సంబా జిల్లా

జమ్మూ కాశ్మీరు రాష్ట్రంలోని 20 జిల్లాలలో సంబా జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లా కొత్తగా రూపొందించబడింది. ఈ ప్రాతం ముందు జమ్మూ జిల్లాలో అంతర్భాగంగా ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ జిల్లాలో సంబా, విజయ్పుర్, సర్వాల్ గ్రామం, గహ్వాల్ అతర్భాగంగా ఉన్నాయి. చారిత్రకంగా సంబా 22 పట్టణాలను కలిగిన ప్రాంతం. ఒక్కొక్కటి ఊక్కో ప్రత్యేక కుటుంబానికి చెందింది. 
సంబాలో అత్యధికులు రాజపుత్రులు. ప్రధానంగా సంబియన్లు. అంద్య్వలన సంబా ప్రజలలో అత్యధికులు భరతసైన్యంలో పనిచేస్తున్నారు. వీరు భారతీయ కాల్బలం, భారతీయ వాయుసేన, భారతీయ నౌకాదళం, సరిహద్దు రక్షణ శాఖ, ఐ.టి.బి.పి, సి.ఆర్.పి, ఎఫ్, ఐ, ఆర్. ఎఫ్, ఇతర పలు శాఖలలో పనిచేస్తున్నారు. సంబా బసంతర్ సెలఏరు పక్కన ఉపద్థితమై ఉంది. జమ్ము కాశ్మిర్ జిల్లా నుండి ఈ జిల్లాను పురమండలం వంతెన వేరు చేస్తుంది. జిల్లాలో 6% మాత్రమే ముస్లిములు ఉన్నారు.

పాలన విభాగాలు
సంబా జిల్లాలో 4 బ్లాకులు ఉన్నాయి : సంబా ( జమ్మూ కాశ్మీరు) విజయ్పూర్, పుర్మండలం, ఘగ్వాల్. 
ఒక్కొక్క బ్లాకులో పలు గ్రామాలు ఉన్నాయి.

పేరువెనుక చరిత్ర
సంబా అనే పేరు సాంబా అనే పదం వలన వచ్చింది. సాంబుడు భగవంతుడైన శ్రీకృష్ణుడు, జాంబవతి కుమారుడు. సాంబుడు అందగాడు అందరికీ అభిమానపాత్రుడు. సాంబుడు సహించరాని పనులు అనేకం చేసాడు. సాంబుడు చేసిన క్రియల ఫలితంగా యాదవవంశం అంతా నిర్మూలం అయింది. శ్రీకృషుడు పుత్రులను కోరుకుని మునుల సలహా మీద ఏకాంతజీవనం స్వీకరించి శరీరమంతా భస్మధారణ చేసి చెట్లబెరడును వస్త్రాలుగా చేసుకుని సంవత్సరాల తరబడి పరమశివుని కొరకు తపసుచేసి శివుని మెప్పించి శివపార్వతులను ప్రత్యక్షం చేసుకున్నాడు. 
తరువాత శ్రీకృష్ణుడు శివపార్వతులను తనకు శివుని వంటి కుమారుడు కావాలని కోరాడు. శివుడు శ్రీకృష్ణుని కోరికను నెరవేర్చి శ్రీకృష్ణ జంబతులకు పుత్రుని ప్రసాదించాడు. వారా పుత్రునికి సాంబుడు అని నామకరణం చేసారు. శివుని వంటి కుమారుని కోరుకున్నాడు కనుక సాంబుడు శివుడు లయకారకుడు కనుక శివునిలా యదువంశం సమూలంగా నాశనం కావడానికి సాంబుడు కారణం అయ్యాడు. శ్రీకృషుడు జన్మించిన యదువంశాన్ని వేరెవరు వధించలేరు కనుక మానవులకు మరణం తథ్యం కనుక యుగానంతంలో ఇలా సంభవించాలని శ్రీకృష్ణుడు సంకల్పించాడు. లయకారకుడైన శివునివంటి స్వభావంతో జన్మించాడు కనుక యదువంశం యుగాంతంలో లయం కావడానికి సాంబుడు కారణం అయ్యాడు. యాదవులు వారిలో వారు కలహించుకుని ఒకరిని ఒకరు వధించుకుని దాదాపు అందరూ నాశనం అయ్యారు. ఈ సంఘటనలో సాంబుడు నిమిత్తమాత్రుడు మాత్రం అయ్యాడు. దుర్యోదనుని కుమార్తె లక్ష్మణ స్వయంవరం ప్రకటిచిన సమయంలో సాంబుడు ఆమెను వివాహమాడాలని అనుకున్నాడు. కాని ఆమె అందుకు అంగీకరించలేదు. సాంబుడు స్వయంవరానికి వెళ్ళి ఆమెను బలవంతంగా తీసుకువెళ్ళాడు. ఆసమయంలో తనను ఎదిరించిన కురుసైన్యాలను ఓడించినా చివరకు సాంబుడు కౌరవులకు బంధీ అయ్యాడు. ఈ వార్తవిన్న బలరాముడు కృద్ధుడై హస్థిపురానికి వెళ్ళి సాంబుని విడిపినమని అడిగాడు. అందుకు నిరాకరించిన దుర్యోధనుని మీద కోపించిన బలరాముడు హస్థినాపురాన్ని ధ్వంసం చేయడానికి ఆయత్తమై తన నాగలితో హస్థినను ఒకవైపు పైకి లేపాడు. దుర్యోధనుడు కురుపెద్దల హెచ్చరికకు విని యాదవుల బలపరాక్రాలను గ్రహించి బలరాముని క్షమను వేడుకున్నాడు. బలరాముడు శాంతించాడు. దుర్యోధనుడు తరువాత శాంతించి తనకుమార్తె లక్ష్మణను సాంబుడికి ఇచ్చి వివాహం చేసాడు. సాంబుని వివాహవృత్తాతంతం వ్యాసభారతంలో కనిపించదు. అయినా ఇది ప్రచారంలో ఉంది.

రాజకీయాలు
సంబా జిల్లాలో 2 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి. సంబా, విజయ్పుర్.జమ్మూ కాశ్మీరు పార్లమెంటు నియోజకవర్గంలో 2 రెండు అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు అంతర్భాగంగా ఉన్నాయి.

2001 లో గణాంకాలు

సరిహద్దులు

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు 

జమ్మూ కాశ్మీరు జిల్లాలు
సంబా జిల్లా