Nasîhatnâme

Nasîhatnâme (Osmanlı Türkçesi: نصيحت نامه), Osmanlı edebiyatında, padişahlar için yazılan bir tür nasihat mektubudur. Specula principum'lara benzemektedir. Nasihatnameler çeşitli tarihi ve dini kaynaklardan yararlanmışlardır. Selçuklu Türkleri gibi önceki devletlerin yönetimlerinden, erken Müslüman tarihinden ve çağdaş olaylardan etkilenmişlerdir.

Nasîhatnâmeler on altıncı yüzyılda yaygınlaşmıştır  ve Yusuf Has Hacip tarafından 1070 yılında yazılan Kutadgu Bilig gibi daha eski eserler üzerine inşa edilmiştir. İlk yazılar Abbasi döneminin inşa edebiyatından etkilenmiştir. Bazıları Büyük İskender'e atıfta bulunmuştur.

Örnekler

Öncül örnekler 

 Nasihat el-Muluk (نصيحةالملوك) (tam anlamıyla "yöneticiler için tavsiye ") — Gazali
 Kabusname, (قابوسنامه) — Keykavus bin İskender
 Siyasetname (سياستنامه) Selçuklu hükümdarı Melikşah'ın emriyle Nizamülmülk tarafından yazılmıştır.
 Ahlak-ı Nasıri (اخلاق ناصرى) —  Nasiruddin Tusi
 Çahar Makala (Dört Söylem) —   Nizamuddin Arudi
 Kitab Nasihat al-Mülk —   Maverdi
 Mukaddime —  İbn Haldun

Nasîhatnâmeler 

 Tarih-i Ebü'l-Feth —  Tursun Bey
 Destan ve Tevarih-i Müluk-i Al-i Osman  — Ahmedi 
 Asafname ("Hükümdarların Aynası") — Lütfi Paşa 
 Nushatü's Selatin (Sultanlara Nasihat) — Gelibolulu Mustafa Ali 
 Ravżatu'l-Ḥüseyn fī ḫulāṣati aḫbāri'l-ḫāfiḳeyn — Mustafa Naima
 Hirzü'l-Mülûk, anonim
 Usûlü'l-hikem fi Nizâmi'l-âlem — Hasan Kâfî el-Akhisarî
 Habnâme — Veysi
 Kitâb-i Müstetâb (Güzel kitap), anonim.
 Risale — Koçi Bey
 Veliyüddin Telhisleri
 Kanûnnâme-i sultânî li Aziz Efendi; Yazar Aziz Efendi'nin kimliği belirsizdir.
 Kitâbu mesâlihi'l-müslimîn ve menâfi'i'l-müminîn, anonim.
 Düsturü'l-Amel li-İslahi'l-Halel — Katip Çelebi
 Telhisü'l-beyan fi kavanin-i al-i Osman — Hezarfan Hüseyin Efendi

Kaynakça 

Osmanlı edebiyatı
Bilgelik edebiyatı
Osmanlı saray kültürü