Gürol Sözen

Gürol Sözen (d. 1940 Konya) Türk ressam, yazar, heykeltıraş, sanat tarihçisi.

Resim ve heykelleri dışında, 1956 yılından başlayarak çocuk öyküleri, gezi notları, denemeleri, kültür ve sanat konularındaki köşe yazıları sanat dergilerinin yanı sıra Vatan, Akşam, Milliyet, Politika, Güneş, Yeni Yüzyıl, Hürriyet ve TGC yayın organı Bizim Gazete ve Cumhuriyet gazetesinde yayımlandı.

Yaşamı ve kariyeri 
İstanbul Kabataş Erkek Lisesi ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü’nü bitirdi. Doğan Kardeş, Türk Sanatı, Varlık, Yelken, Gelecek, Türk Dili, Pazar Postası, Yeditepe gibi dergilerde desen, şiir, öykü, masal ve denemeleri yayımlandı. İlk kişisel resim sergisini 1960’da İstanbul’da Kadıköy Gençlik Kitabevi Galerisi’nde açtı. 1974 yılından itibaren TRT’ye kültür ve sanatı programları hazırladı ve sundu. TRT adına Anadolu Uygarlıkları ile ilgili belgesel filmlerde metin yazarlığı, yönetmenlik ve  danışmanlık yaptı.                      

İstanbul ve Ankara’da Kurtuluş Savaşı’nı konu alan 1919-23 / Destan adlı resim sergisi için, Türkiye İş Bankası 1974 yılında kurumun 50. yıl armağanı olarak özel bir albüm yayımladı. 1983’te T.C. Kültür Bakanlığı adına İstanbul’da Aya İrini’de açılan, Avrupa Konseyi 18. Sanat Sergisi - Anadolu Uygarlıkları sergisinin mültivizyon gösterisinin metin yazarlığı ve yönetmenliğini yaptı.

1986-87 yıllarında TBMM, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi adına, Dolmabahçe Sarayı, Dünden Bugüne Saraylarımız, Ihlamur Kasrı, Beylerbeyi Sarayı, Aynalıkavak Kasrı, Ayasofya, Bursa’nın Çağrısı, 16. yüzyılda Süsleme adlı mültivizyon gösterilerinin metin yazarlığı ve yönetmenliğini yaptı. 1987-1988’de İstanbul ve Ankara’da düzenlenen Çağdaş Sovyet Resmi Sergisi’nin  danışmanlığını ve sergi küratörlüğünü yaptı. 1987-2003 yılları arasında Akbank Kültür ve Sanat danışmanı olarak görev aldı ve  Aksanat’ın (Akbank Kültür Sanat Merkezi) kuruluşunu gerçekleştirerek Kültür Merkezi’nin yıllık programlarını yönetti. 1989’da Moskova Şark Eserleri Müzesi’nde İskit yapıtlarını da içeren Sakıp Sabancı Hat ve Resim Koleksiyonu Sergisi’nin küratörlüğünü gerçekleştirdi. 2002’de Türk ve İslam Eserleri Müzesi Saklı Hazineler Sergisi’nin küratörlüğünü yaptı. 2008’de Kültür ve Turizm Bakanlığı ile HSBC’nin işbirliğinde Türk ve İslam Eserleri Müzesi’nde gerçekleştirilen Farklı Kültürlerde, Güzeli Arayış Sergisi’nin danışmanlığını ve küratörlüğünü gerçekleştirdi. 2016 yılında TRT Yaşayan Bellek: Gürol Sözen başlıklı bir belgesel yayınladı.

Sözen, çeşitli üniversitelerde, Anadolu Topraklarında 12 bin yılın öyküsü: Güzeli Arayış ve Çağlar boyu Anadolu Toprakları’nda Mozaik başlıklı seçmeli dersler vermektedir. Sanatçının yapıtları, Türkiye dışında, Amerika, Rusya, Almanya, Hollanda, İngiltere ve Finlandiya’da özel koleksiyonlarda bulunmaktadır. Yaşamını ve çalışmalarını İstanbul'da sürdürüyor.

Sanatı 
Sanat tarihçisi Prof. Dr. Kıymet Giray, Sözen'in sanatını şöyle tanımlar:

Ödüller 

 1976 Uluslararası İstanbul Festivali Resim Dalı Ödülü
 2012 Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü

Kitaplar 

 Bin Çeşit İstanbul ve Boğaziçi Yalıları Akbank 1989                                                                            
 Ege’den Akdeniz’e Mavi Uygarlık Akbank 50. yıl Armağan kitabı 1995-98                                                                                                                                 
 Martıların İstanbul’u Türkiye İş Bankası 75. yıl armağan kitabı 1999
 Bulutların Altındaki Uygarlık Anadolu Türkiye İş Bankası 2000                                                                                                                      
 Büyük Menderes’in Sularında: Priene, Milet, Didim (Prof. Dr.Zeynep Sözen, Prof. Dr. Münir Ekonomi ile birlikte) Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı 2002                                                            
 Hititli Pattiya ile Palliye Can Yayınları 2008
 Troya’da Bin Pınarlı Dağın Kelebeği Can Yayınları 2008
 Anadolu Topraklarında Güzeli Arayış (Prof.Dr. Zeynep Sözen ile birlikte) HSBC 2008  
 Anadolu Topraklarında Mozaik  HSBC 2011
 Mosaic of Anatolia HSBC 2011
 A Twelve Thousand Year Old Civilization Anatolia BKG 2013
 Kederi Dağıtan Mavi Tarihçi Kitabevi 2014
 Eski Çiçekçi Sokağı Remzi Kitabevi 2015

TRT belgeselleri 

 Gravürlerle İstanbul, 1974
 Sanatın Öyküsü dizi,1974   
 Bir Köprünün 24 saati (Galata Köprüsü) 1974 
 Toprak ve İnsan dizi 1975 
 Boğaziçi Yalıları dizi 2006
 Yeşil Barış dizi 2006
 Güzeli Arayış 2008

Sergilerinden seçmeler 

 Kadıköy Gençlik Kitabevi Galerisi Kadıköy 1960
 TMTF Uluslararası Kültür Şenliği Plastik Sanatlar sergisi Alman Kültür Merkezi İstanbul 1965-67                                                                                                                                                            
 Paris Genç Sanatçılar Bienali 1967                                                                                                                                                                                       
 Toplum ve Sanat Sergisi (Cihat Burak, Nuri İyem, Nedim Günsür ile birlikte) Yapı Endüstüri Merkezi Galerisi
 1919 – 23 DESTAN sergisi Yapı Endüstri Merkezi Ankara 1972
 1919 – 23 DESTAN sergisi  İstanbul Şehir Galerisi Beyoğlu İstanbul 1973
 Kırk yıllık Hesaplaşma sergisi Aksanat İstanbul 1994                                                                                                                                                                                
 Denge, heykel sergisi Urart Galerisi İstanbul ve Emlak Bankası Galerisi Ankara 1999                                                                                                                                                                            
 Berlin sergisi 1998                                                                                                                                                                               
 Hüzün İkonaları Sergisi Türk ve İslam Eserleri Müzesi İstanbul 2005                                                                                                                              
 İstanbul İkonaları sergisi TİEM İstanbul 2009                                                                                                                                                                        
 Martıların İstanbulu Almelek Sanat Galerisi 2012                                                                                              
 Dört Usta Sanatçının Karma/Karışık İstanbulu sergisi (Prof. Dr.Yurdaer Altıntaş, Prof.Dr. Ferit Özşen, Gürol Sözen, Evren Karayel)  Art Arnavutköy 2013
 Rüzgâr Kanatlı Atlar ve İstanbul İkonaları KAV Galerisi Ankara 2014
 Çizgi ve Rengin Peşinde 55 Yıl Terakki Vakfı Sanat Galerisi İstanbul 2015
 Vazgeçilmez İstanbul’un Dört Usta Sanatçısı (Gürol Sözen, Ferit Özşen, Erkal Yavi, Pelin Özgöçen) Terakki  Vakfı Sanat Galerisi İstanbul ve Doku Sanat Galerisi İstanbul 2017
 60. Yıl ve Onlar Retrospektif İş Sanat İstanbul 2019

Dış bağlantı 
https://www.youtube.com/watch?v=lIHqXnvSYWE

Kaynakça 

1940 doğumlular
Yaşayan insanlar
Konya doğumlu sanatçılar
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde öğrenim görenler
Kabataş Erkek Lisesinde öğrenim görenler
20. yüzyıl Türk ressamları
21. yüzyıl Türk ressamları
Türk sanat tarihçileri
Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü sahipleri