బుధ సుబ్బ దేవాలయం

బుద్ధ సుబ్బా ఆలయం (మంఘిమ్) (నేపాలీ: बुढा सुब्बा) నేపాల్‌లోని ధరన్‌లో గల బిజయపూర్‌లో ఉన్న తూర్పు నేపాల్ ప్రజల ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రం. ఈ ప్రదేశం దంతకాళి ఆలయానికి తూర్పున కొద్ది దూరంలో సేయుటీ నది ఒడ్డున ఉంది. ఆలయం లోపల, బుద్ద సుబ్బగా పూజించే సంప్రదాయం ఉన్న రెండు మట్టి కుప్పలను పెంచారు. ఈ ప్రదేశంలో ప్రత్యేక వెదురు మొక్కలు ఉన్నాయి. చాలా మంది ప్రజలు దీనిని "తూర్పు నేపాల్ అత్యంత ముఖ్యమైన సాంస్కృతిక ప్రదేశం"గా పరిగణించారు. శనివారాల్లో ఆలయం రద్దీగా ఉంటుంది.  సాధారణంగా శనివారాలలో కోడి, పందులను బలి ఇస్తారు. ఈ ఆలయం 2015 BS (1958-59 CE) నుండి క్రమపద్ధతిలో నిర్వహించబడుతోంది.

చరిత్రకారుడు ఇమాన్ జిన్ చెమ్‌జాంగ్ ప్రకారం బిజయ్‌నారాయణ్ రాయ ఖేబాంగ్ రాజు పాలనలో, లింబువాన్ (పల్లో కిరాత్) రాజ్యానికి బిజయ్‌పూర్ రాజధానిగా ఉంది.

స్థానం
బుద్ధ సుబ్బా ఆలయం దేశ రాజధాని నగరానికి తూర్పున 136 మైళ్ళ (లేదా 220 కిమీ) దూరంలో ధరన్‌లో ఉంది. ఈ ప్రదేశం దంతకాళి ఆలయానికి తూర్పున కొద్ది దూరంలో, స్యూటీ నదీ తీరాన ఉంది.

ఆలయ మూలాలు

చరిత్ర
ఒక వేటగాడు కాకిని వేటాడేటప్పుడు వెదురు చెట్టు కొనలను కొట్టడం వల్ల, వెదురు చెట్టు కొన పోయి, తిరిగి పెరగలేదు. తప్పిపోయిన తరువాత, వేటను విడిచిపెట్టి, తన స్లింగ్‌షాట్‌ను పాతిపెట్టి ధ్యానం ప్రారంభించాడు. ఈ రోజు ఆలయం ఉన్నది అదే ప్రదేశంలో అని, అక్కడి చిన్న మట్టి దిబ్బనే అతను ధ్యానం చేసిన ప్రదేశం అని ప్రజలు నమ్ముతారు. దీని ప్రకారం, ఈ ఆలయానికి వేటగాడి పేరు వచ్చింది.  అతని సోదరికి దాని పక్కనే గుడి ఉంది. నేటికీ ఆసక్తికరంగా, బిజయ్‌పూర్ కొండలోని వెదురు చెట్ల మధ్యలో అప్పుడప్పుడు వనభోజనాలు, ఆలయంలో నైవేద్యాలు ఉన్నప్పటికీ, ఆ ప్రాంతంలో ఒక్క కాకి కూడా కనిపించలేదు.

నమ్మకం
చరిత్ర ప్రకారం ఇది లింబువాన్ చివరి లింబు రాజు (పల్లో కిరాత్) సమాధి, అతను చర్చల కోసం బిజయ్‌పూర్-ధరన్‌కు వచ్చేలా మోసగించబడ్డాడు, ఆపై 1773లో నేపాల్ రాజ్యానికి చెందిన రాజు పృథ్వీ నారాయణ్ షా హంతకుల చేత చంపబడ్డాడు. బుద్ధ కర్ణ ఖేబాంగ్ ఆత్మ బిజయ్‌పూర్ చుట్టూ ఉన్న అతని సమాధి ప్రాంతం చుట్టూ తిరుగుతుందని నమ్ముతారు. స్థానిక లింబు ప్రజలు ఆత్మను ముసలి రాజుగా ఆరాధించడం ప్రారంభించారు (హాంగ్ అంటే లింబు భాషలో రాజు) ఇది అదృష్టాన్ని తెస్తుందని నమ్ముతారు.

శివుడు / పార్వతి
శివుడు, పార్వతి దేవి థీబా సమ్మాంగ్, యుమా సమ్మాంగ్, యక్తుంగ్ రాజు, రాణి వేటలో భాగంగా విజయపూర్‌కు చేరుకున్నారని, అక్కడ వారు తమ విల్లులను తగిలించి తపస్సు చేశారని కొందరు అంటారు.  ఆ సమయంలో, వారు కలియుగ అంతంను గ్రహించి వెంటనే అదృశ్యమయ్యారు. ఆ సంఘటనను యక్తుంగ్ భాషలో బుద్ధ సుబ్బ అంటారు. విల్లుల నుండి కుచ్చు లేకుండా వెదురు రెమ్మలు మొలకెత్తాయి.

ఏకలవ్య
మరొక పురాణం ప్రకారం కౌరవుల, పాండవుల ప్రసిద్ధ గురువు ద్రోణాచార్య చిత్రాన్ని ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా ధ్యానం, విలువిద్యలో స్వీయ-శిక్షణ పొందిన ఏకలవ్య సంఘటనను ప్రస్తావిస్తుంది. ఏకలవ్య స్వయంగా సుబ్బబుద్ధుడని చెబుతోంది. ఈ స్థలంలో ఆరాధన, ధ్యానం చేయడం ద్వారా కోరికలు నెరవేరుతాయని నమ్ముతారు.

వెదురుపై రాతలు, కంకణాలు 
ఈ ఆలయ పరిసరాల్లో మొదట్లో వెదురు చెట్టుకు రాసే ధోరణి ఉండేది.  ప్రేమికుల పేర్లు రాయడం వల్ల తమ ప్రేమ సఫలీకృతం అవుతుందనే నమ్మకంతో ఆలయ దర్శనానికి వచ్చిన యువకులు వెదురుపై తమ పేర్లను రాసి తిరిగి వచ్చేవారు. కానీ, వెదురు రాతలు పెరగడంతో వెదురు ఎదుగుదలకు ఆటంకం ఏర్పడిందంటూ ఆలయ కమిటీ వెదురుపై నామ రాతలను నిలిపివేసింది. ఈ రోజుల్లో, ప్రేమికులు బుద్ద సుబ్బాను పూజించిన తర్వాత వెదురుకు పవిత్రమైన కంకణాలను కట్టుకుంటారు.

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు 

దేవాలయాలు
నేపాల్ లోని దేవాలయాలు
నేపాల్