Ռոբերտ Թեպման Մորիս

Ռոբերտ Թեպման Մորիսը (, ), Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի, դոցենտ։ Առավել հայտնի է որպես համակարգչային ցանցի որդի ստեղծող։ Նրա ստեղծած որդը 1988 թվականի նոյեմբերի 2-ին ԱՄՆ-ում խափանել է 6200 համակարգիչների աշխատանքը։ Մորիսի ստեղծած համակարգչային որդը կարողանում է կարդալ օգտատիրոջ անունը։ Փորձելով գտնել նրանց հաշիվների գաղտնաբառերը, նա օգտագործել է օգտատիրոջ անունը, կամ անունը հակառակ ուղղությամբ, ինչպես նաև 400 առավել տարածված բառերի ցուցակը։ Հարձակումը հանգեցրել է ARPANET ցանցի զանգվածային վարակման։ Դրանից հետո նախագծողների կողմից մշակվել է /etc/shadow համակարգը, ինչպես նաև յուրաքանչյուր սխալ գաղտնաբառից հետո միջանկյալ դադարների սխեման։

1989 թվականի հուլիսի 26-ին Մորիսը դարձել է «Համակարգչային մեքենայությունների և չարաշահումների մասին օրենքի» համաձայն առաջին մեղադրյալը։ 1990 թվականին նա դատապարտվել է երեք տարվա պայամանական ազատազրկման, որից 400 ժամը՝ հասարակական աշխատանքների կատարման, և տուգանվել է 10 050 դոլարով։ Դատապարտյալը կարող էր ազատվել պատժից լավ վարքի պայամանով, բայց դա կիրառվել է անչափահաս իրավախախտների և առաջին անգամ հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ։ Մորիսը վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել, սակայն պարտվել է։

Կենսագրություն 
1983 թվականին Ռոբերտ Մորիսը ավարտել է Նյուջերսի նահանգի Մորիսթաուն քաղաքում գտնվող Դելբարտոնի կաթոլիկ դպրոցը։ 1987 թվականին ավարտել է Հարվարդի համալսարանը։ 

Աշխատանքային գործունեության ընթացքում հանդես է եկել համակարգչային որդ ստեղծելու գաղափարով։ 1988 թվավականին Մորիսը եղել է Քորնելի համալսարանի ասպիրանտ։ Նույն թվականին թողարկվել է նրա ստեղծած համակարգչային վիրուսը։ 1989 թվականի հուլիսի 26-ին մեղադրվել է «Համակարգչային մեքենայությունների և չարաշահումների մասին» օրենքով։ Նա եղել է առաջին մարդը, որին մեղադրանք է առաջադրվել սույն օրենքին համապատասխան։

1995 թվականին Մորիսը Փոլ Գրեմի հետ միասին հիմնադրել է Viaweb Սթարթափ ընկերություններ, որոնք իրականացրել են առցանց խանութների համար ծրագրային ապահովում։ 1998 թվականին Viaweb 48 միլիոն դոլարով վաճառվել է Yahoo ընկերությանը։ Վաճառվելուց հետո ծրագրային ապահովումը վերանվանվել է «Yahoo! Store»։ 

1999 թվականին Հարվարդի համալսարանում ստացել է կիրառական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում նշանակվել է որպես դասախոս։ 2006 թվականին ստացել է մշտական դասավանդման պայմանագիր և դարձել է Meraki ընկերության տեխնիկական խոհրդականը։

2005 թվականին Ռոբերտ Մորիսը Փոլ Գրեմի, Թրևոր Բլեքվելի և Ջեսիկա Լիվինգստոնի հետ միասին դարձել է Y Combinator համահիմնադիր։ 2008 թվականին Փոլ Գրեմի հետ միասին մշակել է Arc և Lisp ծրագրավորման լեզուները։

2010 թվականին ստացել է Մարկ Վեյզերի անվան մրցանակ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Ռոբերտ Մորիսի պաշտոնական կայքը

ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Ամերիկացի ծրագրավորողներ
Ամերիկյան տեխնոլոգիական ընկերության հիմնադիրներ
Հաքեր
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ