ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య కాశీయాత్ర మార్గం

తెలుగులో తొలి యాత్రాచరిత్రకారుడు ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య తాను 1830-31లో చేసిన కాశీయాత్రను కాశీయాత్రచరిత్రగా గ్రంథస్తం చేశారు. ఈ గ్రంథం 19వ శతాబ్ది తొలి అర్థభాగంలో భారతదేశ సామాజిక, రాజకీయ స్థితిగతులకు ముఖ్యమైన ఆధారాల్లో ఒకటిగా నిలుస్తోంది. ప్రామాణిక సామాజిక చరిత్ర ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర రచనలో సురవరం ప్రతాపరెడ్డి 19వ శతాబ్ది సమాజిక చరిత్రకు గాను ఈ గ్రంథంపైనే ప్రధానంగా ఆధారపడ్డారు. ఆ ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్న కాశీయాత్ర జరిగిన ప్రాంతాలు, తేదీల వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి.

యాత్ర

1830 మే నెల 
 1830 మే 18 - చెన్నపట్టణం
 మే 19 - పాలవాయి సత్రం, మాధవరం, వెంకటేశనాయుడి సత్రం (పెదపాళెము)
 మే 20 - తిరువళ్ళూరు
 మే 21 - కనకమ్మ సత్రం (కార్వేటినగరం)(రామంజేరి మార్గం మీదుగా)
 మే 22 - బుగ్గగుడి, పుత్తూరు (నగరి మీదుగా).
 మే 23 - వడమాలపేట సత్రం, అలమేలు మంగాపురం
 మే 23 నుంచి మే 30 వరకూ -  తిరుపతి పట్టణంలో విడిది చేశారు. ఆ మధ్యలో ఒకనాడు తిరుమలను తిరుమల తిరుపతి పరిసరాల్లోని కొన్ని తీర్థాలను దర్శించారు.
 మే 30 - కరకరంబాడు, శెట్టిగుంట, బాలపల్లె, కోడూరు

జూన్ 
 జూన్ 1 - వోరంబాడు, పుల్లంపేట
 జూన్ 2 - నందలూరు, అత్తిరాల
 జూన్ 3 - భాకరాపేట, వొంటిమిట్ట
 జూన్ 4 నుంచి జూన్ 6 వరకు - కడప
 జూన్ 7 - పుష్పగిరి(చెయ్యేరు మీదుగా వెళ్లారు), కాజీపేట
 జూన్ 8 - దువ్వూరు, వంగలి
 జూన్ 9 - అహోబిళం
 జూన్ 10 - శ్రీరంగాపురం, రుద్రవరము
 జూన్ 11 - మహానంది, బండాతుకూరు
 జూన్ 12 - వెలపనూరు, ఓంకారము, వెంపెంట
 జూన్ 13 - ఆత్మకూరు
 జూన్ 14 నుంచి జూన్ 15 వరకు - కృష్ణాపురంః, సిద్దాపురం, భీముని కొల్లము, నాగులోటి, పెద్దచెరువు(పెద్దచెరువు తక్క మిగిలినవి మజిలీలు కాదు. దారిన చూసిన గ్రామాలు)
 జూన్ 16 నుంచి జూన్ 19 వరకు - శ్రీశైలము
 జూన్ 19 - నందికుంట
 జూన్ 20 - నివృత్తి సంగమం (కృష్ణ దాటడం)
 జూన్ 21 నుంచి జూన్ 24 వరకు - ముసలిమడుగు
 జూన్ 24 - సిద్ధేశ్వరం ఘాటు, పెంటపల్లి
 జూన్ 25 - పానగల్లు
 జూన్ 26 - చిన్నమంది, వనపర్తి, గణపురం, చోళీపురం, మనోజీపేట(చోళపురం, మనోజీపేట మజిలీలు కాదు. గణపురం మార్గంలో తగిలే గ్రామాలు)
 జూన్ 27 - జడచర్ల (జడ్చర్లకు మూలకర్ర, కోటూరు, ఆలూర్ తదితర గ్రామాల మీదుగా వెళ్ళారు)
 జూన్ 28 - బాలనగరం (దీనికే నాగనపల్లె అని మరొకపేరు వ్రాశారు), జానంపేట (ఫరక్కునగరం)
 జూన్ 29 - షాపురం

యివి కూడా చూడండి
 కాశీయాత్ర చరిత్ర

మూలాలు

యితర లింకులు

ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య