Ուտրոբատա

Ուտրոբատա (թարգմանաբար՝ արգանդ) կամ Թանգարդիկ-Կայա  հնագույն քարանձավային Թրակիական սրբավայր է, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 11-10-րդ դարերով։ Քարանձավը գտնվում է Բուլղարիայի Կարջալիի շրջանում՝ Իլինիսա գյուղի մոտ, Թանգարդիկ-Կայա տրակտում, Կարջալիից մոտ 12 կմ հյուսիս-արևմուտք։

Քարանձավը բնական ծագում ունեցող ժայռի բացվածք է։ Հետագայում լրացուցիչ մշակման է ենթարկվել, որ ընդգծվի կնոջ սեռական օրգանների նմանությունը և խորությունը հասցվել է 22 մետրի։ Որոշ մասնագետները նախընտրում են քարանձավի թուրքերեն անվանումը։ Թանգարդիկ («որոտ») անվանումը կարող է վերաբերել քարանձավի մեջտեղում դասավորված ռեզոնանսային գմբեթի հետևանքով քարանձավի ողջ տարածքում հնչող ցածր տեմբրով հնչյուններին։

Քարանձավի մուտքի բացվածքի բարձրությունը 3 մ է, լայնությունը՝ 2,5 մ, խորությունը՝ մոտ 22 մ։ Քարանձավի վերին մասում անցք կա, որով ամեն օր կեսօրին մոտ մի քանի րոպեով թափանցում է արևի ճառագայթը։

Քարանձավը ձևավորվել է արևելյան Ռոդոպներում գտնվող Իլինիցա լեռնաշղթայի մոտի կարստային զանգվածում։ Ժայռերը կազմված են կավճային կրաքարից, որ ենթարկվել են ենթարկվելով էնդոգեն ուժերի (տեկտոնական շարժումների)։ Ֆիզիկական և քիմիական եղանակային պայմանների պրոցեսները հանգեցրել են մուտքի՝ ընդլայնված տեկտոնական ճեղքվածքի  ձևավորմանը։

Հայտնաբերման պատմություն 
Արգանդի քարանձավը և դրա հինավուրց սուրբ նշանակությունը վաղուց հայտնի էին տեղաբնակներին։ Հնագիտության համար օբյեկտի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել ուսուցիչ, քարձավագետ Մինչո Գումարովի շնորհիվ, ով Կարջալի քաղաքի Պատմական թանգարանի տնօրեն Պավել Պետկովին պատմել է քարանձավի մասին։ Ինքը՝ Գումարովը, քարանձավի մասին իմացել է 1994 թվականի մարտին, քարանձավի մերձակայքում այծեր արածող տեղացի գյուղացի կանանցից

2002 թվականին Գումարովը հնագետ Նիկոլայ Օվչարովին համոզել է այցելել Նենկովո գյուղի մոտ գտնվող քարանձավը։ Դոցենտ Օվչարովը թերահավատորեն է  վերաբերվել, քանի դեռ չի տեսել քարանձավի մուտքի մոտ փորագրված խորշերը, որոնք բնորոշ են Ռոդոպների հնագույն սրբավայրերին։

Նիկոլայ Օվչարովը տեղում կարողացել է դիտարկել այն երևույթը, որը նա մեկնաբանել է որպես մայր աստվածուհու «խորհրդանշական բեղմնավորում» Արևի Աստծո կողմից, երբ ուղիղ ժամը 12:00-ին արևի ճառագայթը հսկա ֆալլուսի տեսքով ներթափանցում է արգանդ։ լույսից և սկսում է սողալ դեպի զոհասեղանը, որը գտնվում է քարանձավի հատակին։ Միայն տարվա որոշակի օր է արևի լույսը հասնում զոհասեղանին։ Երկար պրոեկտումները  իրականանում են միայն այն ժամանակ, երբ արևը գտնվում է բացասական անկման մեջ, ինչը տեղի է ունենում ձմեռային սեզոնի ընթացքում Լ

Վայրը մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում զբոսաշրջիկների շրջանում։ Նիկոլայ Օվչարովը և Կարջալիի համայնքը ամեն կերպ հանրահռչակում են քարանձավը․ այդ թվում՝ քարանձավի մոտ պարերով և զոհաբերություններով վերականգնված տպավորիչ ծեսեր են  կազմակերպում։

Մշակույթում 
2014 թվականին տեղեկություն է տարածվել, որ Ուտրոբատա քարանձավում քահանա է հայտնվել։ Ինչպես պարզվել է, Կալուգայի բնակիչ Վլադիմիր Օվսյաննիկովը 2012 թվականի ամառվանից  պարբերաբար այցելում է քարանձավ, նա նաև պնդում է, որ բուլղարական քարանձավի արտասովոր էներգիայի մասին իր տպավորությունները կիսել է հայտնի էքստրասենս Ջունայի հետ։

Պայծառատեսներն ու էքստրասենսները Արևմտյան Եվրոպայից և Հյուսիսային Ամերիկայից երեխաներ չունեցող զույգերին ուղարկում են քարանձավ բուժվելու. ուղեցույցներն ասում են, որ նրանք քարանձավ են տարել զույգերի ԱՄՆ-ից, Կանադայից և Իտալիայից։ Տեղական համոզմունքների համաձայն, սակայն, քարանձավում գտնվելը, ընդհակառակը, կարող է հանգեցնել անպտղության։

Ծանոթագրություններ 

Բուլղարիայի քարանձավներ
Բուլղարիայի պատմություն