İstanbul Üniversitesi'nin önemli isimleri

Bu liste, İstanbul Üniversitesi'nden mezun olmuş veya görev yapmış önemli kişilere genel bir bakış sunar. Birçok önemli politikacı, sanatçı ve bilim insanı üniversiteden mezun olmuş, üniversitede araştırma yapmış ve profesör olarak ders vermiştir. Profesörler arasında 1933'ten sonra Türkiye'ye sürgüne giden ve İstanbul Üniversitesi'nde görev yapabilen Almanya'dan çok sayıda bilim insanı vardır.

Bu liste eksiksiz olduğunu iddia etmemektedir. Disiplinlere göre tematik olarak sıralanmış bir derlemedir.

Gökbilimciler 

 Erwin Finlay Freundlich (1885–1964), Alman astrofizikçi ve astronom, 1934'te Astronomi Enstitüsü'nün kurucusu.
 Wolfgang Gleißberg (1903-1986), Alman astronom, matematikçi ve fizikçi.
 Nüzhet Toydemir Gökdoğan (1910-2003), Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kadın astronomu, ilk kadın dekanı ve ilk kadın senatörü.
 Paris Pişmiş (1911–1999), Fen Fakültesi'nden mezun olan ilk kadın.
 Hans Rosenberg (1879-1940), Alman astronom.

Botanik 

 Leo Brauner (1898-1974), botanikçi.
 Alfred Heilbronn (1885-1961), Alman botanikçi.

Kimya 

 Fritz Arndt (1885-1969), Alman kimyager.
 Philipp Gross (1899–1974), Avusturyalı kimyager (PDF).
 Felix Haurowitz (1896–1987), biyokimyacı  .
 Reginald Herzog (1878-1935), Alman kimyager.
 Hans Kröpelin (* 1901), kimyager.
 Zdenko Stary (1899–1968), biyokimyacı. Daha önce Ankara Üniversitesi ve Prag'daki Alman Charles Üniversitesi'nde çalıştı.
 Richard Weiss, Avusturyalı kimyager.

Yerbilimciler ve coğrafyacılar 

 Aykut Barka (1952-2002) 1999 İzmit depreminden sonra Kuzey Anadolu Fayı üzerine yaptığı çalışmalarla tanındı.
 Erich Obst (1886-1981), Alman coğrafyacı ve jeopolitikacı.
 Walther Penck (1888-1923), Alman jeomorfolog.

Tarih 

 Clemens Bosch (1899–1955), Alman antik tarihçisi.
 Naim Güleryüz (* 1933), Türk-Yahudi tarihçi ve yazar.
 Carl Ferdinand Friedrich Lehmann-Haupt (1861-1938), Alman antik oryantalist ve antik tarihçi.

Gazeteciler 

 Gila Benmayor (* 1960), popüler Türk günlük gazetesi Hürriyet'in eski köşe yazarı
 Hrant Dink (1954–2007), Ermeni-Türk gazeteci, insan hakları aktivisti ve İstanbul'da iki dilli haftalık Agos'un editörlerinden biri; aşırı sağcılar tarafından öldürüldü
 Abdi İpekçi (1929–1979), gazeteci ve Milliyet gazetesinin yazı işleri müdürü.
 Eli Şaul (* 1916), İsrailli gazeteci ve yazar

Edebiyat ve dilbilim 

 Ömer Faruk Akün (1926-2016), Türk edebiyat tarihçisi, İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanı
 Erich Auerbach (1892-1957), Alman edebiyatçı ve Romantik dilbilimci
 Murat Belge (* 1943), gazeteci, yayıncı, insan hakları aktivisti ve İngilizce çalışmaları profesörü
 Gotthelf Bergsträsser (1886-1933), oryantalist ve dilbilimci
 Zeynep Ergun, İngiliz Edebiyatı Profesörü
 Friedrich Giese (1870-1944), Alman dilbilimci ve Türkolog
 Walter Gottschalk (1891-1974), Alman oryantalist ve kütüphaneci
 Walther Kranz (1884-1960), Alman filolog
 Guy Michaud (1911-2006), Fransız Romantik dilbilimci
 Hellmut Ritter (1892-1971), Alman oryantalist
 Fuat Sezgin (1924-2018), Türk oryantalist
 Leo Spitzer (1887-1960), Alman Roma bilmi uzmanı, İstanbul Üniversitesi yabancı dil okulu başkanı
 Karl Süssheim (1878-1947), Alman oryantalist

Matematik 

 Richard Edler von Mises (1883-1953), Avusturyalı matematikçi.
 William Prager (1903-1980), Alman matematikçi.

Tıp 

 Kemal Alemdaroğlu (* 1939), cerrah, 1997'den 2008'e kadar İstanbul Üniversitesi Rektörü
 Hulusi Behçet (1889-1948), dermatolog, Behçet hastalığının tarifleyicisi.
 Hugo Braun (1881-1963), mikrobiyolog
 Friedrich L. Breusch (1903-1983), patolog ve kimyager
 Max Clara (1899-1966), histolog,  
 Friedrich Dessauer, radyolog, fizikçilere bakınız
 Erich Frank (1884-1957), doktor
 Karl Hellmann (1892-1959), doktor
 Julius Hirsch (1892–1962), hijyenist 1933–1948, Üniversite Hijyen Enstitüsü müdürü, ardından Basel yakınlarındaki Ciba-Geigy
 Josef Igersheimer (1879–1965), Berlin ve Heidelberg göz doktoru, profesörden 1933'ten 1939'a kadar İstanbul'da, ardından ABD'de
 Alfred Kantorowicz (1880-1962), doktor ve Almanya'da koruyucu diş hekimliği öncüsü.
 Wilhelm Liepmann (1878-1939), jinekolog
 Werner Lipschitz (1892-1948), hekim ve farmakolog
 Karl Löwenthal (1892-1948), histolog
 Rudolf Nissen (1896-1981), cerrah
 Siegfried Oberndorfer (1876-1944), patolog
 Berta Ottenstein (1891-1956), dermatolog
 Paul Pulewka 1896-1989, farmakolog
 Friedrich Reimann (1897-1994), kan araştırmalarında uzmanlaşmış doktor
 Philipp Schwartz (1894-1977), patolog
 Max Sgalitzer (1884-1973), radyolog
 Arslan Terzioğlu (1937-2013), Türk mimar ve hastane planlayıcısı
 Hans Winterstein (1879–1963), fizyolog ve İstanbul Üniversitesi Fizyoloji Enstitüsü başkanı

Müzisyen 

 Mercan Dede (* 1966), elektronik müzisyeni
 Candan Erçetin (* 1963), pop müzik şarkıcısı
 Bülent Ortaçgil (* 1950), Türk söz yazarı
 Sagopa Kajmer (* 1978), Türk rapçi, DJ ve prodüktör
 Ceza türk rapçi

Müzik yapımcıları 

 Arif Mardin (1932-2006), plak yapımcısı ve Atlantic Records'un başkan yardımcısı

Ekonomistler 

 Alfred Isaac (1888-1956), Alman ekonomist
 Gerhard Kessler (1883-1963), Alman ekonomist ve sosyal bilimci
 Fritz Neumark (1900-1991), Alman ekonomist
 Wilhelm Röpke (1899-1966), Alman ekonomist.

Felsefe 

 Ernst von Aster (1880-1948), Alman filozof
 Macit Gökberk (1908-1993), Türk filozof
 Hans Reichenbach (1891-1953), Alman fizikçi, filozof ve mantıkçı

Fizik 

 Engin Arık (1948-2007), nükleer fizikçi
 Harry Dember (1882-1943), fizikçi
 Friedrich Dessauer (1881-1963), Alman radyolog, fizikçi, sosyal sorumluluk sahibi girişimci ve yayıncı
 Arthur Robert von Hippel (1898-2003), Alman-Amerikan malzeme bilimcisi ve fizikçisi

Politikacı 

 Yıldırım Akbulut (* 1935), eski Türkiye Başbakanı.
 David Ben Gurion (1886-1973), İsrailli devlet adamı ve İsrail Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin kurucularından biri
 Jizchak Ben Zwi (1884-1963), İsrailli tarihçi, Siyonist işçi hareketinin politikacısı ve İsrail'in ikinci Cumhurbaşkanı
 İhsan Sabri Çağlayangil (1908-1993), Türkiye'nin eski Dışişleri Bakanı.
 Cemil Çiçek (* 1946), Türkiye Devlet Bakanı, eski Adalet Bakanı.
 Josef Dobretsberger (1903-1970), Avusturyalı avukat, ekonomist ve politikacı.
 Nihat Erim (1912-1980), Türkiye'nin eski Başbakanı.
 Abdullah Gül (* 1950), Türkiye Cumhurbaşkanı.
 Sadi Irmak (1904-1990), eski Türkiye Başbakanı ve fizyoloji profesörü.
 Coşkun Kırca (1927-2005), Türkiye'nin eski Dışişleri Bakanı.
 Erkan Mumcu (* 1963), Türkiye'nin çeşitli hükûmetlerde turizm bakanı ve eğitim bakanı, Anavatan Partisi'nin başkanı.
 Refik Saydam (1881-1942), Türkiye'nin eski Başbakanı.
 Mehmet Ali Şahin (* 1950), eski Adalet Bakanı ve Türkiye Başbakan Yardımcısı.
 Naim Talu (1919-1998), Türkiye'nin eski Başbakanı.
 Ali Tanrıyar (1914-2017), tıp doktoru, Anavatan Partisi kurucu üyeleri ve Galatasaray İstanbul futbol kulübünün eski başkanı.
 Kadir Topbaş (1945-2021), İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı.
 Köksal Toptan (* 1943), Türkiye Büyük Millet Meclisi eski Başkanı.
 Ufuk Uras (* 1959), Türk siyasetçi ve ekonomist, milletvekili ve Özgürlük ve Dayanışma Partisi başkanı.
 Suat Hayri Ürgüplü (1903-1981), Türkiye'nin eski Başbakanı.
 Hayati Yazıcı (* 1952), Türkiye Başbakan Yardımcısı.

Psikoloji 

 Georg Anschütz (1886-1953), Alman psikolog.
 Wilhelm Peters (1880–1963), Alman psikolog, Jena ve İstanbul'da Psikoloji Enstitüsü'nün kurucusu.
 Muzafer Şerif (1906-1988), sosyal psikolog.

Hukuk 

 Ernst E. Hirsch (1902-1985), Alman hukukçu ve hukuk sosyoloğu.
 Richard Honig (1890-1981), Alman hukuk filozofu ve hukuk tarihçisi.
 Alexander Rustow (1885-1963), Alman ekonomi tarihçisi ve hukuk profesörü, mülteci örgütlerinin kurucusu.
 Andreas Schwarz (1886-1953), Alman hukuk bilgini, Roma hukuku profesörü.
 Karl Strupp (1886-1940), anayasal ve uluslararası hukuk profesörü.
 Mehmet Ali Şahin (* 1950), Türk avukat ve Adalet Bakanı
 Hayati Yazıcı (* 1952), Türk hukukçu ve devlet bakanı
 Murat Başesgioğlu (* 1955), Türk hukukçu ve Devlet Bakanı
 Nimet Çubukçu (* 1965), Türk hukukçu ve Devlet Bakanı

Yönetmenler 

 Metin Erksan (1929–2012), Türk sinema tarihinin en önemli isimlerinden biridir.

Aktör 

 Mehmet Ali Alabora (* 1977), Türk oyuncu.
 Kadir Çöpdemir (* 1967), Türk oyuncu, radyo ve televizyon sunucusu.
 Tuncel Kurtiz (1936-2013), sinema ve tiyatro oyuncusu ve yönetmeni.

Yazar 

 Duygu Asena (1946-2006), Türk gazeteci, yazar ve kadın hakları aktivisti.
 Reşat Nuri Güntekin (1889–1956), Türk romancı, öykü ve oyun yazarı.
 Attila İlhan (1925-2005), Türk şair ve yazar.
 Orhan Veli Kanık (1914–1950), Türk şair.
 Onat Kutlar (1936-1995), Türk yazar ve film eleştirmeni, radikal İslamcı bomba saldırısı sonucu öldürüldü.
 Mario Levi (* 1957), Türk yazar ve iletişim bilimcisi.
 Mıgırdiç Margosyan (* 1938), Ermeni-Türk yazar.
 Orhan Pamuk (* 1952), Türk yazar ve Nobel Ödülü sahibi.
 Ahmet Hamdi Tanpınar (1901-1962), Türk yazar ve üniversite profesörü.

Sosyologlar 

 Gerhard Kessler (1883–1963), Alman sosyolog ve 1933'ten önce Nasyonal Sosyalizmin aktif karşıtı.
 Alexander Rustow (1885-1963), Alman sosyolog ve ekonomist
 Cavit Orhan Tütengil (1921–1979), Cumhuriyet gazetesi için sosyolog ve köşe yazarı, aşırı sağcılar tarafından öldürüldü.

Zooloji 

 Curt Kosswig (1903–1982), Alman zoolog, daha sonra Hamburg'daki Zooloji Devlet Enstitüsü ve Zooloji Müzesi'nin başkanı (kbazı kaynaklarda i: "Kurt").
 Leonore Kosswig biyolog ve fotoğrafçı, kırsal (Doğu) Türkiye'de araştırma gezgini, kapsamlı fotoğraf mirası, ayrıca el sanatları ve insanlar (PDF ), Curt Kosswig'in eşi
 Boris Zarnick, Alman zoolog
 Tibor Peterfi (1883–1953), Macar zoolog ve biyolog, sitolog. 1939 (yaklaşık) Histoloji ve Embriyoloji Enstitüsü'nde profesör, 1944'te enstitü başkanı. Daha önce 1921-1934 yılları arasında Almanya'da Berlin'deki Kaiser Wilhelm Biyoloji Enstitüsü'nde çalıştı. Bir Yahudi olması ve siyasi nedenlerle görevden alındı . Ardından İngiltere ve Danimarka'da bulundu. Macarca, Almanca (çoğunlukla) ve Türkçe yayınlar yaptı.

Üniversitenin Yabancı Dil Okulu Öğretim Görevlileri (Yabancı Diller Okulu) 

 Robert Anhegger (1911-2001), daha sonra İstanbul Goethe Enstitüsü müdürü
 Heinz Anstock (1909–1980), daha sonra İstanbul'daki Alman Lisesi'nin müdürü
 Herbert Dieckmann (1906–1986), daha sonra Harvard Üniversitesi ve Cornell Üniversitesi'nde Romantik Filoloji Profesörü.
 Liselotte Dieckmann, okulda Yunanca ve Almanca okutmanı; daha sonra ABD
 Ernst Engelberg (1909-2010), Leipzig Üniversitesi'nde işçi hareketinin tarihi araştırmaları.
 Traugott Fuchs (1906-1997), daha sonra İstanbul Boğaziçi Üniversitesi'nde profesör
 Kurt Laqueur (1914-1997), daha sonra Alman diplomatik misyonu hizmetinde yer aldı.
 Hans Marchand (1907-1978), en son Tübingen'de İngilizce Profesörü 
 Werner Richter, 1916'dan beri
 Andreas Tietze (1914-2003), en son Viyana'da Doğu Araştırmaları Profesörü

Okuma 

 Horst Widmann: Sürgün ve eğitim yardımı. Türkiye'ye Almanca konuşan akademik göç. Bern ve Frankfurt / M. 1973. ISBN 3-261-00731-1

Kaynakça 

İstanbul Üniversitesi kişileri
İstanbul Üniversitesinde öğrenim görenler
İstanbul Üniversitesi