ఇన్శాట్- 4CR ఉపగ్రహం

ఇన్శాట్-4 CRఒక సమాచార ఉపగ్రహం.ఈ ఉపగ్రహాన్ని ఇండియన్ నేషనల్ శాటిలైట్ సిస్టంలో భాగంగా భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ఇస్రో) తయారు చేసి ప్రయోగించారు.ఈ ఉపగ్రహాన్ని సెప్టెంబరు నెల 2007 లో ప్రయోగించారు.అంతకు ముందు సంవత్సరం ప్రయోగింపబడి, కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టటంలో విఫలమైన ఇన్శాట్-4 C ఉపగ్రహం స్థానంలో ప్రవేశపెట్టుటకై ఇన్శాట్-4 CR ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షంలోకి పంపారు. తూర్పు రేఖాంశంలో 74 డిగ్రీల వద్ద భూస్థిరకక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు.ఈ ఉపగ్రహం నిజానికి సేవలు అందించవలసిన జీవిత కాలం 10 సంవత్సరాలు.అయితే ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశించిన కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టవలసిన భూసమస్థితి ఉపగ్రహ వాహకనౌక అనుకున్న విధంగా పూర్తిగా సక్రమంగా పనిచెయ్యకపోవడం వలన ఉపగ్రహ జీవితకాలం కుదింపబడింది.

ఉపగ్రహం
ఇన్శాట్-4 CR ఉపగ్రహాన్ని భారతీయ ప్రతిష్ఠాత్మక అంతరిక్షపరిశోధన సంస్థ ఇస్రోచే I-2K ఉపగ్రహ బస్ ఆధారంగా రూపకల్పన చెయ్యబడి, నిర్మింపబడినది. ఇన్శాట్-4 CR బరువు 2,168 కిలోగ్రాములు (4,780 పౌండ్లు).ఉపగ్రహంలో 36 MHz పౌనపుణ్యంలో పనిచేయు 12 Ku-బ్యాండు ట్రాన్స్‌పాండరులు,140 వాట్స్ శక్తి కలిగిన ట్రావెలింగ్ వేవ్ ట్యూబ్ ఆంప్లిఫైర్లు (TWTA power) పవర్ యూనిట్ అమర్చారు.ఈ ఉపగ్రహం 51.5 dBW ఎఫెక్టివ్ ఐసోట్రోపిక్‌ రేడియేటెడ్ పవర్ కలిగి ఉంది.బెకాన్ ట్రాకింగ్ కై అదనంగా ఒక Kuబ్యాండు సిగ్నల్ ను ఉపయోగించారు. ఉపగ్రహం విద్యుత్తు శక్తి 3000 Watts.ఉపగ్రహం పరిమాణం 1.65X1.53కX 2.4 మీట్ర్ల దీర్ఘచతురస్రాకారం.ఉపగ్రహానికి ఒక 2.2X2 మీటర్ల ఆఫ్‌సెటాకారపు పరావర్తక యాంటెన్నాతూర్పు వైపున, మరో 1.4మీటరు ఆఫ్‌సెటాకారపు పరావర్తక యాంటెన్నా పశ్చిమవైపున ఏర్పాటు చేసారు.విద్యుతు ఉత్పత్తికై రెక్కలవంటి రెండు సౌర పలకలను కలిగిఉన్నది.2x70Ah నికెల్ హైడ్రోజను బ్యాటరిని అనుసంధానించారు. 

ఇన్శాట్-4 CR ఉపగ్రహం 74 డిగ్రీల తూర్పు రేఖాంశాల వద్ద భూస్థిరకక్ష్యలో తిరుగుచు, సమాచారాన్ని భారతదేశానికి అందిస్తున్నది. ఉపగ్రహంలోని బ్రాడ్ కాస్టింగ్/ప్రసారం చేయు నిర్వహణన ఎయిర్‌టెల్‌ డిజిటల్ TV (Airtel Digital TV), సన్ డైరెక్ట్ DTH (Sun Direct DTH ) కి కేటాయించారు.

ప్రయోగానంతరం ఉపగ్రహం తనకుతానుగా నిర్దేశిత భూస్థిరకక్ష్యలో ప్రవేశింపచేసుకొనుటకు ఇంజనును మండించుటకై, మధ్యలో ఇంజనును పనిచేయుస్తూ 12 సంవత్సరాల జీవితకాలం ప్రదక్షిణలు చేయ్యుటకై ప్రయోగ సమయంలో ఉపగ్రహంలో 1,218 కిలోల (2,685పౌండ్ల) ఇంధనాన్నినింపి ఉంచారు.

ఉపగ్రహ ప్రయోగం
ఇన్శాట్-4CR ఉపగ్రహాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్లోని నెల్లూరు జిల్లాలో ఉన్నటువంటి శ్రీహరికోటలోని సతీష్ థావన్ స్పేస్ సెంటరు నుండి 2007 సెప్టెంబరు 2 12:51 (UTCకాలమానమము) గంటలకు, GSLV-F04 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా అంతరిక్షములోకి పంపారు. ఉపగ్రహ వాహకనౌక/రాకెట్ లోని మూడవ దశఅనుకున్న విధంగా పనిచెయ్యక పోవడం వలన ఉపగ్రహాన్ని అంతకు ముందు నిర్ణ యించినట్లుగా నిర్దేశించిన కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టలేక పోయారు.

ప్రయోగానంతరం ఉపగ్రహం తనకుతానుగా నిర్దేశిత భూస్థిరకక్ష్యలో ప్రవేశింపచేసుకొనుటకు ఇంజనును మండించుటకై, మధ్యలో ఇంజనును పనిచేయుస్తూ 12 సంవత్సరాల జీవితకాలం ప్రదక్షిణలు చేయ్యుటకై ప్రయోగ సమయంలో ఉపగ్రహంలో 1,218 కిలోల (2,685పౌండ్ల) ఇంధనాన్నినింపి ఉంచారు. ప్రయోగ సమయంలో ఉపగ్రహ వాహకనౌక అనుకున్న కక్ష్యలోకి ఉపగ్రహాన్ని ప్రవేశపెట్టనందున, ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశిత కక్ష్యలో ఉంచుటకై అధికమొత్తంలో ఉపగ్రహంలోని ఇంధనాన్ని వాడటంవలన సేవలందించ వలసిన ఉపగ్రహ జీవితకాలం తగ్గిపోయింది.ఇందువలన 5 సంవత్సరాల ఉపగ్రహ సేవలను నష్టపోయారు.కక్ష్యలో ఉపగ్రహం పెరిజీ దూరం35,779 కిలోమీటర్లు, అపోజీ 35,809 కిలోమీటర్లు, వాలుతలం 0 డిగ్రీలు,, ప్రదక్షణ సమయం 1,436.1 నిమిషాలు.

ఇవికూడా చూడండి

ఆధారాలు/మూలాలు

కృత్రిమ ఉపగ్రహాలు
ఇస్రో తయారుచేసిన ఉపగ్రహాలు
ఇస్రో ప్రయోగించిన ఉపగ్రహాలు
ఇన్శాట్‌ శ్రేణి ఉపగ్రహాలు