Ինեսա Կովալևսկայա

Ինեսա Ալեքսեևնա Կովալևսայա (, ), մուլտիպլիկացիայի ռեժիսոր և սցենարիստ, Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչ (2002)։

Կենսագրություն 
Ինեսա Կովալևսկայան ծնվել է 1933 թվականի մարտի 1-ին Մոսկվայում։ Հայրը՝ գեներալ-մայոր Ալեքսեյ Կովալևսկին (1901-1950), մասնակցել է Ռուսաստանի քաղաքացիական և Հայրենական մեծ պատերազմներին, եղել է պատմաբան, Վ․ Լենինի անվան ռազմաքաղաքական ակադեմիայի ղեկավար (1943-1948), ապա ԽՄԿԿ Կենտկոմին առընթեր Հասարակական գիտությունների ակադեմիայի ռեկտոր (1948-1950)։ Մայրը՝ Լյուդմիլա Պետրովնա Կովալևսկայան (1912-1989), եղել է տնային տնտեսուհի։

Ինեսա Կովաևսկայան սովորել է երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի դասարանում, պատրաստվել է ընդունվել Գնեսինաների անվան դպրոց, երբ սկսվել է Հայրենական մեծ պատերազմ։ 1941 թվականից մինչև 1945 թվականն ընտանիքի հետ գտնվել է տարհանման մեջ։ Ընդմիջումներով սովորելով դպրոցում՝ ավարտել է 1950 թվականին։ Նույն թվականին մահացել է հայրը. ըստ որոշ տվյալների՝ կյանքին վերջ է տվել ինքնասպանությամբ, ըստ այլ տվյալների՝ դարձել է բռնաճնշումների զոհ։ Դա Ինեսա Կովալևսկայային խանգարել է ընդունվել Մոսկվայի պետական համալսարան։

1958 թվականին Ինեսա Կովալևսկայան ավարտել է Ա․ Լունաչարսկու անվան թատերական արվեստի ինստիտուտի թատերագիտական բաժինը։ 1959 թվականից մինչև 1961 թվականն աշխատել է ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության կինեմատոգրաֆիայի հարցերով կոմիտեում, որտեղ կրտսեր խմբագրի պաշտոնում վերահսկել է Մոլդովական ԽՍՀ կինեմատոգրաֆիան ու մուլտիպլիկացիան։ 1964 թվականին ավարտել է Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացները և սկսել է ստեղծագործական գործունեությունը «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում։

Մեծ ճանաչման ու փառքի է արժանացել ԽՍՀՄ առաջին մուլտֆիլմ-մյուզիքլի՝ «Բրեմենյան երաժիշտներ» ֆիլմի, «Փոքրիկ կատեր» (, որում հնչում է Чунга-Чанга հայտնի երգը), «Ինչպես կորյունը և կրիան երգ երգեցին» (, «Я на солнышке лежу…» երգ), «Նավահանգստում» (, «Эта территория зовется акватория…» երգ), «Чучело-Мяучело» և այլ երաժշտական մուլտֆիլմեր։

Երաժշտական ֆիլմերի ժանրում ունեցած հաջողությունից հետո Ինեսա Կովալևսկայան սկսել է էկրանավորել ժողովրդական երգեր և համաշխարհային դասական արվեստի գլուխխգործոցներ՝ «Ռուսական մեղեդիներ» (, 1972), «Մանկական ալբոմ» (, 1976), «Կոստրոմա» (, 1989)։ Ինեսա Կովալևսկայան գրել է սցենարներ իր նկարահանած բազմաթիվ մուլտֆիլմերի համար։

2002 թվականին Ինեսա Կովալևսկայան արժանացել է Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործչի պատվավոր կոչման։

2015 թվականի ապրիլի 8-ին, երբ առաջին անգամ շնորհվել է «Իկար» կինոմրցանակը, Ինեսա Կովալևսկայան արժանացել է «Վարպետ» () մրցանակի։

Ֆիլմագրություն 
 1965 – Ավտոմատ () – ռեժիսոր
 1967 – Չորսը մի բակից  () – ռեժիսոր
 1969 – Բրեմենյան երաժիշտներ () – ռեժիսոր
 1970 – Փոքրիկ կատեր () – ռեժիսոր
1971 – Կրակե տարիների երգերը () – ռեժիսոր և սցենարիստ
 1972 – Ռուսական մեղեդիներ () – ռեժիսոր
 1973 – Տերտերի և նրա Բալդի ծառայի հեքիաթը () – ռեժիսոր և սցենարիստ
 1974 – Ինչպես կորյունը և կրիան երգ երգեցին () – ռեժիսոր
 1975 – Նավահանգստում () – ռեժիսոր
 1976 – Մանկական ալբոմ () – ռեժիսոր և սցենարիստ
 1978 – Լեռնային վարպետ () – ռեժիսոր
 1979 – Ողջո՛ւյն, Օլիմպիադա () – ռեժիսոր և սցենարիստ
 1980 – Կամարինսկյա () – ռեժիսոր և սցենարիստ
 1981 – Մի անգամ առավոտյան () – ռեժիսոր
 1982 – Чучело-Мяучело – ռեժիսոր
 1983 – Խածկտիկ () – ռեժիսոր և սցենարիստ
 1984 – Պատկերներ ցուցահանդեսից () – ռեժիսոր և սցենարիստ
 1985 – Տիկնիկների պարեր () – ռեժիսոր և սցենարիստ
 1986 – Զբոսանք () – ռեժիսոր և սցենարիստ
 1989 – Կոստրոմա () – ռեժիսոր
 1990 – Ծղրիդ Կուզյայի արկածները (պատմություն առաջին) () – ռեժիսոր և սցենարիստ
 1991 – Ծղրիդ Կուզյայի արկածները (պատմություն երկրորդ) () – ռեժիսոր և սցենարիստ
 1993 – Թզուկները և լեռնային թագավորը () – ռեժիսոր և սցենարիստ
 2001 – Դորա-Դորա-Պոմիդորա () – ռեժիսոր և սցենարիստ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
  Стр. 327—328.
 «Кинограф» № 20, 2010 — Ковалевская И. А.: Воспоминания о создании фильма «Бременские музыканты», Георгий Бородин: Предисловие.

Արտաքին հղումներ 
 Ինեսա Կովալևսկայան Аниматор.ru կայքում
 Мультфильмы Инессы Ковалевской

Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Ռուս մուլտիպլիկատորներ
Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացների շրջանավարտներ
Խորհրդային սցենարիստներ
Կին նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ