Էնլիլ

Էնլիլ, շումերա-աքքադական քամու, օդի, հողի, փոթորկի աստված; շումերական դիցարանի գլխավոր աստված, բայց հետագայում նաև մեծարվել է աքքադացիների, բաբելոնացիների, ասորիների և հուրիների կողմից։ Էնլիլի պաշտամունքի կենտրոնը գտնվում էր Նիպուր քաղաքում։

Անուն 
Էնլիլի անունը գալիս է շումերական էն (կոչումից (պարոն) + Լիլ (քամի)։ Սա ցույց է տալիս, որ Enlil ընկալվում է որպես քամու մարմնավորում, այլ ոչ թե դրա պատճառը։

Շումերները նումերոլոգիայի համակարգ ունեին, որտեղ որոշակի թվեր սրբազան իմաստ էին կրում։ Այս համակարգի համաձայն Էնլիլը համապատասխանում է 50 թվին։
Բոլոր այս երեք աստվածները մարմնավորել են անշարժ աստղերը գիշերային երկնքում։ Anu նշանակում Երկնային հասարակած ։ Էնլիլը ասոցացվում է Վոլոկոպոսի համաստեղության հետ։

Դիցաբանություն 
Ըստ առասպելների՝ Էնլիլը երկինքն առանձնացրել է երկրից, ստեղծել գյուղատնտեսական գործիքներ, անասնապահության և հողագործության աստվածություններ, մարդկանց հաղորդակից դարձրել մշակույթին։ Ենթադրվում էր նաև, որ Էնլիլը տարերային աղետներ է ուղարկում։ Գիլգամեշի էպոսը Էնլիլին անվանել է մարդկության ոչնչացման համար համաշխարհային ջրհեղեղի նախաձեռնողներից մեկը։

Էնլիլը պատկերված էր նաև որպես նենգ և չար աստվածություն (ըստ երևույթին, որպես տարերքի բնույթ, ուղարկում է բնական աղետներ, ձգտում էր  ջրհեղեղով ոչնչացնել մարդկանց և այլն։ Կինը աստվածուհի Enlil էր։ Լուսնի աստված Հաննայի որդիներից, Նինուրտայի զինվոր։

Պաշտամունք

Անու աստծո պաշտամունքի թուլացմամբ (մոտ մ.թ.ա. XXIV դ.) Էնլիլը դառնում է ազդեցիկ աստված։

Էնլիլի պաշտամունքային կենտրոնը Նիպուրն է։ Տաճարը չի թարգմանվում Էկուր, թարգմանվում է «Լեռնային տուն», որը պաշտամունքի  համաձայն կառուցված է Էնլիլի կողմից և հանդիսանում է երկնքի և երկրի հանդիպման վայր։ Կրոնական հիմնը Ուր Նամիի կառավարման շրջանում, որը մանրամասնորեն նկարագրված է Թումալյան արձանագրությունում։

Ծանոթագրություններ 

Աստվածներ այբբենական կարգով
Գերագույն աստվածներ