1940 లో ఒక గ్రామం

1940 లో ఒక గ్రామం  2008 లో నిర్మించబడి జాతీయ పురస్కారం పొందిన తెలుగు చిత్రం. గురజాడ అప్పారావు రచన  ఘోష  ఆధారంగా ఈ చిత్రం రూపొందించబడింది. స్తీల పట్ల, వెనకబడిన కులాల పట్ల గతంలో సమాజ వైఖరి ఎలాగుండేదో ఈ చిత్ర మూల కథ.

కథ
సరిగ్గా కంటిచూపు కూడా లేని ధనికుడైన 70 యేళ్ల ముసలి బ్రాహ్మణుడు దీక్షుతులు (ముక్కురాజు)కు భార్యాపిల్లలు లేరు. అతడు 16 ఏళ్ల సుశీలను చూచి ఆమె తల్లిదండ్రుల వద్దకు పోయి పెద్దమొత్తంలో కన్యాశుల్కం ఆశచూపి ఆమెను పెళ్లాడతానని అడుగుతాడు. అలా దీక్షితులుతో చాలా చిన్న వయస్కురాలైన సుశీల (శ్రీ రమ్య) వివాహం జరుగుతుంది. ఎన్నో ఆశలతో కొత్త జీవితంలోకి అడుగు పెట్టిన సుశీలకి ఆ ముసలి భర్తతో నిరాశే మిగులుతుంది. ఒక రోజు పూజ చేయడానికి గోదావరి దగ్గరికి వెళ్ళిన సుశీలకి తన ఈడు వాడైన అట్టడుగు కులానికి చెందిన సూరి (బాలాదిత్య)తో పరిచేయం ఏర్పడుతుంది. ఆ పరిచయం కాస్తా సహజీవనానికి దారితీస్తుంది. సుశీల ఒక బిడ్డకు తల్లయిన సంగతి తెలుసుకున్న అగ్రహారం వారు వారిద్దరికీ శిరోముండనం చేయించి సుశీలను చీకటి గదిలో బంధించి సూరిని ఊరు నుంచి బహిష్కరిస్తారు. చివరకు దీక్షితులు మనసు మార్చుకుని వారిద్దరికీ వివాహం జరిపిస్తాడు. సూరిని బహిష్కరించడంతో నిమ్న కులాల ప్రజలు పనులను బహిష్కరించడంతో అగ్రహారం పెద్దలు కూడా తమ మనసులు మార్చుకుని సూరి సుశీలల వివాహానికి సహకరిస్తారు.

చిత్రీకరణ
దర్శకుడు ఈ చిత్రం తెర కెక్కించడంలో చాలా జాగ్రతలు తీసుకున్నాడు. ప్రతి చిన్న సన్నివేశాన్ని సహజసిద్ధంగా చిత్రీకరించాడు. 1940 నాటి పల్లెటూరి వాతావరణాన్ని, గోదావరి నది అందాలని, అగ్రకులాల, అట్టడుగు కులాల వారి మాటల్లో యాసని చక్కగా తెరకెక్కించాడు. ఈ చిత్రం 
ద్వారా ప్రతి కులం వారికీ మరొక కులం వారితో అవసరం తప్పని సరిగా వుంటుంది అనే సందేశాన్ని ఇచ్చాడు.

పాటలు
ఈ చిత్రంలో పాటలకు సాకేత్ సాయిరాం సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు. పాటలను శ్రీకాంత్ అప్పలరాజు, కె.ఉషారాణి, రామారావులు వ్రాయగా అనిల్ కుమార్, రత్నంరాజు, తేజస్వి, ఆస్తానా, సి.రమణ, పల్లవి సూరి మొదలైనవారు పాడారు.

ఈ సినిమాలోని పాటల జాబితా:
 మల్లెపూవులా విరిసేను నేడు అందమంత
 ఓ సీతాకోక చిలుక నీకై వేచా మనసా వాచా
 మనవేద సారం మానవతగా తెలుసుకోలేవా
 ఎదలోన ప్రేమ స్వర్గాలు ఎదురాయె గుడిలో నరకాలు

తారాగణం
ముక్కురాజు -దీక్షితులు
బాలాదిత్య - సూరి
శ్రీరమ్య -సుశీల
రాళ్ళపల్లి - సూరి తండ్రి
గుండు హనుమంతరావు
రామకృష్ణ
రజిత
శ్రీలత
సాయిలక్ష్మి
 వినోద్
 జెన్నీ
తిలక్

సాంకేతికవర్గం
కథ - కథనం - దర్శకత్వం - నరసింహ నంది
సంభాషణలు : రఘుబాబు
సంగీతం: సాకేత్ సాయిరాం
ఛాయాగ్రహణం:మురళీమోహన్ రెడ్డి
కూర్పు:బాబు
నిర్మాత - ఎన్. సి. నరసింహం.

పురస్కారాలు

జాతీయ పురస్కారములు
జాతీయ ఉత్తమ తెలుగు చలనచిత్రం - 2009

నంది పురస్కారములు
సరోజినీదేవి జాతీయ సమైక్యత పురస్కారము - 2008
నంది ఉత్తమ సహాయనటులు - ముక్కురాజు - 2008
నంది ప్రత్యేక జ్యూరీ పురస్కారము - సుశీల - 2008

మూలాలు

బయటి లంకెలు

2008 తెలుగు సినిమాలు
నంది పురస్కారాలు
భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు
రాళ్ళపల్లి నటించిన సినిమాలు
గుండు హనుమంతరావు నటించిన సినిమాలు