Batı İran dilleri

Batı İran dilleri, Eski Farsça (M.Ö. 6. yüzyıl) ve Medce dönemlerine dayanan, İran dillerinin bir dalıdır.

Diller 
Geleneksel Kuzeybatı şubesi, genetik bir gruptan ziyade Güneybatı olmayan diller için bir şemsiye terimdir. Batı İran dilleri aşağıdaki gibi listelenebilir:

 Eski İran dilleri

 Güneybatı: Eski Farsça † 
 Kuzeybatı: Med dili †

 Orta İran dilleri

 Güneybatı: Orta Farsça † 
 Kuzeybatı: Partça †

 Yeni İran dilleri

 Kuzeybatı I  
Kürtçe: Orta Kürtçe, Kuzey Kürtçe, Güney Kürtçe
 Zaza-Gorani dilleri 
 Zaza (lehçeler: Kirmanjki, Dimli) 
 Goranice (lehçeler: Hawrami, Bajelan) 
 ? Şabak, Sarli 
 Kuzeybatı II 
 Beluçça  
 Khuri (Kavir) 
 Tati dilleri 
 Talışça 
 Tati/Azeri dilleri: Eski Azerice †, Harzandi, Karingani, Kho'ini, Khalkhal, Yukarı Taromi, Rudbari, Güney Tati, Eştehardi, Kazvin 
 Merkez/Merkez Yaylası (Kerman dilleri)
 Kuzeybatı: Khunsari, Mahallati, Vanişani, Judeo-Golpaygani 
 Güneybatı: Gazi, Sedehi, Ardestani, Nohuji, Sajzi, Jarkuya'i, Rudashti, Kafrudi, Kafruni, Judeo-Esfahani 
 Kuzeydoğu: Arani, Bidgoli, Delijani, Nashalji, Abuzaydabadi, Kohrudi, Badrudi, Kamu'i, Jovşakani, Meyma'i, Abyana'i, Soi, Badi, Natanzi, Kaşa'i, Tari, Tarki, Judeo-Kaşani 
 Güneydoğu:  Zerdüşt Dari, Nayini, Zefra'i, Varzeney, Tudeşki, Keyjani, Abçuya'i
 Kuzeybatı III 
 Semnani dilleri: Semnani, Sangisari, Lasgerdi - Sorkhey (Aftari) 
 Hazar: Gilanca (Talekani), Mazenderanca, Gorgani †
 Güneybatı 
 Farsça (lehçeler: İran Farsçası, Dari Farsçası (Madaglaşti), Tacik Farsçası, Hazaragi Farsçası, Aymak, Sistani, Pahlavani Farsçası †, Cidice (Yahudi Farsçası), Buhorice, Tatça, Cuhuri 
 Persid 
 Huzestani/Dezfuli 
 Luri (lehçeler: Luri, Mamasani, Kohkiluyeh, Bakhtiari) 
 Sivandi 
 Kuzeybatı Farsça 
 Kuhmareyi (Davani) 
 Acem-Körfez dilleri 
 Lari (Larestani) 
 Körfez: Başkardi, Kumzari, Bandari, Minabi

Halaç dilinin İrani olduğu iddia edilmiştir, ancak Halaçlar bir Türk dili konuşur.

Orta İran’ın lehçeleri genetik gruplama yerine coğrafidir. Daha çok Merkezi ve İsfahan illerinde konuşulur. Genç nesiller Farsça konuşmayı bu dillere kıyasla tercih etmektedir.

Ayrıca bakınız 

 Doğu İran dilleri

Kaynakça

Kitap kaynakları 

 Compendium Linguarum Iranicarum, ed. Rüdiger Schmitt. Wiesbaden: L. Reichert Verlag, 1989; s.   99.

Dış bağlantılar 

 

Batı İran dilleri