Դերասանուհին

«Դերասանուհին» (), խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Լեոնիդ Տրաուբերգը 1942 թվականին Կենտրոնական միացյալ կինոստուդիայում։

Ֆիլմի պրեմիերան ԽՍՀՄ-ում տեղի է ունեցել 1943 թվականի ապրիլի 22-ին։

Սյուժե 
Օպերային դերասանուհի Զոյա Վլադիմիրովնա Ստրելնիկովային Օպերետի թատրոնի հետ միասին տարհանում են թիկունք։ Այնտեղ Ստրելնիկովան գտնում է սենյակ և բնակվում է է խիստ Ագաֆյա Լուկինիչնայի մոտ, որի որդին (մայոր, գումարտակի հրամանատար) ռազմաճակատում է։ Սենյակի տիրուհին կարծում է, որ պատերազմի ժամանակ զվարճանք չպետք է լինի։

Տանտիրուհու կշտամբանքներից հետո Ստրելնիկովան հեռանում է թատրոնից և դառնում դայակ զինվորական հոսպիտալում, որտեղ ծանոթանում է վիրավոր մայոր Պյոտր Նիկոլաևիչ Մարկովի հետ (ինչպես հետագայում պարզվում է, Ագաֆյա Լուկինիչնայի որդին), որի աչքերը վնասված են։

Մի անգամ Մարկովը խոստովանում է, որ ինքը օպերետի կրքոտ սիրահար է և նույնիսկ սիրահարվել է մի մենակատարի։ Ստրելնիկովան նույնպես սիրահարվում է Մարկովին։ Մի օր Մարկովը խնդրում է միացնել այն ձայնապնակը, որը պահել է պահարանում, որտեղ կար նաև Ստրելնիկովայի ձայնագրությունը։ Նա պատահաբար ջարդում է ձայնապնակը և որպեսզի չվշտացնի Մարկովին, ինքն է կատարում երգը։ Այդ ժամանակ բոլորը գլխի են ընկնում, որ դայակն իրականում  հայտնի դերասանուհին է։

Ապաքինվելուց հետո Մարկովը մեկնում է ռազմաճակատ։ Ստրելնիկովան համերգներով մեկնում է առաջնագիծ։

Դերերում 
 Գալինա Սերգեևա – Զոյա Վլադիմիրովնա Ստրելնիկովա
 Բորիս Բաբոչկին – Պյոտր Նիկոլաևնա Մարկով
 Զինաիդա Մորսկայա – Ագաֆյա Լուկինիչնա
 Վլադիմիր Գրիբկով – Անատոլի Սերգեևիչ Օբոլենսկի
 Միխայիլ Ժարով – արտիստ Ժարով (կամեո)
 Յուրի Կորշուն – Վասիլի Իվանով, վիրավոր
 Կոնստանտին Սորոկին – Զայցև, վիրավոր
 Նիկոլայ Տեմյակով – թատրոնի տնօրեն
 Վլադիմիր Շիշկին – Շուրիկ 

 Լուսագրերում նշված չեն 
 Ալեքսանդրա Դենիսովա – Վերա Բորիսովնա
 Ալեքսանդրա Դանիլովա – բուժքույր
 Մանեֆա Սոբոլևսկայա – բուժքույր
 Իննա Ֆեոդորովա – բուժքույր
 Գեորգի Գումիլևսկի – վիրավոր
 Գեորգի Սվետլանի – վիրավոր, բալալայկա նվագող
 Միխայիլ Կուզնեցով – մարտիկ մերձռազմաճակատային համերգի ժամանակ
 Վլադիմիր Ուրալսկի – մարտիկ
 Յուրի Բոգոլյուբով – պատեֆոնով տղա
 Զոյա Զեմնուխովա – աղքատ աղջիկ
 Գրիգորի Շպիգել – Բորիս Յակովլևիչ, նվագակցող Ստրելնիկովա

Նկարահանող խումբ 
 Սցենարիստ՝ Նիկոլայ Էրդման, Միխայիլ Վոլպին
 Բեմադրող ռեժիսոր՝ Լեոնիդ Տրաուբերգ
 Ռեժիսորներ՝ Միխայիլ Շապիրո, Նադեժդա Կոշևերովա
 Օպերատոր՝ Անդրեյ Մոսկվին
 Նկարիչ՝ Եվգենի Ենեյ
 Հնչյունային օպերատոր՝ Իլյա Վոլկ
 Երաժշտությունը՝ Օֆֆենբախի, Կալմանի և այլոց ստեղծագործություններից Ալեքսեյ Ռյաբովի և Օսկար Սանդլերի խմբագրությամբ
 Երգ՝ Օսկար Սանդլեր
 Պարային բեմադրություն՝ Ալեքսանդր Ռումնև
 Տնօրեն՝ Միխայիլ Լևին
 Կոմպոզիտոր՝ Օսկար Սանդլեր
 Ստուդիայի գեղարվեստական ղեկավար՝ Ֆրիդրիխ Էրմլեր

Ֆիլմը վերականգնվել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում 1972 թվականին։
 Վերականգնման ռեժիսոր՝ Դավիթ Քոչարյան,
 Հնչյունային օպերատոր՝ Յուրի Լեոնտև։

Երաժշտական ուղի 
Ֆիլմում օգտագործվել են հետևյալ երաժշտական հատվածները՝ Սիլվայի երգը Իմրե Կալմանի «Սիլվա» օպերետից, Նինոնի «Կարամբոլինա, Կարամբոլետա» երգը Վերա Կրասովիցկայայի կատարմամբ Իմրե Կալմանի «Մոնմարտրի մանուշակը» օպերետից, Ժակ Օֆենբախի «Պերիկոլա» օպերետից Պերիկոլայի քառյակները։ Մեջբերվում է նաև Մարիցայի և Կոլոման Զուպանի զուգերգը Իմրե Կալմանի «Մարիցա» օպերետից։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին  հղումներ 
 
 
 
 

Խորհրդային ֆիլմեր
1943 ֆիլմեր
Ռուսերեն ֆիլմեր
Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Խորհրդային կինոկատակերգություններ
1942 ֆիլմեր
Ռազմական ֆիլմեր
Խորհրդային դրամա ֆիլմեր