Լոյան

Լոյան (պարզեցված չինարեն՝ 洛阳; ավանդական չինարեն՝ 洛陽; փինյին՝ Luòyáng wym. [lwɔ̂jɑ̌ŋ]), քաղաքային շրջանի կարգավիճակ ունեցող խոշոր բնակավայր Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության Հենան նահանգում, Հուանհեի վտակ Լո-հեի զույգ ափերին։

Համառոտ տեղեկատվություն 
2010 թվականին բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է  1 391 054, ամբողջ քաղաքային շրջանինը 1999 թվականին՝ 6 156 510: Լոյանը սննդի արդյունաբերության, արհեստագործական արտադրանքի, փոխադրամիջոցների և այլ մեքենաների արտադրության, բամբակեղենի ու կաուչուկի արտադրության կենտրոն է։ Քաղաքում գործում են բարձրագույն ուսումնական մի շարք հաստատություններ, որոնք բավականին բարձր վարկանիշ ունեն Չինաստանում։ Վարչական տեսակետից Լոյանը բաժանված է հինգ շրջանների, որոնցից առայժմ միայն Ջիլին է ուրբանիզացված։ Համայնքի ամբողջ տարածքի 45.51%-ը զբաղեցնում են լեռները, 40.73%-ը՝ բլուրները և ընդամենը 13.8%-ը՝ դաշտավայրը։

Չինական կենտրոնական դաշտավայրում գտնվող Լոյանը չինական քաղաքակրթության օրրաններից և Չինաստանի հին մայրաքաղաքներից մեկն է (համարվում է պատմական չորս մեծ մայրաքաղաքներից մեկը)։

Քաղաքը ներկայումս կաթոլիկ թեմի եպիսկոպոսական առաջնորդանիստ է։

Պատմություն 
Լոյանը չինական հնագույն բնակավայրերից է։
 Մ. թ. ա. XI դար – իշխան Ժուն հիմնադրել է Ժու արքայատահմի մայրաքաղաքը և անվանակոչել Չենգժու (成周):
 Մ. թ. ա. 510 թ. – քաղաքն ավերվել է թշնամական հարձակումների հետևանքով, մեկ տարի անց վերակառուցվել։
 25 թ. - Լոյանը դարձել է Արևելյան Հան արքայատոհմի մայրաքաղաքը։
 68 թ. – այստեղ կառուցվել է Չինաստանի բուդդայական առաջին սրբավայրը՝ Ճերմակաձիու տաճարը։
 190 – պետքարտուղար Դոնգ Ժուոյի զորքերը ավարի ու ավերի են մատնել քաղաքը։
 493 – Հյուսիսային Վեյ թագավորության մայրաքաղաքը Դատունից տեղափոխվել է Լոյան։ Քաղաքն իր այդ կարգավիճակը պահպանել է մինչև 535 թվականը։

Համաշխարհային ժառանգություն
 Լունմինի քարանձավներ - (2000.11.30)
 Չինական մեծ ջրանցք –  (2014.6.22)
 Մետաքսի ճանապարհ – (2014.6.22)

Կլիմա 
Լոյանի կլիման, Köppen climate classification-ի դասակարգման համաձայն, դասվում է  Cwa տիպին։

Քույր քաղաքներ 
 , Օկայամա, 1981 թվականից
 , Տուր, 1982 թվականից
 , Սուկագավա, 1993 թվականից
 , Պլովդիվ, 1994 թվականից
 , Լա Կրոս, Վիսկոնսին նահանգ, 1997 թվականից
 , Տոլյատի, 2000 թվականից
 , Կաշիհարա, 2006 թվականից
 , Ալկալա դե Էնարես, 2010 թվականից

Պատկերասրահ

Գրականություն 

 Abramson, Marc. Ethnic Identity in Tang China. University of Pennsylvania Press (Philadelphia), 2008. .
 Cotterell, Arthur. The Imperial Capitals of China: An Inside View of the Celestial Empire. Pimlico (London), 2008. .
 Hill, John E. Through the Jade Gate to Rome: A Study of the Silk Routes during the Later Han Dynasty, 1st to 2nd Centuries . BookSurge (Charleston), 2009. .
 Jenner, W. J. Memories of Loyang. Clarendon Press (Oxford), 1981.
 Yang Hsüan-chih. Lo-yang ch‘ien-lan chi, translated by Wang Yi-t‘ung as A Record of Buddhist Monasteries in Lo-yang. Princeton University Press (Princeton), 1984. .

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Official website of the Luoyang Municipal Government 
 "Wangcheng Park in Luoyang" at China.org

Չինաստանի քաղաքներ
Չինաստանի բնակավայրեր