Şevket Memmedova

Şevket Hasan kızı Memmedova (; 18 Nisan 1897, Tiflis - 8 Haziran 1981, Bakü), Azeri şarkıcı, oyuncu, kadın soprano ve opera sanatçısıdır. İlk Azeri profesyonel kadın şarkıcı.

Yaşamı

Şevket Hasan kızı Memmedova, 18 Nisan 1897'de Tiflis'de dünyaya geldi. Babası müziğe olan tutkusunu duyarak, 1910'da milyoner Zeynelabidin Tağıyev'in yardımıyla 1910 yılında onun Bakü'ye gönderdi. 1911'de Zeynalabidin Tağıyev ve eşi Sona'nın yardımıyla İtalya'nın Milano şehrinde bir müzik okuluna girdi. Ancak, 1912'de ona yapılan yardım kesildi ve Şevket Memmedova Rusya'ya geri dönmek zorunda kaldı. Eğitimine Tiflis Müzik Okulu'nda devam etti.

Aynı yıl ilk kez Bakü'deki Tağıyev Tiyatrosu'nda profesyonel sanatçı olarak sahne aldı. Üzeyir Hacıbeyov'un "Ər və arvad" operetindan birkaç eser yaptı. Konserden elde edilen gelir, Şevket Memmedova'nın İtalya'daki eğitimine devam etmek için kullanılacaktı. Ancak kadının peçe olmadan sahnede şarkı söylemesi Bakü'deki müslüman cemaati kızdırdı. Sinirli kitle hem Şevket Memmedova'yı hem de sahneye çıkmasına izin veren dahi besteci Üzeyir Hacıbeyov'u öldürmeye karar verdi, ancak ikisi de bir arabaya bindi ve Abşeron köylerinden birinde saklandı.

1915 yılında Şevket Memmedova, Kiev Konservatuvarı'na (şimdi Kiev Müzik Akademisi) girdi.

1915'te Kiev'de okurken Milano'da tanıştığı bir mühendis olan Yakov Lyubarsky ile evlendi.

Tiflis'teki müzik okulundan mezun olduktan sonra (1910), 1911'de Milan'a giderek ünlü şarkıcı D. Ambrozio ile çalıştı (ikinci kez 1927-1929'da Milano'daydı). 1917-1921'de Kiev Konservatuvarı'nda eğitim gördü ve burada R. Glier ile birlikte konserlerde Azerbaycan müziğini tanıttı. Onun inisiyatifiyle, 1923'te Bakü Tiyatro Koleji açıldı ve müzik yayınevi kuruldu. İlk olarak 1921'de Azerbaycan Opera ve Bale Tiyatrosunun sahnesinde Violetta ("La Traviata", J.Verdi) bölümünde  sahne aldı ve 1948'e kadar (aralıklı olarak) tiyatronun solisti oldu. Azerbaycan Opera sahnesinde Rus ve dünya vokal sanatının en iyi geleneklerini ulusal müziğin özellikleriyle birleştirdi.

Azerbaycan SSR Ali Sovyetinin (1-4 çağırış) milletvekili olmuştur. İki kez Lenin Nişanı, iki kez Kızıl Bayrak İşçi Nişanı ve Onur Rozeti nişanlarıyla ödüllendirildi.

Kariyeri
1921'den beri Rusya, Fransa, İtalya, İran ve Gürcistan'da sahne aldı. İtalya'yı ziyareti sırasında, 1912'de bitmemiş eğitimini 1927-1930'da Milano Müzik Okulu'na tekrar girdi ve eğitimini tamamladı.

Daha sonra Azerbaycan Devlet Akademik Opera ve Bale Tiyatrosu'nda sahne aldı. 1923 yılında Azerbaycan'da ilk müzik yayınevini ve Bakü Ali Tiyatro Okulu'nu (şimdi Azerbaycan Devlet Kültür ve Sanat Üniversitesi) kurdu. Ayrıca Azerbaycan Devlet Konservatuvarı'ndaki öğrencilere son günlerine kadar profesyonel vokal dersleri verdi.

1923'te Şevket Memmedova'nın inisiyatifiyle Bakü Tiyatro Koleji açıldı ve 1923-1925'te müzik yayınevinin hem yönetmeni hem de müdürü olarak çalıştı.

Azerbaycan Tiyatro Topluluğu'nun (1945-1952) ilk başkanı olmuştur. 1945-1981'de Azerbaycan Devlet Konservatuvarı'nda öğretmen olarak çalıştı.

Ölümü
Azeri opera sanatçısı Şevket Memmedova 8 Haziran 1981'de Bakü kentinde 84 yaşında ölmüştür.

Ödülleri

Devlet Sanatçısı ödülü
 Azerbaycan SSC - 1933
 Azerbaycan SSC - 1934
 SSCB - 1938
 Azerbaycan SSC Devlet Ödülü

Devlet nişanları
 Kızıl Bayrak İşçi Nişanı (2 defa)
 Lenin Nişanı (2 defa)
 Onur Rozeti Nişanı

Kaynakça

1897 doğumlular
Tiflis doğumlu kadın şarkıcılar
1981 yılında ölenler
Bakü'de ölenler
1910'ların şarkıcıları
1920'lerin şarkıcıları
1930'ların şarkıcıları
1940'ların şarkıcıları
1950'lerin şarkıcıları
1960'ların şarkıcıları
1970'lerin şarkıcıları
1980'lerin şarkıcıları
Azeri kadın şarkıcılar
Azerice şarkı söyleyen şarkıcılar
20. yüzyılda Azeri şarkıcılar
Azerbaycan Halk Sanatçıları
20. yüzyıl kadın şarkıcıları
Gürcistan Azerileri
SSCB Halk Sanatçıları
Azeri müzik eğitimcileri
Fahri Hiyabanı'nda defnedilenler
Kiev Konservatuvarında öğrenim görenler
Milano Konservatuvarında öğrenim görenler
Tiflis doğumlu müzisyenler
Lenin Nişanı sahipleri
Onur Rozeti Nişanı sahipleri
Kızıl Bayrak İşçi Nişanı sahipleri
Sovyet müzik eğitimcileri