శ్రీనివాస్ వరదన్

శతమంగళం రంగ అయ్యంగార్ శ్రీనివాస వరదన్ (ఆంగ్లం: S. R. Srinivasa Varadhan; 1940 జనవరి 2) భారతీయ అమెరికన్ గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు. 20వ శతాబ్దపు అత్యంత ప్రభావవంతమైన గణిత శాస్త్రజ్ఞులలో ఒకరిగా విస్తృతంగా గుర్తింపు పొందాడు.

ఆయన సంభావ్యత సిద్ధాంతానికి తన ప్రాథమిక సహకారానికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. నార్వేజియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ అండ్ లెటర్స్ 2007 ఆయనకు అబెల్ ప్రైజ్ని అందజేసాయి. దీంతో ఆసియా ఖండంలోనే ఈ ప్రైజ్ గెలుచుకున్న మొదటి వ్యక్తిగా శ్రీనివాస్ వరదన్ గుర్తింపుపొందాడు.

గణిత శాస్త్రవేత్త ఎస్.ఆర్. శ్రీనివాస్ వరదన్‌ను పద్మవిభూషణ్‌తో 2023లో భారత ప్రభుత్వం సత్కరించింది.

బాల్యం, విద్య 
చెన్నైలో (అప్పటి మద్రాసు) హిందూ తమిళ బ్రాహ్మణ అయ్యంగార్ కుటుంబంలో శ్రీనివాస్ వరదన్ 1940 జనవరి 2న జన్మించాడు. మద్రాస్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి 1960లో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందిన శ్రీనివాస్ వరదన్ కలకత్తాలోని ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇన్స్టిట్యూట్ (ISI) నుండి 1963లో సి ఆర్ రావు ఆధ్వర్యంలో డాక్టరేట్ పొందాడు. 1956–1963 మధ్యకాలంలో ISI లోని ప్రసిద్ధ నలుగురిలో ఆయన ఒకడు కాగా ఇతరులు ఆర్. రంగారావు, కె. ఆర్. పార్థసారథి, వీరవల్లి ఎస్. వరదరాజన్.

కెరీర్ 
1963లో శ్రీనివాస్ వరదన్ భారతదేశం నుండి న్యూయార్క్‌లోని కొరెంట్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌కు పోస్ట్‌డాక్టోరల్ ఫెలోగా వెళ్ళాడు. అతను ప్రస్తుతం గణితశాస్త్ర ప్రొఫెసర్, ఫ్రాంక్ జె గౌల్డ్ కౌరెంట్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మ్యాథమెటికల్ సైన్సెస్‌లో సైన్స్ ప్రొఫెసర్‌గా ఉన్నాడు.

గుర్తింపు 

 1994లో బిర్‌ఖోఫ్ ప్రైజ్
 1995లో మార్గరెట్ మరియు హెర్మన్ సోకోల్ అవార్డు, న్యూయార్క్ యూనివర్శిటీ 
 1996లో లెరోయ్ పి స్టీల్ ప్రైజ్‌, అమెరికన్ మ్యాథమెటికల్ సొసైటీ
 2007లో అబెల్ బహుమతి
 2008లో పద్మభూషణ్‌, భారత ప్రభుత్వం
 2010లో నేషనల్ మెడల్ ఆఫ్ సైన్స్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ ప్రభుత్వం
 2023లో భారతదేశపు రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మవిభూషణ్

మూలాలు 

1940 జననాలు
పద్మ పురస్కారాలు
భారతీయ గణిత శాస్త్రవేత్తలు
గణిత శాస్త్రము
ప్రపంచ ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్తలు