Ավելուկով ապուր

Ավելուկով ապուր (նաև ավելուկով բորշչ, կանաչ բորշչ, կանաչ կաղամբապուր), կանաչու տերևներով ապուր, որպես կանոն՝ թրթնջուկի, թեպետ այսպիսի ապուրը կարող է պատրաստվել օրինակ սպանախով, մնացած բաղադրիչները կարող են լինել կարտոֆիլը, գազարը, բրինձը և այլն։

Թրթնջուկի շնորհիվ ապուրը ստանում է յուրահատուկ, թեթևակի թթվաշ համ։ Քանի որ կանաչին նախատեսված չէ երկար պահման համար, ավելուկով ապուրը համարվում է սեզոնային ապուր, կիրառվում է հիմնականում ամռանը և գարնանը։ Սակայն ավելուկը տարվա մյուս եղանակներին կարելի է աղ դնել և օգտագործել ապուրի եփման համար։ Գոյություն ունի նաև ավելուկով ապուր խտակերի տեսով։ Որպես «գյուղական» և «ամառային» ուտելիք՝ համարվում է ուկրաինական, բելառուսական, լեհական ազգային խոհանոցի, ինչպես նաև Արևելյան Եվրոպայի շատ մասերի (ոչ միայն սլավոնական) և հրեական խոհանոցի մաս։ Հյուսիսային Ամերիկայում ավելուկով ապուրը առաջին եվրոպական գաղութների ժամանակ համարվում էր տեղական խոհանոցի ավանդական ուտեստ։

Ավելուկով ապուրի պատրաստման համար որպես կանոն օգագործվում է բանջարանոցային ավելուկ, քանի որ այն ավելի քիչ թթու է և հոտավետ, իսկ նրա տերևները շատ մեծ և մսալի են։ Այդպիսի ավելուկից պատրաստված ապուրը պետք է եփել գնելուց կամ հավաքումից հետո, քանի որ բանջարանոցային ավելուկը երկար չեն պահում։ Ապուրը սովորաբար եփվում է երիտասարդ տերևներից, ջրով խնամքով լվացվում և մանր կտրատվում։ 300 գրամ ավելուկից կարելի է պատրաստել երկու լիտր ծավալով մեկ կաթսա ապուր։
Ավելուկով ապուրը լինում է երկու հիմնական տեսակի՝ տաք՝ պատրաստված մսի արգանակից, և սառը (նվազագույն ճարպով):Տաք ավելուկով ապուրի պատրաստման ժամանակ կտրտած ավելուկը ավելացվում է եփվելուց հետո, իսկ ճաշատեսակի հիմնական բաղադրամասերից է կարտոֆիլը (որոշ շրջաններում ավելացվում է գազար)։ Երբեմն այդպիսի ապուրի մեջ մինչև ավելացնելը կտրտած ավելուկը թեթևակի տապակում են յուղի մեջ, երբեմն ավելացնում են ձվի դեղնուց, ցորենի ալյուր կամ լավ խաշած ձու։ Գոյություն ունի այդ բաղադրատոմսի տարբերակների մի ամբողջ շարք՝ կախված խոհանոցային կոնկրետ գրքերից կամ տարածաշրջաններից։ Ավելուկով սառն ապուրը ենթադրում  է ավելուկը եփել աղի ջրում՝ ավելացնելով միայն թթվասեր և մի քիչ համեմել պղպեղով։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Polish sorrel soup
 Vegetarian sorrel soup
 Shchav, a sorrel soup in Polish, Russian and Yiddish cuisines
 French sorrel — uses, habitat and cultivation, side effectc and cautions, collection and harvesting 
 Zuringsoep 

Սլավոնական խոհանոց