Թյուրա Քլեն

Թյուրա (Թիրա) Քլեն (), շվեդ նկարչուհի, գրող և նկարազարդող։ Նրա աշխատանքը շատ առումներով մոտ է սիմվոլիզմին և Արտ Նուվոյին։ Թյուրա Քլենը շատ է ճանապարհորդել, ունեցել է միջազգային լայն կապեր և ակտիվորեն պաշտպանել է կանանց իրավունքները։

Կենսագրություն եւ ստեղծագործություն 
Թյուրա Քլենը ծնվել է Ստոկհոլմում 1874 թվականին։ Նա եղել է շվեդ դիվանագետ Ռիկարդ Քլենի և նրա կնոջ՝ Ամալիայի երեք երեխաներից փոքրը։ Ընտանիքը շատ ճանապարհորդություններ է կատարել, ինչը Թյուրին առաջացրել է հետաքրքրություն տարբեր մշակույթների և լեզվի ուսուցման նկատմամբ։ Աղջիկը սկսել է նկարել վաղ տարիքում, նրա առաջին ուսուցիչները մայրն ու հայրական տատիկն էին: 

15 տարեկան հասակում Թյուրան մեկնել է Գերմանիայում՝ նախ Դրեզդեն, ապա Կարլսրուե և Մյունխեն արվեստ սովորելու նպատակով։ Դրանից հետո, շարունակել է իր ուսումը Ֆրանսիայում, Փարիզում այցելել է Կոլարոսի, Ժյուլիանի, Դելեկլյուզի և Վիտտիի ակադեմիաները։ Նա մոտ էր ֆին-դե-սիլկի դարաշրջանի փարիզյան մթնոլորտին. Բացի այդ, այս ժամանակահատվածում հետաքրքրվել է թեոսոֆիայով։ Թյուրան նկարազարդումներ է ստեղծել Շառլ Բոդլերի, Էդգար Պոյի, Մորիս Մետերլինկի և այլ բանաստեղծների ստեղծագործությունների համար՝որոնք տոգորված են սիմվոլիզմի ոգով: 

1907 թվականին Թյուրան որոշել է գնել հողակտոր Ստոկհոլմի մերձակայքում և կառուցել իր սեփական տունը։ Նրա ընտրությունը կանգ է առել Լիդինգում, որտեղ 1908 թվականին կառուցել է մեծ վիլլա՝ արհեստանոցով աշխատանքի համար։ 1910 թվականին Ստոկհոլմում ստեղծվել է կին նկարիչների ասոցիացիան (Föreningen Svenska konstnärinnor ), և նա եղել է դրա հիմնադիրներից մեկը։ 1911 թվականին նա իր ընկերուհու՝ Էլեն ֆոն Պլատենի հետ մեկնել է Շրի Լանկա, որտեղ անցկացրել է երեք ամիս՝ իր օրագրում գրի առնելով տպավորությունները Նույն թվականին նա հրատարակել է գիրք իր ճանապարհորդությունների մասին՝ «Strövtåg i Orienten»:

1916-1917 թվականներին Թյուրա Քլենը ճանապարհորդում է Միացյալ Նահանգներ և Արևմտյան Հնդկաստան։ 1919 թվականին մեկնել է Ճավա և Բալի, որտեղ մնացել է երկու տարի։ Նա շատ է նկարել՝ նկարելով տեղական սովորույթներն ու արարողությունները։ Դրանից հետո այդ աշխատանքները ցուցադրվել են Լոնդոնի Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարանում, ինչպես նաև Ստոկհոլմի Լիլեբալենսի պատկերասրահում։ Ճանապարհորդության ընթացքում հավաքված նյութերը բավական են եղել հինգ գիրք և մի շարք հոդվածներ գրելու համար։ 1925 թվականին այցելել է Եգիպտոս և Հունաստան։ 1938 թվականին Թյուրա Քլենը պարգևատրվել է Յոհան Օգուստ Ուոլբերգի արծաթե մեդալով՝ աշխարհագրության և մարդաբանության մեջ ունեցած նշանակալի ավանդի համար:

Թյուրա Քլենը շարունակել է ճանապարհորդել, գրել ու նկարել իր կյանքի մնացած մասը։ Երբեք չի ամուսնացել և երեխաներ չի ունեցել։ Նկարչուհին մահացել է Լիդինգյոյում 1951 թվականին:

Ծանոթագրություններ 

 
Շվեդ կին արվեստագետներ
Շվեդ պատկերազարդողներ
Շվեդ արվեստագետներ
Սիմվոլիստ նկարիչներ
Շվեդ նկարչուհիներ
Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Շվեդ գրողներ