Գրիգորի Մյասոեդով

Գրիգորի Գրիգորևիչ Մյասոեդով (, ), ռուս գեղանկարիչ, 19-րդ դարի երկրորդ կեսի ռուսական ռեալիզմի ամենավառ ներկայացուցիչներից մեկը, Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության հիմնադիր։ Աշխատանքների հիմնական թեման եղել է գյուղացների կենցաղը։

Կենսագրություն 

Գրիգորի Մյասոեդովը ծնվել է 1834 թվականի ապրիլի 7 (19)-ին Պանկովոյում (Նովոսիլսկի գավառ, Տուլայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն)։ Սերել է Մյասեոդովների ազնվականական տոհմից։ Սովորել է Օրյոլի գիմնազիայում, բայց չավարտելով դասընթացը՝ ընդունվել է Գեղարվեստի ակադեմիա, որտեղ նրա պորֆեսորները եղել են Տիմոֆեյ Նեֆն ու Ալեքսեյ Մարկովը։ 1861 թվականին ստացել է փոքր ոսկե մեդալ «Երիտասարդներին շնորհավորելը» (, Ալեքսանդրովյան պալատ, Ցարսկոե Սելո), իսկ հաջորդ տարի՝ մեծ ոսկե մեդալի «Գրիգորի Օտրեպևի փախուստը պանդոկից» (, տեսարան Պուշկինի «Բորիս Գոդունովից», Գեղարվեստի ակադեմիայի թանգարան) ծրագրի համար։

Պետության հաշվին ուղարկվելով արտասահման՝ Գրիգորի Մյասոեդովն աշխատել է Փարիզում, Ֆլորենցիայում, Հռոմում և Իսպանիայում։ Այդ ընթացքում ստեղծված աշխատանքներից հայտնի են «Գնչուների թաղման տոնակատարություն Իսպանիայում» (), «Ֆրանչեսկա դա Ռիմինի և Պաոլո դա Պոլենտա» () (Դանթեից) նկարները։ Վերադառնալով Ռուսաստան՝ 1870 թվականին արժանացել է ակադեմիկոսի կոչման «Հմայանքներ» () նկարի համար։ Եղել է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության (Պերեդվիժնիկներ) հիմնադիրներից և նրա ակտիվ մասնակիցներից մեկը։ Գործուն մասնակցություն է ունեցել ընկերության բոլոր ցուցահանդեսներին և մշտապես հոգ է տարել նրա անկախության ու կենսականության համար։

1861 թվականից մինչև 1881 թվականը Գրիգորի Մյասոեդովն ամուսնացած է եղել դաշնակահարուհի Եկատերինա Կրիվցովայի հետ, բայց բաժանվել է կնոջ հղիանալուց հետո, որովհետև կասկածում էր, որ դա իր երեխան չէ։ Շուտով Գրիգորի Մյասոեդովն ամուսնացել է նկարչուհի Քսենյա Իվանովայի հետ, բայց նրա կասկածները չեն փարատվել, և նա Քսենյային արգելել է Իվանին վերաբերվել որպես իր որդու։ Մի քանի տարի Իվանը հանձվել է Մյասոեդովի ընկեր և գործընկեր Ալեքսանդր Կիսելյովի խնամքին։

1880-ական թվականների վերջից Գրիգորի Մյասոեդովը բնակվել է Պոլտավայում՝ մեծ դաստակերտում, որ ունեցել է այգի ու լճակ։ Աշնանը մեկնել է Ղրիմ։ Ստեղծել է թատրոնի վարագույրի էսքիզ և նկարել դեկորացիաներ Պոլտավայի թատրոնի համար։ Կազմակերպել է նկարչական դպրոց 1894 թվականին, գրել գրքույկ այգեգործության վերաբերյալ, որով տարված էր դեռ Խարկովի մոտ ապրելու տարիներից սկսած։ 1902 թվականին հեռացել է ակադեմիայից՝ ի նշան բողոքի՝ ուղղված ուսուցման մեթոդների դեմ։

Գրիգորի Մյասոեդովը մահացել է 1911 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Պոլտավայի մոտ գտնվող իր Պավլենկի դաստակերտում (ներկայում գտնվում է քաղաքի սահմանների ներսում՝ Մյասոեդովի փողոցում)։ 1926 թվականից այդտեղ տեղակայված է Պոլտավայի ծանրաչափական դիտարանը։

Ստեղծագործություն 
Գրիգորի Մյասոեդովի նկարներից հայտնի են «Օտրեպևի փախուստը», «1861 թվականի փետրվարի 19-ի կանոնակարգի ընթերցումը» (, 1874 թվական, կրկնվել է 1881 թվականին), «Զեմստվոն ճաշում է» (, 1872), «Մաղթանք դաշտում երաշտի ժամանակ» (, 1878), «Եռուն աշխատանքի ժամանակ» (, 1887 թվական, գնել է Ալեքսանդր III կայսրը)։ Վերջին նկարը ներկայացնում է աշխատղ գյուղացու կերպարի և տաք գույներով պատկերված բնապատկերի համադրություն։

Մյասոեդովն ստեղծել է բազմաթիվ բնանկարներ, հիմնականում՝ Ղրիմի։ Նրա ընտրած սյուժեները (ինչպես կենցաղային, այնպես էլ բնանկարային) բազմազան են։ Նրա գեղանկարչությունը ներդաշնակ է ու հաստատուն։ Հազվադեպ ստեղծել է դիմանկարներ (Նիկոլայ Բեկետովի, Եգոր Գորդեենկոյի, Իվան Շիշկինի), բայց դրանք փոքր տեղ են զբաղեցնում նրա ստեծագործության մեջ։ Գրիգորի Մյասոեդովն զբաղվել է նաև փորագրմամբ «թունդ օղով» (օֆորտ)։

Գրիգորի Մյասոեդովը նկարել է նաև կրոնական թեմայով (Փրկչի տաճարը Սեննայայում)։ Մահվանից առաջ նա ցանկացել է նկարել «Սուրբ Ռուսիա» () տրիպտիխը։ Նրա ուշ շրջանի աշխատանքների շարքում առանձնանում է «Ինքն իր հետ, կամ Շախմատի խաղ» (, 1907) նկարը։

Հետաքրքիր փաստեր 
 Իլյա Ռեպինի «Իվան Ահեղն ու նրա որդի Իվանը 1581 թվականի նոյեմբերի 16-ին» («Иван Грозный и сын его Иван 16 ноября 1581 года») նկարում Իվան Ահեղը պատկերված է Գրիգորի Մյասոեդովի դիմագծերով, որը հանդես է եկել որպես բնորդ նկարչի համար այդ նկարի վրա աշխատելու ժամանակ։
 Գրիգորի Մյասոեդովի «Դաշտում» (1894) նկարը գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 
 Рогинская Ф. С. Григорий Григорьевич Мясоедов. 1835—1911. — М.; Л., 1948.
 Рогинская Ф. С. Товарищество передвижных художественных выставок. — М., 2013
 Хворостов А. С. Григорий Мясоедов. — М., 2012.
 Шувалова И. Н. Мясоедов. — Л., 1971.

Արտաքին հղումներ 
 Մյասոեդով Գրիգորի Գրիգորևիչ, կենսագրությունն  ու ստեղծագործությունը Artonline.ru կայքում 
 Գրիգորի Մյասոեդովի կենսագրությունն ու նկարները
 Գրիգորի Մյասոեդովը staratel.com կայքում
 Գրիգորի Մյասոեդովի տունն ու շիրիմը Պոլտավայում 
 Գրիգորի Մյասոեդովի արվեստը «Воскресный день» պորտալում
 Մյասոեդով Գրիգորի Գրիգորևիչ, կենսագրություն և նկարներ
 Чежина Ю. И. Забытый портрет кисти Г. Г. Мясоедова  // Актуальные проблемы теории и истории искусства: сб. науч. статей. Вып. 3. / Под ред. С. В. Мальцевой, Е. Ю. Станюкович-Денисовой. — СПб.: НП-Принт, 2013. — С. 287—291. — ISSN 2312—2129

Ռուս նկարիչներ
Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Պերեդվիժնիկներ
20-րդ դարի ռուս նկարիչներ