Lösizm

Lösizm bir hayvanda pigmentasyonun kısmen kaybolması ile sonuçlanan, derinin, kılların, tüylerin, pulların, kutiküllerin beyaz, soluk ya da benekli bir görünüme sahip olmasına neden olan çok sayıda durum için kullanılan terimdir. "Lösistik" görünüşe neden olan genetik durumlar arasında piebaldizm, Waardenburg sendromu, vitiligo, Chédiak–Higashi sendromu, isabellinizm ve Melanofilin mutasyonları sayılabilir. Sıklıkla "depigmentasyon" (renksizleşme) olarak da adlandırılan deri, tüy ya da kürkün soluk renkli beneklenmesi yaralanma nedeniyle de oluşabilir.

Detaylar

Lösizm sıklıkla pigment hücre farklılaşmasındaki kusurlardan ve/veya gelişim sırasında nöral krestten deri, kıl ya da tüylere olan yer değiştirmesinden kaynaklanan fenotipi tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Eğer tüm pigment hücreleri gelişemez ise tüm yüzeyde, yalnızca bir kısım pigment hücresi kusurlu ise lekeler şeklinde, pigment yapabilen hücrelerin eksikliği olarak ortaya çıkar.

Bütün pigment hücre tipleri aynı çok yetili öncül hücre tipinden farklılaştığı için lösizm sıklıkla karıştırıldığı albinizmin aksine tüm pigment tiplerinde indirgemeye neden olabilir. Albinizm yalnızca melanin üretiminin indirgenmesine neden olur ve melanosit ya da melanofor hâlâ mevcuttur. Dolayısıyla ksantofor gibi diğer pigment hücre tiplerine sahip türlerde albinolar tamamen beyaz değildir ama soluk sarımsı bir renge sahiptirler.

Pigment hücrelerinin tamamının eksikliğinden daha yaygın olarak bölgesel ya da eksik hipopigmentasyon normal renge sahip hayvanda düzensiz beyaz lekelere neden olur. Bu kısmi lösizm alaca etkisi olarak bilinir ve beyaz renk ile normal renk deri arasındaki oran yalnızca değişik nesiller arasında değil hatta aynı ebeveynden olan yavrular arasında, ve hatta aynı batında doğanlar arasında da büyük oranda değişiklik gösterebilir. Bu özellikle atlar, inekler, kediler, köpekler, şehir kargaları ve kraliyet pitonunda dikkati çekse de çok sayıda diğer türde de görülür.

Hem retina pigment epiteli hem de iriste melanin üretimi noksanlığı nedeniyle albinizmden muzdarip olanların altta bulunan kan damarlarının görünmesi nedeniyle göz bebekleri pembe renli görünür. Ancak bu her zaman oluşan bir durum değildir ve çoğu albino hayvanın göz bebekleri pembe değildir. Tüm albinoların göz bebeklerinin pembe olduğuna dair yaygın inanış nedeniyle çoğu albino yanlışlıkla "lösistik" olarak tanımlanır. Lösizme neden olan nöral krest bozuklukları göz bebeklerinin pembe olmasına neden olmaz dolayısıyla da çoğu lösistik hayvanın göz bebeklerinin rengi normaldir. Bunun nedeni retina pigment epitelinin nöral krestten kaynaklanmamasıdır. Bunun yerine nöral tüpün dışarı doğru keseleşerek oluşturduğu optik çukurluk retinayı oluşturur. Bu hücreler de köken olarak bağımsız gelişme kaynaklı olduğu için genellikle lösizme neden olan genetik koşullardan etkilenmez.

Mutasyona uğradığında lösizme neden olan genler arasında c-kit, mitf ve EDNRB sayılabilir.

Doğadan örnekler
Lösizmin görüldüğü hayvan türleri arasında aşağıdakiler sayılabilir:
 Batı Avrupa kirpisi
 Kermode ayısı
 Beyaz Amerika bizonu
 Seneca beyaz geyiği
 Kenya'da lösistik zürafalar
 Beyaz geyik
 Amerika aligatoru
 Sığın
 Katil balina
Kral kobra
Sessiz kuğu, Cygnus olor  morpha immutabilis
Pica hudsonia
Amerika kargası
Kral penguen
İngiliz saksağanı
Bayağı deniz papağanı

Kurgu ve mitolojiden örnekler
 Moby Dick
 Beyaz geyik
 Kimba the White Lion
 Father of the Pride
 Kung Fu Panda 2

Galeri

Kaynakça

Dermatoloji terimleri
Hayvan morfolojisi
Biyolojik süreçler
Genetik hastalıklar