Ermeni Ulusal Kongresi (1917)

Ermeni Ulusal Kongresi (veya Doğu Ermenileri Kongresi ), Rus İmparatorluğu Ermenilerinin temsilini sağlamak için kurulmuş bir siyasi kongreydi. 11 Ekim 1917'de Tiflis'teki Sanat Tiyatrosu'nda toplandı. Oluşumu, Rus Devrimi'nin I. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Ermenilere (ve Rusya'daki diğer azınlık milliyetlerine) sağladığı fırsatlar tarafından tetiklendi.

Üyeler 
Kongre, Rus İmparatorluğu'nun her yerinden  gelen üyelerden oluşuyordu ve yalnızca Ermeni Bolşevikler ideolojik nedenlerle katılmayı reddetti. Kongre, Taşnak Partisi'nin hakimiyetindeydi.

Kongre oluşumu aşağıdaki gibiydi:

 Taşnaklar: 113 temsilci
 Halkçılar: 43 temsilci
 Sosyalist Devrimciler: 23 temsilci
 Sosyal Demokratlar: 9 temsilci
 Bağımsız: 7 temsilci
 Andranik Ozanyan da dahil olmak üzere Batı Ermenistan'dan az sayıda temsilci de vardı.

İşleyiş 
Ermenistan'ın Erivan ilinde gerçek bir hükûmet bulunmadığından, Ermeni Ulusal Kongresi il için bir hükûmet görevi gördü. Richard Hovannisyan'a göre Kongre, "Rusya'nın Transkafkasya'yı fethinden bu yana en kapsamlı Doğu Ermeni toplantısıydı". Kongrenin acil hedefleri, savaş çabası için bir strateji tasarlamak, mültecilere yardım sağlamak ve Kafkasya'daki çeşitli Ermeni kurumlarına yerel özerklik sağlamaktı. Kongre ayrıca Kafkas cephesinin askerileştirilmesi çağrısında bulundu. Ermeni Ulusal Kongresi, Rus Geçici Hükümeti'nin savaşla ilgili politikalarını destekledi ve ayrıca il sınırlarının etnik sınırlara göre yeniden çizilmesini önerdi. Kongre, Ermeni okullarının laikleştirilmesinde ve orta dereceli Ermeni okullarının millileştirilmesinde etkili oldu.

Kongre, 26 Ekim 1917 tarihinde dağılmadan önce toplamda 18 oturum için toplandı.

Mirası 
Kongre dağılmadan önce, Rus İmparatorluğu'ndaki Ermeniler için yasama organı olarak hareket etmek üzere 35 üyeli bir Ulusal Meclis oluşturdu. Ayrıca, Avetis Aharonyan başkanlığındaki Ermeni Ulusal Konseyi adlı 15 üyeden oluşan bir yürütme organı oluşturdu. Bu konsey sonunda Aram Manukyan liderliğinde Birinci Ermenistan Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını Mayıs 1918'de ilan etti.

Kaynakça

Kaynaklar 
 Richard G. Hovannisian Ermenistan Bağımsızlığa Giden Yolda (Kaliforniya Üniversitesi, 1967)
 Richard G. Hovanissian Ermenistan Cumhuriyeti: Birinci Yıl 1918-19 (Kaliforniya Üniversitesi, 1971)
 Rouben Paul Adalian Ermenistan Tarihsel Sözlüğü (Scarecrow Press, 2010)
 Anahide Ter-Minassian La République d'Arménie 1918-20 (Editions Complexe, 2006 ed.)

1917 konferansları
1917'de Rusya'da kurulan oluşumlar
Tiflis tarihi
1910'larda Ermenistan
Gürcistan'da Ermeni diasporası