బేరియం క్లోరైడ్

బేరియం క్లోరైడ్ ఒక రసాయన సమ్మేళనం.ఇది ఒక అకర్బన రసాయన సమ్మేళన పదార్థం.

భౌతిక లక్షణాలు
ఇది ఒక అకర్బన రసాయన సమ్మేళన పదార్థం.బేరియం, క్లోరిన్ మూలకాల సమ్మేళనం వలన ఈ అకర్బన సమ్మేళనం ఏర్పడినది.ఈసమ్మేళనము యొక్క రసాయనిక ఫార్ములా BaCl2. నీటిలో త్వరగా కరుగు , బేరియం యొక్క సమ్మేళనాలలో బేరియం క్లోరైడ్ ఒకటి. మిగతా బేరియం సమ్మేళనాల వలె,బేరియం క్లోరైడ్ కుడా విష లక్షణాలు కలిగిన సమ్మేళన పదార్థం.తేమను పీల్చుకొనే స్వభావ మున్న పదార్థం ఇది.జ్వాలగా మండించి న పసుపు-ఆకుపచ్చ రంగు మంటను వెలువ రిస్తుంది.

ఇది తెల్లని ఘన పదార్థము.నిర్జల(anhydrous)బేరియం క్లోరైడ్ సాంద్రత 3.856 గ్రాములు/సెం.మీ3. రెండు జలబిందు వులున్న (dihydrate)బేరియం క్లోరైడ్ సాంద్రత 3.0979 గ్రాములు/సెం.మీ3.ద్రవీభవన స్థానం 1560౦C . నీటిలో బేరియం క్లోరైడ్ యొక్క ద్రావణియత,నీటి ఉష్ణోగ్రత  పెరిగే కొలది పెరుగుతుంది. 0 °C వద్ద నీటిలో 31.2 గ్రాములు/100 మి.లీ.లలో కరుగగా , అదే 20 °C వద్ద 35.8 గ్రాములు/100 మి.లీ.లలోకరుగును.అలాగే నీటి ఉష్ణోగ్రత 100 °C ఉన్నప్పుడు 59.4  గ్రాములు/100 మి.లీ.లలోకరుగును.

సౌష్టవ లక్షణాలు
బేరియం క్లోరైడ్ బహురూపత(polymorphs)కలిగిన సమ్మేళనం.ఇది  రెండు రకాల స్పటిక సౌష్టవం కలిగి ఉన్నది. ఒకటి క్యూబిక్ ఫ్లోరైట్(CaF2) వంటి కలిగి ఉండగా,మరొకటి అర్థో రోంబిక్ కొటున్నిటే (orthorhombiccotunnite (PbCl2)) అణుసౌష్టవం కలిగి ఉన్నది.ఫ్లోరైట్ నిర్మాణం లో Ba2+ యొక్క కోఅర్దినేసన్ 8 కాగా,కొటున్నిటే సౌష్టవఅణు నిర్మాణంలో Ba2+ యొక్క కోఅర్దినేసన్ సంఖ్య 9.

సజల ద్రవంగా బేరియం క్లోరైడ్ సాధారణ లవణం లా ప్రవర్తిస్తుంది. నీటిలో ఇది 1:2 నిష్పత్తిలో తటస్థ pH కలిగి ఉండును. బేరియం క్లోరైడ్ యొక్క సజల ద్రావణాలు సల్ఫేట్ ఆయానులతో ప్రతి చర్య జరపడంవలన తెల్లని అవక్షేప బేరియం సల్ఫేట్ ను ఏర్పరచును.

Ba2+(aq) + SO42−(aq) → BaSO4(s)

ఆక్సలేట్ తో కుడా బేరియం క్లోరైడ్ ఇటువంటి రసాయనిక చర్య జరుపును.

Ba2+(aq) + C2O42−(aq) → BaC2O4(s)
బేరియం క్లోరైడు ను సోడియం హైడ్రోక్సైడ్ తో మిశ్రమం/మిళితం చేసిన డై హైడ్రోక్సైడ్ను ఏర్పరచును.ఇది ఒక మోస్తరుగా నీటిలో కరుగును.

ఉత్పత్తి/తయారు చేయుట
బేరియం క్లోరైడ్ ను బేరియం హైడ్రోక్సైడ్ లేదా బేరియం కార్బోనేట్ సమ్మేళన పదార్థంతో తయారు చేయుదురు.బేరియం కార్బోనేట్ అను సమ్మేళనం ప్రకృతిలో సహాజంగా వితేరైట్ (witherite)అను ఖనిజ రూపంలో లభ్య మవుతుంది.ఈ క్షారలవణాలు హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లంతో రసాయనిక చర్య జరపడం వలన hydrated బేరియం క్లోరైడ్ ఏర్పడును. వ్యాపార స్థాయిలో అయినచో రెండు దశలలో బారైట్(barium sulfate)నుండి తయారు చెయ్యుదురు.
BaSO4(s) + 4 C(s) → BaS(s) + 4 CO(g)
మొదటి దశలో చర్య జరుగుటకు అధిక ఉష్ణోగ్రత కావలయును.
BaS + CaCl2 → BaCl2 + CaS
రెండవ దశలో ఏర్పడిన చర్యాజనితాలు సంలీనము  (fusion)చెందేలా చేయుదురు.ఏర్పడిన ఫలితాంశాలకు నీటిని కలిపి బేరియం క్లోరైడును సంగ్రహించెదరు.దీనిని  సాంద్రికరించిన రెండు బిందువుల నీటినికలిగిన బేరియం క్లోరైడ్( BaCl2•2H2O) స్పటికాలు ఏర్పడును.

ఉపయోగాలు 
నీటిలో కరిగే బేరియం లవణ సమ్మేళనాలలో  చవుకైనది బేరియం క్లోరైడ్.దీనిని ప్రయోగశాలలో విరివిగా ఉపయోగిస్తారు.ముఖ్యంగా సల్ఫేట్ అయాను ద్రువికరణ పరీక్షలలో వాడెదరు.కాస్టిక్ క్లోరిన్ యూనిట్ లలో లవణద్రావణం(brine)ను శుద్ధిచెయ్యుటకైఉపయోగిస్తారు.అలాగే వర్ణకారకాలు(pigments)తయారు ఫ్యాక్టరిలలోను ఉపయోగిస్తారు.అలాగే బాణసంచు/మందుగుండు(దీపావళి)సామాను తయారీలో ప్రకాశవంతమైన ఆకుపచ్చ రంగు వెలుతురు ఇచ్చుటకై  వాడెదరు.అల్లాగే ఉక్కును కారిన పరిచే కేస్ హర్డే నింగ్ (case hardening)ప్రక్రియలోనూ ఉపయోగిస్తారు.

భద్రత
నీటిలోకరిగేమిగతా బేరియం సమ్మేళనలవణాలవాలే బెరియంక్లోరైడ్ కుడా విషప్రభావం కలిగిన సమ్మేళనం.

మూలాలు

బేరియం సమ్మేళనాలు
అకర్బన సమ్మేళనాలు