Disco Elysium

Disco Elysium, ZA/UM tarafından geliştirilen ve yayınlanan bir rol yapma video oyunudur. Oyun, geçtiği zamandan onlarca yıllar önce gerçekleşmiş bir savaştan çıkmış ve hâlâ iyileşmekte olan büyük bir şehirde geçiyor. Oyuncular bir cinayet gizemini çözmekle görevlendirilen, hafızasını kaybetmiş bir dedektif rolünü üstleniyorlar. Soruşturma sırasında, şehri etkilemeye çalışan mevcut güçlerin yanı sıra kendi geçmişiyle ilgili olayları da öğrenmeye başlar. Infinity Motoru dönemi rol yapma oyunlarından, özellikle Planescape: Torment'ten esinlenen Disco Elysium, Estonyalı romancı Robert Kurvitz tarafından yazıldı ve tasarlandı. Kendine özgü bir yağlı boya sanat stiline ve Sea Power grubunun müziklerine sahiptir. Ekim 2019'da Microsoft Windows ve Nisan 2020'de macOS için piyasaya sürüldü. Oyunun, tam seslendirme ve yeni içerik içeren The Final Cut başlığıyla genişletilmiş bir versiyonu, PC sürümleri için ücretsiz bir güncellemenin yanı sıra 2021'de konsollar için de piyasaya sürüldü.

Disco Elysium, dövüş içermeyen, geleneksel olmayan bir rol yapma oyunudur. Bunun yerine olaylar, kahramanın algısı ve acı eşiği gibi farklı yönlerini temsil eden 24 beceriden oluşan bir sistem aracılığıyla beceri kontrolleri ve diyalog ağaçları aracılığıyla çözülür. Buna ek olarak, Düşünce Kabini adı verilen bir sistem, diğer ideolojilerini ve kişilik özelliklerini temsil eder ve oyuncular bunları özgürce destekleme veya bastırma yeteneğine sahiptir. Oyun, Kurvitz'in daha önce yarattığı ve oyun üzerinde çalışmak üzere 2016'da ZA/UM'yi oluşturduğu bir masa üstü rol yapma oyunu ortamına dayanıyor. Disco Elysium, anlatımı ve sanatı için çok sayıda başka ödülün yanı sıra çeşitli yayınlar tarafından yılın oyunu olarak seçilerek eleştirmenlerce beğenildi. 2020 yılında bir televizyon dizisi uyarlaması duyuruldu.

Oynanış 

Disco Elysium, açık bir dünya ve diyalog ağırlıklı oyun mekaniği içeren bir rol yapma video oyunudur. Oyun, ana karakterin kontrol edildiği izometrik bir perspektifte sunulur.  Oyuncu, bir cinayet davasında alkol ve uyuşturucu kaynaklı hafıza kaybı yaşayan bir dedektif rolünü üstlenir. Oyuncu, oyundaki diğer karakterlerle (NPC) ve vurgulanan nesnelerle etkileşim kurmak veya diğer mekanlara geçmek için dedektifi mevcut ekran üzerinde hareket ettirebilir. Oyunun başlarında oyuncular, ana kahramanın profesyonel davranan versiyonu ve belirli diyalog seçeneklerinde tavsiye veya destek sunabilecek başka bir dedektif olan Kim Kitsuragi adlı bir ortak kazanırlar. Diğer NPC'lerin, gruba katılan ve benzer destek sağlayan geçici arkadaşlar olmaları sağlanabilir.

Oyun, geleneksel anlamda savaş içermez; bunun yerine, beceri kontrolleri ve diyalog ağaçları aracılığıyla işlenir. Oyunda dört temel yetenek vardır: Akıl, Ruh, Fizik ve Motor beceriler ile her bir yeteneğin toplam 24 olmak üzere altı ayrı ikincil becerisi vardır. Oyuncu, seviye atlayarak kazanılan beceri puanları aracılığıyla bu becerileri geliştirir. Oyuncunun karakter üzerinde giydiği kıyafet seçimi, belirli beceriler üzerinde hem olumlu hem de olumsuz etkiler yaratabilir. Bu becerilerin yükseltilmesi, karakterin rastgele bir zar atılmasına dayalı beceri kontrollerini başarılı olarak geçmesine yardımcı olur, ancak potansiyel olarak olumsuz etkilere ve karakter tuhaflıklarına neden olabilir. Örneğin, Drama yeteneği yüksek bir karakter, yalanları etkili bir şekilde tespit edip uydurabilir, ancak aynı zamanda histerik ve paranoyaya eğilimli olabilir. Aynı şekilde, yüksek Elektrokimya yeteneği, karakteri uyuşturucuların olumsuz etkilerinden korur ve onlar hakkında bilgi sağlar, ancak aynı zamanda maddenin kötüye kullanımına ve diğer kendine zarar verici davranışlara da yol açabilir.

Disco Elysium, "Düşünce Dolabı" olarak bilinen ikincil bir envanter sistemine sahiptir. Düşünceler, diğer karakterlerle yapılan konuşmaların yanı sıra karakterin kendi zihnindeki dahili diyaloglar yoluyla açılabilir. Oyuncu daha sonra belirli bir miktarda oyun içi saat boyunca bir düşünceyi "içselleştirebilir", süreç tamamlandığında karaktere kalıcı faydalar sağlar, ancak bazen olumsuz etkiler de sağlayabilir, ZA/UM'un Fallout serisinde kullanılmış özellik sistemiyle kıyaslamış olduğu bir kavram. Düşünce Kabininde başlangıçta sınırlı sayıda yuva mevcuttur, ancak deneyim seviyeleri ile daha fazla yer açılabilir. Örneğin, Düşünce Kabini için erken olası bir seçenek, karakterin para biriktirmek için sokaklarda yaşama seçeneğini düşündüğü ve düşünce içselleştirilirken karakterin diğer NPC'lerle olan soğukkanlılığını azaltan "Hobocop" düşüncesidir. Karakterin Hobocop düşüncesini tamamlaması, sokaklarda para karşılığı satılabilecek daha fazla hurda bulmasını sağlar.

Yirmi dört beceri aynı zamanda diyalog ağaçlarında da rol oynar ve karakterin zihninin veya vücudunun bir yönü ile dahili bir tartışmaya girebileceği bir durum yaratır ve oyuncunun parçalanmış bir kişilikle iletişim kurduğu fikrini yaratır. Bu dahili konuşmalar, becerinin yükseltilmiş puanlarına bağlı olarak, oyuncuyu NPC'lerle eylemlere veya diyaloga yönlendirebilecek öneriler veya ek bilgiler sağlayabilir. Örneğin, Ruh'un bir alt becerisi olan Inland Empire, ZA/UM tarafından ruhun yoğunluğunun bir temsili olarak tanımlanır ve karakter Inland Empire ile tartışırken bu öneriyi kabul ederse, kendilerini sahte bir kimlik altında gösterme ihtiyacı duyabileceği durumlarda öne çıkabilir.

Özet

Geçtiği Yer 
Disco Elysium, Kurvitz ve ekibi tarafından önceki yıllarda geliştirilen, ete kemiğe bürünmüş altı bin yıllık bir çatışma tarihini içeren Elysium'un fantastik gerçekçi dünyasında geçiyor ve oyun dünyanın "Elliler" olarak bilinen en modern döneminde geçiyor. Elysium, gerçeklik yasalarının yavaş yavaş parçalandığı, esrarengiz, sis benzeri bir "bağ dokusu" olan Pale tarafından birbirinden ayrılan kara ve deniz kütleleri olan "izolalardan" yapılmıştır. Pale'a uzun süre maruz kalmak zihinsel dengesizliğe neden olabilir ve tipik olarak aerostatik ile yapılan Pale'i geçmek oldukça tehlikeli olarak kabul edilir.

Ortamın siyasi ve kültürel tarihi de belirgin şekilde farklıdır. Disco Elysium'daki milletler ve insanlar genellikle dört ana ideolojiyi takip eder: komünizm, faşizm, ahlakçılık ve ultra liberalizm . Mazovianizm olarak da adlandırılan komünizm, Kras Mazov adlı bir ekonomist ve tarihsel materyalist tarafından kurulmuş ve ideoloji kırmızı renkte orak ve çekiçle ilişkilendirilmek yerine, beyaz renkle ve bir çift geyik boynuzuyla çevrili bir pentagramla temsil edilmiştir. Ahlakçılık, merkezci bir ideoloji olmasına rağmen, Elysium'un en büyük dini olan Dolorianizm ile olan ilişkisi nedeniyle dini imalar taşır. Dolorianizm'in baskın özelliklerinden biri, "tarihin somutlaşmışları" olduğu söylenen ve hayatları boyunca büyük bir dini ve siyasi güce sahip olan, papanın konumuna benzer şekilde, aziz benzeri figürleri olan "Masumiyetleri"dir. Tarihi Masumiyetler arasında en büyüğü ve en etkilisi, ciğerleri parlayan ve dünyanın birçok modern kurumunu kuran, gizemli kökenlere sahip bir kadın olan Dolores Dei idir. Dolores Dei'in etkisi nedeniyle, Disco Elysium'un dünyasında sevginin sembolü kalp yerine akciğerlerdir.

Oyundaki olaylar, Insulinde adasındaki kurgusal Revachol şehrinde, özellikle de yoksulluk, suç ve yolsuzlukla boğuşan bir bölge olan Martinaise'de gerçekleşir. Oyunun başlamasından kırk dokuz yıl önce, Revachol'da bir komünist devrim gerçekleşmiştir ve dünyada kolonileri olup şehri de kontrol etmekte olan güçlü monarşiyi başarıyla devirmiştir. Daha sonra bir komün kurulmuş, ancak altı yıl sonra kendilerini "Koalisyon" olarak adlandıran kapitalist/ahlakçı uluslar ittifakının işgaliyle yıkılmıştır. Revachol, o zamandan beri, şehrin yerel ekonomisi üzerinde güçlü bir kontrolü elinde tutan ve özerkliğini minimumda tutan Koalisyon altında Özel İdari Bölge olarak belirlenmiştir. Revachol'un sahip olmasına izin verilen birkaç hükümet işlevinden biri, Revachol Vatandaşları Milisi'nin [Revachol Citizens Militia] (RCM) görevi olan günlük yasa ve düzeni korumaktır. Gönüllü bir vatandaş tugayı olarak başlarken, RCM o zamandan beri büyümüş ve yarı profesyonel bir polis gücüne dönüşmüştür.

Hikâye 
Ana karakter, ciddi bir akşamdan kalma ve kendi kimliğine dair hiçbir hafızası olmayan çöplükte bir pansiyon odasında uyanır. Kafeteryanın arka bahçesinde asılmış bir adamın ölümünü araştırmak için görevlendirildiklerini bildiren Teğmen Kim Kitsuragi ile tanışır. Mağdurun kimliği belirsizdir ve ilk soruşturma sonrası bir grup insan tarafından linç edildiği görülmektedir. Dedektifler, muhtelif görevlerde bölge sakinlerine yardım ederken ipuçlarını takip ederek bölgenin geri kalanını keşfeder.

Karakter yavaş yavaş kendisinin RCM dedektifi Teğmen Çift Gefrayter Harrier "Harry" Du Bois olduğunu öğrenir. Harry birkaç yıl önce bir orta yaş krizi başlatan bir olay yaşamış ve bu Martinaise çevresinde kendine zarar niteliğinde bir cümbüşe sebep olmasıyla sonuçlanmıştır, olay sırasında çalışma arkadaşlarını da yanından kovmuştur. Çalışmaları sayesinde, cinayetin Martinaise'in liman işçileri sendikasının Wild Pines şirketine karşı devam eden greviyle bağlantılı olduğunu keşfederler. Sendika patronu Evrart Claire ve Wild Pines müzakerecisi Joyce Messier ile buluşarak liman işçileri ve Wild Pines şirketinin temsilcilerini ararlar. Joyce, asılan Lely adlı adamın, Wild Pines tarafından grevi kırmak için gönderilen bir paralı asker ekibinin komutanı olduğunu ortaya koyar ve ekibin geri kalanının haydut davrandığı ve muhtemelen intikam arayacakları konusunda bizi uyarır.

Bu, Lely'nin asılmadan önce öldürüldüğünü keşfetmelerine yol açar. Kanunsuz olarak hareket eden bir grup liman işçisi olan Hardie Adamları, cinayetin sorumluluğunu üstlenir. Lely'nin Klaasje adlı bir kafeterya misafirine tecavüz etmeye çalıştığını iddia ederler. İkisi seks yaparken Lely'nin ağzından vurulduğunu ortaya çıkaran Klaasje ile tanışırlar. Kurşunun kaynağını çözemeyen ve kurumsal bir casus olarak geçmişinden dolayı yetkililerden korkan Klaasje, Lely'nin ölümünü Hardie Adamları'nın geri kalanıyla birlikte sahnelemiş olan Ruby adında bir kamyon şoförü ve sendika sempatizanının yardımına başvurmuşlardır. Dedektifler, Ruby'yi terk edilmiş bir binada saklanırken bulur, Ruby onları Pale cihazıyla etkisiz hale getirmeye çalışır. Olayı örtbas etmenin Klaasje'nin fikri olduğunu ve Lely'yi kimin vurduğunu bilmediğini iddia eder. Oyuncu, Pale cihazına direnmeyi veya devre dışı bırakmayı başarır ve onu tutuklamaya çalışır. Harry'nin rüşvetçi bir polis olduğuna inanan Ruby ya kaçar ya da kendini öldürür.

Dedektifler geri dönerler ve kendilerini paralı askerler ile eski Lely'nin ölümünün intikamını almak isteyen Hardie Adamları arasında bir açmazda bulurlar. Bir çatışma patlak verir ve oyuncu yaralanır, birkaç gün baygın kaldıktan sonra uyanır. Paralı askerlerin çoğu veya tamamı öldürülür ve Kim hastaneye kaldırılabilir, bu durumda sokak çocuğu Cuno onun yerini almayı teklif eder. Dedektifler, Lely'yi öldüren kurşunun Martinaise kıyılarındaki eski bir deniz kalesinden geldiğini belirleyerek son ipuçlarının peşine düşerler.

Dedektifler kaleyi keşfederler ve Iosef Lilianovich Dros adlı Revachol komünist ordusundan eski bir Komiser olan tetikçiyi bulurlar. Iosef, Lely'yi bir öfke ve kıskançlık nöbeti içinde vurduğunu açıklar; Motivasyonları, Lely'nin temsil ettiği kapitalist sisteme karşı duyduğu kırgınlıktan ve Klaasje'ye duyduğu cinsel kıskançlıktan doğar. Dedektifler onu cinayetten tutuklar. Bu noktada, sazlardan Insulindian Phasmid olarak bilinen bir böceksi gizli canlı ortaya çıkar. Oyuncu, Phasmid ile onun kararsız ve dağınık zihninin kavramını korkutucu bulduğunu, ancak var olmaya devam etme yeteneğine hayran olduğunu söyleyen psişik bir konuşma yapabilir. Bu Harry'yi rahatlatır ve yaşadıklarına rağmen hayatına devam etme gücü kazandırır.

Harry ve ortağı, Martinaise'e döndüklerinde eski ekibiyle karşı karşıya kalırlar. Davayı çözüp çözmediğini ve paralı askerlerle neler yaşadıklarını, kısacası oyun sırasında Harry'nin eylemlerini yansıtırlar. Harry'nin her zamanki ortağı Teğmen Jean Vicquemare, Harry'nin duygusal çöküşünün eski nişanlısının onu yıllar önce terk etmesinin sonucu olduğunu doğrular. Oyuncu seçimlerine bağlı olarak ekip, Harry'nin durumunun gelecekte iyileşeceğini umduğunu ifade eder,  onu ve Kim'i veya Cuno'yu özel bir RCM birimine davet eder.

Geliştirme 
Disco Elysium, oyunun baş yazarı ve tasarımcısı olarak görev yapan Estonyalı romancı Robert Kurvitz tarafından 2016 yılında kurulan bir şirket olan ZA/UM tarafından geliştirildi. Kurvitz 2001'den beri Ultramelanhool adlı bir grubun parçasıydı ve 2005'te Estonya'nın Tallinn kentinde, grup finansal olarak mücadele ederken, sarhoşluğun hakim olduğu bir akşam boyunca Tiësto'nun "Adagio for Strings"ini dinlerken kurgusal bir dünya tasarladı. Sağlam bir fikirleri olduğunu hisseden grup, o gecenin çalışmalarını genişletmek için yağlı boya ressamı Aleksander Rostov'un da dahil olduğu bir sanatçı ve müzisyenler topluluğu oluşturdu ve bu steampunk benzeri konsept üzerinde Dungeons & Dragons'a dayalı bir masa üstü RPG'si geliştirdi. Bu dönemde Kurvitz, bu dünyada geçen Kutsal ve Korkunç Hava adlı bir roman yazmasına yardım eden Estonyalı yazar Kaur Kender ile buluştu. Kitabı 2013 yılında yayımlandı fakat sadece yaklaşık bin kopya satıldı. Kurvitz, kitabın başarısız olmasının ardından yaklaşık üç yıl boyunca bir depresyon ve alkol bağımlılığı dönemine girdi.

Kurvitz sonunda alkol bağımlılığı dönemini aşmayı başardı ve Kender'in kendi bağımlılığının üstesinden gelmesine yardımcı oldu. Kender, minnettarlığının bir göstergesi olarak Kurvitz'e bir roman peşinde koşmak yerine, daha büyük bir ilgi çekmek için dünyasını bir video oyunu olarak yansıtmayı denemesini önerdi. Kurvitz'in daha önce video oyunlarında hiçbir deneyimi yoktu, ancak bir kez oyunun Revachol şehrinin çizimlerinin izometrik bir formata kolayca sığdığını ve Rostov'un da birlikte bir video oyununda başarısız olma riskini alma konusundaki kararlılığını görmüştü, dolayısıyla Kurvitz'in fikrini gerçekleştirmeye karar verdi. Kurvitz, oyunun ne olacağına dair kısa bir açıklama yazdı: "D&D, kılıçlar, silahlar ve motorlu arabalarla orijinal bir 'fantastik gerçekçi' ortamda, 70'lerin polis şovuyla buluşuyor. Efsanevi Planescape: Torment ve Baldur's Gate'in üstüne  izometrik bir CRPG olarak modern bir geliştirme..Muazzam, tepkisel hikaye. Geniş, yoksul bir mahalleyi keşfetme. Derin, stratejik savaş." Kender, güçlü açıklamadan etkilendi ve oyunun geliştirilmesine, arkadaşlardan ve aileden gelen ek yatırımlarla yapılan yardımlarla yatırım yaptı. Oyun R.S Thomas'ın 1995'te aynı adlı kitabından yayınlanan ve "Reflections" adlı şiirinden alınan  No Truce With the Furies adlı bir 2017 oyunu olarak duyurulmuştu.

Kurvitz, oyunu yaratmak için ZA/UM ekibini kurdu ve 1900'lerin başında Rus öncü şairler tarafından yaratılan Zaum'un inşa ettiği dile atıfta bulunan "za um" adını kullandı. Adı Rusça'da "zihin için" veya "zihin içinden" olarak okunabilirken, geliştirici ekibini "kesinlikle var olan ve sekiz ton ağırlığındaki bir şey" olarak sunmak için büyük harfler ve eğik çizgi kullanılıyor. Oyun üzerindeki çalışmalar, yerel ekibin Tallinn'deki eski bir galeride bir işgal evinde yaşamasıyla 2016 civarında başladı. Kurvitz'in oyunun müzikleri için British Sea Power grubunu aramasına izin veren ilk yıl boyunca oyuna risk sermayesi sağlamayı başardılar. Grupla konuşmak için Birmingham'dayken Kurvitz, hem geliştirme hem de seslendirme için daha fazla yerel kaynak olduğundan İngiltere'nin ana geliştirme ekibi için daha iyi bir yer olduğunu fark etti. Geliştirme sırasında, personelin bir kısmı Estonya'dan Londra ve Brighton'a taşındı ve diğer tasarımcılar Polonya, Romanya ve Çin'den çalıştı. Genel olarak, oyun piyasaya sürüldüğünde, ZA/UM'nin yaklaşık 20 dış danışmanı ve 35 şirket içi geliştiricisi ve oyunun diyalogunda Kurvitz'e yardımcı olan sekiz yazardan oluşan bir ekip vardı. Oyunun finansmanının çoğu Estonyalı iş insanı Margus Linnamäe tarafından sağlandı.

Başlangıçta planlandığı gibi, oyun 2017 sürümünü yapmak için tek bir şehirde aksiyona odaklanacaktı. Ancak, ZA/UM yatırımcılara bunun daha büyük bir dünyayı kapsayan bir oyun olacağını belirttiği için, bu tek yerin ötesine yayılma gereğini fark ettiler ve onları oyunun çıkışını ertelemeye ve Disco Elysium olarak isim değişikliğine gitmeye zorladılar. Bu başlık, "disko" kelimesiyle ilgili birkaç çift anlama geliyor; Bir anlamda, disko müziğinin modasına benzer şekilde modası geçmeden önce kısa bir süre dikkat çeken ve kahramanın giyim tarzına yansıyan fikirlere atıfta bulunurken, daha gerçek anlamda "disko", Latince'de "öğreniyorum" anlamına gelir, böylece kahramanın Elysium dünyası hakkında bilgi edinmek için hafıza kaybının üstesinden gelmesi üzerine dikkat çekilir . Kurvitz her zaman No Truce unvanının daha çok çalışan bir oyun olacağını tahmin etmişti ve Disco Elysium'u planlanmış ikinci bir oyunla bir araya getirecekleri zaman için saklamak istedi. ZA/UM başlangıçta oyunu Humble Bundle aracılığıyla yayınlamayı planlamış olsa da, sonunda oyunu kendileri yayınlamayı seçtiler.

Tasarım, Seslendirme ve Esinlenmeler 
Çoğunlukla tablo tarzında çizilen oyunun sanatı, Aleksander Rostov tarafından yönetilirken, oyunun müzikleri İngiliz indie rock grubu Sea Power tarafından yazılmıştır. Seslendirme kadrosunda metal müzisyenleri SikTh'ten Mikee Goodman ve Periphery'den Mark Holcomb yer alıyor. Orijinal sürümde ayrıca kültürel yorum podcast'i Red Scare'den  Dasha Nekrasova ve siyasi hiciv podcast'i Chapo Trap House'dan dört sunucunun seslendirmesi vardı, ancak bunlar daha sonra The Final Cut'''da kaldırıldı.ZA/UM, Disco Elysium'un yazımı ve stilini etkileyen birkaç eserden alıntı yaptı. En büyük etkilerinden biri, Disco Elysium gibi hafızasını kaybetmiş bir karaktere sahip olan, diyaloğu yoğun bir şekilde vurgulayan ve izometrik olan 1999 video oyunu Planescape: Torment'tir. The Wire adlı televizyon programı da oyunun işçi sınıfı ortamı için bir esinlenme olarak kullanılırken, yazar Helen Hindpere, Émile Zola'nın insan hayatının sefaletiyle ilgili hikayelerinin oyun içinde yankılandıklarını söyledi. Disco Elysium'u etkileyen diğer eserler arasında şunlar yer aldı: Kentucky Route Zero video oyunu; televizyon programları True Detective ve The Shield ;Dashiell Hammett, China Miéville ve Strugatsky kardeşlerin edebi eserleri; ve sanatçılar Rembrandt, Ilya Repin, Jenny Saville, Alex Kanevsky ve Wassily Kandinsky.

Kurvitz, amacın oyun geliştirmenin pratikliği ile sınırlı, tam ve karmaşık bir seçim ve sonuç derinliğine sahip olmak olduğunu söyledi. Olası tüm seçenekleri gerçekçi bir şekilde kapsayamayacaklarını bilen Kurvitz ve ekibi, bunun yerine daha çok "mikroreaktivite" dediği şeye, oyuncunun utanç verici bir yorum gibi küçük eylemlere ve kararlara ve bunun olaylar boyunca nasıl yayılabileceğine odaklandı. Oyuncunun çeşitli becerilerinin diyalogu, bu küçük kararların oyun dünyası üzerinde nasıl daha büyük etkileri olduğuna dair eleştiri ve içselleştirme sağlamaya yardımcı oldu, böylece oyuncunun gelecekte bu tür seçimlerin daha fazla farkında olabilmesinin sağlanması amaçlandı. Yazılı olarak ek bir faktör, oyunun gerçek bir sonunun olmadığının kabul edilmesiydi; oyuncu hikâyenin bazı bölümlerini çözebilirken, birincil vaka Revachol'un geri kalanına benzer şekilde neredeyse çözülemez durumda. Ana karakterin partneri Kim'i, oyuncuyu oyunun bir bölümünü çözme yolunda tutmasına yardımcı olmak ve basitçe düzeltemeyecekleri veya çözemeyecekleri bazı hikâye konuları olduğunu kabul etmek için mantıklı davranan bir karakter olarak yarattılar.

 The Final Cut 
Oyunun Genişletilmiş ve elden geçirilmiş bir sürümü olan Final Cut, Aralık 2020'de duyuruldu. Baş yazar Helen Hindpere'e göre The Final Cut, orijinal oyunun oyuncularının girdilerine dayanarak yönetildi. Hindpere'ye göre 1,2 milyondan fazla kelimeyi kapsayan, oyunun anlatımı ve karakter becerileri dahil olmak üzere yaklaşık 300 karakter için eksiksiz bir seslendirme içeriyor. Karakterlerin oyun içindeki önemi nedeniyle, ZA/UM, bu nitelikteki RPG oyunlarında tipik olarak yapıldığı gibi seslendirmelerde dış kaynaklar kullanmak yerine ses yönlendirmesini şirket içinde sürdürdü. Ek seslendirmeler için küresel döküm ve kayıt işlemlerinin tamamlanması yaklaşık on dört ay sürdü. ZA/UM, kendi karakterleri için konuşma ağaçlarında giriş diyalog satırlarını okuyan eski seslendirme sanatçılarından bazılarını geri getirirken, birçok role, özellikle de küçük karakterlere daha uygun olduğunu düşündükleri yeni seslendirme sanatçıları aradı. Anlatıcının sesi ve oyun diyaloğunun neredeyse yarısını temsil eden oyuncu becerileri için caz müzisyeni Lenval Brown'a rastladılar ve onu The Final Cut için gerekli gördüler. Brown, repliklerini kaydetmek için vokal yönetmenleriyle yaklaşık sekiz ay geçirdi, sesini sabit, yavaş ve farklı karakter becerileri için titiz tuttu, çünkü bunlar oyuncuya bir şeyler açıklıyordu ve çeşitli yönleri ayırt etmeye çalışmak için küçük nüanslar içeriyordu. Her becerinin kişiliğinin seslendirmesi yapılmakla beraber Nekrasova ve Chapo Trap House sunucularının seslendirmesi tamamen değiştirildi. Final Cut, oyunculara yalnızca diğer karakterlerle konuşurken anlatıcının seslendirmesine sahip olmak gibi, oyun için bir dizi seslendirme kullanma seçeneği sunar.

Orijinal oyundan kesilen ancak oyunun hikâyesinin bazı politik etkilerini keşfetmek için yeniden çalışılan ve şimdi Politik Vizyon Görevleri olarak adlandırılan dört görev var. Hindpere'ye göre bu görevler, oyuncuyu karakteri nasıl geliştirdiklerini ve kararlarının karakteri nereden aldığını ve bunu görmeye ne kadar kararlı olduklarını düşünmeye teşvik etmek için tasarlandı. Ek olarak, genişleme, British Sea Power'dan iki ek şarkı da içermekte.

 Çıkış Disco Elysium, 15 Ekim 2019'da Microsoft Windows için piyasaya sürüldü. macOS sürümü 27 Nisan 2020'de yayınlandı. ZA/UM'nin oyunu çevirdiği ilk dillerden biri, Mart 2020'de piyasaya sürülen Çince'ydi. Yayınlanması, komünizm temalarını içeren içeriği nedeniyle Çin hükümetinin içerik üzerindeki tipik kısıtlamalarını karşılamadığı için Çin'de oyunların piyasaya sürülmesi için gereken tipik onay sürecini atlamıştı. Piyasaya sürüldükten sonra Çinli oyuncular tarafından bırakılan incelemeler, yaşadıkları benzer komünizm dönemlerini yansıttığı için oyuna çekildiklerini belirtmişti. Mayıs 2020'de ZA/UM, oyunun düşük sistemlerdeki performansının bir kısmını iyileştiren ve topluluk ve yerelleştirme firması Testtronic Labs tarafından geliştirilen ek dil çevirileri için destek ekleyen bir güncelleme yayınladı.

Orijinal sürümünden sonra Kurvitz, oyun için bir genişleme ve tam bir devam oyunu için planlarını açıkladı. Buna ek olarak, oyunun kullandığı sistemlere dayalı, geçici olarak You Are Vapor adlı bir masa üstü RPG de duyuruldu ve Kurvitz ayrıca, Disco Elysium olaylarından 20 yıl sonra anlatısal olarak gerçekleşen Kutsal ve Korkunç Hava adlı romanını İngilizceye çevirmeyi planladığını duyurdu. ZA/UM, Mart 2021'de oyundan kıyafetler içeren sınırlı sayıda bir giyim markası Atelier'i piyasaya sürdü.

 The Final Cut Final Cut, 30 Mart 2021'de PlayStation 4, PlayStation 5 ve Stadia için ve oyunun PC'deki mevcut kopyaları için ücretsiz bir güncelleme olarak yayınlandı. Nintendo Switch, Xbox One ve Xbox Series X/S sürümleri 12 Ekim 2021'de dijital olarak piyasaya sürüldü. Oyunun PlayStation 4 ve Xbox One için fiziksel kopyaları 9 Kasım 2021'de, Nintendo Switch için fiziksel kopyaları ise 2022'nin başlarında gelecek. Orijinal oyun, yalnızca kişisel bilgisayarlar için dijital olarak piyasaya sürüldüğü için Avustralya Sınıflandırma Kurulu'na derecelendirme için gönderilmedi, ancak The Final Cut'ın planlanan konsol sürümü için bir kurul incelemesi gerekiyordu. Oyunun cinsiyet, uyuşturucu kullanımı veya bağımlılığı, suç, zulüm ve şiddeti tasvir etmesi ve aynı zamanda "isyan edici veya iğrenç olayları bu şekilde göstermesi nedeniyle makul yetişkinler tarafından genel olarak kabul edilen ahlak, edep ve edep standartlarına aykırı oldukları" söylenerek ülkede satılması yasa dışı hale getirilerek kurul tarafından sınıflandırılması reddedildi. Yasak ZA/UM tarafından temyiz edildi ve kurul, oyunun "uyuşturucu alma davranışıyla ilgili kötü kısımları yansıttığını ve düzenli uyuşturucu kullanımının oyuncunun oyundaki ilerlemesi için olumsuz sonuçlar oluşturduğunu" kabul ettikten daha sonra yalnızca yetişkinlere yönelik R18+ derecesine düşürüldü. Oyun, R 18+ olarak yeniden sınıflandırıldı ve satılmasına izin verildi.

 Eleştiriler 

İnceleme toplayıcı Metacritic'e göre Disco Elysium, anlatı ve konuşma sistemleri için övgüyle "evrensel beğeni" aldı.  PC Gamer oyunu derinliği, özgürlüğü, özelleştirmesi ve hikâye anlatımı için övdü ve bilgisayar ortamındaki en iyi RPG'lerden biri olarak nitelendirdi.  IGN, oyunun açık dünyasını övdü ve çok daha küçük olmasına rağmen The Witcher 3 ve Red Dead Redemption 2 ile olumlu bir şekilde karşılaştırdı. Washington Post, oyunun "bariz bir şekilde iyi yazılmış" olduğunu söyledi. GameSpot tarafından 2017'den bu yana ilk mükemmel puanı olan 10 üzerinden 10'a layık görüldü . PCGamesN, oyunun keşif ve konuşma sistemleri için türe yeni standartlar belirlediğini yazdı. Aksine Eurogamer, oyunu rol yapmada yeterli seçenek sunmadığı ve belirgin bir odak eksikliği nedeniyle eleştirdi.Final Cut , IGN ve Game Informer tarafından yeniden gözden geçirildi ve her ikisi de seslendirme ve yeni görevlerin eklenmesini övdü. PlayStation sürümlerinde başlangıçta, bazı görevlerin tamamlanmasını imkansız kılan oyunu bozan hatalar olduğu tespit edildi.

Haziran 2020'de ZA/UM ve dj2 Entertainment, oyuna dayalı bir televizyon dizisinin geliştirilme aşamasında olduğunu duyurdu.

Final Cut'ın PC versiyonu, Metacritic'teki tüm zamanların en iyi oyunları listesinde 97 puanla 11. sırada yer aldı.

 Ödüller 
Oyun, The Game Awards 2019'da dört ödüle aday gösterildi ve etkinlikte en çok kazananı oldu. Slant Magazine, USGamer, PC Gamer, ve Zero Punctuation onu yılın oyunu olarak seçerken, Time onu 2010'ların en iyi 10 oyunundan biri olarak dahil etti. Oyun ayrıca 2020 Nebula En İyi Oyun Yazma Ödülü'ne aday gösterildi.

 Yasal sorunlar 
Ekim 2022'de ZA/UM üyesi Martin Luiga, Kurvitz, Rostov ve Hindpere ile birlikte "istemeden şirketten ayrıldığını" duyurdu ve ZA/UM'nin "artık üzerine kurulduğu ahlakı temsil etmediğini" belirtti. Luiga, ayrıca ZA/UM kültür derneğinin de feshedildiğini doğruladı. Bir röportajda Luiga, diğer üç üyenin yanlış gerekçelerle kovulduğunu belirtti. ZA/UM sözcüsü, "Herhangi bir video oyunu gibi, Disco Elysium'un geliştirilmesi de her ekip üyesinin katkısının gerekli olduğu ve daha büyük bir bütünün parçası olarak değer verildiği kolektif bir çabaydı ve hâlâ da öyle. ZA/UM kreatif ekibinin odak noktası bir sonraki projemizin geliştirilmesi ve yakında sizinle bu konuda daha fazla haber paylaşmaktan heyecan duyuyoruz."

Kasım 2022'nin başlarında, olaylarla ilgili çelişkili raporlar açıklandı. Kurvitz'e göre başlangıçta, geliştirme stüdyosu Özel Zaum Stüdyo Ltd. Şti. çoğunluk hisseleri Margus Linnamäe'ye aitti, daha sonra 2021'de stüdyo CEO'su Ilmar Kompus'a ait bir holding şirketi olan Özel Tütreke Ltd. Şti. tarafından bir hisse satın alımı yoluyla satın alındı. Kurvitz ve Rostov, bu satın alma için kullanılan fonların stüdyonun kendisinden çekildiğini ve bunun sahte bir satın alma olduğunu iddia ettiler ve bunun üzerine satın alma işlemine itiraz etmeye ve stüdyodan fikri mülkiyetlerini kurtarmaya çalıştılar. Kurvitz'in ve Rostov'un şikayetleri arasında, Kompus'un Zaum'dan 1 sterline Disco Elysium devam filminin temelini oluşturan dört eskiz satın alması yer alıyor, daha sonra bunları 4,8 milyon euro'ya Zaum'a yeniden satarak, Kompus'un Zaum'u Tütreke aracılığıyla satın almak için harcanan paranın bir kısmını geri kazanmasına etkili bir şekilde yardımcı oldu.Kurvitz ve Rostov, rütbelerinin düşürülmesi de dahil olmak üzere şirketin örgütlenme biçimindeki değişikliği keşfettiler ve soru sormaya başladıklarında kovuldular. Kurvitz ve Rostov, "Disco Elysium" fikri mülkiyet hakları üzerinde hâlâ bir miktar kontrole sahip olduklarını ve bu nedenle satışı bloke etmede söz sahibi olmaları gerektiğini savundu. Zaum Studio, yaptığı açıklamada suçlamaları reddetti ve eski çalışanların "sorumlulukları ve işleriyle sınırlı veya hiç meşgul olmadıklarını", stüdyoda rahatsız edici bir ortam yaratmaktan ve ayrıca sözlü tacize ve diğer çalışanlara karşı ayrımcılık yapmaktan kovulduklarını söyledi. GamesIndustry.biz ile anonim olarak konuşan Zaum Studio'nun diğer çalışanları, gerçek durumun belirtilenler arasında bir noktada olduğunu iddia etti.

Konuyla ilgili yasal işlem Disco Elysium'un baş yapımcısı Kaur Kender tarafından başlatıldı. Kender, Zaum'un kovulmasına yol açan yönetim değişikliği hakkında benzer sorular sormuştu. Kompus'un kendisine 1 milyon Euro borcu olduğunu iddia ederek dava açtı. Kender ayrıca, Kompus'a dolandırıcılıktan hüküm giymiş ve halihazırda 11.5 milyon Euro borcu olan Estonyalı bir yatırımcı olan Tõnis Haavel'in yardım ettiğini iddia etti. Haavel, Zaum'un Birleşik Krallık'taki yan kuruluşu olan ve Disco Elysium'' haklarının sahibi olduğu Yessirnosir Ltd'de çoğunluk hissesine sahip.Kender'in davasında Kurvitz'in ifadelerinin de yer aldığı ilk duruşma Ekim 2022'de yapıldı.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Oyunun Resmi Sitesi 

Xbox Series X ve Series S oyunları
Xbox One oyunları
Microsoft Windows oyunları
Birleşik Krallık'ta geliştirilen video oyunları
Stadia oyunları
Tek oyunculu video oyunları
Rol yapma video oyunları
PlayStation 5 oyunları
PlayStation 4 oyunları
Organize suçlar ile ilgili video oyunları
Nintendo Switch oyunları
MacOS oyunları
Interactive Achievement Award sahipleri
Dedektiflik video oyunları
2019 video oyunları
Tek platform bilgisi içeren video oyunu incelemeleri şablonu kullanılan maddeler
İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Amnezi ile ilgili video oyunları
İzometrik grafiğe sahip video oyunları
Açık dünya oyunları
The Game Awards ödülü kazananlar