Կանցոն

Կանցոն ( – երգ), աշխարհիկ իմիտացիոն-պոլիֆոնիկ բազմաձայն պիես Վերածննդի դարաշրջանում։ 16-17-րդ դարում եղել են ժողովրդական երգին մոտ, առավելապես աշխարհիկ բովանդակության, պարզ բազմաձայն երգեր։ 

Զարգացել է 16-րդ դարում (սկզբում՝ որպես վոկալ կանցոնի փոխադրում)։ 16-րդ դարիի վերջից գրել են նաև գործիքային կանցոններ։ Հետագայում՝ հոմոֆոն երաժշտության զարգացման ընթացքում, տարածվել է միաձայն կանցոնը՝ գործիքի նվագակցությամբ։ Այդ ձևը պահպանվել է 19-20-րդ դարերի գործիքային կանցոնում՝ իր երգուն մեղեդիով («երգ առանց խոսքի»)։ 

Երբեմն «կանցոն» են անվանում վոկալ և գործիքային քնարական պիեսները (հատվածներ՝ օպերաներից, սիմֆոնիաների, կոնցերտների մասեր)։ 

Կանցոնի փոքր տեսակը կոչվում է կանցոնետ։

Պատմություն 
Առավել տարածված և ունիվերսալ ժանր է եղել տրուբադուրների պոեզիայում, որը հետագայում ընդունվել է գալիցիա-պորտուգալացի բանաստեղծների կողմից։ Իտալացի բանաստեղծները նույնպես որպես հիմք ընդունել են պրովանսական կանցոնը, բայց արդեն 14-րդ դարի սկզբին նրանք վերաիմաստավորել են դրա չափանիշը՝ համաձայն իրենց մայրենի լեզվի առանձնահատկությունների։ Դանթեն իր տրակտատներում նկարագրվել է իտալական կանցոնի կոմպոզիցիոն առանձնահատկությունները (օրինակներով). առավել հայտնի են Պետրարկայի բանաստեղծական կանցոնները։ Պրովանսական կանցոնի ձևը նաև ծառայում էր որպես մինեզինգերների և մայսեզինգերների կանցոնների նախատիպ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 
 
 
 
 
 
 
 
 Knapp J.M. The canzone francese and its vocal models. Diss. Columbia Univ. New York, 1941.
 Crocker E.C. An introductory study of the Italian canzona for instrumental ensembles. Diss. Radcliffe College. Cambridge, Mass., 1943.

Երաժշտական եզրույթներ