Mekke Müdafaası (1916)

Mekke Müdafaası veya Mekke Savaşı, Haziran ve Temmuz 1916'da Müslümanların kutsal şehri olan Mekke'de gerçekleşen ve Arap İsyanı'nın bir parçası olan olaydır. Mekke Şerifi ve Banu Haşim aşiretinin lideri olan Hüseyin bin Ali, 10 Haziran'da Osmanlı Halifeliğine karşı bir isyan başlattı.

Arka plan 
Mekke Şerifi, Aden'den Halep'e kadar uzanan bir Arap devleti kurmayı planlıyordu. Bu amaçla İngilizlerden yardım istedi. Ayrıca dört oğlunu da bu amaç için yetiştirmişti.

Savaş 
1916 yılının Haziran ayının başlarında, Osmanlı ordusunun büyük çoğunluğu, Hicaz valisi Galip Paşa'ya eşlik etmek için  Taif'e gitmişti. Mekke'yi savunmak için sadece 1000 adam kalmıştı. 10 Haziran'da Mekke Şerifi Hüseyin bin Ali, Arap İsyanı'nın başladığını haber vermek amacıyla Haşimi sarayının penceresinden içeriye ateş başlattı. Bu sırada birçok Osmanlı askeri vadideki kışlada uyuyordu. Şerifin ateşi duyan 5000 kadar destekçisi, kutsal şehre bakan üç kalede ve Cidde yolu üzerindeki Jirwall kışlasında Türk birliklerine ateş açmaya başladı. Türk kuvvetlerine yapılan saldırı çok ani oldu ve Osmanlı'nın vekil komutanı bir isyanın başladığının farkında değildi. Şerif'in ve Osmanlı'nın sancaklarının aynı renkte olması nedeniyle Türk komutanı aradaki farkı anlayamadı ve isyanın nedenini sormak ve teslim olmasını söylemek için  Şerif Hüseyin'i telefonla aradı. Şerif teslim olmayı reddetti ve ardından savaş başladı. Ertesi gün, Banu Haşim güçleri ilerleyerek Mescid-i Haram'ın bitişiğindeki Safa köşesinde bulunan Baş-Karakolunu  ele geçirdi. Üçüncü gün Osmanlı Hükûmet Konağı olan Hamidiye ve Vali Yardımcısı ele geçirildi. Tutsak halde olan Vali Yardımcısı, kalan Türk birliklerine teslim olmalarını emretti ancak birlikler bunu reddetti.

Sir Reginald Wingate, Sudan'dan ve Cidde üzerinden eğitimli topçu birlikleriyle birlikte iki topu yardım amacıyla gönderdi. Bunlar Türk kalesinin duvarlarını aştılar ve Şerifin ordusu saldırıya geçti. 4 Temmuz 1916'da Mekke'deki son Türk direnişi olan Jirwal kışlası, üç haftalık inatçı direnişin ardından teslim oldu.

Ayrıca bakınız 

 Medine Müdafaası
 Arap İsyanı

Kaynakça 

 Arap İsyanı Tarihi (Kral Hüseyin'in web sitesinde)
 PBS'de Arap İsyanı 
 978-0-8050-8809-0 
 Lawrence, TE (1935). Yedi Bilgelik Sütunu . Doubleday, Doran ve Co.

Mekke tarihi
1916'da Osmanlı İmparatorluğu
1916'da çatışmalar