Azerbaycan-Belarus ilişkileri

Azerbaycan ve Belarus arasındaki ilişkiler, Beyaz Rusya Cumhurbaşkanı Aleksander Lukaşenko'nun Azerbaycan'ı Beyaz Rusya'nın bağımsızlığı ve egemenliği için "koruyucu" olarak nitelendirerek Azerbaycan-Belarus ilişkilerinde "yakın bir ilişki olmadığını" belirtmiştir. Her iki ülke 1918'e kadar Rus İmparatorluğu'nun ve 1991'den önce Sovyetler Birliği'nin bir parçasıydı. Azerbaycan'ın Minsk'te ve Beyaz Rusya'nın Bakü'de bir elçiliği var. Her iki ülke de Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın (AGİT) ve Bağımsız Devletler Topluluğu'nun (BDT) tam üyesidir. Azerbaycan Avrupa Konseyi'nin tam üyesidir, Beyaz Rusya adaydır. Hem Azerbaycan hem de Beyaz Rusya, Bağlantısızlar Hareketi'nin (BH) tam üyesidir. Beyaz Rusya'da 6.000'den fazla Azeri yaşıyor.

Siyasi anlamda Azerbaycan, Türkiye ve ABD ile uyumlu Batı yanlısı hükûmete sahiptir (ikisi de NATO üyesidir), Beyaz Rusya ise siyasi ve ekonomik olarak Rusya ile müttefiktir. 14 Kasım 2008 tarihinde, Beyaz Rusya ve Azerbaycan askeri işbirliği konusunda anlaşma imzaladılar.

Siyasi ilişkiler 

1993 yılında iki cumhuriyet arasındaki diplomatik ilişkiler kuruldu, ancak iki ülke son on yılda yakınlaşmaya başladı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev 17-18 Ekim 2006 tarihinde Azerbaycan'ın ilk üst düzey ziyaretini Beyaz Rusya'ya gerçekleştirdi. Ziyaret sırasında dokuz tane ikili belge imzalandı. Lukaşenko ayrıca Bakü'yü ziyaret etti ve Azerbaycan Başbakanı Artur Rasizade ile bir araya geldi, Haydar Aliyev Vakfı'nı ziyaret etti ve Beyaz Rusya'nın Azerbaycan'daki ulusal sergisinin resmi açılış törenine katıldı.

Dağlık Karabağ sorunu 
Beyaz Rusya, Birleşmiş Milletler'in diğer tüm üyeleri gibi Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ni tanımıyor. Aleksander Lukaşenko, Beyaz Rusya'nın Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki bu çatışmada tarafsız bir tutum içerisinde olduğunu ve barışçıl çözümü desteklediğini belirtti. Bununla birlikte, bazı Belaruslu siyasi uzmanlar Belarus'un Azerbaycan'ı "açıkça taraf tuttuğunu" ve Azerbaycan'ın konumunu desteklediğini iddia ediyorlar.

Ekonomik ilişkiler 
Sosyo-ekonomik işbirliği anlaşması, 2015 yılına kadar Azerbaycan ve Beyaz Rusya arasındaki ikili ilişkilerin perspektiflerini tanımlayan ana belgedir. 2008-2010 yılları arasında Belarus-Azerbaycan ticareti 100 milyon dolardan 146 milyon dolara yükseldi. Bu ılımlı artıştan daha önemli olan, Belarus'un muazzam dış ticaret açığına karşı koymaya yardımcı olan bir ticaret fazlasına sahip olmasıdır. Belarus-Azerbaycan ticareti 2011'de 800 milyon dolara ulaşabilir.

Azerbaycan, Beyaz Rusya'nın alternatif petrol kaynakları edinmesine de yardım ediyor. Minsk kısa süre önce Venezuela'dan petrol ithal etmeye başladı, ancak kara ile çevrili Belarus'a doğrudan sevkiyat yapmak zor. Bakü böylece Minsk'in Venezuela petrolü karşılığında Azerbaycan petrolüne erişim programlarını değiştirmeyi kabul etti. Temmuz ayının ortalarında, Belarus'taki Mozyr rafinerisinin düzenli olarak Azerbaycan'dan önemli miktarlarda petrol işlemeye başlaması planlanıyor. Azerbaycan petrolünün test sevkıyatları Şubat ayından bu yana Ukrayna'nın Odessa-Brody boru hattı ve Druzhba boru hattının Brody-Mozyr bölümünden devam ediyor.

İnsani yardım alanı 

Kültürel ilişkiler istikrarlı bir düzeydedir. Azerbaycan ve Belarus sinematografları her iki ülkede düzenlenen film festivallerinde sürekli aktif rol almaktadır. 22-24 Mayıs 2007 tarihleri arasında Minsk ve Bobruysk'ta Azerbaycan Kültür Günleri düzenlendi. Bununla birlikte, turizm ve eğitimdeki mevcut ilişki seviyesi hala zayıftır.

Kaynakça