Սամուել Քոեն

Սամուել Քոեն  (, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, նեյտրոնային ռումբի, գյուտարար, համարվում է ԱՄՆ-ի ամենահայտնի ֆիզիկոսներից մեկը։

Կենսագրություն 
Քոենի ծնողները եղել են ավստրիացի հրեաներ, որոնք Միացյալ Նահանգներ են գաղթել Լոնդոնից։ Քոենը ծնվել է 1921 թվականի հունվարի 21-ին Բրուքլինում, Նյու Յորք։ 1925 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Կալիֆորնիա, որտեղ էլ Քոենին սովորել է դպրոցում։ Հետագայում ուսումը շարունակել է Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարանում՝ ուսումնասիրելով ֆիզիկա ու մաթեմատիկա։ 1943 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է համալսարանը և մեկնել բանակ, որտեղից էլ գործուղվել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ՝  խորացված ֆիզիկա և մաթեմատիկա ուսումնասիրելու համար։ Շուտով Քոենին դարձել է ԱՄՆ-ում միջուկային զենքի մշակման՝ Մանհեթենյան նախագծի մասնակիցներից մեկը։ Առանց դոկտորի կոչման նա հաշվարկել է 1945 թվականին Նագասակիի վրա գցված «Չաղլիկ» ատոմային ռումբի նեյտրոնների խտությունները։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Քոհենը սկսել է աշխատել ամերիկյան շահույթ չհետապնդող «RAND» կազմակերպությունում, որը ստեղծվել է ինքնաթիռների, հրթիռների և արբանյակների նախագծման համար։ Կազմակերպությունը 1950-ականների սկզբից սկսել է աշխատել ԱՄՆ կառավարության պատվերով, մասնավորապես՝ ազգային անվտանգության հարցերով։ 

1950 թվականին ռադիոակտիվ արտանետումների ճառագայթման ինտենսիվության նրա հաշվարկները տպագրվել են Սամուել Գլաստոնի և Ֆիլիպ Ջ. Դոլանի «Միջուկային զենքի ազդեցությունը» գրքի հավելվածում։

Լիվերմորի ազգային լաբորատորիայում աշխատելու տարիներին Քոենն առաջին անգամ առաջ է քաշել նեյտրոնային ռումբի գաղափարը՝ որպես մաքուր ռումբ՝ համեմատած այլ միջուկային զենքերի հետ։ Զենքի առաջին փորձարկումները, որոնք նախատեսված էին հակառակորդի կենդանի ուժը ոչնչացնելու համար՝ առանց ենթակառուցվածքի վրա ազդելու և առանց տարածքը ճառագայթմամբ, տեղի է ունեցել 1962 թվականին, Նևադայի ստորգետնյա փորձարկման վայրում։ 1978 թվականին ԱՄՆ նախագահ Ջիմի Քարթերը դադարեցրել է զենքի մշակումը, սակայն 1981 թվականին նախագիծը նորից վերսկսվել է։

Քոենն ամուսնացած է եղել Բարբարա Բիսելի հետ, 1948-1952 թվականներին։ 1960 թվականին նա երկրորդ անգամ ամուսնացել է Մարգարետ Մուններմանի հետ։ Նրանք ունեցել են երեք երեխա՝ երկու որդի և մեկ դուստր և համատեղ ապրել են մինչև Քոենի մահը։

Սամուել Քոենը մահացել է 2010 թվականի նոյեմբերի 28-ին, Անջելեսում՝ ստամոքսից քաղցկեղային ուռուցքի հեռացումից երկու շաբաթ անց։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Samuel T. Cohen, Neutron Bomb Inventor, Dies at 89 - The New York Times
The Profits of Fear
THE NUCLEAR THREAT THAT DOESN'T EXIST - OR DOES IT?
 Hans A. Bethe, Working Group Chairman, originally Top Secret – Restricted Data Report of the President's Science Advisory Committee, March 28, 1958, defending on pages 8–9 "clean nuclear weapons tests", online
 Terry Triffet and Philip LaRiviere, Characterization of Fallout, Operation Redwing fallout studies, directly comparing contamination from two "dirty" tests (Tewa and Flathead) to two "clean" tests (Navajo and Zuni), online
 Christopher Ruddy, Bomb inventor says U.S. defenses suffer because of politics, June 15, 1997 online
 Charles Platt, Profits of Fear, August 16, 2005 online here and here in other formats
 Sam Cohen and Joseph D. Douglass, Jr, "The Nuclear Threat That Doesn't Exist – or Does It?", March 11, 2003, online; Red mercury, fusion-only neutron bombs, Russia, Iraq, etc.
 North Korea's Nuclear Initiative, April 28, 2004 online
 Development of New Low-Yield Nuclear Weapons, March 9, 2003, online
 The Rogue Nuclear Threat,  May 26, 2002, 
 Joe Douglass, The Conflict Over Tactical Nuclear Weapons Policy in Europe (1968)
 William Van Cleave & S. T. Cohen, Nuclear Weapons, Policies, and the Test Ban Issue, 1987, 
 Samuel T. Cohen, We Can Prevent World War III, 1985, 2001, 
 

 & Marc Geneste, Echec a La Guerre : La Bombe a Neutrons, Copernic, 1980
 Sherri L. Wasserman, The Neutron Bomb Controversy: A Study in Alliance Politics, Praeger, 1983
 Review of Shame published on Amazon
 Thomas Powers, Trying to Save Zilchburg, New York Times, May 1, 1983, online
 RAND Corporation unclassified reports authored by S. T. Cohen, 1948–75 (includes neutron bomb studies)
 "Secrets, Lies, and Atomic Spies", PBS Transcript, Airdate: February 5, 2002

20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Ամերիկացի ֆիզիկոսներ