చార్లెస్ కొరియా

చార్లెస్ కొరియా (1 సెప్టెంబరు 1930 – 16 జూన్ 2015) భారతదేశపు అత్యుత్తమ ఆర్కిటెక్టు.ఆయన అపురూప కట్టడాల రూపశిల్పి, నగర, పట్టణ అభివృద్ధి ప్రణాళికలలో అనేక నూతన ఒరవడులను సృష్టించిన సృజనశీలిగా ఆయన ప్రసిద్ధి చెందారు. ఆయన పట్టణాలలోని పేదప్రజల అవసరాలకు అనుగుణంగా వివిధ సాంప్రదాయ పద్ధతులను నిర్మాణాలలో ఉపయోగించేవారు.

తన విశిష్ట సేవలకు 1972లో పద్మశ్రీ, 2006లో పద్మ విభూషణ్, ఆగాఖాన్ అవార్డు లాంటి అత్యున్నత అవార్డులతోపాటు పలు జాతీయ, అంతర్జాతీయ పురస్కారాలను అందుకొన్నారు.1984లో రాయల్ గోల్డుమెడల్ను అందుకున్నారు. జపాన్ ప్రీమియం ఇంపీరియల్, రాయల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ బ్రిటిష్ ఆర్కిటెక్ట్ రాయల్ గోల్డ్ మెడల్ పురస్కారంతో సత్కరించింది. చార్లెస్‌ను బ్రిటిష్ ఆర్కిటెక్ట్స్ సంస్థ భారత దేశపు గొప్ప ఆర్కిటెక్ట్ అంటూ కీర్తించింది.

ప్రారంభ జీవితం, విద్య
చార్లెస్ 1930 సెప్టెంబర్ 1న సికింద్రాబాద్‌లో జన్మించారు. ముంబైలోని సెయింట్ జేవీయర్ కాలేజీ, అమెరికాలోని మిచిగన్(1949–53), ప్రతిష్ఠాత్మక మస్సాచుస్సెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో(1953–55) విద్యనభ్యసించారు.1958లో ఆయన బొంబాయి లో ఆర్కిటెక్ట్ ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించాడు. ఆయన జూన్ 16 2015 న మరణించారు.

కెరీర్

కొరియా ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధ నిర్మాణశిల్పిగా పేరుపొందాడు.తక్కువ ఖర్చుతో పేదల సొంతింటి కలను సాకా రం చేయడానికి ప్రణాళికలు రూపొందించడమేగాక, దేశవిదేశాల్లో అద్భుతమైన కట్టడాలకు రూపకల్పన చేసి అంతర్జాతీయంగా పేరు ప్రఖ్యాతులు పొందారు.

ఆయన మొదటి ముఖ్య ప్రాజెక్టు అహ్మదాబాదు లోని సబర్మతి ఆశ్రమం వద్ద నిర్మించిన "మహాత్మాగాంధీ సంగ్రహాలయ" (మహాత్మాగాద్ంహీ మెమోరియల్)(1958–1963), తరువాత ఆయన 1967లో భోపాల్ లో మధ్యప్రదేశ్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీని రూపొందించారు. ఆయన న్యూఢిల్లీలోని నేషనల్ క్రాఫ్ట్స్ మ్యూజియంను రూపొందించారు. తదుపరి  భారత్ భవన్, బోస్టన్‌లో మిట్స్ బ్రెయిన్ అండ్ కాగ్నిటివ్ సైన్సెస్ సెంటర్, మధ్యప్రదేశ్ అసెంబ్లీ భవనాలను అద్భుతంగా రూపొందించడంలో ఆయన ప్రధాన పాత్రవహించారు.

ఆయన 1970లో సముద్రం తీరం నుంచి ముంబయి వరకు కొత్తగా నిర్మించిన నవీ ముంబయి నగరానికి చీఫ్ ఆర్కిటెక్ట్ గా వ్యవహరించారు. విలాసవంతమైన భవనాలకే కాకుండా… గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తక్కువ ఖర్చుతో సౌకర్యవంతమైన ఇళ్ల నిర్మించడంలో ఆయన ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.1985 అప్పతి భారత ప్రధాని రాజీవ్‌గాంధీ ఆయనను జాతీయ పట్టణాభివృద్ది సంస్థకు మొదటి ఛైర్మన్ గా నియమించారు... 

1984లో ఆయన "అర్బన్ డిజైన్ రీసెర్చ్ ఇనిస్టిట్యూట్" ను బొంబాయిలో ప్రారంభించారు. నాలుగుదశబ్దాలుగా ఆయన మూడవ ప్రపంచంలోని పట్టణ ప్రజలకు తక్కువ ఖర్చుతో గృహాలనిర్మాణం కొరకు ప్రణాళికలు రూపొందిస్తున్నారు.

2005 నుండి ఆయన ఢిల్లీ అర్బన్ ఆర్ట్స్ కమిషన్ కు చర్మన్ గా వ్యవహరిస్తున్నారు.

డిసెంబరు 18 2011 న లివరేషన్ ఆఫ్ గోవా ఉత్సవాల సందర్భంగా గోవాలోని అత్యున్నత పురస్కారమైన "గోమంత్ విభూషన్" అందుకున్నారు. 2013లో రాయల్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ బ్రితిష్ ఆర్కిటెక్ట్స్ నివహించిన ఎగ్జిబిషన్ లో " చార్లెస్ కొరియా-భారతదేశ అత్యున్నత ఆర్కిటెక్ట్" అని ఆయన నూతన పట్టణాలను రూపొందించడంలో ప్రభావితం చేసిన భారతీయ ఆర్కిటెక్ట్ గా కొనియాడారు.

చివరి ప్రాజెక్టులు

ఆయన కెనడా దేశంలోని టొరాంటో లో కొత్త ఇస్లామిక్ సెంటరు ప్రాజెక్టును నిర్వహించారు. లిస్బన్ లోని ఛాంపలిమాడ్ సెంటర్ ప్రారంభోత్సవంలో అక్టోబరు 5 2010 న పోర్చుగీసు ప్రెసిడెంట్ చే ఆహ్వానింపబడ్డారు.

అవార్డులు
 RIBA రాయల్ గోల్డు మెడల్ – 1984.
 పద్మవిభూషణ్ (2006), పద్మశ్రీ (1972).
 ప్రమియం ఇంపెరియెల్ (1994)
 మధ్యప్రదేశ్ అసెంబ్లీ నిర్మాణానికి గానూ అగాఖాన్ అవార్డు(1998)
 ఆస్ట్రేలియా డెకరేషన్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ ఆర్ట్స్ (2005)

మూలాలు

ఇతర లింకులు
 Charles Correa Associates  – Official web site of the Mumbai-based architect. Extensive project descriptions with photographs, biography and bibliography.
 Charles Correa – Photo Gallery at BBC Radio 3
 Charles Mark Correa Biography
 Link to Art & Design webpage

1930 జననాలు
2015 మరణాలు
పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన తెలంగాణ వ్యక్తులు
పద్మవిభూషణ పురస్కారం పొందిన తెలంగాణ వ్యక్తులు
భారతీయ వాస్తుశిల్పులు
హైదరాబాదు జిల్లా వ్యక్తులు