Թեդրոս Հեբրեյեսուս

Թեդրոս Ադհանոմ Հեբրեյեսուս (, ,  եթովպիացի պետական գործիչ,  2012—2016 թվականներին եղել է Եթովպիայի արտաքին գործերի նախարարը,  Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գլխավոր տնօրեն։

Կենսագրություն 
Ծնվել է ճարտարագետի ընտանիքում, 1986 թվականին ավարտել է Ասմարայի համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետի  բակալավրատը և աշխատանքի անցել Եթովպիայի առողջապահաության նախարարությունում՝ որպես լաբորանտ։

1991 թվականին Մենգիստու Հայլե Մարիամի ղեկավարած Եթովպիայի կառավարության  ռեժիմի անկումից հետո Թեդրոս Հեբրեյեսուսը հնարավորություն է ստացել կրթությունը շարունակելու արտասահմանում։ 1992 թվականին ավարտել է Լոնդոնի համալսարանի մագիստրատուրան՝ «ինֆեկցիոն հիվանդությունների իմունոլոգիա»  մասնագիտացմամբ։ 2000 թվականին ստացել է Նոթինգեմի համալսարանի դոկտորի կոչում՝ «հասարակական առողջապահություն» մասնագիտացմամբ։ Նրա դիսերտացիան նվիրված է եղել  Եթովպական շրջան Տիգրայում մալարիայի դեմ պայքարին։ Նա արժանացել է «Տարվա լավագույն հետազոտող» կոչմանը։ Արժանացել է  ամերիկյան հասարակության արևադարձային բժշկության և հիգիենայի պաշտպանի կոչմանը (2000)։ Դանիայում և Շվեդիայում լրացուցիչ կրթական կուրսեր է անցել։ 

2001—2003 թվականներին գլխավորել է Տիգրայ շրջանի առողջապահական դեպարտամենտը։ 2003 թվականին նշանակվել է Եթովպիայի առողջապահության  նախարարի տեղակալ։

2005—2012 թվականներին նշանակվել է Եթովպիայի առողջապահության նախարար։ Այդ պաշտոնում երկրի առողջապահության ոլորտում բարեփոխումներ է կատարել, որի նպատակը եղել է  բժշկական օգնության հասանելի դարձնելը։ Այդ ընթացքում ստեղծվել է 3,5 հազար առողջապահական կենտրոն և 16 հազար բուժկետ, յոթ անգամ ավելացել է  առողջապահության աշխատակիցների թիվը (16,5 հազարից մինչև 115 հազար), ավելացել է բուժ․ ուսումնական հաստատությունների թիվը դրանց շրջանավարտների թիվը (120-ից մինչև 3 հազար բժիշկ ամեն տարի)։ Կազմակերպել է օտարերկրյա ներդրումների հոսքը դեպի բժշկական բնագավառ, մասնավորապես, Քլինտոն և Բիլ և Մելինդա Գեյթս ընտանիքների ֆոնդերից։ Նրա գործունեության արդյունքում մանկական մահացությունը նվազել է  երկու երրորդով, ՄԻԱՎ վարակակիրները՝ 90 %-ով, մալարիայից մահացությունը՝ 75 %, տուբերկուլիոզից՝ 64 %։ 2010 թվականին ՄԱԿ-ը Եթովպիան ճանաչել է հազարամյակի նպատակների զարգացման ամենահաջող պետություն (2000—2015)։

2012-2014 թվականների եղել է Հարվարդի համալսարանի կոնսուլտացիոն խորհրդի անդամ,

2012—2016 թվականներին Թեդրոս Հեբրեյեսուս դարձել է Եթովպիայի արտաքին գործերի նախարար։ 2013 թվականին գլխավորել է Աֆրիկյան միության խորհուրդը։ 2015 թվականին  մասնակցել է  միջազգային կոնֆերանսին, որի նպատակը Ադիս Աբեբայի ֆինանսական զարգացումն էր։

Հանդիսանում է առողջապահության 60-րդ համաշխարհային ասամբլեայի նախահագը (2007), ԱՀԿ 56-րդ նստաշրջանում աֆրիկյան երկրների ներկայացուցիչ (2007), ներգրավված է եղել վակցինացիայի և իմունիզացիայի համընդհանուր դաշնության կազմում (2008—2009), գլխավորել է  «AIDS Watch Africa» կազմակերպությունը (2013)։

2016-2017 թվականներին եղել է Եթովպիայի վարչապետի հատուկ խորհրդականը։

2017 թվականից գլխավորում է  Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գլխավոր տնօրենի պաշտոնը։  Այս պաշտոնում նա ուշադրություն է դարձրել ԱՀԿ-ի բարեփոխումներին,  առողջության ոլորտում արտակարգ իրավիճակների, կանանց, երեխաների և դեռահասների առողջությունը, կլիմայի փոփոխության և շրջակա միջավայրի ազդեցությունը մարդու առողջության վրա խնդիրներին, մասնագիտացել է մալարիայի ուսումնասիրության մեջ, համահեղինակ է բազմաթիվ  հրապարակումների։

Մրցանակներ և կոչումներ 
Սերբիայի դրոշի շքանշան
Առաջին ոչ ամերիկացին, որն արժանացել է Ջիմի և  Ռոզալին Քարթերների անվան հումանիտար մրցանակին (2001)
«Women Deliver»  միջազգային հասարակական կազմակերպության մրցանակ կանանց առողջության մեջ ունեցած ներդրման (2016)
Անկոտրում աշխատանքի մրցանակ՝ Կանանց առողջության մեջ ունեցած ներդրման
Լոնդոնի Հիգիենայի և արևադարձային բժշկության դպրոցի պատվավոր անդամ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Huffington Post blogs by Tedros Adhanom
Ministry of Foreign Affairs - MoFA 
Tedros Adhanom Ghebreyesus - Roll Back Malaria
Tedros Adhanom Ghebreyesus - Every Woman Every Child 
Tedros Adhanom Ghebreyesus, Minister of Foreign Affairs, Ethiopia
Tedros Adhanom Ghebreyesus | The Forum at Harvard School of Public Health
WHO: Appointment of Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus as new WHO Director-General

 
Եթովպիայում ծնվածներ
Լոնդոնի համալսարանի շրջանավարտներ
ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ
Աֆրիկայի երկրների քաղաքական գործիչներ
Արտաքին գործերի նախարարներ