Էդեսայի ջրվեժներ

Էդեսայի ջրվեժները կամ Էդեսիսի ջրվեժներ, գտնվում են Հունաստանի Էդեսա քաղաքում։ Բնական երևույթ է, որն առաջացել է ուժեղ երկրաշարժից հետո, որը հարվածել է հարակից տարածքին 14-րդ դարում։ Այդ ժամանակից ի վեր նրանց ձևաբանության մեջ շատ փոփոխություններ են տեղի ունեցել ավելի փոքր մասշտաբի երկրաշարժերի պատճառով։

Այս ջրվեժների հիմնական աղբյուրը Ագրա-Նիսիուն է, որից հոսում է հիմնական գետը՝ Էդեսայոսը։ Էդեսայոսի ճյուղերը ջրվեժներն են։ Ավելին, ջրվեժների գեոպարկը տարածվում է ավելի քան 100,000 քառակուսի մետր տարածքի վրա և ժայռի վրա գտնվող արահետի վրա 1,1 կմ հեռավորության վրա։

Ջրվեժները Էդեսա այցելողների հիմնական գրավչությունն են։ Տարածքում կա տասներկու ջրվեժ, որոնցից չորսը տեսանելի է։ 

Ջրվեժի զբոսայգու արահետները ներառում են քարե սալիկապատ արահետը դեպի Հին էդեսա քաղաքի հարթավայրով։ Այս հատվածը մինչև 20-րդ դարի սկիզբը Հին Էդեսան, Էդեսայի ակրոպոլիսը (Վարոսի շրջան) և Սալոնիկն իրար կապող հին Էգնատիա ճանապարհի մի մասն էր։

Պատմություն

Ձևավորում 

Էդեսայի ջրվեժները ձևավորվել են 14-րդ դարում երկրաբանական կամ եղանակային երևույթից հետո։ Սկզբնապես ջրի մեծ մասը պահվում էր քաղաքից արևմուտք ընկած ավազանում։ Հետագայում ջրերը սկսեցին անցնել քաղաքի միջով և սկսեցին տպավորիչ կերպով հոսել բարձր ժայռերից` ստեղծելով բազմաթիվ փոքր գետեր և ջրվեժներ։

Արդյունաբերական շահագործում 
19-րդ դարի վերջին մի շարք գործարաններ կառուցվեցին քաղաքի ժայռի վրա, քանի որ ջրվեժները կարող էին օգտագործվել առանց ծախսերի էլեկտրաէներգիա արտադրելու համար։ Ընդհանուր առմամբ, ստեղծվեցին տեքստիլ գործարանի հինգ խոշոր գործարաններ և մի քանի լաբորատորիաներ և կաշեգործարաններ։ Յուրաքանչյուր գործարան օգտագործում էր ջրվեժը` արտադրություն իրականացնելու և ինքնավար էլեկտրական համակարգ ստեղծելու համար։

Զբոսաշրջություն 

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից և Էդեսայի քաղաքապետարանի վերահաստատումից հետո ջրվեժի տարածքն անցավ պետության ձեռքը։ Քաղաքապետարանը հավաքագրել է համագործակիցներ և այգեպաններ` տարածքը վերակառուցելու և առանձնացնելու համար, և կառուցվել են մեծ այգիներ և արահետներ։ Աշխատանքներն ավարտվել են 1953 թվականին։ Երկու մեծ ջրվեժների արանքում գտնվող կղզու վրա տեղադրվել է քաղաքային ռեստորան, որը կոչվում էր «Կետեր»։ 1960-ականներին արահետներ և նշաններ կառուցվեցին, որպեսզի այցելուները կարողանան անվտանգ մոտենալ։

2003 թվականից ի վեր գիշերները ջրվեժները լուսավորվում են ծիածանի գույներով։

Ծանոթագրություններ 

Հունաստանի աշխարհագրություն
Ջուրը Եվրոպայում
Ջրվեժներ
Ջրվեժներ այբբենական կարգով