Gremi

Gremi (Gürcüce: გრემი) 16. yüzyıldan kalma bir mimari anıttır. Kraliyet Kalesi ve Büyük melekler Kilisesinden oluşan yapı, Gürcistan'ın Kaheti bölgesinde konumlanmıştır. Bu kompleks, Gremi kasabasından geriye kalan tek şeydir ve günümüzde Kvareli ilinin aynı isme sahip köyünde bulunmaktadır, Gürcistan'ın başkenti Tiflis'in 175 km doğusundadır.

Tarihi 
Gremi, 16 ve 17. yüzyıllarda Kaheti Krallığı'nın başkentiydi. Kakheti Levan tarafından kurulan kent, İpek Yolu üzerindeki hareketli bir ticaret kasabası ve kraliyet ikametgâhı olarak işlev görmüştür. 1615'te Şah I. Abbas'ın orduları tarafından yerle bir edilmiştir. Kasaba geçmiş refahını asla geri kazanamadı ve Kaheti kralları, başkentlerini 17. yüzyılın ortalarında Telavi'ye taşıdı. Kasabada ciddi bir Ermeni nüfusu vardı. 17. yüzyılda burada bulunan Rus diplomat Fedor Volkonski şöyle demiştir: "Ermenilerin kendi kiliseleri var ve arkasındaki pazar diğer kiliseleri". Ayrıca kraliyet sarayı yakınlarında yaklaşık 10 Ermeni kilisesi olduğunu söylemiştir.

Kasaba yaklaşık 40 hektarlık alanı kaplardı. Kasabanın üç ana bölümden oluştuğu düşünülüyor: Büyük melekler Kilisesi kompleksi, kraliyet ikametgâhı ve ticari mahalle. A. Mamulaşvili ve P. Zak’araia'nın rehberlik ettiği, bölgedeki sistematik arkeolojik çalışmalar sırasıyla 1939-1949 ve 1963-1967 yılları  arasında yapılmıştır. 2007'den beri Gremi anıtlarının UNESCO Dünya Mirası'na dahil edilmesi önerilmektedir.

Mimarisi
Büyük Melekler Kilisesi kompleksi, bir tepe üzerinde yer almaktadır. Ayrıca Michael ve Gabriel'den oluşmaktadır: üç katlı kale, çan kulesi ve bir şarap mahzeni (marani). Mazgallar, taret ve kulelerle sabitlenmiş bir duvarla çevrilidir. Int’obi Nehri'ne açılan gizli tünelin kalıntıları da günümüze ulaşmıştır.

Büyük melekler Kilisesi, Kral Levan'ın (r. 1520–1574) emriyle 1565'te inşa edilmiş, 1577'de ise fresklenmiştir. Esas olarak taştan yapılmış haç kubbeli bir kilisedir. Tasarım, geleneksel Gürcü duvarcılığı ile çağdaş İran mimarisini yerel olarak yorumlamaktadır. Binada biri batıya, biri güneye ve biri kuzeye bakan üç giriş vardır. İç kısım, sığınağın köşeleri tarafından desteklenen bir kubbe ve iki temel ayakla taçlandırılmıştır. Cephe üç kemerli bölüme ayrılmıştır. Kubbe, sekiz pencere tarafından delinmiş yaylı bir sütun gövdesinin üzerinde durmaktadır.

Çan kulesinde ayrıca çeşitli arkeolojik eserlerin ve 16. yüzyıl toplarının sergilendiği bir müze bulunur. Duvarlar, modern Gürcü ressam Levan Çogoşvili (1985) tarafından bir dizi Kaheti kralının portreleri ile süslenmiştir.

Galeri

Kaynakça 

Rosen, Roger. Georgia: A Sovereign Country of the Caucasus. Odyssey Publications: Hong Kong, 1999.

Dış bağlantılar

Gürcistan hükümeti sitesi 
UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi 

Gürcistan'daki arkeolojik sitler
Gürcistan'daki kaleler
Gürcistan'daki kiliseler