ఆజాద్ హింద్ స్టాంపులు

ఆజాద్ హింద్ స్టాంపులు సుభాష్ చంద్రబోస్ నేతృత్వంలో స్వాతంత్ర్య భారతదేశ ప్రణాళికాబద్ధమైన ప్రభుత్వం కోసం సిద్ధం చేయబడినవి. కానీ ఇవి ఎప్పుడూ జారీ చేయబడలేదు. బెర్లిన్‌లోని ప్రభుత్వ ప్రింటింగ్ బ్యూరో అయిన రీచ్‌స్‌డ్రూకెరీలో ఇవి ముద్రించబడ్డాయి.

చరిత్ర
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో జపాన్ మద్దతుతో స్వాతంత్ర్య భారతదేశ తాత్కాలిక ప్రభుత్వాన్ని సుభాష్ చంద్రబోస్ స్థాపించారు. ఈ ప్రభుత్వం కోసం, నాజీ జర్మనీలో తయారు చేయబడిన స్టాంపులు ప్రణాళిక చేయబడ్డాయి.  1943 ప్రారంభంలో బోస్ బెర్లిన్‌లో ఉన్నప్పుడు స్వయంగా స్టాంపులను ఏర్పాటు చేశాడు.

స్టాంపుల వివరాలు

స్టాంప్‌లను గ్రాఫిక్ ఆర్టిస్ట్ దంపతులు వెర్నర్, మరియా వాన్ ఆక్స్టర్-హ్యూడ్‌లాయ్ డిజైన్ చేశారు, వీరు రీచ్‌పోస్ట్ కోసం, తరువాత 1925, 1949 మధ్య డ్యూయిష్ పోస్ట్ కోసం అనేక స్టాంపులను రూపొందించారు. ఫిలాటలీ స్పెషలిస్ట్ డేవ్ రిప్లీ ప్రకారం, 1+2 రూపాయల స్టాంప్ భారతదేశంలో ప్రసిద్ధి చెందిన సుఖ్‌దేవ్ థాపర్, భగత్ సింగ్ స్టాండర్డ్ బేరర్, శివరామ్ రాజ్ గురు అనే ముగ్గురు స్వాతంత్ర్య సమరయోధులను సూచిస్తుంది. వారిని 23, మార్చి,1931 న బ్రిటిష్ అధికారులు ఉరితీశారు. ప్రతి స్టాంపు ఒక మిలియన్ కాపీలు ముద్రించబడ్డాయి. ఇవి మూడు విభిన్న రకాలుగా ఉన్నాయి. వీటిని మల్టీకలర్ ప్రింట్‌లో తయారు చేయబడిన కారణంగా, అసంపూర్తిగా ఉన్న వేరియంట్‌లు తర్వాత కనుగొనబడ్డాయి.

ప్రచురణ
ఆజాద్ హింద్ స్టాంపులు "నేషనల్స్ ఇండియన్" ("నేషనల్ ఇండియా") క్రింద మైఖేల్ జర్మనీ కేటలాగ్‌లో జాబితా చేయబడ్డాయి. వీటిని I నుండి X అనే రోమన్ అంకెలతో గుర్తించారు. VII వ స్టాంపును (1+2 రూపాయలు) a, b, c రకాలుగా విభజించారు.

ఇండియన్ పోస్ట్, ఆజాద్-హింద్ స్టాంపులను భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటం తర్వాత భారతదేశ తపాలా బిళ్లల పేరుతో ప్రచురించింది.

ప్రదర్శన
2016 లో, కటక్ లోని నేతాజీ బర్త్ ప్లేస్ మ్యూజియం ఒక బ్రోచర్‌ను ప్రచురించింది, ఇందులో ఇతర విషయాలతోపాటు, "ఉచిత వ్యాఖ్యానం" అనే విభాగంలో ఆజాద్ హింద్ స్టాంపులు ప్రదర్శించబడ్డాయి. అక్కడి గదులలో నిజమైన స్టాంపులు కూడా ప్రదర్శించబడ్డాయి.

మూలాలు

స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
సంస్థలు