అనుజ్ ధర్

అనుజ్ ధర్ ఒక భారతీయ రచయిత. ప్రముఖ పాత్రికేయుడు. సుభాష్ చంద్ర బోస్ మరణం పై పలు పుస్తకాలను ప్రచురించారు. నిజానికి బోస్ మరణం ఇప్పటికీ వీడిపోని మిస్టరీ. అధికారికంగా ప్రకటించిన దాని ప్రకారం బోస్ ఆగష్టు 18, 1945లో తైవాన్ మీదుగా టోక్యోకు ప్రయాణిస్తుండగా విమాన ప్రమాదంలో మరణించారు. కానీ ఆయన పార్థీవ దేహం మాత్రం కనుగొనబడలేదు. దీని వల్ల ఆయన బతికి ఉండవచ్చునని ఎన్నో కథలు ప్రాచుర్యంలో ఉన్నాయి. ఆ విమానం కూలిపోయిన తర్వాత కూడా బోస్ చాలా సంవత్సరాలు జీవించడం గురించి కుట్ర సిద్ధాంతాలను అనుజ్ ధర్ ప్రతిపాదించాడు. ధర్ 'మిషన్ నేతాజీ' అనే లాభాపేక్షలేని సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు. ధర్మకర్త కూడా. ఈ సంస్థ ముఖ్యఉద్ధేశం బోస్‌కు సంబంధించిన విషయాలను ప్రచారం చేయడం.

పరిశోధనలు, వివాదాలు 
1985 వరకు బోస్ ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో గుమ్నామీ బాబా, భగవాన్జీ సన్యాసిగా జీవించాడని ధర్ పేర్కొన్నాడు. ముఖర్జీ కమిషన్ ఈ క్లెయిమ్‌ ని రద్దు చేసింది. కారణం DNA పరీక్షలో ఇద్దరి మధ్య ఎలాంటి సంబంధం లేకపోవడం. 

విమాణ ప్రమాదం తర్వాత బోస్ రష్యా (అప్పుడు, సోవియట్ యూనియన్) కు పారిపోయాడని ధర్ నమ్ముకం. అలాగే నేతాజీని లేకుండా చేయడానికి కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వాలు కుట్ర పన్నాయని ఆరోపించారు. దీనిపై విచారించిన ముఖర్జీ కమిషన్ కు KGB ఆర్కైవ్‌లలో సంబంధిత విషయాలు ఏమీ లభ్యమవలేదు.

2005లో, తైవాన్ ప్రభుత్వం ధర్‌కు పాత మత్సుయమా విమానాశ్రయం (ఇప్పుడు తైపీ దేశీయ విమానాశ్రయం) వద్ద 14 ఆగస్టు నుండి 25 అక్టోబర్ 1945 వరకు విమాన ప్రమాదం జరిగిన దాఖలాలు ఏమీ లేవని ఇమెయిల్‌ చేసారు, ముఖర్జీ కమిషన్ తుది వాదనలో ఈ రికార్డులు ప్రధాన పాత్ర పోషించాయి, విమాన ప్రమాదంలో బోస్ మరణించడం అసంభవం అని తేల్చింది. చరిత్రకారుడు సుగత బోస్ ఈ విమానాశ్రయం 1946 వరకు జపనీయుల ఆక్రమణలో ఉందని, 1949లో తైవానీస్ ప్రభుత్వం ఆధీనంలోకి తీసుకుందన్నారు.

బోస్ సోదరుడు శరత్ చంద్రబోస్, 'ది నేషన్‌' వార్తాపత్రిక ప్రచురించిన కథనం ప్రకారం, బోస్ చైనాలో 1949 అక్టోబర్‌లో ఉన్నాడని 'నో సీక్రెట్స్' అనే పుస్తకంలో ధర్ పేర్కొన్నాడు.

2008లో ధర్ రాసిన పుస్తకం, దక్షిణ ఆసియాపై CIA యొక్క కన్ను, భారతదేశం, దాని పొరుగు దేశాలపై డిక్లసిఫైడ్ సెంట్రల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీ రికార్డులను సంకలనం చేసింది.

1945లో ప్రారంభమైన మిస్టరీ ఇప్పటికీ వీడని సుభాష్ చంద్రబోసు మృతి గురించి పరిశోధనలో ఎన్నో ఏళ్లుగా పలువురు పరిశోధకులతో అనుజ్ ధర్ అనుబంధం కొనసాగించారు. తైవాన్ ప్రభుత్వం కూడా విమాన ప్రమాదాన్ని విశ్వసించడం లేదని అన్నారు.

నెహ్రూ వలె నేతాజీ కూడా కాంగ్రెస్‌లో చాలా ఏళ్లపాటు పని చేశారు. ఆ పార్టీకి అధ్యక్షుడుగా కూడా వ్యవహరించారు. అయితే శాంతియుత పోరాటంతో స్వాతంత్య్రం వచ్చేట్లు లేదని భావించిన ఆయన గాంధీ, నెహ్రూలతో విభేదించి కాంగ్రెస్‌ పార్టీ వీడారు. ఇండియన్‌ నేషనల్‌ ఆర్మీని ఏర్పాటు చేసి దేశ స్వేచ్ఛ కోసం బ్రిటిష్‌ పాలకులపై పోరాడారు. అటువంటి ఆప్త మిత్రునిపై, ముఖ్య సహచర నేతపై అనంతర కాలంలో నెహ్రూ చాలా ఏళ్లపాటు నిఘా పెట్టించడం శోచనీయం అంటారు అనుజ్ ధర్.

విమర్శ 
నేతాజీ జీవిత చరిత్ర రచయత లియోనార్డ్ ఎ. గోర్డాన్ తన పుస్తకం బ్రదర్స్ ఎగైనెస్ట్ ది రాజ్ లో ధర్‌పై తీవ్ర వాఖ్యచేపారు. సమకాలీన భారత రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం సుభాష్ చంద్రబోస్ మరణ వార్తను  ధర్ దుర్వినియోగం చేస్తున్నాడని గోర్డాన్ ఆరోపించారు.

ప్రచురణలు

మూలాలు