Գալինուս

Գալինուս (պարսկական աղբյուրներում՝ Գլինոշ. թարգմանաբար նշանակում է հավերժական կյանք), 7-րդ դարի հայ իշխան, ով եղել է Սասանյան Իրանի կարևոր դեմքերից։ Նա Խոսրով Բ-ին հսկող պահակախմբի հրամանատարն էր վերջինիս բանտարկության ժամանակ։ Հետագայում եղել է սասանյան զորքի հրամանատարներից մեկը արաբների հարձակմանը դիմադրելու ժամանակ։

Նախապատմություն և ինքնություն 
Գալինուս անունը դրա բնօրինակ հունարեն Գալեն-ի արաբական ձևն է։  Ըստ Պուրշարիատիի՝ ամենայն հավանականությամբ, Գալինուս-ը ոչ թե անձնանուն էր, այլ տիտղոսի անվանում։ Նա  Սասանյան պատմության մեջ դերակատարում ունեցած հայ ազնվականներից էր  և, թերևս, կարող է լինել նույն անձը, ինչ Մուշեղ III Մամիկոնյանը կամ Գրիգոր Սյունին, ովքեր երկուսն էլ 7-րդ դարի սկզբին ծառայել են Սասանյաններին։

Կենսագրություն 

Գալինուսն առաջին անգամ հիշատակվում է որպես Խոսրով II-ին հսկող պահակախմբի հրամանատար՝ վերջինիս բանտարկության  ժամանակ, որը տեղի է ունեցել 628 թվականին Խոսրովի որդու՝ Քավադ Երկրորդի կարգադրությամբ։ Կասկարի ճակատամարտում կրած պարտությունից հետո  Գալինուսը 60 000-անոց զորքով Հազկերտ III- ի կողմից ուղարկվել է կայսրության բոլոր բանակների գլխավոր հրամանատար Ռոստոմ Ֆարոխզադի հետ ջախջախելու ներխուժող արաբական զորքերը ալ-Քադիսիայի ճակատամարտում։ Գալինուսը ղեկավարում էր բանակի աջ կենտրոնը։Այդ ճակատամարտում Ռոստոմի զոհվելուց և մյուս հրամանատարների ետ քաշվելուց հետո Գալինուսը ղեկավարել է սասանյան բանակի մնացորդները։  Նա հաջողել է իր հսկողության տակ վերցնել կամուրջը և կարողացել է սասանյան բանակի մեծ մասը ապահով կերպով անցկացնել կամրջով։  Սակայն ալ-Քադիսիայի ճակատամարտում ինքն էլ է զոհվել։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 

 
 

Ծննդյան տարեթիվն անհայտ
636 մահեր
Հայ ազնվականություն
Հայ ռազմական գործիչներ
565 մահեր
ՀԹՎ 2023 հոդվածներ