జెషోరేశ్వరి కాళీ దేవాలయం

జెషోరేశ్వరి కాళీ దేవాలయం (బెంగాలీ: যশোরেশবরী কালী মন্দির) బంగ్లాదేశ్‌లోని ప్రసిద్ధ హిందూ దేవాలయం. ఇక్కడి ప్రధాన ఆరాధ్య దైవం మహాంకాళీ మాత. ఈ ఆలయం సత్ఖిరాలోని శ్యామ్‌నగర్ ఉపజిల్లాలోని ఈశ్వరీపూర్ అనే గ్రామంలో ఉంది. "జేషోరేశ్వరి" అనే పేరుకు "జేషోర్ దేవత" అని అర్థం.

ప్రత్యేకత
జెషోరేశ్వరి పీఠం 51శక్తి పీఠాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. పురాణాల ప్రకారం, సతీదేవి శరీరంలోని వివిధ భాగాలు ఇక్కడ పడిపోయాయని చెబుతారు. సతీదేవి అరచేయి ఈ ప్రదేశంలో పడిందని ప్రజల విశ్వాసం. మహారాజా ప్రతాపాదిత్య జనరల్, పొదల్లో నుండి ఒక ప్రకాశవంతమైన కాంతి కిరణాన్ని కనుగొన్నాడు. అది మానవ అరచేతి రూపంలో చెక్కబడిన రాతి ముక్క గా గుర్తించాడు. తరువాత, ప్రతాపాదిత్య కాళిని పూజించడం ప్రారంభించి, జేషోరేశ్వరి కాళీ ఆలయాన్ని నిర్మించాడు. "జెస్సోర్ దేవత"గా, దీనికి జెస్సోర్ పేరు పెట్టాడు.

శక్తి పీఠంగా జేషోరేశ్వరి మందిరం
శక్తి పీఠాల ఆవిర్భావం వెనుక దక్ష యాగం, సతీదేవి స్వీయ దహనం అనే పురాణ కథలు మూల కారణాలు. పరమశివుడు సతీదేవి శవాన్ని మోసుకుని దుఃఖంతో ఆర్యవర్తం అంతటా సంచరించినప్పుడు ఆమె శరీర భాగాలు పడిపోవడం వల్ల శక్తి పీఠాలు శక్తి కలిగిన దివ్య క్షేత్రాలుగా వెలసిల్లాయి. సంస్కృతంలోని 51 వర్ణమాలలకు 51 శక్తి పీఠాలు అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి. ప్రతి ఆలయంలో శక్తి, కాలభైరవ దేవాలయాలు ఉన్నాయి. ఈ క్షేత్రంలోని శక్తిని జేషోరేశ్వరి అని, భైరవుడిని చండ అని పిలుస్తారు.

చరిత్ర
ఈ ఆలయాన్ని అనారి అనే బ్రాహ్మణుడు సృష్టించాడని ప్రజలు నమ్ముతారు.  అతను జేషోరేశ్వరి పీఠం కోసం 100 తలుపుల ఆలయాన్ని సృష్టించాడు. తరువాత దీనిని లక్ష్మణ్ సేన్, ప్రతాపాదిత్య వారి పాలనా కాలంలో పునరుద్ధరించారు.

పూజలు, ఆచారాలు
మత భేదాలకు అతీతంగా అన్ని ప్రాంతాల నుండి యాత్రికులు ఈ ఆలయాన్ని సందర్శిస్తారు. పూజారి ప్రతి శనివారం, మంగళవారం మధ్యాహ్నం సమయంలో పూజలు చేస్తాడు. కానీ 1971కి ముందు రోజుకో పూజా విధానం ఉండేది. ప్రతి సంవత్సరం కాళీ పూజ రోజున, ఆలయ సంరక్షకులు పెద్ద వేడుకను నిర్వహిస్తారు. ఆ సమయంలో ఆలయ ప్రాంగణం చుట్టూ మేళా కూడా జరుగుతుంది.

ఆర్కిటెక్చర్ 
ప్రధాన ఆలయానికి ప్రక్కనే నట్‌మొండిర్ అని పిలువబడే పెద్ద దీర్ఘచతురస్రాకార కవర్ ప్లాట్‌ఫారమ్ నిర్మించబడింది, అక్కడ నుండి చేస్తే దేవత ముఖం కనిపిస్తుంది. దీనిని 13వ శతాబ్దం చివరలో లక్ష్మణ్ సేన్ పునర్నిర్మించాడు, 1971 తర్వాత అది పూర్తిగా శిథిలమైంది. ఇప్పుడు స్తంభాలు మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి.

భారత ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ జేషోరేశ్వరిలోని కాళీ ఆలయాన్ని సందర్శించడం
భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ 27 మార్చి, 2021న సత్ఖిరాలోని శ్యామ్‌నగర్ ఉపజిల్లాలోని జెషోరేశ్వరి కాళి ఆలయాన్ని సందర్శించాడు. ఉపజిల్లాలోని ఈశ్వరీపూర్‌లో ఉన్న ఈ చారిత్రక ఆలయానికి మోదీ రాక వలన శ్యామ్‌నగరాన్ని అలంకరించారు.  ఆయన ఆలయ ప్రాంతానికి వెళ్లే దారిని ముందుగా పునరుద్ధరించారు. అంతరాయం లేకుండా విద్యుత్ సరఫరా చేసేందుకు విద్యుత్ శాఖ సభ్యులు కృషి చేశారు. అతను ఆలయాన్ని సందర్శించే ముందు, తరువాత అక్కడ ఉండాలనుకుంటే, ఆలయంలోని రెండు అతిథి గదులను అమర్చడంతోపాటు ప్రత్యామ్నాయ విశ్రాంతి గదులతో మరుగుదొడ్లను నిర్మించే పని చేశారు.

ఆ సమయంలోనే ఆలయ గోడకు రంగులు వేసి విరిగిన భాగాల్లో మరమ్మతులు చేశారు. ఆలయ ప్రవేశ ద్వారం వద్ద 200 ఏళ్ల నాటి శిథిలమైన భాగాన్ని పునరుద్ధరించి, ఇటుకలు, రాళ్ల మిశ్రమంతో విశాలమైన అటకను నిర్మించారు.

భారతదేశ ప్రభుత్వాధినేత శ్యామ్‌నగర్‌కు వెళ్లడం ఇదే తొలిసారి, అయితే ఇంతకు ముందు వివిధ దేశాల నుంచి మంత్రులు, ప్రముఖులు జేషోరేశ్వరి కాళీ మందిరాన్ని సందర్శించారు. ఇక, మోడీ రాకతో శ్యామ్‌నగర్‌తో పాటు సత్కిరా అంతటా పండుగ వాతావరణం నెలకొంది.

మూలాలు

 Jeshore Khulnar Itihash by Satish Chandra Mitra, pp. 87, 100, 551.
 Baghrotot Parikraman: Satkhira Zillar Itihash O Oitijhyo by Jyoti Chattopadhyay, p. 105.
 Sunderban-er Itihash by AFM Abdul Jalil
శక్తి పీఠాలు
బంగ్లాదేశ్
దేవాలయాలు