Niya harabeleri

Niya harabeleri (), Çin'in Sincan eyaletinde, Tarım Havzası'nın güney kenarında, modern Niya ilinin yaklaşık  kuzeyinde bulunan bir arkeolojik sit alanıdır.  Antik site ana dilinde Caḍ́ota  Han Hanedanlığı döneminde Çince Jingjue   olarak biliniyordu. ( Chinese       Caḍota benzer  Eski Çin tseng-dzot,    ). Bölgede çok sayıda  arkeolojik eser ortaya çıkarılmıştır.

Niya bir zamanlar güney Taklamakan Çölü'ü aşan İpek Yolu'nun güneyindeki bir vahada yer alan büyük bir ticaret merkeziydi. Eski zamanlarda Niya'yı deve kervanları, Çin'den Orta Asya'ya süren yolculuklarının bir mola noktası olarak kullanacaktı.

Tarihi 
Hanshu'da, genellikle Niya olduğu düşünülen Jingjue adlı bağımsız bir vaha devletinden bahsedilmektedir:

Niya, üçüncü yüzyılda Loulan Krallığı'nın bir parçası oldu. Dördüncü yüzyılın sonuna doğru Çin egemenliği altına girdi, daha sonra Tibet tarafından ele geçirildi.

Kazılar 

1900 yılında Aurel Stein batı Çin ve Taklamakan Çölü'ne bir arkeoloji seferi başlattı. Niya'da birkaç konut grubunu kazdı ve M.S. 105'te yazılmış 100 ahşap tablet buldu. Bu tabletler, erken bir Hint yazı tipi olan Kharoshthi dilinde yazılmıştı ve Kuşan İmparatorluğu'na tarihlenen kil mühürleri, resmi emirleri ve mektupları içeriyordu. Diğer buluntular arasında Han Hanedanı'ndan kalma sikkeler ve belgeler, Roma sikkeleri, eski bir fare kapanı, bir baston, bir çalgı parçası, çalışma düzeninde bir yay, oyma bir tabure, özenle tasarlanmış bir halı ve diğer tekstil parçalarının yanı sıra ayrıntılı oyma, seramik, Çin sepetçilik ve lake eşya ile ahşap mobilya gibi diğer ev eşyaları bulunmaktadır. Aurel Stein 1901 ve 1931 yılları arasında Niya'yı dört kez ziyaret etti. 

Bölgedeki ortak Çin-Japon arkeolojik kazıları için resmi onay 1994 yılında verildi. Araştırmacılar kazılar sonucunda yaklaşık 100 konut, mezar alanı, hayvanlar, meyve bahçeleri, bahçeler ve tarım alanları içeren insan yerleşimi kalıntıları buldular. Ayrıca konutlarda demir baltalar ve oraklar, ahşap sopalar, çömlekler ve ürünlerin saklandığı kavanozları gibi iyi korunmuş aletler buldular. Bölgede bulunan insan kalıntıları bu halkların kökenleri üzerinde tartışmalar çıkmasına yol açtı.

Niya harabelerinden bazı arkeolojik bulgular Tokyo Ulusal Müzesi'nde sergilenmektedir. Stein koleksiyonun diğer parçaları ise British Museum, British Library ve Yeni Delhi'deki Ulusal Müze'de sergilenmektedir.

Eski metinler o dönemde yaşayan bazı kralların isimlerini de içeriyordu.

Ayrıca bakınız 

 Tarım mumyalar 
 Shanshan 
 Loulan Krallığı 
 Dandan Oilik

Kaynakça 

 http://history.yale.edu/sites/default/files/files/hansen-religious-life-niya.pdf

Dış bağlantılar 

 Niya eserlerini bulma 
 Toyo Bunko Dijital İpek Yolu Projesi'nde Niya Haritaları

Çin'deki vahalar
İpek Yolu'ndaki siteler
Çin'deki arkeolojik sitler