Roșia Montană

Rosia Montană (, "Dağların Rosia'sı"; ; , ; ) batı Erdel, Romanya'nın Apuseni Dağları'ndaki Alba ilinin bir komünüdür. Küçük nehir Roșia Montană'nın aktığı Valea Roșiei'de yer almaktadır. Komün on altı köyden oluşmaktadır: Bălmoșești, Blidești, Bunta, Cărpiniș (Abrudkerpenyes), Coasta Henții, Corna (Szarvaspatak), Curături, Dăroaia, Gârda-Bărbulești, Gura Roșiei (Verespataktorka), Iacobești, Ignățești, Roșia Montană, Șoal, Țarina, and Vârtop (Vartop).

Bölgenin zengin maden kaynakları Roma döneminde ve daha önceki tarihlerde de kullanılmıştır. Devlet tarafından işletilen altın madeni, Romanya'nın Avrupa Birliği'ne katılımı öncesinde 2006 yılının sonlarında kapandı. Kanadalı Gabriel Resources bölgede yeni bir maden açmayı planladı. Bu, bir yanda Roma madenciliğinin kalıntılarının ne ölçüde korunacağı ve Baia Mare'deki siyanür kirliliğinin tekrarlanacağı korkusu ve diğer yanda madenciliğin ülkenin bu yoksul ve az gelişmiş kesime getireceği faydalar konusunda tartışmalara neden oldu.

Roșia Montană'daki madenciliğe karşı kampanya, Romanya'da son 20 yılda siyasi olmayan bir amaç için yapılan en büyük kampanyalardan biriydi. Greenpeace'den Romanya Akademisi'ne kadar çok sayıda kuruluş projeye karşı çıktı. 2013 sonbaharında ülke çapında bir dizi protestodan sonra, Temsilciler Meclisi sonunda 3 Haziran 2014'te projeyi reddetti. Ayrıca Roșia Montană, Kültür Bakanlığı'nın 30 Aralık 2015 tarihli emriyle ulusal öneme sahip tarihi bir alan olarak sınıflandırıldı. Bunun sonucunda bölgedeki tüm sanayi faaliyetleri yasaklandı.

2021 yılında UNESCO tarafından Roșia Montană Madencilik Peyzajı adı ile Dünya Mirası Alanı olarak ilan edildi.

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 Belediye resmi sitesi 
 fanfest.ro FânFest müzik festivali web sitesi
 Rosia Montana'yı Kurtar - İngilizce web sitesi
 "Rosia Montană'yı Kurtarın" (www.rosiamontana.org/en) (İngilizce haber)
 UNESCO Dünya Mirası listesindeki Rosia Montana (#rosia.montana.in.unesco)  (Facebook Sayfası - buluşma yeri)
 Rosian lehçesinin sözlüğü (rosian-romence-fransızca-ingilizce) 

Romanya'daki Romalı arkeolojik sitler
KB1 Rumence kaynakları (ro)