Berde füze saldırıları

Berde füze saldırıları (Azerice: Bərdənin bombalanması), 2020 Dağlık Karabağ çatışmaları sırasında Azerbaycan'ın Berde kentine yapılan iki hava saldırısı. Her iki saldırı da birden fazla sivilin ölümüyle sonuçlandı.

İlk saldırı 27 Ekim'de gerçekleşti; 5 sivil öldü, 13 kişi daha yaralandı. Ertesi gün, 28 Ekim'de, çok sayıda füze Berde'yi vurdu, bir Kızılay gönüllüsü dahil 22 sivili öldürdü ve 60'ı daha yaraladı. Çatışma sırasında sivillere yapılan en ölümcül saldırı oldu.

Azerbaycan saldırılarla ilgili olarak Ermenistan'ı suçladı, ancak herhangi bir sorumluluk kabul etmedi. De facto statüdeki Dağlık Karabağ Cumhuriyeti saldırıların sorumluluğunu kabul etti, ancak askeri tesisleri hedef aldığını belirtti.

Arka plan 
27 Eylül 2020'de, fiilen tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti tarafından kontrol edilen, ancak Azerbaycan'ın de jure bölgesi olan tartışmalı Dağlık Karabağ bölgesinde çatışmalar çıktı. Berde, 40 bin kişilik bir nüfusa ev sahipliği yapıyor; Dağlık Karabağ Temas Hattı'nın yaklaşık 20 kilometre kuzeydoğusunda yer almaktadır.

Rusya, Ermenistan ve Azerbaycan dışişleri bakanları arasındaki çatışmalarla ilgili üçlü görüşmeler 9 Ekim 2020'de Moskova'da başladı. Görüşmelere Sergey Lavrov, Zohrab Mnatsakanyan ve Ceyhun Bayramov katıldı. Lavrov, yerel saatle 03: 00'da sona eren on saatlik görüşmelerin ardından ortak bir bildiri yayınlayarak, insani ateşkesin öğle vakti yürürlüğe gireceğini doğruladı. Ateşkesin başlamasından dakikalar sonra iki taraf ateşkesi bozmakla birbirlerini suçladı. Azerbaycan, ateşkesin geçici olduğunun altını çizdi ve bölgenin kontrolünü yeniden ele geçirme hedefinden vazgeçmeyeceğini vurguladı.

Azerbaycan'ın en büyük ikinci şehri olan Gence 4 Ekim'den bu yana Ermeni ve DKC balistik füzeleri tarafından dört kez vuruldu; 25 sivil öldü ve 125 kişi daha yaralandı. 8 Ekim'de Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Berde Rayonu'nun OTR-21 Toçka füze fırlatıcısı tarafından bombalandığını bildirdi.

26 Ekim'de ABD, her iki tarafın da 26 Ekim sabahından itibaren insani ateşkesi kabul ettiğini açıkladı, ancak ateşkes yürürlüğe girdikten dakikalar sonra ihlal edildi.

Saldırılar 

İlk saldırı 27 Ekim'de gerçekleşti; 5 sivil öldü ve 13 kişi yaralandı.

28 Ekim'deki ikinci saldırı yerel saatle 13.00 sularında gerçekleşti. Azerbaycan'a göre, ticaret tesisleri ile yoğun nüfuslu kentsel alanları vuran füzeler misket bombaları içeriyordu. Sonuç olarak 22 sivil öldürüldü ve 70'ten fazlası yaralandı. Ölenler arasında 39 yaşındaki Kızılay gönüllüsü bulunurken, diğer iki gönüllü de yaralandı. Sivil altyapı tesisleri ve araçları büyük ölçüde hasar gördü. Azerbaycan'a göre, ikinci saldırı, toplam 72-144 parça misket bombası başlıkları ile donatılmış bir BM-30 Smerç roketatarla yapılmıştı. Azerbaycan, saldırılara göre Ermenistan'ı suçladı, ancak Ermenistan herhangi bir sorumluluk kabul etmedi. Tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti ikinci saldırının sorumluluğunu kabul etti, ancak askeri tesisleri hedef aldığını belirtti.

Azerbaycan'ın yanıtı 
Saldırıların hemen ardından Azerbaycan Savunma Bakanlığı birkaç insansız hava araçları görüntüleri yayınladı ve saldırılara misilleme yaptığını iddia etti; daha önce gösterilen teçhizat yerine özellikle Ermeni insan gücünü hedef aldı.

Tepkiler 
Azerbaycan'da, Cumhurbaşkanlığı ilk saldırıyı "Azerbaycan halkına karşı yeni bir soykırım eylemi" olarak nitelendirirken, Azerbaycan Ombudsmanı Sabina Aliyeva ikinci saldırıyı "sivillere yönelik terör eylemi" olarak nitelendirerek saldırılar şiddetle kınandı. Azerbaycan cumhurbaşkanı İlham Aliyev saldırılara uygun bir cevap sözü verdi. Ayrıca Azerbaycan cumhurbaşkanı yardımcısı Mehriban Aliyeva, saldırıların barbarca olduğunu belirterek başsağlığı diledi. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı saldırıları "insanlığa karşı suçlar" olarak nitelendirdi.

Uluslararası ölçekte saldırılar Türkiye tarafından kınandı. Pakistan, İran, Fransa ve Kazakistan büyükelçilikleri ile İranlı siyasetçi Hasan Ameli de saldırıları kınadı.

Kaynakça 

Dağlık Karabağ sorunu
Berde Rayonu
Ekim 2020'de olaylar
2020'de Azerbaycan
Azerbaycan'da savaş suçları
Ermeni savaş suçları