Իվան Կիրկով

Իվան Կիրկով (, ), բուլղարացի նկարիչ, 20-րդ դարի երկրորդ կեսի և 21-րդ դարի առաջին տարիների գրաֆիկ։ Իվան Կիրկովի՝ աշխատավոր և խանդավառ փորձարարի ստեղծագործական ուղին ձևավորվել է բազմաթիվ ժանրերի և արվեստի տեսակների ոլորտներում արված փորձերից՝ նկարչություն, հաստոցային գրաֆիկա, նկարազարդում, պաստառ, քանդակ, որմնանկարչություն, խճանկար, բեմանկարչություն։

Կենսագրություն 

Իվան Կիրկովը ծնվել է 1932 թվականի հունվարի 1-ին Ասենովգրադում (այն ժամանակ՝ Ստանիմակա)։ 1955 թվականին ավարտել է Սոֆիայի արվեստների ազգային ակադեմիան (մասնագիտացումը՝ գեղանկարչություն)։ Նրա ուսուցիչներն են եղել պրոֆեսորներ Իլյա Պետրովը և Կիրիլ Ցոնևը։ 1957 թվականից սկսել է մասնակցել ցուցահանդեսների՝ ներկայացնելով դիմանկարներ, ժանրային կոմպոզիցիաներ, բնանկար։ 1961 թվականին Սոֆիայում կայացած առաջին երիտասարդական ցուցահանդեսում ներկայացրել է «Ծովի մոտ» գեղանկարչական կոմպոզիցիան (որը հարել է ԽՍՀՄ-ում ի հայտ եկած «կոշտ ոճին»), որը դարձել է Բուլղարիայում սուր հասարակական բանավեճի առիթ։ Այդ ժամանակվանից Կիրկովի անունը տեղի գեղարվեստական բեմում սկսել է ասոցացվել նոնկոնֆորմիզմի հետ։

1965-1967 թվականներին աշխատել է որպես երգիծական թատրոնի բեմանկարիչ։ Հեղինակել է դեկորացիաներ Սավա Դոբրոպլոդնիի, Իվան Վազովի, Շեքսպիրի ստեղծագործությունների հիման վրա բեմադրված ներկայացումների համար։ Որպես բեմադրող նկարիչ աշխատել է 1963 թվականին նկարահանված «Տեսուչը և գիշերը» ֆիլմի վրա։

Հանդես է եկել որպես գրքի դիզայներ. ստեղծել է գրքերի մակետներ՝ Էլին Պելինի, Ռ. Բոսիլեկի, Ցանկո Ցերկովսկու, Իվան Տուրգենևի։ Շատ է զբաղվել նկարազարդմամբ.

[[Պատկեր:Sofia-CentralStation-20070923-02.jpg|thumb|360px|left|Իվան Կիրկով Պաննո Սոֆիայի Կենտրոնական կայարանի տոմսարկղերի սրահում, 1974-1976 թթ. Մետաղապլաստե, 200 մ²]]

Որպես մոնումենտալիստ՝ Կիրկովն ստեղծել է դեկորատիվ և քանդակագործական կոմպոզիցիա Սոֆիայի կենտրոնական երկաթուղային կայարանում, որմնանկարներ առաստաղի վրա և համերգային վարագույր Իվան Վազովի անվան ազգային թատրոնի համար։ 80-ականներին դասավանդել է Սոֆիայի ակադեմիայում։

1959 թվականին պարգևատրվել է Բուլղարիայի նկարիչների միության բրոնզե մեդալով։ Իվան Կիրկովի հետահայաց ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել Սոֆիայի ազգային պատկերասրահում 2004 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին։

Իվան Կիրկովը մահացել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 19-ին բրոնխոգեն կարցինոմայից և թաղվել հայրենիքում՝ Ասենովգրադում։ Նկարչի մահվանից հետո անցկացվել են  բազմաթիվ ցուցահանդեսներով։

 Ծանոթագրություններ 

 Գրականություն 
 
 
 
 

 Արտաքին հղումներ 
 Аудио 7 мин. 20 с. О творчестве Ивана Киркова
 Иван Кирков на ArtPrice 
 «Иван Кирков или да се спасиш в спомена», 2009 / фрагмент фильма, 3 мин. режиссёра Атанаса Кирякова Видео, 14 мин. Ретроспектива Ивана Киркова, 2011 Галерея 8, к первой годовщине со дня смерти художника; с многочисленными комментариями галериста Бориса Стателова''

Բուլղարացի նկարիչներ
Բուլղարացի քանդակագործներ
Քանդակագործներ այբբենական կարգով
Թոքի քաղցկեղից մահացածներ