Տրանսֆեմինիզմ

Տրանսֆեմինիզմ (նաև տրանս ֆեմինիզմ), ֆեմինիզմի ուղղություն, որը զբաղվում է տրանսգենդեր մարդկանց պաշտպանությամբ։ Ավելի լայն իմաստով սա ֆեմինիզմի մի տեսակ է, որը կիրառում է տրանսգենդերային դիսկուրս ֆեմինիստական համատեքստում և ֆեմինիստական դիսկուրս տրանսգենդերության հարցերում։ Տրանսֆեմինիզմը անմիջական կապ ունի տրանսգենդեր մարդկանց հետ, դրա գաղափարները կարող են օգտագործվել ֆեմինիզմի վերաիմաստավորման համար։

Տրանսֆեմինիզմը պատմականորեն վերաբերում է ֆեմինիզմի երրորդ ալիքին։ Այն պնդում է կանանց բազմազանությունը և նրանց փորձը։

Հիմնական դրույթներ 
Տրանսֆեմինիզմի տեսանկյունից տրանսգենդեր կանայք ենթարկվում են խտրականության խաչվող տեսակների՝ միզոգինիա և տրանսֆոբիա, դրանց համադրությունը Ջուլիա Սերանոն անվանում է տրանսմիզոգինիա։ Ընդ որում, բուն տրանսֆոբիան, այսպես կոչված, ընդդիմադիր օսեքսիզմի կամ հակադիր սեքսիզմի անմիջական հետևանքն է (), այսինքն՝ «համոզմունքները, որ կանայք և տղամարդիկ կարծրացած են, իրարամերժ կատեգորիաներով, յուրաքանչյուրն իր յուրահատուկ և այլ հատկությունների, հակումների, ունակությունների և ցանկությունների հավաքածուով»։ Այսպիսով, տրանսգենդեր մարդկանց իրավունքների համար ցանկացած շարժում պետք է լինի ըստ էության ֆեմինիստական և հանդես գա հայրիշխանության դեմ։

Տրանսֆեմինիզմի երկու կարևորագույն սկզբունքներն են ինքնության և մարմնի փոփոխության իրավունքը.

 Ինքնության իրավունք. տրանսֆեմինիստների կարծիքով` մարդու պատկանելությունը կանանց, տղամարդկանց և մյուսների նկատմամբ որոշվում է բացառապես մարդու` որպես կնոջ, տղամարդու կամ մեկ ուրիշի ինքնավերլուծությամբ։ Ոչ կենսաբանական (քրոմոսոմները, սեռական օրգանները) և ոչ էլ սոցիալական (սոցիալիզացիան, փորձը, տեսքը) նշանները չեն կարող հիմք հանդիսանալ մարդուն որևէ սեռին վերագրելու համար։
 Մարմնի փոփոխության իրավունք. տրանսֆեմինիզմը կողմ է ազատ փոխել մարմինը, առանց տրանսսեքսուալության ախտորոշման անհրաժեշտություն ստանալու և այլ պահանջների։ Ոչ պակաս կարևոր է ինտերսեքս մարդկանց դեպքում անձնագրային սեռի փոփոխության և բռնի գործողությունների ժամանակ հարկադրական ստերիլիզացման չենթարկվելու իրավունքը։

Տրանսֆեմինիզմ և ֆեմինիզմ 
Չնայած ի սկզբանե տրանսֆեմինիզմը ընդդիմանում էր ֆեմինիզմի այլ ուղղություններին և ուղղված էր բացառապես տրանսգենդեր կանանց իրավունքների համար պայքարին, նրա սկզբունքներն ու խնդիրները համընկնում են ֆեմինիզմի հետ, իսկ տրանսգենդերային դիսկուրսի օգտագործումը թույլ է տալիս նորովի նայել այն խնդիրներին, որոնց բախվում են կանայք։

Այն գաղափարը, որ «կին չեն ծնվում, կին դառնում են» ֆեմինիզմի բազմաթիվ ուղղությունների համար է և լրացուցիչ իմաստ է ստանում տրանսֆեմինիզմի մեջ, որը պնդում է, որ ցանկացած մարդ, անկախ կենսաբանական հատկանիշներից, կարող է դառնալ կին։

Տրանսֆեմինիստների և ֆեմինիստների միջև համագործակցության երկու հիմնական ուղղություններն են իրենց մարմինը ինքնուրույն տնօրինելու մարդու իրավունքը, որը ներառում է սեռը փոխելը, աբորտի իրավունքը և բռնության դեմ պայքարը։

Տես նաև 
 Տրանսգենդեր
 Ֆեմինիզմ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
  
 
 Jeffreys, Sheila (2014). Gender hurts: a feminist analysis of the politics of transgenderism. Abingdon, Oxfordshire: Routledge, Taylor & Francis Group.
 Jeffreys, Sheila (2003). Unpacking queer politics: a lesbian feminist perspective. Cambridge Malden, Massachusetts: Polity Press in association with Blackwell Pub.
 
 
 
 

Ֆեմինիզմ
Գենդերային հետազոտություններ