Հայկ Փափազյան

Հայկ Փափազեան արևմտա, ), լիբանանահայ բազմամասնագետ արվեստագետ, կոմպոզիտոր, ճարտարապետ։ Ծնվել է Բեյրութում, ներկայումս բնակվում է Նյու Յորքի մերձակայքում։ Նա լիբանանյան Mashrou' Leila փոփ խմբի հիմնադիր անդամ է և գլխավոր ջութակահարը։

Փափազյանի լուսանկարները տպագրվել են Rolling Stone ամսագրի Մերձավոր Արևելքի հրատարակության շապիկին՝ որպես Mashrou' Leila երաժշտախմբի անդամի, ինչպես նաև GQ Middle East, Jdeed Magazine, CitizenK Arabia և My.Kali ամսագրերի, Հորդանանի առաջին LGBTQ ամսագրի շապիկներին ու էջերում։

Կյանքի վաղ շրջան 
Հայկ Փափազյանը ծնվել է 1986 թվականին Լիբանան մայրաքաղաք Բեյրութի արևելյան մասում ընկած հայկական Բուրջ Համուդ թաղամասում, որտեղ էլ անցել են նրա մանկությունն ու պատանեկությունը։ Վաղ տարիքից հրապուրվել է արվեստով, հատկապես երաժշտությամբ։ Անդամագրվել է Համազգային հայկական մշակութային կենտրոնին, ընդունվել Բարսեղ Կանաչյանի անվան երաժշտական դպրոց, որտեղ առաջին անգամ սկսել է ջութակ նվագել։ Տարիներ անց՝ Բեյրութի Ամերիկյան համալսարանում ճարտարապետություն ուսանելիս Փափազյանը հիմնադրել է «Մաշրու Լեյլա» երաժշտախումբը։

Ճարտարապետություն 
Հայկը ճարտարապետության բակալավրի աստիճան է ստացել Բեյրութի ամերիկյան համալսարանից (2009) և ճարտարապետության պատմության մագիստրոսի աստիճան՝ UCL- ի Բարթլետի ճարտարապետական դպրոցից։ Նա արժանացել է մի քանի ակադեմիական մրցանակների, այդ թվում՝ Ֆաուզի Ազարի մրցանակի՝ 2008 թվականին Բեյրութում թանգարանի նախագծման ակադեմիական ճարտարապետական մրցույթում հաղթելուց հետո։  Արժանացել է նաև The Penrose Award մրցանակի՝ գիտական ձեռքբերումների և առաջնորդության համար, Distinguished Graduate Award-ի՝ ակադեմիական ակնառու նվաճումների, բնավորություն դրսևորելու, ինչպես նաև ֆակուլետի ու համալսարանի կյանքում զգալի ներդուրմ ունենալու համար (2009)։ Նա ստացել է Said Foundation-ի և բրիտանա-լիբանանյան ասոցիացիայի կրթաթոշակ՝ Մեծ Բրիտանիայում սովորելու համար։ Հայկը 2008 թվականին ինտերնավորվել է Atelier Jean Nouvel- ում՝ աշխատելով Աբու Դաբիի Լուվր թանգարանում, իսկ AUB-ն ավարտելուց հետո աշխատել է որպես կրտսեր ճարտարապետ Բեյրութի Bernard Khoury DW5 Architecture-ում (2009-2012 թթ.):

Մաշրու Լեյլա 
Mashrou' Leila-ն լիբանանյան երաժշտախումբ է, որի էլեկտրա-փոփ օրհներգերը քաղաքական ազատության, ռասայի, սեռի և ժամանակակից արաբական ինքնության մասին մարտահրավեր են նետել Մերձավոր Արևելքի երաժշտական արդյունաբերության ստատուս քվոյին։

Հայկ Փափազյանը, Համեդ Սիննոն, Կարլ Գերգեսը և Ֆիրաս Աբու Ֆախերը ներկայացնում են խմբի ներկայիս կազմը։ Mashrou Leila-ն ձևավորվել է 2008 թվականին Բեյրութի Ամերիկյան համալսարանում, երբ ջութակահար Հայկ Փափազյանը կիթառահար Անդրե Չեդիդի և դաշնակահար Օմայա Մալաեբի հետ երաժշտական վորքշոփ կազմակերպեց ճարտարապետության և դիզայնի ֆակուլտետի այն ուսանողների համար, ովքեր ցանկանում էին գրել օրիգինալ երաժշտություն արաբերեն տեքստերի հիման վրա։ .: Բացի տեքստեր ու երաժշտություն գրելուց, ստեղծագործելուց և խմբի հետ բեմում ջութակ նվագելուց, Հայկը կազմակերպւմ էր խմբի առցանց ներկայությունը սոցիալական ցանցերում և ներգրավված էր խմբի իմիջի ստեղծման, գեղարվեստական ուղղության հարցերում կողմնորոշվելու, հաղորդակցության կազմակերպման աշխատանքներում։ 

Այս ամենի հետ մեկտեղ՝ Փափազյանը սեմինարներ է վարել Նյու Յորքի համալսարանի մերձավորարևելյան ուսումնասիրությունների Յակոբ Գևորգյան ինստիտուտի ավարտական կուրսերի ուսանողների համար։  Ուշագրավ է այն փաստը, որ նա համագործակցել է այնպիսի նշանավոր արտիստների հետ, ինչպիսիք են Ռոյզին Մերֆին, Ջո Գոդարդը, Բրայան Էնոն և Յո Յո Ման։ 

2019 թվականին՝ նախքան քովւդի համաճարակը, Փափազյանը մի քանի նշանավոր արտիստների, այդ թվում՝ Նիկո Մյուլիի ընկերակցությամբ ելույթ է ունեցել Մետրոպոլիտեն արվեստի թանգարանում բրիտանացի նկարիչ Օլիվեր Բիրի ցուցահանդեսի բացման արարողության ժամանակ։

Տեսողական արվեստ 
Հայկը մասնակցել է Home Workspace 2011-2012 ծրագրին, Աշքալ Ալվանի անկախ արվեստի ուսումնասիրության ծրագրի մեկնարկային արարողությանը, որը ղեկավարել են ռեզիդենտ պրոֆեսոր Էմիլի Ջակիրը և հրավիրյալ նկարիչ դասախոսներ՝ ներառյալ Ալֆրեդո Ջարը, Ֆրանկո (բիֆո) Բերարդին, Հասան Խանը և ուրիշներ. Նրա վիզուալ աշխատանքներում արծարծվում են չփաստագրված պատմություններ և վերակոչված ապագայի տարրեր։ Հայկ Փափազյանի՝ «Անցումային ժամանակի հերոսները» ընդհանուր խորագրի ներքո տեղադրված տեսաերիզներն ու գծանկարները առանձնանում են լիբանանահայ համայնքի արխետիպային տղամարդու, հերոսի և նահատակի պատմական, ավանդական պատկերումներից՝ բացահայտելով խզումներ, որոնց միջոցով կարելի է հասկանալ հերոսության թերի տրամաբանությունը։ Այդ բացերը կերպավորվում են Փափազյանի ներկայացրած անձանց կատարած հերոսության մատուցման հնացած, էսթետացված և սիզիփյան որակներով։  Փափազյանի արվեստը ներկայացվել է Բեյրութում, Բոննում, Լոնդոնում, Տրոնհեյմում և Նյու Յորքում։

Նոր աշխատանքներ 
2020 թվականին Հայկն ընտրվել է SHIM:NYC 2021 ռեզիդենտ. դա մի ծրագիր է, որն ստեղծվել է Artistic Freedom Initiative-ի, Tamizdat-ի և Westbeth Artist Housing-ի կողմից Նյու Յորքում՝ համագործակցելով New York Voices հանձնաժողովի հետ։  Հայկն աշխատում է նոր անհատական նախագծի վրա, որը կրում է Space Time Tuning Machine անվանումը։ Առաջին փուլի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2021 թվականի մայիսին։ Ընդ որում՝ ելույթ է ունեցել Greenwich House Music School-ը երաժշտական մի շարքով, որը ներկայացվել է Joe's Pub-ի հետ համատեղ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 
 
 
 Mashrou’ Leila: The Soundtrack of an Arab Generation, Fair Observer
  
 Interview with Agenda Culturel  Archived 2017-10-14 at the Wayback Machine

Լիբանանահայ կոմպոզիտորներ
Լիբանանահայ երաժիշտներ
Ալտերնատիվ ռոք երաժիշտներ
Լիբանանցի ռոք երաժիշտներ
ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Լիբանանահայ ճարտարապետներ