రామ్ విలాస్ పాశ్వాన్

రామ్ విలాస్ పాశ్వాన్ (జననం 1946 జూలై 5 - మరణం 2020 అక్టోబర్ 8) భారతదేశ రాజకీయ నాయకుడు. అతను  బీహార్ రాష్ట్రానికి చెందినవాడు. అతను ప్రస్తుత వినియోగదారుల వ్యవహారాల, ఆహార,  ప్రజా పంపిణీ మంత్రిగా ఉన్నాడు. పాశ్వాన్ లోక్ జనశక్తి పార్టీ అధ్యక్షుడు. అతను  ఎనిమిది సార్లు లోక్‌సభ సభ్యునిగా,  రాజ్యసభ సభ్యుని గా ఉన్నాడు.  అతను  సంయుక్త  సోషలిస్ట్ పార్టీ సభ్యునిగా తన రాజకీయ జీవితాన్ని ప్రారంభించి, 1969 లో అలౌలి (ఖాగారియా) నియోజకవర్గం నుండి శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. అతను 1974 లో లోక్ దళ్ ఏర్పడిన తరువాత దానిలో చేరి ప్రధాన కార్యదర్శి అయ్యాడు. అతను ఆ కాలంలో అత్యవసర పరిస్థితిని వ్యతిరేకించినందున అతనిని అరెస్టు చేసారు. అతను 1977 లో హాజీపూర్ నియోజకవర్గం నుండి జనతా పార్టీ సభ్యుడిగా  లోక్‌సభలో ప్రవేశించాడు. అతను  1980, 1989, 1996, 1998, 1999, 2004, 2014లో మళ్లీ పార్లమెంటు సభ్యునిగా ఎంపికయ్యాడు. ఆయనకు భారత ప్రభుత్వం 2022 లో పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది.

2000 లో లోక్‌ జనశక్తి పార్టీ (ఎల్‌జెపి) ని స్థాపించి దాని అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. తదనంతరం  2004 లో పాలక యునైటెడ్ ప్రోగ్రెసివ్ అలయన్స్ ప్రభుత్వంలో చేరాడు. అతను ఆ ప్రభుత్వంలో  రసాయనాలు, ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ,  ఉక్కు మంత్రిత్వ శాఖలో కేంద్ర మంత్రిగా పనిచేసాడు. అతను 2004 లోక్‌సభ ఎన్నికలలో గెలిచాడు  కాని 2009 ఎన్నికలలో ఓడిపోయాడు. 2010 నుండి 2014 వరకు రాజ్యసభ సభ్యునిగా ఉన్న తరువాత  2014 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో హాజీపూర్ నియోజకవర్గం నుండి 16 వ లోక్‌సభ తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు.

ప్రారంభ జీవితం, విద్య 
పాశ్వాన్ బీహార్‌లో 1946 లో దళిత కుటుంబంలో జన్మించాడు.  అతను దుసాద్ వర్గానికి చెందినవాడు. పాశ్వాన్ కోసి కాలేజ్, పిల్కి,  పాట్నా విశ్వవిద్యాలయం నుండి న్యాయశాస్త్రంలో గ్రాడ్యుయేషన్, ఎం.ఏ  డిగ్రీలను పొందాడు .  అతను 1969 లో బీహార్ పోలీసు శాఖలో డి.ఎస్.పి  గా ఎంపికయ్యాడు.

రాజకీయ జీవితం 

పాశ్వాన్ 1969 లో బీహార్ రాష్ట్ర శాసనసభకు రిజర్వు చేసిన నియోజకవర్గం నుండి సంయుక్త  సోషలిస్ట్ పార్టీ ( "యునైటెడ్ సోషలిస్ట్ పార్టీ" ) సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు. 1974 లో, రాజ్ నారాయణ్,  జయప్రకాష్ నారాయణ్  ల ముఖ్యమైన  అనుచరుడిగా పాశ్వాన్ లోక్‌దళ్ పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శి అయ్యాడు. రాజ్ నారాయణ్, కార్పూరి ఠాకూర్, సత్యేంద్ర నారాయణ్ సిన్హా వంటి అత్యవసరపరిస్థితిని  వ్యతిరేకించే నాయకులతో అతను వ్యక్తిగతంగా సన్నిహితంగా ఉన్నాడు. అతను మొరార్జీ దేశాయ్‌తో విడిపోయి, లోక్‌బంధు రాజ్ నరేన్ నేతృత్వంలోని జనతా పార్టీ-ఎస్‌ లో చేరి పార్టీ అధ్యక్షుడిగా  తరువాత దాని ఛైర్మన్‌గా పనిచేసాడు. 1975 లో  భారతదేశంలో అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించినప్పుడు  అతన్ని అరెస్టు చేసినందున  పూర్తి కాలం జైలులో గడిపాడు. 1977 లో విడుదలైన తరువాత  అతను జనతా పార్టీ సభ్యుడయ్యాడు.  జనతా పార్టీ  టికెట్‌పై మొదటిసారి పార్లమెంటుకు ఎన్నికలలో గెలిచాడు.  ఎన్నికలలో అత్యధిక తేడాతో గెలిచి ప్రపంచ రికార్డును స్వంతం చేసుకున్నాడు. హాజీపూర్ నియోజకవర్గం నుండి 1980, 1984 లో 7 వ లోక్‌సభకు తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు. 1983 లో  అతను దళిత విముక్తి, సంక్షేమం కోసం ఒక సంస్థ అయిన దళిత సేనను స్థాపించాడు. 

పాశ్వాన్ 1989 లో 9 వ లోక్‌సభకు తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు.   విశ్వనాథ్ ప్రతాప్ సింగ్ ప్రభుత్వంలో కేంద్ర కార్మిక, సంక్షేమ మంత్రిగా నియమితులయ్యాడు. 1996 లో అప్పటి ప్రధాని రాజ్యసభ సభ్యుడు అయినందున   లోక్‌సభలో పాలక కూటమి లేదా ప్రభుత్వ మద్దతు దారులకు నాయకత్వం వహించాడు. అతను మొదటిసారి కేంద్ర రైల్వే మంత్రిగా ఉన్న సంవత్సరం కూడా ఇదే. అతను 1998 వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగాడు. ఆ తరువాత  అతను అక్టోబర్ 1999 నుండి 2001 సెప్టెంబర్ వరకు కేంద్ర కమ్యూనికేషన్స్ మంత్రిగా ఉన్నాడు.    

లోక్ జనశక్తి పార్టీ (ఎల్.జి.పి) ను ఏర్పాటు చేయడానికి 2000 లో పాశ్వాన్ జనతాదళ్ నుండి విడిపోయాడు. 2004 లోక్‌సభ ఎన్నికల తరువాత పాశ్వాన్ యునైటెడ్ ప్రోగ్రెసివ్ అలయన్స్ ప్రభుత్వంలో చేరి, రసాయనాలు, ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ,  ఉక్కు మంత్రిత్వ శాఖలో కేంద్ర మంత్రిగా చేశాడు.  

ఫిబ్రవరి 2005 బీహార్ రాష్ట్ర ఎన్నికలలో పాశ్వాన్ పార్టీ లోక్ జనశక్తి పార్టీ   భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీతో కలసి ఎన్నికల్లో పోటీ చేసింది. ఫలితం ఏమిటంటే  ఏ ప్రత్యేక పార్టీ లేదా కూటమికి  స్వయంగా ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయగల సీట్లు లభించలేదు. ఏదేమైనా పాశ్వాన్  చాలా అవినీతిపరుడని ఆరోపించిన లాలూ యాదవ్ లేదా వామపక్షాలు  నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ కు మద్దతు ఇవ్వడానికి నిరాకరించాయి.  తద్వారా ప్రతిష్టంభన ఏర్పడింది. పాశ్వాన్ పార్టీలోని 12 మంది సభ్యులను  మద్దతు కోసం ఒప్పించడంతో  నితీష్ కుమార్ విజయవంతం కావడంతో ఈ ప్రతిష్టంభన తొలగింది; బీహార్ గవర్నర్ బుటా సింగ్  లోక్ జనశక్తి పార్టీ   ఫిరాయింపుదారుల మద్దతుతో ప్రభుత్వం ఏర్పడకుండా ఉండటానికి  రాష్ట్ర శాసనసభను రద్దు చేసి  కొత్తగా  ఎన్నికలకు పిలుపునిచ్చాడు.  బీహార్ ను రాష్ట్రపతి పాలనలో ఉంచారు. . నవంబర్ 2005 బీహార్ రాష్ట్ర ఎన్నికలలో  పాశ్వాన్ యొక్క మూడవ కూటమి పూర్తిగా నాశనమైంది; లాలూ యాదవ్-కాంగ్రెస్ కూటమి మైనారిటీకి వెళ్ళింది.  ఎన్.డి.ఏ.   కొత్త ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.   

బీహార్ రాష్ట్ర ఎన్నికలు కేంద్ర ప్రభుత్వంపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపవని, ఈ ప్రభుత్వం  అతనితో పాటు లాలూ యాదవ్ మంత్రులుగా కొనసాగుతుందని  పాశ్వాన్ ప్రకటించాడు.  పాశ్వాన్ ఐదు వేర్వేరు ప్రధానమంత్రుల క్రింద కేంద్ర మంత్రిగా పనిచేశాడు.  1996 నుండి (2015 నాటికి) ఏర్పడిన అన్ని మంత్రుల మండలిలో నిరంతరం క్యాబినెట్ బెర్త్‌ను  కలిగి ఉన్నాడు. 1996 నుండి 2015 వరకు భారత ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసిన అన్ని జాతీయ సంకీర్ణాలలో ( యునైటెడ్ ఫ్రంట్, నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్, యునైటెడ్ ప్రోగ్రెసివ్ అలయన్స్ ) అతను ఉన్నాడు. 

2009 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో  పాశ్వాన్ లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్, అతని రాష్ట్రీయ జనతా దళ్ లతో  ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాడు.  అదే సమయంలో వారి పూర్వ సంకీర్ణ భాగస్వామి, యునైటెడ్ ప్రోగ్రెసివ్ అలయన్స్ నాయకుడైన  ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ ను కొత్త కూటమి నుండి తొలగించాడు. వీరిద్దరిని తరువాత ములాయం సింగ్ సమాజ్ వాదీ పార్టీ చేర్చి  నాల్గవ ఫ్రంట్ గా ప్రకటించాడు. 33 సంవత్సరాలలో మొదటిసారి బీహార్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి జనతాదళ్ కు చెందిన రామ్ సుందర్ దాస్ హాజీపూర్ నుండి ఎన్నికలలో ఓడిపోయాడు. అతని పార్టీ లోక్ జనశక్తి పార్టీ 15 వ లోక్‌సబలో  ఏ సీట్లు గెలవలేకపోయింది.  అతని సంకీర్ణ భాగస్వామి యాదవ్,  అతని పార్టీ కూడా మంచి ప్రదర్శన ఇవ్వలేక 4 సీట్లకు మాత్రమే పరిమితమైంది.     

హాజీపూర్ నియోజకవర్గం నుండి 2014 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత అతను 16 వ లోక్‌సభ సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు. అతని కుమారుడు చిరాగ్ పాశ్వాన్ బీహార్‌లోని  జమూయ్ నియోజకవర్గం నుండి గెలిచాడు. 

పాశ్వాన్‌కు  వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, ఆహార, ప్రజా పంపిణీ మంత్రిత్వ శాఖకు మే 2014 లో బాధ్యతలు అప్పగించారు. ఇది 2019 లో రెండవ మోడీ మంత్రిత్వ శాఖలో కొనసాగింది.

వ్యక్తిగత జీవితం 
పాశ్వాన్ బీహార్‌లోని ఖగారియా జిల్లా లోని షాహర్‌బన్నీ గ్రామానికి చెందినవాడు. అతను షెడ్యూల్డ్-కుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతను 1960 లలో రాజ్‌కుమారి దేవిని వివాహం చేసుకున్నాడు. తన లోక్‌సభ నామినేషన్ పత్రాలను సవాలు చేసిన తరువాత  1981 లో అతను ఆమెను విడాకులు తీసుకున్నట్లు 2014 లో వెల్లడించాడు.   అతనికి మొదటి భార్య ఉషా,  ఆశా నుండి ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.  1983 లో అతను అమృత్‌సర్ లో ఎయిర్ హోస్టెస్ గా పనిచేస్తున్న,  పంజాబీ హిందూ కుటుంబానికి చెద్మిన   రీనా శర్మను వివాహం చేసుకున్నాడు.   వారికి ఒక కుమారుడు, కుమార్తె ఉన్నారు. అతని కుమారుడు చిరాగ్ పాశ్వాన్  రాజకీయ నాయకుడు.    గత కొంత కాలంగా అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న ఆయనకు.కొద్ది రోజుల క్రితమే ఆయనకు దిల్లీలోని ఓ ఆస్పత్రిలో గుండె శస్త్రచికిత్స జరిగింది. ఐదు వారాలుగా హాస్పిటల్‌లోనే చికిత్స పొందుతూ గురువారం 08 అక్టోబరు 2020 న మరణించారు.

మూలాలు

బాహ్య లింకులు 

 
 Profile on Ambedkar.org
 Profile on HindustanTimes.com dated June 2004 
 Homepage on Lok Sabha website
 Paswan Profile on TribuneIndia
 Paswan and Indian Muslims

1946 జననాలు
లోక్‌జనశక్తి పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
భారతదేశ రైల్వే మంత్రులు
వి.పి.సింగ్ మంత్రివర్గం
6వ లోక్‌సభ సభ్యులు
7వ లోక్‌సభ సభ్యులు
9వ లోక్‌సభ సభ్యులు
10వ లోక్‌సభ సభ్యులు
11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
12వ లోక్‌సభ సభ్యులు
13వ లోక్‌సభ సభ్యులు
14వ లోక్‌సభ సభ్యులు
బీహార్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
16వ లోక్‌సభ సభ్యులు
బీహార్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
సంయుక్త సోషలిస్టు పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
జనతాదళ్ రాజకీయ నాయకులు
జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
బీహార్ శాసనసభ సభ్యులు
లోక్‌సభ  నాయకులు
దళిత ఉద్యమకారులు
నరేంద్ర మోదీ మంత్రివర్గం
బీహార్ రాజకీయ నాయకులు