3М6 Շմել

Շմել (հրթիռի ինդեքս՝ 3М6, 2К15-ի և 2К16-ի կոմպլեքս, ըստ ԱՄՆ-ի և ՆԱՏՈ-ի զինված ուժերի դասակարգման՝ AT-1А Snapper), առաջին սերնդի սովետական հակատանկային կառավարվող հրթիռային կոմպլեքս։ Ստեղծվել է Բ․ Ի․ Շավիրինի ղեկավարությամբ Մոսկովյան մարզի Կոլոմնա քաղաքի Կոնստրուկտորական հատուկ բյուրոյում  (ներկայումս Պաշտպանության նախարարության «Գիտաարտադրական կորպորացիա» «Ճշգրիտ մեքենաշինության կոնստրուկտորական բյուրո») «Սիգնալ» համառուսական գիտահետազոտական համալսարանի հետ համտեղ՝ գերմանա-ֆրանսիական SS.10-ի հիման վրա։ ԽՍՀՄ զինված ուժերի սպառազինման մեջ է դրվել 1960 թվականի օգոստոսի 1-ին։ Կոմպլեքսի սերիական արտադրությունը շարունակվել է 1961-1966 թվականներին Դեգտյարովի անվան գործարանում։

Նախատեսված է տանկերի, ինժեներական և ամրաշինական կառույցների և ցամաքային նշանակետերի խոցման համար։

Հիմք է հանդիսացել հետագա մշակումների համար։

Վերափոխված տեսակներ 

Հակատանկային կառավարվող հրթիռը տեղավորվում է երկու տեսակի ցամաքային կրիչների վրա՝ 
 2К15 Շմել, հակատանկային հրթիռային համակարգ մարտական 2П26  մեքենայի հետ ավտոմեքենայի  ԳԱԶ-69 ամրաշրջանակի բարձրացրած անցանելիության հիման վրա թափքի հետևի մասում տեղակայված չորս երկաթուղային ուղեցույցով։ Շահագործվում է 1960 թվականից սկսած։
 2К16 Շմել, հակատանկային հրթիռային համակարգ 2П27 մարտական մեքենայի հետ մարտական հետախուզման և պարեկային մեքենայի ամրաշրջանակի հիման վրա «ԳԱԶ-40П» զրահապատ մեքենայի մեջ տեղակայված և վեր ուղղված երեք երկաթուղային ուղեցույցերով։ Շահագործվում է 1964 թվականից սկսած։

Տակտիկա-տեխնիկական բնութագիր 
 Երկարություն՝ 1150 մմ
 Տրամագիծ՝ 136 մմ
 Թևերի տատանման մեծություն՝ 750 մմ
 Հեռավորություն՝ 600–ից 2000 մ
 Մեկնարկային զանգված՝ 24 կգ
 Միջին արագություն՝ 110 մ/վ
 Թռիչքի տևողությունը մաքսիմալ հեռավորության վրա՝ 19 վ
 Կառավարման համակարգ՝  հրամանային, ձեռքով և հաղորդալարերով
 Ռազմական մաս՝ կուտակային, 3Н13 ինդեքս
 Մարտական մասի զանգված՝ 5,4 կգ
 Զրահախոցելիություն՝ մինչև 300 մմ

Ռազմական կիրառություն 
«Շմել» հակատանկային կառավարվող հրթիռի կիրառության հայտնի դեպքերից են՝
 Եգիպտական օպերատորները Վեցօրյա պատերազմի ընթացքում խոցել են ավելի քան 10 իսրայելական տանկ։
 Պատերազմի ավարտից մի քանի ամիս անց՝ 1967 թվականին, եգիպտացիներին հաջողվել է «Շմել» հակատանկային կառավարվող հրթիռով խոցել Սուեզի ջրանցքի արևելյան ափին պարեկություն անող երկու իսրայելական М48 տանկ։
 Հույն կիպրացիներն օգտագործել են «Շմել» հակատանկային կառավարվող հրթիռը Կիպրոս թուրքերի ներխուժման ժամանակ։ Խոցվել է մի քանի նշանակետ, օրինակ, 1974 թվականի օգոստոսի 1-ին 3М6 հրթիռով ոչնչացվել է թուրքական M47 տանկը։

Այլ շահառուներ

Արտադրող/Հիմնական շահառու

Այլ շահառուներ 

  Աֆղանստան
 Բուլղարիա
 Հունգարիա
 Գերմանիա
 Լեհաստան
 Ռումինիա
 Հարավսլավիա
 Չեխոսլովակիա
 Հյուսիսային Կորեա

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 https://web.archive.org/web/20090210051052/http://www.shmel.org/gallery/324/
 https://web.archive.org/web/20051215175233/http://waronline.org/IDF/Articles/firstATGM.htm#AT-3

Զենք այբբենական կարգով
1958 հիմնադրումներ