Azerbaycan-Çin ilişkileri

Azerbaycan-Çin ilişkileri, Azerbaycan ile Çin topraklarındaki hem tarihî hem de çağdaş devletler arasındaki ilişkileri içerir. Şi Cinping, iki ülke arasındaki ilişkilerin dostane ve kooperatif şekilde devamlı olarak geliştiğini ifade etmiştir; Çin Dışişleri Bakanlığı'na göre, iki ülke arasındaki "siyasî ilişkiler sabittir; karşılıklı güven seviyesi yüksektir, ve pragmatik açıdan [bu ilişkilerin] sonuçları verimlidir;" üstelik Çin, Azerbaycan'ın egemenliğini ve bağımsızlığını desteklemektedir. Azerbaycan tarafı ise "Çin ile bulunduğu işbirliği seviyesini yükseltmeye ve işbirliği alanlarını genişletmeye çok umduğu"nu ve Azerbaycan'ın kapısının Çin'e "sürekli açık" olduğunu ifade etmiştir. Çin, Azerbaycan'ın bağımsızlığını tanıyan ve Azerbaycan devletiyle ilişkiler kurmuş ilk ülkelerden biridir ve Azerbaycan, kendi Doğu Asya politikasında Çin'i bir öncelik olarak görmektedir.

Tarih 

Azerbaycan ile Çin arasındaki ilişkiler, iki bin yıl öncesine kadar dayanır. Çangan'dan Avrupa'ya kadar giden İpek Yolu, Azerbaycan'ın içinden geçerdi ve Doğu ile Batı arasındaki kültür alışverişinde önemli bir rol oynadı. 12. yüzyıl Azeri şairler, Çin hakkında eserler yazmıştır. Yuan Hanedanı döneminde, Moğol Ordusu her yerde savaştı ve Çin tıbbi yöntemleri Azerbaycan'a yayıldı.

Sovyetler Birliği döneminde Azerbaycan-Çin ilişkileri, Çin-Sovyetler Birliği ilişikilerinin bir parçasıydı. Azerbaycanlı gösteri sanat grupları Çin'e gelip turlar yapardı, ve Sovyetler Birliği, Çin'in petrol sanayisini geliştirmek için Çin'e Azerbaycanlı uzmanlar gönderirdi; ör. Karamay petrol sahası, Çin'de Azerbaycanlı uzmanların çalıştığı yerlerden biridir. 1961 yılı başında  heyeti, Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreteri ile görüştü ve iki taraf temaslarda bulundu. Sonra Çin-Sovyet ayrılığı yer aldı ve sonuç itibarıyla Çin-Azerbaycan ilişkileri de duraklandı. Her iki ülke, 2 Nisan 1992 tarihinde ilişkiler kurdu ve Ağustos 1992'de Çin'in Azerbaycan Büyükelçiliği kuruldu.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, kariyeri boyunca birkaç kez Çin'e ziyarete gitmiştir. Ağustos 2008'de Yaz Olimpiyatları açılış törenine, Mayıs 2014'te de Asya'da İşbirliği ve Güven Arttırıcı Önlemler Konferansı'na katıldı. Mart 2005 ve Aralık 2015'te iki kez Çin'e resmî ziyarete gitti. Azerbaycan Cumhuriyeti Millî Meclisi Başkanı Oktay Esedov da Haziran 2018'de Çin'de resmî ziyarette bulundu. Mayıs 2016'da Politbüro üyesi, ÇKP Merkez Siyaset ve Hukuk Komisyonu üyesi ve Başkan Şi Cinping'in Özel Temsilcisi Meng Jianzhu, Azerbaycan'ı ziyaret etti; bundan bir ay sonra, ÇKP Politbüro Yürütme Komitesi üyesi ve ÇHC Başbakan Yardımcısı Zhang Gaoli de Azerbaycan'a ziyarete geldi.

Ayrıca bakınız 
 
 Azerbaycan'ın dış ilişkileri
 Çin'in dış ilişkileri

Kaynakça 

Çin
Çin'in ikili ilişkileri