Էրվին Լամբերտ

Էրվին Հերման Լամբերտ (, ), գերմանացի որմնադիր, Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցության անդամ։ ՍՍ-ի շարքերում հասել է ունտերշարֆյուրերի աստիճանի։ Ղեկավարել է T-4 գործողության համար նախատեսված գազային խցիկների կառուցումը Հարտհայմում, Զոնենշտեյնի էֆթանազիայի կենտրոնում, Բեռնբուրգում, Հադամարում, իսկ հետո նաև Սոբիբոր և Տրեբլինկա  համակենտրոնացման ճամբարներում (Ռեյնհարդ գործողություն)։

Կենսագրություն 
Էրվին Հերմանի հայրը սպանվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Դրանից հետո մայրն ամուսնանում է շինարարական կազմակերպության սեփականատիրոջ հետ։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Էրվինն աշխատում է որպես ատաղձագործ, իսկ հետո նաև որմնադիր։ 1920-ական թվականների կեսերից հետո, հաջողությամբ հանձնելով քննությունները, ընդունվում է Բեռլինի որմնադիրների դպրոց, որն ավարտում է 1930 թվականին։ Դրանից հետո Լամբերտն աշխատում է մասնագիտությամբ բեռլինյան մի շարք կազմակերպություններում։ Հիտլերի կառավարություն գալուց հետո նա չի անդամակցում Նացիստական կուսակցությանը։ Միայն 1933 թվականի մարտին է նա դիմում գրում, որպեսզի համալրի այդ կուսակցության շարքերը։ 1939 թվականին T-4 գործողության ներկայացուցիչները կապ հաստատեցին նրա հետ և, որպես որակավորված շինարարի, առաջարկեցին աշխատանք, սակայն Լամբերտը մերժել է այն, քանզի չի ուզել փոխել աշխատանքի վայրը և միայնակ թողնել հիվանդ մորը։ 1940 թվականի հունվարին Էրվին Լամբերտը տալիս է իր համաձայնությունը։

1942 թվականին նա արդեն հասել էր ունտերշարֆյուրերի կոչման և համակենտրոնացման ճամբարների գազախցիկների տեսուչն էր։ Էրվինը դիակիզարանների շինարարության գլխավոր փորձագետն էր. նրա լավագույն աշխատանքներն էին Սոբիբորի և Տրեբլինկայի դիակիզարանները։ Նրա աշխատանքի շնորհիվ հնարավոր եղավ միանգամից սպանել տասնհինգից հիսունյոթ հազար կալանավոր. հենց այդ մեղադրանքով էլ Լաբերտը կանգնեց դատարանի առաջ, երբ բացահայտվեց T-4 գործողությունը։ 1965 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Հագենում գերմանական դատարանը հայց ներկայացրեց ընդդեմ տասներեք նախկին նասիցնտների, որոնք կապ ունեին Սոբիբորի հետ և համարվում  էին մարդկության դեմ կատարած ոճրագործության մասնակից։ 1966 թվականի դեկտեմբերի 20-ին հայտարարվեց դատարանի վճիռը, ըստ որի Լամբերտը, որը մեղադրվում էր անհայտ թվով հրեաների սպանության մեջ, արդարացվեց և ազատ արձակվեց։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Ernst Klee: „Euthanasie“ im NS-Staat. Die "Vernichtung lebensunwerten Lebens". S. Fischer Verlag, Frankfurt am Main 1983. ISBN 3-10-039303-1.
 Ernst Klee: „Was sie taten – Was sie wurden.“ Frankfurt am Main, 1986. ISBN 3-596-24364-5
 Eugen Kogon, Hermann Langbein, Adalbert Rückerl: Nationalsozialistische Massentötungen durch Giftgas. Frankfurt am Main, 1986. ISBN 3-596-24353-X
 LG Düsseldorf, 3. September 1965. In: Justiz und NS-Verbrechen. Sammlung deutscher Strafurteile wegen nationalsozialistischer Tötungsverbrechen 1945–1966, Bd. XXII, bearbeitet von Irene Sagel-Grande, Adelheid L. Rüter-Ehlermann, H. H. Fuchs, C. F. Rüter. Amsterdam : University Press, 1981, Nr. 596, S. 1–238

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի գերմանացի զինվորականներ
Գերմանացի ճարտարապետներ
Երրորդ ռայխի մահվան ճամբարներ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած գերմանացիներ
Մարդասպաններ