Խեցգետնի հոգեբանություն

Խեցգետնի հոգեբանություն (անգլերենից բառացի թարգմանությամբ` խաչափառի հոգեբանություն, սակայն հայերենում առավել տարածված է «խեցգետնի հոգեբանություն» տարբերակով), հայտնի է նաև «խեցգետինները դույլում հոգեբանություն» անվամբ, մտածողության տեսակ է, որը լավագույնս նկարագրվում է «եթե ես չեմ կարող դա ունենալ, դու ևս չես կարող» արտահայտությամբ։

Փոխաբերությունն սկիզբ է առել այն վարքի մոդելից, որը նկատվել է խաչափառների մոտ, երբ նրանք հայտնվել են նույն դույլի մեջ։ Այն դեպքում, երբ մեկ խաչափառը կարող է հեշտությամբ դուրս գալ դույլից, դրա ջանքերը զրոյացվում են մյուսների կողմից` հաստատելով խմբի հավաքական կործանումը։

Մարդկային վարքի մեջ նմանությունը նկատվում է այն դեպքում, երբ խմբի անդամները նախանձի, չարության, դավադրության, մրցակցության պատճառով փորձում են նվազեցնել անդամներից որևէ մեկի ինքնավստահությունը, որը մյուսների նկատմամբ հաջողության է հասել` նրա հաջողությունը դադարեցնելու համար։

Ազդեցություն վարքի վրա 
Խեցգետնի հոգեբանությունն ազդում է կազմակերպության վրա, երբ մարդը սոցիալական թիմերում դրսևորում է նմանատիպ վարք։ Այս վարքն ուսումնասիրվել է 2015 թվականին Նոր Զելանդիայում անց կացված հետազոտության ընթացքում։

Տես նաև
 Յանտեի օրենք
 Բարձր կակաչի համախտանիշ

Ծանոթագրություններ

Մշակութային մարդաբանություն
Սոցիոլոգիայի տերմինաբանություն
Ֆիլիպինների մշակույթ
Մրցակցություն