Ժան Պլիյա

Ժան Պլիյա (ֆր․ Jean Pliya, 1931 հուլիսի 21, Ջուգու, Ֆրանսիական Դահոմեա, 2015 մայիսի 14, Աբիջան, Կոտ դ’Իվուար),  բենինյան գրող, բանաստեղծ, դրամատուրգ, հրապարակախոս, ուսուցիչ։ Աշխարագրության պրոֆեսոր։ Բենինի Ազգային համալսարանի ռեկտոր (1981—1983)։ Պետական գործիչ։ Գրել է ֆրանսերեն լեզվով։

Կենսագրություն 
Ծնվել է աղքատ ընտանիքում։ Մինչև 1955 թվականը Սենեգալի Դակարա համալսարանում սովորել է աշխարհագրություն (այժմ Շեյխ Անթ Դիոպի համալսարան), ուսումը շարունակել է Ֆրանսիայի Թուլուզի համալսարանում (1955—1957)։

1957-ից 1959 թվականներին դասավանդել է Լիոնի ճեմարանում։ 1959 թվականին վերադարձել է հայրենիք։ Դասավանդել է մինչև 1969 թվական՝ պատմություն և աշխարհագրություն Բեննա, Տոգո և Նիգերա համալսարաններում։

Զբաղեցնում էր պետական պատասխանատու  նշանակումներ Բենինի կառավարությունում։ Եղել է ազգային կրթության նախարարության գրասենյակի տնօրեն (1961-ից 1963), 1963 թվականին եղել է տեղեկատվության և զբոսաշրջության նախարար, զբաղեցրել է Դահոմեյի Հանրապետությունում գեներալ Կ. Սոգլոի ժամանակավոր կառավարութունում  պաշտոնը։ Հետո ընտրվեց Բենինի Ժողովրդական հանրապետության կառավարության անդամ։

Ստեղծագործական կյանք 
«Կոնդո շնաձուկ» պատմական դրամայի հեղինակ («Kondo Le Requin», 1966), որը նվիրված էր ֆրանսիական գաղութացման  դեմ պայքարին, «Սուրբ ծառ» պատմվածքների հավաքածուի («L’arbre fétiche» 1971) և  «Անձնական քարտուղարուհի» («La secrétaire particuli ̀ere», 1973) երգիծական կատագերգության, որը ներթափանցված է  լուսավորական պաթոսում, որում նաև շոշափվում է ամբողջ ուժեղ աշխարհի  կաշառակերության ու ուրում բարքերի անկման թեման։ Կատակերգության մեջ մշակել է նոր արևտա-աֆրիակյան  դրամատուգիայի համար «արդյունաբերական» անբարեխիղճ առաջնորդի և իր ենթակաների հետ հակասությունը:։ Նրա գրչին է պատկանում «Ջուլհակները» սիրավեպը («Les tresseurs de corde» 1987 թվական), որը նվիրված է XX դարի կեսերին Բենինի կյանքին։

Հոդվածների և(այդ թվում առողջության և սննդի հիգենիայի խնդիրների վերաբերյալ), բանաստեղծությունների հեղինակ է։

1967 թվականին արժանացել է «Սև Աֆրիկայի գրականության Գրան Պրի» (Grand prix littéraire d’Afrique noire) մրցանակի:։

Ստեղծագործությունների ընտրանի 
 L’Arbre fétiche, recueil de nouvelles (L’Arbre fétiche, La Voiture rouge, L’homme qui avait tout donné, le Gardien de nuit), Yaoundé, Éditions CLE, 1971
 Kondo le requin, consacré au roi Behanzin, Yaoundé, CLE, 1981 (Grand prix littéraire d’Afrique noire 1967, ex-aequo avec François-Borgia Marie Evembé3)
 Les Chimpanzés amoureux, Le Rendez-vous, La Palabre de la dernière chance, nouvelles, les Classiques africains, 1977
 La Secrétaire particulière, Yaoundé, Éditions CLE, 1973
 Les Tresseurs de cordes, Paris, Hatier, Abidjan, CEDA, 1987
 La Fille têtue, contes et récits traditionnels du Bénin, Abidjan ; Dakar ; Lomé, Nouvelles Éditions africaines, 1982
 Rosaire : Chemin de vie, Paru en 2002
 Des ténèbres à la Lumière, Saint Paul éditions religieuses, Paris Parution : février 2006
 Le combat spirituel : " Résistez au Diable et vous serez libres ", Paris, Saint Paul éditions religieuses, 2014, 160 p. (ISBN 978-2-35117-068-7)
 Prières après la communion : Eucharistie, Soleil de justice, Paris, Éditions Pierre Téqui, 2015, 96 p. (ISBN 978-2-7403-1881-2)
 Neuvaine de protection spirituelle
 Vie Chrétienne authentique et Protection de Dieu
Թարգմանություններ ռուսերեն լեզվով

 Ժան Պլիյա (Բենին). Կարմիր ավտոմեքենա. Ֆրանսերենից թարգմանել է Վ․ Տալյուկինը // Չիկին և գետը։ Աֆրիկական գրողների պատմվածքներ ու հեքիաթներ. — Մ.: Դետ. Լիտ., 1981. — սկսած. 66-76

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Энциклопедический справочник «Африка». — М.: Советская Энциклопедия. Главный редактор Ан. А. Громыко. 1986—1987.

Արտաքին հղումներ 
 Jean Pliya
 Jean Pliya

Բանաստեղծներ այբբենական կարգով