Ահաբեկչություն Մոգադիշոյում (2019)

Ահաբեկչական հարձակում Մոգադիշոյում, տեղի է ունեցել 2019 թվականի դեկտեմբերի 28-ին, երբ մահապարտ ահաբեկիչը պայթեցրել է պայթուցիկով լցված բեռնատարը ոստիկանության հսկիչ-անցագրային կետում, ինչի հետևանքով զոհվել է առնվազն 91 մարդ։ Ավելի քան 150 մարդ վիրավորվել է, և 2019 թվականի դեկտեմբերի 30-ի դրությամբ 24 մարդ անհետ կորել է։ Պայթյունից անմիջապես հետո ոչ ոք չի ստանձնել ահաբեկչության պատասխանատվությունը։ Այս գրոհը Սոմալիում ամենամահաբեր հարձակումն է դարձել վերջին 2 տարում՝ 2017 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Մոգադիշոյում տեղի ունեցած պայթյուններից հետո, որոնց հետևանքով 587 մարդ Է զոհվել։

Հարձակման ընթացք 
Հարձակումը տեղի է ունեցել Մոգադիշոյի արևմտյան ծայրամասում գտնվող բանուկ խաչմերուկում՝ ոստիկանության հսկիչ-անցագրային կետում պիկ ժամի։ Այս խաչմերուկը Մոգադիշոյին կապում է Սոմալիի Հարավային և հարավ-արևմտյան հատվածի հետ։ Ոստիկանության հսկիչ-անցագրային կետը գտնվում է հարկային տեսչության կողքին, դրա միջով անցնում են տրանսպորտային միջոցներ, որոնք Մոգադիշո են շարժվում Աֆղանստանի մերձակա քաղաքից։

Բեռնատարում ռումբի պայթյունը հսկայական վնաս է հասցրել շրջակա շրջաններին, իսկ զոհերից շատերը այրվել են անճանաչելիորեն։ Զոհվածներից առնվազն 15-ը ուսանողներ են եղել, որոնք ուղևորվում են Բենադիրի համալսարան միկրոավտոբուսի մեջ, որը ոչնչացվել է պայթյունի ժամանակ։ Շատ մարդիկ վիրավորվել են։ Երկու թուրք ինժեներներ, որոնք մասնակցել են քաղաքի հսկիչ անցագրային կետից ճանապարհի կառուցմանը, նույնպես սպանվել են պայթյունի հետևանքով։ 15 ծանր վիրավոր, այդ թվում՝ ութ ամսական երեխա, սանիտարական ավիացիայի կողմից տեղափոխվել են Ստամբուլ՝ բուժման համար, իսկ մյուս երեսուն ծանր վիրավոր սոմալիացիները բուժօգնություն են ստացել Կատարում և հարևան այլ երկրներում։

Սոմալիի վարչապետ Հասան Ալի Խայրեն հայտարարել Է տուժածներին օգնություն ցուցաբերելու և ահաբեկչության հետևանքով ընտանիքի անդամներին կորցրած անձանց աջակցելու համար արձագանքման ազգային կոմիտե ստեղծելու մասին։

Պատասխանատվություն 
Ոչ մի խմբավորում անմիջապես իր վրա չի վերցրել այդ հարձակման պատասխանատվությունը, թեև Խարակատ Աշ-Շաբաբ ծայրահեղական իսլամիստներն ավելի վաղ նման հարձակումներ էին կազմակերպել երկրի մայրաքաղաքում։ 2019 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Խարակատ Աշ-Շաբաբ խմբավորումը ստանձնել է ահաբեկչության պատասխանատվությունը։ Խմբավորման ներկայացուցիչը հայտարարել է, որ հարձակման նպատակը թուրք և սոմալացի զինվորների ավտոշարասյունն էր։ Սոմալիի հետախուզության և անվտանգության ազգային գործակալությունը հայտարարություն է արել, որ անանուն օտարերկրյա երկիրն օգնել է ահաբեկչական գործողություն կազմակերպել։ Սակայն այդ հայտարարության մեջ չի նշվել այն երկիրը, որը կասկածվում է ահաբեկչություն կազմակերպելու մեջ։ Ահաբեկչության կազմակերպիչներին պարզելու նպատակով Սոմալիի կառավարությունը մտադիր է օգնություն խնդրել օտարերկրյա հատուկ ծառայություններից։

Հետևանքներ 
Սոմալիի դաշնային կառավարությունը, ԱՄՆ զինված ուժերի Աֆրիկյան հրամանատարության հետ համատեղ, երեք պատասխան ավիահարվածներ է հասցրել ստորին Շաբելլեի շրջանում Հարակաթ Աշ Շաբաբի առաջնորդներին։ Այդ ավիահարվածների հետևանքով Կունյո-Բարոու և Ալիյոու-Բարոու գյուղերում սպանվել են չորս գրոհայիններ և ոչնչացվել երկու ավտոմեքենա։

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը դատապարտել է Մոգադիշոյում տեղի ունեցած ահաբեկչական գործողությունը, ցավակցություն հայտնել զոհված թուրքերի և սոմալիացիների հարազատներին, ինչպես նաև հավաստիացրել, որ Թուրքիան կշարունակի համագործակցել Սոմալիի հետ։

Ծանոթագրություններ 

Ահաբեկչական գործողություններ
2019 զանգվածային սպանություններ
2019 ահաբեկչություններ