Baban Prensliği

Baban ailesine mensup Babanzade Ahmed Paşa tarafından 1649 yılında Şehrizor merkezli kurulmuş Kürt  prensliği. Prensliğin sınırları Osmanlı'nın  Şehrizor Eyaleti, Hemedan ve Kasr-ı Şîrîn bölgesini kapsamaktadır. 1850 yılında Osmanlı tarafından yıkılmıştır.

Tarih

Baban beyliğinin kurusucu su Babanzade Ahmed paşa dır. Baban prensliği ismini baban aşiretinden almıştır Süleyman bey beyliğin sınırlarını genişleten ilk beydir onun zamanında   bugünkü Süleymaniye ve Kerkük bölgesi beyliğin kontrolüne geçmiştir 1678 yılında Babanzade Süleyman Bey İstanbul'a gitmiş ve baban ailesinin Şehrizor bölgesindeki hakimiyetini Osmanlı'nın tanımasını sağlamıştır.

1694 yılında Erdelan Prensliginin saldırıları Baban beyliği tarafından püskürtülmesiyle birlikte  erdelan ve Kasr Şirin bölgesi beyliğin topraklarına katılmıştır.
1723-1746 yılındaki İran-Osmanlı savaşları sırasında Baban beyliği Osmanlıya yardım etmiştir. 1781 yılında Süleymaniye Baban beyi Mahmud Paşa tarafından kurulmuştur. Mahmud Paşa döneminde beyliğin sınırları Şehrizor ve Hamedan Bölgesini kaplamıştır onun döneminde Kültürel ve edebi faaliyetler teşvik edilmiştir o dönemin en ünlü edebiyatçısı Nali'dir. Baban beyleri son dönemlerine doğru Osmanlıya karşı sürekli isyan etmişlerdir; bunların en ünlüleri Babanzade Abdurrahman Paşa İsyanı ve Babanzade Ahmed Paşa İsyanı dır bu isyanlar bölgedeki Kürt aşiretlerinin Osmanlı'dan yana tavır alması sebebiyle başarılı olamamıştır. 1847 yılında Ahmet paşa komutasındaki Baban ordusunun Köysancak yakınlarında Osmanlı ordusuna yenilmesiyle birlikte zayıflamıştır. 1850 yılında Osmanlı ordusunun Süleymaniye şehrini ele geçirmesiyle birlikte yıkılmıştır.

Baban beyleri
I. Babanzade Ahmet Paşa, 1649–1670
I. Babanzade Süleyman, 1670–1703
I. Muhammed Paşa, 1721–1731
Halid Paşa , 1732–1742
Selim Paşa , 1742–1754
II. Süleyman Paşa, 1754–1765
II. Muhammed Paşa , 1765–1775
I. Abdullah Paşa , 1775–1777
II. Ahmed Paşa , 1777–1780
I. Mahmud Paşa , 1780–1782
Babanzade İbrahim Paşa , 1782–1803
Abdurahman Paşa , 1803–1813
II. Mahmud Paşa , 1813–1834
III. Süleyman Paşa, 1834–1838
II. Babanzade Ahmet Paşa , 1838–1847
II. Abdullah Paşa , 1847–1850

Kaynakça

Dış bağlantılar

Kürt tarihi
Kürt hanedanları
Tarihteki Sünni devletler
Orta Doğu tarihindeki devletler
İran tarihi
Osmanlı döneminde Irak