Meryem Atmaca

Meryem Atmaca, I. Dünya Savaşı sırasında Sarıkamış’ta Rus birliklerine esir düşen 1800 Türk askerini babasından kalan 10.000 altın ile kurtaran kadındır.

Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı'ndan yenilgiyle ayrılırken Genelkurmay Başkanlığı kayıtlarına göre yaklaşık 500.000 şehit verilmiş ve 1.961.333 insan esir düşmüştü.  Esirlerin bir kısmı, Rusya’nın Sibirya bölgesindeki kamplarda idi. 1917’deki Rus Devriminin ardından Türk tarafı esirlerini almak için  diplomatik girişimlerde bulundu. Ancak aralıksız süren savaşlar nedeniyle yaşanan kayıplar ve ekonomik sorunlar, bu girişime darbe vurdu.  Böyle bir ortamda Rumiye Başkonsolos vekili Yüzbaşı Ali Rıza Bey’in eşi Meryem Atmaca devreye girdi. Varlıklı bir aileden gelen ve Übeydullah Efendi’nin kızı olan Meryem Atmaca, Milli Mücadele’nin hemen başında babasından kendine miras kalan 10.000 altını Sibirya’daki 1800 Türk askerinin kurtarılması için kullandı.

Cumhuriyet’in ilanından sonra Meryem Atmaca ve ailesi bazı ekonomik sıkıntılarla yüzleşti. Türkiye Cumhuriyeti,  1931 ve 1941’de iki Bakanlar Kurulu kararı ile aileye vatana yaptıkları hizmetlerden dolayı Ankara’nın Kalaba köyünde peyderpey ödemek koşuluyla bir konut verdi. Ancak Meryem Atmaca ve eşi zamanla İstanbul’a yerleşmek istedi. Bunun üzerine İskân Kanunu çerçevesinde aileye yine kolaylık sağlanarak talepleri yerine getirildi.

2018'de, Meryem Atmaca'nın mücadelesini ve kahramanlığını anlatan  Esirlerin Anası: Meryem Atmaca adlı bir belgesel film yapılmıştır.

Kaynakça

Türk kadınlar