OSIRIS-REx

, Dünya'ya yakın karbonlu bir asteroit olan 101955 Bennu'yu ziyaret eden ve ondan örnekler toplayan bir NASA asteroit çalışması ve örnek getirme göreviydi. Eylül 2023'te getirilen malzemenin, bilim adamlarının Güneş Sistemi'nin oluşumu ve evrimi, gezegen oluşumunun ilk aşamaları ve Dünya'da yaşamın oluşumuna neden olan organik bileşiklerin kaynağı hakkında daha fazla bilgi edinmelerini sağlaması bekleniyor. Ana görevin tamamlanmasının ardından uzay aracının OSIRIS-APEX adlandırmasıyla, asteroit 99942 Apophis'e yakın bir geçiş yapması planlanmaktadır.

OSIRIS-REx 8 Eylül 2016'da fırlatıldı, 22 Eylül 2017'de Dünya'nın yanından geçti ve 3 Aralık 2018'de Bennu'ya ulaştı. Daha sonra, örnek çıkarmak için uygun bir yer bulmak amacıyla sonraki iki yıl boyunca yüzeyi analiz etti. 12 Aralık 2019'da NASA, Nightingale olarak bilinen ilk örnek toplama alanını duyurdu. Yüzeye iniş ve örnek toplama 20 Ekim 2020 tarihinde 22.12 UTC'de gerçekleşti. OSIRIS-REx, Bennu'dan 10 Mayıs 2021'de ayrıldı ve elde ettiği örneği 24 Eylül 2023'te Dünya'ya geri getirdi. Ardından 99942 Apophis'i incelemek üzere yeni görevine başladı. Uzay aracı, asteroitin Dünya ile yaklaşmasının beklendiği Nisan 2029'da Apophis'e varacak.

101955 Bennu, Güneş Sisteminin doğumundan itibaren bir "zaman kapsülü" olduğu için çalışmanın hedefi olarak seçildi. Bennu'nun çok koyu bir yüzeyi vardır ve karbonlu C tipi asteroitlerin bir alt türü olan B tipi bir asteroid olarak sınıflandırılır. Bu tür asteroitler, oluşum zamanlarından itibaren çok az jeolojik değişikliğe uğramış oldukları için "ilkel" kabul edilirler. Özellikle, Bennu, yaşam için gerekli organik moleküllerde anahtar bir element olan ve Dünya'nın oluşumundan önceki maddenin temsilcisi olan bozulmamış karbonlu materyalin mevcudiyeti nedeniyle seçildi. Amino asitler gibi organik moleküller daha önce göktaşı ve kuyruklu yıldız örneklerinde bulunmuştu, bu da yaşam için gerekli bazı bileşenlerin uzayda doğal olarak sentezlenebileceğini gösteriyor.

OSIRIS-REx görevinin maliyeti, Atlas V fırlatma aracı maliyeti olan 183,5 milyon ABD doları hariç yaklaşık olarak 800 milyon ABD dolarıdır. OSIRIS-APEX uzatılmış görevi ise ek olarak 200 milyon ABD doları tutarında maliyet getirmiştir. New Frontiers programı kapsamında, Juno ve New Horizonstan sonra seçilen üçüncü gezegen bilimi görevidir ve baş araştırmacı, Arizona Üniversitesi'nden Dante Lauretta'dır. OSIRIS-REx, bir asteroitten örnek getiren ilk Amerika Birleşik Devletleri uzay aracı oldu. Daha önce 2010 yılında benzer bir Japon uzay sondası Hayabusa, 25143 Itokawa'dan ve Aralık 2020'de Hayabusa2, 162173 Ryugu'dan örnekler getirmişti.

Kaynakça

Dış bağlantılar

 OSIRIS-REx website  NASA'da
 OSIRIS-REx website  Arizona Üniversitesi'nde
 OSIRIS-REx Mission Archive  at the NASA Planetary Data System, Small Bodies Node

NASA uzay sondaları
New Frontiers programı
Örnek getirme görevleri
Gezegensel korunma