Գուշակության ոսկորներ

Գուշակության ոսկորներ ( Hani 甲骨), բնորոշ է Շան կայսրության (XIV-XI դդ., մ.թ.ա.) կենդանիների ոսկորների արտեֆակտից կամ կրիաների պատյաններից, որոնք քուրմերը առաջնորդի ներկայությամբ զոհասեղանի արյան մեջ էին թաթախում և տաքացնում կրակի վրա մինչև շիկանալը։ Գուշակությունը կատարվում էր առաջացած ճեղքվածքների տեսքով։ Արդյունքները հիերոգլիֆների տեսքով քսում էին ոսկորի վրա, որը հայտնի է ցզյագուվեն անվամբ, այդ գրությունները պատկերացում էին տալիս չինական գրի նախնական տեսքի մասին։

19-րդ դարի վերջին Շանի դարաշրջանի ոսկորները օգտագործվում էին չինական ավանդական բժշկության մեջ որպես մալարիայի դեղամիջոց և դանակից վերքերի համար։ Միայն 1899 թվականին բացահայտվեց նրանց իրական ծագումը և նպատակը, որից հետո ոսկորները հավաքածուների նորաձևության առարկա դարձան։

Չինաստանի հանրապետության հնէաբանները կազմակերպեցին համակարգված որոնումներ և գուշակության ոսկորների հավաք՝ որպես չինական գրի հին հուշարձաններ։ Անյանը դարձավ այդ տարածաշրջանի խոշորագույն հնագիտական հետազոտությունների կենտրոն։ Հիմնվելով այնտեղի գտածոների վրա՝ հնարավոր էր վերականգնել Շանգ տիրակալների ամբողջական տոհմը։

Հետազոտությունների առաջընթացը և նոր հայտնագործությունները 
Վերանայելով ոսկորների ուսումնասիրության առաջին 60 տարիները` Դուն Ցզոբինը (1895-1963), որին երբեմն անվանում էին այդ տեսության <<հայր>>, հոռետեսորեն նշեց, որ նա իր գագաթնակետին հասավ 1930-ականներին։ Սակայն շուտով իրար հաջորդեցին երկու հիմնական գտածոներ։

1973 թվականին Սյաոտունից (Անյանգ) հարավ կատարված պեղումների արդյունքում հայտնաբերվեց ավելի քան 5000 ոսկոր և արկ (ևս 579 մակագրված միավոր գտնվել է 1991 թվականին Հուայուանչժանում)։

1976 թվականին Ֆենչույում (Ցիշան, Շենսի) Արեւմտյան Չժոու շրջանի պալատի մնացորդներում հայտնաբերվել են կրիայի պատյանների մոտավորապես 17 հազար բեկորներ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 Крюков М. В. «Язык иньских надписей». Москва, 1973.

Չինաստանի պատմություն