లలితా సహస్ర నామములు- 401-500

లలితా సహస్తనామ స్తోత్రములోని అయిదవ నూరు నామములకు సంక్షిప్త వివరణ ఇక్కడ ఇవ్వబడింది.

శ్లోకం 87
<li> వ్యాపినీ - వ్యాపనత్వ లక్షణము కలది.
<li> వివిధాకారా - వివిధములైన ఆకారములతో నుండునది.
<li> విద్యావిద్యాస్వరూపిణీ - విద్యకు సంబంధించిన భాగమును, అవిద్యకు సంబంధించిన భాగమును తన రూపముగా గలది.
<li> మహాకామేశ నయనకుముదాహ్లాద కౌముదీ - మహాకామేశ్వరుని కన్నులనెడు కలువపువ్వులకు ఆనంద వికాసమును కలిగించు వెన్నెలవెల్లువ.

శ్లోకం 88
<li> భక్తహార్దతమోభేద భానుమద్భాను సంతతిః - భక్తుల హృదయగతమైన అంధకార అజ్ఞానమును భేదించునట్టి కాంతితో కూడిన సూర్యకిరణ పుంజము.
<li> శివదూతీ - శివుని వద్దకు పంపిన దూతిక.
<li> శివారాధ్యా - శివునిచే ఆరాధింపబడునది.
<li> శివమూర్తిః - శివునియొక్క స్వరూపము.
<li> శివంకరీ - శుభములు చేకూర్చునది.

శ్లోకం 89
<li> శివప్రియా - శివునికి ఇష్టమైనది.
<li> శివపరా - శివుని పరమావధిగా కలిగినది.
<li> శిష్టేష్టా - శిష్టజనులు అనగా సజ్జనుల యందు ఇష్టము గలిగినది.
<li> శిష్టపూజితా - శిష్టజనుల చేత పూజింపబడునది.
<li> అప్రమేయా - ప్రమాణము లేనిది; ప్రమాణములకు లొంగనిది.
<li> స్వప్రకాశా - తనంతట తానే ప్రకాశించునది.
<li> మనోవాచామగోచరా - మనస్సు చేత వాక్కుల చేత గోచరము కానిది అనగా గ్రహింప వీలుకానిది.

శ్లోకం 90
<li> చిచ్ఛక్తిః - చైతన్య శక్తి.
<li> చేతనారూపా - చలించు తెలివి యొక్క రూపము.
<li> జడశక్తిః - ఒక స్థితిలో ఉండి పోవునట్లు చేయు శక్తి.
<li> జడాత్మికా - జడశక్తి యొక్క స్వరూపము.
<li> గాయత్రీ - గానము చేసిన వారిని రక్షించునది.
<li> వ్యాహృతిః - ఉచ్చరింపబడి వ్యాప్తి చెందునది.
<li> సంధ్యా - చక్కగా ధ్యానము చేయబడునది.
<li> ద్విజబృంద నిషేవితా - ద్విజుల చేత నిశ్శేషముగా సేవింపబడునది.

శ్లోకం 91
<li> తత్త్వాసనా - తత్ సంబంధమైన భావమే ఆసనముగా గలది.
<li> తత్ - ఆ పరమాత్మను సూచించు పదము.
<li> త్వమ్‌ - నీవు.
<li> అయీ - అమ్మవారిని సంబోధించు పదము.
<li> పంచకోశాంతరస్థితా - ఐదు కోశముల మధ్యన ఉండునది.
<li> నిస్సీమ మహిమా - హద్దులు లేని మహిమ గలది.
<li> నిత్యయౌవనా - సర్వకాలములందును యవ్వన దశలో నుండునది.
<li> మదశాలినీ - పరవశత్వముతో కూడిన శీలము కలది.

శ్లోకం 92
<li> మదఘూర్ణితరక్తాక్షీ - పరవశత్వము వలన తిరుగుటచే ఎర్రదనమును పొందిన కన్నులు గలది.
<li> మదపాటల గండభూః - ఆనంద పారవశ్యము వలన తెలుపు, ఎరుపుల సమిశ్ర వర్ణములో ప్రకాంశించు చెక్కిళ్లు కలది.
<li> చందనద్రవదిగ్ధాంగీ - మంచి గంధపు రసముతో పూయబడిన శరీరము గలది.
<li> చంపేయకుసుమప్రియా - సంపెంగ పుష్పములందు ప్రీతి కలది.

శ్లోకం 93
<li> కుశలా - క్షేమము, కౌశల్యమును గలది.
<li> కోమలాకారా - సుకుమారమైన లేదా మృదులమైన స్వరూపము గలది.
<li> కురుకుల్లా - శ్యామలా దేవి 
<li> కులేశ్వరీ - కులమార్గమునకు ఈశ్వరి.
<li> కులకుండలయా - కులకుండమును నిలయముగా గలది.
<li> కులమార్గతత్పరసేవితా - కౌలమార్గమును అనుసరించువారిచే సేవింపబడునది.

శ్లోకం 94
<li> కుమార గణనాథాంబా - కుమారస్వామికి, గణపతికి తల్లి అయినది.
<li> తుష్టిః - తృప్తి, సంతోషముల రూపము.
<li> పుష్టిః - సమృద్ధి స్వరూపము. 
<li> మతిః - బుద్ధి
<li> ధృతిః - ధైర్యము.
<li> శాంతిః - తొట్రుపాటు లేని నిలకడతనము గలది.
<li> స్వస్తిమతీ - మంచిగా లేదా ఉండవలసిన విధానములో ఉండు మనోలక్షణము గలది.
<li> కాంతిః - కోరదగినది.
<li> నందినీ = ఆనందిని అంటే ఆనందమును అనుభవించునది.
<li> విఘ్ననాశినీ - విఘ్నములను నాశము చేయునది.

శ్లోకం 95
<li> తేజోవతీ - తేజస్సు కలది.
<li> త్రినయనా - మూడు కన్నులు కలది.
<li> లోకాక్షీ కామరూపిణీ - స్త్రీలకు కూడా మోహము పుట్టు రూపము గలది. 
<li> మాలినీ - మాలికారూపము చెల్లునది. లేదా మాల గలది.
<li> హంసినీ - హంసను (శ్వాసను) గలిగినది.
<li> మాతా - తల్లి.
<li> మలయాచలవాసినీ - మలయపర్వమున వసించునది.

శ్లోకం 96
<li> సుముఖీ - మంగళకరమైన ముఖము కలది.
<li> నళినీ - నాళము గలిగినది.
<li> సుభ్రూః - శుభప్రధమైన కనుబొమలు కలిగినది. 
<li> శోభనా - సౌందర్యశోభ కలిగినది.
<li> సురనాయికా - దేవతలకు నాయకురాలు.
<li> కాలకంఠీ - నల్లని కంఠము గలది.
<li> కాంతిమతీ - ప్రకాశవంతమైన శరీరము కలది.
<li> క్షోభిణీ - క్షోభింపచేయునది అనగా మథించునది.
<li> సూక్ష్మరూపిణీ - సూక్ష్మశక్తి స్వరూపిణి.

శ్లోకం 97
<li> వజ్రేశ్వరీ - వజ్రేశ్వరీ నామంగల ఒక అతిరహస్యశక్తి.
<li> వామదేవీ - అందముగా నున్న దేవత.
<li> వయోవస్థావివర్జితా - వయస్సు యొక్క ప్రభావం గాని అవస్థా ప్రభావం గాని లేనిది.
<li> సిద్ధేశ్వరీ - సిద్ధులకు అధికారిణి.
<li> సిద్ధవిద్యా - సిద్ధిని ప్రసాదించు విద్యారూపిణి.
<li> సిద్ధమాతా - సిద్ధులకు తల్లి, సిద్ధులను కొలుచునది.
<li> యశస్వినీ - యశస్సంపన్నురాలు అనగా కీర్తిమంతురాలు.

శ్లోకం 98
<li> విశుద్ధి చక్రనిలయా - విశుద్ధి చక్రములో వసించునది.
<li> ఆరక్తవర్ణా - రక్తవర్ణములో నుండునది.
<li> త్రిలోచనా - మూడు లోచనములు కలది.
<li> ఖట్వంగాది ప్రహరణా - ఖట్వాంగాది ఆయుధములు ధరించునది.
<li> వదనైక సమన్వితా - ఒకే ఒక నోటితో సమన్వయింపబడిన రూపము గలది.

శ్లోకం 99
<li> పాయసాన్న ప్రియా - పాయసాన్నములో ప్రీతి గలది.
<li> త్వక్ స్థా - చర్మధాతువును ఆశ్రయించి ఉండునది.
<li> పశులోక భయంకరీ - పశుప్రవృత్తికి భయమును కలుగచేయునది.
<li> అమృతాది మహాశక్తి సంవృతా - అమృతా మొదలైన మహాశక్తులచేత పరివేష్టింపబడి యుండునది.
<li> ఢాకినీశ్వరీ - ఢాకినీ అని పేరుగల విశుద్ధి చక్రాధిష్టాన దేవత.

శ్లోకం 100
<li> అనాహతాబ్జ నిలయా - అనాహత పద్మములో వసించునది.
<li> శ్యామభా - శ్యామల వర్ణములో వెలుగొందునది.
<li> వదనద్వయా - రెండు వదనములు కలది.
<li> దంష్ట్రోజ్వలా - కోరలతో ప్రకాశించునది.
<li> అక్ష్మమాలాదిధరా - అక్షమాల మొదలగు వాటిని ధరించి యుండునది.
<li> రుధిర సంస్థితా - రక్త ధాతువును ఆశ్రయించి ఉండునది.

శ్లోకం 101
<li> కాళరాత్ర్యాది శక్త్వౌఘవృతా - కాళరాత్రి మొదలైన పన్నెండి మంది శక్తి దేవతలచే పరివేష్టింపబడి యుండునది.
<li> స్నిగ్థౌదన ప్రియా - నేతితో తడిపిన అన్నములో ప్రీతి కలది.
<li> మహావీరేంద్ర వరదా - శ్రేష్ఠులైన ఉపాసకులకు అవసరమైన వన్నీ సమకూర్చునది.
<li> రాకిణ్యంబా స్వరూపిణీ - రాకిణీ దేవతా స్వరూపిణి.

శ్లోకం 102
<li> మణిపూరాబ్జనిలయా - మణిపూర పద్మములో వసించునది.
<li> వదనత్రయ సంయుతా - మూడు ముఖములతో కూడి యుండునది.
<li> వజ్రాదికాయుధోపేతా - వజ్రం మొదలైన ఆయుధములను ధరించి ఉండునది.
<li> డామర్యాదిభిరావృతా - డామరము, ఆదిభి మొదలైన శక్తి దేవతలచే పరివేష్టింపబడి యుండునది.

శ్లోకం 103
<li> రక్తవర్ణా - ఎర్రని రక్త వర్ణంలో ఉండునది.
<li> మాంసనిష్ఠా - మాంస ధాతువును ఆశ్రయించి ఉండునది.
<li> గుడాన్నప్రీతమానసా - గుడాన్నములో ప్రీతి కలది.
<li> సమస్త భక్త సుఖదా - అన్ని రకముల భక్తులకు అవసరమైన సుఖసంతోషాలను ప్రసాదించునది.
<li> లాకిన్యంబా స్వరూపిణీ - లాకినీ దేవతా స్వరూపముగా నున్నది.

మూలాలు