Սուսաննա Գեորգիևսկայա

Սուսաննա Միխայլովնա Գեորգիևսկայա (ծննդյամբ՝ Զգուտ, ), ռուս խորհրդային մանկագիր։

Կենսագրություն  
Սուսաննա Գեորգիևսկայան ծնվել է Օդեսայում, հրեա վաճառական Ռահմիլ (Միխայիլ) Իսաևիչ Զգուտի և նրա կնոջ՝ Նինա Իզրաիլևնայի (ծն.՝ Մալայա) ընտանիքում։

Նրա վաղ շրջանի կենսագրության մասին տեղեկությունները հակասական են։ Գեորգիևսկայայի պապը Օդեսայում կաթնամթերքի մեծ արտադրություն է ունեցել և կուլակաթափ է արվել։ Այդ պատճառով էլ, Սուսաննա Միխայլովնան փորձել է հեռու մնալ իր ոչ պրոլետարական ծագումից, այդ թվում՝ փոխել ծննդյան ամսաթիվը։

Աղբյուրների մեծ մասը, այդ թվում՝ Մեծ Խորհրդային հանրագիտարանը, նշում է Գեորգիևսկայայի ծննդյան ամսաթիվը՝ 1916 թվականի մայիսի 10 (23)։ Սակայն, դա հակասում է այն տեղեկատվությանը, որ Սուսաննան ամուսնացել է Վալենտին Պետրովիչ Գլուշկոյի հետ 1930 թվականին (հետագայում նա դարձել է Վսևոլոդ Կոստիրիկի նախատիպը Գեորգիևսկայայի «Սուտասան» վեպից))։ Ինքը՝ Գեորգիևսկայան, «Միջակետ» նովելում նշել է, որ 1923 թվականին նա 10 տարեկան է եղել։ Վլադիմիր Իոսիֆովիչ Գլոցերը նրա  ծննդյան տարեթիվը նշել է 1910 թվական։                                        

Լիդիա Չուկովսկայայի գրած քննադատական կենսագրական ակնարկում նշվում է, որ Գեորգիևսկայան ծնողների հետ տեղափոխվել է Լենինգրադ 1930 թվականին։ Նույն թվականին Սերգեյ Ալեքսանդրովիչ Սնեգովը ծանոթանալով նրա հետ որպես  Գլուշկոյի կին, նկարագրել է նրան հետևյալ կերպ․ «Նա փոքրամարմին էր, գեղեցիկ, նազելի, արագաշարժ, մուգ աչքերով և մուգ մազերով, տարօրինակ հագնված»  և նշել է, որ աշխատում է Լենինգրադի Ինտուրիստում։ 1933 թվականի գարնանը նա Գլուշկոյից բաժանվել է։

Նա, ըստ տարբեր աղբյուրների, ավարտել է Լենինգրադի պետական համալսարանը 1935 թվականին կամ Լենինգրադի օտար լեզուների ինստիտուտը 1936 թվականին։

1936 թվականի սկզբին թարգմանությունների և ակնարկների առաջին հրապարակումները կատարել է Աշխարհի շուրջը» ամսագրում և Լենինյան իսկրաթերթում՝ Ս. Զգուտ անունով։ Ըստ Լենինյան իսկրայի  թղթակից Աբրամ Լազարևիչ Ստարկովի հուշերի՝ Սուսաննան որոշ ձեռագրեր է ներկայացրել էր որպես արտասահմանյան հեղինակների հրապարակումների վերապատումներ, սակայն թերթի խմբագիրները կարծիք էին հայտնել, որ դրանք իր իսկ երևակայության արգասիքներն են։ Մոտավորապես այս ժամանակահատվածում Սուսաննան ամուսնացավ ճարտարապետ Գեորգիևսկու հետ և որոշ ժամանակ անց սկսեց հրատարակվել նրա ազգանունով։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին նա կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ։ Սնեգովի վարկածով նա պատերազմի սկզբում ամուսնալուծվել է Գեորգիևսկուց, իսկ նրանց փոքրիկ որդին՝ Պետյան, այդ ժամանակ մահացել է։ Ստարկովը, ըստ իր գործընկեր Սուսաննայի, գրում է, որ Գեորգիևսկայայի ամուսինն ու որդին մահացել են պաշարված Լենինգրադում։ 1943 թվականի ապրիլից նա ծառայել է որպես թարգմանիչ և հաղորդավար Հյուսիսային նավատորմի քաղաքական տնօրինության թշնամական զորքերի հետ աշխատանքի բաժնում, զբաղվել է քարոզչական նյութերի թարգմանությամբ և բարձրախոսներով դրանք հեռարձակել է թշնամու դիրքերում։ 

Պատերազմից հետո նա լայն ճանաչում է ձեռք բերել տարբեր տարիքի երեխաների մասին գրած գրքերով, որոնք վերահրատարակվել են 21-րդ դարում։ Ամենահաջողվածներից են «Սուտասանը» (1969) և «Զանգերը» (1972) վիպակները, ինչպես նաև «Հայրիկը» (1973) վեպը։

1974 թվականի նոյեմբերի 27-ին Գեորգիևսկայան ինքնասպանություն է գործել։ Ըստ Դմիտրի Բիկովի վարկածի, նա թունավորել է իրեն՝ տառապելով ծանր կլինիկական դեպրեսիայից։ Ըստ «Հանուն Հայրենիքի» թերթի թղթակից Նատալյա Ժուրավլևայի՝ Գեորգիևսկայայի ինքնասպանության պատճառ է դարձել «Սուտասանը» վեպի հերոսների կերպարների ոչ ճիշտ ներկայացումը վեպի հիման վրա Կենտրոնական մանկական թատրոնում բեմականացված ներկայացման մեջ։

Գեորգիևսկայան թաղված է Կոմարովի գերեզմանատանը։

Պարգևներ և մրցանակներ    
 Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան (24.10.1944)
 «Արիության համար» մեդալ (10.4.1944)
 մեդալ «Խորհրդային Անդրբևեռի պաշտպանության համար»

Քննադատություն  
Ա. Վ. Դանովսկու բնութագրմամբ, Գեորգիևսկայայի ստեղծագործությունների մեծ մասը նախատեսված է դպրոցական կրտսեր տարիքի երեխաների համար։ Միևնույն ժամանակ, նրանք «տոգորված են քնարականությամբ, բարոյական և հայրենասիրական խոր պաթոսով», իսկ նրանց հերոսներին «բնորոշ են քաջությունն ու արիությունը, հոգևոր վեհությունը, իսկական բարեկամությունն ու ընկերությունը»։

Վոլֆգանգ Կազակը նշում է, որ Գեորգիևսկայայի ստեղծագործությունները հասցեագրված են նաև մեծահասակներին՝ նպատակ ունենալով «օգնել նրանց ավելի խորը հասկանալ երեխայի քնքուշ հոգին»։ Նրա կարծիքով «Գեորգիևսկայայի ոճին բնորոշ է յուրօրինակ հակիրճությունը, հեղինակը հաճախ սահմանափակվում է հիմնական նախադասություններով, պատմվածքը կառուցվում է որպես դրվագների հերթափոխ»։ 

Դմիտրի Բիկովի կարծիքով, Գեորգիևսկայայի ոճը արտահայտիչ է, իսկ նրա ստեղծագործությունը «բացում է դռները դեպի կախարդական աշխարհ, որը նման չէ առօրյա կյանքին, որտեղ մենք գոյություն ունենք»։ Նա հատկապես առանձնացնում է երիտասարդներին ուղղված «Հայրիկ» և «Սուտասան» վեպերը, ինչպես նաև «Զանգակները» սիրային վիպակը և նշում մանկության տարիներին իր վրա թողած տպավորությունների նմանությունը Սուսաննա Գեորգիևսկայայի և Գալինա Դեմիկինայի ստեղծագործություններին։

Մատենագիտություն 

 Бабушкино море, М., Детгиз, 1949
 Отрочество, М., Детгиз, 1954 (рассказ о том, как ребенок расстается с детством)
 Повести и рассказы, 1954
 Три повести (сборник повестей), 1957
 Тарасик, 1959 (описание внутреннего мира 5-летнего ребенка соседствует с изображением кризиса в жизни родителей)
 Серебряное слово, М., Гослитиздат, 1955 (о работнице библиотеки, начинающей свою деятельность в Туве)
 Светлые города, М., Советский писатель,1964
 Портной особого платья, М., 1964
 Дважды два — четыре: романтическая повесть, М., Детская литература, 1966
 Лгунья, М., Советская Россия, 1969
 Матрос Капитолина, 1969
 Родился человек, 1970
 Пека, 1970
 Фея горького миндаля, 1970
 Тетушка Зубная Боль: сказочная повесть, М, Детская литература,1972
 Любовь и кибернетика, 1972
 Колокола, 1972
 Отец, 1973
 Юг и север, М., Детская литература,  1974
 Повести о любви (сборник повестей: Отец. Дважды два - четыре. Серебряное слово. Пека), 1975
 Старости не бывает, 1976

 Галина мама, 1947
 Малолеток Иванов (сборник рассказов), 1950
 Жемчужный остров (сборник рассказов), 1961
 Портной особого платья (сборник рассказов), 1964
 Сказки моего друга (сборник), М., 1964
 Рассказы и сказки, М., 1968
 Фея горького миндаля
 Тентель-Вентель
 Монолог

Գրականություն

Ծանոթագրություններ 

Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Խորհրդային գրողներ
Խորհրդային մանկագիրներ
Ռուս արձակագիրներ
Ռուս մանկագիրներ
Արիության մեդալակիրներ
Խորհրդային թարգմանչուհիներ