Մարիա Չեխովա

Մարիա Պավլովնա Չեխովա (, ), Անտոն Չեխովի քույրը, ուսուցիչ, նկարիչ, Յալթայում  Անտոն Չեխովի տուն-թանգարանի հիմնադիրը,  ՌՍՖՍՀ  արվեստի վաստակավոր գործիչ (1953)։

Կենսագրություն  
Մարիա Չեխովան ծնվել է 1863 թվականի հուլիսի 31-ին  (հին տոմարով օգոստոսի 12-ին) Տագանրոգում (այժմ ՝ Ռոստովի մարզ)։ 1872 թվականին ընդունվել է Տագանրոգի Մարիանյան կանանց գիմնազիա։ Ընտանիքի սնանկացումից և 1876 թվականին Մոսկվա տեղափոխվելուց հետո միջնակարգ կրթությունը շարունակել է Ֆիլարետովի կանանց թեմական դպրոցում, որն ավարտել է 1884 թվականին։ 1882-1885 թվականներին սովորել է պրոֆեսոր Վ. Ի. Գիրեյի կանանց բարձրագույն դպրոցում։

1886-1904 թվականներին նա դասավանդել է պատմություն և աշխարհագրություն Մոսկվայի  Լ. Ֆ. Ռժևսկայայի կանանց մասնավոր գիմնազիայում։ 1903 թվականին Չեխովան ստացել է ոսկե մեդալ՝ «Եռանդուն կրթության» համար, Ստանիսլավսկու ժապավենի վրա։

Մարիա Չեխովան լրջորեն զբաղվել է գեղանկարչությամբ։ 1890-ականներին  նա գեղանկարչություն էր սովորել Ստրոգանովի ուսումնարանում և Ա. Ա.Խոտյանցևայի մասնավոր ստուդիայում։ Գեղանկարչության մեջ նրան օգնել են Վալենտին Սերովը, Կոնստանտին Կորովինը, Իսահակ Լևիտանը։ Մելիխովոյում նա օգնել է իր եղբորը՝ Անտոն Չեխովին դպրոցներ կառուցելիս, գյուղացիներին բուժելիս և տնտեսական աշխատանքներ կատարելիս։ Եղբոր մահից հետո նա իր կյանքը նվիրել է նրա գրական և նամակագրական  ժառանգության հավաքագրմանը և հրատարակմանը։

1914 թվականին Մարիա Չեխովան Անտոն Պավլովիչի անձնական իրերը նվիրել է Տագանրոգի թանգարանին, ինչպես նաև ներկա է գտնվել Տագանրոգում գրադարանի և թանգարանի նոր շենքի բացմանը և օծմանը, որը կառուցվել է Անտոն Չեխովի ընկերոջ՝ ակադեմիկոս Ֆեոդոր Շեխտելի նախագծով։ 1921 թվականից եղել է իր կողմից ստեղծած Անտոն Չեխովի Յալթայի տուն-թանգարանի մշտական տնօրենը։

1935 թվականին Օլգա Կնիպեր-Չեխովայի հետ միասին նա եկել է հայրենի  Տագանրոգ՝ մասնակցելու Անտոն Չեխովի ծննդյան 75-ամյակին նվիրված տոնակատարություններին։ Տագանրոգի թիվ 2 դպրոցը կոչվել է Անտոն Չեխովի անունով։ Յալթայի տուն-թանգարանի պահպանման և Անտոն Չեխովի գրական ժառանգությունը հրատարակելու երկար տարիների աշխատանքի համար 1944 թվականի հուլիսի 14-ին Մարիա Չեխովան պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։

Նա մահացել է  1957 թվականի հունվարի 15-ին Յալթայում ՝ սրտի կաթվածից և թաղված է մոր`Եվգենյա Չեխովայի կողքին, Յալթայի  քաղաքային գերեզմանատանը։

Հուշագրություններ 
 Воспоминания об А. П. Чехове: Из далёкого прошлого. — Государственное издательство художественной литературы СССР, 1960. — 290 с. — 75 000 экз.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Мария Павловна Чехова. Фото в мае 1944 года

Աղբյուրներ 
 Шапочка Е. А. Чехова Мария Павловна // Энциклопедия Таганрога. — Таганрог: Антон, 1998. — С. 538. — ISBN 5-88040-017-4.

«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Խորհրդային հուշագիրներ
Անտոն Չեխով
Ռուս արվեստագետներ
Ռուս խմբագիրներ
Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ