Սուրբ Նիկիտա եկեղեցի

Բանյանի Սուրբ Նիկիտա եկեղեցի (), միջնադարյան ուղղափառ եկեղեցի Բանյանե գյուղում, որը գտնվում է Չուչեր-Սանդևո և Գորնյան գյուղերի միջև (այդ իսկ պատճառով այն հաճախ կոչվում է նաև Չուչերի Սուրբ Նիկիտա եկեղեցի)։ Եկեղեցին և բոլոր գյուղերը գտնվում են Հյուսիսային Մակեդոնիայի Չուչեր-Սանդևո համայնքի կազմում։ Ներկայում եկեղեցին պատկանում է Սկոպիեի թեմին, Օհրիդի արքեպիսկոպոսությանը։

Պատմություն 
Սուրբ Նիկիտային նվիրված վանքն ու եկեղեցին կառուցվել են Սերբիայի թագավոր Միլուտինի կողմից 1300 թվականին նախորդ եկեղեցու ավերակների վրա։ Վանքը Միլուտինի կողմից նվիրաբերվել է դրանց կառուցումից անմիջապես հետո Աթոս լեռան վրա գտնվող սերբական Հիլանդար վանքին։ Սուրբ Նիկիտա եկեղեցին հիմնովին վերանորոգվել է 1484 թվականին։

Ճարտարապետություն 
Բանյանի Սուրբ Նիկիտա եկեղեցին ունի հասարակ խաչաձև հիմք՝ կենտրոնական կամարով պանդանտիֆներով և չորս սյուներով։ Դրսի ձևավորումը պատրաստված է բյուզանդական տիպիկ քարից և կարմիր աղյուսից։ Ամենագեղեցիկ զարդանախշը աբսիդի պատին է։

Որմնանկարներ 
Սուրբ Թեոդորի վահանի ստորագրությունը ցույց է տալիս, որ եկեղեցին նկարել է հայտնի Միքայելը՝ Եվտիքիոսի որդին՝ Միլուտին թագավորի սիրելի պալատական ​​նկարիչը, ով նկարել է նաև նրա շատ այլ եկեղեցիներ (օրինակ Ստարո Նագորիճանեն)։
Որմնանկարները լավ պահպանված են և թվագրվում են մոտ 1324 թվականին, բացառությամբ հայտնի Դիմիտար Դիչո Զոգրաֆ Կրստևիչի 19-րդ դարի գմբեթի որմնանկարների։ Նրանց լավ վիճակի պատճառներից մեկն է 1484 թվականի վերակառուցումը, որն իրականացվել է զարմանալիորեն ժամանակակից ձևով մի խմբի կողմից, որը նկարել է Տրեսկավեց վանքի (1483 թվական), Մեծ Մետեորոն վանքի (1483 թվական), եկեղեցու որմնանկարները։ Նկարել են նաև Կաստորիայի Սուրբ Նիկոլայ Հրաշագործի և միանձնուհի Եվպրաքսիայի եկեղեցիների որմնանկարները 1486 թվականին։
Ամենաներքևի հատվածը պարունակում է սրբերի իրական չափի պատկերներ։ Միջին մասում տեսնում ենք Քրիստոսի հրաշքները, իսկ եկեղեցու վերին հատվածներում՝ Չարչարանքի պատկերները։ Գրություններն արված են սերբական հրատարակության հունարեն և եկեղեցական սլավոնական լեզուներով։

Սրբապատկեր 
Եկեղեցու սրբապատկերը 1846-1847 թվականներին նկարել է Դիչո Զոգրաֆը։

Ծանոթագրություններ 

եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Հյուսիսային Մակեդոնիայի եկեղեցիներ