Hocalı soykırımı anıtları ve eserleri

Hocalı soykırımı anıtları ve eserleri, Dünyanın farklı bölgelerinde, 26 Şubat 1992 tarihinde Azerbaycan'ın Hocalı kasabasında, Ermeni silahlı kuvvetleri ve BDT 366. alayı tarafından (çoğunluğu sivil olan ama aynı zamanda silahlı birliklerden de oluşmaktadır) Hocalı katliamının Azerbaycanlı kurbanlarına adanan anıtlar bulunmaktadır.

Almanya 

Hocalı Katliamı Anıtı, Almanya'nın Steglitz-Zehlendorf kentindeki Gottfried Benn Kütüphanesi yakınında bulunan Hocalı Katliamı kurbanlarına adanmış halka açık bir anıt bulunmaktadır.

Anıtın açılışı Ermeni diasporasının protestosu üzerine ertelendi . Almanya Dışişleri Bakanlığı'na çağrılan Azerbaycan'ın Almanya Büyükelçisi Parviz Shahbazov, anıtın "belirli bir ülkeye yönelik olmadığını", ancak "bu tür olayların bir daha olmasını önlemek için savaşa, barış ve halklar arasında daha iyi ilişkilere karşı" olduğunu açıkladı.

Avustralya 
Melbourne kentinde "Ana Feryadı" isimli bir anıt 2018 yılında bir tören ile açılmıştır

Ana Feryadı Anıtı'nda ilk oladak Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve devlet erkanının katılımıyla resmi tören düzenlendi. Resmi törenin ardından anıt halkın ziyaretine açıldı.

Açılış töreninde Azerbaycan bayrakları ve posterlerle anıtı ziyaret eden halk anıta karanfiller bıraktı. Katliamdan kurtulmayı başaran Hocalı vatandaşları ve hayatını kaybedenlerin yakınları da anıtı ziyaret etmişlerdir. Şehit yakınları ve vatandaşlardan bazıları dualar okumuştur.

Ayrıca Avustralya'da birçok kez Hocalı töreni düzenlenmiştir

Azerbaycan 

Ülkenin başkenti Bakü'de "Şah İsmail Hatay" metro istasyonunun yanına, Aslan, Teymur ve Mahmud Rüstemov'un yonttuğu 8.6 metre uzunluğundaki Hocalı katliam anıtı bulunmaktadır. Açılış töreni, trajedinin 16. yıldönümü olan 26 Şubat 2008'de gerçekleşti.

Bosna Hersek 
Şubat 2012'de, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in kızı ve "Hocalı'nın Adaleti" kampanyasını da başlatan Leyla Aliyeva'nın çabalarıyla Saraybosna'da katliam kurbanları için bir anıtın açılışı gerçekleştirildi

Hollanda 
Lahey Kamperfoeliestraat Parkı'ndaki Hocalı katliamı anıtı, Hollanda-Azeri-Türk Kültür Derneği'nin girişimiyle ve Azerbaycan Yurtdışında Yaşayan Azerilerle Çalışma Devlet Komitesi'nin desteğiyle 24 Şubat 2008'de açıldı. Açılış törenini Azerbaycan'ın Hollanda büyükelçisi yönetti. Anıt, Azerbaycan'ın Yurtdışında Yaşayan Azerilerle Çalışma Devlet Komitesi'nin bir temsilcisinin ifadesiyle, bebeğini "Ermeni haydutlarından korumak için" başının üstünde kaldıran bir annenin resmini gösteriyor. Mermerden yapılmış yapı yaklaşık iki metre yüksekliğindedir. 30 yıllığına kiralanan geniş bir alanda bulunan anıtın etrafına büyük bir çiçek bahçesi planlandı.

Ayrıca Hollanda'ya soykırımı tanıma çağrısı yapılsa da Hollanda'dan herhangi bir cevap gelmemiştir.

İsrail 
Şubat 2016'da Haydar Aliyev Vakfı'nın (Azerbaycan'ın başbayanı Mehriban liderliğindeki) Haydar Aliyev Vakfı'nın desteği ve Azerbaycan-İsrail Uluslararası Derneği'nin (AZIZ) çabalarıyla "Hocalı için adalet" kampanyasına dayanarak soykırımın kurbanları anısına Chaim Weizmann ormanında bir anma bahçesi açıldı.

Meksika 

Ağustos 2012'de Mexico City'deki Tlaxcoaque meydanında bir anıt açıldı ve meydanın adı Plaza Tlaxcoaque Jodyali olarak değiştirildi. 
Ancak parkta bulunan dönemin cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in heykeli ve Meksika'nın Hocalı Soykırımını Katliam olarak nitelendirmesine rağmen soykırım olarak geçmesi tartışmalara neden olmuştur, bunun sonucunda Haydar Aliyev heykeli kaldırıldı ve Soykırım yazısı Katliam olarak değiştirildi.

Türkiye 
İlk anıt başkent Ankara'nın Keçiören belediyesine 2011 yılında inşa edildi. Türkiye'de; Isparta, Adana, Uşak ve Çanakkale belediyeleri de Hocalı katliamı kurbanları için anıt yapılması önerisini onayladı. 
Şubat 2014'te Uşak'ta Hocalı katliamı kurbanları anıtının açılış töreni yapıldı. 23 Nisan 2015 tarihinde İzmit'te başka bir anıtın açılışı yapıldı. 2016 yılında Denizli'de Hocalı Anıtı inşa edildi. 2018 yılında Kütahya'nın Tavşanlı ilçesinde Azerbaycan parkı ve bir anıt daha açılmıştır.

Hocalı Soykırımı anıtı bulunan Türkiye illeri 
Adana
Ankara
Aydın
Çanakkale
Denizli
İstanbul
İzmir
Isparta
Kahramanmaraş
Kayseri
Kocaeli
Kütahya
Sakarya
Samsun
Şanlıurfa
Tekirdağ
Uşak

Kaynakça 

Hocalı Katliamı