Aslan Adam

' heykelciği', aynı zamanda ' Aslan-Adam' olarak da adlandırılır, 1939 yılında bir Alman mağarası olan Hohlenstein-Stadel'de keşfedilen tarih öncesi bir fildişi heykel. Almanca adı, , "aslan-adam" veya "aslan-insan" anlamına gelir ve en sık Almanya'da keşfedildiği ve sergilendiği için kullanılır.

Bulunduğu tabakanın karbon tarihleme ile 35.000 ila 41.000 yıllık olduğu belirlenen eser, bilinen en eski sanatsal temsil örneklerinden biridir ve şimdiye kadar keşfedilen en eski doğrulanmış heykeldir. Yaşı onu Üst Paleolitik döneminin arkeolojik Aurignacian kültürü ile ilişkilendirmektedir. zoomorphic sanatının bir örneği olan bu eser, çakmaktaşı bir taş bıçak kullanılarak mamut fildişinden oyulmuştur. Sol kolda yedi adet paralel, enine oyulmuş oyuk bulunmaktadır.

Yeni bulunan parçaların da dahil edildiği birkaç rekonstrüksiyondan sonra heykelcik  boyunda,  eninde ve  kalınlığındadır. Şu anda Ulm kentindeki Ulm Müzesi'nde sergilenmektedir.

Tarihçe 

Hohlenstein-Stadel mağarasındaki sistematik kazılar 1937 yılında tarihçi Robert Wetzel yönetiminde başlamıştır.

Parçalanmış bir mamut fildişi heykelciğinin keşfi 25 Ağustos 1939 tarihinde jeolog Otto Völzing tarafından yapılmıştır. Sadece bir hafta sonra İkinci Dünya Savaşı'nın başlaması saha çalışması'nın yarım kalmasına ve buluntuların analizinin yapılamamasına neden olmuştur. Kazı çukurları, fildişinin bulunduğu toprakla tekrar dolduruldu. Yaklaşık otuz yıl boyunca parçalar yakındaki Ulm Müzesi'nde unutuldu. Arkeolog Joachim Hahn 200'den fazla parçanın envanterini ve bir araya getirilmesini başlatana kadar hayvan ve insan özellikleri taşıyan bir heykelcik ortaya çıkmaya başladı.

Wetzel, 1961 yılına kadar yazları kazı alanında geçirmeye devam etti, ve 1970'lerde mağara tabanında daha fazla fildişi bulunmuştur. 1982 yılında paleontolog Elisabeth Schmid yeni parçaları Hahn'ın rekonstrüksiyonuyla birleştirerek bazı hataları düzeltti ve heykelciğin kedigil özelliklerini vurgulayan burun ve ağız parçaları ekledi.

1987 yılında, Landesmuseum Württemberg atölyelerinde Schmid ile işbirliği içinde Ute Wolf tarafından kapsamlı bir restorasyon başlatıldı. Altı aydan fazla süren çalışmalar sırasında heykelciğin sadece üçte ikisinin tamamlanmış olduğu anlaşıldı. Sırt kısmı ciddi şekilde hasar görmüştü ve bacaklarda fildişi lamellae eksikti. Kulaklar, göz delikleri, ağız ve burnun üçte ikisi ve başın arka kısmı korunmuştu. Baş ve vücuttaki boşlukları doldurmak için balmumu, yapay balmumu ve tebeşir karışımından oluşan geri dönüşümlü bir madde kullanılmıştır.

2008 yılından itibaren mağarada daha fazla kazı yapılmıştır. Tüm katmanlar sistematik olarak elendi ve bu sayede çok sayıda küçük parça keşfedildi. İlk yeni ayarlamalar sanal olarak simüle edildi, böylece orijinal rekreasyonu sökmek zorunda kalmadan parçalar eklenebildi.

2012 yılında, Nicole Ebinger-Rist önderliğinde Esslingen'deki Tarihi Anıtları Koruma Devlet Ofisi atölyelerinde ikinci bir restorasyon başlatılmıştır. Heykelcik parçalarına ayrıldı ve yeni keşfedilen parçalar eskilerinin yanına eklenerek baş, sırt ve vücudun sağ tarafındaki alanların daha da tamamlanmasına olanak sağlandı ve ilk restorasyon sırasında kullanılan yapay eklemeler atıldı. "Löwenmensch" heykelciğinin boyu 296'dan 311 milimetreye çıktı. Çalışmalar 2013 yılının sonlarında tamamlanmıştır.

Yorumlama 
Bazı araştırmacılar nesneye cinsel özellikler atfetmiştir. Başlangıçta, heykelcik Hahn tarafından erkek olarak sınıflandırılmış ve karın üzerindeki bir plakanın sarkık bir penis olabileceğini öne sürmüştür. Schmid daha sonra bu özelliği kasık üçgeni olarak sınıflandırmıştır; ancak heykelin yeni parçalarının incelenmesi sonucunda heykelciğin  başlı bir kadına ait olduğunu öne sürmüştür. (dişi Avrupa mağara aslanı). Erkek Avrupa mağara aslanları genellikle belirgin yelelerden yoksundur, bu nedenle yelenin olmaması heykelciğin dişi bir aslana ait olduğunu kesin olarak belirleyememiş ve araştırmaya dahil olan bazı kişiler ve popüler basın arasında heykelciğin cinsiyeti hakkında bir tartışma başlamıştır. Ulm Müzesi'nden Kurt Wehrberger, heykelin "feminist hareketin simgesi" haline geldiğini belirtmiştir.

2012-2013 restorasyonundan sonra genital bölgedeki üçgen plakanın çepeçevre işlenerek heykelcikten ayrıldığı fark edilmiştir. Bir kırılma noktası, orijinalde kare şeklinde olabileceğini ve bunun en yaygın olarak stilize edilmiş bir erkek cinsel organı olarak yorumlanabileceğini düşündürmektedir. Löwenmensch heykelciğinin cinsiyetinin objektif olarak belirlenmesi imkansız olsa da tartışmalar devam etmektedir.

"Löwenmensch" heykelciği, Stadel mağarasının girişinden neredeyse  uzaklıktaki bir odada, birçok başka nesneyle birlikte yatıyordu. Kemik aletler ve işlenmiş boynuzların yanı sıra kolye uçları, boncuklar ve delikli hayvan dişlerinden oluşan takılar da bulunmuştur. Oda muhtemelen özel bir yerdi, muhtemelen bir depo, saklanma yeri veya belki de kült ritüelleri için bir alan olarak kullanılıyordu.

Benzer ancak daha küçük bir aslan başlı insan heykelciği Hohle Fels'de bulunmuştur. Arkeolog Nicholas Conard, "Ach Vadisi'ndeki Hohle Fels ve Hohlenstein- Lone Vadisi'ndeki Stadel aynı kültürel grubun üyeleri olmalı ve kedigiller ve insanların therianthropic imgeleriyle bağlantılı inanç ve uygulamaları paylaşmış olmalıdır" ve "ikinci bir Löwenmensch'in keşfi, Aurignacian insanlarının bir tür şamanizm uyguladığı hipotezini desteklemektedir. "

Heykelcik, Pireneler'deki Trois Frères'de bulunan "Büyücü" veya Dordogne'daki Grotte de Gabillou'da bulunan "Bizon-adam" gibi insan benzeri alt bedenlere ve hayvan başlarına sahip melez yaratıkları gösteren daha sonraki Fransız mağara resimleriyle bazı benzerlikler paylaşmaktadır.

Heykelciğin bir aslanı mı yoksa insan-aslan melezi bir figürü mü tasvir ettiği konusunda tartışmalar mevcuttur; ayakta duran bir ayı ile benzerlikler ve rekonstrüksiyonların güvenilmez doğasından bahsedilmektedir.

Yapımı 
Sağlam mamut dişinden heykelcik yapmak yoğun emek gerektiren ve karmaşık bir işti. Aynı mağarada ortaya çıkarılan benzer büyüklükteki bir diş, söz konusu titiz süreci ima eden belirgin işaretler sergiliyordu. Bu işaretler, dişin üst çenedeki boşluğunu çevreleyen deri ve hassas kemiğin, dişin yüzeyini ortaya çıkarmak için titizlikle kesildiğini ve daha sonra bir çekiç kullanılarak titizlikle ayrıldığını göstermektedir. Daha sağlam olan uç kısmın çıkarılması için kama ve yarma içeren bir yöntem gerekmiştir.

Wulf Hein ve Kurt Wehrberger, o dönemde mevcut olan aletleri kullanarak deneysel bir rekreasyon gerçekleştirmiştir. Sadece dişin tabanını sökme işlemi on saat sürmüştür. Heykelciğin gövdesinin oyulması için dik önlü bir kazıyıcı kullanılması ve burinlerin düzenli olarak bilenmesi gerekmiştir. Baş ve omuzların işlenmesinin yanı sıra gövdenin iç kollardan ayrılması, çeşitli aletlerin kullanılmasını ve fildişinin damarları boyunca, genellikle iki elin de alet üzerinde olmasını gerektiren karmaşık kesimler yapılmasını gerektirmiştir. Sadece ilk şekillendirme yaklaşık 200 saat sürmüş ve tüm kopyalama süreci toplamda 370 saatten fazla sürmüştür. British Museum Paleolitik Koleksiyonlar Küratörü Jill Cook, heykeltıraşın birkaç ay boyunca aralıklı olarak çalışmadığı sürece, sanatsal uzmanlığa sahip birinin, çabalarını yalnızca bu başyapıta adamak için diğer temel görevlerden muaf tutulmuş olabileceğini öne sürmüştür.

Neil MacGregor, Ekim 2017'de BBC Radyo 4'te yayınlanan "Tanrılarla Yaşamak" başlıklı programında Jill Cook'a bir soru yöneltmiştir:

"Geçim sıkıntısı çeken ve başlıca kaygıları geçimlerini sağlamak, ocaktaki ateşi korumak ve çocukları yırtıcı hayvanlardan korumak olan bir topluluk, neden bir bireyin bu temel görevlerden bu kadar uzun süre uzak kalmasına izin verir?"

Cook buna yanıt olarak, bunun görünmeyen güçlerle ve doğanın yaşamsal unsurlarıyla kurulan derin bir bağlantıdan kaynaklandığını öne sürdü. Bu bağlantı, müreffeh bir yaşam sağlamak için sunular veya ritüeller gerektirmiş olabilir.

Ayrıca bakınız 
 Genel taş devri sanatı konuları
 Üst Paleolitik Sanatı
 Taş Devri sanatının listesi
 Tarih öncesi sanat
 Zoomorfik taş devri sanatı örnekleri
 Lascaux'dan Kuş Adam
 Hornos de la Peña'dan kuş-at-adam
 Vogelherd figürinleri
 Hohle Fels'in Venüsü
 İlgili antik tarih aslan başlı figürler
 Arimanius - Mithraizm'de belirsiz aslan başlı tanrı
 Bastet - Eski Mısır'da kedi başlı tanrıça (aslen aslan başlı)
 Sekhmet - Eski Mısır'da aslan başlı savaş tanrıçası
 Narasimha - aslan başlı Hindu tanrısı, Vishnu'nun bir avatarı.

Kaynakça

Dış bağlantılar 

  - heykelcik hakkında bilgi içeren müze resmi Lion-Man web sitesi
  - heykelciğin malzemeleri ve fotoğrafları
  - Otantik aletler kullanılarak bir replikanın üretimini gösteren, Almanca ve İngilizce altyazılı
 

Almanya'daki arkeolojik keşifler
Tarih öncesi heykeller
Tarih öncesi sanat
Aslan heykelleri
Üst Paleolitik