జాఫ్రా

జాఫ్రా దీనిని లిప్‌స్టిక్ చెట్టు, సింధూరీ, అనోట అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ మొక్క గింజల నుండి లిప్‌స్టిక్ ను తయారు చేస్తారు. దీనిని ఎక్కువగా  ఆంధ్రప్రదేశ్, పంజాబ్, హరియాణా రాష్ట్రాల్లో సాగుచేస్తున్నారు. ఇది ఉత్తర, దక్షిణ అమెరికా, మధ్య అమెరికా ఉష్ణమండల ప్రాంతాలకు చెందినది. దీనిని భారతదేశం, శ్రీలంక, జావా వంటి ఆసియాలోని ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో ప్రధానంగా విత్తనాలను రంగుల  కోసం సాగు చేస్తున్నారు.

వివరణ
ఈ పంటకు పూర్తి నీటి సదుపాయము ఉండాలి. పొడిగా ఉండే భూమి జాఫ్రా పంట సాగుకు అనుకూలంగా ఉంటుంది. సంవత్సరానికి ఒక్క సారి మాత్రమే పంట చేతికి వస్తుంది. ఒక్కసారి నాటిన జాఫ్రా మొక్క దాదాపు 25 సంవత్సరాల పాటు కాపు ఇస్తుంది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో వీటి ధర దాదాపు రూ.1000 నుంచి 1200 వరకు ఉంటుంది. ఈ చెట్టు  6–10 మీ (20–33 అడుగులు) ఎత్తు పెరుగుతుంది. దీనికి  తెలుపు లేదా గులాబీ రంగులో  పువ్వులు పూస్తాయి, దీని కాయలు ఎరుపు-గోధుమ రంగులో ఉంటాయి. లోపలి గింజలు రక్త వర్ణంలో ఉంటాయి.

ఉపయోగాలు
 లాటిన్ అమెరికన్, జమైకన్, చమోరో, ఫిలిపినో వంటకాలలో ఈ గింజలను సూప్, గ్రేవీ, సాస్‌ కోసం వాడతారు. 
 ఇది విషపూరితం కానందున దీనిని  ప్రధానంగా ఐస్ క్రీం , మాంసాలు, పాల ఉత్పత్తులు (చీజ్‌లు, వెన్న, వనస్పతి), మసాలా దినుసులకు రంగు వేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.   
 దీనిని సౌందర్య ఉత్పత్తులలో లిప్‌స్టిక్, హెయిర్ కలరింగ్ ఉత్పత్తులు, నెయిల్ పాలిష్, సబ్బులు, లక్కలలో ఉపయోగిస్తారు. 
 జాఫ్రా  నూనెలో టోకోట్రినాల్స్ , బీటా-కెరోటిన్, ముఖ్యమైన నూనెలు, సంతృప్త, అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు, ఫ్లేవనాయిడ్లు, విటమిన్ సి ఉన్నాయి.

చిత్రమాలిక

మూలాలు

మూలికా ఔషధాలు
వృక్ష శాస్త్రము