Bolaman Irmağı

Bolaman Irmağı, Orta Karadeniz'de, Ordu ili sınırlarında yer alan, Fatsa'nın doğusundan Karadeniz'e dökülen akarsu. Reşadiye-Aybastı sınırında dağların zirvelerinden, yaklaşık 1600 m'den doğar.

Havza 
Bolaman Çayı havzası doğudan Melet Irmağı, güneyden Kelkit Çayı, batıdan Elekçi Çayı, kuzeyden Karadeniz ile çevrilidir. Akarsu havzası, Fatsa, Çamaş, Gürgentepe, Korgan, Kabataş, Aybastı, Gölköy, Çatalpınar ilçe sınırlarına yerleşmiştir.

Havza alanı 1339 km², havzanın K-G uzunluğu 55,7 km, D-B genişliği 37,4 km'dir. Akarsuyun yedi ana kola ayrılır, bu kolların isimleri ve havza genişlikleri şöyledir: Bolaman 178 km², Şahsane 132,6 km², Ilıca 99,4 km², Keş 202,2 km², Eceli 329,5 km², Direkli 227,4 km², Medrese 170,3 km². Akarsu "V" tipi vadi oluşturur, yüksek alanlarda vadi yamaçları birbirine yaklaşır. "Paralel drenaj" hakimdir, genel akış yönü Karadeniz'e doğrudur. 
Akarsu havzasında hepsi heyelan set gölü karakterinde, Gaga Gölü,Sülük Gölü, Ulugöl ve Gök Göl yer alır.

Bolaman Çayının uzunluğu 77 km, kollarından Ceviz Dere 64 km, Şahsane Deresi 27 km'dir. Çay, özellikle Çamaş ilçe sınırlarında kanyonlar oluşturmuştur.

Akım 
Ortalama akım (debi)16,5 m³/sn’dir. Ocaktan sonra yükselmeye başlayan akım nisanda en yüksek seviyesine çıkar. Ocak ayında yükselme başlaması, kar yağışı yerinde denizel etki ile yağmur yağışının baskın olduğunu gösterir. Yaz yağışları olmasına karşılık buharlaşmanın artması su miktarını azaltır. En düşük debi ağustosta görülür. Eylülden sonra debi yükselmeye başlar fakat ilkbaharı seviyesine ulaşamaz. böylece yılda iki yüksek, iki alçak akım gözlemlenir. Her mevsim akışlı, düzenli akım rejimine sahip akarsudur.

Delta 
Bolaman Çayı getirdiği alüvyonlar ile ancak küçük bir koyu doldurabilmiştir. Kıyının derin olması, dalgaların kıyıda çatlaması, dar kıta sahanlığı delta gelişimini engellemektedir.

Yerleşim 
Akarsu havzasında 44 tanesi yamaçta kurulmuş 116 sürekli yerleşme bulunur. 1 şehir, 17 kasaba ve 99 köy yerleşimi ile çok miktarda geçici yerleşim vardır.

Enerji üretimi 
Çay üzerinde Çatalpınar ilçesinde 28 m3 debili biriktirmesiz 6 MW kurulu güçe, 14,10 GWh yıllık ortalama üretime sahip HES bulunur.

Kaynakça 

Ordu'daki akarsular
Fatsa