Ermenistan'da Azerbaycan karşıtlığı

Ermenistan'da Azerbaycan karşıtlığı veya Ermenistan'da Azeri karşıtlığı, Azerbaycan halkına karşı hoşgörüsüzlük ve ırkçılıktır. 2013 yılında yapılan bir ankette, Ermenilerin %63'ü Azerbaycan'ı "Ermenistan'ın en büyük düşmanı" olarak tanımladı.

Erken dönem

20. yüzyılın başları 
Tarih boyunca Ermenistan'da çok sayıda Azerbaycan karşıtı duygu vakası olmuştur. 1905-07 Ermeni-Tatar katliamları sırasında 158 Azerbaycan köyü tahrip edildi veya talan edildi. Her iki taraftan 3.000 ila 10.000 sivil öldürüldü.

Tarih profesörü Firuz Kazemzadeh'e göre, "Katliamların suçunu her iki tarafa da yüklemek imkansız. Görünüşe göre bazı durumlarda Azerbaycanlılar, bazı durumlarda Ermeniler ateş etmiş."

1948'den 1953'e kadar Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetin'de yaşayan Azeriler sınır dışı edildi. 150.000'den fazla Azerbaycanlı Erivan şehrinden sınır dışı edildi.

Birinci Dağlık Karabağ Savaşı 

Şubat 1988'de Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Erivan kentinde Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi'nin Ermenistan SSC'ye dahil edilmesini talep eden gösteriler düzenlendi. Dağlık Karabağ'ın bölge meclisi Azerbaycan'dan ayrılma ve Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne katılma yönünde oy kullandı.

26 Mart 1990'da Kazah Rayonun'da Azerbaycanlı siviller Ermenistan ordusu tarafından saldırıya uğradı, yaklaşık 20 ev yakıldı ve 11 Azerbaycanlı sivil katledildi.

1988'in başında Ermenistan'dan Azerbaycan'a ilk mülteci dalgaları Bakü'ye ulaştı. 1988'de Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetinde yaklaşık 167.000 Azerbaycanlı sivil sınır dışı edildi ve etnik olarak temizlendi. Karabağ hareketinin ardından ilk şiddet, hem Ermenilerin hem de Azerilerin öldürülmesi ve sınır çatışmaları şeklinde patlak verdi. Azerbaycanlı insan hakları savunucusu Leyla Yunus'un eşi Arif Yunus'a göre, Ermeniler 1987-1990 yılları arasında katliamlar sonucunda 214 Azeriyi öldürmüş ve Azerbaycanlıları etnik olarak Ermenistan topraklarından temizlemişlerdir. 7 Haziran 1988'de Ermenistan-Türkiye sınırı yakınlarındaki Masis kasabasında Azerbaycanlılar Ermeniler tarafından sınır dışı edildi ve 20 Haziran'da Ağrı vilayetindeki beş Azerbaycan köyü etnik olarak temizlendi. Henrik Pogosian nihayetinde emekli olmaya zorlandı ve milliyetçiliğin özgürce gelişmesine izin verdiği için suçlandı.

Birinci Dağlık Karabağ Savaşı sırasında 16.000 kadar Azerbaycanlı sivil öldürüldü, 841'i kayboldu ve 724.000 Azerbaycanlı Ermenistan ve Dağlık Karabağ çevresindeki bölgelerden yerlerinden edildi ve etnik olarak temizlendi.

Kaynakça 

Ermenistan Azerileri
Azerbaycan-Ermenistan ilişkileri
Dağlık Karabağ sorunu
Türk karşıtlığı