Sodyum kromat

Sodyum kromat Na2CrO4 formülüne sahip bir inorganik bileşiktir. Tetra-, hekza- ve dekahidratlar oluşturabilen sarı higroskopik bir katı olarak bulunur. Cevherlerinden krom özütlemesinde bir ara maddedir.

Üretimi ve reaktiflik
Krom cevherlerinin sodyum karbonat ve hava ile kavrulmasıyla geniş bir ölçekte elde edilir :
2Cr2O3  +  4 Na2CO3  +  3 O2    →   4 Na2CrO4  +  4 CO2
Bu işlem, demir oksitleri geride bırakarak kromu su ile ekstrakte edilebilir bir forma dönüştürür. Tipik olarak, oksijen kullanımını arttırmak ve silisyum ve alüminyum safsızlıklarını çözünmez bir formda tutmak için karışıma kalsiyum karbonat katılır. İşlem sıcaklığı tipik olarak 1100 °C civarındadır. Laboratuvar ve küçük ölçekli kromit cevheri hazırlanması için, düşük sıcaklıklarda reaksiyona giren sodyum hidroksit ve sodyum nitrat kullanılabilir (benzer potasyum kromat sisteminde bile 350 °C). Oluşumundan sonra, kromat tuzu çoğu krom bileşiğine ve maddesine, öncül madde olan sodyum bikromata dönüştürülür.  Krom(III) oksit endüstride çoğunlukla sodyum bikromatın kükürtle indirgenmesiyle elde edilir.

Asit-baz davranışı
Sodyum kromat, asidik ortamda portakal sarısı rengindeki sodyum bikromata dönüşür:
 2 Na2CrO4 + 2HCl → Na2Cr2O7 + 2NaCl + H2O

Daha fazla asitleştirme krom trioksiti verir:
Na2CrO4  +  H2SO4   →   CrO3  +  Na2SO4  +  H2O

Kullanımı
Cevherlerinden krom üretiminde baş rolünün yanı sıra, sodyum kromat petrol endüstrisinde bir korozyon önleyici olarak kullanılır. Aynı zamanda tekstil endüstrisinde boyama yardımcı maddesisir. Alyuvar hacminin belirlenmesinde tanısal bir ilaçtır.

Organik kimyada, sodyum kromat, birincil alkolleri karboksilik asitlere ve ikincil alkolleri ketonlara dönüştüren bir oksitleyici madde olarak kullanılır.

Güvenlik
Diğer Cr(VI) bileşiklerinde olduğu gibi, sodyum kromat kanserojen bir maddedir. Bileşik ayrıca aşındırıcıdır ve maruziyet ciddi göz hasarı veya körlüğe neden olabilir. İnsan maruziyeti ayrıca doğurganlığı, kalıtsal genetik hasarı ve doğmamış çocuklara verilen zararı da kapsar.

Ayrıca bakınız
 Kromat ve bikromat

Kaynakça

Daha fazla bilgi için

Kromatlar
Oksitleyici maddeler
Sodyum bileşikleri