Branimir Yazıtı

Branimir Yazıtı (), bir Hırvatistan Orta Çağ hükümdarını Hırvatların dükü olarak -  tanımlayan bir yazıt içeren en eski korunmuş anıttır. Yazıt aslen Hırvatistan'ı 879-892 yılları arasında yöneten Dük Branimir tarafından Benkovac'taki Šopot'ta yaptırılan bir kilisenin templonunun bir parçasıydı.

Açıklama 
Yazıtlı kiriş Branimir'e Latince bir atıf içermektedir:  BRANIMIRO COM[ES]... DVX CRVATORṼ COGIT[AVIT]... ("Kont Branimir... Hırvatların dükü olarak kabul edildi..."). İlk iki kelime 67'ye 21 cm (26,4'e 8,3 inç) boyutlarındaki kiriş parçasında, geri kalanı ise 74'e 81 cm (29'a 32 inç) genişliğinde ve 65 cm (26 inç) yüksekliğindeki duvarda yazılıdır. Her iki parçanın da üst kenarı boyunca eşleşen süslemeleri vardır; duvarda Hırvat geçmeleriyle işlenmiş bir haç ve haçın her iki yanında birer çift kuş bulunmaktadır. Parçalar aslında 9. yüzyılda tamamlanan ve Aziz Hieronymus'a adanan bir kilisedeki templonun parçalarıdır. Kilise 879-892 yılları arasında hüküm süren Branimir tarafından yaptırılmıştır. Yazıt Split'teki Hırvat Arkeolojik Anıtlar Müzesi'nde muhafaza edilmektedir.

Yazıt, bir Hırvatistan hükümdarına dair günümüze ulaşan en eski referanslardan birini ve aynı zamanda Hırvatlar için özel ismin tam olarak kaydedilmiş en eski kullanımını temsil ettiği için Hırvatistan tarihi açısından önemlidir. Branimir'den bahseden, Nin'de, Skradin yakınlarındaki Ždrapanj'da, Bribir yakınlarındaki Otres'te, Split yakınlarındaki Muć Gornji'de ve son olarak Benkovac yakınlarındaki Lepuri'de bulunan korunmuş beş taş yazıt daha vardır. Muć'ta bulunan yazıt kutsama yılını içermekte ve 888 yılına tarihlenmektedir.

Bir Hırvat hükümdarına ait en eski epigrafik yazıt büyük olasılıkla Hırvatistanlı Mislav'a ait olanlardır. Hırvat etnonimi ile ilgili muhtemelen daha eski bir referans, Trogir yakınlarındaki Bijaći'de bulunan ve 8. yüzyılın sonu veya 9. yüzyılın başlarına tarihlenen bir kilise yazıtında doğrulanmıştır. Hırvatistan Dükü I. Trpimir'in 852 yılına ait bir fermanıdır ve orijinali kayıptır. 1568 tarihli kopyası üzerinde yapılan analizler bunun Branimir yazıtından daha eski olmayabileceğini göstermektedir.

Kaynakça 

9. yüzyılda Hırvatistan
Hırvatistan'da kültür
888