Դյութ

Դյութ (), կախարդությամբ զբաղվող տղամարդ։

Ստուգաբանություն և տերմինաբանություն 
Անգլերեն «Warlock» բառից է, ընդունված ամենատարածված ստուգաբանությամբ բառը գալիս է հին անգլերեն wǣrloga բառից, որը նշանակում էր «երդումներ դրժող» կամ «խաբեբա, մոլորեցնող»։ Հատուկ գործածման է դրվել 1000-ական թվականներին՝ հրեշին նկարագրելու համար։ Վաղ ժամանակակից շոտլանդերենում բառը սկսվել էր օգտագործվել որպես «Վհուկ» բառի արական համարժեք («վհուկ»-ը կարող է լինել և՛ արական, և՛ իգական սեռի մարդ, սակայն պատմության ընթացքում այն հիմնականում օգտագործվել է կին կախարդներին նկարագրելու համար)։ Հնարավոր է, որ եզրույթը Շոտլանդիայում ասոցացվել է տղամարդ վհուկների հետ այն պատճառով, որ նրանք ուխտագրեր են կնքել Auld Hornie-ի (հրեշ) հետ և այդպիսով դավաճանել են քրիստոնեական հավատքին և խախտել իրենց մկրտության խուսումները կամ երդումները։ Այս գործածությունից բառն անցավ ռոմանտիկ գրականություն և աստիճանաբար 20-րդ դարի ժողովրդական մշակույթ։ Առաջարկվել է նաև բառի հին սկանդինավյան varð-lokkur-ից ծագումը, որը թարգմանաբար նշանակում է «ոգիների կանչող», սակայն Օքսֆորդի անգլերեն բառարանը դա համարում է անհավանական՝ սկանդինավյան բառի ծայրահեղ հազվադեպության պատճառով։

Պատմություն
Չնայած վաղ ժամանակակից Շոտլանդիայում վհուկների դատավարությունների զոհերի մեծ մասը կանայք էին, որոշ տղամարդիկ նույնպես մահապատժի են ենթարկվել՝ կասկածվելով վհկության մեջ։

Իր ժամանակներում մաթեմատիկոս Ջոն Նեփյերը հաճախ ընկալվել էր որպես կախարդ կամ դյութ՝ առեղծվածների և գուշակությունների նկատմամբ իր հետաքրքրության համար, թեև հասարակության մեջ նրա հաստատված դիրքը, ամենայն հավանականությամբ, թույլ չէր տալիս նրան հետապնդման առարկա դառնալ։

Ծանոթագրություններ

Գերբնական լեգենդներ
Եվրոպական կախարդություն
Վհկություն