Պետրոզավոդսկ

Պետրոզավոդսկ (, , ), հանրապետական նշանակության քաղաք Ռուսաստանի Հյուսիսարևմտյան դաշնային օկրուգում, Օնեգա լճի ափին (լճափով ձգվում է 27 կիլոմետր)։ Կարելիայի Հանրապետության մայրաքաղաքն է , Պետրոզավոդսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոնը։ 2015 թվականի ապրիլի 6-ին բնակավայրին շնորհվել է «Մարտական փառքի քաղաք» պատվավոր կոչումը։

Ծովի մակերևույթից բարձրությունը 50-60 մետր է։ Զբաղեցնում է 113,26 կմ² տարածք : Բնակչության թվաքանակը 2019 թվականի տվյալներով եղել է 280.170: Բնակիչների մեծ մասը ռուսներ են, կարելներ, ֆիններ։ Ազգային փոքրամասնություններից են բելառուսները, ուկրաինացիները, վեպսերը։

Բնակավայրի ռուսական նախկին անվանումներն են Շույսկի Զավոդ (1703–1704) և Պետրովսկայա Սլոբոդա (1704–1777): Շվեդական հին անվանումը եղել է Օնեգաբորգ, որը նշված է հոլանդացի քարտեզագիր Աբրահամ Օրտելիուսի՝ 1592 թվականին կազմած քարտեզում։

Պատմություն 

Հնագիտական գտածոները վկայում են, որ Պետրոզավոդսկի ներկայիս տարածքում բնակավայր է եղել դեռևս յոթ հազար տարի առաջ։ Միջին դարերում Օնեգա լճի ափերին գոյություն են ունեցել մի քանի գյուղ։ 16-րդ դարի սկզբներին հիշատակվել է Սոլոմեննոյե շրջանը, որը ներառել է ներկայիս քաղաքի տարածքը։ Հոլանդացի քարտեզագիր Աբրահամ Օրտելիուսի՝ 1592 թվականին կազմած քարտեզում նշված է Օնեգաբորգ բնակավայրը։

1703 թվականին իշխան Մենշիկովը Պետրոս Մեծի հանձնարարությամբ հիմնադրել է Պետրովսկայա Սլոբոդա բնակավայրը՝ այնտեղ բալթիական նավատորմի համար թնդանոթների ու խարիսխների արտադրություն կազմակերպելու նպատակով (Հյուսիսային մեծ պատերազմի ժամանակներն էին)։ Սկզբում գործարանն անվանվել է Շույսկի Զավոդ, մեկ տասնամյակ անց վերանվանվել Պետրովսկի Զավոդ՝ Պետրոս Մեծի պատվին։ Դրանից էլ առաջացել է քաղաքի Պետրոզավոդսկ անվանումը։

Տնտեսություն 
Մերօրյա Պետրոզավոդսկում զարգացած են մեքենաշինությունը, մետաղների, փայտանյութի, քարերի մշակությունը, թեթև, սննդի և պոլիգրաֆիական արտադրությունը։ Հիմնական արտադրատեսակներն են ատոմային էլեկտրակայանների ռեակտորների սարվածքները, օգտագործված միջուկային վառելիքի թափոնների պահպանման ու տեղափոխման համար գերամուր թուջե տարաները, քիմիական ու նավթագազային ձեռնարկությունների սարքավորումներ, փայտամշակման և քարամշակման հաստոցները, մարզական գույքը, կարի ու տրիկոտաժե արտադրանքը, կոշկեղենը, երշիկեղենը։ Քաղաքն անհրաժեշտ էլեկտրաէներգիայի 85 տոկոսն ստանում է իր տարածքում գործող ջերմաէլեկտրակայանից։

Կլիմա

Քույր քաղաքներ

Պետրոզավոդսկը բարեկամական սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ
 , Վարկաուս
 , Նոյբրանդենբուրգ
 , Լա Ռոշել
 , Ումեո
 , Դուլութ
 , Տյուբինգեն
 , Մու ի Ռանա
 , Յոենսուու
 , Սանկտ Պետերբուրգի Կիրովյան շրջան
 , Սուրգութ
 , Բրեստ
 , Յարոսլավլ
 , Նարվա
 , Թեոդոսիա
 , Վիբորգ
 , Վաղարշապատ
 , Նովգորոդ

Պատկերասրահ

Տես նաև 
 Պետրոզավոդսկի մանկավարժական քոլեջ
 Պետրոզավոդսկի արդյունաբերական քոլեջ
Պետրոզավոդսկի Ա. Կ. Գլազունովի անվան պետական կոնսերվատորիա
 Պետրոզավոդսկի հոգևոր ուսումնարան
 Պետրոզավոդսկի բազային բժշկական քոլեջ
 Քույր քաղաքների ծառուղի (Պետրոզավոդսկ)

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 Петрозаводск: Указ. лит. / Гос. публ. б-ка; Сост. Е. И. Такала. — Петрозаводск: Б. и., 1980. — 90 с.: ил.
 Петрозаводск: Библиографический список литературы. — Национальная библиотека Республики Карелия, 2003. — 164 с.
 Мулло И. М., Рыбак Е. Д. Петрозаводск: Спутник туриста. — Петрозаводск: «Карелия», 1979—182 с.: ил.
 Кондратьев Ф. Г., Верхоглядов В. Н. Петрозаводск. — 2-е изд., испр. и доп. — Петрозаводск: «Карелия», 1984. — 182 с.: ил. — (Города и районы Карелии)
  (обл.)
 
 Рудаков В. Е. Петрозаводск (По поводу двухсотлетия со дня его основания) // Исторический вестник. 1903. Т. 93. С. 600—631.
 Сорокина Т. В., Генделев Д. З. Соборы Петрозаводска / Нац. арх. РК; Оформ. Н. В. Куспак. — Петрозаводск, 1999. — 32 с.: ил.

Արտաքին հղումներ 

Պետրոզավոդսկի պաշտոնական կայքէջը  (անգլերեն)
Պետրոզավոդսկի պաշտոնական կայքէջը  
Պետրոզավոդսկի ոչ պաշտոնական կայքէջը 
Official website of the Board of Culture of Petrozavodsky Urban Okrug 
Kizhi Museum

Ռուսաստանի քաղաքներ
Ռուսաստանի բնակավայրեր
Առափնյա բնակավայրեր
Եվրոպական մայրաքաղաքներ