İrini Operasyonu

Avrupa Birliği Deniz Kuvvetleri Akdeniz, IRINI Operasyonu (EUNAVFOR MED IRINI) Birleşmiş Milletler'in Libya'ya silah kısıtlaması uygulaması amacıyla 31 Mart 2020'de başlatıldı. IRINI Operasyonu, Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası (CSDP) çatısı altında bulunan bir Avrupa Birliği askerî operasyonudur. Operasyonda hava, deniz ve uydu unsurlarının kullanılması bekleniyor. Bu silah ambargosu sürekli olarak çiğneniyor ve son zamanlarda BM'nin Libya özel elçisi Stephanie Williams tarafından şaka olarak tanımlanıyor.

Görevler 
IRINI Harekâtı (Yunanca "barış"), temel olarak eski Sofya Operasyonu ile aynı görevlere sahiptir, ancak farklı önceliklere sahiptir.

Operasyonun temel görevi Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu tarafından - BM Güvenlik Kurulu Kararı 1970 (2011)  ve BM Güvenlik Kurulu Kararı 2292 (2016) ile verilen silah ambargosunun uygulanmasıdır. Operasyon, Libya'ya gelen silah akışını engellemeye katkıda bulunarak, Libya'da kalıcı ateşkes koşulları oluşturmaya yardımcı olacaktır.

İkincil görevler olarak, Operasyon:

• BM Güvenlik Kurulu Kararı 2146 (2014)() ve BM Güvenlik Kurulu Kararı 2509 (2020) uyarınca izleme ve gözetim etkinlikleri yoluyla petrolün yasadışı olarak Libya'dan ihraç edilmesini önlemek için BM önlemlerinin uygulanmasına katkıda bulunmaktadır;

• Libya Sahil Güvenlik ve Donanması'nın denizdeki kolluk görevlerindeki kapasite geliştirme ve eğitimini sağlar;

• BM Güvenlik Kurulu Kararı 2240 (2015) uyarınca insan kaçakçılığı ve insan ticareti ağları üzerine yapılan iş modelinin bozulmasına katkıda bulunmaktadır.

Komuta Zinciri ve merkez 
Operasyon Komutanı Tuğamiral Fabio Agostini'dir (İtalyan Donanması ) ve karargâh İtalya'nın Roma şehrinde bulunmaktadır. Operasyon Komutan Yardımcısı Tuğamiral Jean-Michel Martinet'dir (Fransız Donanması ). Kuvvet Komutanı Tuğamiral Amiral Ettore Socci'dir (İtalyan Donanması ). İtalya ve Yunanistan, Kuvvet Komutanını altı ayda bir değiştirecektir (amiral gemisinin devir değişmesiyle birlikte).

Süre 
IRINI Operasyonu'nun ilk görev süresi 31 Mart 2021'e kadar sürecek. Eski Sofya Operasyonu, IRINI'nin duyurulması ile aynı zamanda etkinliğini kalıcı olarak durdurdu.

Unsurlar 
Deniz unsurları (etkin)  bağlantı=|sınır   : Haziran 2020'den itibaren Hydra sınıfı fırkateyn Spetsai 

Deniz unsurları (geçmiş) bağlantı=|sınır   : 4 Mayıs 2020'den itibaren Cassard sınıfı fırkateyn Jean Bart 

bağlantı=|sınır   : Mayıs 2020'den beri Hydra sınıfı fırkateyn Hydra 

Hava unsurları 
: Swearingen Merlin 4 Mayıs, 2020'den itibaren 

: An-28B1R Bryza Mayıs, 2020'den itibaren 

: P-3C Orion Mayıs, 2020'den itibaren

Eleştiriler 
Operasyon hakkında "Libya'ya yapılan silah teslimatlarının büyük çoğunluğunun deniz yoluyla gelmediği" belirtildi. Bununla birlikte, aynı kaynak, uydu unsurlarının kullanımının kısıtlama kurallarına yapılan ihlalleri izlemek ve bu ihlalleri kanıtlamak için kritik olabileceğine de işaret etmektedir.

Mayıs 2020'de Malta, IRINI Operasyonundan çekildi ve Operasyon'daki AB fonlarını veto etmekle tehdit etti. Bu hareket, bazıları tarafından Türk-Libya anlaşmasını etkileyebilecek bir hareket olarak görülmüştü. Temmuz 2020’de Amerika Birleşik Devletleri İrini Operasyonunun ciddiyetten yoksun olduğunu ve Türkiye'nin, ”misyonun ön yargılı olduğu” yönündeki eleştirisini de paylaştığını bildirdi. Dışişleri Bakan Yardımcısı David Schenker yaptığı bir konuşmada, "Avrupalılar, Libya'ya yönelik BM silah ambargosunun uygulanması için oluşturulan deniz misyonuyla gurur duyuyor. Ancak Avrupalıların bu misyonu sadece Türkiye'yi denetlemekle sınırlı kalıyor" ifadelerini kullandı. Schenker konuşmasını şöyle sürdürdü: “İlgilendikleri tek şey, Türkiye'nin Libya'ya gönderdiği askeri malzemeler. Kimse Rus uçaklarına müdahale etmiyor, Birleşik Arap Emirlikleri'ne müdahale etmiyor, kimse Mısırlılara müdahale etmiyor. Belki de Rusya'dan gelecek tepkiden endişe ediyorlar. Eğer daha sağlam bir rol ya da daha ciddi bir görev üstlenmeyeceklerse, o zaman bu mesele uzar gider."

Dış bağlantılar 
 Operasyon IRINI internet sitesi 
 Twitter'da IRINI Operasyonu 
 Facebook'ta IRINI Operasyonu  
 LinkedIn'de IRINI Operasyonu

Kaynakça 

Avrupa Birliği'nin askerî ve sivil misyonları