Mistikos

Mistikos (, "saklı kişi") 9 ile 15 yüzyıl arasında imparatorluk yüksek mahkemesinin önemli bir Bizans makamıdır. Başlangıçta rolü belirsizdir; muhtemelen Bizans imparatorunun kişisel sekreteriydi. Zamanla, makam adli görevleri de yerine getirmeye başladı. Komninos Hanedanı döneminde önemli bir malî bir memur oldu ve Paleologos Hanedanı'nda da en yüksek rütbeli devlet makamlarından bir olmaya devam etti.

Tarihçesi ve fonksiyonları 
Makam ilk defa imparator I. Basileios () hükümdarlığında Leon Hoirosfaktis tarafından kullanıldığında ortaya çıkmıştır. Başlangıçtaki fonksiyonu belirsizdir. Franz Dölger, mistikos makamını imparatorun özel sekreteri olarak görürken, Nikolaos Oikonomides onu çoktan adli bir memurluk seviyesinde olarak düşünür.

İmparatora olan yakınlıklarından ötürü, makam sahipleri büyük bir güce sahipti. Zaten VI. Leon () hükümdarlığında mistikos, Konstantinopolis patriği olmuştu: Nikolaos Mistikos. İmparatorlar tarafından güvenilen mystikoi, bu nedenle çeşitli önemli makamlarda bulunmuşlardır: zaman zaman bir protasekretisin görevlerini, çeşitli adli görevler ya da imparatorluk yatak odası (koitōn) kurumunun başı olarak görev yapmışlardır. İmparator I. Manuil () hükümdarlığında makam belirli bir yere yükseldi, imparatorluk sarayının ve imparatorun hazinesinin sorumluluğu verildi, böylece yalnızca çeşitli imparatorluk makmalarının maaşlarının akışını değil imparatorun kiliselere bağış ve hamiliğini de kontrol ediyordu. Makam 13. yüzyılda da önemini korudu, makama gelenlerden en az birisi pansebastos unvanına sahipti. Makamın fonksiyonu o dönem de gene belirsizdir. Makam, 15. yüzyılda Bizans İmparatorluğu'nun sonuna kadar kullanıldı.

Makamın türevleri 
10 ve 11. yüzyılda, birçok mistikos terimi temellimakam mevcuttu. Prōtomistikos (πρωτομυστικός, "birinci mystikos"), 1057 yılında kıdemli bir adli memura verilmiştir. Ayrıca mistografos (μυστογράφος) ve mistolektēs (μυστολέκτης) makamlarıda sıklıkla mühürlerde görülür. Mistolektēs ilk 911/2 yılında görülür, yaklaşık 1100 yılına kadar kullanılmıştır, muhtemelen I. Aleksios () tarafından kaldırılmıştır. Yaklaşık 975 yılında yazılmış Escorial Taktikonun makamlar listesinde mistikosun ardından geldiği için muhtemelen mistikos yardımcısıdır, bu makamda bulunanların mühürlerinde noterlik ve adli memur olarak unvan paylaşılır. Mistolektēs makamı en çok 11 ve 12. yüzyılda mühürlerde kullanılmıştır. Noter ve adli memur makamlarıyla, makamı elinde bulunduranların mühürlerinde ayrıca saray içinde makamlar ile ilşkilidriler.

Kaynakça 
Özel

Genel

Konuyla ilgili yayınlar 

Bizans'ta adlî makamlar
Bizans'ta saray makamları
Bizans'ta malî makamlar