Կառլ Էմանուել Մեծ

Կառլ Էմանուել Մեծ (, , ) կամ Կառլ Էմանուել Առաջին (, , , ), 1580 թվականից` Սավոյայի 11-րդ դուքս և Պիեմոնտի իշխան, 1601 թվականից` Սալուցցոյի մարկկոմս, 1580 թվականից` Աոստայի, Մորիենայի և Նիսի կոմս, Կիպրոսի, Երուսաղեմի և Հայաստանի տիտղոսակիր թագավոր։ Սրբագույն ավետման բարձրագույն շքանշանի 13-րդ Մեծ վարպետ Սրբերի Մավրիկիոս և Ղազարոս սրբերի շքանշանի 2-րդ Մեծ վարպետ` 1580 թվականից։

Սավոնյան դինաստիայի ներկայացուցիչ է։ Սավոյայի դուքս Էմանուել Ֆիլիբերտի և Սավոյայի դքսուհի Մարգարիտ Ֆրանսուհու որդին է։

Նա վարում էր չափավոր ներքին քաղաքականություն, ինչով նպաստում էր իրեն պատկանող ավատների տնտեսության զարգացմանը։ Արտաքին քաղաքականության մեջ մասնակցել է բազմաթիվ պատերազմների` ձգտելով ընդլայնել անձնական ունեցվածքը, ինչի համար ժամանակակիցները նրան տվել են «ավազակ դուքս» () մականունը։ Բռնակցել է Սալուցցո մակկոմսությունը։ Անհաջող կերպով մասնակցել է մանթուանյան ժառանգության համար մղվող պատերազմին։ Եղել է Ֆրանսիայի թագավորության գահի թեկնածու։ Մտադիր էր ղեկավարել Բալկանյան քրիստոնյաների ազատագրական շարժումը օսմանյան սուլթանների իշխանության դեմ, որպեսզի հետագայում ղեկավարվեր նրանց թագավորությունը։

Կենսագրություն  
Սավոյայի դուքս Էմանուել Ֆիլիբերտի և նրա կնոջ՝ Մարգարիտա Վալուայի միակ որդին էր։

Նպաստել է բազմաթիվ պատերազմների մեջ Սավոյայի ներգրավմանը։ Երկար տարիներ պայքարել է Ֆրանսիայի դեմ` Սալուցոյի (1588-1601) մարկկոմսության համար, 1601 թվականին հասել է Հենիի Չորրորդի կողմից իր իշխանության ճանաչմանը այդ տիրապետության նկատմամբ՝ Բուրգունդիայի և Դոֆինեի միջև մի շարք տարածքներ (Բրես, Բյուժե, Ժեկս) զիջելու դիմաց։ Նույն թվականին փորձ է ձեռնարկել գրավել Ժնևը (այսպես կոչված` Ժնևյան էսկալադա), որն ավարտվել է անհաջողությամբ։ Մասնակցել է նաև Մոնֆերատի համար առաջին պատերազմին (1613-1617), մանթուանյան ժառանգության համար մղվող (1628-1631) և այլ պատերազմներին, որոնք հանգեցրել են երկրի տնտեսության քայքայմանը և մի շարք տարածքային կորուստների։

Ընտանիք 
1585 թվականից ամուսնացած է եղել Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ II Հաբսբուրգի դստեր` Կատալինա Միկելա Ավստրիացու հետ։ 

Երեխաներ`

 Էմանուել Ֆիլիպ (1586-1605)։
 Վիկտոր Ամադեուս I (1587-1637), Սավոյայի դուքսը։
 Էմանուել Ֆիլիբերտ (1588-1624), Սիցիլիայի փոխարքա։
 Մարգարիտ Սավոյացի (1589-1655)։
 Իզաբելլա (1591-1626)։
 Մաուրիցիո (1593-1657)։
 Մարիա Ապալոնիա (1594-1656)։
 Եկատերինա Ֆրանչեսկա (1595-1640)։
 Թոմաս Ֆրանչես  (1596-1656)։
 Ժովաննա (ծնվել և մահացել է 1597 թվականին)։
Բացի օրինական զավակները, նա ունեցել է նաև արտաամուսնական երեխաներ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ