Շահեն Պողոսյան

Շահեն Արսենի Պողոսյան (), հայ մանկավարժ։ Պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։ ԽՄԿԿ անդամ (1941): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն 
Շահեն Պողոսյանը ծնվել է 1917 թվականի դեկտեմբերի 29-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Մարտակերտի շրջկենտրոնում։ 1932 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի երկրորդ աստիճանի միջնակարգ դպրոցը։ 1933 թվականին աշխատել է Վանք գյուղի դպրոցում, դասավանդել մաթեմատիկա և աշխարհագրություն։ 1934 թվականին ընդունվել է Ադրբեջանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմաաշխարհագրական, իսկ երկու տարի անց՝ ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետները։ 1939 թվականին ավարտել է պատմաաշխարհագրական ֆակուլտետը և փոխադրվել ֆիզիկամաթեմատիկականի 3-րդ կուրսը։

Պողոսյանը կարմիր բանակ է զորակոչվել 1939 թվականի հոկտեմբերին։ Մասնակվել է սպիտակ ֆինների դեմ մղված պատերազմին։ 1941 թվականին ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Հայրենական պատերազմի հենց սկզբից Պողոսյանը թշնամու դեմ կռվել է Հյուսիս-Արևմտյան ռազմաճակատի պսկովյան և նովգորոդյան ուղղություններում, հրետանային 5-րդ գնդում եղել է դասակի հրամանատար։ Օգոստոսին նշանակվել է քաղաշխատող և գործուղվել Արևմտյան ռազմաճակատ։ 112-րդ բրիգադի կազմում մասնակցել է Մոսկվայի պաշտպանությանը, իսկ այնուհետև՝ Մոսկվայի մոտ հիտլերյան հրոսակների ջախջախմանը։ 1942 թվականի հունվարից մինչև 1944 թվականի ապրիլը ծառայել է Արևմտյան, ապա՝ 3-րդ  Բելոռուսական ռազմաճակատներում։ Մասնակցել է Վյազմայի, Սմոլենսկի, Օրշայի, Բորիսովի, Մինսկի, Արևելյան Պրուսիայի, ինչպես նաև Լեհաստանի ազատագրմանը։ Պողոսյանը գործուղվել է Մ. Ի. Կալինինի անվան ռազմամանկավարժական ինստիտուտ, որն ավարտել է 1946 թվականին։ Խորհրդային բանակում Պողոսյանը ծառայել է մինչև 1961 թվականը։ 1953 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Վ. Ի. Լենինի անվան ռազմաքաղաքական ակադեմիան։ Պողոսյանը մարտական գործողություններում ցուցաբերած խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի կրկնակի, Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշաններով, «Արիության համար», «Մարտական ծառայությունների համար» և այլ մեդալներով։ Պարգևատրվել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատվոգրով։ 

1961 թվականին փոխգնդապետի աստիճանով Պողոսյանը զորացրվել է բանակից և մշտական բնակություն հաստատել Երևան քաղաքում։ Աշխատել է Սովետաշենի հատուկ գիշերօթիկ դպրոցում, 1962 թվականից եղել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ԽՄԿԿ պատմության ամբիոնի դասախոս։ 

1970 թվականին պաշտպանել է դիսերտացիա և ստացել պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 1972 թվականին նրան շնորհվել է դոցենտի կոչում։

Պարգևներ 
 Կարմիր աստղի կրկնակի շքանշան
 Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
 «Արիության համար» մեդալ
 «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ

Երկեր 

 Լենինյան վերահսկողությունը գործողության մեջ։ Հայաստանի ԿՎՀ-ի և ԲԳՏ-ի գործունեության պատմությունը 1920-1934։ Երևան, Հայաստան, 1978 (համահեղինակ)։

Ծանոթագրություններ 

Հայ մանկավարժներ
Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
ԽՄԿԿ անդամներ