Mozarap Vakayinamesi

Mozarap Vakayinamesi veya 754 Vakayinamesi (İngilizce'de Chronicle 754), 95 bölümden oluşan Latince tarih derlemesi anonim bir Mozarap (Hristiyan) vakanüvis tarafından Endülüs'te yazılmıştır. Bu vakayiname Avrupalılar'dan "Latin" olarak bahsettiği bilinen ilk referanstır ve Avrupalılar'ı Poitiers Muharebesi'nde Müslümanlar'ı mağlup etmiş olarak betimler.

Yazar 
Derleyicisi İber Yarımadası'nda, Müslüman yönetimi altında yaşayan anonim bir Mozarap vakanüvistir. 16. yüzyıldan itibaren bir piskopos olan Isidorus Pacensis'e atfedilmiştir ancak bugün bu atıf, bir takım bileşik hatalardan dolayı, genel olarak kabul görmemektedir. Henry Wace bu asılsız "Isidorus Pacensis" hikâyesinin nereden kaynaklandığını açıklamıştır.

Eserin nerede yazıldığı konusu da ihtilaf vardır. Tailhan  Kurtuba'yı eserin orijini olarak adlandırdı. Mommsen, Toledo'nun menşe şehir olduğunu savunan ilk kişiydi. Lopez Pereira  tarafından yakın zamanda yapılan bir araştırma, her iki iddiayı da reddederek, bugünkü güneydoğu İspanya'da kimliği belirsiz küçük bir şehrin orijin olduğunu iddia etti.

Çalışma 
754 Vakayinamesi, 610 ila 754 yıllarını kapsar ve bu dönemde, doğruluğunu kontrol etmek için çok az sayıda kaynak vardır. Herakleios'un tahta çıkmasıyla başlar ve İspanya'nın Emevice fethinin için bir görgü tanığı olarak kabul edilir . Bazıları bunu Vizigotlar sonrası İberya tarihi ve Arapların İberya ve Septimanya'nın fethi hakkında en iyi kaynaklardan biri olarak görüyor; bu vakayinameyi yüksek ölçüde kapsamlı kullanan ilk modern tarihçi olan Roger Collins için, İspanya Arap Fetihleri eserinin(711-797), temelini oluşturdu. Poitiers-Tours Muharebesi'nin en ayrıntılı anlatısını içerir.

Çalışmanın 3 odak noktası vardır. İlk ikisi 741 Vakayinamesi ile ortak olan Bizans ve Vizigot İspanya'sıdır ve bunlara ek olarak Emevi fethini içerir.

Vakayinamenin, günümüzde, en eskisi 9. yüzyıldan kalma olmak üzere 3 adet el yazması mevcuttur. Bunlar Britanya Kütüphanesi ve Madrid'te bulunan Kraliyet Tarih Akademisi Kütüphanesi'nde bulunmaktadırlar. Diğer el yazmaları 13. ve 14. yüzyıllara aittir.

Vakayiname bütün haliyle, ilk kez 1615'te Pamplona'da yayınlandı. Kenneth Baxter Wolf'un İngilizce çevirisi , Conquerors and Chroniclers of Early Medieval Spain adlı kitabında bulunabilir.

Notlar

Kaynakça 

 Ann Christys, Endülüs'deki Hıristiyanlar, 711 – 1000 (Routledge, 2002). 
 Reinhart Dozy, Recherches sur l'histoire et la littérature d'Espagne, 2. baskı. 1860. 
 Eduardo Lopez Pereira, Continuatio Isidoriana Hispana Cronica Mozarabe de 754 . Fuentes y Estudios de Historia Leonesa 127. León, 2009. 
 T. Mommsen, Continuatio Hispana ve DCCLIV. Monumenta Germaniae Historica auctores antiquissimi XI, Chronica minora saec. IV, V, VI, VII, cilt. 2,. Berlin, 1894. Çevrimiçi . 
 William Smith ve Henry Wace, Hıristiyan Biyografi, Edebiyat, Mezhepler ve Öğretiler Sözlüğü (1880: cilt. III, sv "Isidorus Pacensis" sayfa 313f). 
 J. Tailhan, Anonyme de Cordoue. Chronique rimée des derniers rois d'Espagne. Paris, 1885.

754
İspanya
Endülüs
Emevilerin muharebeleri
Emeviler