Անդրե Շաստել

Անդրե Շաստել (, ), ֆրանսիացի արվեստաբան, իտալական Վերածննդի պատմաբան։ Ֆրանսիայում այն անվանում են «XX դարի երկրորդ կեսի արվեստի պատմության ամենաազդեցիկ դեմքերից մեկը»։

Կենսագրություն 
Ավարտել է Էկոլ Նորմալ դպրոցը (1933-1937), զուգահեռ Սորբոնում լսել է Անրի Ֆոսիյոնի դասախոսությունները։ Կրել է Էրվինա Պանոֆսկու ազդեցությունը։ Դասավանդել է Հավրում։

Մոբիլիզացվել է 1939 թվականին, գերի է ընկել, եղել է Լյուբենի համակենտրոնացման ճամբարի բանտարկյալ։ Ազատվել է 1942 թվականին, շարունակել է դասախոսական գործունեությունը Շարտրի և Փարիզի լիցեյներում։

Սորբոնի արվեստի և հնագիտության ինստիտուտի աշխատակից (1945-1948)։ Նա պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը ֆլորենցիական արվեստի և հումանիզմի վերաբերյալ՝ Լորենցո Մեդիչիի անվան ներքո։ Հետազոտությունների ղեկավար Բարձրագույն հետազոտությունների գործնական դպրոցում, Սորբոնի արվեստի և հնագիտության ինստիտուտի պրոֆեսոր, որտեղ աշխատել է 1955-1970 թվականներին։ Արձանագրությունների և նրբաճաշակ բանավոր խոսքի ակադեմիայի անդամ (1976)։

Մեծ ներդրում է ունեցել Ֆրանսիայի մշակութային ժառանգության նկարագրության և համակարգման գործում։ Լը Մոնդ թերթի մշտական աշխատակից, արվեստի մի քանի ամսագրերի հիմնադիր` Ֆրանսիայի արվեստ (1961 թվականից), գեղարվեստական ցուցադրություն (1968 թվականից)։ Ֆրանսիայի և Իտալիայի բազմաթիվ գիտական հասարակությունների և ակադեմիաների անդամ։ Ընկերություն էր անում բազմաթիվ ժամանակակից նկարիչների և (Անդրե Մասոն, Էտիեն Այդու, Նիկոլա դե Ստալ) և գրողների հետ, ինչպես նաև գրել է նրանց մասին։ Նրա աշակերտների թվում են` Դանիել Արասը, Ժան Կլերը։

Հրապարակումներ 

 Էդուար Վյուար, Paris, Floury, 1946.
 Vuillard: peintures, 1890—1930, Paris, Éd. du Chêne, 1948.
 Լեոնարդո դա Վինչի, Édit. Nagel, 1952.
 Մարսիլիո Ֆիչինո, Droz, Genève, 1954.
 L’Art italien, Paris, Larousse, 1956, 2 vol. (վերահրատարկվել է` 1982, 1989, 199, իտալ.` 1957-1958, անգլ.`1963)
 БоттичеллиBotticelli, Silvana, Milan, 1957.
 Art et humanisme à Florence au temps de Laurent le Magnifique, P.U.F, 1959 (վերահրատարակվել է` 1961, 1982)
 L'Âge de l’humanisme, Éditions de la connaissance, Bruxelles, 1963 (Ռոբերտ Քլայնի համահեղինակությամբ)
 Les Arts de l’Italie, Paris, P.U.F., 1963, 2 vol.
 Le Grand Atelier d’Italie, 1460—1500, Gallimard, 1965.
 Renaissance méridionale, 1460—1500, Gallimard, 1965.
 Nicolas de Staël, Paris, Le Temps, 1968.
 Le Mythe de la Renaissance, 1420—1520, Genève, Skira, 1969.
 La Crise de la Renaissance, 1520—1600, Genève, Skira, 1969.
 Staël, l’artiste et l’oeuvre, Saint-Paul-de-Vence, Fondation Maeght, 1972.
 Fables, formes, figures, Paris, Flammarion, 1978, 2 vol.
 L’Image dans le miroir, Paris, Gallimard, 1980.
 Grotesque, l’Arpenteur, 1980.
 Chronique de la peinture italienne à la Renaissance, 1250—1580, Fribourg, Office du Livre, 1983.
 The Sack of Rome, 1527, Princeton, Princeton UP, 1983 (фр. изд.: Le Sac de Rome, 1527: du premier maniérisme à la Contre-réforme, Paris, Gallimard, 1984)
 Léon Gischia: rétrospective, 1917—1985/ Ante Glibota (dir.), textes d’André Chastel, Paris, Paris Art Center, 1985.
 L’Illustre incomprise, Mona Lisa, Paris, Gallimard, 1988.

Հետմահու հրատարակություններ 
 Introduction à l’histoire de l’art français, Paris, Flammarion, 1993.
 L’Art français, Paris, Flammarion, 1993—1996, 4 vol.
 La Pala ou le retable italien des origines à 1500, avec le concours de Christiane Lorgues-Lapouge, préface d’Enrico Castelnuovo, Paris, Liana Levi, 1993 (переизд. 2005, ит. пер.)
 Palladiana, Paris, Gallimard, 1995
 La Gloire de Raphaël ou le triomphe d’Éros, Paris, Réunion des musées nationaux, 1995.
 L’Italie et Byzance/ Ed. établie par Christiane Lorgues-Lapouge, Paris, Éditions de Fallois, 1999.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Статья в Словаре историков искусства 
  Биография, библиография на сайте Центра Андре Шастеля

Ֆրանսիացի արվեստաբաններ
20-րդ դարի պատմաբաններ
Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ
Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ