Çin Kazakları

Çin Kazakları (; Kazakça: جۇڭگو قازاقتارى Çûnggo qazaqtarı), Çin'de gündelik kullanımda "Hāsākè zú" (; "Kazak halkı/ulusu") terimi kullanılır, Çin Halk Cumhuriyeti Devleti'nin resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biridir. 2010 yılı Çin Ulusal Nüfus Sayımı'na göre, tüm Çin anakarası çapında 1,46 milyonu aşan etnik Kazak vardır. Çin Kazakları ağırlıklı olarak Kuzeybatı Çin'de yaşar ve Çin'in en büyük 17. etnik grubunu teşkil ederler. Çin Kazaklarının yüzde 90'ından fazlası Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşar, ancak Kansu Eyaleti'nde de Kazak yerleşimleri vardır. Tarihî olarak Çinghay Eyaleti'nde de Kazak yerleşimleri vardı, fakat Haziran 1984'te burada yaşayan Kazakların büyük çoğunluğu Sincan'a geri taşındı.

Çin Kazakları Kazakçayı konuşur, ancak Kazakistan ve Moğolistan Kazaklarının Kiril alfabesini kullanmasından farklı olarak, Çin Kazakları Arap alfabesini kullanarak yazı yazarlar. Çin Kazakları sürekli Han Çinlileri, Uygurlar ve Moğollarla temasta bulundukları için birçok Çin Kazağı bu grupların anadillerini de konuşabilir. Çin Kazaklarının çoğu İslam dinine mensuptur.

Nüfus dağılımı 

Çin'deki Kazakların nüfusu 1911 yılında 200 bin, 1949 yılında 430 bin, 1949 yılında 440 bin, 1979 yılında 870 bin, 1982 yılında 900 bin, 1985 yılında 964 bin ve 2000 yılında 1,2775 milyon civarındaydı. 2010 Nüfus Sayımı'na göre, Çin Kazaklarının nüfusu 1,46 milyondan fazladır; Çin'in 31 eyaletinde ve nüfus sayımı sırasında askerlik hizmetinde bulunan kişilerin nüfusları hepsi toplu olarak sayıldığında, Kazakların yüzde 97'si Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşamaktadır. Bunun dışında Henan, Guangdong ve Kansu eyaletleri, 4.000'i aşan Kazak nüfuslarına sahiptir. Çin'deki Kazaklar en yoğun oranda Sincan'daki Tanrı Dağları'nın kuzeyindeki Çungar Havzası'nın kenarlarındaki geniş alanlarda yaşarlar. Özellikle İli Kazak Özerk İli'ne bağlı İli, Tarbagatay ve Altay illerinde, Sanci Hui Özerk İli'ne bağlı Mori Kazak Özerk İlçesi'nde, ve Kumul İli'ne bağlı Barköl Kazak Özerk İlçesi'ndeki Kazak nüfusları yoğundur. Bunların dışında Bortala Moğol Özerk İli, Urumçi İlçesi ve Kansu Eyaleti'ne bağlı  de Kazak yerleşimleri vardır. Kazaklar, 2016 yılı itibarıyla Sincan'ın toplum nüfusunun yüzde 6,88'ini, İli Kazak Özerk İli'nin de yüzde 21,1'ini oluşturur. Kazaklar, Uygurlar ve Han Çinlilerinden sonraki en büyük üçüncü etnik grubu, İli Kazak Özerk İli'ndeyse de Han Çinlileri ve Uygurlardan sonraki en büyük üçüncü etnik grubu teşkil ederler.

Tarihi olarak, Çinghay Eyaleti'nde de bir Kazak yerleşimi vardı. 1954 yılında Çinghay'da "" kuruldu. Bu bir sene sonra (1955 yılında) "" olarak değiştirildi. 1985 yılında, Kazaklar Sincan'a geri döndükten sonra, bu idari birimin ismi "Haixi Moğol ve Tibet Özerk İli" olarak bir kere daha değiştirildi.

Özerk alanlar 

 İli Kazak Özerk İli (Sincan Uygur Özerk Bölgesi)
  (Jiuquan, Kansu)
 Barköl Kazak Özerk İlçesi (Kumul İli, Sincan Uygur Özerk Bölgesi)
 Mori Kazak Özerk İlçesi (Sanci Hui Özerk İli, Sincan Uygur Özerk Bölgesi)

Kazak beldeleri

Eyaletlerine göre Kazak nüfusu

Ayrıca bakınız 

 
 Osman Batur

Kaynakça 

Kazaklar
Kazaklar
Etnik Kazaklar
Sincan Uygur Özerk Bölgesi