Hidrojen tellür

Hidrojen tellür (tellan), H2Te formülüne sahip bir inorganik bileşiktir. Bir hidrojen kalkojenür ve tellürün en basit hidrürü, renksiz bir gazdır. Ortam havasında kararsız olmasına rağmen, gaz çürümüş sarımsak benzeri kokusu tarafından son derece düşük konsantrasyonlarda kolayca tespit edilebilecek kadar uzun konsantrasyonlarda bulunabilir; ya da çürümüş pırasa benzeri biraz daha yüksek konsantrasyonlarda kokusu ile. Te–H bağları (tellüroller) olan bileşiklerin çoğu, H2 kaybı açısından kararsızdır. H2Te kimyasal ve yapısal olarak hidrojen selenüre benzer, her ikisi de asidiktir. H–Te–H açısı yaklaşık 90° 'dir. Uçucu tellür bileşikleri genellikle çürümüş pırasa veya sarımsak anımsatan hoş olmayan kokulara sahiptir.

Sentezi 
Elektrolitik yöntemler geliştirilmiştir.

H2Te ayrıca elektropozitif metallerin tellür türevlerinin hidrolizi ile de hazırlanabilir. Tipik hidroliz alüminyum tellürdür:

Al2Te3 + 6 H2O → 2 Al(OH)3 + 3 H2Te

MgTe ve sodyum tellür gibi diğer Te2− tuzları da kullanılabilir. Na2Te, susuz amonyak içerisinde Na ve Te reaksiyonu ile yapılabilir. Hidrolizdeki ara madde, HTe−, tuzlar olarak da izole edilebilir. NaHTe, NaBH4 ile tellür azaltılarak yapılabilir.

Hidrojen tellür, H2Se'nin aksine, bileşenlerinden etkili bir şekilde hazırlanamaz.

Özellikler 
H2Te, oda sıcaklığında elementlere indirgenen bir endotermik bileşiktir:

 H2Te → H2 + Te

Işık ayrışmayı hızlandırır. Havada kararsızdır, suya ve elementel tellüre oksitlenir:

 2 H2Te + O2 → 2 H2O + 2 Te

Yaklaşık 2.3×10−3 Ka değerine sahip, neredeyse fosforik asit (Ka = 8.1×10−3) kadar asidiktir. Tellür oluşturmak için birçok metal ile reaksiyona girer.

Ayrıca bakınız 

 Tellürik asit

Kaynakça 

Hidrojen bileşikleri