Սուրբ Սեղբեստրոսի օր

Սուրբ Սեղբեստրոսի օր (Սելիվերստի օր), կրոնական տոն։ Կաթոլիկ երկրներում նշվում է դեկտեմբերի 31–ին, ուղղափառներում՝ հունվարի 15–ին։ Որպես կանոն համարվում է աշխատանքային օր։

Պատմություն և տոնակատարություն 
Սեղբեստրոս I Հռոմի Պապը ծնվել է 3–րդ դարում, Հռոմում՝ քրիստոնյա ընտանիքում։ Այս սուրբ քարոզչի կյանքի մասին քիչ տեղեկություններ են հայտնի, սակայն մեզ է հասել մի լեգենդ։ Այդ հին լեգենդի համաձայն, մեր թվարկության 314 թվականին, սուրբ Սեղբեստրոսը բռնել է Հին կտակարանի հրեշին՝ ծովային Լևիֆան օձին։ Կաթոլիկ միջավայրում համարվում էր, որ 1000 թվականին այս բիբլիական հրեշը ազատություն կստանար և այդժամ կգար աշխարհի վերջը։ Սակայն սուրբ Սեղբեստրոսի ջանքերով այդ ամենը տեղի չունեցավ, նա փրկեց աշխարհը բիբլիական աղետից։ Այս լեգենդում միավորվում են Սեղբեստրոս 1–ինի, 314 թվականին սպանված հրեշի և Սեղբեստրոս 2–րդի (Հռոմի պապը 999–1003 թվականներին, ով դիմակայելով սատանայի մեքենայություններին համարվել է կախարդ) կերպարները։

Սեղբեստրոս 1–ինի աշխարհիկ կյանքի ավարտի ամեն տարելիցին կաթոլիկները աղոթում են նրա համար և այդ օրը կոչում «Սուրբ Սեղբեստրոսի օր»։ Կաթոլիկները հագնում են դիմակահանդեսի զգեստներ և իրենց կոչում Սեղբեստրոս–Կլաուսներ (զվարճալի բառախաղ Սանտա Կլաուսից)։ Մի շարք երկրներում անցնող տարվա վերջին օրը հենց այդպես էլ անվանում են՝ «Սեղբեստրոս», և «Ու՞ր ես գնալու Սեղբեստրոսին» հարցն ըստ էության նշանակում է «Որտե՞ղ ես պլանավորում նշել Ամանորը»։

«Սուրբ Սեղբեստրոսի օրվա» ավանդույթներ տարբեր երկրներում 

 Հոլանդիա

Այդ օրն ով արթնանում է վերջինը անվանում են «Սեղբեստրոս»։ Նիրհել սիրողն, ըստ տոնի ավանդույթի, պարտավոր է տուգանք վճարել։ Հնում հոլանդացի աղջիկները ջանում էին լինել ժրաջան և մինչ արևածագը ավարտել տան բոլոր գործերը։ Համարվում էր, որ նման եռանդը օգնում էր հարսնացուի որոնումներում և հաջորդ տարի ջանասեր աղջիկը պարտադիր կամուսնանար։

 Պորտուգալիա

Առավել հսկայական տոնակատարություններն անցնում են Մադեյրա կղզում։ Հսկայական տոնը շարունակվում է 20։00–ից մինչև առավոտ։ Ֆունշալը՝ պորտուգալական կղզու վարչական կենտրոնը, լուսավորում են 250 հազար բազմագույն լամպեր։

 Չեխիա

Այս երկրում Սեղբեստրոսին անպայման պատրաստում են խնձորներով, կծվիչով և ոսպով ծածան։ Համարվում է, որ նման հյուրասիրությունը եկող տարում հաջողության և երջանկության նախաբանն է։ Սեղանին կատեգորիկ անընդունելի է պիցան, համարվում է, որ դրանից երջանկությունը կարող է «թռչել–գնալ» ինչպես թռչունը։

 Ռուսաստան

Ռուսաստանում «Սեղբեստրոսի օրը» կամ «Հավ ու հավիկի օրը» նշվում է ազգային ավանդույթներով հունվարի 2–ին (15)։ Այդ օրը համարվում է հավերի տոն․ մաքրում են հավանոցները, բարելավում են թառերը, ծխահարում են պատերը մխացող կղմուխով կամ գոմաղբով ու ածխով։ Մի շարք տեղերում հավանոցում անպայման կախված է «հավերի աստվածը», որպեսզի վհուկները չճնշեն հավերին։ Վաղ առավոտյան պառավները դյութական ջրով ողողում էին դռների բարավորները, որպեսզի պաշտպանեն տան մուտքը տենդային հիվանդություններից։

Տես նաև 

 Նոր տարվա գիշեր
Պորտուգալիայի տոներ

Ծանոթագրություն

Արտաքին հղումներ 

 Սեղբեստրոսը գերմաներեն, 31 декабря

Վիքիպեդիա:Վիքիտվյալների արժեքների վերաձևակերպմամբ հոդվածներ
Ամանոր