యూరీ ఒగనేసియన్

యూరీ త్సోలంకోవిచ్ ఒగనేసియన్ (జ.1933 ఏప్రిల్ 14) రష్యా దేశానికి చెందిన కేంద్రక భౌతిక  శాస్త్రవేత్త. అతడు ఆర్మేనియన్ సంతతికి చెందినవాడు. అతడు అధిక భారం గల రసాయన  మూలకాల ఆవిష్కరణ కొరకు ప్రపంచ ప్రసిద్ధ పరిశోధకునిగా ఖ్యాతి పొందాడు.  అతడు ఆవర్తన పట్టికలో ఈ మూలకాల యొక్క ఆవిష్కరణకు దోహదపడ్డాడు.  అతడు  1989లో జాయింట్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఫర్ నూక్లియర్ రీసెర్చ్ వద్ద ఫ్లెరోవ్ లేబొరేటరీ ఆఫ్ నూక్లియర్ రియాక్షన్స్ యొక్క డైరక్టరు "జార్జీ ఫ్లెరో" తో కలసి భారలోహ ఆవిష్కరణలో విజయం సాధించాడు. రసాయన మూలకం ఒగానెస్సాన్‌ (Og, పరమాణు సంఖ్య 118) కు 2016లో అతడిపేరుతొ నామకరణం చేసారు. ఒక మూలకానికి బ్రతికున్నవారి పేరుతో నామకరణం చేసిన వారిలో ఒకనిగా గుర్తింపబడ్డాడు.

ప్రారంభ జీవితం

యూరీ త్సోలంకోవిచ్ ఒగనేసియన్ 1933 ఏప్రిల్ 14 న రష్యా లోని రోస్టోవ్-ఆన్-డాన్ వద్ద ఆర్మేనియన్ తల్లిదండ్రులకు జన్మించాడు. అతడి తండ్రి రోస్టోవ్ కు, తల్లి అర్మావిర్ కు చెందినవారు. 1939లో తన కుటుంబం    అప్పటి సోవియట్ ఆర్మేనియా కు రాజధాని అయిన "యెరెవాన్" లోకి వెళ్ళినందున ఒగనేసియన్ తన బాల్యాన్నిఅచట గడిపాడు. అతడి తండ్రి "త్సోలాక్" థర్మల్ ఇంజనీరుగా యెరెవాన్ లోని కృత్రిమ రబ్బరు తయారుచేసే కర్మాగారంలో పనిచేసేవాడు. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం యొక్క తూర్పు ఫ్రంట్‌లో పోరాడినప్పుడు, అతని కుటుంబం నాజీలు ఆక్రమించిన "రొస్కోవ్" కు తిరిగి రాకూడదని నిర్ణయించుకుంది. మిగిలిన పాఠశాల విద్యను యూరీ "యెరెవాన్" లో పూర్తిచేసాడు.

జీవితం
ఒగనేసియన్ "ఫ్లెరోవ్ లాబొరేటరీ ఆఫ్ నూక్లియర్ రియాక్షన్స్ (FLNR)" కు విజ్ఞానశాస్త్ర నాయకుడు.  అతడు ఒక-పరమాణువు-ఒకే-ఒక-సారి నూక్లియో సింథసిస్ లో "కోల్డ్" సంలీనం (ఫ్యూజన్) ను 1970లో కనుగొన్నాడు. 1990ల చివరలో "హాట్" సంలీనాన్ని ఆవిష్కరించాడు. 2009లో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలోని శాస్త్రవేత్తలు "ఒగనేసియన్ బృందం" ఫ్లెరోవియం మూలకాన్ని ఒక దశాబ్దం ముందుగానే కనుగొన్నట్లు ధృవీకరించారు.  అతడు కేంద్రక భౌతిక శాస్త్రంలో "ఐలాండ్స్ ఆఫ్ స్టెబిలిటీ" కి పరిశోధకుడు. అతడు "పాలసైట్లు" లో  "ఆలివైన్" (మెగ్నీషియం ఖనిజం) ను శోధిస్తూ ప్రకృతిలో అధిక భార లోహాలనుకనుగొనే దిశగా పరిశోధనలు చేస్తున్నాడు.

ఒగనేసియన్
2002 లో జాయింట్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఫర్ నూక్లియర్ రీసెర్చ్ వద్ద రష్యా, అమెరికన్ శాస్త్రవేత్తల బృందం    ఒగానెస్సాన్‌ పరమాణువులు మొదటిసారి విఘటనం చెందుటను పరిశీలించారు. అమెరికన్ శాస్త్రవేత్తలు కలిగిన "ఓక్ రిడ్జ్ నేషనల్ లేబొరేటరీ, టెన్నెస్సీ", "లారెన్స్ లివెర్‌మోర్ నేషనల్ లాబొరేటరీ, కాలిఫోర్నియా" బృందాలకు ఒగనేసియన్ నాయకత్వం వహించాడు. అంతర్జాతీయ శుద్ధ, అనువర్తిత రసాయన శాస్త్ర సంఘం (IUPAC) 2016 నవంబరులో ఆవర్తన పట్టికలోని 118 మూలకానికి ఒగనేసియన్ గౌరవార్థం "ఒగనేసన్" అని నామకరణం చేసింది. ఈ ప్రకటనకు ముందు 12 మూలకాలకు మనుష్యుల పేర్లతో నామకరణం చేసారు.  కానీ వాటిలో సియాబోర్గియం మూలకానికి  మాత్రం గ్లెన్ టి.సీబోర్గ్ అనే వ్యక్తి బ్రతికుండగా నామకరణం చేసారు.

గౌరవాలు, పురస్కారాలు
1990లో ఒగనేసియన్ సోవియట్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ కు సభ్యునిగా ఎంపికయినాడు. 2003 లో రష్యా అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ కు పూర్తి స్థాయి సభ్యునిగా ఉన్నాడు.ఒగనేసియన్ గౌరవ డిగ్రీలను "గోతే యూనివర్శిటీ ఫ్రాంక్‌ఫల్ట్" (2002), యూనివర్శిటీ అపహ్ మెస్సినా  (2009), యెరెవాన్ స్టేట్ ఊనివర్శిటీ . ల నుండి పొందాడు. 

స్టేట్ ఆర్డర్స్, పురస్కారాలు

 యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ స్టేట్ ప్రైజ్ (1975)
 లైస్ మైట్నెర్ ప్రైజ్ ఆఫ్ ద యూరోపియన్ ఫిజిక్స్ సొసైటీ  (2000)
 ఆర్డర్ "ఫర్ మెరిట్ టు ద ఫాథర్‌లాండ్" 3వ తరగతి (2003)
 రష్యన్ ఫెడెరేషన్ నేషనల్ అవార్డు. (2010)
 ఆర్డర్ ఆఫ్ ఆనర్ ఆఫ్ ద రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఆర్మేనియా(2016)

వ్యక్తిగత జీవితం
అతడు ఇరినా లెవోనోవ్నా అనే వాయులీన విద్వాంసురాలిని వివాహమాడాడు. వారికి ఇద్దరు కుమార్తెలు.

నోట్సు

మూలాలు

1933 జననాలు
Corresponding Members of the USSR Academy of Sciences
Full Members of the Russian Academy of Sciences
జీవిస్తున్న ప్రజలు
రష్యా నూక్లియర్ భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు
సోవియట్ భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు