Kral Hüseyin'in federasyon planı

Kral Hüseyin'in federasyon planı Ürdün Kralı Hüseyin tarafından 15 Mart 1972'de Ürdün Meclisine yaptığı bir konuşma sırasında önerilen ve İsrail'in Doğu Kudüs'ün kontrolünü Ürdün-Filistinlilere bırakması halinde bir Ürdün-Filistin federasyonu olan "Birleşik Arap Krallığı" kurmayı amaçlayan siyasi bir programdı. Doğu Kudüs, böylece Filistin federal bölgesinin başkenti olacaktı. Hüseyin'in önerisi, ilgili tarafların çoğu tarafından planın duyurusundan kısa bir süre sonra reddedildi.

Genel bakış 
15 Mart 1972 tarihinde Ürdün Kralı Hüseyin iki federal bölgeden oluşacak bir federasyon olarak "Birleşik Arap Krallığı" önerisini ortaya attı: Ürdün Haşimi Krallığı ve 1948 ile 1967 arasında Ürdün kontrolündeki Batı Şeria'da başkenti Doğu Kudüs olan bir Filistin federal bölgesi. Öneriye göre, federasyonun iki bölgesi, Amman'daki merkezi bir hükûmet tarafından yönetilecek ve askeri, dışişleri ve güvenlik konuları dışında özerk olacaktı.

Yine de Kral Hüseyin, Birleşik Arap Krallığı'nın kurulmasını İsrail ile Ürdün arasında bir barış anlaşması imzalamaya şartlandırdı.

Nihayetinde Kral Hüseyin'in önerisi İsrail ve FKÖ tarafından reddedildi ve diğer Arap devletleri plana şiddetle karşı çıktı.

Tepkiler

Filistinliler 
Filistin Kurtuluş Örgütü'nün (FKÖ) gözünde plan, Filistin mücadelesinin sona ermesi ve kendi hedeflerinin inkârı anlamına geliyordu. Plana olan güçlü muhalefet, FKÖ'nün yürütme komitesi tarafından planın açıklanmasının hemen ardından toplanan bir açıklamada dile getirildi:

Filistin Ulusal Konseyi, Kral Hüseyin'in devrilmesi çağrısıyla daha da ileri gitti: "Ürdün'ü Doğu Şeria'nın etkili Siyonist egemenliği için bir maske gibi davranan ve Filistin'in Siyonist işgalinin kiralık koruyucusu gibi davranan itaatkar kralcı rejimden kurtarmak için bir mücadeleye girmeliyiz".

İsrail 
İsrail'in tepkisi anında ve olumsuzdu. İsrail Başbakanı Golda Meir, Hüseyin'in açıklamasının yayınlandığı aynı gün, İsrail'in planla herhangi bir ilgisi olduğunu yalanladı ve bunu "barış davasını inkar etmek" olarak nitelendirdi ve "başarı yolunda engeller yaratıyor" dedi. İsrail Savunma Bakanı Moşe Dayan, açıklamayı "herhangi bir anlaşma veya çözüme yol açmayan sadece sözler" olarak reddetti.

Ertesi gün Golda Meir, planın tartışıldığı ve kararın geçtiği Knesset'e bir açıklama yaptı. Knesset kararı planı reddetti:

Arap devletleri 
Arap dünyasının Kral Hüseyin'in teklifine tepkisi düşmancaydı. Çoğu Arap devleti bu fikri tamamen reddetti ve Filistinlilerin çıkarlarını baltalamanın ABD ve İsrail ile birlikte planlandığını belirtti. Ayrıca planı, Hüseyin'in diğer Arap devletlerinden ayrı olarak İsrail'le tek taraflı Ürdün barış anlaşması imzalama girişimi olarak gördüler.

Mısır, Suriye ve Libya en sert eleştirmenler arasındaydı, Mısır 6 Nisan 1972'de Ürdün ile diplomatik ilişkilerini koparacak boyuta gitti. Irak Cumhurbaşkanı Ahmed Hasan el-Bekir, planı kınadı ve "Arap dünyasının kitlelerinin, gerici Siyonist düşmana teslim olma planına karşı birleşik eylem için hepimizi aradıklarını" duyurdu. El-Bekir, bunun yerine bir Arap Cumhuriyetleri Birliği önerdi.

Suudi Arabistan ve Kuveyt de dahil olmak üzere bazı Arap devletleri teklife hemen karşı çıkmadılar, ancak Arap dünyası tarafından reddedilmesi nihayetinde neredeyse evrensel oldu.

Ayrıca bakınız 

 Kara Eylül Olayları

Kaynakça

Diğer kaynaklar 

 Filistin Sorunu, Henry Cattan , s. 305
 Modern Filistin Tarihi, Ilan Pappé, s. 211

Dış bağlantılar 

 Kral Hüseyin'in federasyon planı (1972)  - teklifin tam orijinal metni 
 Kral Hüseyin'in federasyon planı (15 Mart 1972) - Transkriptin İngilizce çevirisi.
 İsrail Başbakanı Meir'in açıklaması ve Knesset Kararı plana yanıt olarak kabul edildi (16 Mart 1972) 
 The Sydney Morning Herald (17 Mart 1972)  - plana ilk tepkiyi bildiren güncel haber makalesi.

Arap-İsrail savaşları
İsrail-Filistin çatışması
Filistin Kurtuluş Örgütü
Filistin tarihi

it:Opzione giordana