Նարցիս (նկար, Կարավաջո)

«Նարցիս» (), իտալացի նկարիչ Կարավաջոյի նկարը, որ ստեղծվել է 1597-1599 թվականներին։ Ներկայում պահվում է Հռոմում՝ Հնագույն արվեստի ազգային պատկերասրահում։

Սկզբում նկարը Կարավաջոյին վերագրել է իտալացի արվեստագետ Ռոբերտո Լոնգին 1916 թվականին։ Հայտնի են նկարչի ընդամենը երկու աշխատանքներ, որ ստեղծված են դասական առասպելաբանության սյուժեներով, չնայած դա ավելի շուտ կապված է պահպանված լինելու հարցի հետ, քան նրա ստեղծագործական ուղղվածության։ Նարցիսը, ըստ Օվիդիոսի «Կերպարանափոխություններում» շարադրված լեգենդի, գեղեցիկ պատանի է, որը սիրահարվում է իր արտացոլանքին։ Չկարողանալով աչքը կտրել իր արտացոլանքից՝ նա մահանում է իր կրքից և նույնիսկ Ստիքսը հատելիս շարունակում է նայել իր արտացոլանքին։

Նարցիսի պատմությունը հաճախ է հիշատակվել կամ վերապատմվել գրականության մեջ, օրինակ՝ Դանթե Ալիգիերիի և Ֆրանչեսկո Պետրարկայի կողմից։ Այն լավ հայտնի է եղել նաև հավաքորդների շրջանում, որտեղ Կարավաջոն եղել է այդ շրջանում, ինչպիսիք էին կարդինալ Ֆրանչեսկո Մարիա դել Մոնտեն ու բանկիր Վինչենցո Ջուստինիանին։ Կարավաջոյի ընկերը՝ բանաստեղծ Ջամբատիստա Մարինոն, ստեղծել է Նարցիսի նկարագրությունը։

Նարցիսի պատմությունը հատկապես գրավիչ է եղել նկարիչների համար։ Ըստ Վերածննդի տեսաբան Լեոն Բատիստա Ալբերտիի՝ «գեղանկարչության գյուտարարը... եղել է Նարցիսը... Ի՞նչ է գեղանկարչությունը, եթե ոչ հնարավորություն արվեստի միջոցով գրկում ամփոփել այն նույն ջրային հարթությունը»։

Կարավաջոն պատանուն պատկերել է դիպակե նրբագեղ կամզոլով։ Նա երկու ձեռքերն էլ պարզել է դեպի ջուրը և նայում է իր արտացոլանքին։ Նկարը փոխանցում է մտածկոտ մելանխոլության մթնոլորտ. Նարցիսի կերպարանքն իր արտացոլման հետ միասին պարփակված է շրջանակի մեջ, որի սահմաններից դուրս մթություն է, և նա կազմում է այդ նկարի միակ իրականությունը։

Տես նաև 
 Կարավաջոյի նկարների ցանկ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
  

Կարավաջոյի նկարներ
1597 նկարներ
Պալացցո Բարբերինիի նկարներ