విక్టోరియా మెమోరియల్ హోం

విక్టోరియా మెమోరియల్ హోం తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులోని సరూర్‌నగర్‌ లో ఉన్న భవనం. ఈ భవనంలో ప్రస్తుతం అనాథ పిల్లలకోసం విక్టోరియా మెమోరియల్ స్కూల్ నడుపుతూ, వారందరికి ఉచిత విద్యను అందిస్తున్నారు.

చరిత్ర 
ఆరవ నిజాం ప్రభువైన మీర్ మహబూబ్ ఆలీ ఖాన్ తన కుటుంబానికి వేట విడిదిగా, వేసవి విడిదిగానూ ఉపయోగించేందుకు 1901వ సంవత్సరంలో 70 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఈ భవనాన్ని నిర్మించాడు. కానీ ఈ భవనం తనకు కలిసిరాకపోవడంతో దాని నిర్మాణ పనులు నిలిపివేశాడు. బ్రిటన్ రాణి విక్టోరియా చనిపోయిన తొలి రోజుల్లో హైదరాబాదులో ఒక స్మారకంగా ఒక అనాథ శరణాలయం ఏర్పాటుచేయాలని అప్పటి బ్రిటీషు రెసిడెంటు, సర్ డేవిడ్ బార్ నిర్ణయించుకొని, ఆ భవనాన్ని తమకు ఇవ్వాలని నిజాంను కోరారు. వారి కోరికని అంగీకరించిన నిజాం భవన నిర్మాణం పూర్తిచేసి వారికి అందించాడు.

1902-03 మధ్యకాలంలో విక్టోరియా మెమోరియల్ హోం ఫర్ ది ఆర్ఫన్స్ పేరుతో అనాథ ఆశ్రమ ఏర్పాటుకు పనులు ప్రారంభమయ్యాయి. అప్పటివరకు 54మంది విద్యార్థులతో వరంగల్లు ఉన్న అనాథాశరమాన్ని హైదరాబాదుకు మార్చి, కొంతకాలం చాదర్ ఘాట్ లోని ప్రైవేటు భవనాల్లో తాత్కాలికంగా నిర్వహించబడింది. భవన నిర్మాణం జరిగాక 1905, జనవరి 1వ తేదీన విక్టోరియా మెమోరియల్ హోం ప్రారంభించబడింది.

నెహ్రూ సందర్శన 
1953, జనవరి 19న జవహార్ లాల్ నెహ్రూ ఈ హోంను సందర్శించాడు. ఆ సందర్భంగా విక్టోరియా మెమోరియల్ హోం ఫర్ ది ఆర్ఫన్స్ అనే పేరులో ఆర్ఫన్స్ అనే పదాన్ని తొలగించాలని నెహ్రూ సూచించడంతో విక్టోరియా మెమోరియల్ హోం అండ్ ఇండస్ట్రియల్ స్కూల్ గా మార్చబడింది.

ఇతర వివరాలు 
తెలుగు, హిందీ, ఇతర భాషా సినిమాల్లో విలన్లకు సంబంధించిన డెన్ గా ఈ భవనం ఉపయోగించబడింది. ఇక్కడ విక్టోరియా మెమోరియల్ మెట్రో స్టేషను ఉంది.

మూలాలు 

హైదరాబాదు
హైదరాబాదు రాజభవనాలు
హైదరాబాద్ రాష్ట్రం
భారత వారసత్వ ప్రదేశాలు
హైదరాబాదు వారసత్వ నిర్మాణాలు