Bilim tarihi (dergi)

Bilim tarihi dergisi, bilim tarihçisi Osman Bahadır tarafından 1991-1994 yılları arasında 30 sayı olarak yayımlanmış olan Türkiye'nin ilk bilim tarihi konulu aylık dergilerinden birisidir. Akademik ve hakemli olmamakla birlikte tercüme yazıların yanı sıra bir dizi araştırma makalesini de içeren aylık bir dergi olup, döneminde ilklerdendir ve Türkiye'de Bilim tarihi alanına katkı sağlamıştır.

Dergide yayımlanmış makaleler

Sayı 1 (Kas. 1991)
 Osman Bahadır - Bilim Tarihinin Önemi
 Trevor Pinch (çeviren: Renan Akman) - Bilimin Gelişmesinde Bilimsel Toplulukların Rolü
 Osman Bahadır - (German National Museum'un Treasures of Astronomy adlı kitabından çeviri) - Eski bir Astronomi Aygıtı: Ustırlab
 Osman Bahadır - Maxwell'in Bilim Tarihindeki Yeri
 Pietro Redondi (çeviren: Renan Akman) 17.Yüzyıl Bilimsel Devrimi: Yeni Perspektifler
 Eray Canberk - Bilim Tarihçilerimiz: Aydın Sayılı
 Osman Bahadır - Dünyayı Sarsan Buluşlar: Papin Tenceresi

Sayı 2 (Ara. 1991)
 Aykut Kazancıgil - Yeni İlavelerle Tıbbi Fizik ve Fizik Biliminin Tarihi Hakkında Bir Kaynakça Denemesi
 Vildan Göksoy - Osmanlı Saray Hastaneleri
 Zeki Tez - Tarih, Bilim Tarihi, Kimya Tarihi ve Üniversite İlişkileri
 Eray Canberk - Bilim Tarihçilerimiz: Celal Saraç

Sayı 3 (Oca. 1992)
 Aykut Kazancıgil - Salacakta Kırmızı Yalı
 Muammer Dizer - Kimya ve Arkeoloji: Eski Yunan Vazo Süslemeciliğinin Kimyası ve Tekniği
 Eray Canberk - Bilim Tarihçilerimiz: Adnan Adıvar
 Osman Bahadır - 1991'de Bilim Tarihi Kitapları
 Osman Bahadır (German National Museum'un Treasures of Astronomy adlı kitabından çeviri) - Matematikçi Eimmart Rasathanesi

Sayı 4 (Şub. 1992)
 Aykut Kazancıgil -Fahir Yeniçay ve Türkiye'de Atom Fiziği
 Nuran Yıldırım - Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'de Mezuniyet Tezleri
 Aykut Kazancıgil - Bilim Tarihçilerimiz: Süheyl Ünver

Sayı 5 (Mar. 1992)
 Ekmeleddin İhsanoğlu (çeviren: Osman Bahadır) - Osmanlılar ve Avrupa Bilimi
 Aykut Kazancıgil - Türkiye Basmaları Toplu Kataloğu Üzerine Yeni Bir Değerlendirme
 Zeki Tez - Sanayi Devrimi Sürecinde Enerji Modelleri
 Eray Canberk - Bilim Tarihçilerimiz: Feridun Nafiz Uzluk

Sayı 6 (Nis. 1992)
 Aykut Kazancıgil - Resneli'nin Tıbbiye'yi Ziyareti
 Hüsrev Hatemi & Aykut Kazancıgil - Cemile Topuzlu ve Modern Cerrahi Eğitiminin 100. Yılı
 Mebrure Değer - Dr. Cemil Topuzlu ve Yüz Yıl Önce Yaptığı Beyin Ameliyatı
 Celal Şengör - 18. Yüzyıl Sonunda Jeolojide Neptünist-Volkanist Tartışmasının Felsefi Temelleri
 M.Kadir Yurdakoç & Zeki Tez - İsveç Okulu ve 18. Yüzyılda Kimya Analiz Aletleri: Terazi ve Üfleç Borusu
 Rengin Dramur - Bilim Tarihçilerimiz: Bedii N.Şehsuvaroğlu

Sayı 7 (May. 1992)
 Celal Saraç - Salih Zeki Bey'in Bazı Makaleleri
 Aykut Kazancıgil - Şemsettin İtaki ve Anatomi Kitabı Üzerine Çalışmalar
 Zeki Tez - Giyotin Altında Bir Kimyacı: Lavoisier
 Aykut Kazancıgil - Bilim Tarihçilerimiz: Salih Zeki
 Aykut Kazancıgil - Bir Mektup, Bir Belge: Uzluk'tan Gürkan'a
 Osman Bahadır - Bursa'da Tıp Tarihi Günleri Sempozyumu

Sayı 8 (Haz. 1992)
 Kemal Özüdoğru - Karl Terzaghi ve Türkiye'de Modern Zemin Mekaniği'nin Kuruluşu
 Zeki Tez - Spektroskopinin Gelişmesinde ilk yıllar (1860-1870)
 William R. Shea (Çeviren: Zeynep Direk) - Geçmişte ve Günümüzde Bilim Tarihi ile Bilim Felsefesi Arasındaki Bağlar
 Osman Bahadır - Bilim Tarihi Kurumu Genel Toplantısı Yapıldı
 Osman Bahadır - Ekmeleddin İhsanoğlu'nun yaptığı konuşma
 Osman Bahadır - Celal Saraç'ın Yaptığı Konuşma
 Osman Bahadır - Erdal İnönü'nin Yaptığı Konuşma
 Aykut Kazancıgil - Bilim Tarihçilerimiz: Ekrem Kadri Unat

Sayı 9 (Tem. 1992)
 Celal Saraç - Salih Zeki Bey'e göre Vidinli Tevfik Paşa
 Celal Şengör - Batlamyüsü Batıya Tanıtan Adam: İstanbul'lu Emanüel Chrysoloras
 Zeki Tez - Şeker Teknolojisi Tarihi
 Mahmut Aydınol - Birim ve Standartlaşma ile İlgili Komite ve Kuruluşların Tarihçesi
 Osman Bahadır - Bilim Tarihçilerimiz: Kâzım Çeçen
 Osman Bahadır - Osmanlılarda Topçuluğun Gelişimi

Sayı 10 (Ağu. 1992)
 Kâzım Çeçen - Bilim ve Teknoloji Merkezi (Müzesi Kurulması) Hakkında
 Necati Akgür - Güneş Takvimleri
 Aykut Kazancıgil - Bilim Tarihçilerimiz: Mazhar Osman Uzman

Sayı 11 (Eyl. 1992)
 A.Adnan Adıvar (Çeviren: Yeşim Işıl Ülman) - Salih Zeki ve Asar-ı Bakiye
 Kadir Yurdakoç & Zeki Tez - Termogravimetrinin Tarihi Gelişimi
 Zeki Tez - Başlangıçtan İtibaren Damıtma Tekniğinin Gelişimi
 Osman Bahadır - Sanayi Devriminin Mimarlığa Etkileri
 Osman Bahadır - Bilim Tarihçilerimiz: Taşköprülüzade

Sayı 12 (Eki. 1992)
 Amy Dahan Dalmédico (Çeviren: Osman Bahadır) - Sophie Germain
 Zeki Tez - Antik Çağın Renk Dünyası
 J.Meadows (Çeviren: Zeki Tez) - Astrofiziğin Kökenleri
 Osman Bahadır - Birinci ciltte yer alan yazılar

Sayı 13 (Kas. 1992)
 Ekrem Kadri Unat - Ölümünün 50.Yılında Muallim Bekteriyolog ve Kimyager Veteriner Osman Nuri Eralp
 Melek Dosay - Fibonacci'nin Cebiri
 Ayşe Üstün - Cumhuriyet Dönemi Türk Kimya Tezleri, Doktora ve Doçentlik (1923-1988)-I

Sayı 14 (Ara. 1992)
 Aykut Kazancıgil - 1928-29 Öğretim Yılında Ebe Mektebi
 Celal Saraç - Yüz On Yıl Önce Yayınlanmış İlk Türkçe Termodinamik Kitabı Hakkında
 Tarık Yurtgezer - Ebu'l Kâsım Zehrâvî ve Sabuncuoğlu'nda Bir Cerrahi Teknik Olarak Dağlama
 Ayşe Üstün - Cumhuriyet Dönemi Türk Kimya Tezleri, Doktora ve Doçentlik (1923-1988)-II

Sayı 15 (Oca. 1993)
 Aykut Kazancıgil - İstanbul Darülfünunu Tıp Fakültesi
 Esin Kahya - İbn Sinâ'nın Anatomisinin Osmanlı Hekimleri Üzerindeki Etkisi
 Melek Dosay - Cremonalı Gerard'ın Hârezmi Cebirinin Latince Tercümesi Üzerine Mukayeseli Bir İnceleme
 Ayşe Üstün - Cumhuriyet Dönemi Türk Kimya Tezleri, Doktora ve Doçentlik (1923-1988)-III

Sayı 16 (Şub. 1993)
 Muammer Dizer - Rasathane-i Amire
 Nuran Yıldırım - Nazım Terzioğlu
 Aykut Kazancıgil - Muammer Dizer
 Ayşe Üstün - Cumhuriyet Dönemi Türk Kimya Tezleri, Doktora ve Doçentlik (1923-1988)-IV

Sayı 17 (Mar. 1993)
 Celal Saraç - Salih Zeki Bey'in İki Makalesi
 Zeki Tez - Güherçileden Karabaruta
 Ayşe Üstün - Cumhuriyet Dönemi Türk Kimya Tezleri, Doktora ve Doçentlik (1923-1988)-V

Sayı 18 (Nis. 1993)
 Celal Saraç - Salih Zeki Bey'in Eserleri: Asar-ı Bakiye
 Mebrure Değer - İsveçli Doğabilimci Dr. Frederic Hasselquist'in "Doğu'da Geziler" Adlı Kitabına Göre Batı Anadolu Bitkileri
 Kerim Alpınar & Emine Akalın - Türk Araştırmacıları Tarafından İsimlendirilen Vasküler Bitkiler

Sayı 19 (May. 1993)
 Aykut Kazancıgil - Bilime Katkı ve Veteriner Bakteriyolog Mustafa Adil (1871-1904)
 Jost Weyer - Latin Ortaçağı'nda Simya
 Aykut Kazancıgil - Bilim Tarihçilerimiz: Sevim Tekeli
 Gülden Sarıyıldız - Karantina Tarihinden Bir Yaprak: Kuleli Tahaffuzhanesi

Sayı 20 (Haz. 1993)
 H. Necdet İşli & E. Nedret İşli - Abdullah Ramiz Paşa'nın Mezarı Hakkında Bazı Bilgiler
 Karl Terzaghi - Hayat Hakkında (İstanbul 1923)
 Osman Bahadır - Karl Terzaghi'den Hamdi Peynircioğlu'na İki Mektup
 Ayhan Yücel - Ekrem Kadri Unat'ın Türk Bilim ve Eğitimine Yaptığı Hizmetler

Sayı 21 (Tem. 1993)
 Muammer Dizer - Türkiye'de Meteoroloji
 Aykut Kazancıgil - Aydın Sayılı'nın Yayınları
 Osman Bahadır - III. Türk Tıp Tarihi Kongresi

Sayı 22 (Ağu. 1993)
 Nuran Yıldırım - İstanbul Tıp Fakültesinde Hıfzıssıhha Dersleri ve Hocaları (1827-1933)
 Yeşim Işıl Ülman - Mecmua-i Fünun'da Tıp Konulu Yazılar

Sayı 23 (Eyl. 1993)
 Kâzım Çeçen - Topkapı Sarayı'nın Suyu Nereden Geliyordu
 M.Tahir Hatipoğlu & Erdinç Tunç & Filiz Olum - 1983-1992 Dönemi Tez Çalışmaları Üzerine Genel Değerlendirme
 H. Necdet İşli & E. Nedret İşli - Salih Zeki Bey ve Kabri Hakkında
 K.Grossberger & A.Schleip - Tutkalın Tarihi
 Osman Bahadır - III. Uluslararası Türk Kültürü Kongresi'nde Sunulan Bilim Tarihi Konusundaki Tebliğler
 Osman Bahadır - Düzeltme ve Ek

Sayı 24 (Eki. 1993)
 Celal Saraç - Metrenin Tarihi
 Aykut Kazancıgil - Süheyl Ünver ve Osmanlı Tıbbında Akıl Hastalıkları ya da "Delilik"
 Ahmet Yüksel Özemre - İlim, Fazilet ve Haysiyet Abidesi: Prof.Dr. Feza Gürsey
 Feza Gürsey - Kubbeden Cüppeye veya Aşk Yoluyla Fizik
 Osman Bahadır - İkinci ciltte yer alan yazılar

Sayı 25 (Kas. 1993)
 A.M. Celâl Şengör - Prof.Dr.Dr.h.c.mult. Sir Karl Raimund Popper
 Osman Bahadır - Bilim Tarihi Dergisi Yayın Kurulu, Bilim Tarihi Dergisi İçin Yazım Kılavuzu
 A.M. Celal Şengör - Tarihsel Disiplinlerin Bilimselliği Üzerine

Sayı 26 (Ara. 1993)
 Celal Saraç - Salih Zeki Bey'in "Kütle-yi Maddiye Cevher mi A'raz mı?" Makalesi Üzerine Maurice Crosland - Geniş Bağlamda Kimya Tarihi Aykut Kazancıgil - Ali Haydar Bayat Şüleyman Şevket - Geçmişimizdeki Bilim Azlığı Zeki Tez - Buhar Makinesinin GelişimiSayı 27 (Oca. 1994)
 Dennis R. Dean - Gideon Mantell ve Iguanodon'un Keşfedilmesi Ubriatan d'Ambrosio - Matematik ve Etnomatematik Tarihi Geoffrey Howson - Matematik Eğitimine Tarihsel Bir BakışSayı 28 (Şub. 1994)
 D.Speiser & P.Radelet-de Grave - Uluslararası Bir Girişim: Büyük Bilim Adamlarının Bütün Eserlerinin Yayımlanması Du Shi-ran - Ming ve Qing Hanedanlıkları Döneminde Bilim: Çin ve Batı Uygarlıklar Arasında İlişkiSayı 29 (Mar. 1994)
 Osman Bahadır & Turgut Öztaş - Türkiye'de Mühendislik Jeolojisinin Kurucusu: Kemal Erguvanlı (1920-1989) Kemal Erguvanlı - Türkiye'nin İlk Maden Mühendisi İbrahim Edhem Paşa (1818-1893) Kemal Erguvanlı - Türkiye'de Jeoloji Konusunda İlk YayınlarSayı 30 (Nis. 1994)
 Celal Saraç - Salih Zeki Bey'in "Namütenahî" İsimli Makalesi Celal Saraç - Asar-ı Bakiye'nin Üçüncü Cildi Hakkında Kısa Bilgi Aykut Kazancıgil - Ayşegül Demirhan Erdemir Aykut Kazancıgil - Nil Akdeniz-Sarı Zeki Tez - Kimya Sanayii Tarihindeki Kilometre Taşları''

Notlar

Kaynakça
 
 

Bilim tarihi
Türkiye'de yayımlanan aylık dergiler