మహిళల సీనియర్ వన్ డే ట్రోఫీ

మహిళల సీనియర్ వన్ డే ట్రోఫీని గతంలో సీనియర్ ఉమెన్స్ వన్ డే లీగ్ అని పిలిచారు. ఇది భారతదేశంలో జరిగిన మహిళల జాబితా ఎ క్రికెట్ టోర్నమెంట్. ఇది 2006–07 సంవత్సరంలో ప్రారంభమైంది. దీనికి రాష్ట్ర క్రికెట్ అసోసియేషన్‌ల తరుపున 24 జట్లు ప్రాతినిధ్యం వహించాయి. అయితే ఇటీవలి 2022–23 సీనియర్ మహిళల వన్డే లీగ్ లో 37 జట్లు పోటీ పడ్డాయి. రైల్వేస్ మహిళల క్రికెట్ జట్టు ఇటీవలి కాలంతో మొదటి దానితో సహా 14 సార్లు టోర్నమెంట్‌ను గెలుచుకుంది. ఢిల్లీ మహిళల క్రికెట్ జట్టు, బెంగాల్ మహిళల క్రికెట్ జట్టు ఒక్కో టోర్నమెంట్‌ను గెలుచుకున్నాయి.

చరిత్ర 
టోర్నమెంట్, సీనియర్ ఉమెన్స్ వన్ డే లీగ్‌గా 2006-07 సంవత్సరంలో ప్రారంభమైంది, సీనియర్ నేషనల్ ఉమెన్స్ క్రికెట్ ఛాంపియన్‌షిప్, సంయుక్త జాబితా ఎ, 2002-03లో ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ పోటీ ముగిసిన తర్వాత భారతదేశం లోని రాష్ట్ర జట్లు పాల్గొన్న మొదటి పోటీ. మొదటి టోర్నమెంట్‌లో రైల్వేస్, అంతిమలో మహారాష్ట్రను 7 వికెట్ల తేడాతో ఓడించింది. 

రైల్వేస్ మహిళలజట్టు పోటీలలో ఆధిపత్యం చెలాయించింది. 2011-12లో ఢిల్లీ ద్వారా అంతిమంలో హైదరాబాద్‌ను ఓడించి, వారి పరుగు ముగిసేలోపు మొదటి ఐదు పోటీలలో విజయం సాధించింది.      రైల్వేస్ మహిళల జట్టు తరువాతి కాలంలో వారి టైటిల్‌లను తిరిగి పొందింది. అయితే వారు వరుసగా ఆరు టైటిల్‌లను గెలుచుకుని, మరో ఆధిపత్య పరుగును ప్రారంభించారు.       2018-19 సీనియర్ మహిళల వన్డే లీగ్ లో బెంగాల్ మహిళల జట్టు వారి మొదటి టైటిల్‌ను గెలుచుకుంది. ఫైనల్‌లో ఆంధ్ర మహిళల జట్టును ఓడించేముందు సెమీ-ఫైనల్‌లో రైల్వేస్‌ మహిళల జట్టును ఓడించింది. 

2019–20 సీజన్‌కు ముందు, టోర్నమెంట్‌కు మహిళల సీనియర్ వన్డే ట్రోఫీగా పేరు పెట్టారు. కోవిడ్-19 మహమ్మారి కారణంగా చివరికి సీజన్ తగ్గించారు. నాకౌట్ దశలు రద్దు చేసారు. అందువల్ల మొత్తం విజేతలను ప్రకటించలేదు.   టోర్నమెంట్ 2020–21కి తిరిగి వచ్చింది, రైల్వేస్ మళ్లీ టైటిల్‌ను గెలుచుకుంది, ఇది వారి పన్నెండవది. వారు 2021–22లో తమ పదమూడవ టైటిల్‌ను గెలుచుకున్నారు, ఫైనల్‌లో కర్ణాటకను ఓడించారు. అదే ఫైనల్ 2022–23లో పునరావృతమైంది, రైల్వేస్ మళ్లీ టోర్నమెంట్‌ను గెలుచుకుంది.

ఈ టోర్నమెంట్ 2007–08, 2008–09లో ఇంటర్ స్టేట్ ఉమెన్స్ కాంపిటీషన్ అనే ఫస్ట్-క్లాస్ స్టేట్ పోటీతో పాటు సాగింది. 2008–09 నుండి సీనియర్ ఉమెన్స్ టి20 లీగ్‌తో పాటు నడుస్తోంది.

పోటీ విధానం 
మహిళల సీనియర్ వన్డేట్రోఫీ సంవత్సరాలుగా వివిధ ఆకృతులను ఉపయోగించింది. మొదటి సారి 2006-07 సీనియర్ మహిళల వన్ డే లీగ్ లో, 24 రాష్ట్ర జట్లు సెంట్రల్, ఈస్ట్, నార్త్, సౌత్, వెస్ట్ అనే ఐదు జోన్‌లలో రౌండ్-రాబిన్ గ్రూపులలో పోటీ పడ్డాయి. ప్రతి జట్టు నుండి మొదటి రెండు స్థానాలు నాకౌట్ దశకు చేరుకున్నాయి. తరువాత 2007-08 సీనియర్ మహిళల వన్ డే లీగ్ సీజన్‌లో, బెంగాల్ మహిళల క్రికెట్ జట్టు, సిక్కిం మహిళల క్రికెట్ జట్టు, త్రిపురల మహిళల క్రికెట్ జట్టుల జోడింపుతో పోటీలో ఉన్న జట్ల మొత్తం 27కి విస్తరించింది, అయితే కొద్దిగా విస్తరించిన సమూహాలతో అదే ఆకృతిని కొనసాగించింది. 

2008-09 సీనియర్ మహిళల వన్డే లీగ్ లో, మణిపూర్ మహిళల క్రికెట్ జట్టు చేరికతో జట్లు మొత్తం మళ్లీ 28కి విస్తరించింది. జట్లు ఆకృతి కూడా మారింది. ప్రతి ప్రాంతీయ సమూహం నుండి మొదటి ఇద్దరు, ఇప్పుడు మరో సమూహం దశకు చేరారు. ఐదు జట్లతో కూడిన రెండు "సూపర్ లీగ్‌లు", ఈ లీగ్‌ల విజేతలు ఫైనల్‌కు చేరుకున్నారు. తరువాతి 2009–10 సీనియర్ మహిళల వన్ డే లీగ్ సమయంలో అదే ఆకృతిని కొనసాగించింది, అయితే సిక్కిం, మణిపూర్‌ల నిష్క్రమణతో 26 జట్లుకు తగ్గించబడింది. 2012–13 సీనియర్ మహిళల వన్డే లీగ్ సీజన్ ముగిసే వరకు ఆట ఆకృతి అలాగే ఉంది.   

2013–14 సీనియర్ మహిళల వన్డే లీగ్ సీజన్ కోసం, 26 జట్లను ఎలైట్ గ్రూప్, ప్లేట్ గ్రూప్‌లుగా ఏర్పాటు చేశారు. ఆ పై ఎలైట్ గ్రూప్‌లు ఎ, బి.లుగా ప్లేట్ గ్రూప్‌లు ఎ, బి, సిలుగా విభజించారు. ప్రతి ప్లేట్ గ్రూప్‌లోని మొదటి రెండు నాకౌట్‌లోకి వెళ్లాయి, ఇద్దరు ఫైనలిస్టులు ప్లేట్ గ్రూప్ టైటిల్ కోసం ఆడుతున్నారు. అదే సమయంలో ఇద్దరూ తదుపరి సీజన్‌లో ఎలైట్ గ్రూప్‌కు ప్రమోషన్‌ను పొందారు. ఇంతలో ప్రతి ఎలైట్ గ్రూప్ నుండి మొదటి ఇద్దరు నాలుగు జట్ల సూపర్ లీగ్‌లోకి వెళ్లారు. విజేతతో టోర్నమెంట్ ఛాంపియన్స్‌గా నిలిచారు.  2016–17 సీనియర్ మహిళల వన్డే లీగ్ సీజన్‌కు ముందు ఛత్తీస్‌గఢ్‌ను చేర్చడం కోసం సర్దుబాటు చేయడంతో, 2017–18 చివరి వరకు ఈ ఫార్మాట్‌ని కొనసాగించారు.    

2018-19 సీనియర్ మహిళల వన్డే లీగ్ సీజన్‌కు ముందు, పోటీకి అరుణాచల్ ప్రదేశ్, బీహార్, మేఘాలయ, మిజోరాం, నాగాలాండ్, పాండిచ్చేరి, ఉత్తరకాండ్, అలాగే తిరిగి వచ్చిన మణిపూర్, సిక్కిం అనే తొమ్మిది కొత్త జట్లు జోడించబడ్డాయి. దాని ఫార్మాట్ కూడా మార్చబడింది. అసలైన 27 జట్లు మూడు ఎలైట్ గ్రూప్‌లలో పోటీ పడ్డాయి, ఎనిమిది నాకౌట్ దశలకు చేరుకున్నాయి.కొత్త జట్లు10 ప్లేట్ గ్రూప్‌లో పోటీ పడ్డాయి, విజేత తరువాతి సీజన్‌లో ఎలైట్ గ్రూప్‌కు పదోన్నతి పొందింది. ఈ ఫార్మాట్ తరువాతి సీజన్, 2019–20 (చండీగఢ్‌తో కలిపి) అలాగే ఉంచబడింది, అయితే కొనిడ్-19 మహమ్మారి కారణంగా నాకౌట్ దశలు రద్దు చేయబడ్డాయి. 

2020–21 మహిళల సీనియర్ వన్డే ట్రోఫీ ఆడే సమయంలో కోవిడ్-19 ప్రోటోకాల్‌ల కారణంగా ఆట ఆకృతిలో మార్పులు చేయడం వల్ల మునుపటి సీజన్ ప్లేట్ గ్రూప్ నుండి మూడు జట్లు ప్రమోట్ చేయబడ్డాయి. ఎలైట్ గ్రూప్‌లోని 30 జట్లను 7 జట్లతో కూడిన ప్లేట్ గ్రూప్‌తో కలిపి 6 మందితో కూడిన 5 గ్రూపులుగా విభజించారు. విజేతలు రెండు, ఉత్తమ రెండవ స్థానంలో ఉన్న జట్లు నేరుగా నాకౌట్ దశల్లోకి ప్రవేశించాయి, మూడవ ఉత్తమ రెండవ స్థానంలో ఉన్న జట్టు చివరి క్వార్టర్-ఫైనల్ స్థానం కోసం ప్లేట్ గ్రూప్ విజేతతో ఆడింది. 2021–22 మహిళల సీనియర్ వన్డే ట్రోఫీ ఆట కోసం ఆకృతి కొద్దిగా మార్చబడింది. ప్రతి ఎలైట్ గ్రూప్ నుండి మొదటి రెండు జట్లు ప్లేట్ గ్రూప్ విజేతతో పాటు నాకౌట్ దశకు చేరుకుంటాయి. ప్రతి ఎలైట్ గ్రూప్‌లోని విజేతలు నేరుగా క్వార్టర్-ఫైనల్‌కు చేరుకున్నారు, మిగిలిన ఆరు జట్లు ప్రీ-క్వార్టర్-ఫైనల్స్‌లో ఆడాయి.  2022–23 మహిళల సీనియర్ వన్డే ట్రోఫీకి ఆట ఆకృతి మళ్లీ మార్చబడింది. అప్పుడు అన్ని జట్లను ఐదు గ్రూపులుగా విభజించారు. గ్రూప్ విజేతలు నేరుగా క్వార్టర్-ఫైనల్‌కు చేరుకుంటారు.రెండవ స్థానంలో ఉన్న జట్లు, ఉత్తమ మూడవ స్థానంలో ఉన్న జట్లు ప్రీ-క్వార్టర్‌కు పురోగమిస్తాయి. వాటిని  ఫైనల్స్ గా పరిగణించారు. 

ఒక్కో జట్టుకు 50 ఓవర్లతో ఒక రోజు పరిమిత ఓవర్ల క్రికెట్ ఆకృతిలో ఆటలు ఆడతారు. టోర్నమెంట్ ఎడిషన్‌లో, జట్లకు గెలుపు కోసం 4 పాయింట్లు, టైకి 2 పాయింట్లు, ఫలితం లేక పోవడం లేదా ఓటమికి 0 పాయింట్లు వచ్చాయి. పట్టికలలోని స్థానాలు మొదట పాయింట్ల ద్వారా, తరువాత విజయాల ద్వారా, ఆపై హెడ్-టు-హెడ్ రికార్డ్ ద్వారా, చివరకు నెట్ రన్ రేట్ ద్వారా నిర్ణయించబడ్డాయి.

జట్లు

టోర్నమెంట్ ఫలితాలు

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు 

మహిళల సీనియర్ వన్ డే ట్రోఫీ
భారత దేశవాళీ క్రికెట్ పోటీలు
భారతదేశంలో మహిళా క్రికెట్ పోటీలు
భారతదేశంలో మహిళా క్రీడా పోటీలు