Բեթի Քարթեր

Բեթի Քարթեր (իսկական անուն՝ Lillie Mae Jones ), ամերիկացի ջազ երգչուհի, հայտնի իր անսովոր ստեղծագործական մեկնաբանությամբ, տեխնիկական իմպրովիզացիաներով և վոկալային տվյալներով։ Ոմանք ճանաչել են նրան բոլոր ժամանակների ջազային երգչուհի։

Ծնվել է Միչիգան նահանգի Ֆլինտ քաղաքում, մեծացել է Դետրոյթում, որտեղ իր հայրը եկեղեցական երգչախմբի ղեկավարն էր։ Մանկության տարիներին եղել է շատ ինքնուրույն երեխա և հոգեպես օտարված իր ընտանիքից։ 15 տարեկանում Դետրոյիթի կոնսերվատորիայում սովորել է դաշնամուր նվագել, 16 տարեկանում՝ Դետրոյիթի ակումբներում սկսել է ջազ կատարել, 1946 թվականից, սկզբնապես վերցնելով Լորեն Քարթեր կեղծանունը, սկսել է հանդես գալ ակումբներում սևամորթների համար ամերիկյան Միջին Արևմուտքի տարբեր քաղաքներում։ 1948 թվականին միացել է Լայոնել Հեմպթոնի խմբին, բայց երկուսուկես տարի հետո վերջնական լքել է խումբը, այդ ընթացքում հասցրել է մի քանի անգամ դուրս գալ և վերադառնալ խումբ։ Մինչև 1950֊ական թվականների վերջը հանդես է եկել սոլո շրջագայություննեով՝ 1953 թվականին թողարկելով առաջին սոլո ալբոմը (չնայած երբեմն առաջին ալբոմ է կոչվում Out There֊ը, 1958 թվական), 1960-ական թվականների վերջում ձայնգրել է մի քանի երգեր՝ Ռեյ Չարլզի հետ համատեղ։

1963 թվականին ամուսնացել է և ժամանակավոր թողել բեմը, ունեցել է երկու երեխա, բայց, չցանկանալով ֆինանսական կախում ունենալ ամուսնուց, մի քանի տարի հետո ապահարզան է կնքել և 1969 թվականին վերադարձել բեմ, ստեղծել ոչ մեծ անսամբլ, 1971 թվականին ձայնագրել է առաջին ալբոմը՝ իր բուն պիտակի վրա, Bet-Car Productions։ 1970֊ական թվականների կեսերին և ամբողջ ԱՄՆ֊ում ակտիվ հադես է եկել շրջագայություններով։ Իր Look What I Got! ալբոմը 1988 թվականին Grammy մրցանակ է շահել։ Քարթերը իր համերգներին հաճախ է ներգրավել երիտասարդ մասնակիցների՝ ասելով, որ նրանցից կարելի է նոր գաղափարներ քաղել։ 1997 թվականին նա պարգևատրվել է Արվեստի ազգային մեդալով ԱՄՆ նախագահի կողմից։ Շարունակել է ելույթ ունենալ գրեթե մինչև մահ։

2016 թվականին Նյու Յորք Թայմս թերթը Բեթիին համեմատել է աֆրոամերիկյան երիտասարդ երգչուհի Ջազմեի Գորնի հետ։

Ծանոթագրություն 

 
Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Ամերիկացի երաժիշտներ
Ամերիկացի երգչուհիներ
Ամերիկացի ջազմեններ