Sadakiler

Sadakiler veya Sadakiya (Kürtçe; Sadaqiyan, yaklaşık MS 770–827/8) merkezi Urmiye olan kuzeybatı İran'da hüküm süren Müslüman bir Kürt devleti. Başlangıçta Azd kabilesinin bir "Mevla"  olan hanedan , 770 yılında Abbasi Halifesi Ebu Cafer El-Mansur ile çatışmalara giren yerel bir Kürt reisi olan Sadaka ibn Ali tarafından kuruldu.

Kuruluşu 
Abbasiler ile savaşan Kürt lider Sadaka İbn Ali tarafından kurulmuştur. Sadaka, Musul'dan Urmiye'ye kadar geniş bir alanı hâkimiyeti altına almayı başardı. Belâzürî'ye göre Urmiye şehrini fethettikten sonra birkaç kale inşa etti ve etrafına hendekler kazarak burayı güçlendirdi.

Daha sonra bir fetih harekâtına başladı. Salmas, Usnu ve Piranşehr'i topraklarına kattı. Abbasi Halifesi Harun Reşid döneminde topraklarını daha da genişletilerek Tebriz'i hükümdarlıkları altına aldılar. Sadakilerin başarılı seferleri sonrası, Khazima olarak bilinen bir generalin komutasına büyük bir ordu gönderen Abbasiler Meraga yakınlarında Sadakilere yenildiler.

Sadaka'dan sonra oğlu Ali başa geçti. Abbasilerle yapılan bir savaşta ölen Ali'nin yerine ise oğlu II. Sadaka geçti. Zariq (Zuraiq olarak da bilinir) dedesi (Sadaka) gibi yetenekli bir savaşçıydı. Abbasiler ile temasa geçerek Ermenistan ve Azerbaycan üzerindeki egemenliği karşılığında Babak Hurramdin ile savaşmaya hazır olduğunu söyledi. Abbasi Halifesi El-Memun anlaşmayı kabul etti ve Zariq, Azerbaycan dağlarında saklanan Babak Khorramdin'e karşı sefere çıktı. Böylece kendisine vadedilen Ermenistan ve Azerbaycan'ı da topraklarına kattı.

Yıkılışı 
Ancak anlaşmaya bağlı kalmayan Abbasi Halifesi, 826 yılında Musul'u kuşattı ve ele geçirdi. Zariq, Musul'u tekrar ele geçirmek için bir ordu gönderdi ancak mağlup oldu. Sonrasında 40 bin kişilik yeni bir ordu kurarak tekrar sefere çıktı ve Musul'u ele geçirdi. Ardından Sayid ibn Yunus Azdi'yi öldürdü. Bu olay Abbasi Halifesi Memûn'u kızdırdı. Muhamad ibn Humaid komutasına bir ordu gönderdi ve Zariq'i yendi. Yenilgiden sonra, Zariq 827 yılında idam edildi ve Sadakiler yıkıldı.

Kaynakça 

Kürt hanedanları
Kürdistan