Զոյա (ֆիլմ, 2020)

«Զոյա» (, այլ անվանումներ՝ «Страсти о Зое», «Страсти по Зое»), 2020 թվականի ռուսական լիամետրաժ ռազմապատմական դրամատիկական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Լեոնիդ Պլասկինը և Մաքսիմ Բրիուսը։ Նվիրված է Զոյա Կոսմոդեմյանսկայայի ճակատագրին, որը զոհվել է Մոսկվայի մերձակայքում Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի նոյեմբերի 29-ին։ Գլխավոր դերը կատարել է Մոսկվայի Վլադիմիր Մայակովսկու անվան ակադեմիական թատրոնի երիտասարդ դերասանուհի Անաստասիա Միշինան։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Վիբորգում կայացած ռուսական կինոյի «Պատուհան դեպի Եվրոպա» XXVIII փառատոնում։ Էկրան է բարձրացել 2021 թվականի հունվարի 28-ին։

Սյուժե 
Ֆիլմի գործողությունները ծավալվում են Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբում։ Գլխավոր հերոսուհին խորհրդային աղջիկ է, որը դառնում է դիվերսանտ, գերի է ընկնում գերմանացիների մոտ և սպանվում։ Հետմահու ստացել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում՝ դառնալով առաջին կինը, որն արժանացել է այդ պատվին։

Դերերում 
 Անաստասիա Միշինա – Զոյա
 Աննա Ուկոլովա – Ագրաֆենա Սմիռնովա
 Վոլֆգանգ Չեռնի – Զոմմեր
 Օլգա Լապշինա – Վորոնինա
 Դարյա Յուրգենս – Զոյայի մայրը
 Դմիտրի Բիկովսկի – Սվիրիդով
 Եվգենի Ռոմանցով – Կրայնով
 Ալեքսանդր Վոնտով – Ստալին
 Սերգեյ Գամով –  Ալեքսանդր Պոսկրյոբիշև
 Եվգենի Սաննիկով – օբերլեյտենանտ
 Նիկիտա Կոլոգրիվի – Վասիլի Կլուբկով
 Ժան Մարկ Բիրխոլց – պարետ
 Մինդաուգաս Պապինիգիս – Կարլ Բեյերլյեն
 Պոլինա Ֆիլոնենկո – Մարիա Սեդովա
 Կարինա Ռազումովսկայա – Պրասկովյա Կուլիկ
 Ռուսլան Չեռնեցկի – Արթուր Սպրոգիս
 ? – Վերա Վոլոշինա
 ? – Ալեքսանդր Շելեպին

Արտադրություն 
Առաջին անգամ Զոյա Կոսմոդեմյանսկայայի մասին գեղարվեստական ֆիլմ նկարահանելու գաղափարի մասին բարձրաձայնվել է 2016 թվականի նոյեմբերի 27-ին Ռուսաստանի մշակույթի նախարար Վլադիմիր Մեդինսկու կողմից։ Նա առաջարկել է նաև ապագա ֆիլմի պայմանական անվանումը՝ «Страсти о Зое»։ Ֆիլմի ստեղծման նախաձեռնողն է «Ռուսական ռազմապատմական միությունը» ()։ 2016 թվականի դեկտեմբերի 9-ին՝ Հայրենիքի հերոսների օրը, «Ռուսական ռազմապատմական միությունը»  հայտարարել է լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմի սցենարի ստեղծման մրցույթի առաջին փուլը՝ Խորհրդային Միության հերոս Զոյա Կոսմոդեմյանսկայայի սխրանքի մասին «Страсти по Зое» աշխատանքային անվանումով։

Նախագծի վրա աշխատանքն սկսվել է 2017 թվականին. ռեժիսորը դարձել է Եգոր Կոնչալովսկին, սցենարը գրել է Ելիզավետա Տրուսևիչը։ Ընդ որում՝ ընդգծվում էր, որ սյուժեն կառուցված է բացառապես ականատեսների փաստաթղթերի և վկայությունների վրա, ոչ հավաստի տեղեկություններ, ներառյալ «պատերազմի մասին առասպելներ», այնտեղ չկան։

Ֆիլմի հիմքում ընկած է Անդրեյ Նազարովի և Լեոնիդ Պլյասկինի հեղինակած սցենարը՝ հիմնված պատմական փաստաթղթերի և իրադարձությունների ողջ մնացած մասնակիցների վկայությունների վրա։ Ռեժիսորը եղել է Պլյասկինը։ Ֆիլմի արտադրությունն իրականացրել է «Մաքսիմ Գորկու անվան մանկական և պատանեկան ֆիլմերի Կենտրոնական կինոստուդիան» (Մոսկվա)՝ «Ռուսական ռազմապատմական միության» մասնակցությամբ և Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի նախարարության պետական ֆինանսական աջակցությամբ, որը նախագծի ստեղծման համար հատկացրել է 60 մլն ռուբլի։

Մոտ 600 հազար ռուբլի ժողովրդական նվիրատվություններ են հավաքվել ֆիլմի ստեղծման համար։ «Մենք ժողովրդական նվիրատվությունների հավաք ենք բացել 2017 թվականի նոյեմբերի 29-ին մեր կայքում։ Անցած ժամանակահատվածում մենք արդեն հավաքել ենք մոտ 600 հազար ռուբլի, գործընթացը լավ է ընթանում, մեծ հույս ենք կապում աջակցության հետ»,— ասել է «Ռուսական ռազմապատմական միության» նախագահի խորհրդական Ա. Նազարովը։

Ֆիլմի առաջին նկարահանումները տեղի են ունեցել 2019 թվականի փետրվարի 10-ից 13-ը Բելառուսում։ Նկարահանումների մի մասն անցկացվել է Մինսկի մարզի Վիլեյսկի շրջանի Զաբրոդիե գյուղում, որտեղ մեծ դժվարությամբ հաջողվել է գտնել նախապատերազմական տարիներից պահպանված գյուղական շինություններ։ 2019 թվականի ապրիլի 19-ին ֆիլմի նկարահանումներն ավարտվել են։

«Զոյա» ֆիլմը դարձել է «Պատուհան դեպի Եվրոպա» ռուսական կինոյի XXVIII փառատոնի փակման ֆիլմը (2020 թվականի դեկտեմբերի 7-13) Վիբորգում։ Պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի դեկտեմբերի 13-ին «Վիբորգ-Պալաս» կինոթատրոնում։ Ֆիլմը թողարկվել է 2021 թվականի հունվարի 28-ին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Проекты. Художественный фильм «Зоя» (рабочее название), Россия, 2020 год, военная драма. Информация о фильме. Официальный сайт «Центральной киностудии детских и юношеских фильмов имени Максима Горького» (Москва) // gorkyfilm.ru
 
 Художественный фильм «Зоя» (Россия, 2020 год). Информация о фильме.  // ruskino.ru

Ռուսական կենսագրական ֆիլմեր
Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Ռուսական ռազմական ֆիլմեր
Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
2021 ֆիլմեր
Ռուսերեն ֆիլմեր
Գերմաներեն ֆիլմեր
Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Ռուսական պատմական ֆիլմեր