Նաթան Լերներ

Նաթան Օզիասովիչ Լերներ (, ), խորհրդային ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր, սցենարիստ և բեմադրող նկարիչ։

Կենսագրություն 
Նաթան Լերները ծնվել է 1932 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Բաքվում, Օզիաս Մոիսեևիչ Լերների ու Ռեվեկկա Իսահակովնա Լերների ընտանիքում։ 1953 թվականին Մոսկվայի 1905 թվականի անվան շրջանային գեղարվեստական ուսումնարանն ավարտելուց հետո երկու տարի սովորել է Մոսկվայի Վ. Սուրիկովի անվան պատական գեղարվեստական ինստիտուտում, ապա տեղափոխվել Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի գեղարվեստի ֆակուլտետ, որն ավարտել է 1959 թվականին։ Ստացել է մուլտիպլիկացիոն կինոյի նկարչի մասնագիտություն։

1960 թվականից Նաթան Լերները եղել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայի բեմադրող նկարիչ։ Աշխատելով առաջատար խորհրդային ռեժիսորների հետ, ինչպիսիք էին Միխայիլ և Վերա Ցեխանովսկիները («Աղվեսը, կուղբն ու մյուսները» (1960) և «Վայրի կարապները» (1962) լիամետրաժ մուլտֆիլմը), Եֆիմ Գամբուրգը («Լրտեսական կրքեր» (1967) և «Տեսակի ծագումը» (1966) և այլք, անցել է մուլտիպլիկացիայի լավագույն դպրոցը։

Որպես ռեժիսոր՝ Նաթան Լերներն իր նորամուտը կատարել է «Տաջիկֆիլմ» ստուդիայում, որտեղ 1972 թվականին նկարահանել է «Աֆենդին, ավանակն ու  գողերը» ֆիլմը։ 1973 թվականից աշխատել է «Մուլտհեռուստաֆիլմում»՝ «Էկրան» ստեղծագործական միությունում։ Նոր ստուդիայում իրականացրած առաջին ռեժիսորական աշխատանքները, որ միանգամից հաջողություն է ունեցել գործընկերների շրջանում և արժանացել ժողովրդականության հանդիսատեսի շրջանում, եղել են նախկինում «Մուլտհեռուստաֆիլմում» թողարկված «Մյունխհաուզենի արկածները» մինի սերիալի երկու սերիաները՝ «Դիպուկ կրակոց» (, 1973) և «Սիրամարգ» (, 1974)։

1980-ական թվականների սկզբին Նաթան Լերները տարվել է տիկնիկային ֆիլմերի ստեղծմամբ և հասել նշանակալի հաջողությունների։ Այդ տարիներին Լերների ստեղծած լավագույն ֆիլմը «Սատանի ճուտ № 13» () մուլտֆիլմն է։

Հատուկ Նաթան Լերների համար սցենարներ են գրել Ալեքսանդր Կուռլյանդսկին, Արկադի Խայտը, Էդուարդ Ուսպենսկին, Լյուդմիլա Պետրուշևսկայան, Մարինա Վիշնևեցկայան։

Մրցանակներ 
Նաթան Լերների մուլտֆիլմերը մրցանակների են արժանացել մի շարք կինոփառատոններում.
 1984 – «Պլյուխ և Պլիխ» – Ռյազանում անցկացված Խորհրդային մուլտիպլիկացիայի փառատոնի մեծ մրցանակ, 1985,
 1987 – «Կենդանաբանական այգում վերանորոգում է» – Զագրեբի անիմացիոն ֆիլմերի միջազգային փառատոնի գրան-պրի, 1988։

Ֆիլմագրություն

Ռեժիսոր 
  – Աֆենդին, ավանակն ու գողերը ()
 1972 – Հասցրի՛ ()
  – Մյունխհաուզենի արկածները։ Դիպուկ կրակոց ()
  – Մյունխհաուզենի արկածները։ Սիրամարգ ()
  – Քաջընթացիկ Մուկը ()
  – Բոլորն անհասկացող են ()
  – Մարուսյայի կարուսելը ()
  – Գողացված արևը ()
  – Ակադեմիական թիավարություն ()
  – Шиворот-навыворот
 1981 – Չես խլացնի, ոտնատակ չես տա տարիները ()
  – Սատանի ճուտ № 13 ()
  – Շիկահավն ու արջը ()
  – Կախարդական բահ ()
 1984 – Պլյուխ և Պլիխ ()
  – ԲՀԻՊԿ։ Թողարկում 3։ Քնի թագավորություն ()
  – Փիղը և Փրփուրիկը ()
  – Կենդանաբանական այգում վերանորոգում է ()
  – Բոլորն անհասկացող են ()
  – Կատուն, որը կարողանում էր երգել ()
  – Երաժշտական խանութ ()
  – Հավ ()
  – Հեքիաթ ()
  – Երջանիկ արքայազնը ()
  – Երեք տիպեր ու ջութակահարը ()

Սցենարիստ 
  – Կենդանաբանական այգում վերանորոգում է ()
  – Երեք տիպեր ու ջութակահարը ()

Բեմադրող նկարիչ 
  – Աղվեսը, կուղբն ու մյուսները ()
  – Վայրի կարապները ()
  – Աֆրիկյան հեքիաթ ()
  – Ձկնորս կատուն ()
  – Ձեր առողջությունը ()
  – Տեսակի ծագումը ()
  – Փղիկը ()
 1967 – Լրտեսական կրքեր ()
  – Հին պատգամներ ()
  – Միայն մեծահասակների համար (թողարկում 1) ()
  – Աֆենդին, ավանակն ու գողերը ()
 1972 – Հասցրի՛ ()
  – Միայն մեծահասակների համար (թողարկում 2) ()
Դրանից բացի, Նաթան Լերները հեղինակել է մի շարք սյուժեներ «Պատրույգ» () կինոամսագրի համար։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 К 70-ТИ ЛЕТИЮ СО ДНЯ РОЖДЕНИЯ ХУДОЖНИКА, РЕЖИССЁРА НАТАНА ЛЕРНЕРА
 
 Натан Лернер — Энциклопедия отечественного кино
 Натан Лернер — animator.ru
 «Наши мультфильмы» Интеррос 2006, ISBN 5-91105-007-2, Наталия Венжер «Натан Лернер» (статья о режиссёре и его мультфильмах)

Ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
20-րդ դարի մուլտիպլիկատորներ