Էնգելս Կոզլով

Էնգելս Վասիլևիչ Կոզլով (, ), խորհրդային նկարիչ, դիմանկարիչ, ՌԽՖՍՀ ժողովրդական նկարիչ, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ (մինչև 1992 թվականը՝ ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպություն)։

Կենսագրություն 
Էնգելս Կոզլովը ծնվել է 1926 թվականի մարտի 24-ին Կոմիի ԻԽՍՀ Տրոիցկո-Պեչորսկ գյուղում։ 1947-1949 թվականներին սովորել է Յարոսլավլի գեղարվեստի ուսումնարանում, 1949-1950 թվականներին՝ Լենինգրադի գեղարվեստամանկավարժական ուսումնարանում։

1950 թվականին Էնգելս Կոզլովն ընդունվել է Լենինգրադի Ի. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչական ֆակուլտետի առաջին կուրս։ Սովորել է Վիտալի Վալցևի, Իվան Ստեպաշկինի մոտ։ 1956 թվականին ավարտել է ինստիտուտը Յուրի Նեպրինցևի արվեստանոցում նկարչի որակավորման շնորհմամբ։ Ավարտական աշխատանքը եղել է «Կապրի» () նկարը։

Մասնակցել է ցուցահանդեսներին 1956 թվականից։ Ստեղծել է դիմանկարներ, ժանրային և պատմական նկարներ, բնանկարներ, նատյուրմորտներ։ 1957 թվականին դարձել է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։

Էնգելս Կոզլովի ստեղծագործության առաջատար թեման՝ ժամանակակցի կերպարը, մարմնավորում է գտել թեմատիկ նկարի, դիմանկարի և դիմանկար-նկարի ժանրում՝ արտացոլելով նկարչի ձգտումը դեպի հասարակական և քաղաքացիական մեծ հնչողության սյուժեները։ Որպես օրինակ կարող է ծառայել «Տեսաբաններ» խմբային դիմանկարը  (1965), որն ստեղծվել է համահեղինակ նկարիչ Գ․ Սմիրնովայի հետ (Նովոսիբիրսկի արվեստի պետական թանգարանի հավաքածու)։ Կոզլովի ստեղծագործությունների թվում են՝ «Նավանորոգողները», «Կոլտնտեսուհի» (երկուսն էլ 1960), «Շուտով քննություններ են» (1961), «Կոմի աղջիկը» (1962), «Հարազատ հող», «Էլեկտրափականագործ Բ. Բելենկովի դիմանկարը», «Լեռնագործ Ս. Բելյակի դիմանկարը», «Ածխային կոմբայնի մեքենավար Ն. Կալիստրատովի դիմանկարը» (բոլորը՝ 1964), «Տեսաբաններ» (Գալինա Սմիռնովայի հետ համահեղինակությամբ), «Մաշենկա» (երկուսն էլ 1965), «Հաց», «Դեպի հանքագործներ» (երկուսն էլ 1967), «Ճարտարապետի դիմանկարը» (1969), «Խորհրդային Միության հերոս ծովակալ Ն. Մ. Կոլակովի դիմանկարը», «Բրիգադիր-հաստոցապան Վ. Կուրբատովի դիմանկարը» (երկուսն էլ 1971), «Բանասեր Վ. Մալիշևի դիմանկարը», «Ժողովրդական նկարիչ Յու. Նեպրինցևի դիմանկարը» (երկուսն էլ 1972), «Կնոջ դիմանկարը» (1973), «Կիրովի գործարանի բանվոր Կ. Գովորուշինի դիմանկարը» (1976), «Ուսանողուհի Ի Շեպելինայի դիմանկարը», «Կոմպոզիտոր Պ. Չիստելյովի դիմանկարը» (երկուսն էլ 1977), «Զորակոչ» (1980) նկարները և այլն։

Նկարչի ոճին հատուկ է լայն ընդհանրացված նկարելաձևը, մանրուքների խոշորացումը։ Նկարչությունը կառուցվում է հնչեղ լուսաստվերային հակադրությունների վրա։ Կոլորիտը հագեցած է, կապտականաչ և դեղին-շագանակագույն երանգների համադրությունների գերակշռությամբ.

Էնգելս Կոզլովի ստեղծագործության մեջ զգալի տեղ է զբաղեցրել Հյուսիսի արդյունաբերական յուրացման թեման։ Հարուստ էտյուդային նյութ, որը բերվել է բազմաթիվ այցելություններից  Ուխտայի նավթագործներին (1961-1963), Ինտայի հանքափորներին (1961-1963, 1964, 1966, 1987-1989), դեպի Պեչորա (1965, 1968, 1969), դեպի Ուսինսկի նավթարդյունաբերողները (1971, 1973), դարձել է այն ստեղծագործությունների հիմքը, որոնք արվեստագետին հռչակ են բերել։ Դրանք հիմնականում «Հանքափորների մոտ» (1967), «Սև ոսկի» (1969), «Պեչորայի ափին», «Буровики на Колве» (երկուսն էլ 1971), «Հերթափոխն սկսվում է», «Պեչորայի նավթագործները» (երկուսն էլ 1975)։

Էնգելս Կոզլովը եղել է ՌԽՖՍՀ նկարիչների II, III, IV, V համագումարների (1968, 1971, 1975, 1981), ԽՍՀՄ նկարիչների V և VI համագումարների (1977, 1982) պատվիրակ, բազմիցս ընտրվել է ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի բաժնի վարչության անդամ։

1978 թվականին Էնգելս Կոզլովին շնորհվել է ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարչի պատվավոր կոչում, 1987 թվականին՝ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական նկարչի կոչում։

Կինը՝ Գալինա Սմիրնովան (1929-2015), եղել է նկարիչ, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ։ 

Մահացել է 2007 թվականի նոյեմբերի 20-ին Սանկտ Պետերբուրգում կյանքի 82-րդ տարում։ 

Է. Կոզլովի ստեղծագործությունները պահվում են Ռուսական պետական թանգարանում, բազմաթիվ թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում, Ճապոնիայում, Չինաստանում, ԱՄՆ-ում, Կորեայում, Հոլանդիայում, Շվեյցարիայում, Իտալիայում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում և այլ երկրներում։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 1917—1957. Выставка произведений ленинградских художников. Каталог. — Л.: Ленинградский художник, 1958. — С.17.
 Всесоюзная художественная выставка, посвящённая 40-летию Великой Октябрьской социалистической революции. Каталог. — М.: Советский художник, 1957. — С.35.
 Советская Россия. Республиканская художественная выставка. Каталог. — М.: Министерство культуры РСФСР, 1960. — С.41.
 Выставка произведений ленинградских художников 1960 года. Каталог. — Л.: Художник РСФСР, 1961. — С.20.
 Выставка произведений ленинградских художников 1961 года. Каталог. — Л.: Художник РСФСР, 1964. — С.21.
 Осенняя выставка произведений ленинградских художников 1962 года. Каталог. — Л.: Художник РСФСР, 1962. — С.14.
 Ленинград. Зональная выставка. Л.: Художник РСФСР, 1965. — С.25.
 Буткевич О. От находок к открытиям. Заметки с выставки «Ленинград» // Советская культура, 1964, 26 декабря.
 Кривенко И. «Ленинград» (раздел живописи) // Художник. 1965, № 3. — С. 27—36.
 Каталог весенней выставки произведений ленинградских художников 1965 года. Л.: Художник РСФСР, 1970. — С.16.
 Советская Россия. Вторая Республиканская художественная выставка. Каталог. — М.: Советский художник, 1965. — С.21.
 Старостин Г. Художники советуются со зрителем. // Смена, 1965, 8 декабря.
 Третья Республиканская художественная выставка «Советская Россия». Каталог. М.: МК РСФСР, 1967. — C.31.
 Осенняя выставка произведений ленинградских художников. 1968 года. Каталог. — Л.: Художник РСФСР, 1971. — С.9.
 Козлов Э. Бригадир станочников В. Курбатов. // С выставки «Наш современник» // Вечерний Ленинград, 1971, 2 апреля.
 Осенняя традиционная. // Ленинградская правда, 1971, 11 декабря.
 Богданов А. Ярче показывать жизнь. // Вечерний Ленинград, 1971, 21 декабря.
 Вьюнова И. Мерой времени. // Ленинградская правда, 1971, 31 декабря.
 Плотников В. И., Борисова А. А. Выставка произведений Энгельса Козлова. Живопись. Каталог. — Сыктывкар: 1969.
 Шишло Б. Что вдохновляло художников. Размышления в связи с осенней выставкой. // Смена, 1971, 7 января.
 Наш современник. Каталог выставки произведений ленинградских художников 1971 года. — Л.: Художник РСФСР, 1972. — С.12.
 Богданов А. О нашем современнике. // Вечерний Ленинград, 1971, 5 апреля.
 Наш современник. Вторая выставка произведений ленинградских художников 1972 года. — Л.: Художник РСФСР, 1973. — С.7.
 Колесова О. Широка страна моя … Творческий отчёт ленинградских художников, посвящённый 50-летию образования СССР. // Ленинградская правда, 1972, 23 сентября.
 Богданов А. Славя страну труда. // Вечерний Ленинград, 1972, 10 октября.
 По Родной стране. Выставка произведений ленинградских художников. Каталог. — Л.: Художник РСФСР, 1974. — С.14.
 Арбузов Г. С мыслью о родине. // Ленинградская правда, 1972, 10 октября.
 Наш современник. Третья выставка произведений ленинградских художников 1973 года. — Л.: Художник РСФСР, 1974. — С.9.
 Богданов А. Ярче, но и глубже. // Вечерний Ленинград, 1973, 25 декабря.
 Советская Россия. Пятая республиканская выставка. — М.: Советский художник, 1975. — С.21.
 Вишняков Б. Девиз: Наш современник. Заметки с V Республиканской выставки «Советская Россия». // Правда, 1975, 7 декабря.
 Аникушин М. Создавать произведения, созвучные эпохе. // Ленинградская правда, 1976, 9 января.
 Наш современник. Зональная выставка произведений ленинградских художников 1975 года. Каталог. — Л.: Художник РСФСР, 1980. — С.16.
 Губарев А. На полотнах — человек труда. Выставка «Наш современник». // Ленинградский рабочий, 1975, 11 октября.
 Богданов А. О людях труда. // Вечерний Ленинград, 1975, 3 ноября.
 Энгельс Васильевич Козлов. Выставка произведений. Каталог. — Л.: Художник РСФСР, 1976.
 Портрет современника. Пятая выставка произведений ленинградских художников 1976 года. Каталог. — Л.: Художник РСФСР, 1983. — С.11.
 Каталог произведений художников Российской Федерации, переданных в дар музеям, организациям культуры, народным галереям промышленных предприятий и сельскохозяйственных районов (1971—1975 гг.). — М.: СХ РСФСР, 1976. — С.28.
 Изобразительное искусство Ленинграда. Каталог выставки. — Л.: Художник РСФСР, 1976. — С.20.
 Выставка произведений ленинградских художников, посвящённая 60-летию Великого Октября. — Л.: Художник РСФСР, 1982. — С.15.
 60 лет Великого Октября. Республиканская выставка произведений художников РСФСР. — М.: Советский художник, 1977. — С.17.
 Справочник членов Союза художников СССР. Том 1. — М.: Советский художник, 1979. — С.517.
 Зональная выставка произведений ленинградских художников 1980 года. Каталог. — Л.: Художник РСФСР, 1983. — С.15.
 Леняшин В. Поиски художественной правды // Художник. 1981, № 1. — С. 8—17.
 Левандовский С. Живопись на Ленинградской зональной // Искусство. 1981, № 2. — С.60.
 Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР. -Л.: Художник РСФСР, 1987. — С.59.
 Peinture Russe. Catalogue. — Paris: Drouot Richelieu, 18 Fevrier, 1991. — p. 7,45-47.
 Peinture Russe. Catalogue. — Paris: Drouot Richelieu, 24 Septembre 1991. — p. 108.
 РУССКИЕ ХУДОЖНИКИ peinture russe : catalogue / ARCOLE / Etude Gros-Delettrez. — Paris: Drouot Richelieu, 26 Avril, 1991. — INDEX 250—251.
 ECOLE DE SAINT-PETERSBOURG : catalogue / ARCOLE / Etude Gros-Delettrez. — Paris: Drouot Richelieu, 13 Mars, 1992. — INDEX 64 à 66.
 Связь времен. 1932—1997. Художники — члены Санкт-Петербургского Союза художников России. Каталог выставки. — Санкт-Петербург: ЦВЗ «Манеж», 1997. — С.289.
 Vern G. Swanson. Soviet Impressionism. — Woodbridge, England: Antique Collectors' Club, 2001. — pp. 148, 152, 273, 274.
 Художник Энгельс Васильевич Козлов. — Сыктывкар: Национальная галерея Республики Коми, 2006.
 Иванов С. В. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа. — Санкт-Петербург: НП-Принт, 2007. — С.9,16,20,361,390,393—407,443. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.
 Глацкова М. А. Портреты современников Энгельса Васильевича Козлова. — Санкт-Петербург: Журнал «Петербургский художник» № 2(15), 2010. — С.37.

Արտաքին հղումներ 
 Энгельс Козлов. Биография и творчество
 Бахтияров Р. А. Трудная дорога правды. О творческом пути Энгельса Козлова (1926—2007)
 Козлов Энгельс Васильевич на сайте «Неизвестный соцреализм. Поиски и открытия»
 Ленинградская школа живописи. Очерк истории.
 Рогов М. А. «Теоретики». Этюд по иконографии позднего «сурового стиля» // Художественный музей, Новосибирский государственный художественный музей, 2018, 4(34) — С.2.

Խորհրդային նկարիչներ
Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ
20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ
Ռուս դիմանկարիչներ
ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչներ