కనక్తారా

కనక్తారా నాటకము చందాల కేశవదాసు రచించిన నాటకము.

రచయిత గురించి
నాటకాల్లో మొదట పాడే పరబ్రహ్మ పరమేశ్వర అనే సుప్రసిద్ధ కీర్తనను, ఆంధ్రదేశమంతటిని ఉర్రుతలూగించిన భలే మంచి చౌక బేరము పోయినన్ దొరుకదు అనే పాటను రాసిన చందాల కేశవదాసు ( 1876 జూన్ 20 - 1956 జూన్ 14) తొలి తెలుగు సినీ గీత రచయిత, నటుడు, గాయకుడు, హరికథా కళాకారుడు, అష్టావధాని, శతావధాని,, నాటకకర్త. తెలుగులో మొదటి శబ్ద చిత్రం భక్త ప్రహ్లాదకు ఈయన పాటలు రాసారు. ఆ కారణంగా తొలి తెలుగు సినీ గేయ రచయితగా చరిత్రలో నిలిచారు. ఈ గ్రంథం ఆయన రాసిన నాటకం.

పాత్రలు
 పురుషులు 
 సూత్రధారుడు
 ఉదయసేనుడు - మహారాజు
 క్రూరసేనుడు - ఉదయసేనుని తమ్ముడు
 ప్రతాపుడు - సేనాధిపతి
 ధీమంతుడు - మంత్రి
 సోమేశ్వర దీక్షితులు - కూటసాక్షి
 సువర్ణుడు, దేవబలుడు - న్యాయవాదులు
 మతిమంతుడు - విజయసేనుని మంత్రి
 అనంతుడు, గ్రీష్ముడు - రాంజట్టి పుత్రులు
 వైద్యుడు
 ఖుస్రూఖాన్
 లోభగుప్తుడు - వైశ్యుడు
 సేవకుడు
 కంచుకి
 గిడ్డూఖాన్ - పహారా బంట్రోతు
 సులోచనుడు - సేవకాధిపుడు
 కనకసేనుడు - ఉదయసేనుని కుమారుడు
 వీరపాలుడు, శూరపాలుడు - క్రూరుని సహచరులు
 మల్లిగాడు, నల్లిగాడు, ఎల్లిగాడు, పుల్లిగాడు - జాలరులు
 బూచిగాడు - దొంగమేటి
 విజయసేనుడు - ఉదయసేనుని మిత్రుడు
 ఋషులు
 స్త్రీలు 
 కమలాదేవి - ఉదయసేనుని పట్టపురాణి
 కీరవాణి - కమల చెలికత్తె
 తార - ఉదయసేనుని కూతురు
 రత్నాబాయి, రాధాబాయి - రాంజట్టి భార్యలు
 లచ్చి - మల్లిగాని భార్య

తెలుగు సినిమాలు
ఈ నాటకం ఆధారంగా రెండు తెలుగు సినిమాలు నిర్మించబడ్డాయి:
 కనకతార (1937 సినిమా), 1937లో నిర్మించిన తెలుగు సినిమా. ఈ చిత్రం సరస్వతీ టాకీస్ నిర్మించగా హెచ్.వి.బాబు దర్శకత్వం వహించారు. ఇందులో దొమ్మేటి సూర్యనారాయణ, కన్నాంబ, పువ్వుల సూరిబాబు ముఖ్య తారాగణం.
 కనకతార (1956 సినిమా), 1956లో నిర్మించిన తెలుగు సినిమా. దీనిని గోకుల్ ప్రొడక్షన్స్ నిర్మించగా రజనీకాంత్ దర్శకత్వం వహించారు. ఇందులో ఎస్.వి. రంగారావు, ఎస్.వరలక్ష్మి ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు.

మూలాలు

 భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో పుస్తక ప్రతి.

తెలుగు నాటకాలు
తెలుగు పుస్తకాలు