Ջևադ Կարահասան

Ջևադ Կարահասան (բոսնիերեն՝ Dževad Karahasan, ), բոսնիացի գրող, էսսեիստ և փիլիսոփա, ով իր գրվածքների համար արժանացել է Հերդերի անվան մրցանակի, Գյոթեի մեդալի և այլ պարգևների։ 

2020 թվականին [Ֆրանկֆուրտ]] քաղաքը նրան շնորհել է Գյոթեի անվան մրցանակ։

Կենսագրություն 

Ծնվել է Դուվնոյում (այժմ՝ Տոմիսլովգրադ), բոսնիական ընտանիքում։ Հայրը, իր բնորոշմամբ, հավատավոր կոմունիստ էր, մայրը՝ նվիրված մուսուլմանուհի։ Ինքն անձամբ շատ ժամանակ է անցկացրել ֆրանցիսկյան եղբայրների հետ՝ տեղի վանքում ։

Բարձրագույն կրթություն ստացել է Սարաևոյի համալսարանում, որտեղ գրականություն ու թատրոն է ուսումնասիրել։ Հետագայում Զագրեբի համալսարանի փիլիսոփայական ֆակուլտետում հաջողությամբ պաշտպանել է իր պատրաստած ատենախոսությունը և ստացել փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի աստիճան։

1993 թվականին հեռացել է կռվի թատերաբեմ դարձած Սարաևոյից, քաղաք, որը հետագայում նրա երկերում կենտրոնական տեղ է գրավել, և որի համալսարանում 1986-1993 թվականներին աշխատել է որպես կատարողական արվեստների ակադեմիայի դեկան և դրամայի ու դրա տեսության դասախոս։ 1993 թվականից որպես հրավիրյալ դասախոս աշխատել է եվրոպական մի շարք համալսարաններում՝ ներառյալ Զալցբուրգի, Բեռլինի, Գյոթինգենի համալսարանները։ Միաժամանակ որպես թատերագիր աշխատակցել է երաժշտա-թատերական ARBOS ընկերությանը։ Նրա թատերգությունները բեմադրվել են Ավստրիայում (Վիեննա, Կրեմս, Հալայն, Այզենշտադ, Զալցբուրգ, Ֆիլլախ, Կլագենֆուրտ), Գերմանիայում (Գերա, Էրֆուրտ, Բեռլին, Լայպցիգ), Բոսնիա և Հերցեգովինայում (Սարաևո), Ուկրաինայում (Օդեսա), Չեխիայում (Պրահա, Հրադեց Կռալովե, Բռնո), Կոսովոյում (Պրիշտինա), Լեհաստանում (Շչեցին), Սինգապուրում (Սինգապուրի արվեստի փառատոն), ԱՄՆ-ում (մայրաքաղաք Վաշինգտոն)։

Կարահասանը նաև համբավավոր էսսեիստ է, բազմաթիվ հոդվածների հեղինակ, որոնք լույս են տեսել եվրոպական հեղինակավոր տարբեր պարբերականներում։

Մրցանակներ
Շառլ Վելոնի անվան մրցանակ՝ լավագույն էսսեների համար (1994)
Բրունո Կրայսկու անվան մրցանակ՝ քաղաքական թեմաներով գրքերի համար (1995) 
Հերդերի անվան մրցանակ (1999)
Գրքի լայպցիգյան մրցանակ (2004)
«Վիլենիցա» մրցանակ (2010)
Գյոթեի մեդալ (2012) 
Գյոթեի անվան մրցանակ (2020)

Երկեր

Վեպեր և էսսեներ
 "The Eastern Divan", 1993 
 "Sarajevo, Exodus of a City," 1993 
 "About the exile in the open society" 1994
 "King's legends," 1996 
 "Citizen Handke, Serbs people" in "The anxiety of the poet from reality," 1996 
 "Should 'Faust' be saved?" in "Freedom.Equality.Fraternity." Bregenzer Festspiele 1996
 "The Rink of Shahrijar" 1997 
 "Forms of life" (about theatre together with Herbert Gantschacher) 1999 
 "The questions to the calendar" 1999 
 "Sara and Serafina" 2000 
 "The book of Gardens" 2002
 "Poetics at the Border" (together with Markus Jaroschka) 2003 
 "The Night Council" 2006 
 "Reports from The Dark World" 2007 
 "The Shadows of The Cities" 2010 
 "The Solace of the Night Sky" 2015

Թատրոն
 "The Wheel of St. Catherine," National Theatre Sarajevo 1990
 Abdullah Ibn al-Muqaffa" Theatre Akzent Vienna by ARBOS – Company for Music and Theatre 1994
 "The Song of Fools of Europe" Literary installation of a libretto, together with Herbert Gantschacher, Künstlerhaus Salzburg by ARBOS – Company for Music and Theatre 1994
 "Povuceni Andjeo" Danube Festival in Krems by ARBOS - Company for Music and Theatre 1995
 "The Concert of Birds" Künstlerhaus Salzburg by ARBOS – Company for Music and Theatre 1997 
 "The Atlas of Feelings" Frankfurt/Oder 1999
 "Woyzeck" adopted from the fragment of Georg Büchner, National Theatre Sarajevo 1999
 "Babylon or The Trip of The Beautiful Jutte" European Cultural Centre Erfurt by ARBOS – Company for Music and Theatre 1999
 "The Strangers" ARBOS – Company for Music and Theatre Vienna 2001
 "UROBOS: Project Time" together with Herbert Gantschacher, Singapore Arts Festival by ARBOS – Company for Music and Theater 2001
 "Snow and death" (adopted by Herbert Gantschacher) ARBOS – Company for Music and Theatre 2002
 "On the edge of the desert" neuebuehnevillach by ARBOS – Company for Music and Theatre 2003
 "An old Oriental Fable" ARBOS – Company for Music and Theatre 2004
 "The Death of Empedocles" adopted from the fragment of Friedrich Hölderlin together with Herbert Gantschacher, ARBOS – Company for Music and Theatre 2005
 "The One and The Other" ARBOS – Company for Music and Theatre 2005
 "Banquet" neuebuehnevillach by ARBOS – Company for Music and Theatre 2005 
 "The Maps of The Shadows" ARBOS – Companpy for Music and Theatre 2009
 "Principle Gabriel" ARBOS – Company for Music and Theatre 2014

Ռադիոդրամա
 "AL-Mukaffa" ORF Vienna 1994
 "The Delighted Angel" ORF Vienna 1995

Աուդիո CD-ներ
 "Al-Mukaffa" ARBOS 1996
 "The Singing of The Fools of Europe" ORF ARBOS 1998
 "UROBOS : Project Time" Singapore Arts Festival 2001
 "Banquet" Tonstudio Weikert ARBOS 2006

Ծանոթագրություններ 

Բոսնիա և Հերցեգովինայի գրողներ
Զագրեբի համալսարանի շրջանավարտներ