İzabella Başmakova

İzabella Grigoryevna Başmakova (, 1921-2005), Rus matematik tarihçisi.

Eğitim ve kariyer 
Başmakova, 3 Ocak 1921'de Rostov-on-Don'da Ermeni asıllı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Grigori Georgiyeviç Başmakov avukattı. Ailesi 1932'de Moskova'ya taşındı. 1938'de Moskova Devlet Üniversitesi Mekanik ve Matematik Fakültesi'nde çalışmaya başladı. Ancak Semerkand'da hemşire olarak görev yaptığı II. Dünya Savaşı sırasında Moskova'dan ayrıldı. 1948'de Sofya Yanovskaya gözetiminde doktorasını tamamladı.

Moskova Devlet Üniversitesinde yardımcı doçent olarak çalıştı ve 1949'da doçentliğini aldı. 1950 yılında kocası, matematikçi Andrei I. Lapin, Lysenkoizm muhalifi olduğu için tutuklandı. 1952 yılında Başmakova'nın da çabalarıyla serbest bırakıldı. Bashmakova  1961'de bilimsel doktoralarını tamamladı  ve 1968'de profesör oldu.

1999'da emekli oldu ve 17 Temmuz 2005'te Zvenigorod'da tatil yaparken öldü.

Katkıları 
Başmakova'nın tezi, Öklid ve Eudoxus'tan Zolotarev, Dedekind ve Kronecker çalışmaları temelinde tam sayıların ve rasyonel sayıların tanımlanmalarının  tarihçesiyle ilgiliydi.

Daha sonraki araştırma katkıları arasında Diophantus'ca tanımlanan Diophantine denklemini çözmek için kullanılan araçların daha modern yöntemlerle karşılaştırılması da vardır. Jacobi'nin önerdiği bir düşünce çizgisini izleyerek, Diophantus'un yöntemlerinin daha önce düşünüldüğünden daha karmaşık olduğunu ancak karmaşıklıklarının Diophantus'un yazılarındaki belirli vakalara vurgu yapılarak gizlendiğini öne sürdü. François Viète tarafından incelenen geometrik dönüşümleri yeniden yorumlamak için karmaşık sayılar kullandı. Ayrıca cebirsel eğrilerin tarihini inceledi ve Fermat'nın eserlerini Rusçaya çevirdi.

Kitapları 
Başmakova'nın bazı kitapları şunlardır:

 Диофант и диофантовы уравнения, Nauka, 1972; Diophant und diophantische Gleichungen, Birkhäuser, 1974; Diophantus and Diophantine Equations, Mathematical Association of America, 1997.
 Становление алгебры: Из истории математических идей [ Cebirin gelişimi: Matematiksel fikirlerin tarihinden ], Znanie, 1979.
 История диофантова анализа: От Диофанта до Ферма [ Diophantine analizinin tarihi: Diophantus'tan Fermat'a, Nauka, 1984.
 Cebirin başlangıcı ve evrimi (Galina Smirnova ile, Amerika Matematik Derneği, 2000)

Tanınma 
1986'da Uluslararası Matematikçiler Kongresi ilk başta kadınları içermeyen bir konuşmacı listesi yayınladı. Protestoların ardından kongre yürütme kurulu altı kadını kongrede konuşma yapmaya davet etti. Başmakova bu altı kişiden biriydi; Kongreye gidemedi ancak bildirisi kongre kitabında yer aldı.

Bilim Tarihi Uluslararası Akademisine 1966 yılında bağlantılı üye ve 1971'de tam üye olarak kabul edilmiştir. 1971, 1976 ve 1980'de fahri doktora diplomaları almıştır. 2001 yılında Uluslararası Bilim Tarihi Akademisi'nin Alexander Koyré́ Madalyası ile ödüllendirilmiştir.  2011 yılında, Rusya Bilimler Akademisi'nin bir konferansı onuruna ithaf edildi.

Kaynakça 

Ermeni asıllı Ruslar
Moskova Devlet Üniversitesi öğretim üyeleri
Matematik tarihçileri
Kadın matematikçiler
Rus matematikçiler
2005 yılında ölenler
1921 doğumlular