Մարքսիստական գեղագիտություն

Մարքսիստական գեղագիտություն(), արվեստի տեսություն է, որը հիմնված է պատմության նյութապաշտական ըմբռնման վրա։ Հիմնված է լենինյան արտացոլման տեսության վրա։

Պատմություն 

Մարքսիստական գեղագիտության ընդհանուր գաղափարների մշակմանը նպատել է Ֆրանց Մերինգը։

ԽՍՀՄ-ում մարքսիստական գեղագիտությունը տարբեր ընդունելության է արժանացել։ Նշանակալի են Միխաիլ Լիֆիցի հայացքները։

Արևելաեվրոպական մաիքսիզմի համար կարևոր դեր է ունեցել Դյորդյա Լուկաչայի աշխատանքները։

Հիմնական սկզբունքներ 
Մարքսիստական գեղագիտությունը հաստատում է արվեստի կենսական բովանդակությունը, դրա գաղափարական նշանակության առաջնային կարևորությունը։

Մարքսիստական գեղագիտությունը նկարչության համար կարևոր չափանիշներից մեկը հարամում է ներածության և ձևի համապատասխանությունը։

Հիմնական կատեգորիաներ 

Գեղեցիկ

Մարքսիստական գեղագիտությունը նախանշել է մարդու աշխատանքի և գեղեցիկի օրինաչափությունը, ինչը հիմք է հանդիսացել գեղագիտական վերաբերմունքի, որպես այդպիսին, առաջացման համար։

Ողբերգական

Ինչը վերաբերում է ողբերգությանը, որպես գեղագիտության կատեգորիա, մարքսիստական գեղագիտությունը ողբերգական իրադարձությունների հիմնական պատճառը տեսնում է հակառակ սոցիալական ուժերի բախման մեջ, որի առաջացումը պայմանավորված է հասարակական զարգացման օրենքներով։ Մարքսն ու Էնգելսը առանձնացնում էին նոր առաջադիմական ուժերի ողբերգական բնույթը, հանդես գալով ընդդեմ հին կարգերի, և տվյալ պայմաններում չկարողանալով հաղթել, և պատմականորեն հնացած դասի այն փուլից ողբերգական հեռանալը, որը դեռևս ամբողջովին չէր սպառել իր հնարավորությունները, երբ հին հասարակական կարգի որոշ ներկայացուցիչներ գիտակցեցին իրենց դասի դատապարտված լինելը, բայց չկարողացան խզել կապերը նրան հետ և տեղափոխվել նոր դասի դիրքեր, որին պատկանում է ապագան։

Հերոսական

Մարքսիստական գեղագիտությունը մերժում է հերոսության անհատական ըմբռնումը, երբ կորչում է նրա օբյեկտիվ չափանիշը, անհատական անվախությունը բացարձակվում է, վերջինիս ինքնագնահատականը բարձրացվում է սկզբունքի վրա։

Վսեմ

Մարքսիստական գեղագիտությունը վսեմության հիմքը տեսնում է օբյեկտիվ իրականության մեջ և դրա նկատմամբ մարդու վերաբերմունքի մեջ, որն ուղղված է դրա դրա հեղափոխական վերփոխմանը, իսկ վսեմությունը դիտում է որպես մարդկային սխրանքի գեղեցիկ արտահայտություն, ստեղծագործական աշխատանքի նվաճումների մեծություն։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
Зивельчинская Л. Я. Нужна ли марксистская эстетика? // ПЗМ, 1926. № 11.

Вайман С. Марксистская эстетика и проблемы реализма. М., 1964.

Дмитрий Гутов. [https://web.archive.org/web/20130425085846/http://mesotes.narod.ru/lifshiz/gutov.htm Марксистско-ленинская эстетика в посткоммунистическую

Մարքսիզմ