Բելիզի կորալյան արգելախութ

Բելիզի արգելախութ, 280 կմ երկարությամբ կորալային խութերի շղթա։ Անցնում է Բելիզի ափերի երկայնքով՝ 13-24 կմ հեռավորության վրա։ Մտնում է Մեսոամերիկյան արգելախութի մեջ, ձգվում 900 կմ երկարությամբ Յուկատան թերակղզու հյուսիսից մինչև Գվատեմալայի ափերը։ Բելիզի կորալային խութերի խումբը Ատլանտյան օվկիանոսում ամենամեծ արգելախութն է, Ավստրալիական Մեծ արգելախութից հետո աշխարհում մեծությամբ երկրորդը։

Զբոսաշրջություն  
Կորալային արգելախութը Բելիզի գլխավոր տեսարժան վայրն է, որտեղ այցելում են տարեկան մինչև 130 հազար զբոսաշրջիկ։ Առգելախութը կարևոր նշանակություն ունի նաև ձկնորսության համար։ Արագելախութի և ցամաքի միջև ընկած հատվածը ավազոտ է, որոշ վայրերում կան կղզիներ՝ ծածկված խիտ մանգրովներով։ Կորալային խութերի տարածքում ջրային ջերմաստիճանը տատանվում է ողջ տարվա ընթացքում` ձմռանը 23-25 °C, իսկ ամռանը` 25-28 °C։

Արևելյան մասում, որտեղ կտրուկ ավելանում է ծովի խորությունը, գոյություն ունեն երեք առանձին օղակղզիներ՝ Տերնեֆ, Գլովերի խութը, Լայթհաուսը։ Լայթհաուսում գործում են դայվինգի կենտրոններ։ Այստեղ է գտնվում հանրահայտ Մեծ երկնագույն անցքը։

Կենսաբազմազանություն
1996 թվականից Բելիզի ափամերձ գոտու էկոհամակարգերը ներառված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ որպես աշխարհի ամենահարուստ էկոհամակարգերից մեկը։ Այստեղ ներկայացված է խութերի էվոլյուցիոն զարգացման գործընթացը։ Տարածքում հանդիպում են ծովային կենդանիների հազվագյուտ տեսակներ, ինչպիսիք են ծովային կրիաներ, լամանտինները և Ամերիկյան կոկորդիլոսը։

Բացի այդ, խութերը փոքր տարածքով բնակեցված են. 
 70 տեսակի կոշտ կորալներ
36 տեսակի փափուկ կորալներ
 500 տեսակ ձկներ
 հարյուրավոր անողնաշարավորների տեսակներ

Ըստ գիտնականների, խութերի միայն 10% -ն է բացահայտվել, 90%-ը դեռ ուսումնասիրման կարիք ունի։

Շրջակա միջավայրի պաշտպանություն 

Բելիզ արգելախութի տարածքը հսկվում է Belize Barrier Reef Reserve System-ի կողմից, ներառում է յոթ ծովային արգելանոցներ, 450 խութեր և երեք օղակղզիներ։

Պահպանվող տարածքների ընդհանուր մակերեսը հասնում է 960 կմ²։ Դրանք ներառում են.
Գլեվերս-Ռիֆ ծովային արգելավայր
Մեծ երկնագույն անցք
Half Moon Caye բնական հուշարձան
Խոլ Չանի ծովային արգելավայր

Չնայած պաշտպանիչ միջոցառումներին, խութերի էկոհամակարգին անընդհատ սպառնում է անվերահսկելի զբոսաշրջության և ձկնորսության պատճառով աղտոտումը և ոչնչացումը։ Վտանգ են ներկայացնում նաև փոթորիկները, գլոբալ տաքացումը և ջրի ջերմաստիճանի բարձրացումը, որի վառ օրինակ է կորալների գունաթափումը։ 1998 թվականից ի վեր ըստ գիտնակաների, վնաս է հասցվել բելիզյան խութերի ավելի քան 40% -ին։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 UNESCO: Резерваты Барьерного Рифа Белиза
 UNEP-WCMC Belize Barrier Reef Reserve System

Կորալային խութեր
Բելիզի աշխարհագրություն
Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կարիբյան ծով
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն