డాక్టర్ ఏపిజె అబ్దుల్ కలాం మిస్సైల్ కాంప్లెక్స్

డాక్టర్ ఏపిజె అబ్దుల్ కలాం మిస్సైల్ కాంప్లెక్స్, తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు నగరంలోని సైనిక క్షిపణి పరిశోధన కేంద్రం.

చరిత్ర 
1970లలో యాంటీ ట్యాంక్ మిస్సైల్ టెస్టింగ్ కోసం భారత రక్షణ పరిశోధన అభివృద్ధి సంస్థ (డిఆర్‌డిఓ) సుమారు 2100 ఎకరాల భూమిని సేకరించింది. అప్పటి డిఆర్‌డిఎల్‌ డైరెక్టర్‌ డాక్టర్ ఎ.పి.జె. అబ్దుల్‌ కలాం, ఆర్‌సిఐ ఏర్పాటుకు భూమి ఇవ్వాలని ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వాన్ని ఒప్పించాడు. 1985 ఆగస్టు 5న మాజీ ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీ చేతులమీదుగా దీనిని శంకుస్థాపన జరిగింది. 1988 ఆగస్టు 27న భారత మాజీ రాష్ట్రపతి ఆర్. వెంకట్రామన్ ఈ ప్రయోగశాలను ప్రారంభించాడు. 2015 అక్టోబరు 15న భారతదేశ రక్షణశాఖా మంత్రి మనోహర్ పారికర్ హైదరాబాద్‌లోని డిఆర్డీవో మిస్సైల్ కాంప్లెక్స్ పేరును, డాక్టర్ ఏపిజె అబ్దుల్ కలాం మిసైల్ కాంప్లెక్స్‌గా మార్చాడు.

ప్రయోగశాలలు 
కాంప్లెక్స్‌లో మూడు ప్రయోగశాలలు ఉన్నాయి:

 అధునాతన సిస్టమ్స్ లాబొరేటరీ (ఏఎస్ఎల్): వాహనాలు, క్షిపణుల కోసం మోటార్లు, జెట్ వ్యాన్‌లు, నిర్మాణాలపై పరిశోధన చేయడంతోపాటు వాటి అభివృద్ధికి సహకరిస్తోంది. ప్రధానంగా అగ్ని క్షిపణులకు చేసిన కృషికి ప్రసిద్ధి చెందింది.
 డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ లాబొరేటరీ (డిఆర్డిఎల్): ఇంటిగ్రేటెడ్ గైడెడ్ మిస్సైల్ డెవలప్‌మెంట్ ప్రోగ్రామ్ (ఐజిఎండిపి)కి అందించిన సేవలకు ప్రసిద్ధి చెందింది.
 రీసెర్చ్ సెంటర్ ఇమారత్ (ఆర్సీఐ): డాక్టర్ ఏపిజె అబ్దుల్ కలాం స్థాపించిన క్షిపణి ఏవియానిక్స్ లేబొరేటరీ.

ఇతర వివరాలు 
2021 జనవరి 25న ఇంటిగ్రేటెడ్ వెపన్ సిస్టమ్ డిజైన్ సెంటర్‌ను భారత ఉపరాష్ట్రపతి ఎం. వెంకయ్యనాయుడు, తెలంగాణ రాష్ట్ర హోంమంత్రి మహ్మద్ మహమూద్ అలీ కలిసి ప్రారంభించారు. ఈ కార్యక్రమంలో డిఆర్‌డిఓ చైర్మన్, డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ సెక్రటరీ జి. సతీష్ రెడ్డి, మిస్సైల్స్ అండ్ స్ట్రాటజిక్ సిస్టమ్స్ డైరెక్టర్ జనరల్ ఎం.ఎస్.ఆర్. తదితరులు పాల్గొన్నారు.

మూలాలు 

హైదరాబాదు జిల్లా
అంతరిక్ష కేంద్రాలు