Parehi Manastırı

Parehi Manastırı, Parehta Manastırı olarak da bilinir (Gürcüce: პარეხი ya da პარეხთა; okunuşu.: "p'areh'i" ya da "p'areh'ta"), tarihi Klarceti bölgesinde orta çağdan kalma Gürcü Ortodoks manastırıdır. Bugün Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Ortaköy'de (eski adı Berta) bulunmaktadır.

Tarihçe

Parehi Manastırı, 9. yüzyılda, Gürcü krallığı döneminde inşa edilmiştir. Gürcü Ortodoks Kilisesi'nin azizlerinden Mikel Pareheli manastırın kurucusu ve ilk başrahibi kabul edilmektedir. Manastır günümüzde Ortaköy'ün Kaşıklı mahallesinin 1 kilometre doğusunda yer alır. Buradaki küçük kiliselerden biri ise, 10. yüzyılda yapılmıştır. Berta Manastırı'na üç-dört kilometre mesafede bulunan Parehi Manastırı'nın başlangıçta bu manastırın bir şubesi olduğu, sonra bağımsız manastır haline geldiği sanılmaktadır. Manastır ana kilise, iki küçük kilise, hücreler ve başka yapılardan oluşur. Elyazması İkinci Berta İncili’ne (12. yüzyıl) düşülen nota göre Parehi Manastırı Meryem Ana'ya adanmıştır.

Manastırda iki kilise bulunduğu varsayımından dolayı buraya Çifte Kilise de denmiştir.

Parehi Gürcücede "mağara kaya" anlamına gelir.

Mimari

Parehi Manastırı’ndan geriye yıkık halde ana kilise, iki küçük kilise, yemekhane ve değişik işlevlere sahip yapılar kalmıştır. Ana kilisesi 9. yüzyılda inşa edilmiş olup büyük ölçüde ayaktadır. Manastırın küçük kiliselerinden biri bir bazilikadır. Ana kilisenin güney tarafında yer alan kiliseden geriye yıkıntıları kalmıştır. Diğer küçük kilise ise ana kilisenin doğu tarafındadır. Küçük kiliselerden birinin güney duvarında, Gürcü alfabesinin Nushuri harfleriyle yazılmış Gürcüce bir yazı günümüze ulaşmıştır. Bu kısımda ikinci bir yazı bulunmakla birlikte, fazla zarar gördüğü için okunamaz haldedir.

Galeri

Kaynakça

Artvin'deki Gürcü Ortodoks kiliseleri
9. yüzyılda tamamlanan kiliseler
Artvin tarihi
Tao-Klarceti