Կիբիրա ազգային պարկ

Կիբիրա ազգային պարկ (), ազգային պարկ Բուրունդիի հյուսիսարևմտյան հատվածում։ Ներառելով 4 պրովինցիաներ և ընդգրկելով 400 կմ2՝ Կիբիրա ազգային պարկն ընկած է Կոնգո-Նեղոս ջրբաժանի լեռնային մասում։ Այն տարածվում է հյուսիսից՝ Մուրամվյա նահանգից մինչև Ռուանդայի սահմանը, որտեղ այն հարակից է Նյունգվե ազգային պարկի հետ։

Անտառ 
Հաշվվում է, որ պարկի շուրջ 16%-ը բաղկացած է առաջնային լեռնային խոնավ անտառից, Բուրունդիի միակ լեռնային անտառից և հարակից երկու ընդարձակ թեյի պլանտացիաներից, մեկը՝ Թեզայում, իսկ մյուսը՝ Ռվեգուրայում։ Պարկի բարձրությունը գերազանցում է 1100 մմ-ը։

Ծառատեսակներից գերակշռող են՝ Symphonia globulifera, Albizia gummifera և այլն։

Անտառն ընդգրկում է տարածքի լեռնային ճահիճը։ Պարկում, ընդհանուր առմամբ, աճում է 644 բույս։ Անտառում կան կաթնասունների 98 տեսակներ, ինչպես նաև այստեղ գրանցվել է թռչունների 200 տեսակ։ Չնայած Կիբիրան այնքան մանրակրկիտ չի ուսումնասիրվել, որքան հարևան որոշ հարակից տարածքներ, այնուամենայնիվ, այն դեռ համարվում է «Բուրունդիի ամենակարևոր վայրը՝ լեռնանտառային թռչունների պահպանման համար»։

Թռչուններ 
Պարկում հայտնաբերված կարևոր թռչուններից են՝ բզեզը (Buteo oreophilus), մոխրագույն թութակը (Psittacus erithacus), տրոգոնը (Apaloderma vittatum), եղնեղջյուրը (Bycanistes subcylindricus) և այլն։

Կիբիրան պրիմատների որոշ տեսակների «հայրենիքն» է, այդ թվում՝ շիմպանզեների և սև ու սպիտակ կոլոբուսների։ Պարկը կառավարվում է Բնապահպանության ազգային ինստիտուտի կողմից։

Պատմություն 
Մինչև 1933 թվականը այս անտառը Բուրունդիի թագավորների որսորդական արգելոցն էր։ Տեղացիները հարգանք են տածում պարկի նկատմամբ՝ այն կախարդական ուժով շրջապատելով։ Ճանաչվել է արոտավայրերի օգտագործման և անտառամթերքի հավաքման իրավունքը։

Անտառի անձեռնմխելիությունը օգնեց պահպանել ազգային պարկը՝ նույնիսկ գաղութատիրական ժամանակաշրջանից առաջ։ 1933-1980 թվականների միջև Կիբիրան դասակարգվել է որպես Կոնգո-Նեղոս անտառ արգելոց, նախ՝ Բելգիայի տիրապետության ներքո, ապա 1962 թվականի հուլիսին՝ Բուրունդի անկախության հռչակումից հետո։ Միայն կարգավորվեց բարձրարժեք փայտանյութի արդյունահանումը։

Անկախություն 
Անկախության հռչակման և 1980 թվականների ընթացքում վերացավ սահմաններում մշակության համար նոր հող հատկացնելու իրավունքը, թեև պահպանվում էին արոտավայրերի իրավունքները։

Չնայած իր ազգային պարկի կարգավիճակին, անտառի որոշ հատվածներում ծառերը հատելու և բամբուկները կտրելու, հրդեհի և որսորդության հետևանքով խաթարվում է գյուղատնտեսության գործունեությունը։

Ջուր 
Ջուրը, որը հոսում է Կիբիրա ազգային պարկի անտառներից, կազմում է նրա երեք քառորդ մասը, ինչն էլ երկրի ամենամեծ պատվարն է։ Վերջինս հանդիսանում է երկրում արտադրված հիդրոէլեկտրակայանի առաջացման աղբյուրը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 BirdLife International Important Bird Areas Factsheet for Kibira National Park

Ազգային պարկեր
Ազգային պարկեր ըստ երկրի
Կատեգորիա ԲՊՀՄ II