ప్రేమ్ బిహారీ నారాయణ్ రైజాదా

ప్రేమ్ బిహారీ నారాయణ్ రైజాదా (1901–1966) ఒక భారతీయ కాలిగ్రాఫర్. ఇతను భారత రాజ్యాంగాన్ని చేతితో వ్రాసిన కాలిగ్రాఫర్‌గా గుర్తించబడ్డాడు.

జీవిత చరిత్ర  

రైజాదా డిసెంబర్ 1901లో కాలిగ్రాఫర్ల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి మరియు తండ్రి ఇద్దరూ ఇతని చిన్నతనంలోనే మరణించారు. రైజాదా తన తాతచే పెంచబడ్డాడు. తన తాత స్వయంగా ఇంగ్లీష్ మరియు పెర్షియన్ పండితుడు. అతను రైజాదాకు భారతీయ కాలిగ్రఫీ కళను నేర్పించాడు. రైజాదా ఢిల్లీలోని సెయింట్ స్టీఫెన్స్ కాలేజీలో చదువుకోవడానికి వెళ్లాడు, అక్కడ అతను తన కాలిగ్రాఫిక్ నైపుణ్యాలను మెరుగుపరచుకొన్నాడు.

1940ల చివరలో భారత రాజ్యాంగ సభ భారత రాజ్యాంగాన్ని రూపొందిస్తున్నప్పుడు, సెమినల్ డాక్యుమెంట్ యొక్క మొదటి కాపీని రాయమని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ రైజాదాను అడిగారు.  రాజ్యాంగాన్ని చేతితో రాసేందుకు ఏమి కావాలని అడిగిన ప్రశ్నకు రైజాదా ఇలా సమాధానమిచ్చారు.
“ఒక్క పైసా కూడా వద్దు.. భగవంతుని దయ వల్ల నాకు అన్నీ ఉన్నాయి, నా జీవితం చాలా సంతోషంగా ఉంది,”

“కానీ నాది ఒక విన్నపం. రాజ్యాంగంలోని ప్రతి పేజీలో నేను నా పేరును వ్రాస్తాను మరియు చివరి పేజీలో నా పేరునూ మా తాత గారి పేరునూ వ్రాస్తాను.”

ప్రేమ్ బిహారీ నారాయణ్ రైజాదా భారత రాజ్యాంగానికి కాలిగ్రాఫర్. అసలు రాజ్యాంగాన్ని ప్రవహించే ఇటాలిక్ శైలిలో ఆయన రచించారు. అసలు రాజ్యాంగం యొక్క హిందీ వెర్షన్ యొక్క కాలిగ్రఫీని వసంత్ క్రిషన్ వైద్య వ్రాసారు. కాన్‌స్టిట్యూషన్ హాల్‌లోని ఒక గదిలో (ప్రస్తుతం కాన్‌స్టిట్యూషన్ క్లబ్ ఆఫ్ ఇండియా అని పిలుస్తారు) పని చేస్తూ, ఆరు నెలల పాటు 395 ఆర్టికల్‌లు, 8 షెడ్యూల్‌లు మరియు ఒక పీఠికతో కూడిన డాక్యుమెంట్‌ అందించాడు. ఇతను తన రచనా సమయంలో వందలాది పెన్ నిబ్‌లను ఉపయోగించి, తన ప్రవహించే కాలిగ్రఫీని డాక్యుమెంట్‌లో చేర్చాడు. ఇతని మరియు అతని తాత పేర్లను పత్రంలో చేర్చాలనే నిబంధన గౌరవించబడింది, పత్రంలో ఇద్దరి పేర్లు లిఖించబడ్డాయి. ఇది పూర్తయినప్పుడు, మాన్యుస్క్రిప్ట్ 251 పేజీలు, బరువు 3.75 కేజీలు (8.26 పౌండ్లు). 

మాన్యుస్క్రిప్ట్ 26 నవంబర్ 1949న పూర్తయింది మరియు 26 జనవరి 1950న ఆమోదించబడింది.

మూలాలు 

1901 జననాలు