మైత్రాయణి ఉపనిషత్తు

మైత్రాయణియ ఉపనిషత్తు (సంస్కృత: मैत्रायणीय उपनिषद्) అనేది పురాతన సంస్కృత గ్రంథం.  ఇది యజుర్వేదంలో పొందుపరచబడింది. దీనిని మైత్రి ఉపనిషత్తు అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది  108 ఉపనిషత్తుల ముక్తి సిద్ధాంత జాబితాలో  24 వ స్థానంలో ఉంది.

ఇందు 7అధ్యాయములుకలవు. ఇందాత్మనుగురుంచి చెప్పబడినది. ఈరహస్యము ఇక్ష్వాకువంశొద్భోవుడైన బృహద్రధునకు ఉపదేశించడమైనది. ఇందు చర్చింపబడిన విషయమంతయు మూడు ప్రశ్నలలోనిముడ్పంబడియున్నది. 
  ఆత్మ దేహములో నెట్లు ప్రవేశించును 
  పరమాత్మ జీవాత్మ యెట్లగుచున్నది? 
  మోక్షసాధనమెట్లు? 
ఈ ఉపనిషత్తులోని మిగిలన భాగమంతయు ఖిలకాండమని చెప్పవచ్చును. ఇందు ప్రపంచోత్పత్తికగాధ గలదు. రజ,స్సత్వ, తమోగునములు బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులకు గలవని చెప్పబడియున్నది. ఓంకారముయొక్క ప్రాముఖ్యమును గూర్చి చర్చింపబడినది. జాగ్రత్, స్వప్నా, సుషుప్తావస్థలేకాక బ్రహ్మకు దురీయావస్థకూడ నున్నదని చెప్పబడియున్నది.

మూలాలు 

ఉపనిషత్తులు