Kaşgar Muharebesi (1934)

İkinci Kaşgar Muharebesi (‎), Ocak-Şubat 1934 tarihleri arasında Kaşgar'da meydana gelen bir muharebedir. Emir Abdullah Buğra komutasındaki Türk Müslüman Uygur ve Kırgız savaşçılar ve diğer Türk ayrılıkçıları, General Ma Zhancang komutasındaki Hui ve Han Çin askerlerine altı günlük bir süre boyunca dört ayrı saldırı başlatarak onları Kaşgar'ın içine hapsettiler. Hoca Niyaz, 13 Ocak'ta Kaşgar surlarında beliren ve Çinli Müslümanlar tarafından sürüldüğü Aksu'dan 480 km bir yürüyüşün ardından saldırıya kendi Kumul Uygur savaşçılarıyla katıldı. Çinli Müslüman ve Çinli kuvvetler, Türk savaşçıları püskürterek ağır kayıplar verdiler.

36. Tümen'den General Ma Fuyuan daha sonra Kaşgar'da Birinci Doğu Türkistan Cumhuriyeti'nin Uygur ve Kırgız isyancılarına saldırdı. Ma Zhancang'ı ve kapana kısılmış Çin birliklerini serbest bıraktı. Ma Zhancang ve Ma Fuyuan daha sonra kalan Türk savaşçıları yendi ve kovdu. Tahminlere göre, Kızıl Katliamı'nın intikamı için 2.000 ila 8.000 Uygur sivil öldürüldü. Nisan 1934'te General Ma Zhongying, Iydgâh Camii'nde şahsen bir konuşma yaparak Uygurlara Nankin'deki Çin Cumhuriyeti hükûmetine sadık olmalarını söyledi. Birleşik Krallık konsolosluğundaki birkaç Birleşik Krallık vatandaşı, Mart 1934'te iki ayrı olayda 36. Tümen birlikleri tarafından öldürüldü. Çinli Müslümanlar "Tungan aşiretleri" olarak anılıyordu. İlk raporlar, 2.000 Uygur ve Birleşik Krallık konsolosluğunun birkaç üyesinin öldürüldüğüydü. Uygurlar, Yark ve Hotan'dan birlikler ve Kırgız aşiretleriyle takviye edildi.

Kaynakça 

1934'te çatışmalar
1934'te Çin
Çin'in muharebeleri
Çin'deki katliamlar
Doğu Türkistan tarihi
Doğu Türkistan bağımsızlık hareketi
Kaşgar