Örkeş Dölet

Örkeş Dölet (Uygurca: ; ), Uygur kökenli Çinli muhalif. Çoğu uluslararası kaynakta Çince ismi "Wuerkaixi" ile bilinir. 1989 Tiananmen Meydanı protestolarında oynadığı liderlik rolü için bilinir.

Kökenleri İli Kazak Özerk İli (Sincan Uygur Özerk Bölgesi)'ne dayanan Dölet, 17 Şubat 1968 tarihinde Pekin'de doğdu. Pekin Normal Üniversitesi öğrencisi iken ulusal bir televizyon yayınında Çin Başbakanı Li Peng'ı sertçe eleştiren bir açlık grevcisi olarak tanınma kazandı. Reform yanlısı 'nun ana liderlerinden biriydi ve memurlarla yapılan başarısız müzakerelerine öncülük edilmesinde yardımda bulundu.

Dölet en sonunda Tayvan'a yerleşti ve  geçti, burada da profesyonel olarak siyaset yorumcusu olarak çalışmaya başladı. 2014 ve 2016 yıllarında Tayvan Yasama Yuanı milletvekilliği için kendisini aday olarak göstermiş, ancak bu adaylıklar başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

Dölet, Tiananmen'deki rolü için hala Çin'de en çok aranan ikinci kişidir.  altında Çin'den kaçtıktan sonra 1989'dan beri görmediği ebeveynlerini görmek için Çin anakarasına dönme arzusunu dile getirmiştir. Anakaraya girememiş ve ailesi onu yurtdışında görmek için pasaport alamamıştır. 3 Haziran 2009 tarihinde, Çin anakarasına girip mahkemeye teslim olmak ve mahkemede kendi adını temize çıkartmak amacıyla Makao'ya geldi. Makao yetkilileri onu tutuklamayı reddetti ve onu Makao'dan Tayvan'a doğru sınırdışı ettirdi. 4 Haziran 2010 tarihinde kendisini Çin'e teslim etmek amacıyla kendisini Tokyo'daki Çin Büyükelçiliği'nin içine zorlamaya çalıştığı zaman Japon yetkilileri tarafından tutuklandı. İki gün sonra suçsuz olarak serbest bırakıldı. 18 Mayıs 2012'de kendini üçüncü kez Washington, DC Çin Büyükelçiliği'ne teslim etmeye çalıştı, fakat Çin Büyükelçiliği onu tamamen görmezden gelmeye karar verdi. 2013 yılının sonunda Hong Kong'da iken kendisini tekrar Çin anakarasına teslim etmeye çalıştı, ancak buradan da Tayvan'a doğru tekrar sınırdışı edildi.

Ayrıca bakınız 

 1989 Tiananmen Meydanı protestoları

Kaynakça 

1968 doğumlular
Yaşayan insanlar
Çinli muhalifler
1989 Tiananmen Meydanı Olayları
Çinli demokrasi aktivistleri
Uygur asıllı Tayvanlılar