Ռուպա (փիլիսոփայություն)

Ռուպա ( , դևանագարի,   ;  ), հնդկական փիլիսոփայության մեջ ֆիզիկապես ընկալելի «ձև» կամ «մարմնականություն», որն ամենամոտ է եվրոպական փիլիսոփայության մատերիա հայեցակարգին։ Քանի որ այն վերաբերում է ցանկացած տեսակի հիմնական օբյեկտին (փիլիսոփայություն), այն ավելի կոնկրետ նշանակություն ունի հնդկական կրոնների համատեքստում։

Ռուպան վերաբերում է հինդուիզմի և բուդդիզմի տարբեր հասկացություններին։ Այն հաճախ ասոցացվում է անունի կամ ոգու հետ, որպես Վեդանտայի էակների երկու բաղադրիչներից մեկը։ Աչքով կամ տեսողության զգայարանով (cakṣus) ընկալվելով, այն սամխյայում և՛ ձև է, և՛ գույն։ Բուդդիզմում այն ​​էգոյի հինգ փոխկապացվածություններից մեկն է (սկանդհա)։

Հինդուիզմում 
Հինդուիզմում շատ բաղադրյալ բառեր օգտագործվում են rūpa-ի միջոցով՝ նկարագրելու նուրբ և հոգևոր իրականություններ, ինչպիսիք են սվարուպան, որը նշանակում է ես-ի ձևը։ Այն կարող է օգտագործվել նյութ կամ նյութական երևույթներ արտահայտելու համար, հատկապես այն, ինչը կապված է սամխյայում տեսողության ուժի հետ։ Բհագավադ Գիտայում, Վիշվարուպան Վիշնուի տիեզերական ձևն է. իրենում ամփոփում է «բոլոր ձևերի ձևը», «տիեզերական ձևը», «բացարձակ ձևը», նկարագրված է որպես Աբսոլյուտի էզոթերիկ հասկացությունը։

Բուդդիզմում 
Բուդդիզմում ռուպա նշանակում է արտաքին ազդեցությունների օբյեկտ, դա տարածական տիեզերքն է, ի տարբերություն հոգևորի։ Աշխարհի բոլոր երևույթները բաժանվում են երկու դասի.

 ռուպինո, ձև ունեցող, որն ունի չորս տարրեր ( մահաբհուտա ) և դրանց ածանցյալները
 arupino, ձև  չունեցող,  գիտակցության մոդուսներ և փուլեր։

Պալիի կանոնում այն հանդիպում է հետևյալ իմաստներով.

  - ռուպա կհանդհա, «նյութական ձև», հինգ սկանդհայից առաջինը։
  - ռուպա այաթանա, «տեսանելի առարկաներ», ընկալման վեց արտաքին հենարաններից մեկը ( Այաթանա )։
   - նամա ռուպա, բառացի՝ «անուն և ձև» կամ «միտք և մարմին», նամա` անձի մտավոր բաղադրիչին, ռուպա` ֆիզիկական։ Սա կեցության փոխկապակցված առաջացման շղթայի չորրորդ օղակն է, որն առաջանում է գիտակցությունից և դառնում է ընկալման հիմք։

Տես նաև 
 Մարդու մարմին
 Գիտակցություն
 Ընկալում
 Սուբստանցիա

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 

 Thanissaro Bhikkhu (թարգմ.) (2003). Maha-hatthipadopama Sutta: The Great Elephant Footprint Simile (MN 28).

Սանսկրիտ եզրույթներ
Բուդդայականության հասկացություններ
Հինդուիզմի փիլիսոփայություն
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ