Թայփի

«Թայփի, կամ՝ Թռուցիկ հայացք պոլինեզիական կյանքին» (), արկածային գրականության դասական համարվող ամերիկացի գրող Հերման Մելվիլի՝ 1846 թվականի սկզբներին՝ 26 տարեկան հասակում հրատարակած առաջին երկը, որը մասամբ հիմնված է նրա անձնական փորձի վրա։ Բանն այն է, որ Մելվիլը 1842 թվականին մի որոշ ժամանակ պատանդ է եղել Խաղաղ օվկիանոսի Մարկիզյան կղզեխմբի Նուկու Հիվա (գրքում հիշատակված է «Նուկուհևա» անվանումով) կղզում։ Վեպի վերնագիրն առնչվում է այդ կղզու Թայ Փի Վայ () հովտին, որը ժամանակին կոչվել է Թայփի։ Գրողի կենդանության օրոք այս վեպը համարվել է նրա երկերից առավել սիրվածն ու տարածվածը և հիմք է հանդիսացել, որ Մելվիլը «մարդակերների մեջ ապրած մարդու» համբավ ձեռք բերի։ 19-րդ դարում ընթերցողներից շատերի կարծիքով «Թայփի» վեպից հետո Մելվիլի՝ որպես գրողի, կարիերան թեքվել է դեպի վայրէջք, սակայն 20-րդ դարում նրա գրական ողջ ժառանգության նորովի բացահայտումից հետո պարզ է դարձել, որ, «Թայփի»-ն ընդամենը սկիզբն է դրել Մելվիլի գրողական կարիերայի, որի գագաթնակետը դարձել է 1851 թվականին լույս ընծայված «Մոբի Դիկ» վեպը։

Ամերիկացի հեղինակի երախայրիքը բարձր են գնահատել Հենրի Լոնգֆելոն, Ուոլթ Ուիթմենը, Նաթանիել Հոթորնը, Վաշինգտոն Իրվինգը և անվանի այլ գրողներ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 
 
 
 
 
 
 Nelson, Randy F. (1981). The Almanac of American Letters. Los Altos, California։ William Kaufmann, Inc. 
 .
 .
 «Historical Note», Typee։ A Peep at Polynesian Life the Writings of Herman Melville Vol. 1 (Evanston and Chicago։ Northwestern University Press, 1968), 291-94.
 Miller, Perry. The Raven and the Whale։ The War of Words and Wits in the Era of Poe and Melville. New York։ Harvest Book, 1956։ 203.
 Widmer, Edward L. Young America։ Flowering of Democracy in New York City. New York։ Oxford University Press, 1999։ 108. ISBN 0-19-514062-1
 Nelson, Randy F. The Almanac of American Letters. Los Altos, California։ William Kaufmann, Inc., 1981։ 187. ISBN 0-86576-008-X

Արտաքին հղումներ 

Typee, 1846 first edition, scanned book via Internet Archive, other later editions available.
Herman Melville'sTypee: A Fluid Text Edition, edited by John Bryant (University of Virginia Press).
The Classics Illustrated comic book at the Internet Archive