Ելենա Կոստյուչենկո

Ելենա Գենադիևնա Կոստյուչենկո (, ), ռուս լրագրող, «Նովայա գազետա» լրատվական գործակալության հատուկ թղթակից, ԼԳԲՏ շարժման ակտիվիստ։

Կարիերան լրագրության բնագավառում      
Ելենա Կոստյուչենկոն լրագրության իր կարիերան սկսել է դպրոցի բարձր դասարաններում։ Առաջին հրապարակումները եղել են Յարոսլավլի տարածաշրջանային «Северный край» թերթում։ Նրա խոսքերով, այդ պահին նրա վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել Աննա Պոլիտկովսկայայի հոդվածները, որոնց տպավորությունն այնքան ուժեղ է եղել, որ Ելենան որոշել է հետագայում աշխատանքի տեղավորվել «Նովայա գազետա»-ում։ 

2004 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա, ընդունվել Մոսկվայի պետական համալսարանի լրագրության ֆակուլտետ։ 2005 թվականին աշխատանքի է անցել «Նովայա գազետա»-ում` որպես հատուկ թղթակից։ Նախընտրել է հետաքննող լրագրությամբ զբաղվել։ Մանրամասն գրել է Կուշչևսկայա ստանիցայում տեղի ունեցած մասսայական սպանությունների և Pussy Riot գործի մասին։

2008 թվականին նա փորձել է ներթափանցել «Роза Мира» անձնական աճի դասընթացների կազմակերպության մեջ։ Կոստյուչենկոն, առանց «Նովայա գազետայի» խմբագրությունը նախազգուշացնելու, հետաքննություն է սկսել ֆոտոմոդել Ռուսլանա Կորշունովայի ինքնասպանության դեպքի առթիվ, ով նախկինում այցելել է այդ դասընթացներին։ Դա հանգեցրել է անկանխատեսելի հետևանքների, լրագրողի համար ավարտվել է ծանր դեպրեսիայի և նևրոզների կլինիկայում հոսպիտալացումով, և նյութը չի հրապարակվել։ 2019 թվականի մայիսին Կոստյուչենկոն այդ մասին հայտարարել է իր ֆեյսբուքյան էջում։ 

Ելենա Կոստյուչենկոն առաջին լրագրողն է, ով ճեղքել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Ժանաոզեն քաղաքում տեղի ունեցած իրադարձությունների շուրջ տեղեկատվական շրջափակումը։

2016 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Կոստյուչենկոն լուսաբանել է Բեսլանում տեղի ունեցած ահաբեկչության արդյունքում իրենց հարազատներին կորցրած վեց կանանց չարտոնված ցույցը և նույն օրը տեղի ունեցած դատավարությունը (նրանք մեղավոր ճանաչվեցին վարչական իրավախախտումների համար)։ Կոստյուչենկոյի «Նոր Անտիգոնե» վավերագրական պիեսը, որը բաղկացած է հանդիպումների արձանագրությունների դրվագներից, իր իսկ տեքստից և Սոֆոկլեսի «Անտիգոնայից» ինտերմեդիայից, բեմադրել է Ելենա Գրեմինան 2017 թվականին Teatre.doc-ում։

ԼԳԲՏ շարժման մասնակից   
Ելենա Կոստյուչենկոն լեսբուհի է։ 2011 թվականին, նախքան գեյ-շքերթին մասնակցելը, նա հրապարակել է կոչ հասարակություն` «Ինչու եմ այսօր գնում գեյ-շքերթի» խորագրի ներքո, որտեղ կտրուկ է խոսել հոմոֆոբիայի, գեյերի և լեսբուհիների խտրականության դեմ և պահանջել հավասարություն սեռական փոքրամասնությունների համար։ Այս հաղորդագրությունը ստացել է ավելի քան 10 հազար մեկնաբանություն, ինչը ռեկորդ է եղել ինտերնետի ռուսական հատվածի համար։ Մայիսի 28-ին ակցիայի ընթացքում Ուղղափառ ակտիվիստներից մեկը (Ռոման Լիսունով) հարձակվել է Ելենայի վրա և հարվածել նրա դեմքին։ Այդ դեպքից հետո նա հոսպիտալացվել է ուղեղի ցնցման կասկածով, բայց հիվանդանոցում ախտորոշվել է բարոտրավմա։                        

Ելենա Կոստյուչենկոյի նախաձեռնությամբ 2012-2013 թվականներին չորս անգամ անցկացվել է «Համբույրի օր» ակցիան Պետական դումայի պատերի մոտ, բոլոր դեպքերում ցույցերը համընկել են Ռուսաստանի խորհրդարանի կողմից «համասեռամոլության քարոզչությունը» արգելող օրինագծի (վերջին ընթերցմամբ՝ «անչափահասների շրջանում ոչ ավանդական սեռական հարաբերությունների խթանում») քննարկման հետ։

Մատենագիտություն  
 «Պայմանականորեն ավելորդները» (2014),
 «Մենք պետք է ապրենք այստեղ» (2015)։

Պարգևներ 
 «Աստիճան դեպի հաջողություն» երիտասարդ լրագրողների մրցույթի 2-րդ աստիճանի մրցանակ (2007),
 Գերդտ Բուցերիուսի անվան  «Արևելյան Եվրոպայի ազատ մամուլ» մրցանակ (2013)։ Առաջադրել էին, Corpus-ի, Նորվեգական Հելսինկյան կոմիտեի և Human Rights House Foundation- ի լրագրող Իլյա Կրիգերին,
 Ազատության մրցանակ (2013) - Ղազախստանի Մանգիստաուի շրջանում բողոքի ցույցերը լուսաբանելու համար,
 Անդրեյ Սախարովի անվան մրցանակ՝ «Լրագրության համար, որպես արարք» (2015),
 Ահմեդնաբի Ահմեդնաբիևի անվան մրցանակ, 2-րդ տեղ (2015) - «Բեսլանի երազները» ռեպորտաժի համար,
 Բաց Ռուսաստանի «Մասնագիտությունը՝ լրագրող» մրցանակ «Ռեպորտաժ» անվանակարգում (2016) - «Ճահիճների աստվածները ոչ մեկին չեն թողնի» ռեպորտաժի համար,
 «Խմբագրական խորհրդի» մրցանակ (Իրինա Գորդիենկոյի և Ելենա Միլաշինայի հետ միասին) (2017) - «Չեչնիայում գեյերի հետապնդումների և սպանությունների վերաբերյալ հրապարակումների շարքի համար»,
 «Կամերտոն» մրցանակ (2020)։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 
  «Никуда, ни к кому, ни к чему». Рецензия на книгу Елены Костюченко «Условно ненужные». Colta.ru, 11.08.2014
 Новая Антигона

Ռուս լրագրողներ
Աննա Պոլիտկովսկայայի անվան «Կոմերտոն» մրցանակի դափնեկիրներ
Ռուս գրողներ