రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ క్రికెట్ స్టేడియం

రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ క్రికెట్ స్టేడియం, తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు నగరంలోని ఒక క్రికెట్ స్టేడియం. ఉప్పల్ తూర్పు శివారులో ఉన్న ఈ స్టేడియం గరిష్ట సామర్థ్యం 55,000 కాగా, ఇది లలో విస్తరించి ఉంది. హైదరాబాద్ క్రికెట్ అసోసియేషన్,ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్, సన్‌రైజర్స్ హైదరాబాద్‌కు హోమ్ గ్రౌండ్‌గా పనిచేస్తుంది. 2019 మార్చి 3 నాటికి 5 టెస్టులు, 6 అంతర్జాతీయ వన్డేలు, 2 టి20లకు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. ఈ స్టేడియం 2017 ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ ప్రారంభ, చివరి, 2019 ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ ఫైనల్‌కు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది.

చరిత్ర 
సెంట్రల్ హైదరాబాద్‌లోని బషీర్‌బాగ్‌లోని ఫతే మైదాన్ స్పోర్ట్స్ కాంప్లెక్స్‌లోని లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి స్టేడియమే గతంలో క్రికెటం కు ఉండేది. ఈ స్టేడియం తెలంగాణ రాష్ట్ర స్పోర్ట్స్ అథారిటీకి చెందినది, హైదరాబాదు క్రికెట్ అసోసియేషన్ కి ఈ స్టేడియంపై పరిమిత నిర్వహణ స్వయంప్రతిపత్తి ఉంది. ఎల్.బి. స్టేడియం పరిమాణం చిన్నగా ఉండడంవల్ల ఉన్నత స్థాయి క్రికెట్ మ్యాచ్‌లకు హైదరాబాద్ పరిగణించబడలేదు.

2003లో హెచ్‌సిఎ ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వ ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడుకు కొత్త స్టేడియం కోసం ప్రతిపాదనను సమర్పించింది. ఆ ప్రతిపాదన ఆమోదించబడి బడ్జెట్ కేటాయించబడడంతోపాటు ఉప్పల్‌ ప్రాంతంలో స్టేడియంను నిర్మించడానికి అనువైన భూమిని కూడా ప్రభుత్వం గుర్తించింది. క్రికెట్ స్టేడియం టైటిల్‌ను బహిరంగ వేలం వేయడంతో చాలా నిధులు సమకూరాయి. ఈ వేలంలో ₹65,00,00,000తో విశాఖ ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్ గెలుచుకుంది. ముందుగా ₹43,00,00,000 చెల్లించగా, 2004లో స్టేడియానికి విశాఖ ఇంటర్నేషనల్ క్రికెట్ స్టేడియం అని పేరు పెట్టారు. 2005 నాటికి స్టేడియం నిర్మించబడినప్పుడు భారతదేశం-దక్షిణాఫ్రికా మధ్య తన జరిగే మొదటి వన్డే మ్యాచ్‌కు ఆతిథ్యం ఇవ్వడానికి స్టేడియం సిద్ధంగా ఉంది. అయితే, ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి కాలంలో భారత మాజీ ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీ జ్ఞాపకార్థం స్టేడియం పేరును రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ క్రికెట్ స్టేడియంగా మార్చాలని నిర్ణయించబడింది. ఈ నిర్ణయాన్ని అనుసరించి, స్టేడియం పేరు మార్చడంలో భాగంగా కాంట్రాక్ట్ నిబంధనల ప్రకారం హైదరాబాదు క్రికెట్ అసోసియేషన్ కాంట్రాక్ట్ ధర కంటే ఆరురెట్లు విశాఖ ఇండస్ట్రీస్ కు చెల్లించాల్సి వచ్చింది. అయితే ప్రభుత్వం చేసిన కొన్ని చర్చల తర్వాత, ₹43,00,00,000, అంటే కాంట్రాక్ట్ ధర మాత్రమే చెల్లించడానికి ఇరు సంస్థలు అంగీకారానికి రావడంతో విశాఖ ఇండస్ట్రీస్ వైదొలిగింది. చివరలను పెవిలియన్ ఎండ్, నార్త్ ఎండ్ అని పిలుస్తారు. వివిఎస్ లక్ష్మణ్ పదవీ విరమణ సందర్భంగా, నార్త్ ఎండ్‌కి అతని పేరు పెట్టడం ద్వారా అతడిని గౌరవించాలని హైదరాబాదు క్రికెట్ అసోసియేషన్ నిర్ణయించింది.

గణాంకాలు & రికార్డులు 
 జరిగిన మ్యాచ్‌లు

 టెస్ట్ క్రికెట్ - 5
 వన్డే - 6
 టి20 - 2

రికార్డులు 
 2000లో బంగ్లాదేశ్ 2017లో భారత్‌లో పర్యటించినప్పుడు టెస్ట్ హోదా పొందిన తర్వాత బంగ్లాదేశ్ ఈ వేదికపై భారత్‌లో తమ మొట్టమొదటి టెస్ట్ ఆడింది.

గ్రౌండ్ కెపాసిటీ 
 ఉప్పల్ - రామాంతాపూర్ - హబ్సిగూడ మధ్యలో 16 ఎకరాలలో ఈ స్టేడియం విస్తరించి ఉంది. ఇందులో 55,000 మంది ప్రేక్షకులు కూర్చునే సామర్థ్యం ఉంది. చివరలు పెవిలియన్ ఎండ్, నార్త్ ఎండ్ (వివిఎస్ లక్ష్మణ్ ఎండ్)
 ఇందులోని ఒక స్టాండ్ కు కొత్తగా హైదరాబాద్ క్రికెట్ అసోసియేషన్ ప్రెసిడెంట్ మహ్మద్ అజారుద్దీన్ పేరు పెట్టబడగా అది 2019 డిసెంబరు 6న ప్రారంభించబడింది.
 2007 ఏప్రిల్ లో ప్రారంభించబడిన డే-నైట్ మ్యాచ్‌ల సమయంలో స్టేడియంలోని ఆరు టవర్‌లపై ఫ్లడ్‌లైట్లు అమర్చబడ్డాయి.
 ఇక్కడ వికెట్‌ను ఫ్లాట్ ట్రాక్‌గా పరిగణిస్తారు, బ్యాట్స్‌మన్‌కు అనుకూలమైన, అధిక స్కోరింగ్ పిచ్‌గా పేరు పొందింది.

సన్‌రైజర్స్ హైదరాబాద్ 

ఐపిఎల్  గవర్నింగ్ కౌన్సిల్ ద్వారా సన్‌రైజర్స్ హైదరాబాద్ అనేది హైదరాబాద్‌లో ఉన్న క్రికెట్ ఫ్రాంచైజీ. సన్ టీవీ నెట్‌వర్క్‌కి చెందిన కళానిధి మారన్ ఈ టీమ్‌కు యజమానిగా ఉన్నాడు. 2016 ఐపీఎల్ సీజన్‌లో జట్టు విజేతగా నిలిచింది. 2013 మార్చి 8న జట్టు జెర్సీని ఆవిష్కరించారు. 2013 మార్చి 12న బి.వి. ప్రకాష్ సంగీతం అందించిన పాట విడుదలైంది. 2012 డిసెంబరు 20న లోగో ఆవిష్కరించబడింది.

2008 ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్‌లో డెక్కన్ ఛార్జర్స్ టీం అన్ని మ్యాచ్‌లలో ఓడిపోయింది. దాంతో స్వదేశీ జట్టు డ్రెస్సింగ్ రూమ్ స్థానాన్ని మార్చాలని మేనేజ్‌మెంట్ నిర్ణయించుకుంది, వినాయకుడి విగ్రహాన్ని కూడా ఏర్పాటుచేసింది. మేనేజ్‌మెంట్ ప్రయత్నాల ఫలితంగా తదుపరి మ్యాచ్‌లో వంద పరుగులకుపైగా తేడాతో ఇంగ్లాండ్‌ను ఓడించి భారత జట్టు విజయం సాధించింది. ఈ వేదికపై ఆతిథ్యమిచ్చిన 5 టెస్టు మ్యాచ్‌ల్లో భారత్ 4 గెలిచింది (1 డ్రా). స్వదేశంలో దాదాపు అన్ని విజయాలతో సన్‌రైజర్స్ హైదరాబాద్ అదృష్టాన్ని కూడా మార్చేసింది. ఐపీఎల్ 2019లో హైదరాబాద్ క్రికెట్ అసోసియేషన్ ఉత్తమ స్టేడియం, పిచ్ అవార్డును గెలుచుకుంది.

టెస్ట్ క్రికెట్ 
ప్రపంచ క్రికెట్‌లో టెస్టు మ్యాచ్‌లకు ఇది 101వ వేదిక.

స్టేడియం రికార్డులు 
 2018 అక్టోబరు 12న వెస్టిండీస్‌పై ఈ స్టేడియంలో ఉమేష్ యాదవ్ తన టెస్ట్ కెరీర్‌లో తన మొదటి 10 వికెట్ల రికార్డును నమోదు చేశాడు.
 2018 ఆగస్టు 23న రవిచంద్రన్ అశ్విన్ ఈ స్టేడియంలో న్యూజిలాండ్‌పై టెస్ట్‌లలో మొదటి 10 వికెట్ల రికార్డును నమోదు చేశాడు.

టెస్ట్ మ్యాచ్‌ల రికార్డులు

అంతర్జాతీయ వన్డే క్రికెట్ 
 ఆస్ట్రేలియా స్కోరు 350/4, ఇది స్టేడియంలో అత్యధిక స్కోరు.
 ఇంగ్లండ్ 174 పరుగులు చేసింది, ఇది స్టేడియంలో అత్యల్ప స్కోరు.
 మూడు మ్యాచ్‌ల్లో యువరాజ్ సింగ్ చేసిన 233 పరుగులే స్టేడియంలో అత్యధిక పరుగులు.
 సచిన్ టెండూల్కర్ 175 పరుగులే స్టేడియంలో అత్యధిక వ్యక్తిగత స్కోరు.
 సచిన్ టెండూల్కర్ 17,000 వన్డే క్రికెట్ పరుగులు పూర్తిచేసాడు, తన 45వ వన్డే క్రికెట్ సెంచరీని చేసాడు. అతని 60వ వన్డే క్రికెట్ మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అవార్డును అందుకున్నాడు.
 ఒక మ్యాచ్‌లో 14 వికెట్ల నష్టానికి 697 పరుగులు చేసింది.
 2019లో ఈ వేదికపై భారత్ తన 500వ వన్డే విజయాన్ని పూర్తి చేసుకుంది.

వన్ డే ఇంటర్నేషనల్ రికార్డ్స్

ట్వంటీ20 ఇంటర్నేషనల్ 
2017 అక్టోబరు 13న ఆస్ట్రేలియాతో జరిగిన తొలి ట్వంటీ20 ఇంటర్నేషనల్‌కు ఈ స్టేడియం ఆతిథ్యమివ్వాల్సి ఉండగా ఔట్‌ఫీల్డ్ తడిగా ఉండటంతో మ్యాచ్ రద్దు చేయబడింది.

2019 డిసెంబరు 6న భారత్-వెస్టిండీస్‌ మధ్య జరిగిన మ్యాచ్‌, ఇక్కడ జరిగిన తొలి ట్వంటీ20 ఇంటర్నేషనల్‌. ఇది అత్యధిక స్కోరింగ్ మ్యాచ్, ఇందులో భారత్ 6 వికెట్ల తేడాతో విజయం సాధించింది.

 ఒక్క మ్యాచ్‌లో 27 సిక్సర్లు కొట్టారు, భారత్‌లో టీ20లో అత్యధిక సిక్సర్లు కొట్టిన ఘనత ఇదే.
 ఒక మ్యాచ్‌లో 9 వికెట్ల నష్టానికి 416 పరుగులు చేసింది.
 ఈ వేదికపై కేఎల్ రాహుల్ టీ20లో తన 1000 పరుగుల మైలురాయిని చేరుకున్నాడు.

2022 సెప్టెంబర్ 25న భారత్-ఆస్ట్రేలియా మధ్య జరిగిన మ్యాచ్‌లో భారత్  6 వికెట్ల తేడాతో  విజయం సాధించింది.

ట్వంటీ20 అంతర్జాతీయ రికార్డులు

ఇవీ చూడండి 

 లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి స్టేడియం, హైదరాబాదు
 జింఖానా క్రికెట్ మైదానం

మూలాలు 

హైదరాబాదు క్రీడా వేదికలు
2003 స్థాపితాలు
భారతదేశం లోని క్రికెట్ మైదానాలు