Külek peyniri

Külek Peyniri, Trabzon, Araklı, Tonya, Çaykara, Of, Artvin, Rize, Posof'da  üretilen peynirdir. İnek sütünden yapılır. Külek denilen ahşap fıçılarda hazırlanır.

Yörelere Göre Çeşitleri

Trabzon Külek Peyniri 
Üretiminde aileler koyun sütü tercih etmelerine rağmen inek sütleri de tercih edilmektedir. Yağı ayrılan sütler yarım saat kaynatılıp pıhtılaştırılır. 2 saat bekletilip soğutulan pıhtı amerikan bezinden yapılan torbalarda 7-8 saat süzmeye bırakılır. Süzme işlemini takiben pıhtı torbalarda 2–3 cm kalınlıkta yayılıp açık havada 2-3 gün kurumaya bırakılır. Bu aşamadaki peynire yörede "gorcolo" denir. Gorcolo, yani teleme elle parçalanıp ovalanır ve ikiye katlanan bez içinde derin bir kaba yerleştirilerek üzeri bezle kapatılır. Burada 1.5-2 gün süresince 2-3 saatte bir elle ovuşturulup karıştırılır. Daha sonra 1 kg peynir 1 avuç kaya tuzu ilave edilip iyice karıştırılır. Peynir deri, ağaç veya toprak kaplara basılır. Kapların ağzı 1 cm kalınlığında tuz ile kapattılıp ağızları pamuklu bez ile sarılıp kapatılır ve toprağa gömülür. 1-3 ay olgunlaştırılan peynirler tüketilir.

Artvin Külek Peyniri
Berta yöresi başta olmak üzere tüm Artvin yaylalarında geleneksel olarak yapılmaktadır.

Vakfıkebir Külek Peyniri 
Trabzon Vakfıkebir Külek Peyniri 25.05.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

Kaynakça 

Trabzon mutfağı
Artvin mutfağı
Rize mutfağı
Türk mutfağındaki peynirler