Maliye Bakanlığı (Azerbaycan)

Azerbaycan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı (Azerice: Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyi), Azerbaycan Cumhuriyeti'nde finans sektörünü düzenlemekten sorumlu, Azerbaycan Kabinesi'ne bağlı bir devlet kurumu. Bakanlığa Samir Şerifov başkanlık etmektedir.

Tarihi 
Maliye Bakanlığı, 18 Mayıs 1918'de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını ilan etmesiyle kuruldu. Maliye Bakanı, ilk kabine üyelerinden biriydi. Ancak Maliye Bakanlığı resmî olarak 21 Ekim 1918'de kuruldu. Azerbaycan'ın SSCB'ye katılmasıyla Maliye Bakanlığı, Sovyet Maliye Bakanlığı'na teslim edildi. 4 Ağustos 1956 ve 29 Ekim 1971 tarihlerinde bakanlık tüzüğü sırasıyla 385 ve 358 sayılı Bakanlar Kurulu kararnameleri ile revize edildi. Bakanlığın temel görevleri, Azerbaycan SSR'nin ekonomik sektörüne dağıtılacak mali araçların toplanmasıydı. Maliye Bakanlığının mevcut faaliyeti 4 Şubat 2000 tarihinde 271 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile onaylanan Azerbaycan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı Tüzüğü ile düzenlenmiştir.

Bakanlar 

18 Nisan 2006 tarihinden itibaren (V,VI,VII,VIII hükûmetler) bakan görevini Samir Şerifov yürütmektedir.

Yapısı 
Maliye Bakanlığı, Azerbaycan Cumhuriyeti sınırları içinde devletin mali politikasını uygulayan ve devlet maliyesinin kontrolünü düzenleyen merkezi yürütme organıdır. Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının 9 Şubat 2009 tarihli 48. kararına göre bakanlık görevlerini yerine getirmektedir. Bakanlığı ve Türkiye'nin Özerk Cumhuriyeti'nin ilgili kurum, Değerli Metal ve Taşlar, yerel kuruluşlar ve diğer alt bölümleri kontrol cihazı Bakanlığı, Devlet Mali Denetim Hizmeti, Kamu Borç Yönetimi Kurumu, Devlet Sigorta denetleme Dairesi Devlet Hazine Dairesi, Devlet Hizmeti Maliye Bakanlığı sistemi oluşturmaktadır. Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 6 Nisan 2010 tarihli 55 sayılı kararına göre, Bakanlık, bağımlı organ olarak kabul edilen Veri Merkezi ve 'Finans ve Muhasebe Dergisi Yazı İşleri' LLC, Finans Bilimleri ve Eğitim Merkezi'ni kapsamamaktadır. Bakanlığa, bakan ve iki bakan yardımcısı başkanlık etmektedir. Bakanlığın görevleri finans, bütçe ve vergilere ilişkin devlet politikalarının iyileştirilmesi; devlet maliyesinin istikrarını ve ülkede finansal piyasaların gelişimini sağlamak; yabancı alacaklıları Azerbaycan ekonomisine çekmek; bütçeleme, vergi tahmini, mali mekanizmaların iyileştirilmesi; bütçe fonları ve harcamalar üzerinde mali kontrol sağlamak; Azerbaycan'da devlet bütçesi fonlarının yönetiminin sağlanması ve fonların hareketinin kontrol edilmesi.

Bakanlığın görevleri 
Azerbaycan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmektedir;

 Hükûmetin birleşik finans, bütçe ve vergi politikasının yönetimi ve uygulanması konusunda tavsiyelerde bulunmak
 Devlet bütçesi projesinin kurulması ve düzenlenmesi
 Devlet finansmanını daha istikrarlı hale getirmek ve finansal piyasayı geliştirmek için gerekli önlemleri almak
 Azerbaycan Cumhuriyeti ekonomisine dış kredi çekmek, harcamalarının ve ödemelerinin muhasebesinin uygulanmasını tavsiye etmek
 Bütçe sistemini, bütçe-vergi tahminlerini, finansman mekanizmalarını ve muhasebe ve raporlama düzenlemelerini iyileştirmek
 Devlet garantisi altında alınan iç ve dış krediler dahil, bütçe fonlarının, hedeflenen bütçe fonlarının, bütçe kurumlarının fonlarının (bütçe dışında) harcamaları üzerinde mali kontrol sağlanması
 Devlet bütçe yönetimini daha verimli hale getirmek ve uygun dağılımını sağlamak
 Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarında standartların denetlenmesi

Bakanlığın hakları 

 Taslak bütçenin hazırlanması için gerekli olan, sahiplik veya yasal biçime bakılmaksızın, yapısal birimler, belediyeler ve bütçe dışı fonlarla ilgili analitik materyaller ve hesaplamaların alınması ve derlenmesi
 Bütçe kuruluşlarından ve devlet bütçesinden sübvansiyon ve diğer mali yardım alan kuruluşlar tarafından oluşturulan şekilde işlevsel, ekonomik ve idari sınıflandırmalar hakkında raporlar alma
 Devlet bütçesinden tahsis edilen fonların harcamalarının makul olmaması durumunda (savunma harcamaları hariç) devlet bütçesine önceden ödenmiş fonların kısıtlanması ve geri ödenmesi, ilgili yürütme makamlarının başkanlarına bildirimde bulunarak raporların sunulması
 Hedef bütçeden tahsis edilen fonlar da dahil olmak üzere, devlet bütçesinden tahsis edilen işletmeler, kurumlar, kuruluşlar ve belediye fonlarından kanunla öngörülen şekilde çekilme tedbirleri almak
 Devlet bütçe fonlarını kullanan kurumlar, işletmeler ve kuruluşlar üzerinde mali kontrol uygulamak
 Mevzuat bazında kurum, işletme ve kuruluşlarda teftiş yapmak için yaptırım ve adli makamlara sahiptir
 Devlet teşebbüsleri, kurum ve kuruluşlarının mali ve ekonomik faaliyetlerinin analizini yapmak
 Maliye Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılan kuruluşların izlenmesi;
 Değerli metallerin ve değerli taşların işlenmesiyle ilgili kurum, kuruluş ve kuruluşları izleme
 Kanuna göre ve bağlayıcı emir ve/veya emirler verme yetkisi

Bakanlık faaliyetlerinin organizasyonu 

 Bakanlık, ülkenin Anayasasına göre Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından atanan ve görevden alınan Bakan tarafından yönetilir.
 Bakan, Bakanlık adına verilen görevlerin yerine getirilmesinden bizzat sorumludur.
 Bakanın yardımcıları (1. milletvekili ve toplam üç milletvekili) Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır. Bakan tarafından verilen görevleri yerine getirirler ve doğrudan sorumlu kabul edilirler.
 Bakanlıkta, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan Kurul, bakandan (Kurul başkanı), görevlerine göre yardımcılarından ve diğer önemli çalışanlardan (toplam 9 üye) oluşur.
 Bakanlık Kurulu, Bakanlığın faaliyetleriyle ilgili konuları toplantılarında tartışır ve bunlarla ilgili kararlar alırç
 Bakanlık Kurulunun kararları protokolle resmîleştirilir ve genellikle Bakanın emriyle uygulanır.

Maliye Bakanı'nın yetkileri 

 Bakanlık yetkisini Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanına ve Bakanlar Kuruluna temsil ederek tavsiyede bulunmak
 Bakan yardımcıları arasında görev dağılımı yapmak ve diğer görevlilerin faaliyetlerini koordine ederek bakanlıktaki görevlerini belirlemek
 Bakanlık bünyesinde faaliyet gösteren diğer kurum ve kuruluşların başkanları da dâhil olmak üzere Bakanlık aygıtlarının işe alım ve işten çıkarılması
 Azerbaycan Cumhuriyeti ve yabancı ülkelerin devlet makamları, yönetimi, teşebbüs ve kuruluşları ile ilişkilerinde Bakanlığı temsil eder, yetkileri dahilinde ilgili anlaşma, anlaşma ve protokolleri müzakere etmek ve imzalamak
 Yetkisi dâhilinde yolsuzlukla mücadele tedbirlerini üstlenmek

Alt organları 

 Finans Bilimleri ve Eğitim Merkezi
 Veri işleme merkezi
 Bakü Kongre Merkezi
 "Finans ve Muhasebe" dergisi yayını

Uluslararası ilişkiler 
Bakanlık kuruluşundan bu yana dâhili ve haricî olan ilişkilerini geliştirmiş, daha sonra uluslararası ve bölgesel finans ve kredi kuruluşları, Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Bankası Grubu, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Asya Kalkınma Bankası (ADB) ve Karadeniz Ticaret ve Kalkınma Bankası, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı Ticaret ve Kalkınma Bankası (ETDB) ve Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) gibi uluslararası finans kuruluşlarıyla iş birliği yapmaya başlamıştır.

Ayrıca bakınız 

 Azerbaycan Bakanlar Kurulu
 Azerbaycan'ın ekonomisi

Kaynakça 

Azerbaycan
Azerbaycan bakanlıkları
Azerbaycan'da bankacılık
1918'de kurulan bakanlıklar