Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Գրեմի)

Գրեմի քաղաքի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Թարսագալավանի), հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի Կախեթի մարզի Գրեմի քաղաքում։

Պատմություն 
Եկեղեցին գտնվում է քաղաքատեղիի հարավարևմտյան մասում։ Այն հայոց միակ եկեղեցին է։ Եկեղեցու արևմտյան ճակատին պահպանված է եռալեզու շինարարական արձանագրութուն, որն գրավել է բազմաթիվ հետազոտողների ուշադրությունը։

Ըստ որոշ աղբյուրների եկեղեցին կառուցվել է 1595 թվականին։

Ճարտարապետություն 
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, որը հնարավոր է համարվել է Գրեմի հայոց Մայր եկեղեցի, ունի երկմույթ գմբեթավոր բազիլիկի հորինվածք։ Սվագ խորանՆ ունի ինչպես ստորգետնյա, այնպես էլ վերգետնյա հարկ։ Խորանի երկու կողմերի ավանդատները կրկնահարկ են, որոնց մուտքերն առաջին հարկում բացված են սրահի, իսկ 2-րդ հարկում՝ խորանի մեջ։ Հյուսիսային պատի մեջ գտնվում է մկրտարանի խորշը։ Կործանված թմբուկը կանգնած է եղել երկու սյուների և երկու որմնասյուների վրա։ Երեք մուտքերը բացված են Հյուսիսային, հարավային և արևմտյան ճակատներից բացված են մուտքեր։ Կառուցված է անկանոն եզրագծերով, սակայն սրբատաշ մակերեսով քարով, աղյուսով և կրաշաղախով։ Ծածկերը կղմինդրապատ են։ Արտաքին չափերն են՝ 10,65 x 7,25 մ։

Եկեղեցին ունեցել է ընդարձակ մակերես ներառած շրջապարիսպ, որը հարավարևմտյան կողմում ունի լայն ու բարձր դարպաս։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Կարապետյան, Սամվել Գևորգի; Զաքարյան, Անուշավան Հազարապետի ; Հասրաթյան, Մուրադ Մարգարի ; Չոբանյան, Պավել Աշոտի; Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության (RAA) գիտական խորհուրդ.Էջ 119-120 

16-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Ղվարելի շրջանի հայկական առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
Եկեղեցիներ այբբենական կարգով