Louis Nicolas Vauquelin

Louis Nicolas Vauquelin FRS (For) H FRSE (16 Mayıs 1763 - 14 Kasım 1829), Fransız eczacı ve kimyagerdi. Hem krom hem de berilyum elementinin kâşifidir.

Hayatının erken dönemi 

Vauquelin, Fransa'nın Normandiya kentindeki Saint-André-d'Hébertot'ta, emlak müdürü Nicolas Vauquelin ve Catherine Le Charterier'in oğlu olarak dünyaya geldi.

Kimya ile ilk tanışması Rouen'de bir eczacının laboratuvar asistanı olması ile oldu (1777-1779) ve çeşitli değişimlerden sonra 1783'ten 1791'e kadar laboratuvarında asistan olarak çalıştığı AF Fourcroy ile tanıştı.

Paris'e taşınarak Jardin du Roi'de laboratuvar asistanlığı yaptı
ve bir kimya profesörüyle arkadaş oldu.

1791'de Bilimler Akademisi'ne üye oldu ve o andan itibaren Annales de Chimie (Kimya yıllıkları) dergisinin editörlüğüne yardım etti, ancak Fransız Devrimi'i zirvesindeyken bir süreliğine ülkeyi terk etti. 1798'de Vauquelin berilyum oksidi bir zümrütten (bir beril çeşidi) çıkararak keşfetti ve Martin Heinrich Klaproth elementi oksitten izole etti.

Kimyaya katkıları 
İlk başlarda eserleri, ustası ve hamisi olan Fourcroy'nin ismiyle, daha sonra ortak adlarıyla ortaya çıktı; 1790'da kendi başına yayın yapmaya başladı ve o 1790 ile 1833 arasında adı 376 gazetede anıldı. Bunların çoğu sabırlı ve zahmetli analitik operasyonların basit kayıtlarıydı ve analiz ettiği tüm maddeler arasında yalnızca iki yeni element tespit etmesi belki de şaşırtıcıydı: 1798'de berilyumu, 1797'de Sibirya'dan gelen kırmızı kurşun cevherinde kromu keşfetti. Ayrıca atmosferik basınçta sıvı amonyak elde etmeyi de başardı.Daha sonra Fourcroy ile birlikte platin kalıntısında 'ptène' adını verdikleri bir metal tespit etti. Bu 'ptene' veya 'ptène' isminin osmiyumun ilk eşanlamlısı olduğu bildirildi.

Birlikte ya da ardı ardına maden müfettişliği, Maden Okulu ve Politeknik Okulu'nda profesörlük, altın ve gümüş eşya tahlilciliği, College de France ve Jardin des Plantes'te kimya profesörlüğü, Sanayi ve Ticaret Konseyi'nde eczane yasalarından sorumlu komisyon üyeliği ve son olarak 1809'da Fourcroy'un ölümü üzerine yerine geçtiği Tıp Fakültesi'nde kimya profesörülüğü yaptı. Uygulamalı laboratuvar öğretimiyle desteklenen derslerine daha sonra başarı kazanan birçok kimyager katıldı.

Daha az bilinen bir katkısı ve bulgusu, bilinen miktarda mineralle beslenen tavuklar üzerinde yapılan çalışmayı içermektedir. "Bir tavuğun beslendiği yulaftaki tüm kireci hesapladıktan sonra, daha fazlasını da yumurtalarının kabuklarında bulduk. Dolayısıyla maddenin yaratılışı vardır. Ne şekilde olduğunu, kimse bilmiyor," demiştir.

Nihai başarıları ve mirası 

Vauquelin, 1809'da Paris Üniversitesi'nde kimya profesörlüğü yapmaya başlamıştı. 1811'de Amerikan Felsefe Derneği üyeliğine ve 1816'da İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi'nin yabancı üyesi olarak seçildi. Ardından 1828'de Temsilciler Meclisi'ne seçildi. 1806'da kuşkonmazla çalışırken, o ve Pierre Jean Robiquet (ünlü kırmızı boya "alizarin"in gelecekteki kaşifi, o zamanlar genç bir kimyager ve asistanı), keşfedilen ilk amino asit olan asparajini izole ettiler. Ayrıca Vauquelin, elmada pektini ve malik asiti keşfetti ve kafurik asit (C¹⁰H¹⁶O formülüne sahip bir terpenoid) ile kinik asidi (C⁷H¹²O⁶ formülüne sahip, çoğunlukla kahve çekirdeklerinde bulunan bir asit) izole etti.

Ölümü, doğduğu yeri ziyareti sırasında meydana geldi.

En çok bilinen eserleri arasında "Manuel de l'essayeur" (Testçinin El Kitabı) yer alır.

Onun onuruna bir bitki cinsine Vauquelinia, moleküler gastronomi ile ilişkili beyaz yumurta köpüğü olan bir maddeye Vauquelin ve Vauquelin'in kromu izole ettiği krokoit ile aynı madende keşfedilen minarelere Vauquelinit ismi verilmiştir.

Kaynakça 

1763 doğumlular
1829 yılında ölenler
Fransız kimyagerler
Fransız bilim insanları
18. yüzyıl bilim insanları
19. yüzyıl bilim insanları
18. yüzyıl kimyagerleri
19. yüzyıl kimyagerleri
Element kâşifleri
Royal Society'nin yabancı üyeleri
Fransız Roma Katolikleri
Fransız Bilimler Akademisi üyeleri
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi üyeleri