కమలాపూర్ (హన్మకొండ జిల్లా)

కమలాపూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని హన్మకొండ జిల్లా, కమలాపూర్ మండలం లోని గ్రామం. 

ఇది సమీప పట్టణమైన వరంగల్ నుండి 28 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు  ముందు ఈ గ్రామం పాత కరీంనగర్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.  పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన వరంగల్ పట్టణ జిల్లా లోకి  చేర్చారు.  ఆ తరువాత 2021  లో, వరంగల్ పట్టణ జిల్లా స్థానంలో హనుమకొండ జిల్లాను ఏర్పాటు చేసినపుడు ఈ  గ్రామం, మండలంతో పాటు కొత్త జిల్లాలో భాగమైంది.

గణాంకాలు 
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2771 ఇళ్లతో, 10423 జనాభాతో 1316 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 5407, ఆడవారి సంఖ్య 5016. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1840 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 94. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 572662.పిన్ కోడ్: 505102.

విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో 8 ప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు 8, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు 8, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు ఆరు ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ బాలుర (బీసీ) గురుకుల విద్యాలయం, గవర్నమెంట్ మాడల్ స్కూల్ (సమీప గూడూరు గ్రామ పంచాయతీ పరిధి) ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల, ఒక ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాల ఒక ప్రైవేటు ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి.సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల హనుమకొండలో ఉంది. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల హుజూరాబాద్లోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు వరంగల్లోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల వరంగల్లో ఉన్నాయి.

ఈ గ్రామంలో మహాత్మా జ్యోతిబాపూలే బాలుర, బాలికల పాఠశాలలు, ప్రభుత్వ జూనియర్‌ కళాశాల, కేజీబీవీ మొదలైనవి 2023 జనవరి 1న ప్రారంభించబడ్డాయి.

వైద్య సౌకర్యం

ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
కమలాపూర్లో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, ఐదుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. రెండు ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాల్లో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో7 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టర్లు ఇద్దరు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఐదుగురు ఉన్నారు. ఏడు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.

పారిశుధ్యం 
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
కమలాపూర్లో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.

ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

భూమి వినియోగం 
కమలాపూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 77 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 220 హెక్టార్లు
 శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 44 హెక్టార్లు
 తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 46 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 208 హెక్టార్లు
 సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 50 హెక్టార్లు
 బంజరు భూమి: 83 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 585 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 375 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 343 హెక్టార్లు

నీటిపారుదల సౌకర్యాలు 
కమలాపూర్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
 కాలువలు: 238 హెక్టార్లు* బావులు/బోరు బావులు: 105 హెక్టార్లు

ఉత్పత్తి 
కమలాపూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

ప్రధాన పంటలు 
వరి, ప్రత్తి, మొక్కజొన్న

చేనేత జీన్స్ 
ఇక్కడి కమలాపురం చేనేత స‌హ‌కారం సంఘం ఆధ్వర్యంలో తెలంగాణ‌లోనే తొలిసారిగా చేనేత మ‌గ్గాల‌పై చేనేత జీన్స్ త‌యారీ తయారుచేస్తున్నారు.

అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు 
2023 ఫిబ్రవరి 31న  తెలంగాణ రాష్ట్ర ఐటీ, పురపాలక శాఖామంత్రి కల్వకుంట్ల తారక రామారావు ఈ గ్రామంలో 39 కోట్ల రూపాయలతో మహాత్మా జ్యోతిబాపూలే బాలుర, బాలికల పాఠశాలలు, 5 కోట్ల రూపాయలతో ప్రభుత్వ జూనియర్‌ కళాశాల, కేజీబీవీ ప్రారంభాలతోపాటు 5.02 కోట్ల రూపాయలతో నిర్మించనున్న బస్‌ స్టేషన్‌, ముదిరాజ్‌ ఆలయం, ముదిరాజ్‌ కమ్యూనిటీ హాల్‌, గౌడ కమ్యూనిటీ హాల్‌, అయ్యప్పస్వామి దేవాలయం, పద్మశాలి దేవాలయం, పద్మశాలి కమ్యూనిటీ హాల్‌, ఎస్సీ కమ్యూనిటీ హాల్‌, జర్నలిస్టుల డబుల్‌ బెడ్రూం ఇళ్ళ పనులకు శంకుస్థాపన చేశాడు. ఈ కార్యక్రమంలో మంత్రులు ఎర్రబెల్లి దయాకర్‌రావు, గంగుల కమలాకర్‌, ఎమ్మెల్సీ పాడి కౌశిక్‌రెడ్డి, స్థానిక ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు పాల్గొన్నారు.

మూలాలు

వెలుపలి లింకులు