Ոսկե ժամ (լուսանկարչություն)

Լուսանկարչության մեջ «ոսկե ժամը» օրվա ժամ է, արևածագից քիչ անց կամ մայրամուտից առաջ, որի ընթացքում ցերեկային լույսն ավելի կարմիր է և ավելի փափուկ, քան այն ժամանակ, երբ արեգակը բարձր շողում է երկնքում։

Ոսկե ժամը երբեմն կոչվում է նաև «կախարդական ժամ»։ Այն այդպես անվանում են հիմնականում կինեմատոգրաֆիստները և լուսանկարիչները։ Այս ժամերին երկնքի պայծառությունը համընկնում է փողոցային լուսավորության, փողոցային նշանների, մեքենաների լույսերի ու լուսավորված պատուհանների լույսի հետ։

Արևածագին նախորդող կամ մայրամուտին հաջորդող ոսկե ժամից առաջ ժամանակահատվածը կոչվում է «կապույտ ժամ»։ Սա այն ժամանակն է, երբ արևը զգալիորեն խորն է հորիզոնում։ Արևի ոչ ուղիղ ճառագայթները կապույտ ստվեր են ստանում։ Այս ժամանակ ստվերները հստակ չեն, քանի որ արևը դեռևս ոչ լիարժեք ծագել է, ոչ էլ արդեն մայր է մտել։

Մանրամասներ

Երբ արևը հորիզոնի ներքևում է, արև ճառագայթներն ավելի երկար ճանապարհ են անցնում Երկրի մթնոլորտով, այսպիսով լուսավորության մեծ մասը հասնում է երկնքից ` նվազեցնելով լույսի հարաբերությունը։ Տեխնիկապես սա լույսի դիֆուզիայի ձև է։ Ավելի շատ կապույտ լույս է ցրվում, այսպիսով եթե արևը շողում է, դրա լույսն ավելի կարմիր է թվում։ Ավելին, արևի ցածր անկյունը հորիզոնի նկատմամբ ստեղծում է ավելի երկար ստվերներ։

«Ժամ» տերմինը հարաբերականորեն է օգտագործվում։ Այս երևույթի տևողությունը հստակ նշված չէ և տարբերվում է ըստ եղանակի ու աշխարհագրական լայնության։ Լույսի բնութագրիչները որոշվում են ըստ արևի բարձրության, արևի՝ հորիզոնում շարժվելը և որոշակի բարձրությունը կախված է դիրքի աշխարհագրական լայնությունից և տարվա ժամանակաշրջանից։

Լոս Անջելեսում արևածագից առաջ և մայրամուտից հետո արևի բարձրությունը մոտավորապես 10-12° է։

Հասարակածին մոտ գտնվող դիրքում նույն բարձրությունը տևում է ավելի քիչ, քան մեկ ժամը, իսկ հասարակածից հեռու վայրերում այն տևում է ժամից ավել։ Հասարակածից բավականաչափ հեռու վայրերում արևը կարող է չհասնել 10°-ի, և ոսկե ժամը որոշակի սեզոնների կարող է տևել ամբողջ օրը։

Կեսօրին պայծառ փայլող արևը կարող է ստեղծել ուժեղ գունանշումներ և մուգ ստվերներ։ Լուսակայման աստիճանը կարող է տարբեր լինել, քանի որ տարբեր տեսախցիկներ ու լուսանկարչական պարագաներ տարբեր դիապազոններ ունեն։

Այս լուսային հարցը կարևոր է հատկապես դիմանկարներ անելիս, որտեղ առկայծումը հաճախ անհրաժեշտ է՝ մարմնի ու դեմքի լուսային հարաբերակցությունը պահելու համար։

Քանի որ հակադրությունը ոսկե ժամին ավելի քիչ է, ստվերներն ավելի պարզ են, և գունանշումներն ավելի բաց են։ Բնանկարչության մեջ ցածր արևի տաք գույները հաճախ շատ ցանկալի են՝ տեսարանի գույները հարստացնելու համար։ Սա բնանկարչության համար լավագույն պահն է համարվում։

Ծանոթագրություններ

Մատենագրություն 

 Bermingham, Alan. 2003. Location Lighting for Television. Boston: Focal Press. 
 Lynch, David K., and William Livingston. 1995. Color and Light in Nature. Cambridge: Cambridge University Press. 
 Lynch-Johnt, Barbara A., and Michelle Perkins. 2008. Illustrated Dictionary of Photography: The Professional's Guide to Terms and Techniques. Buffalo, NY: Amherst Media, Inc. 
 Singleton, Ralph S., and James A. Conrad. 2000. Filmmaker's Dictionary. 2nd ed. Ed. Janna Wong Healy. Hollywood, California: Lone Eagle Publishing Company. 
 Thomas, Woodlief, ed. 1973. SPSE Handbook of Photographic Science and Engineering. New York: John Wiley and Sons.

Արտաքին հղումներ 

 Golden Hour Calculator
 Twilight Calculator – Blue Hour / Golden Hour Table
 Golden Hour Photography: A Landscape Photographer's Guide

Գեղագիտություն
Մթնոլորտային օպտիկական երևույթներ
Գեղեցկություն
Կինեմատոգրաֆիա
Էսթետիկայի հասկացություններ
Բնության երևույթներ
Կինոարտադրություն
Լուսանկարչություն