Հորձանուտ (ֆիլմ, 1927)

«Հորձանուտ» (), 1927 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Պավել Պետրով-Բիտովը։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1927 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։ Այլ կերպ այն կոչվել է «Հունձք» (): Ֆիլմը համարվում է կորած։

Սյուժե 
Զորացրված կարմիրբանակային Ստեպան Գորբուշինը վերադարձել է հայրենի գյուղ։ Բացակայության ընթացքում նրա տնտեսությունը ավերվել է։ Ստեպանը ընդունվում է  աշխատելու տեղի կուլակ Մորոզովի ջրաղացում։

Ստեպանը սիրահարվում է ջրաղացպանի դստերը՝ Լյուբաշային, որը նրան փոխադարձաբար է պատասխանում։ Սակայն Մորոզովը դեմ է դստեր ամուսնությանը աղքատի հետ։ Նա ցանկանում է դստերն ամուսնացնել գյուղխորհրդի նախագահի հետ։

Ստեպանն առաջարկում է հանրային ջրաղաց կառուցել։ Հասկանալով, որ հասարակական ջրաղացի կառուցումը կխաթարի նրա տնտեսական գերակայությունը գյուղում, Մորոզովը որոշում է սպանել Ստեպանին։ Մահափորձի արդյունքում Ստեպանը կառուցվող ջրաղացի վրայից ընկնում է հորձանուտ։ Սակայն նրան հաջողվում է փրկվել։

Մորոզովը և գյուղխորհրդի նախագահը զենք են գցում Ստեպանի մոտ և նրան մեղադրում ավազակության մեջ։ Լյուբաշան բացահայտում է հոր իրական դեմքը։ Նա մահանում է։ Ոստիկանությունը ձերբակալում է գյուղխորհրդի նախագահին։

Դերերում 
 Ֆեոդոր Միխայլով - Ստեպան Գորբուշին
 Տատյանա Գուրեցկայա - Լյուբաշա
 Նիկոլայ Շարապ - ջրաղացպան Մորոզով, նրա հայրը
 Սերգեյ Լանգովոյ - Իվանկով, գյուղական խորհրդի նախագահ
 Շուրա Սավելև - Միտյա, Լյուբաշայի եղբայր
 Իվան Նեվոլին - Միխեիչ

Նկարահանող խումբ 
 Ռեժիսոր՝ Պավել Պետրով-Բիտով
 Սցենարիստներ՝ Օլգա Վիշնևսկայա, Պավել Պետրով-Բիտով
 Օպերատոր՝ Լեոպոլդ Վերիգո-Դարովսկի
 Նկարիչ՝ Բորիս Ալմենդինգեն

Քննադատություն 
Ժամանակի մամուլը «Հորձանուտի» մասին գրել է որպես «մեծ նշանակություն ունեցող ֆիլմի»։ Կինոյի տեսաբան Ադրիան Պիոտրովսկին «Жизнь искусства» ամսագրում (1929) ֆիլմն անվանել է «իսկապես ուժեղ և կենսական պարզ երևույթ» և պնդել. «Մենք ունենք շատ քիչ «Հորձանուտներ», այսինքն՝ լավ, պարզ ֆիլմեր, որոնք այժմ ուղղակիորեն անհրաժեշտ են գյուղացիության և աշխատավորների ամենալայն զանգվածների համար»։

Քննադատ և սցենարիստ Միխայիլ Բլեյմանը բարձր է գնահատել ֆիլմը. «Ֆիլմը ոչ միայն գրագետ էր, ոչ միայն խանդավառ, այլև աչալուրջ։ Դա պարզապես ակնառու ֆիլմ էր խորհրդային գյուղում տեղի ունեցած գործընթացների մասին»։

Կինոգետ Իրինա Գրաշչենկովան այսպես է գնահատել ֆիլմը. «Ֆիլմը ստացվել է ուրախ, զվարթ, լավատեսական։ Հերոսները դասակարգային թշնամիների և դաշնակիցների սոցիալական դիմակներ չեն, այլ կենդանի համոզիչ մարդիկ»։ Նա «Հորձանուտը» անվանել է 1920-ականների գյուղի մասին լավագույն ֆիլմերից մեկը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 
 
 
 

Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ