Muxe

Muxe, Güney Meksika'nın Oaxaca eyaletinde yaşayan yerel halk Zapoteklerin arasında, doğumda erkek atanıp feminen bir cinsiyet ifadesi olan bireylerdir. Üçüncü cinsiyet olarak görülebilir. Muxelar, kadınla ilişkilendirilen davranışsal özellikler ve giyim tarzına sahip olabilir.

Etimoloji 
Muxe kelimesi, İspanyolca'da kadın anlamına gelen mujer kelimesinden türetildiği düşünülmektedir.

Zapotek kültüründe cinsiyet ve kimlik 
Oaxaca vadisinin önemli bir topluluğu olan Zapotekliler arasında yapılan bir çalışma, 1970'li yılların başında Zapotekli erkeklerin %6'sının Muxe olduğunu ortaya koymaktadır. Muxe, geleneksel olarak, cinsel bir yönelimden ziyade daha çok sosyal bir yönelim olarak görülebilir.  Kültürel bir cinsiyet, sosyal işlev ve kimliktir. Bazı muxe bireyler, kadınlarla evlenip, çocuk sahip olabilirken, bazıları ise partner olarak erkekleri seçebilir. Biseksüellik ya da aseksüel olabilir. Muxe erkekler, "eşcinsel" olarak anılmaz.  Bu bireyler karakter olarak, kadınların bazı özelliklerine sahip olabilir. Muxe, erkeklikle ilişkili tüm özellikleri sergilemese de, bu özellikleri reddetmezler.  Antropolog Lynn Stephen'a göre, muxe "nakış, dikiş veya ev işleri gibi belirli türden kadın işlerini yapabilir, ancak bazıları erkek işini de yapar".

Zapotek kültürü içinde, köy topluluklarındaki muxe çok saygı görürken, daha büyük, daha batılılaşmış şehirlerde Katolik'liğin getirdiği tutumlar nedeniyle özellikle erkekler tarafından bazı ayrımcılıkla karşılaşabilirler. Muxe genellikle toplumun daha fakir sınıflarına aittir. Bölgenin daha zengin yerlerinde cinsiyet farklılıkları ve aynı cinsiyetten arzu, daha çok batıdaki gibi, eşcinsellik, biseksüel ve transseksüel taksonomisini takip etmektedir.

Güncel 

 Kasım 2019 ayında, Vogue dergisi, 120 yılı aşkın yayın hayatında ilk kez Meksika ve İngiliz baskılarının kapağını gelecek ay yerli bir muxe'a ayırdığını açıklamıştır.
 2000 yılında vizyona giren Blossoms of Fire (2000) filmi Zapotek'lerin yaşamlarını ve alternatif cinsiyet rollerine alışılmadık hoşgörüsünü beyaz perdeye aktarmaktadır.

Kaynakça 

Cinsiyet araştırmaları
Üçüncü cinsiyet
Cinsiyet
Meksika
LGBT