Անդրոմեդա (նկար, Ռեմբրանդ)

Անդրոմեդա (), հոլանդական գեղանկարչության Ոսկե դարաշրջանի կտավ՝ նկարված Ռեմբրանդի կողմից։ Կտավը հիմա գտնվում է Մաուրիտշուիս քաղաքում։ Անդրոմեդան Ռեմբրանդի գեղանկարչության պատմության մեջ դիցաբանական կերպար պատկերող առաջին նկարն է։ Սյուժեն վերցված է Օվիդիոսի Մետամորֆոզներ պատմությունից։

Դիցաբանություն 

Մետամորֆոզ աշխատության մեջ Անդրոմեդան Եթովպիայի թագավոր՝ Կեֆեյի և թագուհի Կասիոպեայի դուստրն է։ Կասիոպեյան պարծենում է իր գեղեցկությամբ՝ պնդելով, որ նա ավելի գեղեցիկ է, քան Յունոնան՝ աստվածների և հավերժահարսերի թագուհին։ Կասիոպեայի պնդումներից վիրավորված՝  Նեպտունը ծովային հրեշին ուղարկում է Եթովպիայի ափեր։ Նեպտունը կարող էր հանդարտվել միայն թագավորի գեղեցիկ դստերը՝ Անդրոմեդային ծովային հրեշին զոհաբերելուց հետո։ Կտավում Անդրոմեդան պատկերված է մերկ, շղյթայված, ափամերձ ժայռերի մոտ ծովային հրեշին սպասելիս։ Պերսևսն անցնելով նկատում է գեղեցիկ աղջկան։ Նա ծնողներին առաջարկում է՝  փրկել աղջկան, եթե  թույլ տան նրա հետ ամուսնանալ։ Թագավորն ու թագուհին համաձայնվում են, և Անդրոմեդան փրկվում է։

Կույսը վտանգի մեջ 

Կտավում պատկերված է փորձանքի  մեջ գտնվող աղջկա դասական օրինակ, երբ մի գեղեցիկ երիտասարդ կին հայտնվում է վտանգավոր իրավիճակում, որը սովորաբար կապված է հրեշի հետ կամ գերի է ընկնում։ Կույսին կարող է փրկել միայն հերոսը, որի հետ սովորաբար ամուսնանում են։ Նկարում Անդրոմեդայի դեմքն ունի  տխուր արտահայտություն, քանի որ նա ամբողջովին կապկպված է և չի կարողանում  շարժվել։ Այս նկարում Պերսևսը չի հայտնվում, բայց նմանատիպ աշխատանքներում տեսանելի է հերոսական և նրբագեղ լույսի ներքո պատկերված Պերսևսը, որը ներկայացվում է տաք գույներով և հերոսական կեցվածքներով։

Գեղեցկության պատկերում 

Տիցիանի նման շատ նկարիչներ, պատկերել են այս պատմությունը՝ մեկ կոմպոզիցիայում ցուցադրելով Անդրոմեդային, նրա փրկիչ՝ Պերսևսին և ծովային հրեշին։ Մետամորֆոզում նկարագրված նրա գեղեցկությունը ներկայացված է մի քանի այլ աշխատանքներում, իսկ Պերսևսը՝ որպես նրա փրկարար։ Այս աշխատանքում Ռեմբրանդը շեղվելով դասական պայմանականություններից, Անդրոմեդայի կերպարը ներկայացրել է ոչ թե  հմայիչ գեղեցկուհու, այլ  վախեցած աղջիկա տեսքով։ Կտավում այլ կերպարներ չկան, բայց աղջկա հալածված հայացքը լարվածություն է ստեղծում պատմվածքի մեջ։  

Կտավը Ռեմբրանդի՝ իդեալականացված գեղեցկությունը մերժելու օրինակ է։ Ռեմբրանդը չէր հավատում, որ իսկական գեղեցկություն գոյություն ունի և կանանց նկարում էր այնպես, ինչպես տեսնում էր նրանց՝ բնական, ոչ կատարյալ։ 

Ռեմբրանդը՝ «Դիանան իր հավերժահարսերով լողանում է Ակտեոնի և Կալիստոյի հետ», «Դանայա» դիցաբանական կտավներում,  աղջիկներին  պատկերել է մերկ։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Պուբլիուս Օվիդիուս Նասո, Translated by A.D. Melville, Metamorphoses, Oxford University Press, 1998.
Clark, Kenneth, Rembrandt and the Italian Renaissance., New York University Press, 1966

Ռեմբրանդտի նկարներ
Արվեստի ստեղծագործություններ
Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Մաուրիցհեյս պատկերասրահի նկարներ
Բարոկկո արվեստ
Ջուրը մշակույթում