Bibigül Tölegenova

Bibigül Ahmetkızı Tölegenova (, Bıbigúl Ahmetqyzy Tólegenova; d. 16 Aralık 1929), Kazak opera sanatçısı (lirik ve coloratura soprano), oyuncu ve öğretmen. Ödülleri arasında Sosyalist Emek Kahramanı (1991), Sovyetler Birliği Halk Sanatçısı (1967) ve Sovyetler Birliği Devlet Ödülü (1970) bulunmaktadır.

İlk yılları 
Tölegenova 16 Aralık 1929'da Kazak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Semipalatinsk (Günümüzde Semey) bölgesinde müzisyen bir ailede doğdu. Babası keman çalar, bir Tatar olan annesi ise şarkı söylerdi. 1937'de babası Katon-Karagai'de tutuklandı ve kayboldu. 1946'da, akşam okulunda okurken, amatörce şarkı söyleyebileceği bir et işleme tesisinde çalışmaya başladı. Genç şarkıcı sürgünde Semipalatinsk'teki yazar Galina Serebryakova'nın dikkatini çekti. Ardından Serebryakova, Tölegenova'nın velayetini aldı ve ona ilk müzik derslerini verdi. Serebryakova'nın ısrarı üzerine Bibigul, Almatı'da bulunan Kazan Konservatuvarı'nın vokal ve koro fakültesine girdi ve burada N. N. Samyshina bölümünde okudu ve 1954'te mezun oldu. 1951'de Kazak radyosunda solist olarak çalıştı, burada halk ve pop şarkıları çaldı.

Kariyeri 
1954'te Almatı'daki Abay Opera Evi'nde, 1956'da ise Kazak devleti Orkestrası'nın Kurmangazy adlı Kazak Filarmoni Halk Müziği Orkestrası topluluğunun solisti oldu. 1958'de Pop-sanatçılar All-Union yarışmasının ödülünü kazandı ve 1971'de Abay Opera Evi'ne geri döndü. 1980'den itibaren ise Kazak Ulusal Konservatuvarı, Kurmangazy'de vokal dersleri verdi. Ardından 2001, 2004, 2007, 2010, 2011, 2012 ve 2014 yıllarında Uluslararası vokalistler yarışmasının jüri sanat yönetmeni ve jüri başkanı olarak görev yaptı.

Tölegenova, Sovyetler Birliği Halk Sanatçısı unvanını kazanan tek yaşayan Kazakistanlı kadındır. Ayrıca Sovyetler Birliği tarihinde Sosyalist Emek Kahramanı unvanını alan son kişidir.

Opera rolleri 
Tölegenova'nın yer aldığı opera performansları şunlardır:

 Kyz Zhibek, Kyz Zhibek by Yevgeny Brusilovsky
 Azhar, Abay by Akhmed Zhubanov ve Latif Hamidi
 Enlik, Enlik-Kebek by Gaziza Zhubanova
 Gulbarshin, Alpamys by Yerkegali Rakhmadiev
 Altynshash, Altynshash by Nazib Zhiganov
 Violetta, La traviata by Giuseppe Verdi
 Gilda, Rigoletto by Giuseppe Verdi
 Rosina, The Barber of Seville by Gioacchino Rossini
 Norina, Don Pasquale by Gaetano Donizetti
 Zerlina, Don Giovanni by Wolfgang Amadeus Mozart
 The Snow Maiden, The Snow Maiden by Nikolay Rimski-Korsakov

Filmografi

Diskografi

Ödülleri

Unvanlar 

 Kazak SSC Halk Sanatçısı (1959)
 Sovyetler Birliği Halk Sanatçısı (1967)
 SSCB Devlet Ödülü (1970)
 Kazak SSC Devlet Ödülü (1966)
 Sosyalist Emek Kahramanı (21.12.1991)
 İki Lenin ödülü (23.03.1976 ve 21.12.1991)
 Kırmızı İşçi Nişanı (03.01.1959)
 Otan Madalyası (2000)

Madalyalar 

 Kazakistan Cumhurbaşkanı Kişisel Altın ödülü (1999)
 "Kazakistan'ın müzik sanatına katkı için" adayı "Yılın kişisi" (2001)
 Bağımsız ulusal ödül "Tarlan" ("Müzik", "Kazakistan patronları kulübü" bölümünde "katkı için", 2001)
 Kazakistan Yıldızları Sokağında Kişisel Yıldız (2002)
 İnsani faaliyetler alanında eyaletler arası ödül "Topluluğun yıldızları" (BDT üye devletlerinin insani işbirliği Konseyi, 2014)
 Astana (Astana) Fahri Vatandaşı (1999)
 Doğu Kazakistan Bölgesi Fahri Vatandaşı (2011)
 Almatı Fahri Vatandaşı (2012)
 Kazakistan Cumhuriyeti Birinci Cumhurbaşkanı - Kültür alanında Ulusun Lideri Devlet bursu. (2016)
 Kazakistan Cumhuriyeti Birinci Cumhurbaşkanı Devlet Bursu - Kültür alanında lider (2017)

Edebiyat 
Серкебаева Ирина. Бибигуль Тулегенова: любить, надеяться и верить, Алматы, «Атамура», 2012 (biyografi, Bibigül Tölegenova: Sevmek, umut etmek ve inanmak)

Dış bağlantılar 

 IMDb'de Bibigül Tölegenova

Kaynakça 

Yaşayan insanlar
1929 doğumlular
Sovyet opera şarkıcıları
Kazak şarkıcılar
Sovyet kadın şarkıcılar
Kazak kadın şarkıcılar
Tatar asıllı Kazaklar