Բրիտանական Հնդկաստանի բաժանում

Հնդկաստանի բաժանում (), Բրիտանական Հնդկաստանի բաժանումը երկու անկախ պետությունների՝ Պակիստանի (1947 թվականի օգոստոսի 14) և Հնդկաստանի (1947 թվականի օգոստոսի 15)։ Այս իրադարձությունը բերել է խոշոր արյունալի բախումների, որոնցում, ըստ պաշտոնական տվյալների, զոհվել է մոտավորապես 1 միլիոն մարդ, ինչպես նաև բնակչության զանգվածային գաղթի (մոտավորապես 18 միլիոն մարդ, որոնցից գրեթե 4 միլիոնը հաջորդող մարդահամարներում «չեն հայտնաբերվել»)։

Բաժանումը կատարվել է կրոնական պատկանելության հիման վրա․ մուսուլման մեծամասնություն ունեցող շրջաններից կազմվել է Պակիստանը, իսկ մուսուլման մեծամասնություն չունեցող շրջաններից՝ Հնդկաստանը։

Տերմինը չի վերաբերում հետևյալ իրադարձություններին՝
 Ցեյլոնի բաժանում (առանձին գաղութ 1798 թվականից, անկախություն՝ 1948 թվականից)
 Բիրմայի բաժանում (առանձին գաղութ 1937 թվականից, անկախություն՝ 1948 թվականից)
 Բանգլադեշի բաժանում Պակիստանից 1971 թվականին
 Քաշմիրի հարցով Հնդկաստանի և Պակիստանի միջև տարածքային վեճ
 Սիկկիմի ձևական գոյությունը 1947-1975 թվականներին որպես «պետություն Հնդկաստանի գերիշխանության ներքո» (հետագայում մտել է Հնդկաստանի կազմում որպես 22-րդ նահանգ)
 Նեպալի, Բութանի և Մալդիվյան կղզիների անկախացում (Հնդկաստանի հետ ունենալով հին կապեր՝ նրանք երբեք չեն մտել Բրիտանական Հնդկաստանի կազմի մեջ, և նրանց սահմանները ոչ մի կերպ չեն շոշափվել բաժանման հետևանքով)։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
Պատմություններ՝

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
Monographs։
 Ansari, Sarah. 2005. Life after Partition: Migration, Community and Strife in Sindh: 1947–1962. Oxford, UK։ Oxford University Press. 256 pages. 
 Ayub, Muhammad (2005). An army, Its Role and Rule։ A History of the Pakistan Army from Independence to Kargil, 1947–1999. RoseDog Books. ..
 Urvashi Butalia|Butalia, Urvashi. 1998. The Other Side of Silence: Voices from the Partition of India. Durham, NC։ Duke University Press. 308 pages. 
 Bhavnani, Nandita. The Making of Exile: Sindhi Hindus and the Partition of India. Westland, 2014.
 Butler, Lawrence J. 2002. Britain and Empire: Adjusting to a Post-Imperial World. London։ I.B.Tauris. 256 pages. 
 Chakrabarty; Bidyut. 2004. The Partition of Bengal and Assam: Contour of Freedom (RoutledgeCurzon, 2004) online edition 
 
 Chatterji, Joya. 2002. Bengal Divided: Hindu Communalism and Partition, 1932—1947. Cambridge and New York։ Cambridge University Press. 323 pages. .
 Chester, Lucy P. 2009. Borders and Conflict in South Asia: The Radcliffe Boundary Commission and the Partition of Punjab. Manchester University Press. .
 Daiya, Kavita. 2008. Violent Belongings: Partition, Gender, and National Culture in Postcolonial India. Philadelphia։ Temple University Press. 274 pages. .
 Dhulipala, Venkat. 2015. Creating a New Medina: State Power, Islam, and the Quest for Pakistan in Late Colonial North India. Cambridge University Press. 
 Gilmartin, David. 1988. Empire and Islam: Punjab and the Making of Pakistan. Berkeley։ University of California Press. 258 pages. .
 Gossman, Partricia. 1999. Riots and Victims: Violence and the Construction of Communal Identity Among Bengali Muslims, 1905–1947. Westview Press. 224 pages. 
 Hansen, Anders Bjørn. 2004. "Partition and Genocide: Manifestation of Violence in Punjab 1937–1947", India Research Press. .
 Harris, Kenneth. Attlee (1982) pp 355–87
 .
 Herman, Arthur. Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age (2009)
 Ikram, S. M. 1995. Indian Muslims and Partition of India. Delhi։ Atlantic. 
 
 
 
 Kaur, Ravinder. 2007. "Since 1947: Partition Narratives among Punjabi Migrants of Delhi". Oxford University Press. .
 
 Khosla, G. D. Stern reckoning : a survey of the events leading up to and following the partition of India New Delhi։ Oxford University Press։358 pages Published։ February 1990 
 
 
 Mookerjea-Leonard, Debali. (2017). Literature, Gender, and the Trauma of Partition: The Paradox of Independence London and New York։ Routledge. .
 Moon, Penderel. (1999). The British Conquest and Dominion of India (2 vol. 1256 pp)
 Moore, R.J. (1983). Escape from Empire: The Attlee Government and the Indian Problem, the standard history of the British position
 Nair, Neeti. (2010) Changing Homelands: Hindu Politics and the Partition of India
 Page, David, Anita Inder Singh, Penderel Moon, G. D. Khosla, and Mushirul Hasan. 2001. The Partition Omnibus: Prelude to Partition/the Origins of the Partition of India 1936–1947/Divide and Quit/Stern Reckoning. Oxford University Press. 
 Pal, Anadish Kumar. 2010. World Guide to the Partition of INDIA. Kindle Edition։ Amazon Digital Services. 282 KB. 
 Pandey, Gyanendra. 2002. Remembering Partition:: Violence, Nationalism and History in India. Cambridge University Press. 232 pages.  online edition 
 Panigrahi; D.N. 2004. India's Partition: The Story of Imperialism in Retreat London։ Routledge. online edition 
 Raja, Masood Ashraf. Constructing Pakistan։ Foundational Texts and the Rise of Muslim National Identity, 1857–1947, Oxford 2010, 
 Raza, Hashim S. 1989. Mountbatten and the partition of India. New Delhi։ Atlantic. 
 Shaikh, Farzana. 1989. Community and Consensus in Islam: Muslim Representation in Colonial India, 1860–1947. Cambridge, UK։ Cambridge University Press. 272 pages. .
 Singh, Jaswant. (2011) Jinnah: India, Partition, Independence
 Talib, Gurbachan Singh, & Shromaṇī Guraduārā Prabandhaka Kameṭī. (1950). Muslim League attack on Sikhs and Hindus in the Punjab, 1947. Amritsar։ Shiromani Gurdwara Parbankhak Committee.
 Talbot, Ian. 1996. Freedom's Cry: The Popular Dimension in the Pakistan Movement and Partition Experience in North-West India. Oxford University Press. .
 Talbot, Ian and Gurharpal Singh (eds). 1999. Region and Partition: Bengal, Punjab and the Partition of the Subcontinent. Oxford and New York։ Oxford University Press. 420 pages. .
 Talbot, Ian. 2002. Khizr Tiwana: The Punjab Unionist Party and the Partition of India. Oxford and New York։ Oxford University Press. 216 pages. .
 Talbot, Ian. 2006. Divided Cities: Partition and Its Aftermath in Lahore and Amritsar. Oxford and Karachi։ Oxford University Press. 350 pages. .
 Wolpert, Stanley. 2006. Shameful Flight: The Last Years of the British Empire in India. Oxford and New York։ Oxford University Press. 272 pages. .
 Wolpert, Stanley. 1984. Jinnah of Pakistan

Հոդվածներ՝
 Brass, Paul. 2003. The partition of India and retributive genocide in the Punjab,1946–47: means, methods, and purposes  Journal of Genocide Research (2003), 5#1, 71–101
 
 
 Gupta, Bal K. "Death of Mahatma Gandhi and Alibeg Prisoners" www.dailyexcelsior.com
 Gupta, Bal K. "Train from Pakistan" www.nripulse.com
 Gupta, Bal K. "November 25, 1947, Pakisatni Invasion of Mirpur". www.dailyexcelsior.com
 
 
 Kaur, Ravinder. 2009. 'Distinctive Citizenship: Refugees, Subjects and Postcolonial State in India's Partition', Cultural and Social History.
 Kaur, Ravinder. 2008. 'Narrative Absence: An 'untouchable' account of India's Partition Migration, Contributions to Indian Sociology.
 Kaur Ravinder. 2007. "India and Pakistan: Partition Lessons". Open Democracy.
 Kaur, Ravinder. 2006. "The Last Journey: Social Class in the Partition of India". Economic and Political Weekly, June 2006. epw.org.in
 Khalidi, Omar (1998-01-01). "From Torrent to Trickle: Indian Muslim Migration to Pakistan, 1947–97". Islamic Studies. 37 (3)։ 339–352.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Chopra, R. M., "The Punjab And Bengal", Calcutta, 1999.

 Առաջնային աղբյուրներ՝
 Mansergh, Nicholas, and Penderel Moon, eds. The Transfer of Power 1942–47 (12 vol., London։ HMSO . 1970–83) comprehensive collection of British official and private documents
 Moon, Penderel. (1998) Divide & Quit
 Narendra Singh Sarila, "The Shadow of the Great Game: The Untold Story of India's Partition," Publisher։ Carroll & Graf

 Ժողովրդականացումներ՝
 Collins, Larry and Dominique Lapierre։ Freedom at Midnight. London։ Collins, 1975. 
 Seshadri, H. V. (2013). The tragic story of partition. Bangalore։ Sahitya Sindhu Prakashana, 2013.
 Zubrzycki, John. (2006) The Last Nizam: An Indian Prince in the Australian Outback. Pan Macmillan, Australia. .

 Հուշագրեր և բանավոր պատմություն`
 
 Bonney, Richard; Hyde, Colin; Martin, John. "Legacy of Partition, 1947–2009: Creating New Archives from the Memories of Leicestershire People," Midland History, (Sept 2011), Vol. 36 Issue 2, pp 215–224
 Mountbatten, Pamela. (2009) India Remembered: A Personal Account of the Mountbattens During the Transfer of Power

Արտաքին հղումներ 
 1947 Partition Archive
 Partition of Bengal –  Encyclopædia Britannica
 India Memory Project – 1947 India Pakistan Partition
 The Road to Partition 1939–1947 – The National Archives
 Indian Independence Bill, 1947 
 India's Partition: The Forgotten Story British film-maker Gurinder Chadha, directors of Bend It Like Beckham and Viceroy's House, travels from Southall to Delhi and Shimla to find out about the Partition of India – one of the most seismic events of the 20th century. Partition saw India divided into two new nations – Independent India and Pakistan. The split led to violence, disruption, and death.
 Select Research Bibliography on the Partition of India, Compiled by Vinay Lal, Department of History, UCLA; University of California at Los Angeles
 South Asian History: Colonial India – University of California, Berkeley Collection of documents on colonial India, Independence, and Partition
 Indian Nationalism – Fordham University archive of relevant public-domain documents

Հնդկաստանի պատմություն
Բանգլադեշի պատմություն
Պակիստանի պատմություն
Բրիտանական կայսրություն
Բրիտանական Հնդկաստան
Բաժանված տարածաշրջաններ
Բնակչության տեղահանում
Էթնիկ զտումներ
Հնդկական անկախության շարժում
Էթնիկ զտումներ Ասիայում
1947 իրադարձություններ
Շրի Լանկայի պատմություն
Քաղաքացիական պատերազմներ
Մեծ Բրիտանիայի պատմություն