Տալկան (ուտեստ)

Տալկան (; ; ; ; , ),  բովված գարուց կամ ցորենից պատրաստված կոպիտ ալյուր։

Տալկանը տարածված է ալթայցիների, նողայների, բաշկիրների, բույաթների, ղազախների, ղրղզների, մոնղոլների, թաթարների, տուվացիների, ուզբեկների, չուվաշների, խակասների խոհանոցում։

Պատրաստում և պահպանում 
Ավանդաբար, հատիկներն աղում են ջրաղացի քարի վրա կամ հարվածում հավանգի մեջ, ապա մաղում մաղի միջով՝ առանձնացնելով տարբեր աստիճանի աղացած ալյուրը։ Ըստ այդմ, տալկանը լինում է խոշոր աղացած և մանր աղացած ալյուր։ Թթվասերով կամ կարագով տալկանը օգտագործվում է շիլա պատրաստելու համար։ Մատուցվում է մեղրով թեյի հետ՝ թխենու պտղի աղացած փշրանքով փոքր գնդիկների տեսքով։

Ավանդաբար, ուտեստը սեղանին մատուցվում է բիշեկտույ, կարգատույ, կյակուկ սյայա, սաբանտույ, սիրգատույ տոներին և գյուղատնտեսական ծիսակատարությունների տոներին։ Տալկան հաճախ օգտագործվում է ջարմա և մակսիմ զովացուցիչ ըմպելիքներ պատրաստելու համար։ Չոր տալկանը պահվում է կտավի տոպրակների, կեչու կեղևից հյուսված տուփերի մեջ, իսկ հալած յուղի հետ խառնած վիճակում պահվում է լայնաբերան, գլանաձև տակառի (չանի) մեջ, օգտագործվում է ուղևորությունների, որսորդության ժամանակ, իսլամական ծոմ պահելու ընթացքում։

Հետաքրքիր փաստեր 
Տալկանը պարունակում է մարդու օրգանիզմին անհրաժեշտ միկրոէլեմենտներ, ցածր կալորիականություն ունեցող մթերք է համարվում, լուծում է արյան անոթների, հոդերի, ողնաշարի, լյարդի և երիկամների խոլեստերինի և աղի կուտակումները, հանդիսանում է էնտերոսորբենտ (աղեստամոքսային տրակտի սորբենտ)։ Տալկանից պատրաստվող ըմպելիքը կոչվում է ջարմա կամ մակսիմ։

Ծանոթագրություններ

Հղումներ 

 Башкирская кухня
 Каша Талкан 
 Статья в Башкирской энциклопедии
 Талкан — хакасское национальное блюдо

Մոնղոլական խոհանոց
Բաշկիրական խոհանոց