Արևմտյան Անտարկտիդա

Արևմտյան Անտարկտիդա կամ Փոքր Անտարկտիդա, Անտարկտիդայի երկու խոշոր  շրջաններից մեկը, այն մայրցամաքի այն մասը, որը գտնվում է արևմտյան կիսագնդում և ընդգրկում է Անտարկտիդայի թերակղզին։ Այն արևելյան Անտարկդիտայից առանձնացված է Տրանսանտարկտիկական լեռներով և ծածկված է արևմտյան Անտարկտիդայի սառցե շերտով։ Այն ընկած է Ռոս ծովի () (մասամբ ծածկված Ռոս ծովի սառցե շերտով) և Վեդդել ծովի () միջև (մեծ մասամբ ծածկված Ֆիլչներ-Ռոնե () սառցե շերտով)։ Այն կարելի է համարել հսկայական թերակղզի, որը ձգվում է հարավային բևեռից դեպի հարավային Ամերիկայի ծայրը։  

Արևմտյան Անտարկտիդան հիմնականում  ծածկված է Անտարկտիդայի սառցե շերտով, բայց կան նշաններ, որ եղանակային փոփոխությունները որոշակի ազդեցություն են  թողնում և սառցե շերտը սկսում է նեղանալ։ Անտարկտիդա թերակղզու ափերը արևմտյան Անտարկտիդայի այն միակ մասերն են, որոնք (ամռանը) չեն սառչում։ Սրանք կազմում են Անտարկտիդայի Մարիլենդյան տունդրաները և ունեն ամենատաք  կլիման Անտարկտիդայում։ Ժայռերը ծածկված են մամուռներով և քարաքոսերով, որոնք կարողանում են հաղթահարել ձմռան սաստիկ ցուրտը և աճման կարճ սեզոնը։

Վայր և նկարագրություն 
Արևմտյան Անտարկտիդան գտնվում է Տրանսանտարկտիկական լեռների Խաղաղ օվկիանոսյան կողմում,  ընդգրկում է Անտարկտիդայի թերակղզին (Գրահամ Լենդի և Փալմեր լենդի հետ) Էլսվորտ Լենդի, Մարիա Բիրդ և Կինգ Էդվարդ VII Լենդի հետ, տարածքը ծովեզրյա կղզիներից ընդգրկում է Ադելաիդա կղզին և սառցե զառիթափ վայրերը, մասնավորապես Ֆիլչներ-Ռոնե սառցե շերտը Վեդդել ծովում և Ռոս սառցե շերտը Ռոս ծովում։

Արևմտյան Անտարկտիդան անվանակոչվել է 20-րդ դարի սկզբին, անվան օգտագործումը սովորական դարձավ երկրաֆիզիկական ուսումնասիրությունների արդյունքում, միջազգային տարուց հետո (1957–1958) , որոնք բացահայտեցին, որ Տրանսանտարկտիկական լեռները օգտակար տարածաշրջանային սահման են Արևմտյան Անտարկտիդայի և Արևելյան Անտարկտիդայի միջև։ Անտարկտիդայի անվանումների խորհրդատվական հանձնաժողովը (US-ACAN) հաստատեց անունը 1962 թվականին։

Արևմտյան Անտարկտիդան մեծապես ծածկված է հաստ սառցե շերտով, այսպես կոչված Արևմտյան Անտարկտիդայի սառցե շերտով։ Վերջին տասնամյակում սառցե շերտը ցույց է տվել զանգվածի նվազման նշաններ։

Արևմտյան Անտարկտիդայի երկրաբանական պատմությունը ամփոփված է 2020 թվականի հրատարակությունում։

Մարիլենդիա - Անտարկտիկական տունդրա 
Արևմտյան Անտարկտիդայի որոշ մասեր ծածկված չեն սառցե շերտով (Անտարկտիդայի օազիս), դրանք Անտարկտիդա թերակղզու ափերն են, մի ամբողջ կենսաբազմազան տարածաշրջան՝ հայտնի որպես Մարիլենդիա Անտարկտիկական տունդրա ։ Այս տարածքը Անտարկտիդայի ամենատաք կլիման ունի, մամուռով և քարաքոսով ծածկված ժայռերը ամռան ամիսներին ձյունից զերծ են, չնայած որ եղանակը շարունակում է մնալ բավականին ցուրտ, իսկ աճման սեզոնը ՝ շատ կարճ։

Ծանոթագրություններ 

Արևմտյան Անտարկտիդա
Մայրցամաքներ