Տուլպա

Տուլպա`  հայեցակարգ միստիցիզմում և  հոգևոր կամ մտքի ուժով ստեղծված պարանորմալ արարած կամ օբյեկտ։ Տերմինը վերամշակել են 20-րդ դարի թեոսոֆիստները տիբեթյան սպրուլ-պա (տիբեթերեն՝ སྤྲུལ་པ་, Ուայլի՝ sprulpa), որը նշանակում է «ծագում» կամ «արտահայտում»։ Ժամանակակից փորձագետներն օգտագործում են տերմինը նկատի ունենալով կամայական երևակայական ընկերոջը, որին թեոսոֆիստները համարում են դյուրազգաց և համեմատաբար անկախ։

Պատմություն 
Հիմնված է սփրուլի հասկացության վրա (տիբ.` སྤྲུལ་པ་ sprul pa, սանսկ.` निर्मित nirmita IAST), վերցված է տիբեթական և հնդկական բուդդիզմից։ Հարմարեցվել է թեոսոֆիստների կողմից 19-րդ և 20-րդ դարերի ընթացքում։ 1899 թվականին Չարլզ Լիդբիտերը պատմում է տեսիլքներ առաջացնելու հիպոթետիկ տեխնիկայի մասին իր` «Պայծառատեսություն» գրքում։ 1901 թվականին Էննի Բեզանթը և Չարլզ Լեդբիտերը գրում են պատկերավոր մտքերի, ապրումների, հույզերի և երաժշտության արտացոլման մասին «մտածողական ձևեր, խորաթափանց հետազոտության տվյալներ» գրքում։

1920-ական թվականներին Ֆրանս-բելգիացի գրող Ալեքսանդրա Դավիդ Նիլին գրում է «մոգությունը և տիբեթյան գաղտնիքը» (1929)։

Մշակույթում  
«Գերբնական», սեզոն 1, դրվագ 17 «Դժոխային տուն» (ռուս. «Адский дом»), 2006 թվական՝ գլխավոր հերոսներին հակառակվող արարած։ 

«Տուլպա»-ն իտալական արտադրության ֆիլմ է տիբեթցի գուրուի՝ «Տուլպա» ակումբի մասին, որտեղ հաճախորդների ամենավատ երևակայական պատկերները դառնում են իրականություն, համատարած անգիտակից վիճակը դառնում է սերիալի հիմնական հակառակորդը։

"Գաղտնի ֆայլեր" (հեռուստասերիալ), 6 եթերաշրջան, 15 սերիա. բնակիչների կողմից ստեղծված արարած, որը սպանում է վերջիններիս տների բակերում խիստ կարգուկանոն չպահպանելու համար։

«Դատարկ մարդը» Ֆիլմ, որտեղ հիմնական ուշադրությունը կենտրոնանում է տուլպայի՝ դատարկ մարդու վրա, որը հյուսված է մտքերից։

Ծանոթագրություններ 

Բուդդայականության հասկացություններ
Օկուլտականություն
Թեոսոֆիա