Arpalı, Bayburt

Arpalı, Bayburt ilinin Merkez ilçesine bağlı bir beldedir.

Tarihçe 
Köyün eski adı Niv'dir. Yerleşim 1530 yılı Osmanlı tahririnde, Niv adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. 1591 yılı tahririne göre köyde sadece erkek nüfus kaydedilmiş olup yerleşimde 104 Hristiyan (Ermeni) ve 9 Müslüman olmak üzere toplam 113 nefer (erkek) yaşamaktadır. 1642 yılı avarız defterinde de Bayburd kazasına bağlı görülen yerleşimde, 50 Müslüman ve 23 Hristiyan olmak üzere toplam 73 hane ile 7 askeri görevli, 2 dini görevli ve 1'de vergiden muaf kişi bulunmaktadır. 

Yerleşim 19. yüzyıl başlarından son çeyreğine kadar Gümüşhane sancağının Koğans (Kovans) nahiyesine bağlı görülmektedir. Dönem dönem nahiye merkezi olmuştur. 1835 yılında 179 erkek yaşamaktadır. 1837 yılında yerleşimde, 75'i Müslüman ve 13'ü Hristiyan olmak üzere toplam 88 hane bulunmaktadır. 1876 yılında yerleşimde 94 hanede 118'i Müslüman 86'sı Hristiyan olmak üzere 204 erkek nüfus yaşamaktadır. Bu tarihte yapılan düzenlemeyle Bayburd kazasına bağlanmıştır. 1881 yılında yapılan düzenlemeyle nahiye merkezi olmuştur. Yüzyıl sonlarına doğru köylülerce yaptırılan bir medrese bulunmaktadır. 1895 yılında bölgenin genelinde yaşanan Ermeni Olayları sırasında Ermeni çetelerce, köyde yaşayan Ermenilerinde desteğiyle Müslümanlara saldırılmıştır. 1899 yılına kadar nahiye merkezi konumunu sürdürmüştür. Yerleşimin adı, 1901 yılına ait Ermenice bir kaynakta Niğ adı ile yer almaktadır. I. Dünya Savaşı sürecinde bölge Rus hakimiyetine girmiş ancak 1917 yılında yaşanan Ekim Devrimi akabinde Rus güçleri Erzincan Mütarekesi uyarınca geri çekilmeye başlamıştır. Ermeni milis güçleri bölgedeki otorite boşluğunda Müslümanlara karşı katliamlara başlamıştır. O dönemki Niv köyünden de bazı Ermeniler katliamlara karışmışlardır. Türk ordusunun Bayburt yöresinde yeniden otorite sağlamasının ardından yapılan tahkikatta, köyden 110 Müslüman'ın öldürüldüğü ve 30 binanın da tahrip edildiği belirlenmiştir.

Yerleşim, Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla Niv adıyla Hart (Aydıntepe) nahiyesinin bir köyü olarak görülmektedir. Yerleşimin adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Arpalı olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.

29 Şubat 1972 tarihinde belde belediyesine dönüşmüştür. Arpalı, daha önceleri Aydıntepe ilçesine bağlıyken 16 Mart 1992 tarihindeki İçişleri Bakanlığı kararıyla Bayburt Merkez ilçesine bağlanmıştır. Yeni belediyeler yasası gereği nüfusu 2000'den az olan belediyelerin kapanacağından ötürü kapanma ihtimali bulunan Arpalı'ya 2012 yılında yapılan referandum ile Çiçekli köyünün mahalle olarak bağlanmasıyla kasabanın nüfusunun 2000'in üzerine çıkmasıyla belediye kapanmamıştır.

Coğrafya 
Belde, Bayburt il merkezine 19 km uzaklıktadır.

Nüfus

Yönetim

Belediye başkanlığı

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Bayburt merkez belde ve köyleri