Ատտալոս (հրամանատար)

Ատտալոս (, ), Փիլիպոս II Մակեդոնացու կարևոր պալատականներից մեկը։

Ազգակցական կապը Փիլիպոս II-ի հետ 

Մ․թ․ա․ 338 թվականին Ատտալոսի եղբոր աղջիկը՝ Կլեոպատրան, որի խնամակալն Ատտալոսն էր, ամուսնացել է Փիլիպոս II-ի հետ։ Հիշատակություն կա, որ նա աղոթել է, որ Կլեոպատրան որդի պարգևի Փիլիպոսին, որը կդառնա նրա օրինական ժառանգը․ այդ ամենը դիտվել է որպես Ալեքսանդր Մակեդոնացուն ուղղված բացահայտ վիրավորանք։ Հենց այդ ժամանակ էլ տեղի ունեցած վիճաբանությունը դարձել է Ալեքսանդրի աքսորի գլխավոր պատճառներից մեկը․ նա աքսորվել է նախ Էպիրոս, ապա Իլլիրիա։

Մ․թ․ա․ 336 թվականին Փիլիպոս II Մակեդոնացին Ատտալոսին և Պարմենիոնին նշանակում է դեպի Փոքր Ասիա և Աքեմենյան Պարսկաստան ուղղված սպասվելիք արշավանքի հրամանատարներ։

Պավսանիասի բռնաբարություն 

Ըստ Արիստոտելի՝ Ատտալոսը սեռական բռնություն է գործադրել Պավսանիասի հանդեպ, որը եղել է Փիլիպոս II-ի սիրեկաններից։ Դրա դրդապատճառն էր այն, որ Պավսանիասն անարգել էր Ատտալոսի՝ նույն անունը կրող մեկ այլ ընկերոջը (հնարավոր է նաև բարեկամի)՝ Պավսանիասին։ Այս դեպքից հետո Պավսանիասը իրականացրել է իր նախկին սիրեկանի՝ Փիլիպոս II-ի սպանությունը, քանի որ նա չէր պատժել Ատտալոսին իր արարքի համար։ Կա կարծիք նաև, որ այս սպանությունը իրականացվել է որրէ մեկի (հնարավոր Ալեքսանդրի մոր) պատվերով։

Մահապատիժ Ալեքսանդր Մակեդոնացու կողմից 

Այն բանից հետո, ինչ Փիլիպոս II-ը սպանվում է, իսկ Ալեքսանդրը դառնում թագավոր (մ․թ․ա․ 336 թվականի հոկտեմբեր), նրա խորթ մայրը՝ Կլեոպատրա Էվրիդիկան, և վերջինիս երկու երեխաները սպանվում են (հնարավոր է Կլեոպատրան ինքնասպան է եղել իր երեխաների մահից հետո)։

Փիլիպոս II-ի սպանության և Ալեքսանդրի գահին բազմելու պահին Ատտալոսը և Պարմենիոնը մակեդոնական զորքի հետ միասին գտնվել են Փոքր Ասիայում։ Այդ ժամանակ Դեմոսթենեսը նամակներ է ուղարկել Ատտալոսին՝ խոստանալով Աթենքի աջակցությունը երկու զորավարներին, եթե նրանք պատերազմ սկսեն ընդդեմ Ալեքսանդրի։

Այս ամենից հետո Ատտալոսն այդ նամակները ներկայացնրել է Ալեքսանդրին՝ իր հավատարմությունը հայտնելով նրան, սակայն Ալեքսանդրը հրամայել է մահապատժի ենթարկել նրան իրեն հասցրած նախկին վիրավորանքների համար՝ հասնակալով նաև, որ նա կարող էր վրեժխնդիր լինել իրենից Կլեոպատրայի և նրա երեխաների սպանության համար։

Տես նաև 

Ալեքսանդր Մակեդոնացի
Փիլիպոս II Մակեդոնացի

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 Attalus  by Jona Lendering

Մ.թ.ա. 336 մահեր
Հին մակեդոնացիներ
Մ.թ.ա. 390-ականների ծնունդներ
Մահապատժի ենթարկվածներ
Հյուսիսային Մակեդոնիայի քաղաքական գործիչներ