Dsungaripterus

Dsungaripterus, ortalama kanat açıklığı 3 metre (9,8 ft) olan bir dsungaripterid teruzor cinsidir. Dsungaripterus, Erken Kretase döneminde şimdiki Çin'de yaşadı ve ilk fosili Junggar Havzası'nda bulundu.

Açıklama 

Dsungaripterus weii'nin kanat açıklığı 3 ila 3,5 metre (9,8 ila 11,5 fit) arasındaydı. Çoğu dsungaripteroid gibi, kalın zarlara ve sağlam vücut oranlarına sahip oldukça sağlam bir iskelete sahipti ve bu da çoğunlukla karasal bir yaşam tarzını akla getiriyordu. Bu hayvanların uçuş tarzı belirsizdir, ancak muhtemelen ani inişler ve geniş kanat çırpmalarıyla noktalanmıştır.

Dsungaripterus'un 40 ila 50 santimetre (16 ila 20 inç) uzunluğundaki kafatası, kafatasının tabanından gaganın yarısına kadar uzanan alçak bir kemik tepesi taşıyordu. Dsungaripterus'un başı ve boynu birlikte neredeyse 1 metre (3,3 ft) uzunluğundaydı. En dikkat çekici özelliği, sivri uçlu uzun, dar, yukarı kıvrık çeneleridir. Çenelerinin ön kısmında, muhtemelen kayalardaki çatlaklardan ve/veya yaşadığı kumlu, çamurlu iç ortamlardan avını çıkarmak için kullanılmış dişleri yoktu. Çenenin arkasında, kabuklu deniz hayvanlarının veya diğer sert nesnelerin zırhını ezmek için çok uygun olan yumru gibi yassı dişleri vardı.

Dsungaripterus'un ayrıca azhdarchoid teruzorlarına benzer bir damak tadı vardı.

Keşif tarihi 

Dsungaripterus, 1964 yılında Yang Zhongjian tarafından tanımlanmıştır. Cins adı, Junggar Havzası'na yapılan bir referansı Yunanca pteron "kanat" ile birleştirir. Tip türü, Xinjiang Petrol Bürosu, Bilim Enstitüsü Paleontoloji Bölümünden paleontolog CM Wei'yi onurlandıran özel isim olan Dsungaripterus weii'dir. Holotip, kısmi bir kafatası ve iskelet olan IVPP V-2776'dır. 1973'ten itibaren neredeyse tamamlanmış kafatasları da dahil olmak üzere daha fazla malzeme bulundu.

1980'de Peter Galton, geç Jura Afrika oluşumundan bir form olan Pterodactylus brancai'yi (Reck 1931) Dsungaripterus brancai olarak yeniden adlandırdı, ancak tanımlama artık yaygın olarak reddediliyor. 1982'de Natasha Bakhurina, Moğolistan'dan daha küçük bir iskelete dayanarak yeni bir tür olan Dsungaripterus parvus adını verdi. Daha sonra bu, daha önce kullanılmış bir isim olan "Phobetor" olarak yeniden adlandırıldı ve 2009'da Noripterus ile aynı olduğu sonucuna varıldı. 2002'de Kore'den bir Dsungaripterus kanat parmak falanksı rapor edildi.

Sınıflandırma 

Dsungaripterus, Yang tarafından Dsungaripteridae'nin bir üyesi olarak sınıflandırıldı. Aşağıda, Andres ve meslektaşları tarafından 2014 yılında sunulan bir filogenetik analizin sonuçlarını gösteren bir kladogram bulunmaktadır. Dsungaripterus'u Dsungaripteromorpha'da (Azhdarchoidea içindeki bir alt grup), daha spesifik olarak, Domeykodactylus'un kardeş taksonu olan Dsungaripteridae içinde buldular. Onların kladogramı aşağıda gösterilmiştir.

2019'da bu kez Kellner ve meslektaşları tarafından farklı bir topoloji yayınlandı. Bu çalışmada, Dsungaripterus, Azhdarchoidea dışında, Noripterus'un kardeş taksonu olan daha büyük grup Tapejaroidea içinde tanımlanmıştı. Analizin kladogramı aşağıda gösterilmiştir.

Ayrıca bakınız 
 Pterozor cinsleri listesi

Kaynakça 
 

1964'te tanımlanan fosil taksonları
Dsungaripteridler
Yang Zhongjian tarafından adlandırılmış taksonlar
Kretase devri teruzorları