Պայքար հանուն կրակի

«Պայքար հանուն կրակի» (), Ժոզեֆ Ռոնի ավագի դասական վեպը մարդկության նախապատմական անցյալի մասին, որը հրատարակվել է 1909 թվականին (առանձին հրատարակությամբ՝ 1911 թվականին): Վեպի գործողությունները ծավալվում են նախնադարյան անցյալում, իսկ նրա հերոսները նախամարդիկ են։ Վեպի սյուժեն կառուցված է մարդկանց կողմից կրակի յուրացման թեմայի շուրջ։

Գրելու նախապատմություն 
Ռոնի ավագն արդեն ունեցել է նման ստեղծագործություններ գրելու փորձ։ Ավելի վաղ լույս էին տեսել նրա «Վամիրեհ» (1892) և «Էյրիմահ» (1893) վեպերը, որոնք նույնպես նվիրված են նախնադարյան մարդկանց կյանքին։

Սյուժե 
Սերնդից սերունդ ուլամ ցեղի կյանքը կազմակերպված է կրակի շուրջ։ Նրանք պահպանում են այն, բայց չեն կարողանում նոր կրակ վառել։ Թշնամիների դեմ պայքարի ժամանակ կրակը ոչնչացվում է, և ցեղապետ Ֆաումն իր դստերը՝ Գամլային խոստանում է կնության տալ նրան, ով կվերադարձնի կրակը։ Դա կատարելու պատրաստակամություն է հայտնում ռազմիկ Նաոն՝ Ընձառյուծի որդին՝ որպես իր ուղեկիցներ ընտրելով երկու այլ երիտասարդ ռազմիկների՝ Նամին և Գավին։ Նրան դիմակայում է ցեղի մեկ այլ անդամ՝ Վայրի ցուլի որդի գազանադեմ Ագոն իր երկու եղբայրների հետ, որը նույնպես ձգտում է տիրել Գամլային։

Նաոն ընկերների հետ սկսում է կրակ փնտրել մարդկանց նկատմամբ թշնամաբար տրամադրված աշխարհում։ Նրանք խուսափում են բազմաթիվ վտանգներից, որոնք առաջանում են ինչպես վայրի գազանների, այնպես էլ օտար ցեղերի կողմից։ Նրանք պետք է պայքարեն մազոտ մարդակերների, իսկ հետագայում՝ կարմրահեր գաճաճերի դեմ։ Վերջապես, Բարեկամական վա ցեղից նրանք սովորում են, թե ինչպես կարելի է կրակ ստանալ քարերի միջոցով։ Վերադառնալով իրենց ցեղի մոտ և կռվում հաղթելով Ագոյին ու նրա եղբայրներին՝ հերոսներն ուլամներին են վերադարձնում կրակը։

Կերպարներ

Ուլամների ցեղ 
 Ֆաում - ցեղի առաջնորդ
 Գամլա, Ճահճի դուստր - Ֆաումի դուստրը
 Նաո, Ընձառյուծի որդի
 Նամ, Բարդու որդի
 Գավ, Սայգայի որդի
 Ագո, Վայրի ցուլի որդի
 Ռուկ, Վայրի ցուլի որդի - Ագոյի եղբայրը
 Ագոյի երրորդ եղբայրը, որի անունը չի նշվում
 Գուն, Չոր ոսկորներ
 Մու, Վայրի վարազի որդի
 Գուո, Վագրի որդի

Գիտական հավաստիություն 
Վեպում մանրամասն նկարագրվում են նախապատմական կենդանիներ՝ մամոնտ, քարանձավային առյուծ, քարանձավային արջ և այլն։ Բացի այդ, այն փորձում է վերակառուցել տարբեր նախնադարյան ցեղերի կենցաղը և բարքերը, որոնք գտնվում են զարգացման տարբեր փուլերում (հավանաբար, կրոմանյոնցիներ և նեանդերթալցիներ)։ Այս նկարագրությունները հիմնականում հիմնված են իրենց ժամանակի գիտական տվյալների վրա, սակայն հնէաբանության և մարդաբանության հետագա զարգացումը հանգեցրել է նրան, որ այժմ դրանց իսկությունը մեծ չէ։

Շարունակություն 
«Պայքար հանուն կրակի» ստեղծագործության շարունակությունն է համարվում «Քարանձավային առյուծ» վեպը՝ Նաոյի Ունե որդու և նրա ընկեր Զուրայի մասին։

Էկրանավորում 
 Պայքար հանուն կրակի (1914) - ռեժիսոր Ժորժ Դենոլի ֆիլմը,
 Պայքար հանուն կրակի (1981) - ռեժիսոր Ժան-Ժակ Աննոյի ֆրանս-կանադական ֆիլմը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 «Պայքար հանուն կրակի» 
 Վեպի մասին «Лаборатория фантастики» կայքում 

Պատմական վեպեր
1909 վեպեր
Ֆրանսիական վեպեր
Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Գիտաֆանտաստիկ վեպեր
Ֆենտեզի վեպեր
Արկածային վեպեր
Ֆրանսերեն վեպեր