Աննա Շչետինինա

Աննա Իվանովնա Շչետինինա (, ), հեռավոր նավարկության աշխարհում առաջին կին կապիտանը։

Կենսագրություն  
Աննա Շչետինինան ծնվել է 1908 թվականի փետրվարի 13-ին (26), Վլադիվոստոկի մերձակայքում գտնվող Օկյանսկայա կայարանում։ Հայրը` Իվան Իվանովիչը (1877-1946), ծնվել է Տոմսկի մարզի Չումայ գյուղում (այժմ՝ Կեմերովոյի մարզի Չեբուլինսկի շրջան), աշխատել է սլաքավար, անտառապահ, ձկնաբուծարաններում որպես բանվոր և ծառայող, ՆԳԺԿ-ի մարզային բաժնի ամառանոցների պարետ։ Մայրը` Մարիա Ֆիլոսոֆովնան (ծնվ.` 1876), ծագումով Կեմերովոյի մարզից էր։ Եղբայրը` Վլադիմիր Իվանովիչը (ծնվ.` 1919), ծնվել է Վլադիվոստոկում, աշխատել Պրիմորսկի երկրամասի Վարֆոլոմեևկա կայարանում ավիագործարանում որպես վարպետ։

1919 թվականին Շչետինինան սովորել է Սադգորոդի տարրական դպրոցում։ Կարմիր բանակը Վլադիվոստոկ մտնելուց հետո դպրոցները վերակազմակերպվեցին, և 1922 թվականից Աննան սովորել է Սեդանկա կայարանում գործող միասնական աշխատանքային դպրոցում, որտեղ էլ 1925 թվականին ավարտել է 8-րդ դասարանը։ Նույն թվականին ընդունվել է Վլադիվոստոկի ծովային տեխնիկումի նավագնացության բաժին։ 1928 թվականին ամուսնացել է նավաստի ռադիստ Նիկոլայ Ֆիլիպովիչ Կաչիմովի հետ (1903-1950)։

1929 թվականին, տեխնիկումն ավարտելուց հետո, աշխատել է Կամչատկայում, որտեղ 1-ին կարգի նավաստիից հասել է մինչև կապիտան։ 24 տարեկան հասակում Աննան ստացել է շտուրմանի դիպլոմ, իսկ 1934 թվականի հունվարի 25-ին` հեռավոր նավարկության կապիտանի դիպլոմ։ 1935 թվականին իր առաջին ճանապարհորդությամբ նա հայտնի է դարձել ամբողջ աշխարհին՝ Համբուրգից Օդեսայի և Սինգապուրի միջոցով դեպի «Չավիչա» շոգենավը նավարկելով մինչև Պետրոպավլովսկ-Կամչատկա։ 1938 թվականի մարտի 20-ին Աննա Իվանովնան նշանակվել է Վլադիվոստոկ քաղաքի ձկնորսական նավահանգստի առաջին ղեկավար։ Աննան Հայրենական պատերազմը դիմավորել է Բալթիկայում, որտեղ ռմբակոծության պայմաններում տարհանել է Տալլինի բնակչությանը և տեղափոխել ռազմավարական բևեռներ։ Պատերազմից հետո Աննա Շչետինինան «Բալթյան» նավագնացության ընկերությունում եղել է «Ասկոլդ», «Բասկունչակ», «Բելոոստրով», «Դնեստեր», «Պսկով», «Մենդելեև» նավերի կապիտան։ 1949 թվականից աշխատել է Լենինգրադի բարձրագույն ծովային ինժեներական ուսումնարանում, 1951 թվականից աշխատել է որպես ավագ դասախոս, այնուհետև` ուսումնարանի նավագնացության ֆակուլտետի դեկան։ 1956 թվականին Աննա Շետինինային շնորհվել է դոցենտի կոչում։ 1960 թվականին տեղափոխվել է Վոլսկի նյութատեխնիկական ապահովման ռազմական ինստիտուտ և նշանակվել «Ծովային գործ» ամբիոնի դոցենտի պաշտոնում։ 1964-1970 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ աշխարհագրական ընկերության Պրիմորսկի մասնաճյուղի նախագահ։ «Ծովերում  և ծովերից այն կողմ...» գրքի հեղինակն է (1968)։ Թոշակի է անցել 1983 թվականին։ Մահացել է 1999 թվականի սեպտեմբերի 25-ին։

Հիշատակ 

 Վլադիվոստոկի Ծովային գերեզմանատանը տեղադրվել է նրա հուշարձանը։
 2006 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Շչետինինայ անունով կոչվեց Ճապոնական ծովի Ամուրի ծոցի առափնյա հրվանդանը։
 2008 թվականից Վլադիվոստոկ քաղաքի թիվ 16 դպրոցը կոչվում է Շչետինինայի անունով։
 2010 թվականին Վլադիվոստոկի «Սնեգովայա պադ» միկրոշրջանի նոր փողոցներից մեկը անվանակոչվեց Աննա Շչետինինայի անունով։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ին, կապիտալ վերանորոգումից հետո, Վլադիվոստոկի Կրիգին փողոցի մոտակայքում հանդիսավոր կերպով բացվեց պուրակ, որտեղ տեղադրվել է Շչետինինայի հուշարձանը։
 Շչետինինայի կերպարը հավերժացվել է «Ռազմական փառքի քաղաք» կոթողի հարթաքանդակի վրա։
 2017 թվականի փետրվարի 11-ին, Ռուսաստանի Դաշնության Կառավարության նախագահի հրամանով, հեռավոր նավարկության աշխարհի առաջին կին-կապիտան Աննա Շչետինինայի անունով է կոչվել Կուրիլյան լեռնաշղթայի անանուն կղզիներից մեկը։

Պարգևներ և կոչումներ  
 Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1978),
 Լենինի երկու շքանշան (1945, 1978),
 Հայրենական պատերազմի II աստիճանի երկու շքանշան (09/29/1945, 12/23/1985),
 Կարմիր աստղի շքանշան (1942),
 Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1936),
 Մեդալներ,
 Վլադիվոստոկի պատվավոր քաղաքացի (1978),
 նավատորմի պատվավոր աշխատող,
 ԽՍՀՄ աշխարհագրական ընկերության (1988), Ծովային կապիտանների հեռավոր Արևելքի ասոցիացիայի (ԾԿՀԱԱ) (1998) և Կապիտանների ասոցիացիայի միջազգային ֆեդերացիայի (ԿԱՄՖ, ) (1998) պատվավոր անդամ,
 Ռուսաստանի գրողների միության անդամ (1994)։

Մատենագիտություն 
 Щетинина А. На морях и за морями. — Владивосток: Дальневосточное книжное изд-во, 1968. — (2-е изд. — 1974; 3-е изд. — 1978).
 Щетинина А. По разным морским дорогам.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 
 

Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ
Լենինի շքանշանի ասպետներ
Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Ռուսաստանի գրողների միության անդամներ
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ