Ռութ Արնոն

Ռութ Արնոն (, , աղջկական անունը՝ Ռոզենբերգ), իսրայելցի կենսաքիմիկոս և իմունոլոգ, գլատիրամեր ացետատի՝ որպես ցրված սկլերոզի դեմ պատրաստուկի (կոմերցիոն անվանումը՝ «Կոպակսոն», դասվում է կենսական նշանակություն ունեցող և կարևոր ռուսական դեղորայքի ցանկին ) մշակողներից մեկը, իմունոլոգիայի «էռլիխյան» պրոֆեսոր Վայցմանի համալսարանում, ուր անցկացրել է հետազոտություններ գրիպի և չարորակ ուռուցքի դեմ պատվաստման ասպարեզում։ Իսրայելի բնագիտական և հումանիտար ակադեմիայի անդամ (1990), եղել է այդ ակադեմիայի փոխնախագահը (2004-2010) և առաջին կին նախագահը (2010-2015)։

Կենսագրություն 
Ռութ Ռոզենբերգը ծնվել է 1933 թվականի հունիսի 1-ին Թել Ավիվում (այն ժամանակ Բրիտանական մանդատի տակ գտնվող Պաղեստինում)։ Հոր և ավագ եղբայրների ու քույրերի շնորհիվ մանկությունից հետաքրքրվել է գիտությամբ և դեռ նախադպրոցական հասակից տիրապետելով գրաճանաչության և թվաբանության հիմունքներին՝ դպրոց է գնացել երկրորդ դասարանից։ Երբ աղջիկն ավարտել է տարրական դպրոցը, նրա մայրը, գնահատելով աղջկա հնարավորությունները, համոզել է Բարուխ Բեն-Եհուդային աղջկան ընդունել հեղինակավոր «Հերցլիյա» հրեական գիմնազիան։ Այդ տարիներին ինչպես իսրայելցի երիտասարդները, նա ևս ցանկություն է հայտնել ծառայել բանակում, բայց այդ ժամանակ զորակոչի տարիքի դեռ չէր հասել։ Դրա փոխարեն Ռութն ընդունվել է Երուսաղեմի հրեական համալսարանի քիմիական ֆակուլտետ ՑԱԽԱԼ-ի հատուկ ուսումնական ծրագրի շրջանակներում, որը թույլ էր տալիս նրան սովորել ուսումնառության ընթացքում և արձակուրդներին անցնել ռազմական նախապատրաստություն։ 1955 թվականին մագիստրոսի կոչումով ավարտելով համալսարանը՝ Ռութը 2 տարի ծառայել է ԻՊԲ-ում որպես սպա։ Բանակում ծառայելու ընթացքում ամուսնացել է Ուրիել Առնոնի հետ, որը Հայֆայի Տեխնիոն համալսարանի ինժեներ էր, և ունեցել 2 որդի՝ Միքայել և Յորամա՝ ծնված համապատասխանաբար 1957 թվականին և 1961 թվականին։

Ռութ Արնոնի՝ որպես կենսաքիմիկոս-հետազոտողի կարիերիային կարելի է հետևել 1958 թվականից, երբ նա սկսել է աշխատել արևադարձային հիվանդությունների Մակարթուրի անվան մոլեկուլային կենսաբանության կենտրում, որը հետագայում դարձել է Վայցմանի անվան ինստիտուտի մաս։ Նրա հետազոտությունների մեծ մասը վերաբերել է իմունոլոգիայի բնագավառին։ Նրա ամենահայտնի նվաճումներից մեկը Միքայել Սելի և Դվորա Թեյթելբաումի հետ գլատիրամեր ացետատի պատրաստուկի մշակումն է՝ ցրված սկլերոզը բուժելու համար, որը կլինիկական փորձաքննության է անցել «Կոպակսոն» անվամբ և ընդունվել մի շարք երկրներում, այդ թվում և Ռուսաստանում՝ կենսական նշանակություն ունեցող և կարևոր դեղերի շարքում։ Ներկայունս պրոֆեսոր Արնոնի աշխատանքը կենտրոնացած է գրիպի դեմ պատվասելու համար համընդհանուր վերականգնողական դեղամիջոցի մշակման, ինչպես նաև քաղցկեղի պատվաստումների հնարավորությունների ուսումնասիրման վրա։

Ռութ Արնոնը մի շարք պատասխանատու գիտական պաշտոններ է զբաղեցրել։ Ղեկավարել է Մաքարթուրի անվան կենտրոնը, եղել է կենսաբանակն ֆակուլտետի դեկան և Վայցմանի համալսարանի փոխնախագահ։ 1990 թվականին նա ընտրվել է Իսրայելի բնագիտական և հումանիտար ակադեմիայի անդամ, 1995 թվականից մինչև 2001 թվականը ղեկավարել է բնագիտական բաժինը, 2004 թվականից մինչև 2010 թվականը եղել է այդ ակադեմիայի փոխնախագահը, իսկ 2010 թվականից մինչև 2015 թվականը՝ առաջին կին նախագահը։ Բացի այդ, նա մոլեկուլային կենսաբանության Եվրոպական կազմակերպության և Եվրոպական միության գիտական խորհրդատվական խորհրդի անդամ է, զբաղեցրել է իմունոլոգիական գիտությունների Միջազգային միության քարտուղարի և Եվրոպական ֆեդերացիայի նախագահի պաշտոնները։

Մրցանակներ և պարգևներ 
Պրոֆեսոր Արնոնի ներդրումը գիտության մեջ իր կարիերայի ընթացքում ներկայացվել է կենսաքիմիայի և իմունոլոգիայի վերաբերյալ ավելի քան 400 հոդվածներում և գրքերում՝ արժանանալով բազմաթիվ հեղինակավոր մրցանակների, որոնց թվում են՝
 1979 թվական՝ Ռոբերտ Կոխի մրցանակ (Գերմանիա) բժշկական գիտություններում
 1986 թվական՝ Խիմենես Դիասի մրցանակ (Իսպանիա)
 1994 թվական՝ Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան (Ֆրանսիա)
 1998 թվական՝ Վոլֆի մրցանակ բժշկության ոլորտում «Կոպակսոն»-ի մշակման համար
 1998 թվական՝  Ռոտշիլդի մրցանակ կյանքի գիտությունների ոլորտում
 2001 թվական՝ Իսրայելի մրցանակ բժշկության ոլորտում

Ծանոթագրություններ 

Իսրայելի մրցանակի դափնեկիրներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Երուսաղեմի հրեական համալսարանի շրջանավարտներ
Կին կենսաբաններ
Իսրայելցի գիտնականներ
Իսրայելցի կին գիտնականներ
Իսրայելցի բժշկուհիներ
Իսրայելցի կին քիմիկոսներ
Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ