శ్రీ విఠల్ రుక్మిణి ఆలయం, పండరీపురం

విఠోబా దేవాలయం (మరాఠీ: श्री विठ्ठल-रूक्मिणि देवुळ्) భారతదేశంలోని మహారాష్ట్రలో నెలకొనిఉన్న హిందూ దేవాలయం. ఇది షోలాపూర్ జిల్లాలోని పండరీపురంలో చంద్రభాగా నది (ప్రస్తుతం భీమా నది) ఒడ్డున ఉంది. ఈ వైష్ణవాలయంలో శ్రీకృష్ణుడి రూపమైన విఠోబా, అతని దేవేరి రుక్మిణీదేవికి ప్రధాన ఆరాధన కేంద్రం. ఇక్కడ పాండురంగ విఠలుడు రుక్మిణీ దేవి సమేతంగా స్వయంభూగా వెలసి యున్నాడు.

ఈ ఆలయాన్ని భక్తశిఖామణి పుండరీకుడు కోరికమేరకు 1108-1152 CE మధ్య హోయసల సామ్రాజ్యానికి చెందిన రాజు విష్ణువర్ధనుడు నిర్మించాడు. అలాగే, ఆలయంలో 1237 CE నాటి హోయసల రాజు వీర సోమేశ్వరుడి శాసనం ఉంది.

ఇది మహారాష్ట్రలో అత్యధికంగా భక్తులు సందర్శించే దేవాలయం. ఆషాఢ ఏకాదశి, కార్తీక ఏకాదశి పర్వదినాలలో చేరుకోవడానికి వార్కారీలు తమ ఇళ్ల నుండి ఈ ఆలయానికి డిండి (ఊరేగింపు) అని పిలవబడే గుంపులుగా కవాతు చేయడం ప్రారంభిస్తారు. పంఢరీపురంలోని పవిత్రమైన చంద్రభాగానదిలో స్నానం చేస్తే అన్ని పాపాలు హరిస్తాయని నమ్ముతారు. భక్తులందరూ విఠోబా విగ్రహం పాదాలను తాకేందుకు అనుమతిస్తారు. మే 2014లో, వెనుకబడిన తరగతులకు చెందిన వారిని పూజారులుగా ఆహ్వానించిన ఆలయం భారతదేశంలోనే మొదటిది.

మూలాలు 
మహారాష్ట్రలోని హిందూ దేవాలయాలు
విష్ణు దేవాలయాలు
సోలాపూర్ జిల్లాలోని పర్యాటక ప్రదేశాలు
శ్రీకృష్ణ దేవాలయాలు