Sarıg-Höl(sum)

Sarıg-Höl sumu (Tuva Türkçesi: Сарыг-Хөл сумузу) —  Tuva Cumhuriyeti'nde Övür kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir.

Tek nüfuslu yerleşim ve yönetim merkezi — Ak-Çıraa.

Söz tanımı 
Belde anlamında sumu  sözü kullanılmaktadır. Tıva'da köy ve kasaba türü yerleşimler için ködee suur denilmektedir. İlçe, belediye, belde türüne karşılık olarak ise sum, rayon adlandırmaları kullanılır.
Tıva'da eski dönemlerden kalma idari birim adları halen kullanılmaktadır. Eskiden bu adlandırmalar şöyle idi.
 10 ailelik yer — arban,
 150 kişi üzeri — sumon(sum,sumu),
 2 ve daha fazla sum — hoşun (kojuun).
Şimdi Tıva Cumhuriyeti'nde idari bölge birimleri ve belediyeleri (kırsal yerleşim statüsünde) sumu, sumon olarak  adlandırılıyor.

Tarih
Yörede Türkler ve Türklerin atalarına ait çok sayıda tarihi kalıntılar bulunmaktadır.

Coğrafya 
Amdaygın-Höl adlı göl yanında yer alır.

 Sokakları
İrbitey, Malçın, Seven-ool, Tumat, Çalaa, Çıjırgana.

Nüfusa sahip olmayan yer adları: Dorug attıg, Dıttıg-Honaş, İştii bel, Kara kojagar, Kara-Çıraa, Kök Haak, Kuu ovaa, Kızıl-Sayır, Kızıl-Haya, Kıstar ödee, Ovaa, Ortaa Sarıg-Höl, Raga-Sayır,  Saglan dıt, Sarıg-Sigen, Sarıg-Höl, Teeli beldiri, Uzun-Sayır, Üstüü Sarıg-Höl, Hayırakan baarı, Hoolu işti, Çalaa baarı, Çalaa uju, Evegen dag.

Nüfus 
Toplam Nüfusu 2002 yılında 472 iken 2020 yılı — 463 kişi.

Yıllara göre kişi sayısı:

Altyapı

Ak-Çıraa Ortaöğretim Okulu - Övür Kojuun

«Sayzanak» Anaokulu Ak-Çıraa köyü

Ak-Çıraa postanesi

Ak-Çıraa köyü Kültür Evi

Ak-Çıraa köyü yönetimi

Sarıg-Höl Belde Yönetimi

Ulaşım
«Samagaltay- Ak Çıraa» yerel otoyolu vardır.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
Ak-Çıraa 
Ak Çıraa  Wikimapia

Tuva
Övür