Հակոբ Զատիկ

Հակոբ Զատիկ (Յակոբ Զադիկ, , ), ազգությամբ հայ  ռումինացի գեներալ, Բուկովինան Ռումինիային միացնելու գործողության մասնակից։ Համարվում է Ռումինիայի հայտնի ռազմական գործիչ։

Պատմություն   
1916 թվականին Հակոբ Զատիկը նշանակվել է Հյուսիսային բանակի ցամաքային զորքերի շտաբի պետ, հետագայում՝ 1916-1917 թվականներին, ղեկավարել է 1-ին բանակը։ 1917 թվականին, գեներալի կոչումով, նշանակվել է Ռումինիայի Պաշտպանության նախարարության քարտուղար։ Գեներալ Զադիկի համար 1918 թվականի կեսերը նշանավորվել է 8-րդ բանակի հրամանատարի պաշտոնում նշանակվելով, որը նա զբաղեցրել է մինչև 1920 թվականը։

Պայքար Բուկովինան Ռումինիայի հետ  միավորելու համար     
1918 թվականի հոկտեմբերի 16-ի «Իմ հավատարիմ հպատակներին մանիֆեստում» կայսր Կարլ I-ը հայտարարել է Ավստրո-Հունգարական դաշնային կայսրության ստեղծման մասին, որն ընդգրկել է վեց պետություններ՝ Ավստրիան, Հունգարիան, Չեխիան, Հարավսլավիան, Լեհաստանը և Ուկրաինան։ Տրանսիլվանիայի և Բուկովինայի ռումինացիների մասին  նույնիսկ չէր  հիշատակվում։ 1918 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Յասիում կայացած Ավստրո-Հունգարիայի  ռումինացի վտարանդիների ժողովում ընդունվել է Հռչակագիր կայսրության դաշնայնացման գաղափարի մերժման մասին, որը գնահատվել է որպես «կայսրության  փլուզման դատապարտման  հուսահատ փորձ»։ Որոշ ժամանակ անց՝ 1918 թվականի հոկտեմբերի 27-ին, Չեռնովցիում տեղի է ունեցել Բուկովինայի ռումինացիների Ժողովրդական ժողովը, որի ժամանակ ընդունվել է բանաձև, որով այդ ժողովը հռչակվել է որպես հիմնադիր՝ 50 հոգանոց Ազգային խորհրդի և Յանկու Ֆլոնդորի գլխավորությամբ Գործադիր կոմիտեի ընտրության վերաբերյալ։

Ի պատասխան՝ 1918 թվականի նոյեմբերի 19-ին Չեռնովցիում ուկրաինացիների Ժողովը որոշել է Բուկովինայի մեծ մասը ներառել Ուկրաինայի կազմի մեջ։ Ուկրաինական զինված ստորաբաժանումների գործողությունները սկսել են ավելի ու ավելի բռնի բնույթ ստանալ՝ սպառնալով Ռումինիայի ազգային խորհրդի գործունեությանը։ Այս պայմաններում վերջինս դիմել է Ռումինիայի կառավարությանը՝ ռազմական օգնություն ստանալու համար։ Ռումինական ութերորդ բանակը գեներալ Յակոբ Զադիկի հրամանատարությամբ 1918 թվականի նոյեմբերի 24-ին մտել է Չեռնովցի և այնտեղ վերականգնել կարգը։ Արդյունքում, 1918 թվականի նոյեմբերի 28-ին հնարավոր է դարձել անցկացնել Բուկովինայի Համընդհանուր  համագումարը, որի արդյունքում հնարավոր է դարձել Բուկովինան միավորել Ռումինիայի հետ։

Ռումինացիների կողմից Պոկուտիեի գրավում 
1919 թվականի մայիսի 25-ին գեներալ Յակոբ Զադիկի դիվիզիան մտել է այն տարածք, որը լեհ-ուկրաինական պատերազմի ժամանակ վիճելի էր Արևմտյան Ուկրաինայի Ժողովրդական Հանրապետության և Լեհաստանի միջև։ Վերջինս այդ գործողության մեջ ռումինական ուժերի դաշնակիցն է եղել։ 1919 թվականի հունիսի սկզբին գեներալ Զադիկի զորքերն ամբողջովին գրավել են Պոկուտիեն, լիկվիդացրել են Գուցուլի հանրապետությունը և ուկրաինական Գալիցիայի բանակի երկու ստորաբաժանումներին (1-ին լեռնային բրիգադ և Գլուբոկայա խումբ) ստիպել նահանջել դեպի Անդրկարպատներ և հանձնվել Չեխոսլովակիայի զորքերին։ Արևմտյան Ուկրաինայի Ժողովրդական Հանրապետության իշխանությունները ռազմական դիմադրություն ցույց չեն տվել ռումինական զորքերին՝ սահմանափակվելով միայն բողոքարկման հայտարարություններով։ Ռումինական Պոկուտիեի ռումինական օկուպացիան տևել է մինչև 1919 թվականի օգոստոսի սկիզբը։

Պարգևներ 
  «Ռումինիայի աստղ» շքանշան, սպայի կոչում (1912)
  «Ռումինիայի թագ» շքանշան, սպայի կոչում (1906)
  «Ռումինիայի թագ» շքանշան, Մեծ խաչի կոչում (1929)
 Պատվո լեգեոնի շքանշան, հրամանատարի կոչում, Ֆրանսիա  (1923)
 Հայրենիքի պաշտպանության շքանշան, երկրորդ կարգ (1967)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 General Iacob Zadik (1867-1970)

Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Ռումինահայ ռազմական գործիչներ
Հայ գեներալներ