Պրոնատոր համախտանիշ

Պրոնատոր համախտանիշը միջնակ նյարդի կոմպրեսիոն նեյրոպաթիա է արմնկի մակարդակում։ Այն հազվադեպ զուգակցված է դաստակի մակարդակում նյարդի կոմպրեսիայի (կարպալ թունելի համախտանիշ) կամ միջնակ նյարդի առաջային միջոսկրային ճյուղի իզոլացված վնասման (առաջային միջոսկրային համախտանիշ)։

Ախտանշաններ 

Միջնակ նյարդի կոմպրեսիան արմնկի կամ նախաբազկի պրոքսիմալ հատվածի շրջանում կարող է առաջացնել ցավ և/կամ թմրածութուն միջնակ նյարդի դիստալ հատվածներում, և առաջային միջոսկրային ճյուղով ներվավորվող մկանների թուլություն՝ բթի երկար ծալիչ, մատների խորանիստ տարածիչ և քառակուսի վարհակիչ։

Պատճառները 

Ամենահաճախ հանդիպող պատճառը նյարդի կոմպրեսիան է կլոր վարհակիչ մկանի երկու գլխիկների միջև։ Այլ պատճառներ են հանդիսանում մակերեսային ծալիչի ֆիբրոզ աղեղիով կամ երկհլխանի մկանի ջլոնի հաստացումով ճնշումից⁠:

Անատոմիա 

Միջնակ նյարդը անցնում է արմնկափոսով և կլոր վարհակիչ մկանի երկու գլխիկների միջև դեպի նախաբազուկ։ Այնուհետև այն անցնում է մատների մակերեսային ծալիչ և մատների խորանիստ ծալիչ մկանների միջև դեպի կարպալ թունել։

Այն նյարդավորում է նախաբազկի և ձեռքի ծալիչ մկանների մեծ մասը։ Դրա զգացող կոմպոնենտը նյարդավորում է ափի մաշկը, բութը, ցուցամատը, միջնամատը և մատնեմատի կեսը, և դաստակի ոսկրերը։

Նախաբազկի պրոքսիմալ հատվածում նրանից սկիզբ է առնում առաջային միջոսկրային նյարդը, որը նյարդավորում է բթի ծալիչ, մատների խորանիստ ծալիչ, քառակուսի վարհակիչ մկանները և վերջանում է դաստակի ոսկրերի վրա, այսինքն կարպալ թունելում։ Միջնակ նյարդի պրոքսիմալ կոմպրեսիան հանգեցնում է այս երեք մկանների թուլության, և կարող է առաջացնել դաստակի ցավ, զգացող նյարդի սեղմումով դաստակի ոսկրերի գլխիկներին։

Ախտորոշում 

Բնորոշ ֆիզիկական բնորոշիչ է հանդիսանում միջնակ նյարդի պրոքսիմալ հատվածի ցավոտությունը, որը խորանում է նախաբազկի պրոնացիայի ժամանակ։

Բթի երկար ծալիչ և մատների երկար ծալիչ մկանները թույլ են, ինչը հանգեցնում է մատների շարժումների խանգարման։ Այդպիսով դրսևորվում է առաջային միջոսկրային նյարդի ախտահարումը։

Զգայական խանգարոմներ կարող են լինել առաջին երեք մատների և ափի շրջանում, ցույց տալով միջնակ նյարդի պրոքսիմալ ախտահարումը ձեռքի ծալիչների արգելանից վեր։

Պրոնատոր համախտանիշի կլինիկական և էլեկտրոֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները տարբերվում են Կարպալ թունելի համախտանիշից և Առաջային միջոսկրային համախտանիշից։ Կոմպրեսիայի լոկալիզացիան մեծ նշանակություն ունի բուժման տակտիկան որոշելու հարցում։

Միջնակ նյարդի հաղորդականության արագությունը նախաբազկի պրոքսիմալ հատվածներում կարող է դանդաղ լինել, բայց դիստալ լատենտ և զգայական նյարդի գործողության պոտենցիալը դաստակի շրջանում նորմայի մեջ է լինում։

Չնայած ՄՌՇ կարող է վիզուալիզացնել կլոր վարհակիչ մկանի ատրոֆիա, ախտահարված մկանների դեներվացիայի հետևանքով, նրա դերը պրոնատոր համախտանիշի գնահատման հարցում միանշանակ չէ⁠:

Եթե ԷՆՄԳ և ՄՌՇ հետազոտությամբ հայտնաբերվում է կլոր վարհակիչ և դաստակի ճաճանչային ծալիչ մկանների խնդիր, սա նշանաում է, որ նյարդի ախտահարուը գտնվում է կա՛մ արմունկի մակարդակին, կա՛մ դրանից վեր, քանի որ այս մկանների նյարդավորումը արմնկային շրջանից վեր է առանձնանում։

Բուժում 
Կորտիկոստերոիդների ներարկումները կլոր վարհակիչ մկանի մեջ կարող են բերել ախտանշանների թեթևացման։

Մերսումային թերապիան նույնպես կարող է թեթեևացնել այս հիվանդությամբ տառապող որոշ անհատների ախտանշանները։

Վիրաբուժական դեկոմպրեսիան կարող է օգուտ տալ որոշ դեպքերում։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Ծայրամասային նյարդային համակարգի հիվանդություններ
Համախտանիշներ