Բաիլունդո

Բաիլունդո (), նախկինում Տեյշեյրա դա Սիլվա (), քաղաք Անգոլայի Հուամբո նահանգում։ 2006 թվականի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմում էր 55 993 մարդ։ Մինչև 1975 թվականը այն կոչվում էր Տեյշեյրա դա Սիլվա։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ եղել է ՈւՆԻՏԱ ապստամբ շարժման քաղաքական կենտրոններից մեկը։ 1999 թվականին անցել է Անգոլայի կառավարության վերահսկողության ներքո։ Կառավարությունը բնութագրվում է ավանդական ցեղային ազնվականության և ՄՊԼԱ-ի վարչակազմի միջև կապով։

Պատմական պետականություն 
Բաիլունդոյում ստեղծվել է դարավոր ցեղային պետություն։ Բաիլունդոյի միապետները (անունը տեղական բարբառից թարգմանվում է որպես «Մեծ տուն») երկար ժամանակ դիմադրել է պորտուգալական գաղութային էքսպանսիային։ Էկվիկվի II թագավորի դիմադրությունը հաղթահարվել է միայն 1896 թվականին կապիտան Ժուստինո Տեյշեյրա դա Սիլվայի արշավախմբի կողմից։ Քաղաքը կոչվել է պորտուգալացի նվաճողի անունով։ Նախկին անունը վերականգնվել է 1975 թվականին՝ Անգոլայի անկախության հռչակումից հետո։

Զինված ընդդիմության քաղաքական կենտրոն 
Ուամբո նահանգում մեծ ազդեցություն է ունեցել ՈՒՆԻՏԱ-ի շարժումը։ Ի սկզբանե, Ժոնաս Սավիմբին իր մայրաքաղաքը հաստատել է Ուամբո քաղաքում։ 1976 թվականի սկզբին ՄՊԼԱ-ի ուժերի հարձակումը ՈՒՆԻՏԱ-ին ստիպել է թողնել գավառական կենտրոնը։ Քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում Ուամբոն բազմիցս ձեռքից ձեռք է անցել, սակայն քաղաքական մայրաքաղաք ՈՒՆԻՏԱ-ն բազավորվել է Բաիլունդոյում (ռազմականը՝ Ջամա քաղաքում)։

1999 թվականի փետրվարի 23-ին Բաիլունդոյում ընդունվել է ՈՒՆԻՏԱ-ի քաղաքական հռչակագիրը։ Այս փաստաթուղթը որոշել է ՄՊԼԱ ռեժիմին անհաշտ դիմադրության ընթացքը։ Բաիլունդոյում մշակված քաղաքականությունը շարունակվել է հաջորդ երեք տարիներին՝ մինչև Սավիմբիի մահը։

1999 թվականին կառավարական ուժերի զանգվածային հարձակման ընթացքում Բաիլունդոն (ինչպես և Ջամբան) անցել Է Անգոլայի կենտրոնական իշխանությունների հսկողության տակ։

Ժամանակակից իրավիճակ 
ՄՊԼԱ-ի ղեկավարությունը ճանաչել է Բաիլունդոյի ավանդական առաջնորդների կարգավիճակը։ Ցեղային վերնախավի արտոնությունները նույնիսկ ընդլայնվել են Սավիմբիի ժամանակների համեմատ, որը չի ճանաչել ավանդական հեղինակությունները։ Տեղական ցեղային ազնվականությունը միավորվել է ՄՊԼԱ-ի կուսակցության և պետական ​​ապարատի հետ։ Ավգուստո Կաշիտոպոլոն, նույն ինքը՝ Էկվիկվի IV-ը (Էկվիկվի II-ի ժառանգը) իրական իշխանություն էր իրականացնում քաղաքում և հարակից տարածքներում։ Տիրապետելով «Բաիլունդոյի արքա» կոչմանը՝ նա եղել է ՄՊԼԱ Կենտրոնական կոմիտեի անդամ մինչև իր մահը՝ 2012 թվականի հունվարի 14-ը։

Ծանոթագրություններ 

Անգոլայի քաղաքականություն
Անգոլայի պատմություն
Անգոլայի քաղաքներ