Դդմի յուղ

Դդմի յուղ, ստացվում է դդմի սերմերից՝ սառը սեղման եղանակով։ Արտադրանքի քիմիական կազմ. տրիգլիցերիդներ, եթերայուղեր, ֆոսֆոլիպիդներ, տոկոֆերոլներ, կարոտինոիդներ, պեկտիններ, Ստերիններ, A, E և F վիտամիններ, սելեն։ Յուղը հարուստ է սպիտակուցներով, պոլիչհագեցած ճարպաթթուներով, ցինկով։ Առանձնահատուկ կարևորություն է տալիս ռուտինի առկայությունը, որը մարդու մարմինը չի սինթեզում ինքնուրույն, և նիկոտինաթթուն։

Դդմի յուղն ունի ընկույզի բույր, թեթև մանանեխի համ։ Գույնը՝ մուգ դեղին և բաց կարմիրից մինչև մուգ կանաչ և նույնիսկ գրեթե սև, որի պատճառով Արևելյան Եվրոպայի երկրներում այն երբեմն կոչվում է «սև ոսկի»։ Գերմանիայում, օրինակ, այն միշտ գնահատվում է ոչ պակաս, քան լավագույն ձիթապտղի յուղի նմուշների։ Յուղի պարունակությունը կորիզներում կարող է հասնել 48-54%, սպիտակուցը՝ մինչև 40 %։ Բացի այդ, բազմաթիվ հեղինակներ, սկսած Ավիցեննայից, դդմի յուղն անվանում են դեղամիջոց գրեթե բոլոր հիվանդությունների համար։

Արտադրության շրջաններ 
Դդմի սերմերի յուղը դարեր շարունակ մեծամասամբ կիրառվում է գրեթե ողջ Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայում։ Բարձր որակի են հասել Ավստրիայում դաշնային Շտիրիայի (գերմ. Steirisches Kürbiskernöl) և Սլովենիայում ստորին Շտիրիայի պատմական տարածքների և Պրեկուրյեի (սլովեներեն. Štajersko prekmursko bučno olje) արտադրողները։ Այդ երկու ապրանքներն էլ 1996 և 2012 թվականներին համապատասխանաբար Եվրոպական հանձնաժողովը գրանցել է PGI կարգավիճակով (պաշտպանված աշխարհագրական ցուցում)։

Ներքին կիրառում 
Դդմի յուղը բավականաչափ սուր հոտ ունի, բացի այդ, տաքացման ժամանակ անհետանում են բոլոր օգտակար տարրերը, ուստի այն գործնականում չի ենթարկվում ջերմային մշակման։ Այն օգտագործվում է հում ձևով. որպես աղցանի և շիլայի լցոնում,  նաև՝ որպես հիմք սոուսների համար։ Այն օգտակար է ստամոքս-աղիքային տրակտի, լյարդի և լեղապարկի համար։ Այն կարգավորում է աղիների թթվայնությունը և փոքր-ինչ թուլացնող ազդեցություն ունի։ Պարունակվող ցինկն օգտակար է ենթաստամոքսային գեղձի և արական միզասեռական համակարգի համար։

Արտաքին կիրառում 
Դդմի յուղը արտաքին կիրառմամբ օգտագործվում է ակնեների հեռացման, դիաթեզի և սնկային ախտահարումների բուժման համար, օգնում է միջատների խայթոցների ժամանակ։ Այն օգտագործվում է ջերմային կամ քիմիական այրվածքների ժամանակ՝ մաշկի վնասված մասերը պատվում  են յուղով։ Զգայուն մաշկ ունեցող մարդկանց մոտ յուղը կարող է ալերգիկ ռեակցիա առաջացնել։

Ծանոթագրություններ 

Բուսական յուղեր
Դդմազգիներ
Յուղեր
Խոհարարություն