Մխիթար (անձնանուն)

Մխիթար, հայկական ծագում ունեցող արական անձնանուն, որն առաջացել է հայերեն «մխիթարանք», «սփոփանք» բառերից։ Անունը եբրայրերենում հնչում է որպես Նավում, Մանայեմ, Մանայեն, իսկ արաբերենում՝ Թասալու։ Անվան այլ ձևերն են Մխիթարիկ, Մխիթարուկ (այժմ գործածական չեն) Մխիկ (17-րդ դարից սկսած), Խիթար (հատուկ է թիֆլիսահայերին, քանի որ նրանց բարբառով «մխիթարել» բառը դարձել է «խիթարիլ»․ առաջին հիշատակում 1665 թվական), Մխիթարիչ, իսկ որպես կրճատ տարբերակ օգտագործվում է Մխո ձևը։ Անվանումից առաջացած ազգանուններից են Մխիթարյան, Խիթարյան, Մխիկյան ազգանունները։

Մխիթար անվանումը սկսում է հիշատակվել սկսած 6-րդ դարից և մինչև այժմ էլ գործածական է։ Ըստ մեկ այլ տարբերակի՝ առաջացել է «մի՛ խիթար» ձևից, որտեղ «խիթել» (կամ «խիթալ») բառը նշանակում է «խղճի խայթ», «կասկած, վախ»․ ուստի «մի՛ խիթար» նշանակում է «հոգս մի՛ ունեցիր, մի՛ մտատանջվիր, մի՛ վախեցիր»։

Ծանոթագրություններ 

Հայկական արական անձնանուններ