Աջդաբիա

Աջդաբիա (), քաղաք Լիբիայի հյուսիսում, Միջերկրական ծովի ափից 10 կմ հեռավորության վրա (Սիդրա ծոց), Բենգազիից 160 կիլոմետր հարավ, Էլ Վահաթ մունիցիպալիտետի մայրաքաղաքը։

Քաղաքն ունեցել է երկաթուղային կայարան, սակայն 1965 թվականից ճանապարհը չի գործում և ապամոնտաժվել է (տես Երկաթուղային տրանսպորտ Լիբիայում) ։

Հռոմեական տիրապետության ժամանակաշրջանում այստեղ էր գտնվում Կոռնիկլանում ռազմական ամրոցը։

1917-1922 թվականներին Աջդաբիան Կիրենայկա նահանգի մայրաքաղաքն էր։

Քաղաքում պահպանվել են 10-16-րդ դարերում կառուցված մզկիթներ։

Պատմություն 
Հին ժամանակներում Աջդաբիան շրջապատված էր պարիսպներով, սակայն այժմ անապատում կանգուն է մնացել միայն երկու ամրոց։ Աջդաբիան ծովից չորս մղոն հեռավորության վրա է։ Բերբերների ցեղերը մեծ թվով շրջում էին քաղաքի շուրջ։ Նրա բնակիչների մեծամասնությունը հրեա և մուսուլման վաճառականներ են։ Քաղաքում և շրջակայքում բուսականություն չկա։  Աջդաբիայում հոսող ջուր չկա, և մարդիկ ջուրը ստանում են ցիստեռններից և ջրափոսերից (սավանի)։

Հետագայում քաղաքը վերածնվեց օսմանցիների կողմից փոքր վարչական կենտրոնի՝ Արևմտյան Կիրենայկայի համար։

1920-1923 թվականներին Իտալիայի հետ կնքված համաձայնագրի պայմաններով, որն օկուպացրել էր Լիբիան 1911 թվականից, Աջդաբիան դարձավ ինքնավար Սենուսիի մայրաքաղաքը։ 1923 թվականի ապրիլին, սակայն, համաձայնագիրը խզվեց, և իտալացիները գրավեցին Աջդաբիան՝ այն վերածելով կարևոր ռազմական հենակետի։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եղել է ծանր մարտերի թատերաբեմ։ «Կոմպասս» գործողության ժամանակ բրիտանական ուժերը ստիպեցին իտալական զորքերին նահանջել Աջդաբիայի միջով (1941թ. փետրվար, Բեդա Ֆոմմի ճակատամարտ), բայց շուտով նրանք նորից կորցրին վերահսկողությունը այդ տարածքի նկատմամբ։ Քաղաքը վերադարձավ դաշնակիցների վերահսկողությանը 1942 թվականի նոյեմբերի 23-ին, երբ այն վերագրավվեց բրիտանական 7-րդ զրահապատ դիվիզիայի կողմից։

Պատերազմից հետո իրավիճակը Աջդաբիայում փոխվել է՝ մոտակա Բրեգայում լիբիական նավթարդյունաբերության զարգացման շնորհիվ։ 1979 թվականին այն դարձել էր ծաղկող քաղաք՝ շուրջ 32000 բնակչությամբ։ Տղամարդկանց մեծ մասն աշխատում էր նավթարդյունաբերության, պետական ծառայության կամ տեղական սպասարկման այլ ոլորտներում։

Կլիմա 
Աջդաբիան ունի տաք անապատային կլիմա (Կյոպենի կլիմայի դասակարգում BWh): Սահարա անապատի տաք քամիները ծայրահեղ ջերմաստիճաններ են բերում հյուսիս։ Ամռանը Աջդաբիան նման է Հարավային Եվրոպայի ներքին կլիմայական պայմաններին։ Ձմեռները մեղմ են, ժամանակ առ ժամանակ տեղումներ են լինում:

Ծանոթագրություններ 

Լիբիայի քաղաքներ
Աֆրիկայի քաղաքներ