Repetek Biyosfer Devlet Tabiatı Koruma Alanı

Genellikle Repetek Doğa veya Çöl Tabiatı Koruma Alanı olarak anılan Repetek Biyosfer Devlet Tabiatı Koruma Alanı, (, Репетек горагханасы) Amu Derya yakınlarındaki Lebap ilinde, Karakum Çölü'nün doğusunda bulunan Türkmenistan'ın çöl doğa koruma alanıdır (zapovednik). Türkmenabat'ın yaklaşık  güneyindedir ve zemzeniyle bilinir (Varanus griseus çöl monitörü). 1928 yılında kum-çöl ekosisteminin incelenmesi ve korunması için kurulmuş olup  alanı kaplamaktadır..

Coğrafya 
Koruma alanının manzarası kuraktır,  yüksekliğinde ve birçok noktada  uzunluğunda geniş kum tepeleri, geniş kumul alanları ve vadi benzeri çöküntülerden oluşur. Orta Asya'ya özgü nadir Siyah saksaul (Haloxylon aphyllum)  alandan fazla alan kaplamaktadır ve koruma alanı topraklarının yaklaşık %4,5'ini oluşturmaktadır. Topraklar kumlu alt topraklara sahiptir, ancak koruma alanı içinde "21 ağaç, 104 ot, 8 mantar, 1 tosun, 68 toprak algi ve 197 mantar" yetişir.

Tarih 
Repetek Kum Çöl Bilim İstasyonu, 1912'de Rus Coğrafya Derneği'nin kararıyla düzenlendi ve koruma alanı, 1928'de bilimsel istasyonun temelinde kuruldu. Sovyet döneminde koruma alanı Türkmen SSR Bilimler Akademisi Çöller Enstitüsü'ne aitti. 1982-1991 yılları arasında Repetek Kum Çöl Bilim İstasyonu ve Biyosfer Rezervi ile ilgili yayımlanan bilimsel yayınların listesi yaklaşık 250 makaleden oluşmaktadır (%30 peyzaj yapısı ve coğrafya, %20 botanik ve %50 zooloji).

Türkmenistan Bilimler Akademisi Çöller, Flora ve Fauna Enstitüsü, koruma alanının ekonomik kullanımı için çöl arazilerini geri kazanmanın yollarını incelemek için 1962'de kuruldu.

Çevresel koruma 
Repetek Biyosfer Devlet Tabiatı Koruma Alanı Önemli Kuş Alanı'nın (IBA) bir parçasıdır ve 1979'dan beri UNESCO'nun gözetimi altındadır ancak "site Türkmenistan Doğa Koruma Bakanlığı'nın yönetimi altındadır". Koruma alanı "Karakum'un kum çölüne özgü en eksiksiz kuş türlerinin yaşam alanlarını desteklemektedir" ve "IUCN Kırmızı Listesi'nde Savunmasız (VU) olarak listelenen önemli bir kara kuyruklu ceylan (Gazella subgutturosa) popülasyonu bulunmaktadır".

İklim 
Repetek Biyosfer Devlet Tabiatı Koruma Alanı, serin kışları ve çok sıcak yazları ile çöl iklimi (Köppen iklim sınıflandırması BWk) içinde yer almaktadır. Yağış genellikle seyrek ve düzensizdir ve çoğunlukla kış ve sonbahar aylarında görülür.

Kaynakça

Konuyla ilgili yayınlar 

 Çevrenin Korunması Ulusal Programı, Aşkabat, 2002, s.   149–151

Dış bağlantılar 

  
 Görüntü Flickr