రుద్రేశ్వర దేవాలయం (అస్సాం)

రుద్రేశ్వర దేవాలయం లేదా దేవలోయ అనేది గౌహతిలోని బ్రహ్మపుత్ర నది ఉత్తర ఒడ్డున ఉన్న సిల సింధూరిఘోప మౌజా (రెవెన్యూ సర్కిల్) క్రింద రుద్రేశ్వర్ గ్రామంలోని శివునికి అంకితం చేయబడిన దేవాలయం. 1749లో అహోం రాజు ప్రమత్త సింఘా తన తండ్రి స్వర్గదేయో రుద్ర సింహ జ్ఞాపకార్థం నిర్మించాడు, ఈ ఆలయం అహోం-మొఘల్ వాస్తుకళ మిశ్రమ శైలికి చక్కని ఉదాహరణ.

చరిత్ర
స్వర్గదేయో రుద్ర సింహ అస్సాంను పశ్చిమాన ప్రస్తుత పశ్చిమ బెంగాల్, బంగ్లాదేశ్‌లోని కరటోయా నది వరకు విస్తరించాలని తన కోరికను ప్రకటించాడు, ఇది పురాతన కామరూప రాజ్యానికి సరిహద్దుగా పరిగణించబడుతుంది. కొన్ని మూలాధారాలు పవిత్ర గంగా నదిలో కొంత భాగాన్ని తన డొమైన్‌లో చేర్చాలనేది అతని ఆశయం అని కూడా సూచిస్తున్నాయి. బెంగాల్ మొఘలుల పాలనలో ఉన్నందున, అతను మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా భారీ సైనిక దండయాత్రకు సిద్ధమయ్యాడు. గౌహతిలో సుమారు 400,000 మంది సైనికులు గుమిగూడారు, ఇందులో కొండలు, మైదానాల నుండి వివిధ తెగలు ఒకచోట చేరాయి, ఇందులో కాచర్ రాజు, ప్రస్తుత మేఘాలయ నుండి జైంతియా రాజు ఉన్నారు. అతని ప్రయత్నాలు ఫలించలేదు. అతని సన్నాహాలు పూర్తికాకముందే అతను ప్రాణాంతక అనారోగ్యంతో పట్టుబడి, 1714 ఆగస్టులో గౌహతిలో మరణించాడు. పురాతన తై-అహోం ఆచారం ప్రకారం అతని మృతదేహాన్ని ఖననం చేయడానికి ప్రస్తుత శివసాగర్ జిల్లాలోని చారైడియోకి తీసుకెళ్లారు. కొన్ని మూలాల ప్రకారం, ఉత్తర గౌహతిలో హిందూ ఆచారాల ప్రకారం రుద్ర సింహను దహనం చేశారు, కొందరు అతని చిన్న వేళ్లలో ఒకదానిని మాత్రమే ఈ విధంగా కాల్చివేసినట్లు సూచిస్తున్నారు. అతని రెండవ కుమారుడు, ప్రమత్త సింహ, సింహాసనాన్ని అధిరోహించిన తర్వాత, గౌహతిలో తన తండ్రి జ్ఞాపకార్థం శివునికి ఆలయాన్ని నిర్మించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. తన తండ్రి మరణించిన ప్రదేశాన్ని ఆలయ నిర్మాణానికి ఎంపిక చేశారు.

ఆలయం 1749లో పూర్తయింది. ఆలయం పూర్తయిన తర్వాత, ప్రమత్త సింహ ఆలయంలో ఒక శివలింగాన్ని స్థాపించాడు. అతని తండ్రి స్వర్గదేవ్ రుద్ర సింహ పేరు మీద రుద్రేశ్వర్ శివలింగంగా పేరు పెట్టాడు. ఈ ఆలయానికి రుద్రేశ్వర దేవాలయం అని పేరు పెట్టారు, అందుకే ఆలయాన్ని నిర్మించిన గ్రామాన్ని రుద్రేశ్వర్ అని కూడా అంటారు. రాజు ఆలయ నిర్వహణకు పూజారులు, ప్రజల కోసం ఏర్పాట్లు చేసాడు, ఆలయం పేరు మీద భూమిని విరాళంగా ఇచ్చాడు.

నిర్మాణం

ఈ ఆలయం అహోం, మొఘలుల నిర్మాణ డిజైన్‌ను ఉపయోగించి నిర్మించబడింది. ఆలయ రూపకల్పన మొఘల్ సమాధికి అనుకరణగా ఉంటుంది. ఆలయంలో భూగర్భ గదులు ఉన్నాయి, వాటి ద్వారాలు ఆలయం ముందు భాగంలో ఉన్నాయి.

ప్రస్తుత ఆలయం
అహోం రాజ్యం పతనం, అస్సాంలో బ్రిటిష్ పాలన స్థాపన తర్వాత, ఆలయం దాని భూములు, ఇతర అధికారాలను కోల్పోయింది. ఇది 1897 అస్సాం, 1950 అస్సాం-టిబెట్ భూకంపాలలో చాలా నష్టపోయింది. ఆలయ ఎగువ నిర్మాణం విపరీతమైన నష్టాన్ని చవిచూసింది. స్థానిక ప్రజలు, ఆలయాన్ని సంరక్షించే ప్రయత్నంలో, మణికూట్ లేదా ప్రధాన మతపరమైన కార్యక్రమాలు జరిగే గదిని నిర్మించారు, తరువాత ఆలయం ఆర్కియోలాజికల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా (ASI) సంరక్షణలోకి వచ్చింది. అస్సాం ప్రభుత్వం కూడా ఆలయ పునరుద్ధరణ కోసం అనేక చర్యలు తీసుకుంటోంది, అయితే ఇప్పటికీ నిర్మాణం ఇంకా పూర్తి కాలేదు.

మూలాలు

అసోం
దేవాలయాలు