Ավաշ (գետ)

Ավաշ (հնացած անունը՝ Հավաշ) (), գետ Եթովպիայում՝  Արևմտյան Աֆրիկայի ռիֆտային հովտի հյուսիսային մասում։ Գետահովտի բերրի հողերը օգտագործվում են բամբակի և շաքարեղեգի աճեցման համար։ Գետի ափերին տեղակայված խոշոր քաղաքներն են Հելեմսոն, Հոուանեն, Տենդահոն և Ասայիտան։

Գետ վերին հոսանքներում գտնվում է Ավաշ ազգային պարկը, որտեղ բնակվում են այծքաղներ և վիթեր։

Ջրագրություն 
Ավաշը Օրոմի և Աֆար շրջանների տարածքում տեղակայված անջրթող շրջանի հիմնական գետն է։ Գետի ակունքը տեղակայված է Ադիս Աբեբայից արևմուտք․ գետը սնվում է Շալա, Աբիյատա, Լանգանո և Զիվայ լճերից,  հիմնական վտակներն են Քեսեմը, Կաբեննան և Լեդին։ Գետի հորդացման ժամանակահատվածում ջուրը բարձրանում է մինչև 15-20 մետր։

Գետն սկիզբ է առնում  Գինչի բնակավայրի մոտ՝ Կորե և Կորենսա գետերի միախառնումից:

Գետը թափվում է Աբբե լճի մեջ Ջիբութիի հետ սահմանի մոտ՝  Ադենի ծոցի արևմտյան եզրից մոտ 100 կմ հեռավորության վրա։ Երաշտային տարիներին գետը տրոհվում է աղի լճերի շղթայի Դանակիլ իջվածքում՝ չհասնելով Աբբեին։

Ավաշն ունի ջրաէներգետիկ ներուժ. ամենամեծ ամբարտակը կառուցվել է 1960 թվականին՝ Ադիս Աբեբա քաղաքից մոտ 75 կմ հեռավորության վրա, որի արդյունքում գետի վրա ձևավորվել է Կոկա ջրամբարը։

Պատմություն 
Մարդը Ավաշի հովտում ապրել է Homo-ի ծագման ժամանակներից։ Այստեղ նաև հայտնաբերվել են նախապատմական հոմինիդների (ավստրալոպիտեկ) բազմաթիվ մնացորդներ։ Հնագիտական գտածոները մոտ 3-4 միլիոն տարեկան են և վկայություն են մարդու էվոլյուցիայի մասին։ 1974 թվականին հայտնաբերվել է հայտնի Լյուսիի կմախքի 52 հատվածները։ 1980 թվականին գետի ստորին հոսանքի հովիտն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի  Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

Առաջին եվրոպացին, որը 1933-1934 թվականներին անցել է գետի ափով՝ Ավաշ քաղաքից մինչև Աուսա սուլթանություն, եղել է Ուիլֆրիդ Թեսայջերը։ Նա այցելել  Աբբե լիճ և արշավախումբը վարել դեպի արևելք՝ Թաջուրի ծոցի մոտ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 

Աֆրիկայի գետեր
Եթովպիայի գետեր
Եթովպիայի բնություն
Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ
Համաշխարհային ժառանգություն Եթովպիայում