Սուրբ Գրաալի կույսը (1857)

«Սուրբ Գրաալի կույսը» (), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի ջրաներկ նկարը՝ ստեղծված 1857 թվականին։ Գոյություն ունի համանուն յուղաներկ նկար, որը Ռոսսետտին ստեղծել է 1874 թվականին։ Ներկայումս նկարը գտնվում է Թեյթ բրիտանական պատկերասրահի հավաքածուում։

Տեղեկություն նկարի մասին 
Ջրաներկ նկարի սյուժեն վերցված է արթուրյան լեգենդների շարքից, մասնավորապես Թոմաս Մելորիի «Արթուրի մահը» պոեմից։ Սուրբ Գրաալի կույսի կրպարը, որ Մելորիի ստեղծագործության մեջ էպիզոդիկ է եղել, Ռոսսետտիի գեղանկարչության մեջ բազմիցս ստացել է իր բացահայտումը։ 1850-ական թվականներին և 1860-ական թվականների կեսերին Ռոսսետտին և մյուս պրեռաֆայելիտները հաճախ են անդրադարձել արթուրյան մոտիվներին։ «Արթուրի մահից» տեսարաններ Ռոսսետտին պատկերել՝ Օքսֆորդի միության սրահի ֆրեսկոներին։ 1856 թվականին Ուիլյամ Մորիսը Ռոսսետտիին պատվիրել է «Սուրբ Գրաալի կույսը» «Կապույտ պահարան» և «Յոթ աշտարակների մեղեդին» նկարների հետ։

Ի տարբերություն 1874 թվականի նկարի՝ ջրաներկում առկա է ոճի պարզություն և որոշակի պրիմիտիվիզմ, որոնք աշխատանքի գունային կատարման հետ նրան նմանեցնում են Միջնադարի վարպետների աշխատանքներին, իսկ հերոսուհու պատկերը նման է սրբապատկերների կերպարներին։ Աշխատանքն ունի պարզ կոմպոզիցիա և գույների պարզունակություն, որոնք բնութագրական են Ռոսսետտիի վաղ ջրաներկ նկարների համար, սակայն նրանում արդեն իսկ կան հեռացվածության և միստիցիզմի գծեր, որոնք բնորոշ են եղել նրա ավելի վաղ շրջանի կանացի դիմանկարներին։ Արվեստաբան Հենրի Մարիլյերը, համեմատելով երկու համանուն աշխատանքները, նախընտրությունը տվել է ավելի վաղ ջրաներկին, համարելով, որ 1874 թվականի աշխատանքը Ռոսսետտին «փչացրել է» ավելորդ արդիականացմամբ։

Ջրաներկ նկարում պատկերված են հաղորդության խորհրդանշանները։ Կույսը ձախ ձեռքում պահում է ոսկե գավաթ, որը լի է արյամբ, և հացի զամբյուղ, իսկ աջ ձեռքը բարձրացված է օրհնության շարժմամբ։ Աղջկա գլխին, որը լուսապսակով է, աղավնու տեսքով պատկերված է Սուրբ հոգին։ Ռոսսետտին հավանաբար ցանկացել է համադրել կույսի հոգու մաքրությունը Գվինևրա թագուհու մեղսավորության հետ, որի կերպարը ևս առկա է նրա աշխատանքներում։

Ենթադրվում է, որ Սուրբ Գրաալի կույսի կերպարի համար բնորդուհի է եղել Էլիզաբեթ Սիդալ, որը նախկինում այդ կերպարով արդեն իսկ կեցվածք էր ընդունել Ռոսսետտիի այլ աշխատանքների համար։

Ծանոթագրություններ 

Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ
1857 նկարներ
Կանանց դիմապատկերներ
Թեյթ բրիտանական պատկերասրահի նկարներ