మహేంద్రవాడ

మహేంద్రవాడ, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, అనపర్తి మండలానికి చెందిన గ్రామం.

ఇది మండల కేంద్రమైన అనపర్తి నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రామచంద్రపురం నుండి 11 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.

గణాంకాలు 
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1814 ఇళ్లతో, 5941 జనాభాతో 592 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2916, ఆడవారి సంఖ్య 3025. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 535 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 30. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 587543. 

2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 6,033. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2,974, మహిళల సంఖ్య 3,059, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,576 ఉన్నాయి.

విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల పొలమూరులో ఉంది.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల అనపర్తిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రాజమండ్రిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల రాజమండ్రిలోను, పాలీటెక్నిక్‌ కాకినాడలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల అనపర్తిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల కొమరిపాలెంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం రాజమండ్రిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కాకినాడ లోనూ ఉన్నాయి.

వైద్య సౌకర్యం

ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
మహేంద్రవాడలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో 2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరు, డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.u

పారిశుధ్యం 
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
మహేంద్రవాడలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

భూమి వినియోగం 
మహేంద్రవాడలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 24 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 54 హెక్టార్లు
 బంజరు భూమి: 200 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 312 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 50 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 462 హెక్టార్లు

నీటిపారుదల సౌకర్యాలు 
మహేంద్రవాడలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
 కాలువలు: 462 హెక్టార్లు

ఉత్పత్తి 
మహేంద్రవాడలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

ప్రధాన పంటలు 
వరి ఇక్కడి ప్రధాన పంటఈ గ్రామం ఎల్లప్పుడూ పచ్కని పొలాలతో కళకళలాడుతూ అందంగా ఉంటుంది. చుట్టుప్రక్కల గ్రామాలకు సామాన్య వ్యాపార కేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందింది.ఈ గ్రామంలో L.K.G నుండి 7వ తరగాతి వరకు విద్యాసదుపాయాలు ఉన్నాయి. గ్రామం జనాభాలో అధికంగా రెడ్డి కులస్తులు ఉన్నారు.వడ్డీ వ్యాపారం ఇక్కడ ముఖ్యమైన వ్యాపారం.ఈ గ్రామం మూడు భాగాలుగా విభజించబడింది. 1) మాజీ శాసన సభ్యులు నల్లమిల్లి మూలారెడ్డి పేరుమీదుగా నిర్మించిన N.M.R కాలనీ, 2) తోట భాగం 3) మధ్య భాగం. దాదాపు ముపై ఏళ్ళక్రితం పెంకిటిల్లు ఎక్కువగా వుండేవి.ప్రస్తుతం వాటిస్థానాన్ని దాబాలు, ఆపార్టుమెంటులు ఆక్రమించాయి.

దేవాలయాలు 

 సుభ్రహ్మన్యేశ్వరస్వామి దేవస్థానం:ఇది మహేంద్రవాడ గ్రామంలో అతి పురాతనమైన కట్టడం, దేవాలయం సుభ్రహ్మన్యేశ్వరస్వామి దేవస్థానం. ఈ దేవాలయానికి చాల చరిత్ర ఉంది. ఈదేవాలయాన్ని ఆనుకుని దుర్గమ్మ, సాయి బాబ, అయ్యప్ప స్వామివారి దేవాలయాలున్నాయి. ఈ దేవాలయం ప్రక్కనే మహేంద్రవాడ గ్రామ పంచాయితి ఉంది. దీని వెనుకనే 2 చేపల చెరువులున్నాయి. ఈ దేవాలయంలో ప్రతీ సంవత్సరం సుభ్రహ్మన్యేశ్వరస్వామి షష్ఠి జాతర చాలా వైభవంగా జరపబడుతుంది. ఈ సందర్భంలో ఊరిలో మొత్తం విద్యుతుదీపాలతో అలంకరిస్తారు.తినుబండారాలదుఖాణాలు (జీళ్ళు, పంచదార చిలకలు తదితరాలు) పెట్టెదరు. సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, అర్కెస్టా నిర్వహణ వుంటుంది. సుభ్రహ్మన్యేశ్వరస్వామి జాతరకు మహేంద్రవాడ గ్రామ పరిసరగ్రామాలనుండి జనం తండోపతండాలుగా వస్తారు.బాణసంచా (Fire works) పేలుస్తారు.చూడటానికి చాలా ఉత్యాహంగావుంటుంది.

అయ్యప్ప గుడి
సాయి మందిరం
రామాలయం
సుభ్రహ్మన్యేశ్వరస్వామి దేవస్థానం
ఏసు క్రీస్తు ప్రార్థనా మందిరాలు రెండు

పరిశ్రమలు
రైసుమిల్లులు, కోళ్ళఫారాలు అధిక సంఖ్యలో ఉన్నాయి.

మూలాలు