Cocijo

Cocijo (bazen Cociyo olarak da yazılır) Güney Meksika'nın Kolomb öncesi döneminde Zapotek uygarlığının şimşek tanrısıdır. Orta Meksika'daki Tlaloc ve Maya uygarlığının Chaac tanrısı (veya Chaak) gibi yağmur, gök gürültüsü ve şimşekle ilişkili benzer Mezoamerikan tanrılarının karakteristik özelliklerine sahiptir. Zapotek dilinde cocijo kelimesi "şimşek" anlamına gelir ve tanrının ismine atıfta bulunur.

Cocijo, yağışla olan ilişkisi nedeniyle Kolomb öncesi Zapoteklerin en önemli tanrısıydı. Genellikle Zapotec bölgesinden, Orta Klasik Öncesi'nden Terminal Klasik'e kadar seramiklerde temsil edilmektedir. Cocijo'nun büyük şimşek tanrısı ve dünyanın yaratıcısı olduğu söyleniyordu. Zapotek mitinde güneşi, ayı, yıldızları, mevsimleri, toprağı, dağları, nehirleri, bitkileri ve hayvanları nefesini vererek yarattı. Ayrıca gündüz ve geceyi de yarattı.

Görünüm 
Zapotek sanatında Cocijo hayvan şeklinde, geniş küt burnuyla ve serpantin diliyle temsil edilir. Cocijo'nun başlığında genellikle Zapotek sembolü C bulunur. Mikstek kodekslerinde de benzer bir glif su için kullanılır ve Zapotek'teki anlamıyla aynı olması muhtemeldir, bu nedenle yağmur ve fırtına tanrısı için uygun gliftir.

Cocijo'nun temsilleri, doğurganlıkla ilişkilendirilen toprak-jaguar ve gökyüzü-yılanı unsurlarını birleştirir. Kaşları cenneti, alt kapakları bulutları, çatallı yılanın dili ise şimşek çakmasını temsil ediyordu.

Klasik Dönem 
Oaxaca'daki Geç Klasik dönemden kalma eserleri barındıran ve Zapotek tarihi için arkeolojik sit alanı olan Lambityeco'da, Cocijo'nun sıva büstleri, bir elinde su dökülen bir kavanoz, diğerinde şimşek tutarken tasvir ediliyor. Klasik Dönem boyunca jaguar, kısmen Cocijo ile ilişkilendirildi.

Klasik Sonrası Dönem 
Klasik Sonrası dönemin Zapotekleri arasında, 260 günlük takvimin 65 günlük dört bölümü cocijos olarak adlandırıldı, bu da her kardinal yönle ilişkili farklı bir Cocijo olduğu anlamına geliyordu. Bu dört Cocijo'nun her birine dini törenler yapıldı. Yağmur getirmenin bedeli olarak Cocijo için, çoğunlukla çocuk ve daha seyrek olarak yetişkin insan kurban edildi.

Sömürge Dönemi 
Cocijo'nun ibadeti erken sömürge dönemlerine kadar devam etti. 1540'ların sonlarında, Yanhuitlán'ın üç toplum lideri, düşman komşu köylerin sakinleri tarafından insan kurbanları da dahil olmak üzere tanrıya fedakarlık yapmakla suçlandı ve soruşturmacı Francisco Tello de Sandoval tarafından yargılandı.

Notlar

Kaynakça 

 
 

  
 
 

Yağmur ilahları
Yaratıcı tanrılar
Hava ve gök tanrıları
Yıldırım tanrıları
KB1 İspanyolca kaynakları (es)
Zapotek uygarlığı
Zapotek tanrıları