Uluburun batığı

Uluburun batığı, M.Ö. 14. yüzyılın sonlarına tarihlenen, Uluburun'un doğu kıyısına ve Kaş'ın yaklaşık 10 km güneydoğusuna yakın bir yerde bulunmuş bir Geç Tunç Çağı gemi enkazı. Batık, 1982 yazında, Bodrum, Yalıkavak'tan bir sünger dalgıcı olan Mehmed Çakır tarafından keşfedildi.

1994-1984 tarihleri arasında, her biri üç ila dört ay sürmüş ve toplamda 22.413 dalışı barındıran 11 kampanya sonucunda Akdeniz'in en önemli Geç Tunç Çağı buluntularından biri olarak nitelendirilen batık açığa çıkarılmıştır.

Keşif 
Batık alanı, 1982 yazında, Mehmet Çakır'ın öküz gönü külçeleri olarak bilinen metal külçelerinin taslağını çizmesi sonucunda keşfedildi . Türk sünger dalgıçlarına genellikle Deniz Arkeolojisi Enstitüsü (INA) araştırma ekipleri tarafından süngerler için dalış yaparken eski enkazların nasıl tanımlanacağı konusunda eğitim verilirdi. Çakır'ın bulguları, Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi Müdürü Oğuz Alpözen'in enkaz yerini tespit etmek için müze ve INA arkeologlarından oluşan bir inceleme ekibi göndermesine yol açtı. Keşif ekibi, Uluburun sahiline sadece 50 metre mesafede birkaç miktar bakır külçe buldu.

Batık 

Enkazın ve çevreye dağılmış kargonun dağılımı, geminin 15-16 metre uzunluğunda olduğunu göstermektedir ve sonraki yüzyıllardaki Greko-Romen gemilerininkine benzer zıvana eklemleri ile inşa edilmiştir.

Gemi Lübnan sediri ve meşeden inşa edilmiştir. Lübnan sediri, Lübnan, Güney Türkiye ve Kıbrıs dağlarına özgüdür. Gemi 24 tane taştan çapa taşımıştır. Taşın türü, Ege'de neredeyse tamamen bilinmeyen bir türdür, ancak genellikle Suriye-Filistin tapınaklarında ve Kıbrıs'ta yapı malzemesi olarak kullanılmıştır.

Kargo 
Geminin taşıdığı yük, çoğunlukla gemi keşfedilmeden önce eski metinlerden veya Mısır mezar resimlerinden bilinen ticari hammaddelerden oluşuyordu. Yük, Mısır, El-Amarna'da bulunan Amarna mektuplarında listelenen birçok kraliyet armağanı ile eşleşmektedir.

 Bakır ve kalay külçeleri 
Öküz gönü tipinde toplam 354 külçeden oluşan 10 ton ham bakır.
 121 bakır topuz ve oval külçe.. 
 Yaklaşık bir ton kalay (bakırla alaşımlandığında yaklaşık 11 ton bronz yapar). 
 Kalay külçeleri öküz gönü ve topuz şeklindeydi.
 Kenan kavanozları ve Menengiç reçinesi 
 En az 149 Kenan kökenli kavanoz (Yunanistan, Kıbrıs, Suriye-Filistin ve Mısır'da yaygın olarak bulunur). 
 Kavanozlar kuzey tipi olarak sınıflandırılmıştır ve günümüz İsrail'inin kuzey kesiminde bir bölgede üretilmiştir. 
 Kavanozlardan biri cam boncuklarla, birçoğu zeytinle ancak çoğunluğu eski bir terebentin türü olan Pistacia (Menengiç) reçinesi ile doldurulmuştur. 
 Cam külçeler 
 Kobalt mavisi, turkuaz ve lavanta renklerinde yaklaşık 175 cam külçe bulunmuştur (bilinen en eski cam külçeler). 
 Kobalt mavisi cam külçelerinin kimyasal bileşimi, Mısır ve Miken kökenli cam işleri ile eşleşir.

 Diğer yükler 
 Afrika'dan gelen Dalbergia melanoxylon kütükleri (Mısırlılar tarafından abanoz denir) 
 Fildişi 
 Bir düzineden fazla su aygırı dişi 
 Kaplumbağa kabuğu 
 Murex opercula (tütsü için olası bileşen) 
 Devekuşu yumurtası kabuğu 
 Kıbrıs seramikleri 
 Kıbrıs kandilleri 
 Bronz ve bakır kaplar (keçi başı şeklinde dört, kadın başı şeklinde bir adet olmak üzere bardaklar) 
 İki adet ördek şeklinde fildişi makyaj kutusu 
 Fildişi kaşık 
 Trompet 
 İki düzineden fazla deniz kabuğu yüzüğü 
 Kehribar boncuklar (Baltık kökenli) 
 Akik 
 Karnelyan 
 Kuvars 
 Altın 
 Fayans 
 Cam 
 Mücevher, altın ve gümüş 
 Altın ve gümüş Kenan kökenli takı koleksiyonu 
 Bulunmuş 37 altın parçanın arasında pektoraller, madalyonlar, kolyeler, boncuklar, küçük bir halka ve çeşitli parçalar bulunur. 
 Bikonik kadeh (enkazdaki en büyük altın nesne) 
 Mısır kökenli altın, elektrum, gümüş ve steatit (sabun taşı) nesneler 
 Üzerindi Nefertiti yazan altından bokböceği 
 Bronz dişi heykelcik (baş, boyun, eller ve ayaklar altın tabakayala örtülmüş) 
 Silah ve aletler 
 Ok uçları 
 Mızrak uçları 
 Gürzler 
 Hançer 
 Balta 
 Yakın Doğu tipinde zırh 
 Dört kılıç (Kenan, Miken ve İtalyan tipinde) 
 Çok sayıda alet: oraklar, bızlar, matkap uçları, testere, bir çift maşa, keskiler, baltalar, bileme taşı ve zımparalar 
 Ağırlıklar 
 19 zoomorfik ağırlık (Uluburun'dan çıkartılmış ağırlık seti, çağdaş Geç Bronz Çağı ağırlıklarının en büyük ve en eksiksiz setlerinden biridir) 
 120 geometrik şekilli ağırlık 
 Besin maddeleri 
 Badem 
 Çam fıstığı 
 İncir 
 Zeytin 
 Üzüm 
 Aspir 
 Çörek otu 
 Sumak 
 Kişniş 
 Nar 
 Birkaç adet buğday ve arpa tanesi

Atıflar

Kaynakça 

 
 Pulak, Cemal. "Discovering a Royal Ship from the Age of King Tut: Uluburun, Turkey". In Beneath the Seven Seas, edited by George F. Bass, 34–47. New York, Thames & Hudson Inc., 2005.
 
 

Tunç Çağı'nda Anadolu
Akdeniz'deki batıklar
Kullanımdan kaldırılmış görüntü sözdizimi kullanan sayfalar