Halid-i Cezeri

Halid-i Cezeri, Cizre'de doğmuştur. Doğum tarihi tam olarak bilinmemektedir ancak ölüm yılı 1839'dur. Kürt kökenlidir. Cezeri, Cizre'nin köklü ailelerinden Hacı Zuraf ailesinin mensubudur ve Hacı Zuraf'ın amcasıdır. Cizre'de soy adı; Ozkan, Oktaykaan ve Emek olan vatandaşlar Cezeri'nin soyundan gelmektedir.

Hayatı 
Cezeri, ilim çalışmalarına doğduğu yer olan Cizre'de başlamıştır. O dönemlerde Botan bölgesinde bulunan, dönemin en meşhur medreselerinden biri olan Kırmızı Medrese'de alimlerden ders almıştır.

Hâlid Bağdâdî Irak'dan, Şam'a geçerken Cezeri ile tanışır ve onun ilimi ile hâlini çok beğenir. Ardından Bağdâdî, Cezeri'yi Şam'a davet eder. Daveti kabul eden Cezeri, burada Seyru Süluk'a girer. Cezeri, Bağdâdî'nin yanında hizmet vermeye devam etmiş ve kendisine Cizre, Mardin, Diyarbakır ve Botan'da insanlara doğru yolu göstermesi için görev verilmiştir.

Cezeri, Cizre'deki görevini tamamlayınca kuzeye yerleşmek istemiş ve Kerhver köyüne gitmiştir. Burada bir süre yaşadıktan sonra köyün doğusundaki Küpeli Dağları'na yakın Basret köyüne yerleşmiştir. Burada iki aşiretin arasındaki sorun sebebiyle köyün yönetimi Cezeri'ye verilmiştir. Cezeri bu bölgeye büyük bir mescit ve tekke kurarak insanlara dini öğretmek için çalışmıştır. Yaşadığı köyü irşad merkezi haline getiren Cezeri, bu köyde ölmüştür. Mardinli birkaç usta Cezeri'nin kabrinin üstüne kubbeli bir türbe yapmıştır.

Cezeri'nin hiç erkek çocuğu olmamış, sadece 3 kız çocuğu olmuştur.

Türbesi 
Cezeri'nin türbesi Şırnak sınırları içerisinde yer alan Basret köyündedir.

Kaynakça

Konuyla ilgili yayınlar 
 https://www.academia.edu/10944065/Mevlana_Halid_i_Ba%C4%9Fdadi_nin_Halifelerinden_%C5%9Eeyh_Halid_i_Cezeri_ve_Basret_Dergah%C4%B1
 https://acikerisim.dicle.edu.tr:8443/xmlui/handle/11468/2647

İslam alimleri
Evliyalar
Cizre doğumlular
Kürt Müslümanlar
Kürt din âlimleri
Kürt evliyalar
Kürt alimler