Nahçıvan kaya işaretleri

2016 yılında Culfa bölgesi Ərefse ve Milah köyleri arasında Ağsal denilen yerde kaya işaretleri bulundu  . İlk olarak Nahçıvan'da görülen bu işaretlerin benzerleri  Güney Azerbaycan ve Doğu Anadoluda yaygındır  Agsal'da üç kaya işareti bulundu. İşaretlerin her biri bir kayaya oyulmuştur. Bu işaretlerden biri bir dairedir. Bazı kısımlar bitkilerle kaplı olduğu için şu an iyi görünmüyor. Çapı 0, 65 metre genişliği 10 cm  derinliği 5 cm dan oluşmaktadır. Kuzey tarafında 5 cm genişliğinde bir akıtma kanalı bulunmaktadır  . Diğer iki işaret daha iyi görünüyor. İkinci işaret ovaldir. Çapı 0, 50 cm olan bu işaretin batıda iki akıtma kanalı mevcuttur. Üçüncü işaret orak şeklindedir. Ana kaya yüzeyinden 10 cm derinlikte yer alan bu işaret, akıtma kanalının güney tarafında ve 20 cm genişliğindedir  . Kaya işaretlerinin akıma kanallarının ortak bir özelliği, vadiye doğru yönelmeleridir, bu da onların sıvı akışı için kullanıldığını gösterir  . Bazı mezarların yanında kaya işaretlerinin olması da bunların kültürel amaçla kullanıldığını göstermektedir. Türbelerin  kaya işaretlerinin yanında yer alması ve bazı işaretlerin dilek deliği olarak kullanılması  da bu görüşü desteklemektedir. Günümüz köylülerinin ziyaret ettiği Ağsal kaya levhalarının çevresinde bir dilek ağacının olması ilginçtir.

Kaynakça 

Azerbaycan'daki tarih öncesi sitler
Azerbaycan'daki arkeolojik sitler