సుబర్నపూర్ జిల్లా

ఒడిషా రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో సుబర్నపూర్ జిల్లా (ఒరియా:ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲା) ఒకటి. సోనేపూర్ (ఒడిషా) జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. దీనిని సోనేపురి జిల్లా, సోనేపురియా జిల్లా అనికూడా అంటారు.

చరిత్ర
10-11 శతాబ్ధాలలో సుబర్నపూర్ పశ్చిమలంకగా పిలువబడిందని చరిత్రకారులు అభిప్రాయ పడుతున్నారు. . సుబర్నపూర్ ప్రాంతానికి చెందిన సోమవంశానికి చెందిన సోమేశ్వరదేవ వ్రాయించిన తామ్రపత్రాలు ఇందుకు ఆధారంగా ఉన్నాయి. రాజకుమారుడు తనకుతానే పశ్చిమలంకకు రాజుగా ప్రకటించుకున్నాడు. మహాద తామ్రపత్రం ఆధారంగా కుమార సోమసుందరదేవ పాలనలో పశ్చిమలంక సమీపంలో ఉన్న చిత్రోపల నదీతీరప్రాంతం కూడా ఉండేదని భావిస్తున్నారు. పశ్చిమ లంకలో ఉన్న దేవతను లంకేశ్వరీదేవి అంటారు. సోమవంశస్థుల పాలనా కాలంలోనే ఈ ప్రాంతం సుబర్నపూర్ అని పిలువబడింది. 1993లో ఈ జిల్లా రూపొందించబడింది.

ఆర్ధికం
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో సుబర్నపూర్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఒడిషా రాష్ట్ర 19 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

డివిజన్లు  
 సబ్ డివిజన్లు: సోనేపూర్ (ఒడిషా),, బిర్మహరాజాపూర్
 తాలూకాలు: సోనేపూర్ ( ఒడిషా), బినిక, రాంపూర్, బిర్మహరాజాపూర్, తర్భా, ఉల్లుండ.
 బ్లాక్స్: సోనేపూర్ (ఒడిషా), బినిక, తర్భా, దుంగూరిపలి, బిర్మహరాజాపూర్, ఉల్లుండ.
 మున్సిపాలిటీ: సోనేపూర్ (ఒడిషా) 
 ఎన్.ఎ.సి., బింకె.

2001 లో గణాంకాలు

సంస్కృతి
సుబర్నపూర్ జిల్లా సాంస్కృతిక సంపద కలిగిన ప్రాంతంగా గుర్తించబడుతుంది. కళలు, హస్థకళలకు సుబర్నపూర్ ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది. ప్రస్తుతం ఇక్కడ వస్త్రాల తయారీ, ఇత్తడి వస్తువుల తయారీ, తర్బ, బింకాకు చెందిన ఫిలిగ్రీ వస్తువులు, సోనేపూర్ టెర్రకోటా, ఉల్లుండ రాతిచెక్కడాలు, దుంగురిపల్లి పడ్డీ క్రాఫ్టులు రాష్ట్రమంతటా గుర్తింపును పొందాయి. ప్రఖ్యాత కవి మహిమా ధర్మా, శాంత్ భిమా భొయి ఈ జిల్లాకు చెందిన వారే. చైత్రమాసంలో ప్రదర్శించే మయపరమైన దండనాట్యం కూడా సుబర్నపూర్‌కు ప్రత్యేకత తీసుకు వస్తుంది. 
 చారిత్రకంగా సుబర్నపూర్ ప్రాంతం పశ్చిమలంక అని గుర్తించబడుతుంది.

ఆలయం పట్టణం, సోనేపూర్ 
 పశ్చిమ లంక
 లంక పోడి
 శశిసేనా కావ్య
 శశిసేనా ఆలయం
 సురేశ్వరి ఆలయం
 సుబర్నమేరు ఆలయం
 కోసలేశ్వర ఆలయం
 లంకేశ్వరి ఆలయం
 చంపేశ్వర్ ఆలయ
 మెటకాని ఆలయ

పర్యాటక ఆకర్షణ  
 మహిమా పీట, ఖలియపలి 
 మెటకని ఆలయం, ఉల్లుండ 
 పటలి శ్రీఖేత్ర, కోటాశమలై 
 పాపక్షయ ఘాట్ (బింక) 
 కపిలేశ్వర్ ఆలయం, చర్ద 
 వబగ్రహకుండ 
 డిగ్సిర అంగాడి 
 మహానది, టెల్ సంగం వద్ద రామేశ్వర్ శివాలయం. 
 లార్డ్ స్వప్నేశ్వర్ ఆలయం బిర్మహరాజ్పూర్ బ్లాక్ గౌడ్‌గాడ్. 
 బిర్మహరాజ్పూర్ బ్లాక్ తెంగో ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్ట్. (సందర్శకులు పారడైజ్)

సరి
 సొనేపురి సారి

ప్రముఖులు
 కైలాష్ చంద్ర మెహర్, భారతప్రభుత్వం నుండి ప్రఖ్యాత చరిత్రకారుడిగా " పద్మశ్రీ" అవార్డు గ్రహీత. 
 నిల మాధబ్ పండ, చలనచిత్ర నిర్మాత, " ఐ యాం కలాం " చిత్రానికి దర్శకుడు. 
 సభ్యసాచి మొహపత్రా ( ఒరియా ) చలనచిత్ర నిర్మాత, చిత్రానికి దర్శకుడు. 
 జితమిత్ర ప్రసాద్ సింగ్ డియో

విద్యా
 శ్రీ అరబిందో శిక్ష్యాకేంద్రా గౌడ్‌గాడ్, పొ- అమర్పాలి.

రాజకీయాలు
సుబర్నపూర్ జిల్లా బలంగీర్ పార్లమెంటు నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉంది.

అసెంబ్లీ 
సుబర్నపూర్ జిల్లాలోని ఒడిషా రాష్ట్ర అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల వివరణ . ఎన్నికైన సభ్యుల వివరణ  క్రింద పట్టికలోఉంది.

ఇవికూడా చూడండి 
 Kosalananda Kavya

మూలాలు

వెలుపలి లింకులు
 
 Iconography of the Buddhist Sculpture of Orissa
 Cultural Profile of South Kosal
 Pasayat, C. (1994), "Myth and Reality in Little Tradition: A Study of Dandanata in Odisha" in Man in India, Vol.74, క్ర.సం4, December 1994, pp. 413–427.
 Pasayat, C. (1998), Tribe, Caste and Folkculture, Jaipur/New Delhi: Rawat Publications.
 Pasayat, C. (2003), Glimpses of Tribal and Folkculture, New Delhi: Anmol Pub. Pvt. Ltd.

వెలుపలి లింకులు 

 
1993 స్థాపితాలు
ఒడిశా జిల్లాలు