Gemiler Kataloğu

Gemi Kataloğu, Homeros'un İlyada destanında 2. kitapta yer alan epik bir katalogdur ve Truva'ya yelken açan Akha ordusundaki birlikleri sıralar.  Katalog, her bir birliğin liderlerinin isimlerini, bazen kişilerin soylarını ve yerlerini, bazen lakaplarını ve kaç adet gemi ve adam ile Truva'ya geldiklerini anlatır. Aynı şekilde Truvalılar ve müttefikleri Kataloğu (2.816-877) ile devam eder. Benzer bir katalog Pseudo-Apollodoros Bibliotheka'da da yer almaktadır.

Tarihsel arka plan 

Antik çağlardan beri Gemiler Kataloğu üzerine yapılan tartışmada, temel sorular bu kataloğun Homeros tarafından mı eklendiği, yoksa Homeros öncesi dönemde sözlü aktarımla hatırlanıp, Miken döneminde mi eklendiği ya da Homeros sonrası dönemde mi eklendiği tartışılmaktadır.  Dörpfel, Odesseia'da Odysseus İthaka, Same, Dulichium ve Zncunthus kralı iken; Gemiler Kataloğunda farklı adaların sayıldığına dikkat çeker. Homeros'un kimliği ve İlyada ve Odysseia'nın yazarının kimliği konusundaki ayrı tartışma ise, geleneksel olarak "Homerik Soru " olarak adlandırılır.

20. yüzyılın ortalarından önce, fikir birliği, Gemiler Kataloğu'nun İlyada'yı  besteleyen kişinin eseri olmadığı yönündeydi; ancak Gemi Kataloğu kısmını bir sanat eseri haline getirmek için büyük çaba sarf edilmişti;  ayrıca, metnin ana konusu Miken'dir, oysa anlaşmazlık büyük ölçüde daha sonraki eklemelerin kapsamına odaklanır.

Katalog, Geç Tunç Çağı ile MÖ 8. yüzyıl arasında bir zamanda Erken Yunanistan'ın jeopolitik durumunun nadir bir özetini sunar. Milman Parry'nin Homeros sözlü şiir teorisini takiben, Denys Page gibi bazı akademisyenler  kataloğun Homeros öncesi dönemde geliştiğini ve İlyada'ya eklendiğini savunur.  Bazı kişiler, bahsedilen bölgelerin, MÖ 13. yüzyılın ortalarındaki Truva Savaşı zamanına veya muhtemelen daha öncesine ait olduğunu iddia etmektedir. Bazıları ise, Kataloğun MÖ 8. yüzyılda Homeros'un zamanına dayandığını ve beş yüzyıl önceki olaylara çağdaş bilgileri empoze edebilmek için kronolojik açıdan uyumsuz olduğunu belirmektedir.

Bir ara teori, kataloğun şairler sözlü gelenek ile şiiri aktarırken, çeşitli ilaveler ve yerel insanların ülkeleri hakkında bilgi eklettirmeleri ile kademeli olarak geliştiğini savunur. Basel Üniversitesi'nden Edzard Visser, kataloğu araştıran geniş bir çalışma sonucunda, kullanılan doğaçlama tekniklerinin, isim sıralarının ve coğrafi bilgilerin anlamlı olduğunu vurgulayarak, İlyada'nın geri kalanına da uyumlu olduğu sonucunu çıkarmıştır.  WW Minton, Homeros ve Hesiodos'un kataloglarını benzer "numaralandırmalar" içine yerleştirir ve amaçlarının sanatçının hafızasını kuvvetini sergileyerek, seyirciyi etkilemek olduğunu öne sürer. 

Kataloğun coğrafyasının en dikkat çekici özelliği, Homeros yaşadığı Demir Çağı'ndaki Yunanistan'ı tasvir etmemesidir. O zamana kadar, Dorlar olarak anılan kabile, Batı Yunanistan'ı, Peloponnez'i ve Girit'i ele geçirmiştir ve İyonya kıyılarında yaşayan insanlar atalarının şu anki Yunanistan'da yaşan Dorlar olduğunu iddia etmektedir. Yunanistan'ın kuzeybatısında yaşayan ve Dor kökenli olduğu düşünülen halklardan (Epirotlar, Makedonlar, bazı Tesalyalılar vb.)  bahsedilmez.

Katalog, bağımsız şehir devletlerinin olduğunu ve bu şehir devletlerinin çoğunun Yunanistan anakarasında yer aldığını ve Miken Kralı altında toplandığını belirtmektedir. Neredeyse hiçbiri Dor kökenli değildir. İyonyalı Yunanlardan bahsedilmez. Bu siyasi yapılanma muhtemelen Geç Tunç Çağı Yunanistan'ına aittir. 

Katalog, jeopolitik meseleleri çözmek için önemli bir kaynak olmuştur. Atinalılar Salamis'i ele geçirdiklerinde, Salamis'in Atina'ya olan manevi bağlılığının kanıtı olarak, onu Atina birlikleri arasında listeleyen Gemiler Kataloğu'nu kanıt olarak göstermişlerdir.

Katalog 
İlyada'da, Yunan Kataloğu, 29 birlik, 46 komutan ve 1186 gemi olduğunu listeler.  Gemi başına 120 kişilik Boeitialı rakamı kullanıldığında (Boeitialıların gemi başı 120 adam getirdiği belirtilmiş, diğerleri için rakam verillmemiştir), Truva'ya toplam 142.320 adam gelmiştir. Savaşa gelenler çeşitli etnik isimlerle anılmış ve 164 farklı bölge adı sayılmıştır. Bu yerlerin çoğu tespit edilmiştir ve Geç Tunç Çağı'nda iskan edilmiştir. Danolar, Argoslular ve Akhlar veya Akhaoğulları bütün ordu için kullanılmaktadır. Apollodorus. kütüphanesinde 43 lider altında toplam 1013 gemi ile 30 birlik listeler,  Hyginus sadece toplam 245 gemi olarak verilse de 1154 gemi listeler.

Kaynakça

Not listesi 

İlyada
Truva Savaşı