Sparassodonta

Sparassodonta, bazıları büyük kedigillerle yakınsak evrime uğramış Güney Amerika'nın özel etobur keselilerini içeren, 
tamamen soyu tükenmiş bir memeli takımıdır.

Morfoloji

Sparrasodontların azı dişleri kesme için özelleşmiştir. Üst azı dişlerinde, didelphimorfların dilambdodont V-şeklinin aksine, centrocrista düzdür. Protokon ve stylar bölge azalırken, metacone ve postmetacrista genişler, bu da uzunlamasına, karnaval bir kesici kenar oluşturma eğilimindedir. Alt azı dişlerinde dişin arka kısmı olan metakonid ve talonid küçülür. Ayrıca, damak boşluğunun olmaması gibi iyi tanımlanmış sparassodont kafatası karakterleri ve azaltılmış epipubik kemikler gibi postkraniyal iskelet özellikleri ve ayak bileği yapısının ayrıntıları vardır.

Sistematik

Bu grubun kökenini ve ilişkilerini keşfetmek, ağırlıklı olarak etçil olan diğer keseli taksonlarda dişlerin etçil adaptasyonlarının yakınsak evrimi ile zorlaştı. Bir zamanlar, diş ve uzuv yapısındaki benzerliklerin oldukça açık yüzeyselliğine rağmen, sparassodontların Avustralya'nın thylacinleri ile ilişkili olduğuna inanılıyordu. Daha dikkatli bir şekilde düşünülen bir başka görüş ise sparassodontların Kretase de Kuzey Amerika yaşamış stagodontidlerinin kardeş grubu olduğuydu, ancak bu, bir stagodontidin hiçbir kafatası veya postkraniyal iskeleti henüz bulunmadığından, sadece molar morfolojinin ayrıntılarına dayanıyordu. En ilginç olasılıklardan biri, Marshall ve Kielan-Jaworowska'nın (1992) sparassodontların, deltatheroidlere plesiomorfik benzerlikleri olan en bazal keseli grup olduğu görüşüdür. Daha önce açıklandığı gibi, Deltatheroida, tüm keselilerin kardeş grubu olabilecek Asya ve Kuzey Amerika tribosfenidanlarının Geç Kretase grubudur. Diğerleri ise aynı fikirde değildir.

Muizon vd. (1997), ilkel Tiupampan sparassodontu Mayulestes'i aynı bölgeden didelphimorphlar Pucadelphys ve Andinodelphys ile karşılaştırdı. Skuamosalın medial işlemi ve genişlemiş, hafifçe çıkıntılı birinci üst kesici diş ve kademeli ikinci alt kesici diş gibi bir ilişkiyi düşündüren bir dizi benzerlik buldular. Bu kanıt sınırlı olsa da, diş anatomisi kadar kraniyal anatomiyi de hesaba kattığı için daha inandırıcıdır. Aslında bu, sparassodontların sadece bir bazal didelphimorf stokundan türetilen özel etoburlar olduğu konusunda uzun süredir devam eden başka bir görüşün geri dönüşüdür.

Filogeni
Engelman vd. (2020) tarafından oluşturulmuş sparrasodont kladogramı.

Ayrıca bakınız
Thylacosmilus
Sinodelphys

Kaynakça

Notlar

Bibliyografya

Sparassodonta
Kretase devri memelileri
Paleosen devri memelileri
Eosen devri memelileri
Oligosen devri memelileri