జూపాక సుభద్ర

జూపాక సుభద్ర కవయిత్రిగా, కథకురాలుగా, కాలమిస్టుగా, వ్యాసకర్తగా, అనువాదకురాలుగా, పరిశోధకరాలుగా, నాయకురాలుగా, అత్యుత్తమ వక్తగా, సంఘ సేవకురాలుగా, ప్రభుత్వ ఉన్నతాధికారిణిగా సుభద్ర బహుముఖ ప్రజ్ఞా పాటవాలతో ప్రజల్లో ఉన్నారు. ప్రస్తుతం తెలంగాణ ఉద్యోగుల సంఘంలో కూడా కీలకంగా పనిచేస్తున్నారు. 2017లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి తెలంగాణ ఆవిర్భావ పురస్కారం అందుకుంది.

సాహిత్యం పై విమర్శ ?  
సుభద్ర గారు తెలుగు సాహిత్యంలో ఉన్న అగ్రకుల స్వభావాన్ని, అంతేకాక మహిళా సాహిత్యంలో ఉన్న అగ్రకుల బావజాలాన్ని ప్రశ్నిస్తూ ఆధునిక సాహిత్యం పై తన దైన శైలిలో విమర్శనాత్మకమైన విమర్శన చేస్తూ దళిత, బహుజన సాహిత్యం యొక్క ఉన్నతిని పెంపొందిస్తు వ్రాయడం జరుగుతుంది. 
దళిత సాహిత్యం ప్రదానంగా మాదిగలు రాసే ‘మా సాహిత్యాన్ని కుక్క ముట్టిన కుండగా ఎందుకు పక్కన పెట్టేస్తారు?’ అని ప్రశ్నిస్తారు జూపాక సుభద్ర. ‘ఆధిపత్య కులాల రచనలకు లేబుల్స్ ఉండవు. పరిమితులుండవు. వారు రాసింది విశ్వసాహిత్యం. మేము రాస్తే- అది దళిత సాహిత్యం, తెలంగాణ సాహిత్యం... ఇంకా ఏవేవో పేర్లు’ అంటారామె. ‘స్త్రీవాదులు కోరుతున్న విముక్తికీ దళిత స్త్రీలు కోరుతున్న విముక్తికీ చాలా తేడా ఉంది. భారత దేశంలో ఉన్నఅగ్ర వర్ణాల వారికి పితృస్వామ్యం నుంచి విముక్తి కావాలి. మాకు కులం నుంచి భూస్వాముల నుంచి ఆకలి నుంచి విముక్తి కావాలి’ అంటారామె.

దళితుల జీవన స్థితిగతుల పై అధ్యయనం 

మాదిగల జీవన విధానం, స్థితిగతులు, ఆచార వ్యవహారాలు, కట్టుబాట్లు, మాదిగల ఉపకులమైన డక్కలి జీవితాల్లోని అంతులేని చీకటిని చూపే కథలు కూడా వ్రాశారు. డక్కిలివాళ్లు మాదిగలున్న అన్ని ఊళ్లకూ వెళ్లరు. తమకు ఏ ఊరి మీద ఇస్స (హిస్సా- భాగం) ఉందో ఆ ఊరికే వెళతారు. అక్కడి పంచాయితీలు తెంపుతారు. హక్కుగా తమకు రావలసింది తీసుకుంటారు. కులం కథ చెప్తారు. తేడా వస్తే నిలేస్తారు. వారి జీవన విధానం పై పుస్తకం వ్రాయటం జరిగింది అలాంటి జీవన విధానం కల్గిన డక్కిలి స్త్రీయే రాయక్క మాన్యాన్నిఅని ఆమె పెరుకొన్నారు.

రచనలు  
 నల్లరేగటిసాల్లు 2006
సంగతి (తమిళ్‌ నుండి తెలుగు)
కైతునకల దండెం 2008
అయ్యయ్యో దమ్మక్క 2009
చంద్రశ్రీ యాదిలో... 2013
రాయక్క మాన్యమ్‌ 2014
 రాయక్క మన్యం 
భూమిక స్త్రీవాద మాసపత్రిక కాలమిస్టుగా
దళితశక్తి మాసపత్రిక గౌరవ ఎడిటర్‌గా
 వివిధ వార్త పత్రికలకు, మాగజైన్స్ కు వ్యాసాలు రాస్తుంటారు.

పురస్కారాలు
 మైత్రేయ కళాసమితి కథ పురస్కారం 2006
ఆంధ్రప్రదేశ్‌ భాషా కమిషన్‌ అవార్డు 2007
జివిఆర్‌ కల్చరల్‌ పౌండేషన్‌ అవార్డు 2007
డా.సుశీల నారాయణ రెడ్డి ట్రస్టు అవార్డు 2009
తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉత్తమ కవయిత్రి అవార్డు 2011
నోముల కథ పురస్కారం 2013
దామోదరం సంజీవయ్య సాహితి పురస్కారం 2013
దళితమిత్ర ధనజీరావు గైక్వాడ్‌ ట్రస్టు అవార్టు మహారాష్ట్ర సమాజ్‌ భూషన్‌ పురస్కారం 2013
నందివాడ శ్యామల సహృదయ సాహితి పురస్కారం 2014
డా.బోయ జంగయ్య చేతన పురస్కారం 2014
రంగినేని ఎల్లమ్మ సాహితి పురస్కారం 2015
అమృత లత- అపూర్వ అవార్డు 2015
తెలంగాణ మహిళ శక్తి పురస్కారం 2015
డా.కవిత స్మాకర పురస్కారం కడప 2015
లాడ్లి మీడియా స్పెషల్‌ అవార్డు 2016
తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ప్రతిభా పురస్కారం (2014), 14 జూలై 2016  
తెలంగాణ ఆవిర్భావ పురస్కారం - 2017 (తెలంగాణ ప్రభుత్వం)
డా.బి.ఆర్‌.అంబేడ్కర్‌ జాతీయ అవార్డు, దళిత్‌ ఓపెన్‌ యూనివర్శిటీ ఆఫ్‌ ఇండియా 2017
ఈశ్వరీబాయి మెమోరియల్‌ అవార్డు 2018
వెంకట సుబ్బు అవార్డు 2018ఈమె రచించిన రాయక్క మాన్యమ్ కథాసంపుటికి 2015 సంవత్సరానికిగాను రంగినేని మోహనరావు నెలకొల్పిన రంగినేని ఎల్లమ్మ స్మారక సాహిత్య పురస్కారం లభించింది.

మూలాలు

రంగినేని ఎల్లమ్మ సాహిత్య పురస్కార గ్రహీతలు
తెలుగు కవయిత్రులు
వరంగల్లు జిల్లా వ్యక్తులు
జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆవిర్భావ పురస్కార గ్రహీతలు