Վլադիմիր Բարանով-Ռոսսինե

Վլադիմիր  Դավիդովիչ Բարանով- Ռոսսինե կամ  Բարանով- Ռոսսինե  (իսկական անուն ազգանունը՝ Շուլիմ-Վոլֆ  Լեյբ  Բարանով, կեղծանունը՝ 'Դանիել Ռոսսինե, ), ռուսական ավանգարդի վարպետ, գեղանկարիչ և քանդակագործ։

Կենսագրություն 
Վլադիմիր Բարանով-Ռոսսինեն ծնվել է 1888 թվականի հունվարի 1-ին, Ռուսական կայսրության Տավրիկյան նահանգի Բոլշայա Լեպատիխա գյուղում (այժմ՝ Վելիկայա Լեպետիխա, Խերսոնի մարզ, Ուկրաինա)։ 1902-1908 թվականներին սովորել է Օդեսայի գեղարվեստի ուսումնարանում, որն ավարտել է որպես գծագրության և նկարչության ուսուցիչ։ 1908 թվականին ընդունվել է Արվեստի կայսերական ակադեմիային կից բարձրագույն գեղարվեստական ուսումնարան, սակայն առաջին կուրսից անմիջապես հետո պարապմունքներին չհաճախելու պատճառով հեռացվել է։ 1907-1910 թվականներին Միխայիլ Լարիոնովի, Նատալյա Գոնչարովայի, Դեյվիդ Բուրլյուկի, Ալեքսանդրա Էքստերի և այլ երիտասարդ նկարիչների հետ մասնակցել է ռուսական ավանգարդի առաջին «Ստեֆանոս»  (Մոսկվա, 1907-1908), «Օղակ»  (Կիև, 1908), «Պսակ-Ստեֆանոս» (Պետերբուրգ, 1909), «Իմպրեսիոնիստներ» (Պետերբուրգ, Վիլնա, Բեռլին, 1909-1910)  ցուցահանդեսներին։

1909-1910 թվականներին ճանապարհորդել է Եվրոպայում և հաստատվել Փարիզում։ Ընկերացել է Մարկ Շագալի, Օսիպ Ցադկինի, Ալեքսանդր Արխիպենկոյի, Խայիմ Սուտինի, Ամեդեո Մոդիլիանիի հետ և դարձել հայտնի «Մեղվի փեթակ»-ի փարիզյան տան բնակիչ։ Այդ ժամանակից ի վեր բարեկամություն է արել Ռոբեր Դելոնեի և Սոնյա Դելոնեի հետ, և Բարանովին հրապուրել է շարժման դինամիկան և ռիթմերի երաժշտականությունը արտահայտելու գաղափարը հիմնական գույների սպեկտրի փոխներթափանցման «օրինաչափությունների» օգնությամբ։  

Նրա ստեղծագործությունները ցուցադրվել են Աշնանային սալոնում, Անկախների սալոնում, ինչպես նաև Ցյուրիխի և Ամստերդամի ավանգարդիստների ցուցահանդեսներում։ Այդ շրջանում վերցրել է Դանիել Ռոսսինե կեղծանունը։ Անկախների ցուցասրահում Բարանով-Ռոսսինեն ցուցադրել է առաջին պոլիքրոմային կուբիստական քանդակները, և նրա «Սիմֆոնիա № 2» քանդակը գրավել է բոլորի ուշադրությունը։ Երիտասարդ նկարչին գովաբանել է Գիյոմ Ապոլիները։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Բարանով-Ռոսսինեն բնակվել է Նորվեգիայում, որտեղ էլ վերջնականապես ձևավորվել է նրա գեղարվեստական ոճը։ Օսլո քաղաքում (այն ժամանակ՝ Քրիստիանիա) տեղի է ունեցել նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ Նկարիչը խորությամբ ուսումնասիրել է երաժշտության և գույնի սինթեզի խնդիրները՝ շարունակելով տավղահարների գաղափարները։ Այդ ժամանակ նախագծել է «օպտոֆոնիկ» (գունավոր-երաժշտական) դաշնամուր և տալիս իր առաջին օպտոֆոնիկ համերգները Քրիստիանիայում և Ստոկհոլմում։ 1917 թվականին Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո վերադարձել է Ռուսաստան, դասավանդել Ազատ արվեստի արվեստանոցներում (Պետրոգրադ), Վխուտեմասում (Բարձրագույն գեղարվեստական և տեխնիկական արվեստանոցներում), մի խումբ հայտնի նկարիչների հետ մասնակցել է Պետրոգրադի ապստամբության հրապարակի ձևավորմանը Հոկտեմբերյան հեղափոխության առաջին տարեդարձի կապակցությամբ, նկարել է մեծ հեղափոխական պաննոներ։ 1917 թվականին Պետրոգրադում Նադեժդա Դոբիչինայի գեղարվեստական բյուրոյում տեղի է ունեցել ցուցահանդես, որում Բարանով-Ռոսսինեն ցուցադրել է իր 60-ից ավելի ստեղծագործությունները, նույն տարում նրա աշխատանքները ցուցադրվել են հրեա նկարիչների գեղանկարների և քանդակների մոսկովյան ցուցահանդեսում։ 1918 թվականին Պետրոգրադի նախկին Արվեստի ակադեմիայի շենքում նա կազմակերպել է արվեստանոց։

Զինվորական համազգեստի հայտնի մասնագետ, պատմաբան Ա. Բ. Ստեպանովի կարծիքով, նկարիչ Բարանով-Ռոսսինեն 1918 թվականին եղել է Կարմիր բանակի համազգեստի մշակման հանձնաժողովի անդամ, կատարել է բուդյոնովկայի և Կարմիր բանակի նոր համազգեստի այլ տարրերի վերջնական գծագրությունը, դրանց նախագծերի էսքիզների հիման վրա։

1920-ականների սկզբին նկարիչը զարգացնելով Ալեքսանդր Սկրյաբինի գաղափարները, շարունակել է զբաղվել լուսագունային երաժշտության խնդիրներով և ստեղծել կլավեր՝ օպտոֆոնի նոր տարբերակ, որի յուրաքանչյուր ստեղնը համապատասխանել է ոչ միայն որոշակի ձայնի, այլև գույնի (լույսը  «քրոմոտրոն» օպտիկական ֆիլտրերի միջով անցնելով  պատկերը ցուցադրում  է էկրանի վրա)։ Նրա կողմից 1923-1924 թվականներին կազմակերպվել է երկու գունավոր-տեսողական համերգ՝ Վսևոլոդ Մեյերխոլդի թատրոնում և Մոսկվայի Մեծ թատրոնում։ «Լույսի խաղը» կատարել է ինքը՝ նկարիչը։ Բարանով-Ռոսսինեի օպտոֆոնն արժանացել է հանրության հավանությանը։ Նա հավատում էր, որ իր գյուտը կարող է օգտագործվել զանգվածային միջոցառումների ժամանակ  ամպերի կամ ծխի վրա պատկերներ և լոզունգներ ցուցադրելու համար։

1925 թվականին, չնայած խորհրդային արտոնագրային գերատեսչության կողմից կառուցվածքի  ճանաչմանը, բազմաթիվ ցուցահանդեսների մասնակցության առաջարկներին և Վխուտեմասի դեկանի պաշտոնը զբաղեցնելուն, նկարիչը ընտանիքի հետ մեկնել է Փարիզ։ Ֆրանսիայում Բարանով-Ռոսսինեն կրկին արտոնագրել է օպտոֆոնը, կազմակերպել է Օպտոֆոնիկական ակադեմիա, անցկացրել աուդիովիզուալ հետազոտություններ, տվել օպտոֆոնիկ համերգներ, դասավանդել և իր գյուտի օգնությամբ փորձել ուսանողների մեջ «տեսողական ընկալումներ» դաստիարակել։ Նա նաև շարժական (մոբիլ) քանդակի ստեղծողներից է։ 1920-ականների երկրորդ կեսին Բարանով-Ռոսսինեին հետաքրքրել է սյուրռեալիզմի ուղղությունը, որը ցուցադրվել է Անկախների ցուցասրահում։ 1939 թվականին նա արտոնագրել է «քամելեոնի մեթոդը» («պուանտիլիստիկ-դինամիկ կամուֆլյաժ»)՝ որպես զորքերի քողարկման միջոց։ Այս արտոնագիրը հիմք է հանդիսացել բծավոր կամուֆլյաժի համար։

1943 թվականի նոյեմբերին Բարանով-Ռոսսինեն ձերբակալվել է գեստապոյի կողմից, 1944 թվականի հունվարին մահացել է Օսվենցիմ համակենտրոնացման ճամբարում։

Գրականություն 
 
 Владимир Баранов-Россине — художник русского авангарда

Նշումներ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Wladimir Baranoff-Rossiné
 Artcyclopedia
 Оптофонический клавир
 Автопортрет

Ուկրաինայի հրեաներ
Հրեա արվեստագետներ
Ուկրաինացի արվեստագետներ
Ժամանակակից արվեստագետներ
Ռուս գյուտարարներ
Խորհրդային գյուտարարներ
Հրեա նկարիչներ
Հրեա քանդակագործներ
Կեղծանուններ