Ռոբերտ Վոն

Ռոբերտ Վոն (; ), ամերիկացի դերասան, հայտնի է դարձել  «Հրաշալի յոթնյակը», «Բուլիտ» ֆիլմերի, ինչպես նաև «Գործակալներ Ա․ Ն․Կ․ Լ․» հեռուստասերիալի շնորհիվ։

Վաղ տարիներ 
Ծնվել է թատրոնի դերասանուհի Մարսելլա Ֆրանսիսի և ռադիոհաղորդավար Ջերալդ Ուոլթեր Վոնի ընտանիքում։ Մանկությունը անցել է Մինեապոլիսում՝ տատիկի ու պապիկի հետ, ովքեր իրենց թոռնիկին դաստիարակել են իռլանդական կաթոլիկական ավանդույթներով։ 

Միջնակարգ կրթություն ստանալուց հետո ընդունվել է Մինեսոտայի համալսարանի ժուռնալիստիկայի բաժինը, բայց մեկ տարի անց թողել է ուսումը և մոր հետ տեղափոխվել Լոս Անջելես։ Այնտեղ շարունակել է ուսումը, բայց արդեն կատարողական արվեստի ուղղությամբ և ստացել թատերական արվեստի մագիստրոսի աստիճան։ 1970 թվականին թատերական կարիերայի սկսելուց հետո ստացել է բարձրագույն կրթություն և Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։ Այդ համալսարանում պաշտպանել է «Շոու֊բիզնեսի սև ցուցակների ուսումնասիրություն» թեմայով ատենախոսություն։

Գործունեություն 
Նրա դերասանական առաջին ելույթը եղել է 1955 թվականին հեռուստատեսությամբ թողարկվող «Բժիշկ» սերիալի էպիզոդներից մեկում, որտեղ կատարել է հիսուն տարվա պատմության ընթացքում շուրջ երկու հարյուր էպիզոդիկ դերերից առաջինը։ Մեծ էկրանին առաջին անգամ հայտնվել է էպիզոդում՝ խաղալով 1956 թվականին Լուիս Մայերի «Տասը պատվիրանները» ֆիլմում։ Մեկ տարի անց «Դժոխային խաչմերուկ» վեստեռնում կատարել է Ջեսսի Ջեյմսի մարդասպանի՝ Բոբ Ֆորդի դերը։ Նրա հաջորդ դերը պետք է լիներ «Հաջողության քաղցր համը» ֆիլմում Սթիվ Դալսի դերը, սակայն դերասանը մինչ նկարահանումների սկսվելը բանակ է մեկնել։

Ծառայության ավարտից հետո վերադառնում է կինո և 1959 թվականին հասնում մեծ հաջողության՝ ստանալով «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակներ «Երիտասարդ ֆիլադելֆիացիներ» ֆիլմում Չաստեր Գվիննի դերի համար։ Հաջորդ խոշոր դերը եղել է Լիի դերը՝ «Հրաշալի յոթնյակ» դասական վեստեռնում (1960)։

1963 թվականին «Լեյտենանտ» ֆիլմում կատարել է լեյտենանտ Ռեյմոնդ Ռեմբրիջի դերը։ Նրա դերը մեծ չէր, և նա մեկ տարի անց դիմել է սերիալի ստեղծողներին, որպեսզի մեծացնեն իր էկրանային ժամանակը, արդյունքում ստացել է «Գործակալներ Ա․ Ն․ Կ․ Լ․» հեռուստասերիալում գլխավոր դեր՝ գաղնի գործակալ Նապոլեոն Սոլոյի դերը։ Վոնի համար այս դերը դարձել է ամենահայտնին և արժանացրել նրան «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի երկու անվանակարգի։ 1968 թվականին դերասանը նկարահանվել է Սթիվեն Մակքուինի ընկերության «Բուլիտ» ոստիկանական ֆիլմում և սենատոր Ուոլթեր Չալմերսի դերի համար արժանացել BAFTA մրցանակի։ 1977 թվականին «Վաշինգտոնը՝ փակ դռներից» հեռուստասերիալում Ֆրենկ Ֆլայերտի դերի համար արժանացել է «Էմմի» մրցանակի՝ «դրամատիկական սերիալում երկրորդ պլանի լավագույն դերասան» անվանակարգում։

Հետագայում շարունակել է նկարահանվել հեռուստատեսությունում և կինոյում, որտեղ նրան հիմնականում Բ-կարգի ֆիլմեր էին հասնում։

1977 թվականի հուլիսի 27-ին ամերիկյան կինոմատոգրաֆիայում ներդրած ավանդի համար Հոլիվուդյան Փառքի ծառուղում նրա անունով աստղ է դրվել։

Անձնական կյանք 
ԱՄՆ դեմոկրատական կուսակցության անդամ է։ Ընտանիքը նույնպես աջակցում է դեմոկրատներին և ընդունել է Մինեապոլիսի քաղաքական կյանքում ակտիվ մասնակցություն։ 

1974 թվականին ամուսնացել է դերասանուհի Լինդե Սթաաբի հետ և ունեցել երկու երեխա՝ Քեսեդին և Քեյթլինը։ Կնոջ հետ մինչև մահ ապրել է Կոնեկտիկուտ նահանգի Ռիջֆիլդ քաղաքում։

Ֆիլմագրություն

Մրցանակներ և անվանակարգեր

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Ամերիկացի դերասաններ
Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ
«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Ամերիկացի կինոդերասաններ
Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ
Լեյկոզից մահացածներ
Դերասաններ այբբենական կարգով
Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Հնչյունավորողներ
Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ