Իրինա Վլախ

Իրինա  Ֆեոդորովնա Վլախ (, ), մոլդովացի պետական քաղաքական գործիչ։ Բաշկան Գագաուզիայում (Մոլդովայի Հանրապետությունում) և Մոլդովայի Հանրապետության կառավարության անդամ ի պաշտոնե 2015 թվականի ապրիլի 15-ից։ 2005-2015 թվականներին Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանի պատգամավոր։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1974 թվականի փետրվարի 26-ին Մոլդովական ԽՍՀ Կոմրատում, ծառայողների ընտանիքում՝ էթնիկ գագաուզ և բուլղարուհի։

Կրթություն 
1991 թվականից մինչև 1996 թվականը սովորել է Կոմրատի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։

2001-2008 թվականներին սովորել է Մոլդովայի Հանրապետության գիտությունների ակադեմիային կից դոկտորանտուրայում։

2008 թվականին՝ թեկնածուական ատենախոսության պաշտպանություն «Մոլդովայի Հանրապետությունում քաղաքացիական ծառայության զարգացման ժամանակակից հայեցակարգը» թեմայով։ Հեղինակ է մի շարք գիտական աշխատությունների և հրապարակումների, որոնք վերաբերում են պետական կառավարման խնդիրներին, Մոլդովայի Հանրապետությունում ազգամիջյան աշխարհի ամրապնդմանը և ռուսալեզու բնակչության իրավունքների պաշտպանությանը։

Մասնագիտական գործունեություն 
1996-2003 թվականներին՝ ԱԹՈ Գագաուզիայի հարկային տեսչության իրավաբան։

2003-2005 թվականներին՝ ԱԹՕ Գագաուզիայի Գործադիր կոմիտեի իրավաբանական բաժնի պետ։

Քաղաքական գործունեություն 
2005-2009 թվականներին եղել է Մոլդովայի Հանրապետության 16-րդ գումարման խորհրդարանի պատգամավոր, իրավունքի, նշանակումների և անձեռնմխելիության հարցերի հանձնաժողովի անդամ։

2009 թվականի ապրիլից հուլիսին Մոլդովայի Հանրապետության 17-րդ գումարման խորհրդարանի պատգամավոր, իրավունքի, նշանակումների և անձեռնմխելիության հարցերի հանձնաժողովի անդամ։

2009-2010 թվականներին եղել է Մոլդովայի Հանրապետության 18-րդ գումարման խորհրդարանի պատգամավոր, իրավունքի, նշանակումների և անձեռնմխելիության հարցերի հանձնաժողովի անդամ։

2010-2014 թվականներին՝ Մոլդովայի Հանրապետության 19-րդ գումարման խորհրդարանի պատգամավոր, ՌՄ խորհրդարանի մշտական Բյուրոյի անդամ։

2014-2015 թվականներին եղել է Մոլդովայի Հանրապետության 20-րդ գումարման խորհրդարանի պատգամավոր, Մարդու իրավունքների և ազգամիջյան հարաբերությունների հանձնաժողովի անդամ։

2007 թվականից մինչև 2015 թվականի հունվարի 27-ը եղել է Կոմրատի շրջանային կուսակցական կազմակերպության ղեկավար, Մոլդովայի Հանրապետության կոմունիստների կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամ։

2010 թվականից մինչև 2015 թվականի հունվարը եղել է Մոլդովայի Հանրապետության կոմունիստների կուսակցության բարձրագույն մարմնի՝ քաղաքական գործկոմի անդամ։

2008 թվականի ապրիլի 3-ին Անկախ Պետությունների Միության Միջխորհրդարանական վեհաժողովի խորհրդի որոշմամբ ԱՊՀ անդամ պետությունների միջև ինտեգրացիոն կապերի ամրապնդման համար պարգևատրվել է պատվոգրով։

2010-ին բաշկանի ԱԹՈ Գագաուզիան իր ուժերը փորձում է ընտրություններում ՝ առաջին փուլում ստանալով ընտրողների մեկ երրորդի աջակցությունը։ Ընտրություններին մասնակցել է երեք մրցակից։ Ընդ որում, Իրինա Վլախի և նրա ամենամոտ մրցակցի միջև տարբերությունը կազմել է 300 ձայն, ինչը հիմնականում պայմանավորված է եղել ընդդիմախոսների կողմից վարչական ռեսուրսի եւ «սև» ընտրական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։

2014 թվականին հանդես է եկել որպես Գագաուզիայի հակաահաբեկչական գործողության տարածքում հանրաքվեի անցկացման նախաձեռնողներից մեկը՝ Մաքսային միությանն անդամակցելու հարցով։ Հանրաքվեի արդյունքներով ինքնավարության բնակիչների 98,4%-ը պաշտպանել է Արևելյան վեկտորը (ճանաչվել է հակասահմանադրական)։

2015 թվականի մարտի 22-ին բաշկանդ ԱԹՈ Գագաուզիան հաղթեց ընտրություններում՝ առաջին փուլում հավաքելով 51,11 %։ «Ընտրարշավ անցկացնելը հեշտ չէր, քանի որ մնացած տղամարդ թեկնածուների համար ընդամենը մեկ փաստարկ կար իմ թեկնածությանը «դեմ»՝ այն, որ ես կին եմ։ Իսկ մեր տարածաշրջանում կնոջ օգտին «ոչ ոք երբեք չի քվեարկի»։

2019 թվականին Գագաուզիայի ղեկավար է վերընտրվել ռեկորդային (ավելի քան 90 %) ձայներով։

2021 թվականի մարտի 4-ին հեռացվել Է Մոլդովայի անվտանգության բարձրագույն խորհրդից։ «Սա շատ անսպասելի ազդանշան է։ Մենք չենք հասկանում, թե ինչու է նման որոշում կայացվել։ Մենք տեսնում ենք, որ ինչ-որ բան տեղի է ունենում, բայց չենք կարող մեկնաբանել դա»,-մեկնաբանել է Գագաուզիայի բաշքանը երկրի նախագահի որոշումը։ Բաշկան Գագաուզիայի բացառումը բացասական արձագանք է առաջացրել նաեւ Մոլդովայի Հանրապետության ռուսամետ ԶԼՄ-ներում, որոնց լրագրողները հայտարարել են ինքնավար կրթության մեջ անջատողական տրամադրությունների հնարավոր աճի մասին՝ Նախագահ տիկին Մայա Սանդուի «չմտածված քաղաքականության» պատճառով։

Պարգևներ 
 Պատվո շքանշան (2019 թվականի մարտի 7)՝ երկարամյա բեղմնավոր աշխատանքի, քաղաքացիական բարձր ակտիվության և համամարդկային արժեքների առաջխաղացման գործում ներդրած ավանդի համար
 Հոբելյանական մեդալ «Ի հիշատակ Ռուս Ուղղափառ եկեղեցում Պատրիարքության վերականգնման 100-ամյակի» (2018 թվականի մարտի 1)։

Աշխատություններ

Ծանոթագրություններ 

Կին քաղաքական գործիչներ ըստ ազգության
Մոլդովացի կին քաղաքական գործիչներ