Մարգարեթ Ջիլիս

Մարգարեթ Ջիլիս (), Լոնդոնում ծնված շոտլանդացի նկարչուհի, որը հայտնի է իր մանրանկարներով  ու ջրաներկով արված նկարներով։

Կենսագրություն
Մարգարեթ Ջիլիսը շոտլանդացի վաճառական Վիլյամ Ջիլիսի ու իր կնոջ՝ Շարլոտ Հեստեր Բոնորի երկրորդ  դուստրն էր։ 8 տարեկանում մորը կորցնելուց հետո նա և  իր ավագ քույրը` Մերին (1800-1870թթ.) հայտնվել են իրենց հորեղբոր՝ լորդ Ադամ Ջիլիսի խնամակալության տակ, քանի որ իրենց հայրը գտնվում էր ֆինանսական դժվարությունների մեջ։ Հորեղբայրը նրանց կրթություն է տվել, այնուհետև ներկայացրել Էդինբուրգի հասարակությանը։

Մինչ քսան տարեկան դառնալը Ջիլիսը որոշել է վաստակել իր սեփական  ապրուստը և քրոջ հետ վերադարձել Լոնդոնում գտնվող իր հայրական տուն։ Մերի Ջիլիսը դարձել է գրող, իսկ Մարգարետը՝ պրոֆեսիոնալ նկարչի ուղղությունն է ընտրել։ Նա մանրանկարչութան դասեր է ստացել Ֆրեդրիկ Կրուիքշանկից և հեղինակություն ձեռք բերել։ Կրուիքշանկի ոճը հիմնված էր Էնդրյու Ռոբերտսոնի մանրանկարչության վրա։

1830-ականների սկզբին բժիշկ, ունիտարիստ և Լոնդոնում գտնվող աղքատների առողջության բարելավման ռահվիրա Սաուդվուդ Սմիթը բաժանվել է իր երկրորդ կնոջից և գնացել ապրելու Ջիլիսի և նրա քույր Մերիի հետ։ 1844 թվականից Սմիթը և Ջիլիսը միասին ապրում էին Լոնդոնի Հայգեյթ թաղամասում։ Սմիթը, ձեռնադրված ունիտարիստ մի քահանա և Ջիլիսը մեկ այլ խմբի հետ համագործակցում էին «Ամենամսյա շտեմարան» () պարբերականի հետ. Մարի Ջիլիսը 1836 թվականից զբաղվում էր դրա խմբագրությամբ։ 1842 թվականին Մարգարետ Ջիլիսը նկարազարդել է Սմիթի՝ որպես ականների տեսուչ առաջին զեկույցը։

Մոտավորապես 1850 թվականին Ջիլիսը բնակվում էր Փերսի փողոցի 36 տանը։ 1851 թվականին մեկ տարով մեկնել է Փարիզ, որտեղ աշխատել է Հենդրիկ և Արի Շեֆերների արվեստանոցում, իսկ Անգլիա վերադառնաով ցուցադրել յուղաներկով արված  մի քանի դիմանկարներ։ Այնուհետև նա կենտրոնացել է  ջրաներկով նկարչության վրա` ընտրելով ծանոթ, ռոմանտիկ կամ սենտիմենտալ թեմաներ, որոնցով նա առավել հայտնի է։ 1856 թվականին միացել է կին նկարիչների ընկերությանը։ 1854 թվականին փողի կարիք ունենալով նրանք տեղափոխվել են Վեյբրիջի մոտակայք և 1861 թվականին Սմիթը  մահացել է։

Ջիլիսը երկար տարիներ ապրել է Լոնդոնի հյուսիսում գտվող Համփստեդ թաղամասում։ Նա մահացել է Քենթի Քրոքհեմ Հիլլում 1887 թվականի հուլիսի 20-ին թոքամզի բորբոքումից, մի քանի օր հիվանդ լինելուց հետո։ Նրա աշակերտների թվում էր Մարիան Էմմա Չեյզը և  Աննա Մարի Հոուվիտը։

Աշխատանքներ

Մինչ 24 տարեկան դառնալը Ջիլիսին հանձնարարվել է  նկարել Ուիլյամ Վորդսվորթի մանրանկարը և նա մի քանի շաբաթ մնացել է Ռայդալ Մաունթ գյուղում գտնվող նրա տանը։ Նա Աբերիստվիթի, Նոտինգհեմի և դիմանկարների ազգային պատկերասրահի բրիտանական ազգային հավաքածուներում ունի երեք յուղանկար։ Պամելա Գերիշ Նունը գրել է, որ «նա համատեղել է վաղ-վիկտորիանական գեղագիտությունը մտքի վիկտորիանական անկախության հետ»։

Դիմանկարիչ
1830-1840 թվականների ընթացքում Ջիլիսը դիմանկարներ էր անում և տարիներ շարունակ դիմանկարներ է ուղարկել Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիաում դիմանկարների ցուցահանդեսի համար։ Նրա բնորդների թվում էին ֆերմինիստ գործիչներ Մարի Գրիմստոնը, Մարի Հոուվիտը և վերջինիս դուստր Աննա Մարի Հոուվիտը, ինչպես նաև Հարիեթ Մարտինոն «Ամենամսյա շտեմարան»-ի աշխատակազմից։  Նա նկարել է նաև վիպասան Էնն Մարշին։

«Սուրբ Ծննդյան երգ»-ի վրա աշխատելու ընթացքում արված Չարլզ Դիքենսի դիմանկարը եղել է Լոնդոնի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի 1844 թվականի ամռային ցուցադրությունում։ Այն այնտեղ դիտելուց հետո էլիզաբեթ Բարրեթ Բրաունինգն ասել է, որ նկարում Դիքենսը պատկերված է «մարդկային իր արատներով հանդերձ` չնայած այդ արծվային աչքերին»։ Նույն թվականին նկարն օգտագործվել է որպես ճակատանկար A New Spirit of the Age գրքի համար, որից հետո Ջիլիսն այլևս տեղեկություն չի ունեցել նկարի գտնվելու վայրի մասին։ Հետագայում այն գտել են Հարավային Աֆրիկայի Պիետերմարիցբուրգ քաղաքում և 2018 թվականին այն ձեռք է բերել ու վերականգնել արվեստի դիլեր Ֆիլիպ Մոուլդը։

Ջրանկարիչ
1852 թվականին Ջիլիսն ընտրվել է ջրաներկով աշխատող նկարիչների թագավորական ընկերության անդամ և մասնակցել դրա ցուցահանդեսներին կյանքի մնացած հատվածում։ Նրա ցուցադրված աշխատանքների թվում էին

 «Ներկա և անցյալ», 1855 թվական և «Երկինքները պատմում են», 1856 թվական
  «Ռոզալինդը և Սելիան», 1857;
 «Ունան և Կարմիր խաչի ասպետը հուսահատության քարայրում», «Արևելյան մայրիկը» և «Վիվիա Պերպետուան բանտում», 1858 թվական
 «Հայր և դուստր» 1859 թվական
 «Իմոջենը Պոստհումուսի հեռանալուց հետո», 1860 թվական
 «Հեռուներում», 1861թվական
 «Թափառականը», 1868 թվական
 «Պրոսպերոն և Միրանդան», 1874 թվական
 «Սերսանդո Պեյսը», երեք մասից բաղկացած նկար, 1875 թվական
 «Ուխտագնացություն», որը ցուցադրվել է 1887 թվականին Մանչեստերում։

Նրա վերջին աշխատանքը եղել է «Քրիստինան կյանքի գետի մոտ» կտավը, որը ցուցադրվել է 1887 թվականին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ

1803 ծնունդներ
1887 մահեր
Կին արվեստագետներ
Շոտլանդացի նկարչուհիներ