Դիք Ֆրանս Սվաաբ

Դիկ Ֆրանս Սվաաբ (, )՝ հոլանդացի նյարդաբան, մասնագիտացած է ուղեղի հետազոտության մեջ, գրող և հրապարակախոս։

Մասնագիտական կարիերա 
Դիկ Սվաաբը ստացել է իր միջին մասնագիտական կրթությունը՝ 1963 թվականին ավարտելով Ամստերդամի ճեմարանը։ 1968 թվականին Ամստերդամի համալսարանում պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիան, իսկ 1970 թվականին ստացել է՝ դոկտորի կոչում։ Դիկի Գիտական գործունեության ուղղության ընտրությունը տեղի է ունեցել բավականին պատահական։ Ուսման ընթացքում ուսանողները հնարավորություն են ունեցել զբաղվել հետազոտական աշխատանքով կամ դեղագործության ոլորտում, կամ ուղեղի գործունեության ոլորտում։ Ուղեղի հետազոտողների խմբում դատարկ տեղ լինելու պատճառով միացել է այդ խմբին։ 

1975 թվականից աշխատել է Նիդերլանդների թագավորական գիտությունների ակադեմիային կից Նիդերլանդների գլխուղեղի ինստիտուտի փոխտնօրեն, իսկ 1978 թվականից մինչեւ 2005 թվականը եղել է տնօրենը։ 1979 թվականից Ամստերդամի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի նյարդաբանության պրոֆեսոր է։ 1985 թվականին Դիք Սվաաբը հիմնադրել է Նիդեռլանդների նյարդաբանության ինստիտուտի մաս կազմող Նիդեռլանդների ուղեղի բանկը (NHB), ինչը հնարավորություն է տալիս զգալիորեն հեշտացնել ուղեղի հիվանդությունների ուսումնասիրությունը։

Հետազոտության հիմնական ուղղություններ 
Դիկ Սվաբը առավել հայտնի է ուղեղի անատոմիայի և ֆիզիոլոգիայի ոլորտում իր ուսումնասիրություններով։ Մասնավորապես, ուսումնասիրելով մոր արգանդի տարբեր հորմոնալ և կենսաքիմիական գործոնների ազդեցության խնդիրները պտղի ուղեղի զարգացման վրա։ 

Դիք Սվաաբի գործունեության մեկ այլ ուշագրավ ոլորտ է ուղեղի անատոմիայի վրա սեռական դիմորֆիզմի ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Հայտնի են նաև համասեռամոլությանը վերաբերող նրա աշխատանքները և եզրակացությունները, որոնց նա եկել է այս թեմայով զբաղվելիս. Համասեռամոլությունը օրգանիզմի կենսաբանական հատկությունների դրսևորում է, որը որոշվում է գենետիկ կամ այլ բնածին գործոններով։ Ներկայումս նրա գործունեությունը կապված է Ալցհայմերի հիվանդության ուսումնասիրության հետ։ 

Դիք Սվաաբի բազմամյա գիտական գործունեության արդյունքներից մեկը նրա պնդումն է, որ մարդու հոգեկան էությունը լիովին որոշվում է գլխուղեղի ֆիզիկական և քիմիական գործընթացներով։ Այսինքն, ճիշտ է ենթադրել, որ ուղեղը մարդ է։ 

Դիք Սվաաբը հայտնի է նաև իր հակակրոնական հայացքներով։ Նա հետևողականորեն պաշտպանում է «Հոգի» կամ «Սուրբ Հոգի» երևույթների գոյության անհնարինությունը, ինչը բազմիցս բացասական արձագանք է ստացել տարբեր կրոնական խմբերի կողմից։

Գիտական նվաճումներ և մրցանակներ 
Դիք Սվաաբը ստացել է բազմաթիվ գիտական մրցանակներ։ Ներկայումս նրա ուսանողներից 14ը արդեն դասախոսներ են։ Նա ուղեղի հետազոտության մի շարք ամսագրերի խմբագիր է և բազմաթիվ հրապարակումների հեղինակ։ H–գործակցով Դիք Սվաաբի ինդեքսը 2013 թվականի վերջին եղել է 70։ 

1998 թվականին Դիք Սվաաբն իր գիտական նվաճումների համար Նիդեռլանդների թագուհի Բեատրիսը պարգևատրել է Նիդեռլանդների առյուծի շքանշանով։ 

2011 թվականին Դիք Սվաաբի գիտահանրամատչելի գիրքը՝ «Մենք ենք մեր ուղեղը։ Արգանդից մինչև Ալցհայմեր»-ը դարձել Է Նիդեռլանդների բեսթսելեր՝ չորրորդ հորիզոնականը զբաղեցնելով ամենավաճառվածների տասնյակում։

Մտքեր Սվաաբից 

 Իմ կարծիքով, «համասեռամոլության քարոզչության» վրա արգելք մտցնելը մոտավորապես նույնն է, ինչ արգելել շագանակագույն աչքերի կամ բարձրահասակների քարոզչությունը։ 
 Հոգեբանների մեծ մասը գտնվում է ոչ թե բանտում, այլ միջազգային ընկերությունների և բանկերի բարձրագույն ղեկավարության մեջ կամ քաղաքական գործիչների շրջանում։ Նրանք երբեք իրենց մեղավոր չեն զգում, հեշտությամբ ոչնչացնում և գողանում են։ Նրանք են մեղավոր համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի համար։ Նման մարդիկ օգտակար են որոշ ընկերություններ վերակազմավորելու համար, բայց նրանք չեն կարող երկար ժամանակ մնալ իշխանության մեջ։

Ծանոթագրություններ 

 
Հոլանդացի բժիշկներ
Հոլանդացի գիտնականներ
Հոլանդացի գրողներ
Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ