వాదిరాజ తీర్ధరు

శ్రీ వాదిరాజ తీర్థరు (   క్రీ.శ.1480 – క్రీ.శ. 1600  ) ఒక ద్వైత తత్వవేత్త, కవి, యాత్రికుడు మఱియు ఆధ్యాత్మికవేత్త. ఆ కాలపు బహు శాస్త్రజ్ఞుడు. అతను మాధ్వ వేదాంతశాస్త్రం మఱియు మెటాఫిజిక్స్‌పై తరచుగా తార్కిక సంబంధ అనేక రచనలను రచించాడు. అదనంగా, అతను అనేక పద్యాలను రచించాడు. సోధే మఠం యొక్క మఠాధిపతిగా ఉన్నప్పుడు ఉడిపిలోని ఆలయ ప్రాకారాలను పునరుద్ధరించాడు. పర్యాయ  విధానం అనే ఆరాధన విధానాన్ని స్థాపించాడు.  మధ్వాచార్య రచనలను కన్నడ భాషలోకి అనువదించడం ద్వారా అప్పటి కన్నడ సాహిత్యాన్ని సుసంపన్నం చేసి,  కన్నడ సాహిత్యానికి తగిన ప్రోత్సాహాన్ని అందించాడు. హరిదాస ఉద్యమానికి తోడ్పడిన ఘనత కూడా ఆయనకు ఉంది. అతను తన వివిధ సంగీత మేళనా పద్ధతుల ద్వారా కర్ణాటక మఱియు హిందుస్థానీ సంగీతాన్ని ప్రభావితం చేశాడు. అతని మేళన రాగాలు ప్రధానంగా కన్నడ మఱియు సంస్కృతంలో ఉన్నాయి. అతని ముద్ర 'హయవదన'. అతని రచనలు  కవితా వికాసం, చురుకైన తెలివి మఱియు హాస్యం ద్వారా వర్గీకరించబడ్డాయి.

జీవిత విశేషాలు 
వాదిరాజరు కుందపురా తాలూకాలోని హువినకెరె అనే గ్రామంలో భూవరాహగా జన్మించాడు. అతను 8 సంవత్సరాల వయస్సులో సన్యాసిగా నియమితుడయ్యాడు విద్యానిధి తీర్థుని సంరక్షణలో ఉంచబడ్డాడు. విద్యానిధి తీర్ధ వద్ద విద్యనభ్యసించాక అతనిని వాగీశ తీర్థుడు అనే గురువు వద్ద విద్యని అభ్యసించాడు.  సమకాలీన హరిదాసుల రచనలు మఱియు మౌఖిక సంప్రదాయాలు వాదిరాజారు విజయేంద్ర తీర్థ రుతో పాటు వ్యాసతీర్థ రు యొక్క విద్యార్థిగా ఉన్నట్లు సూచిస్తున్నాయి, అయితే అతను తన రచనలలో వ్యాసతీర్థను తన గురువుగా ఎన్నడూ గుర్తించలేదు. అతను చివరికి వాగీశ తీర్థ తరువాత సోధే వద్ద ఒక వైష్ణవ మఠం యొక్క మఠాధిపతి పదవిని స్వీకరించాడు. అక్కడ వాదిరాజరు కేలాడి నాయకుల ఆస్థానంలో కొంత ప్రభావాన్ని చూపినట్లు తెలుస్తోంది.  1512లో, వాదిరాజరు రెండు దశాబ్దాల పాటు భారతదేశంలోని తీర్థయాత్రల పర్యటనను ప్రారంభించాడు, దాని వివరాలను అతను తీర్థ ప్రబంధ అనే పేరుతో తన యాత్రా గ్రంథంలో నమోదు చేశాడు. ఈ ప్రయాణాలలో చనిపోయినవారి పునరుత్థానం మఱియు రాక్షసుల భూతవైద్యం వంటి అనేక అద్భుతాలు అతనిచేత ప్రస్తావించబడ్డాఅయి. సాంప్రదాయ కథనాలు క్షుద్రశాస్త్రంలో అతని నైపుణ్యం గురించి ప్రత్యేకించి అన్నప్ప లేదా భూతరాజు అని పిలువబడే అటవీ ఆత్మను మచ్చిక చేసుకునే సంఘటన గురించి కూడా చెబుతాయి.  వాదిరాజరు మూడబిద్రి మఱియు కర్కాలలో జైన పండితులతో చర్చలు జరిపి స్వర్ణకార సమాజానికి చెందిన బ్రాహ్మణులలోని ఒక వర్గాన్ని ద్వైత మతంలోకి మార్చినట్లు తెలిసింది.  అదే సమయంలో అతను ఉడిపిలో ఆలయ ప్రాకారాలను పునర్నిర్మించాడు, ఆలయం చుట్టూ అష్ట మఠాలను స్థాపించాడు మఱియు ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించాడు. ఆయన ప్రారంభించిన మతపరమైన ప్రార్ధనా సంస్కరణలు నేటికీ మనుగడలో ఉన్నాయి. సాంప్రదాయకంగా 120 సంవత్సరాల జీవితం అతనికి ఆపాదించబడింది.  అతని మృత దేహాన్ని ( బృందావన ) సోధేలో ఉంచారు.

"అంకిత నామ హయవదన" పేరుతో అనేక పద్యాలు వ్రాసి దాస సాహిత్యానికి వాదిరాజరు ప్రోత్సాహాన్ని అందించాడు. "యుక్తిమాలిక" అనే గ్రంధము ఆతని గొప్ప విస్తృతం రచనగా పరిగణించబడుతుంది. అతను అనేక పద్యాలను కూడా రచించాడు, వీటిలో ముఖ్యమైనది "రుక్మిణీశ విజయం" అనే పేరుతో 19 ఖండాల పురాణ కవిత.

గొప్ప వైవిధ్య రచయిత అయిన వాదిరాజరు అరవైకి పైగా రచనలు చేసారు.  అతని రచనలు చిన్న శ్లోకాలు మఱియు పురాణ పద్యాల నుండి ద్వైత వాదంలో కల చిక్కు ప్రశ్నలు వివరించబడి ఉన్నాయి.. అతని స్వతంత్ర రచనలు చాలా వరకు అద్వైతంపై మాత్రమే కాకుండా బౌద్ధమతం మఱియు ముఖ్యంగా 16వ శతాబ్దంలో దక్షిణ కెనరా ప్రాంతంలో అభివృద్ధి చెందిన జైనమతం వంటి భిన్నమైన పాఠశాలలపై నిర్దేశించబడిన వివాదాస్పద విమర్సలుగా పేర్కొనబడుచున్నాయి.

తాత్విక రచనల జాబితా

సాహిత్య రచనల జాబితా

గ్రంథ పట్టిక

బాహ్య లింకులు 

 వాదిరాజ తీర్థ 
కర్ణాటక చరిత్ర