Եղիա Վելիջանյան

Եղիա Վելիջանյան կամ Եղիա Վելիջանեան(), Իրանի հայ  առաջին սկաուտապետ, կրթական վաստակավոր գործիչ, դաստիարակ-ուսուցիչ, արվեստագետ, նկարիչ։

Կենսագրություն

Ծագումը 
Եղիա Վելիջանյանը ծնվել է 1889 թվականին, Նոր Ջուղայում։ Սերում է հին և հայտնի Խոջա Վելիջանյանների տոհմից։

Ընտանիք 
1915 թվականին Եղիա Վելիջանյանը ամուսնացել է։ Ունեցել է երկու զավակ՝ տղա և աղջիկ։

Կրթություն 
Եղիա Վելիջանյանը նախ սովորել է տեղի դպրոցում, այնուհետև 10 տարեկանում  մեկնել է  Հնդկաստան և սովորել Մարդասիրական ճեմարանում, ինչպես նաև Բոմբեյի  «Art grammar school» դպրոցում։

Գործունեություն 
Եղիա Վելիջանյանը 1910 թվականից մասնակցել է Մարդասիրական ճեմարանի Հայ Սկաուտական Կազմակերպության խմբին և 1913 թվականին ստացել է սկաուտապետության աստիճանը։ 1914 թվականին ճեմարանը ավարտելուց հետո վերադարձել է Նոր Ջուղա և աշխատել ՝ որպես ուսուցիչ, որտեղ էլ գաղտնի տղաների  սկաուտական խումբ է ստեղծել, որը այդ ժամանակ արգելվում  էր ոստիկանապետի կողմից։ 1920-ական թվականներին աշխատել է Թեհրանի «Բանքը Շահիում», ապա մի քանի տարուց կրկին վերադարձել  Նոր Ջուղայի տեղի ազգային դպրոց, ուր մնացել է մինչև պետականացումը։ Այնուհետև աշխատանքի է անցել է Մասջեթ Սուլեյման քաղաքի Նավթային ընկերության գծագրային գրասենյակում։ Սակայն որոշ ժամանակ անց նորից վերադառնալով Նոր Ջուղա, դասավանդել է նկարչություն Հայոց Ազգային, ապա Բեհեշտային դպրոցներում։ Նկարել է ջրաներկով, յուղաներկով և գուաշով։

Պարգևներ և կոչումներ
 1974 թվականի  մայիսի 8-ին Եղիա Վելիջանյանին Իրանի Ազգային Սկաուտական կազմակերպությունը Հայ Ակումբում պարգևատրել են  առաջին կարգի ոսկյա շքանշանով։
 1976 թվականին «Ռոստոմ», «Ալիշան» և «Գալուստ Գյուլբենկյան» դպրոցների սկաուտների կողմից արժանացել է Հայկական Սկաուտական առաջին կարգի շքանշանով, Սուրբ Թադեի վանքի պատկերը կրող մի սկաուտական թաշկինակով և Թեհրանի սկաուտական 21 խմբապետերի կողմից  ստորագրված «Ռոստամ» դպրոցի սկաուտների 10 ամյակի գրքույկով։
 1984 թվականին Նոր Ջուղայում հիմնվել է «Եղիա Վելիջանյանի անվամբ սկաուտական բանակ»

Մահ 
Եղիա Վելիջանյանը մահացել  է 1976 թվականի դեկտեմբերի 9-ին՝ 87 տարեկան հասակում։ Մարմինը ամփոփվել է ազգային գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Սկաուտիզմի պատմութիւնը՝ Լոնդոնից Թեհրան
 Կալկաթայի Հայոց մարդասիրական ճեմարան
 برند نام ارمنی در اصفهان (قسمت اول- تاریخچه کوتاهی از ارمنیان اصفهان)
 نقش جهان

Ուսուցիչներ ըստ ազգության
Իրանահայ նկարիչներ
Իրանահայ մանկավարժներ
Իրանահայ արվեստագետներ