Marek Kopelent

Marek Kopelent (d. 28 Nisan 1932 -ö. 12 Mart 2023), Çek besteci. Ülkesindeki "Yeni Müzik" hareketinin ön saflarında yer aldı.

Yaşamı ve kariyeri
Kopelent, 28 Nisan 1932'de Prag, Çekoslovakya'da doğdu. 1951'den 1955 yılına kadar Prag'daki Sahne Sanatları Akademisi'nde Çek besteci Jaroslav Řídký'den müzik kompozisyonu eğitimi aldı.

1959
1959'da İkinci Viyana Okulu ve Avrupa avangard hareketinin kompozisyon stillerini keşfederek her iki formuda yeni stiline entegre etti. Çekoslovakya dışındaki müzik çevrelerinin dikkatini çekmesi ise 1963'te 3. yaylı çalgılar dörtlüsü adlı eserini Avrupa'daki konserlerinde yorumlayan Novák Quartet toğluluğu sayesinde gerçekleşti.

1960
1960'lı yıllarda Varşova Sonbahar Festivali, Donaueschingen Müzik Günleri, Witten Müzik Festivali ve Darmstadt'ta her yıl düzenlenen festival gibi organizasyonlarda yer alan besteleriyle çağdaş Avrupa müzik çevrelerinde tanınmaya başladı. Bu süre zarfında bazı kompozisyon yarışmalarında jüri üyesi olarak görev yaptı.

1965-1973
Kopelent,  1965'ten 1973 yılına kadar meslektaşı Zbyněk Vostřák tarafından yönetilen ve kendisi için birkaç oda parçası yazdığı çağdaş müzik topluluğu Prag Canlı Müzik Topluluğu'nun sanat yönetmeni olarak görev yaptı. 1960'lı yılların Prag müzikal yaşamında yeni bir çağrışım oluşturan müzik toplulukları, bestecileri, müzikologları ve şarkıcıları bir araya getiren "Prag Yeni Müzik Grubu" akımının oluşmasında pay sahibiydi.

1969
Kopelent, 1969'da Batı Berlin'deki Alman Akademisi'nde bir yıllık sanatsal stajı (Berlinli Sanatçı programı) içeren bursu kabul etti. Stajdan sonra Çekoslovakya'ya döndü. Prag Baharı'nın ardından siyasi "normalleşme"nin başlamasıyla birlikte Supraphon Yayınevi'ndeki editörlük işini kaybetti ve müzik yapması Çekoslovak hükümeti tarafından yirmi yıl süreyle yasaklandı. Buarada iş bulmakta zorlanmış ve yeni oluşturulan Besteciler Birliği tarafından dışlanmıştır. Aynı zamanda "Prag Canlı Müzik Topluluğu" adlı topluluğunun konser faaliyetlerini sürdürmesine yetkililer tarafından izin verilmedi.

1976
Kopelent, 1976'da çocuk dans okullarında piyanist olarak işe başlamış takip eden 15 yıl boyunca bu işi sürdürmüştür. 1970'li yıllarda bir kısmını ülke dışından gelen taleplere istinaden hazırladığı çok sayıda bestesini Çekoslovakya'daki tecrit nedeniyle ülkeden ayrılamaması nedeniyle dinleyemedi.

1989
Kopelent, 1989'da Kadife Devrim'den sonra başkan Václav Havel'in ofisinde müzik danışmanlığına getirilmiş ve 1991'de Prag'daki Güzel Sanatlar Akademisi'nin müzik fakültesinde kompozisyon profesörü olarak atanarak bu pozisyonu uzun dönem korumuştur. Ayrıca bu dönemde Uluslararası Çağdaş Müzik Derneği'nin Çek Bölümü ve Atelier 90 Besteciler Derneği'nin başkanlıklarınıda yürütmüştür.

Kopelent, Český Krumlov'da düzenlenen Uluslararası Besteciler Yaz Kurslarının organizatörü ve düzenli öğretim görevlisiydi. Öğrencileri arasında, genç besteciler ulusal yarışmasında dereceye giren Çek besteci Lenka Kılıç, 1993'te Ulusal Genç Besteciler Yarışması'nda birincilik ödülü alan Çek besteci Markéta Dvořáková, Ukraynalı besteci Svitlana Azarova ve Letonyalı besteci Ēriks Ešenvalds'da vardı.

1991-2003
Hizmetleri nedeniyle 1991'de Fransız hükûmeti tarafından Sanat ve Edebiyat Nişanı, ülkesi Çekya'da ise 1999'da Çek Klasik Ödülü, 2001'de Herder Ödülü ve 2003'te Çek Devlet Ödülü ile onurlandırıldı.

Kopelent'in eserleri sonradan birçok Çek bestecinin derlemelerindede yer almıştır.

Ölümü
Kopelent, 12 Mart 2023'te doğum yeri Prag, Çek Cumhuriyeti'nde 90 yaşında ölmüştür.

Seçme eserleri
Music For Five, 1964
Quartet for Strings no 4, 1967
Quintet for Brass, 1972
Ballade for Piano, 1976
Morning Eulogy, 1978
Toccata for Viola and Piano (1978)
Concertino for English horn & chamber ensemble, 1984
Mon Amour, 1988
Karrak, 1991
Requiem of Reconciliation (Judex Ergo), 1995

Kaynakça

Dış bağlantılar
Memory of nations: Professor Marek Kopelent 
Musicologica
 
Biography

1932 doğumlular
2023 yılında ölenler
Ordre des Arts et des Lettres şövalyeleri
Çek besteciler
Herder Ödülü sahipleri
Liyakat Madalyası (Çekya) sahipleri
Prag doğumlu müzisyenler