Temko Popov

Temko Popov (Kiril: Темко Попов) ya da Temko Popoviç Efendi (1855-1929), Osmanlı İmparatorluğu'nda Makedon yanlısı bir aktivist ve Sırp ulusal işçisiydi. Gençliğinde, sonradan Sırp milliyetçiliğine dönüşen bir tür belirsiz Makedon kimliğini benimsemiştir.

Hayatı 
Popov, daha sonra Osmanlı İmparatorluğu'nda Ohri'de doğmuştur. Yunanistan'ın Atina kentinde liseden mezun olmuştur. Atina'da çeşitli Ortodoks kurumlarında çalışmıştır. Temko daha sonra Edirne'de ve daha sonra Manastır Bulgar Erkek Lisesi'nde öğretmenlik yaptı. Daha sonra, Bulgaristan'ın Sofya kentine taşınmış ve burada 1886'da özellikle Bulgarların etnik kimliğinden ayrılan bir tür Sırp yanlısı Makedon kimliğini desteklemek için kurulan gizli Makedon Cemiyeti'nin kurucuları arasında yer almıştır. Diğer liderler Naum Evrov, Kosta Grupčev ve Vasilij Karajovev idi.

Ağustos 1886'nın sonlarında Bulgar makamları tarafından takibe alındıkları için Belgrad'a taşındılar ve burada Sırp hükûmeti ile Makedon meselesi üzerinde müzakerelere öncülük ettiler ve aynı yıl Sırp-Makedonlar Birliği'nin oluşumuna katıldılar. O zamanlar "Makedonizm” Sırp hükûmeti tarafından Makedonya'daki Bulgar etkisine olası bir karşı ağırlık ve Makedon Slavlarının kademeli olarak Sırplaştırılmasına bir aşama olarak görülüyordu. Belgrad'dan Sırp yetkililer tarafından Selanik'e gönderildi ve burada Bulgar lisesinde çalışmak üzere sızdı. Ancak 1887'de Sırp yanlısı propagandası nedeniyle oradan kovuldu. 1888'de Temko Popov, Despot Badžović'e yazdığı bir mektupta en önemli amacı vurguladı: Makedon Slavlarını Makedonlaştırmak. Aynı mektupta şunları söylemiştir:

Popov'un bu faaliyetleri Makedonya'daki Bulgar aydınları tarafından eleştirilmiştir. Bu vesileyle, Kuzman Shapkarev 1888'de Marin Drinov'a yazdığı bir mektupta "Bir ucube - Stefan Vladikov'un gayri meşru oğlu Temko Popov - Dimitar Miladinov'un haini, Tsarigrad'daki (Stojan Novaković) Sırp konsolosuna yalan söylüyor, Makedon Bulgarlarını Eski Sırplara çevireceğini söyledi".

Temko, Aziz Sava derneğinin ona iş vererek maddi olarak yardım ettiği Belgrad'a geri döndü. Sırp çıkarlarıyla olan bu uzlaşma, onu daha sonra ayrılıkçı programını tamamen terk etmeye yöneltti. Daha sonra, 1888'den 1913'e kadar Temko, sürekli olarak Selanik, İstanbul ve Atina'da Sırp diplomatik hizmetinde bulundu. Sonuç olarak, yeni yüzyılın arifesinden bu yana, o ve işbirlikçileri sadece Sırp yanlısı fikirleri desteklediler. Jön Türk Devrimi'nden sonra Temko, 25 Kasım 1909 tarihinde Meclis-i Âyan üyeliğine seçilmiş, 22 Ekim 1914 günü istifa etmiştir. Burada Sırp gazetesi "Carigradski glasnik"i çıkarmıştır. Daha sonra 1913'te Balkan Savaşları'nın sonuna kadar Atina'daki Sırp Büyükelçiliği'nde çalıştı. Daha sonra Sırbistan'a eline yeni geçmiş Ohri'ye yerleşti ve 1915'te Bulgar işgaline kadar belediye başkanı oldu. 1918'de I. Dünya Savaşı sonrası ikinci kez Ohri belediye başkanı oldu. 1921'de Temko, emekli olana kadar çalışacağı Manastır'daki Tarım hizmetinde müfettiş olarak atandı.

Kaynakça 
Özel

Genel

19. yüzyılda Sırplar
20. yüzyılda Sırplar

Sırp diplomatlar

Ohri doğumlular
Osmanlı Sırpları
Osmanlı İmparatorluğu döneminde Makedonya
1855 doğumlular
1929 yılında ölenler
V. Mehmed tarafından seçilen Meclis-i Âyan üyeleri