బాద్ ఖల్ సరస్సు

బాద్ ఖల్ సరస్సు భారతదేశంలోని హర్యానా రాష్ట్రంలో గల ఫరీదాబాద్ సమీపంలోని బాద్ ఖల్ గ్రామంలో ఉన్న ఒక సహజ సరస్సు. ఇది భారత రాజధాని ఢిల్లీ నుండి 32 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.

భౌగోళికం
ఆరావళి శ్రేణి కొండల అంచున ఈ సరస్సుకు మానవ నిర్మిత కట్ట ఉంది. అనేక కరువుల కారణంగా సరస్సు రెండు దశాబ్దాల క్రితం నుండి ఎండిపోవటం ప్రారంభించింది ఇప్పుడు పూర్తిగా ఎండిపోయింది. దీని సమీపంలో హర్యానా టూరిజం కార్పొరేషన్ రెస్టారెంట్లు ఉన్నాయి.

చుట్టూ ఉన్న ప్రదేశాలు
ఈ సరస్సు చుట్టూ  10 వ శతాబ్దపు పురాతన సూరజ్ ఖండ్ రిజర్వాయర్ (ఉత్తరాన 15 కి.మీ దూరంలో), అనంగ్పూర్ ఆనకట్ట (ఉత్తరాన 16 కి.మీ దూరంలో) వంటి చారిత్రక ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. అదేవిధంగా ఎండిపోయిన దమ్దామా సరస్సు, తుగ్లకాబాద్ కోట, ఆదిలాబాద్ శిధిలాలు, ఛతార్పూర్ ఆలయం వంటివి ఉన్నాయి.

చరిత్ర
సమీపంలోని పొలాలకు నీటి సరఫరాను సులభతరం చేయడానికి 1947 లో దేశానికి స్వాతంత్ర్యం లభించిన వెంటనే ఈ సరస్సు నిర్మించబడింది.  నీటిపారుదల కోసం రెండు లోతట్టు ఆరావళి కొండల మధ్య ఒక కట్టను నిర్మించడం ద్వారా దీనిని నిర్మించారు.

కరువు
2009 నుండి, సరస్సు పూర్తిగా ఎండిపోయినట్లు గుర్తించబడింది. ఈ ప్రాంతంలో అతి తక్కువ వర్షపాతం నమోదు కావడమే ఇందుకు కారణం.

సర్వే
జనవరి 2010 లో, ఈ సరస్సు, సమీపంలోని సూరజ్ ఖండ్ వంటి ప్రాంతాలు నీటితో నిండి ఉన్నాయి. కానీ మార్చి 2014 లో ఢిల్లీ ప్రభుత్వ పర్యావరణ శాఖ ఆధ్వర్యంలో ఢిల్లీ పార్క్స్ అండ్ గార్డెన్స్ సొసైటీ (డిపిజిఎస్) విడుదల చేసిన ఒక సర్వే నివేదికలో, ఈ సరస్సు పూర్తిగా ఎండిపోయినట్లు, నీటి కోసం వర్షాలపై పూర్తిగా ఆధారపడి ఉంది అని గుర్తించింది. ఢిల్లీలోని 611 నీటి వనరులలో 190 నీటి వనరులు ఎండిపోయినట్లు ఈ నివేదిక వెల్లడించింది.

పునరుద్ధరణ
2019 నాటికి, సరస్సును పునరుద్ధరించడానికి ప్రభుత్వం అనేక చర్యలు చేపడుతోంది. కానీ దెబ్బతిన్న జలచరాలు, తక్కువ భూగర్భజల మట్టం, నీటి పరీవాహక మార్గాల భంగం వంటి వాటి వలన పునరుద్ధరణ చెందకుండా ఉంది.

మూలాలు

నీటి వనరులు
సరస్సులు
హర్యానా