Անդրեո Չեհ

Անդրեո Չեհ (, նաև՝ András և Andor, ), ռումին կաթոլիկ քահանա, անվանի էսպերանտիստ, էսպերանտոյի ուսուցման ինքնատիպ մեթոդի ստեղծող։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1895 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, ռումինական Լուդուշ քաղաքում։ 1910 թվականից դարձել է էսպերանտիստ, 1919-ից՝ կաթոլիկ քահանա։ 1920 թվականին, Սիբու քաղաքում աշխատելու ժամանակ, հորինել է էսպերանտոյի ուսուցման իր ինքնատիպ մեթոդը</ref>, տեղում հաջողությամբ փորձարկել, որոշակի ճանաչում ձեռք բերել, հրավիրվել դասավանդելու նաև Տրգու-Մուրեշում, այնուհետև՝ Կլուժ-Նապոկայում։

1922 թվականին, ընդունելով Հ. Ֆիշերի հրավերը, մեկնել է Բուխարեստ, որտեղ երկուսով հիմնադրել են Esperanto-Centro Rumana-ն (ռումինական էսպերանտո կենտրոնը)։ 1921 թվականին դարձել է Ռումինիայի գլխավոր պատվիրակը Էսպերանտոյի համաշխարհային ընկերակցությունում։ 1924-ին եպիսկոպոս Բարոն Մայլաթը ազատություն է շնորհել Չեհին, որպեսզի նա կարողանա ամբողջությամբ նվիրվել էսպերանտոյի տարածման գործին։ Այդ նույն տարում Անդրեո Չեհը դարձել է էսպերանտոյի միջազգային կենտրոնական կոմիտեի  քարտուղար, պրոպագանդիստական նպատակներով այցելություններ կատարել մի շարք երկրներ։ Բացի այդ, նախապատրաստական աշխատանքներ է իրականացրել   Ժնևում (1925), Դանցիգում (1927) և Բուդապեշտում (1929) էսպերանտոյի համաշխարհային համաժողովներ կազմակերպելու ուղղությամբ։ 1927 թվականի աշնանը էսպերանտոյի շվեդական համադաշնությունը (ֆեդերացիան) Չեհին հրավիրել է Շվեդիա, որտեղ նա այցլել է մի շարք քաղաքներ, դասընթացներ կազմակերպել (այդ թվում՝ երկրի խորհրդարանում)։ Հենց Շվեդիայից է սկսվել նրա «հաղթական առաքելություն-երթը» մի շարք երկրներով։ Նրա դասընթացներն ամենուրեք արտակարգ հաջողությամբ են պսակվել, և մամուլն սկսել է գրել էսպերանտոյի վերածնունդ ապրելու մասին։

1929 թվականին Ստոկհոլմում լույս է տեսել Չեհի դասընթացի առաջին հրատարակությունը։ 1930 թվականի մայիսին, Յուլիա Ինսբրյուկերի և վերջինիս ամուսնու հետ համատեղ, Անդրեո Չեհը Հաագայում հիմնադրել է էսպերանտոյի միջազգային ինստիտուտը։ 1932-ին հիմնադրել է La Praktiko ամսագիրը (լույս է տեսել մինչև 1970 թվականը), դարձել դրա գլխավոր խմբագիրը։

Կյանքի վերջին տարիներին Անդրեո Չեհը վերստին քահանա է դարձել։

Մահացել է 1979 թվականի մարտի 9-ին, Հաագայում։

Գրականություն 
 Artur E. Iltis. Vortoj de Andreo Cseh («Words of Andreo Cseh»), Saarbrücken, 1984 / Internacia Esperanto-Instituto, Hague, 2003.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Cseh Andor 
 Andreo Cseh

Էսպերանտո
Էսպերանտիստներ
Կաթոլիկ հոգևորականներ
Ռումինացի լեզվաբաններ
Ռումինացի գիտնականներ
Ռումինացի գրողներ
Ռումինացի մանկավարժներ