Seowon

Seowon (), orta ila geç Joseon Krallığı döneminde Kore'nin en yaygın eğitim kurumlarıydı. Özel kurumlardı ve Konfüçyüs tapınağı ile hazırlık okulu işlevlerini birleştirdiler. Eğitim açısından, seowon öncelikle öğrencileri ulusal kamu hizmeti sınavlarına hazırlamaya çalışmaktaydı. Çoğu zaman, seowon sadece aristokrat yangban sınıfının öğrencilerine hizmet etmekteydi. 6 Temmuz 2019'da UNESCO, dokuz seowon alanını Dünya Mirası Alanı olarak listeledi.

Tarihi

Seowonlar ilk olarak Kore'de Joseon Hanedanı'nın ilk yıllarında ortaya çıktı. Bu kurumlar klasik shuyuan öğretilerinin erken özel Çin akademilerinden sonra modellenmişti. Sonra, 8. yüzyılda Tang Hanedanı altında tekrar ortaya çıktı; daha sonra Yuan Hanedanı zamanında hükûmet kontrolü altındaki imparatorluk sınavlarına hazırlık okulu haline getirildi.

Kore'de seowonların kesin tarihi kesin olarak bilinmese de, 1418'de Kral Sejong'un, Gimje ve Gwangju'da seowon kurma çalışmalarından dolayı iki akademisyene ödül verdiği bilinir. Bir kraliyet ayrıcalığı tanınan ilk seowon, Toosu tarafından yönetilen Punggi'deki Sosu Seowon'du ve 1550 yılında Kral Myeongjong tarafından bir asma tahtası almaya hak kazanmıştı.

Birçok seowon önde gelen aydın sınıf ya da yerel yangban aile grupları tarafından kurulmuştur. Örneğin, Ju Se-bong, ölümünden çok sonra dahi çalışmaya devam eden Sosu Seowon'u kurdu. Bazı seowonlar da 16. yüzyıl edebi tasfiyelerinin ardından köylere çekilen ve hizmetlerine bu köylerde devam eden Sarim bilginleri tarafından yaptırılmıştır.

Çoğu seowon 19. yüzyılın çalkantılı son yıllarında naip Daewon-gun'un bir fermanı ile kapatıldı. 1864'te seowonların izinsiz bir şekilde inşa edilmesini yasakladı ve 1868'de vergi muafiyetlerini kaldırdı; sonunda, 1871'de birkaç tanesi hariç dışında hepsini buyruğu altına aldı. Eyalet yangbanı bu önlemler karşısında öfkelendi ve bu önlemler Daewon-gun'un 1873'te iktidardan azledilmesinin nedenleri arasında yer aldı; ancak, seowonlar kapalı kalmaya devam etti.

Dünya Mirası Alanları

Seowon Kore Neo-Konfüçyüs Akademileri, dokuz seowondan oluşan bir Dünya Mirası Alanıdır:

 Sosu Seowon, Yeongju, Gyeongsangbuk-do
 Namgye Seowon, Hamyang County, Gyeongsangnam-do
 Oksan Seowon, Gyeongju, Gyeongsangbuk-do
 Dosan Seowon, Andong, Gyeongsangbuk-do
 Piram Seowon, Jangseong County, Jeollanam-do
 Dodong Seowon, Dalseong County, Daegu Metropolitan Şehri
 Byeongsan Seowon, Andong, Gyeongsangbuk-do
 Museong Seowon, Jeongeup, Jeollabuk-do
 Donam Seowon, Nonsan, Chungcheongnam-do

Popüler kültür

Civilization IV strateji oyununda seowon, Kore için Üniversite binası yerine kullanılmaktadır.

Civilization VI strateji oyununda, seowon Kore İmparatorluğu'nun kampüs alanı yerine kullanılmaktadır.

Kaynakça

Notlar

Ayrıca bakınız

 Kore tarihi
 Seowonların listesi

Dış bağlantılar
Asya Tarihi Mimarisi: Byeongsan Seowon (병산서원), temsili bir örnek 

Güney Kore'deki Dünya Mirasları