Բլյո դը Ժեքս

Բլյո դը Ժեքս (), ֆրանսիական կապույտ պանիր կովի կաթից` սպիտակ պենիցիլինի կեղևով։ Ֆրանսիական ամենահին պանիրներից մեկն է։

Հայտնի է նաև որպես Բլյո դյու Օ-Ժյուրա (), Բլյո դը Ժեքս Օ-Ժյուրա () և Բլյո դը Սետմոնսել ()։

Պատմություն 
Ամենահին ֆրանսիական պանիրներից մեկն է, որն արտադրվում է 13-րդ դարից սկսած Ժուրայում։ Արտադրության ամբողջ ընթացքում պանրի պատրաստման տեխնոլոգիան գործնականորեն չի փոխվել։ 1977 թվականին պանրին շնորհեցին АОС կատեգորիա, սակայն դեռ 1935 թվականին օրենսդրականորեն հաստատվել էր այս պանրի արտադրությունը խստիվ որոշակի տարածաշրջանում։ 1996 թվականին Բլյո դը Ժեքսը ստացավ նաև АОР համաեվրոպական կատեգորիա։

Պատրաստում 
Բլյո դը Ժեքսը արտադրվում է Ժուրա դեպարտամենտում` Մոնբելյարդ և ֆրանսիական Սիմենտալ կովերի ցեղերի հում կաթից։ Պանիրը հնացնում են 2-5 ամիս, ընդ որում պանրի հնեցումը կախված է տարվա եղանակից։ Այսպես` ամռան պանիրը սովորաբար հնացնում են 4-5 ամիս, աշնանն ու ձմռանը` 2 ամիս։ Սա պայմանավորված է նրանով, որ աշնանն ու ձմռաննն արտադրվող պանիրները ավելի վատ են տանում երկարատև հնեցումը։ Բլյո դը Ժեքսը հեցնում են հնամյա գինու մառաններում և նկուղներում` օդի 80 % խոնավությամբ, կամ քարանձավներում ու թունելներում, որտեղ հնացնում են նաև Կոնտե պանիրը։ Հնում համարվում էր, որ լեռնային խոտերի և ծաղիկների մեջ պարունակվող բորբոսի սնկերը անցնում են կաթի մեջ, իսկ նրանից` պանրի մեջ։ Այժմ կապույտ բորբոսի սպորները () ներմուծվում են կաթի մեջ արհեստականորեն։ Բացի դրանից, հասունացման ժամանակ պանրի կեղևը ծակում են, և պանրի մեջ ներարկիչներով օդ են ներմղում, որպեսզի բորբոսը զարգանա։

Նկարագրություն 

Տիպիկ լեռնային կապույտ պանիր է` իր բոլոր արժանիքներով և թերություններով։ Պանրի գլուխներն ունեն սկավառակի ձև` 30-35 սմ  տրամագծով, 7-10 սմ բարձրությամբ և մոտ 7 կգ քաշով։ Պանրի բարակ դեղնավուն կեղևը ծածկված է սպիտակ չոր բորբոսով։ Կեղևի մակերեսին կան ներարկիչի մնացած անցքերը։ Պանրի վերին մասում սովորաբար դրոշմվում է Gex բառը, նույնպես նրա վրա կարող են լինել կարմիր գույնի բծեր։ Փղոսկրի գույնի միջուկը հավասարաչափ ծածկված է կապտականաչավուն բորբոսի բծերով։

Պանիրն ունի հարուստ, թեթևակի դառը համ` կաթնային, մրգային և սուր երանգներով, սնկամարմնի և վանիլի երանգներով, ինչպես նաև հանքային հետհամով։ Օգտագործելուց առաջ պանրից մաքրում են սպիտակ բորբոսի կեղևիկը։ Տեղաբնակները հաճախակի են օգտագործում այն եփած կարտոֆիլի և տեղական կարմիր չոր, սպիտակ և վարդագույն գինիների հետ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Масуи К., Ямада Т. Французские сыры: иллюстрированная энциклопедия
 

AOC պանիրներ
Կովի կաթից պանիրներ
Ֆրանսիական պանիրներ