Sofakles Hüdaverdioğlu

Sofakles Hüdaverdioğlu ( Sofoklis Avraam Hudaverdoglu Teodotos, 1872, Konstantiniyye – 1956, Atina), seçkin bir Osmanlı Rum bilgini, tarihçi, stenografdır. Niğde'nin Kemerhisar köyünden gelen bir ailenin çocuğu olan Hüdaverdioğlu, Rum Soykırımı döneminde kendi memleketinden kaçmak zorunda kaldı.

Hayatı 
Sofakles Hüdaverdioğlu, 24 Ekim 1872'de Kostantiniyye'nin Kalkedon (Kadiköy) semtinde Kapadokyalı Rum ailenin bir oğlu olarak dünyaya geldi. Babası Avraam-Plato Hüdaverdioğlu-Teodotos ve annesi Katerina Hüdaverdioğlu, Kapadokya'daki Tyana'nın (günümüzdeki Kemerhisar) yerlileriydi. Hüdaverdioğlu ailesi, soylarının izini aristokrat bir Bizans ailesine kadar takip etmiştir. Orijinal Rumca aile soyadı Teodotos (Θεόδοτος) idi ve erken Osmanlı döneminde Osmanlı Türkçesine çevrildi. Çocukken Kentsel Kalkedon Okulu'nda okudu ve daha sonra Fener'deki ünlü Rum Ortodoks Koleji'ne kabul edildi ve 1890'da onur derecesiyle mezun oldu. Rumca, Türkçe, İngilizce, Fransızca ve Almanca dahil olmak üzere çeşitli dilleri akıcı bir şekilde biliyordu.

Hüdaverdioğlu, üniversite eğitimini görmek için yurt dışına gitti ve stenografi okudu. 1893'te Kostantiniye'ye (modern İstanbul'a) dönüşünde Osmanlı Demiryolu Şirketi'nin genel sekreteri olarak görev yaptı. Osmanlı Demiryolu Şirketi'ndeki görevi sırasında, bölgenin tarihine, folkloruna, etnolojisine ve arkeolojisine kişisel ilgi duymaya başladığı Kapadokya'ya sık sık geziler yaptı. Ocak 1900'de Kostantiniye merkezli büyük bir tütün şirketinin başına geçti ve 1920 yılına kadar bu görevi sürdürdü. Bu dönemde Hüdaverdioğlu, Katerina Civanopulu ile evlendi ve bir oğlu oldu. Hüdaverdioğlu, İstanbul ve Tyana'daki çeşitli eğitimsel, hayırsever ve toplumsal Rum kuruluşlarına aktif olarak katıldı. Aynı zamanda Rum örgütünün aktif bir üyesiydi ve 1918'den itibaren Kostantiniye'deki Yunan Askerî Misyonu'nda çalıştı.

1919-1922 Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi ve müteakip Küçük Asya Felaketi'nin ardından Hüdaverdioğlu Yunanistan'a kovuldu. Çeşitli uluslararası steno konferanslarında sürdürdüğü eğitim alanlarında faaliyetlerini aktif olmaya devam etti. Atina'daki çeşitli bilimsel derneklerin üyesiydi ve Bizans Araştırmaları müdürü olarak atandı. 1928'den İkinci Dünya Savaşı'na kadar Atina'daki Macaristan büyükelçiliğinde sekreter ve tercüman olarak çalıştı. Hüdaverdioğlu, bilimsel dergi ve gazetelerde birçok kitap ve makale yayınladı. Ayrıca çeşitli dernek ve kurum tüzüklerinin yazımını üstlendi. Hüdaverdioğlu, 11 Ocak 1956'da Atina'da kentinde öldü.

Kaynaklar 

1872 doğumlular
Kadıköy doğumlular
1956 yılında ölenler
İstanbul doğumlu akademisyenler
Rum asıllı Osmanlı siyasetçileri
Stenografi
Kapadokya Rumları
İstanbul Rumları
Rum Kırımı
Yunan tarihçiler
Yunan siyasetçiler
Atina'da ölenler