Օրլովաչայի քարանձավ

Օրլովաչի քարանձավ (), քարանձավ Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբիայի հանրապետության Պալե համայնքի տարածքում։ Բոսնիա և Հերցեգովինայի երկրորդ ամենաերկար և Սերբիայի հանրապետության ամենաերկար քարանձավն է։ Գտնվում է Օրլովաչա լեռան վրա, Պալեից 10 կիլոմետր արևմուտք և Սարաևոյից 15 կիլոմետր արևելք՝ Պալե֊Սոկոլաց ավտոճանապարհից 700 մետր հեռավորության վրա։ Նախկինում հայտնի է եղել որպես Սավվայի քարանձավ։

Նկարագիր 
Մուտքը գտնվում է Սումբուլովաց գյուղի վերևի ծովի մակարդակից 1056 մետր բարձրության զառիթափ ժայռի վրա։ Քարանձավի առաջին հատակագիծը կազմվել է 1975 թվականին։ Հետագայում հայտնաբերվել և մաքրվել է քարերով փակված քարանձավի երկրորդ մուտք։ Ընդհանուր խորությունը մոտ 560 մետր է, ուսումնասիրված անցումների ընդհանուր երկարությունը՝ մոտ 2500 մետր։ Քարանձավ չորս մակարդակ ունի, ստորին մակարդակում հոսում է Սինևա գետը։ Բազմաթիվ կաթիլային կազմավորումներ կան՝ ստալակտիտներ, ստալագմիտներ և այլն։ Քարանձավի միկրոկլիմատը կայուն է՝ տարվա միջին ջերմաստիճանը 8,8 °C է, իսկ խոնավությունը՝ ավելի քան 90%։

Քարանձավում հայտնաբերվել են քարանձավային արջի ոսկորներ, որոնց տարիքը գնահատվում է 16000 տարի։ Այդ ոսկորները պահվում են քարանձավի թանգարանում։ Քարանձավի շրջակայքում նույնպես հնագիտական գտածոներ են հայտնաբերվել՝ կացնի մնացորդներ և կերամիկայի բեկորներ։

Պահպանման կարգավիճակ և օգտագործում 
2011 թվականից մինչ օրս քարանձավը բնական հուշարձան է, հուշարձանի մակերեսը կազմում է 27,1 հա։ 1980 թվականից քարանձավի անցուղիների մի մասը սարքավորվել են և բացվել է զբոսաշրջիկների համար։ 1992-1995  թվականների պատերազմի պատճառով, այցերը դադարել են։ 2002 թվականին քարանձավը վերաբացվել է զբոսաշրջիկների համար:։

Ծանոթագրություններ 

Քարանձավներ
Բոսնիա և Հերցեգովինայի աշխարհագրություն
Սերբիա