ద ఇంటర్నేషనల్ థర్మోన్యూక్లియర్ ఎక్స్‌పెరిమెంటల్ రియాక్టర్

ద ఇంటర్నేషనల్ థర్మోన్యూక్లియర్ ఎక్స్‌పెరిమెంటల్ రియాక్టర్ అనగా ఫ్రాన్స్ లో నిర్మించతలపెట్టిన అతిపెద్ద కేంద్రక సంలీన అణు రియాక్టరు. దీనిని అత్యంత కీలక పాత్ర వహిస్తున్న భారత్ సహా 35 దేశాలు కలిసి రూ.1.22 లక్షల కోట్లతో స్వచ్ఛ అణువిద్యుత్ కోసం ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మిస్తున్నాయి. ఈ రియాక్టర్ నిర్మాణం 2021 నాటికి పూర్తయ్యేలా భారత్ సహా అమెరికా, చైనా, రష్యా, దక్షిణకొరియా, ఈయూ, జపాన్ శాస్త్రవేత్తలు డాక్టర్ ఒసామూ మోటోజిమా నేతృత్వంలో సంయుక్తంగా కృషిచేస్తున్నారు. ఈ సందర్భంగా 2014 లో 800 మంది శాస్త్రవేత్తలు సెయింట్‌పీటర్స్‌బర్గ్‌లో సమావేశమై ప్రణాళికలు రూపొందించారు. సూర్యునిలో నిరంతరం మండుతూ ఏవిధంగా వేడి ఉత్పన్నమవుతుందో అటువంటి ప్రక్రియను ఈ అణురియాక్టర్ లో జరిపి విడుదలయ్యిన వేడితో విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేసేందుకు అంతర్జాతీయ శాస్త్రవేత్తలు నడుంబిగించారు. దశాబ్దాలుగా ఎదురుచూసి నిర్మించతలపెట్టిన మొట్టమొదటి "కేంద్రక సంలీన అణు రియాక్టర్" ఇది. ఈ రియాక్టర్ ప్రక్రియ ద్వారా వెలువడే శక్తితో తయారు చేసే విద్యుత్ స్వచ్ఛమైన విద్యుత్‌, దీని నుంచి ఎలాంటి వ్యర్థాలు ఏర్పడవు, నియంత్రించడం సులభం, ప్రమాదాలు సంభవించే అవకాశం ఉండదు.

కేంద్రక సంలీనం
 ప్రధాన వ్యాసం కేంద్రక సంలీనం
కేంద్రక సంలీనం అనగా రెండు లఘు పరమాణువుల కేంద్రకాలు సంలీనం చెంది ఒకే ఒక పెద్ద కేంద్రకంగా ఏర్పడటం. రెండు పరమాణువుల కేంద్రక ద్రవ్య రాశి కంటే ఈ పరమాణువులు కలిసి పెద్దగా ఒకే ఒక కేంద్రకంగా ఏర్పడిన ద్రవ్యరాశి తక్కువగా ఉంటుంది. ఈ ప్రక్రియలో విచ్ఛిన్నమైన ద్రవ్యరాశి శక్తిగా జనిస్తుంది. కేంద్రక సంలీన చర్య సూర్యునిలో నిరంతరం జరుగుతుండటం వలన శక్తి అనంతంగా జనిస్తూ ఉంటుంది. ఈ చర్యలో రెండు హైడ్రోజన్ పరమాణువులు కలిసి ఒక హీలియం అణువు గా ఏర్పడుతూ అనంతశక్తి జనిస్తూ ఉంటుంది.

మూలాలు
 సాక్షి దినపత్రిక - 30-10-2014 - (స్టీలుడబ్బాలో సూర్యగోళం! - ఫ్రాన్స్‌లో అతిపెద్ద కేంద్రక సంలీన అణురియాక్టర్)

అణు విద్యుత్