Կայենեյան պղպեղ

Կայենեյան պղպեղ, տաքդեղների ընտանիքին պատկանող Capsicum frutescens տեսակի պղպեղ (թփերով պղպեղ)։ Ըստ մեկ աղբյուրի հոմանիշը Capsicum annuum-ն է (պղպեղ), մյուս տարբերակով կոչվում է Կապսիկում (տաքդեղ)։ Բացի այդ, կայենենյան պղպեղը կարելի է 

համարել Capsicum chinense Jacq (չինական պղպեղ)։ Պղպեղի կծվության աստիճանը մոտավորապես 30.000-50.000 է։

Պտուղներն ունեն ուժեղ կծու համ կապսաիցինի (ալկալոիդ) զգալի քանակության պատճառով (կծվության աստիճանը կախված է պղպեղի տեսակից)։ Պտղի տեսքը բնորոշ է  բանջարեղենային պղպեղներին, սակայն երկարությունը լոբու չափսից կարճ է (1,5 x 0,5 սմ)։

Այս և այլ կծու կարմիր պղպեղներին երբեմն անվանում են  «չիլի պղպեղ»։

Բուսաբանական  նկարագրություն 
Բազմամյա այս թփի բարձրությունը 20-120 սմ է, խնամված հողի մեջ նրանց բարձրությունը հասնում է 3 մետրից ավելի։

Տերևները ձվաձև են, հարթ, կանոնավոր շարքով։

Ծաղիկները հիմնականում սպիտակ են, դեղին կամ մանուշակագույն։

Պտուղը դատարկ միջուկով հատապտղի երկար տեսակն է։ Կեղևի հաստությունը 1-2 միլիմետր է։ Գույնը՝ կանաչ է, դեղին (տեխնիկական աստիճանի ((սպառողական )) հասուն), բաց նարնջագույն, կարմիր և ավելի մութ երանգներով (կենսաբանական հասունացման դեպքում)։

Պատմություն և արտադրում 
Capsicum frutescens տեսակի տաքդեղը Լատինական Ամերիկայում հանդիսանում է հին մշակաբույս։

Կայենեյան պղպեղի հայրենիքը Հարավային Հնդկաստանն է և Ճավա կղզին։

Խոշոր արտադրող երկրներն են՝ ԱՄՆ-ն (Կալիֆոռնիա), Մեքսիկան, Բրազիլիան, Կոլումբիան, Գայանան, Արևմտյան Աֆրիկայի, Վիետնամի, Հնդկաստանի, Ինդոնեզիայի մի շարք շրջաններ։

Պղպեղներ աճեցնում են նաև փակ հողաշերտի մեջ՝ ջերմոցներում, ծաղիկների ծաղկամաններում և  պատշգամբներում, ինչպես սենյակային բույսերը։

Տես նաև 

 Կարմիր պղպեղ

Գրականություն

Ծանոթագրություններ 

Կայենեյան պղպեղ
Հարավային Ամերիկայի բուսական աշխարհ