నరహరి పారిఖ్

నరహరి ద్వారకాదాస్ పారిఖ్ భారతదేశంలోని గుజరాత్ కు చెందిన రచయిత, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, సంఘ సంస్కర్త. మహాత్మా గాంధీ చే ప్రభావితమైన ఆయన తన జీవితమంతా గాంధేయ సంస్థలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు. అతను జీవిత చరిత్రలను వ్రాశాడు, సహచరుల రచనలను సవరించాడు, కొన్ని రచనలను అనువదించాడు. ఆయన రచన గాంధేయ ప్రభావాన్ని కూడా ప్రతిబింబించింది.

జీవిత చరిత్ర 
పారిఖ్ 1891 అక్టోబరు 17న అహ్మదాబాద్లో జన్మించాడు.  అతని కుటుంబం కాత్లాల్ (ప్రస్తుతం ఖేడా జిల్లాలో ఉంది) కు చెందినది. అతను అహ్మదాబాద్ లో చదువుకున్నాడు, 1906 లో మెట్రిక్యులేట్ చేశాడు. అతను తన బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ ఇన్ హిస్టరీ అండ్ ఎకనామిక్స్ ను 1911లో, ఎల్.ఎల్.బి.ను 1913లో పూర్తి చేశాడు. అతను 1914 లో తన స్నేహితుడు మహదేవ్ దేశాయ్తో న్యాయశాస్త్రాన్ని అభ్యసించడం ప్రారంభించాడు. 1916లో తన ఆచారాన్ని విడిచిపెట్టి మహాత్మా గాంధీతో కలిసి సామాజిక సంస్కరణ ఉద్యమాలలో, ఆ తర్వాత భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో చేరాడు.  అస్పృశ్యత, మద్యపానం, నిరక్షరాస్యతకు వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేశాడు. మహిళలు, పారిశుధ్యం, ఆరోగ్య సంరక్షణ, భారతీయులు నడుపుతున్న పాఠశాలలకు స్వేచ్ఛ కోసం కూడా ఆయన పనిచేశారు. అతను 1917 లో సత్యాగ్రహ ఆశ్రమం నడుపుతున్న రాష్ట్రీయ శాల (జాతీయ పాఠశాల) తో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు. 1920లో గుజరాత్ విద్యాపీఠ్ లో చేరాడు. అతను 1935 నుండి హరిజన్ ఆశ్రమాన్ని కూడా నిర్వహించాడు. అతను 1937 లో బేసిక్ ఎడ్యుకేషన్ బోర్డు అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు.అతను 1940లో గ్రామసేవక్ విద్యాలయ ప్రిన్సిపాల్‌గా కూడా పనిచేశాడు. ఆయన కొన్ని సంవత్సరాలు గాంధీ కార్యదర్శిగా ఉన్నారు.  నవజీవన్ ట్రస్ట్ ఛైర్మన్ గా కూడా పనిచేశారు. 

అతనికి 1947లో పక్షవాతం వచ్చింది కానీ ప్రాణాలతో బయటపడ్డాడు. అతను పక్షవాతం, గుండె ఆగిపోవడంతో బార్డోలిలోని స్వరాజ్ ఆశ్రమంలో 1957 జూలై 15న మరణించాడు.

రచనలు 
పరిఖ్ తన సహచరుల జీవిత చరిత్రలను కొన్ని వ్రాశాడు. మహదేవ్ దేశాయ్ మహదేవ్ భైను పూర్వాచారిత్ (1950), వల్లభ్ భాయ్ పటేల్ సర్దార్ వల్లభ్ భాయ్ పార్ట్ 1-2 (1950, 1952), కిశోర్ లాల్ మష్రువాలా శ్రేయార్థిని సాధన (1953). 

ఆయన నామ్దార్ గోఖ్లేనా భాషానో (1918), గోవింద్గామన్ (1923, రాంనారాయణ్ వి. పాఠక్), నావల్ గ్రంథావళి (1937), మహాదేవభైని డైరీ పార్ట్ 1-7 (1948-50), సర్దార్ వల్లభ్ భైనా భాషానో (1949), డి. బా. అంబాలాల్ సకర్లాల్నా భాషానో (1949), గాంధీజిను గీతాసిక్షాన్ (1956) రచనలను సవరించాడు. 

అతను చిత్రాంగద (1916), విదయ్ అభిషప్ (1920), ప్రాచీన సాహిత్యం (1922) వంటి రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ కొన్ని రచనలను మహదేవ్ దేశాయ్‌తో కలిసి అనువదించాడు. అతను లియో టాల్ స్టాయ్ కొన్ని రచనలు జాతే మజూరి కర్నారోన్ (1924), త్యారే కరిషు షు? (1925–26, రంగ్ అవధూత్ తో) కూడా అనువదించాడు.

వ్యక్తిగత జీవితం 
పారిఖ్ మణిబెన్ ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి ఒక కుమార్తె వన్మాల, ఒక కుమారుడు మోహన్ (జననం 1922 ఆగస్టు 24). వన్మల పారిఖ్ సుశీలనయ్యర్ తో కస్తూర్బా గాంధీ, అమరా బా (1945) జీవిత చరిత్ర వ్రాశాడు.

మూలాలు 

1957 మరణాలు
1891 జననాలు
గాంధేయవాదులు
గుజరాత్ స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
గుజరాత్ కవులు
గుజరాత్ వ్యక్తులు

బాహ్య లింకులు 
 నరహరి పారిఖ్