Երկֆոսֆորական թթու

Երկֆոսֆորական թթու՝ անօրգանական միացություն, HPO բանաձևով քառահիմն թթվածնավոր թթու, անգույն բյուրեղներ են,ջրում լուծվում են,առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ։

Ստացում 
Ֆոսֆորի (V) օքսիդը (ավելցուկ) ջրում լուծելիս․

 

Օրթոֆոսֆորական թթուն տաքացնելիս․
 

 Օրթոֆոսֆորական թթուն ֆոսֆորի (V) օքսիդի հետ փոխազդելիս․

Ֆիզիկական հատկություններ 
Երկֆոսֆորական թթուն սպիտակ ամորֆ կամ բյուրեղային նյութ է, ուժեղ խոնավածուծ հատկություններ ունի։

Գոյություն ունի երկու տարաձևությունների տեսքով՝ 54,3 °С և 71,5°С հալման ջերմաստիճաններով, խառնուրդը հալվում է 61°С-ու։

Լավ լուծվում է ջրում, էթանոլում և եթերում։

Քառահիմն թթու է, դիսոցման հաստատուններն են համապատասխանաբար՝ p K = 1, p K = 2, p K = 6,6, p K = 9,6.

Առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ HPO•n HO ընդհանուր բանձևով, որտեղ n = 1, 5 и 6.

Քիմիական հատկություններ 

 Անօդ պայմաններում տաքացնելիս քայքայվում է․

 Ուժեղ թթուների առկայությամբ ջրային լուծույթներում եռացնելիս վերածվում է օրթոֆոսֆորական թթվի․

 Հիմքերի հետ փոխազդելիս առաջացնում է չեզոք և թթու աղեր․

 Մասնակցում է միացման ռեակցիաների․

 Աղերը կոչվում են պիրոֆոսֆատներ կամ երկֆոսֆատներ ( IUPAC-ի անվանակարգման համաձայն).

Գրականություն

Ծանոթագրություններ 

Ջրածնային միացություններ
Ֆոսֆատներ
Կարբոնաթթուների անհիդրիդներ