Diamonyum fosfat

Diamonyum fosfat (DAP; IUPAC adı diamonyum hidrojen fosfat; kimyasal formülü (NH4)2(HPO4) olan amonyak]] ve fosforik asitin reaksiyonu ile üretilebilen bir dizi suda çözünür amonyum fosfat tuzlarından biridir.

Katı diamonyum fosfat, aşağıdaki ifade ve denklemle verilen amonyağın ayrışma basıncını gösterir:

100 °C’de, diamonyum fosfatın ayrışma basıncı yaklaşık 5 mmHg'dir.

CF Industries, Inc.'in diamonyum fosfat MSDS'sine göre ayrışma 70 °C kadar düşük bir sıcaklıkta başlar:  "Tehlikeli Bozunma Ürünleri: Oda sıcaklığında havaya maruz kaldığında kademeli olarak amonyağı kaybeder. Yaklaşık 70 °C'de amonyak ve monoamonyum fosfata ayrışır. 155 °C’de, DAP fosfor oksitler, azot oksitler ve amonyak gazı ortaya çıkarır."

Kullanımı
DAP gübre olarak kullanılır. Bitki besin maddesi olarak uygulandığında, toprak pH'ını geçici olarak yükseltir, ancak uzun vadede, amonyumun nitrifikasyonu nedeniyle işlenmiş zemin eskisinden daha asidik hale gelir. Amonyum iyonunun yüksek pH'lı bir ortamda amonyağa dönüşme olasılığı daha yüksek olduğundan dolayı alkali kimyasal maddelerle kullanımı uygun değildir. Çözeltideki ortalama pH 7,5–8'dir. Tipik formülasyon 18-46-0 dır. (%18 N, %46 P2O5, %0 K2O).

DAP yangın geciktirici olarak kullanılabilir. Malzemenin yanma sıcaklığını düşürür, maksimum ağırlık kaybı oranlarını düşürür ve artık veya kömür üretiminde artışa neden olur. Bunlar, piroliz sıcaklığını düşürmek ve oluşan kömür miktarını artırmak, mevcut yakıt miktarını azalttığından ve bir yangın önleme şeridi oluşumuna yol açabileceğinden, orman yangınlarıyla mücadelede önemli etkilerdir. Bazı popüler ticari yangınla mücadele ürünlerinin en büyük bileşeni ve "yangın geciktirici" sigaraların içeriğidir.

DAP ayrıca şarap ve bal şarabı yapımında maya besini olarak; bazı sigara markalarında nikotin arttırıcı olduğu iddia edilenen bir katkı maddesi olarak; kibritlerde kor ateşini önlemek için, şekerin arıtılmasında; kalay, bakır, çinko ve pirinç lehimlemek için bir lehim pastası olarak ve alkalide çözünen ve asitte çözünmeyen kolloidal boyaların yün üzerinde çökelmesini kontrol etmek için de kullanılır.

Doğal oluşumu
Bileşik, doğada son derece nadir mineral fosfamit olarak bulunur. Benzer dihidrojen bileşiği, mineral bifosfamit olarak oluşur. Her ikisi de guano yataklarıyla bağlantılıdır.

Kaynakça

Dış bağlantılar
International Chemical Safety Card 0217 
Diammonium phosphate fertilizer manufacturing process flowsheet 

Amonyum bileşikleri
Fosfatlar
İnorganik gübreler