Zenci Musa

Zenci Musa ya da Sudanlı Zenci Musa (1880, Girit, Osmanlı İmparatorluğu - 1919, Üsküdar, Osmanlı İmparatorluğu) Teşkîlât-ı Mahsûsa mensubu ve Osmanlı'da gönüllü askerdi. Kuşcubaşı Eşref'in emir eri olarak tanınmaktadır.

Hayatı 
1880 yılında Girit'te dünyaya geldi. Aslen Sudanlıdır. Babasıyla birlikte Girit'te yaşarken, babasının vefatı üzerine bir Osmanlı hayranı olan dedesinin yanına Kahire'ye taşındı ve Türklerin olduğu bir mahallede yetişti. Musa, Türkçeyi iyi derecede bu mahallede öğrendi. Dedesi ile beraber 1911 yılında gönüllü olarak Trablusgarb savaşına katıldı. Bu sırada Libya'ya yerli halkı İtalyanlara karşı örgütlemeye gelen Kuşcu Başı Eşref ile tanıştı ve emir eri oldu. Trablusgarb savaşının bitmesinin ardından Balkan Savaşlarına, I. Dünya Savaşı esnasında Sina-Filistin Cephesine, Hicaz-Yemen Cephesine, Çanakkale Savaşına ve Birinci Kanal Hareketi'ne katıldı. Cemal Kutay'ın iddiasına göre İstanbul'un işgal günlerinde, Britanya Ordusu generali General Harington'un Musa'yı İngilizlerin safına çekmek için altın teklif etmiş fakat Musa bunu kabul etmemiştir. Katıldığı savaşlarda hem silahlı mücadele hem de istihbarat faaliyetleri yürütmüştür. 1919 yılında Üsküdar Şeyh Ata Efendi'nin Özbekler Tekkesi'nde yaşarken verem hastalığından öldü. Naaşı, Özbekler Tekkesi'nin yanında bulunan mezarlığa defnedildi. Günümüzde mezar yeri tam olarak bulunamadığından, mezarlık içerisinde belirlenen bir yere anısına kitabe konulmuştur.

Popüler kültürdeki yeri 
Mehmet Âkif Ersoy 1915 yılında Arabistan yolculuğu sırasında Eşref Bey'in yanındaki Zenci Musa ile tanıştı. Ersoy, daha sonra Zenci Musa ile ilgili şu dizeleri yazdı:

Kaynakça 

Teşkilât-ı Mahsusa
1880 doğumlular
1919 yılında ölenler
Girit doğumlular
Trablusgarp Savaşı'nda Osmanlı askerleri
Balkan Savaşları'nda Osmanlı askerleri
Veremden ölenler