Մուբահ

Մուբահ (), շարիաթում թույլատրելի գործողությունների մաս, որոնց իրականացումը չի նախատեսված, բայց նաև չի արգելվում։ Լավ նպատակներով կատարված մուբահը դառնում է աստվածահաճո արարք (հալալ), իսկ վատ նպատակովը՝ մեղսալից։ Շարիաթի հինգ կանոնակարգերից մեկն է։

Սահմանում 
Մուբահը իրենից ներկայացնում է արարքների և գործողությունների կատեգորիա, որոնք շարիաթում դիտվում են որպես չեզոք, անհրաժեշտ և կարիք չունեն որևէ գնահատականի։ Մուբահի մասին հարցը մեկնաբանվում է իսլամական օրենքի (ֆիքհա) աքհամ բաժնում։ Այս կամ այն իրավական դպրոցից (մազհաբ) կախված՝  միևնույն արարքը կարող է մտնել մուբահի կատեգորիայի մեջ կամ հանվել այնտեղից։ Ժամանակակից իսլամադավան հասարակության մեջ մուբահի խնդիրների արդիականությունը կապված է հասարակական կյանքում և կենցաղում նոր երևույթների ընկալման կամ մերժման հետ։ Իսլամական հասարակության մեջ արտիստական և գեղարվեստական գործունեության, հատկապես գեղանկարչության և երաժշտության հետ կապված հարցերի շուրջ քննարկումները վաղուց են ընթանում։ Բացի այդ, շատ բարդ է սահմանել «շքեղության առարկաներ» կատեգորիան․ ներմուծված ապրանքներ, որոնց արտադրության մեջ օգտագործվել են արգելված մթերքներ (խոզի միս և այլն), հագնվելու եվրոպական ձևեր, ժամանցի ուղիներ և այլն։ Մուբահի հարցերը լուծելու համար մեծ նշանակություն ունի իսլամական իրավունքի ռացիոնալիստական աղբյուրների ներգրավումը (իսթիհսան, իսթիսլահ և այլն)։

Մուբահի տեսակներ 
Մուբահն իր մեջ ներառում է․
 սննդի ընդունում, սնվել
 քուն
 կանանց՝ ոսկե և արծաթե զարդերի կրում
 կարդալը և դաստիարակչական նշանակությամբ բանաստեղծությունների ընթերցումը
 մարտական գործողությունների ժամանակ հակառակորդին ապատեղեկացնելը
 ճշմարտացի խոսքերով զվարճալի պատմությունների պատմելը
 երկու, երեք կամ չորս կանանց հետ ամուսնանալը
 ապրանքի պահումը մինչև դրա գնի բարձրացումը
 անշունչ առարկաների պատկերումը (ծաղիկներ, լեռներ և այլն)։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 

Իսլամական տերմիններ
Շարիաթ