Estonya'daki Ruslar

Estonya'daki Rus nüfusunun 320.000 olduğu tahmin ediliyor, bunların çoğu Harju ve Ida-Viru vilayetlerinin kentsel bölgelerinde yaşıyor. Estonya, Rus Eski İnananların Peipus Gölü boyunca 300 yıllık küçük ölçekli yerleşim geçmişine sahiptir. Estonya'daki mevcut Rus nüfusunun baskın çoğunluğu, Sovyet işgal dönemi göçten kaynaklanmaktadır.

Erken temaslar 
Ruslar Estonca'da vene, venelane olarak adlandırılır. Bunlar Baltık Denizi'nin güney kıyısında yaşayan, Slav dilinin konuşmacıları olan eski bir Cermen halkı Vendlere atıfta bulunan veneð sözcüğünden türemiştir.

Kiev Knezi Prens I. Yaroslav 1030 yılında Chuds'u mağlup etti ve Kievlilerin Sosoller kabilesi tarafından sürüldüğü 1061 yılında kadar hayatta kalan Yuryev kalesini (günümüz Tartu'da) kurdu.

Vironia, Kuremäe'de ilkel bir Orta Çağ Rus yerleşim yeri vardı. Bölgedeki Ortodoks topluluğu, 16. yüzyılda bir kilise inşa etti ve 1891'de aynı yerde Pühtitsa Manastırı kuruldu. Proto-Rus kültürel etkisi, Doğu Slav dillerinden kabul edilen "turg" (ticaret) ve "rist" (haç) gibi bir dizi kelimeyle Estonca diline damgasını vurdu.

1217 yılında müttefik Ugaunian-Novgorodian ordusu Otepää'daki Ugaunian kalesini Alman şövalyelerinden savundu. Novgorodian prensi Vyachko, 1224'te Tarbatu'daki kalesini askerleri, Ugaunian ve Sackalian müttefikleriyle birlikte Rigalı Albert tarafından yönetilen Livonya Düzeni'ne karşı savunurken öldü.

Ortodoks kiliseleri ve küçük proto-Rus tüccar ve zanaatkar toplulukları, Novgorod Cumhuriyeti, Pskov ve Polotsk beylikleri ile yakın ticaret bağlantılarında bulundukları Livonya kentlerinde kaldı. 1481'de III. Ivan, Fellin (Viljandi) kalesini kuşattı ve Pskov'a yönelik önceki saldırıya yanıt olarak Doğu Livonya'daki birkaç kasabayı hemen ele geçirdi. 1558 ve 1582 yılları arasında IV. Ivan, Livonya Savaşı'nın ortasında anakara Livonya'yı ele geçirdi, ancak sonunda Ruslar, Litvanya-Polonya ve İsveç orduları tarafından sürüldü. Rus Çarı Alexis 1656 ve 1661 yılları arasında bir kez daha Doğu Livonya'da Dorpat (Tartu) ve Nyslott (Vasknarva) da dahil olmak üzere kasabaları ele geçirdi, ancak fetihlerini İsveç'e doğru yönlendirmek zorunda kaldı.

17. yüzyıl - 1940 

Şimdi Estonya'da sürekli Rus yerleşiminin başlangıcı, Rusya'da dini zulümden kaçan binlerce Rus Eski İnananların, Peipus Gölü'nün batı kıyısına yakın İsveç imparatorluğunun bir bölümüne yerleştiği 17. yüzyılın sonlarına dayanıyor.

Büyük Kuzey Savaşı'ndan sonra 18. yüzyılda Estonya toprakları Estonya Guberniyası ve Livonya arasında bölünmüş Rus İmparatorluğu'nun bir parçası haline geldi ancak yerel özerkliği sürdü ve feodal bir bölgesel konsey aracılığıyla yerel Baltık Almanları tarafından bağımsız olarak yönetildi (Almanca: Landtag) Rusların ikinci akın dönemi, 1700-1721'de İsveç'in ve Kuzey Baltık bölgesinin - Estonya da dahil olmak üzere -  Rus Çarlığı tarafından fethedilmesini izledi. Bölgedeki güç esas olarak Baltık Almanarının elinde kaldı ancak Rus yönetimi altında, Reval'a (Tallinn) ve diğer büyük kasabalara yerleşen Ruslar tarafından sınırlı sayıda idari iş kademeli olarak ele geçirildi.

Nispeten daha fazla sayıda etnik Rus işçi 19. yüzyılın sonunda ve 20. yüzyılın başında hızlı endüstriyel gelişme döneminde Tallinn ve Narva'ya yerleşti. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra etnik Rusların bağımsız Estonya nüfusu içindeki payı %7,3 idi. Bunların yarısı Narva, Ivangorod, Estonya İngriyası ve Petseri Vilayetinde yaşayan yerli Ruslardı; bunlar 1920 Tartu Barış Antlaşması'na göre Estonya topraklarına eklendi ancak 1944'te (Narva hariç) Rusya SFSC'ye transfer edildi.

Birinci Dünya Savaşı sonrasında Estonya, 1925 Estonya Kültürel Özerklik Yasası'na göre toplam etnik nüfusun %8'ini oluşturan Rusların kültürel özerkliklerini kurduğu bağımsız bir cumhuriyet oldu. Devlet Rus Ortodoks Kilisesine hoşgörülüydü ve 1917 Ekim Devrimi sonrasında  bir ok Rus göçmenin evi oldu.

II. Dünya Savaşı ve Estonya SSC 

1940'ta Sovyetler Birliği tarafından Baltık devletlerinin işgali ve ilhakından sonra, etnik Estonyalılara olan baskı izledi. Sergei Isakov'a göre, neredeyse tüm cemiyetler, gazeteler, etnik Estonyalıların örgütleri 1940'te kapatıldı ve aktivistleri zulüm gördü. Ülke, 1941 ve 1944 arasındaki Nazi işgali dönemi hariç, 1991 yılına kadar Sovyetler Birliği'nin ilhakı altında kaldı. Sovyet işgali döneminde Sovyet hükûmeti, yerli Estonyalıları Sovyetler Birliği'nden gelen göçmenlerle değiştirme programını sürdürdü. Şiddetli nüfus transferleri sırasında, binlerce Estonya vatandaşı Rusya'nın iç bölgelerine (çoğunlukla Sibirya) sürgün edildi ve çok sayıda Rusça konuşan Sovyet vatandaşı Estonya'ya yerleşmeye teşvik edildi. Ida-Viru ve Harju vilayetleri, Paldiski, Sillamäe ve Narva gibi şehirler etnik olarak temizlendi ve yerli Estonya nüfusunun yerini Rus sömürgeciler aldı. Sovyet işgalinin bir sonucu olarak Estonya'daki Rus nüfusu 1945'te yaklaşık 23.000 kişiden 1991'de 475.000'e çıktı, toplam Slav nüfusu 551.000'e yükseldi ve zirvede toplam nüfusun %35'i oluşturdu.

1939'da etnik Ruslar nüfusun% 8'ini oluşturuyordu; ancak Ocak 1945'te Ivangorod (daha sonra Narva'nın Doğu banliyösü) ve Petseri vilayetleri de dahil olmak üzere Rusya SFSC tarafından yaklaşık 2.000 km² (772 sq mi) alanın ilhakının ardından Estonya, savaş arası etnik Rus nüfusunun çoğunu kaybetti. Estonya'da kalan tahmini 20.000 Rus'dan çoğunluğu eski inanların tarihi topluluğuna aitti.

Estonya'daki günümüz Ruslarının çoğu, 1945 ve 1991 yılları arasında Sovyet işgali sırasında yerleşen yeni göçmenler ve onların torunlarıdır. 1939 Saldırmazlık Paktı'nın şartlarını takiben, Sovyetler Birliği 1940'ta Baltık Devletleri'ni işgal ve ilhak etti. Yetkililer, Estonya'daki birçok önde gelen etnik Rus aktivist ve beyaz göçmene karşı baskı yaptılar. Birçok Rus tutuklanarak 1940-1941 yıllarında değişik Sovyet savaş mahkemelerince infaz edildi. Almanya 1941'de Sovyetler Birliği'ne saldırdıktan sonra Baltıklar hızla Alman kontrolü altına girdi. Birçok Rus, özellikle bölgeye ilk işgal ve ilhakla gelen komünist parti üyeleri geri çekildi; Almanların eline düşenlere sert muamele edildi, birçoğu idam edildi. Savaştan sonra, daha önce Almanlar tarafından tahliye edilen Narva sakinlerinin çoğunlukla geri dönmesine izin verilmedi ve yerini Batı Rusya, Belarus ve Ukrayna'dan gelen mülteciler ve idari olarak harekete geçirilen işçiler aldı. 1989'a gelindiğinde, etnik Ruslar Estonya'daki nüfusun %30,3'ünü oluşturuyordu.

Şarkı Devrimi sırasında, Intermovement (International Movement of the Workers in the ESSR), bağımsızlık hareketinde yerli Rus direnişini organize etti ve Estonya'daki etnik Rusları ve diğer Russophones'ları temsil ettiği iddia edildi.

Bağımsız Estonya (1990 – günümüz) 
Bugün çoğu Rus Tallinn'de ve Narva, Kohtla-Järve, Jõhvi ve Sillamäe gibi kuzeydoğudaki büyükşehirlerde yaşıyor. Kırsal alanlar, eski inananlar topluluklarının uzun bir geçmişine sahip Peipus Gölü kıyısı hariç, neredeyse tamamen etnik Estonyalılar tarafından doldurulmaktadır. 2011 yılında Tartu Üniversitesi sosyoloji profesörü Marju Lauristin, %21'inin başarılı bir şekilde entegre olduğunu, %28'inin kısmi entegrasyon gösterdiğini ve %51'inin entegre olmadığını veya çok az entegre olduğunu buldu.

Estonya Hükûmetinin Başbakanı Jüri Ratas'ın Rus topluluğuyla ilişkileri iyileştirme ve onlarla iletişim kurabilmek için Rusça öğrenilmesi çabaları var. Genç kuşak, askere katılmak yoluyla ve Estonca dil becerilerini geliştirmek gibi ülkenin geri kalanıyla daha iyi entegre olmuştur.

Vatandaşlık 
Restore edilen cumhuriyet, Estonya vatandaşlığını Estonya'da ikamet eden tüm Sovyet vatandaşlarına vermek yerine, yalnızca işgal öncesinde yaşayan vatandaşlar veya soyundan gelenler için (Peipus Gölü kıyısı ve Petseri vilayetinin 10.000 sakini gibi daha önceki göçlerden gelen uzun vadeli Rus yerleşimciler dahil) tanıdı. Vatandaşlık Yasası, çoğunluğu etnik Rus olan 1940'tan sonra ülkeye gelen kişilerin vatandaşlığa alınması için aşağıdaki şartları koşar: Estonya dil bilgisi, Anayasa ve Estonya'ya sadakat sözü. Hükûmet, Anayasa ve Vatandaşlık Yasası sınavına ücretsiz hazırlık kursları sunmaktadır ve dil çalışmaları için 380 avroya kadar masrafları karşılamaktadır.

Yasaya göre vatandaşlığı olmayan sakinler Riigikogu (ulusal parlamento) veya Avrupa Parlamentosu'nu seçemez, ancak belediye seçimlerinde oy kullanmaya hak kazanırlar. 2 Temmuz 2010 itibarıyla Estonya'da yaşayanların %84,1'i Estonya vatandaşı,  8,6'sı diğer ülkelerin vatandaşları (özellikle Rusya) ve %7,3'ü "belirsiz vatandaşlığa sahip kişiler" dir.

1992 ve 2007 arasında yaklaşık 147.000 kişi Estonya ya da Rus vatandaşlığı satın aldı ya da ülkeyi terk ederek vatandaş olmayanların oranını %32'den yüzde 8'e indirdi.  Uluslararası Af Örgütü'nün 2015 raporuna göre Estonya nüfusunun yaklaşık% 6,8'i ülke vatandaşı değildir.

2014'ün sonlarında, Estonya'da en az beş yıldır ikamet eden vatandaş olmayan ebeveynlerin çocuklarına Estonya vatandaşlığı verecek yasada bir değişiklik önerildi.

Dil gereksinimleri 
Dil testlerinin algılanan zorluğu, Rusya Federasyonu Hükûmeti ve bir dizi insan hakları örgütünün dili öğrenmemiş birçok Rus için kısa vadede vatandaşlık kazanmasını zorlaştırdığı gerekçesiyle belirttiği ve itiraz ettiği uluslararası bir çekişme noktası haline geldi.  Sonuç olarak, testler biraz değiştirildi, bu nedenle vatansız kişilerin sayısı sürekli olarak azaldı. Estonyalı yetkililere göre, 1992'de sakinlerin% 32'sinde herhangi bir vatandaşlık yoktu. 2009 yılı Mayıs ayında, kayıtlı nüfusun %7,6'sının tanımsız vatandaşlığa sahip olduğunu ve %8,4'ünün çoğunlukla Rus olmak üzere yabancı vatandaşlığa sahip olduğunu bildirilmiştir. Rusya Federasyonu, Sovyetler Birliği'nin halefi devleti olarak tanındığı için,  2000'in sonuna kadar yürürlükte olan "RSFSC Vatandaşlığı Hakkında" yasasının ögördüğü gibi, sadece talep üzerine mevcut olan Rusya'nın doğal doğuştan vatandaşlığına hak kazanmıştır.

Vilayetlere göre

Estonya'dan önemli Ruslar 

 II. Alexy, Tallinn'de doğdu. 
 Anna Levandi eski bir artistik patenci, 1984 Dünya Şampiyonası'nda gümüş madalya, dört kez Avrupa bronz madalyası kazandı. 
 Rus millî takımını temsil eden eski bir futbolcu olan Valery Karpin, Narva'da doğdu. 2003'ten beri Estonya vatandaşlığına sahiptir. 
 Nikolai Stepulov, 1936 Yaz Olimpiyatları'nda erkekler boksta hafif siflet gümüş madalya sahibi. 
 Igor Severyanin (Igor Lotaryov), şair; Estonya'da yaşadı, evlendi ve öldü. 
 Tanja Mihhailova, Eurovision Şarkı Yarışması 2014'te Estonya'yı temsil etti. 
 Elina Nechayeva, Eurovision Şarkı Yarışması 2018'de Estonya'yı temsil etti. 
 Nikolai Novosjolov, Estonya eskrimci. 
 Jevgeni Ossinovski, Estonyalı politikacı ve Estonya Sosyal Demokrat Partisi eski lideri.

Kaynakça

Konuyla ilgili yayınlar 

 
 
 
 
 
 
 
 
 Vares, Peeter; Zhurayi, Olga (1998). Estonia and Russia, Estonians and Russians: A Dialogue. 2nd ed. Tallinn: Olof Palme International Center.
 Lauristin, Marju; Heidmets, Mati (2002). The Challenge of the Russian Minority: Emerging Multicultural Democracy in Estonia. Tartu: Tartu Ülikooli Kirjastus.

Estonya'daki etnik gruplar
Estonya-Rusya ilişkileri
KB1 Estonca kaynakları (et)
KB1 Rusça kaynakları (ru)