అక్షరాభ్యాసం

అక్షరాభ్యాసం లేదా విద్యారంభం లేదా అక్షరారంభం అనేది ఒక సాంప్రదాయమైన కార్యక్రమం, ఆచారం. ఈ కార్యక్రమం జరిపిన నాటి నుండి పిల్లలు అక్షరాలు దిద్దడం ప్రారంభిస్తారు. ఈ కార్యక్రమాన్ని సాధారణంగా ప్రతి సంవత్సరం మాఘ శుద్ధ పంచమి నాడు వచ్చే వసంతపంచమి నాడు జరుపుకుంటారు. ఈ పూజా కార్యక్రమంలో పిల్లలకు విద్యాదీక్ష ఇవ్వబడుతుంది, తద్వారా పిల్లవాడు అధికారిక విద్యను పొందేందుకు సిద్ధంగా తయారవుతాడు. ఈ ఆచారంలో సరస్వతీ దేవి పూజ చేస్తారు.

వివరణ, పద్దతి

ఈ కార్యక్రమం కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ వంటి రాష్ట్రాలతో పాటు భారతదేశంలోని హిందూ కుటుంబాలలో సర్వసాధారణంగా జరుపుతారు. అక్షరం అంటే నశించనిది (వర్ణమాల) అని, అభ్యాసం అంటే నేర్చుకోవడం అని అర్థం. వాటిని నేర్చుకోవడానికి చేసే తొలి ప్రయత్నమే ఈ అక్షరాభ్యాస కార్యక్రమం. ఈ వేడుకను తల్లి లేదా తండ్రి లేదా కుటుంబ సభ్యుల సమక్షంలో పురోహితుని ద్వారా పిల్లల కుడి చేతితో బిడ్డను తన ఒడిలో ఉంచుకుని, పంచాక్షరీ మంత్రంతో పాటు ఓంను వ్రాస్తూ అక్షరం దిద్దిస్తారు.

బాసరలో
ఓం చిహ్నాన్ని బీజాక్షరిగా వ్యవహరిస్తారు (సంస్కృతంలో బీజ అంటే మూలం). తెలంగాణలోని బాసరలో ఉన్న జ్ఞాన సరస్వతి ఆలయంలో ఇటువంటి వేడుకలు పెద్ద సంఖ్యలో జరుగుతాయి.

శిశు మందిరాల్లో

దేశ వ్యాప్తంగా విద్యాభారతి ఆధ్వర్యంలో నడుస్తున్న శ్రీ సరస్వతి శిశు మందిర్ పాఠశాలల్లో కూడా ఈ కార్యక్రమాన్ని సామూహిక అక్షరాభ్యాసాలు పేరుతో ప్రతి సంవత్సరం వసంతపంచమి నాడు నిర్వహించి, పిల్లలకు అక్షర పరిచయం చేస్తారు.

మూలాలు

పండుగలు
హిందూ సాంప్రదాయాలు