Hansultan Daçiyev

Hansultan Çapayeviç Daçiyev (; 12 Aralık 1922 – Mayıs 2001), II. Dünya Savaşı sırasında Kızıl Ordu'ya hizmet etmiş Çeçen süvari. 15 Ocak 1944'te Sovyetler Birliği Kahramanı unvanıyla ödüllendirildi, ancak daha sonra Çeçen etnik kökeninden dolayı Celal-Abad'a sürüldü; Lavrenti Beriya'ya Çeçen halkının haklarının geri verilmesini talep eden bir mektup yazdıktan sonra güveni kötüye kullanma suçundan tutuklandı ve yirmi yıl hapis cezasına çarptırıldı. Tutuklandıktan sonra askerî madalyaları elinden alındı ve Sovyetler Birliği Kahramanı unvanı iptal edildi. Sonunda serbest bırakıldı ve 1985'te beraat etti. Ardından unvanı Mihail Gorbaçov tarafından yeniden verildi.

İlk yılları 
Daçiyev 12 Aralık 1922'de, günümüzde Çeçenistan'da yer alan Gerzel-Aul'da köylü bir Çeçen ailenin çocuğu olarak doğdu. İlkokuldan mezun olduktan sonra yerel köy meclisinde sekreter olarak çalıştı.

İkinci Dünya Savaşı 
1941'de Almanya'nın Sovyetler Birliği'ni işgalinden sonra Daçiyev, Kızıl Ordu'da hizmet vermek üzere askere alındı. Haziran 1942'de savaş cephesine konuşlandırıldı ve Dinyeper Taarruzu sırasında 58. Muhafız Süvari Alayı'nda öne çıktı. 23 Eylül 1943 gecesi Daçiyev ve arkadaşı, Dinyeper'i geçti. Batı yakasında, düşmana karşı savunmaları iki kilometrelik bir alana yerleştirdi ve bilgileri, ağır düşman ateşi altında alay karargahına başarıyla teslim etmeyi başardı. Daçiyev'in eylemleri sayesinde 26 Eylül 1943'te bütün birlik Dinyeper'i geçebildi. Bu başarısı için 15 Ocak 1944'te, Çeçen-İnguş sürgününün başlamasından sadece birkaç hafta önce Sovyetler Birliği Kahramanı ilan edildi. Savaşın geri kalanı boyunca Novoçerkassk Süvari Okulundan üsteğmen rütbesiyle mezun olduktan sonra askerî müfreze komutanı olarak görev yaptı.

Sürgün hayatı ve ölümü 
1946'da Daçiyev, ödüllü bir savaş gazisi olmasına rağmen Kızıl Ordu'dan terhis edildi. Çeçen ve dolayısıyla potansiyel bir hain olduğu gerekçesiyle Celal-Abad'a sürüldü. Esnaf olarak hayatını devam ettirirken Lavrenti Beria'ya Çeçen halkının haklarının geri verilmesini talep eden bir mektup yazdıktan sonra güveni kötüye kullanma suçundan tutuklandı. 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve 1955'te Sovyetler Birliği Kahramanı unvanı Yüksek Sovyet tarafından iptal edildi. Cezasının bir kısmını Sverdlovsk'da yer alan Vostoklag'da geçirdi.Movlid Visaitov'un yardımıyla beraat eden Daçiyev, Çeçenistan'daki Gudermes'e taşındı. Sovyetler Birliği Kahramanı statüsü 21 Ağustos 1985 tarihinde Mihail Gorbaçov tarafından geri verildi.

İki kalp krizi geçirdikten sonra Mayıs 2001'de 78 yaşındayken öldü.

Daçiyev'in hayat hikâyesi yazarlara esin kaynağı olmuş, memleketinde birçok sokağa onun ismi verilmiştir. Yazar Hoj-Ahmed Bersanov'un "Çelik Kıvılcım" () adlı kitabı Daçiyev'in hayat hikâyesinden esinlenerek kaleme alınmıştır.

Ayrıca bakınız 
 Hanpaşa Nuradilov
 Abuhaci İdrisov

Kaynakça 

1922 doğumlular
2001 yılında ölenler
Sovyetler Birliği kahramanları
Lenin Nişanı sahipleri
Vatanseverlik Savaşı Nişanı sahipleri