Առողջապահական կրթություն

Առողջապահական կրթություն` մարմինների և հիմնարկների (առողջապահության), ինչպես նաև պետության կանխարգելիչ գործունեության մի հատվածն է, որն ուղղված է բնակչության հիգենիկ կրթությանը և նրանց առողջության պահպանմանը։

Առողջապահական կրթությունը առողջապահության և բժշկական գիտության այն ճյուղն է, որը զարգացնում է առողջապահական գրագիտության բարելավման տեսությունն ու պրակտիկան։ Առողջապահական կրթությունը որպես գիտական ճյուղ հիմնված է ոչ միայն բժշկական առարկաների, այլև սոցիոլոգիայի, հոգեբանության և մանկավարժության փորձի վրա։ Առողջապահական կրթության պրակտիկան օգտագործում է բանավոր խոսքը, տպագիր, ռադիո, կինո, հեռուստատեսություն, պետական ​​համալսարաններ և առողջապահական «դպրոցներ»։

Առողջապահական կրթությունը կրթական աշխատանքի այլ ավանդական տեսակներից տարբերվում է միայն առաջադրանքներով և բովանդակությամբ։

Առողջապահական դաստիարակության միջոցառումների իրականացման ձևերը, ինչպես նաև դրա իրականացման միջոցները նույնն են կրթական աշխատանքի բոլոր տեսակների համար և լավ զարգացած են ներքին կրթական պրակտիկայում դեռևս 19-րդ դարի 20-30-ական թվականներին։ Օրինակ՝ հոգեբանական կրթություն, մանկավարժական կրթություն։

Միաժամանակ կան զուտ բժշկական տարբերակներ՝ առողջապահական տեղեկագիր, թերթիկ, հուշագիր։

Առողջապահական կրթություն դպրոցում 
Առողջապահական կրթություն դպրոցում՝ աշակերտների, նրանց ծնողների և դպրոցի անձնակազմի միջև տեղեկատվության տարածում դպրոցական հիգիենայի, ֆիզիոլոգիայի, համաճարակաբանության, մանկաբուժության ոլորտներից։ Այն իրականացնում է դպրոցի բժիշկը ուսուցիչների հետ միասին։ Առողջապահական կրթության վերաբերյալ զրույցների մոտավոր թեմաներ՝ ամենօրյա ռեժիմի կազմակերպում, մարմնի ճիշտ խնամք, հագուստի և տարածքի պատշաճ ախտահանումը, կանխարգելիչ պատվաստումների կարևորությունը։ Բժշկի հետ միասին դպրոցի տնօրինությունը և ուսուցիչները կազմակերպում են ամբողջ դպրոցի և դասարանի սանիտարական կետերը և դպրոցի սանիտարական ջոկատը։

Առողջապահական կրթություն օժանդակ դպրոցում 
Այստեղ առողջապահական կրթությունն ունի որոշակի առանձնահատկություններ, որոնք որոշվում են ուսանողների կոնտինգենտի կողմից և իրականացվում են գիտելիքների և հատուկ դիդակտիկայի՝ օլիգոֆրենոմանկավարժության պահանջներին համապատասխանության հիման վրա։

Առողջապահական կրթության հնարավոր վտանգները 
Առանց սանիտարական կրթության, էթիկայի կանոնների խախտմամբ, առանց հետադարձ կապի անցկացվող առողջապահական կրթությունը կարող է հանգեցնել բացասական հետևանքների՝ պայմանավորված իատրոգենեզով։

Տերմինաբանությունը ժամանակակից ժամանակներում 
ԽՍՀՄ-ում օգտագործվող «առողջապահական կրթություն» տերմինը հետխորհրդային տարածքի երկրներում որոշակի փոփոխությունների է ենթարկվել։ Այսպիսով, Ռուսաստանում սկսեցին օգտագործվել «բնակչության սանիտարահիգիենիկ կրթություն», «բնակչության հիգիենիկ կրթություն և վերապատրաստում», «առողջ ապրելակերպի խթանում» տերմինները, որոնք, իր հերթին, ամրագրված էին Ռուսաստանի Դաշնության օրենքում:1993 թվականի հուլիսի 22-ի թիվ 5487-ի «Ռուսաստանի Դաշնության օրենսդրության հիմունքները քաղաքացիների առողջության պաշտպանության մասին» (հոդվածներ 5, 6, 8, 24, 37.1, 43) և, հատկապես, դաշնային օրենքում։ Ռուսաստանի Դաշնության 1999 թվականի մարտի 30-ի թիվ 52-FZ «Բնակչության սանիտարահամաճարակային բարեկեցության մասին» (2, 5, 6, 10, 29, 36), դրանք նաև ներառված են Ռուսաստանի Դաշնության դաշնային օրենքում։ Դաշնություն 2011 թվականի նոյեմբերի 21-ի թիվ 323-FZ «Ռուսաստանի Դաշնությունում քաղաքացիների առողջության պաշտպանության հիմունքների մասին» (14, 16, 17, 18, 33, 54, 79 հոդվածներ)։ Նմանատիպ փոփոխություններ են նկատվել նաև այլ պետություններում, օրինակ՝ Ղազախստանի Հանրապետության 04.06.2003թվականի, թիվ 430-2 «Առողջապահական համակարգի մասին» օրենքում, Բելառուսի Հանրապետության 23.07.2008թվականի, թիվ 422- Z «Հաշմանդամության կանխարգելման և հաշմանդամություն ունեցող անձանց վերականգնման մասին»։

Տես նաև 
 Անձնական հիգիենա
 Սանիտարական մաքրում
 Սանիտարական օրենսդրություն

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Бергер И. А. К методике психосанитарного просвещения // Психогигиенические и неврологические исследования. — Том II, вып. I. Психогигиена / Под ред. Л. М. Розенштейн. — М.: Изд. ГНИНПП, 1930. — С. 239—156.
 
 Афонин А. Н., Раводеева Н. Б. Гигиеническое обучение и воспитание населения. Учебное пособие // М.: Издательские решения, 2018. — 98 с. ISBN 978-5-4490-8965-6.

Առողջապահություն
Կրթություն
Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ