తెలంగాణ రాష్ట్ర బడ్జెట్ (2020-2021)

తెలంగాణ రాష్ట్ర బడ్జెట్‌ (2020-2021) అనేది తెలంగాణ రాష్ట్రానికి సంబంధించిన బడ్జెట్. తెలంగాణ శాసనసభ సమావేశాల్లో భాగంగా 2020 మార్చి 6న బడ్జెట్ సమావేశాలు ప్రారంభమ్యాయి. తొలిసారిగా తెలంగాణ గవర్నర్ తమిళిసై బడ్జెట్ సమావేశాల సందర్భంగా ఉభయ సభలను ఉద్దేశించి ప్రసంగించింది. బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టే అవకాశాన్ని తనకు కల్పించిన ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్‌కు కృతజ్ఞత చెబుతూ 2020, మార్చి 8న ఉదయం 11:30 గంటలకు తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆర్థిక శాఖామంత్రి తన్నీరు హరీశ్ రావు మొదటిసారి బడ్జెట్‌ను అసెంబ్లీలో ప్రవేశపెట్టాడు. 1 గంట 2 నిముషాలపాటు బడ్జెట్ ప్రసంగం చదివాడు.

2020-21 మొత్తం బడ్జెట్ అంచనా రూ. 1,82,914.42 కోట్లు కాగా, రెవిన్యూ వ్యయం రూ. 1,38,669.82 కోట్లు,  క్యాపిటల్ వ్యయం రూ. 22,061.18 కోట్లు, రెవిన్యూ మిగులు రూ. 4,482.12 కోట్లు, ఆర్థిక లోటు రూ. 33,191.25 కోట్లుగా అంచనా వేయబడింది. 2020 మార్చి 7న  సాయంత్రం ప్రగతి భవన్‌లో ముఖ్యమంత్రి కె. చంద్రశేఖర్ రావు అధ్యక్షతన జరిగిన రాష్ట్ర మంత్రివర్గ సమావేశంలో 2020-21 సంవత్సరానికి రాష్ట్ర బడ్జెట్‌ను మంత్రివర్గం పరిశీలించి ఆమోదించింది.

బడ్జెట్ వివరాలు 
తెలంగాణ రాష్ట్ర బడ్జెట్ (2020-2021)లో వివిధ శాఖలకు కేటాయించబడిన నిధుల వివరాలు:

 రైతుబంధు పథకంకు రూ. 14వేల కోట్లు
 రైతుబీమాకు రూ. 1150 కోట్లు
 రైతు రుణమాఫీకి రూ. 6225 కోట్లు
 పాడిపరిశ్రమల అభివృద్ధి కోసం రూ. 100 కోట్లు
 డ్రిప్ ఇరిగేషన్‌కు రూ. 1819 కోట్లు
 ఎస్టీల సంక్షేమం కోసం రూ. 9,771.27 కోట్లు
 ఎస్సీల సంక్షేమం కోసం రూ. 16,534 కోట్లు
 బీసీ సంక్షేమం కోసం రూ. 11,758 కోట్లు
 మైనార్టీలకు రూ. 1,518.06 కోట్లు
 కళ్యాణలక్ష్మీ కోసం రూ. 1350 కోట్లు
 మహిళలకు వడ్డీలేని రుణాలకోసం రూ. 1200 కోట్లు
 గ్రామీణాభివృద్ది కోసం రూ. 23,005 కోట్లు
 మున్సిపల్ శాఖ కోసం రూ. 14,809 కోట్లు
 మూసీ రివర్ ఫ్రంట్ ప్రాజెక్టు కోసం రూ. 10,000 కోట్లు
 ఫీజు రీయంబర్స్‌మెంట్ కోసం రూ. 2,650 కోట్లు
 పాఠశాల విద్య కోసం రూ. 10,421 కోట్లు
 ఉన్నత విద్య కోసం రూ.1,723.27 కోట్లు
 వైద్యరంగానికి రూ. 6,186 కోట్లు
 పరిశ్రమల రాయితీ కోసం రూ. 1500 కోట్లు
 విద్యుత్ శాఖ కోసం రూ. 10,416 కోట్లు
 ఆర్టీసీ కోసం రూ. 1000 కోట్లు
 గృహ నిర్మాణాలు కోసం రూ. 11,917 కోట్లు
 అటవీ శాఖ కోసం రూ. 791 కోట్లు
 దేవాలయాల కోసం రూ. 500 కోట్లు
 రోడ్లు భవనాల శాఖకు రూ. 3,494 కోట్లు
 పోలీసు శాఖకు రూ. 5,852 కోట్లు
 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గానికి డెవలప్ మెంట్ ఫండ్ కింద రూ. 3 కోట్లు
 పంచాయతీరాజ్ శాఖకు రూ. 23,005 కోట్లు
 ఎమ్మెల్యే, ఎమ్మెల్సీల నిధికి రూ. 480 కోట్లు
 విదేశాల్లో చదువుతున్న ఎస్సీ,ఎస్టీ బీసీ మైనార్టీ విద్యార్థులకు ఒక్కొక్కరికీ రూ. 20 లక్షలు స్కాలర్షిప్
 మార్కెట్ ఇంటర్వెన్షన్ ఫండ్ కోసం రూ. 1000 కోట్లు
 రైతు వేదికల నిర్మాణం కోసం రూ. 350 కోట్లు
 సాగునీటి పారుదల రంగానికి రూ. 11,054 కోట్లు
 ఎస్సీల ప్రత్యేక ప్రగతినిధి కోసం రూ. 16,534.97 కోట్లు
 ఎస్టీల ప్రత్యేక ప్రగతినిధి కోసం రూ. 9771.27 కోట్లు
 పెన్షన్ల కోసం రూ. 11,750 కోట్లు
 మత్స్యకారుల సంక్షేమానికి రూ. 1,586 కోట్లు

ఇతర వివరాలు 
కోటి మందికిపైగా జనాభా నివసిస్తోన్న హైదరాబాద్ నగరం నుంచి రాష్ట్రానికి ఎక్కువ ఆదాయం సమకూరుతున్న నేపథ్యంలో నగర అభివృద్ధి కోసం ప్రభుత్వం ప్రత్యేక నిధులు కేటాయించబడ్డాయి. హైదరాబాద్, పరిసర ప్రాంతాల అభివృద్ధితోపాటు మూసీ నది ప్రక్షాళన, మూసీ రివర్ ఫ్రంట్ ప్రాజెక్ట్ అమలు కోసం బడ్జెట్లో రూ. 10 వేల కోట్లు కేటాయించబడ్డాయి. హైదరాబాద్ నగరంలో అభివృద్ధి కార్యక్రమాల కోసం వచ్చే ఐదేళ్లలో రూ.50 వేల కోట్లు అవసరమని అంచనా వేసిన తెలంగాణ ప్రభుత్వం, తొలి దఫాలో భాగంగా రూ.10 వేల కోట్లు కేటాయించి, దీన్ని మిగతా నాలుగేళ్లు కొనసాగించేలా ప్రాణాళిక వేసింది.

మూలాలు

బయటి లింకులు 
 తెలంగాణ ఆర్థిక శాఖ పోర్టల్ లో బడ్జెట్ వివరాలు

తెలంగాణ ప్రభుత్వం
తెలంగాణ బడ్జెట్