2020–2021 భారత రైతుల నిరసన

2020–2021 భారత రైతుల నిరసన 2020 సెప్టెంబర్‌లో భారత పార్లమెంటు ఆమోదించిన మూడు వ్యవసాయ బిల్లులకు వ్యతిరేకంగా కొనసాగుతున్న నిరసన. రైతు సంఘాలు, వారి ప్రతినిధులు ఈ చట్టాలను రద్దు చేయాలని డిమాండ్ చేశారు, వారు రాజీకి అంగీకరించమని పేర్కొన్నారు. వ్యవసాయ చట్టాల అమలుపై భారత సుప్రీంకోర్టు స్టే ఉత్తర్వులను రైతు నాయకులు స్వాగతించారు, కాని సుప్రీంకోర్టు నియమించిన కమిటీని తిరస్కరించారు . 1821 జనవరి 21 నాటి ప్రభుత్వ ప్రతిపాదనను రైతు నాయకులు తిరస్కరించారు. 14 అక్టోబర్ 2020, 22 జనవరి 2021 మధ్య కేంద్ర ప్రభుత్వం, వ్యవసాయ సంఘాలు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న రైతుల మధ్య పదకొండు పర్యాయాల చర్చలు జరిగాయి; అన్నీ అస్పష్టంగా ఉన్నాయి. వ్యవసాయ చట్టాలను రద్దు చేయకపోతే ప్రభుత్వాన్ని పడగొట్టాలని నిరసనను ఫిబ్రవరి 3 న రైతు నాయకులు హెచ్చరించారు. ఏదేమైనా, వ్యవసాయ చట్టాల అమలుపై స్టే ఆర్డర్ జనవరి 29 నాటికి అమలులో ఉంది,, సుప్రీంకోర్టు నియమించిన కమిటీ వ్యవసాయ చట్టాలకు సంబంధించిన పనులను కొనసాగిస్తుంది, 2021 ఫిబ్రవరి 20 లోపు ప్రజల నుండి సలహాలను కోరింది. 

ఫార్మ్ బిల్లులు అని పిలువబడే ఈ చర్యలను అనేక రైతు సంఘాలు "రైతు వ్యతిరేక చట్టాలు" గా అభివర్ణించాయి, ప్రతిపక్ష రాజకీయ నాయకులు కూడా రైతులను "కార్పొరేట్ల దయకు " వదిలివేస్తారని చెప్పారు. ఈ చర్యలు ప్రవేశపెట్టిన వెంటనే, యూనియన్లు స్థానిక నిరసనలను నిర్వహించడం ప్రారంభించాయి, ఈ నిరసనలు ఎక్కువగా పంజాబ్‌లో. రెండు నెలల నిరసనల తరువాత, రైతు సంఘాలు-ముఖ్యంగా పంజాబ్, హర్యానా నుండి-దిల్హి చలో అనే ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించాయి, దీనిలో పదివేల మంది వ్యవసాయ సంఘ సభ్యులు దేశ రాజధాని వైపు కవాతు చేశారు. రైతు సంఘాలు మొదట హర్యానాలోకి, తరువాత ఢిల్లీలోకి రాకుండా నిరోధించడానికి వాటర్ ఫిరంగులు, లాఠీలు, టియర్ గ్యాస్ ఉపయోగించి నిరసనకారులని నిలువరించాలని  భారత ప్రభుత్వం వివిధ రాష్ట్రాల పోలీసులను, చట్టాన్ని అమలు చేయాలని ఆదేశించింది. 26 నవంబర్ 2020 న, కార్మిక సంఘాలకు మద్దతుగా కార్మిక సంఘాల వాదన ప్రకారం 250 మిలియన్ల మంది దేశవ్యాప్తంగా సాధారణ సమ్మె జరిగింది. నవంబర్ 30 న, ఢిల్లీకి వెళ్లే మార్గంలో 2,00,000 నుండి 3,00,000 మంది రైతులు వివిధ సరిహద్దు పాయింట్ల వద్ద కలుస్తున్నారు.

జనవరి 26 న, వ్యవసాయ సంస్కరణలను నిరసిస్తూ వేలాది మంది రైతులు పెద్ద సంఖ్యలో ట్రాక్టర్ల కాన్వాయ్‌తో రైతు కవాతు నిర్వహించి ఢిల్లీలోకి వెళ్లారు. ఢిల్లీ పోలీసులు అనుమతించిన ముందస్తు మార్గాల నుండి నిరసనకారులు తప్పుకున్నారు. ట్రాక్టర్ ర్యాలీ కొన్ని చోట్ల హింసాత్మక నిరసనగా మారింది, నిరసన తెలిపిన రైతులు బారికేడ్ల గుండా వెళ్లి పోలీసులతో గొడవ పడ్డారు. తరువాత నిరసనకారులు ఎర్రకోటకు చేరుకుని, ఎర్రకోట యొక్క ప్రాకారంలో మాస్ట్ మీద రైతు సంఘం జెండాలు, మత జెండాలను ఏర్పాటు చేశారు.

నేపథ్యం 
భారతదేశంలో వ్యవసాయ సెన్సస్, చివరిసారిగా 2014 లో జరిగింది, భారతదేశంలో రైతులకు చిన్న భూములు ఉన్నాయని గుర్తించారు, వారు వ్యవసాయాన్ని లాభదాయకంగా చెయ్య లేకపోవడానికి ఇది ఒక కారణం. దేశంలో మూడింట రెండొంతుల రైతు భూములు ఒక హెక్టార్ కంటే తక్కువ.

ఇతర సంబంధిత సమస్యలలో రైతు ఆత్మహత్యలు, భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఉన్నాయి. భారతదేశం 1995, 2015 మధ్య మొత్తం 2,96,438 మంది భారతీయ రైతుల ఆత్మహత్యలను నివేదించింది. 2019 లో, వ్యవసాయ రంగంలో పనిచేసే 10,281 మంది ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు. పంజాబ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ నెమ్మదిగా వృద్ధి చెందడం, ముఖ్యంగా వ్యవసాయ రంగం నిరసనకు ఆజ్యం పోసినట్లు భావిస్తున్నారు.

మూడు వ్యవసాయ చట్టాలు 
2017 లో కేంద్ర ప్రభుత్వం మోడల్ వ్యవసాయ చట్టాలను విడుదల చేసింది. అయితే, ఒక నిర్దిష్ట కాలం తరువాత, ఈ చట్టాలలో సూచించిన అనేక సంస్కరణలు రాష్ట్రాలు అమలు చేయలేదని తేలింది. అమలుపై చర్చించడానికి ఏడుగురు ముఖ్యమంత్రులతో కూడిన కమిటీని 2019 జూలైలో ఏర్పాటు చేశారు. దీని ప్రకారం, భారత కేంద్ర ప్రభుత్వం జూన్ 2020 మొదటి వారంలో మూడు ఆర్డినెన్స్‌లను (లేదా తాత్కాలిక చట్టాలను) ప్రకటించింది, ఇది వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు, వాటి అమ్మకం, హోర్డింగ్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్, కాంట్రాక్ట్ వ్యవసాయ సంస్కరణలను ఇతర విషయాలతో పాటుగా వ్యవహరించింది. ఈ శాసనాలు బిల్లులుగా ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి, 2020 సెప్టెంబర్ 15, 18 తేదీలలో లోక్ సభ  ఆమోదించింది. తరువాత, సెప్టెంబర్ 20, 22 తేదీలలో, మూడు బిల్లులను రాజ్యసభ ఆమోదించింది, ఇక్కడ ప్రభుత్వం మైనారిటీలో ఉంది, వాయిస్ ఓటు ద్వారా - పూర్తి ఓటు కోసం ప్రతిపక్షాల అభ్యర్థనలను విస్మరిస్తున్నారు. సెప్టెంబర్ 28 న బిల్లులపై సంతకం చేయడం ద్వారా భారత రాష్ట్రపతి తన అంగీకారం ఇచ్చారు, తద్వారా వాటిని చట్టాలుగా మార్చారు. వ్యవసాయం, మార్కెట్లు రెండూ రాష్ట్ర జాబితాలోకి వచ్చినందున ఈ చర్యల యొక్క చట్టబద్ధత ప్రశ్నించబడింది.

ఈ చర్యలు: 

 రైతు ఉత్పత్తి వాణిజ్యం, వాణిజ్యం (ప్రమోషన్ అండ్ ఫెసిలిటేషన్) చట్టం: ఎంచుకున్న ప్రాంతాల నుండి రైతుల ఉత్పత్తి ప్రాంతాల పరిధిని "ఉత్పత్తి, సేకరణ, అగ్రిగేషన్ ఏదైనా ప్రదేశానికి" విస్తరిస్తుంది. షెడ్యూల్డ్ రైతుల ఉత్పత్తుల యొక్క ఎలక్ట్రానిక్ ట్రేడింగ్, ఇ-కామర్స్ అనుమతిస్తుంది. 'వెలుపలి వాణిజ్య ప్రాంతంలో' నిర్వహించిన రైతుల ఉత్పత్తుల వ్యాపారం కోసం రైతులు, వ్యాపారులు, ఎలక్ట్రానిక్ ట్రేడింగ్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లపై మార్కెట్ రుసుము, సెస్ లేదా లెవీ విధించకుండా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు నిషేధిస్తాయి.
 ధరల భరోసా, వ్యవసాయ సేవల చట్టంపై రైతులు (సాధికారత, రక్షణ) ఒప్పందం: ఏదైనా వ్యవసాయ ఉత్పత్తికి లేదా పెంపకానికి ముందు ఒక రైతు, కొనుగోలుదారు మధ్య ఒప్పందం ద్వారా కాంట్రాక్ట్ వ్యవసాయం కోసం ఒక చట్రాన్ని సృష్టిస్తుంది. ఇది మూడు-స్థాయి వివాద పరిష్కార యంత్రాంగాన్ని అందిస్తుంది: సయోధ్య బోర్డు, సబ్ డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్, అప్పీలేట్ అథారిటీ. '
 ఎసెన్షియల్ కమోడిటీస్ (సవరణ) చట్టం: యుద్ధం లేదా కరువు వంటి అసాధారణ పరిస్థితులలో కొన్ని ఆహార పదార్థాలను నియంత్రించడానికి కేంద్రాన్ని అనుమతిస్తుంది. వ్యవసాయ ఉత్పత్తులపై ఏదైనా స్టాక్ పరిమితిని విధించడం ధరల పెరుగుదలపై ఆధారపడి ఉండాలి.

అనేక అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలు 1980, 1990 లలో ప్రైవేటు విభాగాల భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహించడానికి వారి వ్యవసాయ విధానాలను సంస్కరించాయి. లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ యొక్క స్వాతి ధింగ్రా కెన్యా విషయంలో వారి వ్యవసాయ సంస్కరణలు వ్యాపారం చేసే సౌలభ్యాన్ని పెంచాయి, అయితే ఈ పెరుగుదల రైతులకు ఇతర సమస్యలను కలిగించింది.

రైతు సంఘాల డిమాండ్లు 
రైతుల కోసం నోటిఫైడ్ అగ్రికల్చరల్ ప్రొడ్యూస్ మార్కెట్ కమిటీ (ఎపిఎంసి) మండిస్ వెలుపల వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల అమ్మకం, మార్కెటింగ్‌ను చట్టాలు తెరుస్తాయని రైతు సంఘాలు భావిస్తున్నాయి. ఇంకా, చట్టాలు అంతర్రాష్ట్ర వాణిజ్యాన్ని అనుమతిస్తాయి, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ఎలక్ట్రానిక్ వ్యాపారాన్ని పెంచడానికి ప్రోత్సహిస్తాయి. కొత్త చట్టాలు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు APMC మార్కెట్ల వెలుపల మార్కెట్ రుసుము, సెస్ లేదా వ్యాపారం కోసం వసూలు చేయకుండా నిరోధిస్తాయి; ఇది చట్టాలు "క్రమంగా క్షీణతకు దారితీస్తుందని, చివరికి మండి వ్యవస్థను అంతం చేస్తాయని" రైతులు విశ్వసించటానికి దారితీసింది, తద్వారా "రైతులను కార్పొరేట్ల దయతో వదిలివేస్తుంది". అంతేకాకుండా, వ్యవసాయ చిన్న-స్థాయి వ్యాపారవేత్తలతో (ఆర్థిక రుణాలు అందించడం, సకాలంలో సేకరణను నిర్ధారించడం, వారి పంటకు తగిన ధరలను వాగ్దానం చేయడం ద్వారా మధ్యవర్తులుగా వ్యవహరించే కమిషన్ ఏజెంట్లు) వారి ప్రస్తుత సంబంధాన్ని చట్టాలు అంతం చేస్తాయని రైతులు నమ్ముతారు.

9 మార్చి 2021 నాటికి, రైతుల డిమాండ్లలో ఇవి ఉన్నాయి:

 వ్యవసాయ చట్టాలను రద్దు చేయడానికి ప్రత్యేక పార్లమెంట్ సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేయండి.
 MSP, పంటల రాష్ట్ర సేకరణను చట్టబద్ధమైన హక్కుగా చేసుకోండి.
 సాంప్రదాయ సేకరణ విధానం అలాగే ఉంటుందని హామీ.
 స్వామినాథన్ ప్యానెల్ రిపోర్ట్, పెగ్ MSP బరువు సగటు ఉత్పత్తి వ్యయం కంటే కనీసం 50% ఎక్కువ అమలు చేయండి.
 వ్యవసాయ ఉపయోగం కోసం డీజిల్ ధరలను 50% తగ్గించండి.
 ఎన్‌సిఆర్, దాని ప్రక్కనే ఉన్న ఆర్డినెన్స్ 2020 లో ఎయిర్ క్వాలిటీ మేనేజ్‌మెంట్‌పై కమిషన్ రద్దు చేయడం, శిక్షను తొలగించడం, మొండి దహనం చేసినందుకు జరిమానా.
 పంజాబ్‌లో వరి మొండిని కాల్చినందుకు అరెస్టయిన రైతుల విడుదల.
 విద్యుత్ ఆర్డినెన్స్ 2020 ను రద్దు చేయడం.
 రాష్ట్ర విషయాలలో కేంద్రం జోక్యం చేసుకోకూడదు, ఆచరణలో వికేంద్రీకరణ.
 అన్ని కేసులను ఉపసంహరించుకోవడం, రైతు నాయకులను విడుదల చేయడం.

నిరసనలు 

పంజాబ్‌లో, 2020 ఆగస్టులో వ్యవసాయ బిల్లులు బహిరంగపరచబడినప్పుడు చిన్న తరహా నిరసనలు ప్రారంభమయ్యాయి. ఈ చట్టాలు ఆమోదించిన తరువాతనే, భారతదేశం అంతటా ఎక్కువ మంది రైతులు, వ్యవసాయ సంఘాలు సంస్కరణలకు వ్యతిరేకంగా నిరసనలలో చేరాయి. ఈ వ్యవసాయ చట్టాలకు నిరసనగా 2020 సెప్టెంబర్ 25 న భారతదేశం అంతటా వ్యవసాయ సంఘాలు భారత్ బంద్ కు పిలుపునిచ్చాయి. పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ ఉత్తర ప్రదేశ్లలో అత్యంత విస్తృతమైన నిరసనలు జరిగాయి, అయితే ఉత్తర ప్రదేశ్, కర్ణాటక, తమిళనాడు, ఒడిశా, కేరళ, ఇతర రాష్ట్రాలలో కూడా ప్రదర్శనలు జరిగాయి. అక్టోబర్ నుంచి ప్రారంభమైన నిరసనల కారణంగా పంజాబ్‌లో రైల్వే సర్వీసులు రెండు నెలలకు పైగా నిలిపివేయబడ్డాయి. దీనిని అనుసరించి, వివిధ రాష్ట్రాల రైతులు చట్టాలకు నిరసనగా ఢిల్లీకి వెళ్లారు. ఈ నిరసనను జాతీయ మీడియా తప్పుగా చిత్రీకరించిందని రైతులు విమర్శించారు.

24 సెప్టెంబర్ 2020 న, రైతులు "రైల్ రోకో" (తెలుగు: "రైళ్లను ఆపండి") ప్రచారాన్ని ప్రారంభించారు, దీని తరువాత పంజాబ్ నుండి, బయటికి రైలు సేవలు ప్రభావితమయ్యాయి. రైతులు ఈ ప్రచారాన్ని అక్టోబర్ వరకు విస్తరించారు. అక్టోబర్ 23 న, కొన్ని రైతు సంఘాలు ఈ ప్రచారాన్ని విరమించుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నాయి, ఎందుకంటే రాష్ట్రంలో ఎరువులు, ఇతర వస్తువుల సరఫరా స్వల్పంగా ప్రారంభమైంది.

ఆయా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మద్దతు పొందడంలో విఫలమైన తరువాత, రైతులు ఢిల్లీకి వెళ్లడం ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి తెచ్చాలని నిర్ణయించుకున్నారు. 25 నవంబర్ 2020 న, దిల్లీ చలో (తెలుగు: "మనం ఢిల్లీకి వెళ్దాం") ప్రచారానికి చెందిన నిరసనకారులను నగర సరిహద్దుల వద్ద పోలీసులు కలిశారు. పోలీసులు టియర్ గ్యాస్, వాటర్ ఫిరంగులను ఉపయోగించడం, రోడ్లు తవ్వడం, నిరసనకారులను ఆపడానికి బారికేడ్లు, ఇసుక అడ్డంకుల పొరలను ఉపయోగించడం, కనీసం ముగ్గురు రైతు ప్రాణనష్టానికి దారితీసింది. ఘర్షణల మధ్య, నవంబర్ 27 న, నిరసన వ్యక్తం చేస్తున్న రైతులను లక్ష్యంగా చేసుకుని పోలీసు వాటర్ ఫిరంగిపైకి దూకి, దాన్ని ఆపివేసిన యువకుడి చర్యలను మీడియా హైలైట్ చేసింది. తరువాత అతనిపై హత్యాయత్నం కేసు నమోదైంది.

వ్యవసాయ చట్ట సంస్కరణ, కార్మిక చట్టంలో మార్పులను ప్రతిపాదించినందుకు వ్యతిరేకంగా నవంబర్ 26, 2020 న భారతదేశం అంతటా 250 మిలియన్ల మంది 24 గంటల సమ్మెతో ఢిల్లీపై కవాతు జరిగింది.

నవంబర్ 28, డిసెంబర్ 3 మధ్య,  చాలో ఢిల్లీని అడ్డుకునే రైతుల సంఖ్య 150 నుండి 300 వేలుగా అంచనా వేయబడింది.

చర్చలు వెంటనే జరిగాయని నిరసనకారులు కోరినప్పటికీ, 2020 డిసెంబర్ 3 న కొత్త వ్యవసాయ చట్టాల భవిష్యత్తుపై చర్చించనున్నట్లు భారత ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ప్రభుత్వం ఎంచుకున్న రైతు సంఘాలతో మాత్రమే మాట్లాడాలని నిర్ణయించారు. ఈ సమావేశంలో ప్రధాని గైర్హాజరవుతారు. ఈ కారణాల వల్ల ఈ సమావేశంలో చేరడానికి ప్రముఖ ముద్దు జాత (తెలుగు: రైతు సంస్థ) కెఎస్‌ఎంసి నిరాకరించింది. రైతులు ఢిల్లీ నుండి బురారీలోని నిరసన స్థలానికి వెళ్లాలని కేంద్రం కోరుకుంటుండగా, రైతులు సరిహద్దుల వద్ద ఉండటానికి ఇష్టపడతారు, బదులుగా మధ్య .ిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద నిరసన తెలిపే ప్రతిపాదనను ముందుకు తెచ్చారు.

డిసెంబర్ 4 న పి.ఎం. నరేంద్ర మోదీ, కార్పొరేషన్ల నాయకుల దిష్టిబొమ్మలను దహనం చేస్తామని రైతు సంఘాలు ప్రకటించాయి. ప్రముఖ వ్యక్తులు తమ అవార్డులు, పతకాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి తిరిగి ఇచ్చే ప్రణాళికలను ప్రకటించడం ప్రారంభించారు. డిసెంబర్ 7 న భారతీయులు భారత్ బంద్ (జాతీయ సమ్మె) నిర్వహించే ప్రణాళికను డిసెంబర్ 8 న ప్రకటించారు.  డిసెంబర్ 5 న కేంద్ర ప్రభుత్వంతో చర్చలు విఫలమైన తరువాత, రైతులు డిసెంబర్ 8 న జాతీయ సమ్మెకు తమ ప్రణాళికలను ధృవీకరించారు. తదుపరి చర్చలను డిసెంబర్ 9 న ప్రణాళిక చేశారు.

పంటలకు కనీస మద్దతు ధరను కేంద్రం వ్రాతపూర్వక ప్రతిపాదనలో ఇచ్చినప్పటికీ, 2020 డిసెంబర్ 9 న, రైతు సంఘాలు చట్టాల మార్పుల కోసం ప్రభుత్వ ప్రతిపాదనలను తిరస్కరించాయి.  ఢిల్లీ-జైపూర్ రహదారిని డిసెంబర్ 12 న అడ్డుకుంటామని, డిసెంబర్ 14, 2020 న దేశవ్యాప్త ధర్నాలను పిలుస్తామని రైతులు తెలిపారు. డిసెంబర్ 13 న, రైతులు ఢిల్లీకి కవాతు చేయకుండా ఆపడానికి రేవారీ పోలీసులు రాజస్థాన్-హర్యానా సరిహద్దుకు బారికేడ్ చేశారు,, రైతులు స్పందించారు నిరసనగా రోడ్డుపై కూర్చుని ఢిల్లీ-జైపూర్ రహదారిని అడ్డుకున్నారు.

ప్రతిస్పందన, ప్రతిచర్యలు 

సెప్టెంబర్ 17 న, బిల్లులను నిరసిస్తూ ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ ఇండస్ట్రీస్ కేంద్ర మంత్రి, శిరోమణి అకాలీదళ్కు చెందిన హర్‌సిమ్రత్ కౌర్ బాదల్ తన పదవికి రాజీనామా చేశారు. సెప్టెంబర్ 26 న, శిరోమణి అకాలీదళ్ జాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమిని విడిచిపెట్టింది. నవంబర్ 30 న, ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ తప్పుదారి పట్టించిన, రాడికలైజ్డ్ రైతుల సమస్యపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. "ఈ చారిత్రాత్మక వ్యవసాయ సంస్కరణ చట్టాలపై రైతులు దశాబ్దాలుగా తప్పుదారి పట్టించిన అదే వ్యక్తులచే మోసపోతున్నారు" అని ఆయన పేర్కొన్నారు, ప్రతిపక్ష సభ్యులు అబద్ధాలు వ్యాప్తి చేసినందుకు అనేకసార్లు దోషులుగా తేలింది. పాత వ్యవస్థను మార్చడం లేదని, బదులుగా, రైతుల కోసం కొత్త ఎంపికలను ముందుకు తెస్తున్నామని మోడీ తెలిపారు. పలువురు కేంద్ర మంత్రులు కూడా దీనిపై ప్రకటనలు చేశారు.

డిసెంబర్ 1 న హర్యానా అసెంబ్లీలో భారతీయ జనతా పార్టీ ప్రభుత్వం నుండి స్వతంత్ర ఎమ్మెల్యే సోమ్వీర్ సాంగ్వాన్ మద్దతు ఉపసంహరించుకున్నారు. బిజెపి మిత్రపక్షమైన జన్నాయక్ జనతా పార్టీ (జెజెపి) కూడా "పంటలకు కనీస మద్దతు ధర (ఎంఎస్పి) కొనసాగింపుపై వ్రాతపూర్వక హామీ ఇవ్వడం" గురించి ఆలోచించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరింది. డిసెంబర్ 17 న వ్యవసాయ, రైతు సంక్షేమ మంత్రి కొత్త చట్టాలపై రైతులకు బహిరంగ లేఖ రాశారు.

వ్యవసాయ ఆర్థికవేత్త అశోక్ గులాటి బిల్లులకు మద్దతుగా నిలిచారు, బిల్లులు సరైన దిశలో సాహసోపేతమైన దశలు అని వాదించారు. అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి యొక్క చీఫ్ ఎకనామిస్ట్, గీత గోపీనాథ్ మాట్లాడుతూ, "వ్యవసాయ బిల్లులు, కార్మిక బిల్లులు సరైన దిశలో చాలా ముఖ్యమైన దశలు. వాటికి ఎక్కువ కార్మిక మార్కెట్ సౌలభ్యం ఉండే అవకాశం ఉంది, కార్మికులకు ఎక్కువ సామాజిక భద్రత, మరింత లాంఛనప్రాయీకరణ కార్మిక మార్కెట్. వ్యవసాయం విషయంలో, మరింత సమగ్రమైన మార్కెట్ కలిగి ఉండటం, పోటీని సృష్టించడం, రైతులు ధరలో ఎక్కువ వాటాను పొందడం చివరకు చిల్లర ధర చెల్లించడం. గ్రామీణ ఆదాయాలకు ఇది సహాయపడుతుంది ". దాని అమలు తప్పక ఉంటుందని ఆమె నొక్కి చెప్పారు. కాన్బెర్రా విశ్వవిద్యాలయంలోని ప్రొఫెసర్ మిలింద్ సత్యే, కొత్త చట్టాలు "రైతులు కలిసి పనిచేయడానికి, ప్రైవేటు రంగాలతో చేతులు కలపడానికి వీలు కల్పిస్తాయని, మునుపటి వ్యవస్థ వ్యవసాయ రుణాలు, రైతుల ఆత్మహత్యలకు దారితీసింది" అని పేర్కొంది. టొరంటో విశ్వవిద్యాలయంలోని అసోసియేట్ ఎకనామిక్స్ ప్రొఫెసర్ రాజ్‌శ్రీ జయరామన్, "బిల్లులు గందరగోళంగా ఉన్నాయి, ఇలాంటి చట్టాలను ఆమోదించడం ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క అతిపెద్ద సింగిల్ సెక్టార్‌ను, మహమ్మారి సమయంలో ఇప్పటికే పేద దేశంలో ఉన్న పేద ప్రజలను ప్రభావితం చేస్తుంది."

రైతుల నిరసనకు మద్దతుగా పంజాబ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి, శిరోమణి అకాలీదళ్కు చెందిన ప్రకాష్ సింగ్ బాదల్ తన పద్మ విభూషణ్ అవార్డును 2020 డిసెంబర్ 3 న భారత రాష్ట్రపతికి తిరిగి ఇచ్చారు. 4 డిసెంబర్ 2020 న పర్యావరణవేత్త బాబా సేవా సింగ్ తన పద్మశ్రీ అవార్డును తిరిగి ఇచ్చారు. నిరసనలకు మద్దతుగా భారతదేశంలోని పంజాబ్ ప్రభుత్వ పంజాబ్ భాషా విభాగం షిరోమణి పంజాబీ అవార్డును అంగీకరించడానికి పంజాబీ జానపద గాయకుడు హర్భజన్ మన్ నిరాకరించారు.

రాజ్యసభ ఎంపి, ఎస్‌ఐడి (డి) అధ్యక్షుడు సుఖ్‌దేవ్ సింగ్ ధిండ్సా కూడా నిరసనలకు వ్యక్తిగత మద్దతు ఇవ్వడం వల్ల తన పద్మ అవార్డును తిరిగి ఇస్తున్నట్లు ప్రకటించారు.

ఫిబ్రవరి 3 న, గ్రెటా థన్ బర్గ్ ట్విట్టర్‌లో ఒక పత్రాన్ని అప్‌లోడ్ చేశాడు, ఇది నిరసనకారుల గురించి, భారతదేశానికి వ్యతిరేకంగా ప్రజలను ఎలా సమీకరించాలో, విదేశాలలో ఉన్న భారత ప్రయోజనాలను / రాయబార కార్యాలయాలను ఎలా లక్ష్యంగా చేసుకోవాలో నిరసనకారులకు మార్గనిర్దేశం చేసింది.  ఇందులో 20 జనవరి 2021 వరకు తీసుకున్న చర్యలు, చేపట్టాల్సిన భవిష్యత్ చర్యలు, ధోరణి, ధోరణి ఉన్న హ్యాష్‌ట్యాగ్‌లు, ఈ నిరసనలు, సంఘీభావ వీడియోల పట్ల సానుభూతిపరులైన ప్రముఖులు మొదలైనవి ఉన్నాయి. ఈ పత్రం "పాతది" అని ఆమె త్వరలో ట్వీట్‌ను తొలగించింది, నిరసనలకు మద్దతుగా మరొక టూల్‌కిట్‌ను అప్‌లోడ్ చేసింది, మరో వరుసకు దారితీసింది.

థున్‌బెర్గ్ పోస్ట్ చేసిన టూల్‌కిట్ యొక్క మూలాన్ని మోడీ ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన దర్యాప్తు, దీనిని వాంకోవర్ కేంద్రంగా ఉన్న కెనడా అనుకూల ఖలీస్తాన్ అనుకూల సంస్థ కలిసి ఉంచాలని సూచించిందని,, టూల్‌కిట్ తీసుకువెళ్ళే ప్రణాళిక ఉందని టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా నివేదించింది. ప్రభుత్వం చట్టాలను రద్దు చేసినప్పటికీ, "హానికరమైన భారతీయ ప్రచారం" ను ముందుకు పంపండి. ఒక అధికారి ప్రకారం, "మొత్తం ప్రచారం ఎంత చెడ్డదో ఇది చూపించింది". ఫ్యూచర్ కార్యకర్త దిషా రవి కోసం బెంగళూరు శుక్రవారం టూల్‌కిట్‌కు సంబంధించిన ప్రశ్నలను విధానం ద్వారా తీసుకున్నారు.

కొత్త సాగు చట్టాలు రద్దు 
సాగు చట్టాలకు వ్యతిరేకంగా దేశ రాజధాని సరిహద్దుల్లో రైతుల ఆందోళనలు ఏడాదిగా కొనసాగుతున్నాయి. ఈ సందర్భంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం మూడు సాగు చట్టాలను రద్దు చేసేందుకు నిర్ణయించింది. ఈ మేరకు ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ 2021లో నవంబరు 19న ప్రకటించారు. రాబోయే పార్లమెంట్‌ శీతాకాల సమావేశాల్లో ఈ బిల్లు రద్దుచేయబడుతుంది.

ఇవీ చదవండి 

 దీప్‌ సిద్ధూ

ప్రస్తావనలు 
ఢిల్లీ
2020లు
2021లు
ఉద్యమాలు