Ելոունայֆ

Ելոունայֆ (, թարգ.՝ «դեղին դանակ»), Կանադայի հյուսիսում գտնվող քաղաք, 1967 թվականից հյուսիսարևմտյան տարածքների վարչական կենտրոն։

Բնակչությունը կազմում է 19,2 հազար մարդ (2011 թվական)։

Անվան ծագումնաբանությունը 
Քաղաքի անունը անգլերենից թարգմանաբար նշանակում է «դեղին դանակ» և գալիս է Ելոունայֆ ցեղի անունից, որին այդ անվանումը տվել էին պղնձից առարկաներ պատրաստելու կարողության համար։

Հնդկական լեզուներից մեկում քաղաքը կոչվում է «Սոմբա Քե»՝ «այնտեղ, որտեղ փող կա»։

Պատմություն 

Ժամանակակից Ելոունայֆի տարածքը սկսել էր բնակեցվել սպիտակամորթներով 1920-ական թվականների վերջին, իսկ քաղաքը ձևավորվել էր 1936 թվական-ի կեսերին՝ դառնալով ոսկու արդյունահանման կենտրոն։ Այն արագորեն դարձել էր տնտեսական կարևորագույն կենտրոն, իսկ 1967 թվականից՝ հյուսիսարևմտյան տարածքների մայրաքաղաք։ 1980-ական թվականներին, երբ ոսկու պաշարները սպառվել էին, քաղաքը՝ որպես հանքարդյունաբերության կենտրոն, սկսել էր կորցնել իր կարևորությունը, ինչի հետևանքով սկսվել էր բնակչության արտագաղթ, բայց 1991 թվականին քաղաքի մոտ հայտնաբերվել էր ալմաստ, և իրավիճակը սկսել էր բարելավվել։

Աշխարհագրություն և կլիմա 
Ելոունայֆը տեղակայված է կանադական հնագույն ժայռոտ վահանի վրա, որը գտնվում է Նորթ Արմ ծովածոցում՝ Ստրուկների մեծ լճի շրջակայքում։

Ունի մերձարկտիկական կլիմա՝ չոր, ցրտաշունչ ձմեռներ և չափավոր տաք, անձրևոտ ամառներ։ Քաղաքն ընկած է անձրևային ստվերների և ժայռոտ լեռների արանքում։

Բնակչություն 
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով Ելոունայֆում բնակվող մարդկանց թիվը 19.234 էր, որից՝
 սպիտակամորթներ — 67.9 %,
 հնդկացիներ — 18.3 %,
 էսկիմոսներ — 3.5 %,
 ասիացիներ — 7.2 %,
 սևամորթներ — 1.7 %:

Քաղաքի բնակիչների 82%-ը տանը խոսում է անգլերեն, 4%-ը` ֆրանսերեն, իսկ մոտ 5%-ը՝ հնդկերեն և էսկիմո-ալուտյան լեզվով։

Մեկ շնչի հաշվով տարեկան եկամուտը կազմում է 57.246 կանադական դոլար։ Քաղաքացիների միջին տարիքը 32.2 տարի է։ Հանցագործության մակարդակը զգալիորեն բարձր է Կանադայի միջին ցուցանիշից։

Տնտեսություն 

Ելոունայֆը իր գոյության համար պարտական ​​էր քաղաքի ծայրամասում գտնվող ոսկու հանքավայրերին, բայց 1990-ական թվականների կեսերին դրանք ոչնչացվել էին (վերջին ոսկու հանքը փակվել է 2004 թվականին)։ Ներկայումս քաղաքային տնտեսության հիմքը ալմաստագործությունն է։ 1990-ական թվականների սկզբին երկրի հյուսիսարևելյան մասում հայտնաբերվել էին երկրի ամենամեծ ալմաստե հանքավայրերը՝ Դայավիկը և Էկատին։ Քաղաքի մերձակայքում զարգանում էին արծաթի և ուրանի հանքավայրերը։

Քաղաքը հանդիսանում է նաև հյուսիսարևմտյան տարածքների առևտրային, կրթական, տրանսպորտային և վարչական կենտրոն։ Տնտեսապես ակտիվ բնակչության մոտ 1/2-ը զբաղեցնում են տարբեր պաշտոններ կառավարությունում, ինչպես նաև այնտեղի ուսումնական և առողջապահական հաստատություններում։

Վերջին տարիներին Ելոունայֆի տնտեսության համար մեծ դեր է խաղում զբոսաշրջությունը (հատկապես շատ զբոսաշրջիկներ այնտեղ գնում են Ճապոնիայից)։

Տրանսպորտ 
Քաղաքային օդանավակայանը (Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիա՝ YZF, Քաղաքացիական ավիացիայի միջազգային կազմակերպություն՝ CYZF) տարեկան սպասարկում է մոտ 400 հազար ուղևորի։ Կանոնավոր թռիչքներ են իրականացվում դեպի Օտտավա, Վանկուվեր, Կալգարի և Էդմոնտոն, ինչպես նաև Կանադայի հյուսիսային շրջանի մի շարք փոքր քաղաքներ։

Ելոունայֆը տարիներ շարունակ կապ չի ունեցել Կանադայի ճանապարհային ցանցի հետ մինչև 2012 թվականը՝ «Ելոունայֆ»-ի մայրուղու շինարարության ավարտը։

Ելոունայֆի հասարակական տրանսպորտը կառավարվում է «Yellowknife Transit»-ի կողմից և ներկայացված է երկու մշտական ​​և մեկ ամառային ավտոբուսային երթուղով (երկուշաբթի-շաբաթ, առավոտյան 6.30-ից մինչև երեկոյան 7.30-ը)։

Երկվորյակ քաղաքներ 
  Ռինո, Նևադա, ԱՄՆ
  Ֆերբանկս, Ալյասկա, ԱՄՆ
  Յակուտսկ, Սախա-Յակուտիայի Հանրապետություն, Ռուսաստան

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

1936 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կանադայի բնակավայրեր
Կանադայի քաղաքներ