Ernst Friedrich Schumacher

Ernst Friedrich Schumacher  (16 Ağustos 1911 - 4 Eylül 1977), en çok insan ölçeğinde, merkezi olmayan ve uygun teknolojiler konusundaki önerileriyle tanınan bir Alman-İngiliz istatistikçi ve ekonomisttir. 1950'den 1970'e kadar İngiliz Ulusal Kömür Kurulu'nda Baş Ekonomi Danışmanı olarak görev yaptı ve 1966'da Orta Düzey Teknoloji Geliştirme Grubu'nu kurdu (şimdi Pratik Eylem olarak biliniyor).

1995'te 1973 tarihli Small Is Beautiful: A Study of Economics As If People Mattered adlı kitabı The Times Literary Supplement tarafından II. Dünya Savaşı'ndan bu yana yayımlanan en etkili 100 kitaptan biri olarak gösterildi. 1977'de, materyalist bilimciliğin bir eleştirisi ve bilginin doğası ve organizasyonunun bir keşfi olarak Şaşkınlar İçin Bir Kılavuz'u yayımladı.

Erken dönem hayatı 
Schumacher, 1911'de Almanya'nın Bonn kentinde doğdu. Babası siyasi ekonomi profesörüydü. Genç Schumacher Bonn ve Berlin'de, ardından 1930'dan itibaren İngiltere'de New College, Oxford'da Rhodes Bursu olarak ve daha sonra New York'daki Columbia Üniversitesi'nde ekonomi diploması alarak okudu. Daha sonra ticaret, çiftçilik ve gazetecilik alanlarında çalıştı. Kız kardeşi Elizabeth, fizikçi Werner Heisenberg'in karısıydı.

Ekonomist

Keynes'in koruyuculuğu 
Schumacher, II. Dünya Savaşı'nın patlak vermesinden önce İngiltere'ye geri döndü. Savaş sırasında bir süre izole bir İngiliz çiftliğinde "düşman uzaylı" olarak tutuldu. Bu yıllarda Schumacher, toplama kampı alanlarında çalışma seansları arasında yazdığı "Multilateral Clearing" başlıklı makalesiyle John Maynard Keynes'in dikkatini çekti. Keynes, genç Alman'ın anlayışını ve yeteneklerini fark etti ve Schumacher'in tutukluluktan serbest bırakılmasını sağladı. Schumacher, II. Dünya Savaşı sırasında Birleşik Krallık hükûmetinin ekonomik ve mali olarak harekete geçmesine yardımcı oldu ve Keynes, Oxford Üniversitesi'nde onun için bir pozisyon buldu.

Leopold Kohr'un Schumacher için ölüm yazısına göre, "Multilateral Clearing" "1943 baharında Economica'da yayınlandığında, Keynes'i biraz utandırdı ve Keynes, ayrı bir yayın için düzenleme yapmak yerine metni neredeyse kelimesi kelimesine kendi İngiliz hükümetinin birkaç hafta sonra Beyaz kitap olarak yayımladığı ünlü " Uluslararası Takas Birliği Planı" kitabına dahil etti.

Kömür Kurulu Danışmanı 
Savaştan sonra Schumacher, Alman ekonomisini yeniden inşa etmekle görevli İngiliz Kontrol Komisyonu'nda ekonomi danışmanı ve daha sonra Baş İstatistikçi olarak çalıştı. 1950'den 1970'e kadar, 800.000 çalışanı ile dünyanın en büyük kuruluşlarından biri olan Ulusal Kömür Kurulu'nun Baş Ekonomi Danışmanıydı. Bu pozisyonda, dünya nüfusunun enerji ihtiyacını karşılamak için petrolün değil kömürün kullanılması gerektiğini savundu. Petrolün tükenmesinden ve sonunda fahiş fiyatından korkarak sınırlı bir kaynak olarak gördü ve "en zengin ve en ucuz rezervlerin dünyanın en istikrarsız ülkelerinden bazılarında bulunduğu" gerçeğini endişeyle inceledi.

Kömür Kurulu'ndaki konumu, daha sonra Schumacher'ı veya fikirlerini tanıtan kişiler tarafından sık sık dile getirildi. Genel olarak ileri görüşlü planlamasının Britanya'nın savaş sonrası ekonomik toparlanmasına katkıda bulunduğu düşünülmektedir. Schumacher, OPEC'in yükselişini ve nükleer enerji sorunlarının çoğunu öngördü.

Kutunun dışında düşünmek 
1955'te Schumacher, ekonomi danışmanı olarak Burma'ya gitti. Oradayken, bireylerin uygun insani gelişme için iyi çalışmaya ihtiyaç duyduğu inancına dayalı olarak "Budist ekonomi " adını verdiği bir dizi ilke geliştirdi. Ayrıca, "yerel ihtiyaçlar için yerel kaynaklardan üretimin ekonomik yaşamın en rasyonel yolu olduğunu" ilan etti. Birçok Üçüncü dünya ülkesini dolaşarak yerel yönetimleri kendi kendine yeten ekonomiler yaratmaya teşvik etti. Schumacher'in deneyimi, onu artık uygun teknoloji olarak adlandırılan şeyin öncüsü haline getirdi: topluluk ölçeğine uygulanabilir, kullanıcı dostu ve ekolojik olarak uygun teknoloji; Ivan Illich'in şenlik anlayışına çok yakın bir kavramdır. 1966'da Orta Düzey Teknoloji Geliştirme Grubu'nu (şimdi Pratik Eylem) kurdu. Onun gelişim teorileri, birçokları için "orta büyüklük" ve "orta teknoloji" gibi sloganlarla özetlenmiştir. Scott Bader Commonwealth'in mütevellisi ve 1970'te Soil Association'ın başkanıydı.

EF Schumacher, Mahatma Gandi ve JC Kumarappa ve Gandhi'nin "kalıcı ekonomi" ve uygun teknoloji kavramlarından büyük ölçüde etkilenmiştir. 1973'te Varanasi'deki (Hindistan) Gandhian Institute of Studies'de Gandhi'yi Anma Dersini verirken, Schumacher, Gandhi'yi, ekonomik düşüncesi materyalizme karşı maneviyatla uyumlu olan en büyük "halkın ekonomisti" olarak tanımladı.

Etki 
Schumacher hayatı boyunca Richard Henry Tawney, Mahatma Gandi, Leopold Kohr, Gotama Buda, Karl Marx, John Ruskin ve Katolik Kilisesi'nden etkilendi. Kendisi ve büyük ekonomik sorunlara getirdiği çözümler, EF Schumacher Topluluğu, The Arche, George McRobie, William Schweke ve diğerlerini etkilemiştir.

Yazar olarak Schumacher 
Schumacher, Londra'daki The Times için ekonomi üzerine yazdı ve gazetenin baş başyazarlarından biri oldu. Bu görevde, John Maynard Keynes'in ölüm ilanı için bilgi derleme görevi verildi. The Economist ve Resurgence için de yazdı. Hindistan Planlama Komisyonu'nun yanı sıra Zambiya hükûmetine ve çok okunan "Buddhist Economics" makalesine yol açan bir deneyim olan Burma hükûmetine danışmanlık yaptı.

Small Is Beautiful: A Study of Economics As If People Mattered'in 1973 tarihli yayını, arkadaşı Leopold Kohr'un evinde tamamlanan bir deneme koleksiyonu, onun fikirlerini daha geniş bir kitleye ulaştırdı. Small Is Beautifuldaki ana argümanlarından biri, sınırlı doğal sermayemizi pervasızca aşındırmamızı ve gelecek nesilleri onun faydalarından mahrum bırakmamızı gerektiriyorsa, teknolojik üretim sorununu çözmüş sayamayacağımızdır. Schumacher'in çalışmaları, ekolojik kaygıların büyümesi ve çevreciliğin doğuşu ile aynı zamana denk geldi ve o, çevre hareketi ve topluluk hareketinde birçok kişi için bir kahraman oldu.

1976'da Small Is Beautiful için Prix Européen de l'Essai Charles Veillon ödülüne layık görüldü.

1977 tarihli A Guide for the Perplexed adlı eseri, hem materyalist bilimciliğin bir eleştirisi hem de bilginin doğası ve organizasyonunun bir keşfidir.

Boyut Sorusu 
Schumacher, tıpkı akıl hocası Leopold Kohr gibi "boyut sorunu" adını verdiği Small Is Beautiful isimli çalışmasında ayrılıkçılık ve bölgeselcilik sorunlarını tartışır. Tıpkı Kohr gibi, Schumacher de ayrılıkçılık ve insanlığın daha küçük uluslara ve topluluklara ayrılması çağrısında bulunuyor. Ancak ayrılıkçılığın kültürel ve sosyal yönlerine odaklanmak yerine ekonomik perspektifini tartışıyor. Tarihin birleşmeye dayandığı inancını - kabilelerin bir ulus oluşturduğu, bunun daha sonra bir uluslar birliği oluşturduğu ve artık bir dünya hükûmetinin ileriye bakabileceği inancını eleştiriyor. Dünya çapındaki ülke sayısı arttıkça, büyük ulusların daha küçük uluslara bölündüğü için tam tersi bir sürecin gerçekleştiğini belirtiyor ve Balkanlaşmamanın olumsuz çağrışımları olmaması gerektiğini belirtiyor. Aslında daha küçük ulusların ekonomik olarak daha büyük uluslardan daha iyi performans gösterdiğini savunarak "ne kadar büyükse o kadar iyi" fikrini sorguluyor ve İsviçre ve Avusturya'nın Almanca konuşulan bölgelerinin Almanya'ya katılmaya gerek kalmadan müreffeh olabildiklerine işaret ediyor. Schumacher'e göre, Almanya'nın ekonomik başarısından Almanya'nın birleşmesi sorumlu değildi ve kişi başına düşen bazda dünyanın en zengin uluslarının çoğu küçüktür, en büyük ülkeler ise kıyaslandığında fakirdir. Küçük bir ülkenin iç pazar alanının daha küçük olmasının bir engel değil, büyük ekonomik potansiyel ve gelişmenin temeli olduğunu iddia eder.

Schumacher daha sonra, "genel olarak devasa organizasyonların kaçınılmaz olarak gerekli olduğu söylendiği için" "büyüklük" mitinin şirketler söz konusu olduğunda da ortaya çıktığını belirtir. Bununla birlikte, Schumacher'e göre, büyük bir organizasyon yaratılır yaratılmaz, verimli kalabilmek için kaçınılmaz olarak "büyüklük içinde küçüklüğe ulaşmak için yorucu bir girişim" gerektirir; General Motors'un orta ölçekli firmalardan oluşan bir federasyon olarak örgütlendiğini savunur ve Lord Robens yönetimindeki "çok sayıda yarı firmadan oluşan bir federasyon" şeklinde merkezi olmayan İngiliz Ulusal Kömür Kurulu'ndaki deneyimini hatırlatır. Schumacher, birçoğunun hala "büyük boy putperestliği" ile uğraşırken, pratikte kimsenin "küçüklüğün rahatlığını, insanlığını ve yönetilebilirliğini" inkâr edemeyeceğini iddia eder. Leopold Kohr'un argümanlarını tekrarlar - herhangi bir vücut çok büyüdüğünde, aynı zamanda yönetilemez ve son derece işlevsiz hale gelir, aşırı büyümüş şehirlere Londra, New York ve Tokyo örneklerini verir, burada "milyonlar şehrin gerçek değerine katkıda bulunmaz, sadece yalnızca muazzam sorunlar yaratır ve insani bozulmaya neden olur".

Ayrıca, "devasa tapınmayı" teknolojik ilerlemeden kaynaklanan zararlı bir inanç olarak tanımlayarak küreselleşmeyi tartışır - son derece gelişmiş iletişim sistemi, işgücü hareketliliğini büyük ölçüde artırarak insanları "başıboş" hale getmektedir. Her şeyin bir yapıya ihtiyacı olduğunu ve toplu taşımacılığın ortaya çıkmasından önce insanlar nispeten hareketsizken, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki İrlandalı göçmenler gibi birinin hala hareket edebildiğini belirtir. Her şey son derece hareketli hale geldiğinde, tüm yapılar her zamankinden daha savunmasız ve tehdit altındadır. Ona göre hızlı ulaşım, her yapıyı nasıl savunmasız hale getirdiği ve bu teknolojik gelişmenin yıkıcı etkilerini hafifletecek eylemleri nasıl gerekli kıldığı düşünüldüğünde, özgürlüğü sağlamak yerine yok etmektedir. Bu sorunun hem büyük hem de küçük ülkeleri etkilediğini ve şu anda son derece yüksek olan işgücü hareketliliğinin yalnızca sosyal uyumu yok etmekle kalmayıp (yabancılaşma ve anomiye yol açarak) istikrarsızlığa da neden olabileceğini savunmaktadır:
Bu nedenle, beceriliksiz faktörü ne kadar ciddiyse, ülke o kadar büyüktür. Yıkıcı etkileri hem zengin hem de fakir ülkelerde izlenebilir. Amerika Birleşik Devletleri gibi zengin ülkelerde, daha önce de belirtildiği gibi 'megalopolis' üretir. Aynı zamanda, hızla artan ve her zamankinden daha çetin bir “terk etme” sorunu, yani başıboş bırakılan ve toplumda hiçbir yerde yer bulamayan insanlar üretir. Bununla doğrudan bağlantılı olarak, aile düzeyine kadar korkunç bir suç, yabancılaşma, stres, sosyal çöküntü sorunu üretir. Yoksul ülkelerde, yine en şiddetli şekilde en büyük ülkelerde, şehirlere kitlesel göç, kitlesel işsizlik ve kırsal alanlardaki canlılık tükendiği için kıtlık tehdidi yaratmaktadır. Sonuç, azami siyasi istikrarsızlığa maruz kalan, herhangi bir iç uyumdan yoksun bir "ikili toplum"dur.

Schumacher daha sonra dikkatini, daha büyük devletlere ilhak veya birleşme olarak tanımlanan "büyüklük" tarafından tehlikede olduğunu düşündüğü ulus devletlere kaydırır. Danimarka veya Belçika'nın sırasıyla Almanya ve Fransa'ya ilhak edilmesinin büyümelerini engelleyeceğini, ekonomik potansiyellerinin tamamen yok sayılmasına, dillerini ve kültürlerini tehdit edeceğine ve son olarak ayrılıkçı davalarının modern medya ve siyasetçiler tarafından reddedilmesine yol açacağını belirtir:
Bismarck'ın 1864'te Danimarka'nın küçük bir kısmını değil tamamını ilhak ettiğini ve o zamandan beri hiçbir şey olmadığını hayal edin. Danimarkalılar Almanya'da etnik bir azınlık olacak, belki de resmi dilleri Almanca olan iki dilli hale gelerek dillerini sürdürmek için mücadele edeceklerdi. Ancak kendilerini tamamen Almanlaştırarak ikinci sınıf vatandaş olmaktan kaçınabilirlerdi. Tamamen Almanlaşmış, en hırslı ve girişimci Danimarkalılar karşı konulamaz bir şekilde güneydeki anakaraya doğru sürükleneceklerdi ve o zaman Kopenhag'ın durumu ne olurdu? Uzak bir taşra kenti. Veya Belçika'yı Fransa'nın bir parçası olarak hayal edin. Brüksel'in statüsü ne olurdu? Yine önemsiz bir taşra kenti. Onu büyütmeme gerek yok. Şimdi, Danimarka'nın Almanya'nın bir parçası ve Belçika'nın Fransa'nın bir parçası olarak, birdenbire şimdi sevimli bir şekilde 'nats' olarak adlandırılan şeyin bağımsızlık isteğine dönüştüğünü hayal edin. Bu "ülke olmayanların" ekonomik olarak geçerli olamayacağına, bağımsızlık arzularının, ünlü bir siyasi yorumcunun sözleriyle, "ergenlik duygusallığı, siyasi saflık, sahte ekonomi ve katıksız oportünizm" olduğuna dair bitmek bilmeyen hararetli tartışmalar olacaktır."

Schumacher devam ediyor - uluslar ve devletler insanlardan oluşur ve insanlar ancak "kendi ayakları üzerinde durabildikleri ve geçimlerini sağlayabildikleri" zaman "yaşayabilir". İnsanların tek bir büyük topluluğa girmeye zorlandıklarında yaşayabilir hale gelmeyeceğini ve aynı şekilde daha küçük, daha tutarlı ve yönetilebilir topluluklara bölündüklerinde de "yaşamaz" olmayacaklarını belirtir. Özgür ve kendine güvenen bir bölge olma arzusunu gerektirdiği için ayrılıkçılıkla alay edilmek yerine alkışlanması gerektiğini savunur. Ayrıca, "bir ülke dünyanın her yerine ihracat yapmak ve dünyanın her yerinden ithalat yapmak istiyorsa, bunu yapmak için tüm dünyayı ilhak etmesi gerektiğine asla karar verilmediğini" savunarak birlikçilik ile alay eder. Bölgeselcilik sorununu "en önemli sorun" olarak tanımlıyor, ancak bölgeselciliğin devletleri serbest ticaret sistemlerinde birleştirmek anlamına gelmediğini, bunun yerine her ülke içindeki tüm bölgeleri geliştirmek anlamına geldiğini vurguladı.

Schumacher, ayrılıkçılığı "bölgesel kalkınma ihtiyacına mantıklı ve rasyonel bir yanıt" olarak nitelendirir ve yoksul topluluklar için başarılı bölgesel kalkınmanın ötesinde bir umut olmadığını savunur. Modern gelişmelerin çoğunun, yalnızca zenginler ve fakirler arasındaki uçurumu genişletmeye yol açtığını, çünkü neredeyse yalnızca sermayeye veya bunun yerine zaten zengin alanlara odaklandıklarını, çünkü bunlar en fazla karı sağladıklarını belirtir. Böylece, modern sanayiciler zaten çok karlı olan bölgeleri daha da zenginleştirmeye çalışırken, fakir bölgeler sefalet içinde kalmaya devam etmektedir. Bu, yoksul bölgeleri "mümkün olan en zayıf pazarlık konumunda" tutar, çünkü yoksul bölgeler en çok ihtiyaç duymalarına rağmen gelişme görmezler. Schumacher, "devlik ekonomisini" artık modern sorunlara uygulanmayan "on dokuzuncu yüzyıl koşullarının ve on dokuzuncu yüzyıl düşüncesinin bir kalıntısı" olarak görür. Modern teknolojik ve bilimsel potansiyelin, büyük devletler yerine bireyler ve küçük gruplarla "yakın temas" içinde, insanın aşağılanmasına karşı mücadeleye odaklanması gerektiğini savunur. Schumacher'e göre demokrasi, ancak küçük ve anlaşılır gruplarda "kendileri olabilen" insanlar meselesidir. İktisadi düşüncenin, "insanı" ele almak yerine yalnızca "milli gelir, büyüme hızı, sermaye/çıktı oranı, girdi-çıktı analizi, işgücü hareketliliği, sermaye birikimi" gibi "geniş soyutlamalar"la meşgul olması halinde yararsız olduğunu savunur. yoksulluk, hayal kırıklığı, yabancılaşma, umutsuzluk, çöküntü, suç, gerçeklerden kaçış, stres, tıkanıklık, çirkinlik ve ruhsal ölüm gerçekleri."

Daha sonra hayatı 
Schumacher genç bir adamken kendini adamış bir ateistti, ancak daha sonra materyalist, kapitalist, agnostik moderniteyi reddetmesi, dine karşı büyüyen büyülenmesiyle paralellik gösterdi. Budizme ilgi duymaya başladı, ancak 1950'lerin sonlarından itibaren Katoliklik onun düşüncesini büyük ölçüde etkiledi. Papa XIII. Leo'nun " Rerum novarum "'undan Papa XXIII. Ioannes'in Mater et magistra'sına kadar sosyo-ekonomik konularda papalık ansiklopedilerinin öğretisi ile kendi ekonomik görüşleri arasındaki benzerliklere ve ayrıca Katolik  düşünürler Gilbert Keith Chesterton, Hilaire Belloc ve Vincent McNabb tarafından desteklenen dağıtımcılığa dikkat çekti. Felsefi olarak, modern felsefe ve toplumun benmerkezci öznelciliği ve göreciliği olarak gördüğü şeyin aksine nesnel bir sistem sağlayan Thomizm'in çoğunu özümsedi. Ayrıca Hristiyan mistisizmi geleneğiyle de büyük ilgi duydu ve Aziz Ávilalı Teresa ve Thomas Merton gibi yazarları derinden okudu. Bunların hepsi, arkadaşı Katolik yazar Christopher Derrick ile paylaştığı ilgi alanlarıydı. 1971'de Katolikliğe geçti.

Schumacher, sonraki yıllarında geniş bir okuyucu kitlesi için röportajlar verdi ve makaleler yayımladı. Ayrıca hayatının aşklarından birinin peşine düştü: bahçıvanlık. Zürih'te bir konferans turu sırasında trende hastalandıktan sonra 4 Eylül 1977'de İsviçre'nin Romont kentindeki Billens hastanesine vardığında kalp krizinden öldü.

Mirası 
Schumacher'in kişisel kitap ve arşiv koleksiyonu, Great Barrington, Massachusetts'teki Schumacher Center for a New Economics kütüphanesi tarafından tutulmaktadır. Merkez, güçlü, çeşitli yerel ekonomiler inşa etmek için insanları, toprağı ve toplumu birbirine bağlamak amacıyla bir araştırma kütüphanesi sağlayarak, konferanslar ve seminerler düzenleyerek, makaleler yayınlayarak, model ekonomik programlar geliştirerek ve gruplara teknik yardım sağlayarak Schumacher'in çalışmalarını sürdürüyor.

Seçilmiş eserleri 
 Small Is Beautiful: A Study of Economics As If People Mattered (1973, ); a 25th anniversary edition was published ()
 A Guide for the Perplexed (1977, ; still in paperback, )
 This I Believe and Other Essays (1977; reissued, )
 Good Work (1979, )

Ayrıca bakınız 

 Topluluk geliştirme
 Dağıtımcılık
 Grameen Bank
 John Papworth
 Leopold Kohr
 Kirkpatrick Satışı
 Mikrofinans
 Sosyal girişimcilik
 Schumacher Koleji
 Sürdürülebilir gelişme
 Worldwatch Enstitüsü

Kaynakça

Konuyla ilgili yayınlar 
 Kirk, Geoffrey, ed. Schumacher on Energy (London: Sphere Books, 1983)
 Wood, Barbara, E.F. Schumacher: His Life and Thought (New York: Harper & Row, 1984)
 Etherden, Peter, "The Schumacher Enigma", Fourth World Review, 1999
 Pearce, Joseph, Small is Still Beautiful, (Wilmington: ISI Books, 2006)

Dış bağlantılar 

 New Economy Coalition  (following the merger of the New Economics Institute and New Economy Network)
 Schumacher Center for a New Economics  (formerly The E.F. Schumacher Society) in Great Barrington, Massachusetts, which houses his personal library and archives.
 Schumacher pic .
 Intermediate Technology Development Group / Practical Action 
 About E. F. Schumacher, from British Schumacher Society website 
 The Schumacher Institute for Sustainable Systems  is an independent research organisation working to continue Schumacher's legacy.
 Essay on Buddhist Economics 
 "The Education of E.F. Schumacher" 
 Small is Still Beautiful an interview  with Joseph Pearce by Angelo Matera, Godspy, 2004
 Economics as if People Mattered, E. F. Schumacher observed  
 Dialogue with E.F Schumacher and Fritjof Capra
 E.F. Schumacher: A Retrospect and Reflection After September 11, 2001 
 Interview with E. F. Schumacher  published in Manas Journal, May 19, 1976
 The world improvement plans of Fritz Schumacher  by John Toye. Published in Cambridge Journal of Economics, 36,2: 387–403
 Fifty Possible Ways to Challenge Over-Commercialism 
 Beyond Simplicity: Tough Issues For A New Era  by Albert J. Fritsch, SJ, PhD
 Introduction to Schumacher (MP3)
 Watch the documentary Small Is Beautiful: Impressions of Fritz Schumacher 
 ef-schumacher.org site set up by Schumacher's family to mark his centenary
 

Teknoloji felsefecileri
Tüketicilik karşıtı aktivistler
Adem-i merkeziyetçilik
Ren Friedrich Wilhelm Üniversitesinde öğrenim görenler
Sürdürülebilirlik aktivistleri
Keynesyen ekonomi
Alman istatistikçiler
Alman Roma Katolikleri
Britanya İmparatorluk Nişanı komutanları
Columbia Üniversitesinde öğrenim görenler
Birleşik Krallık'taki Alman göçmenler
Kalkınma uzmanları
Ateizm'den Roma Katolikliğine dönenler
Roma Katolikliğine dönenler
Hristiyan hümanistler
Ateizm eleştirmenleri
Roma Katolik filozoflar
Britanyalı filozoflar
Britanyalı istatistikçiler
Britanyalı Roma Katolikleri
1977 yılında ölenler
1911 doğumlular