Ateni Sioni Kilisesi

Ateni Sioni Kilisesi (Gürcüce: ატენის სიონი) 7. yüzyılın başlarında yapılmış bir Gürcü Ortodoks Kilisesidir. Gürcistan'daki Gori şehrine bağlı Ateni köyünün 10 km güneyinde konumlanmıştır. Sadece sahip olduğu tarihi anıtlarla değil, aynı zamanda resmedilmeye değer manzaraları ve şarabı ile de tanınan Tana Nehri vadisinde yer alır. Kiliseye adını veren "Sioni" kelimesi Kudüs'teki Zion Dağı'ndan gelmektedir.

Mimarisi
Sioni, dört nişli ve apsisli kiliselerin erken örneklerinden biridir. Dört apsisin arasında üç tane çeyrek niş vardır. Bu nişler merkez alana açıktır. Kilisenin haç şeklindeki içinin ölçüleri 24 x 19.22 metredir, kilisenin cepheleri yeşilimsi ve dikdörtgen şeklindeki oymalı gri taşlarla karşı karşıyadır. Kilisenin cephesi, zengin süslemeler ve figüratif kabartmalarla süslüdür. Kilise tarihlenmemiştir ama tasarımı Mesheti'deki Cvari Manastırı'na çok benzemektedir. Genel olarak Cvari kilisesinin daha eski bir örnek olduğu savunulur. Bu nedenle bazı sanat tarihçileri bu kilise tipine "Cvari tipi" kilise der. Güney cephesindeki yazıtta “Ben, bu kutsal kilisenin yapımcısı Todosak” olarak geçen Todosak, orijinal kilisenin Ermeni mimarı olarak kabul edilir. Todosak'ın 10. yüzyıldan sonra kiliseyi yenileyen kişi olması da bir başka ihtimaldir.

Yazıtlar

Kilisenin duvarları, Gürcü alfabesinin ilk versiyonlarından olan Nushuri veya "Nusha-Hutsuri"nin 835 yılından kalma bilinen ilk örneklerini içerir. Günümüzde kullanılan Gürcü alfabesi Mhedrulinin ilk örnekleri de yine Ateni Sioni kilisesinde bulunmuştur ve 980'li yıllarda yazıldığı düşünülmektedir. Kilise üzerindeki yazıtlardan biri, I. Aşot'un babası, ilk belgelenen Gürcü Bagratid asilzadesi ve Gürcistan'ın yeni kraliyet hattının ilk soylusu olan I. Adarnase'yi andırıyor.

Kilisenin yanında Orta Çağdan kalma müstahkem Ateni kasabasının kalıntıları vardır (Köylerin günümüzdeki adları Didi Ateni ve Patara Ateni'dir).

Kaynakça

Dış bağlantılar 

Gürcistan'daki kiliseler
Gürcistan'daki arkeolojik sitler
Doğu Ortodoks kiliseleri