Belarus-Ukrayna ilişkileri

Belarus-Ukrayna ilişkileri, Belarus ve Ukrayna arasındaki dış ilişkilerdir. Her iki ülke de Bakü Girişimi ve Orta Avrupa Girişimi'nin tam üyesidir. 2021'in son günlerinde, Ukrayna ve Rusya arasındaki ilişki hızla bozulmaya başladı ve Şubat 2022'nin sonlarında tam ölçekli bir istila ile sonuçlandı. Belarus; topraklarında Rus birliklerinin ve teçhizatının konuşlandırılmasına, topraklarının Kuzey Ukrayna'ya yönelik saldırılar için bir sıçrama tahtası olarak kullanılmasına izin verdi ancak Ukrayna'da Belarus birliklerinin varlığını reddetti.

Tarihsel ilişkiler

1991 öncesi arka plan 
Tarihsel olarak Kiev Knezliği'nin (9.-13. yüzyıllar) bir parçası olan her iki ülke de yavaş yavaş Polonya-Litvanya Topluluğu'nun (1569-1795) ve nihayetinde Rus İmparatorluğu'nun (1721-1917) kontrolü altına girdi. İkinci Polonya Cumhuriyeti, 1918'den 1939'a kadar olan dönemde her birinin bir bölümünü yönetti. 1991'deki dağılmadan önce, her iki ülke de Sovyetler Birliği'nin (1922'de kuruldu) bir parçası olarak Beyaz Rusya SSC (1920'de kuruldu) ve Ukrayna SSC (1919'da kuruldu) olarak ikisi de 1945'te kendi başlarına Birleşmiş Milletler'in kurucu üyeleri oldular. Slav ulusları olarak, hem Belarus hem de Ukrayna yakından ilintili kültürleri paylaşır ve ağırlıklı olarak Belaruslulardan ve Ukraynalılardan oluşan Doğu Slav etnik grupları ve Rusların bir karışımı olarak yerleşik durumdadırlar.

Modern çağ 
Bugün, iki ülke 891 kilometrelik bir sınırı paylaşıyor. Belarus ve Ukrayna arasındaki devlet sınırına ilişkin 1997 yılında imzalanan bir anlaşma, Kasım 2009 başlarında Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko ve eski Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yuşçenko'nun iki ülke arasındaki sınır sorunlarının resmileştirilmesi sürecini erkenden tamamlamasının ardından onaylanmak üzere Belarus parlamentosuna sunulacaktı.

İlişkilerde kırılmalar 
Ağustos 2020'de, Belarus'ta Lukaşenko'ya karşı protestolar sırasında Ukrayna, "yeni gerçekliği" ve iki komşu ülke arasındaki ikili ilişkilerin daha da ileriye gitme ihtimalini değerlendirmek için ilk kez Belarus büyükelçisini geri çağırdı. Belarus, gözaltına alınan anlaşmalı asker olduğunu iddia ettiği kişileri (Lukaşenko'nun Wagner Grubunun bir parçası olduğunu söylediği) Rusya'ya geri gönderdi, Ukrayna'nın gözaltına alınanları Donbass Savaşı'ndaki rolleri nedeniyle yargılanmak üzere Ukrayna'ya gönderme çağrılarına karşı geldi. Nisan 2021'de Ukrayna'nın Verkhovna Rada üyesi Yevgeniy Shevchenko ile yaptığı görüşmede Lukaşenko, eski Ukrayna cumhurbaşkanı Leonid Kravçuk'u protestolar sonucunda Minsk'in Normandiya Formatında bir ev sahibi olarak çıkarılmasını önerdiği için eleştirdi.

Mayıs 2021'de Belarus hükûmeti tarafından Ryanair Flight 4978'in zorunlu olarak yönlendirilmesine yanıt olarak Ukrayna, Belarus havayollarının Ukrayna hava sahasında faaliyet göstermesini yasakladı. Ayrıca Ukrayna, Belarus yetkililerine yaptırım uygulanması konusunda Avrupa Birliği'ne katıldı. Ukrayna'ya yanıt olarak Belarus, Belarus'a giren çeşitli Ukrayna mallarına yeni ticaret engelleri getirdi.

Şubat 2022'de Rus birlikleri Belarus'tan Ukrayna'yı istila etti. Belarus ayrıca Rus nükleer silahlarının Belarus topraklarında olacağını belirtti.

Diplomatik ziyaretler 

 Ukrayna'dan Belarus'a
 Petro Poroşenko (Minsk, 2014) 
 Petro Poroşenko (Minsk, 2015) 
 Petro Poroşenko (Gomel, 2018) 
 Belarus'tan Ukrayna'ya
 Aleksandr Lukaşenko  (Kiev, 2004)
 Aleksandr Lukaşenko (Kiev, 2009)
 Aleksandr Lukaşenko (Kiev, 2017)
 Aleksandr Lukaşenko (Jıtomır, 2019)

Yerleşik diplomatik misyonlar 

 Belarus'un Kiev'de bir büyükelçiliği vardır.
 Ukrayna'nın Minsk'te büyükelçiliği ve Brest'te bir başkonsolosluğu vardır.

Dış bağlantılar 

 Kiev'deki Belarus büyükelçiliği (Ukrayna dili bağlantısı)
 Kiev'deki Belarus elçiliği (Rusça bağlantı)   Archived 
 Minsk'te Ukrayna büyükelçiliği (yalnızca Rusça ve Ukraynaca)
 Belarus ve Ukrayna Rus baskısı karşısında işbirliği yapıyor

Kaynakça 

Ukrayna'nın ikili ilişkileri
Belarus'un ikili ilişkileri
Belarus-Ukrayna ilişkileri