Ջասպեր Ջոնս

Ջասպեր Ջոնս (, ), ամերիկացի ժամանակակից նկարիչ, փոփ արտ ուղղության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։

Կենսագրություն 
Մեծացել է Հարավային Կարոլինայի Ալենդեյլ ավանում և, նկարագրելով իր կյանքի այս ժամանակահատվածը, նշել է. «այն վայրում, որտեղ ես մեծացել եմ, չեն եղել նկարիչներ և արվեստ, ես իսկապես չեմ իմացել` ինչ է դա»։ Որոշ ժամանակ` 1947 թվականից մինչև 1948 թվականը` ընդհանուր երեք կիսամյակ, Հարավային Կարոլինայի համալսարանում սովորել է նկարչական արվեստ։ Այնուհետև տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ ծանոթացել է Ռոբերտ Ռաուշենբերգի հետ, որից ստացել է ժամանակակից արվեստում առաջնորդող գաղափարներ։ Ջոնսի վրա ազդեցություն են ունեցել նաև Մարսել Դյուշանի գաղափարները. «Հեծանիվային անիվը» և Դյուշանի մյուս ռեդի-մեյդերը բրոնզե մի շարք առարկաների համար դարձել են ոգեշնչման աղբյուր։ Նկարիչը վերոնշյալ առարկաներն ստեղծել է 1950-ական թվականների վերջին և 1960-ական թվականների սկզբին։ 1958 թվականին պատկերասրահի սեփականատեր Լեո Կաստելին Ռաուշենբերգի ստուդիա կատարած այցի ժամանակ իր համար բացահայտել է Ջոնսին։ Ընկերացել է Էնդի Ուորհոլի հետ։

Ստեղծագործություն 
Ջոնսի ամենանշանավոր ստեղծագործությունն ընդունված է համարել նրա վաղ գեղանկարչական աշխատանքների շարքը, որն ստեղծվել է 1950-ական թվականների երկրորդ կեսին։ Առավել հայտնի աշխատանք է «Դրոշը» (1954-1955), որը նկարիչը նկարել է Միացյալ Նահանգների դրոշի մասին երազից հետո։ Այս ժամանակաշրջանի աշխատանքները ժամանակ առ ժամանակ վերաբերում են ոչ թե փոփ արտին, այլ նեոդադային` չնայած այն հանգամանքին, որ զանգվածային մշակույթի պատկերները հաճախ են օգտագործվում։ Առաջին աշխատանքներն ստեղծվել են այնպիսի պարզ պատկերների օգտագործմամբ, ինչպիսիք են դրոշները, խաղաքարտերը, նշանները, տառերը և թվերը։ Պատկերների արձագանքներում նշվում է, որ այն հաճախ գունեղ է և գեղատեսիլ։ Նկարիչն իր գեղանկարներում հաճախ ներառում է մոմանկարչություն և ռելիեֆ։

Ջոնսի քանդակները բրոնզե սովորական առարկաներ են, օրինակ` էլեկտրական լապտերը, լամպը կամ ատամի խոզանակը։ Առավել հայտնի ստեղծագործություններից մեկում պատկերված է գարեջրով լցված բրոնզե երկու տարա։

1988 թվականին «Ֆալստարտ» աշխատանքն արժեցել է 17,050 միլիոն դոլար։ Տվյալ պահին դա եղել է ռեկորդային գումար, որը վճարվել է նկարչի կենդանության օրոք` ժամանակակից արվեստի ստեղծագործության համար։

1998 թվականին Նյու Յորքում գտնվող Մետրոպոլիտեն թանգարանը ձեռք է բերել Ջոնսի «Սպիտակ դրոշ» կտավը։ Գործարքի գինը հայտնի չէ, բայց փորձագետները կարծում են, որ այն կազմել է ավելի քան 20 միլիոն դոլար։

2010-ական թվականների դրությամբ` բնակվում է Կոնեկտիկուտում և համարվում է ամենահարուստ ապրող նկարիչը։

Հայտնի կտավներ 
 «Դրոշ» (1954-1955)
 «Սպիտակ դրոշ» (1955)
 «Երեք դրոշ» (1958)
 «Ֆալստարտ» (1959)
 «Քարտեզ» (1961)
 «Մաշկի ուսումնասիրություն» (1962)
 «Հինգ անձ» (1963-1964)
 «Տարվա եղանակներ» (1986)

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 Jasper Johns: An Allegory of Painting, 1955—1965, National Gallery of Art, Washington, DC
 Jasper Johns (born 1930) Timeline of Art History | The Metropolitan Museum of Art
 Jasper Johns bio at artchive.com
 Flag at the Museum of Modern Art
 White Flag at the Metropolitan Museum of Art
 False Start Act out a Jasper Johns painting.
 Իրինա Կուլիկի դասախոսությունը. «Ջասպեր Ջոնս»

Ամերիկացի նկարիչներ
20-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Փոփ արտ
Ամերիկացի արվեստագետներ
Ամերիկացի քանդակագործներ
Ամերիկացի դիզայներներ
21-րդ դարի նկարիչներ
20-րդ դարի քանդակագործներ
Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ
Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Ամերիկացի ժամանակակից արվեստագետներ
Ամերիկացի փորագրիչներ
Ամերիկացի լուսանկարիչներ