Ալան Լեդ

Ալան Ուոլբրիջ Լեդ (, ), ամերիկացի դերասան։

Կենսագրություն 
Ալան Լեդը ծնվել է Արկանզաս նահանգի Հոթ Սփրինգս քաղաքում՝ Ալան Լեդ ավագի և Ինի Ռեյլի Լեդի ընտանիքում։ Հայրը մահացել է, երբ տղան չորս տարեկան էր, և մայրը տեղափոխվել է Օկլահոմա Սիթի քաղաք, որտեղ ամուսնացել է Ջիմ Բիվերսի հետ։ Այնուհետև ընտանիքը կրկին տեղափոխվել է Կալիֆոռնիա։ 162 սմ հասակի համար դպրոցում ստացել է Թինի (այսինքն՝ «փոքրիկ») մականունը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո բացել է խորտկարան։ Warner Bros. ստուդիայում աշխատել է որպես ատաղձագործ։ Կարճ ժամանակ սովորել է «Universal Pictures» ստուդիայում։ Հեռանալով ստուդիայից՝ աշխատանք է գտել ռադիոյում։ 1936 թվականին ամուսնացել է Մարջորի Ջեյն Հարոլդի հետ, որի հետ ծանոթացել էր դեռևս դպրոցում։

Լեդը կինոկարիերան սկսել է էպիզոդիկ դերերով, այդ թվում հայտնվել է նաև «Քաղաքացի Քեյնը» ֆիլմում։ Այդ ժամանակ հանկարծակի մահացել է նրա խորթ հայրը, այնուհետև մայրը ինքնասպանություն է գործել։

1942 թվականին ամուսնացել է Սյու Քերոլի հետ, որը նրա գործակալն էր։ Հենց Քերոլն էր «Զենք վարձույթի համար» նուար ֆիլմում նրա համար դեր գտել, որից հետո Լեդը ճանաչում է ստացել։

Այն յոթ ֆիլմերից առաջինն էր, որտեղ Լեդը խաղացել էր Վերոնիկա Լեյկի հետ միասին։ Զինված ուժերում կարճ ծառայությունը չի նվազեցրել նրա հանրաճանաչությունը, չնայած նրան, որ 1940-ական թվականներին նրա մասնակցությամբ ոչ մի ֆիլմ այնքան հաջող չէր, որքան «Զենք վարձույթի համար» ֆիլմը։ 1948 թվականին Լեդը կազմակերպել է սեփական պրոդյուսերական «Տուփ 13» ընկերությունը։ Նրա դերերից առավել հայտնի է 1953 թվականի «Շեյն» արևմտյան ֆիլմում խաղացած հրաձիգի դերը։ 

Հարբեցողությունը և դեպրեսիան, որից տառապել է նրա մայրը, ազդել են դերասանի կարիերայի և անձնական կյանքի վատթարանալու վրա։ 1964 թվականին նա մահացած է հայտնաբերվել Փալմ Սփրինգս քաղաքում։ Մահվան պատճառը ալկոհոլի և ցավազրկող դեղերի գերբարձր դոզան է եղել։ Նա թաղվել է Կալիֆոռնիա նահանգի Գլենդել քաղաքի Ֆորեստ Լաուն գերեզմանատանը։

Առաջին ամուսնությունից Լեդի որդին՝ Ալան Լեդ կրտսերը, դարձել է կինոպրոդյուսեր։ Երկրորդ ամուսնությունից նա ունեցել է երկու երեխա՝ դուստրը՝ Ալանին և որդին՝ Դեյվիդը։

Լեդի պատվին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում աստղ է տեղադրվել։ 1995 թվականին Փալմ Սփրինգսի աստղերի ծառուղում նրան նվիրել են Ոսկե արմավենու աստղ։

Ընտրված ֆիլմագրություն

Դերասան 
 1937՝ Ծովում խորտակվածները/ Souls at Sea՝ նավաստի (տիտրերում չկա)
 1941՝ Քաղաքացի Քեյնը / Citizen Kane՝ լրագրող, ծխող խողովակ
 1941՝ Նրանք հանդիպել են Բոմբեյում / They Met in Bombay՝ բրիտանացի զինվոր
 1942՝ Ժաննա Փարիզեցի / Joan of Paris՝ Երեխա
 1942՝ Զենք վարձույթի համար / This Gun for Hire՝ Ֆիլիպ Ռեյվեն
 1942՝ Ապակե բանալի / The Glass Key՝ Էդ Բոմոն
 1946]]՝ Սպիտակ գեորգենի / The Blue Dahlia՝ Ջոնի Մորիսոն / «Ջիմի Մուր»
 1947՝ Կալկուտա / Calcutta՝ Նիլ Գորդոն
 1947՝ Իմ սիրած թխահեր կինը / My Favorite Brunette՝ Սեմ Մաքլաուդ
 1949՝ Մեծն Գեթսբի / The Great Gatsby՝ Ջեյ Գեթսբի
 1949՝ Չիկագոյի սահմանը / Chicago Deadline՝ Էդ Ադամս
 1951՝ Վտանգավոր ժամադրություն / Appointment with Danger՝ Էլ Գոդարդ
 1953՝ Շեյն / Shane՝ Շեյն
 1959՝ Մարդը ցանցում / The Man in the Net՝ Ջոն Հեմիլթոն
 1982՝ Մահացածները վերմակ չեն կրում / Dead Men Don’t Wear Plaid

Պրոդյուսեր 

 1954՝ Թմբուկի կռիվը / Drum Beat
 1955՝ Դժոխքը Ֆրիսկո ծոցում / Hell on Frisco Bay
 1956՝ Սանտյագո / Santiago
 1956՝ Գիշերվա ճիչը / A Cry in the Night
 1957՝ Մեծ երկիր / The Big Land
 1959՝ Մարդը ցանցում / The Man in the Net
 1959՝ Կորած կանանց կղզին / Island of Lost Women
 1960` Անտառային երկրի թնդանոթները / Guns of the Timberland
 1960` Բոլոր երիտասարդները / All the Young Men
 1962` 13 Արևմտյան փողոց / 13 West Street

Ծանոթագրություններ 

Together We Served

Սեպտեմբերի 3 ծնունդներ
1913 ծնունդներ
Հունվարի 29 մահեր
1964 մահեր
20-րդ դարի դերասաններ
Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Ամերիկացի դերասաններ
Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ
Ամերիկացի կինոդերասաններ
Հնչյունավորողներ
Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Ամերիկացի հնչյունավորողներ
Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Ինքնասպաններ