సత్యార్థ ప్రకాశము

సత్యార్థ ప్రకాశము (హిందీ: सत्यार्थ प्रकाश, "ది లైట్ ఆఫ్ మీనింగ్ ఆఫ్ ది ట్రూత్" లేదా ది లైట్ ఆఫ్ ట్రూత్) అనేది 1875లో సంఘ సంస్కర్త, ఆర్య సమాజ స్థాపకుడు అయిన మహర్షి దయానంద సరస్వతి చేత హిందీలో వ్రాయబడిన పుస్తకం. ఇది అతని ప్రధాన పాండిత్య రచనలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఇప్పుడు సంస్కృతంతో సహా 20 కంటే ఎక్కువ భాషల్లోకి (ఇంగ్లీష్, ఫ్రెంచ్, జర్మన్, స్వాహిలి, అరబిక్, చైనీస్ వంటి అనేక విదేశీ భాషల్లోకి సైతం) ఈ పుస్తకం అనువదించబడింది.

పుస్తకం

అవలోకనం
భారతీయ చరిత్ర మధ్య యుగాలలో, హిందూ సమాజంలోని మతపరమైన, సామాజికపరమైన రంగాలలో అనేక విశ్వాసాలు పుట్టుకొచ్చాయి.  వాటిని అభ్యసించిన వారు నెమ్మదిగా వారి వ్యవస్థాపకులకు, వారి బోధనలకు ఎక్కువ ప్రాముఖ్యతనిస్తూ వేదాల  నుండి దూరంగా వెళ్లిపోయారు. అప్పటి నుండి వివిధ వర్గాల మధ్య విభేదాలు పెరిగాయి, హిందూ సమాజాన్ని విభజించి బలహీనపరిచాయి. పుట్టుకపై ఆధారపడిన కుల వ్యవస్థ మరింత బలపడి మరింత విచ్ఛిన్నానికి దారితీసింది.

ఈ సమయంలోనే స్వామి దయానంద వేదాల జ్ఞానాన్ని వ్యాప్తి చేయడానికి, నిజమైన ధర్మాన్ని ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడానికి సత్యార్థ ప్రకాశం రచించాడు. సత్యార్థ ప్రకాశంలో వేద సూత్రాల వివరణ, స్పష్టీకరణలు ఉన్నాయి.  ఈ పుస్తకం అద్వైత వేదాంత ఆధారంగా ఏకవాదాన్ని సమర్థిస్తుంది. సత్యార్థ ప్రకాశంలోని కొన్ని ముఖ్యమైన అంశాలలో ఏకేశ్వరోపాసన, వేదాల ప్రధాన సూత్రాల వివరణ, మతం - సైన్స్ మధ్య సంబంధం, భక్తి - బుద్ధి మధ్య సంబంధం, కుల వ్యవస్థ నిర్మూలన, వివిధ మత విశ్వాసాలను బలోపేతం చేయడం వంటివి ఉన్నాయి.  సమాజం, మూఢ నమ్మకాల నిర్మూలన, తప్పుడు భావాలు, అర్థరహితమైన ఆచారాలు, సంకుచిత మనస్తత్వాన్ని విడనాడి మనిషి సోదరభావాన్ని పెంపొందించడం వంటివి ఇందులో ఉన్నాయి.

విషయాలు
ఈ పుస్తకంలో పద్నాలుగు అధ్యాయాలు ఉన్నాయి, అందులోని విషయాలు క్రింద వివరించబడ్డాయి:

సంచికలు
ఈ పుస్తకాన్ని మొదట హిందీలో మహర్షి దయానంద సరస్వతి 1875లో రచించాడు.  మొదటి ఎడిషన్‌లో లోపాలను, భాష, ముద్రణ దోషాలను గుర్తించిన తర్వాత, కాశీలోని రామాపూర్‌లోని ఇస్రార్ మహల్‌లో దిద్దుబాట్లు చేసి, 1939 (1882-83 CE)లో రెండవ సవరించిన సంచికను ప్రచురించాడు. ఈ పుస్తకం ఇరవై నాలుగు భాషల్లోకి అనువదించబడింది. నవలఖా మహల్ అనేది ప్రస్తుతం శ్రీమద్ దయానంద సత్యార్థ్ ప్రకాష్ న్యాస్ కార్యాలయంగా ఉంది, 2004లో ఈ పుస్తకాన్ని అనేక అనధికార సంస్థలు వేర్వేరు వెర్షన్లలో ముద్రించాయని గుర్తించిన తర్వాత, వేద పండితుల ప్రమాణీకరణ కమిటీని నియమించి, పుస్తకం ప్రామాణీకరించబడిన సంస్కరణను ప్రచురించడం ప్రారంభించింది.

ఆదరణ, విమర్శ
S. రంగస్వామి అయ్యంగార్ ఈ పుస్తకాన్ని ప్రశంసించాడు, "ఇది వైదిక మతం పూర్తి హేతువాద దృక్పథాన్ని కలిగి ఉంది." అని తెలిపాడు.

సత్యార్థ ప్రకాశం కొన్ని రాచరిక రాష్ట్రాలలో, సింధ్‌లో 1944లో నిషేధించబడింది. ఇప్పటికీ సింధ్‌లో నిషేధించబడి ఉంది.

2008లో ఢిల్లీలోని సదర్ బజార్‌కు చెందిన ఉస్మాన్ ఘనీ, మహమ్మద్ ఖలీల్ ఖాన్ అనే ఇద్దరు భారతీయ ముస్లింలు ఢిల్లీలోని ఫతేపురి మసీదు ఇమామ్ ముఫ్తీ ముఖరం అహ్మద్ ఫత్వాను అనుసరించి సత్యార్థ్ ప్రకాశంను నిషేధించాలని ఢిల్లీ హైకోర్టును కోరారు. అయితే, కోర్టు పిటిషన్‌ను కొట్టివేసింది. "సత్యార్థ ప్రకాశంకు వ్యతిరేకంగా ముస్లింలు చేసిన దావా.. వాస్తవానికి, సమాజంలో దుష్ప్రవర్తనకు ఉద్దేశించినది" అని వ్యాఖ్యానించింది.

మూలాలు

పుస్తకాలు