Մադլեն Բրես

Մադլեն Բրես (, ծննդյամբ՝ Ժեբլեն (Gebelin); ), ֆրանսիացի բժիշկ, առաջին ֆրանսուհին է,  որը ստացել է բժշկական գիտությունների դոկտորի կոչում։

Կենսագրություն 
Ծնվել է վարպետ-սայլապան Ժեբլենի ընտանիքում։ Հոր ազդեցությամբ, որը հրավիրվել էր աշխատանքի Նիմ քաղաքի  հիվանդանոցում, 8 տարեկան հասակում աղջիկն ունեցել է հակում  բժշկության հանդեպ։ Բուժակությամբ զբաղվող մի միանձնուհի Մադլենին համակրանքով է վերաբերվել և տվել է նրան այնպիսի  պարզ հանձնարարություններ, ինչպիսիք էին պատրաստել բուսական թուրմեր և լոսյոններ։

Այդ ժամանակների սովորության համաձայն՝ Մադլենին ամուսնացրել են շատ վաղ տարիքում՝ տասնհինգ տարեկան հասակում. նա ստացել է Բրես ազգանունը։

1866 թվականին մադամ Բրեսը դիմել է Փարիզի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի դեկան Չարլզ Ադոլֆ Վյուրցին խնդրանքով՝  թույլ տալ սովորել այդ ֆակուլտետում։ Նա համաձայնել է այն պայմանով, որ Բրեսը կստանա  բակալավրի աստիճան, ինչը նրան հաջողվել է  երեք տարի անց։ Դիպլոմ ստանալու համար պահանջվել է ամուսնու համաձայնությունը, քանի որ այդ ժամանակվա Ֆրանսիայի օրենքներով ամուսնացած կանանց  իրավունքները սահմանափակ էին։

Նրա ընդունելությունը բժշկական ֆակուլտետում բացառիկ իրադարձություն էր, դրա իրականացման համար նրան անհրաժեշտ է եղել կայսրուհի Եվգենյայի և ժողովրդական լուսավորության նախարար Վիկտոր Դյուրյուի աջակցությունը։

Ֆրանս-պրուսական պատերազմի (1870-1871) ժամանակ, լինելով այրի և երեք երեխաների մայր, Մադլեն Բրեսը աշխատել է  Սալպետրիերի հիվանդանոցում՝ որպես ինտերնատուրայի ուսանող։ 1875 թվականի հունիսի 3-ին, 33 տարեկան հասակում, գերազանց գնահատականներով ստացել է բժշկական գիտությունների դոկտորի դիպլոմը՝ պաշտպանելով  Շ.Ա.Վյուրցի ղեկավարությամբ կրծքով կերակրման վերաբերյալ իր գիտական աշխատությունը։ Ատենախոսությունը հաստատել է մայր-երեխա փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև կրտսեր հասակի երեխաների հիգիենայի  ոլորտում նրա մասնագիտանալու ձգտումը։ Մադլեն Բրեսը առաջին կինը չէր, որը բժշկական աստիճան է ունեցել Ֆրանսիայում, նրանից հինգ տարի առաջ էր անգլիացի Էլիզաբեթ Գարեթ Անդերսոնը (1870), սակայն նա է դարձել առաջին դիպլոմ ստացած ֆրանսուհի բժիշկը։

Իր կարիերայի ընթացքում Մադլեն Բրեսը զբաղեցրել է հիգիենայի պրոֆեսորի պաշտոնը և դասավանդել է հատկապես Փարիզի մանկապարտեզների վարիչներին։ Նա ղեկավարել է «Կնոջ և երեխայի հիգիենան» ամսագիրը և հեղինակ է  երեխաների խնամքի վերաբերյալ մի շարք գրքերի։ Ներքին գործերի նախարարի հանձնարարությամբ նա մեկնել է Շվեյցարիա՝  մսուր-մանկապարտեզների կազմակերպումն ու գործունեությունն ուսումնասիրելու համար։ 1893 թվականի մայիսի 28-ին Բատինյոլ թաղամասի Նոլե փողոցում Թեոֆիլ Ռուսելը բացել է Փարիզի առաջին մսուր-մանկապարտեզը։

Մադլեն Բրեսը մահացել է 79 տարեկան հասակում աղքատության մեջ։

Աշխատանքներ և հրապարակումներ 
 De la mamelle et de l’allaitement. imp. E. Martinet, 1875. Texte intégral
 L’Allaitement artificiel et le biberon, G. Masson (Paris), in-8°, 77 p. et pl., 1877.

Հիշողություն 
Մադլեն Բրեսի անունն են կրում  մի քանի դպրոցներ և մսուր-մանկապարտեզներ Մոնպելիեում, աշխարհագրական օբյեկտներ Պերպինյանում և Պլեզիրում, Արժանտյոյում գտնվող հիվանդանոցային կենտրոնի տաղավարը (Վալ դը Ուազ բաժանմունքում), որը բացվել է 2013 թվականին։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Portraits de médecins : Madeleine Brès
 Madeleine Brès
 " Mme Brès (née Madeleine Gebelin) " in: Dictionnaire national des contemporains : contenant les notices des membres de l’Institut de France, du gouvernement et du parlement français, de l’Académie de médecine,Tome 4, sous la dir. de C.-E. Curinier, Office général d'éd. de librairie et d’impr. (Paris), 1899—1919
 Un très beau portrait de Madeleine Brès dans le livre Femmes d’exception en Languedoc-Roussillon de Hubert Delobette, Le Papillon Rouge Éditeur, 2010. 
 Jean-Louis Debré. Les oubliés de la République, Fayard (Paris) 2008, 320 pages, Extrait en ligne
 Briquez, Cécile Lambert. Féminisation de la médecine de 1875 à 1945 Diss. 2012.

Արտաքին հղումներ 
Madeleine BRÈS née GEBELIN
Madeleine Brès

 
Նոյեմբերի 25 ծնունդներ
Ֆրանսիայում ծնվածներ
Ֆրանսիայում մահացածներ
Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Գիտնականներ այբբենական կարգով
Ֆրանսիացի բժիշկներ
Կին գիտնականներ
Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ