ఖాజాల్

ఖాజాల్, మిజోరాం రాష్ట్రంలోని ఖాజాల్ జిల్లా ముఖ్య పట్టణం. మిజోరాంలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన పట్టణాల్లో ఇది ఒకటి.

జనాభా 
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఈ పట్టణంలో 11,022 మంది జనాభా ఉన్నారు. ఇందులో 5,616 మంది పురుషులు, 5,406 మంది మహిళలు ఉన్నారు. మొత్తం జనాభాలో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు ఉన్నవారు 1,746 (15.84%) మంది ఉన్నారు. ఖాజాల్ పట్టణ అక్షరాస్యత రేటు 96.64% కాగా, రాష్ట్ర సగటు 91.33% ఎక్కువగా ఉంది. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 97.39% కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత 95.86% గా ఉంది.

ఖాజాల్ నగరాన్ని 5 వార్డులుగా విభజించారు. ఇక్కడ 5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఎన్నికలు జరుగుతాయి. ఖాజాల్ పట్టణంలో మొత్తం 2,306 ఇళ్ళు ఉన్నాయి. పట్టణ అభివృద్ధి కమిటీ పట్టణంలో త్రాగునీరు, మురుగునీటి వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలను అందిస్తోంది. పట్టణ పరిమితుల్లో రహదారులను నిర్మించడానికి, దాని పరిధిలోకి వచ్చే ఆస్తులపై పన్ను విధించడానికి కూడా కమిటీకి అధికారం ఉంది.

పరిపాలన 
ఖాజాల్ పట్టణంలో జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది. ఇక్కడ అనేక ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు ఉన్నాయి. దీని పరిపాలనలో లుంగ్వర్, డార్న్‌గావ్న్, అరోవెంగ్, జైంగెన్, జుచిప్, దింతర్, కాన్‌జార్, వెంగ్తార్, ఎలక్ట్రిక్ వెంగ్, హెర్మాన్ వెంగ్ 10 గ్రామ పంచాయతీలు (విలేజ్ కౌన్సిల్స్) ఉన్నాయి.

చదువు 
ఇక్కడ ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు పాఠశాలలు ఉన్నాయి. ఉన్నత విద్యకోసం ఖాజాల్ కళాశాల ఏర్పాటు చేశారు.

రవాణా 
ఖాజాల్ పట్టణం, ఐజాల్ నగరాల మధ్య 152 కి.మీ.ల దూరం ఉంది. ఖాజాల్ నుండి బస్సు, సుమో, హెలికాప్టర్ వంటి రవాణా సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.

మతాలు 
ఖాజాల్‌లో క్రైస్తవ మతం ఎక్కువగా (98%) ఉంది. ఇక్కడ 11 చర్చిలు ఉన్నాయి.

మీడియా 
ఖాజాల్‌ పట్టణంలో ఖాజాల్ టైమ్స్, సి-అర్ అనేవి ప్రధాన వార్తాపత్రికలు.

ఖాజాల్‌లో రెండు ప్రధాన కేబుల్ నెట్‌వర్క్ ఉన్నాయి:
 విఎల్ఎస్ దృష్టి
 ఎల్ఆర్ విజన్

పరిసరాలు 

 లుంగ్వర్ వెంగ్
 ఐఆర్ కాంప్లెక్స్
 డియక్కాన్
 డార్ంగాన్ వెంగ్
 హెలిపట్ వెంగ్
 అరో వెంగ్
 జైంగెన్ వెంగ్
 కోల్లెజ్ వెంగ్
 జుచిప్ వెంగ్
 ఖాల్ దింతార్
 కౌన్జార్ వెంగ్
 చింగావెంగ్
 వెంగ్తర్
 వెంగ్నుయం
 ఎలక్ట్రిక్ వెంగ్
 హెర్మాన్ వెంగ్
 చుమ్లియమ్కాన్

జిల్లాగా ఏర్పడటం (2019) 
2019, జూన్ 3న హన్నాథియల్, సైతువాల్, ఖాజాల్ జిల్లాల డిప్యూటీ కమిషనర్ల కార్యాలయాలను ఏర్పాటు చేయాలని మిజోరాం ప్రభుత్వం నోటిఫికేషన్ ద్వారా ఆదేశించింది. ఆ తరువాత మూడు జిల్లాల్లో పరిపాలన ప్రారంభమయింది. ఖాజాల్ మొదట్లో చంఫై జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది, ఇప్పుడు స్వతంత్ర జిల్లాగా ఏర్పడింది.

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు 

మిజోరం నగరాలు పట్టణాలు