మానవ పరిణామ శిలాజాల జాబితా

ఈ క్రింది పట్టికలు మానవ పరిణామానికి సంబంధించిన హోమినిన్ శిలాజాల జాబితాను చూపుతాయి. సుమారు 70 నుండి 80 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం మయోసీన్ చివరిలో ఉద్భవించిన హోమినిని (మానవ, చింపాంజీ వంశాలు వేరుపడినప్పటి నుండి) తెగకు చెందిన శిలాజాల నుండి ఈ జాబితా మొదలౌతుంది. 

ఇప్పటి వరకు వేలాది శిలాజాలు లభించాయి. అయితే, ఇవి ఎక్కువగా చిన్నచిన్న ముక్కలే. తరచూ ఒకే ఎముక లేదా ఒక పన్ను దొరుకుతూంటాయి. పూర్తి పుర్రె లేదా అస్థిపంజరం దొరకడం చాలా అరుదు. ఈ కారణంగా ఈ జాబితా సంపూర్ణమైనదేమీ కాదు. కాకపోతే ఇందులో కొన్ని ముఖ్యమైన శిలాజాలను చూడవచ్చు. ఈ శిలాజాలు వాటి సుమారు వయస్సు వారీగా పేర్చి ఉన్నాయి. జాతుల పేర్లు ప్రస్తుతమున్న స్థూల ఏకాభిప్రాయం ప్రకారం చూపించబడ్డాయి; స్పష్టమైన శాస్త్రీయ ఏకాభిప్రాయం లేని చోట్ల ఇతర వర్గీకరణలు కూడా సూచించబడ్డాయి. 

ఇక్కడ చూపిన ప్రారంభ శిలాజాలలో ఎక్కువ భాగం హోమో సేపియన్లకు ప్రత్యక్ష పూర్వీకులుగా పరిగణించబడవు. కాని అవి ప్రత్యక్ష పూర్వీకులతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. అందువల్ల వంశాన్ని అధ్యయనం చేసేందుకు ఇవి ముఖ్యం. 15 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం (పారాంత్రోపస్ విలుప్తత) తరువాత, చూపిన అన్ని శిలాజాలు మానవులకు (హోమో జాతి) చెందినవే. 11,500 సంవత్సరాల క్రితం (హోలోసిన్ ప్రారంభం), చూపిన అన్ని శిలాజాలు హోమో సేపియన్స్ (శరీర నిర్మాణపరంగా ఆధునిక మానవులు) కు చెందినవి. ఇవి ఆధునిక మానవ ఉప-జనాభా ఏర్పడటంలో ఇటీవలి వైవిధ్యాన్ని వివరిస్తాయి.

అంత్య మయోసీన్ (72 - 55 లక్షల సంవత్సరాల వయస్సు) 
చింపాంజీ-మానవ వేర్పాటు సుమారు 100 నుండి 70 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం జరిగింది.  శిలాజాల జాబితా 72 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం నాటి గ్రేకోపిథెకస్‌తో మొదలవుతుంది. ఇది మానవులు, చింపాంజీలు రెంటికీ పూర్వీకులు కావచ్చు, కాకపోవచ్చు.

ప్లీస్ట్సెన్

మధ్య పాతరాతియుగం : 300,000 - 50,000 సంవత్సరాల వయస్సు

ఎగువ పాతరాతియుగం : 50,000 - 11,500 సంవత్సరాల వయస్సు

హోలోసీన్ (11,500 - 5,000 సంవత్సరాల వయస్సు)

శిలాజ కేటలాగ్ పేరులో సంక్షిప్తాలు 

 AL    అఫర్ లొక్యాలిటీ, ఇథియోపియా
 ARA-VP    అరామిస్ వెర్టిబ్రేట్ పాలియోంటాలజీ, ఇథియోపియా 
 BAR    (లుకినో, తుగెన్ హిల్స్ ) బారింగో జిల్లా, కెన్యా 
 BOU-VP    బౌరి వెర్టిబ్రేట్ పాలియోంటాలజీ, ఇథియోపియా 
 D    దమానిసి, జార్జియా 
 ER    తూర్పు (సరస్సు) రుడాల్ఫ్, కెన్యా 
 KGA    కొన్సో-గార్డులా, ఇథియోపియా 
 KNM    కెన్యా నేషనల్ మ్యూజియం 
 KP    కనపోయ్, కెన్యా 
 LB    లియాంగ్ బువా, ఇండోనేషియా 
 LH    లాటోలి హోమినిడ్ 4, టాంజానియా 
 MH    మలపా హోమినిన్, దక్షిణాఫ్రికా 
 NG    న్గాండాంగ్, ఇండోనేషియా 
 OH    ఓల్దువాయ్ హోమినిడ్, టాంజానియా
 SK    స్వర్ట్‌క్రాన్స్, దక్షిణాఫ్రికా 
 Sts, Stw    స్టెర్క్‌ఫోంటైన్, దక్షిణాఫ్రికా 
 TM    ట్రాన్స్వాల్ మ్యూజియం, దక్షిణాఫ్రికా 
 TM    టోరోస్-మెనాల్లా, చాడ్ 
 WT    వెస్ట్ (సరస్సు) తుర్కనా, కెన్యా

ఇవి కూడా చూడండి 

మానవ పరిణామం
మానవ పరిణామం యొక్క కాలక్రమం
 శిలాజ ప్రైమేట్ల జాబితా
 శిలాజ సైట్ల జాబితా
 మమ్మీల జాబితా
గుర్తించదగిన శిలాజాల జాబితా
 పరివర్తన శిలాజాల జాబితా

మరింత చదవడానికి 

 Gibbons, Ann.  The First Human: The Race to Discover our Earliest Ancestor. Anchor Books (2007). 
 .
 Johanson, Donald & Wong, Kate.  Lucy's Legacy: The Quest for Human Origins. Three Rivers Press (2009). 
  (Note: this book contains very useful, information dense chapters on primate evolution in general, and human evolution in particular, including fossil history).
 Leakey, Richard & Lewin, Roger.  Origins Reconsidered: In Search of What Makes us Human. Little, Brown and Company (1992). 
 Lewin, Roger.  Bones of Contention: Controversies in the Search for Human Origins. Penguin Books (1987). 
 Morwood, Mike & van Oosterzee, Penny.  A New Human: The Startling Discovery and Strange Story of the 'Hobbits' of Flores, Indonesia. Smithsonian Books (2007). 
 Oppenheimer, Stephen.  Out of Eden: The Peopling of the World. Constable (2003). 
 Roberts, Alice.  The Incredible Human Journey: The Story of how we Colonised the Planet. Bloomsbury (2009). 
 Shreeve, James.  The Neanderthal Enigma: Solving the Mystery of Modern Human Origins. Viking (1996). 
 Stringer, Chris.  The Origin of Our Species. Allen Lane (2011). 
 Stringer, Chris & Andrews, Peter.  The Complete World of Human Evolution. Thames & Hudson (2005). 
 Stringer, Chris & McKie, Robin.  African Exodus: The Origins of Modern Humanity. Jonathan Cape (1996). 
 van Oosterzee, Penny.  The Story of Peking Man. Allen & Unwin (1999). 
 Walker, Allan & Shipman, Pat.  The Wisdom of the Bones: In Search of Human Origins. Weidenfeld & Nicolson (1996). 
 Wade, Nicholas.  Before the Dawn: Recovering the Lost History of our Ancestors. Penguin Press (2006). 
  (Note: this book contains very accessible descriptions of human and non-human primates, their evolution, and fossil history).

మూలాలు 

మానవ పరిణామం