Yalya Manastırı

Yalya Manastırı (Gürcüce: ღალია, Ğalia; Yunanca: Γιαλιά) Kıbrıs'ın batısının kuzeyindeki Baf kazası, Yalya (Yayla) köyündeki metruk Orta Çağ Gürcü Ortodoks manastırıdır. Manastır, Meryem Ana'ya adanmıştır (Yunanca: Ιερά Μονή Παναγίας Χρυσογιαλιώτισσας, Panaya Hrisoyaliotissa; Yalya'nın Altın Meryemi).

Küçük Poli kasabası yakınlarında, kıyıdan yaklaşık beş kilometre uzakta bir ormanda bulunan kalıntılar, 1981 yılında Kaliforniya Eyalet Üniversitesi'nde çalışan Gürcü bilim adamı Wachtang Djobadze tarafından Orta Çağ Gürcü kayıtlarına dayanarak tespit edilmiştir. Ne var ki 2006 yılında Gürcistan ve Kıbrıs hükûmetlerinin harabeleri ortaklaşa araştırmayı kabul etmesini takip eden yıllara kadar sistematik bir arkeolojik araştırma yapılmamıştı.

2008 yılında yapılan kazıda çıkan bulgular, manastırın 10. yüzyılın sonlarında Gürcistan Kralı III. Davit tarafından yaptırıldığını ve daha sonra IV Davit döneminde (1089-1125) tadilattan geçirildiğini ortaya çıkarmıştır. Manastırın on ikinci yüzyılda Gürcistan Kraliçesi Tamar'ın (1184-1213) emriyle yenilendiği de kesin olarak bilinmektedir. Eski Gürcü kaynakları, manastırın 14. yüzyıla kadar Gürcü mülkiyetinde olduğunu bildirirken ortaya çıkarılan mezarlar ve diğer eşyalar da buranın 14. ve 16. yüzyıllar arasında kullanıldığını göstermektedir. Aktarıma göre yapı, on altıncı yüzyılda yağmalanıp yıkıldı. Buna rağmen 1935 gibi yakın bir tarihte kullanılabilir durumda olduğu fakat 1953'teki bir depremle nihai bir yıkım geçirdiği bilinmektedir.

Manastırda, on birinci yüzyıla tarihlenen Meryem Ana Kilisesi ve on ikinci yüzyıla tarihlenen Aya Yorgi kilisesi olmak üzere iki ana yapı tespit edilmiştir. On üçüncü ve on dördüncü yüzyıllara tarihlenen Gürcü resim sanatı örnekleri ve Gürcüce yazıt kalıntıları da günümüze ulaşmıştır.

Galeri

Dış bağlantılar 

 Book: Georgian monastery of Galia on Cyprus — Archeological finds. The National Parliamentary Library of Georgia

Kaynakça 

Kıbrıs'taki kiliseler
Kıbrıs Cumhuriyeti'ndeki arkeolojik sitler
Gürcü Ortodoks manastırları