Հաշվարկային չեկ

Հաշվարկային չեկ, ստացված ապրանքների, մատուցված ծառայությունների, կատարված աշխատանքների համար իրավաբանական անձանց և ֆիզիկական անձանց միջև անկանխիկ վճարումների ստուգման չեկ։ Հաշվարկային չեկերը կարող են լինել երկու տեսակի` ակցեպտավորված և ոչ ակցեպտավորված։

Սահմանում 
Ըստ Սովետական մեծ հանրագիտարանի՝ հաշվարկային չեկը ստացված ապրանքների, մատուցված ծառայությունների, կատարված աշխատանքների համար իրավաբանական և ֆիզիկական անձանց միջև անկանխիկ վճարումների ստուգման չեկ է։

Մի շարք իրավաբաններ հաշվարկային չեկը սահմանում են որպես անկանխիկ վճարումների համար խիստ հաշվառման ձևաթերթիկ (բլանկ), որը պարունակում է չեկը տվողի հանձնարարականը բանկին` իր հաշվից (որը նա բացել և վարում է) չեկը ստացողի հաշվին որոշակի գումար փոխանցելու մասին։

Հաշվարկային չեկը չեկը տվողի (ապրանքի գնորդի) կողմից փոխանցվում է չեկը ստացողին (ապրանքի վաճառող)` այն բանկին ներկայացնելու համար, որտեղ գտնվում է չեկը ստացողի հաշիվը։ Հաշվարկային չեկերն օգտագործվում են միայն բանկերի միջոցով անկանխիկ վճարումների համար, և դրանցից դուրս չեն կարող շրջանառվել։ Չեկն ստացողը, որը նման չեկ է ստացել որպես վճար, այն ներկայացնում է իր բանկին, որը չեկի գումարը փոխանցում է նրա հաշվին։ Հաշվարկային չեկի վրա խազ է քաշվում անկյունագծային շերտով, որն անցնում է ստորին ձախ անկյունից դեպի վերևի աջ անկյուն։ Այդպիսի հաշվարկային չեկերը երաշխիք են, որ միայն նա, ում համար նախատեսված է, գումարը կստանա հաշվին։ Բացի այդ, արգելվում է (չեկը տվողի կամ չեկը ստացողի կողմից) կատարել կանխիկ վճարում հաշվարկային չեկի միջոցով (դրա համար չեկի դիմային մասում գրված է «Հաշվարկային» գրությունը)։ Արգելքը խախտած վճարողը պարտավոր է ամբողջությամբ փոխհատուցել չեկը տվողի կամ չեկը ստացողի կորուստները` ներառյալ կորցրած շահույթը։

Հաշվարկային չեկերի տեսակներ 
Հաշվարկային չեկերը կարող են լինել երկու տեսակի` 
 ակցեպտավորված  (բանկի կողմից ապրանքների և ծառայությունների դիմաց վճարումների համար),
 ոչ ակցեպտավորված (բանկի կողմից ապրանքների և ծառայությունների դիմաց վճարումների համար, ինչպես նաև ֆինանսական մարմինների կողմից` բյուջեի եկամուտների վերադարձից հետո)։ 
Սահմանափակ և անսահմանափակ չեկային գրքույկներից հաշվարկային չեկերը կարող են օգտագործվել իրավաբանական և ֆիզիկական անձանց կողմից ապրանքների և ծառայությունների դիմաց վճարումներ կատարելիս (օրինակ՝ կոմունալ ծառայությունների դիմաց վճարումներ անկանխիկ վճարումների կարգով)։

Տես նաև 
 Չեկ
 Դրամական չեկ

Ծանոթագրություններ 

Տնտեսագիտություն
Հաշվապահություն
Ֆինանսներ
Փաստաթղթեր