Չեխովյան հրացան

Չեխովյան հրացան, դրամատուրգիայի սկզբունք՝ համաձայն որի պատմության յուրաքանչյուր տարր պետք է լինի անհրաժեշտ, իսկ անկարևոր տարրերը պետք է հեռացվեն։ Պատմության մեջ չպետք է հայտնվեն դետալներ, որոնք ընթերցողի սպասումները խաբում են, քանի որ որևէ դեր չեն խաղում հետագա իրադարձությունների մեջ։ Այս սկզբունքը հանդիպում է Անտոն Չեխովի նամակագրություններում մի քանի անգամ՝ որոշ զանազանություններով.
 «Այն ամենը, ինչ ուղիղ կապ չունի պատմվածքի հետ, անհրաժեշտ է անխնա դուրս նետել։ Եթե դուք առաջին գլխում ասում եք, որ պատից կախված է հրացան, երկրորդ կամ երրորդ գլխում այն պետք է անպայման կրակի։ Իսկ եթե չի կրակելու, ուրեմն պետք է կախված չլինի»։
 «Չի կարելի տեսարանում դնել լիցքավորած հրացան, եթե ոչ ոք միտք չունի դրանով կրակել։ Չի կարելի խոստանալ»,-Չեխովի նամակը Ալեքսանդր Լազարև-Գրուզինսկուն, 1889 թվական նոյեմբերի 1։ Այստեղ «հրացանը» մենախոսությունն է, որը Չեխովը համարում է ավելորդ և պիեսի մնացած մասերի հետ կապ չունեցող։
 «Եթե դուք առաջին գործողությունում պատից կախել եք ատրճանակ, ուրեմն վերջում այն պետք է կրակի։ Այլապես՝ մի կախեք այն»,-Ի. Գուրլյանդ, Ա. Չեխովի մասին հուշերից, «Թատրոն և արվեստ», 1904, № 28, հուլիսի 11, էջ 521։

Էռնեստ Հեմինգուեյը ծաղրել է այս սկզբունքի մեկնաբանությունները անգլիացի ուսուցիչների կողմից։ Նա իր «Պատմվածքի արվեստը» էսսեում երկու կերպարների օրինակ է բերում,  որոնք ներկայացվում են, սակայն երբեք այլևս չեն հիշատակվում իր «Հիսուն կտոր» պատմվածքում։ Հեմինգուեյը գնահատում էր ոչ էական դետալները, սակայն խոստովանում էր, որ ընթերցողները անխուսափելիորեն սիմվոլիզմ կարևորություն են տեսնում այդ աննշան դետալներում։

Ծանոթագրություններ 

Գրական տերմինաբանություն
19-րդ դարի հայտնություններ
Փոխաբերություններ
Ֆիլմերի և վիդեոների տերմինաբանություն
Դրամատուրգիա
Կարծրատիպեր
Անտոն Չեխով
Չեխովագիտություն