మధుమతి

మధుమతి 1958లో విడుదలైన హిందీ భాషా చిత్రం. ఒక కళాకారుడు (వైజయంతి మాల) మూడు పాత్రలు పోషించిన మొదటి హిందీ చిత్రం ఇది. ఈ చిత్రానికి నిర్మాత, దర్శకుడు బిమల్ రాయ్. ఈ చిత్రంలో దిలీప్ కుమార్, వైజయంతి మాలా, జానీ వాకర్ ముఖ్య పాత్రల్లో నటించారు. ఈ చిత్రానికి 1956 లో ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ చిత్ర పురస్కారం, ఇతర అవార్డులు లభించాయి. ఈ చిత్రంపై కుదరత్, బీస్ సాల్ బాద్, ఓం శాంతి ఓం, అనే  రీమేక్ చిత్రాలు కూడా చేశారు.

సినిమా విశేషాలు 

ఈ చిత్రం ప్రస్తుత కాలం నుండి మొదలవుతుంది. ఇంజనీర్ అయిన దేవేంద్ర (దిలీప్ కుమార్) తన స్నేహితుడు డాక్టర్ (తరుణ్ బోస్) తో కలిసి తుఫాసు సమయంలో పర్వత మార్గంలో రాత్రిపూట తన భార్య, బిడ్డలను  తీసుకెళ్లడానికి రైల్వే స్టేషన్‌కు కారులో వెళుతున్నాడు. దారిలో కొండచరియలు విరిగిపడటం వల్ల రహదారి మూసివేయబడుతుంది.  కారు డ్రైవర్ సహాయం కోసం వెళ్తాడు. ఇద్దరు స్నేహితులు ఒక పాత భవనం లో ఆశ్రయం పొందుతారు. అక్కడ, ఈ భవనం దేవేంద్రకు సుపరిచితం అనిపిస్తుంది. అతను నెమ్మదిగా పాత విషయాలను గుర్తుంచుకోవడం ప్రారంభిస్తాడు. అతను తన డాక్టర్ స్నేహితుడికి,  భవనం  కాపలాదారునికి కథ చెప్పడం ప్రారంభిస్తాడు.
ఇప్పుడు ఈ చిత్రం భూతకాలంలోకి  వెళుతుంది. ఆనంద్ (దిలీప్ కుమార్) శ్యామ్‌నగర్ టింబర్ ఎస్టేట్‌లో కొత్త మేనేజర్‌గా వస్తాడు.  అక్కడ చెట్లను నరికివేయడం జరుగుతుంది. అక్కడ అతను ఒకే అడవుల్లో నివసిస్తున్న మధుమతి (వైజయంతి మాలా) అనే అమ్మాయిని కలుసుకుంటాడు. ఇద్దరూ ప్రేమలో పడతాడు. ఆనంద్ తన ఖాళీ సమయంలో చిత్రకారునిగా  మధుమతి చిత్రాన్ని గీయడం ప్రారంభిస్తాడు. ఈ వ్యాపారం నిర్వహిస్తున్న  యజమాని కింగ్ ఉగ్రనారాయణ (ప్రాణ్)  క్రూరమైన, అహంకార వ్యక్తి. అతను మధుమతిని తన సొంతం చేసుకోవటానికి ఆనంద్‌ను పనికి పంపించి మోసపూరితంగా మధుమతిని తన భవనానికి పంపుతాడు. మధుమతి ఈ భవనంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు, రాత్రి ఎనిమిది గంటలు. 
ఆనంద్ తిరిగి వచ్చినప్పుడు, అతను మధుమతి అదృశ్యం కావడాన్ని గుర్తిస్తాడు. అడవిలో ఉన్న ఆనంద్ సేవకుడు చారందాస్ (జానీ వాకర్) అతనికి అన్ని నిజాలు చెబుతాడు. ఆనంద్ తన భవనం వద్దకు వెళ్ళి ఉగ్రనారాయణపై ప్రతీకారం తీర్చుకుంటాడు.  కాని అక్కడ ఉగ్రనారాయణ సేవకులు అతన్ని చంపి చంపేస్తారు.  ఉగ్రనారాయణ్ విధేయుడు బిర్ సింగ్ ఆనంద్ ను గుంటలో పడవేసేటప్పుడు,  మధుమతి తండ్రి పవన్ రాజా (జయంత్) ఆపివేస్తాడు. ఈ గొడవలో, బిర్ సింగ్,  పవన్ రాజా ఇద్దరూ చంపబడతారు. ఆ అవకాశాన్ని చూసిన చరందాస్, ఆనంద్ ను రక్షిస్తాడు.
ఆనంద్ ప్రాణాలు కాపాడాయి కాని అతని మనస్సు సంచరిస్తుంది. ఒక రోజు, అతను మధుమతి లాగా కనిపించే స్త్రీని కలుస్తాడు. ఆమె మాధవి అని చెప్పింది.  కాని ఆనంద్ ఆమెను నమ్మడానికి నిరాకరించాడు.  అతను ఆమెతో కలవడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు ఆమె సహచరులు అతన్ని కొట్టారు. మాధవి మధుమతి చిత్ర పటాన్ని కనుగొని, అతను నిజం మాట్లాడుతున్నాడని తెలుసుకుంటుంది. ఆమె చిత్రపటాన్ని తీసుకొని అతని కథ తెలుసుకుంటుంది. ఇంతలో, ఆనంద్ మధుమతి యొక్క ఆత్మను వెంటాడతాడు.  ఆమె మరణానికి ఉగ్రనారాయణ కారణమని చెబుతాడు. అతను ఉగ్రనారాయణ ముందు మధుమతిగా నటించడానికి మాధవిని అంగీకరింపజేస్తాడు. మధుమతి మరణానికి ఉగ్రనారాయణ కారణమని ఒప్పుకునేటట్లు చేస్తాడు.
ఉగ్రనారాయణ భవనానికి  తిరిగివచ్చిన ఆనంద్ అతని చిత్రపటాన్ని చిత్రించడానికి అనుమతి అడుగుతాడు. మరుసటి రోజు సాయంత్రం అతను దానిని చిత్రించడం ప్రారంభిస్తాడు. చిత్రిస్తున్న సమయంలో ఉగ్రనారాయణ తన ఎదురుగా మధుమతిగా నటిస్తున్న మాధవిని చూస్తాడు. వెంటనే అతను కదులుతాడు. ఆమె మరణంలో తన భాగం ఉందని అంగీకరిస్తాడు. మధుమతి-మాధవి  ఉగ్రనారాయణ రాజు తన శవాన్ని ఎక్కడ ఉందో చెప్పినప్పుడు, రాజు ఉగ్రనారాయణ అంగీకరిస్తాడు.  గది వెలుపల వేచి ఉన్న పోలీసులు అతన్ని అరెస్టు చేస్తారు. అదే సమయంలో, మధుమతి మృతదేహం ఎక్కడ ఉందో మాధవికి ఎలా తెలుసు అని ఆనంద్ అనుకుంటాడు. ఆనంద్ తనకు మధుమతి ఆత్మ సహాయం చేస్తున్నట్లు తెలుసుకుంటాడు.  ఇప్పుడు అదే ఆత్మ మధుమతి మరణించిన చోటు నుండి అతనిని పిలుస్తుంది. 
ఈ చిత్రం వర్తమానంలోకి వస్తుంది. గత జన్మలో మధుమతి   ఈ జన్మలో తన భార్య ఒకటేనని, పేరు రాధా అని దేవేంద్ర చెబుతాడు. అప్పుడు తన కారు డ్రైవర్ వచ్చి, మార్గం ఇప్పుడు బాగుందని చెప్తాడు. కాని రాధా వస్తున్న రైలు కూలిపోయింది. ఇద్దరు మిత్రులు వెంటనే రైల్వే స్టేషన్‌కు బయలుదేరి అక్కడికి వెళ్లి రాధా (వైజయంతి మాలా) తన బిడ్డతో సురక్షితంగా ఉందని తెలుసుకుంటారు.  దేవేంద్ర రాధా వద్దకు వెళ్లి, ఈ జన్మలోణే కాకుండా చాలా జన్మల కోసం తాను ఆమెతో ఉన్నానని చెబుతాడు.

పురస్కారాలు
దిల్‌వాలే దుల్హానియా లే జయేంగే సినిమా విడుదలయ్యే వరకు 37 సంవత్సరాలు ఫిలింఫేర్ అవార్డులలో ఒక చిత్రం అందుకున్న అత్యధిక అవార్డులతో (9) మధుమతి రికార్డు ఉంది.
1959 ఫిలింఫేర్ పురస్కారాలు
గెలుపు
 బిమల్ రాయ్ కు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ దర్శకుడు అవార్డు
 సలీల్ చౌదరికి ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు అవార్డు
 జానీ వాకర్‌కు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ సహాయ నటుడు అవార్డు
 సుధేందు రాయ్ కు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ ఆర్ట్ డైరెక్షన్ పురస్కారం
 లతా మంగేష్కర్ పాడినందుకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ మహిళా ప్లేబ్యాక్ అవార్డు "ఆ జా రీ పార్దేసి"
 హృషికేశ్ ముఖర్జీకి ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ ఎడిటింగ్ అవార్డు
 దిలీప్ గుప్తాకు ఉత్తమ సినిమాటోగ్రాఫర్‌గా ఫిలింఫేర్ అవార్డు
1959 భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు
రాష్ట్రపతి రజత పతకం ఉత్తమ హిందీ సినిమా

మూలాలు

బయటి లింకులు
 
 Madhumati profile & review at Rediff

హిందీ సినిమా
భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు