పూణే మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం

పూణే మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం మహారాష్ట్రలోని పూణే నగరం చుట్టూ ఉన్న మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం. ఇందులో రెండు నగరపాలక సంస్థలు, మూడు కంటోన్మెంట్ బోర్డులు ఉన్నాయి. పూణే మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం మొత్తం 7,256.46 కిమీ2 విస్తీర్ణంలో ఉంది. 2011 భారతదేశ జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఈ ప్రాంత జనాభా 7,541,946.

ఈ ప్రాంతానికి సంబంధించిన అభివృద్ధి ప్రణాళికల కొరకు పూణే మహానగర అభివృద్ధి సంస్థ (పిఎమ్‌ఆర్‌డిఎ)కు పూర్తి అధికారం ఉంటుంది. ఈ సంస్థ మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి నేతృత్వంలో పనిచేస్తుంది. పట్టణ ప్రణాళికా పథకాలకు, పూణే రింగ్ రోడ్‌తోపాటు పూణే మెట్రో (లైన్ 3)కు నిర్వాహణకు బాధ్యత వహిస్తుంది.

చరిత్ర 
పూణే, భారతదేశంలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన 9వ నగరం. రాష్ట్ర రాజధాని ముంబై తరువాత మహారాష్ట్రలో రెండవ అతిపెద్ద నగరం. 17వ శతాబ్దం నుండి 18 వ శతాబ్దం వరకు మరాఠా సామ్రాజ్య విస్తరణతో ఈ పూణే నగర చరిత్ర దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది. 18వ శతాబ్దంలో, పూణే భారత ఉపఖండంలో ఒక రాజకీయ కేంద్రంగా మారింది.

1818లో పీష్వా పాలన పతనం తరువాత, బ్రిటిష్ పాలకులు ఈ నగరాన్ని తమ ప్రధాన సైనిక స్థావరాలలో ఒకటిగా మార్చుకున్నారు. స్వాతంత్య్రానంతరం నగరంలో ఉన్నత విద్యారంగంలో మరింత వృద్ధి కనిపించింది. 1961నాటి పాన్‌షెట్ వరద ఫలితంగా నది ఒడ్డున భారీగా గృహనిర్మాణం జరిగడంతో కొత్త శివారు ప్రాంతాల వృద్ధికి దారితీసింది. 1990లలో ఈ నగరం ఒక ప్రధాన సమాచార సాంకేతిక కేంద్రంగా అవతరించింది.

అధికార పరిధి 
పూణే జిల్లాలోని 3 తాలూకాలతో విస్తరించి పూణే మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం ఉంది. ఇందులో పూణే నగరం, పింప్రి చిన్చ్వాడ్ తాలూకాలు, హవేలి తాలూకా దేహు రోడ్ కంటోన్మెంట్ ఉన్నాయి.

ఈ ప్రాంతంలోని స్థానిక సంస్థలు:

నగరపాలక సంస్థలు 
 పూణే నగరపాలక సంస్థ
 పింప్రి చిన్చ్వాడ్ నగరపాలక సంస్థ

కంటోన్మెంట్ బోర్డులు 
 పూణే కంటోన్మెంట్ బోర్డు
 ఖడ్కి కంటోన్మెంట్ బోర్డు
 దేహు రోడ్ కంటోన్మెంట్ బోర్డు

ఇవికూడా చూడండి 
 భారతదేశంలోని మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతాల జాబితా

మూలాలు 

మహారాష్ట్ర నగరాలు పట్టణాలు