Խաղաղության և մարդկության անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործություն

Խաղաղության և մարդկության անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործություն, հասկացություն միջազգային իրավունքում, որը բնութագրվում է որպես ագրեսիվ պատերազմի պլանավորում, սանձազերծում և վարում՝ խախտելով միջազգային համաձայնությունները կամ պայմանավորվածությունները, ինչպես նաև հանրորեն վտանգավոր արարքներ, որոնք անմիջականորեն ոտնձգություն են պետությունների խաղաղ գոյակցությունն ու զարգացումն ապահովող հարաբերությունների, ինչպես նաև ընդհանրապես մարդկության անվտանգության դեմ։ Նման հանցագործությունների հասկացությունը վաղուց է հայտնի. Հին Ռուսիայի և Բյուզանդիայի միջև կնքված պայմանագրերում նշվում էր մեկ պետության տարածքում մյուսի հպատակների կողմից հանցագործությունների կատարման պատասխանատվությունը։ Սակայն միայն 20-րդ դարում՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից և միջազգային ռազմական տրիբունալների ստեղծումից հետո, սկսել է քրեական պատասխանատվություն նշանակվել այդ տեսակի հանցագործությունների համար։

Նման հանցագործությունների համար պատասխանատվության մասին նորմերի իրավական աղբյուր են հանդիսանում միջազգային նորմատիվ իրավական ակտերում (կանոնադրություններում, կոնվենցիաներում, արձանագրություններում, համաձայնագրերում, պայմանագրերում և այլն) պարունակվող միջազգային իրավունքի նորմերը։

Հանցագործության այս կատեգորիայի ոտնձգության օբյեկտ են հանդիսանում հասարակական հարաբերությունները, որոնք ապահովում են միջազգային խաղաղությունը, մարդկության անվտանգությունը և պետությունների խաղաղ գոյակցությունը։

Այդ հանցագործությունների օբյեկտիվ կողմը գրեթե միշտ արտահայտվում է արարքի՝ որպես միակ պարտադիր հատկանիշի առկայության մեջ։ Նման հանցագործությունների կազմերը, բացի ցեղասպանությունից և էկոցիդից, ձևական են, այլ կերպ ասած՝ հետևանքների առաջացում չի պահանջվում մեղավոր անձին պատասխանատվության ենթարկելու համար։

Սուբյեկտը 16 տարին լրացած անձն է, բացառությամբ անչափահասի նկատմամբ կատարված վարձկանության, ինչի դեպքում անձի տարիքը բարձրանում է մինչև 18 տարեկանը։

Հայաստան 
Հայաստանում խաղաղության և մարդկության անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործություններն ամրագրված են ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 13-րդ բաժնում (գլուխ 33)։ Ըստ քրեական օրենսգրքի՝ խաղաղության դեմ ուղղված հանցագործություն են համարվում արտաքսումը, ապօրինաբար կալանքի տակ պահելը, ստրկացնելը, առանց դատի զանգվածային և պարբերական մահապատիժներ կիրառելը, մարդկանց առևանգելը, ինչին հետևում է նրանց անհետանալը, խոշտանգելը կամ դաժան գործողությունները, որոնք կատարվում են ըստ քաղաքացիական բնակչության ռասայական, ազգային, էթնիկական պատկանելության, քաղաքական հայացքների և դավանանքի։

Տես նաև 
 Մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություն
 Ագրեսիա (քաղաքականություն)

Գրականություն 
 Уголовное право: Часть Общая. Часть Особенная: Учебник / Под общ. ред. проф. Л. Д. Гаухмана, проф. Л. М. Колодкина и проф. С. В. Максимова. — М.: Юриспруденция, 1999. — 784 с.
 Уголовное право России. Части Общая и Особенная : Учебник / М. П. Журавлев, А. В. Наумов и др. / Под ред. А. И. Рарога. — М.: ТК Велби, Проспект, 2004. — 696 с. ISBN 5-98032-591-3.
 Курс уголовного права. Том 5. Особенная часть / Под ред. Г. Н. Борзенкова, В. С. Комиссарова. — М.: ИКД «Зерцало-М», 2002. — 426 с.
 Блищенко И. П., Фисенко И. В. Международный уголовный суд. — М.: Юнити, 1994. — 240 с. ISBN 5-85171-041-1
Дмитриева Г. К. Мораль и международное право. — М.: Международные отношения, 1991. — 168 с.
 Кочои С. М. Комментарий к Уголовному кодексу Российской Федерации. — М.: Волтерс Клувер, 2011—897 с. ISBN 978-5-466-00597-4

Ծանոթագրություններ 

Խաղաղություն
Միջազգային քրեական իրավունք
Միջազգային իրավունք
Պատերազմի օրենքներ
Ռազմական հանցագործություններ
Միջազգային մարդասիրական իրավունք
Քրեական իրավունք
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ