Ֆիլիպ Ասթլեյ

Ֆիլիպ Ասթլեյ (հունվարի 8, 1742 թ., Նյուքասլ-անդեր-Լայմ, Մեծ Բրիտանիա - հոկտեմբերի 20 1814 թ., Փարիզ, Ֆրանսիա), անգլիացի ձիավար, կրկեսի սեփականատեր և գյուտարար, հայտնի է որպես «ժամանակակից կրկեսի հայր»։ Ժամանակակից կրկեսը, որպես երաժշտություն, վարժեցված կենդանիներ, ակրոբատներ և ծաղրածուներ ներառող զվարճանքի վայր առաջին անգամ հանդիպում է Ասթլեյի Ամֆիթատրոնում` ձիավարության դպրոց, որը հիմնել է Ֆիլիպ Ասթլեյը 1768 թվականին Լոնդոնում ունեցած իր հաջողություններից հետո։

Ասթլեյը և նրա կինը` Փեթի Զոնսը իրենց առաջին կրկեսային ներկայացումը ցուցադրել են 1768 թվականի ապրիլի 4-ին։ Ձիավարությունից բացի ցուցադրվել է սուսերամարտ և թրերով հնարքներ։ Առաջին ներկայացումները եղել են բացօթյա և անցկացվել Ha'penny Hatch դաշտում, որը գտնվում է Լոնդոնի Լամբեթ շրջանում` ներկայիս Վաթեռլո կայարանի մոտ։ Ասթլեյները հանդես են եկել նաև Լոնդոնի այլ վայրերում։ Ասթլեյն ցուցադրում էր իր հնարքները շրջանաձև ասպարեզում, թեպետ Ասթլեյը իր ներկայացումներում երբեք չի կիրառել «Կրկես» բառը։ Այս շրջանաձև ասպարեզը Ասթլեյը անվանում էր Astley's 'Ride' կամ 'the Circle', որը նախապես ունեցել է 19 մետր տրամագիծ։ Ավելի ուշ, շրջանի տրամագիծը իջեցվել է 13 մետր, որը կիրառվում է կրկեսների կողմից մինչ օրս։

Երկու տարի շրջագայելուց և ոչ մեծ կարողություն կուտակելուց հետո նա վարձակալեց մշտական տարածք Վեսթմինսթերյան Կամրջի մոտ և  հանդիսատեսի համար առավել հարմարավետ պայմաններ ստեղծեց։ 1770 թ. նա իր ելույթների միջև եղած դադարները լցրեց ակրոբատներով, ձեռնածուներով, ծաղրածուներով և լարախաղացներով, ինչը հանդիսացավ այնօրինակ ներկայացման նախատիպը, որն այսօր հայնտի է «կրկես» անունով։

Ծանոթագրություն 

Անգլիացի գյուտարարներ