CA19-9

Sialil-Lewis A olarak da bilinen karbonhidrat antijeni 19-9 (CA19-9), genellikle hücrelerin yüzeyindeki O- glikanlarına bağlanan bir tetrasakkarit. Antijenin, hücreler arası tanıma süreçlerinde önemli bir rol oynadığı bilinmektedir. Aynı zamanda özellikle pankreas kanseri tedavisinde kullanılan bir tümör markerıdır.

Yapı 
CA19-9, Lewis AntigenA'nın siyalillenmiş formudur.  Neu5Acα2-3Galβ1-3 [Fuca1-4] GlcNAcβ sekansına sahip bir tetrasakkarittir.

Tıbbi önem

Tümör markeri 
Amerikan Klinik Onkoloji Derneği kılavuzları, CA19-9'un kanser, özellikle de pankreas kanseri için bir tarama testi olarak kullanılmasını önermemektedir. Bunun nedeni, testin birçok durumda yanlış negatif vererek kanseri olan kişileri atlaması, veya hiç kanseri olmayan kişilerde anormal olarak yükselmiş (yanlış pozitif) değerlerin bulunabiliyor olmasıdır.  CA19-9'un ana kullanımı bu nedenle bir pankreas tümörünün CA19-9 salgılayıp salgılamadığını görmektir. Eğer madde tümör tarafından salgılanıyorsa, tümör tedavi edildiğinde seviyelerin düşmesi, hastalık tekrar ederse ise tekrar yükselmesi beklenmektedir. Bu nedenle marker nüks durumunda bir işaretleyici olarak kullanılabilir.

Pankreas kitleleri olan kişilerde, CA19-9, kanser ve dokuyu ilgilendiren diğer hastalıkların ayırt edilmesinde yararlı olabilir.

Sınırlamalar 
CA19-9, kolorektal kanser, özofagus kanseri ve hepatosellüler karsinom gibi birçok gastrointestinal kanser türünde yükselebilir. Kanser dışında, pankreatit, siroz ve safra kanalı hastalıklarında da yüksek seviyeler gözlemlenebilir. Değer, safra yollarında tıkanma olan kişilerde de yükselebilir.

Kırmızı kan hücrelerinde yer alan bir kan grubu antijeni olan Lewis antijeni A eksikliğine sahip hastalarda (Kafkas ırkı popülasyonunun yaklaşık %10'u), büyük tümörler olsa bile hastalarda CA19-9 herhangi bir hücre tarafından üretilmez. Bunun nedeni Lewis antijeni A üretmek için gerekli olan bir fukosiltransferaz enziminin eksikliğinden kaynaklanmaktadır.

Tarihçe 
CA19-9, 1981'de kolon kanseri ve pankreas kanseri olan hastaların serumlarında ilk kez keşfedildi. Kısa bir süre sonra karakterize edilen maddenin, öncelikli olarak müsin tarafından taşındığı bulundu.

Kaynakça 

Asetamidler
Amino şekerler