Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline Çeçen katılımı

Yaygın olarak Çeçenya olarak bilinen Çeçen Cumhuriyeti, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında çeşitli rollerde yer alan Rusya'nın federal bir cumhuriyetidir. Kadirovcu güçler Rus istila güçlerinin yanında savaştı. Dzhokhar Dudayev Taburu ise Ukraynalı savunucuların yanında savaştı. Bu sebeple uluslararası güçlerin istila ile Birinci ve İkinci Çeçen Savaşı arasında bir takım karşılaştırmaları var.

Kadirovcu güçler 
26 Şubat'ta Çeçen Cumhuriyeti Devlet Başkanı Ramazan Kadırov, Çeçen askerî güçlerinin Ukrayna'ya konuşlandırıldığını duyurdu ve Vladimir Putin'in doğru kararı verdiğini ve her koşulda onun emirlerini yerine getireceklerini söyledi. Aynı gün; Rus devlet medyası RT, Çeçen başkenti Grozni'nin ana meydanında toplanan 12.000 Çeçen askerinin Ukrayna'da savaşa girmeye hazırlanırken çekilen bir videoyu yayınladı.

27 Şubat'ta Ukrayna ordusu, Kiev Oblastı'nın kuzeybatı bölgesindeki Hostomel kasabası yakınlarında toplanan büyük bir Çeçen özel kuvvetleri konvoyunu imha ettiğini duyurdu. Kısa süre sonra Ukrayna ordusu, Kadırov Muhafızlarının 141. Motorlu Alayı lideri General Magomed Tuşayev'in Ukrayna'daki operasyonda öldürüldüğünü iddia etti.

28 Şubat'ta Kadırov, "Ukrayna'da seçilen taktikler çok yavaş" diyerek Rus güçlerini daha agresif harekete geçmeye çağıran bir Telegram gönderisi yayınladı. 1 Mart'ta Kadirov, iki Çeçen askerin öldürüldüğünü ve altısının yaralandığını belirten ve istilanın "geniş çaplı önlemlere geçilmesi" gerektiğini söyleyen bir Telegram gönderisi daha yayınladı.

3 Mart'ta Times, bir grup Çeçen askerinin Ukrayna cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski'ye suikast düzenlemek amacıyla Kiev'e sızmak için gönderildiğini ancak grubun Rus Federal Güvenlik Servisi'nin savaş karşıtı unsurlarından gelen sızıntıların ardından etkisiz hâle getirildiğini bildirdi.

14 Mart'ta Kadırov sosyal medyada, Rusların Kiev'e yönelik taarruzunun bir parçası olarak Hostomel'de olduğunu iddia eden kendi videosunu yayınladı. İddiasının bağımsız bir doğrulaması yoktu. Çevrimiçi gazete Ukrayinska Pravda 16 Mart'ta Kadırov'u, Rus medyası RIA Novosti kisvesi altında IP adresini almak amacıyla bir bağlantıya erişmesi için kandırdıklarını iddia ederek Kadırov'un telefonunun coğrafi konumunun Ukrayna yerine Grozni, Çeçenya olduğunu ortaya çıkardı. Putin'in basın sekreteri Dmitri Peskov daha sonra Kadırov'un doğrudan Ukrayna'da olduğunu iddia etmediğini söyledi.

5 Nisan'da Kadirov, Telegram'da bir grup militanın görünüşte esir tutulduğunu gösteren bir video yayınladı. Ukrayna Donanması 503. Taburundan 267 askerin Rusya'ya teslim olduğunu iddia etti. Eski ABD Donanması SEAL Chuck Pfarrer, iddianın tutarsız olduğuna inandığını, tutsakların neredeyse zarar görmediklerini ve resmî Ukrayna deniz piyadeleri üniformasına uymayan kıyafetler giydiklerini açıkladı.

Ukrayna yanlısı güçler 
Bir dizi Kadırov karşıtı Çeçen, 2014'ten beri Ukrayna'da Rus güçlerine karşı savaşan Dzhokhar Dudayev Taburu veya Şeyh Mansur Taburu gibi Ukrayna kuvvetlerinin yanında savaşmak için gönüllü oldu .

Tepkiler 
28 Şubat'ta Ukrayna Ulusal Muhafızları, aşırı sağcı Azak Taburu üyelerinin domuz yağıyla kurşun yağladığını gösteren bir video yayınladı ve videodaki konuşmacı şunları şöylüyordu: "Sevgili Müslüman kardeşler. Bizim ülkemizde cennete gidemezsiniz. Cennete girmene izin verilmeyecek. Lütfen eve git." 

Bazı analistler, Ukrayna'daki Kadırovcu güçlerin varlığının, savaşa katılmaktan çok psikolojik bir etki yaratmaya odaklandığını belirtti. Dış Politika için yazan Justin Ling, Rus medyasının "Ukraynalılara karşı psikolojik bir silah olarak Ukrayna'daki Çeçen askerlerinin varlığından yararlandığını" belirtirken Ottawa Üniversitesi profesörü Jean-François Ratelle bunun "insanları, yaşananların Çeçenya'da olduğu gibi Ukrayna'da olacağına; şehri yağmalayacaklarına, tecavüz edeceklerine ve öldüreceklerine inandırmakla ilgili olduğunu,  söyledi. Gürcistan Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Vakfı'ndan Aleksandre Kvakhadze, "Görüntüler ve meta veriler, Çeçen kuvvetlerinin çoğunun cepheden en az 20 km uzakta olduğunu gösteriyor; yaptıkları tek şey Çeçenya'daki insanları motive etmek, Kadirov ve kuvvetlerinin savaşçı imajını tanıtmak için videolar kaydetmek''.

Rusya-Çeçenistan çatışması ile karşılaştırmalar 
Bazı yorumcular, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali ile 1990'lardaki Çeçen savaşları, özellikle de Grozni Savaşı arasında karşılaştırmalar yaptılar. Rus insan hakları grubu Memorial direktörü Aleksandr Çerkasov, "Putin, Ukrayna'da olduğu gibi Çeçenya'da da aynı şekilde başladı ve çatışmanın yeni bir aşamasına geçerken devam ediyor. Ayrıca başlangıçta 'terörle mücadele operasyonu' olarak adlandırılan ve silahlı çatışma olarak tanımlanmayan bir savaşla başladı."  King's College London'dan Tracey German şunları yazdı:Putin, Rusya'nın 2014'te Kırım'ı kesin olarak ele geçirmesini veya 2008'de Gürcistan'ı istila etmesinin tekrarını bekliyor gibi görünüyor. Ancak gördüğümüz şey, Rus silahlı kuvvetlerinin başlangıçta kendi güçlerini değiştiremediği Aralık 1994'te Çeçenya'ya müdahalesine daha çok benziyor. Ancak gördüğümüz şey, Rus silahlı kuvvetlerinin başlangıçta askeri üstünlüğünü  (kesinlikle sayı bakımından) askeri ve stratejik başarıya dönüştüremediği ve binlerce Rus askerinin Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'nin güvenliğini sağlamada başarısız olduğunu kanıtladığı Aralık 1994'teki Çeçenya'ya müdahalesine daha çok benziyor. Burada, Aralık 1994'te Rus liderliğinin sürprizle ve inisiyatifi Rusya'nın elinde tuttuğundan emin olarak Çeçenya'nın başkenti Grozni'ye karşı büyük bir zırhlı saldırı planladığı, hava desteğiyle kararlı bir saldırı düzenlemeyi amaçladığı ve Çeçen liderliğini alma hızına güvenerek Çeçenya'ya yaptığı müdahalenin yankıları var. Ancak Çeçen kuvvetleri şehre karşı bir saldırı için uzun süredir hazırlıklıydı ve saldırı başarısız oldu.İskoç gazeteci Neal Ascherson, "Putin'in planının iki aşaması var gibi görünüyor. Birincisi, esas olarak birkaç şehirde direnişi izole ederek ve ardından Rusların Çeçenya'da Grozni'ye yaptığı gibi onları karartılmış sığınaklara bombalayarak elde edilen askerî zafer."

Kaynakça 

2022'de Rusya
Rusya'nın Ukrayna'yı işgali
İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Çeçenya siyaseti
Ülkelerine göre Rusya'nın Ukrayna'yı işgali