Սուսեքսի վամպիրը

«Սուսեքսի վամպիրը» (անգլ. The Adventure of the Sussex Vampire), հայտնի խուզարկու Շերլոկ Հոլմսի մասին պատմող անգլիացի գրող Արթուր Կոնան Դոյլի պատմվածքներից մեկը։ Հրատարակվել է 1927 թվականին և ընդգրկվում է «Շերլոկ Հոլմսի արխիվը» ժողովածուում։

Սյուժե 
Շերլոկ Հոլմսին է դիմում թեյեր վաճառող պարոն Ռոբերտ Ֆերգյուսոնը, ով կասկածում է, որ իր կինը վամպիր է։ Հոլմսին ուղղված նամակում նա ներկայացնում է իր պատմությունը։ Ֆերգյուսոնը երկրորդ անգամ ամուսնացել է մի գեղեցիկ և երիտասարդ պերուուհու հետ և նրանք երեխա որդի ունեն։ Բացի այդ, տանը նաև ապրում է Ֆերգյուսոնի առաջին կնոջից որդին, 15-ամյա Ջեքը, ով փոքր հասակում վնասելով ողնաշարը, մասամբ հաշմանդամ է դարձել։ Խորթ մոր և Ջեքի միջև հարաբերությունները ի սկզբանե չեն ստացվել, ավելին, խորթ մայրը երկու անգամ հարձակվել է տղայի վրա` ուժեղ ծեծելով։

Հանկարծ, մի դաժան դեպք է տեղի ունենում։ Ստնտուն մտնում է սենյակ, որտեղ պառկած է երեխան, և տեսնում է, թե ինչպես է մայրը ատամները խրել երեխայի պարանոցի մեջ և ծծում է նրա արյունը։ Տեսածից քիչ էր մնում խելագարված ստնտուն ցանկանում էր անհապաղ ամեն ինչ Ֆերգյուսոնին պատմել, սակայն մայրը աղաչում է ոչինչ չասել և նույնիսկ դրա համար նրան գումար է վճարում։ Սակայն այս պատահարը այնքան է ստնտուին ցնցում, որ շուտով նա չի դիմանում և այդ սարսափելի պատահարի մասին Ֆերգյուսոնին է պատմում։ Նա լսածը հիմար կատակի նման է ընդունում, սակայն նույն պահին երեխայի սենյակից երեխայի ծղրտոցն է լսվում։ Ֆերգյուսոնը և ստնտուն վազում են այդ սենյակ և տեսնում են, որ մայրը ծնկի է իջել երեխայի առաջ, ում պարանոցին խայթոցի վերքերն են, իսկ մոր շուրթերը իր որդու արյան մեջ են։ Մայրը կտրականապես հրաժարվում է որևէ բացատրություն տալ կատարվածի համար և առանձին սենյակում փակվում է, որտեղ հավատարիմ սպասուհին սկսում է ուտելիք և խմիչք տանել։

Այս գործով չափազանց հետաքրքրված Հոլմսը, Վաթսոնի ուղեկցությամբ մեկնում է Սուսեքսում գտնվող Ֆերգյուսոնի տուն, որպեսզի հետաքննություն սկսի։ Հոլմսը ուշադրություն է դարձնում, որ տան պատերը զարդարված են ոչ միայն նկարներով, այլ նաև «հարավամերիկյան սպասքի և զենքերի հավաքածուով»։ Բացի այդ, Հոլմսը տանը ապրող շան մոտ տարօրինակ հիվանդություն է նկատում։ Սպանիելը, առանց որևէ պատճառի, համարյա կաթվածահար է եղել։ Շփվելով Ֆերգյուսոնի ավագ որդու հետ և կրտսեր երեխային զննելուց հետո Հոլմսը հաղորդում է, որ գործը բացահայտված է, սակայն հետագա բոլոր բացատրությունները տեղի կունենան միայն Ֆերգյուսոնի կնոջ ներկայությամբ։ Վաթսոնի և Ֆերգյուսոնի հետ միասին կնոջ սենյակ բարձրանալով, Հոլմսը բացահայտում է այս անսովոր դեպքի էությունը։

Ատելով իր փոքր արյունակից, և, ամենագլխավորը, առողջ եղբորը, Ջեքը որոշում է կործանել նրան։ Օգտվելով հարավամերիկյան հավաքածուի թունավոր ծայրադիր ունեցող զենքերից մեկից, Ջեքը սկզբում դրա ազդեցությունը փորձում է շան վրա, իսկ հետո երեխայի պարանոցի վրա է կրակում։ Երջանիկ պատահականությամբ մայրը այդ տեսարանի ականատեսն է դառնում և հասցնում է վերքից ծծել թույնը։ «Վամպիրիզմի» բոլոր հետագա դեպքերը կապված են նրա հետ, որ մայրը փորձում էր վերջնականապես իր որդուն ազատել թույնից։ Իմանալով, թե ինչքան ուժեղ է իր ամուսինը սիրում իր ավագ հաշմանդամ որդուն, երիտասարդ կինը որոշեց չպատմել նրան սարսափելի ճշմարտությունը։

Էկրանավորում 
1994 թվականին «Սուսեքսի վամպիրը» բեմադրվել է BBC Radio 4-ի համար։

Ծանոթագրություններ 

Արթուր Կոնան Դոյլի ստեղծագործություններ
Արթուր Կոնան Դոյլ
Շերլոկ Հոլմս
1924 պատմվածքներ
Անգլերեն գրքեր
Անգլերեն գրականություն