Şatberdi Kalesi

Şatberdi Kalesi (Gürcüce: შატბერდის ცინე; okunuşu: “şat’berdis tsih’e”), tarihsel Klarceti bölgesinde 9. yüzyılda inşa edilmiş Gürcü kalesidir. Bugün Türkiye sınırları içinde yer alan kale, Artvin ilinin merkez ilçesindeki Boselta (yeni adı Okumuşlar) köyünde yer alır.

Tarihçe

Genel kabule göre kale, Rahip Grigol Hantsteli’nin öncülüğünde ve Klarceti prensi I. Bagrat Kurupalati’nin desteğiyle 9. yüzyılda kurulan Şatberdi Manastırı’nın korunması amacıyla inşa edilmiştir. Şatberdi Manastırı’na tamamen hakim bir tepede yer aldığı için Şatberdi Kalesi'nin bu manastırın korunması amacıyla inşa edildiği düşünülmektedir. Gürcüce adı bilinmediği için kale Türkçe kaynaklarda, köyün adından dolayı Boselt Kale ya da Boselt Kalesi olarak geçer.

Mimari

Şatberdi Kalesi, köyün 900 metre güneybatısında kayalık bir tepede yer alır. Kalenin surları, yüksekçe bir yerde kare planlı bir kule, küçük bir kilise ve sarnıç günümüze ulaşmıştır. Dikdörtgen planlı (53 × 33 m) bir yapı olan kalenin doğu ve güney bölümleri oldukça iyi durumdadır. Şatberdi Kale Kilisesi, kalenin doğru kısmında yer alır. Yarım dairesel apsisli ve tek nefli küçük bir yapıdır. Çatı örtüsü ve duvarları zarar görmüştür. Yapı sarımsı taşlarla inşa edilmiştir. Güney tarafında, mezar odası olduğu tahmin edilen bitişik bir yapı bulunmaktadır. Kilisenin güneydoğusunda büyükçe bir kule yükselir. Kalenin ortasındaki bir kaya oyulmuş ve bu alan kayada oyulmuş bir kanalla toprağın içindeki sarnıca bağlanmıştır.

Kaynakça

Artvin'deki kaleler
Artvin tarihi
Tao-Klarceti
Türkiye'deki kaleler