Jin Ping Mei

Jin Ping Mei  Çince 金瓶梅 Türkçe: Altın Vazodaki Erik veya Altın Lotus Türkçeye Düşler Bahçesi olarak tercüme edilen Ming hanedanlığının son dönemlerinde (1368–1644) yerel Çince ile yazılmış Tarihi/Erotik romandır. Yazar, Lanling Xiaoxiao Sheng (蘭陵 笑笑生),  hakkında çok az şey bilinir. Bugünkü Shandong'da Lanling İlçesinden ismini aldığı düşünülüyor. En erken 1596 yılında romanı yazdı 1610 yılında ilk baskısını yaptı. 1695 yılındaki baskıda revizyon yaptı.

Kitap ta zengin bir baharatçı olan Hsimen karakteri üzerinden toplumdaki ahlaki ve siyasi çöküş ile yozlaşması işlemektedir.

Jin Ping Mei adını üç ana kadın karakterden alır: Pan Jinlian (潘金蓮, adı "Altın Lotus" anlamına gelir); Li Ping'er (李瓶兒, verilen ad, kelimenin tam anlamıyla "Küçük Vazo" anlamına gelir), Hsi men Qing'in bir cariyesi; ve aile içinde iktidara gelen genç bir hizmetçi olan Pang Chunmei (龐春梅, "Bahar erik çiçekleri "). Çinli eleştirmenler, başlıktaki üç Çince karakterin her birinin, cinsellik için metaforik olan mei (梅), erik çiçekleri gibi insan doğasının bir yönünü simgelediğini düşünüyor.

Princeton University Press, Roy çevirisini tanımlarken romanı "anlatı sanatı biçiminin gelişiminde bir dönüm noktası - sadece Çin perspektifinden değil, aynı zamanda şaşırtıcı derecede modern tekniği ile dikkat çeken dünya-tarihsel bağlamda bir dönüm noktası" olarak adlandırıyor ve " The Tale of Genji (c. 1010) ve Don Quixote (1605, 1615) haricinde, dünya edebiyatında eşit karmaşıklığa sahip daha eski düzyazı kurgu çalışmaları yoktur."  Jin Ping Mei, Çin edebiyatının altı klasiğinden biri olarak kabul edilir.

Konu 

Görünüşe göre olaylar 1111-27 yılları arasında ( Kuzey Song hanedanlığı döneminde ) geçen hikâye, altı eş ve cariye ile evlenecek kadar zengin, yozlaşmış şehvetli bir tüccar olan Hsimen Qing (西門慶) üzerine odaklanıyor. Hsimen zevk ve safahata düşkün 5 eşi olan bir baharat tüccarıdır. Bir gün sokakta geçerken Altın Lotusu görür ve ona tutulur. Altın Lotus, Wu taa isimli ekmek satıcısı bir adam ile evlidir. Wu taa zayıf ve çelimsiz ve saf biridir. Altın lotus ve Hsimen Wu taa'yı zehirleyerek öldürürler. Daha sonra Hsimen Altın Lotus ile evlenir. Ancak çıplak elle kaplan öldürecek kadar güçlü olan Wu taa'nın kardeşi Wu Song kardeşini ziyarete geldiğinde entrika ile öldürüldüğünü duyunca Hsimenin peşine düşer. Bir restoranda Hsimeni arkadaşı ile birlikte yemek yediğini haber alır restorana girdiğinde Hsimen pencereden kaçar ancak arkadaşı Wu Song tarafından öldürülür. Yakalanan Wu Song mahkeme de idam cezasına çarpıtırılır ancak cezası bir üst mahkeme tarafından boynuna halka geçirilmek suretiyle müebbet sürgün cezasına çevirilir. Altın Lotus Hsimen'nin Altıncı eşi olur ve evine yerleşir. Bundan sonra eşler arasında entrikalar dönmekte her türlü ahlaksızlık yaşanmaktadır. Ahlaksızlık ve yozlaşma sadece Hsimenin Malikanesinde değil devlet kurumlarında da yaşanmaktadır. Rüşvet, adam kayırma ve adaletsizliğin ger türlüsü yaşanmaktadır. Roman boyunca, Hsimen'in altı karısı ve metresi ve bir erkek hizmetkarı da dahil olmak üzere 19 cinsel partneri vardır. 72 ayrıntılı cinsel olay var.

Değerlendirme 

Yüzyıllar boyunca pornografik olarak tanımlanan ve çoğu zaman resmi olarak yasaklanan kitap, yine de gizlice okundu. Qing hanedanı eleştirmeni Zhang Zhupo, Jin Ping Mei'yi pornografik olarak görenlerin "sadece pornografik bölümleri okuduğunu" belirtti.  Lu Xun, onu Ming hanedanlığının " görgü romanlarının en ünlüsü" olarak nitelendirdi ve Ming hanedanı eleştirmeni Yuan Hongdao'nun "yalnızca klasik bir ikinci" olduğu görüşünü bildirdi. " Romanın "aslında tüm yönetici sınıfın bir kınanması" olduğunu ekledi. Amerikalı bilim adamı ve edebiyat eleştirmeni Andrew H. Plaks, Jin Ping Mei'yi, toplu olarak teknik bir atılım oluşturan Üç Krallığın Romantizmi, Su Kenarı ve Batı'ya Yolculuk ile birlikte "Ming Romanının Dört Ustası " ndan biri olarak gösteriyor ve yeni kültürel değerleri ve entelektüel kaygıları yansıtır. Çin kurgusunda karakter gelişimi, özellikle de kadın figürlerine yönelik karmaşık işleyişi nedeniyle bir "dönüm noktası" olarak tanımlanmıştır. Phillip SY Sun, zanaatkarlık açısından Red Chamber of Dream'den daha az bir iş olmasına rağmen, ikincisini “derinlik ve canlılık” açısından geride bıraktığını savundu.

Çeviriler

Uyarlamalar 

 Golden Lotus (Müzikal; prömiyeri Hong Kong, 2014)
 Cariyeler (Japonya, 1968)
 Altın Lotus (Hong Kong, 1974) Bu, Jackie Chan'ın bir filmdeki ilk görünüşüdür.
 Yasak Efsane Seks ve Yemek Çubukları (Hong Kong, 2008)
 Grafik romancı Magnus, Jin Ping Mei'ye dayanan, Hsimen Qing'in cinsel istismarlarına ve nihai düşüşüne odaklanan 110 Sexpills adlı kısaltılmış bir grafik roman yarattı (Hsimen soyadı karakterin adı olarak alınmış olsa da tam tersi) .
 Mizukami Shin tarafından yazılan Japon mangası金瓶梅 ・ 奇 伝 炎 の く ち づ け(Kinpeibai Kinden Honoo no Kuchizuke) genel anlamda Jin Ping Mei'ye dayanıyor. (2004)

Referanslar ve daha fazla okuma 

 CT Hsia, Ch. Klasik Çin Romanı: Eleştirel Bir Giriş içinde V "Chin Ping Mei". (1968; rpr. Ithaca, NY: Doğu Asya Programı, Cornell Üniversitesi, Cornell Doğu Asya Serisi, 1996).ISBN 1885445741 .
 0231109849 özellikle pp. 639–633.
 0-89875-154-3 
 Andrew H. Plaks. Ming Romanının Dört Ustası: Ssu Ta Ch'i-Shu. ( Princeton, NJ : Princeton University Press, 1987).ISBN 0691067082 .
 0691069328
 
  ; NYRB China Archive " Remembrance of Ming's Past  " ' ta arşivlenmiştir.
 978-1-4008-3858-5

Mahlasla yayımlanmış eserler
Sinemaya uyarlanmış Çin romanları