Reşit Baran

Reşit Baran (19 Aralık 1910, İstanbul - 17 Temmuz 1963, İstanbul), Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, oyun yazarı, çevirmen.

Hayatı 
Reşid (Reşit) Baran İstanbul Sultanahmet'te doğdu. Çocukluğu, bankacı babasıyla birlikte Anadolu’nun çeşitli yerlerinde geçti. İlkokul üçüncü sınıfı Konya, Afyon ve Ankara'da okudu. Dördüncü sınıfı Samsun'da okurken tiyatro sahnesine çıktı. İstanbul’a döndükten sonra Fevziye (Işık) Lisesi, Saint-Joseph Lisesi ve Galatasaray Lisesi’nde eğitim gördü. 1933 yılında Galatasaray Lisesi'nden mezun olduktan sonra İktisat Fakültesi’ne başladı. Okurken Milli Reasürans'ta da memur olarak çalıştı. 1935 yılında fakülteden ayrılarak İstanbul Şehir Tiyatrosu'na girdi. Onun sahne hayatını Vasfi Rıza Zobu şöyle anlatır: "Reşid okulu bitirir bitirmez amatör olarak tiyatroya geldi. Kısa zamanda kendisinde görülen istidatın teşvikiyle, Şehir Tiyatrosunun başında bulunanlar, onu ileri sürdüler ve büyük rollerle sahneye çıkmasını uygun buldular ve o da onları mahcup etmedi: Reşid insanlık ahlakına sahip olduğu kadar sanat ahlakına da sahipti. Uzun yıllar aktör, piyes ve çeviri yazarı, idareci olarak Türk Tiyatrosuna hizmet verdi."

Eugène Labiche, Jean Guitton ve Louis Verneuil gibi yazarların pek çok oyununu Türkçeye çevirdi. Daha sonra bu oyunlarından bazılarını sahneye de uyarladı. 250'in üzerinde piyeste oynadı.

1937 yılında Nâzım Hikmet'in yazıp yönettiği Güneşe Doğru filminde rol alarak sinema oyunculuğuna da başladı. Ardından Muhsin Ertuğrul'un Nasreddin Hoca Düğünde, Duvaksız Gelin, Hürriyet Apartmanı, Yaşlı Gözler, Ayşecik Şeytan Çekici, Gönül Ferman Dinlemez, Aman Kimse Duymasın gibi filmlerde rol aldı.

Reşid Baran uzun süredir hazırlanan jübilesini göremeden öldü. Ölümünden iki hafta sonra yapılabilen jübilesi ancak Baran'ı anmaya vesile oldu.

Tiyatro oyunları 
 Beyaz Gömlekliler, 1935-36
 Ayak Takımı Arasında, 1935-36
 Büyük Hala, 1935-36
 Aşk Mektebi, 1937
 Dostum Harvey, 1950
 İki Efendinin Uşağı, 1950
 Allahın Cezası, 1950
 Üvey Kardeşler, 1954

Filmografisi 

 Güneşe Doğru, Nâzım Hikmet, 1937
 Şehvet Kurbanı, Muhsin Ertuğrul, 1940
 Nasreddin Hoca Düğünde, Muhsin Ertuğrul, 1940
 Kıvırcık Paşa, Faruk Kenç, 1941
 Sürtük, Adolf Körner, 1942
 Duvaksız Gelin, Adolf Körner, 1942
 Hürriyet Apartmanı, Talat Artemel, 1944
 Hasret, Faruk Kenç, 1944
 Yayla Kartalı, Muhsin Ertuğrul, 1945
 Kara Koyun / Kızılırmak - Karakoyun, Muhsin Ertuğrul, 1946
 Domaniç Yolcusu / Unutulan Sır, Şakir Sırmalı, 1946
 Bozkurt Obası, Sami Ayanoğlu, 1954
 Kadının Fendi, Orhan Erçin, 1955
 Yaşlı Gözler, Avni Dilligil, 1955
 Son Beste, Arşavir Alyanak, 1955
 Ebediyete Kadar, Turgut Etingü, 1955
 Kamelyalı Kadın, Şakir Sırmalı, 1957
 Ölmeyen Aşk, Faruk Kenç, 1959
 Ayşecik / Şeytan Çekici, Atıf Yılmaz, 1960
 Utanmaz Adam, Abdurrahman Palay, 1960
 Gönül Ferman Dinlemez, Kemal Kan, 1962
 Aman Kimse Duymasın, Muharrem Gürses, 1963

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

1910 doğumlular
1963 yılında ölenler
İstanbul doğumlu erkek oyuncular
Çevirmenler
Galatasaray Lisesinde öğrenim görenler
Türk erkek sinema oyuncuları
Türk erkek tiyatro oyuncuları
Türk oyun yazarları
Feriköy Mezarlığı'na defnedilenler