Arif Yunus

Arif Yunusov bilinen adıyla Arif Yunus (d. 12 Ocak 1955) Azeri yazar, tarihçi ve insan hakları aktivisti. Barış ve Demokrasi Enstitüsü Çatışma ve Göç Dairesi başkanıdır. Arif Yunusov, eşi Leyla ile birlikte Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki Dağlık Karabağ sorununun barışçıl çözümünün destekçileridir. 28 Nisan 2014'te Arif Yunus ve eşi Leyla, Ermenistan adına casusluk yaptıkları iddiasıyla haraç ve vatana ihanet suçlarından hapse atıldılar. Arif Yunus gözaltına alındıktan sonra 7 yıl hapis cezasına çarptırıldı; eşi Leyla Yunus 8,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 15 ay sonra cezaları ertelendi ve çiftin Hollanda'ya gitmesine izin verildi.

Hayatı ve çalışmaları 
Arif Yunus, 12 Ocak 1955'te Azerbaycanlı bir baba ve Ermeni bir annenin çocuğu olarak Azerbaycan'ın Bakü kentinde dünyaya geldi. Bakü Devlet Üniversitesinde öğrenimine başladı ve oradan 1981 yılında mezun oldu. Arif Yunus, Bakü Devleti'nde öğrenciyken, müstakbel eşi Leyla Yunus ile tanıştı. Yunus, 1986 yılında tarih doktorasını tamamladı. 1992 yılında Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı Dairesi'nde çalışarak Bilgi ve Analitik Daire Başkanı oldu ve bir yıl bu görevde bulundu. Eylül 1994'e kadar Bilgi ve Analitik Daire Başkanlığında görev yapan Yunus, sonunda Barış ve Demokrasi Enstitüsü Çatışma ve Göç Çalışmaları Bölümü Başkanı oldu. Enstitü, hem Ermenistan hem de Azerbaycan'daki aydınlar arasında diyaloğu teşvik etmektedir.

Arif Yunusov, işkenceye uğrayanları savunuyor ve siyasi nedenlerle insanların hapse atılmasını kınıyor. Yunus, Azerbaycan tarihi ve Ermenistan-Azerbaycan ilişkileri ile ilgili 30'un üzerinde kitap ve 190 makale yayınladı. Arif Yunus, eşi Leyla ile birlikte Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki Dağlık Karabağ sorununun barışçıl çözümünün destekçileridir. Çatışmaya böyle bir çözüm için çeşitli konferans ve seminerlere katıldı.

Tutuklama, hapis ve tahliye 
28 Nisan 2014'te Arif Yunus ve eşi Leyla, insan hakları aktivistleri ve gazetecilere yönelik baskılar sonucu Katar, Doha'ya giderken Haydar Aliyev Uluslararası Havalimanı'nda gözaltına alındı. O ve Leyla daha sonra hapse atıldı. Arif Yunus, zaman zaman çeşitli davalarda sağlık sorunlarından dolayı bilincini kaybetti. Kötü sağlığı nedeniyle serbest bırakıldı ve gözetim altına alındı ​​ve Bakü'den ayrılması yasaklandı.

13 Ağustos 2015'te Arif Yunus 7 yıl hapse, eşi Leyla ise dolandırıcılık ve vergi kaçakçılığı suçlarından 8,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Çift, daha sonra askıya alınan ayrı bir davada da (Ermenistan adına casusluk yaptıkları iddiasıyla) vatana ihanet suçlamasıyla karşı karşıya kaldı. Batılı hükûmetler ve insan hakları grupları, kovuşturmalarıyla ilgili endişelerini dile getirdi. İnsan Hakları İzleme Örgütü bu davayı göstermelik bir duruşma olarak kınadı ve Uluslararası Af Örgütü çiftin vicdan mahkumları olduklarını ilan etti.

Arif ve Leyla Yunus'un yanı sıra Resul Caferov'un tutuklanması, büyük ölçüde Azerbaycan'da sivil topluma yönelik devlet baskısının bir başka adımı olarak kabul edildi. Yetkililerin eylemleri, aralarında Uluslararası Af Örgütü'nün de bulunduğu (Yunus'u "vicdan mahkumları" olarak adlandıran ve yetkilileri derhal serbest bırakmaya çağıran) birçok önde gelen uluslararası insan hakları örgütü tarafından sert bir şekilde kınandı: Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi, Amerika Birleşik Devletleri AGİT Misyonu, İnsan Hakları Savunucularının Korunması Gözlemevi, Nobel Kadın Girişimi, Sınır Tanımayan Gazeteciler, İnsan Hakları İzleme Örgütü ve diğerleri.

İnsan Hakları İzleme Örgütü, "Azerbaycan hükümetinin insan hakları savunucularına ve sivil toplum kuruluşlarına yönelik saldırısı" nedeniyle Azerbaycan'ın Madencilik Endüstrileri Şeffaflık Girişimi'ndeki (EITI) üyeliğinin askıya alınması çağrısında bulundu.

Leyla ve Arif Yunus, Azerbaycan hükûmeti tarafından 2016 yılının Nisan ayında sağlık tedavisi için Hollanda'ya gitmelerine izin verildi ve burada ikamet etmeye devam ettiler.

Kişisel hayatı 
Arif Yunus, Leyla Yunus ile evlidir ve çiftin bir kızları var.

Kaynakça 

1955 doğumlular
Yaşayan insanlar
Azeri tutuklular ve hükümlüler
Azeri insan hakları aktivistleri
Ermeni asıllı Azeriler
Bakü Devlet Üniversitesinde öğrenim görenler
Azeri tarihçiler
Azeri yazarlar