Պելիկա

Պելիկա (), երկու բռնակ ունեցող անոթ, որն ունի համեմատաբար լայն բերան և կաթիլի տեսք ունեցող իրան՝ տեղադրված ցածր օղակաձև հենակի վրա։

Պատմություն 
Որպես կայուն ձև պելիկան հայտնվել է անտիկ կերամիկական արտադրության մեջ, ոչ շուտ, քան մ.թ.ա. 6-րդ դարի վերջից - մ.թ.ա. 5-րդ դարի սկզբին։ Դրանք հիմնականում պատրաստվում էին ատիկակական արտադրամասերում։ 

Գրեթե երկու դար շարունակ գտնվելով ատիկական կավագործների և բրուտագործների պրակտիկայում՝ պելիկան անհետացել է հույների առօրյա կյանքից՝ հունական կերամիկական անոթների այլ ավանդական ձևերի հետ միասին։ Կարմիր ծաղկամանների արտադրության՝ որպես գեղարվեստական ​​արհեստի անհետացմամբ դադարեց նաև այս անոթների ներմուծումը այն շրջաններ, որտեղ նախկինում պարբերաբար առաքվում էին։ Որոշ շրջաններում տեղի արհեստավորները շարունակում էին պատրաստել այն ձևերի կավե անոթներ, որոնք ծանոթ էին և պահանջարկ ունեին ակմ բնակիչների շրջանում, որոնք հնարավորություն չունեին իրենց կարիքների համար ձեռք բերել ներմուծված արտադրանք։ Օրինակ՝ Բոսֆորում հայտնաբերվել են մեծ քանակությամբ հնագույն պելիկաներ։ Ատտիկական և բոսֆորական պելիկների նմանությունը նախևառաջ այն է, որ պահպանվել է հենց անոթի ձևը, որը սևծովյան տարբերակում պահպանել է ատտիկականը տասնամյակներ շարունակ։

Կիրառություն 
Պելիկի նշանակությունը, ի տարբերություն հունական անոթների մեծ մասի, ամբողջովին պարզ չէ, անվանումը չի պարունակում նրա գործառնական նշանակության բացատրությունը (ինչպես օրինակ՝ ինքնաբացատրող անունը՝ հիդրիան՝ ջրի անոթ), իսկ հին հեղինակները ևս չեն պարզաբանում այս հարցը։ Ինչպես վկայում են պեղումների մասին հաշվետվությունները, պելիկան կազմում էր հուղարկավորության գործիքակազմի մի մասը։ Դրանք գտել են գերեզմանների կամ կմախքների մոտ։ Դրանցից մի քանիսը եղել են աճյունասափորներ՝ մոխրով և այրված կմախքներով, իսկ պելիկայի որոշ այրված բեկորներ հայտնաբերվել են խարույկի մեջ։ Հնարավոր է, որ պելիկան պատրաստվել է հատուկ հուղարկավորության նպատակով։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Новый энциклопедический словарь изобразительного искусства

Հին Հունաստանի արվեստ
Հունարեն բառեր և արտահայտություններ
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ