Խորհրդա-գերմանական սահմանագծային պայմանագիր

Խորհրդա-գերմանական սահմանագծային պայմանագիր օգոստոսի 23-ին կնքված Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պակտի երկրորդ լրացուցիչ արձանագրություն էր։ Այն գաղտնի համաձայնություն էր կնքված 1939 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Նացիստական Գերմանիայի և ԽՍՀՄ-ի միջև միացյալ ուժերով Լեհաստան ներխուժելուց հետո։ Այն ստորագրել են երկու երկրների արտաքին գործերի նախարարներ Իոահիմ ֆոն Ռիբենտրոպը և Վյաչեսլավ Մոլոտովը Իոսիֆ Ստալինի ներկայությամբ։ Արձանագրության միայն փոքր հատվածն էր, որ դարձավ հանրային Նացիստական Գերմանիայում, իսկ ԽՍՀՄ-ում մնաց գաղտնի։ Պակտի երրորդ գաղտնի արձանագրությունը ստորագրվեց 1941 թվականի հունվարի 10-ին Ֆրիդրիպ Վերներ ֆոն Շուլենբերգի և Մոլոտովի միջև, որով Գերմանիան հայտնեց իր նկրտումների մասին Լիտվայի բաժանման հարցում, որից մի քանի ամիս անց սկսվեց հակախորհրդային Բարբարոսա ռազմագործողությունը։

Գաղտնի հոդվածներ

Պայմանագրում ներառվեցին մի շարք գաղտնի հոդվածներ։ Այս հոդվածները թույլ տվեցին փոխանակել գերմանացի և խորհրդային ազգերին Լեհաստանի օկուպացված հատվածներում, վերախմբագրել Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պակտով սահմանված հետաքրքրության շրջանակները, բացի այտ համաձայնություն ձեռք բերել արգելել որևէ լեհական գաղափարախոսություն, որն ուղղված կլինի մյուս կողմի դեմ։

Լեհաստան ներխուժման ժամանակ գերմանական Վերմախտը նվաճել էր Լյուբլինի վոևոդությունը և և Վարշավայի վոևորդությունը, որոնք Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պակտով գտնվում էին խորհրդային հետաքրքրությունների 
շրջանակում։ Որպեսզի փոխհատուցվի ԽՍՀՄ-ի այս «կորուստ»-ը, պայմանագրի գաղտնի լրացմամբ Լիտվան մտավ ԽՍՀՄ-ի հետաքրքրությունների շրջանակում, բացառությամբ փոքր հատվածի։
Այս փոփոխությունից հետո ԽՍՀՄ-ը վերջնագիր ներկայացրեց Լիտվային, օկուպացրեց այն 1940 թվականի հունիսի 15-ին և հիմնադրեց Լիտվական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունը։

Ծանոթագրություններ 

Նացիստական Գերմանիայի պայմանագրեր
ԽՍՀՄ պայմանագրեր
Գաղտնի պայմանագրեր
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պայմանագրեր
1939 Գերմանիայում