Jeodezik datum

Jeodezik datum veya jeodezik sistem, bir koordinat sistemidir ve Dünya'daki (veya benzer gezegenlerdeki) yerleri bulmak için kullanılan bir veri noktasıdır. Referans noktaları arasındaki koordinat farklarına genel olarak veri değişimi denir.

Belirlenmiş iki datum arasındaki veri değişimi bir ülke veya bölgede bir yerden başka bir yere (veya bazı uzak adalar için birkaç kilometre) değişkenlik gösterir. Bu durum Kuzey Kutbu, Güney Kutbu, Ekvator farklı veriler üzerinde farklı konumlarda sayılmaktadır. Farklı veriler, Dünya'nın kesin şekli ve boyutu (Referans elipsoid) nedeniyle farklı ara değerleri bulunur. Bununla birlikte, küresel bir sistemin faydaları daha fazla doğruluğa ağır bastığından, küresel Dünya Jeodezik Sistemi verileri giderek daha fazla benimsenmektedir.

Jeodezik koordinatlar 

Jeodezik koordinatlarda, Dünya'nın yüzeyi bir elipsoid ile yakınlaştırılır ve yüzeye yakın konumlar, enlem (), boylam () ve yükseklik () şeklinde ifade edilir.

Dünya veri elipsoidi 
Elipsoid, yarı ana eksen  ve düzleştirme  ile parametrelendirilir.

Tartışma örnekleri 
 WGS 84, 72, 66 ve 60 Dünya Jeodezik Sistemi
 NAD83, WGS 84'e çok benzeyen Kuzey Amerika Datumu 
 NAD27, eski Kuzey Amerika Datumu 
 OSGB36, Birleşik Krallık, Ordnance Survey
 ETRS89, Avrupa Karasal Veri Sistemi, 1989
 ED50, eski Avrupa Datumu
 GDA94, Avustralya Datumu
 JGD2011, Japonya Datumu
 Tokyo97, eski Japonya Datumu
 KGD2002, Kore Datumu
 TWD67 ve TWD97, şu anda Tayvan'da kullanılan farklı veriler.
 BJS54 ve XAS80, Çin'de kullanılan eski jeodezik datum
 GCJ-02 ve BD-09, Çin'deki bir başka jeodezik datum.
 PZ-90.11, GLONASS tarafından kullanılan mevcut jeodezik veri
 GTRF, Galileo tarafından kullanılan jeodezik verisi
 CGCS2000, veya CGS-2000, BeiDou Uydu Konumlandırma Sistemi tarafından kullanılan jeodezik veri
 International Terrestrial Reference Frame (ITRF88, 89, 90, 91, 92, 93, 94, 96, 97, 2000, 2005, 2008, 2014), ITRS'nin farklı denemeleri.
 Hong Kong Principal Datum, Hong Kong'da kullanılan dikey bir veri noktasıdır.

Kaynakça

Konuyla ilgili yayınlar 
 List of geodetic parameters for many systems from University of Colorado
 Gaposchkin, E. M. and Kołaczek, Barbara (1981) Reference Coordinate Systems for Earth Dynamics Taylor & Francis 
 Kaplan, Understanding GPS: principles and applications, 1 ed. Norwood, MA 02062, USA: Artech House, Inc, 1996.
 GPS Notes

 P. Misra and P. Enge, Global Positioning System Signals, Measurements, and Performance. Lincoln, Massachusetts: Ganga-Jamuna Press, 2001.
 Peter H. Dana: Geodetic Datum Overview – Large amount of technical information and discussion.
 US National Geodetic Survey

Dış bağlantılar 

 GeographicLib
 Matlab'da, jeodezide çeşitli problemleri çözen jeodezik fonksiyonlar koleksiyonu
NGS FAQ – Jeodezik veri nedir? (İngilizce)
kartoweb.itc.nl

Koordinat sistemleri
Kartografi
Seyir
Jeodezi
Yerölçüm
GPS