Էլսի Անդերսեն դե Վուլֆ

Էլսի Անդերսեն դե Վուլֆ (), ամուսնությունից հետո՝ լեդի Մենդլ (), ամերիկյան թատրոնի դերասանուհի, կազմակերպության դեմք և ինտերիերի դիզայներ, որը հայտնի է իր հակա-վիկտորիանական ինտերիերներով։ Ժամանակակից դիզայնի նախամայրերից մեկը։ ԱՄՆ-ում ինտերիերների առաջին պրոֆեսիոնալ կին-դիզայները։

Կենսագրություն 

Ծնվել է 1859 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Նյու Յորքում։ Հայրը զարգացող, բայց անգործնական բժիշկ էր։ Մայրը շոտանդական արմատներով կանադացի էր։ Ընտանիքն ուներ միջին եկամուտ և հաճախ ֆինանսական դժվարություններ էր ունենում։

Նյու Յորքում ստացել է մասնավոր կրթություն։ 1881 թվականին սովորելու նպատակով տեղափոխվել է Շոտլանդիայի մայրաքաղաք Էդինբուրգ, որտեղ ապրում էր մորական կողմի բարեկամների մոտ։ 1883 թվականին, կապերի շնորհիվ, նրան ներկայացրել են Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Վիկտորյային։ 1884 թվականին նա վերադառնում է Նյու Յորք և սկսում հանդես գալ սիրողական թատերական ներկայացումներով, ինչն  այդ ժամանակ բարեգործական միջոցների հավաքման հայտնի եղանակն էր։

1887 թվականին ծանոթանում է Էլիզաբեթ Մարբերիի հետ, որը երկար տարիներ դառնում է իր գործընկերուհին և սիրուհին մինչև  Մարբերիի մահը՝ 1933 թվականը։ Մարբերիի հետ ընկերական հարաբերություններ ունեին Օսկար Ուայլդը, Ջորջ Բեռնարդ Շոուն և Ջեյմս Մեթյու Բարրին, «Փիթր Փենի» հեղինակը։

1890 թվականին իր հոր մահից հետո, ֆինանսական խոչընդոտների պատճառով, նա դիմեց պրոֆեսիոնալ թատերաբեմի։ Այդ հարցում նրան օգնեց ընկերուհին՝ թատերական գործակալ Էլիզաբեթ Մարբերին։ Նա դեբյուտտել է Վիկտորին Սարդուի «Թերմիդոր» պիեսում, որի ռեժիսորը Չարլզ Ֆրոհմանն էր։ Նրանք երկու տարի գաստրոլներով էին հանդես գալիս։  1894 թվականին Էլսի Վուլֆը դարձավ Ֆրոհմանի թատերախմբի մշտական ​​անդամ։ 1901 թվականին Բրոդվեյում Ջորջ Լեդերերի հետ նա մասնակցում է Քլայդ Ֆիթչի նոր պիեսում՝ «The Way of the World» բեմադրմանը։ Երկու տարի գաստրոլների է ուղևորվում նրա հետ։ 1905 թվականին Էլսի Վուլֆը լքում է բեմը։

1903 թվականին Էլսի Դե Վուլֆը, նրա ընկեր Էլիզաբեթ Մարբերին և բարեգործ Աննա Մորգանը Ֆրանսիայի Վերսալ քաղաքում գնում են «Տրիանոն» պերճատունը, որը դառնում է նրանց սոցիալական կյանքի երկրորդ կենտրոնը։

Նյու Յորքում Էլսին դե Վուլֆը և Մարբերին տուն են վարձում երկու հոգու համար, որը կոչվում էր «Իրվինգ Հաուս»։ Էլսին դե Վուլֆը այն վերանորոգում է ֆրանսիական ոճով, ինչը գործընկերուհիներին դարձնում է Նյու Յորքի ամենաոճային տանտիրուհիները։

Էլիզաբեթ Մարբերիի և Սառա Կուպեր Հյուիթի (Sarah Cooper Hewitt) առաջարկով Էլսի դե Վուլֆը ստանձնում է ինտերիերի դիզայների աշխատանքը, որն այդ ժամանակ գրեթե բացառապես տղամարդու գործ էր համարվում։ Նրան օգնեցին բեմանկարչի համբավը, տան ձևավորման հաջողությունը, որը նա կիսում էր իր ընկերուհի Էլիզաբեթ Մարբերիի և համայնքային կապերը։ Ճարտարապետ Սթենֆորդ Ուայթը օգնեց նրան շահել «Colonial Club»-ի՝ առաջին մասնավոր կանանց ակումբի ինտերիերի դիզայնի պատվերը, որը 1903 թվականին հիմնադրվել էր Նյու Յորքում Ֆլորենս Հարիմանի կողմից։ Այնտեղ նա ցուցարում է իր դիզայնի ֆիմային նախատիպերը․ պարզությունը, նրբությունը (օգտագործելով հայելիներ, պայծառ երանգներով ներկեր և կտորներ), նաև վիզուալ (ոչ թե սովորական ոճաբանական) ընդհանրությունը։ Նրա ապշեցուցիչ հաջողությունն այնտեղ հաստատեց նրան որպես Միացյալ Նահանգների առաջին պրոֆեսիոնալ կին դիզայներ։

1905 թվականին՝ գաղութատիրական ակումբը բացելուց հետո, նա վեց տարի աշխատել է որպես ինտերիերների դիզայներ։ 1913 թվականին բացում է իր բյուրոն։ 1915 թվականին Նյու Յորքում ստեղծում է ինտերիեր Հենրի Քլեյ Ֆրիկի կալվածատան համար, ինչը նրան հարստացնում է։ Նրա հաճախորդներն էին Աննա Վանդերբիլթը, Աննա Մորգանը, Վինդզորները և շատ ուրիշներ։  Նա նորաձևություն է մտցրել շինուազրի, թեթև և նուրբ ֆրանսիական ինտերիերները, ծաղկային տպագրությամբ թեթև պաստառացու գործվածքները, հարմարավետ կահույքը և գործնական ինտերիերները։

Էլսի Դե Վուլֆի հստակ հակա-վիկտորիանական ոճը օգնեց ձևավորել իր սերնդի ճաշակը։ Good Housekeeping «Տնային օջախ» և The Delineator ամսագրերի մի շարք հոդվածներ նրա կողմից կազմվել են The House in Good Taste («Լավ ճաշակով տունը») գրքում, որը լույս է տեսել 1913 թվականին և հայտնի է ամերիկացի կանանց։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Ֆրանսիայում աշխատել է որպես Կարմիր խաչի կամավոր։  Հիվանդանոցներին և հատկապես գազից այրվածքներ ստացած հիվանդներին օգնելու իր աշխատանքի համար ստացել է Ռազմական խաչ և Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան։

1926 թվականին նա ամուսնանում է Փարիզում Բրիտանիայի դեսպանատան մամուլի կցորդ սեր Չարլզ Մենդլի հետ։ Ամուսնությունը ֆիկտիվ էր, զույգը ապրում էր առանձին բնակարաններում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին լեդի Մենդլը վերադառնում է ԱՄՆ։ Նրան Կոնգրեսի հատուկ փաստաթղթով վերադառձնում են իր ամերիկյան քաղաքացիությունը։ Պատերազմից հետո լեդի Մենդլը վերադառնում է Թրիանոն վիլլա։

Լեդի Մենդլն ամենաուժեղ ազդեցությունն է ունեցել Էդուարդ VIII-ի կնոջ ՝ Ուոլլիս Սիմփսոնի վրա Անգլիայում իր կազմավորվելու տարիներին՝ 1928 թվականին տեղափոխվելուց հետո։ Նրա մեջ նեշնչեց հագուստի ճաշակ, սեղան սպասքավորելու և լեդի լինելու ունակությունը։ Ստեղծել է Շատո-դե-լա-Կրոյի ինտերիերի դիզայնը, որտեղ բնակվում էին Վինդզորները 1938 թվականին իրենց հարսանիքից մեկ տարի անց։

Հանրաճանաչ է դարձրել կարճ սպիտակ ձեռնոցներ կրելը։ 1924 թվականին նա առաջինն էր, որ սպիտակած մազերը ներկել է երկնագույն։ Հնարել է «Վարդագույն Լեդի» կոկտեյլը։

Գրել է «After All» ինքնակենագրությունը, որը թողարկվել է 1935 թվականին։

Մահացել է 1950 թվականի հուլիսի 12-ին Վերսալ քաղաքի Թրիանոն վիլլայում 85 տարեկանում։

1982 թվականին թողարկվել է Elsie De Wolfe: A Life in the High Style (The Elegant Life and Remarkable Career of Elsie de Wolfe, Lady Mendl) կենսագրությունը, որը գրել է Ջեյն Սմիթը(Jane S. Smith)։

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկացի դիզայներներ
Ամերիկացի ճարտարապետներ
Ամերիկացի դերասանուհիներ