Մարիամ (մանրանկարիչ, 15-րդ դար)

Մարիամ (), հայ մանրանկարիչ, գրիչ և ծաղկող։ 15-րդ դարում առաջին հայ կին նկարիչը։ 15-րդ դարի միակ նկարչուհին է, ում ստեղծագործությունների նմուշները պահպանվել են։

Գործունեություն 
Մարիամը ծնվել և ստեղծագործել է Ջուղա քաղաքում։ 1456 թվականին Ջուղայում ընդօրինակել և ծաղկել է Գրիգոր Տաթևացու «Գիրք քարոզութեան» ձեռագիրը (հայտնաբերել է սփյուռքահայ արվեստաբան Արամ Երեմյանը 1946 թվականին, Իրանի Սպահանի նահանգի Չարմանալ գավառի այդ ժամանակ դեռևս հայաբնակ Մամուռան գյուղում)։ Ձեռագրի տարբեր ոճերով ու բովանդակությամբ մանրանկարները (կատարման նրբությամբ և բանաստեղծական պատկերավորությամբ ուշագրավ է 16-րդ էջի խորանը), ճոխ երանգներով լուսանցազարդերը, թռչնազարդերը և գեղագրերը արտացոլում են 15-րդ դարի Հին Ջուղայի նկարչական դպրոցին բնորոշ հատկանիշները։ «Գիրք քարոզութեան» մատյանը պահվում է Էջմիածնի վանքի մատենադարանում։ Բաղկացած է 977 էջից։ Այն Ջուղայի գրչարվեստի ու մանրանկարչության դպրոցի 15-րդ դարի կեսերի նմուշներից է, որտեղ ներառված են հարյուրավոր մանրանկարներ, թռչնագրեր ու լուսանցքազարդեր։ Գործում արտացոլված է նկարչուհու վարպետությունն ու գույների նկատմամբ բնատուր տաղանդը։

Ծանոթագրություններ 

Հայ մանրանկարիչներ
Հայ գրիչներ