Hızlı atom bombardımanı

Hızlı atom bombardımanı (Fast atom bombardment-FAB), yüksek enerjili atomlardan oluşan bir ışının iyonlar oluşturmak için bir yüzeye çarptığı kütle spektrometrisinde kullanılan bir iyonizasyon tekniğidir. Michael Barber tarafından 1980 yılında Manchester Üniversitesi'nde geliştirilmiştir. Atomlar yerine yüksek enerjili iyon demeti kullanıldığında (ikincil iyon kütle spektrometrisinde olduğu gibi, yöntem sıvı ikincil iyon kütle spektrometrisi (liquid secondary ion mass spectrometry-LSIMS) olarak adlandırlır. FAB ve LSIMS' de analiz edilecek malzeme matris adı verilen uçucu olmayan kimyasal koruma ortamı ile karıştırılır ve yüksek enerjili (4000 ila 10.000 elektron volt) atom ışınıyla vakum altında bombardımana tutulur. Atomlar tipik olarak argon veya ksenon gibi bir inert gazlardandır. Yaygın matrisler arasında gliserol, tiogliserol, 3-nitrobenzil alkol (3-NBA), 18-taç-6 eter, 2-nitrofeniloktil eter, sülfolan, dietanolamin ve trietanolamin bulunur. Bu teknik, ikincil iyon kütle spektrometrisi ve plazma desorpsiyon kütle spektrometrisine benzer.

İyonlaşma mekanizması 

FAB, nispeten düşük parçalanma (yumuşak) iyonizasyonu tekniğidir ve esas olarak [M + H] + olarak adlandırılan bozulmamış protonlanmış moleküller ve [M - H] - gibi protonsuz moleküller üretir. Nadir durumlarda bir FAB spektrumunda radikal katyonlar da gözlemlenebilir. FAB, birincil ışının numuneye zarar verici etkilere neden olmamasına izin veren geliştirilmiş bir SIMS sürümü olarak tasarlandı. İki teknik arasındaki en büyük fark, kullanılan birincil ışının doğasındaki farktır; biri iyonlar diğeri atomlardan oluşur. LSIMS için Cs+ iyonları birincil ışını oluştururken FAB için birincil ışın, Xe veya Ar atomlarından oluşur. Xe atomları, daha büyük kütleleri ve daha fazla momentumları nedeniyle Argon atomlarından daha hassas olma eğiliminde oldukları için tercih edilir. Örneklerin nasıl iyonize edildiğine dair kesin mekanizmaları tam olarak keşfedilmemiş olsa da matris-destekli lazer desorpsiyon/iyonizasyonunun (MALDI)  ve kimyasal iyonizasyonun mekanizmaları FAB iyonizasyon mekanizmasının doğasına benzer.

Kaynakça 

Kütle spektrometrisi