Բրասեմպուիի Վեներա

Բրասեմպուիի Վեներա ( - "Բրասեմպուիի տիկին", կամ  - Կապյուշոնով տիկին),   առաջին հայտնաբերված «պալեոլիթյան Վեներան» է: Այն փղոսկրե արձանիկի մի հատված է՝ Վաղ պալեոլիթի դարաշրջանից, որ հայտնաբերվել է 1892 թվականին ֆրանսիական Բրասեմպուզի գյուղի մոտ քարանձավում։ Այն համարվում է Գրավետյան մշակույթի գործ է,  թվագրվում է 26-24 հազար տարի առաջ։ Սա մարդու դեմքի ամենավաղ համեմատաբար իրատեսական պատկերներից մեկն է։ Հավանաբար ավելի մեծ արձանիկից կոտրված հատված է։

Պատմություն 
Բրասեմպույը Ֆրանսիայի հարավ-արևմուտքում գտնվող Լանդեսի դեպարտամենտի փոքրիկ գյուղ է։ Գյուղի մերձակայքում, միմյանցից 100 մ հեռավորության վրա գտնվող երկու քարանձավներ, Ֆրանսիայում հետազոտված առաջին պալեոլիթյան բնակավայրերից են։ Դրանք հայտնի են որպես Բորենու սրահ (s) և Հռոմի պապի քարանձավ (): Բրասեմպուիի Վեներան ևս ութ մարդկային արձանիկների հետ միասին հայտնաբերվել է Հռոմի պապի քարանձավում 1894 թվականին։

Նկարագիր 

Բրասեմպուիի Վեներան փորագրված էր մամոնտի փղոսկրից։ Հնագետ Պոլ Բահնի խոսքով ՝ գլուխը «սեռը անհասկանալի է, չնայած այն սովորաբար կոչվում է« Վեներա կամ տիկին».: Գլուխը 3,65 սմ բարձրություն ունի, 2,2 սմ խորություն և 1,9 սմ լայնություն։ Դեմքը եռանկյունաձև է և  հանգիստ դիմագծերով։ Մինչ ճակատը, քիթը և թերթիկները փորագրված են ռելիեֆային, բերանը բացակայում է։ Դեմքի աջ կողմում գտնվող ուղղահայաց ճեղքը պայմանավորված է փղոսկրների ներքին կառուցվածքով։ Գլխի վրա վանդակաձև պատկեր կա, որը ձևավորվում է ուղիղ անկյան տակ երկու շարք փոքր կտրվածքներից. այն ներկայացվել է որպես կեղծամ, երկրաչափական նախշերով կնգուղ կամ պարզապես մազեր։

Ռանդալ Ուայթը 2006 թվականի դեկտեմբերին Journal of Archaeological Method and Theory ամսագրում գրել է, որ չնայած արձանիկը ըստ էության իրատեսական է, բայց գլխի համամասնությունները չեն համապատասխանեցնում ներկայիս կամ անցյալի որևէ հայտնի մարդկային ռասսայի։

Գրականություն 
 H. Delporte, Brassempouy — la grotte du Pape, station préhistorique, Association culturelle de Contis, 1980
 H. Delporte, L’image de la femme dans l’art préhistorique, éd. Picard, 1993 (ISBN 2-7084-0440-7)
 C. Cohen, La femme des origines — images de la femme dans la préhistoire occidentale, Belin — Herscher, 2003 (ISBN 2-7335-0336-7)
 P. Perrève, La dame à la capuche — roman historique — Ed. Olivier Orban, 1984, (ISBN 2-85565-244-8)

Ծանոթագրություններ

Նշումներ 

Պալեոլիթ
Ֆրանսիայի պատմություն
Եվրոպայի պալեոլիթ
Քանդակագործության պատմություն
Եվրոպական հնագիտություն
Քանդակներ այբբենական կարգով