Գորգուդ պապի գիրքը

«Գորգուդ պապի գիրքը» (, , , , ամբողջական անվանումը, գրված Դրեզդենյան ձեռագրի վրա՝ «Կիտաբի դեդեմ Գորգուդ ալա լիսանի թայֆեի օղուզան» («Իմ պապ Գորգուդի գիրքը օղուզների ցեղի լեզվով»)), օղուզ թյուրքերի ամենահայտնի էպոսը։ Էպոսն իր մեջ բովանդակում է քոչվոր թյուրքական ցեղերի ապրելակերպին բնորոշ արժեքային համակարգն ու բարոյականությունը, որոնք սկիզբն են առնում դեռ մինչիսլամական հավատալիքներից։ Օղուզ թյուրքերը թյուրքական քոչվոր ցեղերի մի խումբ են, որոնք ղփչաղների ճնշման տակ լքել են Կենտրոնական Ասիայի Թուրանի տափաստանները և հաստատվել Կասպից ծովի ափերին, Առաջավոր Ասիայում՝ հասնելով մինչև Դանուբ, հետագայում մասնակցելով թուրքմենների (այդպես էին սկզբնապես անվանվում իսլամ ընդունած քոչվոր օղուզները), ադրբեջանցիների և թուրքերի էթնոգենեզին։ Էպոսի հանդիսանում է Թուրքիայի, Ադրբեջանի, Թուրքմենստանի, Ղազախստանի և, նվազ չափով, նաև Ղրղզստանի մշակութային ժառանգությունը։

Ինչպես նշում է ռուս արևելագետ Վասիլի Բարտոլդը, էպոսի հիմնական գործողությունները տեղի են ունենում Հայկական բարձրավանդակում, Ակ-Կոյունլուների ցեղական միջավայրում բայունդուրների կառավարման ժամանակաշրջանում՝ մոտավորպես 14-րդ դարի կեսերից մինչև 15-րդ դարը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Epics , four editions of the Dede Korkut book at the Uysal-Walker Archive of Turkish Oral Narrative, Texas Tech University, 2000–2007
 "Mother-of-All-Books" Dada Gorgud article in Azerbaijan International magazine
 First and second parts of the 1975 Dede Korkut film 
 Book of Dede Korkut at Dresden Library
 

Թյուրքական առասպելաբանություն
Ադրբեջանական առասպելաբանություն
Թյուրքական էպոսներ
Դիցաբանական գրքեր
Օղուզ թյուրքեր
Միջնադարյան գրքեր
Թուրքական պատմվածքների հավաքածուներ
Ադրբեջանական գրականություն