Zeynep Kaçar

Zeynep Kaçar (d. 3 Şubat 1972, Kırklareli), Türk oyuncu ve yazardır.

Kadın hikâyelerini anlatan oyunlar yazdı. Oyunları, 2007-2017 arasında beş kitap halinde yayımlandı, çeşitli dillere çevrildi, Türkiye, ABD, Tayvan, İsveç'te sahnelendi.  Tiyatro Boyalı Kuş (2000) ve "Bab-ı Tiyatro" (2008) isimli profesyonel tiyatro topluluklarının kurucularından olan Kaçar, yazar, yönetmen, oyuncu olarak bu topluluklarda görev aldı. Kabuk (2017) ve Yalnız (2021) adlı iki romanı vardır.

Hayatı 
3 Şubat 1972'de Lüleburgaz'da doğdu. Annesi felsefe öğretmeni, babası edebiyat öğretmeniydi. Bursa Anadolu Lisesinden yatılı olarak okudu.  1991 yılında liseden mezun olduktan sonra  Müjdat Gezen Sanat Merkezi Tiyatro bölümünde (1995) ve İstanbul Üniversitesi Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji bölümünde (1999)  öğrenim gördü.

İstanbul'da 2000 yılında Jale Karabekir ile birlikte "Tiyatro Boyalı Kuş" isimli bir kadın tiyatrosu kurdu. Ferhat ile Şirin, Aşk İhanet Yalnızlık Vesaire, Dış Ses, Böyle Bir Aşk Masalı ve Bavullar adlı oyunları yazdı ve bu oyunlarda rol aldı.

2000-2007 yılları arasında Varlık dergisi, Radikal Kitap Eki ve çeşitli web sitelerinde  tanıtım ve eleştiri yazıları yayınladı. 2003-2004 yıllarında Yapı Kredi Yayınlarında metin yazarı ve tiyatro danışmanı olarak görev aldı.

2005'te Hindistan'daki Darpana Academy’den gelen bir davet üzerine Hindistan'a gitti ve hareket tiyatrosu üzerine çalıştı. Ardından İngiltere'ye gitti. 2005-2006 yıllarında Manchester Rocian Tiyatrosunda "Pinnochio" adlı oyunda rol aldı ve "Papers" adlı oyunun dramaturgluğunu yaptı.

İki yıl sonra Türkiye'ye döndü ve 2008 yılında Trabzon Devlet Tiyatrosu sanatçısı Mesut Yüce ile birlikte Bab-ı Tiyatro adlı profesyonel tiyatro grubunu kurdu. Topluluk, ilk olarak Güneydoğu’da yaşanan bir töre cinayetinden yola çıkarak Kaçar'ın yazdığı Sahici İnsanlar/Plastik Ölümler adlı oyunu sahneledi. "Köprüden Önce Son Çıkış" isimli oyunu 2010 yılında New York’ta,  Cornell Üniversitesi projesi olarak sahnelendi. "Medine" oyunu ile 2012 yılında İsveç'te yapılan "Kadın Oyun Yazarları" konferansına katıldı. Eser, 2013 yılında Tayvan'da sahnelendi.

Oyunları, 2007-2017 arasında "Toplu Oyunları" adı altında beş kitap olarak yayımlandı. Birinci kitapta (2007) "Krem Karamel", "Aşk, İhanet, Yalnızlık Vesaire", "Bu Bir Oyun Değil", "Dış Ses"; ikinci kitapta (2008) "Sahici İnsanlar-Plastik Ölümler" ve "Böyle Bir Aşk Masalı" adlı oyunları ; üçüncü kitapta (2011) "Bu Anlamlı Günde", "Köprüden Önce Son Çıkış" ve "Medine" adlı oyunları; dördüncü kitapta (2015) "İd Ego ve Süper Kahraman" ve "Varolmayan Ayşe’nin Muhteşem Maceraları" adlı oyunları; beşinci kitapta "Şimdi Uçuşa Geçiyoruz" ve "Tok" adlı eserleri yayımlandı.

Zeynep Kaçar’ın eserleri Şehir Tiyatroları, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü ve çeşitli alternatif tiyatrolar tarafından sahnelenmiş ve bazı eserleri İngilizce ve Çince’ye çevrilmiştir. Sinema ve televizyon dizilerinde de rol alan Zeynep Kaçar, oyun yazma ve yönetme konusunda dersler vermektedir.

Oyunculuğa bir yıl ara veren Kaçar, "Kabuk" (2017) isimli romanı kaleme aldı. Kabuk'ta  aynı aileden üç kadının hikâyesini paralel kurgu ile ele aldı 2019'da Kabuk isimli eserinin sahte bandrolle basıldığı yönünde suç duyurusunda bulundu. Dava Haziran 2022'de sonuçlandı ve mahkeme Kaçar'ı haklı bularak yayınevi sahibi İrfan Sancı'ya 10 ay hapis cezası ile ve 4 gün karşılığı adlî para cezası verilmesine hükmetti.

"Yalnız" adlı ikinci romanı 2021'de yayımlandı.
Kimliğinden koparılıp görülmez olan bir kadının kendini bulma, görme ve gösterme çabasını işlediği bu roman ile, 2022 Atilla İlhan Roman Ödülü'ne değer bulundu.

 Ödüller 
2010  Ankara Sanat Kurumu Övgüye Değer Oyun Yazarı Ödülü, Ankara Devlet Tiyatrosu tarafından sahnelenen Krem Karamel oyunuyla
2011 Medine Dil Derneği Kerim Avşar En İyi Oyun ödülü
2017 Ekin Yazın Dostları Yılın Oyun Yazarı ödülü, Sahne3 tarafından sahnelenen Tok'' adlı oyunuyla
2022 Attila İlhan Roman Ödülü, 'Yalnız' romanı ile.
2023 Notre-dame De Sion Edebiyat Ödülü, "Yalnız" romanı ile.

Eserleri

Oyunları  
 Tok, Sahne3, 2016/2018 
 Varolmayan Ayşe'nin Muhteşem Macareları, Bab-ı Tiyatro, 2011 
 Köprüden Önce Son Öıkış, International Culture Lab/Cornell Üniversitesi S/HE projesi, 2010
 Koltuk Takımı, Bab-ı Tiyatro, 2009/2010 
 Sahici İnsanlar/Plastik Ölümler, Bab-ı Tiyatro, 2008/2009
 Bavullar, Tiyatro Boyalı Kuş, 2006
 Böyle Bir Aşk Masalı,  Tiyatro Boyalı Kuş, 2004/2005
 Dış Ses, Tiyatro Boyalı Kuş, 2003/2004
 aşk ihanet yalnızlık vesaire, Tiyatro Boyalı Kuş, 2002/2003 
 Ferhat ile Şirin, Tiyatro Boyalı Kuş, 2000/ 2001

Kitapları 
 2007 Toplu Oyunları 1
 2008 Toplu Oyunları 2
 2011 Toplu Oyunları 3
 2015 Toplu Oyunları 4
 2017 Toplu Oyunları 5
 2019 Kabuk
 2021 Yalnız

Filmografisi 
 1996-1997 - Çılgın Bediş (Ayşegül)
 2004-2005 - Gümüş (Tülay)
 2010-2011 - Hanımın Çiftliği (Neriman)
 2011 - Güzel Günler Göreceğiz / Sinema Filmi, yönetmen: Hasan Tolga Pulat
 2015 - Yaz’ın Öyküsü (Peri Anne)
 2016 - Kış Güneşi (Farise)
 2021 - Elbet Bir Gün (Asuman Kılıçlı)

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 

Yaşayan insanlar
1972 doğumlular
Lüleburgaz doğumlular
Türk oyun yazarları
21. yüzyıl Türk oyun yazarları
21. yüzyıl kadın yazarları
Türk kadın dizi oyuncuları
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde öğrenim görenler
Attilâ İlhan Edebiyat Ödülü sahipleri