Երջանկության համաշխարհային զեկույց

Երջանկության համաշխարհային զեկույց (), ՄԱԿ-ի Կայուն զարգացման լուծումների որոնման հանձնաժողովի () կողմից հրապարակվող ամենամյա զեկույց։

2011 թվականի հուլիսին ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեան բանաձև է ընդունել, որը ՄԱԿ-ի անդամ երկրներին կոչ է անում գնահատել իրենց ժողովրդի երջանկությունը և այն օգտագործել որպես կողմնորոշիչ պետության քաղաքականության մեջ։ Դրան հաջորդել է 2012 թվականի ապրիլի 2-ին կայացած ՄԱԿ-ի «Երջանկություն և բարեկեցություն։ Նոր տնտեսական պարադիգմայի սահմանում» բարձր մակարդակի առաջին նիստը, որը վարել է Բութանի վարչապետ Ջիգմե Թինլեյը։ Բութանն աշխարհում առաջին և առայժմ միակ երկիրն է, որը պաշտոնապես ընդունել է համախառն ազգային երջանկությունը (ՀԱԵ) համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) փոխարեն՝ որպես զարգացման հիմնական ցուցանիշ։

Երջանկության առաջին համաշխարհային զեկույցը հրապարակվել է 2012 թվականի ապրիլի 1-ին՝ որպես հանդիպման հիմնարար տեքստ։ Այն միջազգային հանրության ուշադրությունը գրավել է որպես աշխարհում երջանկության առաջին համընդհանուր հետազոտություն։ Զեկույցում շարադրվել են համաշխարհային երջանկության սկզբունքները, երջանկության և աղքատության պատճառները, ինչպես նաև թեմատիկ հետազոտություններում լուսաբանված հետևանքները։ 2013 թվականի սեպտեմբերին երջանկության երկրորդ համաշխարհային զեկույցում առաջարկվել է առաջին միջազգային տեսությունը, և այդ պահից ի վեր՝ զեկույցը հրապարակվում է ամեն տարի։ Զեկույցում օգտագործվում են Գելապի ինստիտուտի հարցումների տվյալները։ Զեկույցները կարելի է տեսնել «World Happiness Report» կայքէջում։

2018, 2019, 2020 թվականներին վարկանիշում առաջին տեղն զբաղեցրել է Ֆինլանդիան։

Երկրների վարկանիշ 
Ազգային երջանկության գնահատման համար օգտագործվում է 6 գործոն՝ մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ, սոցիալական աջակցություն, կյանքի միջին տևողություն, քաղաքացիների ազատությունն ինքնուրույն կենսականորեն կարևոր որոշումներ կայացնելու, առատաձեռնությունն ու վերաբերմունքը կոռուպցիայի նկատմամբ։ Յուրաքանչյուր գործոն գնահատվում է 10 բալանոց սանդղակով։ Յուրաքանչյուր երկիր նույնպես համեմատվում է հիպոթետիկ երկրի հետ, որը կոչվում է «Հակաուտոպիա»։ Հակաուտոպիան ներկայացնում է ամենացածր ազգային միջին արժեքները յուրաքանչյուր առանցքային փոփոխականի համար և մնացորդային սխալի հետ օգտագործվում որպես ռեգրեսիայի էտալոն։

2017

2018

2020 
2020 թվականի զեկույցում երրորդ անգամ անընդմեջ առավել երջանիկ երկիր է ճանաչվել Ֆինլանդիան։ Վարկանիշում հաջորդ տեղերը զբաղեցրել են Դանիան, Շվեյցարիան, Իսլանդիան և Նորվեգիան։ Միացյալ Նահանգներն զբաղեցրել է 11-րդ տեղը, Ռուսաստանը՝ 73-րդ, Հայաստանը՝ 116-րդ։ Վերջին տեղում Աֆղանստանն էր։ Ընդհանուր առմամբ՝ վարկանիշում 156 երկիր է եղել։

Տես նաև 
 Համախառն ներքին երջանկություն

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 «World Happiness Report»-ի պաշտոնական էջ
 Sustainable Development Solutions Network
 Տեղեկապատկեր

Երջանկություն
Կայուն զարգացում
Կյանքի որակ
Երկրների ցանկեր
ՄԱԿ
Վարկանիշներ
Թոփ ցանկեր