Լուկիշկյուի բանտ

Լուկիշկյուի բանտ (), հայտնի լիտվական բանտ, որը գտնվում է Վիլնյուսի կենտրոնում՝ Լուկիշկյու 6 նրբանցք, 6 (Lukiškių skg. 6) հասցեով։

Բանտի վարչական շենքի, Սուրբ Նիկոլայ հրաշագործի եկեղեցու, արդյունաբերական շենքի, բանտի երկու շենքերի և 19,160 մ2 ընդհանուր մակերեսով աղյուսե բարձր ցանկապատի համալիրը պետության կողմից պահպանվող մշակութային ժառանգություն է և պահպանվում է պետության կողմից․ Լիտվայի Հանրապետության մշակութային ժառանգության գրանցամատյանում նրա ծածկագիրը 26365 է։

Պատմություն 
Կառուցվել է 1901-1904 թվականներին։ Այն օգտագործվել է որպես ազատազրկման վայր իշխանության քաղաքական հակառակորդների համար ցարական Ռուսաստանի, Լեհաստանի Հանրապետության (1922-1939), գերմանական օկուպացիայի (1941-1944) և Խորհրդային Միության (1940-1941) ժամանակ։

Ներկայում այն Լուկիշկյուի նախնական կալանքի կենտրոն է։ Լուկիշկյուի բանտի տարածքում կա վեց շենք՝ բանտի և բանտի հիվանդանոցի շենքերը, արդյունաբերական և վարչական շենքեր, Սուրբ Նիկոլայ հրաշագործի եկեղեցին և անցակետ։

Փակվել է 2019 թվականի հուլիսի 2-ին (միացվել է Վիլնյուսի ուղղիչ գաղութին), Լուկիշկյուի նախաքննական կալանավայր-բանտը մի քանի փուլով Վիլնյուսի կենտրոնից տեղափոխվել է մինչև 2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ը։

Ճարտարապետություն 
1904 թվականին Լուկիշսկայա բանտն ունեցել է իր արտեզյան ջրհորը, ջրամատակարարման և կոյուղու կատարյալ ցանց, կենտրոնացված ջեռուցում և օդափոխման համակարգ։ Կառուցվել են բանտի խոհանոցը, հացաբուլկեղենի փուռ, բաղնիք, լվացքատուն, վարչական շենք։ Բանտը նախատեսված է եղել 700 բանտարկյալ պահելու համար։

Մասնաշենքի վերին երեք հարկերում, որտեղ պահում էին բանտարկյալներին, եղել է կաթոլիկական մատուռ։ Եղել են սինագոգի կառուցման նախագծեր։ 1905 թվականին կառուցվել է Սուրբ Նիկոլայ հրաշագործի քարե ուղղափառ եկեղեցի։

Նշանավոր բանտարկյալներ 
 Անդրեյ Իվանովիչ Վոլինեց (1939)
  Մենախեմ Բեգին (1940)
 Միկոլաս Մարտինովիչ Բուրոկյավիչյուս (1999-2006)
 Յակով Եֆիմովիչ Վիգոդսկի (1941)
 Մաքսիմ Իվանովիչ Գորեցկի (1922)
 Բորիս Վլադիմիրովիչ Կիտ (1933)
 Մաշարա, Միխայիլ Անտոնովիչ (1928-1932)
 Ֆեոդոր Գրիգորևիչ Մարկով (1936-1939)
 Ֆրանտիշեկ Օլեխնովիչ (1914)
 Մարյան Պեցյուկևիչ (1945)
 Մաքսիմ Տանկ (1932, 1934)
 Գրիգորի Շիրմա (1933)

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 Машара М. Солнце за решеткой. Лукишки : Романы / М. Машара; Авториз. пер. с белорусского В. Севрука. — Москва: Советский писатель, 1973. — 608 с.
 
 
 Janusz Hrybacz, Karta dziejów wileńskiej i nowogródzkiej Armii Krajowej. Last accessed on 16 August 2009
 Eugeniusz Kościesza, Ojczyźnie skradziona tożsamość, Chapter 19. Last accessed on 16 August 2009
 ks. Tadeusz Krahel,Tragiczny marzec 1942 roku, W służbie miłosierdzia, MARZEC 2007, nr 3/2007
 
 
 
 Czesław Michalski, Ponary - Golgota Wileńszczyzny (Ponary — the Golgoth of Wilno Region). Konspekt nº 5, Winter 2000–2001, a publication of the Academy of Pedagogy in Kraków. Last accessed on 10 February 2007.

Արտաքին հղումներ 
 Բանտի պաշտոնական կայք
 20-րդ դարի սկզբի բելառուսական երգ՝ Լուկիշկյուի բանտի մասին

Լիտվական բանտեր