Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Տողնիան)

Տողնիան գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի Կախեթի մարզի Տողնիան գյուղում։

Պատմություն 
1818 թվականից կա արձանագրություն Տողնիան գյուղի փայտաշեն հայկական եկեղեցու մասին։ Այն կառուցվել է գյուղի հայերի կողմից։ 1839-1840 թվականների վավերագրերում եկեղեցին հիշատակվում է Նոր Կիրակի անվամբ։ 1841 թվականից հետո վավերագրերում եկեղեցին հիշատակվում է Սբ. Թովմա անվամբ ։ Եկեղեցին Սուրբ Աստվածածին է հիշատակվում 1878 թվականի և դրանից հետո վավերագրերում։

Եկեղեցու անվանափոխությունն առհասարակ տեղի է ունենում միայն օծումից հետո, իսկ օծման հանդես կատարվում է հին շենքը վերակառուցելուց կամ նորոգելուց հետո։ Հավանական է, որ եկեղեցին 19-րդ դարում ամենաքիչը երկու անգամ վերանորոգվել է։

1900 թվականի փաստաթղթերից մեկում նշված է Սբ. Աստվածածին փայտաշեն եկեղեցու հնացած լինելու մասին, իսկ 1908-10 թվականների վավերագրերում նշված է, որ Տողնիանում այլևս հայոց եկեղեցի չկա  հայոց փայտաշեն եկեղեցին կրկին հիշվում է 1912 թվականին։

1818 թվականին գյուղին հովվել է Թելավի քահանա Տեր Մարտիրոս Տեր-Սահակյանը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Կարապետյան, Սամվել Գևորգի; Զաքարյան, Անուշավան Հազարապետի ; Հասրաթյան, Մուրադ Մարգարի ; Չոբանյան, Պավել Աշոտի; Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության (RAA) գիտական խորհուրդ.Էջ 99 

Հայկական առաքելական գոյություն չունեցող վանքեր և եկեղեցիներ (Վրաստան)
19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Թելավի շրջանի հայկական առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ