Fikri Alican

Fikri Alican (d. 2 Nisan 1929 - ö. 19 Ağustos 2015), Türk bilim insanı ve organ naklinden fizyolojiye kadar tıp bilimine çeşitli katkıları olan hekimdir.

İlk yılları ve kariyeri 
Alican, Adapazarı'nda doğdu. Ortaokuldan sonra memleketinden ayrıldı, liseye İstanbul'da devam etti. Robert Kolej (1949) ve İstanbul Üniversitesi'nden (1955) mezun oldu. İhtisasını Şinasi Hakkı Erel başkanlığında İstanbul Üniversitesi Tıp Merkezi 4 Numaralı Cerrahi Kliniği olarak da bilinen Tedavi ve Araştırma Cerrahisi Kliniği'nde yaptı. Müstakbel eşi Halide Ihlamur ile orada tanıştı.

İstanbul Üniversitesi'nde genel cerrahi ihtisasını tamamladıktan sonra, organ nakli alanına eğildi. Jackson, Mississippi'ye giderek Mississippi Üniversitesi'nin organ nakli araştırmaları ekibine katıldı. İlk akciğer nakli (11 Haziran 1963) ve ilk kalp nakli (23 Ocak 1964) burada James D. Hardy önderliğinde yapıldı. 1960 yazında Jackson'da evdi ve seksen altı yaşında ölümüne kadar elli beş yıl boyunca (1960-2015) evli kaldı. Ayrıca, Hardy'nin cerrahi bölümünde araştırma görevlisi olarak çalışırken fizyoloji'nin önemli isimlerinden Arthur C. Guyton ile de çalışarak, Mississippi Üniversitesi'nde fizyoloji alanında yüksek lisans derecesi(MS, 1962) aldı.

En çok organ nakli alanındaki çalışmalarıyla tanınan Alican, fizyoloji alanında da bazı önemli araştırmalarda bulunmuştur. Profesyonel kariyeri, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki tıbbi araştırmaları ve Türkiye'deki özel muayenehaneciliği arasında geçmiştir.

Temel katkıları 
Alican'ın asıl katkıları 1960'larda (1960–1971) Mississippi Üniversitesi Tıp Merkezi'nde (UMMC) organ transplantasyonun laboratuvar araştırmaları ve klinik çalışmaları içerisindeyken geldi. Araştırmaları büyük ölçüde akciğerler . karaciğer  ve bağırsak nakli konusundaki çalışmaları içermektedir. İnsanlarda gerçekleştirilecek organ nakillerinden birinin önünü açan köpeklerde ilk eş zamanlı iki taraflı akciğer naklini gerçekleştirdi.

Transplantasyonda cerrahi tekniklerin geliştirilmesindeki rolü ve fizyoloji alanındaki çalışmaları beraber ilerlemiştir. Genel olarak transplantasyon biyolojisi  ve şok fizyolojisi özel çalışma alanı olmuştur.

1971 yılında İstanbul'a dönmüş ve 1979 yılına kadar İstanbul Üniversitesi'nde cerrahi kürsüsünde bulunmuştur. O yıllarda akademik hayattaki hekimlerin üniversite dışında çalışmasını engelleyen yasal ve düzenleyici değişiklikler nedeniyle serbest muayenehane hekimliğine geçmiştir. Mississippi Üniversitesi'nden ayrıldığı sırada, üniversite hastanesinde uzman cerrah ve transplantasyon programının yardımcı direktörüydü. Yirmi yıl sonra, 1991'de kurulan James D. Hardy Society'nin kurucu üyesi olmuştur.

Hem İngilizce hem de Türkçe olarak çok sayıda yayın yaptı. Çoğunlukla İngilizce olan dergi makaleleri çoğunlukla organ nakli ve fizyolojisi alanlarındadır. Tamamı Türkçe olan monografileri, genel cerrahiden organ nakline, kanser araştırmalarına ve diğer çeşitli hastalıkların derinlemesine incelenmesine kadar uzanan alanlardadır.

Seçilmiş Yayınlar

Kitaplar

Makaleler

Galeri

Not listesi

Kaynakça 

2015 yılında ölenler
1929 doğumlular
Mississippi Üniversitesinde öğrenim görenler
İstanbul Üniversitesinde öğrenim görenler
Robert Lisesinde öğrenim görenler
Türk akademisyenler
Organ nakli
Türk cerrahlar