Kiev Muharebesi (2022)

Kiev Muharebesi, Ukrayna'nın başkenti Kiev ve çevresindeki bölgelerin kontrolü için 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinde Kiev Taarruzu'nun bir parçasıydı. Savaşanlar Rusya Silahlı Kuvvetleri ve Ukrayna Kara Kuvvetleri unsurlarıydı. Muharebe 25 Şubat 2022'den 2 Nisan 2022'ye kadar sürdü ve Rus kuvvetlerinin geri çekilmesiyle sona erdi.

Başlangıçta, Rus kuvvetleri Kiev'in kuzey ve batısındaki kilit bölgeleri ele geçirdi ve bu da şehrin yakında düşeceğine dair uluslararası spekülasyonlara yol açtı. Ancak, Ukrayna'nın sert direnişi ile spekülasyonlar ivmeyi kaybetti. Daha sonra, zayıf Rus lojistiği ve taktik kararları, savunucuların kuşatma çabalarını engellemesine yardımcı oldu. Bir ay süren çatışmaların ardından, Ukrayna kuvvetleri başarılı karşı saldırılar düzenlediler. Ruslar 29 Mart'ta çekilmeye başladılar, 2 Nisan'da Ukrayna makamları Kiev ve çevresindeki vilayetin yeniden Ukrayna kontrolüne geçtiğini ilan etti. Bu, Rusya için büyük bir gerileme olarak görüldü, çünkü Kiev'i almak istilanın ana hedeflerinden biriydi.

İlk Rus saldırısı (25 - 27 Şubat 2022) 
Rus kuvvetleri, 24 Şubat 2022'de Hostomel Havalimanı'nda Ukrayna birlikleriyle çatışmaya girdi. Ertesi gün, şehrin kuzeybatısındaki Hostomel kasabasında bulunan Kiev yakınlarındaki Rus birlikleri için kilit bir tedarik noktası ele geçirildi.

Rus sızması ve ilk Ukrayna seferberliği 
25 Şubat sabahı, Ukraynalı askerler gibi giyinmiş üç Rus sabotajcı, Verkhovna Rada binasının 10 kilometre kuzeyindeki Obolon Bölgesi'ne girdi. Daha sonra Ukrayna güçleri tarafından öldürüldüler. Birkaç saat sonra, bir Ukraynalı Suhoy Su-27 savaş uçağı şehrin üzerinde düşürüldü ve sonunda bir apartmana çarptı. Gün boyunca şehrin birçok mahallesinde silah sesleri duyuldu. Ukraynalı yetkililer, silah seslerinin Rus güçleriyle yaşanan çatışmalardan kaynaklandığını açıkladı. Gece boyunca şehirde yoğun silah sesleri duyuldu. Ukrayna kuvvetleri daha sonra süreç sırasında yaklaşık 60 Rus sabotajcıyı öldürdüğünü iddia etti.

Kızışma 

26 Şubat sabahı Rus topçuları şehri 30 dakikadan fazla bombaladı. Aynı zamanda, Ukrayna kuvvetleri kuzeydoğudaki Troyeşçına semtindeki bir elektrik santraline yapılan saldırıyı püskürttü. Saldırının Rusya'nın Kiev'i elektrikten kesme girişimi olduğu öne sürüldü. Ukrayna kuvvetlerinin Prospekt Pırımohi'deki bir ordu üssünü savunduğu Şevçenko'daki Kiev Hayvanat Bahçesi yakınında şiddetli çatışmalar meydana geldi. Zelenski'ye göre, Ukrayna kuvvetleri bir Rus saldırısını püskürtmeyi başardı ve Kiev'i ve çevresini kontrol etmeye devam etti. 17.00-08.00 saatleri arasında sokağa çıkma yasağı uygulandı ve ihlal edenler sabotajcı olarak kabul edilecekti. Birleşi Krallık Savunma Bakanlığına göre, Rus kuvvetleri Kiev şehir merkezinden 31 kilometre uzaktaydı.

27 Şubat'ta Ukrayna kuvvetleri ile Rus sabotajcıları arasındaki çatışmalar devam etti. Bu arada, yerel yetkililer şehrin hala tam Ukrayna kontrolü altında olduğu konusunda kararlı kaldılar. O sabahın ilerleyen saatlerinde, Troyeşçına'daki 16 katlı bir binanın avlusuna bir roket düştü, patladı ve birkaç otomobili yok etti. Ukraynalı yetkililer füzenin Belarus'tan gelen bir Rus stratejik bombardıman uçağı tarafından ateşlendiğini iddia ediyorlar. Akşam saatlerinde Associated Press, Kliçko'nun şehrin kuşatıldığını belirttiğini bildirdi, daha sonra sözcüsü tarafından The Kyiv Independent'ta bir hata olduğu açıklığa kavuşturuldu. Rapor o zamandan beri yanlış bilgi olarak sınıflandırıldı.

Gece boyunca, bir Rus konvoyu Syrets Metrosu'nda geçici bir üs kurmaya çalıştı, buna engel olmaya Ukrayna birlikleriyle ölümcül bir çatışma çıktı. Rus birlikleri de Ukrayna askeri otobüsüne ateş açarak bilinmeyen sayıda can kaybına yol açtı.

Sivil tepkiler 
Saldırının başladığı sırada Kiev Belediye Başkanı Vitali Kliçko silahlanıp savaşma sözü verdi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Kiev vatandaşlarını Rus saldırısına karşı molotofkokteylleri kullanarak doğaçlama saldırılarla karşılık vermeye çağırdı. Vatandaşlar, pencere ve balkonlardan uzak durmaları konusunda uyarıldı. Savaşın ilk gününde vatandaşlara 18.000 silah dağıtılırken, normalde yedekte tutulan Ukrayna Bölgesel Savunma Kuvvetleri saldırının başlamasıyla birlikte harekete geçti.

26 Şubat'ta Ukrayna İçişleri Bakanı Denis Monastırski, Kiev'deki sivil gönüllülere 25.000'den fazla saldırı tüfeği ve yaklaşık 10 milyon merminin yanı sıra roket güdümlü el bombası ve roketatar verildiğini duyurdu.

İkinci Rus saldırısı (28 Şubat - 4 Mart 2022)

Rus konvoyu ve sürekli bombardıman 
28 Şubat'ta yeni bir Rus askeri dalgası Kiev'e doğru ilerledi, ancak o gün şehre sadece üç füze ateşlenmesiyle çok az doğrudan savaş meydana geldi. Uydu görüntüleri, kuzeyden Kiev'e yaklaşan 64 kilometrelik bir otoyol boyunca Kiev'e giden uzun bir Rus araç sütununun varlığını ortaya koydu ve Kiev'in merkezinden yaklaşık 39 km uzaklıktaydı. Ukrayna askerleri, bir kontrol noktasında bir İsrail-Ukrayna vatandaşını Rus ordusunun Çeçen bir üyesi sanarak yanlışlıkla öldürdü.

1 Mart sabahı, Rusya Savunma Bakanlığı yerel sivillere Kiev çevresindeki Ukrayna iletim tesislerini hedeflediklerini ve yakındaki tüm sakinlerin bölgeyi terk etmeleri gerektiğini belirten bir tahliye bildirisi yayınladı. Saatler sonra, bir Rus füzesi Kiev Televizyon Kulesi'ni vurdu, beş kişiyi öldürdü ve beş kişiyi de yaraladı. Saldırı, Kiev'deki tüm televizyon yayınlarını kesti. Bu arada Babi Yar Holokost Anıt Merkezi'ndeki Babi Yar Katliamı için adanan bir anıtın üzerine kuleye yönelik ikinci bir füzenin kazara isabet ettiğini doğruladı. Bir Rus hava saldırısı da dolu bir doğum kliniğini vurdu ve hasar verdi. Daha fazla Rus bombardımanı Rusanivka ve Kurenivka mahallelerini ve Boyarka ve Vışneve banliyölerini ve ayrıca Kiev Uluslararası Havalimanı çevresini vurdu.

O gün Kliçko, Kiev'de alkol satışını yasaklarken, dükkan sahiplerine ve eczane zincirlerine "gıda, temel ihtiyaç maddeleri ve ilaç" fiyatlarını yükseltmeyerek durumdan "faydalanmamaları" çağrısında bulundu.

Kiev'in kuşatılması 
2 Mart sabahının erken saatlerinde, Ukrayna Hava Kuvvetleri Kiev üzerinde iki Rus Suhoy Su-35'i düşürdüğünü iddia etti. Sabahın ilerleyen saatlerinde Kliçko, Rus ordusunun bir abluka uygulamak için şehri kuşatmaya başladığını belirtti. Kliçko, Kanal 24'e tankların Belarus'tan Kiev'e yaklaştığını ve Ukraynalı yetkililerin Ukrayna kontrol noktalarını hazırlık için denetlediğini söyledi. Estonya Savunma Kuvvetleri istihbarat şefi Margo Grosberg, ilerleyen Rus konvoyunun en az iki gün içinde Kiev'in dış banliyölerine ulaşacağını ve ardından şehri kuşatmaya çalışacaklarını tahmin etti. Polonya Cumhurbaşkanı Andrzej Duda, Zelenski'nin kendisine Ukrayna kuvvetlerinin Kiev'den çekilmeyeceğini söylediğini söyledi.

Havada imha edilmiş bir Rus roketinin enkazı Kiev-Pasajırski tren istasyonu'na düşerek büyük bir ısıtma boru hattına zarar verdi. Ortaya çıkan patlama istasyonda küçük bir hasara neden oldu.

3 Mart'ta The New York Times, 15.000'den fazla insanın sığınmak için şehrin metrosunda saklandığını tahmin etti. Aynı gün, Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı, son üç gün içinde ilerleyen Rus konvoyunun ileriye doğru "çok az fark edilebilir ilerleme" kaydettiğini belirten bir açıklama yaptı.

4 Mart'ta, Borşçahivka mahallesi de dahil olmak üzere Kiev şehir merkezini yeni bir bombardıman dalgası vurdu. Bir CNN soruşturması, saldırıların şehrin batı bölgelerindeki bir iş merkezini ve çok katlı binaları vurduğunu tespit etti.

7 Mart'ta Ukrayna makamları, Ukrayna kuvvetlerinin iki Rus uçağını imha ettiğini iddia etti. Daha sonra Zelenski, Kiev'de kalacağını belirterek şehirden kaçtığı yönündeki söylentileri yalanladı.

Kiev'i kuşatma çabaları sonunda boşa çıktı. Daha sonra, 22 Mart'ta Ukrayna kuvvetleri Makariv banliyösünü yeniden ele geçirdi ve şehrin herhangi bir olası ablukasını etkin bir şekilde durdurdu.

Rus saldırısı azalışı 
 

8 Mart'ta The Guardian, Rus kuvvetlerinin durmuş taarruzlarında lojistik sorunlarını aşmaya çalıştığını bildirdi.

Ertesi sabah, Rus kuvvetleri şehri tekrar bombaladı. O günün ilerleyen saatlerinde, Rus ve Ukraynalı yetkililer Kiev çevresinde geçici bir insani koridor açmayı kabul etti ve bu da sivillerin banliyölerden toplu tahliyesini sağladı.

10 Mart'ta Kliçko, savaşın başlamasından bu yana Kiev nüfusunun yarısı olan yaklaşık iki milyon insanın şehri terk ettiğini belirtti.

12 Mart'ta,  olarak tanımlanan bir Rus gezici mühimmatı, Podil mahallesi üzerinde vurularak Ukrayna Devlet Tasarruf Bankası binasında yangına neden oldu. Şehrin kuzeybatı ucundaki 'nde bir yangın daha meydana geldi.

14 Mart sabahı, Obolon'daki Bohatırska Caddesi'ndeki 9 katlı bir konut binasına bir Rus mermisi isabet etti. Bina kısmen yıkıldı, en az bir kişi öldü ve 12 kişi yaralandı. Kiev üzerinde bir başka Rus roketi düşürüldü ve parçaları Kurenivka'da 5 katlı bir konut binasına hasar verdi, bir kişi öldü. Ayrıca Rus kuvvetleri Antonov Seri Üretim Tesisi'ne 3 roket atarak yedi kişiyi yaraladı.

Bu arada şehir yetkilileri, geride kalan sakinler için iki haftalık yiyecek stokladıklarını belirtti.

Lukyanivska metro istasyonu ertesi sabah meydana gelen patlamada hasar gördü. Sabahın ilerleyen saatlerinde Rus kuvvetleri, Svyatoşın, Podil ve Osokorkı bölgeleri de dahil olmak üzere yerleşim alanlarını bombaladı ve çok sayıda binayı ateşe verdi. Svyatoşın'a yapılan saldırı sonucunda 4 kişi hayatını kaybetti. O gün, bir AB heyeti Kiev'i ziyaret etti ve ardından diğer liderleri de aynı şeyi yapmaya çağıran Zelenski ile bir araya geldiler.

17 Mart'ta Zelenski, Kiev bölgesinden tahliye edilirken yaralanan insanlarla buluşmak için bir Kiev hastanesini ziyaret etti.

Podilskyi'deki bir alışveriş merkezi, bir Rus füzesi tarafından tahrip edildi ve en az 8 kişi öldü. Füze ve ardından gelen patlama yakındaki binalara zarar verdi ve arabaları yok etti. Rus yetkililer, Ukrayna kuvvetlerinin alışveriş merkezinin yakınındaki alanları mühimmat depolamak için kullandığını iddia etti ve bakanlığın bir Rus füzesi tarafından tahrip edilmeden önce Ukrayna Çok Fırlatmalı Roket Sisteminin (MLRS) ateşlenip alışveriş merkezine geri döndüğünün drone görüntülerini sağladı. Svtatoşinskyi'de bir yerleşim alanına füze parçaları düştü. Yerel yetkililere göre 6 ev ve 4 okul hasar gördü; yaklaşık 200 kişi tahliye edildi.

21 Mart 21.00'den 23 Mart 07.00'ye kadar sokağa çıkma yasağı ilan edildi.

Ukrayna karşı taarruzu ve Rusya'nın geri çekilmesi 

22 Mart'ta Ukrayna kuvvetleri Rusları doğuya sürmek için bir karşı saldırı başlattı. Ukrayna kuvvetleri, yalnızca Borıspil'de bulunan 20.000 kişi de dahil olmak üzere yakındaki banliyölerden ve yerleşim yerlerinden binlerce insanı tahliye etti.

23 Mart'ta Litvanyalı bakan Arvydas Anušauskas Kiev'i ziyaret etti ve burada Ukraynalı mevkidaşı Oleksiy Reznikov ile bir araya geldi ve askeri yardımda bulundu.

Rus kuvvetleri 24 Mart'ta yeni bir bombardıman dalgası başlattı. Bombardıman kentin kuzey bölgesindeki bir otoparka çarptı, Rus gazeteci Oksana Baulina'yı öldürdü ve iki kişiyi yaraladı. O gün, Baltık parlamento başkanlarından oluşan bir heyet Kiev'i ziyaret etti.

25 Mart tarihli bir İngiliz istihbarat raporu, Rus kuvvetlerinin erzaklarının tükenmeye başlamasıyla Ukrayna'nın şehirden 35 kilometre uzaktaki kasabaları geri aldığını söyledi. Rus ordusu, Kiev'e yakın olan ülkenin en büyük petrol terminalini başarıyla imha ettiğini iddia etti.

Ukrayna'nın Mart ayı sonundaki başarılı karşı saldırılarının ardından, Rusya, 29 Mart'ta kuvvetlerini Kiev bölgesinden çekeceğini duyurdu. Kiev'i almak kilit bir hedef olarak kabul edildi ve bunu alamamaları genel olarak cephe için bir aksilik olarak görüldü.

1 Nisan'da AB Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola Kiev'i ziyaret ederek, Rusya'nın istilasından bu yana Ukrayna'ya seyahat eden ilk AB üst düzey yetkilisi oldu.

2 Nisan'da Ukraynalı yetkililer, Kiev bölgesinin tamamının geri alındığını iddia ettiler. O gün Kliçko, mağazalarda alkol satışı yasağını gevşetti.

Ayrıca bakınız 

 Çernihiv Kuşatması
 Sumı Muharebesi
 Harkov Muharebesi (2022)
 Mariupol Kuşatması

Kaynakça

Notlar 

Kiev Taarruzu (2022)
Rusya'nın kuşatmaları
Rusya'nın muharebeleri
KB1 Sırpça kaynakları (sr)