Mana

Mana (Arapça: المعنا), anlam, içyüz ve akla yakın sebep. Mana, zahiri ve batıni diye iki çeşittir. Mana, felsefe ile açıklanmaya çalışılsa dahi yeterli değildir. Felsefenin evrelerinden kabul edilen teolojik bölümde adı bulunsa da diğer evrelerle açıklanamaz. Medeniyeti açıklarken,  maddenin ötesinde; mana, insan-tabiat ilişkisi ve muayyen bir varlık tasavvurunu ifade eder ifadesi mevcuttur.

Zahiri Mana 
Bakıldığında ilk görülüp farkedilen cisim, nesnedir. Açık ve bellidir. Dış görünüşten ibarettir.

Batıni Mana 
Cismin içindeki gerçek yüzüdür. Dışarıdan görülmeyip kalbe doğmasıyla bilinir.

Doğu ve Batı'da Mana 

İslam dini mana kavramını açıklarken öz kriterlerini kullanırken Batı, Melanezya ve Polinezya mitolojisine göre ölçülendirir. Sihir, mistisizm, büyü, metafizik ve doğaüstü güçler kavramları ile manayı ilişkilendirir.

Misyoner Robert Henry Codrington mana tanımını teferruatlı olarak ilk kez 1891 yılında The Melanesians: Studies in their Anthropology and Folk-Lore eserinde yapmıştır. Mana; Codrington göre; fiziksel güçten tamamen farklı, her türlü iyilik ve kötülük için hareket eden ve sahip olmanın veya kontrol etmenin en büyük avantajı olan bir güç" tür.

1936'da Ian Hogbin ise mananın evrensel olmadığını iddia etmiştir.

Kaynakça 

İnanç
İslam kültürü
Tasavvuf