Նոր մեծ խաղ

«Նոր մեծ խաղ», 1990-ականների վերջերին որոշ լրագրողների կողմից օգտագործվող արտահայտություն՝ ուղղված նկարագրելու նրանց առաջարկը, այն է՝ Կենտրոնական Ասիայի հանդեպ աշխարհաքաղաքական հետաքրքրության թարմացումը, որը հիմնվում է տարածաշրջանի հանքային հարստության վրա։ Այն օտարերկրյա հետաքրքրվողների համար հասանելի է դարձել ԽՍՀՄ փլուզումից հետո։

Պատմություն 
1997 թվականին Նյու Յորք Թայմսը հրատարակել է կարծիքների մի հոդված՝ «Նոր մեծ խաղ» վերնագրով, որում գրված էր.

2004 թվականին լրագրող Լուց Կլեվեմանը գրել է գիրք, որտեղ այս արտահայտությունը վերաբերում է այս շրջանի հանքային հարստության ուսումնասիրությանը։ Թեև շատերի համար անմիջական ամերիկյան զինվորականության ներգրավվածությունը այդ տարածաշրջանում Ահաբեկչության դեմ պատերազմի մի մասն էր կազմում, այլ ոչ թե անուղղակիորեն Արևմուտքի կառավարական հետաքրքրությունները հանքային հարստության հանդեպ։ Մեկ այլ լրագրող Էրիկ Վալբերգը իր գրքում առաջարկում է, որ շրջանների մուտքը հանքային կամ նավթի խողովակաշարերով դեռ կարևոր գործոն է։

Այլ խմբագիրներ համաձայն չեն այս տեսակետների հետ։ Ստրատեգիական վերլուծողներից մեկը գրել է, որ կենտրոնական Ասիական շրջանները զինվորներ չեն ոչ մի խաղում,իսկ այսպես կոչված «Նոր մեծ խաղը», սա թյուրիմացություն է, որը չի հանգուցալուծվել։ Ավելի քան 2 կայսրություններ կենտրոնացել են այս տարածաշրջանի վրա, ինչպես անցյալում։ Այժմ կան շատ գլոբալ և տարածաշրջանային ուժեր,որոնք ակտիվացել են Չինաստանի և Հնդկաստանի աճի հետ, որպես գլխավոր տնտեսական ուժեր։ Ռուսաստանը տեղական մակարդակի խաղացող լինելուց դարձել է միջազգային մակարդակի՝ կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջաններից, որոնք բաժանված են իրենց քաղաքական, տնտեսական և անվտանգության հարաբերություններով։ Այլ գրող հրապարակել է, որ «Մեծ խաղը» կամ «Նոր մեծ խաղը» ենթադրում է, որ Կենտրանական Ասիայի շրջանները պասիվ պայքարողներ են ավելի ուժեղ շրջանների ձեռքերում։ Այնուամենայնիվ նրանց անդամակցությունը Շանհայի համագործակցության կազմակերպության`հիմնադրված 2001 թվականին, ցույց է տալիս, որ նրանք ձեռք են բերել իրական անկախության աստիճան, իսկ Չինաստանը առաջարկում է  կանխատեսելիության աստիճան, որը անհայտ է «Մեծ խաղին»։

Անունը հղում է իրական Մեծ խաղին, տերմինը օգտագործված պատմաբանների կողմից բացահայտելու համար 19-րդ դարի քաղաքական և դիվանագիտական խաղը Բրիտանական և Ռուսական կայսրությունների միջև` Կենտրոնական Ասիայի շրջաններում տարածքի և ազդեցության համար։ «Մեծ խաղը» որպես տերմին նկարագարվել է որպես cliché-metaphor, և կան գրողներ, ովքեր այժմ գրում են «Մեծ խաղի» թեմայով Անտարկտիկայում, աշխարհի հեռու հյուսիսում և տիեզերքում։

Տես նաև 
 Սառը պատերազմ 
 Մեծ խաղ

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ

Հետագա ընթերցում 

The timeline of the Great Game online .

Nawid, Senzil. 1997. "The State, the Clergy, and British Imperial Policy in Afghanistan During the 19th and Early 20th Centuries". International Journal of Middle East Studies 29 (4). Cambridge University Press։ 581–605. https://www.jstor.org/stable/164403.

1990-ականներ Ասիայում
2000 Ասիայում
1990-ականները ԽՍՀՄ-ում
Պակիստանի արտաքին հարաբերություններ
Չինաստանի արտաքին հարաբերություններ
Հնդկաստանի արտաքին հարաբերություններ
Աշխարհառազմավարություն
Ռուսաստանի արտաքին հարաբերություններ
Հակառուսականություն
Ռուսաստան-ԱՄՆ հարաբերություններ
Սառը պատերազմ
Աֆղանստանի արտաքին հարաբերություններ
Չինաստանի արտաքին քաղաքականություն
Հրապարակախոսություն