Արաբական գերագույն կոմիտե

Արաբական գերագույն կոմիտե (արաբերեն՝ اللجنة العليا العربية, al-Laŷnat al-ʿAlīyā al-ʿArabīya), Պաղեստինի արաբների քաղաքական ղեկավար մարմին բրիտանական մանդատի օրոք։ Ինքնահռչակվել է որպես «Պաղեստինի բոլոր արաբների միակ ներկայացուցիչ»։ Ստեղծվել է 1936 թվականի ապրիլի 25ին, Երուսաղեմի մեծ մուֆթի Ամին ալ Հուսեյնիի նախաձեռնությամբ, Պաղեստինի արաբների ապստամբության սկսվելուց հետո։ Մայիսի 15-ին կոմիտեն բնակչությանը կոչ է արել հրաժարվել հարկեր վճարելուց, մասնակցել համընդհանուր գործադուլին, բրիտանական իշխանություններից էլ պահանջել է վերջ տալ հրեաների կազմակերպված բնակեցմանը Պաղեստինում։ Ըստ որոշ աղբյուրների՝ նացիստները ֆինանսավորել են կոմիտեին՝ Պաղեստինում տեղի ունեցած արաբական ապստամբության ժամանակ։ Համագործակցությունը ձևավորվել է ընդհանուր թշնամիներ (հրեաները, անգլիացիները, կոմունիստները) ունենալու հողի վրա։

Կոմիտեի հիմնադիր անդամներն էին Ամին ալ Հուսեյնին, Աբդ ալ Լատիֆ Սալահը, Ավին Աբդ ալ Հադին (Անկախության կուսակցության առաջնորդը), Հուսեյին ալ Հալիդին, Յակուբ ալ Ռուսայնը, Ջամալ ալ Հուսայինին և Ռարիբ ալ Նաշաշիբին։ 

1937 թվականի սեպտեմբերին՝ մանդատն իրականացնող պաշտոնյաներից մեկի սպանությունից հետո բրիտանական իշխանությունները արգելել են կոմիտեի գործունեությունը։

1945 թվականին Արաբական պետությունների լիգան այդ նույն անվանումով կոմիտե է ստեղծել, բայց 1947—1949 թվականների արաբա-իսրայելական պատերազմից հետո այն այլևս չի գործել։ 1948 թվականին Անդրհորդանանում նրա գործունեությունն ընդհանրապես արգելվել է; Դրա փոխարեն այդ նույն տարում Եգիպտոսն ու  Արաբական պետությունների լիգան ստեղծել են համապաղեստինյան կառավարություն։ Այն հետագայում հրաժարվել է համագործակցել նորաստեղծ Միավորված ազգերի կազմակերպության հետ՝ վերջինիս նախաձեռնած հետաքննության ընթացքում, հետաքննություն, որը հանգեցրել է Պաղոստինի բաժանման պլանի մշակմանը (հայտարարել է, որ «Պաղեստինի արաբների բնական իրավունքներն ակնհայտ են, և հետաքննությունն այլևս չի կարող շարունակություն ունենալ»)։

Տես նաև 
Ամին ալ Հուսեյնի

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Sayigh, Yezid (2000). Armed Struggle and the Search for State: The Palestinian National Movement, 1949—1993. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-829643-6
 José Urbano Martínez Carreras - El mundo árabe e Israel: el Próximo Oriente en el siglo XX, editorial ITSMO, isbn= 9788470902338
Joan B. Culla - La tierra más disputada: el sionismo, Israel y el conflicto de Palestina, 2005,  Alianza Editorial S.A ,isbn= 84-206-4728-4

Պաղեստինի պատմություն
Իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտություն
Հիմնադրումներ Մանդատային Պաղեստինում