Jeotgal

Jeotgal (Korece: 젓갈) veya jeot (Korece: 젓 ), ( çevirisi tuzlu deniz ürünleri), karides, istiridye, deniz tarağı, balık ve havyar gibi deniz ürünleriyle yapılan, korunmuş tuzlu yemekler kategorisidir. Jeotgal içeriğine bağlı olarak yumuşak, katı parçalardan berrak, et suyu benzeri sıvıya kadar değişebilir.

Katı jeotgal genellikle banchan (yan yemekler) olarak yenir. Aekjeot (Korece: 액젓) veya balık sosu olarak adlandırılan sıvı jeotgal, kimçi'nin baharatlanmasında, çeşitli çorba ve güveçlerde (guk, jijimi, jjigae) popüler olarak kullanılır. Bir çeşni olarak, saeu-jeot (karides jeotgal) gibi daha küçük katı parçalara sahip jeotgal ise genellikle domuz eti yemekleri (bossam, jokbal, samgyeopsal), sundae (Kore sosisi), hoe (çiğ balık) ve birkaç çorba ve güveç ile daldırma sosu olarak servis edilir.

Tarih 

Üç Kore Krallığı'nda fermente gıdalar yaygın olarak bulunabiliyordu, 289'da yayınlanan bir Jin Hanedanlığı tarihi metni olan Üç Krallığın Kayıtları gibi, Wei Kitabı'nın Dongyi başlıklı bölümünde Koguryo Korelilerinin şarap, soya fasulyesi ezmesi, tuzlanmış ve fermente edilmiş balık gibi fermente gıdalar yapma konusunda yetenekli olduklarından bahseder. Jeotgal'in ilk Kore kaydı, Samguk Sagi'de, Kral Sinmun'un 683'te düğün hediyesi olarak pirinç, şarap, jerky ve jeotgal sunduğuna atıfta bulunarak ortaya çıkmıştır. 1124'te, bir Çinli Song Hanedanlığı elçisi, jeotgal'ın Koryo'da beğenildiğini yazdı. Joseon edebiyatında yazılan 16. yüzyıl günlüğü olan Miam ilgi'de yirmi dört jeotgal türü yer almaktadır. 180'den fazla jeotgal türü, Gosa chwaryo ve Swaemirok 16. yüzyıl kitaplarında; Eumsik dimibang, Sallim gyeongje ve Jeungbo sallim gyeongje 17-18. yüzyıl kitaplarında bulunabilir.

Türler 
Jeotgal türleri, ana malzemelere, bölgelere, aile tercihlerine ve kişisel tercihlere bağlı olarak değişir. Geçmiş zamanlarda ulaşımın sınırlı olması nedeniyle, denizlere yakın bölgeler, iç bölgelere kıyasla daha fazla jeot türüne sahiptir.

Balık (balık içleri ve havyar) 
 Baendaengi-jeot (Korece: 밴댕이젓 ) - tuzlu Sardinella zunasi
 Baengeo-jeot (Korece: 뱅어젓 ) - tuzlu yavru prickleback
 Biut-jeot (Korece: 비웃 젓 ) - tuzlu Pasifik ringası
 Bolak-jeot (Korece: 볼락 젓 ) - tuzlu Sebastes inermis
 Byeongeo-jeot (Korece: 병어 젓 ) - tuzlu Pampus argenteus
 Changnan-jeot (Korece: 창난젓 ) - tuzlu Gadus chalcogrammus (morinaya benzeyen bir tür balık) iç organları
 Cheongeo-al-jeot (Korece: 청어 알젓 ) - tuzlu Pasifik ringası yumurtası
 Daegu-al-jeot (Korece: 대구 알젓 ) - tuzlu Gadus makrosefali yumurtası
 Daegu-iri-jeot (Korece: 대구 이리 젓 ) - tuzlu Gadus makrosefali balık sütü
 Daechang-jeot (Korece: 대창 젓 ) - tuzlu Gadus makrosefali iç organları
 Domi-jeot (Korece: 도미 젓 ) - tuzlu kızıl çipura (Pagrus major)
 Dorumuk-jeot (Korece: 도루묵 젓 ) - tuzlu Arctoscopus japonicus
 Euneo-al-jeot (Korece: 은어 알젓 ) - tuzlu Plecoglossus altivelis yumurtası
 Gajami-jeot (Korece: 가자미 젓 ) - tuzlu pisi balığı
 Galchi-jeot (Korece: 갈치 젓 ) - tuzlu kılkuyruk balığı
 Galchi-sok-jeot (Korece: 갈치 속젓 ) - tuzlu kılkuyruk balığı iç organları
 Gangdari-jeot (Korece: 강달이 젓 ) - tuzlu bighead croaker
 Godeungeo-naejang-jeot (Korece: 고등어 내장 젓젓 ) - tuzlu kolyoz iç organları
 Goji-jeot (Korece: 고지 젓 ) - tuzlu Gadus chalcogrammus balık sütü
 Gwangnan-jeot (Korece: 광란 젓 ) - tuzlu zeytin pisi balığı (Paralichthys olivaceus) yumurtası
 Ingeo-jeot (Korece: 잉어 젓 ) - tuzlu sazan
 Jangjae -jeot (Korece: 장재 젓 ) - tuzlu Pasifik morinası solungaçı
 Jari-jeot (Korece: 자리젓 ) - tuzlu Chromis notata
 Jeoneo-bam-jeot (Korece: 전어 밤젓 ) - tuzlu Konosirus punctatus işkembesi
 Jeoneo-jeot (Korece: 전어 젓 ) - tuzlu Konosirus punctatus
 Jeongeori-jeot (Korece: 정어리 젓 ) - tuzlu Sardinops sagax
 Jogi-agami-jeot (Korece: 조기 아가미 젓 ) - tuzlu Larimichthys polyactis solungaçı
 Jogi-al-jeot (Korece: 조기 알젓 ) - tuzlu Larimichthys polyactis yumurtası
 Jogi-jeot (Korece: 조기젓 ) - tuzlu Larimichthys polyactis
 Junchi-jeot (Korece: 준치 젓 ) - tuzlu Ilisha elongata
 Kkongchi-jeot (Korece: 꽁치 젓 ) - tuzlu Cololabis saira
 Maegari-jeot (Korece: 매가리 젓 ) - tuzlu Japon istavriti
 Myeolchi-jeot (Korece: 멸치젓 ) - tuzlu Japon hamsisi
 Myeongnan-jeot (Korece: 명란젓 ) - tuzlu Gadus chalcogrammus yumurtası
 Myeongtae-agami-jeot (Korece: 명태 아가미 젓젓 ) - tuzlu Gadus chalcogrammus solungaçı
 Nansa-jeot (Korece: 난사젓 ) - tuzlu yavru Hypoptychus dybowskii
 Neungseongeo-jeot (Korece: 능성어 젓 ) - tuzlu Hyporthodus septemfasciatus
 Obunjagi-jeot (Korece: 오분자기 젓 ) - tuzlu yavru Haliotis asinina (denizkulağı türü)
 Sokjeot (Korece: 속젓 ) - tuzlu Larimichthys polyactis iç organları
 Sungeo-al-jeot (Korece: 숭어 알젓 ) - tuzlu dubar yumurtası
 Taean-jeot (Korece: 태안젓 ) - tuzlu Gadus chalcogrammus gözü
 Ttora-jeot (Korece: 또라젓 ) - tuzlanmış dubar iç organları
 Ungeo-jeot (Korece: 웅어 젓 ) - tuzlu Coilia nasus
 Yeoneo-al-jeot (Korece: 연어 알젓 ) - tuzlu köpek sombalığı yumurtası
 Yeopsak-jeot (Korece: 엽 삭젓 ) - tuzlu Konosirus punctatus işkembesi

Kabuklu deniz hayvanları ve diğer deniz hayvanları 
 Bajirak-jeot (Korece: 바지락젓 ) - tuzlu Venerupis philippinarum
 Bangge-jeot (Korece: 방게젓 ) - tuzlu Helice tridens (yengeç türü)
 Daeha-jeot (Korece: 대하 젓 ) - tuzlu Fenneropenaeus chinensis
 Daehap-jeot (Korece: 대합젓 ) - tuzlu Meretrix lusoria
 Dongjuk-jeot (Korece: 동죽 젓 ) - tuzlu Astarte borealis
 Gaetgajae-jeot (Korece: 갯가재 젓 ) - tuzlu Oratosquilla oratoria (mantis karidesi)
 Ge-al-jeot (Korece: 게알젓 ) - tuzlu yengeç yumurtası
 Gejang (Korece: 게장 ) - tuzlu yengeç
 Geut-jeot (Korece: 게 웃젓 ) - tuzlu Haliotis asinina (denizkulağı türü) iç organları
 Gonjaengi-jeot (Korece: 곤쟁이젓 ) - tuzlu Mysida
 Guljeot (Korece: 굴젓 ) - tuzlu istiridye
 Haesam-chang-jeot (Korece: 해삼 창젓 ) - tuzlu deniz hıyarı iç organları
 Haesam-jeot (Korece: 해삼 젓 ) - tuzlu deniz hıyarı
 Hanchi-jeot (Korece: 한치 젓 ) - tuzlu Uroteuthis chinensis
 Haran-jeot (Korece: 하란 젓 ) - tuzlu karides yumurtası
 Honghap-jeot (Korece: 홍합 젓 ) - tuzlu Mytilus coruscus (midye türü)
 Jeonbok-jeot (Korece: 전복 젓 ) - tuzlu denizkulağı
 Jogae-jeot (Korece: 조개젓 ) - tuzlu deniz tarağı
 Kkolttugi-jeot (Korece: 꼴뚜기젓 ) - tuzlu yavru kalamar
 Kkotge-jeot (Korece: 꽃 게젓 ) - tuzlu Portunus trituberculatus (yengeç türü)
 Matjeot (Korece: 맛젓 ) - tuzlu ustura midyesi
 Meongge-jeot (Korece: 멍게 젓 ) - tuzlu Halocynthia roretzi
 Mosijogae-jeot (Korece: 모시 조개젓 ) - tuzlu Cyclina sinensis
 Nakji-jeot (Korece: 낙지 젓 ) - tuzlu (Octopus minor) ahtapot
 Ojingeo-jeot (Korece: 오징어젓 ) - tuzlu kalamar
 Pijogae-jeot (Korece: 피 조개젓 ) - tuzlu Anadara broughtonii
 Saengi-jeot (Korece: 생이 젓 ) - tuzlu tatlı su karidesi
 Saeu-jeot (Korece: 새우젓 ) - tuzlu karides
 Seha-jeot (Korece: 세하 젓 ) - tuzlu cam karides
 Seongge-al-jeot (Korece: 성 게알젓 ) - tuzlu denizkestanesi yumurtası
 Seongge-jeot (Korece: 성 게젓 ) - tuzlu denizkestanesi
 Sora-jeot (Korece: 소라젓 ) - tuzlu deniz salyangozu (Turbo cornutus)
 Tohwa-jeot (Korece: 토화 젓 ) - tuzlu nehir ağzı istiridyesi

Galeri

Ayrıca bakınız

Kaynakça 

Kore mutfağı