Defter-i Hakani

Defter-i Hakani, Osmanlı döneminde tapu kayıtlarının tutulduğu ve kütük defterlerinin saklandığı merkezdir. İstanbul, Sultanahmet meydanında yer alan ve 1908-1910 yılında inşası tamamlanan yapı Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın öncülerinden Mimar Vedat Tek tarafından projelendirilmiştir. Yakın tarihte Sultanahmet Tapu Müdürlüğü Binası olarak bilinen Defter-i Hakani Binası, inşa edildiği günden itibaren son zamanlara kadar “Tapu ve Kadastro Müdürlüğü” olarak işlev görmüş ancak 2020 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı’na devredilerek, Ayasofya'daki eserlerin sergilenmesi için müze amacıyla kullanılması kararı alınmıştır.

Mimari yapısı

Plan şeması 
Dört katlı yapı simetrik, dikdörtgen bir plan şemasına sahiptir. Genel plan şeması olarak; yapının tam ortasında bulunan giriş aksından sağa ve sola ayrılan iki geniş orta koridor ve bu koridor etrafına sıralanan mekanlardan oluşmaktadır. Başta giriş aksı olmak üzere, onun hemen yanında yer alan akslar ve yapının en uç bölümleri asal yapıdan öne çıkarılarak cepheye hareket kazandırılmıştır.

Cephe özellikleri 
Tıpkı plan şemasında olduğu gibi simetrik yapıda olan ön cephe Neo-klasik tarzda düzenlenmiştir. Öne çıkarılan bölümler dışında giriş aksı asal yapıdan yüksekte tutulmuştur. Yatayda iki adet silme yapıyı cephe boyunca sarmaktadır.

Zemin katta bütün yapı cepheleri boyunca basık kemerli düşey dikdörtgen formlu pencereler kullanılmıştır. Birinci katta ise ön cephede dışa doğru yapılan çıkmalarda devam eden bu pencere tipi, çıkmaların olmadığı ön cephe duvarlarında ve yan cephelerde yerini sade, düşey dikdörtgen formlu pencerelere bırakmıştır. İkinci katta, tıpkı zemin katta olduğu gibi hem ön cephede hem de yan cephede, kat boyunca sivri beşik kemerli düşey dikdörtgen formlu pencereler kullanılmıştır. Dördüncü kat olan son katta ise ön cephede dışa doğru yapılan çıkmalarda ikinci katta kullanılan sivri beşik kemerli pencereler, çıkmaların olmadığı ön cephe duvarlarında ve yan cephelerde yerini sade, düşey dikdörtgen formlu pencerelere bırakmıştır.

Cephede süsleme 
Kesme taş ile kaplanan yapının cephelerinde özellikle pencere üst ve altlarında çini süsleme kullanılmıştır.  Bunun yanı sıra taş oyma-kabartma tekniğine yapı genelinde kullanılan hakim teknik olmuştur.

Kaynakça 

İstanbul (il)