Գրիգոր Պիրլիչև

Գրիգոր Ստավրև Պիրլիչև (, , ), ծնունդով Մակեդոնիայից բուլղարացի լուսավորիչ, գրող և թարգմանիչ։

Կենսագրություն 

Գրիգոր Պիրլիչևը ծնվել է 1830 թվականի հունվարի 18-ին Օխրիդում՝ արհեստավորի ընտանիքում։ Սովորել է եկեղացական ուսումնարանում։ Օխրիդում եղել է հունարենի ուսուցիչ։ 1850-1951 և 1958 թվականներին սովորել է բժշկություն Աթենքում, 1960 թվականին տեղափոխվել է Աթենքի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետ։ Այդ նույն տարի հաղթել է գրական մրցույթում՝ հանդես գալով հունարեն «Ο Αρματωλός» վիպերգությամբ, և արժանացել է «Երկրորդ Հոմերոս» մականվանը։ Օքսֆորդում և Բեռլինում հրաժարվել է կրթաթոշակից և վերադարձել է Օխրիդ, քանի որ նրա միշտ հիշեցնում էին նրա ոչ հունական ծագման մասին։

Պիրլիչևը սկսել է եղեկեցական ծառայությունը բուլղարերենով, որի համար ենթարկվել է հունական արքեպիսկոպոս Միլետիայի ճնշումներին։ Կյանքի այդ շրջանում Պիրլիչևը ակտիվորեն բուլղարերեն էր սովորում, որը անվանում էր սլավոնական։ Այդ պահից մինչև իր օրերի ավարտը գրել է միայն բուլղարերենով։

1869 թվականին Օխրիդում բացել է «Սուրբ Կլիմենտ» առաջին ազգային գրադարանը և դասավանդում է բուլղարերեն Օխրիդում, Ստրուգայում, Գաբրովոյում, Բիտոլայում և Սալոնական բուլղարական տղամարդկանց գիմնազիայում։ 1870 թվականի գրողը թարգմանում է իր հունական վիպերգությունը և հունարենից բուլղարերեն վաղ աշխատանքները, ինչպես նաև գրում է նոր «Սկանդերբեգ»-ը։ Պիրլիչև դարձել է առաջինը, ով Գոմերը «Իլիադա»-ն թարգմանել է բուլղարերեն, սակայն քննադատները բարձր չեն գնահատել նրա լեզվի օգտագործումը։ Նա օգտագործում էր հին եկեղեցա-սլավոնական լեզվի և իր օխրիդյան բարբառը, որը շատ հեռու էր կանոնական բուլղարերենից։ Պիրլիչև կանգնել է նաև ազգային մակեդոնական գրականության ակունքների մոտ։

Նրա որդի Կիրիլ Պիրչիլևը Հյուսիսային Մակեդոնիայում և Բուլղարիայում եղել է հեղափոխական շարժման գլխավոր անձ էր։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Պարլիչևի Ինքնակենսագրություն
 Parlichev, Grigor. Ինքնակենսագրություն։ Сборник за народни умотворения, наука и книжнина, book IX, Sofia (1894) 
 Parlichev, Grigor. Автобиографија. Skopje, 1967 (scan)

Կենսագրություններ
 Cyril Parlichev|Parlichev, Cyril. Към характеристика на Григор С. Пърличев (Towards a Characteristic of Grigor S. Parlichev), Macedonian Review 4, book 2, p. 99 (1928)
 Matov, Dimitar. Гр. С. Пърличев. Книжовно биографически чертици (Gr. S. Parlichev: A Literary and Biographical Outline), Balgarski Pregled, book 4-5 (1895)

Պատմական
 Shapkarev, Kuzman. Материали за възраждането на българщината в Македония от 1854 до 1884 г. Неиздадени записки и писма (Materials about the Bulgarian Revival in Macedonia from 1854 to 1884. Unpublished Notes and Letters). Balgarski Pisatel, Sofia (1984)  
 Sprostranov, Evtim. По възражданьето в град Охрид (On the Revival in the City of Ohrid), Сборникъ за Народни Умотворения, Наука и Книжнина, book XIII, Sofia, pp 621–681 (1896)

Արտաքին հղումներ 

 
 Պիրլիչևի ինքնակենսագրությունը (բուլղարերենով)
 Симеон Радев за Пърличев
 Поемата Войводата (Сердарят)
 Емил Георгиев. Григор Пърличев — лауреат и прокълнат 
 сп. «Ек», 2003, № 6
 

Բուլղարացի գրողներ
Հույն բանաստեղծներ
Մակեդոնացի բանաստեղծներ
Բուլղարացի բանաստեղծներ
Բուլղարացի մանկավարժներ
19-րդ դարի թարգմանիչներ
Աթենքի համալսարանի շրջանավարտներ
Բուլղարացի լեզվաբաններ
Բուլղարացի թարգմանիչներ