Mendeley

Mendeley, ծանոթագրությունների մենեջեր ծրագիր ստեղծված 2007 թվականին։ Հեղինակներն են գերմանացի PhD ուսանողներ Պոլ Ֆոկլերը, Վիկտոր Հեննինգը և Յան Ռայխելտը։ 2013 թվականին Elsevier-ը ձեռք բերեց Mendeley-ը։ Գիտնականները կիրառում են Mendeley-ը գիտական հոդվածներով կիսվելու և դրանք կարգավորելու, ինչպես նաև հղումներ, ծանոթագրություններ ստեղծելու և հոդվածները մեջբերելու (ցիտելու) համար։

Պատմություն 
Mendeley կազմակերպությունը, որն անվանված է կենսաբան Գրեգոր Մենդելի և քիմիկոս Դմիտրի Մենդելեևի պատվին, հիմնադրվել է Լոնդոնում 2007 թվականի նոյեմբերին։ Ծրագրի առաջին հանրային բետա տարբերակը թողարկվել է 2008 թվականի օգոստոսին։ Կազմակերպության մեջ ներդրում են ունեցել անձինք Last.fm-ից, Skype-ից, Warner Music Group-ից, ինչպես նաև ակադեմիկոսներ Քեմբրիջի և Ջոնս Հոփկինսի համալսարաններից։

2009 թվականին Mendeley-ը հաղթեց մի շարք մրցանակներ, ինչպիսիսք են Plugg.eu-ի «2009 թվականի եվրոպական սթարթափ», TechCrunch Europas-ի «Հանրությանը աջակցող լավագույն հասարակական նորարարություն 2009», և զբաղեցրել է 6-րդ տեղը The Guardian-ի «Թոփ 100 տեխ մեդիա կազմակերպություններ» ցուցակում։

2012 թվականին Mendeley-ը Փիթեր Սուբերի կողմից առաջարկվող պահոցներից մեկն էր Green Open Access-ի համար։ Առաջարկությունը չեղյալ է համարվել Elsevier-ի կողմից Mendeley-ը գնելուց հետո։

Վաղ 2013 թվականին ակադեմիական հրատարակիչ Elsevier-ը գնեց Mendeley-ը։ Ենթադրվում է, որ գործարքը արժեցել է €50 միլիոն ($65 միլիոն)։ Վաճառքը հանգեցրեց մի շարք բանավեճերի գիտական համայնքում և Open Access-ով հետաքրքրված մեդիայում, և հատկապես վրդովված էին գիտական համայնքի այն անդամները, ովքեր կարծում էին, որ Mendeley-ի ձեռք բերումը Elsevier-ի կողմից հակասում է ազատ համօգտագործման մոդելին։

Ըստ Դեյվիդ Դեբսի The New Yorker-ի հոդվածի, Elsevier-ը գնել է Mendeley-ը որպեսզի ձեռք բերի իր օգտատերերի տվյալները և/կամ «կործանի կամ միաձոիլի իրեն ազատ գիտության կերպար, որը սպառնալիք է իր բիզնես մոդելի համար»։ Ի տարբերություն Mendeley-ի, շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն Unpaywall-ը, պնդում է, որ այն չի վաճառվի Elsevier-ին։

Ապրանքներ 
Վաճառքից հետո Mendeley-ի թիմը ընդլայնեց արտադրությունները, բայց միաժամանակ շարունակեց զարգացնել ծանոթագրությունների մենեջեր ծրագիրը (Mendeley Desktop):

2013 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Mendeley-ը հայտարարեց iPhone-ի և iPad-ի համար նախատեսված հավելվածների ստեղծման մասին։ Քիչ հետո հրապարակվեց Android օպերացիոն համակարգի համար նախատեսված հավելվածը։

2015 թվականի հունվարի 12-ին Mendeley-ը հայտարարեց Newsflo-ն գնելու մասին, որը հնարավորություն է տալիս լինքեր տրամադրել գիտնականների աշխատանքները մամուլում լուսաբանելու համար։ Այս գործիքը հետագայում ներկառուցվեց Mendeley Feed-ի և Mendeley Profile-ի մեջ։

2016 թվականի ապրիլին Mendeley Data-ն, որը մեջբերվող հետազոտական տվյալների հավաքածուների հարթակ է, դուրս եկավ բետա կարգավիճակից։

2016 թվականի հոկտեմբերին սկսեց գործել Mendeley Careers-ը, որն օգնում է հետազոտողներին գտնել աշխատանք։

2019 թվականի մայիսի 24-ին Elsevier-ը հայտարարեց նոր ապրանքների թողարմնան մասին՝ Mendeley Reference Manager և Mendeley Cite.

2021 թվականի մարտի 15-ին Mendeley հավելվածը հեռացվեց Apple App Store-ից և Google Play-ից։ Այսպիսով օգտատերերը կարող էին օգտվել Mendeley-ի ծառայություններից միայն կայքէջով կամ դեսքթոփում գտնվող Mendeley Reference Manager ծրագրով։ Գրականության որոնում իրականացնող գործիքը նույնես հեռացվեց դեսքթոփ ծրագրից։

2022 թվականի սեպտեմբերին Elsevier-ը դադարեցրեց Mendeley Desktop-ի ներբեռնումները, որը նպատակ էր հետապնդում անցում կատարել դեպի ավելի շատ համացանցի վրա հիմնված Mendeley Reference Manager ծրագիրը։ Կազմակերպությունը պատրաստվում է դադարեցնել մուտք գործելու հնարավորությունը դեպի Mendeley Desktop ավելի ուշ։

Հատկություններ 
Ծրագիրը կարող է գրանցել կարդացողների թվաքանակը, որը կարող է կիրառվել մեջբերումների ազդեցությունը (citation impact) վիճակագրորեն կանխատեսելու համար, մինչդեռ այն գործիքները, որոնք օգտագործում են ամսագրերի տվյալները, ունեն կանխատեսման ցածր հավաստիություն։ Գործում է նաև PDF ֆայլերից մետադատայի ավտոմատ դուրս բերման գործիք։ Mendeley-ը կարող է ինտեգրվել Microsoft Word-ի, OpenOffice-ի և այլ հարթակների մեջ։ Ծրագիրը պատրաստվում է համապատասխանեցնել հարթակը հեղինակային իրավունքի նորմերին՝ թույլ տալով օգտատերերին կիսվել ֆայլերով մասնավոր խմբերում։

Միջադեպեր 
2018 թվականին Mendeley-ի թարմացումներից մեկի պատճառով կորան որոշ օգտատերերի հաշիվներում պահպանված PDF ֆայլերը և անոտացիաները։ Elsevier-ը լուծեց հարցը օգտատերերի մեծ մասի համար մի քանի շաբաթ հետո։

Ծանոթագրություններ և նշումներ

Արտաքին հղումներ 

 

2023 երիտասարդական ամառային վիքիճամբարի դասընթացի ժամանակ ստեղծված կամ բարելավված հոդվածներ