Altay Dağları Muharebesi

Altay Dağları Muharbesi (), MS 89 Haziran'ında Han Hanedanı tarafından Kuzey Hiung-nu'ya karşı başlatılan büyük bir seferdi. Savaş Dou Xian (MS 92) yönetiminde Han Hanedanı için başarıyla sonuçlandı.

MS 89 yılının Haziran ayında, Han, müttefiklerini, özellikle de Güney Hiung-nu'nun ana ordusunu içeren üç büyük kolda Jilu, Manyi ve Guyang'dan derhal ilerleyen bir kuvvet gönderdi. General Dou Xian'ın kuvveti Kuzey Şanyu'ya doğru Altay Dağları'na doğru ilerledi. Büyük bir müfreze daha sonra kuzeybatıya ilerledi ve seferin büyük savaşında Kuzey Chanyu'yu Altay Dağları'nda yendiler ve onları batıya doğru takip ettiler. Han kuvvetleri 13.000 Hiung-nu askerini öldürdü ve 81 kabileden 200.000 Hiung-nu'nun teslimini kabul etti.

Dou Xian, birliklerinin ana gövdesini zaferle kuzeye, bugünkü Harhorin'in batısındaki Khangai Dağları'na getirdi . Orada, savaştaki başarısını kutlayan müşterisi tarihçi Ban Gu tarafından Yanran Yazıtı'nı oydu. Bu yazıt, Dundgobi İli'nde, Ağustos 2017'de Moğolistan ve Çin'den bilim adamları tarafından tespit edildi.

Sonrası 
Savaştan sonra, Dou Xian güçlerini geri götürdü ve adı günümüze ulaşmamış olan "Kuzey Şanyu" barışı müzakere etmeye çalıştı. Ancak Güney Hiung-nu'dan Tuntuhe Şanyu, rakibini tamamen yok etmek için kararlıydı ve MS 90'in başlarında, topraklar arasında elçilik görüşmeleri devam ederken, Dou Xian bir saldırı başlattı, rakibinin mührünü ve hazinesini ve eşlerini ve kızlarını ele geçirdi.

General Dou Xian kısa süre sonra kalan düşman Hiung-nu kabilelerine karşı bir sefer başlattı ve bu seferin ardından kabileler batıya doğru kaçmaya başladı. Dou Xian, Kuzey Şanyu'nun çok zayıf olduğunu ve onunla daha fazla ilgilenmenin bir anlamı olmadığını bildirmişti. 91'in Şubat'ında, generallerinden ikisi Geng Kui ve Ren Shang'ın sorumlu olduğu son bir istila düzenledi. Juyan'dan ilerlediler ve Kuzey Hiung-nu hükümdarını yendiler, annesini ele geçirdiler ve 5.000 savaşçısını öldürdüler, onu tekrar Altayn Nuruu'dan batıya doğru sürdüler. Kendisinden bir daha haber alınamadı. Hiung-nu'nun geri kalanı Çungarya'da özellikle Barköl Gölü yakınında, doğrudan etkilenmemişti ve parçalanmış yönetimin bir kısmı yeni bir şanyu yönetiminde yeniden bir araya geldi. Ancak yeni şanyu 93'te öldürüldü ve ondan sonra Kuzey Hiung-nu'nun hiçbir şanyu'su bir daha liderlik kazanamadı. Bugünkü Moğolistan ile karşı karşıya olan Çin sınırında, Hiung-nu devleti sona erdi.

Kaynakça

Bibliyografya
 
Fan Ye et al., Hou Hanshu. Beijing: Zhonghua Shuju, 1965. 
 
Sima Guang, comp. Zizhi Tongjian. Beijing: Zhonghua Shuju, 1956. 
 
 Tucker, Spencer C. et al. (2010). A global chronology of conflict: From the ancient world to the modern Middle East. Santa Barbara: ABC-CLIO .
An, Tian, "Dou Xian Po Beixiongnu Zhi Zhan" ("The Battle of Dou Xian's Defeating on the Northern Xiongnu"). Encyclopedia of China, 1st ed.
 

89
1. yüzyılda Çin
Hiun-nu'nun muharebeleri