Afrika sanatı

Afrika sanatı, Afrikalılardan ve Afrika kıtasından köken alan modern ve tarihi tabloları, heykelleri, enstalasyonları ve diğer görsel kültürü tanımlar. Tanım ayrıca Afrika diasporalarının sanatını da içerebilir. Örneğin Afrikalı-Amerikalı, Karayipler veya Afrika geleneklerinden ilham alan Güney Amerika toplumlarındaki sanat için de bu tanım kullanılabilir. Bu çeşitliliğe rağmen Afrika kıtasından gelen görsel kültürün bütünlüğü düşünüldüğünde birleştirici sanatsal temalar mevcuttur.

Çanak çömlek, metal işleri, heykel, mimari, tekstil sanatı ve elyaf sanatı, Afrika'da önemli görsel sanat biçimleridir ve Afrika sanat çalışmalarına dahil edilir. "Afrika sanatı" terimi, genellikle Akdeniz kıyısındaki Kuzey Afrika bölgelerinin sanatını içermez çünkü bu tür alanlar uzun süredir farklı geleneklerin bir parçası olmuştur. Bin yıldan fazla bir süredir bu tür alanların sanatı pek çok özel yerel özelliğe sahip olmasına rağmen, Berberi veya İslam sanatının bir parçasını oluşturmuştur.

Uzun bir Hıristiyan geleneğine sahip Etiyopya Sanatı, 20. yüzyıla kadar Geleneksel Afrika dininin (kuzeyde İslam) egemen olduğu Afrika'nın çoğundan farklıdır. Afrika sanatı; tarih öncesi ve antik sanatı, Batı Afrika'nın İslam sanatını, Doğu Afrika'nın Hristiyan sanatını ve bu ve diğer bölgelerin geleneksel eserlerini içerir. Afrika heykellerinin çoğu tarihsel olarak birkaç yüzyıl öncesinden günümüze ulaşamayan ahşap ve diğer doğal malzemelerden yapılmıştır ancak bazı alanlarda nadir eski çanak çömlek ve metal figürler bulunabilir. Deniz kabuğu boncukları ve boya izleri gibi en eski dekoratif nesnelerden bazıları Orta Taş Devri'ne tarihlenen Afrika'da keşfedilmiştir. Maskeler, birçok insanın sanatında insan figürleriyle birlikte önemli unsurlardır ve genellikle oldukça stilize edilmiştir. Genellikle aynı köken bağlamında ve nesnenin kullanımına bağlı olarak değişen çok çeşitli stiller vardır ancak bölgesel eğilimler belirgindir. Heykel, Batı Afrika'da "Nijer ve Kongo nehirlerinin aktığı bölgelerde yerleşik çiftçi grupları" arasında en yaygın olanıdır. Tanrıların doğrudan görüntüleri nispeten nadirdir ancak özellikle ritüel törenler için maskeler yapılırdı. 19. yüzyılın sonlarından bu yana Batı koleksiyonlarında artan miktarda Afrika sanatı görülmeye başlanmış ve bunların en güzel parçaları kolonizasyon tarihinin bir parçası olarak sergilenmektedir.

Afrika sanatı, soyut tasvire olan ilgilerinden ilham alan Avrupa Modernist sanatı  üzerinde önemli bir etkiye sahip olmuştur. Avrupalı ve Amerikalı sanatçılar ve sanat tarihçileri tarafından görüldüğü şekliyle, "Afrika sanatı" kavramına atfedilen Afrika heykelinin bir takdiridir.

Tematik öğeler 

 Batı Afrika sanatında daha öncekilerin sanatından etkilenmeye devam ederken, etkileyici ve benzersiz olmaya odaklanılır. Dan halkının sanatı bunun bir örneğidir ve kıta dışındaki Batı Afrika topluluklarına da yayılmıştır.
 İnsan figürü vurgusu: İnsan figürü çoğu Afrika sanatının ana konusu olmuştur ve bu vurgu bazı Avrupa geleneklerini dahi etkilemiştir. Örneğin, 15. yüzyılda Portekiz, Afrika ve Avrupa tasarımlarının melezleri olan ayrıntılı fildişi tuzluklar yaratan Batı Afrika'daki Fildişi Sahili yakınlarındaki Sapi kültürüyle ticaret yapmıştır. İnsan figürü yaşayanları veya ölüleri sembolize edebilir; şeflere, dansçılara veya davulcular veya avcılar gibi çeşitli mesleklere atıfta bulunabilir veya hatta bir tanrının antropomorfik bir temsili olabilir veya başka adak işlevlerine sahip olabilir. Diğer bir ortak tema, insan ve hayvanın iç-morfozudur.
 Görsel soyutlama: Afrika sanat eserleri, doğal temsil yerine görsel soyutlamayı tercih etme eğilimindedir. Bunun nedeni birçok Afrika sanat eserinin üslup normlarını genelleştirmesidir.

Ayrıca bakınız 
 Afrika Kültürü
 Çağdaş Afrika sanatı
 Batı koleksiyonlarında Afrika sanatı
 Afrika halk sanatı
 Afrika geleneksel maskeleri
 Kabile sanatı

Notlar

Kaynakça

Ek okuma 

 Beidelman, TO, "Afrika Sanatını Teşvik Etmek. Londra Kraliyet Sanat Akademisi'ndeki Afrika Sanatı Sergisi Kataloğu", Anthropos, Cilt 92, H. 1./3. (1997), s. 3–20, Antropos Enstitüsü,  .
 Breunig, Peter (2014). Nok: Arkeolojik Bağlamda Afrika Heykeli . Frankfurt: Afrika Magna Verlag.ISBN 978-3-937248-46-2
 0870995073 
 9780870996320 
 9780870999338 
 0300096879

Dış bağlantılar 

 CasildArt'tan Afrika Sanatı Gerçekleri 
 Afrika'da 130'dan fazla sanat müzesi bulunan web sitesi 

Afrikalı sanatçılar
Afrika sanatı