Naki İsanbet

Naki İsanbet (Tatarca Näqi İsänbät; Rusça; Naki Isanbet, İngilizce; Nakie Isanbet)(1899-1992) Tatar yazar, ansiklopedist, şair, oyun yazarı, çocuk kitapları yazarı, folklor uzmanı ve filolog. Tanımlayıcı ve anlatımsal Tatar sözlüklerini toplama ve derleme çalışmaları ile bilinir.

Näqi Siracetdin ulı Zakirov adıyla Başkurdistanda doğdu. Köy medresesi ile başlayan eğitimi  Ufa şehrinde (Başkurdistan ) "Husania" medresesinde devam etti. 15 yaşında ünlü Kazan medresesi olan Möxämmädiä'nın öğrencisi olarak eserlerini dergilerde yayınlamaya başladı.

Bu sırada kelimelere ve dile olan ilgisi artmaya başladı. İsanbet hayatı boyunca insanoğlunun sanatına ve anadiline olan mutlak sevgisini korudu.

Söylemleri bazı halk türkülerinin temelini oluşturdu: Sarma su, Akordeon, Sen pipo çalıyordun . Oyunları (Nasreddin Hoca, Zifa, Evrak Çantası, Musa Celil, Kaçaklar) her zaman Tatar tiyatrolarının repertuvarlarında yer aldı.

Folklor türü de dahil olmak üzere çocuklar için de kitaplar yazdı. Oluşturduğu üç ciltlik Tatar ulusal atasözleri eseri  Abdullah Tukay Devlet Ödülü'ne layık görüldü.

Naki İsanbet, ilk kez 1940'ta yayınlanan İdegay isimli destanda Tatar halkının kahramanlık destanını yazdı. Eserin özet metninde yaratıcı restorasyon ilkesini kullandı. Destanın yeni ve sade versiyonunu da hazırladı ancak savaş ve sonrasında gelen otorite yasakları yayınlanmasını engelledi. Eser yazara refere edilmeksizin 1980'lerin sonunda ancak yayınlandı.

20. yüzyıl oyun yazarları
20. yüzyıl şairleri
Tatar şairler
Tatar asıllı Ruslar
1992 yılında ölenler
1899 doğumlular