పుట్టింగళ్ దేవాలయ అగ్నిప్రమాదం

ఏప్రిల్ 10 2016 న భారత కాలమానం ప్రకారం 03:30 గంటలకు కేరళ రాష్ట్రంలోని కొల్లం జిల్లాకు చెందిన పరవూర్ లో నెలకొనియున్న పుట్టింగళ్ దేవాలయంలో బాణాసంచా వేడుకలలో జరిగిన బాణాసంచా విస్ఫోటనం జరిగి అగ్నిప్రమాదం సంభవించింది. ఈ సంఘటనలో 107 మంది ప్రజలు మరణించారు. ప్రమాద తాకిడికి, అగ్నిప్రమాదం మూలంగా 350కి పైగా గాయపడ్డారు. ఆ దేవాలయం, ఆ ప్రదేశాంలో గల సుమారు 150 గృహాలు ప్రేలుడు మూలంగా నష్టపోయినవి. స్థానిక నివేదిక ప్రకారం, ప్రత్యక్ష సాక్షుల కథనం ప్రకారం,  ఈ ప్రేలుడు బాణసంచా కాల్చడం వలన వెలువడిన నిప్పురవ్వలు  కాంక్రీటు భవనంలో నిల్వచేయబడిన కాల్చని బాణసంచా పై పడి మొత్తం బాణ సంచాకు నిప్పు అంటుకొని పెను ప్రేలుడు సంభవించింది. ఈ దేవాలయ సిబ్బంది కేరళ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుండి బాణ సంచా పోటీల కొరకు ముందస్తు అనుమతి తీసుకోలేదు. ఈ బాణ సంచా ఉత్సవం ఏడు రోజులు జరుగుతుంది. హిందూ దేవత భద్రకాళి యొక్క ఉత్సవం యొక్క ఆఖరి రోజున జరిగే ఈ బాణసంచా పోటీలకు సుమారు 15,000 మంది యాత్రికులు సందర్శించారు.

ఈ ఉదంతం జరిగిన తరువాత ఏప్రిల్ 13న కేరళ హైకోర్టు రాష్ట్రంలో వివిధ దేవాలయాల వద్ద ధ్వనిని ఉత్పత్తి చేసే బాణసంచాను సూర్యాస్తమయం తరువాత కాల్చుటను నిషేధించింది.

దక్షిణ భారతదేశంలో జరిగిన అతి పెద్ద అగ్ని ప్రమాదాలలో ఇది రెండవది. దీనికంటే ముందు తమిళనాడు లోని శివకాశి ఫాక్టరీలో జరిగిన ప్రేలుళ్ళు సెప్టెంబరు 5 2012 న జరిగింది. ఇది అతి పెద్ద ప్రేలుడు. ఈ పుణ్యక్షేత్రం ఎఝవ తెగచే ప్రాతినిద్యం వహించబడుతున్న ఒక ప్రైవేటు ట్రస్టు చే నిర్వహింపబడుతుంది.

పుట్టింగల్‌ దేవీ ఆలయంలో ఎక్కువ భాగం చెక్కతో నిర్మించారు. ప్రమాదం జరిగినప్పుడు ఎక్కువ మంది ఒకే చోట ఉండడంతో ప్రాణ నష్టం పెరిగిందని అధికారులు చెప్పారు. భరణి నక్షత్రంలో మీనా భరిణి ఉత్సవాన్ని వైభవంగా నిర్వహించే క్రమంలోనే ఈ అగ్నిప్రమాదం జరిగింది. పుట్టింగల్‌ దేవీ ఆలయం ఉత్సవానికి ప్రతి ఏడాది చుట్టు ప్రక్కల గ్రామాల నుంచి సుమారు 50 వేల మంది భక్తులు వస్తారు. ఈసారి కూడా భక్తులు భారీ సంఖ్యలోనే వచ్చారు.

నేపథ్యం
దక్షిణ భారతదేశంలో తరచూ జరిగిన హిందూ దేవతల ఉత్సవాలలో బాణసంచా కాల్చుట జరుగుతున్నది. జాతీయ పోటీలను కేరళ రాష్ట్రమంతటా నిర్వహిస్తారు. 1952లో 62 మంది ప్రజలు శబరిమల దేవాలయం వద్ద జరిగిన బాణసంచా పేలుళ్ళలో మరణించారు.

ఏప్రిల్ 10 2016 న పుట్టింగళ్ దేవాలయం వద్ద జరిగిన ఉత్సవంలో రెండు వర్గాల దైవారాధకులు వేల సంఖ్యలో బాణసంచా పోటీలో పాల్గొన్నారు. దేవాలయ అధికారులు ఈ ఉత్సవం కొరకు జిల్లా అధికారుల నుండి మౌఖిక అనుమతులు ఉన్నాయని పోలీసులకు తెలియజేసారు. ఏప్రిల్ 12 న అధికారులు రక్షణ చర్యలకోసం ఈ ఉత్సవాన్ని అనుమతినీయలేదు కానీ ప్రజల ఒత్తిడి పెరగడం మూలంగా ఉత్సవం జరిగింది.

అగ్ని ప్రమాదం
ఈ అగ్నిప్రమాదం సుమారు భారత ప్రామాణిక ప్రకారం 03:30 కు జరిగింది. దేవాలయంలో తరువాత వచ్చు విష్ణు ఉత్సవాలకొరకు కొంత బాణసంచాను దేవాలయంలో ఒక భవనంలో నిల్వ ఉంచారు. బాణసంచా ఉత్సవంలో పైకెగసి పడిన నిప్పురవ్వలు ఈ భవనం పై పడటం వలన ఈ ప్రమాదం సంభవించింది. ఈ ప్రమాదంలో భవనం మొత్తం ధ్వంసం అయినది. ఈ ప్రేలుడు ఈ దేవాలయానికి సుమారు ఒక కిలోమీటరు పైగా దూరంలో గల ప్రజలకు అనుభవం కలిగింది.

రికవరీ
ఈ ప్రమాదం కొరకు భారత నావికాదళం ఒక "డార్నియర్ డో 228" రవాణా విమానం, రెండు హెలీకాప్టర్లను పంపింది. ఈ రవాణా వాహనాలలో కోచీలోని దక్షిణ నావీ కమాండ్ హెడ్ క్వార్టర్ నుండి వైద్య బృందాలను పంపింది. ఈ రెస్క్యూ ఆపరేషన్ లో భారత వైమానిక దళం, భారత సైనిక దళం, భారతీయ కోస్టు గార్డులు పాల్గొన్నారు.

అత్యధిక బాధితులను తిరువనంతపురం మెడికల్ కళాశాలకు పంపారు.

విచారణ
కేరళ రాష్ట్ర హోం శాఖా మంత్రి రమేష్ చెన్నితల ఈ సంఘటనపై విచారణకు ఆదేశించారు. పోలీసులు బాణసంచా కాంట్రాక్టర్లు, దేవాలయ యాజమాన్యంపై చర్యలు తీసుకొనుటకు పథకం వేసింది. ఏప్రిల్ 11 2016 న దేవాలయంలో పనిచేస్తున్న ఐదుగురు వ్యక్తులను పోలీసులు విచారణ కోసం కస్టడీ లోనికి తీసుకున్నారు. ఏప్రిల్ 11 రాత్రి, ఏప్రిల్ 12న పోలీసులు ఏడుగురు వ్యక్తులను అరెస్టూ చేసారు. ఈ వ్యక్తులలో దేవాలయ అధ్యక్షులు కూడా ఉన్నారు.

ప్రతిచర్యలు
ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ ఈ సంఘటన "హృదయ విదారకమైనది, మాటలకు అందని ఆశ్చర్యకరమైనది"గా ట్విట్టర్ లో అభివర్ణించారు. ఆయన ఆరోజు మధ్నాహ్నం ఆ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి ఓమెన్ చండీతో కలసి ఆ ప్రదేశానికి సందర్శించుటకు వెళ్ళారు. కేరళ రాష్ట్ర హోం మంత్రి రమేష్ చెన్నితల ఈ ప్రమాద బాధితులను పరామర్శించారు. 2016 కేరళ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో ప్రచారం చేస్తున్న రాజకీయ పార్టీలు తమ ప్రచారాలను వాయిదా వేసారు.

మోడీ మరణించినవారికి రెండు లక్షలు, తీవ్రంగా గాయపడిన వారికి 50,000 లను పరిహారంగా ప్రకటించారు. ముఖ్యమంత్రి ఒమన్ చాందీ మరణించిన వారి బంధువులకు 10 లక్షలు, తీవ్రంగా గాయపడిన వారికి రెండు లక్షల పరిహారాన్ని ప్రకటించారు.

కేరళ ముఖ్యమంత్రి ఒమెన్ చాందీ "దేవాలయాలలో బాణసంచా నిల్వ చేయుటకు ఎప్పుడూ అనుమతి యివ్వకూడదు" అని ప్రకటించారు.

మూలాలు

ఇతర లింకులు

భారతదేశంలో అగ్ని ప్రమాదాలు
కేరళ
బాణాసంచా
2016
సంఘటనలు