Գյոպինգեն

Գյոպինգեն, քաղաք հարավային Գերմանիայում, Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի Շտուտգարտ շրջանի մաս։ Գյոպինգենը շրջանի կենտրոնական քաղաքն է։ Գյոպինգենում է գտնվում «Մերկլին» խաղալիքներ թողարկող ընկերությունը և այստեղ է ծնվել ֆուտբոլիստ Յուրգեն Կլինսմանը։

Աշխարհագրություն 
Գյոպինգենը գտնվում է Հոհենստաուֆեն լեռան ստորին, Ֆիլս գետի հովտում։ Գյոպինգենի վարչական շրջաններն են՝ Բարտենբախ, Բեժգենրիեթ, Ֆաուրնդաու, Գյոպպենգեն, Հոհենստաուֆեն, Հոլցհայմ, Ջեբենհաուզեն և Մաիթիս։

Պատմություն 
Ավանդույթի համաձայն՝ քաղաքը հիմնադրվել է Գեպպո անունով ալեմաններ ցեղի առաջնորդի կողմից 3-րդ կամ 4-րդ դարում։ 1782 թվականի օգոստոսի 25-ին տեղի ունեցած աղետալի հրդեհը ոչնչացրել է քաղաքի մեծ մասը, բայց այն անմիջապես վերակառուցվել է։ 19-րդ դարում արդյունաբերականացումը տարածքը վերածել է արդյունաբերության կենտրոնի։ Արդյունաբերության կարևորությունն այսօր էլ կարելի է տեսնել քաղաքում այնպիսի ընկերությունների առկայությամբ, ինչպիսիք են՝ «Մերկլին» խաղալիքներ թողարկող ընկերությունը և «Շուլեր» ընկերությունը։

Հրեական համայնք 
Գյոպինգենում և հարևան Ջեբենհաուսեն գյուղում 1777 թվականից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը բնակվում էր հրեական համայնք։ Համայնքի բարգավաճումը հասել է գագաթնակետին 1800-ական թվականների կեսին, երբ բնակիչներն սկսել են Ջեբենհաուսենից տեղափոխվել Գյոպինգեն, իսկ 19-րդ դարի վերջին տեղի է ունեցել էական արտագաղթ դեպի Ամերիկա։ 1881 թվականին կառուցած Գյոպինգենի ժողովարանն ավերվել է 1938 թվականի նոյեմբերի 9-10-ը տեղի ունեցած Բյուրեղապակյա գիշերվա ջարդերի ժամանակ։ 1992 թվականին բացված Ջեբենհաուսենի հրեական թանգարանը փաստագրում և պահպանում է Ջեբենհաուսենի և Գյոպինգենի հրեական համայնքի պատմությունը։

Քուքի Զորանոցներ 
1930 թվականին Գյոպիգենից հյուսիս կառուցվել է քաղաքացիական օդանավակայան։ 1935 թվականին այն ձեռք է բերել գերմանական օդուժն ու ընդլայնել, դարձնելով Fliegerhort Kaserne: 1945 թվականից մինչև 1949 թվականը տեղահանված անձինք և փախստականները տեղավորվել էին կազեռնում։ 1949 թվականին այն վերանվանվել է Քուքի Բարաքներ՝ ի պատիվ Չարլզ Հ. Քուկի կրտսերի, որը քաջության համար հետմահու պարգևատրվել է Արծաթե աստղով և Զինվորի մեդալով, որից հետո ընդլայնվելով՝ օգտագործվել է որպես շտաբներ։ 1992 թվականին Քուքի զորանոցները վերադարձվել են Գերմանիայի կառավարությանն ու տրվել քաղաքացիական օգտագործման։

Քաղաքապետներ
 1819–1824, Վիկտոր Դավիդ Կելլեր
 1824–1858, Լյուդվիգ Հայնրիխ Վիդման
 1858–1881, Գեորգի Քրիստիան Ֆիլիպ Ֆրիդրիխ Սեֆրիդը (1814-1881)
 1881–1908, Գոտլոբ Ֆրիդրիխ Ալինգեր
 1908–1919, Ջուլիոս կեկ (1869-1924)
 1919–1933, Օտտո Հարթման
 1933–1945, Erich Pack
 1945–1954, Քրիստիան Էբերհարդ (1886-1973)
 1954–1980, Հերբերտ Քինգ
 1981–1996, Հանս Հոլեր
 1997–2004, Ռայնհարդ Ֆրենկ (ծն. 1955)
 Since 2005, Գվիդո Թիլ (ծն. 1955)

Սպորտ
Տեղի մարզական «Frisch Auf Göppingen» ակումբը ներկայումս (2016-2017 մրցաշրջան) Գերմանիայի տղամարդկանց հանդբոլի բարձրագույն խմբի առաջին թիմն է։

Քույր քաղաքներ 

Գյոպինգենի քույր քաղաքներն են՝
 Ֆոջա, Իտալիա
 Քլոստերնոյբուրգ, Ավստրիա
 Պեսսակ, Ֆրանսիա, սկսած 2000 թվականից
 Զոննեբերգ, Գերմանիա

Հայտնի մարդիկ 

 Միխայել Մյոսթլին (1550-1631), մաթեմատիկոս և աստղագետ

 Ֆրիդրիխ Քրիստոֆ Էտինգեր (1702-1782), աստվածաբան, առաջատար պիետիստ
 Ավգուստ Լյուդվիգ Սքոթ (1751-1787), իրավաբան և համալսարանի պրոֆեսոր
 Էդուարդ Ֆուչս (1870-1940), գիտնական, գրող, քաղաքական ակտիվիստ
 Հուգո Բոր (1881-1967), արվեստի մասնավոր հավաքածուների հավաքող և արվեստի հովանավոր
 Ադոլֆ Կուրց (1888-1959), ըմբիշ
 Կառլ Աբեռլե (1901-1963), հրատարակիչ և քաղաքական գործիչ (SPD), Խորհրդարանի անդամ, Neue Württembergische Zeitung- ի համահեղինակ
 Հանս Ռոբերտ Յաուս (1921-1997), գրականագետ և լեզվաբան
 Փեթր Հաբերլ (ծնված 1934), սահմանադրական իրավաբան
 Ֆ. ՈՒ Բերնսթեյն (ծնված 1938), բանաստեղծ, նկարիչ և երգիծաբան
 Ֆրայդեր Բիրզել (ծնված 1940), քաղաքական գործիչ (SPD), Landtag- ի նախկին անդամ
 Օթթո Հոուսեր (ծնված 1952), քաղաքական գործիչ (CDU), Բունդեսթագի անդամ, խորհրդարանական քարտուղար և կառավարության խոսնակ
 Բրիգիթ Ռուս-Սքերեր (ծնված 1956), իրավաբան, 1999-2007թթ. Տյուբինգենի քաղաքապետ (SPD)
 Չառզլ Պելկեյ (ծնված 1958), լրագրող, փաստաբան և Վայոմինգի Ներկայացուցիչների պալատի ժողովրդավարական Ուայթ
Յուրգեն Կլինսման (ծնված 1964), ֆուտբոլիստ, Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ (2004-2006)
Միխաել Կրաուս (ծնված 1983), հանդբոլիստ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ

 Official website

Գերմանիայի քաղաքներ