పీనియల్ గ్రంధి

పీనియల్ గ్రంధి (Pineal gland) (సుషుమ్న నాడి, కుండలి, లేదా బ్రహ్మనాడి) అనేది దాదాపు అన్ని సకశేరుకాల మెదడులో ఉండే ఎండోక్రైన్ గ్రంధి. ఈ గ్రంధి మెలటోనిన్ అనే హార్మోన్ ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఈ హార్మోను నిద్రను నియంత్రిస్తుంది. ఇది పైన్ కోన్ ఆకారంలో ఉండటం చేత ఆ పేరు వచ్చింది. ఇది ఎరుపు ఊదారంగులను కలగలిసి ఉంటుంది. మానవ మస్తిష్కంలో దీని పరిమాణం సుమారు ఒక బియ్యపు గింజంత (సుమారు 5- 8 మి.మీ) ఉంటుంది.

పురాతన గ్రీకులు దీన్ని మొదటి సారిగా గుర్తించారు. దీన్ని ఒక కవాటం లాంటిది అనుకున్నారు.

నిర్మాణం 
పీనియల్ గ్రంథి 1-2 సంవత్సరాల వయసు దాకా నెమ్మదిగా పరిమాణం పెరిగి తర్వాత అలాగే ఉండిపోతుంది. కానీ దాని బరువు మాత్రం యవ్వనం తర్వాత కొద్దిగా పెరుగుతుంది.

సమాజం, సంస్కృతి 
19వ శతాబ్దంలో దివ్యజ్ఞాన సమాజాన్ని స్థాపించిన తాత్వికురాలు మేడం బ్లావట్‌స్కీ ఈ గ్రంధిని హిందూమతంలో పేర్కొన్న మూడో నేత్రం, లేదా ఆజ్ఞాచక్రంగా అభివర్ణించింది. ఈ భావన ఇప్పటికీ ప్రజాదరణ పొందుతోంది.

మూలాలు 

మానవ దేహము