Ալեքսանդր Սավինով

Ալեքսանդր Սավինով (, ), ռուս և խորհրդային գեղանկարիչ և մանկավարժ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։ 

Նկարչի հայրը Գլեբ Սավինովն է։

Կենսագրություն 
Ալեքսանդր Սավինովը ծնվել է փայտավաճառ-առևտրականի ընտանիքում։ Սովորել է Սարատովյան գիմնազիայում։ 1897 թվականին ընդունվել է նոր բացված Աստվածասիրական նկարչական ուսումնարան, որտեղ սովորել է մինչև 1900 թվականը։ Նրա ուսուցիչներն էին Վ. Կոնովալովը,  Գ. Սալվինի-Բարակին, Ֆ. Կորնեևը։    

1901 թվականին Ալեքսանդր Սավինովը մեկնել է Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ նախ ընդունվել է Սանկտ-Պետերբուրգի համալսարանի պատմաբանասիրական բաժին, սակայն շուտով ընդունվել է Գեղարվեստի Կայսերական ակադեմիային կից Բարձրագույն գեղարվեստական ուսումնարան։ Սովորել է Դ. Կարդովսկու և Յ. Ցիոնգլինսկու մոտ։ 1908 թվականին Ալեքսնադր Սավինովը ավարտել է Բարձրագույն գեղարվեստական ուսումնարանը մեծ ոսկե մեդալով, ներկայացնելով իր «Ձիերի լողը Վոլգայում» մրցութային աշխատանքը։ 1909-1911 թվականներին ուղևորվել է Իտալիա որպես Գեղարվեստի ակադեմիայի թոշակառու։

Իտալիայից վերադառնալուց հետո Ալեքսանդր Սավինովը սկսել է իր մանկավարժական գործունեությունը, նախ` Նկարչության խրախուսման Կայսրական միության Նկարչական դպրոցում, հետո Մ. Բերնշտեյնի մասնավոր ստուդիայում։ Մասնակցել է «Ռուս նկարիչների միություն», «Արվեստի աշխարհ», «Նկարիչների նոր միություն», «Չորս արվեստ» ցուցահանդեսներին։    

1913-1915 թվականներին պատկերազարդել է Փրկչի տաճարը միլիոնատեր-շաքարագործարանատեր Պավել Խարիտոնենկոյի խարկովյան «Նատալևկա» կալվածքում։  

Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո 1917 թվականին Ալեքսանդր Սավինովը մասնակցել է Նկարիչների ակադեմիայի միջոցառումներին, առաջինների թվում նա ընտրվել է Պետրոգարդի պետական ազատ նկարչա-ուսումնական արհեստանոցի պրոֆեսոր։ Տարվա վերջում մոր մահվան պատճառով վերադարձել է Սարատով։   

1922 թվականին Ալեքսանդր Սավինովը վերադարձել է Պետրոգրադ, որտեղ սկսվել է նրա երկարամյա մանկավարժական աշխատանքը բարենորոգչական նկարչության Ակադեմիայում։ 

1924-1926 թվականներին ղեկավարել է մասնավոր ստուդիա, նրա աշակերտներից էին Տ. Շիշմարյովան, Տ. Գլեբովան, Ա. Պորետը։  

1927-1930 թվականներին Կ. Պետրով-Վոդկինի հետ ղեկավարել է մոնումենտալ արվեստանոցը, հետո` անհատական գեղանկարչական արվեստանոցը, գլխավորել է կոմպոզիցիայի ամբիոնը, եղել է գիտական և ուսումնական աշխատանքների պրոռեկտոր։ Ալեքսանդր Սավինովի աշակերտների մեջ տարբեր թվականներին եղել են Ալեքսեյ Պոխոմովը, Միխայիլ Նատարևիչը, Դմիտրի Մոչալսկին, Եվգենի Չարուշինը, Լյուդմիլա Ռոնչևսկայան և այլ նկարիչներ։      

Ալեքսանդր Սավինովը եղել է Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ` 1932 թվականին դրա կազմավորամնից հետո։ 

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսելուց հետո Ալեքսանդր Սավինովը մնացել է Լենինգրադի շրջափակման մեջ, աշխատել է պաստառների և ձեռագիրների չավարտած «Նկարչի աշխատանք նկարի վրա» գրքի ուղղությամբ։ Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել  Էրմիտաժի ցուցադրանմուշների` տարհանելու նախապատրաստմանը։ «1941 թվականին Ալեքսանդր Սավինովը գործուն մասնակցություն է ունեցել Էրմիտաժի տարհանմանը։ Ժամանակի քչության պատճառով թանկագին կտավները հաճախ հանվել են շրջանակից ու փաթաթվել են։ Սավինովին հանձնարարվել է ապամոնտաժել Ռեմբրանդ վան Ռեյնի ստեղծագործությունը։ Հրաժարվելով արագընթաց մեթոդից, նա մի քանի օր ու գիշեր, հատակին պառկած, կամաց տարբերահանել է հին փոքրիկ մեխերը, որոնք ամուր շրջանակել էին կտավները, և առանց որևէ վնասվածքի փաթեթավորել է իր սիրելի մեծ վարպետի գլուխգործոցները։ Հենց դա է եղել արվեստի հանդեպ նվիրվածության և սիրո գեղանկարչական վերջին գործողությունը»։ Ալեքսանդր Սավինովը  մահացել է 1942 թվականնի փետրվարի 25-ին, շրջափակված Լենինգրադում։    
         
Նկարչի ստեղծագործությունները գտնվում են Պետերբուրգի Ռուսական պետական թանգարանում, Ռուսաստանի թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում և այլ երկրներում։   

Նրա որդին Գլեբ Սավինովն է, նրա զարմիկը Բորիս Պիլնյակն է։

Աշակերտներ 

 Պավել Աբ (1902-1974 թվական)
 Վլադիսլավ Անիսովիչ (1908-1969 թվական)
 Վլադիմիր Բորիսկովիչ (1905-1997 թվական)
 Վլադիմիր Գորբ (1903-1988 թվական)
 Տատյանա Գլեբովա (1900-1985 թվական)
 Ալեքսանդր Դեբլեր (1908-1981 թվական)
 Վլադիմիր Մալագիս (1902-1974 թվական)
 Միխայիլ Նատարևիչ (1907-1979 թվական)
 Լիդիա Օստրովա (ծն. 1914 թվական)
 Վյաչեսլավ Պակուլին (1900-1951 թվական)
 Ալիսա Պորետ (1902-1984 թվական)
 Անատոլի Պրոշկին (1907—1986 թվական)
 Վիկտոր Պրոշկին (1906—1983 թվական)
 Լյուդմիլա Ռոնչևսկայա (1907—1995 թվական)
 Գլեբ Սավինով (1915—2000 թվական)
 Լիդիա Ֆրոլլովա-Բագրեևա (1907—1997 թվական)
 Ալեքսանդր Չեսնոկովա (1908—1988 թվական)
 Տատյանա Շիշմարյովա (1905—1994 թվական)
 Աեքսանդր Շմիդտ (1911—1987 թվական)
 Լեոնիդ Շոլոխով (1905—1967 թվական)
 Նիկոլայ Զագրեկով (1897—1992 թվական)

Ծանոթագրություններ

Աղբյուր 
 Александр Иванович Савинов. Письма. Документы. Воспоминания. — Л: Художник РСФСР, 1983.
 Александр Иванович Савинов. Выставка произведений. Каталог. — Л: Художник РСФСР, 1983.
 
 Глебова Т. Н. Воспоминания о студии А. И. Савинова. // Шестнадцать пятниц: Вторая волна ленинградского авангарда: В 2 ч. LA (USA), 2010. Ч. 2. С. 436 439 и по указ.
 Шишмарёва Т. В. «..Написала о своих друзьях». Публикация, предисловие, подготовка текста Зинаиды Курбатовой./ ж. « Наше наследие», № 90-91. М.:2009. С. 106—121.
 Иванов С. В. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа. — Санкт-Петербург: НП-Принт, 2007. — с.12-18, 22, 359, 363, 365, 368, 373, 378, 380—383, 390, 401, 439, 441, 444. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.
 Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005. — Санкт Петербург: «Первоцвет», 2007. — с.77.
 Секреты старых мастеров. Александр Савинов. // Диалог искусств. № 5, 2008. с. 108.
 Страницы памяти. Справочно-мемориальный сборник. Художники Ленинградского Союза советских художников, погибшие в годы Великой Отечественной войны и в блокаду Ленинграда. — СПб, Петрополис, 2010. С.211-215.

Արտաքին հղումներ 
 Картины А. И. Савинова

Խորհրդային նկարիչներ
Խորհրդային մանկավարժներ