Դիստիմիա

Դիստիմիա, որը հայտնի է նաև որպես ուժեղ դեպրեսիվ խանգարում (PDD), տրամադրության խանգարում է, որը բաղկացած է նույն ճանաչողական և ֆիզիկական խնդիրներից, ինչպես դեպրեսիան, բայց ավելի երկարատև ախտանիշներով : Հայեցակարգը ստեղծվել է Ռոբերտ Սփիցերի կողմից, որպես փոխարինող «դեպրեսիվ անձնավորություն» եզրույթին 1970 թվականների վերջին։

Հոգեկան խանգարումների ախտորոշիչ և վիճակագրական ձեռնարկում (DSM-IV) դիստիմիան քրոնիկական դեպրեսիայի լուրջ վիճակ է, որը պահպանվում է առնվազն երկու տարի (մեկ տարի երեխաների և դեռահասների համար)։ Դիստիմիան պակաս սուր է, քան հիմնական դեպրեսիվ խանգարումը, բայց պարտադիր չէ, որ պակաս ծանր լինի։

Քանի որ դիստիմիան քրոնիկական խանգարում է, տառապողները կարող են ախտանիշեր ունենալ երկար տարիներ շարունակ՝ մինչ դրա ախտորոշումը, եթե ախտորոշումն ընդհանրապես տեղի է ունենում։ Արդյունքում, նրանք կարող են հավատալ, որ դեպրեսիան իրենց բնույթի մի մասն է, ուստի նրանք կարող են նույնիսկ իրենց ախտանիշները չքննարկել բժիշկների, ընտանիքի անդամների կամ ընկերների հետ։ DSM-5- ում դիստիմիան փոխարինվում է ուժեղ դեպրեսիվ խանգարմամբ։ Այս նոր պայմանը ներառում է ինչպես խրոնիկական ուժեղ դեպրեսիվ խանգարում, այնպես էլ նախորդ դիստիմիկ խանգարում։ Այս փոփոխության պատճառն այն է, որ այս երկու պայմանների միջև նշանակալից տարբերությունների ապացույց չկար։

Նշաններ և ախտանիշներ 

Դիստիմիայի բնութագրերը ներառում են ընկճված տրամադրության երկարատև ժամանակահատված` զուգորդված առնվազն երկու այլ ախտանիշների հետ, որոնք կարող են ներառել անքնություն կամ հիպերսոմնիա, հոգնածություն կամ էներգիայի պակաս, սնվելու փոփոխություններ (քիչ թե շատ), ցածր ինքնագնահատական կամ հուսահատության զգացում։ Վատ կենտրոնացումը կամ որոշումներ կայացնելու դժվարությունը դիտվում են որպես մեկ այլ հնարավոր ախտանիշ։

Դիստիմիայի մեղմ աստիճանը կարող է հանգեցնել նրան, որ մարդիկ դուրս գան սթրեսից և խուսափեն ձախողման հնարավորություններից։ Դիստիմիայի առավել ծանր դեպքերում մարդիկ կարող են շեղվել առօրյա գործունեությունից։ Սովորաբար նրանք քիչ հաճույք են ստանում սովորական գործողություններից և զվարճանքներից։

Դիստիմիայի ախտորոշումը կարող է դժվար լինել ախտանիշների նուրբ բնույթի պատճառով, և հիվանդները հաճախ կարող են դրանք թաքցնել սոցիալական իրավիճակներում` դժվարացնելով ախտանիշների հայտնաբերումը ուրիշների համար։ Բացի այդ, դիստիմիան հաճախ տեղի է ունենում միևնույն ժամանակ, ինչպես մյուս հոգեբանական խանգարումները, ինչը բարդության մակարդակ է հաղորդում դիստիմիայի առկայությունը որոշելու հարցում, մասնավորապես այն պատճառով, որ խանգարումների ախտանիշների մեջ հաճախ համընկնում կա։

Դիստիմիա ունեցողների մոտ զուգահեռ հիվանդություն ունենալու մեծ հավանականություն կա։ Ինքնասպանության պահվածքը նույնպես առանձնահատուկ խնդիր է դիստիմիա ունեցող անձանց մոտ։ Շատ կարևոր է փնտրել ուժեղ դեպրեսիայի, խուճապի խանգարման, ընդհանրացված տագնապային խանգարման, ալկոհոլի և նյութերի չարաշահման և անհատականության խանգարման նշաններ։

Պատճառներ 

Հայտնի չեն կենսաբանական պատճառներ, որոնք հետևողականորեն վերաբերում են դիստիմիայի բոլոր դեպքերին, ինչը նշանակում է խանգարման բազմազան ծագման մասին։ Այնուամենայնիվ, կան որոշ ցուցումներ, որ առկա է դիստիմիայի գենետիկ նախահակում. «Դիստիմիա ունեցող մարդկանց ընտանիքներում դեպրեսիայի մակարդակը հասնում է հիսուն տոկոսի` խանգարման վաղ սկզբնական ձևի համար»։ Դիստիմիայի հետ կապված այլ գործոններ են սթրեսը, սոցիալական մեկուսացումը և սոցիալական աջակցության բացակայությունը։

Միաբջիջ և երկբջիջ երկվորյակների շնորհիվ կատարված ուսումնասիրության արդյունքում հայտնաբերվել է, որ միաբջիջ երկվորյակների դեպքում դեպրեսիա ունենալու հավանականությունն ավելի մեծ է, քան երկբջիջների դեպքում։ Սա հակում է այն գաղափարին, որ դիստիմիան մասամբ պայմանավորված է ժառանգականությամբ։

Զուգորդող պայմաններ 
Դիստիմիան հաճախ հանդիպում է այլ հոգեկան խանգարումների հետ։ «Կրկնակի ընկճվածություն» -ը`  բացի դիստիմիայից նաև ի հավելում գլխապտույտի առաջացում է։ Դիստիմիկական տրամադրությունների և հիպոմանական տրամադրությունների ժամանակահատվածների միջև անցումը ցիկլոթիմիայի մասին է, որը երկբևեռ խանգարման մեղմ տարբերակ է։

«Դիստիմիա ունեցող հիվանդների առնվազն երեք քառորդը նույնպես ունի քրոնիկական ֆիզիկական հիվանդություն կամ մեկ այլ հոգեբուժական խանգարում, ինչպիսին է տագնապային խանգարումներից մեկը, ցիկլոթիմիա, թմրամոլություն կամ ալկոհոլիզմ»։ Համատեղ գոյություն ունեցող պայմանները ներառում են մեծ դեպրեսիա (մինչև 75%), անհանգստության խանգարումներ (մինչև 50%), անհատականության խանգարումներ (մինչև 40%), սոմատոֆորմային խանգարումներ (մինչև 45%) և նյութերի չարաշահում (մինչև 50%)։ Դիստիմիայով տառապող մարդիկ միջինից բարձր հավանականություն ունեն մեծ դեպրեսիա զարգացնելու։ 10-ամյա հետագա ուսումնասիրության արդյունքում պարզվեց, որ դիստիմիայով տառապող հիվանդների 95% -ը ունեցել է խոշոր դեպրեսիայի դրվագ:Երբ դեպրեսիայի ինտենսիվ դրվագ է առաջանում դիստիմիայի ֆոնի վրա, այն կոչվում է «կրկնակի ընկճվածություն»։

Կրկնակի դեպրեսիա 

Կրկնակի դեպրեսիան տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ մարդը մեծ դեպրեսիվ դրվագ է ունենում` արդեն գոյություն ունեցող դիստիմիայի վիճակի ժամանակ։ Դժվար է բուժել, քանի որ տառապողները ընդունում են դեպրեսիվ այս հիմնական ախտանիշները որպես իրենց անհատականության բնական մաս կամ որպես իրենց կյանքի մի մաս, որը նրանց վերահսկողությունից դուրս է։ Այն փաստը, որ դիստիմիա ունեցող մարդիկ կարող են ընդունել այս վատթարացող ախտանիշները որպես անխուսափելի մաս, կարող է հետաձգել բուժումը։ Երբ և եթե այդպիսի մարդիկ բուժում են փնտրում, բուժումը չի կարող շատ արդյունավետ լինել, եթե լուծվեն միայն հիմնական դեպրեսիայի ախտանիշները, բայց ոչ դիստիմիկ ախտանիշները։ Կրկնակի դեպրեսիա ունեցող հիվանդները հակված են զգալիորեն ավելի բարձր մակարդակի հուսահատության, քան հարկավոր է։ Սա կարող է օգտակար ախտանիշ հանդիսանալ հոգեկան առողջության ծառայություններ մատուցողների համար, որոնց վրա պետք է կենտրոնանան հիվանդությունը բուժելու համար։ Բացի այդ, ճանաչողական թերապիաները կարող են արդյունավետ լինել կրկնակի դեպրեսիա ունեցող մարդկանց հետ աշխատելու համար, որպեսզի օգնել փոխել բացասական մտածողության ձևերը և անհատներին ցույցտալ իրենց և իրենց շրջապատը ստեղծելու նոր ձև։

Ենթադրվում է, որ կրկնակի դեպրեսիան կանխելու լավագույն միջոցը դիստիմիան բուժելն է։ Հակադեպրեսանտների և ճանաչողական թերապիաների համադրությունը կարող է օգտակար լինել հիմնական դեպրեսիվ ախտանիշների առաջացումը կանխելու համար։ Բացի այդ, ենթադրվում է, որ ֆիզիկական վարժություններն ու քնի հիգիենան (օրինակ՝ քնի ռեժիմի բարելավումը) լրացուցիչ ազդեցություն են ունենում դիստիմիկ ախտանիշների բուժման և դրանց վատթարացման կանխման վրա։

Պաթոֆիզիոլոգիա 

Կան դիրքորոշումներ, որ կարող են լինել վաղ սկիզբ առած դիստիմիայի նյարդաբանական ցուցանիշներ։ Գոյություն ունեն գլխուղեղի մի քանի կառուցվածքներ (բրտամարմին և դիմային բլթակ), որոնք դիսթիմիա ունեցող կանանց մոտ տարբեր են, քան դիստիմիա չունեցող կանանց մոտ։ Սա կարող է ցույց տալ, որ այս երկու խմբերի միջև զարգացման տարբերություն կա։

Մեկ այլ ուսումնասիրություն, որն օգտագործեց fMRI տեխնիկան` դիստիմիա ունեցող անձանց և այլ մարդկանց միջև տարբերությունները գնահատելու համար, հայտնաբերեց խանգարման նյարդաբանական ցուցանիշների լրացուցիչ առկայություն։ Այս ուսումնասիրության արդյունքում հայտնաբերվել են ուղեղի մի քանի տարածքներ, որոնք տարբեր կերպ են գործում։ Ամիգդալան (կապված բացասական հույզերի մշակման հետ, ինչպիսին է վախը) ավելի ակտիվացավ դիստիմիայով հիվանդների մոտ։ Ուսումնասիրությունը նաև նկատել է մեկուսարանում ակտիվության բարձրացում (որը կապված է տխուր հույզերի հետ)։ Վերջապես, աճեց ակտիվությունը ցինգուլյար գիրուսում (որը կամուրջ է հանդիսանում ուշադրության և հույզերի միջև)։

Ուսումնասիրությունը, որը համեմատում է առողջ անհատներին դիստիմիա ունեցող մարդկանց հետ, ցույց է տալիս, որ կան խանգարման այլ կենսաբանական ցուցանիշներ։ Նախատեսված արդյունքը հայտնվեց այն ժամանակ, երբ առողջ անհատները ակնկալում էին, որ ավելի քիչ բացասական ածականներ կկիրառեին, մինչդեռ դիստիմիա ունեցող մարդիկ ակնկալում էին, որ ավելի քիչ դրական ածականներ կկիրառեին նրանց ապագայում։ Կենսաբանորեն այս խմբերը տարբերակվում են նաև նրանով, որ առողջ անհատները ավելի մեծ նյարդաբանական սպասում են ցուցաբերել բոլոր տեսակի իրադարձությունների համար (դրական, չեզոք և բացասական), քան դիստիմիա ունեցողները։ Սա տալիս է հույզերի թուլացման նյարդաբանական ապացույց, որը դիստիմիա ունեցող անհատները սովորել են օգտագործել՝ պաշտպանվելու չափազանց ուժեղ բացասական զգացողություններից՝ համեմատած առողջ մարդկանց հետ։

Գոյություն ունեն գենետիկ հիմքի և որոշ վկայություններ դեպրեսիայի բոլոր տեսակների համար, այդ թվում `դիստիմիայի համար։ Միաբջիջ և երկբջիջ երկվորյակների օգտագործմամբ ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ միաբջիջ երկվորյակների դեպրեսիա ունենալու հավանականությունն ավելի մեծ է, քան երկբջիջ երկվորյակների։ Սա հակում է այն գաղափարին, որ դիստիմիան առաջանում է մասամբ ժառանգականությունից։

Գրականության մեջ վերջերս հայտնվել է նոր տեսակ`կապված HPA առանցքի հետ (ուղեղի կառուցվածքներ, որոնք ակտիվանում են սթրեսի հետևանքով) և դրա ներգրավվածությունը դիստիմիայի հետ (օր. Կորտիկոտրոպին արտազատող հորմոնի (CRH) և արգինին վազոպրեսինի (AVP) ֆենոտիպային տատանումներ, և մակերիկամների գործունեության նվազեցում), ինչպես նաև առաջնային ուղեղի սերոտոներգիկ մեխանիզմները։ Քանի որ այս տեսակը խիստ պայմանական է, հետագա ուսումնասիրությունները դեռ անհրաժեշտ են։

Ախտորոշում 

Ամերիկյան հոգեբուժական ասոցիացիայի կողմից հրատարակված Հոգեկան խանգարումների IV (DSM-IV) ախտորոշիչ և վիճակագրական ձեռնարկը բնութագրում է դիստիմիկ խանգարումը։ Էական ախտանիշը ներառում է անհատական ընկճվածություն օրվա մեծ մասի և օրվա որոշ մասերի համար առնվազն երկու տարի։ Քիչ էներգիան, քնի կամ ախորժակի խանգարումները և ցածր ինքնագնահատականը սովորաբար նպաստում են նաև կլինիկական պատկերին։ Տառապողները հաճախ դիսթիմիա են ունեցել երկար տարիներ՝ մինչ դրա ախտորոշումը։ Նրանց շրջապատի մարդիկ հաճախ տառապողին նկարագրում են «պարզապես մռայլ մարդ» բառերով։ Ուշադրություն դարձրեք ախտորոշման հետևյալ չափանիշներին.

 Երկու տարի կամ ավելին օրերի մեծամասնության ընթացքում չափահաս հիվանդը հայտնում է դեպրեսիվ տրամադրություն կամ օրվա մեծ մասը ընկճված է թվում ուրիշների մոտ։
 Դեպրեսիայի մեջ հիվանդը ունենում է հետևյալ պայմաններից երկուսը կամ ավելին
 Նվազել կամ աճել է ախորժակը
 Քնի նվազում կամ ավելացում (անքնություն կամ հիպերսոմնիա)
 Գերհոգնածություն կամ էներգիայի պակաս
 Ցածր ինքնագնահատական
 Համակենտրոնացման կամ որոշումներ կայացնելու խնդիրների նվազում
 Հուսահատության կամ հոռետեսության զգացողություններ
 Երկու տարվա ընթացքում վերոհիշյալ ախտանիշները երբեք չեն անհետանում ավելի քան երկու ամիս անընդմեջ
 Երկու տարվա ժամանակահատվածի ընթացքում հիվանդը կարող է ունեցել հավերժական լուրջ դեպրեսիվ դրվագ
 Հիվանդը չի ունեցել որևէ մանիակային համախտանիշ, հիպոմանական կամ խառն դրվագներ
 Հիվանդը երբեք չի կատարել ցիկլոթիմիկ խանգարման չափանիշներ
 Դեպրեսիան գոյություն չունի միայն որպես քրոնիկական փսիխոզի մի մաս (օրինակ՝ շիզոֆրենիա կամ զառանցանքային խանգարում)։
 Ախտանիշները հաճախ ուղղակիորեն չեն առաջանում բժշկական հիվանդության կամ նյութերի, այդ թվում՝ թմրանյութերի չարաշահման կամ այլ դեղամիջոցների պատճառով
 Ախտանիշները կարող են նշանակալից խնդիրներ կամ աղետալի պատճառ դառնալ սոցիալական, աշխատանքային, ակադեմիական կամ կյանքի այլ հիմնական ոլորտներում։

Երեխաների և դեռահասների մոտ տրամադրությունը կարող է դյուրագրգիռ լինել, և տևողությունը պետք է լինի առնվազն մեկ տարի՝ ի տարբերություն մեծահասակների ախտորոշման համար անհրաժեշտ երկու տարվա։

Վաղ սկիզբը (ախտորոշումը մինչև 21 տարեկան) կապված է ավելի հաճախակի ռեցիդիվների, հոգեբուժական հոսպիտալացման և այլ զուգահեռ պայմանների հետ։ Դիսթիմիա ունեցող ավելի մեծահասակների մոտ անհատականության շեղումների ավելի մեծ զուգակցում կա, և ախտանշանները, ամենայն հավանականությամբ, քրոնիկական են․ սթրեսային կյանքի դեպքեր և կորուստներ։

Դիստիմիան կարող է հակադրվել դեպրեսիվ հիմնական խանգարմանը` գնահատելով ախտանիշների սուր բնույթը։ Դիստիմիան շատ ավելի քրոնիկ է (երկարատև), քան հիմնական դեպրեսիվ խանգարումը, որի ախտանիշները կարող են լինել 2 շաբաթից էլ պակաս ժամանակահատվածում։ Նաև դիստիմիան հաճախ իրեն ավելի վաղ տարիքում է ներկայացնում, քան ուժեղ դեպրեսիվ խանգարումը։

Կանխարգելում 

Չնայած որ հստակ միջոց չկա դիստիմիայի առաջացումը կանխելու համար, որոշ տարբերակներ առաջարկվել են։ Քանի որ դիստիմիան հաճախ առաջին հերթին տեղի է ունենում մանկության տարիներին, կարևոր է բացահայտել այն երեխաներին, որոնք կարող են ռիսկի ենթակա լինել։ Գուցե օգտակար կլինի երեխաների հետ աշխատել՝ օգնելու նրանց սթրեսը վերահսկելուն, բարձրացնել դիմացկունությունը, բարձրացնել ինքնագնահատականը և ապահովել սոցիալական աջակցության զարգացած համակարգ։ Այս մարտավարությունը կարող է օգտակար լինել դիստիմիկ ախտանիշները կանխելու կամ հետաձգելու համար։

Բուժում 

Մշտական դեպրեսիվ խանգարումը կարելի է բուժել հոգեթերապիայի և դեղագործության միջոցով։ Բուժման հաջողության ընդհանուր մակարդակը և աստիճանը որոշ չափով ցածր են, քան ոչ քրոնիկ դեպրեսիաները, և հոգեբուժության և դեղագործության համադրությունը լավագույն արդյունքն է ցույց տալիս։

Թերապիա  

Հոգեթերապիան կարող է արդյունավետ լինել դիստիմիայի բուժման գործում։ Թերապիայի շատ տարբեր տեսակներ կան, և ոմանք ավելի արդյունավետ են, քան մյուսները։
 Էմպիրիկորեն ուսումնասիրված բուժման տեսակն է կոգնիտիվ-վարքային թերապիան։ Այս տեսակի թերապիան շատ արդյունավետ է ոչ քրոնիկ դեպրեսիայի համար, և, կարծես, արդյունավետ է նաև քրոնիկական դեպրեսիայի համար։
 Հոգեբուժության ճանաչողական վարքագծային վերլուծության համակարգը (CBASP) մշակվել է հատուկ PDD- ի բուժման համար։ Թերապիայի այս ձևի վերաբերյալ էմպիրիկ արդյունքներն անվիճելի են. Չնայած որ մեկ ուսումնասիրություն ցույց տվեց բուժման հաջողության շատ բարձր տեմպեր, ավելի ուշ, նույնիսկ ավելի մեծ ուսումնասիրությունը ցույց չտվեց, որ հակադեպրեսանտներով բուժմանը CBASP- ն ավելացնելն էական օգուտ է տալիս։
 ՊՇԴ-ի համար օգտագործվել են սխեմաների թերապիա և հոգեդինամիկ հոգեթերապիա, չնայած բավարար էմպիրիկ արդյունքներ բացակայում են։
 Նաև կա կարծիք, որ միջանձնային հոգեթերապիան արդյունավետ է խանգարման բուժման մեջ, չնայած այն ցույց է տալիս միայն սահմանափակ օգուտ, երբ ավելացվում է հակադեպրեսանտներով բուժմանը։

Դեղամիջոցներ 

Ըստ 2014 թվականի մետա-վերլուծության՝ հակադեպրեսանտները համենայն դեպրեսիվ խանգարման համար առնվազն նույնքան արդյունավետ են, որքան ուժեղ դեպրեսիվ խանգարման համար։ Դեղորայքային թերապիայի առաջին շարքը սովորաբար SSRI- ներն են` իրենց ենթադրյալ ավելի տանելի բնույթի և կողմնակի ազդեցությունների նվազեցման համեմատ` անդառնալի մոնոամին օքսիդազի ինհիբիտորների կամ եռացիկլ հակադեպրեսանտների համեմատ միջոց են։ Ուսումնասիրությունները պարզել են, որ հակադեպրեսանտ դեղամիջոցների միջին պատասխանը դիստիմիա ունեցող մարդկանց համար 55% է, համեմատած պլացեբոյի 31% մակարդակի հետ:Դիստիմիայի համար առավել հաճախ նշանակված հակադեպրեսանտներ, SSRI- ներն են` էսկիտալոպրամը, ցիտալոպրամը, sertraline- ը, fluoxetine-ը, paroxetine- ը և fluvoxamine-ը։ Հաճախ դա տևում է միջինը 6-8 շաբաթ, մինչ հիվանդը կսկսի զգալ այդ դեղերի բուժական ազդեցությունը։ Բացի այդ, STAR * D-ը՝ բազմաբուժարանային ուսումնասիրությունը, պարզեց, որ ընդհանուր ընկճվածություն ունեցող մարդիկ սովորաբար պետք է փորձեն տարբեր ապրանքանիշերի դեղեր` նախքան նրանց համար հատուկ գործողություն ձեռնարկելը։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ դեղեր փոխողներից յուրաքանչյուր 4-ը 1-ը ավելի լավ արդյունքներ է ստանում ՝ անկախ նրանից՝ երկրորդ դեղամիջոցը SSRI է, թե որևէ այլ հակադեպրեսանտ։ 

2005 թվականի մետա-վերլուծական ուսումնասիրության արդյունքում պարզվել է, որ SSRI- ներն ու TCA- ն հավասարապես արդյունավետ են դիստիմիայի բուժման գործում։ Նրանք նաև գտան, որ MAOI- ն աննշան առավելություն ունի այս խանգարման բուժման համար այլ դեղամիջոցների օգտագործման նկատմամբ։ Այնուամենայնիվ, այս ուսումնասիրության հեղինակը նախազգուշացնում է, որ MAOI- ն անպայման չպետք է լինի պաշտպանության միակ տարբերակը դիստիմիայի բուժման գործում, քանի որ դրանք հաճախ ավելի քիչ տանելի են, քան իրենց տարատեսակները, ինչպիսիք են SSRI-ները ։

Փորձնական ապացույցները հաստատում են ամիսուլպրիդի օգտագործումը դիստիմիան բուժելու համար, բայց աճող կողմնակի ազդեցություններով։

Համակցված բուժում 

Հակադեպրեսանտ դեղամիջոցների և հոգեբուժության համադրությունը մշտապես ցույց է տվել, որ դա ամենաարդյունավետն է բուժման համար `դիստիմիա ունեցող մարդկանց համար։ Հոգեբանական թերապևտի հետ աշխատանքը և հակադեպրեսանտների ընդունումը խանգարման պատճառներն ու հետևանքները լուծելու համար, կարող է չափազանց օգտակար լինել։ Այս համադրությունը հաճախ նախընտրելի բուժման մեթոդ է նրանց համար, ովքեր դիստիմիա ունեն։ Դիտելով տարբեր ուսումնասիրություններ, որոնք վերաբերում են դիստիմիայի բուժմանը, մարդկանց 75% -ը դրականորեն է արձագանքել ճանաչողական վարքային թերապիայի (CBT) և դեղագործական թերապիայի համադրությանը, մինչդեռ մարդկանց միայն 48% -ն է դրական պատասխանել միայն CBT- ին կամ միայն դեղորայքին։ 

2010 թվականի մետա-վերլուծական ուսումնասիրության արդյունքում հոգեթերապիան փոքր, բայց զգալի ազդեցություն ունեցավ, երբ համեմատվում էր այլ խմբերի հետ։ Ուղղակի համեմատության մեջ հոգեթերապիան զգալիորեն պակաս արդյունավետ էր, քան դեղագործական բուժումը։ Այնուամենայնիվ, դեղագործական թերապիայի օգուտը սահմանափակվում էր սերոտոնինի վերամշակման ընտրովի ինհիբիտորներով (SSRIs), այլ ոչ թե եռացիկլիկ հակադեպրեսանտներով (TCA): Երբ միայն դեղորայքային բուժումը համեմատվում էր դեղաբուժության հետ գումարած հոգեբուժության հետ համակցված բուժման հետ, ուժեղ միտում կար՝ հօգուտ համակցված բուժման։

2019 թվականի Քոչրենի 10 ուսումնասիրությունների 840 մասնակիցների մասնակցությամբ ակնարկը չի կարող հաստատ եզրակացնել, որ հակադեպրեսանտներով դեղագործության շարունակումը (ուսումնասիրություններում մասնակցողները) արդյունավետ են ուժեղ դեպրեսիվ խանգարման ռեցիդիվը կամ կրկնությունը կանխելու համար։ Ապացուցող փաստարկը չափազանց փոքր էր ավելի մեծ վստահության համար, չնայած ուսումնասիրությունը հաստատում է, որ շարունակվող հոգեթերապիան կարող է օգտակար լինել, եթե համեմատվում է առանց բուժման թերապիայի հետ։

Դիմադրություն 

Դիստիմիայի քրոնիկական բնույթի պատճառով բուժման դիմադրությունը որոշ չափով տարածված է ։ Նման դեպքում հաճախ խորհուրդ է տրվում չափաքանակի մեծացում։ Բուժման նման մեծացումները կարող են ներառել լիթիումի դեղաբանություն, վահանաձև գեղձի հորմոնի մեծացում, ամիսուլպրիդ, բուսպիրոն, բուպրոպիոն, խթանիչներ և միտտազապին։ Լրացուցիչ, եթե անձը նույնպես տառապում է սեզոնային աֆեկտիվ խանգարումից, լուսային թերապիան կարող է օգտակար լինել՝ օգնելով մեծացնել թերապևտիկ ազդեցությունները։

Համաճարակաբանություն 

Համաշխարհային մասշտաբով դիստիմիայով տառապող տարեկան կա մոտ 105 միլիոն մարդ (բնակչության 1.5%): Կանանց մոտ 38% -ով ավելի հաճախ է հանդիպում (կանանց 1,8%), քան տղամարդկանց մոտ (տղամարդկանց 1,3%) : Դիսթիմիայի մշտական տարածվածության մակարդակը համայնքային միջավայրում Միացյալ Նահանգներում կարծես տատանվում է 3-6% -ի սահմաններում։ Այնուամենայնիվ, առաջնային խնամքի պայմաններում ձարգացման հաճախականությունները ավելի բարձր են ՝ սկսած 5-ից 15 տոկոս։ Միացյալ Նահանգների տարածվածության հաճախականությունը մի փոքր ավելի բարձր է, քան այլ երկրների ցուցանիշները։

Տես նաև 

 Անգեդոնիա
 Ցիկլոթիմիա

Ծանոթագրություններ 

Հոգեբանական խախտումներ
Դեպրեսիա