Եկատերինա II-ի գրադարան

Եկատերինա II-ի գրադարան, գրքերի, էստամպների և ձեռագրերի հայտնի հավաքածու, որը  Եկատերինա II կայսրուհին հավաքել է իր գահակալության օրոք։ Գրադարանը իր չափով և կազմով հետազոտողների կողմից համարվում է իր ժամանակի ամենանշանակալիցներից մեկը։ Կայսրուհուց բացի, գրադարանից օգտվել են պալատական ճարտարապետներն ու նկարիչները։

Գրադարանի կազմ 
Գրադարանում կա շուրջ 40 000 անուն գիրք, էստամպ և ձեռագիր, որոնք համակարգված են ըստ թեմաների (գրքերի ճշգրիտ քանակը մինչ օրս չի հաստատվել)։ Բացի նվիրաբերված, հատուկ գրավաճառներից գնված հրատարակություններից և օրինակներից, գրադարանի կազմում ընդգրկված էին նաև Եկատերինայի կողմից ձեռք բերված Վոլտերի, Դիդրոյի և Բերարդո և Ֆերդինանդո Գալիանի եղբայրների գրքաշարերը։

1790-ական թվականներին Էրմիտաժում տեղակայվել են Պետրոս III կայսեր (նախկինում պահվել է Օրանիենբաումի նկարների տանը) և պատմաբան իշխան Մ. Մ․ Շչերբատովի գրադարանները։ 1770-ականներից մինչև 1790-ական թվականների սկիզբ պալատական գրադարանավար Ա. ի. Լուժկովի ջանքերով կազմվել է գրացուցակ։

Գրադարանի գտնվելու վայր 
Պատմականորեն գրքերը գտնվել են Ձմեռային պալատում (Էրմիտաժ) և Ցարսկոյե Սելոյում։ Այսօր Եկատերինա II-ի գրադարանի գրքերի հիմնական մասնաշենքը գտնվում է ՌԱԳ-ի և Պետական Էրմիտաժի գիտական գրադարանի կազմում։ Առանձին նմուշներ հանդիպում են Ռուսաստանի գրադարաններում և արտերկրում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Библиотека Вольтера: Каталог книг. М.; Л., 1961.
 Королев С. В. Книги с «суперэкслибрисами» императрицы Екатерины II из собрания бывшей и Эрмитажной иностранной библиотеки // Про книги. 2007. Ч. 1, No 3. С. 112–118; Ч. 2, No 3. С. 109–114; Он же. Библиотека Екатерины II: новые находки //Книга: исслед. и мат-лы. М., 1999. Сб. 76. С. 214-217; Он же. О формировании Эрмитажной иностранной библиотеки в екатерининскую эпоху //Книга: исслед. и мат-лы. М., 2009. Сб. 91/I-II. С. 213-217; Он же. Екатерина II - читательница немецкой книги //Немцы в России: встреча на перекрестке культур /отв. ред. Д. Дальманн и Г. Смагина. СПб., 2011. С. 80-104.
 Королев С. В. Книги Екатерины Великой. Очерки по истории Эрмитажной библиотеки в XVIII веке. /под ред. П. А. Дружинина. М. : Издательство "Трутень", 2016. 216 с. : илл.  ISBN 978-5-904007-14-0
 Королев С. В. Библиотека Дидро : опыт реконструкции. — СПб. : Российская национальная библиотека, 2016. — 223 с.: ил. — ISBN 978-5-8192-0516-7.
 Павлова Ж. К. Из истории книжного собрания Эрмитажа: Библиотека Екатерины II // Труды Государственного Эрмитажа. Л., 1975.  Т. 16. С. 6–32.
 Павлова Ж. Императорская библиотека Эрмитажа. Tenafly, 1988.
 Щеглов В. В. Собственные Его Императорского Величества библиотеки и арсеналы. Краткий исторический очерк. 1715-1915 гг. Пг., 1917.
 Dimitri Ozerkov. La bibliothèque d’architecture de Catherine II. Premières observations. In: Bibliotheques d’architecture. Architectural libraries. Ed. Olga Medvedkova. Paris, INHA/Alain Baudry et Cie, 2009, p. 183—210. ISBN 978-2-35755-006-3

Ռուսաստանի գրադարաններ
Սանկտ Պետերբուրգի գրադարաններ