గంగా పార్వతీ సమేత పృధ్వీశ్వరస్వామి దేవాలయం (కనగాల)

గంగా పార్వతీ సమేత పృధ్వీశ్వరస్వామి దేవాలయం బాపట్ల జిల్లా కనగాల గ్రామంలో ఈ దేవాలయం ఉంది.

స్థల పురాణం
త్రేతాయుగంలో కణ్వమహర్షి ప్రతిష్ఠించాడు పూజంచి
అప్పటి రోజుల్లో ఇక్కడ ఉన్న పట్టణాన్ని కణ్వపురిగా పిలిచేవారు. కాలక్రమేణా ఆపేరు కనలగా నామాంతరం చెందినది.
కణ్వమహర్షి చేత ప్రతిష్ఠించబడిన తరువాతి కాలంలో ఈ దేవాలయం శిథిలమై పోయింది. కలియుగంలో శ్రీ రాజావాసిరెడ్డి వెంకటాద్రి నాయుడు ఒక
బ్రాహ్మణ శాపానికి గురి అయ్యాడు. ఆ శాప నివారణార్థం శ్రీ రాజా వెంకటాద్రి నాయుడు నూటొక్క శివాలయాలను నిర్మించ సంకల్పించాడు. ఆ పరంపరలో శివాలయాలు నిర్మించదలచిన ప్రదేశాలను గుర్తించి, అక్కడకు బళ్ళలో రాళ్ళను తోలించడం ప్రారంభించాడు. అలా వివిధ ప్రాంతాలకు రాళ్ళు తీసుకు వెళుతున్న సమయంలో రాళ్లు తీసుకెళ్తున్న వాహనం అదుపు తప్పి ప్రస్తుతం ఉన్న దేవాలయం దగ్గరికి వచ్చి ఆగింది.బండ్ల యజమాని పడిపోయిన ఆ బండిని తీయడం కోసం మిగిలిన బండ్ల వాళ్లందరినీ పిలిచి బండిని తీస్తున్న సమయంలోలో చిన్న లింగాకారం బయటపడింది. అప్పుడు బండ్ల యజమాని అటుగా వస్తున్న ప్రతీ బండిలోంచి కొన్ని రాళ్ళను అక్కడ వెయ్యాల్సిందిగా ఆజ్ఞాపించాడు. అలా గుట్టలు పడిన రాళ్ళతో ఈ
శివాలయం పని ప్రారంభమయింది. కోటిపల్లిలోని శివాలయం నిర్మాణం పూర్తి అయ్యే సరికి కనగాలలోని ఈ ఆలయ నిర్మాణం కూడా పూర్తి అయిపోయింది. ఆ విషయం బండి యజమాని జమీందారుకి చెప్పగా పూజలు, నైవేద్యాలు జరపడానికి కావలసిన మాన్యాలను బహూకరించారు
జమీందారు. తరువాత ఈ ఆలయం రాచూరి జమీందారి ఆధీనంలోకి వెళ్ళింది.

మూలాలు

హిందూ దేవాలయాలు
పల్నాడు జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు