Radyofarmasötik

Radyofarmasötikler, radyoaktif izotoplar içeren bir ilaç grubudur. Teşhis ve tedavi ajanı olarak kullanılabilirler. Radyofarmasötikler, dış elektromanyetizmayı veya ultrasonu emen veya değiştiren kontrast maddeden farklı olarak radyasyonu kendileri yayarlar. Radyofarmakoloji, bu ajanlar üzerine uzmanlaşmış bir farmakoloji dalıdır.

Bu bileşiklerin ana grubu, vücut dokularındaki fonksiyon kaybını teşhis etmek için kullanılan radyoizleyicilerdir. Tüm tıbbi izotoplar radyoaktif olmasa da, radyofarmasötikler bu tür ilaçların en eski ve en yaygın olanlarıdır.

İlaç isimlendirme 
Diğer farmasötik ilaçlarda olduğu gibi, çeşitli standartlar bir arada bulunmasına rağmen, radyofarmasötikler için de ilaç terminolojisinde bir standardizasyon mevcuttur. Bu ajanlar için INN, Amerikan Farmakopesi (USP) adları ve IUPAC adları, önemsiz biçim farklılıkları dışında genellikle benzerdir.

Spesifik radyofarmasötikler 

Nükleer tıpta kullanılan radyofarmasötiklerin listesi aşağıdadır. Bazı radyoizotoplar, bir ilaca bağlı olmadan iyonik veya inert formda kullanılır; bunlar da listeye dahildir. Her radyoizotopu içeren bir bölüm ve bu radyoizotopun kullanıldığı radyofarmasötiği içeren bir tablo vardır. Bölümler, radyoizotopların İngilizce isimlerine göre alfabetik olarak sıralanmıştır. Aynı elementi içeren bölümler kütle numaralarına göre sıralanmıştır.

Kalsiyum-47 
47Ca bir beta ve gama yayıcıdır.

Karbon-11 
11C bir pozitron yayıcıdır.

Karbon-14 
14C bir beta yayıcıdır.

Krom-51 
51Cr bir gama yayıcıdır.

Kobalt-57 
57Co bir gama yayıcıdır.

Kobalt-58 
58Co bir gama yayıcıdır.

Erbiyum-169 
169Er bir beta yayıcıdır.

Flor-18 
18F is a positron emitter with a half-life of 109 minutes. It is produced in medical cyclotrons, usually from oxygen-18, and then chemically attached to a pharmaceutical. See PET scan.

Galyum-67 
67Ga is a gamma emitter. See gallium scan.

Galyum-68 
68Ga is a positron emitter, with a 68-minute half-life, produced by elution from germanium-68 in a gallium-68 generator. See also positron emission tomography.

Hidrojen-3 
3H or tritium is a beta emitter.

İndiyum-111 
111In is a gamma emitter.

İyot-123 
Iodine-123 (I-123) is a gamma emitter. It is used only diagnostically, as its radiation is penetrating and short-lived.

İyot-125 
125I is a gamma emitter with a long half-life of 59.4 days (the longest of all radioiodines used in medicine). Iodine-123 is preferred for imaging, so I-125 is used diagnostically only when the test requires a longer period to prepare the radiopharmaceutical and trace it, such as a fibrinogen scan to diagnose clotting. I-125's gamma radiation is of medium penetration, making it more useful as a therapeutic isotope for brachytherapy implant of radioisotope capsules for local treatment of cancers.

İyot-131 
131I is a beta and gamma emitter. It is used both to destroy thyroid and thyroid cancer tissues (via beta radiation, which is short-range), and also other neuroendocrine tissues when used in MIBG. It can also be seen by a gamma camera, and can serve as a diagnostic imaging tracer, when treatment is also being attempted at the same time. However iodine-123 is usually preferred when only imaging is desired.

Teşhis

Tedavi

Demir-59 
59Fe is a beta and gamma emitter.

Kripton-81m 
81Krm is a gamma emitter.

Lutesyum-177 
177 is a beta emitter.

Azot-13 
13N is a positron emitter.

Oksijen-15 
15O is a positron emitter.

Fosfor-32 
32P is a beta emitter.

Radyum-223 
223Ra is an alpha emitter.

Rubidyum-82 
82Rb is a positron and gamma emitter.

Samaryum-153 
153Sm is a beta and gamma emitter.

Selenyum-75 
75Se is a gamma emitter.

Sodyum-22 
22Na is a positron and gamma emitter.

Sodyum-24 
24Na is a beta and gamma emitter.

Stronsiyum-89 
89Sr is a beta emitter.

Teknesyum-99m 
Technetium-99m is a gamma emitter. It is obtained on-site at the imaging center as the soluble pertechnetate which is eluted from a technetium-99m generator, and then either used directly as this soluble salt, or else used to synthesize a number of technetium-99m-based radiopharmaceuticals.

Talyum-201 
201Tl is a gamma emitter.

Ksenon-133 
133Xe is a gamma emitter.

İtriyum-90 
90Y is a beta emitter.

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 Medical radionuclides production simulator – IAEA 

İlaçlar
İzotoplar
Teşhis
Tıbbi radyokimya