Gauss eliminasyonu

Matematikte, satır azaltma olarak da bilinen Gauss eliminasyonu, lineer denklem sistemlerini çözmek için kullanılan bir algoritmadır. Karşılık gelen katsayı matrisi üzerinde gerçekleştirilen bir dizi işlemden oluşur. Bu yöntem aynı zamanda bir matrisin sırasını, bir kare matrisin determinantını ve ters çevrilebilir bir matrisin tersini hesaplamak için de kullanılabilir. Yöntem adını Carl Friedrich Gauss'tan (1777-1855) almıştır ancak yöntemin bazı özel durumları - kanıt olmadan sunulsa da - Çinli matematikçiler tarafından MS. 179 dolaylarında biliniyordu.

Bir matriste satır indirgeme yapmak için matrisin sol alt köşesi mümkün olduğunca sıfırlarla dolana kadar matrisi değiştirmek için bir dizi temel satır işlemi kullanılır. Üç tür temel sıra işlemi vardır:

 İki satırı değiştirmek,,
 Bir satırı sıfır olmayan bir sayı ile çarpmak,
 Bir satırın katlarını başka bir satıra eklemek,

Bu işlemler kullanılarak, bir matris her zaman bir üst üçgen matrise ve aslında satır basamaklı matrise dönüştürülebilir. Önde gelen katsayıların tümü (her satırda en soldaki sıfır olmayan) 1 olduğunda ve bir önde gelen katsayı içeren her sütun başka bir yerde sıfır olduğunda, matrisin satır indirgenmiş basamaklı formda olduğu söylenir. Bu son biçim benzersizdir yani kullanılan satır işlemlerinin dizisinden bağımsızdır. Örneğin, aşağıdaki satır işlemleri dizisinde (birinci ve üçüncü adımlarda farklı satırlar üzerinde iki temel işlemin yapıldığı), üçüncü ve dördüncü matrisler satır kademeli formdakilerdir ve son matris benzersiz indirgenmiş satırdır.

 

Bir matrisi indirgenmiş satır kademeli forma dönüştürmek için satır işlemlerini kullanmak Gauss-Jordan eliminasyonu olarak isimlendirilir. Bu durumda Gauss eliminasyonu terimi, üst üçgen veya (indirgenmemiş) satır basamaklı formuna ulaşana kadar olan süreci ifade eder. Hesaplama nedenlerinden dolayı, bazen lineer denklem sistemlerini çözerken matris tamamen indirgenmeden önce satır işlemlerini durdurmak tercih edilir.

Kaynakça

Alıntı eserler 

 .
 .
 .
 .
 .
 .
 
 
 .
 .
 
 .

Dış bağlantılar 

 Etkileşimli didaktik araç 

Sayısal doğrusal cebir