Ապգարի սանդղակ

Ապգար, Ապգարի սանդակ, նորածնի վիճակի արագ գնահատման համակարգ։

Անեսթեզիոլոգների 27-րդ ամենամյա կոնգրեսում (1952) ամերիկացի բժիշկ-անեսթեզիոլոգ Վիրջինիա Ապգարը առաջին անգամ պաշտոնապես ներկայացրեց կյանքի առաջին րոպեներին նորածնի վիճակի գնահատման իր կողմից մշակված համակարգը։ Սա երեխայի վիճակի առաջնային գնահատման պարզ մեթոդ է, բացահայտելու համար վերակենդանացման միջոցառումների անհրաժեշտությունը անմիջապես ծնվելուց հետո։

Սանդղակը առաջարկում է հինգ ցուցանիշների ամփոփ վերլուծություն, որոնցից ամեն մեկը գնահատվում է ամբողջական բալերով՝ 0-2։ Գնահատման արդյունքը կարող է լինել 0-10 միջակայքում։

Ապգարի սանդակը հանդիսանում է երեք պարամետրերից մեկը՝ քաշի և հասակի հետ միասին, որը տեղեկացնում են նորածնի ծնողներին։

Չափանիշներ 
Հինգ ցուցանիշներ Ապգարի սանդղակով գնահատման համար։

Արդյունքների մեկնաբանություն 
Հետևյալ գնահատումը կատարվում է սովորաբար ծննդաբերությունից հետո 1-5 րոպեներին, և կարող է կրկնվել ավելի ուշ, եթե արդյունքները եղել են ցածր։ 3-ից ցածր բալերը նշանակում է նորածնի կրիտիկական վիճակ, 7-ից բարձր բալը համարվում է լավ վիճակ (նորմա)։

Ապգարի սանդղակը մշակվել է բժշկական անձնակազմի համար որոշելու համար թե ո՞ր երեխաներին է անհրաժեշտ ավելի ուշադիր հսկողություն։ Երեխան, ով գնահատվել է 5 բալ կարիք ունի ավելի մեծ ուշադրության քան երեխան ով գնահատվել է 7-ից 10 բալ։ Երեխան ով ծնվելուց մեկ րոպե անց գնահատվել է 5-6 բալ, սակայն հինգ րոպե անց բարձրացրել է իր ցուցանիշը 7ից 10 բալի, անցնում է երեխաների այն կատեգորիային որոնց մասին պետք չի անհանգստանալ։ Երեխան, ով սկսել է կյանքը գնահատվելով 5 բալ ըստ Ապգարի սանդղակի և շարունակելով նույն 5 բալով հինգ րոպե անց, կարիք ունի ավելի հեևողական հսկողության։ Իդեալական 10 բալ հանդիպում է շատ հազվադեպ։

Մնեմոնիկ կանոն անգլախոս մասնագետների համար (ներդրվել է 1963 թվականին մանկաբույժ Ջոզեֆ Բաթերֆիլդի կողմից).

 Appearance — արտաքին տեսք (մաշկային ծածկույթների գունավորում);
 Pulse (Heart Rate) — երեխայի պուլսը (սրտի կծկումներ թիվ);
 Grimace (Response to Stimulation) — միմիկա, պատասխանի ունակություն գրգռմանը;
 Activity (Muscle Tone) — շարժումնեի ակտիվություն, մկանային տոնուս;
 Respiration — շնչառական շարժումներ։

Գերմանախոս երկրներում տարածված է հեևյալ ակրոնիմը Atmung, Puls, Grundtonus, Aussehen, Reflexe.

Այլընտրանքայի՝ Aussehen, Puls, Gesichtsbewegungen, Aktivität, Respiration (Atmung)։

Օգտագործվում է նաև հեևյալ նեոլոգիզմը՝ American Pediatric Gross Assessment Record.

Իսպանական ակրոնիմ՝ Apariencia, Pulso, Gesticulación, Actividad, Respiración.

Անգլերենում օգտագործվաում է նաև հեևյալ մնեմոտիկական կանոնը How Ready Is This Child (բառացի — ինչքա՞ն է պատրաստ այս երեխան),

որտեղ՝

 Heart rate — սրտի կծկումներ թիվ,
 Respiratory effort — շնչառություն,
 Irritability — ռեֆլեկսներ և գրգռողականություն,
 Tone — մկանային տոնուս,
 Color — մաշկի գույն.
Բոլոր ցուցանիշների հսկողությունը իրականացվում է ծնվելուց հետո առաջին իսկ րոպեյին, հետո կյանքի 5-րդ րոպեյին։

Որոշ դեպքերում, հատկապես ցածր ցուցանիշներ դեպքում, գնահատակն ըստ Ապգարի դրվում է և կյանքի 10-րդ րոպեյում։

Մորը և հարազատներին որպոս կանոն հայտնում են երկու թիվ, օրինակ՝ 8-9 բալը ըստ Ապգարի սանդղակի ասում է այն մասին, որ երեխայի վիճակը անմիջապես ծնվելուց հետո՝ բավարար է։

Տես նաև 
 Ծննդաբերություն
 Պրենատալ զարգացում

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
  (Retrieved from Profiles in Medicine-The Virginia Apgar Papers)

Արտաքին հղումներ 
Online calculator of the Apgar score

Մանկաբուժություն
Նեոնատալոգիա
Ամերիկյան հայտնագործություններ
Բժշկական եզրեր
Բժշկություն
Բժշկական մնեմոնիկներ
Բժշկական ախտորոշում
Մանկաբարձություն
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ