Էդվարդ Խանցյան

Էդվարդ Խանցյան (, ), ամերիկահայ հոգեբույժ, Հարվարդի բժշկական դպրոցի հոգեբուժության պրոֆեսոր։ 1970-ական թվականներից զարգացրել է թմրամիջոցների չարաշահման աստիճանական ավելի համահունչ և փորձնականորեն հիմնավորված ինքնաբուժման վարկածը, համաձայն որի՝ անհատներն օգտագործում են թմրանյութեր՝ փորձելով ինքնաբուժել դժբախտության և տառապանքի վիճակները։

Կենսագրություն 
Դոկտոր Խանցյանն առաջին սերնդի ամերիկահայ է, որը ծնվել է Մասաչուսեթս նահանգի Հավերհիլ քաղաքում։ Նրա ծնողները ծնվել են Թուրքիայում, հայրը՝ Ջոն Խանցյանը, ներգաղթել է Միացյալ Նահանգներ 1912 թվականին։ Խանցյանի մայրը՝ Ռոուզը, վերապրել է 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությունը՝ 1920-ական թվականների վերջին տեղափոխվելով ԱՄՆ։ Էդվարդ Խանցյանը ծնվել է 1935 թվականին և մեծացել Հավերհիլում՝ կոշիկների քաղաքում, որտեղ երկու ծնողներն էլ աշխատում էին այդ ժամանակաշրջանում ծաղկող կոշիկի արդյունաբերությունում։ Վաղ հասակում կորցնելով հորը՝ մոր և քույրերի հետ սկսել է աշխատել ընտանեկան հրուշակարանում։

Կրթություն ստանալով տեղի դպրոցական համակարգերում՝ նա իր համալսարանական ուսումը սկսել է Մերիմաք քոլեջի և Բոստոնի համալսարանի երեկոյան բաժիններում՝ 1958 թվականին ավարտելով վերջինը։ Raytheon-ում մեկ տարի որպես տեխնիկական գրող աշխատելուց հետո 1959 թվականին նա սկսել է իր բժշկական կրթությունը Օլբանի բժշկական քոլեջում, որն ավարտել է 1963 թվականին՝ ստանալով բժշկության դոկտորի աստիճան։ Նա պրակտիկա է անցել Ռոդ Այլենդ նահանգի Պրովիդենս քաղաքում գտնվող Ռոդ Այլենդ հիվանդանոցում։ Դրանից հետո նա սկսել է իր հոգեբուժական դասընթացները Մասաչուսեթսի Հոգեկան առողջության հոգեկան կենտրոնում՝ Հարվարդի բժշկական դպրոցի հարակից հաստատությունում։ Նա միացել է Հարվարդի համալսարանի դասախոսական անձնակազմին Քեմբրիջի հիվանդանոցում, որտեղ աշխատել է իր կարիերայի մեծ մասի ընթացքում։ 1973 թվականին Բոստոնի հոգեվերլուծական ընկերությունում և ինստիտուտում ավարտել է հոգեվերլուծական դասընթացները։

Իր կարիերայի սկզբում՝ Խանցյանը ներգրավվել է կախվածության բազմաթիվ կլինիկական և քննչական ուսումնասիրություններին՝ շեշտը դնելով կախվածության խանգարումների նախատրամադրող հոգեբանական խոցելի կողմերի հոգեբանական դինամիկ ընկալման վրա։ Համարվելով կախվածության ուսումնասիրությունների առաջնամարտիկ՝ նա ճանաչում ձեռք բերեց ինքնաբուժման վարկածի զարգացման շնորհիվ։ Նա նաև զարգացրեց ալկոհոլի և թմրամիջոցներից կախված անհատների համար անհատական և խմբային փոփոխված հոգեդինամիկ բուժումները, ինչպես նաև ուսումնասիրեց այն բաղադրիչները, որոնք, ամենայն հավանականությամբ, արդյունավետ են դարձնում 12-քայլանոց ծրագրերը։

Խանցյանը թմրանյութերից կախվածության հոգեբուժության ամերիկյան ակադեմիայի հիմնադիր անդամ էր և նախկին նախագահ։ 2016 թվականին Մասաչուսեթսի հոգեբուժական ընկերությունը Խանցյանին պարգևատրել է հասարակությանը մատուցած ծառայությունների մրցանակով։

Դոկտոր Էդվարդ Խանցյանը վախճանվել է 2021 թվականի մարտի 21-ին, ընտանիքի շրջապատում։ Թաղված է ծննդավայր Հավերհիլի Լինվուդ գերեզմանատանը։

Անձնական կյանք 
Էդվարդ Խանցյանը 1959 թվականին ամուսնացել է Քերոլան ԴեԱնդրուսի հետ։ Նրանք ունեն երեք երեխա՝ Նենսի, Սյուզան և Ջոն։

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկահայ հոգեբույժներ
Ամերիկահայ պրոֆեսորներ