Ջեյմս Ռասել

Articles with hCards
Ջեյմս Ռոբերտ Ռասել (), ամերիկացի արևելագետ, իրանագետ և հայագետ, Հարվարդի համալսարանի մերձավորարևելյան լեզուների և քաղաքակրթությունների ֆակուլտետի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հայագիտության ամբիոնի նախկին պրոֆեսոր։

Կենսագրություն 
Ռասելը ծնվել է Նյու Յորքում և մեծացել Նյու Յորքի Վաշինգթոն Հայթս թաղամասում։ Ծնվել է հրեա ընտանիքում։ 1974 թվականին ավարտել է Կոլումբիայի համալսարանը, իսկ 1977 թվականին՝ Օքսֆորդի համալսարանը, որտեղ իր դասախոսների թվում են եղել Նինա Գարսոյանը և Չարլզ Դաուսեթը։ Դոկտորի աստիճան է ստացել Լոնդոնի համալսարանի Արևելյան և աֆրիկյան ուսումնասիրությունների դպրոցից (SOAS)։ 1982 թվականին ատենախոսություն է պաշտպանել, որի խորագիրն էր «Զրադաշտականությունը Հայաստանում»։ Հետագայում այն հրապարակվել է Հարվարդի համալսարանի հրատարակչության կողմից։ Դոկտորի կոչումն ստանալուց անմիջապես հետո վերադարձել է Նյու Յորք և դասավանդել է Կոլումբիայի համալսարանի մերձավորարևելյան լեզուների և մշակույթների ֆակուլտետում։ Այնուհետ տեղափոխվել է Իսրայել և դասավանդել է Երուսաղեմի հրեական համալսարանում։

1992 թվականին նշանակվել է Հարվարդի համալսարանի մերձավորարևելյան լեզուների և քաղաքակրթությունների ֆակուլտետի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հայագիտության ամբիոնի վարիչ` փոխարինելով 1969 թվականից այդ պաշտոնը զբաղեցնող Ռոբերտ Թոմսոնին։ Ռասելը զբաղեցրել է Մաշտոցի անվան ամբիոնը 1993 թվականից մինչև 2016 թվականը, երբ անցել է թոշակի։

Ռասելը Հարվարդի համալսարանի Եվրասիական և ռուսական ուսումնասիրությունների Դեյվիս կենտրոնի գործադիր մարմնի անդամ է։ Դասավանդել է Հայաստանում, Հնդկաստանում և Իրանում , Ռուսաստանի Գիտությունների ակադեմիայի Արևելյան ինստիտուտում և Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանում։

Քննադատություններ 
Ռասելը նկարագրվել է որպես «բարդ կերպար, որին հեշտ չէ դասակարգել և որ անծանոթ չէ առճակատման. ատված է և թուրքերի, և հայերի կողմից»։

Ռասելի աշխատությունները քննադատության են արժանացել հայ պատմաբաններ Արմեն Այվազյանի և Արմեն Պետրոսյանի կողմից, որոնք Ռասելին մեղադրում են փաստերը կոպտորեն աղավաղելու և հայոց պատմության ու մշակույթի մասին չհիմնավորված և խիստ վիճելի պնդումներ անելու մեջ։ Այվազյանը Ռասելին՝ ամերիկացի մի շարք այլ առաջատար հայագետների հետ միասին, համարում է «արևմտյան կեղծ հայագիտական դպրոցի» ներկայացուցիչներից մեկը։

Ծանոթագրություններ 

Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
Իրանագետներ
Հայագետներ
Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Ապրող անձինք
1953 ծնունդներ
Ամերիկացի արևելագետներ
Ամերիկացի հայագետներ