Խոշտանգումների և անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի կանխարգելման մասին Եվրոպական կոնվենցիա

Խոշտանգումների և անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի կանխարգելման մասին Եվրոպական կոնվենցիան Եվրոպայի խորհրդի անդամ երկրների կողմից ընդունվել է 1987 թվականի նոյեմբերի 26-ին Ստրասբուրգում կայացած նիստում։ Մարդու իրավունքների Եվրոպական կոնվենցիայից հետո խոշտանգումների կանխարգելման կոնվենցիան լայնորեն դիտվում է որպես Եվրոպայի խորհրդի կարևորագույն պայմանագրերից մեկը։ Կոնվենցիան նոր և կանխարգելիչ մոտեցում է նշանավորում մարդու իրավունքների խախտումների քննության նկատմամբ։ Հետագայում դրանում փոփոխություններ են կատարվել երկու արձանագրություններով։ Բացի այդ, կոնվենցիայի դրույթների պահպանման համար ստեղծվել է Խոշտանգումների կանխարգելման կոմիտե։ Այդ մարմինն իրավունք ունի այցելել ցանկացած վայր, որը գտնվում է մասնակից պետությունների իրավասության ներքո, որտեղ մարդիկ զրկված են Կոնվենցիայի հոդվածներին համապատասխան ազատությունից։

2020 թվականի դրությամբ կոնվենցիան վավերացվել է Եվրոպայի խորհրդի բոլոր 47 անդամ պետությունների կողմից։ Բացի այդ, կոնվենցիայի վավերացումը նախապայման է դարձել բոլոր այն պետությունների համար, որոնք վերջին մի քանի տարիներին միացել են Եվրոպայի Խորհրդին։

Կոնվենցիան Հայաստանի Հանրապետության համար ուժի մեջ է մտել 2002 թվականի հոկտեմբերի 10-ից։

Պատմություն

Նպատակ 
Իր հրապարակման պահին կոնվենցիան նորարարական էր, քանի որ այն դարձավ առաջին փաստաթուղթը, որը կարող էր ապահովել այն պարտավորությունների կատարումը, որոնք այն սահմանել է։ Հետևաբար, նպատակն էր ստեղծել մի փաստաթուղթ, որը կապահովի համարժեք հետևանքները նրանց համար, ովքեր չեն պահպանում այն։ Չնայած հիմնական հրապարակումների գոյությանը, ինչպիսիք են ՄԱԿ-ի կանոնադրությունը կամ Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը, այդ փաստաթղթերը պարզապես չէին կարող դադարեցնել կամ վերացնել խախտումները խիստ կերպով։ Այսպիսով, գլխավոր նպատակը խոշտանգումներն ամբողջությամբ կանխելն էր։

Նախապատմություն 
Այդ կոնվենցիաների ակունքները գալիս են այն առաջարկից, որը Ժան Ժակ Գոթյեն առաջ է քաշել 1976 թվականին։ Գոթյեն Խոշտանգումների դեմ շվեյցարական կոմիտեի հիմնադիրն էր։ Նա ոգեշնչվել է Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեով (ԿԽՄԿ), որն այցելում էր այն վայրերը, որտեղ պահում էին ռազմագերիների։ Նա առաջարկել է բարելավել բանտարկյալների պահման պայմանները։ Սակայն ԿԽՄԿ-ն (այն ժամանակ) իրավունք ուներ նման այցեր իրականացնել միայն Ժնևյան կոնվենցիաների մասնակից պետությունների միջև միջազգային զինված հակամարտության դեպքում։ Այդ պատճառով Գոթյեն առաջարկել է այցելությունների այս համակարգը տարածել բոլոր այն վայրերում, որտեղ ազատազրկված են անձինք, այդ թվում բանտերում, ոստիկանական բաժանմունքներում, հոգեբուժական հիմնարկներում և քննչական մեկուսարաններում։ Այնուհետև այդ առաջարկը հիմք է հանդիսացել մի նախագծի, որը հետագայում դառնալու է Խոշտանգումների և այլ դաժան, անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի և պատժի տեսակների դեմ կոնվենցիա։ Նախագիծը ներկայացվել է 1980 թվականի ապրիլին Մարդու իրավունքների հանձնաժողովի քննարկմանը՝ մարմնի, որը պետք է մշակեր ՄԱԿ-ի այդ կոնվենցիայի նախագիծը։

Գոթյեի գաղափարներն հետագայում ընդունվել են Եվրոպայի խորհրդի կողմից առնվազն տարածաշրջանային մակարդակով իրականացնելու համար։ Ի վերջո, 1983 թվականի հունիսին զեկույց է պատրաստվել Խոշտանգումներից և դաժան, անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքից կամ պատժից բանտարկյալների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի նախագծի վերաբերյալ։ 1983 թվականի սեպտեմբերին զեկույցն ընդունվել է Խորհրդատվական վեհաժողովի կողմից։ Դրան մի քանի տարի բանավեճեր են հաջորդել, այդ թվում՝ Եվրոպական հանձնաժողովի և Մարդու իրավունքների դատարանի կարծիքների քննարկումներ։ 1986 թվականի հունիսին վերջնականորեն պատրաստվել է համաձայնեցված նախագիծ, որը փոխանցվել է Նախարարների կոմիտե, որն ի վերջո ընդունել է այն 1987 թվականի հունիսի 26-ին։ Այն բաց է եղել ստորագրման համար 1987 թվականի նոյեմբերի 26-ին։ Այդ ժամանակ կոնվենցիան ստորագրել են Եվրոպայի խորհրդի բոլոր 21 անդամ պետությունները։ 2020 թվականի դրությամբ այն ստորագրվել է խորհրդի բոլոր 47 անդամ պետությունների կողմից։ Այն նաև բաց է դրա անդամ չհանդիսացող պետությունների միացման համար։

Գործող անձինք կամ մարմիններ 
Այս բաժինը ծառայում է որպես գործող անձանց կամ մարմինների վերանայում, որոնք ակտիվորեն նպաստել են կոնվենցիայի ստեղծմանը։
 Ժան Ժակ Գոթյե, այն անձը, որը հանդես էր եկել նախնական առաջարկով, որն ի վերջո հանգեցրել է կոնվենցիայի ընդունմանը
 Եվրոպայի Խորհուրդ
 Եվրոպայի խորհրդի անդամ երկրներ

Կոնվենցիայի հոդվածներ 
Ստորև ներկայացվում են կոնվենցիայի առավել նշանակալի հոդվածները, որոնցում շարադրվում են այդ փաստաթղթի հիմնական արժեքները։

Հոդված 1 
Կոնվենցիայի հիմնական և ներածական հոդվածում ասվում է Խոշտանգումների կամ անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի կանխման նպատակով ստեղծվում է Եվրոպական կոմիտեի ստեղծման անհրաժեշտության մասին։ Փաստաթղթի մնացած մասում այն կոչվում է «Կոմիտե»։ Կոմիտեն այցելությունների միջոցով ուսումնասիրում է ազատազրկված անձանց նկատմամբ վերաբերմունքը՝ անհրաժեշտության դեպքում խոշտանգումներից և անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքից կամ պատժից նրանց պաշտպանությունն ուժեղացնելու նպատակով։

Հոդված 2 
Հոդված 2-ը շեշտում է, որ յուրաքանչյուր անդամ պետություն, կոնվենցիային համապատասխան, թույլ է տալիս այցելել իր իրավասության ներքո գտնվող վայրեր, որտեղ մարդիկ զրկված են ազատությունից։ Դա արվում է այն պայմանով, որ ազատությունը տրամադրվելու է պետական իշխանության կողմից։

«Յուրաքանչյուր Կողմ, սույն Կոնվենցիային համապատասխան, իր իրավասության շրջանակներում թույլատրում է այցելություն ցանկացած վայր, որտեղ պահվում են պետական մարմնի կողմից ազատազրկված անձինք»։

Հոդված 8 
Հոդված 8-ը նշում է, որ կոնկրետ այցելության անհրաժեշտության դեպքում կոմիտեն պետք է այդ մասին տեղեկացնի համապատասխան անդամ պետության կառավարությանը։ Միայն դրանից հետո նա կարող է այցելել 2-րդ հոդվածում նշված ցանկացած վայր։

«Այս խնդիրը կատարելու համար կոմիտեին պետք է տրվեն հետևյալ հնարավորությունները»․

 «մուտք իր տարածք և առանց սահմանափակման տեղաշարժվելու իրավունք»,
«լիարժեք տեղեկատվություն ազատազրկված անձանց պահելու վայրերի մասին»,
 «մուտք ցանկացած վայր առանց սահմանափակումների, որտեղ պահվում են ազատազրկված անձինք»,
 «ներառյալ այդպիսի վայրերի ներսում առանց սահմանափակման տեղաշարժվելու իրավունքը»,
 «Կողմին մատչելի այլ տեղեկություն, որը Կոմիտեին անհրաժեշտ է իր խնդիրներն իրականացնելու համար»,
 «Այդպիսի տեղեկության որոնման ընթացքում Կոմիտեն պահպանում է ազգային օրենսդրության նորմերը և մասնագիտական էթիկայի կանոնները»,
 «Կոմիտեն իրավունք ունի ազատազրկված անձանց հետ զրուցել մեկուսի»,
 «Կոմիտեն իրավասու է ազատորեն հաղորդակցվել ցանկացած անձի հետ, ով, իր ենթադրությամբ, կարող է տրամադրել համապատասխան տեղեկություն»,
 «Անհրաժեշտության դեպքում Կոմիտեն կարող է շահագրգիռ Կողմի իրավասու մարմիններին անհապաղ տեղեկացնել իր դիտողությունների մասին»։

Հոդված 10 
«Յուրաքանչյուր այցելությունից հետո Կոմիտեն զեկուցագիր է կազմում այցելության ընթացքում ի հայտ բերած փաստերի վերաբերյալ»

 «Այն պետք է հաշվի առնի բոլոր դիտողությունները, որոնք Կոմիտեին կարող էր տրամադրած լինել շահագրգիռ Կողմը։ Կոմիտեն վերջինիս ուղարկում է զեկուցագիր, որը ներառում է իր տեսանկյունից անհրաժեշտ բոլոր հանձնարարականները։ Անհրաժեշտության դեպքում կոմիտեն պետք է միջոցներ առաջարկի ազատազրկված անձանց պաշտպանության բարելավման ուղղությամբ»։

«Եթե Կողմը հրաժարվում է համագործակցել կամ բարելավել ազատազրկված անձանց պահման պայմանները, ապա կոմիտեն կարող է որոշում կայացնել այդ հարցի վերաբերյալ հրապարակային հայտարարություն անելու վերաբերյալ»։

Հոդված 11 
«Այցելության կապակցությամբ Կոմիտեի հավաքած տեղեկությունը, զեկուցագիրը և շահագրգիռ Կողմի հետ նրա խորհրդակցությունները կրում են գաղտնի բնույթ»։

Կոմիտեին թույլատրվում է զեկույց հրապարակել միայն շագագրգիռ կողմի խնդրանքով։ Անձնական տվյալները չեն կարող հրապարակվել առանց շահագրգիռ անձի համաձայնության։

Հոդված 18 
Կոնվենցիան բաց է Եվրոպայի Խորհրդի բոլոր անդամ պետությունների կողմից ստորագրման համար։ Այն ենթակա է վավերացման, ընդունման կամ հաստատման։ Այդ գործողություններից որևէ մեկի վերաբերյալ փաստաթղթերը պետք է ի պահ հանձնվեն Եվրոպայի խորհրդի գլխավոր քարտուղարին։

Եվրոպայի Խորհրդի Նախարարների կոմիտեն կարող է առաջարկել Եվրոպայի խորհրդի անդամ չհանդիսացող պետություններին միանալ կոնվենցիային։

Կոնվենցիայի արձանագրություններ

Արձանագրություն 1 (ETS No. 151) 
Առաջին արձանագրությունն ընդունվել է 1993 թվականի նոյեմբերի 4-ին։ Արձանագրությունը «բացում է» կոնվենցիան՝ տեղեկացնելով, որ Եվրոպայի Խորհրդի Նախարարների կոմիտեն կարող է առաջարկել անդամ չհանդիսացող ցանկացած պետության միանալ դրան։ Ներկայումս դա Կոնվենցիայի անկապտելի բնութագիրն է, չնայած այն բանին, որ 2020 թվականի մայիսի դրությամբ այն ստորագրել են միայն անդամ պետությունները։

Արձանագրություն 2 (ETS No. 152) 
Արձանագրություն 2-ն ընդունվել է 1993 թվականի նոյեմբերի 4-ին և դրանում մտցվել են տեխնիկական բնույթի փոփոխություններ։ Ներկայումս կոմիտեն առաջարկվում է ընդգրկել «ընտրությունների նպատակով երկու խմբերից մեկում»։ Դա արվում է, որպեսզի կոմիտեի անդամների առնվազն կեսը թարմացվի երկու տարին մեկ։ Արձանագրությունը նաև թույլ է տալիս կոմիտեի անդամներին վերընտրվել երկու անգամ՝ մեկի փոխարեն։

Մասնակից անդամ պետություններ

Ալբանիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Հոկտեմբերի 2, 1996
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հոկտեմբերի 2, 1996
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Փետրվարի 1, 1997

Անդորրա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Սեպտեմբերի 10, 1996
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հունվարի 1, 1997
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Հունվարի 5, 1997

Հայաստան 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Մայիսի 11, 2001
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հունիսի 18, 2002
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Հոկտեմբերի 10, 2002

Ավստրիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հունվարի 6, 1989
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Մայիսի 1, 1989

Ադրբեջան 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Դեկտեմբերի 21, 2001
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Ապրիլի 15, 2002
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Օգոստոսի 1, 2002
 Սակայն Ադրբեջանը հայտարարում է, որ չի կարող երաշխավորել կոնվենցիայի դրույթների կիրառումը «Հայաստանի Հանրապետության կողմից օկուպացված տարածքներում այնքան ժամանակ, քանի դեռ այդ տարածքները չեն ազատվել օկուպացիայից»։

Բելգիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հուլիսի  23, 1991
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 1, 1991

Բոսնիա և Հերցեգովինա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Հուլիսի  12, 2002
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հուլիսի  12, 2002
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 1, 2002

Բուլղարիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Սեպտեմբերի 30, 1993
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Մայիսի 3, 1994
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Սեպտեմբերի 1, 1994

Խորվաթիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 6, 1996
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հոկտեմբերի 11, 1997
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Փետրվարի 1, 1998

Կիպրոս 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Ապրիլի 3, 1989
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Օգոստոսի 1, 1989

Չեխիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Դեկտեմբերի 23, 1992
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Սեպտեմբերի 7, 1995
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Հունվարի 1, 1996

Դանիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Մայիսի 2, 1989
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Սեպտեմբերի 1, 1989

Էստոնիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Հունիսի 28, 1996
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 6, 1996
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Մարտի 1, 1997

Ֆինլանդիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 16, 1989
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Դեկտեմբերի 20, 1990
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Ապրիլի 1, 1991

Ֆրանսիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հունվարի 9, 1989
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Մայիսի 1, 1989

Վրաստան 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Փետրվարի 16, 2000
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հունիսի 20, 2000
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Հոկտեմբերի 1, 2000
 Սակայն Վրաստանը հայտարարում է, որ «պատասխանատվություն չի կրելու կոմիտեի անդամների անվտանգության և կոնվենցիայի դրույթների խախտման համար»
 Դա վերաբերում է բացառապես Աբխազիայի ևւ Ցխինվալի տարածաշրջաններին, մինչև Վրաստանի տարածքային ամբողջականությունը չվերականգնվի, և այդ տարածքների նկատմամբ վերահսկողությունը չի իրականացվի «օրինական իշխանությունների կողմից»

Գերմանիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Փետրվարի 21, 1990
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Հունիսի 1, 1990

Հունաստան 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Օգոստոսի 2, 1991
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Դեկտեմբերի 1, 1991

Հունգարիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Փետրվարի 9, 1993
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 4, 1993
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Մարտի 1, 1994

Իսլանդիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հունիսի 19, 1990
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Հոկտեմբերի 1, 1990

Իռլանդիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Մարտի 14, 1988
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Մարտի 14, 1999
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Փետրվարի 1, 1989

Իտալիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Դեկտեմբերի 29, 1988
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Ապրիլի 1, 1989
 Իտալիան հայտարարում է, որ արտոնությունների և անձեռնմխելիության մասին հավելվածի 2(a) կետը չպետք է մեկնաբանվի որպես «կոմիտեի անդամների ուղեբեռի ցանկացած ոստիկանական կամ մաքսային ստուգումը բացառող»
Սա ենթադրում է, որ ստուգումն իրականացվում է կոնվենցիայի 11-րդ հոդվածով սահմանված գաղտնիության կանոնների պահպանմամբ

Լատվիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Սեպտեմբերի 11, 1997
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Փետրվարի 10, 1998
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Հունիսի 1, 1998

Լիխտենշտայն 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Սեպտեմբերի 12, 1991
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Հունվարի 1, 1992

Լիտվա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Սեպտեմբերի 14, 1995
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1998
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Մարտի 1, 1999

Լյուքսեմբուրգ 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Սեպտեմբերի 6, 1988
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Փետրվարի, 1989

Մալթա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Մարտի 7, 1998
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Փետրվարի 1, 1989

Մոլդովա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Մայիսի 5, 1996
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հոկտեմբերի 2, 1997
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Փետրվարի 1, 1998

Մոնակո 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 30, 2005
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 30, 2005
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Մարտի 1, 2006

Չեռնոգորիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Մարտի 3, 2004
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Մարտի 3, 2004
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Հունիսի 6, 2006

Նիդերլանդներ 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հոկտեմբերի 12, 1988
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Փետրվարի 1, 1989

Հյուսիսային Մակեդոնիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Հունիսի 14, 1996
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հունիսի 6, 1997
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Հոկտեմբերի 1, 1997

Նորվեգիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Ապրիլի 21, 1989
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Օգոստոսի 1, 1989

Լեհաստան 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Հուլիսի  11, 1994
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հոկտեմբերի 10, 1994
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Փետրվարի 1, 1995

Պորտուգալիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Մարտի 29, 1990
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Հուլիսի  1, 1990

Ռումինիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 4, 1993
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հոկտեմբերի 4, 1994
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Փետրվարի 1, 1995

Ռուսաստան 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Փետրվարի 28, 1996
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Մայիսի 5, 1998
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Սեպտեմբերի 1, 1998

Սան Մարինո 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 16, 1989
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հունվարի 31, 1990
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Մայիսի 1, 1990

Սերբիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Մարտի 3, 2004
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Մարտի 3, 2004
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Հուլիսի  1, 2004

Սլովակիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Դեկտեմբերի 23, 1992
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Մայիսի 11, 1994
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Սեպտեմբերի 1, 1994

Սլովենիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 4, 1993
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Փետրվարի 2, 1994
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Հունիսի 1, 1994

Իսպանիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Մայիսի 2, 1989
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Սեպտեմբերի 1, 1989

Շվեդիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հունիսի 21, 1988
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Փետրվարի 1, 1989

Շվեյցարիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հոկտեմբերի 7, 1988
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Փետրվարի 1, 1989

Թուրքիա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Հունվարի 11, 1988
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Փետրվարի 26, 1988
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Փետրվարի 1, 1989

Ուկրաինա 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Մայիսի 2, 1996
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Մայիսի 5, 1997
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Սեպտեմբերի 1, 1997

Միացյալ Թագավորություն 

 Կոնվենցիայի ստորագրման ամսաթիվ՝ Նոյեմբերի 26, 1987
 Կոնվենցիայի վավերացման ամսաթիվ՝ Հունիսի 24, 1988
 Կոնվենցիան վավերացվել է Մեծ Բրիտանիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի Միացյալ Թագավորության, Բեյլիվիք Ջերսիի և Մեն կղզու նկատմամբ։
 Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ՝ Փետրվարի 1, 1989
 2013 թվականի հոկտեմբերի 30-ին կոնվենցիան տարածվել է Կիպրոսի Ակրոտիրի և Դեկելիա ինքնիշխան հիմնական շրջանների վրա՝ տարածքնեի, որոնց միջազգային հարաբերությունների համար պատասխանատու է Միացյալ Թագավորությունը։

Ոչ անդամ պետությունների մասնակցություն 
Ներկայումս ստորագրողների ցուցակում ընդգրկված են միայն Եվրոպայի խորհրդի անդամ պետությունները։ Այն բաց է ստորագրման համար անդամ չհանդիսացող պետությունների կողմից, սակայն 2020 թվականի դրությամբ դրանցից ոչ մեկը դա չի արել։

Տես նաև 
 Ազգային կամ էթնիկ, կրոնական և լեզվական փոքրամասնություններին պատկանող անձանց իրավունքների հռչակագիր

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Խոշտանգումների և անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի կանխարգելման մասին Եվրոպական կոնվենցիա

Ուկրաինայի պայմանագրեր
Համաձայնագրեր
Մարդու իրավունքների գործիքներ
Եվրոպայի խորհրդի պայմանագրեր
20-րդ դարի պայմանագրեր
Իսպանիայի պայմանագրեր
Թուրքիայի պայմանագրեր
Ռուսաստանի պայմանագրեր
Ֆրանսիայի պայմանագրեր
Կիպրոսի պայմանագրեր
Բելգիայի պայմանագրեր
Ադրբեջանի պայմանագրեր
Ավստրիայի պայմանագրեր
Հայաստանի պայմանագրեր
Անդորրայի պայմանագրեր
Ալբանիայի պայմանագրեր