Zurab Azmaiparaşvili

Zurab Azmaiparaşvili (; d. 16 Mart 1960), Gürcü satranç ustası. Eylül 2017 FIDE sıralamasında 2637 elo puanına sahiptir.

Kariyeri 
Azmaiparaşvili, 1988'de "Büyük Usta" unvanına sahip oldu. Başarıları arasında 1998 Satranç Olimpiyatları'nda 2810 performans derecesi ve Pavlodar 1982, Moskova 1986, Albena 1986, Tiflis 1986, Londra (Lloyds Bank Open) 1989 ve Silivri'deki 2003 Avrupa Bireysel Satranç Şampiyonası'nda birinciliği vardır. 2010'da Singapur'daki 1. ASEAN Satranç Şampiyonası'nda IM Oliver Barbosa ile skorla berabere kaldı ve maçı tie-break ile kazandı.

Azmaiparaşvili, satranç turnuvalarına aktif olarak katılmaktadır. Avrupa Satranç Birliği'nin yönetim kurulu üyesi ve uluslararası satranç federasyonu FIDE'nin başkan yardımcısıdır.

Ağustos 2009'da Azerbaycan satranç takımının kaptanı olarak atandı ve Novi Sad'da (Sırbistan) Avrupa Takım Satranç Şampiyonası'nı kazandı.

Tartışmalar 
Azmaiparaşvili, İstanbul'da düzenlenen 2003 Avrupa Şampiyonasını kazanarak, Vladimir Malahov'a karşı bir hamleyi geri çekti (daha sonra ikinci bitirdi). Hamleyi çekmesi gaf olarak nitelendirildi ve Azmaiparaşvili turnuvayı kazandı. Malahov, tepki veremeyecek kadar şok olduğunu söyledi.

Azmaiparaşvili, 2004 yılında Calvià'daki 36. Satranç Olimpiyatının kapanış töreninde yerel polis tarafından tutuklanıp birkaç gün gözaltında tutulduğunda satranç haberleri yaptı. Etkinliği düzenleyenlerin Azmaiparaşvili'ye karşı tavrı, görünüşe göre, İspanya'ya vardığında, FIDE başkan yardımcısı sıfatıyla biri, diğeri ise bir FIDE başkan yardımcısı sıfatıyla kendisine iki otel odası sağlamaya çalıştığı zaman bozulmuştu. Görünüşe göre FIDE yetkililerine, organizatörlerin Gürcü eski Dünya Kadınlar Şampiyonu Nona Gaprindaşvili'nin onuruna verilen bir ödülü vermeyi ihmal ettiklerini bildirmek amacıyla sahneye yaklaştığında, üzücü ruh hâli kapanış töreninde ona daha fazla dikkat çekmiş görünüyordu. Güvenlik görevlileriyle çatışmaya girdi ve hem Azmaiparaşvili'de hem de bir güvenlik görevlisinin yaralanmasıyla sonuçlanan bir kavga çıktı. Söz konusu itişmenin nasıl ortaya çıktığıyla ilgili çelişkili iddialar vardır: Olimpiyat organizatörlerinden gelen bir basın açıklaması, suçu doğrudan Azmaiparaşvili'ye yıktı ve birkaç kez sahneye girmeye çalıştıktan sonra "daha önce herhangi bir provokasyon olmaksızın saldırıya uğradığını" söyledi. Öte yandan FIDE, basın açıklamasında "VIP kimliğinin net olmasına rağmen, birkaç güvenlik görevlisi tarafından ciddi şekilde dövüldü" diyerek polislere suçladı. Azmaiparaşvili'nin 22 Temmuz 2005'te mahkemeye çıkması gerekiyordu, ancak tüm suçlamalar kısa bir süre önce düştü.

Azmaiparaşvili, 2004 yılında kadın Gürcü oyuncular Lela Cavahişvili ve Ana Matnadze'nin onu "düşmanca ve korkutucu bir şekilde, uygunsuz ve kaba bir dil kullanmak ve annelerimizi gözyaşlarına sokmakla" suçladıkları 2004 Dünya Kadınlar Satranç Şampiyonası düzenlemeleri nedeniyle eleştirilmişti.

Azmaiparaşvili'nin 1995 Strumica turnuvasının sonuçlarına, reytingini yükseltmek için hile yaptığı iddia edildi. Önemli ölçüde zayıf rakiplere karşı 18 tur oynadığı turnuva, genellikle meşru olmayan bir olay olarak kabul edilir. 2003 yılında Sveşnikov, Azmaiparaşvili olayını ve Alexandru Crisan'ı içeren benzer bir davayı, her iki sanığın da FIDE siyasetinde yoğun bir şekilde yer aldığı bir zamanda "açık sırlar" olarak nitelendirdi.

Azmaiparaşvili'nin organizatör olduğu Satranç Dünya Kupası 2017'de, oyuncu Anton Kovalyov'u şort giydiği için azarladı, ırkçı bir şekilde "çingene" ile taciz etti ve Kovalyov'un planlanan üçüncü tur oyunundan on dakika önce değiştirilmesini talep etti ve Kovalyov'un turnuvadan çekilmesine neden oldu. Azmaiparaşvili, Satranç Profesyonelleri Derneği'nden bir kınama ve diğer oyunculardan organizasyon rollerinden çıkarılmasını talep eden çağrılar da dâhil olmak üzere, bu olay için küresel satranç camiasından ağır tepki aldı. Chessbase India ile yaptığı röportajda Azmaiparaşvili, kararının arkasında durdu.

Kaynakça

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Azmaiparaşvili'nin 2004'te Chessbase'den tutuklanmasıyla ilgili rapor 
 2004 Kadınlar Dünya Şampiyonası konusundaki tartışmalara dair Chessbase raporu 
 Geoffrey Borg'un Azmaiparaşvili ile röportajı
    
 365Chess.com'da Zurab Azmaiparaşvili 
 ChessBase.com - Satranç Haberleri - Zurab'ın 50.'si için Tiflis'teki Festivaller 

1960 doğumlular
Yaşayan insanlar
Sovyet satranç oyuncuları
Gürcü satranç oyuncuları
Satranç antrenörleri
Satranç büyükustaları
Satranç Olimpiyatı katılımcıları
Singapur'daki gurbetçi sporcular