వేమూరు

వేమూరు, బాపట్ల జిల్లా, వేమూరు మండలం లోని గ్రామం, మండలం. ఇది సమీప పట్టణమైన తెనాలి నుండి 13 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2845 ఇళ్లతో, 9796 జనాభాతో 2284 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4850, ఆడవారి సంఖ్య 4946. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 4421 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 912. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590404.

సమీప గ్రామాలు
వరాహపురం 1 కి.మీ; చంపాడు 2 కి.మీ; రావికంపాడు 3 కి.మీ; పోతుమర్రు 3 కి.మీ; కొల్లూరు 4కి.మీ.

గణాంకాలు 
 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం, జనాభా 9744, పురుషుల సంఖ్య 4730, మహిళలు 5014, నివాస గృహాలు 2640, విస్తీర్ణం 2284 హెక్టారులు

విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో రెండుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 9, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల ఉంది.సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల తెనాలిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల వడ్లమూడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల వడ్లమూడిలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు గుంటూరులోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల కొల్లూరులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం తెనాలిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరు లోనూ ఉన్నాయి.

వైద్య సౌకర్యం

ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
వేమూరులో ఉన్న ఒక సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో నలుగురు డాక్టర్లు, 10 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. రెండు ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాల్లో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.

మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో5 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు నలుగురు, ఒక నాటు వైద్యుడు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.

పారిశుధ్యం 
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామం సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం కిందకు రావట్లేదు. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ ఉంది. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
వేమూరులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

భూమి వినియోగం 
వేమూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 300 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 25 హెక్టార్లు
 తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 25 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 1933 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 8 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 1924 హెక్టార్లు

నీటిపారుదల సౌకర్యాలు 
వేమూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
 కాలువలు: 1924 హెక్టార్లు

మౌలిక సదుపాయాలు

వైద్య సౌకర్యం
ఉత్తమ ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం:- ఈ కేంద్రానికి గుంటూరు జిల్లాలోనే ఉత్తమ ఆరోగ్య కేంద్రంగా గుర్తింపు వచ్చింది. 69వ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా ఈ కేంద్రం వైద్యాధికారి సింహాచలం, 2015, ఆగస్టు-15వ తేదీనాడు, మంత్రి  ప్రత్తిపాటి పుల్లారావు నుండి ప్రశంసాపత్రం అందుకున్నాడు.

రక్షిత మంచినీటి పథకం

పాల ఉత్పత్తిదారుల సహకార సంఘం

బ్యాంకులు
ది గుంటూరు జిల్లా కేంద్ర సహకార బ్యాంక్ లిమిటెడ్:- ఈ బ్యాంకుశాఖ 2015, జూన్-24 నాడు, 26వ వార్షికోత్సవం జరుపుకుంది.

కొణిజేటి రోశయ్య సమావేశ మందిరం 
ఈ మందిరాన్ని కొణిజేటి రోశయ్య ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో, 25 లక్షల రూపాయల వ్యయంతో నిర్మించారు.

గ్రామ పంచాయతీ 
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో  మన్నే వాణి, సర్పంచిగా ఎన్నికైంది

దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు

శ్రీ వేణుగోపాల స్వామి ఆలయం 
ఈ ఆలయానికి రెండు శతబ్దాల చరిత్ర ఉంది. ఈ ఆలయం శిథిలావస్థకు చేరడంతో దాత, తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం విశ్రాంత ఉప కార్యనిర్వహణధికారి, కోగంటి మల్లిఖార్జునరావు స్పందించి, తన స్వంతనిధులు ఆరు లక్షల రూపాయలు వెచ్చించి, అలయ పునర్నిర్మాణం చేసారు.

ఈ ఆలయంలో 2015, నవంబరు-30వ తేదీ సోమవారం ఉదయం ఉత్తరద్వారా ప్రారంభం, ధ్వజస్తంభం, గరుడస్వామి విగ్రహ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం నిర్వహించెదరు. ఈ కార్యక్రమాలలో భాగంగా, ఆదివారం నాడు ధ్వజస్తంభాన్నికి మేళతళాలతో గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు.

శ్రీ కట్లమ్మ తల్లి దేవాలయo 
శతాబ్దాల చరిత్ర ఉన్న, ఈ గ్రామంలోని శ్రీ కట్లమ్మ తల్లి దేవాలయ పునర్నిర్మాణం చేశారు. 2014, ఫిబ్రవరి-2న పండితుల వేదమంత్రోశ్ఛారణల మధ్య, అమ్మవారి విగ్రహం, పోతురాజుస్వామి విగ్రహ ప్రతిష్ఠ జరిగింది. ఈ పునర్నిర్మాణానికి గ్రామస్థులు, స్థానికులు, భక్తులు, రు.20 లక్షల విరాళాలందించారు. 

ఈ ఆలయ వార్షిక వేడుకలను, 2016, ఫిబ్రవరి-2వ తేదీ మంగళవారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు.

శ్రీ అభయాంజనేయస్వామివారి ఆలయం
ఈ ఆలయ వార్షికోత్సవం, 2015, మార్చి-5వ తేది. ఫాల్గుణ పౌర్ణమి, గురువారం నాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. ఉదయం నుండి ఆలయంలో భక్తి గీతాలాలపించారు. భక్తులు స్వామివారికి విశేష పూజలు చేసి తీర్ధప్రసాదాలు అందుకున్నారు.

ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

గ్రామ ప్రముఖులు

 వేమూరి గగ్గయ్య: రంగస్థల నటుడు

 కొణిజేటి రోశయ్య: మాజీ ముఖ్యమంత్రి
నిమ్మగడ్డ బ్రహ్మయ్య: చాలా కాలం ఈ గ్రామ సర్పంచ్ గా పనిచేశాడు.
దేవు శంకర్: అంతర్జాతీయ శిల్పి. ఆయన చేయిపడితే ఎటువంటి శిల అయినా అద్భుతరూపాన్ని సంతరించుకుంటుంది. సజీవరూపాన్ని సాక్షాత్కరింపజేసే ఆ శిల్పాలు దేశవిదేశాలలో ఖ్యాతికెక్కినవి. ఎన్.టి.రామారావు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న తరుణంలో హైదరాబాదు ట్యాంక్ బండ్ మీద ప్రతిష్ఠించిన 105 అడుగుల ఎత్తయిన తెలుగుతల్లి విగ్రహం ఈయన తయారుచేసినదే. లోక్ సభలో కొలువుదీరిన వారు. టంగుటూరి ప్రకాశం, ఎన్.జి.రంగా, నందమూరి తారకరామారావుల విగ్రహాలు దేవు శంకర్ రూపొందించినవే. ఆయన ప్రతిభను గుర్తించి ఆయనకు, పంచశిల్పబ్రహ్మ  బిరుదును ఇచ్చి సత్కరించారు. 2016, ఏప్రిల్-8వ తేదీ దుర్ముఖి నామ సంవత్సర ఉగాది వేడుకలలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, వీరిని హంస  పురస్కారానికి ఎంపీచేసింది. 2016 డిసెంబరు 16 న కన్నుమూశారు.
నాదెండ్ల భాస్కరరావు
యడ్లపాటి వెంకటరావు
ఆలపాటి ధర్మారావు
ఆలపాటి రాజేంద్రప్రసాద్
కల్లూరి చంద్రమౌళి
నక్కా ఆనందబాబు
సోమరౌతు పాల్ రాజు
కొడాలి వీరయ్య చౌదరి
ఎస్.రామస్వామిచౌదరి
తాడేపల్లి లోకనాథ శర్మ (శాస్త్రీయ సంగీత విద్వాంసులు)

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు 

ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు