UNESCO Türkiye Millî Komisyonu

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu (UTMK)nun amacı; eğitim, bilim, kültür ve ve iletişim işleriyle yükümlü kamu ve kuruluşları ile özel kuruluşları, UNESCO tarafından yürütülen çalışmalar konusunda bilgilendirmek, bunların faaliyetlere katkı ve katılım sağlamaktır. Komisyonun ayrıca amacı eğitim, bilim ve kültür konularında çalışmalar yapmaktır. Komisyonun başkanlığını Prof. Dr. Öcal Oğuz yapmaktadır.

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Yönetim Kurulu 15 üyeden oluşur. Millî Eğitim Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 4 üye atanır. Genel Kurul tarafından, diğer kamu kuruluşları, yükseköğretim kurumları, özel kuruluşlar, bunların temsilcileri ve tanınmış kişilerden toplam 11 üye seçilir.

Komisyon, Afrika kıtasının bulunduğu durumdan dolayı, kıtanın daha güçlü ve daha iyi yaşam standartlarına sahip olması için Afrika kıtasına öncelik verir.

Komisyon, UNESCO'nun en etkili beş komisyonundan biridir.

Türkiye, UNESCO'nun geçici listesinde 77 miras ile dünya birincisidir.

Komisyonun amacı 
Komisyonun başlıca amacı; eğitim, bilim, kültür ve iletişim işleri ile alakalı kuruluşları UNESCO tarafından bilgilendirmektir. Komisyon ayrıca eğitim alanındaki çalışmalara da katkı sağlamak için çalışmaktadır. Kültürün korunması ve buna bağlı işlerin yapılması da komisyonun görevlerinden biridir. Komisyon bilgi ve bilime öncelik verir ve yayılması için çaba gösterir. Ayrıca UNESCO çalışmalarına yardımcı olmak da komisyonun başta gelen görevlerinden birisidir.

Komisyonun görevi 
Komisyon UNESCO'nun görev alanına giren konularda ilgili bakanlıklar ve özel kurumlar ile işbirliği yapmalıdır, onları bilgilendirmelidir ve hükümete UNESCO ile alakalı her konuda danışmanlık etmelidir. Komisyon UNESCO'nun amaçlarını ve faaliyetlerini kamuoyu ile paylaşmalıdır. Ayrıca UNESCO projelerinin yürütülmesi ve ulusal faaliyetler yapılması da Türkiye Millî Komisyonu'nun görevlerindendir. Millî Komisyon; Millî Eğitim, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Dışişleri bakanlığı ile birlikte çalışmalar yürütür. UNESCO'dan burs alacak kişiler Millî Komisyon tarafından belirlenir.

Genel kurulun yapısı 
Genel kurul, hükümet temsilcileri ile kurulur. Genel kurul üyeleri; eğitim, temel bilimler, insan ve toplum bilimleri, kültür ve iletişim konuları çerçevesinde tanınmış kişilerden oluşmaktadır.

Eski Başkanlar, Yönetim Kurulu Temsilcileri ve Üyeleri

Komisyonun çalışmaları 
Komisyon kurulduğundan beridir birçok çalışmaya imza atmıştır. Çalışmalardan bazıları;

 Komisyon, Malatya mutfağının UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na katılması için başvuruda bulunmuştur.
 Uluslararası Caz Günü ve Türkiye'de Caz, etkinliği yapılmıştır.
 Birçok bölgede Masal Evleri kurulmuştur. Projeye Anadolu Masalları adı verilmiştir.
 Kapadokya'da Türkiye'nin ikinci Jeopark'ı kurulması için harekete geçilmiştir.
 Okullarda atık materyallerle ilgili çalışmalar yapılmıştır.
 Yok olma tehlikesindeki diller hakkında farkındalık yaratılmaya çalışılmıştır.
 Salda Gölü'nün Dünya Mirası olması için çalışmalara başlanmıştır.
 2021 yılının Hacı Bektaş-ı Veli yılı ilan edilmiştir.
 İzmir'in UNESCO şehir olması için çalışmalara başlanmıştır.
 Malatya'nın ardından, Kayseri mutfağının da UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na katılması için çalışmalar yapılmıştır.
 Komisyon L'Oréal ile birlikte bilim kadınlarına burs verilmesine karar verilmiştir.
 İstanbul Kültür Sanat Vakfı'na destek verilmiştir.
 Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı toplantılarında yer almıştır.
 COVID-19 nedeni ile hayatını kaybeden doktorlar anılmıştır.
 Tarihi Mangala oyununu Dünya Mirasları listesi'ne kaydedilmesi için çalışmalar yapılmıştır.
 Erzurum Narman Peribacaları'nı Jeopark yapmıştır.
 2021 yılında Dünya Kadınlar Günü için "Hayata Pedal Çeviriyoruz" etkinliğini düzenlemiştir. 
 Tonyukuk Yazıtılarının korunması için uğraş vermiştir.
 Türkiye'de yok olma tehlikesi altındaki diller hakkında çalışmalar yapılmıştır.
 Kahramanmaraş'ın zenginliğini tüm dünyaya tanıtılabilecek altyapı oluşturulması için çalışmalara başlanmıştır.
 Dünya Mirasları listesi yolunda bisiklet turu yapılmıştır.
 Somut olmayan kültürel miras kış okulu programı düzenlenmiştir.
 Neşet Ertaş'ın bestesinin ve Kırşehir'in UNESCO'ya girmesi için uğraşılmıştır.
 Geleneksel Türk Okçuluğu Kültürel miras listesine eklenmiştir.
 Bolu şehrine öğrenen şehir unvanı verilmiştir.
 Diyanet İşleri Başkanlığı, Ayasofya fresklerinin karartılıp, karartılmaması için UTMK'dan fikir almıştır.
 Alevi ve Bektaşî kültürü masaya yatırılmıştır.
 Çocuklar için "Maske desen tasarım yarışması" düzenlenmiştir.
 Göbeklitepe Dünya Mirasları listesine eklenmiştir.
 UNESCO Dünya Afrika ve Afro-Kökenli Kültür Günü etkinliği düzenlenmiştir.
 Yılın bir gününün Uluslararası Türk Dili Günü olarak ilan edileceği açıklanmıştır.
 Zerzevan Kalesi'nin Dünya Mirasları listesi'ne eklenmesi için uğraş verilmiştir.
 Islık dili'nin UNESCO listesine girmesi için hazırlık yapılmıştır.
 Kuzey Makedonya ile Hıdırellez'in UNESCO listesine girebilmesi için hazırlıklara başlanmıştır.
 Afrodisias'in UNESCO lisesine girilmesi için hazırlıklar yapılmıştır.
 Konya'nın 2020 dünya kitap başkenti olması için aday olunmuştur.
 Meke Krater Gölü ve obrukları Jeopark yapılması için çalışmalar yapılmıştır.
 Ertuğrul Gazi'nin anılması UNESCO'ya taşınmıştır.
 Yörük şenliklerinin UNESCO'ya girmesi için görüşmeler yapılmıştır.
 Safranbolu UNESCO'ya katılmıştır.
 Dede Korkut Dünya Mirasları listesine eklenmiştir.
 Lavaş ile UNESCO'ya en çok unsur kaydettiren komisyon olmuştur.
 Diyarbakır surları'nın UNESCO'ya katılması için girişimlerde bulunulmuştur.
 Çinicilik UNESCO listesine eklenmiştir.
 Eskişehir'e öğrenen şehir unvanını verilmiştir.
 Türkiye'nin ilk ve tek Biyosfer rezerv alanının oluşturulması için çalışmalara başlanmıştır.
 Halide Edib Adıvar UNESCO'ya önerilmiştir.
 Dünya Engelliler Günü için etkinlikler yapılmıştır.
 MEB öğretmenleri için Otizm eğitimi verilmiştir.
 Büyük Bozkır, UNESCO'ya anlatılmıştır.
 2019 yılının Şâbân-ı Velî yılı olması için girişimde bulunmuştur.

Kaynakça 

Komisyonlar
UNESCO
UNESCO Türkiye Millî Komisyonu