Makron-Heniochi Prensliği

Makron (Mahelon) ve Heniochi Prensliği (; ; Orta-), Tzanların devlet öncesi siyasal oluşumu. Günümüz Rize ili sınırlarında, Kolhis Krallığı'nın yıkılması sonucu oluşmuştur.

Bölgesi 
2. yüzyılın başında, Makron-Heniochi birliğinin sınırları Viçe'den Of'a uzanıyordu. Prensliğin merkezi Athena nehrinin kuzeyinde, günümüzde Fırtına Deresi olarak bilinen akarsunun çevresindeydi.  Pavel İngorokva'ya göre Eski Trabzon (günümüzde Hamidiye) köyü krallığın sarayının bulunduğu yerdi. Krallığın merkezi ile ilgili diğer teoriler Zilkale ve Çamlıhemşin'de olduğu yönündedir.

3 ve 4. yüzyıllarda prensliğin genişlemesi sonucunda birliğin kuzey sınırı Çoruh'a, güney sınırı ise Sürmene'ye ulaştı.

5. yüzyılda yaşamış anonim bir yazar şöyle yazmıştır: "Arhavi'deki nehirden Of'taki nehire kadar Mahelonlar ve Heniochiler yaşıyordu".

Tarihçe 
Kolhis Krallığı'nın yıkılmasından sonra, Güney Kolhis'in kıyı bölgelerine dağdan gelenler yerleşmeye başladı. Trabzon'un doğusundaki dağlarda yaşayan Tzan kökenli Mahelon ve Makronlar kıyı şeridinde yaşayan topluluklardı. Dağdan kıyı şeridine yerleşen Heniochiler Trabzon'un batısında yaşayan Sannilere katıldı ve onlarla kabile birliği oluşturdu. Plinius'a göre (23/24-79) Piksit (ლათ. Pyxites) nehrinde "Sanniler ve Heniochiler" yaşıyordu.  Tacitus'a göre, 58 yılında Sanni-Heniochi birliği Ermenistan'a saldırdı. 11 yıl sonra Heniochiler Trabzon'a baskın düzenledi. Heniochiler bölgede güçlendikten sonra, Trabzon'un doğusunun kontrolünü büyük ölçüde ele geçiren Mahelonlar (Makronlar) ile birlikte güçlü bir siyasi birlik kurdu.

2. yüzyılda, prensliğin hükümdarının "Kral (βασιλεύς)" Anchialea (ბერძ. Αγχίαλος, Anchilo veya Ankhialus) olduğu görülmektedir. Anchialea, 114-115 yıllarında Roma İmparatoru Trajan'ın Part İmparatorluğu'na karşı olan seferine katıldı. Dio Cassius'a göre, Trajan, Satala'da "Henioch ve Maheleonların kralı Anchiales"e hediyeler sundu.  Anchiales, 134 yılına tarihlenen ve Arrianus'un İmparator Hadrian'a yazdığı bir mektupta da geçmektedir:

Dio Cassius'a göre, imparator Marcus Aurelius (161-181), Ermenistan'ı işgal eden ve Heniochilerin kralını öldüren satrap Tiridates'i İngiltere'ye sürgün etti.

3. yüzyılın başlarında, söz konusu beylik, Sasani İran'a tabi ülkeler listesinde "Machelonia" adı altında yer almaktadır. Bu bilgiye Sasani kralı I. Şapur'un (242–272) ("Ka'ba-ye Zartosht") yazıtından ulaşılmaktadır. 380'li yıllarının başlarında, Perslerin Roma ile karşı karşıya gelmelerinin sonucunda krallığın gücü o kadar zayıfladı ki, Ermenistan üzerindeki kontrolü kaybettiler. Prensliğin Ermenistan'daki kontrolünü kaybettiği dönemde veya birkaç sene önce, Persler Romalıların etkisi altına giren "Machelonia"yı kaybetti.

Ayrıca bakınız 
 Zidritler

Ek kaynaklar

Kaynakça 

Gürcistan tarihi
Tarihteki Laz devletleri