Շերլոկ Հոլմս։ Ստվերների խաղ

«Շերլոկ Հոլմս։ Ստվերների խաղ» (), ռեժիսոր Գայ Ռիչիի դետեկտիվ մարտաֆիլմը, «Շերլոկ Հոլմս» ֆիլմի սիքվելը։ Ֆիլմի համաշխարհային շնորհանդեսը կայացել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Հոնկոնգում, դեկտեմբերի 16-ին՝ ԱՄՆ-ում և Մեծ Բրիտանիայում, դեկտեմբերրի 19-ին՝ Ռուսաստանում։

Ֆիլմը ներկայացվել է «Սատուրն» մրցանակի «Լավագույն մարտաֆիլմ / արկածային ֆիլմ» և «լավագույն զգեստներ» անվանակարգերում։

Սյուժե 
1891 թվական։ Վիեննայում ու Ստրասբուրգում ընթանում է ահաբեկչությունների շարք, որոնք կազմակերպել են անարխիստները և ազգայնականներ, ամբողջ Եվրոպայում կատարվում են առեղծվածային սպանություններ։ Շերլոկ Հոլմսը կարծում է, որ այս ամենի հետևում կանգնած է պրոֆեսոր Ջեյմս Մորիարտին՝ մաթեմատիկական հանճարը, քրեական աշխարհի «Նապոլեոնը»։

Ֆիլմը (որի գործողությունը տեղի է ունենում առաջին ֆիլմի գործողություններից կես տարի անց) սկսվում է նրանից, որ Հոլմսը հագած է չինական վաճառականի շորեր և հետապնդում է Իռեն Ադլերին։ Նա պետք է ծանրոցը հասցնի դոկտոր Հոֆմանշտալին որպես Մորիարտիիի կողմից մատուցվող ծառայությունների վճարում։ Պարզվում է, որ ծանրոցում ռումբ է։ Հոլմսը վնասազերծում է ռումբը և նրանից խլում Մորիարտիի համար բժշկի նամակը։ Այնուհետև նա գտնում է այդ բժշկին փողոցում արդեն մահացած։ Վշտացած նամակի կորստից՝ Մորիարտին ասում է Իռենին, որ հրաժարվում է իր ծառայություններից, քանի որ Իռենը թուլություն է ցուցաբերել։ Ռեստորանից դուրս գալու ժամանակ թունավորված Իռենը ուշափաթվում է։

Դոկտոր Վաթսոնը Մերիի հետ իր հարսանիքի նախօրեին որոշում է այցելել իր ընկերոջը։ Հոլմսը ասում է, որ նա մոտ է իր կերիերայի ընթացքում ամենաամղկահարույց գործի բացահայտմանը։ Երեկոյան տղաները որոշում են հավաքույթի գնալ, որտեղ հանդիպում են Շերլոկի ավագ եղբորը՝ Մայքրոֆթին։ Մայքրոֆթը փոխանցում է, որ երկու տերությունների՝ Ֆրանսիայի և Գերմանիայի միջև լարվածությունը վերջին շրջանում ավելի է աճել։ Հոլմսը գնում է գնչուական բախտագուշակ Սիմզայի մոտ, որի համար նախատեսված էր գողացված նամակ, որը գրել էր իր եղբոր՝ Մորիարտիի օգնականի Ռենեն։ Հոլմսը կռվում է աստրախանցի կազակի հետ, որին վարձել էին բախտագուշակին սպանելու համար, և, վերջապես, հաղթում է նրան։ Այդ ժամանակահատվածում Սիմզան փախչում է։

Հաջորդ առավոտ Հոլմսը բերում է գզգզված Վաթսոնին իր հարսանիքին։ Հարսանիքից հետո Հոլմսը ինչ-որ մարդու կողմից ստանում է Մորիարտի հետ հանդպիման հրավեր։ Հանդիպման ժամանակ Հոլմսը հայտնում է, որ Վաթսոնը այլևս իր օգնականը չէ և խնդրում է նրան հանել խաղից։ Պրոֆեսորի՝ դեպի Հոլմսը հետաքրքրությունն ու հարգանքը միակն է, ինչը փրկում է Հոլմսի կյանքը։ Որպես պատասխան՝ Հոլմսը ասում է, որ կզոհաբերի իր կյանքը, եթե իմանա Մորիարտիի մահվան մասին։ Մինչև Հոլմսի գնալը՝ պրոֆեսորը պատմում է Իռեն Ադլերի մահվան մասին․ աղջիկը վարակվել էրտուբերկուլոզի ամենավտանգավոր տեսակով, որը սպանում է մի քանի վայրկյանի ընթացքում։ Մորիատին հայտնում է Հոլմսին, որ Վաթսոնը և իր կինը իր կողմից կստանան հարսանեկան նվեր։

Վաթսոնը և Մերին գնացքով մեկնում են Բրայթոն, որտեղ ցանկանում էին անց կացնել իրենց մեղրամիսը։ Սակայն նրանց փորձում են սպանել Մորիարտիի մարդիկ։ Երիտասարդ ընտանիքին օգնության է գալիս կանացի շրջազգեստ հագած Հոլմսը։ Մերիին փրկելու համար Հոլմսը նրան դուրս է նետում գնացքից գետը, որտեղից նրան վերցնում է Մայքրոֆթը։ Շերլոկը և Վաթսոնը, հարձակումներից պաշտպանվելուց հետո մեկնում են Փարիզ, որտեղ պետք է գտնեն Սիմզային։ Նա ապրում է քաղաքից ոչ հեռու գտնվող գնչուական տաբորում։

Գնչուն ցույց է տալիս հյուրերին նկարներ, որոնք նա ուղարկել է Ռենեին՝ նրա նրա անհետացումից քիչ առաջ։ Հոլմսը և Վաթսոնը նամակը ուսումնասիրելուց հետո գալիս են այն եզրակացության, որ դրանք գրված են ահաբեկչական գործողությունների մեջ մեղադրվող անարխիստների ապաստաններից մեկում։ Սիմզայի հետ նրանք գնում են անարխիստների գլխավորի՝ Քլոդի մոտ։ Սիմզան փորձում է իր եղբոր մասին տեղեկություն ստանալ, սակայն նա ոչնչով չէր կարող օգնել։ Քլոդը խոստովանում է, որ նրանց գործողությունները ղեկավարում է մեկ այլ անգլիացի՝ Մորիարտին, որը գերի է վերցրել իր ընտանիքին։ Նա զգուշացնում է, որ Շերլոկը և իր ընկերները ունեն 10 րոպե և ինքնասպան է լինում՝ Մորիարտիի հետ պայմանավորվածության համաձայն։

Հոլմսը գուշակում է շենքից գաղտնի դուրս գալու և հաջորդ՝ թատրոնի շենքում ահաբեկչության մասին։ Սակայն թատրոնի ահաբեկչությունը պարզվում է՝ կեղծ է և ռումբի փոխարեն Շերլոկը գտնում է շախմատի խաղաքար։ Պայթյունը կատարվել էր հյուրանոցում, եվրոպացի արդյունաբերողների ժողովում։ Զննելով դահլիճը՝ Շերլոկը պատի մեջ տեսնում է արձակված գնդակից անցք և գնդակահարված զինագործ մագնատ Ալֆրեդ Մայնհարդի մարմինը։ Հարևան շենքի տանիքին, որտեղից արձակվել է կրակոցը, նրանք գլխի են ընկնում հրաձիգի անձի մասին։ Դա գնդապետ Սեբաստիան Մորանն է՝ Եվրոպայի լավագույն հրաձիգը, որը հեռացվել է բրիտանական բանակում ծառայությունից և այժմ աշխատում է Մորիարտիի մոտ (հենց նա է Հոլմսին հանձնել Մորիարտիի հրավերը)։

Պայթյունից հետո Վաթսոնը և Սիմզան սրճարանում սպասում են Հոլմսին։ Դետեկտիվը պարզել է, որ Մորիարտին մեկնելու է Գերմանիա։ Գնացքը կատարում է մի քանի կանգառ, որոնցից մեկը գտնվում էր Հայլբրոննում, որտեղ տեղակայված էր Մայնհարդի զենքի գործարանը։ Հոլմսը պատմում է, որ գործարանի տերը հենց Մորիարտին է։ Սակայն Ֆրանսիայի և Գերմանիայի միջև սահմանը փակվում է, այդ պատճառով այնտեղ հասնելու միակ ուղին անօրինական մուտքն է։ Գնչուները նրանց ձիերով ուղեկցում են Ալպերով Գերմանիա։

Հասնելով քաղաք, Հոլմսը սկսում է զննել գործարանը, իսկ Վաթսոնին հանձնարարում է հեռագիր ուղարկել Մայքրոֆթին։ Գործարանում Մորիարտիի մարդիկ գտնում են Շերլոկին և նա գերի է ընկնում։ Հոլմսը կիսում է իր՝ Մորիարտիի պլանների ենթադրություններով․ Մորիարտին ցանկանում է հրահրել պահանջ՝ համաշխարհային պատերազմ։ Պրոֆեսորը նրան խոշտանգումների է ենթարկում։ Այդ ժամանակ Վաթսոնը փորձում է թաքնվել գնդապետ Մորանի գնդակոծումից։ Հայտնվելով հաուբիցի մոտ՝ նա կրակում է աշտարակի վրա, բայց Մորանը հասցնում է այնտեղից հեռանալ։ Աշխատարկը ընկնում է պահեստի վրա, որտեղ եղել են Մորիարտին ու Շերլոկը, սակայն երկուսն էլ ողջ են մնում։ Վաթսոնը, Շերլոքը և նրանց սպասով գնչուները դուրս են գնում քաղաքից անտառի միջով։Մորանը զինվորականների հետ հետապնդում են սկսում։ Փախչողները վերապրելով «Մեծ Բերտա» հզոր զենքից կրակոցը՝ հասնում են երկաթուղային ուղիներին և տեղափոխվում անցնող բեռնատար գնացքը։ Հոլմսը կլինիկական մահ է զգում վերքերից, սակայն վերերիկամային քաղվածքն (ադրենալինը), որը դետեկտիվը նվիրվել է Վաթսոնին, վերադարձնում է նրան կյանքի։

Հոլմսը մտադիր է մեկնել Շվեյցարիա, որտեղ պետք է անցներ եվրոպական վեց պետությունների (Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Ռուսաստան, Ավստրո-Հունգարիա, Ռումինիա) ներկայացուցիչների խաղաղ խորհրդաժողովը։ Մայքրոֆթը նույնպես ներկայանալու է այնտեղ որպես Մեծ Բրիտանիայի պատվիրակության անդամ։ Նրանք վստահ են, որ պատերազմը սանձազերծելու ավելի լավ պահ չկա, քան բանակցությունները, որտեղ Մորիարտին ինքը կլինի որպես դիտորդ։ Շերլոկը հանգում է այն եզրակացության, որ գագաթնաժողովում տեղի կունենա Մորիարտիի կողմից ֆրանսիացի կամ գերմանացի դեսպանի սպանությունը։ Պարահանդեսի ժամանակ Շերլոկ Հոլմսը Վաթսոնին իր ենթադրությունն է հայտնում. դոկտոր Հոֆմանշտալը մարդասպանին (Ռենեին՝ Սիմզայի եղբորը) պլաստիկ վիրահատություն է կատարել՝ նրան քողարկելով դեսպաններից մեկի տակ։ Հոլմսը հանձնարարում է Վաթսոնին և Սիմզեին գտնել Ռենին և հեռանում է, մատուցողի միջոցով փոխանցելով Մորիարտին գրություն։ Ստանալով գրությունը՝ Մորիարտին հանդիպում է Հոլմսի հետ, որը առաջարկում է շախմատի 5 րոպեանոց պարտիա։ Այդ ժամանակ,  հուսահատվելով մարդասպանին արտաքինով ճանաչել, Վաթսոնը Հոլմսի խորհրդով շպրտում է շամպայնով սկուտեղը և հրահրում հանրության ինքնաբուխ արձագանքը, որպեսզի մարդասպանը իրեն ներկայացնի։ Արդյունքում Սիմզան ճանաչում է իր եղբորը, որից հետո Ռենեն հանում է ատրճանակը, սակայն Վաթսոնը հասցնում է վնասազերծել նրան։  Երբ պահակները տանում են Ռենին, Մորանն աննկատ սպանում է նրան թունավորված տեգով։

Հոլմսը, ջրվեժի մոտ՝ պատշգամբում, Մորիարտիի հետ շախմատ խաղալու ժամանակ պատմում է նրան, որ զենքի գործարանում կտտանքների ժամանակ գողացել է իր նոթատետրը, որտեղ պարունակվում են պրոֆեսորի ֆինանսների մասին տեղեկություններ։ Բնօրինակը նա ուղարկել է Լոնդոն՝ Մերիին և տեսուչ Լեսթրեյդին, իսկ Մորիարտիին տվել էր կեղծը։ Արդյունքում Մորիարտին զրկվել էր իր ֆինանսների մեծ մասից։ Պրոֆեսորը խոստանում է, որ բժշկի և նրա կնոջ համար հորինելու է ամենածանր վախճանը։  Երկուսն էլ հասկանում են, որ մենամարտի դեպքում միայնակ Հոլմսը ուսի վնասվածքի պատճառով կպարտվի։ Այդ պատճառով Հոլմսը որոշում է ռազմի դաշտում ձգձգված մարտի փոխարեն Մորիարտիի հետ միասին նետվել Ռեյխենբախյան ջրվեժի անդունդը։ Երբ Վաթսոնը գալիս է պատշգամբ, արդեն ուշ է լինում, և տեսնում է Շերլոկին Մորիարտիի հետ բազրիքի մյուս կողմում։

Լոնդոնում տեղի է ունենում Հոլմսի հոգեհանգիստը, իսկ Վաթսոնն իր բնակարանում տպագրական մեքենայի վրա գրում է ո՛չ մահախոսականը, ո՛չ էլ իր գրքի վերջին գլուխը։ Մերին ծանրոց է բերում և խնդրում է Ջոնին հավաքել իր իրերը դեպի Բրայթոն հարսանեկան ճանապարհորդության համար։ Տուփում Վաթսոնը գտնում է անսովոր սարք՝ Մայքրոֆթի թթվածնային բալոնը, որը Շերլոքը վերցրել է եղբորից Շվեյցարիայում։  Վաթսոնը գիտակցում է, որ Հոլմսը ողջ է մնացել ջրվեժի մեջ ընկնելու ժամանակ և դուրս է գալիս սենյակից՝ հարցնելով կնոջը, թե ով է ուղարկել ծանրոցը։

Վերջում Հոլմսը՝ հատուկ քողարկման շորերով՝ Վաթսոնի գրասենյակում մոտենում է տպագրական մեքենային և հարցական նշան է դնում (?) «Վերջ» բառից հետո։

Սաունդթրեքների ցանկ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 ֆիլմի Պաշտոնական կայք 
  (ապրիլի 20, 2012)
  
 Ֆիլմի բյուջեն և վաճառքները boxofficemojo.com կայքում
  (ապրիլի 20, 2012)

Շերլոկ Հոլմս
Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր
Անգլերեն ֆիլմեր
Ամերիկյան ֆիլմեր
Ֆիլմեր Փարիզի մասին
Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
2010-ականների սիքվել ֆիլմեր
Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Բրիտանական ֆիլմեր
Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
2010-ականների էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Ամերիկյան քրեական դրամա ֆիլմեր
Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր
Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Ֆիլմեր ահաբեկչության մասին
Warner Bros. ֆիլմեր
Գայ Ռիչիի ֆիլմեր
Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր
Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր
Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Ամերիկյան մարտաֆիլմեր