Bell UH-1Y Venom

Bell UH-1Y Venom (Super Huey olarak da bilinir), Bell Helicopter tarafından Amerika Birleşik Devletleri Deniz Piyadeleri'nin H-1 yükseltme programı kapsamında inşa edilmiş çift motorlu, orta boy bir genel maksat helikopteridir. Sayısız Huey ailesinin en son üyelerinden biri olan UH-1Y, varyant harfinin NATO fonetik alfabesindeki telaffuzuna dayanarak "Yankee" olarak da adlandırılır. UH-1Y, UH-1N'lerden yeniden üretilecekti, ancak 2005'te uçağın yeni olarak inşa edilmesi onaylandı. 2008'de hizmete girdikten sonra, UH-1Y, ilk olarak 1970'lerin başında tanıtılan Deniz Piyadeleri'nin eskiyen UH-1N Twin Huey(UH-1 Iroquois) hafif genel maksat helikopter filosunun yerini aldı. 2008'de tam zamanlı olarak üretime girdi, Deniz Piyadelerine teslimatları 2018'de tamamlandı.

Geliştirme 
Birleşik Devletler Deniz Piyadeleri bu eksikliklerden dolayı 1996 yılında, H-1 yükseltme programını başlattı. Bell Helicopter ile 100 adet UH-1N'yi UH-1Y'lere yükseltmek ve 180 adet AH-1W'yi AH-1Z'lere yükseltmek için bir sözleşme imzalandı. H-1 programı, işletme maliyetlerini azaltmak için önemli tasarım benzerlikleri sayesinde hizmet ve saldırı helikopterlerini modernize etti. UH-1Y ve AH-1Z'nin kuyruk bumu, motorları, rotor sistemi, aktarma organları, aviyonik mimarisi, yazılımı, kontrolleri ve ekranları %84'ün üzerinde benzer bileşenlerden yapılmıştır.

Başlangıçta, UH-1Y'nin UH-1N uçak gövdelerinden yeniden üretilmesi gerekiyordu, ancak Nisan 2005'te bunların yeni helikopterler olarak inşa edilmesi için onay verildi. Bell, Şubat 2008'de ABD Deniz Piyadeleri'ne iki adet UH-1Y teslim etti ve Eylül 2009'da tam oranlı üretime başladı. Deniz Piyadeleri, UH-1N model envanterini değiştirmek için 160 adet UH-1Y modeli satın aldı.

Tasarım 
UH-1Y varyantı, UH-1 tasarımının modernize edilmiş halidir. UH-1Y modelinde, pilot aviyonik sistemleri cam kokpite yükseltildi, daha fazla güvenlik modifikasyonu ve modern, ileriye dönük bir kızılötesi sistem(FLIR) eklendi. UH-1N'nin sorunlarından biri olan motor gücü artırıldı. UH-1Y'nin önceki varyantlara göre en dikkat çekici yükseltmesi, 23 mm'ye kadar mermilere dayanacak şekilde tasarlanmış dört kanatlı, tamamen kompozit rotor sistemidir. UH-1Y modelinin, motorları ve iki kanatlı rotor sistemi dört kompozit kanatla değiştirilerek, Huey ailesinin ana tasarım amacı olan genel maksat özelliğine, geri döndürüldü.

Daha fazla kapasite için ana kapının hemen önüne 530 mm (21 inç) bir gövde uzantısı eklendi. UH-1Y, yükseltilmiş şanzımanlara ve düz panel çok işlevli ekranlara sahip dijital bir kokpite sahiptir. UH-1N ile karşılaştırıldığında, UH-1Y modelinin taşıma kapasitesi artırılmış, neredeyse %50 daha geniş menzil, titreşimde azalma ve daha yüksek seyir hızına sahip olmuştur.

Operasyonel Geçmiş 
UH-1Y ve AH-1Z, geliştirme testlerini 2006'nın başlarında tamamladı. 2006'nın ilk çeyreğinde UH-1Y'ler, operasyonel değerlendirme testlerine başladıkları NAS Patuxent Nehri'ndeki Operasyonel Test Birimi'ne transfer edildi. Şubat 2008'de UH-1Y ve AH-1Z, testin ikinci ve son bölümüne başladı. 8 Ağustos 2008'de Deniz Piyadeleri, UH-1Y'nin operasyonel olarak yetenekli olduğunu onayladı ve ilk kez Ocak 2009'da 13. Deniz Seferi Biriminin havacılık muharebe unsurunun bir parçası olarak konuşlandırıldı. UH-1N Twin Huey, Ağustos 2014'te Deniz Piyadeleri tarafından emekliye ayrıldı ve UH-1Y, Deniz Piyadeleri'nin standart genel maksat helikopteri oldu.

11 Ekim 2017'de, Savunma Güvenliği İşbirliği Ajansı, Birleşik Devletler Kongresi'ne 12 adet UH-1Y ve ilgili sistemlerin potansiyel satışını ve Çek Cumhuriyeti'ne 575 milyon ABD Doları tutarında destek verdiğini bildirdi. Aralık 2019'da sekiz adet UH-1Y helikopter siparişi onaylandı.

Operatörler

Çek Cumhuriyeti 

 Çek Cumhuriyeti Hava Kuvvetleri - (8 adet siparişte)

Amerika Birleşik Devletleri 

 Amerika Birleşik Devletleri Deniz Piyadeleri
 HMLA-167
 HMLA-169
 HMLA-267
 HMLA-269
 HMLA-367
 HMLA-369
 HMLA-469
 HMLA-773
 HMLAT-303

Özellikler

Genel Özellikler 

 Mürettebat: 2
 Kapasite: 3.021 kg (6.660 lb)
 Uzunluk: 17.78 m (58 ft 4 in)
 Yükseklik: 4.45 m (14 ft 7 in)
 Boş Ağırlık: 5,369 kg (11,840 lb) 
 Maksimum Kalkış Ağırlığı: 8,390 kg (18,500 lb)
 Motorlar: 2 × General Electric T700-GE-401C turboşaft, 1,828 shp (1,363 kW) kalkışta 2 dakika 30 saniye için / 1,546 hp (1,153 kW) seyir halinde
 Ana Rotor Çapı: 14.88 m (48 ft 10 in)
 Ana Rotor Alanı: 168.0m² (1,808 sq ft)

Performans 

 Maksimum Hız: 304 km/h (189 mph, 164 kn)
 Seyir Hızı: 293 km/h (182 mph, 158 kn)
 Dalışta Maksimum Hız: 367 km/h (228 mph, 198 kn)
 Savaş Menzili: 240 km (150 mi, 130 nmi) 990 kg (2.182 lb) yük ile
 Havada Kalma Süresi: 3 saat 18 saniye
 Servis Tavanı: 6,100 m (20,000 ft) +
 Tırmanma Hızı: 12,8 m/s (2,520 ft/min)

Silahlanma 

 70 mm (2,75 inç) Hydra 70 veya APKWS II roketler için 2 istasyon
 7,62×51 mm M240D makineli silah, 0,50 inç (12,7 mm) GAU-21 makineli silah veya 7,62×51 mm NATO GAU-17/A Gatling silahları için 2 pim yuvası

Ayrıca bakınız 
 Bell 212
 Bell 412
 Bell UH-1 Iroquois
 Bell AH-1Z Viper

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 UH-1Y Venom page on BellHelicopter.com 
 UH-1Y Venom page on US Navy RDA site
 UH-1Y Venom page on GlobalSecurity.org 
 "US Navy proposes more UH-1Ys, AH-1Zs despite test phase setback" , Flight International, 22 August 2008.

Bell helikopterleri
Askerî helikopterler