Անին և անեցիները (գիրք)

«Անին և անեցիները» (, ), Մատենադարանի գիտական խորհրդի որոշմամբ 2021 թվականին հրատարակված գիրք։ Աշխատության հեղինակն է հայագետ, աղբյուրագետ, պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Մատենադարանի գիտական գծով փոխտնօրեն Կարեն Մաթևոսյանը։ Գրքի խմբագիրն է Մատենադարանի տնօրեն, պատմական գիտությունների դոկտոր Վահան Տեր-Ղևոնդյանը։ Հրատարակչությանն աջակցել է «Ջեյ Թի Այ Արմենիա» ՓԲԸ-ն։

Գրքում ներկայացված է Անիի պատմությունն ու քաղաքաշինությունը, քաղաքամերձ վանքերն ու բերդերը, ինչպես նաև սկզբնաղբյուրների հարուստ տեղեկություններն անեցիների՝ ազնվականների, քաղաքային տոհմերի և շարքային քաղաքացիների մասին։ Գիրքը բաղկացած է երկու մասից․ առաջին մասը ներկայացնում է Միջնադարյան Հայաստանի պատմության մեջ բացառիկ կարևոր դեր ունեցած երկրի քաղաքական և հոգևոր կենտրոն, Բագրատունյաց թագավորության ժամանակաշրջանում՝ թագավորանիստ և կաթողիկոսանիստ Անի քաղաքի պատմությանը, մշակույթին, քաղաքի ընդգրկմանը, ինչպես նաև՝ Անիի մերձակա վանքերն ու բերդերը։ Երկրորդ մասում ներկայացնում է անեցիներին՝ թագավորական ընտանիքի անդամներից ու ազնվական տոհմերից սկսած մինչև մեծաթիվ քաղաքային դասը, որը բաղկացած էր արհեստավորներից, առևտրականներից, զանազան գործավորներից և այլ խմբերից։ Աշխատությունը ամփոփվում է սկզբնաղբյուրների տվյալների հիման վրա կազմված «Անեցիների և քաղաքին առնչված անձանց անվանացանկով», որն ընդգրկում է 783 անուն։ 

Այս հրատարակության նպատակն է ուշադրություն հրավիրել 2016 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային մշակութային ժառանգության ցանկում ընդգրկված Անիի շուրջը գտնվող հայկական վանքերի և այլ հուշարձանների վրա, որոնք միջնադարում սերտորեն կապված էին քաղաքի հետ, իսկ ներկայումս գտնվում են ցավալի վատ վիճակում։

Տես նաև 
 Կարեն Մաթևոսյան
 Անիի եկեղեցիների ցանկ

Ծանոթագրություններ 

Հայերեն գրքեր
Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին
2021 գրքեր
Կարեն Մաթևոսյանի գրքեր