నాలుగు పరమ సత్యాలు

బౌద్ధమతంలో "నాలుగు పరమసత్యాలు" ప్రవచింపబడ్డాయి. అవి

ఆర్య సత్యాలు
గౌతమ బుద్ధుడు మధ్యేమార్గాన నాలుగు ఆర్యసత్యములను తెలియపరచెను. అవి:
 దుఃఖం అంతటా వుంది
 ఈ దుఃఖం ‘తృష్ణ’ వలన ఏర్పుడుతుంది
 తృష్ణ ‘అవిద్య’ వలన వస్తుంది
 అష్టాంగ మార్గమే అవిద్యానాశకారి.

వీటినే నాలుగు ఆర్య సత్యాలు లేదా నాలుగు పరమ సత్యాలు అనుదురు. వాటి పరిపూర్ణ స్వరూప స్వభావ పరిజ్ఞానం ఆయన సముపార్జించాడు. అప్పటినుంచి ఆయన గౌతమ బుద్ధుడైనాడు.

అష్టాంగ మార్గాన్ని అవలంబించడమే ఏకైక శరణ్యం
దానివల్ల శాశ్వతమైన దుఃఖ – రాహిత్యం కలుగుతుంది
 “తృష్ణ” అంటే శృతికి మించిన రాగం.
 “తృష్ణ” అంటే లయకు మించిన తాళం
 “తృష్ణ” అంటే మితికి మించిన మోతాదు.
 “తృష్ణ” అన్నదే వాస్తవానికి దుఃఖానికి ప్రత్యక్ష కారణం.
 “తృష్ణా-రాహిత్యం” వల్లనే దుఃఖ-రాహిత్యం కలుగుతుంది.
దుఃఖ-రాహిత్యమే నిర్వాణం

“నిర్వాణం” అన్నా, “ముక్తి” అన్నా, “మోక్షం” అన్నా,
“నిఃశ్రేయస్సు” అన్నా, “అపవర్గం” అన్నా అన్నీ ఒక్కటే, అవన్నీ పర్యాయపదాలే.

ఇవి గౌతమ బుద్ధుడు తన జ్ఞానోదయం తరువాత తన సహ సాధకులైన ఐదుగురు శ్రమణులకు చెప్పిన విషయాలు కనుక బుద్ధిని మొదటి బోధనలు,  "ధర్మ చక్ర పరివర్తన సూత్రం" అనే బుద్ధుని మొదటి బోధలో బుద్ధుడు మధ్యే మార్గం గురించి, అష్టాంగ సాధనామార్గం గురించి, నాలుగు పరమ సత్యాల గురించి చెప్పాడు. ఈ నాలుగు పరమ సత్యాలు అనే విషయాన్ని ఒక మత ప్రబోధంగా కాక అప్పటి కాలంలో ఉన్న ఉపశమన విధానం (కష్టాలు తీర్చే మార్గం) గా చెప్పాడు.
 థేరవాదుల భావం ప్రకారం ఈ నాలుగు పరమ సత్యాలూ ధ్యానానికి అర్హులైన సాధకులకు మాత్రమే తెలిసే ఉన్నత భావాలు.  మహాయానుల భావం ప్రకారం ఉన్నత స్థాయి మహాయాన సూత్రాలను అందుకొనే స్థాయికి ఇంకా ఎదగని సాధకులకు ఆరంభ దశలో చెప్పవలసిన సూత్రాలు ఇవి. దూర ప్రాచ్య దేశాలలో వీటికి చెప్పుకోదగిన ప్రాచుర్యం లేదు.

మూలాలు

ఇతర లింకులు
  
 శాంతిప్రదాయిని బౌద్ధం 02-12-2015 

బౌద్ధ మతము
సంఖ్యానుగుణ వ్యాసములు