Türkiye'de cumhuriyetin 100. yılı kutlamaları

Türkiye'de cumhuriyetin ilanının 100. yılı çeşitli şekillerde kutlandı.

Resmi kutlamalar 
Türkiye'de 100. yıl resmi kutlamaları İletişim Başkanlığı tarafından koordine edildi. Faaliyetler "Türkiye Yüzyılı" ve "İstikrarın Yüzyılı" temasıyla icra edildi. 100. yıla özel kurumsal logo tasarlandı ve kamuya ilan edildi. "100.Yıl Marşı" ise 400 eser arasından seçilerek 30 Ağustos 2023'te yayınlandı. Söz ve müziği İlker Kömürcü'ye ait olan eser, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası ve Millî Savunma Bakanlığına bağlı diğer orkestralar ile beraber seslendirildi.

29 Ekim 2023'te, Cumhuriyet Bayramı ve Cumhuriyet'in 100. yılı Türkiye'de ve yurtdışında muhtelif etkinliklerle kutlandı. Türkiye cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Anıtkabir ziyaretinde bulunarak anı defterine  "21 yıllık iktidarlarımız döneminde emanetinize hakkıyla sahip çıkmaya çalıştık." ifadelerini yazdı.

Gün içindeki kutlamalarda Ankara ve İstanbul'da SOLOTÜRK ve Türk Yıldızları akrobatik gösterilerde bulundu. Gösterilerin ana adresleri Anıtkabir ve İstanbul Boğazı idi. Türk donanma tarihinde bir ilk olarak Türk Deniz Kuvvetlerine bağlı olan başta TCG Anadolu olmak üzere 100 askeri gemi Boğaz'dan geçit yaptı. Saat 19.23'te ise Erdoğan tarafından 100. Yıl Mesajı yayımlandı ve Boğaz'da havai fişek ve drone gösterisi düzenlendi.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, 56 kurumun katkısıyla 100. yılla ilgili olarak  24 binin üzerinde proje gerçekleştirildiğini ifade etmiştir.

Muhtelif kutlamalar

Spor 

Süper Lig ve 1. Lig takımları 100. yıla özel logo tasarımlarında bulundular. Kulüpler şampiyonluk hedeflerini 100. yıl temasıyla da açıklarken, taraftarları ise 2022-2023 sezonu için özel besteler hazırladı. Kulüpler 100. yıla özel hazırladıkları formaları satışa sunarak Cumhuriyet bayramına yakın ve bayram günü oynanan müsabakalarda giydiler. 22 Ekim 2023'te oynanan Galatasaray - Beşiktaş maçı öncesinde taraftarlar "İlelebet Cumhuriyet", 30 Ekim 2023'te oynanan Beşiktaş - Gaziantep maçında ise "Akaretler'den Cumhuriyet'e" başlıklı koreografiler hazırlandı. Fenerbahçe ise "Sonsuza Dek Cumhuriyet" adlı bir burs programı başlattı.

Türkiye Basketbol Ligi ekiplerinden Anadolu Efes SK 100. yıl özel formasını sezon içindeki üç maçta giydi. Şahika Ercümen Konyaaltı Sahili'nde özel bir dalış gerçekleştirdi. 100. Yıl Cumhuriyet Kadınları Koşusu Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nde gerçekleştirildi.

Basın-yayın 
Birçok ulusal gazete 29 ve 30 Ekim 2023 tarihli nüshalarında Cumhuriyet temasına ve 100. yıl kutlamalarına geniş yer ayırdı, bazı gazeteler özel ek çıkardı. Anadolu Ajansı "100 Yıl Özel Serisi" başlıklı 8 kitaplık bir seri yayımladı. 

Yayıncılık alanında, 75. yılda olduğu gibi geniş bir kitap basımı faaliyeti gerçekleşmedi, bunun başlıca nedeni döviz kuruna bağlı olan kitap maliyetleriydi. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları daha önce yayımladığı kitapları 100. Yıl Serisi adı altında özel bir seriyle sundu. İstanbul Büyükşehir Belediyesi üzerinde 2.5 yıl çalışılan ve 15 ciltten oluşan bir eser ile Lozan Antlaşması, Cumhuriyet vb. gibi temalarda kitaplar hazırladı. Kültür ve Turizm Bakanlığı ise "Cumhuriyetin 100. Yılına Armağan" başlıklı 14 ciltlik bir yayın projesini hayata geçirdi.

Eğitim 
Kutlamalar sonrasında, 30 Ekim Pazartesi günü okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde eğitime 1 gün ara verildi. 100. yılda açılacak okullara 100. yıl tabelası asılacağı Millî Eğitim Bakanlığı tarafından duyuruldu. MEB tarafından okullarda şiir, resim ve kısa film yarışmaları ile muhtelif seminer, sergi, atölye çalışmaları ve sosyal sorumluluk projeleri düzenlendi.

Türk Tarih Kurumu ise düzenlediği ulusal ve uluslararası akademik faaliyetler haricinde Türkiye'deki tüm üniversitelere TTK Yayınları basımı olan 2 bin eserlik kütüphane bölümleri kuracağını açıkladı.

Ekonomi 
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü 100. yıla özel olarak 100 milyon adet 5 TL madeni hatıra parası basılıp piyasaya sürüldü. "Türkiye Cumhuriyeti'nin 100.Yılı Bronz Hatıra Parası"nda ise görev yapmış 12 Türkiye cumhurbaşkanının portresi ön yüzde yer aldı; arka yüzde Aziz Sancar ve Oktay Sinanoğlu portreleri ile 100. Yıl logosu, Hürkuş, Hürjet, Türkiye kadın millî voleybol takımı, Togg, Sultanahmet Camii, Türkiye'de kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınması ve Yüksek Hızlı Tren simgeleri yer aldı.

Sanat 

Resmi olarak yapılan yarışmada birinci seçilen "Yüzüncü Yıl Marşı" haricinde, Fazıl Say'a ait "Yüzüncü Yıl Marşı", Selma Çuhacı & Erol Evgin tarafından bestelenen "Yüz Yılda Yüz Akıyla", Turan Manafzade'nin "Türkiye 100", Norm Ender'e ait "Parla" gibi bireysel inisiyatifle yazılmış yüzüncü yıl marşları da yayınlandı.

Türkiye İş Bankası, 100. yıla armağan olarak İstiklal Caddesi'nde Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesini açtı. PTT'nin hazırladığı özel pullar ise 29 Ekim'de tedavüle girdi.

Yerel kutlamalar 

Ülke genelinde ev ve iş yerleri, caddeler ve kamusal alanlar Türk bayrakları ile donatıldı. 100. yılda belediye ve valilikler de bunun için faaliyet gösterdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan da "Tüm vatandaşlarımızı evlerini, dükkanlarını, arabalarını Türk bayraklarıyla süsleyerek Cumhuriyetimizin 100’üncü yaşını selamlamaya davet ediyorum. Yer gök bayrak olsun" dedi.

Ülkenin muhtelif köşelerinden çiftçilerin tarlalarına 100. yıl kapsamında yazdıkları kutlama mesajları basında sıkça yer buldu. PTT'nin 2002'de düzenlediği "2023'e Cumhuriyetimizin 100. Yılına Mektup Kampanyası"nda yazılan mektuplar da alıcılarına ulaştırıldı.

İstanbul

İstanbul Büyükşehir Belediyesi 100. yılı özel "Demokrasi Yüzyılı" sloganını tercih etti. Metro ve muhtelif belediye binalarına Atatürk posterleri ve Türk bayrakları asıldı. Atatürk'ün Cumhuriyeti ilan ederken söylediği "Cumhuriyet en büyük bayramdır!" sözü metro içlerinde sık sık dinletildi. Bayram günü Metro İstanbul seferleri ücretsiz gerçekleşirken, belediye Maltepe'de özel bir kutlama da düzenledi.

Kutlamaların bir diğer merkezi ise geleneksel olarak Vatan Caddesi idi. İstanbul Valisi Davut Gül, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ve 1. Ordu Komutanı Ali Sivri buradaki resmi kutlamalara katıldı. Askeri geçit töreni sonrasında, öğrenci yürüyüşleri, muhtelif askeri ve kamu araçlarının geçişi yapıldı. Klasik otomobil geçidi sonrasında ise Togg marka araçların geçidi yapıldı.

İzmir
Yerel olarak, İzmir'de İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından sergi, konser, oyun ve yarışmalar, zeybek gösterileri ve fener alayı düzenlendi.

Kaynakça 

Cumhuriyet'in yüzüncü yılı
2023'te Türkiye