Ջոն Էվիլդսեն

Ջոն Գիլբերտ Էվիլդսեն (, դեկտեմբերի 21, 1935 - հունիսի 16, 2017), ամերիկացի կինոռեժիսոր, հիմնականում հայտնի է «Ռոկկի» и «Ռոկկի 5» ֆիլմերի շնորհիվ։ Այս շարքի առաջին ֆիլմի համար Էվիլդսենն արժանացել է «Օսկար» մրցանակի՝ որպես լավագույն ռեժիսոր։ Էվիլդսենը նաև նկարահանել է «Կարատեիստ տղան» ֆիլմի երեք մասերը։ Իր երկորդ՝ «Փրկեք վագրին» ֆիլմում կատարած դերի համար «Օսկար»-ի արժանացել դերասան Ջեք Լեմոնը։

Կենսագրություն 
Էվիլդսենը ծնվել է «Օուկ այգի» արվարձանում՝ Այվիի (ծննդյամբ Գիլբեր) և Կլարենս Ջոն Էվիլդսենի ընտանիքում։ Սովորել է Լեյկվիլի (Կոնեկտիկուտ նահանգի Լիչֆիլդ շրջանում) Հոչկիսի մասնավոր դպրոցում () և Նյու Յորքի համալսարանում։ Կինոյում գործունեությունը սկսել է ռեժիսորի ասիստենտ Արթուր Փենի և Օտտո Պրեմինգերի ֆիլմերում։ Ջոն Էվիլդսենը առաջին հաջողությանը հասել է «Ջո» (1970) ցածր բյուջետային թրիլերից, որը Փիթեր Բոյլի խաղի համար արժանացել է  քննադատների գնահատանքին և ստացել չափավոր դրամարկղային հավաքներ։

Դրան հաջորդեց ևս մեկ հաջողություն քննադատների մոտ։ 1973 թվականի «Փրկե՛ք վագրին» դրաման առաջադրվել է երեք «Օսկար»ի և Ջեք Լեմոնի տղամարդու լավագույն դերի համար արժանացել է մրցանակի։ «Ջո»-ն և «Փրկե՛ք վագրին» պարտվողների մասին էին, բայց հետո Էվիլդսենը սկսեց ֆիլմեր նկարահանել հաղթողների մասին։ Էվիլդսենն առավելագույն հաջողության է հասել «Ռոկկի» (1976) ֆիլմի շնորհիվ՝ ստանալով «Օսկար» մրցանակի տասը անվանակարգեր և հաղթել դրանցից երեքը, այդ թվում՝ լավագույն ֆիլմի և լավագույն ռեժիսուրայի համար։ Ավելի ուշ նա նկարահանել է «Ռոկկի 5» ֆիլմը (1990), որը նախատեսվում էր լինել վերջինը Ռոկկի Բալբոայի մասին սերիայում։ Էվիլդսենի ֆիլմերից են «Հորեղբայր, փրկի՛»-ը (1971), «Անհանգիստ հարևաններ»-ը (1981) և «Կարատեիստ տղան» շարքի 3 ֆիլմերը։

Էվիլդսենը պետք է նկարահաներ «Սերպիկո» (1973) և «Շաբաթ երեկոյի տենդը» (1977),սակայն աշխատանքից ազատվել է պրոդյուսերներ Մարտին Բրեգմանի և Ռոբերտ Ստիգվուդի հետ տարաձայնությունների պատճառով։

Էվիլդսոնը ունի երկու որդի՝ Էշը (ծնվել է 1981 թվականի նոյեմբերի 5-ին), որը հիմնադրել է Sumerian Records ձայնագրման անկախ լեյբլը, և Ջոնաթանը, որը նկարահանվել է «Կարատեիստ տղան փ» և «Ռոկկի 5» ֆիլմերում

Ներկայումս արտադրության մեջ է գտնվում Էվիլդսենի կյանքի, գործունեության և ֆիլմերի մասին «John G. Avildsen: King of the Underdogs» (2017) վավերագրական կինոնկարը։ Ֆիլմի ռեժիսորը և պրոդյուսերը Դերեկ Ուեյն Ջոնսոնն է։ Այն պետք է պարունակեր Էվիլդսենի հետ աշխատած Սիլվեստր Ստալոնեից, Ռալֆ Մաչինոյից, Մարտին Սկորսեզեից, Ջերի Վայնտրաուբից, Բյորտ Ռեյնոլդսից և Հոլիվուդի այլ հայտնի գործիչներից վերցված հարցազրույցներ։ Լարրի Պաուելի և Տոմ Գարրետի  փաստագրական ֆիլմը համարվում է «The Films of John G. Avildsen: Rocky, The Karate Kid, and Other Underdogs» նոր գրքի լրացումը։

Մահ 
Ջոն Էվիլդսենը մահացել է 2017 թվականի հունիսի 16-ին՝ 81 տարեկան հասակում Լոս Անջելեսում։ Ինչպես հայտնել է նրա որդին՝ Էնթոնի Էվիլդսենը, մահվան պատճառը ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղն էր, որի դեմ էվիլդսեն ավագը պայքարում էր վերջին տարիներին։

Ֆիլմագրություն 

 1969՝ «Ջո» / Joe
 1973՝ «Փրկեք վագրին» / Save the Tiger
 1976՝ «Ռոկկի» / Rocky
 1980՝ «Բանաձև» / The Formula
 1981՝ «Անհանգիստ հարևաններ» / Neighbors
 1984՝ «Կարատե կիդ» / The Karate Kid
 1986՝ «Կարատե կիդ 2» / The Karate Kid 2
 1989՝ «Հենվիր ինձ» / Lean on Me
 1989՝ «Կարատե կիդ 3]]» / The Karate Kid 3
 1990՝ «Ռոկկի 5» / Rocky 5
 1992՝ «Անհատականության ուժը» / The Power Of One
 1994՝ «Ութ վայրկյան» / 8 Seconds
 1999՝ «Ինֆերնո» / Inferno

Ունի նաև մի շարք դերասանական և օպերատորական աշխատանքներ։

Մրցանակներ

Օսկար

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկացի դերասաններ
Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Ամերիկացի ռեժիսորներ
Ամերիկացի կինոօպերատորներ
Քաղցկեղից մահացածներ
Ամերիկացի սցենարիստներ