వంగలపూడి

వంగలపూడి, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, సీతానగరం మండలానికి చెందిన గ్రామం.. ఇది మండల కేంద్రమైన సీతానగరం నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజమండ్రి నుండి 30 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1100 ఇళ్లతో, 3679 జనాభాతో 510 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1789, ఆడవారి సంఖ్య 1890. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 779 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 98. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 587207. పిన్ కోడ్: 533287.అక్షరాస్యులు - 2269 (57%), నిరక్ష్యరాస్యులు 43%

గ్రామ వంచాయితీగా గుర్తింపు 
గ్రామ పంచాయతీగా గర్తింపు పొందిన ఉత్తర్వులు ఆర్ ఓ సి నెం. 781, తేది 30. 01. 1927

విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి సీతానగరంలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల సీతానగరంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రాజమండ్రిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ రాజమండ్రిలో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల రాజమండ్రిలో ఉన్నాయి.

వైద్య సౌకర్యం

ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
వంగలపూడిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో 2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.

తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది.గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.

పారిశుధ్యం 
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
వంగలపూడిలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

గ్రామానికి రాజమండ్రి నుండి బస్సు సౌకర్యం ఉంది. ప్రతి గంటకు రాజముండ్రి లోని గోకవరం బస్టాండు, కాంప్లెక్స్ నుండి బస్సు సౌకర్యం ఉంది.
 పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాకు నది దాటి వెళ్ళుటకు వంగలపూడి నుండి గుటాలకు పడవ సౌకర్యము ఉంది.
 వంగలపూడి గ్రామంనకు 25 కి మీ దూరంలోరాజమండ్రి రైల్వే స్టేషను ఉంది.
 గ్రామంనకు 20 కి మీ దూరంలో బూరుగుపూడి విమానాశ్రయము ఉంది.

మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

భూమి వినియోగం 
వంగలపూడిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 55 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 454 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 69 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 384 హెక్టార్లు

నీటిపారుదల సౌకర్యాలు 
వంగలపూడిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
 బావులు/బోరు బావులు: 44 హెక్టార్లు
 ఇతర వనరుల ద్వారా: 339 హెక్టార్లు

ఉత్పత్తి 
వంగలపూడిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

ప్రధాన పంటలు 
వరి, చెరకు
గోదావరి నది ఒడ్డున కల ఈ గ్రామం ఇసుక తిన్నెలతో, పచ్చని వరి పొలాలతో, పవిత్ర గోదావరి నది తీరంలో అందముగా కనువిందు చేస్తూ ఉంటుంది. ప్రస్తుతము గ్రామ జనాభా 4000 వరకు ఉంది. ఈ గ్రామంలో ప్రతి సంవత్సరం జరిగే ముక్కోటి ఏకాదశి కనులువిందుగా ఉండును.

మౌలిక సదుపాయాలు

 రక్షిత మంచినీటి సరఫరా పధకాలు - 01 (ఓవర్ హెడ్ ట్యాంకు)
 చేతి పంపులు - 32
 కుళాయి కనెక్షన్లు - 63 (పబ్లిక్), 299 (ప్రవేటు)
 బలహీన వర్గాల ఇండ్ల కాలనీలు - 01
 శ్మశానాలు - 02
 వ్యక్తిగత మరుగుదొడ్లు - 612
 గృహ విద్యుత్ కనెక్షన్లు - 953
 పంచాయతీ విద్యుత్ దీపాలు:ట్యూబులు- 61, ఎస్వి/ఎమ్వి- 14, సిఎఫ్ఎల్- 86

విద్య, ఆరోగ్యం

 మధ్యాహ్న భోజన పధకం - 1 (విద్యార్థులు - 576)
 గ్రామీణ పుస్తక భాండాగారము (లైబ్రరీ) - 01
 అంగన్ వాడి కేంద్రములు - 04
 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రములు - 01
 ఆరోగ్య సిబ్బంది - 02
 కుటుంబ నియంత్రణకు అర్హుల జాబితా - 18

స్వచ్చంద సంస్థలు, వ్యక్తులు, సంఘములు

 స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల కుటుంబాలు - 05
 ఇతర దేశాలలో నివసించే వారు (యన్.ఆర్.ఐ.లు) - 08
 స్వచ్ఛంద సేవా సంస్థలు - పి ఎస్ ఎస్, వంగలపూడి యూత్,
 స్వయం సహాయక సంఘాలు - 48
 గ్రామ సమాఖ్యలు - 02
 యువజన సంఘాలు - 12

గ్రామ స్థాయి సిబ్బంది

 గ్రామస్థాయి ఉద్యోగుల సంఖ్య - 36
 పంచాయతి కార్యదర్శి : పి. వెంకట రత్నం ( గ్రేడ్ - I కార్యదర్శి)
 పారిశుధ్య సిబ్బంది - 02
 నీటి సరఫరా సిబ్బంది - 02
 పార్ట్ టైం లైబ్రేరియన్ - 01

ఫించన్లు వివరములు

 వృదాప్య ఫించన్లు - 185
 వైధవ్య ఫించన్లు - 132
 వికలాంగుల ఫించన్లు - 42
 గీత కార్మికుల ఫించన్లు - 05
 అభయ హస్తం ఫించన్లు - 40
 మొత్తం ఫించనులు - 404

దేవాలయాలు

 రాములు వారి గుడి (పెద్ద గుడి)
 ఆంజనేయ స్వామి గుడి,
 వినాయకుడి గుడి,
 గట్టుమీద రాములు వారి గుడి,
 గట్టుమీద దుర్గమ్మ గుడి,
 కామక్షి అమ్మ వారి గుడి,
 సాయిబాబా గుడి
 మసీదు (1)
 చర్చీలు (4)
 మసీదులు - 01

సౌకర్యాలు
 వంగలపూడి గ్రామంలో రహదారులు అన్నీ సిమెంటుతో అభివృద్ధి చేయబడి ఉన్నాయి. 
 రక్షిత మంఛినీటి పథకం ఉంది.
 గ్రామం విద్యుదీకరణ గావించబడి గ్రామమంతటా వీధి దీపములు వేయబడినవి.

కార్యాలయాలు
 గ్రామ పంచాయితి కార్యాలయం
 పుస్థక నిక్షిప్థ కేంద్రం
 అంగంవాడి కేంద్రాలు 4
 ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం 1
 కమ్యునిటి హాల్సు 2
 జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల 1
 మండల పరిషత్ పాఠశాలలు 4
 డ్వాక్రా భవనం 1

బ్యాంకులు 
 ఇండియన్ బ్యాంకు & ATM
 సహకార బాంకు

ఇతర విశేషాలు 
 స్వాతంత్ర్యోద్యమ సమయంలో మహాత్మా గాంధీ ఈ గ్రామాన్ని 1926, 1927 సంవత్సరములలో రెండు పర్యాయములు సందర్శించారు.
 వంగలపూడి గ్రామం పొలవరం ప్రాజెక్టుకి దిగువన ఉంది.
 ఈ గ్రామంలో ముఖ్య కులాలు- కమ్మ, కాపు, వెలమ, పెరిక, మాల, మాదిగ, గవుడ
 మహాశివరాత్రికి పట్టిసీమకు తూర్పు గోదావరి జిల్లా నుండి వెళ్ళే వారు వంగలపూడి గ్రామం మీదుగ వెళ్తారు.
 పాపి కొండలు వెళ్ళే పర్యాటకులు వంగలపూడి గ్రామం మీదుగ వెళ్ళి పురుషోత్తపట్నంలో బోట్ ఎక్కుతారు.

గ్రామ ప్రముఖులు 
 నీరుకొండ వెంకట రామారావు, (మాజీ మంత్రి)

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు