Jonas Basanavičius

Jonas Basanavičius (d. 23 Kasım 1851 - ö. 16 Şubat 1927), Litvanyalı bağımsızlık aktivisti politikacı, doktor, yazar. Litvanya'nın bağımsızlığı için çok sayıda çalışma yürüttü. Litvanya Bağımsızlık Yasası imzacıları oturumunun başkanı idi.

Çiftçi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Basanavičius bir rahip olacaktı, bunun yerine Moskova Tıp Akademisi'nde tıp okumayı seçti. 1880-1905 yılları arasında Bulgaristan Prensliği'nde doktor olarak çalıştı. Uzun mesafeye rağmen Litvan kültürel çalışmalarına büyük çaba gösterdi. 1883'te İlk Litvanca gazetesi Aušra'yı kurdu, Litvanya ile ilgili makaleler yazdı, Litvan folklorunun örneklerini (şarkılar, masallar, efsaneler, bilmeceler vb.) toparladı ve yayınladı. Ayrıca yerel Bulgar siyaseti ile ilgilendi. 1905'te Litvanya'ya döndü ve Litvanya kültürel yaşamına katıldı. 1905 Vilnius Büyük Seimas'ın organizasyon komitesinin başkanı oldu. 1907'de Litvanya tarihi, etnografya, dilbilime adanmış olan Litvanya Bilim Derneği'ni kurdu. 1917'de Vilnius Konferansı ile Litvanya Konseyi'ne seçildi. Meclisin 16 Şubat 1918'de Litvanya Bağımsızlık Yasası'nı kabul eden ve Litvanya Bağımsızlık Yasası imzacılarıilk imzalayan oturumun başkanlığını yürüttü. I. Dünya Savaşı sonrasında Vilnius birkaç kez ülke ve rejim değiştirdi, asanavičius kentin müzelerini, kütüphanelerini, arşivlerini korumayı ve Litvanya kültürel meselelerini ömür boyu araştırmaya devam etti. Ekim 1920'de Vilnius Polonya'nın bir parçası oldu ve Litvanyalı faaliyetler sansürlendi ve sınırlandırıldı. Basanavičius'un kentteki varlığını sürdürmesi, Litvanya'nın şiddetle tartışılan Vilnius Bölgesi'ne dair iddialarının bir sembolü oldu. 1927'de öldüğünde, Litvanya hükûmeti beş günlük yas ilan etti.

Galeri

Kaynakça 

Litvanya Bağımsızlık Yasası imzacıları
Bulgar Bilimler Akademisi üyeleri
Litvan yazarlar
Litvan hekimler
Litvan tarihçiler
Bulgar siyasetçiler
1927 yılında ölenler
1851 doğumlular