Tortum Kalesi

Tortum Kalesi (Gürcüce: თორთომის ციხე), Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı ve eski adı Tortum olan Tortumkale köyünde orta çağdan kalma bir kaledir.

Tarihçe

Bir yerleşim olarak Tortomi veya Tortum, bugünkü kentin bulunduğu yer değildi. Tortum kentinin bulunduğu yerin eski adı Nihah veya Nihağ'dır. Nitekim F.R. Maunsell'in 1902 tarihli İngilizce "Oltu-Tortum" haritasında da bu yerleşim "Nikhagh" şeklinde yazılmıştır. Bir yerleşim olarak bugünkü Tortumkale köyü Tortum olarak adlandırılıyordu. Tortum Kalesi ve eski Tortum köyünün bulunduğu Tao, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve kaleyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Tortum Kalesi de bu dönemden kalmıştır. Nitekim kalede kilisenin bulunması da bu yapının Osmanlı döneminden önce inşa edildiğini göstermektedir. Tortum Kalesi, 1978 yılında korunması gereken kültür varlığı olarak tescil edilmiştir.

Mimari

Tortum Kalesi, kayalık bir tepenin üzerinde inşa edilmiş olup iç ve dış kaleden meydana gelir. Kaleden geriye yıkık halde yüksek surlar, kilise ile kale içindeki bazı yapıların yıkıntıları kalmıştır. İnşa edilmesinden sonra kalenin birkaç kez elden geçirilmiş olduğu kullanılan yapı malzemelerinden anlaşılmaktadır. İç kalenin dışında, güney tarafta yer alan Tortum Kalesi Kilisesi, tek nef bir yapıdır. Kilisenin bir duvarı neredeyse tamamen sağlam kalmıştır.

Kaynakça

Tao-Klarceti
Erzurum'daki kaleler