Yandex.Taxi

Yandex. Taxi; Rus bilişim şirketi Yandex tarafından hazırlanan Rusya, BDT, Doğu Avrupa, Afrika ve Orta Doğu'da başta taksi çağırma olmak üzere sürüş ve gıda teknolojisi üzerine uzmanlaşmış bir uygulamadır.

Yandex. Taxi Rusya, Belarus, Moldova, Ermenistan, Gürcistan, Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan, Letonya, Estonya, Litvanya, Sırbistan, İsrail, Fildişi Sahili, Finlandiya, Gana ve Romanya'da 300'den fazla büyük şehirde aktif olarak faaliyet göstermektedir. Son beş ülkede Yango adında bir marka altında faaliyet gösteriyor. Hizmet başlangıcından  bu yana 36 milyondan fazla insan tarafından kullanılmıştır. Eylül 2018 itibarıyla toplam sürüş sayısı 1'i aşmış olup sistemde 700.000 üzerinde sürücü kaydolmuştur.

Yandex. Taxi aynı zamanda yemek dağıtımı üzerine de Yandex Eats adıyla  2018 Aralık ayından itibaren Rusya'da kullanıcılara hizmet vermektedir.

Tarihçe 
Yandex. Taxi ilk kez  2011 yılında Moskova, Rusya'da 11 taksi durağı ve 1.000 düzeyinde sürücüyle hizmete başladı.

Hizmet ilk ortaya çıkarıldığında Android ve iOS  telefonlar için mobil uygulama olarak tanıtıldı ve internet  sitesi ise 28 Haziran 2012'de başlatıldı.

2012 yılından itibaren  Yandex. Taxi kendisi aracılıyla yapılan taksi çağırmalarından komisyon almaya başlamıştır.

Tigran Khudaverdyan, 2014 yılında Yandex. Taksi hizmetinin sorumluluğunu üstlendi. Yandex. Taxi  Aralık 2015'te ayrı bir şirket olarak kurulduğunda şirkette sorumlu oldu.

Yandex. Taxi Haziran 2017'de  otonom otomobil teknolojisi üzerine çalışmalarını  gösteren bir video yayınladı. Bu prototip araç, Nvidia GTX grafik işlemcisi ve Velodyne tarafından sağlanan LiDAR optik mesafe sensörü ile donatılmış bir Toyota Prius hibrid hatchback idi.

Uber ile Birleşme 
Yandex. Taxi ve Uber 13 Temmuz 2017 tarihinde  Ermenistan, Azerbaycan, Belarus, Gürcistan, Kazakistan ve Rusya'daki taksi çağırma işlerini ve faaliyetlerini birleştirmek için bir anlaşma imzaladılar. Bu birleşme kararı sonrasında  Yandex 100 Milyon $, Uber ise $ 225 Milyon $ yatırım yapmış ve bu ortaklık sonucunda toplam değeri 3.8 Milyar $ olan yeni bir şirket kuruldu. Yeni şirkette ortaklık payları; Yandex %59.3; Uber %36.6 ve geri %4.1 pay ise çalışanlara aittir. Yeni şirketin yönetimi Tigran Khudaverdyan tarafından yapılmaktadır.

22 Mayıs 2019'da Yandex, Tigran Khudaverdyan'ın, Daniil Shuleyko ile Yandex grubunun yeni Genel Müdür Yardımcısı pozisyonuna MLU BV Genel Müdürlüğüne atandığını açıkladı

Yemek Teslimatı  
Yandex 2017 yılında Moskova'da yemek dağıtım servisi Foodfox'un  tamamını satın alarak gıda dağıtım alanına giriş yapmıştır. Bu satınalma sonucunda Uber Eats, Yandex ve Foodfox hizmetleri birleştirilerek Yandex Eats servisi Rusya'da 24 şehirde hizmete başladı. Yandex 2018 Ekim'de  Partiya Edi adlı diğer gıda firmasını satın almıştır.

Otonom Taksiler 
Yandex   taksi hizmetine entegre etme amacıyla kendi sürücüsüz araç üzerine çalışmalar ve geliştirmeler yapmaya başlamıştır.İlk sunulan model; Linux işletim sistemi kullanan Intel CPU'lar ve NVIDIA GPU'lar ile üç lidar ünitesi, altı radar ünitesi ve altı kamera ve navigasyon için bir GNSS sensörü ile yoğun şekilde geliştirilmiş Toyota Prius'tur . 29 Mayıs 2018'de Yet Another Konferansı'nda halka ücretsiz demo sunumları yapıldı. Yandex bu süreçte 700'den fazla yolcuyla 10 saate kadar demo gösterimi yapmıştır. Uzun mesafeli sürüş testi amacıyla 2018 Haziran'da  780' kmlik bir seyahat yapıldı ve bu seyahat süresinde araç yüzde 99 düzeyinde otonom bir şekilde 11 saat yolculuk gerçekleştirmiştir.

Sürücüsüz Taksi hizmetinin denemeleri 2018 yılı Ağustos ayıda Rusya'nın batı Tataristan Cumhuriyeti'ndeki üniversite şehrinde Innopolis'te başlatıldı. Buranın ardından  2018 Ekim'de Moskova'nın  batısındaki Skolkovo İnovasyon Merkezi'nde hizmete başladı. Bu süreçte 2018 Kasım ayında 1000'inci yolcusuna hizmet vermiştir. Yandex sürücüsüz araç testlerini geliştirmek amacıyla 2018 yılında İsrail Ulaştırma Bakanlığı'ndan izin alarak İsrail'de test etmeye başlamıştır. Yandex sürücüsüz araç geliştirmelerine devam etmek amacıyla 2018 yılında Amerikan'ın Nevada'da eyaletinde halka açık yollarda kullanma lisansı aldı 

Sürücüsüz otomobil, Las Vegas'taki düzenlenen CES 2019'da uluslararası olarak tanıtıldı.

Yandex Otonom araç projesini Rusya ve İsrail'den sonra ABD'de Michigan eyaleti'nin Ann Arbor şehrinde halka açık alanda denemeye başlamıştır.

Özellikleri

Teknoloji 
Yandex. Taxi araçların varış süresini ve bu süredeki ücreti hesaplamak için Yandex'e ait teknolojiler kullanmaktadır. Bunlar; Yandex Haritalar ve Yandex Navigasyon'dur. Bu teknolojiler sayesinde yolcuya en yakın taksi gönderilir ve yolcu gideceği noktaya en kısa rotadan gitmesi sağlanır. Bu süreçte Yandex servislerinden alınan canlı trafik bilgisi sonucunda en kısa rota oluşturularak para ve zaman tasarrufu sağlanabilir. Yandex. Taxi hizmetinde yolculuk ücretleri talep-arz dengesi neticesinde hesaplanmaktadır. Bu ücret daha yolculuk başladığında yolcu tarafından bilinmektedir.

Emniyet 
Yandex. Taxi, ulaşım hizmeti vermeye yetkili ortaklarla çalışır. Hizmet verilen ülkenin yasalarına bağlı olarak, ilgili ülkedeki taksi şirketleri, taksi istasyonları, lisanslı taşıyıcılar, bireysel girişimciler veya uygun izinlere sahip diğer tüzel kişiler ile beraber çalışmaktadır. Yandex. Taxi sistemine dahil olacak sürücüler eğitimden geçirilerek yolcu memnuniyetinin en üst düzeyde olması hedeflenmektedir.

Küresel genişleme 
2019 Temmuz Yandex. Taxi; Rusya, Belarus, Ermenistan, Kırgızistan, Moldova, Gürcistan, Kazakistan, Letonya, Litvanya, Estonya, Özbekistan, Sırbistan, Fildişi Sahili, İsrail, Finlandiya, Gana ve Romanya'da 300'den fazla büyük şehirde faaliyet göstermektedir.

Belarus 
Belarus'ta 25 Şubat 2016'da Minsk'te başlayan hizmeti şu anda  ülkede birden fazla şehirde faaliyet gösteriyor. 2019 Mart ayı itibarıyla yolcular ve sürücüler için bir sigorta ürünü tanıttı.

Ermenistan 
Ermenistan'da 1 Temmuz 2016 tarihinde Erivan'da faaliyete başlayan hizmet şu anda 15 kentte aktif olarak kullanılmaktadır.

Kazakistan 
Yandex. Taxi 28 Temmuz 2016'da Almatı'nın en büyük şehrinde başlatıldı, ilerleyen süreçte hizmet verilen şehir sayısı 20 şehre çıktı.

Gürcistan 
Gürcistan'da 28 Ağustos 2016'da hizmet vermeye başlayan Yandex günümüzde Batum ve Rustavi'de hizmet vermeye devam etmektedir.

Ukrayna 
Ukrayna'da 25 Ekim 2016 tarihinde hizmet vermeye başlamasının ardından Ukrayna'nın Rus teknoloji şirketlerine getirdiği yasaklama sonucunda Ukrayna'da yasal olarak kullanılamamaktadır. Ukrayna'da getirilen bu yasaklamaya rağmen kullanıcılar VPN üzerinden hizmeti kullanıyorlar.

Moldova 
Yandex. Taxi 24 Temmuz 2017 tarihinde Kişinev'de başladı.

Kırgızistan 
Yandex. Taksi, Bişkek'te  9 Kasım 2017hizmete başladı ardından hizmetini Osh şehrine genişletti.

Letonya 
Letonya, Yandex. Taxi'nin hizmet verdiği ilk Baltık ülkesi ve ilk AB üyesi ülkedir ve 15 Mart 2018'de hizmete başlamıştır.

Özbekistan 
Yandex. Taxi Özbekistan'ın başkenti Taşkent'te  4 Nisan 2018'de hizmet vermeye başlamıştır.

Estonya 
Yandex. Taxi 1 Mayıs 2018'de Tallinn'de başladı. ardından Tartu şehrine yayıldı.

Sırbistan 
Sırbistan, Yandex'in eski Sovyet Cumhuriyetlerinin dışında hizmet verdiği ilk ülkedir ve Yandex. Taxi 5 Haziran 2018'de  Belgrad'da faaliyete geçti.

Litvanya 
Yandex. Taksi, başkent Vilnius 26 Temmuz 2018' hizmet vermeye başlamıştır. Bu süreçte Litvanya Hükûmeti kişisel verilerin güvenliği konusundaki endişelerini belirtti ve önemli görevlerde bulunan insanlar tarafından kullanılmaması istedi. Yandex bu endişelere karşı kişisel veriler konusunda  AB tarafından düzenlenen GDPR düzenlemelerine uyduğunu belirtmiştir. Yandex. Taxi Litvanya'da kısıtlama olmadan çalışmaktadır.

Fildişi Sahili 
Yandex. Taxi, Yango markasıyla  4 Ekim 2018'de Fildişi Sahili'ninde Abidjan'da hizmete girmiştir. Yandex. Taxi'nin Afrika kıtasında hizmet verdiği ilk ülkedir.

Finlandiya 
Yandex  Yango markasıyla hizmet verdiği ikinci ülke olan Finlandiya'da 8 Kasım 2018 hizmete girmiştir.

İsrail 
İsrail, şirketin hizmet verdiği ilk Ortadoğu ülkesiydi ve 10 Aralık 2018'de Yango markasıyla hizmet vermeye başlamıştır.

Gana 
Gana Yandex'in Afrika kıtasında hizmet verdiği ikinci ülkedir ve burada 6 Haziran 2019'da Yango markasıyla hizmet vermeye başlamıştır.

Romanya 
Yango Markasıyla 27 Haziran 2019'da Bükreş'te faaliyetlerine başlayan hizmete 55 şirketten 3.000 sürücü katıldı.

Ayrıca bakınız 

Bitaksi
İtaksi
Uber
 lyft 
 DiDi

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 https://taxi.yandex.com/
 https://yango.yandex.com/

Yandex