Կատա Դալստրյոմ

Աննա Մարիա Կատարինա «Կատա» Դալստրյոմ (, ի ծնե՝ Կարլբերգ, Carlberg, ), շվեդ սոցիալիստ և գրող, հայտնի է որպես Շվեդիայում «սոցիալիստական բանվորական շարժման մայր»։

Կենսագրություն 

Կատա Դալստրյոմը ծնվել է 1858 թվականի դեկտեմբերի 18-ին հարուստ պրոֆեսորի ընտանիքում։ Նրա հայացքները ձևավորվել են Էլլեն Կեյի և Կնուտ Վիկսելլի մտավոր շրջանում, որոնք տանում էին նախ ազատականությանը, իսկ այնուհետև սոցիալիզմին։ 1870-1880-ական թվականներին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Շվեդիայում արմատական ​​բուրժուական կանանց շարժմանը։ Զբաղվել է սոցիալական աշխատանքով, երեխաներին և երիտասարդ մայրերին օգնություն ցուցաբերելով, ինչպես նաև մշակույթի պատմությամբ։

1894-1917 թվականներին եղել է Շվեդիայի սոցիալ-դեմոկրատական աշխատանքային կուսակցության ակտիվիստ։ Համագործակցել է «Socialdemokraten», «Stormklockan» և «Politiken» սոցիալիստական հրատարակչությունների հետ։ Մասնակցել է կուսակցության համագումարներին 1897 թվականին Ստոկհոլմում, 1900 թվականին Մալմյոյում և 1902 թվականին նորից Ստոկհոլմում։ 1900-1905 թվականներին եղել է Շվեդիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (ՇՍԴԿ) գործկոմի անդամ՝ դառնալով շվեդական կուսակցությունների ղեկավարությանը մասնակցած առաջին կինը։ 1910 թվականին Կոպենհագենում կայացած Սոցիալիստական միջազգային կոնգրեսում եղել է շվեդական պատվիրակության անդամ։

1898 թվականից մասնակցել է արհմիութենական աշխատանքներին։ 1902 թվականից ներառված է եղել համաշվեդական գործադուլային կոմիտեի կազմում, ներգրավվել է 1905, 1908 և 1911 թվականների խոշոր գործադուլների կազմակերպմանը։ Համարվել է Շվեդիայի բանվորական շարժման ամենաուժեղ և հանրաճանաչ ագիտատորներից մեկը։ Հանդես է եկել Շվեդիայի և Նորվեգիայի միացյալ թագավորության դադարեցման և Շվեդիայից Նորվեգիայի անկախացման օգտին։

Չնայած Կատա Դալստրյոմը, լինելով անարխիզմի հակառակորդ, սատարել է Կարլ Բրանտինգին ընդդեմ Հինկե Բերգեգրենի, բայց միշտ պատկանել է սոցիալ-դեմոկրատների ձախ թևին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ միացել է Ցիմերվալդի ձախերին։

1917 թվականին միացել է Շվեդիայի կոմունիստական կուսակցությանը։ Կատա Դալստրյոմը մասնակցել է Կոմինտերնի 2-րդ կոնգրեսի աշխատանքներին (Մոսկվա, 1920)։ Այնուամենայնիվ, նա անհանգստացած էր ԽՍՀՄ-ում աճող հակաժողովրդավարական տենդենցներից և Ցետ Հյոգլունդի հետ հեռացել է կոմունիստական կուսակցությունից՝ մնալով բավականին արմատական ձախ դիրքերում։

Կոմունիստական կուսակցության հետ անհամաձայնության պատճառների թվում էր նաև կրոնական հարցը. որպես տոլստոյականության և քրիստոնեական կոմունիզմի կողմնակից՝ Դալստրյոմը սոցիալիստական գաղափարները գտել է միանգամայն համատեղելի քրիստոնեական վարդապետության հետ և պաշտպանել է վերադարձը «սկզբնական քրիստոնեությանը» («Կոմունիստը կարո՞ղ է լինել քրիստոնյա» հարցին նա պատասխանել է. «Իսկ կապիտալիստը կարո՞ղ է քրիստոնյա լինել»): Իր կյանքի վերջում նա իրեն հայտարարել է բուդդիստ։

Դալստրյոմը գրել է մի շարք աշխատանքներ Շվեդիայի բանվոր դասակարգի դրության մասին, գեղարվեստական ստեղծագործություններ, աշխատանքներ սկանդինավյան դիցաբանության և լեգենդների վերաբերյալ, ինչպես նաև շվեդերեն է թարգմանել Կարլ Մարքսի որոշ աշխատանքներ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Illustrations for Nordiska Gudasagor berättelse för Ungdomen, published in serial form in Ungdomsvännen: Vols. 12-13, 1907-08.

Շվեդիայի կոմունիստներ
Կոմինտերնի գործիչներ
Ֆեմինիստներ
Ֆեմինիստ գրողներ
Սոցիալիստ ֆեմինիստներ
Կոմունիստ կին գրողներ
Շվեդիայի քաղաքական գործիչներ