Makas Krizi

Makas Krizi, 1923'ün başlarında Sovyet tarihinde, Yeni Ekonomik Politika (NEP) sırasında, endüstriyel ve tarımsal fiyatlar arasında genişleyen bir uçurum ("fiyat makası") olduğu bir olaya verilen isimdir. Bu terim günümüzde bu ekonomik durumun tarihin birçok döneminde yaşandığı örnekleri tanımlamak için kullanılmaktadır.

Açık bir makasın bıçakları gibi, sanayi ve tarım mallarının fiyatları farklılaştı ve 1923'ün Ekiminde, sanayi fiyatlarının 1913 seviyelerinin yüzde 276'sına ve tarım fiyatlarının 1913 seviyelerinin sadece yüzde 89'u olduğu bir zirveye ulaştı. Adı, makas şeklindeki fiyat/zaman grafiğinden ilham alınarak Lev Troçki tarafından verildi. Bu, köylülerin gelirlerinin düştüğü ve üretilmiş mal satın almalarının zorlaştığı anlamına geliyordu. Sonuç olarak, köylüler ürünlerini satmayı bırakıp geçimlik tarıma dönmeye başladılar ve bu da kıtlık korkusuna yol açtı.

Sebepleri 
Benzer bir kriz 1916'da meydana gelmişti, örneğin çavdarın fiyatı %47, bir çift çizmenin fiyatı ise %334 arttı. Kriz, tarımsal üretimin 1921-22 kıtlığı ve iç savaştan sonra hızla toparlanması nedeniyle oldu. Buna karşılık, altyapıyı yeniden inşa etme ihtiyacı nedeniyle endüstrinin toparlanması daha uzun sürdü. Bunun ötesinde, hükûmetin ekmeklik tahıl fiyatlarını yapay olarak düşük seviyelerde tutarak başka bir kıtlığı önlemeye çalışması sorunu daha da kötüleştirdi.

Hareketler 
1923'ün Ağustosuna gelindiğinde, krizin yol açtığı bir grev dalgası Rus sanayi merkezlerine yayıldı. Komünist Parti içinde, 46 Bildirisi, RCP Merkez Komitesine gönderilen imzalı bir protesto olarak yapıldı. Hükûmet krizle mücadele etmek için personeli azaltarak, üretimi rasyonelleştirerek, ücretleri ve faydaları kontrol ederek ve tüketici kooperatifleri ağını (Halk Ticaret Komiserliği gibi) genişleterek tüccar ve aracıların (NEPmen) etkisini azaltarak endüstriyel üretim maliyetlerini düşürdü.

Bu eylemler sonucunda dengesizlik azalmaya başladı. Nisan 1924'e gelindiğinde, tarımsal fiyat endeksi 92'ye (1913 seviyesine kıyasla) ulaştı ve sanayi endeksi 131'e düştü.

Makas krizi, uzun vadede NEP için1917 devriminden önce görülen gerilimlerin tekrarı gibibirçok soruna neden oldu.

Ayrıca bakınız 

 Ural-Sibirya yöntemi
 Fiyat makası

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 1924: Makas Krizi  - " Smychka ve Makas Krizi", Sovyet Tarihinin Onyedi Anında , Lewis Siegelbaum'un bir denemesi

Sovyetler Birliği ekonomisi
1923'te Sovyetler Birliği
Sovyetler Birliği tarihi