దేవరనేని కొత్తపల్లి

దేవరనేని కొత్తపల్లి తెలంగాణ రాష్ట్రం, సూర్యాపేట జిల్లా, నాగరం మండలంలోని గ్రామం. 

ఇది మండల కేంద్రమైన జాజిరెడ్డిగూడెం నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన సూర్యాపేట నుండి 33 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.

జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో 
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు  ముందు ఈ గ్రామం పాత నల్గొండ జిల్లా, జార్జిరెడ్డిగూడెం మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన నాగారం  మండలంలోకి చేర్చారు.

గ్రామ జనాభా 
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 513 ఇళ్లతో, 2330 జనాభాతో 981 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1194, ఆడవారి సంఖ్య 1136. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 694 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 117. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 576646.పిన్ కోడ్: 508279.

గ్రామం గురించి 
ఇప్పటికి ఈ ఊరి ప్రజలు వ్యవసాయానికి పశువులను, సేంద్రియ ఎరువులను వాడుతున్నారు.ఈ ఊరి చెరువు చాలా పెద్దది, రైతులు చెరువులో చేపల పెంపకం చేస్తారు. చెరువు నీటిని రైతులు వ్యవసాయానికి ఉపయోగిస్తారు. గ్రామంలో గీతకార్మికులు  ఉన్నారు. ఈ ఊరికే కాకుండా పక్క గ్రామాలకు కూడా కల్లుని అమ్ముతుంటారు. గ్రామంలో చాలా కుల వృత్తులు కమ్మరి, కుమ్మరి, వడ్రంగి, చేనేత, దాసరి, వడ్డెర, మంగలి వారి వారి కుల వృత్తి పనులను చేపడతారు .

గ్రామ విశేషాలు 
ఈ ఊరిలో వినాయక గుడి ఉందిగ్రామానికి పొలిమేరలో కట్ట మైసమ్మ అమ్మవారి ఆలయం ఉంటుంది.ప్రతి ఆదివారం ఊరి ప్రజలు అమ్మవారికి పూజలు చేయడం ఆనవాయతి . గ్రామా ప్రజలు బోనాల పండగని అత్యంత భక్తి శ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. ఊరికి చివరన ఉన్న ముత్యాలమ్మ దేవాలయంలో బొనలని సమర్పిస్తారు, మొదటగా ఊరిలో పెద్దలు అందరు అమ్మవారికి పూజలు చేసాక మొదటి బోనం అమ్మవారికి సమర్పిస్తారు . సాయంత్రం డప్పు మేళాలతో ఉరేగింపుగా ఊరి జనమంతా బోనాలతో వచ్చి అమ్మవారికి బోనంతోపాటు కోళ్ళు మేకలని అమ్మవారికి సమర్పించుకుంటారు.వర్షాకాలం ప్రారంబంలో ఊరి జనమంతా సాముహిక వనవసాలకి వెళతారు, జనమంతా ఒకే చోట చేరి వంటలు చేయడం, ఆటలు ఆడటం చేస్తారు. కొందరు రైతులు తమతమ బావుల వద్దకి వెళితే, కొందరు రైతులు ఊరికి చివరన ఉన్న అమ్మవారి గుడికి వెళ్తారు. ఎంగిలిపువ్వు మొదలుకొని సద్దుల బతుకమ్మ వరకు తొమ్మిది దినాలు ఆడవారు ఊరిని ఆనుకొని ఉన్న కుంట లోకి వెళ్లి బతుకమ్మ ఆడతారు.సద్దుల బతుకమ్మ రోజున ఊరి జనమంతా ఒక్కచోట చేరి బతుకమ్మ పండగని జరుపుకుంటారు. బోనాలని నీటిలో వదిలాక పక్కనే ఉన్న కట్టమైసమ్మ అమ్మవారి ఆలయంలో ఆడవారు గౌరమ్మని పంచుకుంటారు . ఈ ఊరిలో దసరా పండగని చాల గొప్పగా జరుపుకుంటారు సాయంత్రం జనమంతా ఊరెగింపుగా బయలుదేరి ఊరికి చివరన ఉన్న ఆలయం వద్దకు చేరుకుంటారు, అక్కడ సామూహికంగా పూజలు జరిపి తమ తమ కోరికల చిట్టిలు రాసి వాటన్నింటిని జమ్మి చెట్టుకు కట్టి బాంబులతో పేలుస్తారు. బంగారాన్ని ఒకరికి ఒకరు ఇచ్చి పుచ్చుకుంటారు .

విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి జాజిరెడ్డిగూడెంలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల జాజిరెడ్డిగూడెంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు సూర్యాపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు సూర్యాపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం సూర్యాపేటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నల్గొండ లోనూ ఉన్నాయి.

వైద్య సౌకర్యం

ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
దేవరనేని కొత్తపల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు.

తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.

పారిశుధ్యం 
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
దేవరనేని కొత్తపల్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.

మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 16 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

భూమి వినియోగం 
దేవరనేని కొత్తపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 89 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 108 హెక్టార్లు
 శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 51 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 12 హెక్టార్లు
 సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 31 హెక్టార్లు
 బంజరు భూమి: 616 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 71 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 557 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 161 హెక్టార్లు

నీటిపారుదల సౌకర్యాలు 
దేవరనేని కొత్తపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

 బావులు/బోరు బావులు: 161 హెక్టార్లు

ఉత్పత్తి 
దేవరనేని కొత్తపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

ప్రధాన పంటలు 
వరి, కంది, వేరుశనగ

దేవాలయాలు 
ఈ ఊరిలో వినాయక స్వామి గుడి ప్రసిద్ధి, ఈ గుడిని గ్రామ ప్రజల సహకారంతో నిర్మించారు.

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు