ధన్ సింగ్ గుర్జర్

ధున్నా సింగ్ అని కూడా పిలువబడే ధన్ సింగ్ గుర్జర్ మీరట్ భారతీయ కొత్వాల్ (పోలీసు చీఫ్), అతను 1857 తిరుగుబాటులో పాల్గొన్నాడు, మీరట్ లోని బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా  నాయకత్వం వహించాడు.   1857 విప్లవానికి మూలకర్తగా పేరుగాంచారు.

ప్రారంభ జీవితం 
ధన్ సింగ్ మీరట్ జిల్లాలోని పంచలి లేదా పాంచాలి గ్రామంలో    జన్మించాడు.  మీరట్ లోని గుర్జార్లు సాంప్రదాయకంగా శక్తివంతమైన సమాజంగా ఉన్నారు, వీరు ఈ ప్రాంతంలో భూమి ,పశువుల వ్యాపారాన్ని నియంత్రించారు. అయితే కంపెనీ పాలనలో వారు తమ పశువులను మేపడానికి ఆధారపడ్డ భూమిలో ఎక్కువ భాగం జాట్స్ వంటి ఇతర సమూహాలకు వేలం వేయబడింది. బ్రిటిష్ అధికారులు గుర్జార్లను క్రిమినల్ తెగల చట్టం క్రింద  నేరస్థులుగా ముద్రవేసినారు.

1857 తిరుగుబాటులో పాత్ర 
1857 మే 10న మీరట్ లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పాలనకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు జరిగింది. నగరం కొత్వాల్ గా ధన్ సింగ్  పని నగరాన్ని రక్షించడం. అయితే తిరుగుబాటులో చేరడానికి లేదా తిరుగుబాటుదారుల కోపం నుండి తప్పించుకోవడానికి అతని అధికారులు  ఆ రోజు అతని  విడిచిపెట్టారు. నగరంలో పెద్ద ఎత్తున అల్లర్లు, దోపిడీలు, హత్యలు జరిగాయి. గుర్రాలను దొంగిలించినందుకు అతని చౌకీదార్లు (గార్డులు) ఇద్దరు గుర్జార్ వ్యక్తులను పట్టుకున్నప్పుడు, తిరుగుబాటుదారుల నుండి ప్రతీకార చర్యలకు భయపడి అరెస్టులు చేయవద్దని అతను వారిని కోరాడు. అర్ధరాత్రి సమయంలో, అతన్ని ఒక బెంగాలీ వ్యక్తి ఇంటికి పిలిచారు, సాయుధ గుర్జార్ల భారీ సమూహం అతన్ని దోచుకుంది. ధన్ సింగ్ చౌకీదార్లు దోపిడీచేసిన ఇద్దరిని అరెస్టు చేశారు, కాని సింగ్ గుర్జార్లకు వ్యతిరేకంగా బలప్రయోగం చేయకుండా వారిని నిరోధించాడు. ఆ తర్వాత అతను ఆ ఇద్దరిని  విడుదల చేశాడు. 

ధన్ సింగ్, పలువురు ఇతర పోలీసులు తరువాత పోలీసు దళాన్ని (కొత్వాలీ) విడిచిపెట్టారు.  మీరట్ జిల్లా నలుమూలల నుండి వేలాది మంది గ్రామస్థులను నగర జైలుకు నడిపించాడని భావిస్తున్నారు. అధికారిక రికార్డుల ప్రకారం తిరుగుబాటుదారులు 839 మంది ఖైదీలను జైలు నుంచి విడుదల చేశారు. ఢిల్లీ ముట్టడిలో పాల్గొన్న తిరుగుబాటుదారులలో ఈ ఖైదీలు కూడా ఉన్నారు.

సంస్మరణ 

 మీరట్ లోని సదర్ పోలీస్ స్టేషన్ ఆవరణలో ఉత్తరప్రదేశ్ డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్ ఓపి సింగ్ కొత్వాల్ ధన్ సింగ్ గుర్జర్ విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించారు. ధన్ సింగ్ కొత్వాల్  ఒక అధ్యాయాన్ని పోలీసు శిక్షణలో చేర్చనున్నట్లు ఆయన ప్రకటించారు, అతని స్ఫూర్తిదాయకమైన ధైర్యసాహసాలు, ప్రాణత్యాగం కథను ప్రజలకు తీసుకువెళ్ళడానికి  ఒక డాక్యుమెంటరీ ని తయారు చేస్తామని ఆయన ప్రకటించారు.  
 మీరట్ విశ్వవిద్యాలయం క్యాంపస్ కమ్యూనిటీ సెంటర్ అయిన ధన్ సింగ్ కొత్వాల్ కమ్యూనిటీ సెంటర్ అతని పేరు మీద ఉంది. 
 ఘజియాబాద్ లోని లోనీలో ఉన్న ధన్ సింగ్ గుర్జర్ మహావిద్యాలయకు కూడా ఆయన పేరు పెట్టారు.
 న్యూఢిల్లీలోని సరితా విహార్ ప్రాంతం గుండా నడిచే ధమని రహదారికి కొత్వాల్ ధన్ సింగ్ గుర్జర్ పేరు పెట్టారు.

బాహ్య లింకులు 

  ధన్ సింగ్ గుర్జర్

మూలాలు 

1820 జననాలు
1857 మరణాలు
భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం
ఉత్తర ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
ఉత్తర ప్రదేశ్ స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
భారతీయులు
1857 మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధంలో పాల్గొన్న యోధులు