2024 Türkiye yerel seçimleri

2024 Türkiye yerel seçimleri, Türkiye'deki yerel yönetimlerin belirlenmesi için 31 Mart 2024 tarihinde yapılacak yerel seçimlerdir. Seçim sonucunda belediye başkanı, büyükşehir belediye başkanı, belediye meclisi üyesi, il genel meclisi üyeleri, muhtarlar ve ihtiyar heyetleri belirlenecektir.

Arka plan

Kayyım atanan belediyeler

Urla belediye başkanı
18 Aralık 2019 tarihinde Urla'nın CHP'li belediye başkanı İbrahim Burak Oğuz, FETÖ üyesi olma suçundan tutuklandı. Yerine vekaleten görev yapması için ilçe kaymakamı Önder Can kayyım olarak atandı. CHP İzmir İl Başkanlığı, yeni başkanın belediye meclisi içinden seçilmemesine tepki gösterdi. 31 Aralık 2020 tarihinde ilçeden arsa aldığı iddiasıyla Önder Can da İçişleri Bakanlığı kararıyla görevden alındı yerine Murtaza Dayanç atandı.

HDP'li belediyelere kayyım ataması
19 Ağustos 2019'dan  2 Mart 2021'e kadar HDP'li 3 büyükşehir, 5 il, 33 ilçe ve  7 belde belediyesine kayyum atandı. 2023 itirabıyla HDP'nin 3'ü ilçe ve 2'si belde olmak üzere 5 belediyesi vardır.

Patnos belediye başkanının görevden alınması

Ağrı'nın Patnos ilçesinin HDP’li Belediye Eş Başkanları Emrah Kılıç ve Müşerref Geçer'in "ihaleye fesat karıştırma" iddiasıyla tutuklanması ardından 7 Temmuz 2023 tarihinde Belediye Meclisinde Başkanlık seçimine gidildi.

Patnos Belediye Meclisinde, HDP grubundan Mehmet Şahin Savcı, AK Parti grubunda Çetin Taşdemir, başkanlığa aday gösterildi. Toplantıya katılan 18 meclis üyesinin 14'ünün oyunu alan Mehmet Şahin Savcı Patnos Belediyesinin yeni başkanı seçildi.

Yalova belediye başkanının görevden alınması 
Görevden uzaklaştırılan Yalova Belediye Başkanı Salman ve 4 belediye personelinin, "kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" ve "görevi kötüye kullanma" suçlarından 3 yıl 6 aydan 10'ar yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılanmasına başlandı.

Partiler arası geçişler 
Bağımsız aday olarak girdiği seçimde Kırklareli belediye başkanı seçilen Mehmet Siyam Kesimoğlu, Cumhuriyet Halk Partisine üye oldu.

Bağımsız olarak girdiği seçimde Karaman ilinin Sarıveliler ilçesinde altı oy farkla belediye başkanı seçilen Halil Kulak, 13 Aralık 2019'da Gelecek Partisi kurucular kurulu listesinde yer alarak Gelecek Partisinin ilk belediye başkanı oldu.

14 Ocak 2020 tarihinde AK Parti Grup Başkanvekili Bülent Turan'ın "100 belediye başkanının AK Partiye geçeceğini" açıklamasından sonra yapılan grup toplantısı sonunda 5 belediye başkanı için rozet takma töreni düzenlendi. AK Partinin yeni belediye başkanlarına rozetlerini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan taktı. Bu grup toplantısında AK Partiye geçen belediye başkanları şu şekildedir:

İYİ Partiden Kayseri - İncesu Belediyesi, Mustafa İlmek. Saadet Partisinden Osmaniye - Hasanbeyli Belediyesi, Selahattin Denizoğlu. CHP'den Osmaniye - Böcekli, Düziçi Belediyesi, Doğan Öztürk. Bağımsız - Elazığ - Keban Belediyesi, Fethiye Atlı. Bağımsız - Erzurum - Olur Belediyesi Sıddık Demircan.

Antalya İbradı'da CHP adayı olarak girdiği seçimde İbradı belediye başkanı seçilen Serkan Küçükkuru Memleket Partisine geçerek Memleket Partisinin ilk belediye başkanı oldu. 10 Ağustos 2022'de partisinden istifa ettiğini duyurdu. 22 Ağustos'ta İYİ Partiye geçti. Küçükkuru'ya rozetini, İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener taktı.

İYİ Partili Nazilli Belediye Başkanı Kürşat Engin Özcan 23 Kasım 2022 tarihinde AK Partiye geçti. İYİ Partili İncirliova belediye başkanı Aytekin Kaya 26 Temmuz 2023 tarihinde AK Parti'ye geçti.

Antalya'nın Kemer ilçesinde, 2019 yılında yapılan seçimlerde DSP'den belediye başkanı seçilen Necati Topaloğlu, 15 Şubat 2022'de CHP'ye geçti.

HDP'li Batman, Kozlu belediye başkanı 13 Ağustos 2020 tarihinde AK Partiye katıldı. Yeniçağ gazetesinin haberine göre kayyım korkusuyla HDP'den istifa etti ve AK Partiye katıldı.

DSP'li Marmaraereğlisi belediye başkanı Hikmet Ata 4 Eylül 2020'de AK Partiye geçti.

CHP'li Gaziantep, Araban belediye başkanı Hasan Doğru 1 Temmuz 2020'de AK Partiye geçti.

Büyük Birlik Partisinin Sakarya, Hendek Belediye Başkanı Turgut Babaoğlu, 9 Ocak 2020'de 10 meclis üyesiyle birlikte MHP'ye geçti.

Demokrat Partinin Afyonkarahisar, İscehisar Belediye Başkanı Ahmet Şahin, 7 Ekim 2021'de AK Partiye geçti.

Demokrat Partinin Balıkesir, Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin,19 Ekim 2021'de 7 belediye meclis üyesiyle CHP'ye geçti.

Bağımsız olarak Akçadağ belediye başkanı seçilen Ali Kazgan, 7 Ekim'de Yeniden Refah Partisine dahil oldu.

İstifalar
MHP Amasya Belediye Başkanı Mehmet Sarı, Bartın Belediye Başkanı Cemal Akın ile AK Parti Ağrı belediye başkanı Savcı Sayan, 2023 genel seçimlerinde milletvekili adayı olmak için görevlerinden istifa ettiler. Dörtyol Belediye Başkanı Fadıl Keskin 20 Nisan 2021'de MHP'den istifa etti.

Salgın 

Dünya geneline yayılan koronavirüs salgınının Türkiye'de tespit edilen ilk vakası Sağlık Bakanlığı tarafından 11 Mart 2020 tarihinde açıklandı. Ülkedeki virüse bağlı ilk ölüm ise 15 Mart 2020'de gerçekleşti. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 1 Nisan 2020'de yaptığı açıklamada vakaların tüm Türkiye'ye yayıldığını açıkladı.  itibarıyla Türkiye'de bu virüs ile enfekte olmuş toplam hasta sayısının , şimdiye kadar iyileşen ya da ölen toplam hasta sayısının  kişi olduğu bildirildi. 26 Nisan 2022 itibarıyla Türkiye 193 ülke arasında vaka sayısında Güney Kore ve İtalya'nın ardından en çok vaka görülen 10. ülke olurken gerçekleşen ölüm sayılarında ise Güney Afrika'nın ardından 19. sırada yer almaktaydı. Salgın Türkiye'de sosyal, ekonomik, siyasi, iktisadi, idari, hukuki, askerî, dinî ve kültürel alanlarda birçok önemli etkilere ve sonuçlara neden olan radikal kararlar alınmasına neden oldu. Yurt içi seçmen olarak da hesaba katılan 18 yaş ve üstü nüfusta şu anda hiç aşı olmamış yaklaşık 5 milyon kişi (~%7,5) bulunmaktadır.

Kahramanmaraş depremleri 

6 Şubat 2023'te dokuz saat arayla meydana gelen, merkez üsleri sırasıyla Kahramanmaraş'ın Pazarcık ve Ekinözü ilçesi olan, 7,8 Mw (± 0,1) ve 7,5 Mw büyüklüklerindeki iki deprem sonucunda Türkiye'de resmî rakamlara göre en az 50.500 kişi hayatını kaybetti ve 107.000'den fazla kişi ise yaralandı.

Seçim sistemi

Seçime katılabilen siyasi partiler 
11 Mart 2023 itibarıyla seçime katılma şartlarını yerine getiren partilere ilişkin genel bilgiler burada listelenmektedir.

Seçim takvimi

Oy kullanma

Seçim yapılan pozisyonlar

Kampanyalar

Adalet ve Kalkınma Partisi 
AK Parti'de yerel seçim aday başvurularının 7 Ekim'deki kongre sonrası kasım ayı başında başlayacağı iddia edildi.

Cumhuriyet Halk Partisi
10 Eylül 2023'te CHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu, "Mansur Bey bizim belediye başkanımızdır ve belediye başkan adayımızdır" açıklaması ile Ankara Büyükşehir Belediye başkan adayının tekrardan Mansur Yavaş olduğunu açıkladı. Aynı gün İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer’in yeniden aday olmasının beklenildiği fakat Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Gürün ve Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Albayrak'ın yeniden aday gösterilmeyeceği iddia edildi.

Milliyetçi Hareket Partisi
MHP, 2024'teki yerel seçim sürecini 24 Temmuz 2023'te '2024’e Doğru, Diyar Diyar Anadolu' sloganı ile başlattı.

İYİ Parti 
6 Eylül günü İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener'in Fatih Altaylı ile yaptığı programda Akşener 81 ilde ittifaksız aday çıkaracaklarını açıkladı ve İzmir milletvekili Ümit Özlale'nin İzmir Büyükşehir Belediyesi başkanlığına aday olabileceğini açıkladı. 18 Eylül'de Akşener "GİK'imizin de aldığı karar ki ben de aynı fikirdeyim, biz ittifak sisteminden vazgeçtik. Dolayısıyla ittifak sistemini reddediyoruz ve ittifak sistemiyle yol yürümeyeceğiz" açıklamasında bulundu. 20 Eylül'de Akşener, Özlale’nin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na aday olduğunu açıkladı. 5 Ekim tarihinde Akşener, Melih Aydın'ın Eskişehir Büyükşehir Belediyesi başkanı adayı olduğunu açıkladı. Akşener, sonra da Kahramanmaraş Belediyesine Mesut Dedeoğlu'yu aday gösterdi 

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, şarkıcı Hakan Peker'e İYİ Parti rozetini takarken, Karabük'ün Safranbolu ilçesinden belediye başkan adayı olduğunu açıkladı.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi 
1 Eylül 2023'te HEDEP'in yerel seçim ile ilgili kararlarının parti üyelerinin belirleyeceği ve adayların ön seçim ile belirleneceği öğrenildi.

Demokrasi ve Atılım Partisi 
30 Ağustos 2023'te DEVA Genel Başkanı Ali Babacan, “DEVA Partisi önümüzdeki yerel seçimlerde tüm ülke sathında kendi ismiyle kendi amblemiyle kendi adaylarıyla seçime girme kararı almıştır. Geniş istişareler sonucunda bu kararı verdik" açıklamasında bulundu.

Yeniden Refah Partisi 
8 Eylül 2023'te Genel Başkan Yardımcısı Cengiz Zor, "Büyükşehirler başta olmak üzere 81 il, 973 ilçe, 394 beldede Yeniden Refah Partimiz kendi logo ve adaylarıyla seçime girecektir" açıklamasında bulundu.

Memleket Partisi 
29 Ağustos 2023'te Genel başkan İnce, partisinin genel merkezinde düzenlenen basın toplantısında seçimlere katılacaklarını ayrıca Partinin Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkan adayı ve Nazilli Belediye Başkanı adayını açıkladı.

Demokrat Parti 
14 Haziran 2023'te Demokrat Parti Genel Başkan Yardımcısı Cemal Enginyurt yerel seçimlere gireceklerini basına açıkladı. Ayrıca partinin Ankara Polatlı, Şanlıurfa Bozova, Aydın Buharkent, İstanbul Çatalca belediye başkan adayları açıklandı.

Tartışma ve olaylar

Anketler

Seçim sonuçları

Büyükşehir belediye başkanlıkları seçimleri

Belediye başkanlıkları seçimleri

İl genel meclisi seçimleri

Belediye meclisi seçimleri

Notlar

Kaynakça