Իրգիզ (գյուղ)

Իրգիզ (Ыргыз, ), գյուղ Ղազախստանի Ակտյուբինսկի մարզի Իրգիզի շրջանում։ Իրգիզի շրջանի վարչական կենտրոնն է։

Գտնվում է Իրգիզ գետի ափին, Սմարա-Շիմկենդ М-32 ավտոճանապարհի մոտակայքում։

Գյուղի մոտակայքում է գտնվում տեղական օդային գծերի նույնանուն օդանավակայանը (լքվել է 1990-ականների վերջին, աշխատանքը վերսկսել է 2011 թվականին)։

Պատմություն 
1845 թվականին Օրսկից 335 վերստ հեռավորության վրա` Տաշքենդի փոստային ճանապարհով, Իրգիզ գետի աջ ափին` ավազոտ, բարձրադիր տեղանքում, տափաստանային սակավաբեր հողերի մեջ, կառուցվել է Ուրալյան ամրոցը։

1868 թվականին վերածվել է Տուրգայի մարզի գավառային քաղաքի։

1878 թվականին Իրգիզի բնակչությունը կազմում էր 922 մարդ (695 տղամարդ, 227 կին)։

1879 թվականին բացվել է ռուս-ղրղզական երկամյա արական դպրոց` 50 աշակերտի համար։

1881 թվականին Իրգիզի բնակչությունը կազմում էր 921 մարդ (695 տղամարդ, 226 կին)։

1893 թվականին Իրգիզի բնակչությունը կազմել է 1523 մարդ, կային երկու ուղղափառ տաճարներ, երկամյա ռուս-ղազախական արական դպրոց (նաև ղազախական ինտերնատ), իգական միամյա քաղաքական ուսումնարան, քաղաքային հասարակական գրադարան, հրշեջային գումարտակ։ Իրգիզի մոտակայքում ստեղծվել է քաղաքային պուրակ, որում տնկվել են պտղատու և այլ ծառեր։ Ղազախները Իրգիզից գնում էին անասուններ (մասնավորապես՝ ուղտեր և ձիեր), որոնք հետո ուղարկվում էին Օրինբուրգ։ Փոխարենը քոչվորները կարող էին ձեռք բերել ռուսական արդյունաբերական ապրանքներ։

Գյուղից 22 կմ դեպի հարավ-արևելք գտնվում է Ալմաթա Տոբաբերգենուլայի դամբարանը, որը կառուցվել է 1886-1888 թվականներին Ժիգա անունով ժողովրդական արհեստավորի կողմից որպես Ալմաթա Տոբաբերգենուլի և նրա որդիների ընտանեկան հուշահամալիր։

Բնակչություն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 Հյուսիսային և Արևելյան Պրիարալի յուրացումը 19-րդ դարում 
 Ճանապարհ Իրգիզով 
1845 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ղազախստան
Ղազախստանի բնակավայրեր