Զինաիդա Վոլկոնսկայա

Արքայադուստր Զինաիդա Ալեքսանդրովնա Վոլկոնսկայա (Зинаида Александровна Волконская; ), ռուս գրող, բանաստեղծուհի, երգիչ, երգահան, սալոնիստ և ֆրեյլինա, XIX դարի ռուսական մշակութային կյանքում կարևոր գործիչ։ Որպես սիրողական օպերային երգչուհի հանդես է եկել Փարիզում և Լոնդոնում։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Թուրինում ռուս դեսպան, իշխան Ալեքսանդր Բելոսելսկի-Բելոզյորսկու ընտանիքում, որը հայրական կողմով սերում էր Բելոզյորսկ քաղաքի միջնադարյան տիրակալներից։ Մայրը Տատիշչևի տոհմից էր, Ռյուրիկովիչների ազգակցուհի։

1808 թվականին Պրուսիայի Լուիզա թագուհու պալատական ֆրեյլինաներից էր և մտերիմ էր Ռուսաստանի կայսր Ալեքսանդր I-ին,  որը դարձել է նրա ցմահ նամակագրական ընկերն ու գուցե սիրեկանը։ Բամբասանքներից խուսափելու համար 1810 թվականին ամուսնացել է Ալեքսանդրի ադյուտանտ իշխան Նիկիտա Վոլկոնսկու հետ։ Նրանք աչքի են ընկել Վիեննայի և Վերոնայի վեհաժողովներում։

1817 թվականին տեղափոխվել է Ռուսաստան, իսկ 1822 թվականին՝ Մոսկվա։ 1820-ական թվականներին հյուսիսի «Կորիննան» Մոսկվայի Տվերսկայա փողոցի մի առանձնատան մեջ ուներ գրական և երաժշտական սրահ։ Ադամ Միցկևիչը, Եվգենի Բարատինսկին, Դմիտրի Վենեվիտինովը և Ալեքսանդր Պուշկինը հաճախ էին հյուրընկալվում նրա տանը։ Պուշկինը նրան բանաստեղծորեն անվանել է «Երաժշտության և գեղեցկության թագուհի»։ 

Ալեքսանդր I-ի մահից հետո նրա ամուսնու եղբայրը՝ Սերգեյ Վոլկոնսկին, կազմակերպել է դեկաբրիստների ապստաբությունը նրա իրավահաջորդ Նիկոլայ I-ի դեմ։ Դեկաբրիստներին աքսորել են Սիբիր, և նրանց կանայք որոշել են  հետևել ամուսիններին։ Զինաիդան հրաժեշտի երեկույթ է կազմակերպել այս կանանց համար՝ հարուցելով թագավորի դժգոհությունը։ Նրան սկսել են կասկածել գաղտնի կաթոլիկություն ընդունելու և հավանաբար Հիսուսի միաբանության գործակալ լինելու մեջ։

Այս ճնշումները ստիպել են Զինաիդային 1829 թվականին տեղափոխվել Հռոմ։ Նրան ուղեկցել են որդին և որդու դաստիարակ Ստեփան Շևիրևը։ Հռոմում բնակվել է մի շարք առանձնատներում, այդ թվում՝ Պալացցո Պոլիում, Վոլկոնսկայայի վիլլայում և այլուր։ Նրա սրահի մշտական այցելուների թվում էին Կառլ Բրյուլովը, Ալեքսանդր Իվանովը, Բերտել Տորվալդսենը, Վինչենցո Կամուչինին, Ստենդալը և Վալտեր Սքոթը։ Նիկոլայ Գոգոլն իր «Մեռած հոգիների» մեծ մասը գրել է նրա վիլլայում։

Արքայադուստր Վոլկոնսկայան մահացել է թոքաբորբից (հավանաբար այն բանից հետո, երբ իր տաք վերարկուն փողոցում տվել է մի տարեց կնոջ) և թաղվել է Santi Vincenzo e Anastasio a Trevi գերեզմանոցում։ Մարիա Ֆեյրուեդերի կողմից գրված նրա անգլերեն  կենսագրությունը՝ «Ուխտագնաց արքայադուստր. Արքայադուստր Զինաիդա Վոլկոնսկու կյանքը» հրատարակվել է 1998 թվականին։

Անգլերեն թարգմանություններ 

The Dream: A Letter, (story), from ''An Anthology of Russian Women's Writing, 1777-1992, Oxford, 1994.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
Aleksandrovna Volkonskaia papers  at Houghton Library, Harvard University

1792 ծնունդներ
1862 մահեր
Ռուս բանաստեղծուհիներ
Թոքաբորբից մահացածներ
Կին կոմպոզիտորներ
Ռուս օպերային երգչուհիներ
Ռուս գրողներ