బాగేశ్రీ రాగం

బాగేశ్రీ ( IAST   ) ఒక హిందుస్తానీ శాస్త్రీయ రాగం .  ఇది అర్థరాత్రి పాడే  ప్రసిద్ధ రాగం. ఈ రాగం ఒక ప్రేమికురాలు తన ప్రేమికుడితో తిరిగి కలవడానికి వేచి ఉన్న భావోద్వేగాన్ని వర్ణిస్తుంది.  ఇది మొదటిసారి పదహారవ శతాబ్దంలో అక్బర్ చక్రవర్తి కొలువులో ప్రసిద్ధ గాయకుడు మియాఁ తాన్సేన్ పాడినట్లు చెప్పబడింది.     . 

ఇరవయ్యవ శతాబ్దంలో, బాగేశ్రి రాగం కర్ణాటక సంగీతంలో విస్తృతంగా ప్రజాదరణ పొందింది.

సిద్ధాంతం 
బాగేశ్రీ యొక్క సిద్ధాంతపరమైన అంశాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:

ఆరోహాణావరోహణాలు 

 ఆరోహణ   :              
 అవరోహణ   :

వాది, సమవాది 

 వాది   : మధ్యమ (మ) 
 సమవాది : షడజ్ (స)

పకడ్ లేదా చలన్ 
ధ ని స, మ, మ ప ధ, మ గ రి స 

 వrజిత్ స్వర - ఆరోహణ లో రి ప 

 జతి  : - ఓధవ్ సంపూర్ణ

సంగీత సంప్రదాయాలు & సంబంధాలు 
థాట్ : కాఫీ

సమయ్ (టైమ్) 
ఈ రాగ సమయం మద్య రాత్రి (రాత్రి మధ్యలో).

కర్ణాటక సంగీతం 
 

ఇరవయ్యో శతాబ్దం లో, బాగేశ్రి రాగం కర్ణాటక సంగీతంలో విస్తృతంగా ప్రజాదరణ పొందింది, ఇది 22 వ మేలకర్త ఖరహరప్రియ అని పిలువబడే కాఫీ థాట్ యొక్క మేళకార్త నుండి జన్య రాగం.   ఈ రాగం ఒక జన్య రాగం (ఉత్పన్నం), ఈ రాగ ఆరోహణ స్థాయిలో అన్ని ఏడు స్వరాలు ఉండవు.

నిర్మాణం, లక్షణం 
బాగేశ్రి ఒక అసమాన రీతిలో ఉంటుంది, ఈ రాగ ఆరోహణలో పంచమం, రిషబమ్ ఉండవు.  ఈ రాగాన్ని కర్ణాటక సంగీత వర్గీకరణలో ఆదవ-సంపూర్ణ రాగం  అని పిలుస్తారు (ఆరోహణలో 5 స్వరాలు, అవరోహణ స్థాయిలో 7 స్వరాలు ఉన్నాయి).  దాని ఆరోహణ-అవరోహణ క్రమం ఈ కింది విధంగా ఉంటుంది ( కర్ణాటక సంగీతంలో స్వర్ణాలు , నోటిఫికేషన్, నిబంధనలకు సంబంధించిన వివరాలు చూడండి): 

 ఆరోహణ   :             
 అవరోహణ   :                   

ఈ స్కేల్ నోట్స్ షడ్జమం, చతుశృతి రిషభం, సాధారణ గాంధారం, శుద్ధ మధ్యమం, పంచమం, చతుశృతి దైవతం, కైశికి నిషాదం లను ఉపయోగిస్తుంది .

జనాదరణ పొందిన గీతాలు 
బాగేశ్రి కర్ణాటక సంగీతంలో ఒక ప్రసిద్ధ రాగం అయింది.   ఇది ఆనందకరమైన రాగమైనప్పటికీ కర్ణాటక సంగీత నిబంధనలలో ఈ రాగానికి రూపాంతరాలు నిషిద్ధం, అందువలన సంస్కరణ కొలమానం ( అలాపన ) కోసం చాలా అవకాశాలను ఉండవు.   ఈ స్కేల్ కొన్ని కృతుల్లో ఉపయోగించబడింది.  అదనంగా, అనేక దేవరనామాలు, అష్టపదులు, తిరుప్పుగళ్‌లు, ఇతర సాహిత్యం ఈ రాగంలో స్వరపరిచారు.  ఇది సాధారణంగా వృత్తముల్లో, పదాలలో, భజనల్లో, రాగమాలికల్లో, ప్రధాన కీర్తన పాడేసిన తర్వాత కచేరీలలో పాడతారు. 

బాగేశ్రీలో కొన్ని ప్రసిద్ధ కూర్పులు : 

 అరుణగిరినాథర్ రచించిన ఎరు మియిల్ ఎరి విలయాదు 
 ఎం.డి.రామనాథన్ చే సాగర శయన 
 పాపనాశం శివన్ ద్వారా మనమే అరియేన్ 
 పురందరదాస కృతి అంతకనదుతరిగె కించిత్తు 
  నారాయణ తీర్థ కృతి గోవిందమిహ

ఇవి కూడ చూడండి 

 రాగాలలో స్వరపరచిన సినిమా పాటల జాబితా

గమనికలు

ప్రస్తావనలు

మూలాలు

బాహ్య లింక్లు 

 SAM on Samay, Ragas 
 రాజాస్, తాట్స్పై SRA 
 రాజాన్ పైరికర్ రాగాస్ 
 రాజన్ పారీకర్ బాగేశ్రీ 
 రాగ్ బగేశ్రీ లో ఫిల్మ్ సాంగ్స్ 
Pages with unreviewed translations
హిందుస్తానీ రాగాలు