Վլադիմիր Կուբիյովիչ

Վլադիմիր Միխայլովիչ Կուբիյովիչ (, ), ուկրաինացի քաղաքական գործիչ, աշխարհագրագետ, պատմաբան, հասարակական և մշակութային գործիչ։ ՍՍ–ի «Գալիչինա» դիվիզիայի կազմավորման նախաձեռնող։ «Ուկրաինագիտության հանրագիտարան» և «Ուկրաինական և հարակից հողերի աշխարհագրություն» աշխատության հրապարակման կազմակերպիչ և գլխավոր խմբագիր։

Կենսագրություն 
Վլադիմիր Կուբիյովիչը ծնվել է 1900 թվականին Արևմտյան Լեմկովշչինայի մարզի Նովի Սոնչ քաղաքում՝ ուկրաինա-լեհական ընտանիքում։ 1918 թվականին սովորել է Կրակովի (Լեհաստանի երկրորդ հանրապետություն) Յագելոնյան համալսարանում, բայց ուսումը ընդհատվել է Գալիցիայի պատերազմի արդյունքում։ 1918-1919 թվականներին ուկրաինական գալիցիական բանակում եղել է հրետանավոր։ Զբրուչի պաշտպանության ընթացքում ՈՒԳԲ-ի նահանջից հետո մնացել է Գալիցիայում, այնուհետև վերադարձել Կրակով, որտեղ 1919-1923 թվականներին շարունակել է ուսումը։ 

1928-1939 թվականներին եղել է Յագելոնյան համալսարանի դոցենտ։ Զբաղվել է Լեհաստանում, Չեխոսլովակիայում և Ռումինիայում ուկրաինական էթնիկ հողերի ուսումնասիրությամբ։ 1931 թվականից եղել է Տարաս Շևչենկոյի անվան գիտական ընկերության լիիրավ անդամ, նրա աշխարհագրական բաժնի նախագահ։ Որպես ականավոր աշխարհագրագետ՝ մասնակցել է Պրահայում (1932), Վարշավայում (1934) և Բուլղարիայում (1936) անցկացված միջազգային գիտական համագումարներին, որտեղ հանդես է եկել զեկուցումներով։ Կուբիյովիչի գավառում անցկացված լեհ-ուկրաինական ուսումնասիրությունների ժամանակ հետևողականորեն պաշտպանել է ուկրաինական աշխարհաքաղաքական շահերը և գիտական քննարկում վարել լեհ գիտնականների հետ, որոնց նա մեղադրել է հետազոտություններում վիճակագրական տվյալներ կանխամտածված կեղծելու մեջ, որի համար 1939 թվականին ազատվել է Յագելոնյան համալսարանի ամբիոնից։

1940 թվականին նշանակվել է Պրահայի Վոլնու ուկրաինական համալսարանի պրոֆեսոր։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ եղել է ուկրաինական ազգային շարժման առաջնորդներից մեկը Լեհաստանի կազմի մեջ մտնող տարածքներում։ Պատերազմի տարիներին ակտիվորեն աջակցել և համագործակցել է գերմանացիների հետ` զբաղեցնելով Կրակովում Ուկրաինայի կենտրոնական կոմիտեի ղեկավարի պաշտոնը, հանդիսացել է ՍՍ-ի «Գալիչինա» դիվիզիայի (ՍՍ-ի 14-րդ դիվիզիա) կազմավորման նախաձեռնող։ 1944 թվականին արտագաղթել է Երրորդ Ռայխ, հետագայում՝ Ֆրանսիա։ Պատերազմից հետո Արևմուտքում եղել է ուկրաինական ազգային շարժման առաջնորդներից։ Նախաձեռնել է 10 հատորով ուկրաինական հանրագիտարանի հրատարակումը։

Հետպատերազմյան տարիներին աշխատել է Արևմուտքում, եղել  ուկրաինագիտության մի շարք  հիմնարար աշխատությունների հեղինակ, Ֆրանսիայում լույս տեսած «Ուկրաինագիտության հանրագիտարանի» գլխավոր խմբագիրը։ 1947-1951 թվականներին եղել է Տարաս Շևչենկոյի անվան գիտական ընկերության գլխավոր քարտուղարը, 1952 թվականից՝ Եվրոպայում դրա նախագահը։ Ուկրաինայի աշխարհագրության վերաբերյալ ավելի քան 80 գիտական աշխատանքների հեղինակ է` «Ուկրաինական հողատարածքները և բնակչությունը» (1935), «Ուկրաինայի ատլասը և հարակից տարածքները» (1937), «Ուկրաինայի և հարակից հողերի աշխարհագրությունը» (1938, 1943), «Գալիչինայի ուկրաինական էթնիկական խմբերը» (1953) և այլն։ 

«Ուկրաինագիտության հանրագիտարանի» (Փարիզ - Նյու Յորք, 1955-1984) և «Encyclopedia of Ukraine»-ի (Տորոնտո, Բուֆալո, Լոնդոն, 1984-1985) գլխավոր խմբագիր։ «Գալիչինա» դիվիզիայի պատմության վերաբերյալ Վոլֆ-Դիտրիխ Հայկեի աշխատության ուկրաինական հրատարակության խմբագիր, դիվիզիայի նախկին զինվորների Եղբայրության «Իզվեստիա»-ում հոդվածների հեղինակ, մասնավորապես` «Ուկրաինական «Գալիչինա» դիվիզիայի սկիզբը »հոդվածի հեղինակ։ Նա նաև գրել է «Ես 70 տարեկան եմ» և «Ուկրաինան գլխավոր նահանգապետության տարիներին 1939-41» հուշերը (1975)։

Ժամանակակից Ուկրաինայում Կուբիյովիչի գրքերը կարելի է գտնել գրադարաններում, նրա պատվին թողարկվել է փոստային նամականիշ։
Կուբիյովիչի պատվին անվանակոչվել են փողոցներ Կոլոմնայում, Լվովում և Ուկրաինայի այլ քաղաքներում։

Գիտական աշխատանքներ  
 «Розміщення культур у Північних Карпатах» (1930)
 Kubijowicz W. Rozmieszczenie Ukraińców w Azji. Biuletyn Polsko-Ukraiński. чч. 21—23. В. 1934.
 «Територія і людність українських земель» մենագրություն (1935)
 «Розміщення населення в бойківських Карпатах» (1938)
 «Лемківщина, Посяння, Холмщина і Підляшшя. Географічний нарис»
 «Ґеоґрафія українських і сумежних земель» (1938, 1943).
 «Українці в Генеральній Губернії. 1939—1941» մենագրություն։ Միկոլա Դենիսյուկի տեսք։  Чікаго. 1975. — 664 էջ
 «Етнічні групи південно-західної України» մենագրությունը (1983, німецький українознавець Георг Штадтмюллер նախաբանի հեղինակ).
 Володимир Кубійович «Атляс України й сумежних країв»
 Володимир Кубійович «Етнографічна карта України»
 Володимир Кубійович «Етнографічна карта південнозахідньої України (Галичини)»

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Kubijovyč, Volodymyr (ed.) (1963). Ukraine: A Concise Encyclopædia. Toronto: University of Toronto Press. ISBN 0-8020-3105-6.
 "Kubijovyc, Volodymyr". Encyclopedia of Ukraine. II. Toronto: University of Toronto Press. 1988. p. 697.
 Shablii, Oleh (1996). Volodymyr Kubiiovych: Entsyklopediia zhyttia i tvorennia (Volodymyr Kubiyovych: Encyclopedia of Life and Creativity) (in Ukrainian). Paris-Lviv: Feniks. A sympathetic and detailed account of his life and work in Ukrainian written by a professional geographer.

Արտաքին հղումներ 
 Українська Дивізія Галичина
 Володимир Кубійович «Мені 85» (Мюнхен, 1985) 
 Володимир Кубійович. Початки української дивізії «Галичина»

Կրակովի համալսարանի շրջանավարտներ
Գերմանիայի ռազմական պատմություն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի քաղաքական առաջնորդներ
Ուկրաինացի աշխարհագրագետներ
Ուկրաինացի խմբագիրներ
Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ
Ուկրաինացի հասարակական գործիչներ
Ուկրաինացի պատմաբաններ