Ֆիլիպ վան Արտևելդե

Ֆիլիպ վան Արտևելդե (; ), Յակոբ վան Արտևելդեի որդին, 1831-1832 թվականներին Գենտի կապիտան, 1832 թվականին՝ Ֆլանդրիայի ղեկավարը։ Մահացել է Ռոզենբեկի ճակատամարտում։

Կենսագրություն 
Նա Յակոբ վան Արտևելդեի կրտսեր որդին էր, անգլիացի Ֆիլիպա Գենեհաու թագուհու սանիկը։ Իր ծագման շնորհիվ և ի հիշատակ իր կնքամոր՝ Ֆիլիպ վան Արտևելդեն 1381 թվականին՝ Կոմս Լյուդովիկ II Ֆլանդրացու դեմ քաղաքական խռովությունն սկսվելուց 2 տարի անց, ընտրվել է Գենտի կոմիսար, հետո, Սպիտակ շապերոններ ապստամբության առաջնորդ Փիթեր վան դեն Բոսշի և ջուլհակների գիլդիայի աջակցությամբ՝ քաղաքի ղեկավար (1382 թվականի հունվարից՝ գերագույն)։

Գենտցիների բանակի՝ 5 հազար զինվորի գլխավորությամբ, Արտևելդեն 1382 թվականի մայիսի 3-ին Բրյուգգեի մերձակայքում՝ Բևերհոութսֆելդի ճակատամարտում (Կաղամախի դաշտերում), ընդունել է Ֆլանդրիայի կոմսի 40 հազարանոց ասպետներին և հաղթանակ տարել։ Նա զավթեց Բրյուգգեն և իրեն ենթարկեց Ֆլանդրիայի մյուս այլ քաղաքներ։ Միայն Աուդենարդեի կայազորը հավատարիմ մնաց Ֆլանդրիայի կոմսին։ Արտևելդեն, իրեն կարգելով Ֆլանդրիայի նահանգապետ, մայիսի 9-ին պաշարեց քաղաքը։ Թողնելով պաշարումը՝ Արտևելդեն 40 հազարանոց բանակով դուրս եկավ ֆրանսիացի թագավոր Կառլ VI-ի դեմ, որը Լիս գետով անցել էր Կոմին և զավթել մի քանի ֆլամանդական քաղաքներ։ 1382 թվականի նոյեմբեր 27-ին Ռոզենբեկի ճակատամարտում ֆլամանդցիները ջախջախիչ պարըություն կրեցին։ Սպանվել է 26 հազար մարդ։ Ֆիլիպ վան Արտևելդեն մահացել է՝ զոհված մարտիկների մարմիններով խեղդված։ Մարտից հետո հայտնաբերվել է նրա դին, ներկայացվել Ֆրանսիայի թագավորին, ապա կախաղան բարձրացվել։ Արտևելդեի մահից հետո գենտցիների ղեկավարությամբ է զբաղվել Ֆրանց Ակերմանը։

Ֆիլիպ վան Արտևելդեն դարձել է Հենրի Թեյլորի (1834) ողբերգության գլխավոր հերոսը։

Գրականություն 

 David Nicholas, The Metamorphosis of a medieval city: Ghent in the Age of the Arteveldes, 1302-1390, Brill Archive, 1987, 369 pages.
 David Nicholas, The Van Arteveldes of Ghent: the varieties of vendetta and the hero in history, Brill Archive, 1988, 212 pages.
 Léon Vanderkindere, Le Siècle des Artevelde: études sur le civilisation morale & politique de la Flandre & du Brabant, A.-N. Lebègue, 1879, 444 pages.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Encyclopedia Britannica (1911) entry for Philip Van Artevelde.
 Excerpt from Froissart's Chronicle describing Philip's rise to power.
 Excerpts from Taylor's "Philip Van Artevelde".

Մարտում զոհվածներ
Ֆլամանդացիներ