లీపా లోయ

లీపా లోయ (ఆంగ్లం: Leepa Valley)  పాకిస్తాన్ పరిపాలనలో ఉన్న ఆజాద్ కాశ్మీర్‌లోని హట్టియన్ బాలా జిల్లాలో 83 కి.మీ. ముజఫరాబాద్ నుండి  ఈ లోయను రేషియాన్, దావో ఖాన్, లీపా చానానియన్ విభాగాలుగా విభజించారు .

చరిత్ర 
లీపా లోయ గతంలో జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని కుప్వారా జిల్లాకు చెందిన కర్నా తహసీల్‌లో భాగం. ఈ లోయ ఇప్పుడు పాకిస్తాన్‌లోని ఆజాద్ కాశ్మీర్‌లోని జీలం లోయ జిల్లాలో భాగం. ఇది రెండు పొరుగు దేశాలలో కలహాలకు దారితీసింది. లీపా లోయ జనాభా 80,000.

భౌగోళికం 
లీపా లోయ 3,000 మీ. సముద్ర మట్టానికి పైన. ఏడాది పొడవునా హిమపాతం క్రమం తప్పకుండా సంభవిస్తుంది.

మొత్తం లోయలో వరి పంట, ఆపిల్ పొలాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. తూర్పు నుండి పడమర వరకు లోయలో నిలబడి ఉన్నప్పుడు జమ్మూ కాశ్మీర్ నుండి వేరుచేసే నియంత్రణ రేఖ అక్కడి నుండి చూడవచ్చు. వేసవిలో దాని పచ్చని నదీ క్షేత్రాలు సాధారణ చెక్క కాశ్మీరీ ఇళ్ళు పర్యాటకులకు అద్భుతమైన దృశ్యాన్ని అందిస్తాయి. లోయలో మాట్లాడే ప్రధాన భాష కాశ్మీరీ, తరువాత హింద్కో, పహారీ-పోత్వారీ గోజారి.

వివిధ రకాల లోయలు 
లోయ ఏర్పడిన విధానాన్ని బట్టి వీటిలో అనేక రకాలున్నాయి. వాటిలో కొన్ని:

 నది ప్రవహించే లోయ
 వెడల్పైన చదునైన లోయ. అందులో నది ప్రవహిస్తూంటుంది
 కొండలు గుట్టల మధ్య ఉండే చిన్నపాటి లోయ
 లోతైన, సన్నటి, చదునైన అడుగుతో ఉండే లోయ.
 కోత వల్ల ఏర్పడే లోయ
 భూగర్భంలో ఏర్పడే పరిమాణాల వల్ల ఏర్పడే లోయలు
 పొడి లోయ - నీటి కోత వల్ల ఏర్పడని లోయలు
 రెండూ సమాంతర పర్వత శ్రేణుల మధ్య ఏర్పడే పొడవాటి లోయ.
 కాన్యన్లు, గండ్లు, చీలికలు మొదలైనవాటిని లోయలుగా పరిగణించరు.

ప్రపంచంలో ప్రముఖ లోయలు 

 కాలిఫోర్నియా మధ్య లోయ, అమెరికా
 రాగి కాన్యన్
 డెన్యుబ్ లోయ, యురపు,
 మృత్యు లోయ, అమెరికా
 గ్రాండ్ కాన్యన్, అమెరికా
 గొప్ప గ్లెన్ స్కాట్లాండ్
 గొప్ప రిఫ్ట్ లోయ
 ఇండస్ లోయ, ఇండియా-పాకిస్థాన్
 లోయిర్ లోయ, ఫ్రాన్స్
 నాపా కౌంటీ, అమెరికా
 నైలు లోయ ఈజిప్టు
 ఒకనాగన్ లోయ కెనడా
 ఒవెన్స్ లోయ కాలిఫోర్నియా
 పన్షీర్ లోయ
 రైన్ లోయ, ఫ్రాన్స్
 రోన్ లోయ, ఫ్రాన్స్
 రియో గ్రాండ్ లోయ, అమెరికా
 షెనన్డో లోయ అమెరికా
 సొనొమా లోయ, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా
 రాజుల లోయ ఈజిప్టు
 సూర్య లోయ అమెరికా
 సాన్ ఫెర్నాండొ లోయ అమెరికా
 సాంతా క్లారా లోయ లేదా సిలికాన్ లోయ అమెరికా
 దక్షిణ వేల్స్ లోయలు వేల్స్
 మెక్సికో లోయ మెక్సికో.

పాకిస్తానులోని ప్రముఖ లోయలు 

 హన్జా రాష్ట్రం (మాజీ) హుంజా-నగర్ జిల్లా
 బాగ్రోట్ లోయ
 నల్తార్ లోయ
 హుంజాలో షమానిజం
 ఉత్తర ప్రాంతాలు (పూర్వ)
 బౌద్ధమతం సిల్క్ రోడ్ ప్రసారం
 కరాకోరం హైవే
 కరాకోరం పర్వతాలు
 నీలం లోయ
 కలాషా లోయ
 కాఘన్ లోయ
 నగర్ లోయ

మూలాలు 

భూగోళశాస్త్రం
లోయలు