Աբդելկեբիր Խաթիբի

Աբդելկեբիր Խաթիբի (, ), մարոկկոացի փիլիսոփա, սոցիոլոգ, բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, գրաքննադատ, էսսեիստ։ Գրել է ֆրանսերեն։

Կենսագրություն 
Աբդելկեբիր Խաթիբին ծնվել է 1938 թվականի փետրվարի 11-ին։ Մանուկ հասակում կորցրել է հորը։ 12 տարեկանում սկսել է արաբերեն բանաստեղծություններ գրել, հետո անցել է ֆրանսերենի, որն էլ նրա համար դարձել է գրական լեզու։ Ստեղծագործություններն ուղարկել է ռադիո և թերթերի։ Սովորել է Մարաքեշում, Կասաբլանկայում։ 1959 թվականից Սորբոնի համալսարանում ուսումնասիրել է սոցիոլոգիա և փիլիսոփայություն, այնտեղ պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն մաղրեբի վեպի վերաբերյալ 1965 թվականին (հրատարակվել է 1968 թվականին)։ Կրել է կարմիր մայիսի և 1960-ական թվականների հակամշակույթի ազդեցությունը։ Վերադառնալով Մարոկկո ՝ ակտիվորեն հանդես է եկել որպես հետազոտող, մանկավարժ, հասարակական գործիչ, գրականագետ։ Եղել է Ռաբատի սոցիոլոգիայի ինստիտուտի տնօրենը 1966 թվականից մինչև ինստիտուտի փակումը 1970 թվականին։ 1971 թվականին հրատարակել է առաջին վեպը։ 1979 թվականին գլխավորել է Ռաբատի համալսարանին կից գիտական հետազոտությունների ինստիտուտը։

Մահացել է 2009 թվականի մարտի 16-ին սրտամկանի ինֆարկտից։

Ստեղծագործություններ 
 Մաղրիբյան վեպ, ակնարկ / Le Roman maghrébin, Paris, Maspéro, 1968 (վերահրատ.՝ 1979)
 Bilan de la sociologie au Maroc (1968)
 Études sociologiques sur le Maroc (1971)
 Դաջված հիշողություն, վեպ / La Mémoire tatouée, Paris, Denoël, 1971 (վերահրատ.՝ 1979)
 Սեփական անվան վերքը, էսսե / La Blessure du nom propre, Paris, Denoël, 1974 (վերահրատ.՝ 1986)
 Vomito blanco (Le sionisme et la conscience malheureuse), essai, 1974
 Le Lutteur de classe à la manière taoïste, poésie, Paris, Sindbad, 1976
 Արյան գիրքը, վեպ / Le Livre du sang, Paris, Gallimard, 1979 (վերահրատ.՝ 1986)
 Մարգարեն ծածկոցի ներք, պիես / Le Prophète voilé, Paris, L’Harmattan, 1979
 Հազարերեքերորդ գիշերվա մասին, էսսե/ De la mille et troisième nuit, Rabat, SMER, 1980
 Սերը երկու լեզվով, վիպակ/ Amour bilingue, Montpellier, Fata Morgana, 1983
 Մաղրիբը հոգնակի թվով, էսսե / Maghreb pluriel, Paris, Denoël, 1983
 Le Même Livre, Correspondance avec J. Hassoun, Paris, Éditions de l’Éclat, 1985
 Նվիրվում է եկող տարվան, բանաստեղծություններ / Dédicace à l’année qui vient, Montpellier, Fata Morgana, 1986
 Օտարի կերպարը ֆրանսիական գրականության մեջ/ Figures de l’étranger (dans la littérature française), essai, Paris, Denoël, 1987
 Par-dessus l'épaule, essai, Paris, Aubier, 1988
 Սիոնիզմի պարադոքսները, էսսե / Paradoxes du sionisme, Rabat, Al Kalam, 1989
 Ամառը Ստոկհոլմում, վեպ / Un été à Stockholm, Paris, Flammarion, 1990
 Penser le Maghreb, essai, Rabat, SMER, 1993
 Ռաբաթյան եռանկար, վեպ / Triptyque de Rabat, Paris, Noël Blandin, 1994
 Գեղագրության արվեստն իսլամում, էսսե / L’Art calligraphique de l’sslam, avec Mohamed Sijelmassi, Paris, Gallimard, 1994
 Նշանից դեպի կերպար, էսսե / Du signe à l’image, avec Ali Amahan, livre d’art sur le tapis marocain, Casablanca/Milan, Lak International, 1995
 L’Alternance et les Partis politiques, essai, Casablanca, Eddif, 1999
 Ուրիշի լեզուն, էսսե / La Langue de l’autre, New York, Les Mains secrètes, 1999
 Vœu de silence, essai, Paris, Al Manar, 2000
 Ժամանակակից արաբական արվեստ, էսսե / L’Art contemporain arabe, Paris, Al Manar, 2001
 Մարմինն Արևելքում, էսսե / Le Corps oriental, Paris, Hazan, 2002
 Սիրահարված նկարչի ճանապարհորդությունը, վեպ / Pèlerinage d’un artiste amoureux, Paris, Éditions du Rocher, 2003 (վերահրատ.՝ 2006)
 Aimance, poésie, Paris, Al Manar, 2004
 Correspondance ouverte, avec G. EL Khayat, Rabat, Marsam, 2004
 Féerie d’un mutant, récit, La Serpent à plumes, 2005
 Պոետական քառյակ, էսսե / Quatuor poétique, Paris, Al Manar, 2006
 Ժակ Դերիդան՝ ինչպես կա, էսսե/ Jacques Derrida, en effet, Paris, Al Manar, 2007
 Գրողն ու նրա ստվերը / Le Scribe et son ombre, Paris, Éditions de La Différence, 2008

Ամփոփիչ հրատարակություններ 
Երկեր 3 հատորով / Œuvres de Abdelkébir Khatibi, tome I: Romans et récits, tome II: Poésie de l’Aimance, tome III: Essais, Paris, Éditions de La Différence, 2008 (Ժակ Դերիդայի և Ռոլան Բարտի նախաբանով)

Ճանաչում 
 Ֆրանսիական ակադեմիայի մեծ մրցանակը (1994), 
 Մարոկկոյի մեծ մրցանակ (1998), 
 Միջերկրածովյան Աֆրիկայի / Մաղրիբի մրցանակը (2003), 
 Ֆրանսիայի գրողների միության մրցանակ (2008, առաջին անգամ շնորհվել է արաբ հեղինակի)։

Խաթիբիի գրքերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով, այդ թվում՝ ճապոներեն

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 
 
 
 
 
 

Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
20-րդ դարի գրողներ
21-րդ դարի գրողներ
Ֆրանսալեզու գրողներ
Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
Գիտնականներ այբբենական կարգով
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով