Սպիտակ աստվածուհի

«Սպիտակ աստվածուհի։ Բանաստեղծական դիցաբանության պատմական քերականությունը» (), Ռոբերտ Գրեյվսի դիցաբանական տրակտատը, որը լույս է տեսել 1948 թվականին։ Լրացված և վերանայված հրատարակությունները լույս են տեսել 1952 և 1961 թվականներին։ Գրքի հիմքում ընկած են Գրեյվսի՝ Wales ամսագրում հրապարակված ակնարկները։

Գրեյվսի հարուստ բանաստեղծական երևակայությունը կելտական, գերմանական, հունական, սեմիտական ամենատարբեր աստվածուհիների կերպարների ետևում տարբերում է մայր աստվածուհու որոշակի միասնական կերպար։ Բոլոր դիցաբանությունների հետևում, ըստ Գրեյվսի, Սպիտակ աստվածուհին է՝ ծննդյան, սիրո և մահվան աստվածությունը։ Այս երրորդությանը համապատասխանում են Լուսնի երեք փուլերը։ Աստվածուհու ծիսական պաշտամունքից ծնվում է «ճշմարիտ» պոեզիան։ Ցանկացած բանաստեղծ այդ հավերժական կանացիության յուրօրինակ քուրմ է։

Խորխե Լուիս Բորխեսի խոսքով՝ Գրեյվսի գիրքը «հավակնում է բանաստեղծական լեզվի առաջին քերականության դերին», որի միջուկը կազմում է դիցաբանությունը։ Սակայն իրականում դա «հոյակապ միֆ է, կա՛մ Գրեյվսի կողմից գտնված, կա՛մ Գրեյվսի կողմից հորինված»՝ «պոեզիան իր մոգական ակունքներին վերադարձնելու» նպատակով։

Մարիա Գիմբուտասի՝ Հին Եվրոպայի մասին պատմող ստեղծագործությունների հետ միասին Գրեյվսի գիրքը ընկած է վիկկաների մոտ սպիտակ աստվածուհու պաշտամունքի հիմքում։

Քննադատություն 
Քննադատները, ընդունելով աշխատանքի բանաստեղծական արժեքը, նշել են հնացած աղբյուրների օգտագործումը և եզրակացությունների ոչ բարձր գիտական արժեքը։

Գրեյվսը իր հերթին, հիասթափվել է, որ իր աշխատանքը անտեսվել է կելտերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող բազմաթիվ գիտնականների կողմից և քննադատներին մեղադրել է առասպելի հոգեբանական մեկնաբանման ունակ չլինելու մեջ։

Հետագայում աշխատանքը մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել կելտական հեթանոսության ոչ ակադեմիական հետազոտողների շրջանում և միաժամանակ դարձել տարածված մոլորությունների աղբյուր։

Տես նաև 
 Հին Եվրոպա

Ծանոթագրություններ

Մատենագիտություն

Հրատարակություններ 
1948 – The White Goddess : a Historical Grammar of Poetic Myth (London: Faber & Faber) [Corr. 2nd ed. also issued by Faber in 1948] [US ed.= New York, Creative Age Press, 1948]
1952 – The White Goddess : a Historical Grammar of Poetic Myth, Amended & enl. ed.[i.e. 3rd ed.] (London: Faber & Faber) [US ed.= New York: Alfred A.Knopf, 1958]
1961 – The White Goddess : a Historical Grammar of Poetic Myth, Amended & enl. ed.[i.e. 4th ed.] (London: Faber & Faber) [US ed.= New York, Farrar, Straus and Giroux, 1966]
1997 – The White Goddess : a Historical Grammar of Poetic Myth; edited by Grevel Lindop (Manchester: Carcanet)

Քննադատական գրականություն 
Bennett, Joseph, [review of Robert Graves' The White Goddess: a Historical Grammar of Poetic Myth], Hudson Review, vol.2 (1949), 133–138
Davis, Robert A., 'The Origin, Evolution, and Function of the Myth of the White Goddess in the Writings of Robert Graves' (unpublished PhD, University of Stirling, 1987) [ British Library copy: BLDSC DX212513]
Donoghue, Denis, 'The Myths of Robert Graves', New York Review of Books, 43, no.6 (4 April 1996), 27–31
Graves and the Goddess  : Essays on Robert Graves's The White Goddess, ed. by Ian Firla and Grevel Lindop (Selinsgrove, Pa.: Susquehanna University Press, 2003) 
Graves, Richard Perceval, Robert Graves and The White Goddess, 1940–85 (London: Weidenfeld and Nicolson, 1995)  
Kirkham, M.C., 'Incertitude and The White Goddess, Essays in Criticism, 16 (1966), 57–72
Lindop, Grevel, 'A Crazy Book: Robert Graves and The White Goddess''', PN Review, 24, no. 1 [117] (1997 Sept–Oct), 27–29
Musgrove, Sydney, The Ancestry of 'The White Goddess, (Bulletin No. 62, English Series, no. 11) (Auckland: Univ. of Auckland Press, 1962)
Smeds, John. Statement and story : Robert Graves's myth-making (Åbo : Åbo Akademis Förlag, 1997) 
Vickery, John B., Robert Graves and The White Goddess  (Lincoln: Univ. of Nebraska Press, 1972)
Vogel, Amber, 'Not Elizabeth to his Raleigh: Laura Riding, Robert Graves, and origins of The White Goddess, in Literary Couplings: Writing Couples, Collaborators, and the Construction of Authorship'', ed. by Marjorie Stone and Judith Thompson (University of Wisconsin Press, 2006), pp. 229–239, 

1948 գրքեր
Անգլերեն գրքեր
Անգլերեն գրականություն