Altışehir

Altışehir  (, , ; romanize: Altä-şähär or Alti-şähär), ayrıca Kaşgarya olarak da bilinir, Tarım Havzası bölgesi için 18. ve 19. yüzyıllarda kullanılan tarihi bir isimdir.  Terim, günümüzde Çin'in Güney Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde bulunan Kaşgar da dahil olmak üzere Tarım'ın kenarı boyunca kurulmuş olan vaha kasabalarına atıfta bulunur ve Türk dillerinde 'altı şehir' anlamına gelir.

Etimoloji 
Altışehir adı, Türkçe altı ve Farsça shahr ('şehir') kelimelerinden türetilmiştir. Altışehir terimi, 18. ve 19. yüzyıllarda Tarım Havzası'nın Türkçe konuşan sakinleri tarafından ve 19. yüzyılda bazı Batılı kaynaklar tarafından benimsenmiştir.

Bölge için kullanılan diğer yerel adlar arasında Dorben Şehir ('Dört Şehir') ve Yeti Şehir ('Yedi Şehir') vardı. Aynı bölge için Batılılar tarafından kullanılan terim ise Kaşgarya'dır. Çing kaynakları bölgeye öncelikle Nanlu veya 'Güney Çemberi' olarak atıfta bulunur. Bölge için diğer Çing terimleri arasında Huijiang (回疆, 'Müslüman Sınırı'), Huibu (回部, 'Müslüman Bölgesi'), Bacheng ('Sekiz Şehir'), veya Nanjiang ('Güney Sınırı') bulunmaktadır.

Onomatoloji 

18. yüzyılda, 1759'da Çing'in Sincan'ı ele geçirmesinden önce, Tarım çevresindeki vaha kasabalarını yöneten bir tekli siyasi yapı yoktu ve Altışehir, özel olarak herhangi bir şehirden ziyade genel olarak bölgeyi işaret etmekteydi. Bölgeye gelen yabancı ziyaretçiler, çeşitli listeler halinde şehirleri belirlemeye çalışmaktaydı.

Albert von Le Coq'a göre, 'Altı Şehir' (Altışehir) (1) Kaşgar ; (2) Maralbeşi (Maralbashi, Bachu); (3) Aksu (Aksu), alternatif olarak Kargilik (Yecheng); (4) Yengisar (Yengi Hisar); (5) Yarkent (Yarkand, Shache); ve (6) Hotan'dan oluşmaktaydı. W. Barthold daha sonra Yengisar'ı Kuçar (Kuqa) ile değiştirdi. Aurel Stein'e göre, 20. yüzyılın başlarında, Çing yöneticileri bu terimi, Hotan'ın kendisi de dahil olmak üzere, (2) Yurungqash, (3) Karakaş (Qaraqash, Moyu), (4) Çira (Chira, Cele), (5) Keriya (Yutian) ve altıncı belgelendirilmemiş yer olarak kullanmaktaydı.

' Yedi Şehir ' terimi Yakub Beg'in Turfan'ı ele geçirmesinden sonra kullanılmış olabilir ve (1) Kaşgar; (2) Yarkent; (3) Hotan; (4) Uçturfan (Uch Turfan); (5) Aksu; (6) Kuçar ve (7) Turfan'ı kapsamaktadır.

'Sekiz Şehir' terimi (, Şäkiz Şähār), Çing Çincesi Nanlu Bajiang teriminin (kelimenin tam anlamıyla 'Güney Çemberi'ndeki Sekiz Şehir') Türkçe çevirisi olabilir; batıda (1) Kaşgar, (2) Yengisar, (3) Yarkent ve (4) Hotan ile doğuda (5) Uçturfan, (6) Aksu, (7) Karaşehir (Qarashahr, Yanqi) ve (8) Turfan'ı kapsamaktadır.

Ayrıca bakınız 

 Sincan
 Çungarya
 Doğu Türkistan
 Taklamakan Çölü
 Yedişehir

Kaynakça

Notlar

Bibliyografya

Konuyla ilgili yayınlar 

 Modüler Tarih: Uygur Milliyetçiliğinden Önce Kimlik Bakımı 

Doğu Türkistan tarihi