Քրիստոսի փորձությունները (որմնանկար, Բոտիչելլի)

«Քրիստոսի փորձությունները» (), Սանդրո Բոտիչելլիի որմնանկարը, որն ստեղծվել է 1480-1482 թվականներին և գտնվում է Վատիկանի Սիքստինյան կապելլայում։

Պատմություն 
1480 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Բոտիչելլին, Ֆլորենցիայի այլ նկարիչներ Դոմենիկո Գիրլանդայոյի և Կոզիմո Ռոսսելիի հետ միասին, ժամանել է Հռոմ, որտեղ նրանց հրավիրել էին մասնակցելու Ֆլորենցիայի Հանրապետության փաստացի կառավարիչ Լորենցո դե Մեդիչիի և Հռոմի պապ Սիքստոս IV-ի հաշտեցման գործին։ 1481 թվականի գարնանը ֆլորենտացիները սկսել են աշխատել Սիքստինյան կապելլայում, Պիետրո Պերուջինոյի հետ միասին, ով ավելի վաղ էր սկսել աշխատանքը։

Նկարի թեման զուգահեռ է Մովսեսի և Հիսուս Քրիստոսի պատմությունների միջև, որպես Հին և Նոր Կտակարանների շարունակականության խորհրդանիշ, ինչպես նաև Մովսեսին տրված օրենքի և Հիսուսի ուղերձի շարունակականություն, որն իր հերթին ընտրել է Սուրբ Պետրոսին (Հռոմի առաջին եպիսկոպոս) որպես իր իրավահաջորդը։ Սա ծառայելու էր Սուրբ Պետրոսի՝ Հռոմի պապերի ժառանգների օրինականության հռչակմանը։

Բոտիչելլին, բազմաթիվ օգնականների մասնակցությամբ, կապելլայի պատերը զարդարել է երեք որմնանկարներով։ 1482 թվականի փետրվարի 17-ին նրա պայմանագիրը վերանայվել է` մատուռը նկարելը շարունակելու համար։ Սակայն փետրվարի 20-ին մահացել է նկարչի հայրը, իսկ Բոտիչելլին վերադարձել է Ֆլորենցիա։

Նկարագրություն 

Որմնանկարը պատկերում է Ավետարանից երեք դրվագ, իսկ դիմացը նույնպես Բոտիչելլիի «Մովսեսի կանչը» որմնանկարն է, որը յուրօրինակ զուգահեռ է Հին Կտակարանի հետ։ Որմնանկարը պսակող ֆրիզի վրա գրված է. TEMPTATIO IESU CHRISTI LATORIS EVANGELICAE LEGIS (Ավետարանական օրենքը կրող Քրիստոսի գայթակղությունը)։

Քրիստոսի փորձությունները որմնանկարի վերևում նկարված է երեք տեսարաններն են։ Ձախ կողմում ճգնավորի կերպարով սատանան համոզում է ծոմ պահող Հիսուսին քարերը հաց դարձնել ու հագեցնել իր սովը։ Կենտրոնում սատանան փորձում է ստիպել Հիսուսին ցատկել Երուսաղեմի տաճարի գագաթից, որը պատկերված է որպես Սասիայի Սուրբ Հոգու եկեղեցի, որպեսզի փորձի Աստծո խոստումը հրեշտակային պաշտպանության մասին։ Աջ կողմում, լեռան գագաթին գտնվող սատանան Հիսուսին երկրային հարստություն և զորություն է խոստանում աշխարհի վրա, եթե նա մերժի Աստծուն և երկրպագի իրեն՝ սատանային։ Հիսուսը մերժում է սատանային, և հրեշտակները գալիս են Աստծո որդուն ծառայելու։

Առաջին պլանում բորոտությունից բուժված մի երիտասարդ գալիս է տաճարի քահանայապետի մոտ, որպեսզի հայտարարի իր մաքրման մասին։ Երիտասարդի ձեռքում կա զոհաբերության գունդ և ցողավրձին։ Երկու կին ծեսի համար բերում են այլ բաղադրիչներ՝ զոհաբերության թռչուններ և մայրու փայտի կապոց։ Քահանայապետը խորհրդանշում է օրենք բերող Մովսեսին, իսկ երիտասարդը ներկայացնում է Հիսուսին, ով իր արյունը թափեց և իր կյանքը տվեց հանուն մարդկության, և հետո բուժվեց հարության միջոցով։ Այսպիսով, մարդկության համար հռչակվում է հոգևոր մաքրման և փրկություն գտնելու հնարավորությունը։

Առաջին պլանի որոշ գործիչներ հեղինակի ժամանակակիցների, մասնավորապես՝ կարդինալ Պիետրո Ռիարիոյի և կարդինալ Սուլիանո Դելլա Ռովերի դիմանկարներն են, որը հետագայում հայտնի է դարձել որպես Հուլիոս II Պապ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
Քրիստոսը գեղանկարչության մեջ
Սանդրո Բոտիչելլիի նկարներ
Հրեշտակներն արվեստում
Նոր Կտակարանի սյուժեով նկարներ