Մոգական մտածողություն

Մոգական մտածողություն (), կամ սնահավատ մտածողություն (),  հավատք առ այն, որ չկապված իրադարձությունները ունեն պատճառահետևանքային կապ, հատկապես գերբնական գործոնի արդյունքում, չնայած դրանց միջև չկա որևէ հնարավոր կապ։  Օրինակները ընդգրկում են այն գաղափարը, որ անձնական մտքերը կարող են ազդել արտաքին աշխարհի վրա՝ առանց գործողություններ կատարելու, կամ էլ որ առարկաները պետք է ունենան պատճառահետևանքային կապ, եթե նրանք նույնիսկ իրար նման չեն կամ նախկինում իրար հետ որևէ կերպ չեն առնչվել։ Մոգական մտածողությունը  տեսակ է, որն էլ իր հերթին սխալ  տարածված աղբյուր է։ Ի տարբերություն  երևույթի, մոգական մտածողությունը չի պահանջում իրադարձությունների համահարաբերակցություն։

Մոգական մտածողության հստակ սահմանումները կարող են տարբերվել ոլորտից ոլորտ։ Մարդաբանությունում (ամենավաղ հետազոտությունը) կանխադրվում է պատճառահետևանքային կապ կրոնական ծեսի, աղոթքի, զոհաբերության կամ տաբուի պահպանման և սպասված օգուտի կամ հատուցման միջև։ Հետագա ուսումնասիրությունները վկայում են, որ մոգական մտածողությունը տարածված է ժամանակակից հասարակություններում։

Հոգեբանությունում մոգական մտածողությունը հավատքն է առ այն, որ մտքերը իրենք իրենցով կարող է ազդեցություն գործել աշխարհի վրա կամ էլ ինչ-որ բանի մասին մտածելը համապատասխանում գործողություն կատարելուն։ Այս համոզմունքները կարող են առաջացնել մարդու մոտ որոշակի գործողություններ կատարելու կամ որոշակի մտքեր ունենալու իռացիոնալ վախ՝ այդ գործողությունների ու մտածմունքների և հնարավոր սպառնալիքի միջև ենթադրյալ կապի պատճառով։ 

Հոգեբուժությունում մոգական մտածողությունը  է, նշանա կեղծ համոզմունք առ այն, որ մեկի մտքերը, գործողությունները կամ բառերը կարող են առաջացնել կամ չեղարկել որոշակի հետևանքներ այնպիսի եղանակով, որը դեմ պատճառականության ընդունված օրենքներին կամ շրջանցում է դրանք։

Գրականություն

 Abridged version of  and .

 This work discusses how and why the magical thinking of childhood can carry into adulthood, causing various maladaptions and psychopathologies.

Տես նաև 
 Մագիֆրենիկ համախտանիշ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ

 
Պատճառական մոլորություններ
Իմացություն
Կոգնիտիվ խախտումներ
Լեզու և խորհրդապաշտություն
Մտածողության խանգարումներ