Բեքլոմետազոն

Բեքլոմետազոն ստերոիդային դեղամիջոց, հայտնի է նաև որպես բեկլոմետազոն դիպրոպիոնատ, և վաճառվում է Qvar անվամբ։ Այն հասանելի է որպես ինհալյատորի, քսուքի, հաբերի և քթի սփրեյի ձևով։ Ինհալյատորները կիրառվում են ասթմայի ժամանակ։ Քսուքը կարող է օգտագործվել դերմատիտի և պսորիազի համար։ Հաբերը օգտագործվում են խոցային կոլիտի բուժման համար։ Քթի սփրեյը օգտագործվում է ալերգիկ ռինիտի և քթի պոլիպների բուժման համար։

Ինհալյատոր ձևի կողմնակի էֆեկտներն են՝ շնչառական վարակներ, գլխացավեր և կոկորդի բորբոքում։ Լուրջ կողմնակի էֆեկտներից են՝  վարակների ռիսկի բարձրացում, կատարակտ, Քուշինգի համախտանիշ և ծանր ալերգիկ ռեակցիաներ։ Հաբի երկարատև օգտագործումը կարող է առաջացնել մակերիկամային անբավարարություն։ Հաբերը կարող են նաև տրամադրության կամ անձի փոփոխության պատճառ դառնալ։ Ինհալյատոր ձևը համարվում է անվտանգ հղիության ընթացքում։ Բեքլոմետազոնը հիմնականում գլյուկոկորտիկոիդ է։

Բեկլոմետազոն դիպրոպիոնատն առաջին անգամ արտոնագրվել է 1962 թվականին, իսկ բժշկության մեջ կիրառվել է 1972 թվականին։ Այն հաստատվել է ԱՄՆ-ում բժշկական օգտագործման համար 1976 թվականին։ Այն մտնում է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղերի ցանկում,որտեղ առողջության համակարգում անհրաժեշտ ամենաապահով և ամենաարդյունավետ դեղամիջոցներն են։ 200 դեղաչափ պարունակող ինհալյատորների արժեքը զարգացող երկրներում  2014 թվականի դրությամբ կազմում է 3,20 ԱՄՆ դոլար։ Միացյալ Նահանգներում այն արժե $ 50-100 ԱՄՆ դոլար։

Կողմնակի էֆեկտ 
Ինհալյատոր ձևի կողմնակի էֆեկտներից են՝ շնչառական վարակներ, գլխացավեր և կոկորդի բորբոքում։ Լուրջ կողմնակի էֆեկտներից են՝ վարակների ռիսկի բարձրացում, կատարակտ, Քուշինգի համախտանիշ և ծանր ալերգիկ ռեակցիաներ։ Հաբի երկարատև օգտագործումը կարող է առաջացնել մակերիկամային անբավարարություն։ Հաբերը կարող են նաև տրամադրության կամ անձի փոփոխության պատճառ դառնալ։ Ինհալյատոր ձևը համարվում է անվտանգ հղիության ընթացքում։

Ժամանակ առ ժամանակ այն ներշնչելիս կարող է առաջացնել հազ։ Լեզվի և կոկորդի վրա ազդեցությունից կարող է առաջանալ բերանի կանդիդոզ, որի ժամանակ բերանում առաջանում է սպիտակ փառ, և ուղեկցվում է գրգռվածությամբ։

Այն սովորաբար կարող է կանխվել` ինհալյատոր օգտագործելուց հետո բերանը ջրով լվանալով։ Այլ հազվադեպ հանդիպող կողմնակի էֆեկտներից են՝ հոտ, որը նման է այրվող պլաստիկին, տհաճ համ, խռպոտություն կամ քթի խցանում, գլխացավ, և տեսողական փոփոխություններ։ Ալերգիկ ռեակցիաներ կարող են հանդիպել, բայց հազվադեպ։

Քթի կորտիկոստերոիդները կարող են կապված լինել կենտրոնական ռետինոպաթիայի հետ։

Ֆարմակոլոգիա 
Բեքլոմետազոնը հիմնականում գլյուկոկորտիկոիդ է։ Գլյուկոկորտիկոիդները կորտիկոստերոիդներ են, որոնք կապվում են գլյուկոկորտիկոիդ ընկալիչների հետ  որոնք առկա է գրեթե բոլոր բջիջներում ողնաշարավոր կենդանիների մոտ։ Ակտիվացած գլյուկոկորտիկոիդային ընկալիչ-գլյուկոկորտիկոիդային համալիրը վերականգնում է կորիզում հակաբորբոքային սպիտակուցների էքսպրեսիան (գործընթաց, որը հայտնի է որպես տրանսակտիվացիա) և ճնշում է ցիտոզոլում նախաբորբոքային սպիտակուցների էքսպրեսիան`կանխելով տրանսկրիպցիայի այլ գործոնների տեղափոխումը ցիտոզոլից կորիզի մեջ (տրանսակտիվացիա)։

Գլյուկոկորտիկոիդները իմունային համակարգում հետադարձ կապի միջոցով նվազեցնում են իմունային ֆունկցիայից որոշակի ասպեկտներ, ինչպիսիք են բորբոքումները։

Անուններ 
Բեկլոմետազոն դիպրոպիոնատն ներկայացնում է ձևափոխված Միջազգային համընդհանուր անուն (INN), Միացյալ Նահանգներիում ընդունված անուն (USAN) և նախքին Բրիտանական հաստատված անուն (BAN)։ Այն ազատ ձևի արտադրանք է։ Բեկլոմետազոնը վաճառվում է Նորվեգիայում և Ռուսաստանում.

Clenil-ը, Qvar-ը ինհալյատորների ապրանքանիշներ են։ Beconase, Alanase, Vancenase, Qnasl քթի սփրեյի կամ աերոզոլի համար։

Ծանոթագրություններ 

Քլորօրգանական միացություններ
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր