Գերստմանի համախտանիշ

Գերստմանի համախտանիշ, նյարդահոգեբանական խանգարում, որը բնութագրվում է ախտանիշների մի ամբողջությամբ, որոնք ցույց են տալիս ուղեղի որոշակի տարածքում ախտահարումների առկայությունը։ Այն չպետք է շփոթել Գերստման-Շտրաուսսլեր-Շեյնկերի համախտանիշի հետ, որն իրենից ներկայացնում է փոխանցվող սպունգանման էնցեֆալոպատիա։ Գերիշխող կիսագնդի ստորին մուգ շերտի վնասը հանգեցնում է Գերստմանի համախտանիշին։

Այն անվանվել է Յոզեֆ Գերստմանի պատվին։

Ախտանշաններ 
Հերստմանի համախտանիշը բնութագրվում է չորս հիմնական ախտանիշներով․

Դիսգրաֆիա / ագրաֆիա․ գրելու ունակության պակաս

Դիսկալկուլիա / ակալկուլիա. մաթեմատիկայի ուսուցման կամ հասկացության դժվարություններ

Մատների ագնոզիա. մատների վրա մատները տարբերելու անկարողություն

Ձախակողմյան ապակողմնորոշում

Պատճառներ 
Այս խանգարումը հաճախ կապված է գերակշռող (սովորաբար ձախ) կիսագնդում գլխուղեղի ախտահարման հետ, ներառյալ անկյունային և գագաթնային ակոսները (Բրոդմանի տարածքը՝ համապատասխանաբար 39 և 40), քունքային և գագաթային բլթի մոտ։ Գիտական գրականության մեջ լայնորեն քննարկվում է այն հարցը, թե արդյոք Գերստմանի համախտանիշն իրենից ներկայացնում է տեսականորեն հիմնավորված միասնական համախտանիշ։ Այսպիսով, նրա ախտորոշիչ օգտակարությունը կասկածի տակ է դրվել ինչպես նյարդաբանների, այնպես էլ նյարդահոգեբանների կողմից։ Անկյունային ոլորավայրէջքը, որպես կանոն, ներգրավված է տառերի և բառերի տեսողական օրինակների թարգմանության մեջ իմաստալից տեղեկատվության մեջ, ինչպես դա արվում է ընթերցանության ժամանակ։

Մեծահասակների մոտ 
Մեծահասակների մոտ համախտանիշը կարող է առաջանալ ինսուլտից հետո կամ ստորին մուգ շերտի՝ դոմինանտ (ձախ) կողմի վնասվելու պատճառով։

Բացի վերը նշված ախտանիշների դրսևորումից, շատ մեծահասակներ նույնպես զգում են աֆազիա, որը դժվարություն է խոսելու, խոսքի հասկանալու կամ ընթերցանության և նամակի արտահայտման մեջ։

Երեխաների մոտ 
Կան մի քանի զեկույցներ համախտանիշի, որտեղ երբեմն կոչվում է Գերստմանի համախտանիշ երեխաների մոտ։ Պատճառն անհայտ է։ Դեպքերի մեծ մասը հայտնաբերվում է, երբ երեխաները հասնում են դպրոցական տարիքի, այսինքն, այն ժամանակ, երբ նրանք դժվարություններ են ունենում գրավոր և մաթեմատիկական վարժություններ կատարելիս։ Որպես կանոն, այս խանգարմամբ երեխաները ցույց են տալիս ձեռագրի և ուղղագրության վատ հմտությունները, ինչպես նաև մաթեմատիկական ֆունկցիաների հետ կապված դժվարություններ, այդ թվում գումարում, հանում, բազմապատկումը և բաժանում կատարելիս։ Կարող է նաև լինել ակնհայտ անկարողությունը տարբերակել աջ ձեռքը ձախ ձեռքից, և տարբերակել առանձին մատները։ Ի հավելում չորս հիմնական ախտանիշների, շատ երեխաներ նաև տառապում են կառուցողական ապրաքսիայով՝ անկարողություն պատճենել պարզ նկարներ։ Հաճախակի նկատվում է նաև կարդալու խանգարում։ Մտավոր գործունեության բարձր մակարդակ ունեցող երեխաները, որոնք ունեն գլխուղեղի վնասվածք, նույնպես կարող են ունենալ խանգարում։

Ախտորոշում 
Ախտորոշումը կարող է լինել կլինիկական, եթե այն կապված է թուլամտության և այլ էթոլոգիաների հետ։ Այս դեպքերի պատճառը կաթվածն է, որը ցույց կտա MRI հետազոտությունը։ Սուր փուլում դա կլինի պայծառ (սահմանափակ դիֆուզիա) DWI հաջորդականությամբ և մութ՝ համապատասխան տարածքում ADC հաջորդականությամբ

Բուժում 
Գերստմանի համախտանիշի դեմ որևէ դեղամիջոց չկա։ Բուժում սիմպտոմատիկ է և աջակցող։ Մասնագիտական և լոգոպեդական բուժումը կարող է օգնել նվազեցնել դիսգրաֆիան և ապաքսիան։ Բացի այդ, հաշվիչները և տեքստային պրոցեսորները կարող են օգնել դպրոցականներին հաղթահարել այս խանգարման ախտանիշները։

Կանխատեսում 
Մեծահասակների մոտ շատ ախտանիշներ ժամանակի ընթացքում նվազում են։ Չնայած այն ենթադրությանը, որ նման ախտանիշների նվազումը տեղի է ունենում նաև երեխաների մոտ, ավելի հավանական է թվում, որ նրանց մեծ մասը չեն հաղթահարում իրենց դեֆիցիտը, այլ պարզապես սովորում են հարմարվել։

Ծանոթագրություններ 

Համախտանիշներ
Նյարդային համակարգի հիվանդություններ
Հոգելեզվաբանություն
Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ
Նեյրոհոգեբանություն