Եվա Խադաշի

Եվա Խադաշի (, ), ուկրաինացի գիտնական, արվեստագիտության թեկնածու, բանասիրության մագիստրոս, ճապոնագետ, երաժշտագետ, գրող, երգչուհի, հեռուստառադիոհաղորդավար։ Ճապոնիայի երաժշտական արվեստի մեջ արևմտյան ազդեցության հետազոտող Մեյձի շրջանում, «Խոսքի թագադրում» միջազգային գրական մրցույթի դափնեկիր, որն արժանացել է «Արևմտյան գեյշա» վեպի համար։

Կենսագրություն 
Եվգենիա Սուդան ծնվել է 1975 թվականին, Կիևում։ 

1995 թվականին ավարտել Է Կիևի պետական բարձրագույն երաժշտական ուսումնարանը՝ երգչախմբային դիրիժորություն մասնագիտությամբ։ 2000 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Ուկրաինայի Պ. Չայկովսկու անվան ազգային երաժշտական ակադեմիան ՝ երգչախմբային դիրիժորություն մասնագիտությամբ։ Սովորել է Ուկրաինայի ազգային երաժշտական ակադեմիայի ռեկտոր, պրոֆեսոր, ժողովրդական արտիստ Օլեգա Տիմոշենկոյի դասարանում։ 2000-2004 թվականներին սովորել է Կիևի անվան ազգային համալսարանում ճապոնական լեզու և գրականություն և անգլերեն։ Մագիստրատուրան ավարտել գերազանցությամբ։ Առաջին կուրսից աշխատում է Ուկրաինայի և Ճապոնիայի միջև մշակութային երկխոսության հաստատման ուղղությամբ։ 

2001 թվականին որպես մենեջեր-թարգմանիչ Օլգա Վոյչենկոյի հետ մեկնում են Տոկիո։

Համալսարանի վերջին կուրսում Ճապոնական պրոդյուսերական ընկերությունից ստանում է մենեջեր-թարգմանչի պայմանագիր։ Ճապոնիայում պրոդյուսեր է ուկրաինացի օպերային երգչուհի և բանդուրիստուհի Օքսանա Ստեպանյուկին։ 

2003 թվականին ավարտում է կարճաժամկետ կրթական ծրագիրը ամերիկյան բարձրագույն երաժշտական ուսումնական հաստատությունում ՝ Բերքլիի երաժշտական քոլեջը՝ ջազային վոկալ մասնագիտությամբ։ Նույն քոլեջի շրջանավարտ է եղել Եվգենիայի ամուսինը։ Նրանց հարսանիքը տեղի է ունեցել 2003 թվականին, և ամուսինները ապրում են հիմնականում Ճապոնիայում։ Երբ պատրաստվում էր մայրանալ՝ խզեց բոլոր պայմանագրերը կնքված բոլոր ընկերությունների հետ։ 2012-2017 թվականներին ընթացել են նրա ամուսնալուծության գործընթացները։ Հենց այս շրջանին է վերաբերվում նրա «Արևմտյան գեյշա» վեպը, որը հրատարակվել է 2016 թվականին։

2011 թվականին մասնակցել է «Մշակույթների երկխոսություն․ Ուկրաինա և Ճապոնիա» ծրագրին՝ նվիրված Չերնոբիլի ԱԷԿ-ի և Ֆուկուսիմայի ատոմակայանի վթարներին։

Ճապոնիզմ և գրական գործունեություն 
«Արևմտյա գեյշա» վեպը տեսակով կենսագարական է։ Գեյշա թարգմանաբար նշանակում է ճապոնացի պարուհի։ Երաժշտական նախնական կրթություն ստացած Եվգենիան մեկնում է ԱՄՆ՝ սովորելու Բերքլիի երաժշտական քոլեջում, որտեղ էլ ծանոթանում է իր ապագա ճապոնացու ամուսու հետ։ Վերջինս այդ քոլեջի շրջանավարտ էր, ջազային կոմպոզիտոր և կիթառահար։ Վեպը առաջին անգամ հրատարկվել է «Ծիածան» թերթում, 2016 թվականին հրատարակվել է թերթի երրորդ և չորրորդ համարներում։

Վեպը լույս է տեսել Եվա Խանդաշի կեղծանվամբ, որը ճապոներենից թարգմանաբար նշանակում է ոտաբոբիկ։

Վեպի ամբողջական տարբերակը մասնակցել է մի շարք միջազգային մրցույթների։ 2019 թվականին արդյունքներ արդյունքում արժանացել է «Միջազգային ճանաչում» մրցանակին։ 

2017 թվականին Չայկովսկու անվան ազգային երաժշտական ակադեմիայում պաշտպանել է իր դիսերտացիան «Արևմտյան հայացքները Ճապոնիայում՝ Մեյձի շրջանում (1868–1912 թվականներին)»։ 2019 թվականին «Երաժշտական Ուկրաինա»-ում հանդես է եկել իր մենագրությամբ։ Դրանք հիմնականում վերաբերում էին Ճապոնիայում Մեյձիի ժամանակաշրջանին։

Եվրոպական երաժշտությունը՝ արևմտյան մշակույթի անբաժանելի մասնիկն է, որը ներթափանցում է ճապոնական մշակույթ՝ սկզբից զինվորականների, ապա պաշտամունքների միջոցով։ Խարկովի Կատալյարեվսկու անվան համալսարանի դոկտոր պրոֆեսոր Իրինա Դրաչը նշում է, որ Եվգենիա Սուդային հաջողվել է դուրս բերել ճապոնական էկզոտիկան։ Նա Ճապոնիայի երաժշտական աշխարհը ուսումնասիրում է ներսից, ներկայացնում է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի երկրի արդիականացումը։ Այդ քայլը շատ ակտուալ է Ուկրաինայում, քանի որ թույլ է տալիս հասկանալ երաժշտական բարեփոխումների փորձը, որոնք բարենպաստ նախադրյալներ են ստեղծում հետագայում հայտնի «Տնտեսական հրաշք»-ի համար։ Տենրի համալսարանի ռուսաց լեզվի պրոֆեսոր Մոնոհիտրո Օնոն (ճապ. ՝ 小)) նշում է ոչ միայն հետազոտության արդիականությոան, այլև խոսում է դրա յուրահատկության մասին։ Նրա կարծիքով Ճապոնիայի երաժշտական արվեստը, մասնավորապես, այդ երկրի երաժշտության և մշակույթի վրա արևմտյան ազդեցությունը քիչ է ազդեցություն ունեցել։

Հիմանկան ասպեկտը մշակույթի և գիտական գործունեության՝ Արևելքի և Արևմուտքի երկխոսության մեջ է։ Այդ ուղղությամբ զբաղվում են նաև մշակույթի մեջ, շատերը գրում են ճապոներենով երգեր, որոնք երիտասարդ լսողի ուղղվածությամբ են։ Եվայի «Հագցրու ինձ այդ զգեստը» երգը օգտագործվել է ճապոնացի ռեժիսոր Յոնիսի Տոսինարիի «Պողպատե Անժելիկա» գեղարվեստական ֆիլմում։ Իսկ «Ես քեզ շատ եմ սիրում» երգը երկու փուլերից հետո ստացել է «Գրան-պրի․անիմեի երգ» մրցանակը։ 

Եվան համարվում է հեղինակ և վարող «Ժամանակակից Ճապոնիա» Blackan Radio TV Japan-ի եթերում։ Ծրագիրը հեռարձակվում է ճապոներենով։ Այս ծրագրում բարձրացնում է ճապոներենով արագ կարդալու, ժամանակակից գեղագիտության փոփոխության, ապագա ճապոնական կինոմատոգրաֆիայի, ժամանակակից կիմանոյի և դրա փոփոխության մասին հարցերը։ Ցուցադրում է ճապոնական արտադրանքի ժամանակակից էլեգանտ և սպորտային կանացի հագուստ։

2020 թվականի ամռանը սկսել է «Արևմտյան գեյշա»-ի շարունակությունը։ Գրքի աշխատանքային անվանումը «Դիֆֆամացիա» է։

Հրատարակումներ 
 
 Батожна Е. [Суда Е. Л.]. Западные музыкальные влияния на образовательную систему Японии в период Мэйдзи. – Киев: Киевское музыковедение: сборник статей. – Вып. 14, 2004. – С. 7-15. – («Научная мысль молодых»: сб. ст. – Кн. 2.)
 Суда Е. Л. Исторические предпосылки проникновения западной музыки в Японию. – Киев: Изд-й центр КНЛУ, НМАУ им. П.И. Чайковского. – Теоретические вопросы культуры, образования и воспитания: сборник научных трудов. – Вып. 33. – С. 124-129. – («Научная мысль молодых»: сб. Ст. – Кн. 2.)
 Суда Е. Западные влияния в военной музыке Японии. – Киев: Научный вестник Национальной музыкальной академии Украины имени П.И. Чайковского – Вып. 76: Проблемы музыкального искусства: наследие и современность, 2008. – С. 193-206. – («Научная мысль молодых»: сб. ст. – Кн. 2.)
 Суда Е. Л. Украинской-японские музыкальные отношения и современность (к 20 летию установления дипломатических отношений между Украиной и Японией). – Киев: Научный вестник Национальной музыкальной академии Украины имени П.И. Чайковского. – Вып. 106: Культурологические аспекты современного художественного дискурса / памяти Людмилы Константиновны Кавериной: сб. в, 2013. – С. 300-311.
 Суда Е. Л. Особенности японской традиционной музыки (до периода Мэйдзи). – Киев: Киевское музыковедение. Культура и искусствоведение: сб. ст. – Вып. 32.: НМАУ им. П.И. Чайковского; КИМ им. Р. М. Глиэра, 2010. – С. 199-209.
 Суда Е. Зарождение и начальный этап развития оперного искусства в Японии [Электронный ресурс]. – Израиль ХХ: музыкальный журнал, 2015. – С. 199-209.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Интервью Евы Хадаши порталу «Буквы» (8 сентября 2020)
 Єва Хадаші та Євгенія Суда: людина між двох культур  на канале Я-UA (29 июля 2020)
 #КоронаціяОнлайн: Вероніка Мосевич, Наталія Зражевська і Єва Хадаші  (26 августа 2020)

Ուկրաինացի կին գրողներ
Ճապոնացի երգիչներ
Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Արվեստագիտության թեկնածուներ
Ուկրաինացի գիտնականներ
Ուկրաինացի երաժշտագետներ
Ուկրաինացի արվեստագետներ
Ուկրաինացի արձակագիրներ