అంబాజోగై

అంబాజోగై భారతదేశంలోని మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలో బీడ్ జిల్లాలో ఒక నగరం, మునిసిపల్ కౌన్సిల్, తాలూకా, ఉపవిభాగం (సబ్ డివిజన్) గా ఉంది. అంబాబాయి యోగేశ్వరి ఆలయం అనే ఈ దేవాలయం అంబాబాయి దేవతగా పిలువబడే యోగేశ్వరి, దీని వారసత్వ ఆలయం ఇక్కడ ఉంది, కొంకణ ప్రాంతం నుండి ఎక్కువగా మహారాష్ట్ర నుండి వచ్చిన ప్రజలు సందర్శిస్తారు. ఈ పట్టణం అనేక వారసత్వ ప్రదేశాలు  కలిగి ఉంది, ఈ పట్టణాన్ని మరాఠ్వాడ ప్రాంత సాంస్కృతిక రాజధానిగా పిలుస్తారు.

సాంస్కృతిక దేవాలయాలు
ఈ పట్టణంలో దాసోపంత్ స్వామి సమాధి, (సకలేశ్వర్) 12 ఖంబి,  ఖోలేశ్వర్, కాశీవిశ్వనాథ్, అమృతేశ్వర్ వంటి ఇతర సాంస్కృతిక దేవాలయాలు ఉన్నాయి.శివినేని గుహలు (హత్తిఖానా) లేదా జోగై మండప్ అనే పురాతన భూగర్భ గుహను మహారాష్ట్రలోని పురావస్తు ప్రాంతంగా ప్రకటించారు.   ఇక్కడ లార్డ్ శంకర్, నంది, ఏనుగులు రాయిలో చెక్కబడ్డాయి. సా.శ.13 వ శతాబ్దంలో స్వామి ముకుంద్‌రాజ్ మరాఠీ కవి 'వివేక్‌సింధు' (అనగా వివేకం మహాసముద్రం అని అర్థం) కవిత్వాన్ని అంబాజోగైలోనే వ్రాశాడు.  ఈ రచన దాని సాహిత్య నాణ్యత, తత్వసంబంధ విషయాలకు విస్తృతంగా ప్రశంసించబడింది.  మరాఠీలో ఇప్పటివరకు నిర్మించిన అత్యుత్తమ సాహిత్య రచనలలో ఇది మొదటిది కాకపోయినా ఉత్తమమైన వాటిలో ఒకటి ఇది.

చరిత్ర
తన జన్మస్థలం (జోగై) ద్వారా అంబా దేవత (పార్వతి / దుర్గ) చేత నామకరణంతో ఏర్పడిన అంబాజోగై నందు, దంతాసురుడు (ఒక రాక్షసుడు) ను చంపి క్రియను పూర్తి చేసేందుకు ఈ ప్రదేశంలో కనిపించింది.ఇది కింగ్ (రాజా) జైవంత్ పేరుతో జైవంతినగర్ అని కూడా పిలుస్తారు, జయవంతి నది పేరు, ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఉంది.నిజామ్ పాలనలో (నిజాంషాహి) దీనిని మొమొనాబాద్ పేరుగా మార్చారు, దీనిని తిరిగి 1948 లో అంబాజోగైగా మార్చారు. హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో నిజాం పాలనను ముగియడానికి రజాకర్లు (హైదరాబాద్) వ్యతిరేకంగా పోరాడిన స్వామి రామానంద్ తీర్థ్, బాబాసాహెబ్ పరంజపే, దిగంబరరావ్ దేశ్ పాండే (హర్బాజీ గురూజీ) వంటి భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధులకు, ప్రస్తుత రాజకీయ నాయకులకు ఈ పట్టణంతో అనుబంధం ఉంది. భారతీయ జనతా పార్టీ [బి.జె.పి.] నాయకుడు ప్రమోద్ మహాజన్ అంబాజోగై నుండి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నారు.

మూలలు

వెలుపలి లంకెలు 

హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు
మహారాష్ట్ర హిందూ దేవాలయాలు