Ur Kraliyet Mezarlığı

Ur Kraliyet Mezarlığı, Güney Irak'ın Zi Kar Valiliği'nde bulunan bir arkeolojik sit alanıdır. Ur'daki ilk kazılar, 1922-1934 yılları arasında, Leonard Woolley'in yönetiminde Londra'daki British Museum ile Philadelphia, Pennsylvania'daki Pennsylvania Üniversitesi Arkeoloji ve Antropoloji Müzesi tarafından gerçekleştirildi. Buluntuların çoğu özellikle Irak, Bağdat ile British Museum olmak üzere çeşitli müzelerde sergilenmektedir.

Keşif 
Woolley, antik kentin yerleşimi hakkında fikir edinmek için 1922'de deneme siperleri kazarak süreci başlattı. Başlangıçta hiçbir şeyin keşfedilmediği bir siperde başarkeolog Leonard Woolley daha derine inmeye karar verdi. Bu siperde kil vazolar, kireçtaşı kâseler, küçük bronz nesneler ve çeşitli boncuklar bulundu. Woolley, siperde altın boncuklar olabileceğini düşündüğü için işçileri bulduklarını teslim etmeye ikna etmek için işçilere bir miktar para teklif etti. Woolley'in bu teklifiyle işçilerin bulup ve sattıkları altın boncuklar, geri kazanılmış oldu.

İşçilerin sahtekarlığı bir sorundu ve bu durum yalnızca ön kazılarda geçerli değildi. Yardım için tutulan yerlilerin daha önce arkeoloji kazı tecrübesi yoktu ve bu yüzden Woolley, işçiler arkeolojik kazılarda daha bilgili hale gelene kadar "altın siper" dedikleri şeyi dört yıl boyunca terk etmek zorunda kaldı. Ayrıca arkeoloji, bir saha olarak henüz başlangıç aşamasındaydı. Sonuç olarak bulunan altın nesneler, bir uzman tarafından "Geç Babil" (MÖ 700) dönemine ait olduğu tespit edildi fakat bu nesnelerin aslında I. Sargon dönemine (MÖ 2300) ait olduğu sonradan belirlendi.

Ur'daki mezarlıkta 2000'den fazla gömü vardı. Bu mezarlar arasında boyutları ve yapıları, mezar eşyalarının çeşitliliği ve zenginliği ile toplu ritüel ile ilişkili eserlerin varlığı nedeniyle Woolley tarafından "kraliyet" mezarı olarak tanımlanan on altı mezar da mevcuttur.

Sit alanı 
Antik Ur kentinin kalıntıları, Güney Irak çölünde yer almaktadır. Fırat Nehri iki bin yıldan fazla bir süre önce rotasını değiştirdikten sonra şehir terk edilmiş olarak kalmıştır. Bununla birlikte, ilk arkeologlar yüzey kısmını kazdılar ve bazılarında kraliyet isimleri yazılı olan mezarlar buldular. Woolley, 1922 yılında British Museum ve Pennsylvania Üniversitesi Arkeoloji ve Antropoloji Müzesi adına kazılarına başladı. Ancak, mezarlığın ve kraliyet mezarlarının asıl keşfi, kazı başladıktan dört yıl sonra oldu. Büyük mezarlık, MÖ 3. bin yılın ikinci yarısında en az üç yüzyıl boyunca faaliyetteydi. Mezarların çoğu, birbirini kesen tek tek gömülerdi. Erkek ve kadın cesetleri, kendilerini zengin veya fakir olarak tanımlayan eşyalarla birlikte bulundu.

Woolley başlangıçta 1850 mezar ortaya çıkardı ancak daha sonra 260 mezar daha belirledi. Zenginlikleri, mezarlıklarının yapısı ve ritüelleri ile diğerlerinden farklı olduğu için on altı tanesi onun için ayrı bir öneme sahipti. Taştan yapılmış odalar ve muazzam zenginlikten ötürü bu mezarların kraliyet soyundan gelen ölülere ait olduğunu düşünmüştür. Kendi taş odalarında yer alan bu tür kadavralar, öbür dünyada ihtiyaçlarını karşılamak için bol miktarda erzağa sahip olan yegane kadavralardı. Bununla birlikte, astlara aynı şekilde muamele edilmemiş ve yukarıda belirtilen mallardan hiçbiri astların mezarında yer almamıştır. Cenaze sadece asıl ceset için olduğundan bu kişilerin mezarına erzak ve eşya koyma gibi ritüeller gerçekleştirilmemiştir. Ana ceset gömüldüğünde insanların geri kalanı o kişinin şerefine kurban edilir ve daha sonra gömülürdü.

Woolley, Büyük Ölüm Çukuru'nu (PG 1237) bulduğunda, son derece kötü durumdaydı. Odadan geriye kalanlar birkaç taş ve iyi durumda biraz altın, lapis lazuli ve akik boncuklardı. "Büyük Ölüm Çukuru", kadınlara veya genç kızlara ait olduğu düşünülen diğer cesetlerle birlikte içeriye yerleştirilmiş silahlı erkeklerin cesetleri için mezarlık görevi gören kare şeklinde açık bir alandı. Ur'daki büyük ölüm çukurlarının tanıtımı, genellikle tüm Sümerlerin en büyük hükümdarı olarak da bilinen Ur krallarından biri olan Meskalamdug ile ilişkilendirilir. Böylesine büyük bir gömme uygulaması askerlerin fedakarlığı ve öbür dünyada ona eşlik edecek bir kadın korosu ile başladı. Ayrıca Büyük Ölüm Çukuru'nun Mesannepada'nın mezarı olduğu öne sürülmüştür.

Mezar eşyaları 
Ur'daki mezarlık, çok sayıda nesnenin yanı sıra 2000'den fazla gömü içeriyordu. Pek çok eşya, bir avuç kraliyet mezarından gelmektedir. Bu mezar eşyalarının çoğu muhtemelen Afganistan, Mısır ve İndus Vadisi dahil olmak üzere çeşitli bölgelerden ithal edilmiştir. Önemli nesneler silindir mühürler, mücevherler ve metal işçiliğinden çanak çömleklere, müzik aletlerine ve daha fazlasına kadar çeşitlilik göstermektedir.

Mezarlar 
Ur Kraliyet Mezarlığı'nda çok sayıda bireysel mezar ve birkaç kraliyet mezarı tespit edilmiştir. Kraliyet mezarlarının özellikleri genellikle belirsizdir ancak bunları, yazıtlar veya Sümer Kral Listesi gibi kraliyet listeleri aracılığıyla bilinen kraliyet figürleriyle eşleştirmek için bazı çabalar gösterilmiştir. Julian Reade, geçici olarak ana mezarları aşağıdaki yöneticilerle ilişkilendirmiştir:

Kaynakça 

Mezarlık
Irak'taki arkeolojik sitler
Irak'taki mezarlıklar