స్థానాపతి రుక్మిణమ్మ

స్థానాపతి రుక్మిణమ్మ (జ: 1915) ప్రముఖ సంస్కృతాంధ్ర పండితురాలు, రచయిత్రి.

కుటుంబ నేపథ్యం

ఈమె పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా నిడదవోలు లో సెప్టెంబరు 28, 1915 న జన్మించింది. ఈమె తండ్రి శ్రీకాకుళం పురుషోత్తమరావు, తల్లి గరుడమ్మ. రుక్మిణమ్మ వివాహం 1928లో విశాఖపట్నం నివాసి స్థానాపతి సత్యనారాయణతో జరిగింది. వీరు వెలనాటి బ్రాహ్మణులు.

సాహిత్య విశేషాలు
ఈమెకు చిన్నతనం నుండే కవితలపై ఆసక్తి ఉండేది. ఈమెకు 18 ఏళ్ళ వయస్సులోనే మొదటి కవితా సంపుటి వెలువడింది. ఈమె దేవీ భాగవతాన్ని సామాన్య పాఠకుల కోసం వ్యావహారిక వచనంలో రచించినది. వివిధ ఉపనిషత్తుల నుండి దైవతత్త్వ ప్రతిపాదకాలైన సూక్తులతో నిండిన "దేవుడు" పుస్తకాన్ని రచించినది. వేదాల నుండి, ఉపనిషత్తుల నుండి కొన్ని ఋక్కులను ఎంపికచేసి తాత్పర్య సహితంగా వచనరూపంలో రచించినది. ఈమె రచనలు విశాఖపత్రిక, సత్యవాణి, ఆంధ్రవిద్యార్థి, భారతి, గృహలక్ష్మి, ఆంధ్రభూమి మొదలైన పత్రికలలో ప్రచురించబడ్డాయి. ఈమె రచనలు "వైతాళికులు" సంకలనంలో చోటుచేసుకున్నాయి.

గుర్తింపులు

తన కృషికి గుర్తింపుగా మార్చి 2, 1952లో ఈమె గృహలక్ష్మి స్వర్ణకంకణం అందుకున్నది.

ప్రముఖుల మాటల్లో
రుక్మిణమ్మ  పాండిత్యం గురించి ఊటుకూరి లక్ష్మీకాంతమ్మ మాటలలో, ఆంధ్రరచయిత్రులు గ్రంథంలో(పు. 272) – “అనన్య సామాన్య ప్రతిభతో నద్వితీయ కవితాప్రకర్షతో కవిత్వమొక యుపాసనగ, రచనయొక పవిత్రదీక్షగ, కావ్యోద్యోగమొక నియత జీవనవిధిగ భావించి, “క్షురస్యధారా నిశితా దురత్యయా దుర్గం పథస్తత్కవయో వదంతి” యను నానుడికి సార్థకత భజించి సరస్వతీ ప్రియసేవికయై తనరారిన మానెచ్చెలి లేఖిని యమృతనిష్యంది లేఖినియే.” .

రచనలు
 పూలమాల (కవితా ఖండికలు) -1933
 దయ్యాలు (కథలు) -1937
 నీలాటి రేవు (కథలు)
 యుక్తిమాల (కథలు)
 దూతఘటోత్కచము (నాటిక)-1940
 వత్సరాజు (నాటిక)-1947
 చారుదత్త (నాటిక)
 దేవీ భాగవత మహాపురాణం (వచనం)
 దేవుడు -1938
 గోలోకం (వచన పురాణం)
 సప్తశతి (పద్యాలు)
 కాదంబిని (కావ్యము) -1950

మూలాలు

బయటి వనరులు
  http://tethulika.wordpress.com/2014/02/06/స్థానాపతి రక్మిణమ్మగారు/ ‎

తెలుగు రచయిత్రులు
1915 జననాలు
తెలుగు కవయిత్రులు
గృహలక్ష్మి స్వర్ణకంకణము గ్రహీతలు
పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రచయిత్రులు