John Goodenough

John Bannister Goodenough (d. 25 Temmuz 1922 - ö. 25 Haziran 2023), Amerikan malzeme bilimci, bir katı-hal fizikçisi ve Nobel Kimya Ödülü sahibi. Austin'deki Texas Üniversitesi'nde makina mühendisliği ve malzeme bilimi alanlarında profesör. Goodenough, lityum iyon pillerin geliştirilmesi ve tanımlanmasıyla, malzemelerdeki manyetik aşırı değişim işaretlerini tanımlayan Goodenough–Kanamori kurallarıyla ve bilgisayar RAM'lerinde yeni ufuklar açan geliştirmeleriyle geniş ölçüde tanınmıştır.

Goodenough, Amerikalı ebeveynlerin çocuğu olarak Jena, Almanya'da doğdu. Yale Üniversitesi'nde okurken ve mezun olduktan sonra, Goodenough II. Dünya Savaşı'nda Amerikan ordusu için askeri meteorolog olarak hizmet verdi. Doktorasını almak için Chicago Üniversitesi'nde fizik alanında devam etti, MIT Lincoln Laboratuvarı'nda araştırmacı ve daha sonra Oxford Üniversitesi'nde Anorganik Kimya Laboratuvarı başkanı oldu. 1986'dan beri UT Austin'de mühendislik okulunda profesör olarak görev yapmaktadır.

Ulusal Bilim Madalyası, Copley Madalyası, Fermi Ödülü, Draper Ödülü ve Japonya Ödülü'ne layık görüldü. Malzeme biliminde John B Goodenough Ödülü'ne adını verdi. 2019'da M. Stanley Whittingham ve Akira Yoshino ile birlikte Nobel Kimya Ödülü'ne layık görüldü ve 97 yaşında tarihin en yaşlı Nobel ödülü sahibi oldu.

Hayatın erken dönemi ve eğitim 
John Goodenough, Jena, Almanya'da Amerikalı Erwin Ramsdell Goodenough (1893–1965) ve Helen Miriam (Lewis) Goodenough'ın çocukları olarak dünyaya geldi. Babası John'un doğduğu sıralarda Harvard İlahiyat Okulu'nda doktora çalışması üzerinde çalışıyordu ve daha sonra Yale Üniversitesi'nde din tarihinde profesör oldu. John'un kardeşi Pennsylvania Üniversitesi'nin son antropoloğu Ward Goodenough'du. Kardeşler Massachusetts'deki Groton'da yatılı okula gitti. 1944 yılında John Goodenough, Kafatası ve Kemikler'in üyesi olduğu Yale'den Matematik dalında bir lisans, summa cum laude [latince] aldı.

II. Dünya Savaşı'nda ABD Ordusunda bir meteorolog olarak görev yaptıktan sonra , Goodenough yüksek lisans yapmak için Chicago Üniversitesi'ne gitti ve 1952'de fizikte doktora derecesi aldı. Doktora şefi elektrik kırılım teorisyeni Clarence Zener'di, Enrico Fermi ve John A. Simpson'da dahil olmak üzere fizikçilerle çalıştı ve öğrenim gördü. Chicago'dayken tarih yüksek lisans öğrencisi Irene Wiseman ile tanıştı ve evlendi.

Kariyer ve araştırma

MIT Lincoln Laboratuvarı 
Çalışmalarının ardından Goodenough, 24 yıl boyunca MIT Lincoln Laboratuvarında bir araştırma bilimcisi ve ekip lideriydi. Bu süre zarfında rastgele erişimli manyetik hafıza geliştirmekten sorumlu disiplinler arası bir ekibin parçasıydı. RAM konusundaki araştırma çabaları, Jahn-Teller distorsiyonu olarak da bilinen oksit malzemelerde  ortak yörünge düzeni kavramlarını geliştirmesine ve daha sonra  Goodenough – Kanamori kuralları olarak  bilinen (Junjiro Kanamori ile birlikte) malzemelerde manyetik süper değişim kurallarını geliştirmesine yol açtı.

Ölümü 
25 Haziran 2023 tarihinde 100 yaşında hayatını kaybetti.

Kaynakça

Yale Üniversitesinde öğrenim görenler
Teksas Üniversitesi, Austin öğretim üyeleri
Chicago Üniversitesinde öğrenim görenler
Kuru kafa ve Kemikler Cemiyeti
Nobel Kimya Ödülü sahipleri
Ulusal Bilim Madalyası sahipleri
Ulusal Bilimler Akademisi üyeleri
Ulusal Mühendislik Akademisi üyeleri
Fransız Bilimler Akademisi üyeleri
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü öğretim üyeleri
Royal Society'nin yabancı üyeleri
Enrico Fermi Ödülü sahipleri
Draper Ödülü sahipleri
Amerikalı Nobel Ödülü sahipleri
II. Dünya Savaşı'nda Amerikalı askerler
Amerikalı malzeme bilimcileri
Amerikalı mucitler
21. yüzyıl Amerikalı fizikçileri
20. yüzyıl Amerikalı fizikçileri
2023 yılında ölenler
1922 doğumlular
Jena doğumlular
Amerikan Fizik Topluluğu üyeleri
100 yaş üstü Amerikalılar