Mordvin yerli dini

Mordvin yerli dini, Erzyan yerli dini veya Mordvin neopaganizmi, Mordvinler arasında yaygın olan çağdaş paganizmin etkilerinin görüldüğü etnik din.  Mordovya'da etkin olarak inanılır. Din sıklıkla toprak ana anlamına gelen "Mastorava" olarak isimlendirilir. Bu dindeki tanrının adı İnşkipaz'dir.

Yerli inancın beslendiği pagan gelenekleri 17. yüzyılda Rus Ortodoks Kilisesi'nin misyonerlik faaliyetlerine kadar korudu, ancak Mordvinler Kiev Knezliği döneminden beri yun olarak Hıristiyanlaştırılmaya tabi tutuldu. Neopagan canlanması Sovyetler Birliği'nin dağılması'na yakın dönemde 1990'da başladı.

Tarihçi Victor Schnirelmann'a göre, Mordvinlerin %2'si bu yerel inanca bağlıdır. Joshua Project'e göre bu oran %5 civarındadır. Erzyan Mastor örgütü dua etkinliği düzenlemektedir.

Mordvinlerin yerel dinin yeniden canlanması Sovyerler Birliği'nin dağılmasından hemen önceki döneme tekabül etti. Bu dönemde artan Mordvin milliyetçiliğinin yanında dini argümanlar kullanıldı. Mordvinlerin ulusal bilincinin canlanması  azınlık olmalarından ve komünizm döneminde dinlere karşı olunmasından kaynaklı zor oldu. Rus demokratlar ve komünistler Mordvin milliyetçilerine karşı düşmanca davrandılar.

Perestroyka başlangıcında, Mordvin ulusal entelijensiyası, "işgal dini" olarak tarif edilen Rus Ortodoksluğuna karşı güçlü bir kampanya başlattı. Daha sonra Saransk Kültür Bakanlığı, Mordvin kültürünün ve paganizminin yeniden canlanmasını onayladı. Bu dönemde çalışmalar yeniden başladı ve pagan gelenekler yeniden inşa edildi. Yerel şair Raisa Kemaikina liderliğindeki Mastorava örgütü ilk neopagan eserleri üretti.

Kuruluşlar 
Mastorava organizasyonu 1990'da "Mokşa ve Erzya etnik topluluklarını yeniden inşa etmek" amacıyla kurulan ve paganizmin yeniden canlanmasını teşvik etmek amacıyla kuruldu. Dernek 2002'den beri Moskova'da resmen temsil edildi. Şu anki liderleri Nikolaj Vasilevich Butilov'dur.

Erzyan Mastor (Türkçe: Erzyan Ülkesi) derneği ise, kökeni Mastorava derneğinden gelen bir kuruluştur. İlk dönemde Raisa Kemaikina tarafından yönetildi. Grup, Mokşa halkından ziyade genellikle Erzya halkına odaklanmıştır. Mordvin-Erzya Paganizminin yayılması için politik amaçları vardır ve Hıristiyanlığa karşıt radikal görüşlere sahiptir. 1992'de Kemaikina Hristiyanlığa yönelik tutumu hakkındaki bir soruya cevap vererek Çuvaşistan gazetesi Atlas'a şu açıklamaları yaptı;

1992'de Kemaikina, Mordovyalı işadamlarının sponsorluğuyla uzun tarihsel zamandan sonra ilk Pagan ulusal ritüelini düzenledi. Komşu köyler uzun zamandır unutulan Pagan dualarını öğrendi ve Kemaikina, Erzya halkının ilk rahibesi ilan edildi. Buna ilişkin medya raporları ve ardından yapılan ulusal ibadet törenleri coşku yarattı ve üniversitelerde "Pagan sorunu" konuları tartışıldı.

Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Erzyan Mastor, resmi web sitesi

Mordvinler
Neopaganizm
Rusya'da din