Trifonksiyonel hipotez

Trifonksiyonel hipotez, Proto-Hint-Avrupa toplumunun ruhban, savaşçı ve avam tabakası (çiftçiler ve esnaf) olmak üzere kutsallığı, savaşı ve ekonomiyi temsilen üç sosyal sınıfa veya kasta ayrılmış olduğunu savunan teoridir. Hipotez, ilk olarak Fransız mitograf Georges Dumézil tarafından 1929'da Flamen-Brahman kitabında önerilmiş ve daha sonra Mitra-Varuna kitabı ile desteklenmiştir.

Hipotezi destekleyenler arasında Émile Benveniste, Bernard Sergent ve Iaroslav Lebedynsky bulunur.

Sınıflar 
Dumézil'e göre (1898-1986), Proto-Hint-Avrupa toplumu, üç ayrı göreve tekabül eden üç ana gruptan oluşmaktaydı:

 Egemen sınıf ikiye ayrılmıştır:

 Resmi ve hukuki görevleri yerine getiren ruhban sınıf 
 Dini ve ruhani görevler ile ilgilenen ruhban sınıf

 Askeri sınıf, askeriye ve savaş ile bağlantılıdır. 
 Avam tabakasını oluşturan çoban, çiftçi ve zanaatkarlar diğer iki sınıf tarafından yönetilmiş ve üretim ile ekonominin temelini oluşturmuştur.

Örnekler 
Proto-Hint-Avrupa mitolojisinde her sosyal grubun kendisini temsil etmek için kendi tanrısına veya tanrı ailesine sahip olduğu ve tanrılara atfedilen güçlerin bu grupların işleviyle eşleştiği öne sürülmüştür. Bu tür birçok bölünme, Hint-Avrupa toplumlarının tarihinde gözlemlenmiştir:

 Erken Cermen toplumunda, kral, soylular ve avam tabakası arasındaki sosyal sınıf ayrımı. 
 İskandinav mitolojisinde Odin (egemenlik), Tyr (hukuk ve adalet) ve Vanir (doğurganlık) tanrıları. 
 Antik Yunanistan'da Platon Devlet kitabında Sokrates'in tanımladığı gibi ideal toplumun üç bölümden oluştuğuna değinir. Bernard Sergent, aynı zamanda Yunan edebiyatında yer alan epik, lirik ve dramatik şiir türlerini trifonksiyonel hipoteze dayanarak incelemiştir. 
 Hindistan: Hindistan'da yer alan Brahmin (rahip), Kshatriya (savaşçı) ve Vaishya (çiftçi, çoban ve zanaatkar) kastlarının bu hipoteze örnek oluşturabileceği önerilmiştir. Bu kastalara ek olarak dördüncü bir Hint kastı olan Shudra topraksız köylüler içindir.

Ayrıca bakınız 

 Arthashastra 
 Kast 
 Sosyal sınıf 
 Teslis

Kaynakça 

1929 tanıtımları
Sosyoloji teorileri
Sosyal sınıflar
Karşılaştırmalı mitoloji
Mitolojik arketipler
Hint-Avrupalı kültür
Antropoloji