యాదవ రాజులు

భారతదేశంలో యాదవులది యాదవ రాజులది చాలా పెద్ద చరిత్ర. సంస్కృతంలో వీరిని గోపాలులు అంటారు. కాలక్రమమైన వీరిని గొల్లలు అనిపిస్తున్నారు. వీరు గోవులను సంరక్షించేవారు. గోవుల కాపులుగా ఉన్నారు. కాలక్రమంన గోవులతోపాటు, పశుపోషన లోకి కూడా దిగారు. వీరు మన భారత దేశంలోనే అతి పెద్ద బలమైన సామాజిక వర్గం. వీరి ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయం, రాజ్య పరిపాలన ,పశుపోషణ.భారతదేశంలో అధిక భూములు, అధిక భూస్వాములు వీరే. భారతదేశంలో దాదాపు 30% యాదవులదే .జనాభా ఇది అతి ప్రాచీతమైన సామాజిక వర్గం.శ్రీకృష్ణుడు యాదవుడే. యాదవులు  """ క్షత్రియులు """  .వీరు ప్రధానంగా ఉత్తర భారత దేశంలోనూ, దక్షిణ భారతదేశంలోనూ దాదాపుగా అన్ని రాష్ట్రాలలో కనిపిస్తారు. వీరు రాజ్యాలను పరిపాలిస్తూనే ఒకవైపు రాజ్యంలోని పశువులను సంరక్షించే అతి గొప్ప ఘనత గలవారు. ప్రభుత్వం వీరిని రాష్ట్రాలలో బాక్వర్డ్  అప్పర్ క్యాస్ట్ గా పరిగణించింది.o.c లకు దగ్నరగ్గ రిజర్వేషన్ లేని వారు. విజయనగరం సామ్రాజ్యాన్ని పరిపాలించిన శ్రీకృష్ణదేవరాయలు యాదవుడే.

చారిత్రక ప్రముఖులు 

 వాసు దేవుడు
 నందుడు
 యశోధా
 శ్రీ కృష్ణుడు
 బలరాముడు
 సాత్యకి
 సుబద్రా దేవి
 కుంతీ దేవి
 రాధా రాణి
 కంస
 శిశు పాలుడు
 గోపాలురు
 పోరస్ ( అలెగ్జాండర్ ని నిలువరించింది.)
 జిజియా భాయి
 కాళిదాసు
 వీర పాండ్య కట్ట బ్రహ్మన్న
 శ్రీ కృష్ణ దేవరాయలు
 రావు తులారాం
 ఆనంద కొనార్
 కాటమ రాయ
 జడేజా
 ఆనంద వల్లి, కోటప్ప కొండ చరిత్రలో ప్రముఖురాలు.
 సంకొలి రాయణ్ణ (కురుమగొల్ల) (కర్నాటకా)
 కనగదాసరు కవి (కర్నాటకా)
 వీరపాండియ కట్టబ్రహ్మన

ఇతిహాసాల్లో ప్రస్తావన 
యాదవులు మహాభారత కావ్యంలో పేర్కొనబడటంతో ప్రసిద్ధిపొందారని చెప్పవచ్చు. సంస్కృత మహాభారత కావ్యం ప్రకారం యాదవులు యదు అను రాజు వంశస్థులు. యాదవ వంశము అనేకశాఖలు కలిగి మిక్కిలి ప్రసిద్ధులు అగు రాజులను పలువురను కలిగి ఉండెను. అందు యదువునకు జ్యేష్ఠపుత్రుఁడు అయిన సహస్రజిత్తునుండి హేహయ వంశము ఆయెను. వారికి మాహిష్మతి ముఖ్యపట్టణము. ఆవంశమున కార్తవీర్యార్జునుఁడు మిగుల ప్రసిద్ధికి ఎక్కిన రాజు. అతని వంశస్థులు తాళజంఘులు అను పేర వెలసిరి. యదుని రెండవ పుత్రుఁడు అగు క్రోష్టువు వంశమున ప్రసిద్ధికి ఎక్కినరాజులు శశిబిందువు, జ్యామఘుఁడు, విదర్భుఁడు. వారలలో విదర్భుఁడు విదర్భరాజు వంశస్థాపకుఁడు ఆయెను. అతని మూడవ కొమరుని నుండి చేదివంశము వచ్చెను. రెండవ కొమరుని వంశస్థుఁడు అగు సాత్వతుని నుండి భోజవంశమును, అంధకవంశమును, వృష్ణివంశమును కలిగెను. అందు భోజవంశస్థులు ధారాపురాధిపులు అయిరి. అంధక వంశమున కృష్ణుఁడు పుట్టెను. వృష్ణివంశమున సత్రాజిత్తును సాత్యకియు పుట్టిరి

యాదవులు మహాభారత కావ్యంలో పేర్కొనబడటంతో ప్రసిద్ధిపొందారని చెప్పవచ్చు. సంస్కృత మహాభారత కావ్యం ప్రకారం యాదవులు యదు అను రాజు వంశస్థులు. యాదవ వంశము అనేకశాఖలు కలిగి మిక్కిలి ప్రసిద్ధులు అగు రాజులను పలువురను కలిగి ఉండెను. అందు యదువునకు జ్యేష్ఠపుత్రుఁడు అయిన సహస్రజిత్తునుండి హేహయ వంశము ఆయెను. వారికి మాహిష్మతి ముఖ్యపట్టణము. ఆవంశమున కార్తవీర్యార్జునుఁడు మిగుల ప్రసిద్ధికి ఎక్కిన రాజు. అతని వంశస్థులు తాళజంఘులు అను పేర వెలసిరి. యదుని రెండవ పుత్రుఁడు అగు క్రోష్టువు వంశమున ప్రసిద్ధికి ఎక్కినరాజులు శశిబిందువు, జ్యామఘుఁడు, విదర్భుఁడు. వారలలో విదర్భుఁడు విదర్భరాజు వంశస్థాపకుఁడు ఆయెను. అతని మూడవ కొమరుని నుండి చేదివంశము వచ్చెను. రెండవ కొమరుని వంశస్థుఁడు అగు సాత్వతుని నుండి భోజవంశమును, అంధకవంశమును, వృష్ణివంశమును కలిగెను. అందు భోజవంశస్థులు ధారాపురాధిపులు అయిరి. అంధక వంశమున కృష్ణుఁడు పుట్టెను. వృష్ణివంశమున సత్రాజిత్తును సాత్యకియు పుట్టిరి

యాదవ గోత్రాలు 
కుంకుమ పూల (అరవ )రుషుల, బోధినీల్ల (వర్ధం), వెయ్యవులా, (చండియ), కొషలియ, తిరుశుల(త్రిశూల), కాంకస్, కస్నియ,కలలియ, కత్, కదియాన్, ఖోల్, పెడేంద్ర (గోపిదేశి), ఖైర్, ఖతోదియ, ఖోద్మియ, ఖుదోతియ, ఖుదోలియ, ఖైర్వాల్, ఖేద్కియ, కేశివ్, ఖోసియ, గరాహ్, గంవాల్, గిదాద్, ఘూంగ్లా, చోరా, చైవాదియ, చైదాలియ, జంజాదియ, జాదం, జద్వాల్, చదోదియ, నాగేంద్ర, నానపాల్, నల్లందుల, జద్గోలియ,ఝావత్, తెహ్రాకియ, తొండక్, తక్రాన్, అదుక్వాల్, తతన్, దగర్, దాబర్, దేహ్మివాల్, దాంతర్త, దేశ్వాల్, దహియ, ఉల్లేంల, నిగనియ, నహరియ, నిర్బాన్, నికుం, నిచ్వానియ, పంహార్, పచ్పడియ, రోద్వాల్,బల్రియ,బోగోలు, యాక్ష్వ క్షేణ,కవిలికటల, నాగేంద్రుల , ఉత్తముల, పల్లకిల,kunkulla , nanala,కోమల్ల, పచ్చిపాల,కన్నెందల.nethi beerakaaya, మదుపాల, పాడి పంటల ఆర్యకొప్పుల,mulaga siri,అల్పీసి,aarekuppala

కులాలు