Իոլանդա Մոնտես

Իոլանադա Իվոն Մոնտես Ֆարրինգտոն (, ավելի հայտնի է Տոնգոլելե (Tongolele) բեմական կեղծանունով), Ամերիկայում ծնված մեքսիկացի դերասանուհի, պարուհի։ Համարվում է ամերիկյան ամենահայտնի պարուհիներից մեկը։ Համարվում է նաև գրող և նկարչուհի։ Երեք անգամ կազմակերպվել է նրա աշխատանքների ցուցահանդեսը։

Կենսագրություն  
Իոլանդա Մոնտեսը ծնվել է 1932 թվականի հունվարի 3-ին Սպոկանում (Վաշինգտոն նահանգ)։ Հայրը՝ Էլմեր Սվեն Մոնտեսը, եղել է իսպանացի, մայրը՝ Էդնա Փերլ Ֆարինգտոնը, շվեդուհի։ Մանկուց նա հրապուրվել է պարերով։ Որպես բալերինա հանդես է եկել Սան Ֆրանցիսկոյում։ 1947 թվականին տեղափոխվել է Մեքսիկա, որտեղ աշխատանքի է անցել Տիվոլի կաբարեում՝ որպես պարուհի և մեծ հաջողությամբ կատարել իր աշխատանքը։ Նույն թվականին հանդես է եկել իր բեմական կեղծանունով՝ Տոնգոլելե։ Պարուհու կարիերան հսկայական հաջողություն է բերել նրան և գրավել կինոգործիչների ուշադրությունը։ 1947 թվականին Իոլանդա Մոնտեսը իր դեբյուտն է կատարել «Գիշերային սեր» ֆիլմում և դրանից հետո նկարահանվել է 28 ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում։ 2001 թվականին նկարահանվել է «Դե Ռուբի» կաբարեի տիրուհի Իոլանդայի դերում մեքսիկական «Կրքեր ըստ Սալոմեի» հեռուստասերիալում, որը դերասանուհուն հռչակ է բերել աշխարհի շատ երկրներում։

Անձնական կյանք 
1956 թվականին Իոլանդա Մոնտեսն ամուսնացել է կուբացի Խոակին Գոնսալեսի հետ, ում հետ նա հանդիպել է 1940-ականների վերջից, իսկ 1950 թվականին իր ապագա ամուսնուն պարգևել է երկվորյակ եղբայրների՝ Ռուբենին և Ռիկարդոյին.։ Համատեղ կյանքը շարունակվել է մինչև Գոնսալեսի մահը՝ 1996 թվականի դեկտեմբերի 22-ը։

Ֆիլմագրություն

Televisa հեռուստաընկերության հեռուստասերիալներ  
 1983 - Կրքոտ Իզաբելլա,
 2001-02 - Կրքեր ըստ Սալոմեի - Իոլանդա։

Ֆիլմեր  
Մեքսիկական կինոմատոգրաֆիայի ոսկե դարը
 1947 - Գիշերային սեր,
 1948 - Նրանք սպանեցին Տոնգոլելեին - Իոլանդա,
 1951 - Սպանեք ինձ, քանի որ ես մեռնելու եմ,
 1953 - Եվ ահա ձրիակերները- բալերինա,
 1958 – Միշտ երաժշտություն։

Հետագա տարիների ֆիլմեր 
 1967 - Հովազ կանայք- Տոնգոլելե,
 1971 - Մարդ-օձեր (ԱՄՆ-ի հետ համատեղ) - Կալեա։

Պարգևներ և մրցանակներ   
 2006 - ACE
 2010 - Lunan del Auditorio
 2011 - Premio al Merito Cultural
 2014 - Medalla Agustin Lara

Մատենագիտություն 
 Su, Margo; Leduc, Renato (1989) Alta Frivolidad (High Frivolity), México, ed. Cal y Arena, 
 García Hernández, Arturo (1998) No han matado a "Tongolele" (They have not killed "Tongolele"), México, ed. La Jornada Ediciones, 
 Agrasánchez Jr., Rogelio (2001) Bellezas del Cine Mexicano (Beauties of the Mexican Cinema), México, ed. Archivo fílmico Agrasánchez,

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Las Cruces Sun-News – NewsBank, April 10, 2008
 L.A. Times Archives , April 3, 1990

Մեքսիկացի կին գրողներ
Մեքսիկացի նկարչուհիներ
Մեքսիկացի պարուհիներ
Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Ամերիկացի պարուհիներ
20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Ամերիկացի պարողներ
Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Մեքսիկացի դերասանուհիներ
Ամերիկացի բալետի արտիստներ
Ամերիկացի դերասանուհիներ
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Բեմական կեղծանուններ