Ançishati Bazilikası

Ançishati Meryem Ana Bazilikası (Gürcüce: ანჩისხატი) Gürcistan'ın başkenti Tiflis'teki mevcut kiliseler arasında en eskisidir. Gürcü Ortodoks Kilisesi'ne bağlı olan kilise, altıncı yüzyıldan kalmadır.

Tarihi
Kilise, eski Gürcü yıllıklarına göre, Tiflis'i başkenti yapan İberya Kralı Daçi tarafından 522-534 dolaylarında yaptırılmıştır. Başlangıçta Meryem'e adanan kilise, on ikinci yüzyıl kuyumcusu Beka Opizari'nin Klarceti'deki  Ança Manastırı'nda yaptığı değerli ikonanın Osmanlı işgalinden korunması için 1675'te Tiflis'e taşınmasıyla, Ançishati (başka bir deyişle Kutsal Kiremit) olarak yeniden adlandırılmıştır. İkona, yüzyıllarca Meryem Ana Bazilikası'nda saklanmıştır. Günümüzde Gürcistan Sanat Müzesi'nde sergilenmektedir.

Bazilika, Gürcistan ile Persler ve Türkler arasındaki savaşlar nedeniyle 15 ve 17. yüzyıllar arasında birkaç kez hasar görmüş, ve yeniden inşa edilmiştir. Ançishati Bazilikası'nın yanındaki tuğla çan kulesi, Katolikos Domenti tarafından 1675 yılında yaptırılmıştır.

Yapıya 1870'lerde bir kubbe eklendiğinde görünümü büyük ölçüde değişmiştir. Sovyetler döneminde, Ançishati Bazilikası'ndaki tüm dini törenler durdurulmuş, ve bina bir el sanatları müzesi haline getirilmiştir. Daha sonra ise sanat stüdyosu olarak kullanılmıştır. Kilisede 1958'den 1964'e kadar, Tiflis'in kuruluşunun 1500. yıl dönümünün kutlanması için restorasyon çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar, kilisenin görünümünü on yedinci yüzyıldaki haline döndürmüştür. Kilise, 1991 yılında, Gürcistan'ın bağımsızlığını ilan etmesinden sonra dini kullanıma açılmıştır.

Ançishati Bazilikası'nda kurulmuş olan Ançiskhati Korosu, dünyadaki Gürcüce polifonik korolarının önde gelen temsilcilerinden biridir.

Mimarisi
Ançishati Bazilikasının at nalı biçimli yarım kubbeleri oluşturan iki köprü ayağı ile bölünmüş şekli, yapının eskiliğini göstermektedir. Üç açıklıklı bir bazilikadır. İlk olarak sarı tüf bloklardan inşa edilen yapının 1958 ve 1964 yılları arasındaki restorasyonunda, tuğladan geniş ölçüde faydalanılmıştır. Yapının üç tane girişi vardır, ancak günümüzde sadece batı girişi kullanılmaktadır. 1683 yılında Katolikos Nikoloz Amilahvari'nin emriyle boyanan sunağın dışında, kilisedeki resimlerin tamamı 19. yüzyıldan kalmadır.

Notlar

Kaynakça 

Abashidze, Irakli. Ed. Georgian Encyclopedia. Vol. IX. Tbilisi, Georgia: 1985.
Amiranashvili, Shalva. History of Georgian Art. Khelovneba: Tbilisi, Georgia: 1961.
Grigol Khantsteli. Chronicles of Georgia.
Rosen, Roger. Georgia: A Sovereign Country of the Caucasus. Odyssey Publications: Hong Kong, 1999.

Dış bağlantılar

Tiflis şehir hükümeti sitesi

6. yüzyılda tamamlanan kiliseler
Gürcü Ortodoks ve Elçisel Kilise
Tiflis'teki Gürcü Ortodoks kiliseleri