Adapiformes

Adapiformes veya Adapoidler, Eosen ila Miyosen dönemleri arasında yaşamış bir erken primat grubudur. Adapiformlar kuzey yarımkürenin çoğuna (şimdiki Avrupa, Asya, Kuzey Amerika ve Afrika) ve ayrıca tropikal Asya'ya kadar güneye ulaştılar. Grup Eosen'den Miyosen çağına kadar yaşadı. Bazı adapiformlar yaşayan makilere benziyordu.

Taksonomi tarihi 
Adapiformlar yalnızca fosil kayıtlarından biliniyor ve monofiletik mi yoksa parafiletik bir grup mu oluşturdukları belli değildir. Bir klad oldukları varsayıldığında, genellikle "nemli burunlu maymunlar" (Strepsirrhini) altında gruplanırlar, bu da onları lemurlarla daha yakından ilişkili yapar ve maymunları ve insansı maymunları içeren "kuru burunlu primatlar" (Haplorhini) ile daha az ilişkilidir.

2009 yılında, Franzen ve meslektaşları, yeni tanımlanan Darwinius cinsini "erken haplorhin türleşmesini temsil eden erken primatların grubu Adapoidea"ya yerleştirdiler, böylece bu yazarlara göre, adapiformlar şimdiye kadar varsayıldığı gibi Strepsirrhini soyu içinde olmayacaktı, ancak  Strepsirrhini ve Haplorrhini arasındaki bir bağlantı olacağını önermişti. Bununla birlikte, Erik Seiffert ve meslektaşlarının Darwinius fosili üzerinde sonraki analizleri, bu  fikri reddederek, Darwinius'u ve Strepsirrhini'deki diğer adapiformlarla sınıflandırdı.

Boyer vd., Strepsirrhini taç grubunun muhtemelen Adapiformes ağacının derinliklerinde ortaya çıktığı düşünüyorlardı (ör. Aframonius ve Notharctidae). Böylelikle, Adapiformes'in tam anlamıyla nesli tükenmiş olmadığı  ve Strepsirrhini ile küçük bir eşanlamlı haline geldiği bulunmuştur. Aşağıda basitleştirilmiş bir kladogram bulunmaktadır.

Bir 2018 araştırması, Donrusselliayı taç primatların (günümüz primatlarının son ortak atası ve onun soyundan gelenlerin grubu) kardeş taksonu olarak belirledi.

Sınıflandırma 
Adapiformes bazen Strepsirrhini (nemli burunlu primatlar) ile sinonim olarak kabul edilir.
Alt takım Nemli burunlu primatlar
İnfra takım Lemuriformes 
İnfra takım Lorisiformes
 İnfra takım Adapiformes
 Üst familya Adapoidea
 Familya Notharctidae
 Familya Sivaladapidae
 Familya Adapidae
 Üst familya incertae sedis
 Familya Azibiidae
 Familya Djebelemuridae
 Alt familya Caenopithecinae

 Maymunların kökeni hipotezi 
Philip Dean Gingerich, bazı Adapiformların antropoidlerle ilişkili olabileceğini öne sürdü.

Özellikle Darwiniusun Eosimias benzeri özellikleri Gingerich'in kanıtları arasındaydı.

Bu durumda Adapiformlar antropoidlerin ve nemli burunlu primatların doğrudan atalarıdır.

Ancak Gingerich'in hipotezini destekleyen hiçbir makale (kendisinin yazdıkları hariç) yayımlanmadı.

Diğer adapiformlar ve Darwinius''un, nemli burunlu primatlarla ilişkili olduğu görüşü, genel olarak kabul görendir.

Ayrıca bakınız
Primatların evrimi
Makimsilerin evrimi

Notlar

Kaynakça

Özel

Genel 

 
 

Miyosen devri soy tükenmeleri
Adapiformes
1997'de tanımlanan fosil taksonları
Otomatik taksonkutu eklenmesi gereken sayfalar