Ինտերմեդիա (արվեստ)

Ինտերմեդիա, ժամանակակից արվեստի ձև, որը ծագել է 1960-ական թվականներին։ Ինտերմեդիա է կոչվել ցանկացած միջդիսցիպլինար գեղարվեստական գործունեություն, որտեղ իրար են խառնվել տարբեր ժանրեր՝ գեղանկարչություն և պոեզիա, կերպարվեստ և թատրոն։ «Ինտերմեդիա» տերմինը առաջին անգամ գործածվել է 1967 թվականին նկարիչ Դիկ Հիքինսի կողմից (Fluxus-ի մասնակից) «Ինտերմեդիայի մասին հայտարարություն» աշխատանքում, որը ուներ մանիֆեստի ձև։

Սահմանում 
Ժանրերի կայուն համադրությունները վերածվել են գեղարվեստական պրակտիկայի նոր ձևերի, ինչպես օրինակ վիզուալ պոեզիայի, փերֆորմանսների արվեստի։ Այս սիմբիոզները տեղի են ունեցել 20-րդ դարի գլոբալ միտումների հունով, որը կայանում է ոլորտների  միջև սահմանների ոչնչացման, արվեստի տարբեր տեսակների արտահայտչամիջոցների խառնման մեջ։ Ինտերմեդիայի տակ հասկացվում է նոր աշխատանքները, որոնք չեն կարող նկարագրել 1960-ական թվականների սկզբին գոյություն ունեցող գեղարվեստական կատեգորիաների շրջանակներում, քանի որ իմաստով գտնվել են երկու արտահայտչամիջոցների միջև, որոնք արդեն հայտնի էին և կիրառվում էին։

Ակցիոնիստական պրակտիկաները 1960-ական թվականներին իրենցից ներկայացնում էին տարբեր գեղարվեստական ոճերի և ուղղությունների սահմաններում ստեղծված արվեստի վառ օրինակ։ Դրանք առաջանում են ժամանակակից արվեստի պոստմոդեռնիստական և ավանգարդ հոսանքների հատման կետում։ Ինտերմեդիայի շրջանակներում առանձնանում են փերֆորմիստական պրակտիկայի տարբեր ձևեր, որոնց շարքում առաջիններն են եղել հեփենինգները և իվենթները։ Հետագայում հեփենինգների հեղինակները սկսել են անել դրանցից տարբերվող ֆլյուքսուսը։ Ապա այդ ձևերից առանձնացել են այլ նկարիչների փորձերը և արդեն հարկ էր առանձնացնել նրանց արածը հեփինինգներից և ֆլյուքսից, այդպես է առաջացել «գեղարվեստական փերֆորմանս» կամ պարզապես փերֆորմանս տերմինը։

Ինտերմեդիա ոճով աշխատող նկարիչների շարքում կրելի է տեսնել Դիկ Հոքինսին, որը աշխատանքներ է ստեղծել կերպարվեստի և կինոյի, թատրոնի և գրականության ոճով, նաև Վիտո Ակոնչիին, Ալան Կապրոունին, Կարեն Ֆինլին։ Այժմ ինտերմեդիա նշանակում է տարբեր արվեստների արտահայտչամիջոցների տիրապետման վրա հիմնված յուրահատուկ գեղարվեստական գործունեություն։

Ամերիկյան մի շարք համալսարաններում (օրինակ, Արիզոնայի պետական համալսարան, Մենի համալսարան, Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարան), Կանադայում (Կոնկորդիայի համալսարան) և Մեծ Բրիտանիայում (Էդիմբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա) սկսած 1960-ական թվականներից՝ պատրաստություն է տարվում «ինտերմեդիա» մասնագիտությամբ։

Ազդեցություն 
Ինտերմեդիան նոր մեդիաարվեստի նախահայրն է, որտեղ հիբրիդային ժանրերը (ինտերնետային արվեստը, ինտերակտիվ վիրտուալ միջավայրեր, մուլտիմեդիա կայանքներ և այլն) սեղծվում են գլխավորապես թվային և համակարգչային տեխնոլոգիաների հիման վրա։ Նոր մեդիաարվեստում կիրառվում են էկրաններ, պրոեկցիաներ, պոլիէկրաններ, սակայն հաճախ դրա ստեղծագործությունները դուրս են գալիս էկրանից համակարգչային վիրտուալ իրականության խորքերը, ինչը փոխում է հեռուստադիտողի՝ ստեղծագործության ընկալումը։ Եթե էկրանային արվեստի համար (կինոարվեստ, հեռուստաարվեստ) բնորոշ չէ ինտերակտիվության կիրառումը (հանդիսատեսի համագործակցությունը ստեղծագործության հետ), ապա 20-րդ դարի կերպարվեստը ակտիվ զարգացրել է ինտերակտիվության հետ կապված այնպիսի ասպեկտներ, ինչպիսիք են ստեղծագործության հրապարակայնությունը, ցանցային հաղորդակցությունը, հանդիսատեսի մասնակցությունը։

Ծանոթագրություններ 

Արվեստի ժանրեր
Ժամանակակից արվեստ
Կոնցեպտուալ արվեստ