Adalet Bakanlığı (Azerbaycan)

Azerbaycan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı (Azerice:Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi) Azerbaycan kabinesinde bulunan 17 bakanlıktan biridir. Hukuk sistemini, kamu düzenini korumak ve hukuk reformlarını tesis, adalet sisteminin düzenlenmesinde görevlidir.

Tarih 
Adalet Bakanlığı, Azerbaycan'ın bağımsızlığını ilan ettiği 28 Mayıs 1918'de kurulan Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin ilk bakanlıklarından biridir. Tüzüğü 22 Kasım 1918'de Azerbaycan Milli Meclisi tarafından onaylandı. Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin Mayıs 1920'de Sovyet Rusya'nın 11. Ordusu tarafından işgal edilmesinden sonra Adalet Bakanlığı kaldırıldı ve Azerbaycan Devrim Komitesi'nin kararıyla onun yerine Halk Adalet Komiserliği kuruldu.

1930'da Komiserlik tasfiye edildi, tüm yetkileri Yüksek Mahkemeye, Merkez Yürütme Komitesine, savcılığa ve diğer organlara devredildi.

1933'te Halk Adalet Komiserliği yeniden düzenlendi ve yasa tasarılarının hazırlanması, yasaların yorumlanması, yargı personelinin eğitimi, nüfusa adli yardım sağlanması, ceza infaz sistemi yönetimi vb. işlerden sorumluydu.

1937'de Halkın Adalet Komiserliği'nin yeni statüsü onaylandı. Sonuç olarak, Halk Adalet Komiserliği'nin yetkileri önemli ölçüde sınırlıydı.

1959 yılında Adalet Bakanlığı yeniden kaldırılmış ve Yargının tüm işlemlerinin yönetimi Yargıtay'a devredilmiştir.

Azerbaycan SSC Adalet Bakanlığı'nın ikinci yılı, Haydar Aliyev'in cumhuriyette iktidara geldiği 27 Ekim 1970 olarak kabul edilir.

11 Kasım 2000 tarihli cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Adalet Bakanlığı'nın ilk Yönetmeliğinin onaylandığı gün (22 Kasım) yargı görevlileri için meslek günü ilan edildi.

Yeni "Adalet Bakanlığı Tüzüğü", bakanlığın hukuki temelini modernize etmek ve uluslararası standartlara uygun hale getirmek amacıyla 18 Nisan 2006 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile onaylanmıştır.

Yapı 
Bakanlık, hukuk uzmanlığı, kayıt tutma ve yasal işlemlerin devlet kaydı yoluyla adalet alanındaki devlet politikalarını ve yönetimini yönetir. Mevzuatın geliştirilmesi, kanunların hazırlanması, kanun tasarıları ile ilgili tekliflerin hazırlanması ve hukuk bilincinin sağlanması süreçlerinde de görev almaktadır. Bakanlık ayrıca, yayınların kaydını tutarak tüzel kişilerin devlet kaydını da denetler. Noterlik faaliyetleri, medeni hal kanunlarının tescili, evlat edinme ile ilgili hükûmetler arası meseleler, belgelerin yasallaştırılması da bakanlığın faaliyeti kapsamındadır. Ayrıca, kurum yargı kararlarının uygulanmasından, mahkemelerin teşkilatlandırılmasından, adli verilerin toplanmasından ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlara tahsis edilecek hibe sözleşmelerinin tescilinden sorumludur. Bakanlığa halen Nisan 2000'de atanan Fikret Memmedov başkanlık ediyor.

Bakanlığın görev listesi 

 Adalet alanında tek tip devlet politikasının oluşturulmasına katılır ve bu politikanın uygulanmasını sağlar;
 Yargının gelişmesini sağlar;
 Kolluk kuvvetlerini yürütür;
 Yasa tasarıları hazırlar, normatif yasal düzenlemelerin yasal incelemesini ve devlet kaydını yapar;
 Noterlik faaliyetlerini sağlar;
 Ticari olmayan tüzel kişilerin devlet tescilini, ticari olmayan yabancı tüzel kişilerin temsilciliklerini ve şubelerini gerçekleştirir;
 Girişimcilik alanında yürütülen denetimlerin tek bir veri kaydını uygular;
 Azerbaycan Cumhuriyeti nüfusunun Devlet Sicilini yürütür;
 Mahkemelerin, ceza infaz kurumlarının ve belediyelerin faaliyetlerine mevzuata uygun olarak destek sağlar;
 Yasal araştırma ve çalışmalar yürütür;
 Azerbaycan Cumhuriyeti tarafından üstlenilen ve Azerbaycan Cumhuriyetinin uluslararası anlaşmaları ile düzenlenen taahhütlerin yerine getirilmesini sağlar;
 Mevzuat tarafından tanımlanan diğer yönlerde faaliyet göstermektedir.

Organizasyon 
Adalet Bakanlığına, üç yardımcısı bulunan Adalet Bakanı ve Ceza İnfaz Kurumu başkanı başkanlık eder.

Azerbaycan Adalet Bakanlığının yapısı şunları içerir:

 Organizasyon ve Kontrol Genel Müdürlüğü
 Mevzuat Genel Müdürlüğü
 Tescil ve Noterler Genel Müdürlüğü
 Zorunlu Uygulama Genel Müdürlüğü
 Belediye Yönetim Merkezi
 Denetimli Serbestlik Hizmeti
 Uluslararası İşbirliği Departmanı
 İnsan Hakları ve Halkla İlişkiler Birimi
 Soruşturma Departmanı
 İnsan Kaynakları Yönetimi
 Ceza İnfaz Müfettişliği
 Sekreterlik
 Finans ve Sigorta Yönetimi Bölümü
 Bilgi ve İletişim Teknolojileri Yönetimi Bölümü

Azerbaycan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığının yasal organları şunlardır:

 Cezaevi Hizmeti
 yargı akademisi
 Merkez Tıp Departmanı
 Hukuki Uzmanlık Enstitüsü
 Azerbaycan Cumhuriyeti Nüfus Kayıt Dairesi
 Bölgesel, yerel ve diğer kuruluşlar

Bakanlar listesi

Ayrıca bakınız 

 Azerbaycan Bakanlar Kurulu
 Azerbaycan adalet bakanları listesi

Kaynakça 

Azerbaycan bakanlıkları