ABD'nin Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası

ABD'nin Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası (İngilizce özgün adıyla: Countering America's Adversaries Through Sanctions Act, CAATSA)  İran, Kuzey Kore ve Rusya'ya yaptırımlar uygulayan bir Birleşik Devletler federal yasasıdır. Tasarı, Meclis 419-3 oy oranı ile geçtikten sonra 27 Temmuz 2017'de Senato'da 98–2 oy oranı ile kabul edildi. 2 Ağustos 2017'de Başkan Donald Trump, yasanın "ciddi şekilde kusurlu" olduğuna inandığını belirterek imzaladı.

Tepkiler

Amerika Birleşik Devletleri başkanı
Başkan Donald Trump tasarıyı imzaladığı gün eşzamanlı olarak iki ayrı imza beyannamesi yayınladı. Kongre için yapılan açıklamada  şöyle dedi: "İran, Kuzey Kore ve Rusya'nın saldırgan ve istikrarsızlaştırıcı davranışlarını cezalandırmak ve caydırmak için sert tedbirlerden yana olsam da, bu yasa önemli ölçüde kusurludur. Kongre, dış politikadaki esnekliğini sınırlayan yürütme organının yetkisine getirilen kısıtlamalar gibi bir dizi açıkça anayasaya aykırı hükümler içeriyordu.

Trump tarafından yapılan diğer açıklamada ise, "Tasarı ciddi şekilde kusurlu olmaya devam ediyor - özellikle yürütme organının müzakere yetkisini ihlal ettiği için. Kongre, yedi yıllık konuşmanın ardından bir sağlık hizmeti tasarısını müzakere bile edemedi. Yürütmenin esnekliğini sınırlayarak, bu yasa tasarısı, Amerika Birleşik Devletleri'nin Amerikan halkı için iyi anlaşmalar yapmasını zorlaştırıyor ve Çin, Rusya ve Kuzey Kore'yi birbirine daha da yaklaştıracak.""

ABD Dışişleri Bakanlığı
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Heather Nauert, "CAATSA yasasının yürürlüğe girmesinden bu yana, yabancı hükümetlerin Rus savunma silahlarının birkaç milyar dolarlık planlı veya açıklanmış satın alımlarının terk edildiğini tahmin ediyoruz. Genellikle büyük savunma anlaşmalarıyla ilişkili uzun zaman dilimleri göz önüne alındığında, sonuçlar bu çabanın miktarı daha yeni ortaya çıkmaya başlıyor."

Dışişleri Bakanı Mike Pompeo Mısır'ı Rus Suhoy Su-35'i satın almaması konusunda uyardı ve "Bu sistemler satın alınırsa CAATSA tüzüğünün rejime yaptırım gerektireceğini açıkça belirttik" dedi.

İran
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Abbas Araqchi 2 Ağustos 2017'de devlet televizyonuna verdiği bir röportajda "Bize göre nükleer anlaşma ihlal edildi ve bu konuya uygun ve orantılı bir tepki göstereceğiz" dedi.

Kuzey Kore
Kuzey Kore dışişleri bakanlığı yetkilileri, "ABD'nin dünyanın dört bir yanındaki farklı ülkelere yaptırım uygulama teklifinin kendi çıkarlarını karşılamak için tamamen çirkin bir kaldıraç olduğunu" ve geçtiğimiz günlerde Kuzey Kore, Rusya ve İran'a karşı "yaptırım tasarısı" olduğunu söyledi. ABD Kongresi, Rusya, Çin, Venezuela, Almanya, Avusturya ve Fransa'nın tepkilerini gerekçe göstererek büyüyen bir uluslararası tepkiye yol açıyor ".

Rusya
Tasarı Senato'dan geçtikten sonra, 28 Temmuz 2017'de Rusya dışişleri bakanlığı, Kongre tarafından kabul edilen tasarıya yanıt olarak kullanılan tedbirleri açıkladı, ancak aynı zamanda 2016 yılı sonunda Barack Obama yönetimi tarafından ABD'deki Rus diplomatik misyonuna uygulanan özel tedbirlere de atıfta bulundu. Rusya, ABD'nin Moskova büyükelçiliği ve Saint Petersburg, Yekaterinburg ve Vladivostok'taki konsolosluklarındaki diplomatik ve teknik personelini 1 Eylül'e kadar - ABD'de görevlendirilen Rus diplomatların sayısıyla aynı - 455 kişiye indirmesini talep etti; Rusya hükümeti ayrıca Moskova'da ABD tarafından kullanılan bir inziva yeri ve depolama tesisinin kullanımını 1 Ağustos'a kadar askıya alacaktır. Kısa bir süre sonra Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, kararın kendisi tarafından alındığını ve ABD diplomatik misyonunun 755 çalışanının "Rusya Federasyonu'ndaki faaliyetlerine son vermesi" gerektiğini söyledi.

Tasarı imzalandıktan sonra Rusya Dışişleri Bakanlığı yaptırımları "Russofobik histeriye" bağladı ve karar vermesi halinde harekete geçme hakkını saklı tuttu. Rusya başbakanı Dmitry Medvedev 2 Ağustos'ta yasanın ABD-Rusya ilişkilerini iyileştirme umudunu sona erdirdiğini ve "Rusya ile topyekün bir ticaret savaşı" anlamına geldiğini yazdı.Mesajında ayrıca, "Amerikan düzeni, Trump'a karşı ezici bir zafer kazandı. Başkan yeni yaptırımlardan memnun değildi, ancak tasarıyı imzalamak zorunda kaldı" dedi.

Haziran 2020'de ABD Senatosu'ndan John Thune, 2021 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nda ABD Savunma Bakanlığı'nın ABD Ordusu'nu kullanarak Türkiye'nin Rus yapımı S-400 füze sistemini satın almasına izin verecek bir değişiklik önerdi. Gerekçe, bunun Türkiye'nin CAATSA'ya aykırı bir yabancı askeri sisteme sahip olması sorununu ortadan kaldıracağıdır. Bu, daha sonra ABD'nin Türkiye'yi F-35 Lightning II satın alma ve sahiplik programına yeniden entegre etmesine izin verecektir.

AB ve AB üye ülkeleri

26 Temmuz 2017'de Fransa dışişleri bakanlığı yeni ABD yaptırımlarını sınır ötesi erişim nedeniyle uluslararası hukuka göre yasa dışı olarak nitelendirdi.

Temmuz 2017 sonunda, önerilen kanunun Rusya yaptırımları, Avrupa Birliği Başkanı Jean-Claude Juncker tarafından sert eleştirilere ve misilleme tedbirleri tehdidine neden oldu. Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Brigitte Zypries yaptırımları uluslararası hukuka göre yasa dışı olarak nitelendirdi ve Avrupa Birliği'ni uygun karşı önlemler almaya çağırdı.

Türkiye

2017 yılının sonlarında, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rus yetkililer, S-400 hava savunma sistemi birimlerinin teslimatı için 2,5 milyar ABD doları tutarında bir anlaşma imzaladı. Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Türkiye'nin Rusya ile S-400 anlaşmasıyla ilgili endişelerini dile getirdi, ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan ve diğer Türk yetkililer, ABD'nin CAATSA'nın S-400 füze sistemlerini satın alması nedeniyle mevcut uluslararası protokolleri ve anlaşmaları gerekçe göstererek yaptırım tehdidini reddettiler. Türkiye ve Rusya arasında karşılıklı olarak imzalanan ve kabul edilen formlar ve Rusya ile S-400 teklifinin ABD'nin sunduğu Patriot Sisteminden daha iyi bir anlaşma olduğu dile getirildi.

Ayrıca bakınız 
 Kremlin Saldırı Yasasına Karşı Amerikan Güvenliğini Savunmak (DASKA)
 Redlines Yasası Oluşturarak Seçimleri Tehditlere Karşı Savunmak (DETER)
 Kuzey Kore'ye yönelik yaptırımlar
 ABD'nin İran'a yaptırımı
 Amerika Birleşik Devletleri-İran ilişkileri
 Rusya-Amerika Birleşik Devletleri ilişkileri
 Kuzey Kore-Amerika Birleşik Devletleri ilişkileri

Kaynakça

Dış bağlantılar
 

Amerika Birleşik Devletleri-İran İlişkileri
Amerika Birleşik Devletleri-Rusya ilişkileri
2017'de uluslararası ilişkiler
Uluslararası yaptırımlar
Amerika Birleşik Devletleri'nin dış politikası
İran'a Karşı Yaptırımlar