Libya'daki Çerkesler

FCircassians in Libya
Libya'daki Çerkesler (Çerkesçe: Либием ис Адыгэхэр; ) Libya'da yaşayan Çerkeslerdir. Çoğunlukla Misrata ve Bingazi'de yaşarlar. Kaddafi dönemi uygulanan ayrımcılık politikaları sebebiyle Çerkes diasporasının yaşadığı diğer ülkelerin aksine Çerkesler Libya’da sivil ve askeri bürokraside yoktur. Neredeyse tamamen Libya toplumuna entegre olmuş ve çoğunlukla Araplaşmışlardır.

Tarih ve kültür

Tarih 
Ortadoğu'daki diğer birçok Çerkes diasporasından farklı olarak Libya Çerkesleri, Çerkes soykırımı sırasında sürgüne gönderilen Çerkeslerin torunları değil, 9. yüzyıldan beri halifelerin ordularında görev yapan Çerkes Memlüklerin torunlarıdır. Osmanlı'ya isyan edip bağımsız bir Mısır devleti kuran Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın 2 Mart 1811'de Çerkes Memlükleri katletmesinin ardından hayatta kalanlar Libya'ya kaçtı ve Misrata'da ve Bingazi'nin Rasu Abide'sinde topluluklar kurdu.

Kültür 
Libya Çerkesleri arasındaki gelenekler çoğunlukla Araplaştırılmıştır. Neredeyse hiç biri Çerkesçe bilmemektedir. Ancak yakın dönemde "köklerine dönmek" isteyen Libyalı Çerkesler olmuştur, 2022'de Libya Çerkesleri örgütlenerek "Çerkes Kongresi" olarak toplandı.

Kaddafi dönemi 
Kosova'daki Çerkesler 1998 yılında Adıge Cumhuriyeti'ne taşınmış ve Muammer Kaddafi köye destek ve bağış göndermişti. Kaddafi, kendi deyimiyle Çerkeslere ve onların tarihsel acılarına derin bir saygı gösteriyordu. 25-28 Haziran 1998’de Krasnodar’da Dünya Çerkes Birliği Kongresi’ne Kaddafi tarafından "Libya Çerkeslerini temsil eden" bir temsilci gönderildi. Ancak Kaddafi döneminde Çerkesler Arap olmayan diğer gruplarla beraber devlette üst pozisyonlardan kovuldular. 1969’da Kaddafi’yi iktidara getiren darbede yer alan Çerkes komutanlar da bu sebeple desteği çekti.

8 Mart 2011'de Muammer Kaddafi, Ürdün'deki Çerkeslerle görüşmek ve onların desteğini almak üzere Ürdün'ün başkenti Amman'a bir diplomat görevlendirdi. Ürdün Çerkesleri bu ziyarete yanıt vermedi.

Libya'daki Çerkes aileleri

Önemli üyeler 

 Umar Muhayshi - Libya ordusu subayı.

Kaynakça 

Libya'daki etnik gruplar
Çerkes diasporası