వివేకచూడామణి

వివేకచూడామణి (Sanskrit: विवेकचूडामणि) ఆది శంకరాచార్యుడు 8 వ శతాబ్దంలో వ్రాసిన ప్రముఖ సంస్కృత శ్లోకములు. ఇది అద్వైత వేతాంతాన్ని తెలియజేస్తుంది. ఇందులో 580 శ్లోకములు శార్ధూల విక్రీడితములుగా ఉన్నాయి. శంకరుడు బోధించిన తత్వం "అద్వైతం" - అనగా రెండు కానిది. ఆత్మ, బ్రహ్మము (పరమాత్మ) ఒకటే అనేది అద్వైతం మూల సూత్రం. ఇందుకు మౌలికమైన సూత్రాలను శంకరుడు ప్రస్థాన త్రయం (ఉపనిషత్తులు, భగవద్గీత, బ్రహ్మ సూత్రాలు) నుండి గ్రహించాడు. అద్వైతం అనే సిద్ధాంతాన్ని మొట్టమొదటిసారి ప్రతిపాదించింది శంకరాచార్యుడు. అతని "వివేక చూడామణి" అనే ప్రకరణ గ్రంథంలో అద్వైతం గురించి క్లుప్తంగా ఇలా చెప్పబడింది. ఈ గ్రంథంపేరు వివేక చూడామణి. వివేకమంటే "తెలివి" లేదా "జ్ఞానం". చూడామణి అనగా శిరోభూషణమైన రత్నం. ఆత్మానాత్మ విచారానికి పనికివచ్చే గ్రంథాలన్నింటిలో సర్వశ్రేష్ఠమైనదని అభిప్రాయం. ఆధ్యాత్మ జ్ఞాన నిత్యత్వం, తత్వ జ్ఞానార్థ దర్శనం, ఏతత్ జ్ఞానం - అన్యదజ్ఞానం అంటుంది భగవద్గీత. అంటే ప్రాపంచిక జ్ఞానం అన్ఞానమేకాని జ్ఞానం కాదన్నమాట! పారమార్థిక జ్ఞానమొక్కటే జ్ఞానమన్నమాట. అలాంటి జ్ఞానంలో ఆత్మదర్శనానికి దారితీసేదే ఈ వివేక చూడామణి.

గ్రంథకతృత్వం
శంకరాచార్యుడు వివేకచుదమణి రచయిత కాకపోవచ్చు, అయినప్పటికీ, "శంకరుని  ఆధ్యాత్మిక వారసత్వానికి చాలా దగ్గరగా ముడిపడి ఉందని  పరిగణించడంలో విఫలమైన అతని దృక్పథం  ఏదైనా విశ్లేషణ అసంపూర్ణంగా ఉంటుంది" అని రెజా షా-కజెమి తెలిపాడు. ఇతర పండితులు అయితే, సమీక్షించిన ప్రచురణలలో ఆది శంకరాచార్యునికి వివేకచుదమణి ఘనత ఇచ్చారు.

విషయాలు 
వివేకచుదమణి సంస్కృతంలో 580 శ్లోకాలను కలిగి ఉంది. ఇది గురు, శిష్యుల మధ్య సంభాషణ యొక్క రూపాన్ని కలిగి ఉంది. ఇక్కడ గురువు శిష్యుడికి ఆత్మ స్వభావాన్ని, ఆత్మను పరిశోధించడానికి, తెలుసుకోవటానికి మార్గాలను వివరిస్తాడు. పుస్తకం శిష్యుడిని దశలవారీగా బ్రాహ్మణునిగా చేరుకోవడానికి తీసుకువెళుతుంది.

ఈ పుస్తకం గోవిందునికి ప్రణామాలతో మొదలవుతుంది. దీనిని భగవంతుడిని, అతని గురువు శ్రీ గోవింద భగవత్పాదను సూచిస్తున్నట్లుగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఇది స్వీయ సాక్షాత్కారం ప్రాముఖ్యతను, దానిని చేరుకోవటానికి మార్గాలను, గురువు యొక్క లక్షణాలను వివరిస్తుంది. ఇది శరీరక అనుబంధాన్ని విమర్శిస్తుంది. అనాత్మ అయిన వివిధ శరీరాలు, కోసాలు, గుణాలు, జ్ఞానము, ప్రాణాలను వివరిస్తుంది. ఇది శిష్యుడికి స్వీయ-సాక్షాత్కారం, ధ్యాన పద్ధతులు (ధ్యానం), ఆత్మ యొక్క ఆత్మపరిశీలన సాధించే మార్గాలను బోధిస్తుంది. వివేకచుదమణి భగవద్గీత తరహాలో జ్ఞానోదయమైన మానవుడు (జీవన్ముఖుడు),  స్థిరమైన జ్ఞానం (స్తితప్రజ్ఞత) యొక్క లక్షణాలను వివరిస్తాడు.

వ్యాఖ్యానాలు
ఈ కృతికి రెండు సంస్కృత వ్యాఖ్యానాలు ఉన్నాయి. ఈ కృతి యొక్క మొదటి 7 శ్లోకాలపై శృంగేరీ పీఠాధిపతి శ్రీ శ్రీ సచ్చిదానంద శివభినవ నృసింహ భారతి వివేకోదయ పేరుతో ఒక వ్యాఖ్యానం రాశారు. ఆయన శిష్యుడు శ్రీ చంద్రశేఖర భారతి ఈ కృతి మొదటి 515 శ్లోకాలకు వ్యాఖ్యానం రాశారు.

ఈ రచన పదేపదే వివిధ భాషలలోకి అనువదించబడింది, తరచూ ఒకే భాషలో వ్యాఖ్యానంతో ఉంటుంది. స్వామి ప్రభావానంద, క్రిస్టోఫర్ ఇషర్‌వుడ్, స్వామి మాధవానంద, స్వామి చిన్మయానంద మొదలైన వారు రాసిన ఆంగ్ల అనువాదాలు వ్యాఖ్యానాలలో ఉన్నాయి.

తమిళ అనువాదాలు, వ్యాఖ్యానాలలో రమణ మహర్షి రాసినవి ఉన్నాయి. స్వామి జ్యోతిస్వరూపానంద వివేకచుదమణిని మరాఠీలోకి అనువదించారు.

ప్రముఖ శ్లోకాలు 
 భ్రహ్మ సత్యం జగత్ మిథ్య, జీవో బ్రహ్మవివ నపారః

అనువాదం: బ్రాహ్మణమే ఏకైక సత్యం, ప్రపంచం అవాస్తవం, అంతిమంగా బ్రాహ్మణుడికీ, వ్యక్తికీ తేడా లేదు.

 ఆర్థస్య నిశ్చయో దృష్ఠో విచారేణ హితోక్తితః . న స్నానేన న దానేన ప్రాణాయమశతేన వా ||13||

అనువాదం : ప్రతిస్పందనల వల్ల, తార్కికం, ఉపాధ్యాయుల సూచనలు, నిజం తెలుస్తుంది, సంకలనాల ద్వారా కాదు, రాళాలు ఇవ్వడం ద్వారా కాదు, లేదా వందలాది శ్వాస నియంత్రణ వ్యాయామాలు చేయడం ద్వారా.

నోట్సు

మూలాలు

ఆధారాలు

ఇతర పఠనాలు

బయటి లంకెలు

Vivekachudamani – Multiple Translations (Johnston, Chatterji, Madhavananda)
Vivekachudamani – Swami Madhavananda's Translation
Complete audio with eng meaning - Part 1
Part 2
Part 3
Part 4
 శ్రీ శంకర భగవత్పాదులచే రచించబడిన వివేకచూడామణి

Indian philosophy
సంస్కృత పుస్తకాలు