జునాగఢ్ జిల్లా

జునాగఢ్ జిల్లా, భారతదేశం, గుజరాత్ రాష్ట్రం లోని ఒక జిల్లా.దీని పరిపాలనా ప్రధాన కార్యాలయం జునాగఢ్ నగరం.

భౌగోళిక శాస్త్రం 
ఈ జిల్లా పశ్చిమ గుజరాత్‌లోని కతియావార్ ద్వీపకల్పంలో ఉంది. దీనికి ఉత్తరం రాజ్‌కోట్ జిల్లా, వాయువ్యంలో పోర్ బందర్ జిల్లా , తూర్పున అమ్రేలి జిల్లా ఉన్నాయి. దక్షిణ, పశ్చిమాన అరేబియా సముద్రం ఉంది. జునాగఢ్ జిల్లా నుండి, పోర్ బందర్ జిల్లా ఏర్పడక ముందు పోర్ బందర్ నగరం ఈ జిల్లాలో భాగంగా ఉంది.  జునాగఢ్‌లో గిర్నార్ అనే పర్వతశ్రేణి ఉంది.ఇది హిందూ, జైన మతాలకు పుణ్యక్షేత్రం.

విభాగాలు 
జునాగఢ్ జిల్లాను, పరిపాలనా సౌలభ్యం కోసం జునాగఢ్ నగరం, భేసన్ ఉప జిల్లా, జునాగఢ్ గ్రామీణ, కేషోద్, మాలియా, మానవదర్, మంగ్రోల్, మెందార్డ, వంతాలి, విసవదర్ అనే తాలూకాలుగా విభజించారు.

రవాణా 
జునాగఢ్ రోడ్డు, రైల్వే నెట్‌వర్క్‌ల ద్వారా బాగా అనుసంధానించబడి ఉంది. ఇది దాదాపు రాజ్‌కోట్ నుండి 100 కిమీ, అహ్మదాబాద్ నుండి 350 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జునాగఢ్ నుండి జెట్పూర్ మీదుగా రాజ్‌కోట్‌ను జాతీయ రహదారి 8డి కలుపుతుంది.

జునాగఢ్ రైల్వే స్టేషన్  రాజ్‌కోట్, అహ్మదాబాద్‌లతో బాగా అనుసంధానం ఉంది. ఇది నగర ప్రాంతంలో ఉంది. జునాగఢ్‌లోని కేశోడ్‌లో విమానాశ్రయం ఉంది. ఇది ముంబైతో పరిమిత అనుసంధానం కలిగి ఉంది. జిల్లాలో పొడవైన తీర రేఖ ఉంది. వెరావల్, మంగ్రోల్, చోర్వాడ్ మొదలైన ఓడరేవులు ఉన్నాయి.కానీ ఇది మత్స్య పరిశ్రమ కాకుండా పరిమిత ఉపయోగాలకు మాత్రమే కలిగి ఉంది.

2011 అక్టోబరు నాటికి, భారత ప్రభుత్వం మౌంట్‌పై రోప్‌వేకి ఆమోదం తెలిపింది. 2021లో ఇది పూర్తయింది. దీనిని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీచే ప్రారంభించబడింది. గతంలో గిర్నార్ పర్వతానికి హెలికాప్టర్ సేవలు అందుబాటులో ఉండేవి, కానీ ఇప్పుడు అవి నిలిపివేసారు.

జనాభా గణాంకాలు 
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం జునాగఢ్ జిల్లాలో 27,43,082 జనాభా ఉంది. దీని జనాభా జమైకా దేశం  లేదా యుఎస్ రాష్ట్రం లోని ఉటాతో సమానం. ఇది భారతదేశం లోని 640 జిల్లాలలో దీనికి 142వ ర్యాంక్‌ ఇస్తుంది  జిల్లాలో చ.కి.మీ.కు 310 మంది జనసాంద్రత ఉంది. 2001-2011 దశాబ్దంలో దాని జనాభా వృద్ధి రేటు 12.01% శాతం పెరుగదల ఉంది. జునాగఢ్‌లో ప్రతి1000 మంది పురుషులకు 952 మంది స్త్రీల లింగ నిష్పత్తి ఉంది. ఇది 2001లో 67.7% అక్షరాస్యత రేటు ఉంది.ఇది 2011లో 76.88%కి పెరిగింది 

జిల్లా జనాభాలో హిందువులు 13,48,315 (88.38%), ముస్లింలు 1,70,338 (11.17%) మంది ఉన్నారు.

97.44% జనాభా మాట్లాడే ప్రధానమైన భాష గుజరాతీ .

రాజకీయం

ప్రముఖ వ్యక్తులు 

 నర్సింహ మెహతా (1414?–1481?), కవి-సన్యాసి, తలజా, భావ్‌నగర్‌లో జన్మించాడు.
 పుత్లీబాయి గాంధీ - మహాత్మా గాంధీ తల్లి
 కేశుభాయ్ పటేల్ (1928-2020), గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన రాజకీయ నాయకుడు, జునాగఢ్‌లోని విసవదర్‌లో జన్మించాడు.
 వజీర్ మహ్మద్ (1929-), జునాగఢ్‌లో జన్మించిన క్రికెటర్, తర్వాత పాకిస్థాన్‌లో స్థిరపడ్డాడు.
 ధీరూభాయ్ అంబానీ (1932–2002), జునాగఢ్‌లోని చోర్వాడ్‌లో జన్మించిన వ్యాపారవేత్త, వ్యవస్థాపకుడు
 హనీఫ్ మహ్మద్ (1934–2016), జునాగఢ్‌లో జన్మించిన క్రికెటర్, 1947 తర్వాత పాకిస్థాన్‌లో స్థిరపడ్డాడు.
 రాజేంద్ర శుక్లా (1942–), కవి, బంట్వా, జునాగఢ్‌లో జన్మించాడు
 ముస్తాక్ మొహమ్మద్ (1943–), జునాగఢ్‌లో జన్మించిన క్రికెటర్, తర్వాత పాకిస్థాన్‌లో స్థిరపడ్డాడు.
 సాదిక్ మహ్మద్ (1945–), జునాగఢ్‌లో జన్మించిన క్రికెటర్, తర్వాత పాకిస్థాన్‌లో స్థిరపడ్డాడు.
 పర్వీన్ బాబీ (1949–2005), బాలీవుడ్ నటి, జునాగఢ్‌లో జన్మించింది
 సర్ ముహమ్మద్ మహాబత్ ఖాన్జీ III రసూల్ ఖాన్జీ, నైట్ గ్రాండ్ కమాండర్ (GCIE) , నైట్ కమాండర్ (KCIE) (2 ఆగష్టు 1898 ఆగష్టు 2  - 17 నవంబరు 1959 నవంబరు 17 ), 1911 నుండి 1948 వరకు భారతదేశంలోని జునాగఢ్ రాచరిక రాష్ట్రానికి చెందిన జునాగఢ్ చివరి పాలక నవాబ్. అతను ముహమ్మద్ దిలావర్ ఖాన్జీ తండ్రి - సింధ్ మాజీ గవర్నర్ అతని వారసుడు

చదువు 
జునాగఢ్ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం ఇక్కడ చాలా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇతర విద్యా సంస్థలు:

 ఎన్.ఆర్. వెకారియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ బిజినెస్ మేనేజ్‌మెంట్ స్టడీస్
 అమృత్ ఇన్స్టిట్యూట్, జునాగఢ్

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు 

గుజరాత్ జిల్లాలు