Ուլոֆ Լագերկրանց

Ուլոֆ Գուստավ Հուգո Լագերկրանց (, ), շվեդ բանաստեղծ, գրականագետ և հրապարակախոս։ Որպես Dagens Nyheter թերթի գլխավոր խմբագիր՝ 1960-1975 թվականներին առանցքային դեր է խաղացել շվեդական մշակույթում, լինելով «մշակութային արմատականության» ձախակողմյան ուղղության  գլխավոր գործիչներից մեկը։

Կենսագրություն 
Օլոֆ Լագերկրանցը բանկի տնօրեն Կարլ Լագերկրանցի և կոմսուհի Ագնես Համիլթոնի որդին է, ով սերում էր բանաստեղծ Էրիկ Գուստավ Գեյերից և հանդիսանում էր շվեդ  քաղաքական գործիչ Ուգո Համիլթոնի դուստրը։ Ֆալչյոպինգում անցկացրած մանկությունը ստվերում էր մոր կլինիկական դեպրեսիան, իսկ ավելի ուշ՝ նրա քրոջ ինքնասպանությունը։ 1939 թվականի դեկտեմբերի 31-ին նա ամուսնացավ Մարտին Ռուի (ծնվ. 1921, Հելսինգֆորս), պրոֆեսոր Հանս Ռուինի և Կարին Ռուինի դստեր հետ։ Նրանք ունեցել են հինգ երեխա, այդ թվում դերասանուհի Մարիկա Լագերկրանցը և գրող Դեյվիդ Լագերկրանցը, Օլոֆ Լագերկրանցը գրող Լիզ Ասլունդի և բժշկագիտության պրոֆեսոր Ռուտգեր Լագերկրանցի եղբայրը, գրող և լրագրող Արվիդ Լագերկրանցի եղբայրը, գրականագետ Լարս Լյոնտրուտի և քաղաքական գործիչ Յոհան Լյոնտրուտի հորեղբայրը։

Երբ սկսվեց ձմեռային պատերազմը, Լագերկրանցը մասնակցեց ի պաշտպանություն Ֆինլանդիայի շարժմանը։ Կարլ Գուստավ Հիլդեբրանդի հետ միասին նա գրել է, որ «Ֆինական գործը մեր գործն է» բրոշյուրը, որը տարածվել է 900000 օրինակով, ինչպես նաև աշխատել է շվեդական կամավորական կազմակերպության Den frivillige (Կամավորներ) թերթի խմբագիր։ Նա նույնիսկ կոչ արեց, որ Շվեդիան պատերազմի մեջ մտնի Ֆինլանդիայի կողմից։ Մոսկվայի պայմանագրի կնքումից հետո նա մեծ հիասթափություն հայտնեց այն բանի համար, որ նա ընկալում էր որպես խարդախություն սեփական երկրի կողմից, ինչը վերջ տվեց նրա իդեալիզմին։

Հետագա տարիներին Օլոֆ Լագերկրանցը  գրքերի արտահաստիքային  քննադատ էր մշակույթի մասին գրող տարբեր ցերեկային թերթերում և ամսագրերում։ Նա համակրում էր բանվորական գրականությանը, հակադարձում էր արիստոկրատական միջավայրին, որում նա մեծացել էր, և կոչ էր անում պայքարել բուրժուական հասարակության դեմ և այն ամենի համար, ինչ թվում էր ավանդական։ Այնուամենայնիվ, այդ ժամանակ նա աշխատում էր Nya Dagligt Allehanda և Svenska Dagblade պահպանողական թերթերում։ Լագերկրանցը 1940 թվականից աշխատել է Svenska Dagblade՝ նախ որպես արտահաստիքային  թղթակից, ապա՝ 1945-1951 թվականներին՝ որպես մշակույթի բաժնի խմբագիր։ Այդ ժամանակ էլ  նրա մոտ արտահայտվեցին մշակութային պահպանողականության որոշակի գծեր, չնայած նա նաև «զբաղվում էր ... մշակութային սաբոտաժով»՝ աջակցելով արմատական գրողներին։

Լագերկրանցը 1951 թվականին ստացավ փիլիսոփայության դոկտորի կոչում գրող  (և ազգական) Ագնես ֆոն Կրուզենշերնի մասին գրած աշխատության համար։ 1942-1950 թվականներին նա համագործակցել է Bonniers Litterära Magasin-ի («Bonniers» հրատարակչության գրական ամսագրի) հետ, 1944-1945 թվականներին եղել է Samtid och Framtid-ի («Այսօր և վաղը») խմբագրական խորհրդի անդամ,  1945-1947 թվականներին եղել է Vintergatan ամսագրի խմբագիրը, 1949-1951 թվականներին նա եղել է Ստոկհոլմի քաղաքապետարանում կազմակերպվող հասարակական դասախոսությունների պատասխանատու։ 1951-1960 թվականներին նա սկզբում աշխատել է Շվեդիայի այն ժամանակվա ամենամեծ թերթի Dagens Nyheter-ի մշակույթի բաժնի խմբագիր, որից հետո 1960-1975 թվականներին նույն  թերթի երկու գլխավոր խմբագիրներից մեկն էր  և պատասխանատու էր մշակույթի համար։

Գրող և գրական քննադատ

Պոեզիան և վաղ շրջանի ստեղծագործություններ    
Պատանեկության տարիներին Լագերկրանցը լուրջ հիվանդ էր տուբերկուլյոզով, ինչը իր արտացոլումն է գտել  նրա «Մահացած թռչուն» բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուում (1935)։ Իր բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուում նա ներկայացնում է բնության նուրբ քնարական նկարագրությունները և  մեղմ արտահայտված կրոնական դրսևորմամբ զգացմունքները։ Իր Թրուդի միակ վեպում  նա նկարագրում է կնոջ քայքայիչ հոգեկան հիվանդությունը ՝ ներշնչված մոր կլինիկական դեպրեսիաներով։ Մանկական ողբերգությունների դրդապատճառները առկա են նաև «Dikter från mossen» ժողովածուում («Բանաստեղծություններ տորֆե  ճահճից», 1943), որով հեղինակը հանդես եկավ  որպես «ներաշխարհ ունեցող հասուն բանաստեղծ, համառորեն ելք փնտրելով, գաղտնիքներով և հուսահատ ապրերումներով լի իրավիճակից, ինչը հաճախ ստեղծում էր ճշգրիտ և բարդ բանաստեղծություններ, որոնք տոգորված էին բյուրեղային պարզ ձևերով»։

Dagbok (Օրագիր) (1954) և  լրացված՝ Dikter och dagbok (Բանաստեղծություններ և օրագիր) (1955)  ստեղծագործությունները  իրենցից ներկայացնում են  բարձր որակի  բանաստեղծական և պատմողական սուբյեկտիվ ապրումների դրսևորումներ։ Linjer («Գծեր») բանաստեղծությունների ժողովածուն  աչքի է ընկնում ավանդական ձևերով և արտահայտում զգացմունքների խռովքով։ Linjer-ը «հանգեցնում էր այն գիտակցմանը, որ կյանքը իմաստ չունի առանց դրախտի»։ Ընթերցանության ժամանակ մենք մեզ պատկերացնում ենք «իրականության ծանր քարե աշխարհում»։ Linjer-ի թողարկմամբ Օլոֆ Լագերկրանցը վերջ է դնում բանաստեղծություններ գրելուն։ Հետագայում նա բացատրեց, որ պոեզիան իր համար մի տեսակ փախուստ էր իրականությունից. «Պոեզիան, որպես կյանքի հավերժ պահապանը և պաշտպանը, գայթակղություն էր դարձել, մինչդեռ իմ խիղճը ստիպում էր ինձ՝ քաղաքական կյանքում բացահայտ դիրք գրավել»։

Մենագրություններ գրողների մասին 
Ագնես ֆոն Կրուզենշենի (1951) թեզ-կենսագրությունը առաջինն է հայտնի գրողների կենսագրությունների շարքում, որ  գրվել  է Օլոֆ Լագերկրանցի կողմից։ Ագնես ֆոն Կրուզենշենի կենսագրությունը հիմնականում հիմնված է նրա մասին Լագերկրանցի հիշողությունների, նրանից հետո մնացած փաստաթղթերի և նրանց ընդհանուր ընտանեկան շրջապատի մարդկանց հիշողությունների  ուսումնասիրության վրա։   Ավելի ուշ գրված գրքերը, ներառյալ Սթիգ Դագերմանի, Դանթեի, Գունար Էկելեֆի Ավգուստ Ստրինբերգի և Ջոզեֆ Կոնրադակի կենսագրությունները («Jag bor i en anan värld men du bor ju i samma» «Ես ապրում եմ այլ աշխարհում, բայց դու նույնպես») տատանվում են  կենսագրության, ստեղծագործության ակունքների վերլուծության և քննադատական ակնարկների միջև, և մատչելի լեզվով շարադրման  և հնարավորություն տալիս ստեղծելու  բանաստեղծական ոճ ու մթնոլորտ։ 1961 թվականին լույս տեսավ շվեդ բանաստեղծներ գիրքը, որում Լագերկրանցը ի թիվս այլոց  ներկայացրել  էր  Վիկտոր Ռյուդբերգի, Գուստավ Ֆրյոդինգի, Էդիթ Սյոդերգրանի, Նիլս Ֆերլինի, Հարի Մարտինսոնի և Կարին Բոյեի դիմանկարների ուրվագծերը։

Գրական քննադատություն  
Օլոֆ Լագերկրանցը պատասխանատու է եղել 1946 թվականից Svenska Dagbladet թերթում պոեզիայի վերաբերյալ գրված  քննադատական հոդվածների համար, իսկ 1951 թվականին դարձել է Dagens Nyheter-ի մշակույթի բաժնի խմբագիրը և պատասխանատու էր  գրականության մեջ տեղի ունեցող նոր երևութների համար։ Այս պաշտոնում նա եզրակացություն է տվել հրապարակված շվեդական գրքերի մեծամասնության վերաբերյալ և գրել գրախոսականներ նորեկների և արդեն կայացած գրողների ստեղծագործությունների վերաբերյալ։

Լագերկրանցը հաճախ լավ ծանոթ էր այն հեղինակների հետ, որոնց ստեղծագործությունների վերաբերյալ  գրել էր  գրախոսականներ, ինչը չէր խանգարում, որ նա երբեմն քննադատի նրանց գրքերը։ Այնուհետև դա ազդեց այդ մարդկանց հետ հարաբերությունների վրա։ Այսպիսով, Լագերկրանցի և գրող և քննադատ Սվեն Ստուլպի միջև եղած վեճը ավելի թեժացավ նրանց քննադատական գրախոսականներից հետո։ 1964 թվականին Լագերկրանցը քննադատական գրախոսական  գրեց հանրաճանաչ հրապարակախոս  և Dagens Nyheter թերթի գլխավոր խմբագիր Հերբերտ Թինգսթենի հուշերի վերաբերյալ, ինչը հանգեցրեց նախկին ընկերների և գործընկերների միջև  հարաբերությունների խզմանը։

Որպես շվեդական խոշորագույն թերթի գրական քննադատ, Լագերկրանցը մեծ ազդեցություն ունեցավ այդ ժամանակ շվեդական մշակույթի հետագա զարգացման գործում տեղի ունեցած բանավեճերի վրա։ Լագերկրանցը միշտ գրախոսականներ էր գրում շատ անձնական տեսանկյունից, ինչը երբեմն հանգեցնում էր շատ կտրուկ բացասական հետևանքների։ Շրջապատի կողմից այն  ընկալվում էր այնպես, կարծես թե  ինքը լիովին չէր  գիտակցում, թե ինչ մեծ իշխանություն ունի որպես քննադատ։

Այլ աշխատանքներ 
1941 թվականին Möten med Bibeln  («Հանդիպում Աստվածաշնչի հետ»), հրապարակախոսական ուրվագծում Լագերկրանցը հարգանքով  է վերաբերվում քրիստոնեության հանդեպ, ինչը հետագայում վերածվեց    նրա նկատմամբ արմատապես բացասական վերաբերմունքի։ Նա նաև պնդում էր, որ քրիստոնեական բարոյականությունը «գրեթե ամբողջովին սխալ է»։

Լագերկրանցը գրել է երկու ինքնակենսագրական։ 1982 թվականին Min första krets-ը («Իմ առաջին շրջան») նա նկարագրում է իր մանկությունը,  որպես կարծրացած  սահմանափակումների և  ավանդույթների մի աշխարհ, որտեղ իշխում էր  հայրը, իր աննորմալ խստությամբ և կոշտությամբ։ 1990 թվականին լույս տեսած Ett år på sextiotalet («Մեկ տարի 1960-ական թվականներից»)  նա   նկարագրում է այն ժամանակները, երբ ինքը  աշխատել է «Dagens Nyheter»-ում։

Որպես մշակույթի բաժնի լրագրող՝ Լագերկրանցը գրել է բազմաթիվ հոդվածներ, որոնցից մի քանիսը հատուկ ուշադրության են արժանի, ինչպես, օրինակ, 1970 թվականին Չինաստանից գրած նրա հոդվածները։

Հրապարակախոսությունը և նրա ազդեցությունը շվեդական մշակույթի վրա

Հրապարակախոսություն   
Լագերկրանցին 1951 թվականին Dagens Nyheter-ում աշխատանքի է հրավիրել գլխավոր խմբագիր Հերբերտ Տինգստենը։ Հետագայում նրանց միջև համագործակցությունը հանգեցրեց նրան, որ 50-ականներին թերթն առաջատար տեղ գրավեց Շվեդիայի հասարակական և մշակութային կյանքում։

1960 թվականին, երբ Տինգստենը հրաժարական տվեց գլխավոր խմբագրի պաշտոնից, Լագերկրանցը դարձավ թերթի երկու գլխավոր խմբագիրներից մեկը, որը հիմնականում պատասխանատու էր մշակութային հարցերի համար։ Երկրորդ գլխավոր խմբագիր Սվեն-Էրիկ Լարսոնի հետ հարաբերությունները լարված  էին։ 1968 թվականին Լագերկրանցը պահանջեց, որ նա դառնա միակ գլխավոր խմբագիրը, հակառակ դեպքում նա կթողներ թերթը։ Անկախ մարմինը, Շվեդիայի գրողների միությունը և լրագրողների տեղական կազմակերպությունը ցանկություն հայտնեցին, որ նա մնա, բայց միևնույն ժամանակ, վերջինս շեշտեց, որ Լարսոնի դերը նույնպես շատ կարևոր է։ Արդյունքում ոչ մի փոփոխություն տեղի չունեցավ։ 1972 թվականին Լագերկրանցի հետ պայմանագիրը երկարաձգելուց առաջ շուրջ քառասուն լրագրողներ նամակ գրեցին` դեմ արտահայտվելով նրան, բայց միևնույն ժամանակ, մեծամասնությունը սատարեց նրան։

Ուժեղ էքսպանսիայի ժամանակաշրջանից հետո՝ սկսած 1970-ականներից, թերթը սկսում է կորցնել իր դիրքերը և շուկայի մասնաբաժինը՝ Svenska Dagbladet-ի հետ մրցակցությունում։ Այս անհաջողությունները սկսեցին վերագրվել ձախ ուղղությանը, որն առաջացավ Լագերկրանցի ղեկավարությամբ իրականացվող խմբագրական քաղաքականության բնագավառում։

Եվ եթե սկզբում նա լավ հարաբերություններ ուներ Բոննիերի ընտանիքի սեփականատերերի հետ, ապա հարաբերությունները Բոննիերների և հրատարակչության գործադիր տնօրեն Էրիկ Հուսի հետ հետագայում բավականին լարվեցին։ Ընտանիքի որոշ ներկայացուցիչներ իրենց դժգոհությունն արտահայտեցին Dagens Nyhete-ի հրապարակումների որակի վատթարացման վերաբերյալ, բայց մյուսները պաշտպանեցին  Լագերկրանցին,  որի արդյունքում խմբագրությունը պահպանեց ավանդական ազատությունը` գրելու այն, ինչ համարում է ճիշտ։

Ազդեցությունը շվեդական մշակույթի վրա      
Dagens Nyheter-ում նա համարվում էր գլխավոր դեմքերից մեկը, հատկապես 1960 թվականին գլխավոր խմբագիր դառնալուց հետո։ Ուլոֆ Լագերկրանցը շվեդական մշակույթի ամենաազդեցիկ մարդկանցից մեկն էր մինչև 1975 թվականին կենսաթոշակի անցնելը։

Գրական քննադատի դերում Լագերկանցն աջակցում էր «մշակութային արմատականությանը», քանի որ քննադատի կարծիքը անխուսափելիորեն արտացոլվում էր նրա գրախոսությունների մեջ։ Նա չէր ճանաչում որևէ հեղինակություն, ինչը արտացոլումն  է գտել նրա այսպես կոչված «trolöshetsdebatten» տեսակետում,  մշակութային ավանդույթների և հեղինակությունների նշանակության վերաբերյալ 1966 թվականի  ծավալուն մշակութային բանավեճում, որը հիմնականում ընթանում էր թերթերի էջերում, և արտացոլում նրա անզիջում դիրքորոշումը եկեղեցու դեմ։ Նա նաև փորձում էր թերթի մշակույթի էջը դարձնել բաց քննարկումների հրապարակ, որտեղ կարող էին տպագրվել ոչ միայն հասարակության մեջ գերակշռող տեսակետները, այլև, այնպիսի ձախ գրողների տեսակետներ, ինչպիսիք են Յորան Փալմը, Լարս Ֆորսելը, Լարս Յյուլենստենը։

Պաշտոնը ստանձնելուց հետո Լագերկանցը հեռացավ իր հակակոմունիստ նախորդ Տինգստենից, իսկ 1965 թվականից` «լիբերալիզմից»։ Լրագրողների Dagens Nyheter Myggan (Կոմար) ակումբի թերթում հրապարակված ելույթում նա բացատրեց, որ լիբերալ գծի մասին խոսակցությունը «միայն բառեր» և «անհեթեթություններ» են  և նա երբեք համակրանք չի ունեցել այդ ժամանակվա «լիբերալիզմի» հետ։ 1973 թվականին, երբ  թերթը պաշտոնապես հայտարարեց անկախություն ցանկացած քաղաքական կուսակցությունից, թերթի առաջին էջից հանվեց «լիբերալ» բառը։

Լագերկանցը հանդես եկավ «սեռական հեղափոխության» պաշտպանությամբ։ Գրող և լրագրող Սառա Լիդմանը թերթը անվանեց «Շվեդիայում պոռնոգրաֆիայի արգելքը ոչնչացնողներից մեկը»։ Երբ Բու Իերտսը դատապարտեց «անբարոյական» գրականությունը, Լագերկանցը այն անվանեց «ատելություն» և այն համեմատեց ֆաշիզմի հետ։

1960-ականների կեսերից ի վեր հասարակության հիմնական խնդիրներից մեկը վերաբերմունքն էր Վիետնամի պատերազմի նկատմամբ։ Լագերկանցը ոչ մի համակրանք չուներ ո՛չ հարավային Վիետնամի պատերազմի, ո՛չ էլ պարտիզանների հետ, ո՛չ Հյուսիսային Վիետնամի, կամ այս պատերազմում ԱՄՆ-ի դերի վերաբերյալ։ Նա համարում էր, որ աշխարհի իրադարձությունների վերաբերյալ արևմտյան աշխարհի տեսակետը մեծապես աղավաղվում է «արևմտյան գերակայությունը լրատվական ճակատում»։ Լագերկանցը այցելել է ԽՍՀՄ և Չինաստան և փորձել է օբյեկտիվ գնահատական տալ տեսածին իր զեկույցներում։ Նա հավատում էր, որ Խորհրդային Միությունը նկարագրվում էր միակողմանիորեն և հաճախ հանդես էր գալիս նրա պաշտպանությամբ։

Ուլոֆ Լագերկրանցի անձի քննադատություն  
Ուլոֆ Լագերկանցը միշտ պատրաստ էր պայքարելու և չէր կարող դիմակայել հակամարտություններին։ Հավանաբար դա էր պատճառը, որ նրա անհատականությունը միշտ չէ, որ ընկալվում է միանշանակ։ Քննադատաբար տրամադրված շվեդները կարծում էին, որ նա, հարձակվելով այնպիսի հարգված մարդկանց վրա, ինչպիսիք են Աստրիդ Լինդգրենը, Դագ Համարշոլդը և իր նախորդի` Հերբերտ Թինգսթենի վրա, առաջացնում է զայրույթ և դժգոհություն, ինչպես նաև նրա ամբարտավան դիտողություններն ուղղված են  այնպիսի կազմակերպությունների դեմ, ինչպիսիք են եկեղեցին, միապետությունը և Շվեդական ակադեմիան։ Նույնիսկ լիբերալիզմի և հակակոմունիզմի հանդեպ նրա վերաբերմունքը և Վիետնամի պատերազմի վերաբերյալ նրա չեզոք տեսակետը առաջացնում էին ուժեղ զգացողություններ բնակչության որոշակի շրջանակներում։

Որոշ հայտնի մարդիկ բավականին քննադատորեն էին խոսում Լագերկրանցի մասին։
 Սվեն Ստուլպեն 1980 թվականին հրատարակեց Ուլոֆ Լագերկանցի կենսագրությունը, որտեղ հիմնականում քննադատում է Լագերկանցին և հատկապես նրա աշխարհայացքը։ Ստուլպեն իր հակառակորդին նկարագրում էր  հետևյալ կերպ. «Նա բարոյական ապուշ էր, բայց ոչ հիմար»։ Սա մեջբերում է, որը վերցված է Կալիգուլա Վիկտոր Ռուդբերգի կենսագրությունից։ 
 Երբ Հարրի Մարտինսոնը և Էյվինդ Յոնսոնը ստացան Գրականության Նոբելյան մրցանակ, այդ որոշումը խստորեն քննադատվեց, այդ թվում՝ Լագերկանցի կողմից։ Շվեդական ակադեմիայի քարտուղար Լարս Յյուլենստենը պնդում էր, որ Մարտինսոնի նկատմամբ այս վերաբերմունքը դարձավ նրա ինքնասպանության պատճառ։ Բնութագրելով Լագերկանցին՝ Իյուլենստենը գրել է, որ նա նման է քնքուշ, մլավող կատվի, որը հանկարծ ամբողջ ուժով  ճանկերով կառչում է ձեռքին։

Ռուսերեն 
2006 թվականին Պրոգրես-Տրադիցիա հրատարակչության կողմից ռուսերեն լեզվով հրատարակվեց Լագերկանցի ամենահայտնի «Դժոխքից մինչև դրախտ։ Գիրք Դանթեի և նրա կատակերգության մասին» գիրքը։

Մատենագիտություն

Գեղարվեստական գրականություն 
 Den döda fågeln, («Мёртвая птица»), 1935 (բանաստեղծություններ)
 Den enda sommaren 1937 (բանաստեղծություններ)
 Trudi, («Труди»), 1939 (роман)
 Dikter från mossen, («Стихи из торфяного болота»), 1943 (բանաստեղծություններ)
 Dikter och dagbok, («Стихи и Дневник»), 1955 (сборник стихов)
 Linjer, («Линии»), 1962 (բանաստեղծություններ)
 Стихи 1935—1962 1964
 En blödande ros 1991 (избранные стихи)

Ինքնակենսագրական 
 Min första krets, («Мой первый круг»), 1982
 Ett år på sextiotalet, («Один год из 1960-х»), 1990

Էսսեներ, հոդվածներ և այլն 
 Möten med bibeln, («Встреча с Библией»), 1941
 Om kärlek 1946
 Fågelropet ur dimman 1947 (эссе)
 Dagbok 1954
 Ensamheter i öst och väst 1961 (ճանապարհորդի գրառումներ)
 Opinionslägen 1968 (избранные статьи в Dagens Nyheter)
 Tröst för min älskling 1971
| width="50%" valign="top" |
 Enhörningen 1977
 Om konsten att läsa och skriva 1985
 Mina egna ord 1994 (избранные статьи в Dagens Nyheter)

Գրական աշխատանքներ 
 Jungfrun och demonerna 1938 (ստեղծագործություն Էրիկ Կարլֆելդտի մասին)
 Studieplan i svensk lyrik 1950
 Agnes von Krusenstierna («Ագնես ֆոն Կրուզենխերնա»), 1951
 Stig Dagerman, 1958
 Svenska lyriker («Շվեդ բանաստեղծներ»), 1961
 «От Ада до Рая. Книга о Данте и его комедии», 1964, ռուսերեն, 2006
 Den pågående skapelsen 1966 (Նելլիի Զակսի մասին)
 Att finnas till, 1970 (Ջեյմս Ջոյսի մասին)
 Tretton lyriker och Fågeltruppen, 1973
 Från Aeneas till Ahlin, 1978
 August Strindberg, 1979
 Eftertankar om Strindberg, 1980
 Färd med mörkrets hjärta, 1987 (Ջեզեֆ Կոնրադի մասին)
 Att läsa Proust,1992
 Jag bor i en annan värld men du bor ju i samma, («Ես այլ աշխարհում եմ ապրում, ինչպես և դու»), 1994, (Գուննար Էկեյոֆի մասին)
 Dikten om livet på den andra sidan, 1996 (Էմմանուիլ Սվեդենբորգի մասին)

Պարգևներ և ձեռքբերումներ

Ծանոթագրություններ

Տպագիր աղբյուրներ

Հավելյալ գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 Caj Lundgren: En betydande kulturpersonlighet har gått ur tiden SvD 23 juli 2002

Շվեդ գրաքննադատներ
Շվեդ գրողներ
Շվեդ բանաստեղծներ
Շվեդ խմբագիրներ
20-րդ դարի խմբագիրներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով