Wojciech Rychlewicz

Wojciech Rychlewicz (24 Haziran 1903, Podolya, Mielnikowce yakınlarındaki Niemirów'de doğdu, 8 Aralık 1964'te Londra'da öldü) - Polonyalı diplomat, konsolosluk memuru, 1938-1941 yıllarında Polonya Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosluğu misyon şefi. II.Dünya Savaşı sırasında, Polonyalı Yahudilerin çoğunun Filistin ve Amerika'ya seyahat etmesine olanak tanıyan belgelerin çıkarılması operasyonuna dahil oldu  .

Özgeçmiş

Aile ve eğitim 
Toprak sahibi bir soylu ailede Pobóg sülalesinden Józef Kazimierz Rychlewicz'in (1864–1933) ve Gozdawa - Reutt sülalesinden Helena’nın oğlu olarak  dünyaya geldi. Riga Teknoloji Üniversitesi Kimya Fakültesi mezunu olan babası, Podolya vilayetinde Czerwiński'lere ait Mielnikowce mülkünün kiracısıydı. İkinci Polonya Cumhuriyeti'nde ise Vilnius Emlak Bankası Değerleme Komitesi başkanlığı yaptı. Büyük büyükannesi Maryla Wereszczakówna idi  .

17 yaşında Polonya-Bolşevik savaşına katıldı. 1920'de lise diplomasını aldığı Vilnius'a yerleşti. 1924–1926'da Varşova Teknoloji Üniversitesi'nde su mühendisliği ve ardından 1926–1931'de Ekonomi Yüksekokulu'nda okudu. 1924'ten itibaren üyesi olduğu Arkonia Akademi Birliği'ne 1928–1930 yıllarında başkanlık yaptı  .

Diplomatik kariyer 
Mezun olduktan sonra Polonya diplomatik hizmetine katıldı. 1 Mart 1936'da göreve başladığı Polonya Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosluğu'nda 1 Temmuz 1937'de kültür ataşesi oldu ve ardından 1 Nisan 1939'dan 1 Nisan 1941'e kadar Konsolosluk misyon şefi olarak görev yaptı  . Haziran 1938'de devlet hizmetindeki başarılarından dolayı Gümüş Liyakat Haçı  ile ödüllendirildi. Eylül 1939'da Bank Polski'ye ait 75 ton altının Romanya ve Türkiye üzerinden Fransa'ya  transferinde yer aldı (organize edenler: Ignacy Matuszewski ve Henryk Floyar-Rajchman )   .

En önemli eylemi ise İstanbul'daki konsolosluğu yönetirken, binlerce Polonyalı Yahudiye Polonyalı Katolik olduklarına dair sahte sertifikalar vermek oldu. Bu onların Filistin'e ve birkaç Kuzey ve Güney Amerika ülkesine seyahat etmelerini sağladı. Sertifikalar konsolos Rychlewicz tarafından ücretsiz olarak verildi ve Sürgündeki Polonya Hükümeti tüm bu çalışmalar hakkında bilgilendirildi  .

Rychlewicz, 1942 yılında Filistin'deki  Anders Ordusu'na katılarak İtalya'ya kadar ilerlediği bir dizi savaşın ardından Polonyalı mültecilerle ilgilendiği Avusturya'da teğmen rütbesiyle hizmetini sonlandırdı. 1946'dan sonra karısıyla birlikte otelcilik sektöründe çalıştığı Londra'ya taşındı. Burada Sheen Mezarlığı'na   gömüldü .

Görüşler 
1931–1939'da Dışişleri Bakanlığı Personel Dairesi Başkanı Wiktor Drymmer'e göre: “Konsolos Wojciech Rychlewicz kabul ettiğim ilk stajyerlerden biriydi ve sonrasından bağımsız bir konsolosluk görevine atandı. Polonya'nın Yurtdışı Teşkilatının örnek bir memuruydu. İstanbul'daki çalışmalarını örnek olarak görüyorum: konsolosluğa gelenlere karşı örnek tutumu, harika iş organizasyonu, sakinliği ve çalışkanlığı. Bu arada, göçmenlerin bakımında son derece yardımcı olan cesur hayat arkadaşı Bayan Rychlewicz'in de hakkını yememek lazım”  .

Felicjan Sławoj Składkowski ise onun İstanbul'da bulunduğu 1940 ortaları dönemi değerlendirirken şunları yazdı: “Konsolos Rychlewicz, Albay Machalski, Şef Kunicki ve çalışanları benim nazarımda harika bir iş çıkardılar. Her şeyden önce, büyük zorluklara rağmen çok sayıda Polonyalıyı güvenli yerlere taşıdılar ”  .

Dipnotlar

Kaynakça 

 
 
 
 
 

1964 yılında ölenler
1903 doğumlular
Türkiye'deki Polonyalı göçmenler
Polonyalı diplomatlar
Varşova Teknoloji Üniversitesinde öğrenim görenler
Londra'da defnedilenler
Polonya Liyakat Haçı sahipleri
II. Dünya Savaşı'nda Polonyalı askerler