İstanbul Belediye Sarayı

İstanbul Belediye Sarayı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi için inşa edilen bina. Mimar Nevzat Erol tarafından tasarlanmıştır. Günümüzde hala İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından kullanılmaktadır.

Tarihçe

Mimari proje yarışması 
Belediye Sarayı inşa edilmesinden önce, 1953 yılında mimari tasarım yarışması düzenlenmiş ve birinci olan Nevzat Erol tarafından çizilen proje inşa edilmek üzere seçilmiştir. Seçilen proje 1953 yılında inşa edilmiştir.

Kazılar ve keşif 
Belediye sarayının inşasında temel kazıları gerçekleştirilirken Roma ve Bizans dönemlerine ait mozaiklere rastlanmıştır. Belediye Sarayı Mozaikleri İstanbul Arkeoloji müzesinde bulunmaktadır.

Kütüphane 
İstanbul Büyükşehir Belediye başkanı Ekrem İmamoğlu'nun seçim dönemindeki vaatlerinden biri olan proje, İstanbul Belediye Sarayı'nın B bloğunun İstanbul Büyükşehir Belediyesi arşivlerinden oluşan bir kütüphane haline getirilmesiydi. Bunun için İmamoğlu tarafından 30 Temmuz 2019 tarihinde İstanbul 4 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu'na yapılan başvuru, 26 Mayıs 2021 tarihinde onaylandı. Bununla birlikte, Saray bahçesindeki otoparkın yeşil alan yapılması gibi çeşitli düzenlemeler de içermektedir. Ancak başkanlık makamı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin bulunduğu A blokta herhangi bir değişiklik olmayacak. Çalışmaların bazı birimlerin diğer hizmet binalarına taşınmasının ardından 1 yıl içinde bitmesi planlanmaktadır.

Mimari 
Uluslararası üslupta inşa edilmiş belediye sarayı bu üslubun Türkiye'deki ilk örneklerindendir. İki ana kütleden oluşmaktadır. İstanbul Belediye Sarayı, bu üslubun daha çok Güney Amerika'da uygulanan ve en önemli temsilcisi Oscar Niemeyer'in tarzına yakındır. Prizmatik kütleleri genellikle üstlerine konan eğrisel plastik kütlelerle canlandıran bu tarza özgü biçim ve düzenlemeler Belediye Sarayı'nda da vardır.

Yüksek ve dikdörtgenler prizması biçimindeki kütle büro hacimlerine ayrılmıştır. Yatay kütle ise başkanlık ve toplantı hacimlerine ayrılmıştır. Başkanlık bölümü, başkanlık dairesi, encümen odaları, bürolar, toplantı ve sergi salonlarından oluşmaktadır. Büro kütlesinden farklı olarak bu bölüm törensel kullanıma yönelik bir düzenlemeye sahiptir. Bölümün üzerindeki çapraz tonoz biçiminde hiperbolik eğrisel örtü toplantı salonunu işaret etmektedir. Mimar Nevzat Erol bu örtüyü yapının hemen karşısında bulunan "Şehzade Camii'nin örtü sistemine atıf yapan bir tasarım." olarak tanımlamıştır.

Gerçekleşmeyen proje 
1945 yılında İstanbul valisi Lütfi Kırdar'ın isteği üzerine Paul Bonatz ve Kemali Söylemezoğlu tarafından bir belediye binası projesi çizildi. Şehzadebaşı'na yapılması planlanan projenin değerlendirme komitesinde; Sedad Hakkı Eldem, Arif Hikmet Holtay, Makbul Gökdoğan, Emin Onat ve Gustav Oelsner bulunuyordu. Komitenin bu projeyi onaylamasına rağmen finansal sorunlar nedeniyle proje inşa edilemedi. Komitenin 7 Şubat 1948 tarihinde yaptığı açıklama aşağıdaki gibidir:

Galeri

Ayrıca bakınız 
 Uluslararası üslup
 İstanbul Hilton Hoteli
 Belediye Sarayı Mozaikleri

Kaynakça 

Fatih'teki yapılar
Saraçhane
İstanbul Büyükşehir Belediyesi
1970'te tamamlanan yapılar
Türkiye'deki devlet binaları
Türkiye'deki brütalist yapılar
Türkiye'de uluslararası üslup
Kemalpaşa, Fatih