Մարտավարական հրաձիգ

Մարտավարական հրաձիգ (անգլերեն՝ tactical shooter), համակարգչային խաղերի ժանր, հրաձիգ ժանրի տարատեսակներից մեկը, որը կարող է ներկայացվել ինչպես առաջին դեմքով, այնպես էլ երրորդ դեմքով հրաձիգի ձևաչափով։ Այս ժանրի խաղերը առաջնահերթություն են տալիս մարտավարությանը և զգուշությանը, քան արձագանքման ժամանակին, ինչը կարևոր է մարտախաղերի մեծ մասում։ Ռազմական գործողություններին նվիրված մարտավարական հրաձիգները երբեմն կոչվում են «զինվորի սիմուլյատորներ» (անգլերեն` soldier sim):

Պատմություն
Տակտիկական հրաձիգների ժանրին այժմ ընդհանուր հատկանիշները ի հայտ եկան դեռ 1987թ.-ին Microprose-ի Airborne Ranger-ով։ Համակարգչային խաղերի աշխարհը համեմատեց այն ավելի վաղ Commando արկադային խաղի հետ (այդ ժամանակաշրջանի ավելի բնորոշ գործողությունների հրաձիգ), բայց մեկնաբանեց, որ այն «ավելի խորն է և բազմակողմանի»։ Խաղը պարունակում էր սահմանափակ գույք, որը պետք է զգույշ կառավարվեր, մի շարք առաքելությունների տեսակներ, որոնք հաճախ խթանում էին բռնության նկատմամբ նենգությունը, և խթան՝ նախապես պլանավորելու և թշնամուն գերազանցելու համար, որոնք բոլորն ընդհանուր հատկանիշներ են մարտավարական հրաձիգ ժանրում։ Airborne Ranger-ին հաջորդեցին Հատուկ ջոկատները 1991-ին, նաև Microprose-ը, որն առաջին անգամ ներմուծեց ջոկատի մեխանիկական ժանրը։

Հաջորդ տեխնիկական առաջընթացը տեղի ունեցավ 1993 թվականին՝ Electronic Arts-ի կողմից SEAL Team-ի թողարկմամբ։ Այս խաղն արդեն առաջարկում էր ժանրի հետ կապված հիմնական հատկանիշներից շատերը, ներառյալ օժանդակ տարրերի և տրանսպորտային միջոցների միավորների օգտագործումը և իրական ժամանակում մոդելավորված միջավայրի գործարկումը (եռաչափ վեկտորային գրաֆիկայով), որն արձագանքում է խաղացողի գործողություններին։ Հաջորդ հինգ տարիների ընթացքում մարտավարական հրաձիգների նախագծման փորձերը սակավամարդ էին և ներառում էին Terra Nova: Strike Force Centauri, թողարկված 1996 թ.-ին առաջին եռաչափ արտադրված խաղերից մեկը՝ թիմի վրա հիմնված խաղախաղով։

Ժանրի առաջին մեծ հաջողությունները եղան 1998 թվականին, խաղերով, ինչպիսիք են Rainbow Six-ը և Ghost Recon-ը, որոնք վերագրվում են ժանրի սահմանման և ճշգրտման համար։ Մեկ այլ կարևոր տիտղոս էր Delta Force-ը, որն ընդգծում էր իրական աշխարհի սպառազինությունը և արագ սպանությունները։ Ժանրի վրա այլ ազդեցություններ են ունեցել այնպիսի խաղեր, ինչպիսիք են SOCOM շարքը, ինչպես նաև SWAT շարքը, որը արկածային խաղերի Police Quest շարքի ճյուղավորում է։

Ծանոթագրություններ 

Տեսախաղի տերմինաբանություն