Aquaporin

Su kanalları olarak da adlandırılan akuaporinler veya aquaporinler, biyolojik hücrelerin zarında gözenekler oluşturan, esas olarak hücreler arasında suyun taşınmasını kolaylaştıran -ana iç protein ailesinden- kanal proteinleridir. Çeşitli farklı bakteri, mantar, hayvan ve bitki hücrelerinin hücre zarları, içinden suyun fosfolipid çift tabakasından difüze olmaktan daha hızlı girip çıkabildiği akuaporinler içerir. Akuaporinler, hem karboksilik hem de amino terminalleri sitoplazmik tarafta olan altı adet membranı kapsayan alfa sarmal domaine sahiptir. Akuaporinler genellikle her zaman açık olduğundan ve hemen hemen her hücre tipinde yaygın olduğundan, bu, suyun hücre zarından konsantrasyon gradyanına kadar kolayca geçtiği konusunda bir yanlış anlamaya yol açar. Su, küçük bir molekül olduğu için hücre zarından basit difüzyon yoluyla ve hücre dışındaki su konsantrasyonunun içindekinden daha fazla olduğu durumlarda ozmoz yoluyla geçebilir. Bununla birlikte, su polar bir molekül olduğu için, bu basit difüzyon süreci nispeten yavaştır ve suyun çoğu akuaporinden geçer.

2003 Nobel Kimya Ödülü, akuaporinlerin keşfi için Peter Agre'ye ve potasyum kanallarının yapısı ve mekanizması üzerine çalışmaları nedeniyle Roderick MacKinnon'a ortaklaşa verildi.

Akuaporin genlerini içeren genetik kusurlar, nefrojenik diyabet insipidus ve nöromiyelitis optika dahil olmak üzere birçok insan hastalığı ile ilişkilendirilmiştir.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 
 Animasyon (nobel.se'deki MPEG dosyası)
 
 

Integral proteinler