Suhbeçi Kilisesi

Suhbeçi Kilisesi (Gürcüce: სუხბეჩის ეკლესია), orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da erken orta çağdan kalma bir kilisedir. Günümüzde Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı İşhan köyünde yer alır. Subheçi Kilisesi olarak da bilinir.

Tarihçe

Suhbeçi Kilisesi, Tao bölgesinnde, İşhan köyünün 3 kilometre kuzeyinde Kargiela olarak adlandırılan ve deniz seviyesinden yaklaşık 1800 metre yükseklikte yer alır. Günümüze yıkık haldeki kilisenin bir kitabesi bulunmadığı için inşa tarihi de bilinmemektedir. Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1917 yılında kiliseyi görmüş ve tanımlamıştır. Takaişvili, yapısal özellikleri üzerinden kilisenin 5-6. yüzyıllarda inşa edilmiş olması gerektiğini yazmıştır. Yazar Karieli Dağı'nın (ქარიელი მთა: Rüzgarlı Dağ) eteklerinde de Suhbeçi köyünün bulunduğunu belirtmiştir. Bununla birlikte Suhbeçi Kilisesi'nin Gürcü krallığı döneminde, 9. yüzyılda inşa edilmiş olan Gürcü manastırı İşhani Manastırı'na ait bir kilise olabileceği de yazılmıştır.

Mimari

Suhbeçi Kilisesi, kubbesi ve çatısı çökmüş, duvarlarının bir kasımı ayakta kalmış halde günümüze ulaşmıştır. Ekvtime Takaişvili'nin 1917 yılındaki ziyareti sırasında da kilise yıkık halde bulunuyordu. Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre bu yapı, kaba yonu taşlarla inşa edilmişti. Tipik dört kollu bir yapı olan kilisenin batı tarafında bir şapel bulunuyordu. Kilisenin tek giriş kapısı vardı ve bu kapı batı taraft yer alıyordu. Kilisenin batı ve doğu cephelerinde birer pencere vardı. Şapelin kapısı ise batıda, penceresi de güneyde yer alıyordu. Kilisenin kubbesi ve çatısı çökmüştü. Güney duvarı insan boyundan daha alçak olmasına rağmen, kuzey duvarının yüksekliği 3,2 metreyi buluyordu. Kubbe kasnağının sekiz cepheli olduğu anlaşılıyordu. Kubbe ise, İsi Kilisesi’nde olduğu gibi trompluydu. Kilisenin içten uzunluğu 6,84 metre, şapelle birlikte ise, yaklaşık 11 metreydi; genişliği de yaklaşık 7 metereydi.

Kaynakça

Tao-Klarceti
Artvin'deki Gürcü Ortodoks kiliseleri