Sürtünmeli delme

Sürtünmeli delme sürtünmeden kaynaklanan ısı yardımıyla malzemenin delinecek delik merkezinden dışa doğru itilerek metalde delik açma yöntemidir. İşlem aynı zamanda termal delme, akış delme, form delme veya sürtünmeli karıştırma delme olarak da adlandırılır.

Sürtünmeli delme genellikle bisiklet çerçevelerinde, ısı eşanjörlerinde ve yatakların montajı için delik açmak için kullanılır.

Tarih 
1923'te Fransız Jean Claude de Valière talaşlı imalat yerine sürtünme ısısıyla metalde delikler açabilen bir alet yapmayı denedi. Sadece ılımlı bir başarıydı çünkü o zamanlar uygun malzemeler henüz yoktu. Dahası bu tür bir alet için doğru şekli henüz keşfetmemişti.

1980'lere kadar faydalı bir takımın üretilmesi mümkün değildi.     
[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2013)">alıntı gerekli</span> ]

Prensip 
Sürtünmeli delmede semente karbür gibi çok yüksek sıcaklığa dayanıklı malzemeden yapılmış konik uç kullanır. Bu delici takım hem yüksek dönme hızı hem de yüksek basınçla hedef malzemeye bastırılır. Bu şekilde nesneyi yumuşatarak plastik gibi yumuşak yaparak yüksek yerel bir ısı üretilir. Takım sonra nesnenin içine "batar" ve içinde delik açar. Yağlayıcılar çalışma malzemesinin uca yapışmasını önlemeye yardımcı olur. Delmeden farklı olarak bastırılıp akan malzeme kaybolmaz ancak deliğin etrafında bir manşon oluşturur. Bu manşonun uzunluğu malzemenin orijinal kalınlığının 3 katına kadardır. Bu metal dudağın delik kenarları etrafındaki varlığı, bağlantıları daha güçlü yapar.

Bu teknoloji ile çeşitli seçenekler mevcuttur. Uçlar, yukarı doğru akan plastikleştirilmiş malzemenin tipik "yakasını" çıkaran kesme cihazı içerebilir böylece sonuç düz üst yüzey olur. Gerekli eksenel kuvveti azaltmak ve burcun alt kenarında pürüzsüz bir yüzey bırakmak için delinmiş başlatma delikleri kullanılabilir. Somun dişleri kılavuzlarla kesilebilir veya kılavuzlarla ovalanabilir.

Avantajları 

 Çok hızlı bir süreçtir (2 ila 6 saniye)  
 Süreç tüm malzemeyi yeniden şekillendirir böylece hiç malzeme kaybolmaz. Fazla malzeme hedef malzemenin asıl kalınlığından yaklaşık 3 kat daha uzun bir manşon oluşturur bu da ince malzemede çok güçlü cıvata bağlantıları yapılmasını mümkün kılar. 
 Temiz bir işlemdir çünkü çapak (parçacık) üretilmez. 
 Perçin somunlarında olduğu gibi iş parçasının arkasına erişim gerekmez. 
 Hemen hemen her türlü metalde çalışır.

Dezavantajları 

 Yer değiştirmiş metalin bir yerden akabilmesi gerektiğinden, masif malzemede sürtünmeli delme mümkün değildir. Maksimum malzeme kalınlığı tipik olarak delik çapının  yarısıdır ve uç üreticileri özel kılavuzluk sağlar. 
 Hedef malzeme eklenen ısıya dayanabilmelidir. Boyanmış, plastik kaplanmış, galvanizli veya ısıl işlem görmüş malzemeler genellikle bu işlem için uygun değildir. 
 Geleneksel matkaba göre daha yüksek motor gücü ve dönüş hızı gerekir.

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 Akış delme işleminin videosu 

Endüstriyel işlemler