AirBaltic

airBaltic, veya yasal ismiyle AS Air Baltic Corporation, Letonya'nın bayrak taşıyıcı havayoludur. Merkez ofisi Riga Uluslararası Havalimanı'ndadır.

Şirket, COVID-19 salgını nedeniyle 17 Mart 2020'de operasyonlarını geçici olarak askıya aldı ve uçuşlar yalnızca 18 Mayıs 2020'den itibaren sınırlı olarak yeniden başlatıldı.

Tarihçe

İlk yıllar 

Havayolu, Scandinavian Airlines (SAS) ve Letonya devleti arasında bir ortak girişimin imzalanmasıyla 28 Ağustos 1995'te Air Baltic olarak kuruldu. 1 Ekim 1995'te ilk Air Baltic uçağı olan Saab 340'ın Riga'ya varışıyla operasyonlar başladı ve o öğleden sonra ilk yolcu uçuşunu yaptı.

1996 yılında, havayolunun ilk Avro RJ70'i teslim edildi ve Air Baltic, SAS sık uçuş kulübüne ortak olarak katıldı. 1997'de bir kargo departmanı açıldı ve 1998'de havayolunun ilk Fokker 50 uçağı teslim edildi. Kabul edilen dış görünüm ağırlıklı olarak beyazdı ve ön gövdeye mavi ile yazılmış havayolunun adı ve mavi çeklerle yoğun bir şekilde stilize edilmiş 'B' logosundan oluşuyordu. Damalı mavi desen uçağın kuyruğunda tekrarlandı.

Önceden bir limited şirket olan airBaltic 1999'da bir anonim şirket haline geldi. Tüm Saab 340'ların yerini Fokker 50'ler aldı. Eylül ayı itibarıyla havayolu, Avrupa Havacılık İşletim Standartları veya JAR operasyonları kapsamında faaliyet göstermeye başlamıştı. Air Baltic, yeni milenyumu yeni üniformalar sunarak ve Riga havaalanında bir kargo merkezi açarak karşıladı.

İlk Boeing 737-500, filoya 2003 yılında katıldı ve 1 Haziran 2004'te Air Baltic, Litvanya'nın başkenti Vilnius'tan başlangıçta beş noktaya hizmet başlattı. Ekim 2004'te Air Baltic, AirBaltic ismiyle yeniden markalandı. Mevcut görünümleri tamamen beyaz bir gövde ve kireç kuyruk yüzgecinden oluşur. AirBaltic.com, ön üst gövdede görüntülenir ve "Baltic" sözcüğü, kuyruk yüzgecinin alt kısmında mavi renkte tekrarlanır. Aralık 2006'da ilk Boeing 737-300 filoya katıldı ve kanatçıklar ile yapılandırıldı. Temmuz 2007'de AirBaltic, Baltık ülkelerinde ilk defa çevrimiçi bir check-in sistemi başlattı.. 2008 baharında mevcut AirBaltic filosuna iki uzun mesafeli Boeing 757 katıldı. 10 Mart 2008'de, havayolunun sonraki üç yıl içinde şirket tarihindeki en büyük filo genişlemesi kapsamında yeni uçaklar satın alacağı açıklandı. Yeni eklenen uçaklar yeni nesil De Havilland Dash 8-400 uçağıydı.

AirBaltic, şirketin %47,2'sine sahip olan SAS ile güçlü bağlara sahipti ve Kopenhag, Oslo ve Stockholm'deki SAS merkezlerine sık sık uçuşlar gerçekleştirdi. AirBaltic'in bazı ürün ve hizmetleri, koordineli zaman çizelgesi ve ortak havaalanı salonları dahil olmak üzere hâlâ SAS ile paylaşılmaktadır. AirBaltic, herhangi bir havayolu ittifakının üyesi değildir; ancak birkaç Star Alliance üyesi havayoluyla ortak kod paylaşımı anlaşmaları vardır.

AirBaltic'in Vilnius Havaalanı ve Tallinn Havaalanı'nda ikincil merkezleri vardı. Tallinn'den başlatılan rotaların çoğu açıldıktan kısa bir süre sonra iptal edildi ve bu da Estonya Tüketiciyi Koruma Departmanı'na şikayetler gelmesine yol açtı.

Ocak 2009'da SAS, şirketteki hisselerinin tamamını (havayolunun %47,2'si) 14 milyon lat karşılığında Baltijas aviācijas sistēmas Ltd'ye (BAS) sattı. BAS hisselerinin %50'sinin Bahamalar'da kayıtlı Taurus Asset Management Fund Limited'e devredildiği Aralık 2010'a kadar BAS tamamen Bertolt Flick'e (Başkan ve CEO) aitti.

2010 sonrası gelişim 
Ağustos 2011'de AirBaltic, zararları artmaya devam ettiği için 60 milyon lat üzerinde sermaye talebinde bulundu ve 2011 boyunca mali ve siyasi skandallarla ilgili spekülasyonlara maruz kaldı. Eylül 2011 ortalarında, çalışanlarının yaklaşık yarısını işten çıkarmayı ve ayda yaklaşık 700 uçuşu iptal etmeyi planladığını duyurdu. Ayrıca, bir yatırımcının ilave 59.110 hisse için 9,6 milyon euro ödemeye razı olduğunu da ilan etti. 4 Ekim 2011 tarihinde havayolunun başkentinde gerekli yatırımların yapılabilmesi için planlar iptal edildi. Letonya ve BAS hükûmeti, AirBaltic'teki hisseleriyle orantılı olarak havayolunun hisse sermayesine yaklaşık 100 milyon lat yatırım yapmayı kabul etti. Anlaşma ile bağlantılı olarak havayolunun uzun vadeli Başkanı ve CEO'su Flick istifa etti. Macar havayolu şirketi Malév'in eski CEO'su Martin Gauss, yeni CEO oldu.

AirBaltic, 23 Eylül 2010 tarihinde Oulu Havaalanında yeni bir ikincil merkez kuracağına dair bir duyuru yapmıştı ancak 2012 başlarında Oulu merkez planlarının AirBaltic'in mali sorunları nedeniyle iptal edildiği doğrulandı.

2014 yılında maliyet düşürücü bir program başlattı ve kayıplarını 27,2 milyon €'ya kadar daraltarak planlanandan daha iyi sonuç elde etti.

30 Kasım 2011 tarihinden bu yana devletin hissesi %99,8 idi; ancak havayolu için müzakere edilen bir finans paketine bağlı bir bankanın çökmesinin ardından 6 Kasım 2015'te Letonya Bakanlar Kurulu'nun airBaltic'in %20'sini 52 milyon € karşılığında Alman yatırımcı Ralf Dieter Montag-Girmes'e satmayı onayladığı ve havayoluna 80 milyon € daha yatırım yapmayı kabul ettiği bildirildi. Taşıyıcı için toplam 132 milyon €'luk yeni sermaye, Horizon 2021 iş planını ve filo modernizasyonunu teşvik etmeyi amaçlıyor.

Bombardier CS300, havayolunun Boeing 737-300s ve Boeing 737-500'lerinin çoğunun yerini alacak şekilde planlanmıştı. CS300'ün teslimatı 29 Kasım 2016'da gerçekleşti. 28 Kasım'da Bombardier ve airBaltic, CS300'ün ilk teslimi için Kanada, Mirabel'de bir tören düzenledi. İlk uçuşta, 6 pilot dahil 18 kişi vardı. Havayolu, 2016'da iki CS300 aldı ve 2017'de altı, 2018'de sekiz ve 2020'de dört tane daha almayı planladı.

26 Eylül 2017'de AirBaltic, 2018 sonundan önce Bombardier'den en az 14 ek C Serisi uçak satın alacağını duyurdu. Havayolu, 2020'lerin başlarında bir all-C Serisi filosuna geçmeyi planladı. Air Baltic'in ek siparişleri 28 Mayıs 2018'de Bombardier tarafından açıklandı. Sipariş, 30 CS300 opsiyonlu ve satın alma haklarına sahip 30 CS300'ü içeriyordu. Airbus, Ekim 2017'de CSeries programında %50,01 çoğunluk hissesini satın aldı ve anlaşma Temmuz 2018'de sona erdi.

Mart 2020'de airBaltic, koronavirüs salgını nedeniyle 17 Mart'ta operasyonları askıya alacağını duyurdu. Karar, virüsün yayılmasını sınırlamaya yardımcı olmayı amaçlamıştır.

Kurumsal ilişkiler 

airBaltic, bir anonim şirkettir, Mayıs 2016 itibarıyla hissedarları şunlardır:

Rotalar 
Şirket, faaliyetlerini geçici olarak askıya aldığında, airBaltic, Riga, Tallinn ve Vilnius'tan, çoğunlukla Avrupa'daki metropol ve eğlence noktalarına, yıl boyunca ve mevsimlik direkt uçuşlar gerçekleştiriyordu. Operasyonlarını askıya aldığında uzun mesafeli uçuşlar gerçekleştirmedi.

airBaltic'in aşağıdaki havayollarıyla ortak uçuş anlaşmaları vardır:

Filo 
Aralık 2019'a kadar, dış görünüm beyaz bir gövde ve limon yeşili dikey dengeleyici, kanat uçları ve motorlardan oluşuyordu. Aralık 2019'da, dikey dengeleyicinin altındaki arka gövde de kireç yeşili rengine boyandı ve kuyruk konisi beyaz kaldı. Logo, pencerelerin karşısındaki gövdede ve uçağın alt tarafında koyu mavi renkte boyanmıştır. Bu görünüm esas olarak A220'lerde kullanılır.

Üç Baltık devletini (Letonya, Estonya ve Litvanya için) temsil etmek için, A220'lerin üçü bir dizi ulusal bayrak renginde boyandı.

Hizmetler

Sık uçan yolcu programı 
AirBaltic daha önce SAS EuroBonus sık uçan yolcu programını kullanıyordu; ancak artık yolcuların seyahat ederken çeşitli ödüller alabileceği airBaltic Club adlı kendi sık uçan yolcu programı vardır. Bu programda üç seviye vardır: Kulüp seviyesi, Yönetici seviyesi ve VIP seviyesi, her biri farklı ödül yapılarına sahiptir.

Uçuş içi hizmetler 
Çoğu uçuşta airBaltic, satın alınabilecek yiyecek ve içeceklerin sunulduğu uçak içi satın alma menüsü sunar.

Kazalar ve olaylar 

 6 Aralık 2017'de, şiddetli rüzgarlar ve kaygan yüzey nedeniyle, bir airBaltic Boeing 737-500, Moskova Sheremetyevo Uluslararası Havalimanı'na indikten sonra taksi yolundan kaydı.
 17 Eylül 2016'da, YL-BAI'ye kayıtlı, BT-641 uçuşunu gerçekleştiren airBaltic de Havilland Dash 8-400, burun dişlilerindeki sorunlar nedeniyle burun teçhizatı olmadan Riga'ya indi.
 2015'teki bir uçuştan önce, sarhoş haldeki airBaltic ekibi Oslo'da polis tarafından durduruldu. İkinci kaptan altı ay hapis cezasına çarptırılırken, kaptan ve uçuş görevlileri yargılamalarla karşı karşıya kaldı.

Kaynakça

Dış bağlantılar 

 
 AirBaltic Martin Gauss CEO'su ile Röportaj 

SAS Grubu
IATA üyeleri
Devlete ait havayolu şirketleri
Airlines for Europe
Avrupa Havayolları Birliği
İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Letonya merkezli havayolu şirketleri