కాసాబ్లాంకా (సినిమా)

కాసాబ్లాంకా 1942 నవంబర్ 26న విడుదలైన అమెరికన్ రొమాంటిక్ సినిమా. ఎవెరీబడీ కమ్స్ టు రిక్స్ అనే నాటకం ఆధారంగా ఈ సినిమాను మైకేల్ కర్టిస్ దర్శకత్వంలో హాల్ బి.వాలిస్  నిర్మించాడు. వార్నర్ బ్రదర్స్ సంస్థ విడుదల చేసింది. ఈ చిత్రానికి ఉత్తమ సినిమా, ఉత్తమ స్క్రీన్ ప్లే, ఉత్తమ దర్శకత్వం విభాగాలలో అకాడమీ పురస్కారాలు లభించాయి.

కథ

'కాసాబ్లాంకా' అంటే ఉత్తర ఆఫ్రికా మొరాకో దేశంలోని ఓ రేవు పట్టణం. రెండో ప్రపంచ యుద్ధకాలంలో ఇది ఎందరికో స్వాతంత్య్రాన్ని అందించిన నగరం అయ్యింది. ఇక్కడికి వెళితే ముందుగా పోర్చుగల్, ఆ తరువాత అమెరికాకు వీసాలు తేలికగా లభించేవి. అందుకే ఎందరో, రకరకాలుగా నాజీలు పెట్టే బాధలను భరించలేక కాసబ్లాంకాకు పారిపోయేవారు. అక్కడ లంచాలు ఇచ్చి వీసాలు సంపాదించు కొనేవారు. ఆ కోణంలోంచి చూస్తే కాసబ్లాంకా నగరం అవినీతికి, స్వతంత్రానికి కూడా కూడలిలాగా ఉండేది. ఈ నగరంలో జరిగిన కథే 'కాసాబ్లాంకా'.

ఈ చిత్రంలో హీరో రిక్ బ్లెయిన్. అతడు కాసాబ్లాంకాలో నిర్వహించే నైట్‌క్లబ్ పేరే 'రిక్స్'. రెండో ప్రపంచ యుద్ధకాలంలో పారిపోయే శరణార్థుల వ్యధలు, అదే సమయంలో తలెత్తే ప్రేమల కలగాపులగం కథ ఇది. వీసా కోసం వచ్చిన ఇల్సా అనే ఒక ఫ్రెంచ్ మహిళకు రిక్ సహాయం చేస్తాడు. ఆమె అంటే ఎంతో ప్రేమ పెంచుకుంటాడు. కానీ తనకు అప్పటికే పెళ్లయిందని, భర్త చనిపోయాడని ఆమె చెపుతుంది. అయినా ఇల్సా అంటే రిక్ ఎంతో ఇష్టపడతాడు. కొంతకాలానికి చనిపోయాడనుకున్న ఇల్సా భర్త లాస్లో తిరిగి వస్తాడు. దాంతో రిక్ త్యాగం చేస్తూ ఇల్సాను, లాస్లోను అమెరికాకు పంపే ఏర్పాటు చేస్తాడు. లాస్లోను నాజీలు గుర్తించి చంపేస్తారు. దాంతో ఇల్సా, రిక్‌లు ఆ విమానంలో అమెరికాకు చేరుకోవడంతో ఈ త్రికోణ ప్రేమకథ సుఖాంతం అవుతుంది. కానీ యుద్ధకాలంలో ఇలాంటి సంఘటనలు చాలా జరిగిన కారణంగా ఈ చిత్రం అమెరికన్ల మనసు దోచుకుంది.

నటీనటులు

 హంఫ్రీ బోగార్ట్ - రిక్ బ్లెయిన్‌ 
 ఇంగ్రిడ్ బెర్గ్‌మాన్ - ఇల్సా లండ్‌
 పాల్ హెన్రీడ్ - విక్టర్ లాస్లో
 క్లాడ్ రెయిన్స్ - కెప్టెన్ లూయిస్ రెనాల్ట్‌
 కాన్రాడ్ వీడ్ట్ - మేజర్ హెన్రిచ్ స్ట్రాసర్‌
 సిడ్నీ గ్రీన్‌స్ట్రీట్ - ఫెరారీ
 పీటర్ లోర్రే - ఉగార్టే
 కర్ట్ బోయిస్ - పిక్ పాకెటర్
 లియోనిడ్ కిన్స్కీ - సాస్చా
 మడేలీన్ లెబ్యూ - వైవోన్‌
 జాయ్ పేజ్ -అన్నానా బ్రాండెల్
 జాన్ క్వాలెన్ - బెర్గర్‌
 ఎస్.జెడ్.సకల్ - కార్ల్
 డూలీ విల్సన్ - సామ్‌

విడుదల

ఈ సినిమా 1943లో విడుదల చేయాలని అనుకొన్నా 1942 థాంక్స్ గివింగ్ రోజు(నవంబరు 26)న న్యూయార్క్‌లోని హాలీవుడ్ థియేటర్లో ప్రీమియర్ షోను ప్రదర్శించారు. ఆ ప్రీమియర్ జరిగిన రోజునే ఉత్తరాఫ్రికాలోని కాసబ్లాంకా వద్ద మిత్రపక్షాలు నాజీలపై విజయం సాధించారు. దానితో కాసబ్లాంకా చిత్రానికి ఎనలేని పబ్లిసిటి వచ్చేసింది. 1943 జనవరి 23న ఈ సినిమాను సాధారణ ప్రేక్షకుల కోసం విడుదల చేశారు. ఆ సమయానికి అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు రూజ్వెల్ట్, బ్రిటన్ ప్రధాని చర్చిల్ తోనూ, ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఛార్లెస్ డిగాల్‌తోనూ కాసాబ్లాంకాలోనే సమావేశం అయ్యాడు. చరిత్రపరంగా ఎంతో కీలకమైన ఈ సమావేశంతో 'కాసబ్లాంకా' అనే మాట అందరి నోట్లోనూ నానసాగింది. చిత్ర విజయానికి ఇది కూడా దోహద పడింది.

అవార్డులు
కాసాబ్లాంకా ఎనిమిది అకాడమీ పురస్కారాలకు ప్రతిపాదించగా అందులో మూడు అవార్డులను గెలుచుకుంది.

విశేషాలు
 ఈ చిత్రానికి ఆధారమైన ముర్రె బర్నెట్, జోన్ ఎలిసన్‌లు రూపొందించిన 'ఎవిరిబడీ కమ్స్ టు రిక్స్' ఒక్క ప్రదర్శన కూడా ప్రదర్శింపబడలేదు.
  హార్వర్డ్‌లో  బ్రాటిల్ స్ట్రీట్ థియేటర్ ఏడాదికి రెండుసార్లు బొగార్ట్ ఫెస్టివల్ నిర్వహిస్తారు.ఈ చిత్రోత్సవంలో 'కాసబ్లాంకా' చిత్రం ప్రతిసారి తప్పనిసరిగా ఉంటుంది.
 హాంఫ్రీ బోగార్ట్‌కు ఈ చిత్రంలో నటనకు సర్వత్రా ప్రశంసలు లభించినా ఉత్తమ నటుడిగా ఆస్కార్ అవార్డు మాత్రం దక్కలేదు.

మూలాలు

ఆంగ్ల భాషా చలనచిత్రాలు
అమెరికన్ చలనచిత్రాలు
అకాడమీ అవార్డు విజేతలు
1942 సినిమాలు
నలుపు తెలుపు చిత్రాలు