Temsilciler Meclisi (Libya)

Temsilciler Meclisi (TM) (), %18'lik bir katılımın olduğu 2014 Libya parlamento seçimlerinden kaynaklanan Libya yasama organıdır. 2014 yılının sonlarında, Libya İç Savaşı bağlamında başkent Trablus'u ele geçirmeye yönelik başarısız darbe girişiminin ardından, Temsilciler Meclisi kendisini Libya'nın uzak doğusundaki Tobruk'a taşıdı. Mayıs 2019'da Trablus silahlı saldırı altındayken Trablus'ta birkaç TM toplantısı yapıldı ve 45 gün için bir geçici başkan seçildi. 2014 ve 2021 yılları arasında Temsilciler Meclisi, Abdulhamid Dibeybe liderliğindeki görevdeki Ulusal Birlik Hükümeti'ni desteklemeden önce Abdullah es-Sani liderliğindeki Tobruk merkezli hükûmeti destekledi. Eylül 2021'de Temsilciler Meclisi, Dibeybe liderliğindeki geçici Ulusal Birlik Hükûmeti'ne karşı bir güvensizlik oylamasını kabul etti.

Tarihi

Oluşum 
Temsilciler Meclisi, 25 Haziran 2014 tarihli bir seçimin ardından Genel Ulusal Kongrenin yerini alarak 4 Ağustos 2014 tarihinde resmi olarak yasama organı oldu. Seçime katılım, Temmuz 2012'deki ilk Kaddafi sonrası seçimindeki %60'tan %18'e azaldı. Güvenlik endişeleri nedeniyle bazı yerlerde oylama yapılmamıştır.

2014 itibarıyla meclis başkanı Akile Salih İsa'dır. 2014 itibarıyla Yardımcı Başkanlar Konseyi yardımcı başkanları Imhemed Şaib ve Ahmed Huma'dır.  2019 itibarıyla, TM yürütme yetkisini El-Beyda, Libya'da bulunan Abdullah es-Sani'nin ikinci Es-Sani hükûmetine bırakmıştır.

Trablus merkezli Libya Yüksek Anayasa Mahkemesi 6 Kasım 2014'te haziran seçimlerinin anayasaya aykırı olduğuna ve Temsilciler Meclisi'nin feshedilmesine karar verdi. Temsilciler Meclisi, mahkemenin silahlı milisler tarafından kontrol edildiğini ve kararın "silah zoruyla" yapıldığını söyleyerek kararı reddetti.

2014'ün sonlarında Trablus'taki rakip bir parlamento olan Genel Ulusal Kongre yenilendi. Temsilciler Meclisi yeni GUK'u tanımadı ve seçimlerin yapılamaması nedeniyle 6 Ekim 2015'te, 131 üzerinden 112 oy ile "görev süresini 20 Ekim'den sonraya uzatmak" için karar aldı.

Tobruk'a geçiş 
2014'ün sonlarında, İkinci Libya İç Savaşı sırasında Trablus'un silahlı İslamcı gruplar tarafından işgalini takiben, Temsilciler Meclisi ülkenin en doğusundaki Tobruk'a taşındı. Uygun bir konut olmadığı için başlangıçta Yunan nakliye şirketi ANEK Lines'tan Elyros isimli feribot kiralandı. Daha sonraları TM, Tobruk'taki Dar al-Salam Hotel'e taşındı.

Shirat anlaşması 
Ekim 2015'te BM'nin Libya elçisi Bernardino León, Temsilciler Meclisi'nin uzlaşmacı bir başbakan Fayiz es-Serrac ile İslamcı liderliğindeki yeni GUK hükûmetiyle iktidarı paylaşma önerisini açıkladı. Ancak, son teklifin şartları her iki taraf için de kabul edilemezdi ve her taraf da teklifi reddetti. Bununla birlikte teklif Fayiz es-Serrac ve diğerleri tarafından bir araya getirilen ve daha sonra Birleşmiş Milletler tarafından desteklenen gözden geçirilmiş bir öneriyi ateşledi. 17 Aralık 2015'te Temsilciler Meclisi üyeleri ve yeni Genel Ulusal Kongre, genellikle "Libya Siyasi Anlaşması" veya "Shirat Anlaşması" olarak bilinen bu revize edilmiş siyasi anlaşmayı imzaladı. Anlaşma hükümlerine göre, iki yıl içinde yeni seçimler yapmak amacıyla dokuz üyeli bir Başkanlık Konseyi ve on yedi üyeli geçici Ulusal Mutabakat Hükümeti kurulacaktı. Temsilciler Meclisi, yasama organı olarak var olmaya devam edecek ve Yüksek Danıştay olarak bilinen bir danışma organı, Yeni Genel Ulusal Kongresi tarafından aday gösterilen üyelerle oluşturulacaktı. 31 Aralık 2015'te Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih İsa, Libya Siyasi Anlaşması'na destek verdiğini açıkladı.

Nisan 2016 itibarıyla, Libya Ulusal Seçim Komisyonu, Temsilciler Meclisi'nin bir sonraki seçimini uygulamak için mevzuat hakkındaki önerilerini hâlâ değerlendiriyordu.

Tunus'ta Ekim 2017'de başlayan yeni bir müzakere turu bir ay sonra anlaşma yapılmadan bozuldu. 17 Aralık 2017'de general Halife Hafter, "sözde" Shirat anlaşmasının geçersiz olduğunu ilan etti.

2019 Trablus Toplantıları 
Nisan 2019'un başlarında, 2019-20 Batı Libya taarruzu sırasında Temsilciler Meclisi'nin 31 üyesi Trablus'a yönelik saldırıyı destekleyen, 49 üye ise saldırıya karşı çıkan bir açıklama yaptı. 2 Mayıs'ta, TM'nin 51 üyesi Rixos al-Nasr Otel'de bir oturum düzenledi. Oturumlarının TM'yi veya Libya'yı bölmek istemediğini ve diğer TM üyelerini 5 Mayıs'ta planlanan başka bir Trablus oturumuna katılmaya çağırdıklarını belirttiler. Saldırıya ve siyasi çözüm çağrısında askeri güç kullanımına karşı çıkmaktadırlar. Başkanlık Konseyi'nin 2 Mart 2015 tarihinde TM tarafından atanan Halife Hafter yerine yeni bir ordu komutanı atanmasını istediler.

5 Mayıs'ta Temsilciler Meclisi'nin 47 üyesinden oluşan Trablusgarp oturumu, es-Sadık el-Kehili'yi geçici başkan, Musab el-Abed'i raportör ve Hamuda Sayala'yı sözcü olarak 45 gün süreyle 27 oyla seçti. 2014 Libyalı parlamento seçimlerinde, el-Kehili 56. seçim bölgesi Tacura'da 1596 oy ile seçildi. Musab el-Abed (Musab Abulgasim) 59. seçim bölgesi Hay el-Endelüs'te 2566; Sayala (Siyala) ise 58. seçim bölgesi Trablus Merkez'de 6023 oy ile seçildi. 8 Mayıs'ta, Shirat Anlaşması'nın 16. maddesi gereğince 2014'ten bu yana alınan TM kararlarını gözden geçirmek üzere bir iç kod inceleme komitesi oluşturan Trablus'ta bir oturum daha yapıldı. Bir uluslararası iletişim komitesi, bir sekreterlik ofisi ve Başkanlık Konseyi'nin 2019 Batı Libya saldırısıyla ilgili olarak oluşturduğu acil durum komitesinin çalışmalarını "takip etmek" için bir kriz komitesi oluşturuldu. Sayala, televizyonda yapılan bir röportajda Libya'daki krizin çözülmesinin, TM'nin Libya'daki en yüksek yasama otoritesi olarak "restore edildiği" siyasi bir anlaşma gerektireceğini belirtti.

Kayıplar 

17 Temmuz 2019'da Temsilciler Meclisi Bingazi üyelerinden biri olan ve 2011 Libya İç Savaşı sırasında tecavüzü bir savaş silahı olarak belgelediği için bilinen Seham Sergeva, Libya Ulusal Ordusu tarafından gözaltına alındı. 20 Temmuz 2019 itibarıyla konumu bilinmiyor.

Ulusal Birlik Hükûmeti 
10 Mart 2021'de Temsilciler Meclisi, Başkanlık Konseyi başkanı olarak Muhamed el-Menfi ve başbakan olarak Abdulhamid Dibeybe tarafından yönetilen bir Ulusal Birlik Hükümeti'nin kurulmasını resmen onaylamak için merkezi Sirte kentinde bir araya geldi. Meclis'in 121 üyesi, birlik hükûmetinin kurulmasını onaylamak için oy kullandı. Ulusal Birlik Hükûmeti, Trablus merkezli rakip Ulusal Mutabakat Hükümeti ile Tobruk merkezli İkinci es-Sani Kabinesi'ni birleştirmeyi amaçlıyor.

Ayrıca bakınız 
 Yüksek Danıştay (Libya)
 Libya İç Savaşı (2014- 2020)
 Libya Krizi (2011-günümüz)
 Libya Temsilciler Meclisi seçimi, 2014

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Resmi internet sitesi  
 Resmi Facebook sayfası 

Tek meclisli yasama organları
Libya'da siyaset
Libya hükûmeti