Նիկոլայ Լյուբիմով

Նիկոլայ Միխայլովիչ Լյուբիմով (, ), խորհրդային թարգմանիչ, մասնավորապես ֆրանսերենից և իսպաներենից։ Բազմահատոր մենագրությունների հեղինակ է։

Կենսագրություն 
Նիկոլայ Լյուբիմովը ծնվել է 1912 թվականի նոյեմբերի 7 (20)-ին, Մոսկվայում։ Վոլոգդայի շրջանի մարզպետ Մ. Ն. Կորմիլիցինի որդին է (1835-1892), Ռյազանի շրջանի մարզպետ Ն. Ա. Բոլդարևի ծոռը (1826-1904)։ Նրա մյուս պապը՝ Միխաիլ Երմիևիչ Լյուբիմովը (1847-1893)՝ Կոլուգայի մարզպետի որդին, առավել քան 20 տարի աշխատել է գյուղական ուսուցիչ Գրոդնոյի շրջանի Կոբրինի գավառում։ Հայրը՝ Միխաիլ Միխայլովիչ Լյուբիմովը 1911 թվականին ամուսնացել է Ելենա Միխայլովնա Կորմիլիցինայի հետ։

Մանկությունն ու պատանեկությունն անցել է Կալուգայի շրջանի Պերեմիշլ շրջկենտրոնում, որտեղ և 1930 թվականին նա ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ Մոսկվայի պետական լեզվաբանական համալսարանն ավարտելուց հետո ընդունվել է Պետերբուրգի փիլիսոփայական ընկերության «Ակադեմիա» (Academia) գրահրատարակչություն։

1930-ականների սկզբին կալանավորվել է և երեք տարի անցկացրել աքսորավայրում՝ Արխանգելսկում։ Լյուբիմովի մայրը՝ Ելենա Միխայլովնան, որպես բռնազավթած տարածք համարվող Պերեմիշլում գտնվող և քաղաքապետի հետ որոշակի հարաբերությունների մեջ եղող անձ, կալանավորվել է՝ ֆաշիստ-զավթիչների հետ համագործակցելու մեղադրանքով, և դատապարտվում տաս տարվա ազատազրկման։ Ազատվում է կալանքից 1951 թվականի վերջին։ 

Լյուբիմովն աշխատել է գեղարվեստական գրականության թարգմանիչ տարբեր հրատարակչությունների պատվերով։ 1942 թվականից ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ է։

Ստեղծագործական գործունեություն 
Լյուբիմովը թարգմանել է երկու տասնյակից ավել խոշոր վեպեր և պիեսներ։ Խմբագրել է Օգոնյոկ («Огонёк», հասարակական-քաղաքական և գրական-գեղարվեստական պատկերազարդ շաբաթաթերթ) գրադարանում հրատարակվող Վ. Հյուգոյի, Ա. Դոդեի, Մերիմեի ստեղծագործությունների ժողովածուները։ Ի. Ա. Բունինի, Ս. Ն. Սերգեև-Ցենսկու ստեղծագործությունների ժողովածուների ներածական հոդվածների հեղինակն է։

«Նովիյ միր» և «Լիտերատուրնայա Արմենիա» ռուսական պարբերականներում տպագրվել են Լյուբիմովի հուշերը Էդուարդ Բագրիցկու, Տատյանա Շչեպկինա-Կուպերնիկի և այլոց մասին։

Ընտանիք 
Ամուսնացել է երեք անգամ․
 առաջին կինը՝ Լյուբիմովա (Կեսել) Մարգարիտա Ռոմանովնա, թարգմանիչ
 դուստրը՝ Լյուբիմովա Ելենա Նիկոլաևնա (1941-2001)
 որդին՝ Լյուբիմով Բորիս Նիկոլաևիչ (ծնվ. 1947 թ), թատերագետ
 երիորդ կինը՝ Լյուբիմովա Գալինա Վլադիմիրովնա (1928-1983)
 դուստրը՝ Լյուբիմովա Աննա Նիկոլաևնա (ծնվ. 1961 թ)
 երրորդրդ կինը (այրին)՝ Ժիգուր Զելմա Յանովնա (ծնվ.1927 թ)։

1950-ականների վերջերից Ն. Մ. Լյուբիմովը ապրում էր  «Աէրոպորտ» մետրոկայանի մոտ գտնվող գրական կոպերատիվներում. սկզբում «Մոսկվայի գրողներ» ԲՇԿ-ում (Չերնյախովսկու փ., տուն №4), ապա՝ «Սովետական գրող» ԲՇԿ-ում  (Կրասնոարմեյսկայա փ., տուն №29)

Ն. Վ. Լյուբիմովի հիմնական թարգմանությունների ցանկ

Մատենագրություն 

 «Былое лето» (ականատեսի հուշերից)։
 «Перевод — искусство», M., «Советская Россия», 1982 pdf:
 «Несгораемые слова», М., «Художественная литература», 1983: Արվեստի մասին Ա. Ա. Ֆետի, Ա. Կ. Տոլստոյի, Կ. Յա. Սլուչևսկու, Վլադիմիր Կորոլենկոյի, Իվան Բունինի, Ս. Սերգեև-Ցենսկու, Է. Գ. Էդուարդ Բագրիցկու, Բ. Պաստեռնակի ակնարկների գիրք, երկրորդ հրատարակության մեջ ակնարկներն ամբողջացվել են՝ Ի. Ս. Տուրգենև, Ն. Ս. Լեսկով,  Ս. Ա. Կլիչկով։
 «Лингвистические мемуары»
 «Неувядаемый цвет»-հուշերի գիրք, հատվածները տպվել են «Дружба народов» 1992 № 7, 1993 № 6, 7; «Москва» 1993, № 6, 7 ամսագրերի համարներում։ Ամբողջությամբ հրատարակված է 3 հատորով «Языки славянской культуры» հրատարակչության կողմից 2000, 2004, 2007 թթ.:

Պարգևներ և մրցանակներ 
 ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ (1978) Գեղարվեստական թարգմանության և «Библиотека всемирной литературы» 200 հատորանի գրքերի շարքի հրատարակության գիտական սկզբունքների մշակման և իրականացման գործում մասնակցության համար։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 :
 :
 :
 Пузиков А. И. Будни и праздники: из записок главного редактора. М., 1994:
 Рассадин С. Б. Советская литература. Побежденные победители. М., 2006:

Հղումներ 
 Жигур З. Я. Из письма вдовы Любимова
 Шмелева Е. Я. Заоблачная почвенность (Н. М. Любимов. Неувядаемый цвет. Книга воспоминаний)
 

Ռուս թարգմանիչներ
Գրողներ այբբենական կարգով
Խորհրդային թարգմանիչներ
Ռուս հուշավիպագիրներ
20-րդ դարի թարգմանիչներ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
ԽՍՀՄ-ում բռնադատվածներ