Լուիզա Բերտեն

Լուիզա Բերտեն (, ), ֆրանսիացի երգահան և բանաստեղծ։ Նա ընկերություն էր անում Վիկտոր Հյուգոյի հետ։

Կենսագրություն 
Լուիզա Բերտեն ծնվել է 1805 թվականի փետրվարի 15-ին Փարիզում։ Հայտնի Journal des debats թերթի (հետագայում թերթը գլխավորել է Լուիզայի եղբայրը) գլխավոր խմբագիր Լուի Ֆրանսուա Բերտենի դուստրն է։

Սկզբում նա իրեն նվիրել է նկարչությանը, ապա՝ երաժշտությանը։ Սովորել է Ֆրանսուա Ժոզեֆ Ֆետիսի երաժշտությունը։ 1827 թվականին նա Ֆեյդոյի թատրոնի բեմում բեմադրել է «Le Loup garou» («Մարդագայլը») փոքրիկ կատակերգական օպերան, որը բարեհաճորեն ընդունվել է հանրության կողմից։ Իր յուրօրինակությամբ աչքի էր ընկնում նաև նրա մյուս՝ «Ֆաուստ» (Fausto, 1831) օպերան։ Բերտենի վերջին ստեղծագործությունը՝ «Էսմերալդա» օպերան, որի լիբրետոյի հեղինակը ընկերը՝ Վիկտոր Հյուգոն էր, իսկ պրեմիերան վարում էր Էկտոր Բեռլիոզը, բավականին սառն է ընդունվել «Գրանդ օպերայի» ֆրանսիացի հանդիսատեսի կողմից (նաև լուրեր են տարածվել այն մասին, որ Բեռլիոզը գրել է երաժշտության առնվազն մի մասը)։ 1842 թվականին Բերտենը հրատարակել է բանաստեղծությունների ժողովածու՝ «Les Glanes» («Հասկ») վերնագրով, որն արժանացել է ակադեմիական մրցանակի։

Ստեղծագործություն 
Երկու բանաստեղծական գրքի հեղինակ է․
 «Հասկ» (1842, Ֆրանսիական ակադեմիայի մրցանակ),
 «Նոր հասկ» (1876)։
Հեղինակ է նաև կանտատների, կամերային սիմֆոնիաների, լարային քառյակների և տրիոների, վոկալ և գործիքային ստեղծագործությունների (ներառյալ վեց դաշնամուրային բալլադ), չորս օպերայի և այլն։

Օպերա 
 «Guy Mannering» (1825)՝ հիմնված է Վալտեր Սքոթի համանուն վեպի վրա։
 «Մարդագայլը» (1827)՝ կատակերգական օպերա։
 «Ֆաուստ» (1831)՝ հիմնված Գյոթեի համանուն ողբերգության վրա։
 «Էսմերալդա» (1836)՝ Վիկտոր Հյուգոյի լիբրետոյից, որը հիմնված է նրա «Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» վեպի վրա։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 Boneau D.L. Louise Bertin and opera in Paris in the 1820s and 1830s. Chicago: Department Of Music, University of Chicago, 1989

Ֆրանսիացի բանաստեղծուհիներ
Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով