Գևորգ Մեղրիկ

Գևորգ Մեղրիկ (), հայ աստվածաբան, մանկավարժ և 11-12-րդ դարերի հայ նշանավոր գործիչ։

Կենսագրություն 
Ծնվել է մոտավորապես 1043/45 թվականներին Վասպուրականում գտնվող Անալյուր գյուղում։ Կրթություն է ստացել Սևանավանքում։ Ուսուցումից հետո երկար ժամանակ մնացել է այնտեղ և զբաղվել մանկավարժական գործունեությամբ։ «Մեղրիկ» (քաղցրագլուխ) մականունը ստացել է իր մեղմ բնավորության համար։ 11-րդ դարի վերջին, իշխան Թորոսի հրավերով, մեկնել է Կիլիկիա Հայաստան, որտեղ հիմնել է (այլ տվյալներով՝ վերականգնել է) Սիսի Խորին վանքը և անապատները։ Հենց նրա գործունեության շնորհիվ է, որ Դրազարկի վանքը դարձել է Հայաստանի գրքի խոշորագույն կենտրոններից մեկը։ Եղել է Գրիգոր Վկայասեր և Բարսեղ Անեցի կաթողիկոսների աջակիցը։ Ապրել է միաբանական խիստ կանոնակարգով, ընդհանուր առմամբ 50 տարի ապրել է ճգնավորությամբ, ինչի համար հռչակվել է որպես «բոլոր հայերի հոգևոր հայր»։ Մահացել է Դրազարկի վանքում 70 տարեկանում։

Նրա կյանքի և գործունեության մասին կենսագրական տվյալները պահպանվել են Սամուել Անեցու, Ստեփանոս Օրբելյանի, Կիրակոս Գանձակեցու, Վարդան Արևելցու, Մատթեոս Ուռհայեցու, Սմբատ Սպարապետի, ինչպես նաև Գևորգի հուշագրություններում և ձեռագրերում։

Ժառանգությոսւն և հիշողություն 

Գևորգի գրական ժառանգությունից քիչ բան է պահպանվել։ Հայտնի է, որ Գրիգոր Վկայասեր կաթողիկոսի հանձնարարությամբ նա խմբագրել և համալրել է «Ճաշոց» կրոնական գիրքը։ Նրա գրչին են պատկանում մի շարք աստվածաբանական ստեղծագործություններ՝ Աղոթական բանք յաղագս զղջման մեղաց, Համառոտ պատմութիւն նշխարաց առաքելոյն Պետրոսի, Գիրք ողջույնի եւ պաղատանաց, ինչպես նաև աղոթքներ, խոստովանություններ և կրոնական երգեր՝ (Աղօթք եւ երգք աւրհնութեանց, Աղոթք ի Հայրն երկնավոր, Խոստովանութիւն հավատացելոց ուղղափառաց։ Պահպանվել են նաև 11-12-րդ դարերի մի քանի ձեռագրեր, որոնք վերագրվել կամ պատվիրված են անձամբ Գևորգ Մեղրիկի կողմից։

Գևորգ Մեղրիկի հիշատակը Հայսմավուրքում նշվում է հուլիսի 30-ին։

Նշումներ

Ծանոթագրություններ 

Հայ աստվածաբաններ
Հայ մանկավարժներ
Հայ գիտնականներ