విద్యాధిరాజ తీర్థ

విద్యాధిరాజ తీర్థ ఒక హిందూ తత్వవేత్త, మధ్వాచార్య పీఠానికి ఏడవ పీఠాధిపతి. (c. 1388 - c. 1392) జయతీర్థ తర్వాత విద్యాధిరాజ మధ్వ పీఠాధిపతిగా పనిచేశారు.

మఠాల విభజన
విద్యాధిరాజ తీర్థ కాలంలోనే మధ్వ మఠాల మొదటి విభజన జరిగింది.  సంప్రదాయం ప్రకారం విద్యాధిరాజ తన శిష్యులలో ఒకరైన రాజేంద్ర తీర్థను తన తర్వాత మహోన్నత సింహాసనంపై నియమించాలని కోరుకున్నాడు. కానీ విద్యాధిరాజ అనారోగ్యం పాలైనప్పుడు కీలకమైన సమయంలో పర్యటనలో ఉన్న రాజేంద్ర తీర్థకు అధికారికంగా మఠాన్ని అప్పగించే సమయం వచ్చింది.  కాబట్టి విద్యాధిరాజు తన శిష్యుడైన కవీంద్రను తన తర్వాత పాంటీఫికల్ సింహాసనంపై నియమించాడు.  విద్యాధిరాజు వారసుడిగా కవీంద్ర తీర్థను ఎన్నుకోవడం, రాజేంద్ర తీర్థను విడిచిపెట్టడం వలన మధ్వ మఠాలు విభజించబడ్డాయి, అవి కవీంద్ర తీర్థ అధ్యక్షతన ఉత్తరాది మఠం, రాజేంద్ర తీర్థ నేతృత్వంలోని సోసలేలోని వ్యాసరాయ మఠం. సాంప్రదాయ పద్ధతిలో కవీంద్ర తీర్థ అతని గురువు విద్యాధిరాజ తీర్థచే అధికారికంగా "వేదాంత సామ్రాట్" గా పట్టాభిషేకం చేయబడ్డారు. మొత్తం సంస్థానం, ఉత్తరాది మఠం అన్ని ఆస్తులు ఒక ప్రధాన వేడుకలో శ్రీ కవీంద్ర తీర్థకు బహిరంగంగా అప్పగించబడ్డాయి.

రచనలు
విద్యాధిరాజా ఐదు ప్రధాన రచనలను రచించాడు:
ఛందోగ్యభాష్యతికా
గీతా వివృతి, మధ్వ గీతా భాష్య, గీత తాత్పర్యానికి పూర్తి అనువాదం, అర్థం.
విష్ణుసహస్రనామవివృత్తి, విష్ణు సహస్రనామానికి వ్యాఖ్యానం.
వాక్యార్థ-చంద్రిక, జయతీర్థ న్యాయ-సుధపై వ్యాఖ్యానం.
విశ్వపది (విశ్వపతి అని కూడా పిలుస్తారు), నారాయణ పండితచార్య శ్రీ మధ్వ విజయానికి వ్యాఖ్యానం.

మూలాలు

గ్రంథ పట్టిక
 

ద్వైతం
ఆధ్యాత్మిక గురువులు