Պետրոս Քրիսոլոգոս

Պետրոս Քրիսոլոգոս (, հունարեն՝ Ἅγιος Πέτρος ὁ Χρυσολόγος, Petros Chrysologos, «Պետրոս Ոսկեբերան», մոտ 380 – մոտ 450), Ռավեննայի եպիսկոպոս մոտ 433 թվականից մինչև իր մահը։ Նա հայտնի է որպես «Պարոսների դոկտոր»՝ աստվածաբանորեն հարուստ մտորումների համար։ 

Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու և Արևելյան ուղղափառ եկեղեցու կողմից հռչակվել է որպես սուրբ, իսկ 1729 թվականին Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս XIII-ի կողմից՝  եկեղեցու ուսուցիչ։

Կենսագրություն 
Պետրոսը ծնվել է Իմոլայում, որտեղ Իմոլայի Հռոմի կաթոլիկական թեմի եպիսկոպոս Կոռնելիոսը մկրտել է նրան, կրթել և ձեռնադրել սարկավագ։ Վալենտինիանոս III կայսրի միջնորդությամբ նշանակվել է արքսարկավագ։ Սիքստոս III-ը Պետրոսին նշանակեց Ռավեննայի եպիսկոպոս մոտ 433 թվականին՝ ակնհայտորեն մերժելով այն թեկնածուին, որին ընտրել էին Ռավեննա քաղաքի բնակիչները։ Այդ ժամանակ Ռավեննան Արևմուտքի մայրաքաղաքն էր, և կան ցուցումներ, որ Ռավեննան մինչ այդ պահը զբաղեցնում էր մետրոպոլիտի կոչումը.։

Ավանդական պատմությունը, ինչպես արձանագրված է Հռոմեական գրքում, այն է, որ Սիքստոսը տեսիլք է տեսել Սուրբ Պետրոս Առաքյալի և Սուրբ Ապոլինարիս Ռավեննացու՝ այդ աթոռի առաջին եպիսկոպոսի մասին, որը ցույց է տվել Պետրոսին՝ մի երիտասարդի, Ռավեննայի հաջորդ եպիսկոպոսին։ Երբ Ռավեննայից մի խումբ ժամանեց, այդ թվում՝ Կոռնելիոսը և նրա արքսարկավագ Պետրոսը Իմոլայից, Սիքստոսը ճանաչեց Պետրոսին որպես իր տեսիլքի երիտասարդին և օծեց նրան որպես եպիսկոպոս։

Մարդիկ ճանաչում էին Պետրոս Քրիսոլոգոսին՝ քարոզների ուսուցչին, նրա շատ պարզ և կարճ, բայց ոգեշնչված քարոզների համար, քանի որ նա վախենում էր հոգնեցնել իր լսողներին։ Նրա բարեպաշտությունն ու եռանդը արժանացան համընդհանուր հիացմունքի։ Որպես եպիսկոպոս իր առաջին քարոզի հռետորությունը լսելուց հետո, հռոմեական կայսրուհի Գալլա Պլասիդիան ենթադրաբար տվել է նրան Քրիսոլոգոս ազգանունը, որը նշանակում է «ոսկե բառով»։ Նրա քարոզները պատմականորեն նշանակալից են նրանով, որ բացահայտում են քրիստոնեական կյանքը հինգերորդ դարի Ռավեննայում։ Կայսրի մայրը՝ Գալլա Պլասիդիան, հովանավորել է Պետրոս եպիսկոպոսի բազմաթիվ նախագծեր։

Իր գոյություն ունեցող քարոզներում Պետրոս եպիսկոպոսը հակիրճ բացատրեց աստվածաշնչյան տեքստերը։ Նա նաև դատապարտեց արիոսականությունը և միաբնակությունը՝ որպես հերետիկոսություն, և բացատրեց առաքյալների դավանանքը, մարմնավորման խորհուրդը և այլ թեմաներ։ Նա մի շարք քարոզներ է նվիրել Սուրբ Հովհաննես Մկրտչին և Սուրբ Աստվածածնին։ Պետրոսը քարոզում էր Հաղորդության ամենօրյա ընդունելություն։ Նա հորդորեց իր ունկնդիրներին վստահել Քրիստոսի միջոցով տրված ներմանը։ Նրա փրկված գործերը վկայում են եկեղեցու ավանդական համոզմունքների մասին Մարիամի հավիտենական կուսության, Մեծ պահքի ապաշխարության արժեքի, Քրիստոսի Հաղորդության ներկայության և Սուրբ Պետրոսի ու նրա իրավահաջորդների գերակայության մասին։ Նա կիսում էր եկեղեցու մեկ այլ ուսուցիչ Լևոն Ա Սրբազանի (440-461) վստահությունը։ 

448 թվականին Կոստանդնուպոլսում տեղի ունեցած սինոդը Եվտիքեսին դատապարտեց միաբնակության համար։ Այնուհետև Եվտիքեսը դիմեց Պետրոս Քրիսոլոգոսին, բայց ձախողվեց եպիսկոպոսի աջակցությունը շահելու նրա ջանքերում։ Քաղկեդոնի ժողովի ակտերը (451) պահպանում են սուրբ Պետրոս Քրիսոլոգոսի նամակի տեքստը՝ ի պատասխան Եվտիքեսի. Պետրոսը Եվտիքեսին հորդորում է ընդունել սինոդի որոշումը և հնազանդվել Հռոմի եպիսկոպոսին որպես Սուրբ Պետրոսի իրավահաջորդի։

Ռավեննայի արքեպիսկոպոս Ֆելիքսը ութերորդ դարի սկզբին հավաքեց և պահպանեց իր քարոզներից 176-ը։ Տարբեր հեղինակներ խմբագրել և թարգմանել են նրա քարոզները բազմաթիվ լեզուներով։

Մահ և փառք 
Սուրբ Պետրոսը մահացել է մոտավորապես 450 թվականին կամ դրանից հետո՝ իր ծննդավայր Իմոլա այցելության ժամանակ։ Ավելի հին տեղեկատու գրքերում ասվում է, որ նա մահացել է դեկտեմբերի 2-ին, սակայն իններորդ դարի «Liber Pontificalis Ecclesiae Ravennatis»-ի ավելի թարմ մեկնաբանությունը ցույց է տալիս, որ նա մահացել է հուլիսի 31-ին։  

Երբ 1729 թվականին նա հռչակվեց Եկեղեցու ուսուցիչ, նրա տոնը, որը դեռ ներառված չէր Տրիենտինյան օրացույցում, մտցվեց Ընդհանուր Հռոմեական օրացույցում՝ դեկտեմբերի 4-ին։ 1969-ին նրա տոնը տեղափոխվեց հուլիսի 30-ին, որքան հնարավոր է մոտ նրա մահվան օրվան՝ հուլիսի 31-ին՝ Սուրբ Իգնատիոս Լոյոլացու տոնին։  

Սուրբ Պետրոս Քրիսոլոգոսի ժամանակակից դիմանկարը, որը գտնվել է Ռավեննայի Սան Ջովանի Եվանգելիստա եկեղեցու խճանկարում, պատկերում է նրան արևելյան և արևմտյան կայսերական ընտանիքի անդամների մեջ՝ ցույց տալով նրա արտասովոր ազդեցությունը։

Աշխատություններ 
Թեև նրա երկերից շատերի թարգմանությունները չկան, որոշները սկսել են հայտնվել վերջին տարիներին։ Ներառված են ընտրված քարոզներ, որոնք թարգմանվել են Ուիլյամ Փալարդիի կողմից և տպագրվել են Ամերիկայի Կաթոլիկ Համալսարանի մամուլի կողմից 2014 թվականին, ինչպես նաև 2020 թվականի վերջին հատորը՝ Routledge-ից, որը նաև թարգմանում է նրա մի շարք քարոզներ՝ թարգմանված Դեյվիդ Վինսենթ Մեկոնի կրտսերի կողմից։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
St. Peter Chrysologus
Patron Saints Index: Saint Peter Chrysologus
Saint of the Day: 30 July

Կաթոլիկ եկեղեցի
Հոգևորականներ
Սրբեր
Իտալիայում ծնվածներ
Եկեղեցու ուսուցիչներ