వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్

వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ (మే 28, 1883 - ఫిబ్రవరి 26, 1966) భారత రాజకీయ నాయకుడు, కార్యకర్త, రచయిత. ఈయన 1922 లో రత్నగిరి కారాగారంలో ఉండగా హిందూత్వ అనే రాజకీయ హిందూ జాతీయవాదాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు. హిందు మహాసభ ఏర్పాటులో ఈయన కీలక సభ్యుడు. తన ఆత్మకథ రాసినప్పటి నుంచి ఆయన పేరు ముందు వీర్ అనే పదాన్ని వాడటం ప్రారంభించాడు. హిందూ మహాసభలో చేరిన తర్వాత హిందువులనందరినీ భారతీయత పేరు మీదుగా ఏకతాటిపైకి తెచ్చేందుకు హిందూత్వ అనే పదాన్ని వాడాడు. సావర్కర్ నాస్తికుడు.

సావర్కర్ ఉన్నత పాఠశాల విద్యార్థిగా ఉండగానే తన రాజకీయ కార్యకలాపాలు ప్రారంభించాడు. పుణె లోని ఫెర్గూసన్ కళాశాలలో కూడా వీటిని కొనసాగించాడు. ఇతను తన సోదరుడితో కలిసి రహస్యంగా అభినవ భారత్ సొసైటీ అనే సంస్థను స్థాపించాడు. తర్వాత తన న్యాయవిద్య కోసం యుకెకి వెళ్ళినపుడు అక్కడ ఇండియా హౌస్, ఫ్రీ ఇండియా సొసైటీ సంస్థ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొనడం ప్రారంభించాడు. విప్లవం ద్వారా భారతదేశం సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యాన్ని పొందాలని పుస్తకాలు రాశాడు. 1857 ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామాన్ని గురించి ఈయన రాసిన ది ఇండియన్ వార్ ఆఫ్ ఇండిపెండెన్స్ అనే పుస్తకాన్ని బ్రిటిష్ వారు నిషేధించారు.

1910 లో విప్లవ సంస్థ ఇండియా హౌస్ తో సంబంధాలు కలిగి ఉన్నందున ఈయనను అరెస్ట్ చేసి భారత్ కు తరలించారు. భారత్ కు వచ్చే దారిలో ఫ్రాన్స్ లో తాను ప్రయాణించే ఓడ ఎస్ ఎస్ మర్సీలెస్ నుంచి నీళ్ళలో దూకి తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. కానీ ఫ్రెంచి ఓడరేవు అధికారులు అతన్ని తిరిగి బ్రిటిష్ అధికారులకు అప్పగించారు. భారత్ కు రాగానే సావర్కర్ కు 50 ఏళ్ళ జైలు శిక్ష విధించిన బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఆయనను అండమాన్ దీవుల్లోకి సెల్యులార్ జైలుకు తరలించారు. తర్వాత ఆయన బ్రిటిష్ అధికారులకు ఎన్నో క్షమాపణ లేఖలు రాసిన తర్వాత 1924 లో ఆయన్ను విడుదల చేశారు. జైలు నుంచి విడుదలైన తర్వాత బ్రిటిష్ ప్రభుత్వాన్ని విమర్శించడం దాదాపు మానివేశాడు.

1937 తర్వాత ఆయన విస్తృతంగా పర్యటించడం మొదలుపెట్టాడు. ఆ క్రమంలోనే వక్తగా, రచయితగా మారి హిందూ జాతీయవాదాన్ని, సమాజంలో ఏకత్వాన్ని సమర్ధించాడు. 1938 లో మరాఠీ సాహిత్య సమ్మేళన్ కు అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. హిందు మహాసభకు అధ్యక్షుడిగా భారతదేశాన్ని ఒక హిందూ రాష్ట్రమనే భావనను ఆమోదించాడు. ముస్లింలు ప్రత్యేక పాకిస్థాన్ ఏర్పాటు అనే కల నుంచి బయటపడితే సిక్కులతో కలిసి సిక్కిస్థాన్ ఏర్పాటు చేయవచ్చని సిక్కులకు భరోసా ఇచ్చాడు. సావర్కర్ హిందూ రాజ్యం గురించే కాకుండా పంజాబ్ లో సిక్కుల కోసం సిక్కిస్థాన్ ఏర్పాటు గురించి కూడా ఆలోచించాడు.

అయితే 1939 సంవత్సరంలో ముస్లిం లీగ్, కాంగ్రెస్ నుంచి వేరు పడటం, సావర్కర్ ను కాంగ్రెస్ తనలో కలుపుకోకపోవడం వలన ముస్లిం లీగ్ తో అనుబంధం ఏర్పరుచుకున్నాడు. అంతే కాకుండా రెండు దేశాలుగా ఏర్పడటాన్ని సమర్ధించాడు. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమాన్ని వ్యతిరేకించి దాన్ని అధికారికంగా బహిష్కరించాడు. స్టిక్ టు యువర్ పోస్ట్స్ అనే ఒక లేఖ కూడా రాసి, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ సైన్యంలో చేరాడు. 1948 లో సావర్కర్ ను మహాత్మా గాంధీ హత్యలో సహ కుట్రదారుగా చేర్చారు. అయితే ఆధారాలు లేకపోవడంతో కోర్టు అతన్ని విడుదల చేసింది.

బాల్యం, విద్యాభ్యాసం 
ఈయన మహారాష్ట్ర, నాసిక్ లోని భగపూర్ గ్రామంలో జన్మించాడు. అతని పూర్తి పేరు వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్. తండ్రి పేరు దామోదర్‌పంత్ సావర్కర్, తల్లి రాధాబాయి. చిన్న వయస్సులోనే తల్లిదండ్రులను కోల్పోయాడు. సావర్కర్ ధైర్యవంతుడైన వ్యక్తి అందుకే అతనిని 'వీర్' అనే పేరుతో పిలిచారు. తన చిన్న తనములో వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ అన్నయ్య గణేష్ (బాబారావు) ప్రభావితంతో వీర్ సావర్కర్ కూడా ఒక విప్లవాత్మక యువకుడు అయ్యాడు. అతను చిన్నతనంలో, 'మిత్రా మేళా' అనే యువ బృందాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. లాలా లజపత్ రాయ్, బాల్ గంగాధర్ తిలక్, బిపిన్ చంద్ర పాల్ రాజకీయ నాయకుల నుండి ప్రేరణ పొందారు. తన సమూహాన్ని విప్లవాత్మక కార్యకలాపాలలో నిమగ్నం చేశారు. అతను పూణేలోని 'ఫెర్గూసన్ కాలేజీ'లోతన బ్యాచిలర్ డిగ్రీ పూర్తి చేశాడు. సావర్కర్ ఇంగ్లాండ్‌లో న్యాయవిద్యను ఉపకారవేతనము (స్కాలర్‌షిప్) తో చదవడానికి ప్రభుత్వం నుంచి సహాయం అందుకున్నాడు . సావర్కర్ ను ఇంగ్లాండ్ పంపించి చదువు కొనసాగించడానికి శ్యాంజీ కృష్ణ వర్మ సహాయం చేశాడు. వీర సావర్కర్ 'గ్రేస్ ఇన్ లా కాలేజీ'లో చేరినాడు, ' ఇండియా హౌస్ 'లో వసతి పొందాడు. లండన్లో, వీర్ సావర్కర్ తన తోటి భారతీయ విద్యార్థులను ప్రేరేపించి, స్వేచ్ఛ కోసం బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా పోరాడటానికి 'ఫ్రీ ఇండియా సొసైటీ' అనే సంస్థను ఏర్పాటు చేశాడు. 1857 తిరుగుబాటు' తరహాలో, వీర్ సావర్కర్ స్వాతంత్య్రం సాధించడానికి గెరిల్లా యుద్ధం గురించి ఆలోచించాడు. అతను "భారత  స్వాతంత్య్రం యుద్ధం చరిత్ర" పేరుతో ఒక పుస్తకం రాశాడు, ఇది స్వేచ్ఛ కోసం బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా పోరాడటానికి చాలా మంది భారతీయులను ప్రేరేపించింది. ఈ పుస్తకాన్ని బ్రిటిష్ వారు నిషేధించినప్పటికీ, ఇది అనేక దేశాలలో ప్రజాదరణ పొందింది. వీర సావర్కర్ యువతను దేశభక్తులుగా తయారు చేసి సైన్యంగా చేసుకున్నాడు. స్హిి్ధ్య్య్్ సర్ విలియం హట్ కర్జన్ విల్లీ అనే బ్రిటిష్ భారత ఆర్మీ అధికారి హత్య కేసులో నిందితుడైన తన స్నేహితుడు మదన్ లాల్ ధింగ్రాకు కూడా చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించాడు. భారతదేశంలో వీర్ సావర్కర్ అన్నయ్య మింటో-మోర్లే సంస్కరణ అని పిలువబడే 'ఇండియన్ కౌన్సిల్ యాక్ట్ 1909' కు వ్యతిరేకంగా నిరసనను నిర్వహించారు. ఈ నిరసనతో, బ్రిటిష్ పోలీసులు వీర్ సావర్కర్ నేరానికి కుట్ర పన్నారని, అతనిపై వారెంట్ జారీ చేశారని పేర్కొన్నారు. అరెస్టు నుండి తప్పించుకోవడానికి, వీర్ సావర్కర్ ప్యారిస్కు పారిపోయాడు.అక్కడ భికాజీ కామా ఇంట్లో ఆశ్రయం పొందాడు. 1910 మార్చి 13 న, అతన్ని బ్రిటిష్ పోలీసులు అరెస్టు చేశారు, కానిప్యారిస్ లో వీర్ సావర్కర్‌ను అరెస్టు చేయడానికి బ్రిటిష్ అధికారులు తగిన చట్టపరమైన చర్యలను ప్రారంభించకపోవడంతో ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం మండి పడింది. బ్రిటిష్ అధికారులు, ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం మధ్య వివాదాన్ని శాశ్వత న్యాయస్థానం 1911 లో ఒక తీర్పు ఇచ్చింది. వీర్ సావర్కర్‌పై తీర్పు వెలువడిందని, అతనికి 50 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష వేసారు . వీర సావర్కర్ ను బొంబాయికి పంపి, అతన్ని1911 జూలై 11 న అండమాన్, నికోబార్ ద్వీపానికి తీసుకువెళ్లారు. అక్కడ, కాలా పానీగా ప్రసిద్ధి చెందిన సెల్యులార్ జైలులో నిర్బందించారు. . జైలులో తీవ్రంగా హింసించారు. అయినా సావర్కర్ లో జాతీయ స్వేచ్ఛా స్ఫూర్తి కొనసాగింది జైలులో తన తోటి ఖైదీలకు చదవడం, వ్రాయడం నేర్పడం ప్రారంభించాడు. జైలులో ప్రాథమిక గ్రంథాలయాన్ని ప్రారంభించడానికి ఆయన ప్రభుత్వం నుండి అనుమతి తీసుకున్నారు 

భారతదేశం స్వాతంత్య్రం సాధించబడుతుందని భావించి, సమాధిని సాధించాలనే కోరికను ప్రకటించాడు. అతను 1966 ఫిబ్రవరి 1 న నిరాహార దీక్షను ప్రారంభించాడు, 1966 ఫిబ్రవరి 26 న కన్నుమూశాడు  అండమాన్, నికోబార్ దీవుల ద్వీపసమూహం పోర్ట్ బ్లెయిర్‌లో ఏకైక అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాన్ని కలిగి ఉంది. దీనికి వీర్ సావర్కర్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (IXZ) అని పేరు పెట్టారు. పోర్ట్ బ్లెయిర్ అండమాన్, నికోబార్ దీవుల రాజధాని నగరం. భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేయడంలో చురుకుగా పాల్గొన్న స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు వీర్ సావర్కర్ ( వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ ) పేరు మీద ఈ విమానాశ్రయానికి పేరు పెట్టారు. ప్రసిద్ధ అండమాన్ సెల్యులార్ జైలులో ఏకాంత గదిలో పరిమితమైన రాజకీయ ఖైదీగా వీర్ సావర్కర్ 10 బాధాకరమైన సంవత్సరాలు గడిపాడు.

కులవ్యవస్థ 
సావర్కర్ కుల వ్యవస్థను, అస్పృశ్యతను విమర్శించాడు. కుల వ్యవస్థ హిందూ సమాజాన్ని నిందించదగినదిగా ఉన్నదని సావర్కర్ గమనించాడు. కాలా పానీ జైలు శిక్ష నుండి తిరిగి వచ్చిన తరువాత, సావర్కర్ కులాంతర భోజనాన్ని నిర్వహించడం ప్రారంభించాడు. 1930 సంవత్సరములో సావర్కర్ మొదటి పాన్-హిందూ గణేష్ చతుర్థిని ప్రారంభించాడు, ఈ ఉత్సవాలకు అస్పృశ్యులు అని పిలవబడే వారు అనువదించిన కీర్తనలతో ఉంటాయి. ఉన్నత కులాలకు చెందిన వారు ఈ భక్తి గీతాలను అందించిన వారికి పూలమాలలు వేస్తారని చెప్పారు. మహిళలు బహిరంగంగా ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడం, కులాంతర భోజనాలు ఈ ఉత్సవాలలో ప్రత్యేక లక్షణాలు. 1931లో రత్నగిరిలో పతిత్ పవన్ ఆలయం స్థాపించబడింది. ఈ ఆలయం అన్ని కులాల నుండి ప్రాతినిధ్యం కలిగి ఉంది. వీటిలో మునుపటి అస్పృశ్యులకు చెందినవారు కూడా ఉన్నారు. 1933 మే 1న సావర్కర్ అన్ని కులాల హిందువుల కోసం ఒక హోటల్ ప్రారంభించాడు. మహార్ కులానికి చెందిన ఒక వ్యక్తి అక్కడ ఆహారాన్ని వడ్డిస్తారు. వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ ఆంగ్ల, హిందీ భాషలలో కొన్ని రచనలు చేసాడు.

రచనలు

ఆంగ్ల  రచనలు 
 హు ఈజ్ ఎ హిందు? 
 సమగ్ర సావర్కర్ వాంగ్మయ
 ఇండియన్ వార్ ఆఫ్ ఇండిపెండెన్స్ 1857 
 మై ట్రాన్స్‌పోర్టేషన్ ఫర్ లైఫ్

హిందీ రచనలు 
 ఆజనమ్ కారవాస్ అర్ధత్ అండమాన్ కా 'ప్రియ ప్రవాస్' 
 సావర్కర్ సమగ్ర సావర్కర్, 
 కాలా పానీ సావర్కర్, 
 మేరా అజేవాన్ కరావాస్ సావర్కర్, 
 1857 కా స్వాతంత్ర్య సమర్ సావర్కర్,
 మైజినీ చరిత్ర సావర్కర్

గమనికలు

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు 

అండమాన్ నికోబార్ దీవులు
1883 జననాలు
1966 మరణాలు
స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
రచయితలు