భూరి బాయి

భూరి బాయి ఒక భారతీయ భిల్ కళాకరిణి. భూరి బాయి భారతదేశంలోని అతిపెద్ద గిరిజన సమూహమైన భిల్స్ సమాజానికి చెందినది. మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం  కళాకారులకు ఇచ్చే  అత్యున్నత రాష్ట్ర గౌరవం శిఖర్ సమ్మాన్ తో సహా ఆమె అనేక అవార్డులను గెలుచుకుంది.  ఆమెకు 2021లో భారతదేశపు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ పురస్కారం లభించింది.

ప్రారంభ జీవితం 
ఆమె సమకాలీన జంఘర్ సింగ్ శ్యామ్ మాదిరిగానే, భూరి బాయిని భోపాల్  భారత్ భవన్ కు చెందిన జె స్వామినాథన్ పెయింటింగ్స్ చేయడానికి అక్రిలిక్ రంగులు, కాగితాన్ని ఉపయోగించడం ప్రారంభించమని ప్రోత్సహించారు. ఆమె తన సంఘంలోని ఇతర సభ్యుల మాదిరిగానే తన ఇంటి గోడలపై కళను సృష్టిస్తుంది. పితోరా పెయింటింగ్స్ తయారీలో భూరి ప్రావీణ్యం సంపాదించింది.

పెయింటింగ్ తో పాటు, భూరి బాయి గుడిసె తయారీ నైపుణ్యంలో కూడా ప్రావీణ్యం  కలిగి ఉంది. ఆమె నివసిస్తున్న భోపాల్ లోని ఇందిరా గాంధీ రాష్ట్రీయ మానవ్ సంగ్రహాలయ లేదా మ్యూజియం ఆఫ్ మ్యాన్ లో భిల్ గుడిసె నిర్మాణానికి ఆమె సహకరించారు.  నిజానికి భూరీ బాయి మొదటిసారి భోపాల్ వచ్చినప్పుడు, ఆమె భరత్ భవన్ లో నిర్మాణ కూలీగా పనిచేసింది, ఆ ఉద్యోగం రోజుకు రూ.6 సంపాదించింది. ఇక్కడే ఆమె మొదట జగదీష్ స్వామినాథన్ ను కలుసుకుంది, అతను  ఆమె ప్రతిభను గుర్తించి, చిత్రలేఖనానికి ప్రోత్సహించారు.  భూరి బాయి తన కమ్యూనిటీ ఆర్టిస్ట్ లాడో బాయితో కలిసి తన పనిని ప్రారంభించింది.

శైలి 
భిల్ కళను కొందరు భారతదేశ గిరిజన కళారూపాలలో పురాతనమైనదిగా భావిస్తారు. ఇది ఆస్ట్రేలియా  ఆదిమ వాసుల కళతో , ముఖ్యంగా బహుళ రంగుల చుక్కలను ఇన్-ఫిల్లింగ్ గా ఉపయోగించడంలో సారూప్యతను కలిగి ఉంది.  కాగితంపై పెయింటింగ్ ప్రారంభించిన ఆమె సంఘంలో భూరి బాయి మొదటి కళాకారిణి. ఆమె సాధారణంగా రంగురంగుల కాన్వాస్ లు సాధారణంగా పౌరాణిక ఇతివృత్తాలు, బుకోలిక్ దృశ్యాలు, మనిషి-జంతు పరస్పర చర్యలను వర్ణిస్తాయి.

అవార్డులు 

 శిఖర్ సమ్మాన్ - మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, 1986 
 అహర్య సమ్మాన్, 1998
 రాణి దుర్గావతి అవార్డు, 2009
 పద్మశ్రీ అవార్డు, 2021

మూలాలు 

జీవిస్తున్న ప్రజలు
మధ్యప్రదేశ్ వ్యక్తులు
మహిళా కళాకారులు
పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు