చిట్కుల్ (హిమాచల్ ప్రదేశ్‌)

చిట్కుల్ భారతదేశం, హిమాచల్ ప్రదేశ్‌ రాష్ట్రం, కిన్నౌర్ జిల్లాలోని గ్రామం. ఇది సముద్ర మట్టానికి 3450 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. చలికాలంలో, ఈ ప్రదేశం ఎక్కువగా మంచుతో కప్పబడి ఉండడం వలన ఇక్కడ ఉండే ప్రజలు హిమాచల్ దిగువ ప్రాంతాలకు వెళ్తారు. ఇది భారతదేశం-చైనా సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్న చివరి జనావాస గ్రామం. భారతీయ రహదారి ఇక్కడ ముగుస్తుంది. చిట్కుల్ బంగాళాదుంపలు ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమమైనవి, చాలా ఖరీదైనవి. ఐఐటి ఢిల్లీలోని సెంటర్ ఆఫ్ అట్మాస్ఫియరిక్ సైన్సెస్ ఇటీవల జరిపిన అధ్యయనం ప్రకారం, చిట్కుల్ భారతదేశంలో అత్యంత స్వచ్ఛమైన గాలిని కలిగి ఉంది.

భౌగోళికం
బస్పా నదికి కుడి ఒడ్డున ఉన్న చిట్కుల్ గ్రామం, బస్పా లోయలోని మొదటి గ్రామం, పాత హిందుస్థాన్-టిబెట్ వాణిజ్య మార్గంలో చివరి గ్రామం. భారతదేశంలో అనుమతి లేకుండా ప్రయాణించగలిగే చివరి పాయింట్ కూడా ఇదే.

పర్యాటకం
చిట్కుల్ లో చెక్క పలకల పైకప్పులు కలిగిన ఇళ్ళు, బౌద్ధ దేవాలయం ఇక్కడ ప్రత్యేక ఆకర్షణ. అయితే టిన్ - పైకప్పులను ముఖ్యంగా ఉన్నత పాఠశాల, సైన్యం / ఐ. టి. బి. పి. సైనిక స్థావరాల కోసం ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. ఇక్కడి కాగ్యుపా ఆలయంలో అత్యంత విలువైన పాత చిత్రం ఉంది, ఇది శాక్యముని బుద్ధుడి జీవిత చక్రం, ఇక్కడ తలుపులకు ఇరువైపులా నాలుగు దిశాత్మక రాజుల చిత్రాలు ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా చిట్కుల్ ప్రసిద్ధ కిన్నర్ కైలాష్ చివరి స్థానం, ఇక్కడ నుండి పర్వతారోహణ చేయవచ్చు. 5,242 మీటర్ల ఎత్తున్న చరంగ్ పాస్ దాటిన తర్వాత యాత్రికులు గౌరవించే ఏకైక బౌద్ధేతర దేవత గంగోత్రి దేవతకు సంబంధించినదని నమ్ముతారు. చిట్కుల్ కర్చామ్ నుండి 40 కి.మీ దూరంలో ఉంది, ఈ రహదారి హిందుస్థాన్-టిబెట్ రోడ్ (ఎన్హెచ్ 22) నుండి రెండుగా విభజించబడింది. సాంగ్లా లోయ పచ్చిక భూములతో ఉంటుంది. ఇక్కడి బస్పా నది ఎడమ ఒడ్డున మంచుతో కప్పబడిన పర్వతాలు, కుడి ఒడ్డున మొత్తం భూభాగం ఆపిల్ తోటలు, చెక్క ఇళ్ళతో ఉంటుంది. చిట్కుల్, లంఖగా పాస్ ట్రెక్, బోరాసు పాస్ ట్రెక్‌లకు ప్రారంభ స్థానం. చిట్కుల్ నుండి నాగస్తి ఐటిబిపి పోస్ట్ 4 కి.మీ, రాణికండ పచ్చికభూములు 10 కి.మీ దూరములో ఉంటాయి.

పర్యాటక ప్రదేశాలు
 సాంగ్లా పచ్చికభూములు   
 బస్పా నది   
 బేరింగ్ నాగ్ ఆలయం  
 కమ్రు కోట  
 టిబెటియన్ వుడ్ కార్వింగ్ సెంటర్   
 బట్సేరి   
 బ్రెలెంగి గొంప  
 ఆఖ్రి ధాబా
 బోరాసు పాస్ ట్రెక్

రవాణా
చిట్కుల్ దేశ రాజధాని ఢిల్లీ నుండి 569 కి.మీ, చండీగఢ్ నుండి 345 కి.మీ, సాంగ్లా నుండి 28 కి.మీ దూరంలో ఉంది.

మూలాలు

హిమాచల్ ప్రదేశ్
భారతదేశం
హిమాచల్ ప్రదేశ్ పర్యాటక ప్రదేశాలు