ఎటా

ఎటా,  ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని పట్టణం. ఎటా జిల్లాకు ముఖ్యపట్టణం. ఎటా జిల్లా అలీగఢ్ డివిజన్‌లో భాగం. ఎటా, కాన్పూర్- ఢిల్లీ హైవే  పై ఉంది, సమీప నగరాలు కస్గంజ్, అలీగఢ్.  ఉర్దూ కవి అమీర్ ఖుస్రో ఎటాలోని పాటియాలీలో జన్మించాడు

చరిత్ర 
7 వ శతాబ్దానికి చెందిన చైనా యాత్రికుడు జువాన్జాంగ్ ఎటా ప్రాంతాన్ని వర్ణిస్తూ, దేవాలయాలు మఠాలతో సమృద్ధిగా ఉందని పేర్కొన్నాడు. 8 వ శతాబ్దానికి ముందు బౌద్ధమతం అణచివేత, గిరిజనుల ఆధిపత్యం తరువాత, తూర్పు వైపుకు వలస వెళ్ళే యాదవులు ఈ ప్రాంతంపై పట్టు సాధించారు. మిగతా ఎగువ భారతదేశంతో పాటు ఇది కూడా 1017 లో ఘజనీ మహమూద్ ఆధీనంలోకి వెళ్ళింది. ఆ తరువాత ఇది ముస్లిం సామ్రాజ్యంతో పాటు ఉత్థాన పతనాలను చూసింది. 18 వ శతాబ్దం చివరలో, వజీర్ అలీ ఖాన్ పాలించిన ప్రాంతంలో ఒక భాగంగా ఉండేది. 1801 లో లక్నో ఒప్పందం ప్రకారం బ్రిటిష్ రాజ్యంలో చేరింది.

భౌగోళికం 
ఎటా  వద్ద  సముద్ర మట్టం నుండి 170 మీటర్ల ఎత్తున ఉంది. ఈసన్ నది పట్టణం గుండా ప్రవహిస్తుంది.

జనాభా 
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఎటా పట్టణ సముదాయం జనాభా 1,31,023. వీరిలో పురుషులు 69,446, ఆడవారు 61,577. అక్షరాస్యత 85.62% 2001 జనగణన ప్రకారం,  ఎటా జనాభా 107,098. జనాభాలో పురుషులు 53%, స్త్రీలు 47% ఉన్నారు. 2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, జనాభా 10% పెరిగింది. అంతకుముందు దశాబ్దంలో 36%తో పోలిస్తే ఇది బాగా తక్కువ. పట్టణంలో 20,303 గృహాలు ఉన్నాయి. మహిళల జనాభా 55,927 కాగా, మొత్తం జనాభాలో పురుషులు 62,590 మంది ఉన్నారు. జనాభాలో 11,786 మంది షెడ్యూల్డ్ కులాలకు చెందినవారు కాగా, 65 మంది షెడ్యూల్డ్ తెగల వారున్నారు.

ఎటా అక్షరాస్యత 68%. ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువ: పురుషుల అక్షరాస్యత 73%, స్త్రీ అక్షరాస్యత 63%. ఎటా జనాభాలో 14% 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు.

రవాణా 
ఎటాలో రైలు మార్గాన్ని భారతదేశ మొదటి అధ్యక్షుడు రాజేంద్ర ప్రసాద్ 1959 లో ప్రారంభించాడు.  రైలు ఎటా నుండి తుండ్లా వరకు, అలాగే కస్గంజ్, అలీగఢ్ వరకు నడుస్తుంది. ఢిల్లీ, ఆగ్రా, అలీగఢ్ లకు ప్రత్యక్ష రైళ్ల కోసం సర్వేను రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ ఆమోదించడంతో ఎటా నుండి ఆగ్రా వరకు ఎటా-ఆగ్రా ఫోర్ట్ ప్యాసింజర్ స్పెషల్ నడవడం మొదలైంది.

మూలాలు 

Coordinates on Wikidata
ఉత్తర ప్రదేశ్ నగరాలు, పట్టణాలు