Զապորոժյան Սեչ

Զապորոժյան Սեչ (, Zaporoz'ka Sich;  ; , նաև՝ ), կազակների կիսով չափ ինքնավար քաղաքական ու պետական կազմավորում 16-ից 18-րդ դարերի Ուկրաինայի հարավ-կենտրոնական տարածաշրջանում՝ ներկայիս Կախովկայի ջրամբարի և Դնեպր գետի ստորին հոսանքի շրջակայքում։ Տարբեր ժամանակահատվածներում կախվածության մեջ է գտնվել լեհա-լիտվական Ռեչ Պոսպոլիտայից, օսմանյան կայսրությունից, ցարական Ռուսաստանից։ 
Օսմանյան կայսրությունից գրաված տարածքները Քյուչուկ-Կայնարջիի 1774 թվականի պայմանագրով Ռուսաստանին միացնելուց կարճ ժամանակ անց՝  1775 թվականին Եկատերին Երկրորդ կայսրուհին լուծարել, վերացրել է Զապորոժյան Սեչը և վերջինիս տարածքները ներառել Ռուսաստանի նորակազմ նահանգի՝ Նովոռոսիայի մեջ։

«Զապորոժյան Սեչ» եզրույթը կարող է վերաբերել նաև զապորոժյան կազակների ռազմա-վարչական ամբողջ կազմակերպությանը ():

Անվանում 
Անվանման բաղադրիչը հանդիսացող «Զապորոժյան» («Запорожская») բառի մեջ արտացոլված է կազակների ռազմաքաղաքական կազմակերպության վայրը՝ «Դնեպր գետի սահանքներից այն կողմ» (за порогами): Իսկ անվան երկրորդ բաղադրիչ բառը՝ «սեչ»-ը (сѣчь) արևելասլավոնական ժողովուրդների լեզուներում նշանակում է «կտրել, հատել» և վերաբերում է հատված-սրված գերաններին, որոնցից կազմված էին կազակների բնակավայրերը շրջապատող ցանկապատերը։

Գրականություն 
 В. О. Щербак. Запорозька Січ 
 Дмитро Яворницький. Історія запорізьких козаків
 Намогильні хрести запорозьких козаків. / відп. редактор — І. В. Сапожников. — Одеса, 1998 (укр., рус.).
 Самійло Величко. Літопис
 Сапожников І. В. Запорозька Військова Покровська церква. 2003. 
 Смолій В. А. (відп. ред.) «Історія українського козацтва: Нариси у 2-х томах». Том I ст. 532—601 в/д «Києво-Могилянська академія», 2007

Տեղեկատուներ
 Гайдай Л. Історія України в особах, термінах, назвах і поняттях. — Луцьк: Вежа, 2000 .
 Довідник з історії України. За ред. І. Підкови та Р. Шуста. — К.: Генеза, 1993 .

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Січ Запорізька|сторінки=1749-1751}}
 В.Голобуцький «Запорозьке козацтво»
 Апанович О. Запорозька січ // Малий словник історії України / Ред. кол.: В. Смолій, В. Верстюк, С. Віднянський та ін. — К.: Либідь, 1997. — 464 с. — С. 158—159.
 Енциклопедія українського козацтва
 Козацтво XV—XXI ст.
 Адріан Кащенко, «Оповідання про славне Військо Запорозьке низове»
 «Козацькі січі. Нариси з історії українського козацтва XVI—XVIII ст.» Відп. ред. В. Смолій. 1998
 Медицина по-козацьки

Ուկրաինայի պատմություն