Աբուլի բերդ

Աբուլի բերդ (վրաց.՝ აბულის ციხე), բրոնզի դարի մեգալիթյան կառույց՝ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզի Նինոծմինդայի շրջանում։ Բերդն ընդգրկված է Վրաստանի ազգային նշանակության մշակութային անշարժ հուշարձանների ցանկի մեջ։

Նկարագիր 

Աբուլի բերդը կիկլոպյան ամրոց է՝ կառուցված այսպես կոչված «չոր շարվածքի» տեխնիկայով, այսինքն հսկայական քարերը պարզապես շարվել են իրար վրա, առանց որևէ կապող շինարարական շաղախի։ Այն գտնվում է Փոքր Աբուլ լեռնագագաթի հարավային լանջին՝ ծովի մակարդակից 2670 մ բարձրության վրա, Փարվանա լճից հարավ-արևելք։

Ճարտարապետություն 

Աբուլի բերդը ճարտարապետական նմանություն ունի Փարվանա լճից հյուսիս-արևմուտք գտնվող Շաորի բերդի հետ։ Այն հսկայական և բավականին բարդ կառույց է, կառուցված 3-5 մետրանոց հրաբխային բազալտից և որի կառուցման համար չի գործածվել շինարարական շաղախ կամ որևէ խյուս։ Բերդը կազմված է կենտրոնական ամրակայանի տարածքից, որի մեջ ընդգրկված է նաև միջնաբերդը։ Բերդի կենտրոնական տարածք հնարավոր է մտնել ամրոցի հարավային և արևելյան կողմերում գտնվող մուտքերից։ Միջնաբերդի արևելյան հատվածում գտնվում են բնակելի շինություններն ու տարբեր ձևի ու չափսերի թաքստոցները, որոնք հաճախ կառուցված են երկու կամ երեք մակարդակներով կամ հարկաբաժիններով։

Հնագիտություն 

Աբուլի բերդում, ինչպես նաև Շաորի բերդում երբեք հնագիտական պեղումներ չեն իրականացվել, ինչը դժվարեցնում է որոշել կառուցման կոնկրետ ժամանակաշրջանը և որևէ կոնկրետ մշակույթի այն վերագրելը։

Կիկլոպյան ամրոցների տարածվածությունը հանդիսանում է Հարավային Կովկասում բրոնզի դարի կեսերից մինչ ավարտն ընկած ժամանակահատվածում սոցիալական փոփոխությունների հնագիտական վկայությունը։ Նմանատիպ ամրությունները սովորաբար կառուցվում էին լեռների զառիթափ լանջերին։ Բնակավայրերի տեղաբաշխումը և մշակութային առանձնահատկությունները վկայում են այն մասին, որ նրանց, ում պատկանել են այս լեռնային ամրոցները, հսկողություն են իրականացրել վարելահողերի ու բնական պաշարների վրա։ Այս ամրությունները կարող էին իրականացնել նաև տնտեսական և պաշտպանական գործողություններ՝ իշխող վերնախավի ներքին տիրույթների համար։

2019 թվականի սեպտեմբերից վրացական իշխանությունները սկսել են հնագիտական ուսումնասիրությունների նախագիծ՝ երկրի մեգալիթյան հուշարձանների հետագա ուսումնասիրման և պահպանման նպատակով, այդ թվում Աբուլի, Շաորիի, Ավրանլոյի և Սամեբայի բերդերի։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ 

Բերդեր այբբենական կարգով
Վրացական բերդեր
Վրաստանի տեսարժան վայրեր
Նախնադարյան Վրաստան