Մեծ պրիզմատիկ աղբյուր

Մեծ պրիզմատիկ աղբյուր, Ելոուսթոուն ազգային պարկի մեծ պրիզմատիկ աղբյուրը Միացյալ Նահանգների ամենամեծ տաք աղբյուրն է և աշխարհում երրորդն է, Նոր Զելանդիայի Frying Pan լճից և Դոմինիկայի Եռացող լճից հետո։ Այն գտնվում է Միդուեյի գեյզերի ավազանում։

Մեծ պրիզմատիկ աղբյուրը նկատել են 1871 թվականին Հեյդենի երկրաբանական ծառայությունում աշխատող երկրաբանները և նրանց կողմից անվանվել է իր վառ գունավորման համար։ Նրա գույները համապատասխանում են նրանց մեծամասնությանը, որոնք տեսանելի են օպտիկական պրիզմայով սպիտակ լույսի ծիածանի ցրման ժամանակ՝ կարմիր, նարնջագույն, դեղին, կանաչ և կապույտ։

Պատմություն 

Աղբյուրի մասին առաջին գրառումները պատկանում են վաղ եվրոպացի հետազոտողներին և տեղագրողներին։ 1839 թվականին «ամերիկյան մորթի ընկերության» չորս որսորդներից բաղկացած խումբը հատեց Միդուեյի գեյզերի ավազանը և  նկատեց «եռացող լիճը», որը, ամենայն հավանականությամբ, մեծ պրիզմատիկ աղբյուր է, որի տրամագիծը 90 մ է։ 1870 թվականին Վաշբերն-Լանգֆորդ-Դոան արշավախումբը այցելեց աղբյուր՝ մոտակայքում նկատելով 15 մ գեյզեր (հետագայում անվանվեց Էքսելսիոր)։

Գույն 
Աղբյուրի վառ գույները հանքանյութերով հարուստ ջրի եզրերին ապրող պիգմենտային բակտերիաների կենսագործունեության արդյունք են։ Բակտերիաների գույնը տատանվում է կանաչից կարմիր և կախված է քլորոֆիլի և կարոտինոիդների հարաբերակցությունից։ Ամռանը բակտերիաները դառնում են նարնջագույն, կարմիր, իսկ ձմռանը դրանք սովորաբար դառնում են մուգ կանաչ։ Աղբյուրի կենտրոնը ստերիլ է ջրի բարձր ջերմաստիճանի պատճառով։

Աղբյուրի կենտրոնում ջրի կապույտ գույնը պայմանավորված է ջրի բնական կապույտ գույնով։ Արդյունքն առավել ցայտուն է աղբյուրի կենտրոնում՝ իր ստերիլության և խորության պատճառով։

Ֆիզիկական կառուցվածք 
Աղբյուրի տրամագիծը մոտավորապես 110 մ է, իսկ խորությունը՝ 50 մ։ Աղբյուրը րոպեում արտանետում է մոտավորապես 2100 լ ջուր 70 °C ջերմաստիճանում։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ 

ԱՄՆ-ի երկրաբանություն
Վայոմինգ
Հիդրոթերմալ հանքավայրեր
Շատրվաններ
Հրաբխականություն
Աղբյուրներ այբբենական կարգով