Bakü Uyezdi

Bakü Uyezdi (, ) 1929 yılına kadar Bakü Guberniyası, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti ve Azerbaycan SSR bünyesinde idari bir birimdi. Doğusunda Hazar Denizi, batıda Şamahı Uyezd, kuzeyde Kuba Uyezd, güneyde Lenkeran Uyezdi ile çevriliydi. Uyezdin idare merkezi Bakü idi.

Tarih 
Bakü Hanlığı'nın 1806'da Rus İmparatorluğu tarafından ele geçirilmesinden sonra hanlık kaldırılarak Rus İmparatorluğu'nun bir eyaleti haline getirildi. 19 Nisan 1840 tarihli bir idari reformla Bakü Uyezdi kuruldu ve 'nın bir parçası olarak yerini aldı. Çar I. Nikolay 14 Aralık 1846 kararnamesiyle Bakü Uyezdi'ni, Şamahı Guberniyası'na dahil ettirdi. 1859'da Şamahı'da meydana gelen büyük çaplı bir deprem nedeniyle Şamahı Guberniyası'nın merkezi Şamahı'dan Bakü'ye taşındı ve valilik, Bakü Guberniyası (Bakü Valiliği) olarak yeniden adlandırıldı. 10 Mayıs 1888 tarihinde , Sabuncu,  ve  bölgelerine bölündü.

1918'de Rus İmparatorluğu'nun yıkılmasından sonra Azerbaycan, Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti'nin bir parçası oldu ve bu dönemde Bakü kentinde yerli Müslümanlara ve Bakü Guberniyası bünyesindeki diğer uyezdlere karşı Mart Olayları yapıldı.

Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti'nin dağılmasından sonra Azerbaycan 28 Mayıs 1918'de bağımsızlığını kazandı. Bolşevik Bakü Komünü o dönemde Bakü'nün kontrolündeydi, ancak Bakü Muharebesi'nden sonra Azerbaycanlılar şehri ele geçirdi ve başkent Gence'den Bakü'ye taşındı. Bakü Uyezdi cumhuriyetin bir ili olarak yapılandı.

1920'de Kızıl Ordu'nun Azerbaycan'ı işgalinden sonra Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Sovyetler Birliği'ne katıldı.

Bakü Uyezdi 1929'da kaldırıldı.

Nüfus 
1851 yılında Rusya'daki nüfusun incelenmesine göre idari olarak Bakü, Şamahı, Lenkeran, Nukha ve Şuşa Uyezdlerini kapsayan Şamahı Guberniyası'nın nüfusu 319.923 erkek ve 283.083 kadın olmak üzere 603.006 kişiydi. Toplam nüfusa ilişkin veriler Rus İmparatorluğu Maliye Bakanlığı Transkafkasya Ofisi tarafından hesaplandı. Uyezdlerdeki kadınların tam sayısını belirlemek mümkün olmamıştı. Uyezdlerdeki erkeklerin sayısına ilişkin verilerin toplanıp hesaplanması, Tiflis'te görevli bir resmî devlet danışmanı olan Aleksey Fyodoroviç Kruzenştern tarafından yönetildi. Dolayısıyla bu verilere göre Bakü Uyezdi'nin tüm yerleşim yerlerinde toplam 22.380 erkek yaşadığı saptanmıştı. Bu dönemde tüm Şamahı Guberniyası içinde nüfusun yalnız % 7'sine sahip olan Bakü, en düşük nüfuslu uyezd idi.

1897 nüfus sayımına göre uyezdde 182.897 kişi yaşıyordu, bunlardan 111.904'ü Bakü şehrinde idi. Nüfus sayımında, anadili Azerice olan 63.415 (bu nüfus sayımı Tatarları da içerir) ve Rusça olan 45.510 kişi kaydedildi.

Nüfus 1926 yılında Bakü Uyezdi'nin nüfusu 527.220 kişiye yükseldi.

1897'de Etnik Gruplar

Ayrıca bakınız 
 Bakü Hanlığı
 Bakü Guberniyası

Kaynakça 

20. yüzyılda Azerbaycan
19. yüzyılda Azerbaycan
1929'da varlığı sona eren bölgeler ve ülkeler
1840'ta kurulan bölgeler ve ülkeler
Azerbaycan'ın modern tarihi
Kafkasya Genel Valiliği (1801–1917)
Azerbaycan'ın tarihteki bölgeleri
Bakü tarihi