Kobzar

Kobzar (Ukraynaca: кобзар), Bandura veya Kobza adı verilen çalgıyı çalarken kendisi şarkı söyleyen gezgin Ukraynalı ozanlara verilen addır.  Türk kültüründeki Âşık anlayışına çok benzemektedir.

Etimoloji
Türkçe Kopuz/Kobuz/Komuz olarak bilinen çalgının adı ile bağlantılı bir kökten kaynaklanmaktadır. Kobzamak fiili Asya Türk lehçelerinin bazılarında "Kopuz çalmak" (çalgı çalmak) manasına gelmektedir. Kobzar sözcüğü tam olarak "Kobza çalan" demektir. Kobza, Ud ailesinden Ukrayna'da kullanılan telli bir çalgıdır.

Özellikler
Kobzarlar genellikle kör kişilerdir ve 1800'lere kadar çoğunlukla durum böyle devam etmiştir. Kobzar geleneği, Ukrayna'da 16. yüzyılda oluşmuştur. Kobza, Bandura veya Lyra olarak bilinen bir müzik aleti kullanılarak şarkılar söylenmiştir. Onların repertuvarları, esas olarak ayinlerde söyenen mezmurlar ve dinsel müzikten oluşuyordu ve ayrıca "Duma" olarak bilinen benzersiz bir epik biçimi de içeriyordu.

Tarihçe
Ukrayna'da kobzarlar  bölgesel loncalar veya kardeşlikler halinde örgütlendiler. Kobzar olmak için toplum önündeki ilk sınavlara girmeden önce genellikle üç yıl süren sıkı bir çıraklık uygulaması geliştirdiler. Ortodoks Kilisesi kobzarlara karşı çoğu zaman kuşkuluydu ve hatta bazen düşmanca davranmaktaydı.

Kobza
Kobza adlı müzik aletinin adı Türkçe kökenlidir ve Poltava bölgesine yerleşen oldukça büyük bir Türk topluluğunun Abhazya'dan göçü ile 13. yüzyılda Ukrayna diline giren Kopuz/Komuz terimlerinden kaynaklandığı sanılmaktadır.

Kaynakça
 Volodymyr Kushpet "Startsivstvo", 500pp, Kyiv "Tempora" 2007
 Rainer Maria Rilke, Susan Ranson, Ben Hutchinson(2008), Rainer Maria Rilke's The book of hours, Camden House. p. 215. ISBN 1-57113-380-1
 Kononenko, Natalie O. “The Influence of the Orthodox Church on Ukrainian Dumy.” Slavic Review 50 (1991): 566–75.
 Zheplinsky BM // Kobzar // Modern Ukrayna Ansiklopedisi: 30 cilt / Dziuba [vb.]; Ukrayna NAS, NTSh, NAS. - K., 2003–2019. - ISBN 944-02-3354-X.

Dipnotlar

Ayrıca bakınız
 Âşık
 Minstrel
 Kopuz

Dış bağlantılar 
 Kobzars  at Encyclopedia of Ukraine 
 "Kobzar" book by Taras Shevchenko  at Encyclopedia of Ukraine 
 National Union of the Ukrainian Kobzars official site (in Ukrainian)