Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Մեծ Արագյալ)

Սուրբ Խաչ Եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզի Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետի Մեծ Արագյալ գյուղում, կառուցվեծ է 19-րդ դարում։

Մեծ Արագյալ գյուղի Սուրբ Խաչ Եկեղեցին հիմնադրվել է 1830-ական թվականներին։

Այս եկեղեցու մասին կան հիշատակումններ Վրաստանի հայոց թեմի և Իմերեթի թեմի արխիվներում, իսկ եկեղեցու ծխականների թիվը եղել է 149 հոգի։

Ի սկզբանե եկեղեցին եղել է փայտաշեն, որի մասին ասվում է վերոնշյալ արխիվներում։ Հետագայում եկեղեցին  վերակառուցվել է սրբատաշ քարերով և անմշակ տուֆով, այժմ քարաշեն բազիլիկ և երկգմբեթավոր կառույց է։ 
Եկեղեցու վերակառուցումը տեղի է ունեցել 2014-2015 թվականներին, վերակառուցման հովանավորչությունը ստանձնել է բարերարներ Արթուր և Աիդա Իսոյանները։

Վերակառուցմանը մասնակցել են  նախագծի հեղինակ ճարտարապետ Ազատ Մղդեսյանը, դիզայնի հեղինակն է Արմեն Ղուկասյանը և քանդակագործ Գևորգ Մնացականյանը։

Վրաստանի հայոց թեմի և Սամցխե-Ջավախքի և Ծալկայի ընդհանուր առաջնորդական փոխանորդ Տեր Բաբգէն վարդապետ Սալբիյանի և տարածաշրջանի հոգևոր դասի մասնակցությամբ եկեղեցին վերաօծվեց։

Եկեղեցու հոգևոր կազմը եղել է՝  Ստեփանոս քհն. Տեր-Ստեփանոսյանը և Բարսեղ քհն. Տեր-Հովհաննիսյանը, իսկ 2015 թվականից Տեր Արմաշ քահանա Պողոսյանը։

Ծանոթագրություններ 

Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Նինոծմինդայի շրջանի հայկական առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ