Հևլոկ Էլիս

Հենրի Հևլոկ Էլիս առավել հայտնի է որպես Հևլոկ Էլիս (, ), անգլիացի բժիշկ։

Կենսագրություն 
Էլլիսի հայրը եղել է նավապետ։ Իր երիտասարդության տարիներին ապագա գիտնականը Ավստրալիայում աշխատել է որպես ուսուցիչ։ 1891 թվականին ամուսնացել է սուֆրաժիստ Էդիթ Լիեսի հետ, որը չէր թաքցնում իր լեսբիական հակումները։ Իր հուշերում Էլիսը խոստովանել է, որ իրենց ամուսնությունը հիմնականում հորինված էր, և որ նա մինչև 60 տարեկանը տառապել է սեռական անզորությունից։

Հետազոտություն 
1897 թվականին հրատարակել է համասեռամոլության մասին առաջին անգլալեզու բժշկական ձեռնարկը, որը Էլիսը ավելի վաղ գրել է Ջոն Էդինգթոնի հետ համագործակցությամբ (նա մահացել է 1893 թվականին)։

Մեծ Բրիտանիայում լույս տեսած «Սեռի հոգեբանության ուսումնասիրությունները» առաջին հատորը ցնցել է Վիկտորիայի հասարակությանը և դարձել բուռն դատական գործընթացի առիթ։ Նիստի ընթացքում դատավորը որոշել է, որ գրքի ենթադրյալ գիտական արժեքը «պարզապես պատրվակ է՝ հորինված անպարկեշտությունները վաճառելու համար»։ Էլիսը հետագա հատորները տպագրել է ԱՄՆ-ում։ Այս աշխատանքը մանրամասնորեն ուսումնասիրում է մարդու սեռական վարքի այնպիսի կողմերը, ինչպիսիք են համասեռականությունը, ձեռնաշարժությունը և սեռական շեղումները։

Էլլիսը սեռական գործունեությունը տեսնում էր որպես մարդու բնության բնական և առողջ դրսևորում։ Նա իր խնդիրն էր համարել քանդել անտեղյակության և նախապաշարմունքի բոլոր այն շերտերը, որոնք կուտակվել էին «սեռական գաղտնիքների» շուրջ 20-րդ դարի սկզբին։ Ընդհանրապես հոռետեսորեն վերաբերվելով հոգեվերլուծությանը որպես գեղագիտական, այլ ոչ թե բժշկական երեւույթին, նա հարաբերություններ է պահպանել Ֆրոյդի հետ, որպես «մտքի ամենամեծ վարպետներից մեկը»։

Էլլիսն առաջիններից մեկն է եղել (նախքան Ֆրեյդը), որը ուսումնասիրել է ավտոեռոտիզմը և նարցիսիզմը։ Ղեկավարել է Գալթոնի ինստիտուտը` եվգենիկայի կողմնակիցների ամենամեծ ասոցիացիան։ Որպես Սեռական բարեփոխումների համաշխարհային լիգայի նախագահ (1928 թվականից) արտահայտել է գաղափարներ, որոնք արմատական էին իր ժամանակի համար՝ նախանշելով սեռական հեղափոխության գաղափարը։ Մասնավորապես, խոսել է գենդերային հավասարության և երիտասարդների համակարգված սեռական դաստիարակության մասին։ իացել է Ֆաբիան հասարակությանը և մասնակցել է 17-րդ դարի անգլիական դրամայի հանրահռչակման նախագծին։

Էլիսը համասեռամոլության մասին 
1896 թվականին Գերմանիայում հրատարակել է մի գիրք՝ «Սեռական հակադարձություն» վերնագրով, որը գրվել է դրանից մի քանի տարի առաջ Ջոն Էդինգթոն Սայմոնդսի հետ համագործակցությամբ։ Մեկ տարի անց այն տպագրվել է նաև Անգլիայում, բայց այնտեղ քրեական հետապնդում է իրականացվել որպես «ցանկասեր, վնասակար, արատավոր, կեղտոտ, սկանդալային և անպարկեշտ»։ Դա այն ժամանակ, երբ Օսկար Ուայլդը վերջերս էր պատիժը կրում համասեռամոլության համար։ Գիրքը պարունակել է գիտական ​​ակնարկ այն ժամանակ հայտնի բոլոր փաստերի մասին, որոնք վերաբերում էին կենդանիների, «պարզունակ» (ոչ քաղաքակրթական) ժողովուրդների և Էլլիսի ժամանակակից դարաշրջանում հոմոսեքսուալ հարաբերություններին։ Ինքը՝ Էլիսը, նկարագրել է իր հոմոսեքսուալ ժամանակակիցների կյանքի ներկայացումը. 
Այս պատմությունները ձեռք են բերվել մասնավոր կերպով․ նրանց հերոսները բանտերի և խենթ տների բնակիչներ չեն, շատ դեպքերում նրանք երբեք չեն խորհրդակցել բժշկի հետ իրենց... բնազդների վերաբերյալ։ Նրանք վարում են հասարակության հասարակ և երբեմն հարգված անդամների կյանք:

Այս ներկայացման արմատականությունը բաղկացած էր այն փաստից, որ համասեռամոլները ներկայացվում էին որպես նորմալ մարդիկ `տարբերվելով մյուսներից հիմնականում միայն իրենց սեռական նախասիրություններից։ Էլիսը մերժել է հոմոսեքսուալության մասին «դեգեներատիվ հիվանդություն», անբարոյականություն և հանցագործություն պատկերացումները։ Նա դիտում էր համասեռամոլությունը որպես որոշակի բնածին սեփականություն, որը կյանքի է կոչվում կյանքի փորձով։ Էլիսը թերահավատորեն է վերաբերվել համասեռամոլության բուժման հնարավորությանը։ Նա «ապաքինված» համասեռամոլների («շրջված») ամուսնությունները անհեռանկար է համարել՝ պնդելով, որ.
Թվացյալ փոփոխությունը մակերեսային է, փոխակերպված դիրքորոշում ժամանակ մարդը դառնում է ավելի դժբախտ, ինչպես իր, այնպես էլ իր կնոջ համար։

Նա «ձեռնպահությունը» համարել է իդեալական տարբերակ համասեռամոլների համար։

Համասեռամոլության մասին շատ տվյալներ կան Էլիսի այլ գրություններում, հատկապես «Սեռի հոգեբանության ուսումնասիրությունները» յոթ հատորում։ Իր կյանքի վերջում Էլիսը շատ ազդեցիկ դարձավ Անգլիայում և Միացյալ Նահանգներում։ Նրա գրքերը հնարավորություն տվեցին քննարկել սեքսուալությունը՝ կոտրելով վիկտորիանական դարաշրջանի տաբուները։

Ծանոթագրություններ 

Անգլիացի հոգեբաններ
Անգլիացի գիտնականներ
Անգլիացի բժիշկներ
Անգլիացի գրողներ