ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్

ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్  ఒక ఆకర్బన రసాయన సంయోగ పదార్ధం.హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం యొక్క ఇర్బియం లవణమే ఇర్బియం (III)క్లోరైడ్.నిర్జల ఇర్బియం క్లోరైడ్ యొక్క రసాయన ఫార్ములా ErCl3 .ఇది ఊదా వర్ణపు ఘన రసాయన పదార్ధం.ఈ రసాయన సంయోగ పదార్ధం నుండి ఇర్బియం లోహాన్ని ఉత్పత్తి చేయుదురు.ఈ సంయోగ పదార్ధం నిర్జల,జలయుత(hydrated)రూపాలలో లభిస్తుంది

భౌతిక ధర్మాలు

భౌతిక స్థితి
ఇర్బియం (III)క్లోరైడ్ ఘన రూప సంయోగ రసాయన పదార్ధం.నిర్జల సంయోగ పదార్ధంఊదా రంగులో ఉండి,జలాకర్షణ కలిగి,మొనోక్లినిక్ అణు నిర్మాణమున్న స్పటికాకృతి కల్గి ఉండును.ఆరు జల బిందువులున్న ఆర్ద్ర రసాయన సంయోగ పదార్ధం పింకురంగులో ఉంది,జలాకర్షణ/ఆర్ద్రతాకర్షణ కల్గిన స్పటికాలుగా ఉండును.

అణుభారం
నిర్జల ఇర్బియం (III)క్లోరైడ్ యొక్క అణు భారం 273.62 గ్రాములు/మోల్., ఆరు జలబిందువులున్న రసాయన పదార్ధం అణుభారం 381.71 గ్రాములు/మోల్

సాంద్రత
సాధారణ ఉష్ణోగ్రత(25 °C), పీడనం వద్ద నిర్జల ఇర్బియం(III) క్లోరైడ్ సాంద్రత 4.1గ్రాములు /సెం.మీ3.

ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత
నిర్జల ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్ యొక్క ద్రవీభవన స్థానం 776 °C (1,429 °F; 1,049 K).ఆర్ద్ర రసాయన సంయోగ పదార్థాన్ని ఈఉష్ణోగ్రత వరకు వేడి చేసిన వియోగం చెందును.

బాష్పీభవన/మరుగు ఉష్ణోగ్రత
ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్ యొక్క బాష్పీభవన స్థానం 1,500 °C (2,730 °F; 1,770 K)

ద్రావణీయత
నిర్జల ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్ నీటిలో కరుగును. ఆరు జలబిందువులున్న సంయోగ పదార్ధం స్వల్ప ప్రమాణంలో ఇథనాల్ లో కరుగును.పింకురంగులో ఉండు ఆరు జలబిందువులున్న ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్ యొక్క CAS సంఖ్య [10025-75-9].ఈరసాయన పదార్ధం యొక్క పింకు రంగు ఫ్లోరోసెంట్ కాంతిలో మరింత ప్రకాశవంతంగా,మెరుస్తూ కన్పించును

అణు సౌష్టవం
ఇర్బియం క్లోరైడ్ అణు నిర్మాణం అల్యూమినియం క్లోరైడ్ వలే మొనోక్లినిక్ సౌష్టవాన్ని పొందివున్నది.

ఉత్పత్తి 
ఆరు జలబిందువులున్న ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్ రసాయన సంయోగ పదార్థాన్ని క్లోరిన్ వాయువు లేదా హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ వాయుయుత పరిసరాలలో వేడిచేసిన నిర్జల ఇర్బియం (III)క్లోరైడ్ ఏర్పడును. అలా కాకుండా ఆర్ద్ర ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్ ను నేరుగా వేడి చేసిన ఇర్బియం ఆక్సైడ్ క్లోరైడ్(ErOCl,)ఏర్పడును.మరొక పద్ధతిలో ఇర్బియం డయాక్సైడ్(Er2O3)ను ఆధికప్రమాణ అమ్మోనియం క్లోరైడ్(NH4Cl)తో రసాయన చర్య వలన మధ్యంతర స్థితి అమ్మోనియా ఇర్బియం క్లోరైడ్[(NH4)3ErCl6] లవణం,అమ్మోనియా,నీరు ఏర్పడును.
ఈ మధ్యంతర లవణాన్ని పీడన రహిత స్థితి(వాక్యుం)లో వియోగం చెందించిన అమ్మోనియా మటియు హైడ్రో క్లోరైడ్ ను వాయు రూపంలో కోల్పోవడం ద్వారా నిర్జల ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్ ఎర్పడును.

రసాయనచర్యలు
ఇర్బియం క్లోరైడ్ క్షారాలతో రసాయనచర్య వలన హైడ్రాక్సైడ్ లు ఏర్పడును
ErCl3 + 3 XOH → Er(OH)3 + 3 XCl

ఉపయోగాలు
ఆల్కహాల్, పినాల్ లను అసైలెసన్(acylation )చేయుటలో ఉత్ప్రేరకంగా పనిచేయును(acylationఅనగా సంయోగ పదార్థాలకు అసైల్(acyl)సమూహన్ని చేర్చుచర్య).ఇలా ఉత్ప్రేరకంగా వాడిన రసాయన పదార్థాన్ని పునరుత్పత్తి(recycle)కావించి మరల ఉపయోగించ వచ్చును.

ఇవికూడా చూడండి
ఇర్బియం

మూలాలు/ఆధారాలు

రసాయన శాస్త్రం
రసాయన సమ్మేళనాలు
అకర్బన సమ్మేళనాలు
ఇర్బియం సమ్మేళనాలు