జోగేశ్వరి గుహలు

భారతదేశంలోని జోగేశ్వరిలోని ముంబై శివారులో ఉన్న మొట్టమొదటి బౌద్ధ గుహ ఆలయ శిల్పాలు. ఈ గుహలు 520 నుండి క్రీ.పూ 550 వరకు ఉన్నాయి. ఈ గుహలు మహాయాన బౌద్ధ వాస్తుకళ చివరి దశకు చెందినవి. తరువాత హిందువులు తీసుకున్నారు. చరిత్రకారుడు, విద్వాంసుడు వాల్టర్ స్పింక్ ప్రకారం, భారతదేశంలో జోగేశ్వరి  అతిపెద్ద గుహ దేవాలయం, (మొత్తం పొడవు పరంగా) "అతి పెద్దది". 

ఈ గుహలు వెస్ట్రన్ ఎక్స్ప్రెస్ హైవేలో ఉన్నాయి. ఈ గుహలు ప్రధానమైన హాల్లో మెట్ల సుదీర్ఘ ఫ్లైట్ ద్వారా చేరుకోవచ్చు. చివరలో అనేక స్తంభాలు, గోడలు దత్తాత్రేయ , హనుమంతుడు , గణేష్ విగ్రహాలు. ఈ గుహలో జోగెశ్వరి (యోగేశ్వరి) దేవత యొక్క మూర్తి, పాదముద్రలు ఉన్నాయి. కొందరు మరాఠీలు ఈ దేవతను కులాదేవిగా భావిస్తారు.

మూలాలు 
Travel destinations around Mumbai
Suburban caves 

భారతదేశం లోని గుహలు