Macaristan çayır engereği

Tuna çayır engereği olarak da adlandırılan Macaristan çayır engereği, (Vipera ursinii rakosiensis; Macarca adı: rákosi vipera), Vipera ursinii'nin sekiz alt türünden biridir. Çoğunlukla Macaristan'da bulunabilen son derece nadir zehirli bir engerek türüdür. Macar çayır engereği, tüm Pannonian Havzası'nda nesli tükenmekte olan türdür. İlk kez 1893'te Macar zoolog Lajos Méhelÿ tarafından bilimsel olarak kaydedildi. 2004 yılında, tüm Macar nüfusunun 500 bireyden az olduğu tahmin ediliyordu.

Açıklama 
Yetişkin Macar çayır engereklerinin uzunluğu 50 santimetreyi geçmez. Zehir bezlerinin şakaklarındaki  konumu nedeniyle kafaları üçgen şeklindedir. Sırtlarının temel rengi açık gri veya saman rengi olabilir. Daha açık çizgilerle çevrelenmiş koyu zikzak desenleri vardır. Vücudunun yan tarafında, sırtlarındaki zikzakla aynı renkte dairesel yamalar vardır. Kuyrukları kısadır ve dişilerde aniden incelir.

Genel olarak çayır engerekleri gibi, görsel olarak ortak Avrupa engereğine (Vipera berus) benzerler, ancak daha kısadırlar. Erkek ve dişi engereklerin renkleri arasında hiçbir fark gözlenmez.

Gündüzcül hayvanlardır, yani gündüzleri aktiftirler. Diyetleri çoğunlukla kertenkele ve çekirge gibi böceklerden oluşur. Ekim'den Mart'a kadar yeraltı çukurlarında yaşarlar. Çiftleşme mevsimi Mart sonundan Nisan başına kadar sürer. Erkekler tipik olarak dişiler için birbirleriyle savaşırlar. Temmuz sonunda yumurtadan çıkan yaklaşık 4-16 yumurta bırakırlar. Yavrular doğumda 100-160 milimetre uzunluğundadır ve yumurtadan çıktıktan birkaç dakika sonra derilerini dökerler. İlk yılında her 4-6 haftada bir deri dökerler ve daha sonra bu daha seyrek hale gelir. Yetişkinler yılda üç kez derilerini dökerler.

Dağılım ve yaşam alanı 
Macar çayır engerekleri tipik olarak ovalarda bulunur. Eskiden Avusturya, Macaristan ve Romanya'nın bazı bölgelerinde de mevcutlardı. Bir zamanlar genel olarak Büyük Macaristan Ovası'nda yaşadılar, ancak o zamandan beri yok olmaya yaklaştılar. Günümüzde Hanság ve Tuna-Tisza Interfluve'de, özellikle Kiskunság'da daha küçük gruplar halinde yaşarlar. Kiskunság'da ondan az, Hanság'da ise iki birey bilinmektedir.

Koruma sorunları ve planlama 
Macar çayır engerek popülasyonlarının tükenmesinin yaklaşık 300 yıl önce başladığı tahmin ediliyor. Tuna-Tisza Interfluve eskiden düzenli su örtüsüne sahipti ve daha geniş alanlar meralarla kaplıydı. Yirminci yüzyılın başında, bu bölgelerdeki çiftlik hayvanlarının sayısı azaldı ve bunun yerine mahsul yetiştirmek için büyük oranda meralar sürüldü. Bu sürecin ovanın manzarasını tanınmaz hale getirdiği kabul edilir. Yaklaşık aynı zamanlarda, ara geçişte yoğun su yönetimi yapıldı. Bu çevresel değişiklikler, türlerin yaşam alanını büyük ölçüde azalttı. Yirminci yüzyılın ikinci yarısına kadar, bu yılanlar da karaborsada satılmak için avlandı veya yasadışı olarak toplandı.

Tür, 1974'ten beri Macaristan'da korunmaktadır. Ülkenin nesli en ciddi şekilde tükenme tehdidi altındaki omurgalı canlısı olan engereğin koruma değeri 1 milyon Macar forintidir.

Kaynakça 

Avrupa sürüngenleri