1942 Aeroflot Tupolev ANT-20 kazası

14 Aralık 1942 günü Aeroflot tarafından işletilen bir Tupolev ANT-20 uçağı, Türkmenabat üzerinden Ürgenç'den Taşkent'e yapılan bir tarifeli iç hat yolcu uçuşu sırasında düştü. Uçakta bulunan 36 kişinin tamamı öldü.

Bu, kazanın gerçekleştiği güne dek Özbekistan'da gerçekleşen en ölümcül havacılık kazasıdır.

Uçak 
Kazaya karışan uçak, Aeroflot'un Özbekistan filosu tarafından işletilen altı adet Mikulin AM-34FRNV motoru ile donatılmış bir Tupolev ANT-20bis idi. İlk uçuşunu 1938'de yapan uçak, Aeroflot tarafından işletilmek üzere CCCP-L760 kuyruk numarasını aldı. Kaza anında uçağın 272 uçuş saati vardı.

Uçuş ve kaza 
14 Aralık 1942 günü Tupolev ANT-20 mürettebatı Ürgenç-Türkmenabat-Taşkent güzergahında tarifeli bir yolcu uçuşu gerçekleştiriyordu. Uçuşun birinci bacağını sorunsuz tamamlayan mürettebat, uçuşun ikinci bacağını gerçekleştirmek üzere 26 yolcu ve 10 mürettebat ile 11.40'ta (MSK) Türkmenabat'tan kalkış yaptı. Uçakta izin verilen sınırın altında, 5523 kg yük vardı.

Uçak seyir irtifasında seyrederken 13.50'de yaklaşık 500 m irtifada uçak alçalmaya başladı. Önce düşük bir açıyla alçalan uça, gittikçe daha yüksek bir açıyla alçalmaya başladı. Uçak, neredeyse dik, 80°'lik bir açıyla düz bir bozkıra düştü. Uçakta bulunan 36 kişinin tamamı öldü. Yakıt depoları çarpmanın etkisiyle infilak etti ancak yangın çıkmadı.

Araştırma 
Kokpitin enkazında yardımcı pilotun ve bir yolcunun cesedi bulundu. Kaptan pilotun cesedi, kokpitte değildi. Kabinin enkazında tamamen giysisiz bir erkek cesedi bulundu. Bu cesedin kimliği tespit edilmedi ancak cesedin yanında kaptan pilot belgesi bulundu.

Kokpitteki yolcu cesedinin bir pilot olan ancak Tupolev ANT-20 uçurma tecrübesi olmayan Kozlov adındaki bir pilota ve kaptan pilotun Kozlov'un uçağı kontrol etmesine izin verdiği tespit edildi. Kozlov, yanlışlıkla veya uçağın tepkisini test etmek için, dengeleyici kontrol mekanizmasını seyir esnasında açtı. Bu mekanizmayı seyir esnasında açmak uçağın aerodinamik yapısından dolayı uçağı dalışa geçirdi.  Kozlov, bu mekanizma hakkında yeterince bilgiye sahip olmadığı için mekanizmayı zamanında kapatamadı.

Kaynakça 

1942'de Özbekistan
Özbekistan SSC'deki havacılık kazaları ve olayları
1942'de havacılık kazaları ve olayları
Aeroflot kazaları ve olayları