Սպիտակապոչ նապաստակ

Սպիտակապոչ կամ պրերիային նապաստակ () նապաստակների տեսակ, ապրում են Հյուսիսային Ամերիկայում։ Տեսակի լատիներեն անվանումը տրվել է ի պատիվ ամերիկացի բնաբան Ջոն Քըրք Թաունսենդի (1809-1851)։

Բնութագիր 
Սպիտակապոչ նապաստակը նապաստակների խոշոր տեսակ է։ Մարմնի երկարությունը 56,5 - 65,5 սմ է, քաշը 2,75-3,6 կգ է։ Արուն սովորաբար էգից ավելի խոշոր է։ Սասկաչևանում գրանցվել են եզակի նմուշներ` ավելի քան 9 կգ քաշով (20 ֆունտ)։

Բրդի գունավորումը վերևից դեղնաշագանակագույնից մինչև մոխրաշագանակագույն է։ Բնորոշ են մեծ մոխրագույն ականջները սև ծայրերով, ներսում` շագանակագույն-դարչնագույն և սպիտակ։ Ականջի չափը փոսիկից սկսած 10-ից մինչև 11,3 սմ է (3,9-ից մինչև 4,4 դյույմ), իսկ ոտնաթաթի հետին հատվածի երկարությունը` 14,5-ից մինչև 16,5 սմ (5,7-ից մինչև 6,5 դյույմ)։ Այլ տեսակների համեմատ այս տեսակների պոչը սպիտակ է` դեղնաշագանակագույն կամ մոխրագույն գծերով։ Հյուսիսային պոպուլյացիաներում այս նապաստակն աշնանը բուրդը թողնում է և սպիտակում է ամբողջ ընթացքում, բացի ականջներից։

Սովորաբար նրանք ձայն չեն արձակում, բայց ականջ ծակող ճիչ են արձակում, եթե վիրավորեն կամ բռնեն։

Տարածվածություն 
Այս տեսակը տարածված է Կանադայում (Ալբերտա, Բրիտանական Կոլումբիա, Մանիտոբա, Սասկաչևան), ԱՄՆ-ում (Կալիֆոռնիա, Կոլորադո, Այդահո, Իլինոյս, Այովա, Կանզաս, Մինեսոտա, Միսսուրի, Մոնտանա, Նեբրասկա, Նևադա, Նյու Մեքսիկո, Հյուսիսային Դակոտա, Օրեգոն, Հարավային Դակոտա, Վաշինգտոն, Վիսկոնսին)։ Բնակվում են նաև Ժայռոտ լեռների տարածքում։ Այս տեսակը հանդիպում է կոլումբիական հարթավայրում` 30 մ բարձրության վրա  և ծովի մակարդակից 4319 մ բարձրության վրա` Բրոս լեռան վրա (Կոլորադոյի նահանգ)։ Հիմնական բնակավայրը պրերիաներն են (բաց տափաստաններ ու հարթավայրեր)։

Կենսակերպ 
Վարում է գիշերային միայնակ կյանք։ Սնվում է հիմնականում խոտաբույսերով, ձմեռային թփերով։ Ակտիվությունը սովորաբար սկսվում է երեկոյան` ժամը 22:00-ից մինչև 01:00-ն և ավարտվում վաղ առավոտյան` ժամը 3:00-ից մինչև 4:00-ը: Օրվա ընթացքում թաքնվում է հողային անցքերի կամ խիտ բուսականության մեջ։ Գիշատիչներից արագ թաքնվելու համար ձյան մեջ արահետներ է ստեղծում, ձյան տակ՝ թունելներ։ Արագությունը հասնում է մինչև 55 կմ/ժ։ Հղիության շրջանը միջինը 42 օր է, սերնդի չափը 1-ից 11 ձագ է, միջինը՝ չորսից հինգ, և կախված է շրջակա միջավայրից։ Կաթով կերակրումը շարունակվում է մեկ ամիս։ Բնական թշնամիներն են աղվեսը, կոյոտը և գիշատիչ թռչունները։ Մարդիկ որսում են այս նապաստակները մորթու և մսի համար։

Բնության պահպանության միջազգային միությունը (ԲՊՄՄ) այս տեսակը գնահատում է որպես «նվազագույն անհանգստություն պատճառող»։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Smith, A.T. & Johnston, C.H. 2008. Lepus townsendii. In: IUCN 2012

Կաթնասուններ ըստ մայրցամաքի
Կաթնասուններ ըստ տարածաշրջանի