Dumas molekül kütlesi belirleme yöntemi

Dumas moleküler ağırlık belirleme yöntemi, bilinmeyen bir maddenin moleküler ağırlığını belirlemek için geçmişte kullanılan bir prosedürdü. Dumas yöntemi, oda sıcaklığında sıvı olan uçucu organik maddelerin moleküler ağırlıklarını belirlemek için uygundur.

Yöntem, prosedüre adını veren Jean Baptiste André Dumas adlı bir Fransız kimyager tarafından tasarlandı. Dumas, elementlerin (cıva, fosfor, kükürt) ve inorganik bileşiklerin buhar yoğunluklarını belirlemek için yöntemi kullandı.

Günümüzde bir maddenin moleküler ağırlığını belirlemek için kütle spektrometrisi ve element analizi gibi modern yöntemler kullanılmaktadır.

Yöntem 
Prosedür, az miktarda bilinmeyen maddenin, hacmi bilinen darası alınmış bir kaba yerleştirilmesini gerektiriyor. Kap daha sonra bir kaynar su banyosunda ısıtılır; Şişe içindeki tüm hava dışarı atılacak ve bilinmeyen maddenin buharı ile değiştirilecektir. Kalan sıvı gözlenmediğinde, kap kapatılabilir (örneğin alevle), kurutulabilir ve tartılabilir.

Haznenin darası çıkartılarak, hazne içindeki bilinmeyen buharın gerçek kütlesi hesaplanabilir. Bilinmeyen bileşiğin ideal gaz denklemine uyduğu varsayılırsa bilinmeyen bileşiğin mol sayısı n, şu şekilde belirlenebilir:

 

burada basınç, p, atmosferik basınçtır, V, kabın ölçülen hacmi, T, kaynar su banyosunun mutlak sıcaklığı ve R, ideal gaz sabitidir.

Kap içindeki buharın kütlesini hesaplanan mol sayısına bölerek moleküler ağırlık elde edilebilir.

Varsayımlar 
Bu yöntemde iki ana varsayım kullanılmaktadır:

 Bileşik buhar ideal şekilde davranır
 Ya kabın hacmi oda ve çalışma sıcaklığı arasında önemli ölçüde değişmez ya da kabın hacmi çalışma sıcaklığında doğru bir şekilde belirlenebilir.

Ayrıca bakınız 

 Victor Meyer Yöntemi
 Kriyoskopi ve ebulliyoskopi, moleküler ağırlıkların belirlenmesi için diğer iki yöntemdir

Kaynakça

Konuyla ilgili yayınlar

Dış bağlantılar 

 https://web.archive.org/web/20091229043650/http://chemlabs.uoregon.edu/Classes/Exton/CH228/Dumas.pdf
 https://web.archive.org/web/20100820010803/http://wwwchem.csustan.edu/chem1102/molwt.htm

Molekül fiziği