emekli aylığı bağladı. Pardoe, 26 Kasım 1862’de Londra’daki evinde öldü.

Kaynakça 

İngiliz gezi yazarları
19. yüzyıl İngiliz roman yazarları
1862 yılında ölenler
1804 doğumlular