భారతీయ నగరాల వర్గీకరణ

భారతీయ నగరాల వర్గీకరణ అనేది భారతదేశంలోని నగరాల్లో పనిచేసే ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు ఇంటి అద్దె భత్యం (HRA) కేటాయించడానికి భారత ప్రభుత్వం అనుసరించే ర్యాంకింగ్ వ్యవస్థ. ఉద్యోగులకు ఆదాయపు పన్ను మినహాయింపులను లెక్కించడానికి ఇండియన్ రెవెన్యూ సర్వీస్(IRS) కి కూడా ఇంటి అద్దె  భత్యం వివరాలు అవసరమవుతాయి. ఆరవ సెంట్రల్ పే ఫైనాన్స్ సిఫార్సు చేసిన విధంగా నగరాలు వాటి జనాభా ఆధారంగా వర్గీకరించబడ్డాయి. తాజా హెచ్​ఆర్​ఏ సిటీ ర్యాంకింగ్ పథకం ప్రకారం, అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన టైర్-X నగరాలను మాత్రమే మెట్రోపాలిటన్ నగరాలుగా పరిగణిస్తుంది.

ప్రస్తుత వర్గీకరణ 
ఏడవ కేంద్ర వేతన సంఘం సిఫార్సు ప్రకారం, CCA వర్గీకరణ 2008లో రద్దు చేయబడింది. ఇంతకుముందు నగరాల హెచ్​ఆర్​ఏ వర్గీకరణ A-1 నుండి Xకి మార్చబడింది; A, B-1, B-2 నుండి Y; C,  Z. X, Y, Z నుండి వర్గీకరించని నగరాలను సాధారణంగా టైర్-1,  టైర్-2, టైర్-3 నగరాలుగా పిలుస్తారు. ఎనిమిది X నగరాలు, తొంభై ఏడు Y నగరాలు ఉన్నాయి.

2011 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా, రెండు నగరాలు - పూణే, అహ్మదాబాద్ - Y నుండి Xకి, ఇరవై ఒక్క నగరాలు Z నుండి Yకి 2014 ఏప్రిల్ 1న అప్‌గ్రేడ్ చేయబడ్డాయి.

చారిత్రక వర్గీకరణ 
2008లో ఆరవ సెంట్రల్ పే కమీషన్ సిఫార్సులను అనుసరించడానికి ముందు నగరాలు క్రింది విధంగా వర్గీకరించబడ్డాయి. ఈ వర్గీకరణ మొదట 1997లో ఐదవ సెంట్రల్ పే కమీషన్ ఆఫ్ ఇండియా సిఫార్సుల ఆధారంగా రూపొందించబడింది. చెన్నై, న్యూఢిల్లీ, కోల్‌కతా, ముంబైలను A-1 నగరాలుగా వర్గీకరించారు. 2001 సెన్సస్ ఆఫ్ ఇండియా ఫలితాల ఆధారంగా నగర హోదాలు తరువాత సవరించబడ్డాయి. 2007 ఆగస్ట్ 31న హైదరాబాద్ A నుండి A-1 స్థాయికి అప్‌గ్రేడ్ చేయబడింది. 2007 సెప్టెంబరు 21న బెంగళూరుతో అదే స్థాయికి అప్‌గ్రేడ్ చేయబడింది. CCA వర్గీకరణ 2008లో రద్దు చేయబడింది.

పాత హెచ్​ఆర్​ఏ వర్గీకరణ ప్రకారం, అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన నగరాలు మెట్రోపాలిటన్‌గా పరిగణించబడ్డాయి. దేశంలోని మెట్రోలు.

జనాభా ఆధారంగా వర్గీకరణ 
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) జనాభా ఆధారంగా కేంద్రాలను ఆరు అంచెలుగా వర్గీకరిస్తుంది. దిగువ పట్టికలు ఆ వర్గీకరణను చూపుతాయి.

కేంద్రాల వర్గీకరణ (టైర్ వారీగా)

జనాభా-సమూహం వారీగా కేంద్రాల వర్గీకరణ

ఇవీ చూడండి 

 భారతదేశంలో మిలియన్ జనాభా నగరాలు
 భారతదేశంలో మిలియన్-ప్లస్ పట్టణ సముదాయాల జాబితా

మూలాలు 
భౌగోళిక వర్గీకరణలు
భారతదేశంలోని నగరాల జాబితాలు