Արմինիզմ

Արմինիզմ կամ արմինականություն (), բողոքականության դավանական ուղղություն, որը հաստատում է ազատ կամքի վճռական դերը փրկության գործում։ Անվանումը կապված է հոլանդացի աստվածաբան Յակոբուս Արմինիուսի () անվան հետ, ով դեմ էր կալվինիստական նախասահմանման գաղափարին։ Որպես հատուկ կուսակցություն (Ռեմոնստրատներ), արմինիաները ձևավորվել են 1610 թվականին՝ Արմինիուսի մահից հետո։ Բայց 1618 թվականին Դորդրեխտի սինոդում կալվինիստ պաստոր Ռոբերտ Չառլզ Սպրաուլը նրանց դատապարտել է կիսապելագիականության (Pelagius անունից) և սիներգիայի համար։ Այնուամենայնիվ, արմինիզմը զգալի ազդեցություն է ունեցել ընդհանուր բապտիստական աստվածաբանության ձևավորման վրա։

Արմինիզմի ներկայացուցիչների թվում էին՝ Սիմոն Եպիսկոպոսը (1583-1644), Յան Իտենբոգարթը (1557-1644), Յան Օլդենբառնևելտը և Ուգո Գրոտիուսը։

Արմինիուսը և նրա հետևորդները մերժել են նաև եկեղեցու վերահսկողական ծառայությունը, որը բնորոշ էր կալվինիզմին, և պնդում էին, որ անհրաժեշտ է կրոնական հանդուրժողականություն։

Արմինիզմի գաղափարները աջակիցներ են գտել Նիդեռլանդներից դուրս. 18-րդ դարում արմինիական ըմբռնման նախասահմանումը դրսևորվել է մեթոդիզմի մեջ, այն նաև նշանակալի ազդեցություն է ունեցել ռիվայվելիզմի և հետագա մի շարք աստվածաբանական շարժումների վրա, որոնք առավելապես տարածվել են անգլո-սաքսոնական քրիստոնեության մեջ։ Ներկայումս արմինիզմը պահպանվել է հիմնականում Նիդեռլանդներում, բայց մեծապես ազդվել է ազատական ռացիոնալիզմից։

Հիմնական դրույթներ 

 Պայմանական կանխորոշում. Աստվածային նախախնամությունը հաշվի է առնում մարդկանց համաձայնությունը (այսինքն ՝ հավատը ընտրության խնդիր է)։
 Համընդհանուր քավություն. Հիսուս Քրիստոսը պոտենցիալ կերպով քավեց բոլոր մարդկանց մեղքերը։
Փրկարար հավատ. փրկությունը, հիմնականում, Սուրբ Հոգու շնորհն է։ 
Երանելիություն, որին կարելի է դիմակայել. մարդն ի վիճակի է դիմակայել երանելիության ազդեցությանը։
Պահպանվածության անվստահություն. մարդն ի վիճակի է կորցնել երանելիությունը։

Ծանոթագրություններ

Հղումներ 
 
 БСЭ1/Арминиане
 ПБЭ/ВТ/Арминианство
 Арминианство
 Кальвинизм и арминианство — кто прав?

Քրիստոնեական աստվածաբանական շարժումներ
Քրիստոնեական տերմիններ
Բողոքականության պատմություն
Ռեֆորմացիա
Քրիստոնեության ճյուղեր
Քրիստոնեության դավանանքի ընտանիքներ
Կալվինիզմ
Բողոքական դավանանքի ընտանիքներ