Devlet Güvenliği Halk Komiserliği

Devlet Güvenliği Halk Komiserliği (Rusça: Народный комиссариат государственной безопасности), Sovyetler Birliği'nde görev yürüten gizli polisin, 3 Şubat 1941'den 20 Temmuz 1941'e kadar faaliyet yürüten, ardından 1943'te Devlet Güvenlik Bakanlığı olarak yeniden adlandırılmadan önce var olan istihbarat ve karşı istihbarat birimi.

Sovyet devlet yapılanmasındaki değişiklikler Şubat 1941'de Yüksek Sovyet kararınının ardından başladı. 3 Şubat 1941'de, 12 Bölüm ve bir Soruşturma Birimi'nden oluşan Kızıl Ordu askeri karşı istihbarattan sorumlu NKVD güvenlik hizmeti kapsamında çeşitli birimler NKVD'den ayrıldı.

Büyük Vatanseverlik Savaşı sonrası Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar kapsamında zulüm gören eski esirler Devlet Güvenliği Halk Komiserliği, NKVD ve SMERŞ tarafından incelemeye tabi tutuldu ve esirlerin Nazilerle işbirliği yapıp yapmadıklarını soruşturdu.

1941/1943 değişiklikleri 
Sovyet güvenlik örgütleri sonra Temmuz 1941 yılında birleşerek Barbarossa Harekâtı sonrası NKVD'den olarak ayrı birimler olarak oluşturuldu. Bu örgütsel değişiklikler resmi olarak asla açıklanmadı.

1946'da kurumsal değişiklikler yapıldı. Mevcut Halk Komiserleri "bakanlıklar" olarak değiştirildi. İçişleri Halk Komiserliği,"İçişleri Bakanlığı" (Ministerstvo Vnutrennikh Del) olarak değiştirildi, Devlet Güvenliği Halk Komiserliği, Devlet Güvenliği ise Devşet Güvenliği Bakanlığı (Ministerstvo Gosudarstvennoi Bezopasnosti) olarak yeniden adlandırıldı.

Kaynakça 
Özel;

Genel;
 Vadim J. Birstein, SMERSH Stalin's Secret Weapon, Soviet military counterintelligence in ww2 
 Piotr Kołakowski, NKWD i GRU na ziemiach Polskich 1939-1945, (Kulisy wywiadu i kontrwywiadu) - Dom wydawniczy Bellona Warszawa 2002 - (NKVD and GRU on Polish soil 1939-1945 [Intelligence counter-intelligence series] Warsaw, 2002)
 Norman Polmar, Thomas B Allen, Spy Book: The Encyclopedia of Espionage 1997

1941'de Sovyetler Birliği'nde kurulan oluşumlar
1941'de feshedilmiş oluşumlar
1946'da feshedilmiş oluşumlar
Sovyetler Birliği'nde siyasi baskılar
Sovyetler Birliği'nin halk komiserlikleri ve bakanlıkları
Sovyetler Birliği istihbarat teşkilatları
Sovyetler Birliği'nde polis
Gizli polis