Ջեյմս Բոսուել

Ջեյմս Բոսուել (, ), շոտլանդացի գրող և մեմուարիստ (հուշավիպագիր)։ Նրան հռչակ է բերել «Սամյուել Ջոնսոնի կյանքը» (1791 թվական) երկհատորյա գիրքը, որը հաճախ անվանել են անգլերենով գրված մեծագույն կենսագրություն։

Կենսագրություն և ստեղծագործություն 
Հայրը դատավոր էր, դաժան կալվինական։ Նա սովորել է Էդինբուրգի համալսարանում, այնուհետև՝ Գլազգոյում, որտեղ նրան դասավանդող ուսուցիչների շարքում է եղել Ադամ Սմիթը։ Անցել է կաթոլիկության, ընդունել վանականություն։ Իմանալով այդ մասին՝ հայրը զրկել է որդուն ունեցվածքից, ոտքը կտրել տնից։

Բոսուելը տեղափոխվել է Լոնդոն, որտեղ իրեն դրսևորել է որպես կերուխում սիրողի և հարբեցողի։ Նա կարճ ժամանակով մտերմացել է Գարրիկի, Գոլդսմիթի, Բյորկի, Ռեյնոլդսի, Ջոնսոնի հետ, դարձել նրանց «Ակումբի» անդամ։ Բոսուելը եղել է «Կիլուինինգ» մայրական օթյակի անդամ։

1768 թվականին նա նախաձեռնել է ճանապարհորդել Եվրոպայով, այցելել Վոլտերին և Ժան–Ժակ Ռուսոյին։ Վերջինիս հանձնարարությամբ ուղևորվել է Կորսիկա, որտեղ ծանոթացել է առաջին ժողովրդավարական հանրապետության առաջնորդ Պասկուալ Պաուլիի հետ։ Գրել է «Զեկույց Կորսիկայի մասին» (1768 թվական) ստեղծագործությունը, որը եվրոպական բեսթսելեր է դարձել, վաճառվել արագ և մեծ տպաքանակով։

1920 թվականին գտնվել և 1950 թվականին հրատարակվել է Բոսուելի պատանեկան օրագիրը, որը նա տարել է 1762–1763 թվականներին՝ առաջին անգամ Լոնդոն այցելած և այնտեղ ցոփ ու շվայտ կյանք վարելու ժամանակ։ Այդ հրատարակությունը մեծ աղմուկ է բարձրացրել և ստիպել գրականագետներին բացահայտել Բոսուելին՝ որպես օրագրային արձակի փայլուն վարպետի։

Հետաքրքիր փաստեր 
Վլադիմիր Նաբոկովն իր «Գունատ կրակը» վեպի համար նախաբան է ընտրել «Սամյուել Ջոնսոնի կյանքը» գրքի բնաբանը։

Հրատարակություն 
 The general correspondence of James Boswell, 1757–1763. Edinburgh: Edinburgh UP, 2006

Գրականություն 

 
 Daiches D. James Boswell and his world. New York: Scribner, 1976.
 Bloom H. Dr. Samuel Johnson and James Boswell. New York: Chelsea House Publishers, 1986
 Martin P. A life of James Boswell. New Haven: Yale UP, 2000

Ծանոթագրություններ 

 
Հոկտեմբերի 29 ծնունդներ
1740 ծնունդներ
Հոկտեմբերի 18 ծնունդներ
Մայիսի 19 մահեր
Լոնդոն քաղաքում մահացածներ
Անձինք այբբենական կարգով
Գրողներ այբբենական կարգով
Շոտլանդացի գրողներ
17-րդ դարի անգլիացի գրողներ
18-րդ դարի բրիտանացի գրողներ
Օրագրերի հեղինակներ
Շոտլանդիայի մասոններ
Գլազգոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Շոտլանդացի փաստաբաններ