Եռաչափ տարածություն

Եռաչափ տարածություն` նյութական աշխարհի երկրաչափական մոդելն է։ Այս տարածքությունը կոչվում է եռաչափ, քանի որ այն ունի երեք միասնական չափեր՝ երկարություն, լայնություն և բարձրություն, այսինքն ՝ եռաչափ տարածությունը նկարագրվում է երեք միավոր ուղղանկյուն վեկտորներով։ Եռաչափ տարածության մասին մարդու պատկերացումը ձևավորվում են դեռ վաղ մանկությունից և այն կապված է մարդու շարժումների կոորդինացիայի հետ։ Զգայարանների միջոով մեզ շրջապատող աշխարհը ընկալելու կարողությունը անվանում են խորության ընկալում։

Վերլուծական երկրաչափության մեջ եռաչափ տարածության յուրաքանչյուր կետը նկարագրվում է երեք մեծությունների՝ կոորդինատների միջոցով։ Տրվում են երեք փոխուղղահայաց կոորդինատային առանցքներ, որոնք հատվում են հաշվարկման սկզբնակետում։ Կետի դիրքը նշվում է այս երեք առանցքների նկատմամբ ունեցած դիրքով՝ թվերի կարգավորված եռյակի միջով։ Այս թվերից յուրաքանչյուրը ցույգ է տալիս համապատասխան առանցքի երկայնքով հաշվարկման սկզբնակետից կետի ունեցած հեռավորությունը։

Կան նաև այլ կոորդինատային համակարգեր, որոնցից առավել հաճախ օգտագործվում են գլանաձև և գնդաձեւ համակարգեր։

Մեկ այլ տեսակետ է տալիս գծային հանրահաշիվը, որտեղ կարևոր դեր է խաղում գծային անկախության հասկացությունը։ Տիեզերքը եռաչափ է, քանի որ տուփի բարձրությունը կախված չէ նրա երկարությունից և լայնությունից։ Գծային հանրահաշվի լեզվով ասած․ տարածությունը եռաչափ է, քանի որ յուրաքանչյուր կետ կարող է տրվել երեք գծայնորեն անկախ վեկտորների միջոցով։ Այս առումով տարածություն-ժամանակ համակարգը քառաչափ է, քանի որ ժամանակ մեջ կետի դիրքը կախված չէ տարածության մեջ նրա ունեցած դիրքից։

Եռաչափ տարածությունն ունի մի քանի հատկություններ, որոնց շնորհիվ այն տարբերում է այլ չափերի տարածություններից։ Օրինակ, նա ամենափոքր չափի տարածությունն է, որի մեջ դուք կարող եք հանգույց կապել պարանի մի կտորից։ Ֆիզիկայի շատ օրենքներ, օրինակ, հակադարձ քառակուսիների շատ օրենքներ կապված են այն բանի հետ, որ մեր տարածությունը եռաչափ է։

Զրոական, միաչափ և երկչափ տարածությունները կարելի է համարել եռաչափ տարածության մասնավոր դեպքեր։ Իսկ եռաչափ տարածությունը կարելի է համարել քառաչափ տարածության մոդելի մի մաս(չորրորդ չափումը երբեմն անվանում են ժամանակ)։

Ծանոթագրություններ 

Երկրաչափություն
Գծային հանրահաշիվ
Տարածություն