İsmail Hakkı (1846 doğumlu yazar)

Manastırlı İsmail Hakkı, son devir Osmanlı alimidir.

Hayatı 
Dedesi Vaka-i Hayriye esnasında Konya'dan kaçarak Manastır’a gitti ve oraya yerleşmiştir. İsmail Hakkı Manastır'da doğmuştur. İlk öğrenimini Manastır’da gördükten sonra İstanbul’a gidip tahsiline devam etmiştir. Dolmabahçe Valide Sultan, Süleymaniye, Sultan Ahmed ve Ayasofya camilerinde vaaz vermiştir. Öte yandan Eyüp Askerî Rüşdiyesi’nde Arapça, Mekteb-i Hukuk’ta fıkıh, Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn ile Askeri Tıbbiye’de akaid muallimliği, Mekteb-i Mülkiye’de tefsir, hadis ve kelâm müderrisliği görevlerinde bulunmuştur. 1899’da İstanbul Darülfünun'da usûl-i fıkıh ve tefsir müderrisliği yapmıştır. 16 Aralık 1908’de Meclis-i Âyan üyeliğine seçilmiş ve bu görevi yürütürken V. Mehmed ile birlikte Rumeli seyahatine çıkmıştır. 5 Aralık 1912’de Anadoluhisarı’ndaki evinde ölmüştür, cenazesi Fatih Camii Haziresi'ne defnedilmiştir.

Oğlu Asım Arar, Mustafa Kemal Atatürk’ün özel doktorluğunu yapmış, torunu İsmail Hakkı Arar da Devlet, Adalet ve Millî Eğitim bakanlıkları görevlerinde bulunmuştur.

Eserleri 
 Hâce-i Lisân-ı Osmânî (İstanbul 1294).
 Tercümetü’r-Risâleti’l-Hamîdiyye (Beyyinât-ı Ahmediyye)
 Ahkâm-ı Şehr-i Sıyâm
 Mevâhibü’r-raḥmân fî menâḳıbi’l-İmâm Ebî Ḥanîfe en-Nuʿmân
 Metâlib-i İrfâniyye ve Îzâhât-ı Nûniyye (İstanbul 1312)
 Vesâilü’l-felâh fî mesâili’n-nikâh (İstanbul 1313)
 Mevâidü’l-in‘âm fî akāidi’l-İslâm (İstanbul 1314)
 Tefsîr-i Sûre-i Yâsîn (İstanbul 1316).
 Telhîsü’l-kelâm fî berâhîni akāidi’l-İslâm (İstanbul 1324)
 Mevâiz (İstanbul 1324, 1331).
 Şerhu’s-sadr bi-fezâili Leyleti’l-kadr (İstanbul 1325).
 Kitâbü’l-vesâyâ ve’l-ferâiz (İstanbul 1326).
 Kosova Sahrâsı Mev‘izası (Selânik 1327)
 Usûl-i Fıkıh (İstanbul 1328)
 Hak ve Hakîkat (İstanbul 1329)
 Mebâdî-i Fârisî. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi’nde bulunmaktadır (Hamidiye, nr. 843)
 Füyûzâtü’l-meliki’l-allâm fî kerâmeti Abdisselâm. Abdülkerim Bermutî’ye dair eserin tercümesi olup bir nüshası İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi’nde mevcuttur (nr. 4672)
 Şerhu Mi‘yâri’l-adâle. Bir nüshası İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi’nde kayıtlıdır (TY, nr. 9549)

Kaynakça 

1846 doğumlular
Manastır doğumlular
1912 yılında ölenler
II. Abdülhamid tarafından seçilen Meclis-i Âyan üyeleri
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyeleri
İstanbul'da ölenler
Fatih Camii Haziresi'ne defnedilenler