Arpaşen, Göle

Arpaşen, Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe 

Arpaşen, köyün bilinen en eski adıdır. Nitekim 1854 tarihli Kiepert haritasında "Arpaschen" (Arpaşen) şeklinde yer almıştır. Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda Arpaşeni (არფაშენი) olarak geçer.

Arpaşen, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Kola'da yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. 

Arpaşen köyü, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresince Arpaşen (Арпашен) olarak kaydedilen köy, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlı ve idari merkezi Kirziyan köyü olan Arpaşen nahiyesinin 12 köyünden biriydi. 1886 yılında nüfusu, 146'sı erkek ve 146'sı kadın olmak üzere, 36 hanede yaşayan 292 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Kürt olarak kaydedilmiştir. Köyün nüfusu 1896 yılında 216 kişi, 1906 yılında 310 kişi olarak tespit edilmiştir.

Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan bölgesini gezmiş olan Gürcü gazeteci Konstantine Martvileli Arpaşeni (არფაშენი) köyünün bir çayırlıkta yer aldığını, bu yer adındaki "Arpa" kelimesi Türkçe, “şeni” (შენი) kelimesinin de Gürcüce olduğunu yazmıştır. Martvileli de o tarihte köyün nüfusunun Kürtlerden oluştuğunu belirtmiştir.  

Arpaşen köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Arpaşen Türkiye'ye bırakıldı.

Arpaşen köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Arpaşen / Arpaşin" (آرپەشین) adıyla Kars vilayetinin Göle kazasının Okam nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 642 kişiden oluşuyordu. Arpaşen Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Ağılyolu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Ağılyolu köyünün nüfusu 1.241 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 301 kişi okuma yazma biliyordu. Daha sonra köye yeniden eski adı verilmiştir.

Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 31 km, Göle ilçe merkezine 49 km uzaklıktadır.

Nüfus

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Göle belde ve köyleri