Ջամբուլ (ֆիլմ)

«Ջամբուլ» (), 1952 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Եֆիմ Ձիգանն Ալմա Աթայի գեղարվեստական և խրոնիկային ֆիլմերի կինոստուդիայում։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1953 թվականի մայիսի 25-ին։

Ֆիլմը նկարահանվել է սև-սպիտակ, բայց գոյություն ունի նաև վերականգնված գունավոր տարբերակ։

Սյուժե 
Ֆիլմը պատմում է ղազախ հայտնի բանաստեղծ Ջամբուլ Ջաբաևի կյանքի և ստեղծագործության մասին։

Ղազախական անսահման տափաստաններում ապրում է երիտասարդ բանաստեղծ Ջամբուլը։ Հայտնի ակին Սույունբայը մահից առաջ իր աշակերտին է հանձնում դոմբրան։ Ոչ շողոքորթությունը, ոչ ոսկին, ոչ էլ հետապնդումը չեն կարող Ջամբուլին ստիպել ստել իր ստեղծագործության մեջ։ Ցարական կառավարությունը ձերբակալում է բանաստեղծին՝ նրա ազատ ձայնը խեղդելու համար։ Բանտում նա հանդիպում է ռուս զինվորի՝ բոլշևիկ Վասիլիին։ Այդ հանդիպումից հետո նա հասկանում է, որ Ռուսաստանի և ղազախների երկրի հասարակ մարդիկ նույն նպատակն ունեն։ Անցնում են տարիներ։ Բանաստեղծը ծերանում է։ Ջամբուլի երգերը գրեթե չեն լսվում։

Հոկտեմբերյան հեղափոխության մասին լուրը նոր լիցք է հաղորդում նրա ստեղծագործությանը։ Ջամբուլը պատմում է կյանքում նոր լույս տեսած ժողովրդի երջանկության մասին։ Նա մեկնում է Մոսկվա, որտեղ հիանում է մայրաքաղաքի գեղեցիկ տեսարժան վայրերով և երգեր գրում նրա մասին։ Հայրենական մեծ պատերազմի դժվարին օրերին Ջամբուլը որդուն ուղարկում է ռազմաճակատ։ Նա իր հայրենակիցներին կոչ է անում հարվածել մեծ հայրենիքի վրա հարձակված թշնամուն։ Պաշարված Լենինգրադում հնչում է ակինի հայտնի երգը՝ «Լենինգրադցիներ, իմ երեխաներ» («Ленинградцы, дети мои»)։ Բանաստեղծը իր ժողովրդի հետ միասին դիմավորում է Հաղթանակի օրը։ Նրա ձեռքերում կրկին հնչում է նույն դոմբրան։

Դերերում 
 Շակեն Այմանով – Ջամբուլ
 Կուրմանբեկ Ջանդարբեկով – Կադիրբայ
 Եֆիմ Կոպելյան – Ա. Ի. Միկոյան
 Գարիֆուլլա Կուրմանգալիև – Շայմուհամեդ
 Գերման Խովանով – Վասիլի Վլասով
 Կապան Բադիրով – Բորանբաև
 Հաֆիզա Աբուգալիևա – Ալմա
 Կենենբայ Կոժաբեկով – Նադիր
 Կոնստանտին Ադաշևսկի – նահանգապետ
 Էրաստ Գարին – ժամապահ
 Աթայբեկ Ժոլումբետով – Մայբասար
 Նիկոլայ Լուկինով – Արսենի Գրիգորևիչ Կովալենկո
 Վասիլի Մերկուրև – բժիշկ
 Նինա Նիկիտինա – ուսուցչուհի
 Ժագդա Օգուզբաև – էպիզոդ
 Նուրսուլու Տապալովա – Սալթանատ
 Ամինա Ումուրզակովա – էպիզոդ
 Էլյուբայ Ումուրզակով – Սույունբայ
 Եվգենի Պոպով – լեյտենանտ (լուսագրերում նշված չէ)
 Դարիգա Տնալինա – էպիզոդ (լուսագրերում նշված չէ)
 Նուրմուխան Ժանտուրին – Մուրատ (լուսագրերում նշված չէ)
 Սեմյոն Դերևենսկի – էպիզոդ (լուսագրերում նշված չէ)
 Եվգենի Լեբերսկի – էպիզոդ (լուսագրերում նշված չէ)
 Օլեսյա Իվանովա – էպիզոդ (լուսագրերում նշված չէ)

Նկարահանող խումբ 
 Ռեժիսոր՝ Եֆիմ Ձիգան
 Սցենարիստներ՝ Նիկոլայ Պոգոդին, Աբդիլդա Տաժիբաև
 Օպերատորներ՝ Նիկոլայ Բոլշակով, Իգոր Գելեյն
 Բեմադրող նկարիչներ՝ Վլադիմիր Եգորով, Եվգենի Ենեյ, Իսահակ Կապլան
 Կոմպոզիտորներ՝ Նիկոլայ Կրյուկով, Մուկան Տուլեբաև
 Հնչյունային օպերատոր՝ Է. Նեստերով
 Ռեժիսորի օգնականներ՝ Մ. Բեգալին, Սեմյոն Դերևենսկի, Ա. Լևշին
 Մոնտաժողներ՝ Եվգենիա Աբդիրկինա, Կ. Դոսաևա
 Օպերատորի օգնականներ՝ է. Նեստերով, Օ. Դաուլետկալիև
 Դիրիժոր՝ Գ. Դուգաշև
 Խմբագիր՝ Ա. Աշիմով
 Ֆիլմի տնօրեն՝ Ս. Եդիլբաև

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Խորհրդային ֆիլմեր
1953 ֆիլմեր
Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ