Astğik

Astğik veya Batı Ermenice Asdğig ( Astłik), eski tarih öncesi dönemde doğurganlık ve aşk tanrıçası olarak Ermeni toplumunda tapınılan bir varlık olarak kabul edilirdi. Daha sonraları, gökyüzü ışığı onun kişileştirilmiş hali olarak görülerek, Vahagn'ın eşi olarak kabul edildi. Sonraki dönemde, halk inancında aşkın, saf güzelliğin ve su kaynaklarının tanrıçası olarak anılmaya başlandı.

Astğik'e adanmış olan Vartavar festivali, daha önce Temmuz ortasında kutlanırken, sonradan İsa'nın başkalaşımı olarak değiştirilerek hâlâ Ermeniler tarafından kutlanmaktadır. Bu festivalde, pagan dönemde olduğu gibi, insanlar güvercinleri salıverir ve sağlık ve şans dilekleriyle birbirlerine su serperler.

Bazı geleneklere göre Astğik, Nuh'un kızı olarak kabul edilir ve büyük tufandan sonra doğmuştur.

Mitoloji 
Astğik, başlangıçta gökyüzü ve yerin yaratıcı tanrıçasıydı ve daha sonra "bakire" konumuna düşürüldü. Bu değişiklik, Aramazd'ın yaratıcı olarak kabul edilmesi ve Anahit'in "Büyük Leydi" ve Ana Tanrıça olarak bilinmesi (aya onun kişileştirilmesi olarak tapılıyordu) döneminde meydana geldi. Bunlar, Ermeni tanrılarının panteonunda bir üçlü oluşturur. Helenistik etki döneminde Astğik, Yunan Afrodit ve Mezopotamya İştar'ına benzemişti.

Etimoloji 
Astğik'in adı, "yıldız" anlamına gelen Ermenice աստղ (astł) kelimesinin küçültme şeklidir. Bu kelime, Proto Hint-Avrupa kökü *h₂stḗr'den türetilmiştir ve Sanskritçe stṛ́, Avestaca star, Pehlevi star, Farsça setār, Antik Yunanca astḗr sözcükleriyle bağlantılıdır. Sabah ve akşam yıldızı (Venüs) da dahil olmak üzere tüm yıldız tanrıçalarına başlangıçta gece tanrıçaları deniyordu.

Tapınma noktaları 
Astğik'in başlıca kutsal yeri Aştişat (Taron) idi ve Muş'un kuzeyinde yer alıyordu. Burada odası Vahagn adına adanmıştı ve "Vahagn'ın yatak odası" olarak bilinirdi. Vahagn, güneş tanrısının kişileştirilmesi olarak, halk hikayelerine göre Astğik'in sevgilisi veya kocasıydı.

Astğik'e adanmış diğer tapınaklar ve ibadet yerleri, Palaty dağında (Van Gölü'nün güneybatısında), Artamet'te (Van'a 12 km uzaklıkta) gibi çeşitli kasaba ve köylerde bulunuyordu.

Ermenistan'ın tarihöncesi dönemine ait eşsiz anıtlar olan vişap ("ejderha taşları"), tarihî Ermenistan'ın birçok ilinde yaygın olarak bulunuyordu.

Ayrıca bakınız 
 Ermeni mitolojisi
 Hetanizm
 Anahit
 Aramazd
 Hayk
 İnanna
 Vahagn

Notlar

Kaynakça

Bibliyografya 

Bereket tanrıçaları
Aşk tanrıçaları
Deniz ve nehir tanrıçaları