Bombino (müzisyen)

Omara "Bombino" Moctar (Tifinag'da ⴱⵓⵎⴱⵉⵏⵓ olarak bilinir; d. 1980), Nijerli Tuareg şarkıcı, söz yazarı ve gitarist. Yaptığı müzik Tamaşekçe söylenir ve Turag'daki jeopolitik endişeleri ele alır. Ayrıca Grup Bombino'nun lideridir. Hakkında "Agadez, the Music and the Rebellion" adlı bir belgesel çekilmiştir.

Biyografi 
Bombino 1980 yılında Nijer, Tidene'de, Agadez'in 80 kilometre kuzeydoğusunda bulunan bir Tuareg kampında doğdu. Kel Air Tuareg federasyonuna ait Ifoghas kabilesinin bir üyesidir. 1990 yılındaki Tuareg İsyanı'nın patlak vermesini takiben Bombino, babası ve büyük annesi ile birlikte güvenlik için komşu ülke Cezayir'e kaçmak zorunda kaldı. Ziyarete gelen akrabalarının bıraktığı bir gitar ile kendi kendine gitar çalmayı öğrendi. Daha sonra Tuareg gitarist Haja Bebe'den ders aldı. Bebe ondan, İtalyanca "küçük çocuk" anlamına gelen "bambino" kelimesinden türeyen "Bombino" adını verdiği müzik grubuna katılmasını istedi.  Bombino ve arkadaşları Cezayir ve Libya'da yaşarken, Jimi Hendrix, Mark Knopfler ve diğer müzisyenlerin tarzlarını öğrenmek için videolarını izlediler. Trablus yakınlarındaki bir çölde hem müzisyen hem de çoban olarak çalıştı. 1997'de Agadez'e döndü ve profesyonel olarak müzik hayatına başladı.

Film yapımcısı Hisham Mayet, 2007 yılında bir düğün performansı sırasında Bombino ve elektronik müzik grubu Grup Bombino'yu izleyip kaydetmeyi başardı. Bu kayıtlar, "dry guitar (kuru gitar)" tarzında birkaç akustik performansla birlikte Sublime Frequencies'in 2009 sürümü olan Group Bombino - Guitars, Agadez, vol. 2'de yer aldı. Gitarı isyanın bir sembolü olarak gören hükûmet, Tuareg'lere gitarları yasakladı. Bombino bir röportajında "Gitarımı silah olarak görmüyorum, daha ziyade Tuareg halkının evini inşa etmeye yardımcı bir çekiç olarak görüyorum." demiştir. Bombino'nun üyelerinden ikisi öldürüldü ve o da komşu ülke Burkina Faso'da sürgüne zorlandı.

Bombino daha sonra Nijerli müzisyen Hasso Akotey'in grubu olan Tidawt'a katıldı. Grup, Kuzey Amerika'da Cantor Center for Visual Artsy tarafından düzenlenen Tuareg sanat sergisinde ilk kez sahne aldı. Oradayken Tidawt, saksafoncu Tim Ries tarafından The Rolling Stones versiyonlarının yeni albümü olan Rolling Stone's World: The Rolling Stones Project Volume 2 adlı albümünde sahne almak üzere davet edildi. Burada grup üyeleri Keith Richards ve Charlie Watt'ın da yer aldığı "Hey Negrita" yorumunda çaldılar. Bombino daha sonra, beyaz rock müzisyenlerinin Afrika'da güçlü bir takipçisi olmadığı için Rolling Stones'u hiç duymadığını söyledi.

Bombino Agadez'deki evine Ocak 2010'da dönebildi. Çatışmaların sona ermesini kutlamak için Agadez'deki Ulu Cami'nin (Grand Mosque) önünde Sultanın rızasını alan büyük bir konser düzenlendi. Bombino ve grubu binden fazla kişiye konser verdi, mücadelelerini dans edip kutladılar. Konser Agadez, the Music and the Rebellion adlı bir belgesel için de kaydedildi.

Burkina Faso'da sürgündeyken film yapımcısı Ron Wyman, kaset kayıtlarını duyduktan sonra Bombino'yu bulmaya karar verdi ve müziğini düzgün şekilde kaydetmek için teşvik etti. Bombino da bu konuda hemfikir oldu ve ikisi, Chris Decato'nun da yardımıyla Agadez'de birlikte bir albüm yaptılar. Kayıtlar Nisan 2011'de yayımlanan Agadez albümünde yer aldı. Agadez, iTunes World Chart'da (iTunes Dünya Listesi) birinci sıraya yerleşti.

Agadez'in başarısı, The Black Keys'den Dan Auerbach da dahil olmak üzere birçok müzisyeni Bombino'ya çekti. Haziran 2012'de Auerbach, Bombino'nun Nomad adlı ikinci uluslararası solo albümünün yapımına başladı. Nomad, 2 Nisan 2013'te Nonesuch Records tarafından piyasaya sunuldu ve iTunes World Chart ve Billboard World Chart listelerine bir numaradan giriş yaptı. Bombino, Mayıs 2013'te ABD'de konser turuna başladı. Tur, Bonnaroo ve The Newport Folk Festivali dahil olmak üzere büyük müzik festivallerinde yer aldı. 2013'te Robert Plant, Amadou & Mariam ve Gogol Bordello'nun açılışına davet edildi.

1 Nisan 2016'da, Azel'i piyasaya sundu. Dirty Projectors'tan David Longstreth'in yapımcılığını üstlendiği albümde, ana dili olan Tamaşekçe şarkı söyleyerek desert blues köklerine sadık kalan Bombino'nun gitarı ön plana çıktı.  Pitchfork'tan Andy Beta'ya göre bu kayıt "hem özgün hem de hırslı ve desert blues'unun muhteşem bir versiyonu idi."

Altıncı stüdyo albümü Deran'''ı, Kazablanka'da Fas kralına ait bir müzik stüdyosu olan Studio HIBA'da kaydetti. Mayıs 2018'de albümün piyasaya sunulmasından önce, müzik bloğu Noisey, Bombino'ya "the World's Best Guitarist™ (dünyanın en iyi gitaristi)" unvanını verdi. Deran'ın piyasaya sunulmasından bir gün önce Bombino, The New York Times tarafından dünya çapındaki çeşitli haber kuruluşları tarafından kabul edilen bir takma ad olan "the Sultan of Shred (Shred Sultanı)" olarak adlandırıldı. Deran resmî olarak 18 Mayıs 2018'de piyasaya sunuldu ve hem müzikalitesi hem de kültürü ve mirası kucaklamasıyla yaygın olarak beğenildi. NPR'den Jason Heller, Bombino'nun albümdeki performansı için, "yüzyıllar boyunca konuşup nefes alacak" diye yazdı. Deran, 61. Grammy Ödülleri'nde Dünyanın En iyi Müzik Albümü kategorisinde aday gösterildi. Bombino, Grammy ödülüne aday gösterilen ilk Nijerli sanatçıdır.

 Diskografi 

 2009 - Group Bombino – Guitars from Agadez, vol. 2 (Sublime Frequencies) 
 2010 - Agamgam 2004 (Reaktion) 
 2011 - Agadez (Cumbancha) 
 2013 - Göçebe (Nonesuch) 
 2016 - Azel (Partisan) 
 2017 - Residente tarafından "La Sombra" (konuk performansı) 
 2018 - Deran (albüm)'' (Partizan)

Kaynakça

Konuyla ilgili yayınlar

Dış bağlantılar 

 Bombino'nun Resmi Web Sitesi  
 Bombino Cumbancha'da  
 Agadez, the Music and the Rebellion Web Sitesi

21. yüzyıl gitaristleri
Blues gitaristleri
Nonesuch Records sanatçıları
Yaşayan insanlar
1980 doğumlular
Tuaregler