Eastmed Boru Hattı

Doğu Akdeniz Boru Hattı veya bilinen ismiyle Eastmed Boru Hattı, karada ve denizde devam eden, Doğu Akdeniz kaynaklarını Kıbrıs ve Girit üstünden Yunanistan topraklarına ulaştırması beklenen doğalgaz boru hattıdır. Doğal gazın Yunanistan üzerinden İtalya'ya oradan da bütün Avrupa'ya aktarılması planlanmaktadır. Boru hattının uzunluğu 1900 kilometre, derinliği 3 kilometre olarak planlanmıştır. Yılda 10 milyar metreküp doğal gaz taşıma kapasitesi bulunmaktadır. Boru hattının 7 milyar dolara mal olacağı ve yapımının 7 yıl süreceği tahmin edilmektedir.

2 Ocak 2020'de Yunanistan'ın başkenti Atina'da İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs liderleri arasında Eastmed Boru Hattı projesi sözleşmesi imzalanmıştır. İsrail, Mısır, Kıbrıs, Yunanistan arasında sık sık doğal gaz forum toplantıları yapılmaktadır. Filistin ve Ürdün de bu toplantılara gözlemci göndererek katılmaktadır. Türkiye bu boru hattınının güzergâhını kabul etmemiş, Libya ile yaptığı MEB anlaşması ile birlikte Doğu Akdeniz'de Türkiye-Libya kıyılarını karşılıklı olarak kontrol etmeye başlamış ve Eastmed Boru Hattı'nın geçirilmesi planan deniz sınırlarına hâkim olmuştur. Eastmed Boru Hattı'nın sahibi olan ülkeler Türkiye'yi bölgedeki barışa karşı tehdit olarak görmektedirler.

Amerika Birleşik Devletleri bu süreç sonrası krize müdahil oldu. Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Türkiye'nin faaliyetlerinin kabul edilemez olduğunu açıkladı ve hiçbir ülkenin Avrupa Birliği'ni rehin alamayacağını söyledi. Bu açıklamanın yapıldığı gün Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Yavuz Sondaj Gemisi'nin sondaja başlayacağını duyurdu.

19 Temmuz 2020'de İsrail hükûmeti Eastmed Boru Hattı projesini onayladı.

Güzergâh 
Eastmed Boru Hattı'nın İsrail'den Kıbrıs Cumhuriyeti'ne, Kıbrıs Cumhuriyeti'nden de Yunanistan'a bağlanması planlanmaktadır. Buradan da başta İtalya olmak üzere tüm Avrupa'ya doğal gaz taşınacaktır. Buna karşın Türkiye Cumhuriyeti, Libya'yla yapmış olduğu MEB anlaşması sonrası Eastmed Boru Hattı'nın geçirilmesi planlanan deniz sınırlarını tamamen kontrol etti ve Eastmed Boru Hattı'na izin vermeyeceğini belirtti. İsrail hükûmeti tarafından onaylanan Eastmed Boru Hattı projesinin geçeceği deniz sınırları 22 Temmuz 2020 itibarıyla Türkiye'nin kontrolündedir ve bu proje Doğu Akdeniz'de paylaşım eşit şekilde yapılmadığı takdirde Türkiye'ye göre "ölü doğmuş" bir projedir.

Kaynakça

İsrail'de enerji
Mısır'da enerji
Yunanistan'da enerji
Avrupa'daki doğalgaz boru hatları