Մեծ տոնը և հայ ուսուցիչը ու գրողը

«Մեծ տոնը և հայ ուսուցիչը ու գրողը», հայ բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից։

Պատմություն 
Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից՝ գրված 1913 թվականին։

Հովհաննես Թումանյանն ծրագրած է եղել 1913 թվականի աշնանը գրել մի ընդարձակ հոդված` հայկական դպրոցների ուսուցիչների և գրականության ու գրողների վիճակի մասին։ Ներկայացվող նյութը դրա առաջին մասն է։ Առաջին անգամ տպագրվել է 1913 թվականին Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթի (№ 230) հոկտեմբերի 13-ի համարում։ Սրա վերջում գրված է՝ «կշարունակվի», բայց շարունակությունն այդպես էլ չի տպագրվել։

Երևանում`1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության չորրորդ հատորի կազմողները մեկ թերի սևագիր-ինքնագիր են գտել բանաստեղծի արխիվում և հրատարակել «Դպրոցի և ուսուցչի մասին» վերնագրով, որպես առանձին հոդված պայմանականորեն թվագրելով` 1912-1913 թթ., մինչդեռ բաղադրությունից պարզ է, որ այդ ինքնագիրը հոդվածի խոստացված շարունակությունն է։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 7-րդ հատորում արտատպվել է Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթից։

Ծանոթագրություններ 

Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներ
1913 գրականությունում