Վիլյամ Կառլոս Վիլյամս

Վիլյամ Կառլոս Վիլյամս (, ), ամերիկացի խոշորագույն բանաստեղծներից մեկը, բժիշկ-մանկաբույժ։ 1924 թվականից մինչև իր մահը զբաղեցրել է Passaic General Hospital-ի մանկաբուժության բաժնի տնօրենի պաշտոնը։ Հիվանդանոցը, որն այժմ հայտնի է՝ որպես Սուրբ Մարիամի հիվանդանոց, Վիլյամսի հիշատակը հարգել է հուշատախտակով, որի վրա գրված է. «մենք քայլում ենք այն հիվանդասենյակներով, որոնցով քայլել է Վիլյամսը»։

Կենսագրություն 
Վիլյամսը ծնվել է 1883 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Նյու Ջերսի նահանգի Ռեզերֆորդ քաղաքում։ Նրա հայրը ներգաղթյալ էր Անգլիայից, իսկ մայրը Պուերտո Ռիկոյի բնիկ։ Նրա աշխատանքները մեծ նմանություն ունեն գեղանկարչության հետ, ինչով նա հետաքրքրվել է ամբողջ կյանքի ընթացքում։

Վիլյամսը նախնական և միջնակարգ կրթությունը ստացել է Ռեզերֆորդում մինչև 1897 թվականը, երբ նրան երկու տարով ուղարկել են Փարիզի Կոնդորսի վարժարանում սովորելու։ Նյու Յորք վերադառնալուց հետո նա սովորել է Հորացիա Մաննի դպրոցում, և հատուկ քննություն հանձնելով, 1902 թվականին ընդունվել Է Փենսիլվանիայի համալսարանի բժշկական դպրոցը, որն ավարտել է 1906 թվականին։ Համալսարանն ավարտելուց հետո Վիլյամսը վերապատրաստվել է Նյու Յորքի ֆրանսիական և մանկական հիվանդանոցներում, այնուհետև մեկնել Լայպցիգ՝ մանկաբուժության խորը ուսումնասիրության համար։ 1909 թվականին հրատարակել է իր առաջին «Բանաստեղծություններ» գիրքը։

1912 թվականին, երբ Վիլյամսը վերադարձել է Գերմանիայից, ամուսնացել է Ֆլորենս Հերմանի հետ (1891-1976)։ Նրանք տեղափոխվել են Ռեզերֆորդի (Նյու Ջերսի նահանգ) տուն, որը տարիներ շարունակ իրենց է եղել։ Դրանից կարճ ժամանակ անց լոնդոնյան մամուլը, իր ընկեր Էզրա Փաունդի օգնությամբ, որի հետ նա ծանոթացել էր Փենսիլվանիայի համալսարանում սովորելու ժամանակ, հրապարակել է իր «Բնավորություններ» բանաստեղծությունների երկրորդ գիրքը։ 1914 թվականին ծնվել է Վիլյամսի և նրա կնոջ առաջին որդին՝ Վիլյամ Վիլյամսը, որը հետևել է հոր օրինակին և դարձել բժիշկ, իսկ 1917 թվականին ծնվել է նրանց երկրորդ որդին՝ Փոլ Վիլյամսը։

Վիլյամսը ներառվել է իմաժիստների խմբակում, մտերիմ է եղել Նյու Յորքի գրական և գեղարվեստական խմբակների առաջավոր անդամների հետ (Մարսել Դյուշան, Ֆրանսիս Պիկաբիա, Ուոլես Սթիվենս, Մարիաննա մուր, Մինա Լոյ և այլն)։ 1924 թվականին Եվրոպա կատարած այցի ժամանակ ծանոթացել է Ջոյսի հետ։ 1929 թվականին թարգմանել է Փիլիպ Սուպոյին։ Մեծ ազդեցություն է ունեցել բազմաթիվ երիտասարդ բանաստեղծների վրա՝ բիթնիկների սերնդի, Սև լեռան դպրոցի, Նյու Յորքի դպրոցի սաների վրա, նրանցից շատերին անձամբ է օգնել։

Վիլյամսը մի քանի պիեսների, երեք վեպերի, գրական-քննադատական էսեիստիկայի երկու հատորների հեղինակ է։

1948 թվականին ինֆարկտ է ստացել, իսկ 1949 թվականից հետո մի քանի անգամ՝ սրտի կաթված։ Հոգեբուժարանում բուժվել է դեպրեսիայից։

Գրական գործունեություն 
Պոեզիայում նա հեռացել է Պաունդի և Էլիոտի գրականությունից։ Շարժվելով ավանգարդի հունով՝ նա դիմել է իր ժամանակակիցների զուտ տեղական թեմաներին և անձնական առօրյային (Վիլյամսի էպիկական պոեմը դարձել է ամերիկացի շարքային քաղաքի՝ Պատերսոնի մասին, 1946-1958)։

Ստեղծագործություններ

Բանաստեղծություններ 

 Poems  (1909)
 The Tempers (1913)
 Al Que Quiere (1917)
 Kora in Hell: Improvisations (1920)
 Sour Grapes (1921)
 Spring and All (1923)
 Go Go (1923)
 The Cod Head (1932)
 Collected Poems, 1921—1931 (1934)
 An Early Martyr and Other Poems (1935)
 Adam & Eve & The City (1936)
 The Complete Collected Poems, 1906—1938 (1938)
 The Broken Span (1941)
 The Wedge (1944)
 Paterson, book I—V (1946—1958, ամբողջական հրատարակություն մեկ հատորում 1963)
 Clouds, Aigeltinger, Russia (1948)
 The Collected Later Poems (1950)
 Collected Earlier Poems (1951)
 The Desert Music and Other Poems (1954)
 Journey to Love (1955)
 Pictures from Brueghel and Other Poems (1962, Պուլիցերյան մրցանակ)
 Imaginations (1970)
 Collected Poems: Volume 1, 1909—1939 (1988)
 Collected Poems: Volume 2, 1939—1962 (1989)
 Early Poems (1997)

Արձակ 
 The Great American Novel (1923, վեպ)
 In the American Grain (1925)
 A Voyage to Pagany (1928, ճանապարհորդական գրառումներ)
 Novelette and Other Prose (1932)
 The Knife of the Times, and Other Stories (1932)
 White Mule (1937, վեպ)
 Life along the Passaic River (1938, նովել)
 In the Money (1940, վեպ, «Սպիտակ ջորու» շարունակությունը)
 Make Light of It: Collected Stories (1950)
 Autobiography (1951)
 The Build-Up (1952, վեպ, եռերգության եզրափակումը)
 Selected Essays (1954)
 I Wanted to Write a Poem: The Autobiography of the Works of a Poet (1958)
 Yes, Mrs. Williams: A Personal Record of My Mother (1959)
 The Farmers' Daughters: Collected Stories (1961)
 The Embodiment of Knowledge (1974, նշումներ և շարադրություն)
 A Recognizable Image: William Carlos Williams on Art and Artists (1978)
 The Collected Stories of William Carlos Williams (1996)

Հարցազրույց 
 Speaking Straight Ahead (1976)

Նամակագրություն 
 The Selected Letters of William Carlos Williams (1957)
 Pound/Williams: Selected Letters of Ezra Pound and William Carlos Williams (1996)
 The Letters of Denise Levertov and William Carlos Williams (1998)
 William Carlos Williams and Charles Tomlinson: A Transatlantic Connection (1998)

Ճանաչում 
Բոլլինգենի մրցանակ (1953) և այլ մրցանակներ։ Վիլյամսի մահից հետո ամերիկյան բանաստեղծական ընկերությունը հիմնադրել է նրա անվան ամենամյա մրցանակը։ Ռեզերֆորդում ստեղծվել է Վիլյամսի կենտրոնը, հրատարակվում է նրան նվիրված հանդեսը։

2016 թվականին ամերիկացի ռեժիսոր Ջիմ Ջարմուշը նկարահանել է Փաթերսոն ֆիլմը, դրա ոգեշնչման աղբյուրներից մեկը Վիլյամ Կառլոս Վիլյամսի ստեղծագործությունն է։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 William Carlos Williams; a collection of critical essays/ J.Hillis Miller, ed. Englewood Cliffs: Prentice-Hall, 1966
 Whittemore R. William Carlos Williams, poet from Jersey. Boston: Houghton-Mifflin, 1975
 Bloom H. William Carlos Williams. New York: Chelsea House Publishers, 1986
 Hatlen B., Tryphonopoulos D.P. William Carlos Williams and the language of poetry. Orono: National Poetry Foundation, 2002

Արտաքին հղումներ 
 Վիլյամ Կառլոս Վիլյամսը fadedpage.com֊ում
 Առցանց բանաստեղխություններ

Ամերիկացի սոցիալիստներ
Գրողներ այբբենական կարգով
Ամերիկացի գրողներ
Իմաժիզմ
Մոդեռնիստ գրողներ
Ամերիկացի բանաստեղծներ
Ամերիկացի բժիշկներ
Ամերիկացի կենսագիրներ
20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ