Իզաբել Նորոնյա

Իզաբել Նորոնյա (պորտուգալերեն՝ Isabel Helena Vieira Cordato de Noronha, ), մոզամբիկցի ժամանակակից կինոռեժիսոր

Կենսագրություն 
Իզաբել Նորոնյան ծնվել է 1964 թվականին, Մոզամբիկի մայրաքաղաք Մապուտուում։ Հայրը, որ ծնունդով Գոայից էր, բժիշկ էր, իսկ մոզամբիկցի մայրը աշխատում էր հասարակական ոլորտում։

1980-ական թվականների սկզբներին Իզաբելը ծանոթացել է կինոգործիչների մի խմբակի անդամների՝ Կամիլո դե Սոուզայի, Մաչադո դա Գրակայի և Լուիս Պատրիկումի հետ, ովքեր ձեռնամուխ էին եղել մոզամբիկյան առաջին լիամետրաժ ֆիլմի նկարահանման աշխատանքներին (հարավսլավացիների հետ համատեղ նկարահանվող այդ ֆիլմը կրում է «Ընձառյուծների ժամանակը» վերնագիրը)։ Կինոնկարի պրոդյուսեր Կամիլո դե Սոուզան հետագայում դարձել է Իզաբելի ամուսինը։ Վերջինս քսան տարեկանից սկսել է աշխատել Մոզամբիկի ազգային կինոինստիտուտում՝ որպես պրոդյուսեր, ռեժիսոր, հետազոտող։ 

Իզաբել Նարոնյայի նախաձեռնությամբ հիմնադրվել են Մոզամբիկի կինեմատոգրաֆիստների ասոցիացիան և տեսաֆիլմերի արտադրության մոզամբիկյան առաջին անկախ կոոպերատիվը («Coopimagem»-ը)։ Նրա՝ որպես կինոռեժիսորի, առավել հիշարժան ստեղծագործություններից է համարվում 'Trilogia das novas familias' փաստավավերագրական եռամաս կինոնկարը, որը պատմում է Մոզամբիկում տարածում գտած նորատեսակ ընտանիքների մասին, որոնք բաղկացած են միայն որբացած երեխաներից (նրանք իրենց ծնողներին կորցրել են ՁԻԱՀ-ի պատճառով)։

Պարգևներ 
2009 թվականին Cineposible կինոփառատոնում Իզաբել Նորոնյան «Ստեղծագործ կին» մրցանակի է արժանացել իր Mãe dos netos փաստավավերագրական կինոնկարի համար: Անիմացիայի և վավերագրության միահյուսումով ստեղծված այդ ֆիլմը, Էլիզա տատիկի կյանքի պատմությունը ներկայացնելով, արտացոլում է ՁԻԱՀ-ի ավերիչ հետևանքները. նրա որդին և վերջինիս ութ կանայք վաղաժամ մահացել են՝ ծեր կնոջը միայնակ թողնելով իրենց 14 անչափահաս երեխաների հետ, և նա պիտի հոգ տանի մանուկների մասին։ 

Աֆրիկայի, Ասիայի և Լատինական Ամերիկայի երկրների ֆիլմերի 2008 թվականի միլանյան փառատոնում Իզաբել Նորոնյայի Ngwenya, o crocodilo լիամետրաժ փաստավավերագրական կինոնկարը շահել է «Janela para o Mundo» («Լուսամուտ դեպի աշխարհ») մրցանակ՝ որպես լավագույն վավերագրական ֆիլմ։

Ֆիլմագրություն 

 2010 Espelho Meu (Espejito), տևողությունը՝ 55 րոպե։ Նկարահանել է Վիվիան Ալտմանի, Իրենե Կարդոնայի, Ֆիրուզե Խոսրովանիի հեղինակակցությամբ։
 2008 Mãe dos netos, տևողությունը՝ 6 րոպե։ 
 2008 Trilogia das novas familias, տևողությունը՝ 45 րոպե։
 2007 Ngwenya, o crocodilo, տևողությունը՝ 90 րոպե։
 2004 Sonhos Guardados (Rêves gardés), տևողությունը՝ 30 րոպե։
 1995 Mães da Terra
 1992 Assim na cidade
 1987 Hosi Katekissa Moçambique
 1987 Manjacaze

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 Isabel Noronha, Max Annas and Hentriette Gunkel, ‘Cinema of Resistance’, in Gaze Regimes: Film and Feminisms in Africa, ed. by Jyoti Mistry and Antje Schuhmann (Wits University Press, 2015), pp. 148-60 (pp. 149-51).

Կին կինոռեժիսորներ
Մոզամբիկցի կանայք