Ռոբերտ Ուայզ

Ռոբերտ Էրլ Ուայզ (, ), ամերիկացի ռեժիսոր և պրոդյուսեր, «Օսկար» մրցանակի քառակի դափնեկիր։

Կենսագրություն 
Ռոբերտ Ուայզը ծնվել է 1914 թվականին Ինդիանա նահանգում։ 1940 թվականին նա սկսել է աշխատել RKO Pictures կինոընկերությունում որպես մոնտաժող և 1942 թվականին առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի «Քաղաքացի Քեյնը» ֆիլմի համար՝ «Լավագույն մոնտաժ» անվանակարգում։ Ուայզի ռեժիսորական դեբյուտը 1944 թվականի սարսափ ֆիլմն էր՝ «Կատու մարդկանց անեծքը»։ 1959 թվականի «Ես ուզում եմ ապրել» ֆիլմի համար նա առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի «լավագույն ռեժիսոր» անվանակարգում։

Ուայզը մրցանակ ստացել է 1962 թվականին, երբ «Վեստսայդյան պատմություն» մյուզիքլը, որը նա նկարահանել է Ջերոմ Ռոբինսի հետ համատեղ, արժանացել է «Օսկարի»՝ որպես լավագույն ֆիլմ։ Ուայզն ու Ռոբինսը հաղթել են նաև «լավագույն ռեժիսոր» անվանակարգում։ Ուայզի խոշոր կոմերցիոն հաջողությունը 1965 թվականի «Երաժշտության հնչյունները» երաժշտական ֆիլմն է, որն արժանացել է հինգ «Օսկարի»։ Նրա 1966 թվականի «Հրետանավակ» դրաման առաջադրվել է Ամերիկյան կինոարվեստի ակադեմիայի միանգամից 8 պարգևների, սակայն արդյունքում ոչ մի ոսկե արձանիկ չի ստացել։ Ռեժիսորի հետագա դերերն ավելի քիչ հաջող են եղել, և Ուայզի ամենաակնհայտ ուշ աշխատանքներից մեկը 1971 թվականի գիտաֆանտաստիկ ֆիլմն է՝ ««Անդրոմեդի» շտամմը»՝ Մայքլ Քրայթոնի վեպի հիման վրա, և պատմական աղետ ֆիլմը՝ «Հինդենբուրգը» (1975)։

1971 թվականից մինչև 1975 թվականն Ուայզը զբաղեցրել է Ամերիկայի ռեժիսորների գիլդիայի նախագահի պաշտոնը, իսկ 1985 թվականից մինչև 1988 թվականը եղել է ամերիկյան Կինեմատոգրաֆիական արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի նախագահը։ 

Ռոբերտ Ուայզը մահացել է 2005 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Լոս Անջելեսում, սրտի կաթվածից։

Մրցանակներ 
«Օսկար» մրցանակ
 1962՝ լավագույն ռեժիսոր («Վեստսայդյան պատմություն»), Ջերոմ Ռոբինսի հետ միասին
 1962՝ լավագույն ֆիլմ («Վեստսայդյան պատմություն»)
 1966՝ ավագույն ռեժիսոր («Երաժշտության հնչյուններ»)
 1966՝ լավագույն ֆիլմ («Երաժշտության հնչյունները»)
 1967՝ Իրվինգ Թալբերգի անվան մրցանակ

Ֆիլմագրություն 
Ռեժիսոր
 1944՝ Օրիորդ Ֆիֆի / Mademoiselle Fifi
 1944՝ Կատու մարդկանց անեծքը / The Curse of the Cat People
 1945՝ Մարմնի գող / The Body Snatcher
 1948՝ Արյուն լուսնի վրա / Blood on the Moon
 1948՝ Առեղծված Մեքսիկայում / Mystery in Mexico
 1950՝ Երեք գաղտնիք / Three Secrets
 1950՝ Արևմուտքի երկու դրոշներTwo Flags West
 1951՝ Այն օրը, երբ երկիրը կանգ առավ / The Day the Earth Stood Still
 1951՝ Տուն հեռագրական բլրի վրա / The House on Telegraph Hill
 1952՝ Ինչ–որ բան թռչունների համար / Something for the Birds
 1952՝ Քաղաքը գերության մեջ / The Captive City
 1953՝ Այնքան մեծ / So Big
 1953՝ Նպատակ–Գոբի / Destination Gobi
 1953՝ Անապատի առնետներ / The Desert Rats
 1954՝ Վարչական իշխանություն / Executive Suite
 1956՝ Այնտեղ ինչ-որ մեկը սիրում է ինձ / Somebody Up There Likes Me
 1956՝ Հարգանքի տուրք չարագործին / Tribute to a Bad Man
 1957՝ Մինչև դրանք չեն լողում / Until They Sail
 1957՝ Անձրևոտ գիշեր / This Could Be the Night
 1958՝ Գնա լոռ, գնա խորը / Run Silent, Run Deep
 1958՝ Ես ուզում եմ ապրել / I Want to Live!
 1959՝ Գործողություն վաղվա օրվա դեմ / Odds Against Tomorrow
 1961՝ Վեստսայդյան պատմություն / West Side Story
 1962՝ Երկուսը ճոճանակի վրա / Two for the Seesaw
 1963՝ Հետապնդողը / The Haunting
 1965՝ Երաժշտության հնչյուններ / The Sound of Music
 1966՝ Հրետանավակ / The Sand Pebbles
 1968՝ Աստղ / Star!
 1971՝ «Անդրոմեդի» շտարմը / The Andromeda Strain
 1973՝ Երկուսը / Two People
 1975՝ Հինդենբուրգ / The Hindenburg
 1977՝ Ուրիշի դուստրը / Audrey Rose
 1979՝ Աստղային ճանապարհ / Star Trek: The Motion Picture
 1986՝ Իմաստություն / Wisdom
 2000՝ Ամառային փոթորիկ / A Storm in Summer

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկացի ռեժիսորներ
Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Օսկարակիրներ
Լավագույն ռեժիսոր Օսկարի մրցանակակիրներ
Ամերիկացի կինոարտադրողներ
Կաթվածից մահացածներ