Վերնաշապիկ

Վերնաշապիկ (նաև վերին շապիկը կամ դասական շապիկ), հագուստի տեսակ, որը պատկանում է վերին ներքնազգեստին։ Հնուց վերնաշապիկը վերաբերել է հենց ներքնազգեստին, սակայն 1960-ական թվականներից հնարավոր է դարձել այն կրել առանձին՝ առանց այլ հագուստով ծածկվելու։

Վերնաշապիկի պատմություն 
Միայն Վերածննդի դարաշրջանում է վերնաշապիկը դարձել և՛ տղամարդկանց, և՛ կանանց հագուստի կարևորագույն բաղադրիչը։ Այդ ժամանակ կանացի զգեստների կրծկալներին, տղամարդկանց դուբլետների և թևերի վրա բազմաթիվ կտրվածքներ էին անում, որոնց տակից երևում էին վերնաշապիկները։ Վերնաշապիկի օձիքը նույնպես դուրս էր գալիս վերին հագուստի տակից, ուստի այն զարդարված էր ասեղնագործությամբ, ձևավոր ժանյակներով։ 16-րդ դարում հայտնվում և արևմտաեվրոպական տղամարդու և կանացի կոստյումի մասն է դառնում ծալավոր օձիքը, որը հարյուրամյակի վերջում հասնում է մեծ չափսերի։ 17-րդ դարում թևքածալն ու օձիքը դառնում են հարթ, բայց կրկին ասեղնագործվում են ժանյակներով կամ ամբողջությամբ պատրաստվում են ժանյակից։

19-րդ դարի սկզբին ժողովրդականություն էր վայելում ֆաթերմորդերի օձիքը։ Նորաձևությունը կրկին նրան է վերադարձել է 1910-1913 թվականներին։ Ներկայումս նման օձիք հանդիպում է նաև կանացի հագուստների վրա։

20-րդ դարում վերնաշապիկը, որպես քաղաքային զգեստի մաս, պահպանվել է միայն տղամարդկանց հագուստի մեջ, կանացի հագուստում դրան փոխարինել է գիշերազգեստը։

Կտրվածք 
Վերնաշապիկը, որպես կանոն, բաղկացած է օձիքից, մեջքից, կոկետկայից, թևքերից, ձագից։ Կան կարճ և երկար (մինչև դաստակ) թևքերով վերնաշապիկներ։

Երկարաթև վերնաշապիկների  մեջ առանձնանում են թևքածալով  և  ճարմանդների տակ թևքածալով վերնաշապիկները։

Վերնաշապիկների մեծ մասի ձախ կողմում կա մեկ գրպան է, իսկ ամենօրյա կրելու համար նախատեսվածները կարող են ունենալ նաև լրացուցիչ գրպան աջ կողմում, ինչն էլ վերնաշապիկին տալիս է ավելի քիչ պաշտոնական տեսք։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 Куфтин Б. А. Материальная культура Русской Мещёры. Часть 1. Женская одежда: рубаха, понёва, сарафан. — М.: 1926.
 На путях из Земли Пермской в Сибирь: очерки этнографии североуральского крестьянства XVII—XX вв. — М.: Наука, 1989. — С. 153—156. — ISBN 5-02-009955-4
 Мужская сорочка

Ներքնազգեստ