పాయసంపల్లె

పాయసంపల్లె, వైఎస్‌ఆర్ జిల్లా, వీరపునాయునిపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామం. 

ఇది మండల కేంద్రమైన వీరపునాయునిపల్లె నుండి 11 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ప్రొద్దటూరు నుండి 20 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 567 ఇళ్లతో, 2116 జనాభాతో 344 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1130, ఆడవారి సంఖ్య 986. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 250 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 7. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593259.పిన్ కోడ్: 516339.

విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల వీరపునాయునిపల్లె లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం ప్రొద్దుటూరు లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, కడప లోనూ ఉన్నాయి.

ఈ గ్రామానికి చెందిన కందుల మంగమ్మ 1955లో ఈ గ్రామ విద్యాలయ నిర్మాణానికి తనకున్న ఆరెకరాల స్థలాన్ని విరాళంగా ఇవాడమే గాకుండా, తరగతి గదుల నిర్మాణానికి అప్పట్లోనే, రు.15 వేలు ఇచ్చారు. కొన్నివేలమందికి విద్యనందించిన ఈ పాఠశాలలో, చదువుకుని ఎందరో ప్రముఖులుగా ఎదిగారు. వార్లో 20 సూత్రాల కమిటీ ఛైర్మన్ తులసిరెడ్డి, ప్రొద్దుతూరు చిన్నపిల్లల వైద్యులు రంగారెడ్డి, విజయవాడ పోలీసు కమిషనరు మధుసుఊదనరెడ్డి, ఐ.ఐ.ఐ.టి ఛైర్మన్ కృష్ణారెడ్డి, వి.ఎన్.పల్లె డిగ్రీ కాలేజీ విశ్రాంత ప్రిన్సిపల్ కృష్ణమూర్తి, ఐ.ఎ.సి.డి, ప్రభాకరరెడ్డి, ఎర్రగుంట్ల వైద్యులు రామాంజనేయరెడ్డి తదితరులున్నారు.

వైద్య సౌకర్యం

ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
పాయసంపల్లెలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు, నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. 

కందుల మంగమ్మ కుమార్తె  కందుల సాయమ్మ, ఈ గ్రామ వైద్యాలయానికి తన 10 ఎకరాల స్థలాన్ని, 1957 లో ప్రభుత్వ ఆసుపత్రికి వ్రాసి ఇచ్చారు. ఇదిగాక ఆమె, ఆసుపత్రి నిర్మాణానికి అప్పట్లోనే పదివేల రూపాయలిచ్చారు. ఈ ఆసుపత్రిలో గతంలోనే 500 మంది ఓ.పి.ఉండేది. 30 పడకల స్థాయికి పెంచారు. 24 గంటలూ సేవలందిస్తున్నారు. చుట్టుపక్కల ఎక్కడా ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులు లేనప్పుడు, వేలమందికి వైద్యసేవలందించి, ప్రాణాలు కాపాడారు. ఈ తల్లీకూతుళ్ళ సేవలకు గుర్తుగా, మంగమ్మ శిలావిగ్రహాన్ని పాఠశాలలోనూ, సాయమ్మ శిలావిగ్రహాన్ని వైద్యాలయంలోనూ ఏర్పాటు చేయటమే కాకుండా, ఏటా జయంతి, వర్ధంతి కార్యక్రమాలు నిర్వహించుచున్నారు.

గ్రామ పంచాయితీ 
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో రమణారెడ్డి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.

ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం

తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. 
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. 
కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.

పారిశుధ్యం 
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
పాయసంపల్లెలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.

మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. 
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

భూమి వినియోగం 
పాయసంపల్లెలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 6 హెక్టార్లు
 సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 10 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 325 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 336 హెక్టార్లు

ఉత్పత్తి
పాయసంపల్లెలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, పొద్దుతిరుగుడు, శనగ

మూలాలు