Ազովի բերդ

Ազովի բերդ (ռուսերեն՝ Азовская крепость), ամրությունների համալիր Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզում՝ Ազով քաղաքի պատմական մասի կենտրոնում, Դոն գետի դելտայում, նրա ճյուղավորումներից մեկի ձախ ափին։ Պահպանվել է բերդապարիսպների, դիտաշտարակների ու դարպասների մի մասը։

Բերդը կառուցել են թուրքերը 1475 թվականին, Տանայիս քաղաքը Վենետիկյան հանրապետությունից գրավելուց հետո, օսմանյան կայսրության հյուսիսային սահմաններն ու Ազովի ծովի մատույցները պաշտպանելու նպատակով։ 17-րդ դարում ոչ տևական մի ժամանակահատված՝ 1637-1642 թվականներին բերդը գտնվել է Դոնի ու զապորոժյան կազակների հսկողության ներքո, ապա կրկին ընկել թուրքերի ձեռքը։ 1695 և 1696 թվականներին ռուսաց Պետրոս Առաջին թագավորը ռազմական արշավանքներ է ձեռնարկել Ազովի վրա, որոնց արդյունքում բերդը, որին թուրքերն Ազակ էին անվանում, հանձնվել է ռուսներին։ 1686—1700 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմների արդյունքում 1700 թվականի հուլիսի 13-ին Կոստանդնուպոլսում կնքվել է խաղաղության պայմանագիր, որով սուլթանն ընդունել է Ռուսաստանի տիրապետությունը Ազովի տարածաշրջանի նկատմամբ։

XVIII դարում բերդն ավերվել է։ Պահպանվել են միայն Ալեքսեևյան դարպասն ու պարսպի՝ դրան կից հատվածը, որն ունի 30 մետր լայնություն և 15 մետր բարձրություն։

Գրականություն 
Yu. A. Tijónov, Азовское сидение. — Moscú, 1970.
Brian J. Boeck. The Siege of Azov in 1641: Military Realities and Literary Myth. — Warfare in Eastern Europe, 1500-1800. — Leiden: Brill, 2012.
Alekséi Baiov, Русская армия в царствование императрицы Анны Иоанновны. Война России с Турцией в 1736-1739 гг, p. 222.

Ծանոթագրություններ 

Ամրոցներ այբբենական կարգով
Ռուսաստանի ամրոցներ
Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Ռոստովի մարզի տեսարժան վայրեր
Օսմանյան ճարտարապետություն