Սթոնտոն

Սթոնտոն (), անկախ քաղաք Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Վիրջինիա նահանգում, Շենանդոա գետի հովտում, որտեղ տեղի է ունեցել ԱՄՆ քաղաքացիական պատերազմի նշանավոր ճակատամարտերից մեկը։ Վիրջինիայում անկախ քաղաքներն առանձնացված են այն շրջանների վարչական մարմիններից, որոնց տարածքում գտնվում են։ Այդ պատճառով էլ Օգաստայի շրջանի ղեկավար հիմնարկությունները Սթոնտոնի հարևանությամբ գտնվող Վերոնա քաղաքում են։ Սթոնտոնն ինքը համարվում է իր շուրջը ձևավորված մետրոպոլիսային տարածքի՝ Սթոնտոն-Ուեյնսբորո վիճակագրական գոտու գլխավոր բնակավայրը։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է  23.746, իսկ մետրոպոլիսային տարածքինը՝ 118 502:

Սթոնտոնը Միացյալ Նահանգների քաղաքների շարքում առաջինն է, որ ամբողջությամբ անցել է կառավարման որոշակիացված համակարգի։ Քաղաքը հայտնի է նաև նրանով, որ այստեղ են գտնվում Մերի Բոլդուին համալսարանը՝ պատմական ուշագրավ անցյալ ունեցող իգական քոլեջով, Ստյուարտ Հոլլը, որ ինտեգրված ուսուցում ապահովող նախապատրաստական մասնավոր դպրոց է, ինչպես նաև՝ Վիրջինիայի կույրերի ու խուլերի դպրոցը։ Սակայն, թերևս, քաղաքն առաջին հերթին հայտնի է նրանով, որ հանդիսանում է ԱՄՆ-ի մեծահամբավ նախագահներից մեկի՝ Վուդրո Վիլսոնի ծննդավայրը։ Սթոնտոնում պահպանվել է նրա հայրական տունը, որը վերածվել է թանգարանի։ Վերջինիս առընթեր գործում է նախագահական գրադարանը։

Պատմություն 
Բնակավայրը հիմնադրվել է 1747 թվականին, անվանակոչվել Վիրջինիայի գաղութի լեյտենանտ-նահանգապետ սըր Վիլյամ Գուչի տիկնոջ՝ Ռեբեկա Սթոնտոնի պատվին։ 1761-ին Վիրջինիայի գլխավոր ասամբլեան բնակավայրին շնորհել է «town»-ի կարգավիճակ; Անկախության պատերազմի ընթացքում՝ 1781-ի հունիսին կարճ ժամանակով դարձել է Վիրջինիայի նահանգի վարչական կենտրոնը (այն բանից հետո, երբ նահանգի օրենսդիր ասամբլեան գրոհող բրիտանացիների ձեռքը չընկնելու նպատակով լքել է Ռիչմոնդը, ապա նաև Շառլոթսվիլլը)։ Իսկ ԱՄՆ քաղաքացիական պատերազմի շրջանում Սթոնտոնը որոշ ժամանակ եղել է կոնֆեդերատների մատակարար կարևոր կենտրոններից մեկը, մի քանի անգամ ձեռքից ձեռք անցել։ 1871-ին ստացել է «city»-ի, 1902-ին՝ անկախ քաղաքի կարգավիճակ։

Կլիմա

Պատկերասրահ

Անվանի սթոնտոնցիներ
Ջոն Բրեքինրիջ, քաղաքական գործիչ, 1805–1806թթ. ԱՄՆ արդարադատության նախարար
Ջոն Բրաուն, քաղաքական գործիչ, սենատոր
Ջոզեֆ Ֆայֆեր, քաղաքական գործիչ, 1889–1893 թթ. Իլինոյսի նահանգապետ
Ալեքսանդր Հյու Հոլմս Ստյուարտ, քաղաքական գործիչ, 1850–1853 թթ. ԱՄՆ ներքին գործերի նախարար
Վուդրո Վիլսոն (1856-1924), քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ-ի 28-րդ նախագահ (1913-1921 թթ.)

Գործընկեր քաղաքներ
Դաբաս, Հունգարիա 
Վիշեու դե Սուս, Ռումինիա

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Stadsbiblioteket i Staunton
Woodrow Wilsons presidentbibliotek

ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
ԱՄՆ-ի քաղաքներ
ԱՄՆ-ի աշխարհագրություն
ԱՄՆ-ի պատմություն