Ֆրենկ Փիրսոն

Ֆրենկ Փիրսոն (, ), ամերիկացի կինոռեժիսոր և սցենարիստ։

Կենսագրություն 
Փիրսոնը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ծառայել է բանակում, այնուհետև ավարտել է Հարվարդի համալսարանը։ Նախքան իր առաջին սցենարը հեռուստատեսությանը վաճառելն աշխատել է Թայմ և Life ամսագրերում որպես թղթակից։ 1958 թվականից նա աշխատել է Հոլիվուդում. նախ` որպես սցենարների խմբագիր, իսկ հետո սկսել է սցենարներ գրել հեռուստասերիալների համար (Naked City, Route 66):  Նա մի քանի հայտնի ֆիլմերի, այդ թվում` «Քեթ Բալլու» և «Սառնարյուն Լյուկը» ֆիլմերի սցենարների համահեղինակ է. նշված երկու ֆիլմերն էլ առաջադրվել են Օսկար մրցանակի։ 1976 թվականին «Շների կեսօր» ֆիլմը նրան Օսկար է պարգևել։

Փիրսոնը մի քանի հայտնի ֆիլմեր է նկարահանել հեռուստատեսության համար, այդ թվում` «Կեղտոտ պարգևներ» և «Դավադրություն» ֆիլմերը։

1981-1983 և 1993-1995 թվականներին Փիրսոնը եղել է Ամերիկայի սցենարիստների գիլդիայի Արևմտյան մասնաճյուղի նախագահ, ինչպես նաև` 2001-2005 թվականներին եղել է Կինեմատոգրաֆիկ արվեստի և գիտության ակադեմիայի նախագահ։

Փիրսոնն ամուսնացել է երեք անգամ, ուներ երկու երեխա։ Մահացել է 2012 թվականի հուլիսի 22-ին, Լոս Անջելեսում, իր սեփական տանը, կարճատև հիվանդության արդյունքում։

Մրցանակներ և առաջադրումներ 
 Օսկար լավագույն օրիգինալ սցենարի համար` Շների կեսօր (1976)
 Austin կինոփառատոնի մրցանակ` սցենարիստի հատուկ արժանիքների համար (2003)
 Կանբարա մրցանակ` Սան Ֆրանցիսկոյի միջազգային կինոփառատոն (2011)
 Առաջադրում Օսկար լավագույն ադապտացված սցենարի համար անվանակարգում` «Քեթ Բալլու» ֆիլմի սցենարի համար (1966)
 Առաջադրում Օսկար լավագույն ադապտացված սցենարի համար անվանակարգում` «Սառնարյուն Լյուկը» (1968)
 Ոսկե գլոբուս մրցանակի Շան կեսօր ֆիլմի լավագույն սցենարի համար (1976).

Ընտրված ֆիլմագրություն

Ռեժիսոր 
 Հայելային պատերազմ (1969)
 Աստղը է ծնվել(1976)
 Գնչուների թագավորը (1978)
 Քաղաքացի Կոնը (1992)
 Թրուման (1995)
 Կեղտոտ նկարներ (2000)
 Դավադրություն (2001)
 Զինվորի աղջիկ (2003)

Սցենարի հեղինակ 
 Անդերսոն մագնիսական ժապավենները (1972)
 Շների կեսօր (1975)
 Աստղ է ծնվել (1976)
 Գնչուների թագավորը (1978)
 Երկիր (1989)
 Անմեղության կանխավարկած (1990)
 Լավ կինը (2010)
 Խելագարները (2012)

Ծանոթագություններ 

Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Ամերիկացի սցենարիստներ
Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ