2023 తెలంగాణ శాసనసభ ఎన్నికలు

తెలంగాణ రాష్ట్ర శాసనసభలోని మొత్తం 119 మంది సభ్యులను ఎన్నుకునేందుకు మూడవ తెలంగాణ శాసనసభ ఎన్నికలు 2023 డిసెంబరులో లేదా అంతకుముందుగానీ జరగాల్సివుంది. భారత రాష్ట్ర సమితికి చెందిన కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నాడు.

నేపథ్యం 
తెలంగాణ శాసనసభ పదవీకాలం 2024 జనవరి 16తో ముగియనుంది. గత శాసనసభ ఎన్నికలు 2018 డిసెంబర్ 07న జరిగాయి. తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది, కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు.

ఎన్నికల సంఘం పర్యటన 
సీఈసీ రాజీవ్ కుమార్ నేతృత్వంలోని కేంద్ర ఎన్నికల సంఘానికి చెందిన 17మంది అధికారుల బృందం 2023 అక్టోబరు 3 నుంచి 5 వరకు తెలంగాణ రాష్ట్రంలో పర్యటించింది.

తొలిరోజు మధ్యాహ్నం రెండున్నర నుంచి నాలుగున్నర వరకు హోటల్ తాజ్‌ కృష్ణలో గుర్తింపు పొందిన జాతీయ, రాష్ట్ర రాజకీయ పార్టీలతో సమావేశం నిర్వహించారు. దీనికి అన్ని రాజకీయ పార్టీల నుంచి ఇద్దరు చొప్పున ప్రతినిధులు హజరయ్యారు. సాయంత్రం ఐదు నుంచి ఆరున్నర వరకు ఎన్నికల విధుల్లో భాగమయ్యే దాదాపు 20 ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ విభాగాలతో భేటీ అనంతరం, సాయంత్రం ఆరున్నర నుంచి ఏడున్నర వరకు రాష్ట్ర ప్రధాన ఎన్నికల అధికారి ప్రజెంటేషన్ ఇచ్చాడు.

రెండోరోజు ఉదయం ఆరున్నర నుంచి ఏడింటి వరకు ఎన్నికల నేపథ్యంలో దుర్గం చెరువు కేబుల్ బ్రిడ్జిపై సైక్లోథాన్‌, వాకథాన్ కార్యక్రమాలు నిర్వహించబడ్డాయి. ఉదయం 9.30 నుంచి సాయంత్రం ఏడింటి వరకు హోటల్ తాజ్‌ కృష్ణలో జిల్లా ఎన్నికల అధికారులు, 33 జిల్లాల ఎస్పీలు, కలెక్టర్లు, కమిషనర్లతో సమీక్ష కార్యక్రమం నిర్వహించబడింది.

మూడోరోజు ఉదయం 9.15నుంచి 10.05వరకు గచ్చిబౌలిలోని టెక్ మహీంద్రా లెర్నింగ్ వరల్డ్‌లోని టెక్‌ మహీంద్రా ఆడిటోరియంలో స్వీప్ కార్యక్రమంపై పలు కార్యక్రమాలను నిర్వహించారు. కొత్త ఓటర్లు, రాష్ట్రానికి చెందిన ప్రముఖులు, దివ్యాంగ ఓటర్లు, యువతతో అధికారులు సమావేశమయ్యారు. ఉదయం 11 నుంచి 12గంటల వరకు చీఫ్ సెక్రటరీ, డీజీపీలతో తాజ్ కృష్ణ హోటల్లో భేటీ అయ్యారు. మధ్యాహ్నం ఒంటి గంట నుంచి రెండింటి వరకు ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్‌ నిర్వహించారు.

ఓటర్ల జాబితా 
2023 అక్టోబరు 4న రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం తెలంగాణలోని ఓటర్ల తుది జాబితాను విడుదల చేసింది. రాష్ట్రంలో మొత్తం 3,17,17,389 మంది ఓటర్లు ఉన్నట్లు వెల్లండించింది. ఇందులో పురుష ఓటర్ల సంఖ్య 1,58,71,493గా ఉండగా… మహిళా ఓటర్ల సంఖ్య 1,58,43,339 గా, ట్రాన్స్‌జెండర్ ఓటర్ల సంఖ్య 2,557 గా ఉందని ఈసీ పేర్కొంది. 2023 జనవరితో పోలిస్తే 5.8 శాతం ఓటర్ల సంఖ్య పెరిగినట్లు ఎన్నికల సంఘం వెల్లడించింది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 22,02,168 మంది ఓట్లను తొలగించినట్లు తెలిపింది.

షెడ్యూల్ 
2023 అక్టోబరు 9న కేంద్ర ఎన్నిక‌ల సంఘం తెలంగాణ ఎన్నిక‌ల షెడ్యూల్‌ను ప్ర‌క‌టించింది. రాష్ట్రంలో 35,356 (14,464 కేంద్రాలు పట్టణ ప్రాంతాలు, 20,892 గ్రామీణ ప్రాంతాలు) పోలింగ్‌ కేంద్రాలు ఏర్పాటు కానున్నాయి. సగటున ప్రతి పోలింగ్‌ కేంద్రంలో 897 మంది ఓటర్లు ఉంటారు. 27,798 కేంద్రాల్లో (78 శాతం) వెబ్‌కాస్టింగ్‌ ఏర్పాట్లు చేశారు. ప్రత్యేకంగా మహిళల కోసం 597 పోలింగ్‌ కేంద్రాలు, 644 మోడల్‌ కేంద్రాలు, వికలాంగుల కోసం 120 పోలింగ్‌ కేంద్రాలను ఏర్పాటు కానున్నాయి.

తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో రాష్ట్రంలోని 13 నియోజకవర్గాలను సమస్యాత్మకంగా గుర్తించిన ఈసీ, ఈ నియోజకవర్గాల్లో (సిర్పూర్‌, చెన్నూరు, బెల్లంపల్లి, మంచిర్యాల, ఆసిఫాబాద్‌, మంథని, భూపాలపల్లి, ములుగు, పినపాక, ఇల్లెందు, కొత్తగూడెం, అశ్వారావుపేట, భద్రాచలం) ఉదయం 7 గంటల నుంచి సాయంత్రం 4 గంటలకు పోలింగ్ ముగించనున్నట్టు ఈసీ వెల్లడించింది.

పార్టీలు, పొత్తులు

భారత్ రాష్ట్ర సమితి

భారత జాతీయ కాంగ్రెస్

భారతీయ జనతా పార్టీ

వామ పక్షాలు

ఇతరులు

అభ్యర్థుల ప్రకటన 
భారత రాష్ట్ర సమితి

2023 ఆగస్టు 21న మధ్యాహ్నం 2.40 ని.లకు తెలంగాణ భవన్ లో జరిగిన పత్రికా సమావేశంలో భారత రాష్ట్ర సమితి అధినేత కేసీఆర్ తొలి జాబితాలో 115 అసెంబ్లీ స్థానాలకు అభ్యర్థులను ప్రకటించాడు. 7 నియోజకవర్గాలలో (వేములవాడ, ఖానాపూర్, ఆసిఫాబాద్, ఉప్పల్, కోరుట్ల, స్టేషన్ ఘనపూర్, వైరా) సిట్టింగ్స్ ఎమ్మెల్యేలను మార్చి, మిగతా అన్నిచోట్లా సిట్టింగులనే ఎంపికచేశాడు. ఈసారి కేసీఆర్ రెండు (గజ్వేల్, కామారెడ్డి) స్థానాల నుండి పోటీ చేస్తుండగా, మరో నాలుగు చోట్ల కొత్తవారు పోటీ చేయనున్నారు. కాగా నర్సాపూర్, జనగామ, నాంపల్లి, గోషామాల్ స్థానాల్లో అభ్యర్థుల ప్రకటన పరిశీలనలో ఉందన్నాడు. 

కాంగ్రెస్ పార్టీ 

కాంగ్రెస్ పార్టీ 2023 అక్టోబర్ 15న 55 మంది పేర్లతో అభ్యర్థుల తొలిజాబితాను ప్రకటించింది. కాంగ్రెస్ ప్రకటించిన తొలి జాబితాలో ఓసీలకు 26 సీట్లు దక్కాయి. ఇందులో రెడ్డి సామాజిక వర్గానికి 17 సీట్లు వచ్చాయి. వెలమ వర్గానికి 7 సీట్లు, బ్రాహ్మణ వర్గానికి 2 సీట్లు దక్కాయి. మైనార్టీలకు 3 సీట్లు ఇవ్వగా, బీసీలకు 12 సీట్లు ఇచ్చారు. ఎస్సీలకు 12, ఎస్టీలకు 2 సీట్లు స్థానాలు ఖరారు చేశారు. తొలి జాబితాలో ఐదుగురు మహిళలకు టికెట్లు వచ్చాయి. కొత్తగా పార్టీలో చేరిన 11 మందికి సీట్లు ఖరారయ్యాయి. కాంగ్రెస్ పార్టీ 45 స్థానాలకు అభ్యర్థులతో  రెండో జాబితాను అక్టోబర్ 27న విడుదల చేసింది.  

బహుజన సమాజ్‌ పార్టీ 

బహుజన సమాజ్‌ పార్టీ అక్టోబర్ 03న హైదరాబాద్‌లోని పార్టీ రాష్ట్ర కార్యాలయంలో తొలి అభ్యర్థుల జాబితాను రాజ్యసభ సభ్యుడు, పార్టీ జాతీయ కో ఆర్డినేటర్ రాంజీ గౌతమ్ విడుదల చేశాడు. అక్టోబర్ 30న రెండో జాబితాలో 43 మంది అభ్యర్థులను పార్టీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు ఆర్.ఎస్ ప్రవీణ్ కుమార్ ప్రకటించాడు.

భారతీయ జనతా పార్టీ 

భారతీయ జనతా పార్టీ అక్టోబర్ 22న  52 మందితో తొలి అభ్యర్థుల జాబితాను విడుదల చేసింది. ఈటల రాజేందర్ తన సొంత నియోజకవర్గం హుజూరాబాద్, ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న గజ్వేల్ నియోజకవర్గం నుండి రెండు చోట్ల పోటీ చేస్తున్నాడు. అలాగే సస్పెన్షన్ లో ఉన్న రాజాసింగ్ కు తొలిజాబితాలో చోటు దక్కింది. బీజేపీ రెండో జాబితాను ఒక్క అభ్యర్థి పేరుతో అక్టోబర్ 27న విడుదల చేసింది.

అభ్యర్థుల జాబితా

మేనిఫెస్టోలు

బీఆర్ఎస్
బీఆర్ఎస్ పార్టీ మేనిఫెస్టోను పార్టీ అధ్యక్షుడు, ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు 2023 అక్టోబరు 15న హైదరాబాదులోని తెలంగాణ భవన్ లో విడుదల చేశాడు.
మేనిఫెస్టోలో ముఖ్యమైనవి  
కేసీఆర్‌ బీమా.. ప్రతి ఇంటికీ ధీమా పేరుతో తెల్లరేషన్‌కార్డుదారులకు రూ.5 లక్షల కేసీఆర్‌ బీమా పథకం, కేసీఆర్‌ బీమా ప్రీమియం ప్రభుత్వమే భరిస్తుంది
అన్నపూర్ణ పథకం ద్వారా తెల్లరేషన్‌ కార్డుదారులకు సన్నబియ్యం పంపిణీ
ఆసరా ఫించన్లు ఏటా రూ.500 చొప్పున రూ.5 వేలకు పెంపు
దివ్యాంగుల ఫించన్లు ఏటా రూ.300 చొప్పున రూ.6 వేలకు పెంపు
సౌభాగ్యలక్ష్మి పథకం ద్వారా అర్హులైన మహిళలకు నెలకు రూ.3 వేల గౌరవ భృతి
అర్హులైన మహిళలకు రూ.400కే గ్యాస్‌ సిలిండర్లు, అర్హులైన జర్నలిస్టులకు రూ.400కే గ్యాస్‌ సిలిండర్
కేసీఆర్‌ ఆరోగ్య రక్ష ద్వారా ఆరోగ్యశ్రీ పరిధి రూ.15 లక్షలకు పెంపు, జర్నలిస్టులకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల తరహాలో రూ.15 లక్షల వరకు వైద్య సేవలు
రైతుబంధు మొత్తం దశలవారీగా రూ.16 వేలకు పెంపు
అసైన్డ్‌ భూములను క్రమబద్ధీకరించి ఆంక్షలు ఎత్తివేత, అసైన్డ్‌ భూములకు హక్కులు

కాంగ్రెస్
కాంగ్రెస్ పార్టీ మేనిఫెస్టోను 2023 సెప్టెంబరు 17న తుక్కుగూడలో జరిగిన తెలంగాణ విజయభేరి సభలో సోనియా గాంధీ 6 గ్యారెంటీ పథకాలను ప్రకటించింది. ఈ సభకు కాంగ్రెస్ పార్టీ జాతీయ నేతలు మల్లికార్జున ఖర్గే,  రాహుల్ గాంధీ హాజరయ్యారు.

గృహజ్యోతి: ఈ పథకం ప్రకారం ప్రతి కుటుంబానికి 200 యూనిట్ల ఉచిత విద్యుత్
రైతు భరోసా: ఈ పథకం కింద భూమి ఉన్న రైతులకు, భూమి లేని కౌలు రైతులకు ప్రతి ఏటీ రూ.15 వేలు. గుంట భూమి కూడా లేని కూలీలకు ప్రతి సంవత్సరం రూ.1 వేలు, రూ.500 బోనస్
చేయూత: చేయూత కింద రూ.4 వేల పెన్షన్
ఇందిరమ్మ ఇండ్ల కింద ఇల్లు లేని వారికి ఇంటి స్థలం, ఇంటి నిర్మాణం కోసం రూ.5 లక్షలు. తెలంగాణ ఉద్యమకారులకు 250 చదరపు గజాల స్థలం.
మహాలక్ష్మీ స్కీమ్: మహాలక్ష్మీ స్కీమ్ కింద ప్రతి మహిళకు ప్రతి నెలా రూ.2500తోపాటు రూ.500 కే గ్యాస్ సిలిండర్. ఆర్టీసీ బస్సుల్లో మహిళలకు ఉచిత ప్రయాణం
యువ వికాసం: విద్యార్థులకు రూ.5 లక్షల విద్యా భరోసా కార్డు. తెలంగాణలోని ప్రతి మండలంలో తెలంగాణ ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్స్ ప్రారంభం

బీజేపీ

బహుజన సమాజ్‌ పార్టీ
బహుజన సమాజ్‌ పార్టీ ఎన్నికల మేనిఫెస్టోను బాగ్‌లింగంపల్లిలోని సుందరయ్య విజ్ఞాన కేంద్రంలో అక్టోబర్ 17న రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు ఆర్.ఎస్. ప్రవీణ్ కుమార్ విడుదల చేశాడు.
కాన్షీ యువ సర్కార్: యువతకు ఐదేళ్లల్లో 10 లక్షల ఉద్యోగాలు (అందులో మహిళలకు 5 లక్షల కొలువులు)
పూలే విద్యా దీవెన: మండలానికి ఒక  ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్. ప్రతి మండలం నుంచి ఏటా 100 మంది విద్యార్థులకు విదేశీ విద్య. Data, AI, మరియు కోడింగ్‌లో శిక్షణ
బహుజన రైతు ధీమా: ప్రతి పంటకు కనీస మద్దతు ధరతో కొనుగోలు. రైతులకు విత్తు నుంచి విక్రయం వరకు కచ్చితమైన ప్రభుత్వ రాయితీ. ధరణి పోర్టల్ రద్దు
చాకలి ఐలమ్మ మహిళా జ్యోతి: మహిళా కార్మికులు మరియు రైతులకు ఉచిత వాషింగ్ మెషిన్, స్మార్ట్ ఫోన్, మరియు డ్రైవింగ్ శిక్షణ. అంగన్‌వాడీ, ఆశావర్కర్ల ఉద్యోగులు క్రమబద్దీకరణ. మహిళా సంఘాలకు ఏటా రూ. లక్ష
భీం రక్షా కేంద్రాలు: వృద్ధులకు హాస్టల్, ఆహారం మరియు ఉచిత వైద్య సేవలు. రక్షా కేంద్రాల్లో వికలాంగులకు మరియు ఒంటరి మహిళలకు తోడ్పాటు.
బ్లూ జాబ్ కార్డ్‌: పల్లె, పట్టణాల్లో 150 రోజుల ఉపాధి హామీ. రోజూ కూలీ రూ. 350కి పెంపు. కూలీలకు ఉచిత రవాణా, ఆరోగ్య మరియు జీవిత బీమా
 నూరేళ్ల ఆరోగ్య ధీమా:  ప్రతి కుటుంబానికి రూ. 15 లక్షల ఆరోగ్య బీమా ప్యాకేజీ. ఏటా రూ. 25,000 కోట్లతో పౌష్టికాహార, ఆహార బడ్జెట్‌ కేటాయింపు
వలస కార్మికుల సంక్షేమ నిధి: 5,000 కోట్ల నిధితో గల్ఫ్ కార్మికులకు సంక్షేమ బోర్డు వలస కార్మికులకు వసతి గిగ్ కార్మికులు, లారీ మరియు టాక్సీ డ్రైవర్లకు 600 సబ్సిడీ క్యాంటీన్లు.
షేక్ బందగీ గృహ భరోసా: ఇల్లు లేని వారికి 550 చ.గ. ఇంటి స్థలం ఇల్లు కట్టుకునే వారికి రూ. 6 లక్షల సహాయం ఇంటి పునర్నిర్మాణానికి రూ. లక్ష సహాయం
దొడ్డి కొమురయ్య భూమి హక్కు : భూమిలేని ప్రతి పేద కుటుంబానికి ఒక ఎకరం భూమి, మహిళల పేరిట పట్టా.

పార్టీ మార్పిళ్ళు 

తెలంగాణ శాసనసభ ఎన్నికల వేళ పలువురు నాయకులు టికెట్ రాకపోవడంతో పార్టీలు మారారు. మాజీ మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు పాలేరు టికెట్ రాకపోవడంతో టిఆర్ఎస్ పార్టీలో నుంచి కాంగ్రెస్ పార్టీలోకి చేరారు. మాజీ మంత్రి నాగం జనార్ధన్ రెడ్డి నాగర్ కర్నూల్ టికెట్ రాకపోవడంతో కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజీనామా చేసి టీఆర్ఎస్లో చేరారు. పొన్నాల లక్ష్మయ్య కూడా భారత్ రాష్ట్ర సమితిలో చేరారు. కోమటిరెడ్డి రాజగోపాల్ రెడ్డి కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరారు. ఎమ్మెల్యే మైనంపల్లి హన్మంతరావు తన కుమారుడి టికెట్ రాకపోవడంతో భారత్ రాష్ట్ర సమితి పార్టీకి రాజీనామా చేసి కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరారు. తెలంగాణ శాసన మండలిమాజీ చైర్మన్ నేతి విద్యాసాగర్ మాజీ మంత్రి మోత్కుపల్లి నర్సింహులుభారత్ రాష్ట్ర సమితి పార్టీకి రాజీనామా చేసి కాంగ్రెస్ పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున్ ఖర్గే సమక్షంలో కాంగ్రెస్ పార్టీలోకి చేరారు. ఉప్పల్ ఎమ్మెల్యే భేతి సుభాష్ రెడ్డి బీఆర్ఎస్ పార్టీకి రాజీనామా చేసి బిజెపిలోకి చేరుతున్నట్లు ప్రకటించాడు.

మూలాలు 

తెలంగాణలో ఎన్నికలు