Ռաբաուլ

Ռաբաուլ  (), նավահանգիստ Պապուա Նոր Գվինեա պետության կազմում գտնվող Նոր Բրիտանիա կղզու հյուսիսարևելյան ափին։ Արևելյան Նոր Բրիտանիա պրովինցիայի նախկին մայրաքաղաքն է։ 1994 թվականին քաղաքն ավերվել է մոտակա Տավուրվուր հրաբխի ժայթքման ժամանակ օդ նետված հրաբխային մոխիրից։ Ժայթքումից հետո նահանգի մայրաքաղաքը տեղափոխվել է Կոկոպո քաղաք։

Պատմություն

Գաղութային շրջան և Առաջին համաշխարհային պատերազմ 
Քաղաքը հիմնադրվել է գերմանացի գաղութարարների կողմից 1878 թվականին և եղել է Գերմանական Նոր Գվինեայի մի մասը։ 1884-1910 թվականներին կոչվել է Սիմփսոնհաֆեն։

1910 թվականին գերմանական գաղութային իշխանություններն իրենց գրասենյակները, դատարանը, հիվանդանոցը և մաքսատները տեղափոխել են այն ժամանակվա մայրաքաղաք Հերբերտսհյոեից (այժմ՝ Կոկոպո) Սիմփսոնհաֆեն։ Նոր կարգավիճակը նպաստել է քաղաքի աճին։ Նույն թվականին Սիմփսոնհաֆենը վերանվանվել է Ռաբաուլ, որը տեղի ցեղի լեզվով նշանակում էր «մանգրներ» (քաղաքը մասամբ կառուցված էր ցամաքած մանգրային ճահճի վրա)։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի բռնկումից հետո գերմանական փոքր կայազորը ջախջախվել է ավստրալիական ուժերի կողմից։ 1920 թվականին Ազգերի լիգայի մանդատով օկուպացված տարածքները ենթարկվել Ավստրալիային։ Ռաբաուլը դարձել է Նոր Գվինեայի ավստրալիական տարածքի մայրաքաղաքը։

Հրաբխի ժայթքում 1937 թվականին 
1937 թվականին Ռաբաուլն ավերվել է Տավուրվուր և Վուլկան հրաբուխների ժայթքումից։ Ժայթքման զոհ է դարձել 507 մարդ, քաղաքը զգալի վնաս է կրել։ Ժայթքումից հետո Ավստրալիայի իշխանությունները որոշել են տարածքի մայրաքաղաքը տեղափոխել ավելի ապահով վայր՝ Լաե։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ 
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ռաբաուլում տեղակայված է եղել ճապոնական կարևոր ռազմաբազա՝ ռազմաօդային ուժերի բազա։ Ճապոնացիները բազմաթիվ ստորգետնյա կառույցներ են փորել (ընդհանուր երկարությունը կազմել է գրեթե 576 կմ)։

1994 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Տավուրվուր հրաբխի ժայթքման արդյունքում Ռաբաուլ քաղաքը գրեթե ամբողջությամբ ծածկվել է մոխրով, որի հետևանքով շատ մարդիկ են մահացել,  շենքերի մեծ մասն ավերվել է։ Թեև քաղաքի մի մասը հետագայում վերակառուցվել է, աղետից հետո նրա բնակչությունը կրճատվել է ավելի քան մեկ երրորդով։

Աշխարհագրություն 
Քաղաքը գտնվում է Արևելյան Նոր Բրիտանիա պրովինցիայում, նախկինում եղել է նրա վարչական կենտրոնը։ Քաղաքի բարձրությունը ծովի մակարդակից 19 մ է։

Կլիմա

Բնակչություն 
2013 թվականի տվյալներով՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 7882 մարդ։

Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.

Տեսարժան վայրեր 
Քաղաքում կա ճանապարհ, որն անվանվել է Ճապոնական մանգակի Սիգերու Միձուկիի պատվին։ Իր հերթին նկարիչը կղզու բնակիչներին նվիրել է «Հիշողություններ Ռաբաուլի մասին» գիրքը (Rabauru Senki, のラバウル戦記 ):

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Вокруг Света. Проклятье Рабаула  
 Вокруг Света. Гибель Помпеи  

Պապուա Նոր Գվինեայի քաղաքներ
1878 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր