కేంద్రపడా జిల్లా

ఒడిషా రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో కేంద్రపడా జిల్లా ఒకటి. జిల్లాకేంద్రంగా కేంద్రపడా పట్టణం ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో భద్రక్ జిల్లా, తూర్పు సరుహద్దులో బంగాళాఖాతం, దక్షిణ సరిహద్దులో జగత్‌సింగ్‌పూర్ జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో కటక్ జిల్లా, జాజ్‌పూర్ (ఒడిషా) జిల్లాలు ఉన్నాయి.

భౌగోళికం
కేంద్రపడా జిల్లా ఒడిషా రాష్ట్ర తీరప్రాంత జిల్లాలలో ఒకటి. 20° 20’ ఉత్తర నుండి 20° 37’ డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశం, 86° 14’ తూర్పు నుండి 87° 01’ డిగ్రీల తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. జిల్లా తూర్పు సరిహద్దులో బంగాళాఖాతం ఉంది. జిల్లాలో 48కి.మీ సముద్రతీరం (ధంరా ముహాన్ నుండి బతిఘర్) ఉంది. కేంద్రపడా, రాష్ట్ర రాజధాని భువనేశ్వర్ నుండి 85 కి.మీ దూరంలో ఉంది. కేంద్రపడా జిల్లాలో బ్రహ్మణి, బైతరిణి, మహానది నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. బైతర్కణిక మాంగ్రోవ్, బైతరికనిక నేషనల్ పార్క్, గహిర్మాతా బీచ్,, బలదేవ్ ఆలయం ఉన్నాయి. జిల్లాలో శుక-పరీక్షిత ఆశ్రమం, కూడనగరి, పెంథ సీ బీచ్, హరిహర్ క్షేత్ర మహాల, గాంధార గిసైన్ పీఠం, కొరుయా మొదలైన సుందర ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో 9 మండలాలు ఉన్నాయి: అవుల్, డెరబిష్, గరద్పుర్, మహాకలపద,మర్షఘై,కెంద్రపర తలుకా, రాజనగర్,రాజ్కనిక, పతముందై.

విభాగాలు
జిల్లాలో 6 తాలూకాలు, 9 మండలాలు ఉన్నాయి:-  అవి వరుసగా :

 తాలూకాలు  
 అవుల్ 
 కనికా 
 కేంద్రపడా
 మార్షఘై
 పట్టముందై 
 ఋజ్ఞగర్ 
 మహాకల్పద 
 బ్లాకులు:-
 పెరుగుదల 
 డెబ్రిస్ 
 ఘొరద్పుర్ 
 కేంద్రపడా
 మాహకల్పద 
 మార్షఘై 
 ఫతముందై 
 రాజకనిక 
 ఋజ్ఞగర్

2001 లో గణాంకాలు 

జిల్లాలో ఒరియా భాష ప్రధానభాషగా ఉంది. అంతేకాక జిల్లాలో బెంగాలీ, ఉర్దూ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. జిల్లా అంతటా హిందీ భాష అర్ధం చేసుకుంటారు.

సస్కృతి

పర్యాటకం
కేంద్రపడా జిల్లాలో పలు పర్యాటక ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో ఉన్న బతిఘ్రర లైట్‌హౌస్ తూర్పు భారతదేశ తీరప్రాంతాలలో మొదటి లైట్ హౌస్‌గా గుర్తించబదుతుంది. దీని చుట్టూ సహజ సౌందర్యం ప్రతిబింబిస్తూ ఉంటుంది. జిల్లా కేంద్రం కేంద్రపడాకు ఇది 50కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఈ నౌకాశ్రయం 1855 లో స్థాపినచబడుతుంది. కేంద్రపడా జిల్లాలో అత్యధిక ప్రాముఖ్యత కలిగిన పర్యాటక ప్రదేశాలలో " కనిక ప్యాలెస్ " ముఖ్యమైనది. రాజభవనం అందచందాలు సాటిలేనిది, అద్భుతమైనది. ఇది రాజ్కనిక మండలంలో ఉంది. కేంద్రపడా నుండి 50 కి.మీ దూరంలో ఉంది. 40 ఎకరాల వైశాల్యంలో నిర్మించబడిన పురాతన మైన అవుల్ ప్యాలెస్ పర్యాటక ఆకర్షణలో మరొకటి. జిల్లాలో రాజ్బతి, రాణిమహల్, గోడశాల, భందర్, ఉదయన్ దేబాలయ, దేవి మందిర్ వంటి ప్రదేశాలు కూడా ఉన్నాయి. కనిక ప్యాలెస్‌కు 5 కి.మీ దూరంలో దామోదర్ నదీతీరంలో ఉన్న నైకాశ్రయం అతి పురాతనమైనదిగా భావించబడుతుంది. సముద్రతీర వ్యాపారకేంద్రంగా
పత్కురా నియోజకవర్గంలో ఉన్న కూడనగర్ భావించబడుతుంది. ఇక్కడ అటవీ ప్రాంతంలో 15 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో 25 అడుగుల ఎత్తున ఉన్న ఇసుక తిన్నెలు పర్యాటకులు సందర్శించే ప్రదేశాలలో ఒకటి.

పర్యాటక ఆకర్షణలు 
 భలదేవ్‌జ్యూ ఆలయం, కేంద్రపడా టౌన్.
 లక్ష్మణ్‌జెవ్ ఆలయం ఇన్ భలిపత్న, పట్టణానికి 4కి.మీ దూరంలో ఉంది.
 లక్ష్మీ వరాహ ఆలయం, ఆవుల్, కేంద్రపడా పట్టణానికి 40 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
 ఘహిర్మథ బీచ్
 ఖుదనగరి శుక ఫరీక్షిత ఆశ్రమం
 హరిహర్ క్షేత్ర, మహల్
 మా దక్షిణ ఖాళి ఆలయం ( ఖుదనగరి)
 మల్లికేశ్వర్ శివాలయం, ఆధంగమల్లికేశ్వర్ పుర్ (ఛందొల్), 
 భతిఘర్
 ఖనిక ప్యాలెస్
 ఆవుల్ ప్యాలెస్
 డెరబిష్ ప్యాలెస్

రాజాకీయాలు

అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు
జిల్లాలో 5 ఒరిస్సా అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి.

మూలాలు

వెలుపలి లింకులు

వెలుపలి లింకులు 

 
ఒడిశా జిల్లాలు