Tepeli devekuşu

Tepeli deve kuşu ya da latince ismi ile Casuarius, tepeli deve kuşları türlerini içeren bir kuş cinsidir. Taksonomide koşucu kuşlar alt sınıfı arasında gösterilirler. Yeni Gine'nin tropik ormanlarında (Papua Yeni Gine ve Endonezya), Aru adalarında ve kuzeydoğu Avusturalya'nın yerel türleri arasındadır.

Cinsin bilenen dört türü bulunmaktadır ve üç türü yaşamını sürdürmektedir. En yaygın türü olan güney tepeli deve kuşu (C. casuarius) deve kuşu ve emu türlerinden sonra yaşayan en büyük üçüncü kuş türüdür. Nesli tükenmemiş diğer iki tür ise cüce tepeli deve kuşu (C. bennetti) ve kuzey tepeli deve kuşudur (C. unappendiculatus). C. lydekkeri ise cinsin dördüncü ama nesli tükenmiş bir türüdür.

Tepeli deve kuşları genellikle meyvelerle beslenirler. Buna rağmen tüm türleri omnivordur ve sürüngenler, bitki kökleri, mantarlar, küçük omurgalılar, omurgasızlar gibi geniş bir beslenme çeşitliliğine sahiptir. Bu beslenme davranışı sayesinde yağmur ormanlarındaki tohumların dağılmasına yardımcı olmaktadır. Tepeli deve kuşları insanlara karşı oldukça çekingen davranış gösterir ancak nadiren de olsa kışkırtıldıklarında insanlara saldırabilirler ve pençeleriyle ölümcül olabilecek kadar ağır yaralamalara sebebiyet verebilmektedirler. Bu yüzden tepeli deve kuşu genellikle dünyanın en tehlikeli kuşu olarak anılır.

Taksonomi 
Casuarius cinsi Fransız bilim insanı Mathurin Jacques Brisson tarafından 1760 yılında yayınlanmıştır. Cinsin tipik türü güney tepeli devekuşudur (Casuarius casuarius). İsveçli doğa bilimleri insanı Carl Linnaeus bu cinsi 1748 yılında Systema Naturae dergisinin altıncı baskısında Casuarius ismiyle tanıttı. Ama Linnaeus 1758 yılında derginin meşhur onuncu baskısında güney tepeli devekuşunu bayağı devekuşu ve nandularla beraber Struthio cinsi içinde değerlendirilmişti. Türün ilk isimlendirmesi Linnaeus'un altıncı sayısının yayınladığı 1748 yılında olmuştur. Ancak Uluslararası Zooloji İsimlendirme Komisyonu (ICZN) 1758 yılında kurulduğu için komisyon cins yazarı olarak Linaaeus'u değil Brisson'u kabul etmiştir.

Cinsin İngilizce ismi Malay dilindeki kĕsuari kelimesinden türemiştir. Cinsin uçamayan kuşlar grubundaki emular, nandolar, devekuşları, moalar, fil kuşları ve kivilerle akrabalığı bulunmaktadır. Cinsin içerisinde kabul görmüş türler şunlardır:

Bazı otoriteler taksonomik sınıflandırmanın monotipik olduğunu düşünmektedir. Ancak cins içerisinde farklı alt türler tanımlanmıştır. C. (b) papuanus gibi bazı alt türlerin Casuarius (bennetti) westermanni gibi ayrı bir tür olarak görülmesi gerektiğini düşünen otoriteler de bulunmaktadır.

Tüm koşucu kuşlar gibi tepeli devekuşunun da evrimsel tarihi çok iyi bilinmemektedir. Avustralya'da bulunan bir fosil kesin olmamakla birlikte ilkel bir Emuarius cinsi ile akrabalığını göstermektedir. Tüm koşucu kuşların yaklaşık 180 milyon yıl önce ayrılan süper kıta Gondvana'dan geldiğini düşünülüyor. Araştırmalar, kıtanın ayrılmasından sonra türlerin yavaş bir şekilde modern türlere dönüştüğünü gösteriyor.

Kaynakça 

Koşucu kuşlar
Kuş cinsleri
Koşucu kuş cinsleri