Ամալյա Բայրամյան

Ամալյա Պողոսի Բայրամյան (), հայ մանկավարժ, մեթոդիստ։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։

Կենսագրություն 
Ամալյա Բայրամյանը ծնվել է 1920 թվականին, Թբիլիսիում, բանվորի ընտանիքում։ Թբիլիսիում ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, 1937 թվականին կոմերիտուհին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետը։ 1942 թվականին ավարտել է համալսարանը, մեկնել Շամշադինի շրջան, ուսուցչական աշխատանքի։ 

1942 թվականին դիմում է ներկայացրել ՀԼԿԵՄ Կենտկոմ և խնդրել իրեն ուղարկել ռազմաճակատ։ Գերմանաֆաշիստական զավթիչների դեմ Ամալյան կռվել է նախ՝ սևծովյան առափնյա զորամասերի կազմում, ապա՝ Հյուսիսային Կովկասում։ Մասնակցել է Կրասնոդարի, Ռոստովի ազատագրական մարտերին։

Բայրամյանը մարտական ծառայությունների համար պարգևատրվել է Կովկասի պաշտպանության համար, «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալներով։

Պատերազմից հետո Ամալյան նորից անցել է մանկավարժական աշխատանքի։ 1957 թվականին հաջողությամբ պաշտպանել է թեկնածուական դիսերտացիա։
Բայրամյանը մի շարք մեթոդական ձեռնարկների հեղինակ է։ Նրա «Աշակերտների վերացական մտածողության զարգացումը երկհարցանի խնդիրների լուծման ընթացքում», «Մեթոդական օգնություն առաջին դասարանի մաթեմատիկայի ուսուցիչներին», «Խնդիրների ուսուցումը տարրական դասարաններում», «Խնդիրների լուծումը հավասարումներ կազմելու միջոցով» և մյուս աշխատությունները ընդունվել են հանրապետության ուսուցիչների կողմից։ Բայրամյանը ակտիվորեն մասնակցել է հասարակական կյանքին։ Նրա անմիջական մասնակցությամբ են կազմվել տարրական դասարանների մաթեմատիկայի ծրագրերը։ Հեղինակ է վեց տարեկան երեխաների դպրոցական մաթեմատիկայի փորձնական դասագրքի։

Պարգևներ 
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
Կովկասի պաշտպանության համար մեդալ

Երկեր 
 Պարզ խնդիրները տարրական դասարաններում (Մեթոդական նամակ)։ ՀԽՍՀ Լուսավորության նախարարության ծրագրա-մեթոդական բաժին։ Երևան, Ա. հ., 1974:
 Մաթեմատիկա։ Փորձառական դասագիրք նախապատրաստական դասարանների համար։ ՀԽՍՀ Լուսավորության նախարարություն։ Մանկավարժական գիտությունների գիտահետազոտական ինստիտուտ։ Երևան, «Լույս», 1975 (համահեղինակ)։
 Մաթեմատիկայի ուսուցման նախապատրաստում։ Ձեռնարկ նախապատրաստական դասարանների ուսուցիչների համար։ Մանկավարժական գիտությունների գիտահետազոտական ինստիտուտ։ Երևան, «Լույս», 1978 (համահեղինակ)։
 Տարրական մաթեմատիկական պատկերացումների զարգացումը մանկապարտեզի ավագ խմբում (Մեթոդական օգնություն մանկապարտեզի դաստիարակին)։ Երևան, «Լույս», 1980։
 Մաթեմատիկան նախապատրաստական դասարանում։ Երևան, «Լույս», 1983 (համահեղինակ)։
 Մաթեմատիկան նախապատրաստական դասարանում։ 2-րդ հրատարակություն։ Երևան, «Լույս», 1985 (համահեղինակ)։
 Մաթեմատիկայի դասավանդումը քառամյա տարրական դպրոցի 3-րդ դասարանում։ Մեթոդական նամակ։ Լուսավորության նախարարություն։ Երևան, Ա. հ., 1988:
 Մաթեմատիկա 1-ին դասարան։ Դասագիրք հանրակրթական դպրոցի համար։ 2-րդ հրատարակություն, Երևան, «Լույս», 1994 (համահեղինակ)։

Ծանոթագրություններ 

Հայ մանկավարժներ
ԵՊՀ շրջանավարտներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
«Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալով պարգևատրվածներ