Martinus Beijerinck

Martinus Willem Beijerinck (, 16 Mart 1851 - 1 Ocak 1931), viroloji ve çevresel mikrobiyolojinin kurucularından biri olan Hollandalı mikrobiyolog ve botanikçidir. "Contagium vivum liquidum" adını verdiği virüslerin keşfiyle tanınır.

Yaşamı

İlk yılları ve eğitim 
Amsterdam'da doğan Beijerinck, 1872'de Kimya Mühendisliği derecesini aldığı Delft Teknik Okulu'nda eğitim gördü. Doktora derecesini 1877'de Leiden Üniversitesinden aldı.

O zamanlar bir politeknik olan Delft'in doktora verme hakkı yoktu, bu yüzden Leiden bu işlemi onlar adına gerçekleştirdi. Wageningen'deki Tarım Okulu'nda (şimdi Wageningen Üniversitesi) ve daha sonra Polytechnische Hogeschool Delft'te (Delft Polytechnic, şu anda Delft Teknik Üniversitesi) (1895'ten itibaren) mikrobiyoloji öğretmeni olarak görev yaptı. Delft Mikrobiyoloji Okulu'nu kurdu. Tarımsal ve endüstriyel mikrobiyoloji çalışmaları, biyoloji alanında temel keşiflere yol açtı. Başarıları, çağdaşları Robert Koch ve Louis Pasteur tarafından gölgelendi, çünkü onların aksine, Beijerinck asla insan hastalığı üzerine çalışmadı.

1877'de bitki safralarını tartışan ilk önemli araştırma makalesini yazdı. Bu makale daha sonra doktora tezinin temeli oldu.

1885'te Hollanda Kraliyet Sanat ve Bilim Akademisi'nin üyesi oldu.

Bilimsel kariyer 

Virolojinin kurucularından biri olarak kabul edilir. 1898'de, tütün mozaik hastalığına bakteriden daha küçük bir enfeksiyöz ajanın neden olduğunu gösteren filtreleme deneylerinin sonuçlarını yayımladı.

Elde ettiği sonuçlar, Dmitri Ivanovsky'nin 1892'de yaptığı benzer gözlemle uyumluydu. Kendisinden önceki Ivanovsky ve Wageningen'deki selefi Adolf Mayer gibi, Beijerinck de filtrelenebilir enfeksiyöz ajanı kültürleyemedi; ancak, ajanın canlı bitkilerde replike edip çoğalabileceği sonucuna vardı. Bakteriyel olmayan doğasını belirtmek için yeni patojene virüs adını verdi. Beijerinck, virüse "contagium vivum liquidum" (bulaşıcı canlı sıvı) adını vererek, virüsün biraz sıvı yapılı olduğunu iddia etti. 1935'te Wendell Stanley tarafından elde edilen tütün mozaik virüsünün (TMV) ilk kristalleri, 1939'da üretilen TMV'nin ilk elektron mikrografları ve 1941'de gerçekleştirilen TMV'nin ilk X-ışını kristalografik analizi virüsün partikül olduğunu kanıtlayana kadar değildi.

Nitrojen fiksasyonu, iki atomlu nitrojen gazının amonyum iyonlarına dönüştürüldüğü ve bitkiler için uygun hale geldiği süreç de Beijerinck tarafından araştırıldı. Bakteriler, belirli bitkilerin (baklagiller) kök nodüllerinde yaşayarak nitrojen fiksasyonu gerçekleştirir. Beijerinck, toprak verimliliği ve tarım için hayati önem taşıyan bir biyokimyasal reaksiyonu keşfetmenin yanı sıra, bitkiler ve bakteriler arasındaki ortakyaşamın bu arketipik örneğini ortaya çıkarmıştır.

Beijerinck, bir anaerobik solunum şekli olan bakteriyel sülfat indirgeme olgusunu da keşfetmiştir. Bakterilerin sülfatı oksijen yerine terminal elektron alıcısı olarak kullanabileceğini öğrendi. Bu keşif, mevcut biyojeokimyasal döngü anlayışımız üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Şimdi Desulfovibrio desulfuricans olarak bilinen Spirillum desulfuricans, bilinen ilk sülfat indirgeyen bakteri olarak Beijerinck tarafından izole edilmiş ve tanımlanmıştır.

Beijerinck, çevredeki mikropları incelemek için temel bir yöntem olan zenginleştirme kültürünü icat etti. Lourens Baas Becking tarafından belirtilen "her şey her yerdedir, ancak çevre seçer" şeklindeki mikrobiyal ekoloji fikrini söylemekle sık sık yanlış bir şekilde ona atledilir.

Kişisel hayat 
Beijerinck, sosyal açıdan eksantrik bir figürdü. Öğrencilere sözlü olarak saldırılarda bulunurdu, hiç evlenmedi ve çok az profesyonel iş birliği yaptı. Ayrıca münzevi yaşam tarzı ve bilim ile evliliğin uyumsuz olması bakış açısıyla da biliniyordu. Öğrencileri ve velileri nezdindeki düşük popülerliği, sınıfta biyolojiye olan coşkusunu yaymayı çok sevdiği için, onu zaman zaman üzerdi. 1921'de 70 yaşında Delft Mikrobiyoloji Okulu'ndan emekli olduktan sonra, iki kız kardeşiyle birlikte hayatının geri kalanını yaşayacağı Gorssel'e taşındı.

Tanınma 
Beijerinckia (bir bakteri cinsi), Beijerinckiaceae (Hyphomicrobiales familyası) ve Beijerinck krateri onun adını almıştır.

M.W. Beijerinck Viroloji Ödülü (MW Beijerinck Virologie Prijs) onun onuruna verilir.

Ayrıca bakınız 
 Viroloji tarihi
 Nitrifikasyon
 Clostridium beijerinckii
 Sergei Winogradsky

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 
 Beijerinck and the Delft School of Microbiology
 Viruses and the Prokaryotic World 

Azot metabolizması
Kraliyet Hollanda Bilimler Akademisi üyeleri
Leiden Üniversitesinde öğrenim görenler
SSCB Bilimler Akademisi'nin şeref üyeleri
Royal Society'nin yabancı üyeleri
Çevre mikrobiyolojisi
Delft Teknik Üniversitesi öğretim üyeleri
Delft Teknik Üniversitesinde öğrenim görenler
SSCB Bilimler Akademisi muhabir üyeleri
Rusya Bilimler Akademisi'nin muhabir üyeleri (1917-1925)
1931 yılında ölenler
1851 doğumlular
Hollandalı botanikçiler
Amsterdam doğumlu bilim insanları
Hollandalı biyologlar
Hollandalı virologlar
Mikrobiyologlar