చనాక-కొరాట ప్రాజెక్టు

చనాక-కొరాట ప్రాజెక్టు అనేది తెలంగాణ రాష్ర్టం ఆదిలాబాదు జిల్లాలో మహారాష్ట్ర సరిహద్దులో  పెన్ గంగ నదిపై ఉన్న అంతర్-రాష్ట్ర ప్రాజెక్టు. తెలంగాణ ప్రభుత్వం, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం సంయుక్తంగా మహారాష్ట్రలోని చనకా గ్రామంలో, తెలంగాణ ఆదిలాబాద్‌లోని కొరాట గ్రామంలో 2016 మార్చిలో ఈ నీటిపారుదల ప్రాజెక్టును ప్రారంభించాయి. తెలంగాణ (ఆదిలాబాద్ జిల్లాలోని 52 వేల ఎకరాలు), మహారాష్ట్ర రాష్ట్రాల్లో వ్యవసాయానికి నీరందిస్తుంది.

చరిత్ర 
ఈ నీటిపారుదల ప్రాజెక్టు 1975లో రూపొందించబడింది, అయితే రెండు రాష్ట్రాల్లో దాని స్థానానికి సంబంధించిన నెక్కర్‌ను ప్రారంభించలేదు. గ్రామాల వారీగా కోర్టు కేసులు కూడా మునిగిపోతాయి. తెలంగాణ ఏర్పాటు అనంతరం పెండింగ్ ప్రాజెక్టులపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించిన ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు సూచనలతో, పెన్‌గంగాపై గతంలో ప్రతిపాదించిన అన్ని ప్రాజెక్టులకు సంబంధించి మహారాష్ట్రతో మరోసారి సమగ్రమైన ఒప్పందం జరిగింది. ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్, మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్‌లు ఎంఓయూపై సంతకాలు చేశారు. లోయర్‌ పెన్‌గంగా ప్రాజెక్టు పూర్తయ్యేవరకూ చనాక కొరాట బరాజ్‌ నుంచి నీటిని వినియోగించుకొనేందుకు మహారాష్ట్రను ఒప్పించారు. అక్కడితో ఆగకుండా ఒప్పందంలో భాగంగా నిర్మించాల్సిన చనాక కొరాట బరాజ్‌ నిర్మాణానికి రూ.368 కోట్లతో, లోయర్‌పెన్‌గంగా ప్రాజెక్టు పనులకు సంబంధించి రూ.1,227 కోట్లతో పరిపాలన అనుమతులను మంజూరు చేశారు. 2016 ఏప్రిల్‌లో దిగువ పెంగంగలో భాగమైన పనులు ప్రారంభమయ్యాయి.

ప్రాజెక్ట్ 
మహారాష్ట్రలోని జైనథ్ మండలం చనాక గ్రామం, కొరాట వద్ద పెన్ గంగలో 23 గేట్లతో ఈ ప్రాజెక్టు రూపొందింది. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా 13,500 ఎకరాలకు (5,500 హెక్టార్లు), ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో 81 గ్రామాలలోని 51,000 గృహాలకు నీరందుతుంది.

ఆన్‌సైట్‌లో బ్యారేజీ, పంప్ హౌస్, పైప్‌లైన్‌ల నిర్మాణాలు... పగలు, రాత్రి షిఫ్టులలో కాలువలు నిర్మించబడ్డాయి. ప్రధాన కాలువ గురుత్వాకర్షణ శక్తితో 42 కిలోమీటర్లు నడుస్తుంది. 3.5 టీఎంసీల సామర్థ్యంతో బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్‌ను నిర్మించేందుకు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేశారు.

నిర్మాణం 
బరాజ్‌, గేట్లు, సైడ్‌వాల్స్‌, హత్తీఘాట్‌ వద్ద పంప్‌హౌజ్‌ నిర్మించబడ్డాయి. మొత్తంగా మూడు 5.5, మూడు 12 మెగావాట్ల మోటర్లను ఏర్పాటు చేశారు. లోయర్‌ పెన్‌గంగా కెనాల్‌కు సంబంధించి డీ14, డీ15, డీ16 కాలువలు పూర్తయ్యాయి.

డ్రైరన్‌, వెట్‌రన్‌ 
2023 సెప్టెంబరు 26న డ్రైరన్‌, వెట్‌రన్‌ నిర్వహించబడింది. బరాజ్‌ నుంచి నీటిని ఎత్తిపోసేందుకు పంప్‌హౌస్‌ను నిర్మించి 5.5 మెగావాట్ల సామర్థ్యం గల మూడు మోటర్లు ఏర్పాటుచేయగా ఒక మోటార్‌ ద్వారా నీటిని కాలువల్లోకి వదిలారు.

మూలాలు 

తెలంగాణ జలాశయాలు
తెలంగాణ ప్రాజెక్టులు