మహేంద్రగఢ్ జిల్లా

హర్యానా రాష్ట్రం లోని 22 జిల్లాలలో మహేంద్రగఢ్ జిల్లా (హిందీ: महेन्‍द्रगढ जिला) ఒకటి. ఈ జిల్లా వైశాల్యం 1,859 చ.కి.మీ. 2001 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా జనసంఖ్య 8,12,022. జిల్లా కేంద్రంగా నార్నౌల్ పట్టణం ఉంది. జిల్లా పేరు జిల్లా కేంద్రం పేరు వేరువేరుగా ఉండే కొద్ది జిల్లాలలో మహేంద్రగఢ్ ఒకటి. 2001 గణాంకాలను అనుసరించి ఈ జిల్లా జనసంఖ్య పరంగా హర్యానా రాష్ట్ర జిల్లాలలో 3వ స్థానంలో ఉంది. మొదటి 2 స్థానాలలో పంచ్‌కుల, రేవారీ జిల్లాలు ఉన్నాయి.

పేరు వెనుక చరిత్ర 
జిల్లా కేంద్రం మహేంద్రగఢ్ పట్టణం కారణంగా జిల్లకు ఈ పేరువచ్చింది. ముందు ఈ జిల్లాకు కనౌడ్ అనే పేరు ఉండేది. ఆ పేరు రావడానికి ఇక్కడ కనౌడియా బ్రాహ్మణులు అధికంగా నివసించడం ఒక కారణం. ఈ నగరాన్ని బాబర్ సేవకుడు మాలిక్ మహాదుబ్ ఖాన్ స్థాపించాడు. 19వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతంలో మరాఠీ మహారాజు తాంతియాతోపే ఒక కోట నిర్మించాడు. 1861లో తన కుమారుడు మహేంద్రసింగ్ గౌరవార్ధం పటియాలా మహారాజా నరేంద్ర సింగ్ ఈ కోటకు మహేంద్రగఢ్ అని నామకరణం చేసాడు. ఫలితంగా పట్టణానికి కూడా మహేంద్రగఢ్ అనే పేరు వచ్చింది. నిజామత్ నిజామౌల్ అనే పేరు మహేంద్రగఢ్ నిజామౌత్ అయింది.

చరిత్ర
1948లో మహేంద్రగఢ్ జిల్లా మునుపటి రెండు రాజాస్థానాలకు చెందినదిగా ఉండేది. పాటియాలా రాజాస్థానాల నుండి నార్నౌల్, మహేంద్రగఢ్ తాలూకాలు, జింద్ రాజాస్థానం నుండి చర్కిదాద్రి తాలూకాలు, నభా రాజాస్థానం నుండి భవాల్ నిజామత్ ప్రాంతాలను కలిపి ఈ జిల్లా రూపొందించబడింది. 1956 నవంబరు 1 న పెప్సు పంజాబుతో కలుపబడిన తరువాత ఇది పంజాబు రాష్ట్రంలో భాగం అయింది. 1956లో హర్యానా రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేయబడిన తరువాత ఇది హర్యానా రాష్ట్రంలో భాగంగా మారింది. 1972లో గుర్‌గావ్ జిల్లాలోని రెవారి భూభాగం ఈ జిల్లాలో కలుపబడింది. 1989లో తాలూకా ప్రత్యేక జిల్లాగా రూపొందించబడింది.

భౌగోళికం
మహేంద్రగఢ్ 270 47 నుండి 280 26 ఉత్తర అక్షాంశం, తూర్పు 750 56’ నుండి 760 51 రేఖాంశంలో ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో భివాని, రెవారి జిల్లాలు, తూర్పు సరిహద్దులో ఆల్వార్ జిల్లా రాజస్థాన్, దక్షిణ సరిహద్దులో జైపూర్ (రాజస్థాన్),శిఖర్ (రాజస్థాన్) జిల్లాలు, ఝుంఝును ( రాజస్థాన్) జిల్లాలు ఉన్నాయి.

ఆర్ధికం
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో ... జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న హర్యానా రాష్ట్ర 2 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

విభాగాలు

విభాగాల వివరణ

2001 లో గణాంకాలు

విలేజ్ జాబితా  
 శాంతలి 
 బర్ద ఆకాష్ గోయల్
 బస్సా 
 జంజర్జవాస్ 
 సిగ్రా 
 ఝూక్ 
 పయేగ 
 బుదీన్ 
 నాంగల్ సిరోహి
 పథెర 
 కల్వారి 
 కుస్కి 
 జంట్ 
 బర్కొడ 
 చికాకుపరచు బల్లవ 
 నాంగల్ హర్నాథ్ 
 సిహోర్ 
 కొథల్ కలాన్

వెలుపలి లింకులు
Mahendragarh district website

మూలాలు 

1948 establishments in India
 
హర్యానా జిల్లాలు