వసుదేవుడు

వసుదేవుడు హిందూ పురాణాల ప్రకారం దేవతలకు అధిపతి అయినా దేవేంద్రుడు మరొక పేరు ఇంద్రుడు శ్రీకృష్ణుని తండ్రి. ఇతను సూర్య క్షత్రియ వంశంనకు చెందిన క్షత్రియ  రాజు.    చెల్లెలు కుంతీదేవిని పాండురాజు కిచ్చి వివాహం చేశారు. వసుదేవుడు భృగు మహర్షి యొక్క అంశతో జన్మించాడు. శ్రీకృష్ణునికి తండ్రి పేరును పోలిన వాసుదేవుడు అనే పేరు కూడా ఉంది. సూర్య వంశం వంశ పురాణం ప్రకారం నందుడు, వసుదేవుడు అన్నదమ్ములు.

చారిత్రక నేపథ్యం
వసుదేవుడు అనే పేరు క్రీపూ 1000 నుంచి వైష్ణవ సాంప్రదాయంతో ముడిపడి ఉంది. ఆ కాలానికి వాసుదేవుడు (వసుదేవుని కుమారుడు వాసుదేవుడు అంటే శ్రీకృష్ణుడు) బ్రహ్మం గా ఆరాధింపబడేవాడు. దీనికి గ్రంథాల రూపంలోనూ, పురాతత్వ పరిశోధనల రూపంలోనూ ఆధారాలున్నాయి. మహానారాయణ ఉపనిషత్తులో ఏడవ అధ్యాయంలో  ఒక శ్లోకం ఇలా ఉంది.
నారాయణాయ విద్మహే వాసుదేవాయ ధీమహి, తన్నో విష్ణుః ప్రచోదయాత్
ఈ శ్లోకం ప్రకారం నారాయణుడన్నా, వాసుదేవుడన్నా, విష్ణువు అన్నా అంతా ఒకరే. అయితే దీని రచయిత, రాసిన సంవత్సరం మాత్రం తెలియలేదు. అయితే ఇందులో ఉన్న పాఠ్యం ఆధారంగా పరమేశ్వరానంద దీనిని కథోపనిషత్తు, మండూకోపనిషత్తు, ఈశోపనిషత్తు, శ్వేతాశ్వతారోపనిషత్తు కాలంలోనే రాసి ఉండవచ్చునని అభిప్రాయపడ్డాడు.

మూలాలు

పురాణ పాత్రలు