Europa (film, 1931)

Europa, Stefan ve Franciszka Themerson çifti tarafından 1931 yılında Varşova'da hazırlanan 12 dakikalık antifaşist film. Anatol Stern'in 1925 yılında yayımladığı aynı adlı fütürist şiiri temel alınarak kolaj ve fotogram teknikleriyle hazırlanan Europa, Nazi döneminde Avrupa'da yaşanan korkuyu ve ahlaki çöküşü konu edinmektedir. Onyıllar boyu kayıp olan film avangart sinemanın başyapıtları arasında kabul edilir.

Themerson'ların Królewska Sokağı'ndaki evlerinde oluşturdukları film çiftin II. Dünya Savaşı'nın başlamasının ardından 1938'de Paris'e taşınmasıyla buradaki Vitfer film laboratuvarında muhafaza edilmeye başlandı. Nazi Almanyası'nın Fransa'yı işgaliyle birlikte film de Nazilerin eline geçti ve bir daha filmden haber alınamadı. Savaştan sonra çift Londra'ya taşınmış, 1983'teyse Londra Film Yapımcıları Kooperatifinin işbirliği ile eldeki fotoğraflar kullanılarak Stefan tarafından film yeniden oluşturulmuştur.

Filmin izini süren Pilecki Enstitüsünün Themerson çiftinin varislerine filmin bir kopyasının Alman Federal Arşivlerinde bulunuyor olabileceğini iletmesiyle arşivler taranmaya başlandı; Britanya Film Enstitüsü, Themerson Vakfı, Avrupa Yağmalanan Sanat Eserleri Komisyonu, LUX ve Alman Federal Arşivleri ortaklığının çalışması sonucu 2019'da film bulundu. Themerson Vakfı tarafından korunması şartıyla Britanya Film Enstitüsü Millî Arşivi'ne bağışlanan kopya üzerinde Fixafilm tarafından iyileştirme çalışmaları yapılarak 2K çözünürlüğe yükseltildi. İyileştirilmiş görüntüsü ve Lodewijk Muns tarafından yapılan yeni film müziği ile birlikte 6 Ekim 2021 tarihinde Londra Film Festivali'nde galası yapılan Europanın böylece 1930'lardan sonra ilk kez gösterimi yapıldı.

Kaynakça

1931 çıkışlı filmler
Gerçeküstücü filmler
Antifaşist filmler
Polonya siyah-beyaz filmleri
Almanya'da sansür
Yeniden keşfedilen filmler