వేకనూరు

వేకనూరు, కృష్ణా జిల్లా, అవనిగడ్డ మండలానికి చెందిన గ్రామం. సముద్రమట్టానికి 6 మీ.ఎత్తులో ఉంది.ఇది మండల కేంద్రమైన అవనిగడ్డ నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రేపల్లె నుండి 13 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1471 ఇళ్లతో, 4963 జనాభాతో 1524 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2548, ఆడవారి సంఖ్య 2415. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 381 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 83. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589777.పిన్ కోడ్: 521121.

సమీప గ్రామాలు 
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో నాగాయలంక, మోదుమూడి, అవనిగడ్డ, మాచవరం, మోపిదేవిలంక గ్రామాలు ఉన్నాయి.

సమీప మండలాలు 
మోపిదేవి, నాగాయలంక, రేపల్లె, కోడూరు

గ్రామ పంచాయతీ 
గాజులవారిపాలెం, గుడివాకవారిపాలెం గ్రామాలు, వేకనూరు గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని శివారు గ్రామాలు.

విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి అవనిగడ్డలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల అవనిగడ్డలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చల్లపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు మచిలీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చల్లపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం మచిలీపట్నంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడ లోనూ ఉన్నాయి.

వైద్య సౌకర్యం

ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
వేకనూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. నలుగురు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.

పారిశుధ్యం 
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
వేకనూరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

జాతీయ రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 9 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

భూమి వినియోగం 
వేకనూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 319 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 21 హెక్టార్లు
 శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 21 హెక్టార్లు
 తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 6 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 32 హెక్టార్లు
 సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 43 హెక్టార్లు
 బంజరు భూమి: 34 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 1044 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 199 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 923 హెక్టార్లు

నీటిపారుదల సౌకర్యాలు 
వేకనూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

 కాలువలు: 915 హెక్టార్లు
 బావులు/బోరు బావులు: 8 హెక్టార్లు
 దేవుడి చెరువు.

ఉత్పత్తి 
వేకనూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

ప్రధాన పంటలు 
వరి, మినుము

గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయాలు
శ్రీ ఉషా పద్మినీ సమేత సూర్యనారాయణ స్వామి వారి ఆలయం:రథసప్తమి పర్వదినాన్ని పురస్కరించుకొని, ఈ ఆలయంలో, వేద పండితుల ఆధ్వర్యంలో, స్వామివారి శాంతి కళ్యాణం ఆగమ పండితులు, ఋత్విక్కుల మంత్రాలతో, మంగళ వాయిద్యాల నడుమ నయనానందకరంగా నిర్వహించారు.

శ్రీ గంగా పార్వతీ సమేత ఉభయ ముక్తేశ్వరస్వామి ఆలయం:ఆలయంలో మహా శివరాత్రి ఉత్సవాలు అత్యంత వైభవంగా నిర్వహించెదరు. ముందు రోజున మహాన్యాసపూర్వక రుద్రాభిషేకం నిర్వహించెదరు. శివరాత్రి రోజున శివపార్వతుల కల్యాణం అత్యంత వైభవంగా నిర్వహించెదరు. తరువాత భక్తులకు అన్నదానం నిర్వహించెదరు.

శ్రీ అంకాలమ్మ తల్లి ఆలయం:వేకనూరు గ్రామములో ఒక కోటి రూపాయల వ్యయంతో నూతనంగా నిర్మించిన అంకాలమ్మ తల్లి అలయంలో, 2020,నవంబరు-30వతేదీ సోమవారంనాడు, విగ్రహ ప్రతిష్ఠ వైభవంగా నిర్వహించినారు. ఆలయ ప్రాంగణంలో 60 అడుగుల ఎత్తయిన ధ్వజస్థంభం, పోతురాజుస్వామి విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించినారు. ఈ సందర్భంగా, విచ్చేసిన భక్తులకు, పాఠశాలలో అన్నప్రసాద వితరణ నిర్వహించినారు. [1]

శ్రీమద్ విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్ర స్వామివారి ఆలయం:ఈ ఆలయంలో స్వామివారి ఆరాధనోత్సవాలు, నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమాల కొరకై ఆలయంలో భక్తుల సౌకర్యార్ధమై, చలువ పందిళ్ళు వేసినారు. ఆలయాన్ని రంగు రంగుల విద్యుద్దీపాలతో అందముగా అలంకరించారు. ఈ సందర్భంగా స్వామివారి కళ్యాణం కన్నులపండువగా నిర్వహించారు.

గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 5429. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2755, స్త్రీల సంఖ్య 2674, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1481 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1524 హెక్టారులు.

మూలాలు

వెలుపలి లింకులు  
[1] ఈనాడు అమరావతి;2020,డిసెంబరు-1,5వపేజీ.

అవనిగడ్డ మండలంలోని గ్రామాలు