Հեղափոխոխության շարժման մասնակիցներին նվիրված հուշարձան (Ռիգա)

Հեղափոխության շարժման մասնակիցներին նվիրված հուշարձան Մատիսի գերեզմանոցում, հուշահամալիր, բացված 1959 թվականի նոյեմբերին Ռիգայի Մատիսի  գերեզմանոցում։ Հիմնադրվել է ԼԽՍՀ Նախագահների խորհրդի թիվ 1016 որոշման համաձայն՝ «1905 թվականի հուշարձանների կառուցման մասին հեղափոխության 50-ամյակի կապակցությամբ», ընդունվել է 1954 թվականի դեկտեմբերի 23-ին։ Խորհրդային տարիներին այն ուներ հանրապետական նշանակության գեղարվեստական հուշարձանի կարգավիճակ։

Այն տեղադրվել է ի հիշատակ նրանց, ովքեր գնդակահարվել են ռազմա-դաշտային դատարանի կողմից 1921 թվականի հունիսի 10-ից 11-ը ընկած ժամանակահատվածում․ Ռիգայի կենտրոնական բանտում, Լատվիայի Կոմունիստական կուսակցության ինը անդամներ՝ Կենտրոնական կոմիտեի քարտուղար Յա. Շիլֆա-Յաունզեմ, Կենտրոնական կոմիտեի անդամ Ա․ Բերցե-Արայս, Ռազմական կուսակցության ղեկավարներ Պ․ Ալքսնիս և Ֆ․ Բերգմանիս, Թուքումս գավառական կազմակերպության ղեկավար՝ Ժ. Լեգզդինշ, կոմունիստներ՝ Օ. Էգլիտիս, Է. Կումերմանիս, Գ. Միերկալնս և Վ. Լիդումս։

Իրենից ներկայացնում է բարձր, երկար, մոխրագույն պատ՝ պատված կոպիտ գրանիտե աղյուսներով, որի կենտրոնում գտնվում են մահվան դատապարտված մարդկային հասակի չափով կերտված կերպարներ։

Հուշարձանի հեղինակներին՝ քանդակագործ Լև Բուկովսկուն և ճարտարապետներ Օլեգ Զակամենին և Ալեքսանդր Բիրզենիեսկին, 1960 թվականին շնորհվեց ԼՀՍՀ պետական մրցանակ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Ojārs Spārītis. Rīgas pieminekļi un dekoratīvā tēlnieciba. SIA Nacionālais apgāds, 2001. — ISBN 9984-26-024-0

1959 հիմնադրումներ