Աբբա Լերներ

Աբբա Պտախիյա Լերներ ( , նախքան Անգլիայից ԱՄՆ գաղթելը - Abram (Aba) Psakhia Lerner, անգլ.՝ Abraham (Abba) Psachia Lerner, ) - ամերիկացի տնտեսագետ, Լերների գործակցի, Մարշալ-Լերների պայմանների, Լերներ-Սամուելսոնի թեորեմի ստեղծող։

Կենսագրություն 
Լերները ծնվել է 1903 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Բեսարաբիայի նահանգի Նովոսելիցա քաղաքում, գլխարկագործ Մոյշե (Մորիս) Իսահակ Լերների և Սոֆիա (Սուրա Աբովնա) Բուխմանի (1867–?) ընտանիքում։ Երեք տարեկանում ծնողների հետ գաղթել է Անգլիա (1906)։ Մեծացել է Լոնդոնում Բեթնալ Գրինում՝ Իսթ Էնդում; Ընդհանուր առմամբ ընտանիքն ուներ 8 երեխա, որոնցից Աբբան ամենամեծն էր և միակը, որը ծնվել էր մինչև ծնողների արտագաղթը։ Տասնվեց տարեկանից աշխատել է գլխարկների գործարանում որպես մեքենավար, սովորել է գիշերային դպրոցում, այնուհետև ռաբինական ակադեմիայում և ինքը դասավանդել է հրեական դպրոցում։

1929 թվականին նա ընդունվել է Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցը, սովորել Ֆրիդրիխ ֆոն Հայեկի մոտ, 1930 թվականին ստացել է հեղինակավոր Տուկի կրթոթոշակը, առաջին տարվա Էսսեի մրցանակը 1930 թվականին, Հյու Լյուիսի Էսսեի մրցանակը 1932 թվականին, Քոննորի և Գլադսոնի մրցանակը   առաջին տեղի համար 1932 թվականին։ Նույն 1930 թվականին ամուսնացել է Ալիս Սենդակի հետ։ 1932 թվականին ծնվել են նրանց երկվորյակներ Մարիոնն ու Լայոնելը։1932-1934 թվականներին ստացել է LSE հետազոտական կրթաթոշակը, նաև Լոնդոնի համալսարանի Լեոնի կրթաթոշակը  1934-1935 թվականներին. 1934-1935 թվականներին վեցամսյա պրակտիկայի ընթացքում նա հանդիպեց Ջոն Մեյնարդ Քեյնսին։

1932 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան Լոնդոնի տնտեսագիտության դպրոցում, իսկ 1943 թվականին՝ տնտեսագիտության դոկտորի կոչում։ Նա իր ուսուցչական կարիերան սկսել է որպես ԼՍՍ-ի ասիստենտ 1936-1937 թվականներին. 1933 թվականին Լերների աջակցությամբ հիմնադրվեց Review of Economic Research ամսագիրը, որի խմբագիրներից մեկն էր  մինչև 1937 թվականը։

1937 թվականին  Լերները տեղափոխվել է ԱՄՆ, 1938-1939 թվականներին ստացել Ռոքֆելլերի կրթաթոշակ։ 1978 թվականից Ֆլորիդայի համալսարանի պրոֆեսոր է։ Նա նաև դասավանդել է Չիկագոյի համալսարանում, Ջոնս Հոփքինսի համալսարանում, Կալիֆորնիայի Բերկլիի համալսարանում և այլն։ 1953-1956թթ. , Արդյունավետության և աճի տնտեսական տեսությունը. դասեր Իսրայելի և Արևմտյան բլոկի»։ 1950 թվականից Էկոնոմետրիկ հասարակության անդամ, Սթենֆորդի վարքագծային գիտությունների առաջադեմ ուսումնասիրության կենտրոնի անդամ 1960-1961 թվականներին։ 

Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի անդամ  էր 1971 թվականից։ Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի փոխնախագահ, պատվավոր անդամ 1966 թվականից։ LSE-ի պատվավոր անդամ 1970 թվականից։ Միջազգային Արևմտյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահ։ Միջազգային ատլանտյան տնտեսական ընկերության նախագահ 1979-1980 թվականներին. ԱՄՆ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ 1974 թվականից։

Նա մահացել է 1982 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Ֆլորիդայի Թալահասի քաղաքում։

Գիտական նվաճումներ 
 Համաձայն Լերների սիմետրիայի թեորեմի՝ ներմուծման մաքսատուրքերը տնտեսության վրա ունեն արտահանման տուրքերի նման ազդեցություն։ 
 Լերների գործակիցը չափում է ընկերության պոտենցիալ մենաշնորհային հզորությունը
 Լերները բարելավեց Ալֆրեդ Մարշալի բանաձևը, որն այժմ կոչվում է Մարշալ-Լերների պայման
 Լերները մշակեց շուկայական սոցիալիզմի մոդել, որը տարբերվում էր կենտրոնացված պլանավորված տնտեսությունից։ Այնուհետև մոդելը կոչվեց «Երրորդ ճանապարհ»  
 Լերները բարելավեց Վիլհելմ Լաունհարդտի հաշվարկները ներմուծման և արտահանման գների հարաբերակցության ազդեցության վերաբերյալ.  
 Հիմնվելով արդյունավետ պահանջարկի սկզբունքի և խարտալիզմի տեսության վրա՝ Լերները մշակել է ֆունկցիոնալ ֆինանսների տեսությունը։ 
 Փոլ Սամուելսոնի հետ միջազգային առևտրի տեսության Լերներ-Սամուելսոնի թեորեմի հեղինակն է։

Գիտական աշխատանքները 
 Лернер А. П. Понятие монополии и измерение монопольной власти // Вехи экономической мысли. Т. 5. — : Экономическая школа. — 2003. — С. 536—566. — ISBN 5-900428-76-1 (англ. The Concept of Monopoly and the Measurement of Monopoly Power, 1934)
 Lerner A. P. The Diagrammatic Representation of Cost Conditions in International Trade // Economica, August 1932, N 12, pp. 345—356
 Lerner A. P. The Diagrammatical Representation of Demand Conditions in International Trade // Economica, New Series, Vol. 1, No. 3, August 1934, pp. 319—334
 Lerner A. P. Economic Theory and Socialist Economy // Review of Economic Studies, 1934. 2(1), pp. 51-61
 Lerner A. P. A Note on Socialist Economics // Review of Economic Studies, 1936. 4(1), pp. 72-76
 Lerner A. P. The Symmetry Between Import and Export Taxes // Economica, N.S., 1936. 3(11), pp. 306—313
 Lerner A. P. Statics and Dynamics in Socialist Economics // Economic Journal, 1937. 47(186), pp. 253—270
 Lerner A. P. Theory and Practice in Socialist Economics // Review of Economic Studies, 1938. 6(1), pp. 71-75
 Lerner A. P. Functional Finance and the Federal Debt  // Social Research, 1943, pp. 468-478
 Lerner A. P. The Economics of Control: Principles of welfare economics, — Macmillan. 1944
 Lerner A. P. Money as a Creature of the State // The American Economic Review, Vol.37, No.2, (May, 1947), pp. 312—317
 Lerner A. P. The Economics of Employment, — McGraw-Hill, 1951
 Lerner A. P. Factor Prices and International Trade // Economica, N.S., 1952. 19(73), pp. 1-15
 Lerner A. P. Essays in Economic Analysis. Macmillan, 1953
 Lerner A. P. The Burden of Debt // The Review of Economics and Statistics, Vol. 43, No. 2 (May, 1961), pp. 139—141
 Lerner A. P. Employment Theory and Employment Policy, 1967
 Lerner A. P. Flation: Not Inflation of Prices, Not Deflation of Jobs — Quadrangle. 1972
 Lerner A. P., Ben-Shahar H. The Economics of Efficiency and Growth: Lessons from Israel and the West Bank. — Ballinger, 1975
 Lerner A. P. Utilitarian Marginalism (Nozick, Rawls, Justice, and Welfare) // Eastern Economic Journal, 1978. 4(1), pp. 51-65
 Lerner A. P. MAP — A Market Anti-inflation Plan — Harcourt Drace Jovanovich, 1980։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 

Ամերիկացի տնտեսագետներ
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ