Լինա Լուպլաու

Լինա Լուպլաու (, ), դանիացի ֆեմինիստ և սուֆրաժիստ։

Կենսագրություն  
Նիկոլինան (Լինա) ծնվել է 1823 թվականին, Մերնում, առաջնորդական տեղապահ Հանս Քրիստիան Մոնրադի և Ֆերդինանդինա Հենրիետա Գիրցենի ընտանիքում։ 1847 թվականին ամուսնացել է առաջնորդական տեղապահ Դանիել Կառլ Էրհարդ Լիպլաուի հետ։

Լինան դեռ իր պատանեկության տարիներից վրդովվում էր այն բանի համար, որ կանայք չունեին նույն իրավունքները, ինչ տղամարդիկ։ Նրա հետաքրքրությունը կանանց հավասարության պայքարի համար բորբոքվել է 1851 թվականին տպագրված Մաթիլդա Ֆիբիգերի Clara Raphael, Tolv Breve («Կլարա Ռաֆայել։ Տասներկու նամակ») գրքի շուրջ ծավալված հասարակական քննարկումների ընթացքում։ Լինայի ամուսինը ծառայել է որպես առաջնորդական տեղապահ Շլեզվիգ Հոլշտայնի ծխերից մեկում, սակայն Ավստրո-պրուսա-իտալական պատերազմի արդյունքում նահանգը Պրուսիային միացվելուց հետո ընտանիքը ստիպված է եղել տեղափոխվել Վարդե։ Այստեղ Լինան ամուսնու հետ ապրել է 1866-1888 թվականներին և դարձել աղքատներին օգնող բարեգործական միության հիմնադիրներից մեկը։ 1872 թվականին Լինան ամուսնու և դստեր՝ Մարի Լուպլաուի հետ միացել է կանանց իրավունքների շարժմանը՝ Dansk Kvindesamfund (Դանիական կանանց ընկերակցություն), որը զբաղվում էր կանանց ձայնի իրավունք տալու և քաղաքական իրավունքները տղամարդկանց հավասարեցնելու հարցերով։ 1885 թվականից նա համագործակցել է կանանց Kvindelig Fremskridtsforening կազմակերպության հետ, իսկ 1886 թվականին դարձել է դրա վարչության անդամ։ 1886 թվականին տեղափոխվել է Կոպենհագեն, 1888 թվականին հանդես է եկել որպես Kvindelig Fremskridtsforening-ի ներկայացուցիչ Կոպենհագենում կայացած Սկանդինավյան կանանց առաջին համաժողովին, որտեղ Յոհաննա Մեյերի հետ միասին ներկայացրել են կանանց ընտրական իրավունքը որպես կանանց իրավունքների հավասարեցման չորս հիմնական հարցերից մեկը։ Լինա Լուպլաուն դարձել է դանիացի կանանց ընտրական շարժման առաջատար դեմքերից մեկը և աշխատել Hvad vi vil խորհրդի կազմում՝ Մաթիլդա Բայերի, Աննա Նիլսենի և Մասի Բրունի հետ միասին։ 1888 թվականին Լինան ներկայացրել է 1702 անձանց ցուցակ՝ ի պաշտպանություն Ֆրեդրիկ Բայերի շարժման, ով հանդես է եկել որպես Dansk Kvindesamfund-ի ներկայացուցիչ Դանիայի խորհրդարանում և պաշտպանել կանանց ընտրական իրավունքը։

1889 թվականին Լինա Լուպլաուն, Լուիզա Նյորլունդի հետ միասին, հիմնել են դանիական Kvindevalgretsforeningen ընտրական շարժումը, իսկ 1889-1891 ժամանակահատվածում եղել է դրա նախագահը։ Նա նպատակ է դրել ծառայել բացառապես կանանց ընտրական իրավունքի շահերին` առանց շեղվելու Dansk Kvindesamfund-ի  և Kvindelig Fremskridtsforening-ի ծրագրերից։ Այս մոտեցումը նրան թույլ է տվել ստանալ ինչպես կանանց, այնպես էլ տղամարդկանց աջակցությունը կանանց ընտրական իրավունքների հարցում։ Սակայն, Լինային մեղադրել են կանանց շարժումը պառակտելու մեջ, և 1891 թվականին առողջական նկատառումներով ստիպված է եղել թողնել նախագահի պաշտոնը։ Նույն թվականին էլ նա մահացել է։

1917 թվականին նրա դուստրը՝ Մարին, ստեղծել է դիմանկար, որտեղ պատկերված էին կանանց ընտրական իրավունքի շարժման հայտնի անդամներ, իսկ առաջին պլանում իր մայրն էր։

Ծանոթագրություններ 

Դանիացի ֆեմինիստներ
Դանիացի սուֆրաժիստներ
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ