Morten Meldal

Morten Peter Meldal (d. 16 Ocak 1954) Danimarkalı bir kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi bilim insanı. Kopenhag, Danimarka'daki Kopenhag Üniversitesi'nde kimya profesörüdür.  En çok Valery V. Fokin ve K. Barry Sharpless ile aynı anda ancak onlardan bağımsız olarak çalıştığı CuAAC-click reaksiyonunu  geliştirmesiyle tanınmaktadır.

Biyografi 
Meldal, Danimarka Teknik Üniversitesi'nden kimya mühendisliği alanında lisans ve doktora dereceleri aldı. Doktora çalışmasını Klaus Bock gözetiminde yapmış ve karbonhidratların sentetik kimyasına odaklanmıştır. 1983'ten 1988'e kadar önce Danimarka Teknik Üniversitesi'nde, ardından Cambridge Üniversitesi'ndeki MRC Moleküler Biyoloji Laboratuvarı'nda  ve ardından Kopenhag Üniversitesi'nde organik kimya alanında doktora sonrası araştırmacı olarak çalıştı. 1996 yılında Danimarka Teknik Üniversitesi'ne yardımcı doçent olarak atandı. 1998'den beri Carlsberg Laboratuvarı Kimya Bölümünde sentez grubunu yönetmektedir.

Meldal, kariyerinin başlangıcında peptit sentezi için çeşitli teknolojik teknikler ve araçlar geliştirdi. Peptit ve organik sentez araçlarında ve ayrıca büyük bölünmüş karışım kitaplıklarını birleştirmek için kullanılan çok sütunlu sentezi geliştirdi. İlk olarak peptit ve protein konjugasyonlarında, polimerlerde ve malzeme bilimlerinde kullanılan asetilenlerin ve azitlerin siklokatılımını sundu. Meldal'ın grubu daha sonra bu reaksiyonun fonksiyonel grup kimyalarının çoğuna ortogonal olduğunu gösterdi.

Yakın zamanda Meldal bir optik kodlama tekniği  geliştirdi ve organik kimya ile peptid kimyasının katı destek üzerinde birleştirilmesine odaklandı. N-asil iminyum iyonlarının üretimi için, bu bileşiklerin kombinatoryal kitaplıklarının üretildiği ve hücre bazlı taramada G proteini-bağlı reseptörlere karşı aktiviteye sahip maddeler için tarandığı bir dizi yeni yöntem geliştirmiştir.

2019'da Meldal, beta cisimleri, yani antikorların peptit taklitleri konseptine dayanan Betamab Therapeutics ApS şirketini kurdu. Şirket 2021'de kapandı.

Onurlar ve ödüller 
Meldal, Carolyn R. Bertozzi ve Karl Barry Sharpless ile birlikte "click kimyası ve biyoortogonal kimyanın gelişimi için" 2022 Nobel Kimya Ödülü'ne layık görüldü.

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 

21. yüzyıl kimyagerleri
Danimarka Teknik Üniversitesi öğretim üyeleri
Kopenhag Üniversitesi öğretim üyeleri
Danimarka Teknik Üniversitesinde öğrenim görenler
Nobel Kimya Ödülü sahipleri
Yaşayan insanlar
1954 doğumlular
Danimarkalı kimyagerler