Mısır'da Kapitülasyonların Kaldırılmasına İlişkin Büyük Britanya ve Norveç Arasında Anlaşma

22 Nisan 1921'de  Christiania'da (şimdi Oslo) İngiliz ve Norveç hükûmetleri arasında, Norveç vatandaşları ile Mısır'daki mahkeme sistemi arasındaki yasal ilişkileri düzenlemek amacıyla bir anlaşma imzalandı.Kanun hükümleri gerektirmediğinden dolayı bu anlaşma için onaylar değiştirilmedi ve 28 Mayıs 1921'de Birleşmiş Milletler Antlaşması ile yürürlüğe girdi.

Arkaplanı 
Kapitülasyonlar sistemi, Batı baskısı sonucunda Osmanlı İmparatorluğu'nun ve diğer bazı Orta Doğu ülkelerinin hukuk sistemine dahil edilmiştir. Bu sistem, bir yabancı vatandaşın bir suçla itham edilmesi halinde, yerel hukuk sistemi tarafından yargılanmamasını, ancak ülkesinin yasalarına uygun olarak yabancı hakimlerden oluşan özel bir mahkeme tarafından yargılanmasını öngörmektedir.

Kapitülasyonlar sistemi, 1882'den itibaren İngiliz yönetimi altında olan Mısır'da da hüküm sürdü. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Mısır'daki İngiliz makamlarına kendi yasal sistemi üzerinde kontrol konularında, Mısır hükûmetine daha fazla hareket özgürlüğü verilmesi yönünde baskı uygulandı. Böylece, İngiliz hükûmeti bazı yasal düzenlemeleri değiştirmeyi kabul etti.

Antlaşma Şartları 
Madde 1'de, Norveç hükûmeti, İngiliz sistemi altındaki korumaları karşılığında Mısır vatandaşlarına tüm ayrıcalıklarından vazgeçti. Madde 2'de Mısır'daki Norveç konsolosluk mahkemelerinin kaldırılması için şart koşuldu. Madde 3'de Mısır'daki Norveç vatandaşlarının İngiliz vatandaşlarıyla aynı ayrıcalıklara sahip olmaları şart koşuldu. Madde 4'te Norveç konsolosluk temsilcilerinin diplomatik ayrıcalıklarını eskisi gibi korunması şart koşuldu. Madde 5'te ise yeni düzenlemeler kapsamında hangi İngiliz-Norveç antlaşmalarının geçerli kalacağı belirlenmiştir.

Kaynakça 

İki savaş arası dönem antlaşmaları
1921'de antlaşmalar
Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı antlaşmaları
Norveç antlaşmaları
Birleşik Krallık-Norveç ilişkileri
1921'de Birleşik Krallık
1921'de Mısır
1921'de Norveç
Nisan 1921 olayları
1920'lerde Oslo
Oslo'daki olaylar