Sharpless asimetrik dihidroksilasyonu

Sharpless asimetrik dihidroksilasyonu ya da Sharpless bishidroksilasyonu, bir kiral kinin ligandının varlığında bir visinal diol oluşturmak için bir alkenin  osmiyum tetroksit ile girdiği kimyasal reaksiyonudur. Reaksiyon, hemen hemen her ikamenin alkenlerine uygulanmıştır ve genellikle yüksek enantiyo seçicilikler gerçekleşmiştir. Asimetrik dihidroksilasyon reaksiyonları aynı zamanda yüksek düzeyde bölge seçicidir ve substrattaki elektron açısından en zengin çift bağın reaksiyonundan elde edilen ürünler sağlar.

Bu reaksiyonun katalitik miktarda osmiyum tetroksit kullanılarak gerçekleştirilmesi yaygın bir uygulamadır;  osmiyum tetroksit reaksiyondan sonra potasyum ferrisiyanür veya <i id="mwJg">N-</i> metil-morfolin <i id="mwJw">N</i> -oksit gibi reoksidanlarla yeniden oluşturulur. Bu, ihtiyaç duyulan oldukça toksik ve çok pahalı osmiyum tetroksit miktarını önemli ölçüde azaltır.

Bu tür kiral dioller organik sentezde önemlidir. Kiralitenin kiral katalizörlerin kullanımı yoluyla kiral olmayan reaktanlara dahil edilmesi organik sentezde önemli bir kavramdır. Bu reaksiyonu zaten bilinen rasemik Upjohn dihidroksilasyonunun üzerine inşa etmesi üzerine K. Barry Sharpless 2001 Nobel Kimya Ödülü ile onurlandırlımıştır.

Kaynakça 

Organik redoks tepkimeleri
Katılma tepkimeleri