Tortul havzası

Tortul havzası, uzun süreli çökmenin tortu birikimi için konaklama alanı oluşturduğu bölgelerdir. Tortullar gömüldükçe artan basınca maruz kalırlar ve onları tortul kayaçlara dönüştüren sıkıştırma ve taşlaşma süreçleri başlamaktadır.

Tortul havzalar, genellikle levha tektoniği aktivitesi ile ilişkili çeşitli jeolojik ortamlarda meydana gelmektedir. Çökmeye yol açan tektonik süreçler, alttaki kabuğun incelmesini; tortul, volkanik veya tektonik yükleme; veya bitişik litosferin kalınlığında veya yoğunluğundaki değişiklikler.

Havzalar, tektonik ortamlarına (ıraksak, yakınsak, dönüşüm, levha içi), havzanın aktif levha kenarlarına yakınlığına ve havzanın altında okyanusal, kıtasal veya geçiş kabuğunun olup olmadığına göre sınıflandırılır. Farklı tektonik rejimlerde oluşan havzalar korunma potansiyelleri bakımından farklılık göstermektedir. Okyanus kabuğunda, havzaların muhtemelen batması muhtemelken, marjinal kıtasal havzalar kısmen korunabilir ve intrakratonik havzaların korunma olasılığı yüksektir.

Tortul havzalar büyük ekonomik öneme sahiptir. Dünyanın hemen hemen tüm petrol, doğalgaz ile kömürünün tamamı tortul kayaçlarda bulunur. Belirli tortul ortamlarda oluşan tortul kayaçlarda birçok metal cevheri de bulunmaktadır.

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 Preliminary Catalog of the Sedimentary Basins of the United States United States Geological Survey
Global sedimentary basin map