Վանեսա Նակատե

Վանեսա Նակատե (, ), ուգանդացի կլիմայական արդարադատության ակտիվիստ։ Մեծացել է Կամպալայում ու իր ակտիվությունն սկսել 2018 թվականի դեկտեմբերին՝ իր երկրում անսովոր բարձր ջերմաստիճանից մտահոգվելուց հետո։

Կրթություն
Նակատեն ավարտել է Մակերերեի համալսարանի բիզնես դպրոցի բիզնեսի կառավարում բաժինը։

Կլիմային ուղղված գործողություններ
Ոգեշնչվելով Գրեգա Թունբերգով՝ Ուգանդայում իր կլիմայական շարժումն սկսելու համար 2019 թվականի հունվարից Նակատեն միայնակ գործադուլ է սկսել կլիմայի ճգնաժամի անգործության դեմ։ Մի քանի ամսվա ընթացքում եղել է միակ ցուցարարն Ուգանդայի խորհրդարանի դարպասներից դուրս։ Ի վերջո, այլ երիտասարդներ սկսել են արձագանքել սոցիալական մեդիայի միջոցով նրա կոչերին, որպեսզի օգնեն ուշադրություն հրավիրել Կոնգոյի անտառների ծանր վիճակի վրա։ Նակատեն հիմնել է «Երիտասարդները հանուն ապագա Աֆրիկայի» շարժումը Աֆրիկայում ստեղծված «Վեր կաց շարժման» նմանությամբ։ 

2019 թվականի դեկտեմբերին մի քանի երիտասարդ ակտիվիստներից մեկն է եղել, որը ելույթ է ունեցել Իսպանիայում տեղի ունեցած COP25 հավաքույթում։ 

2020 թվականի հունվարի սկզբին միացել է ամբողջ աշխարհից շուրջ 20 այլ կլիմայական ակտիվիստների հետ ու նամակ ուղարկել Դավոսի Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի մասնակիցներին, կոչ անելով ընկերություններին, բանկերին և կառավարություններին անմիջապես դադարեցնել հանածո վառելիքի սուբսիդավորումը։ Նա Arctic Basecamp խմբի կողմից հրավիրված հինգ միջազգային պատվիրակներից մեկն էր, որը Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի ընթացքում նրանց հետ բնակվել էր Դավոսում. հետագայում, ֆորումի վերջին օրը պատվիրակները միացել են կլիմայի երթին։ 

2020 թվականի հոկտեմբերին ելույթ է ունեցել Desmond Tutu միջազգային խաղաղության դասախոսության ժամանակ՝ աշխարհի առաջնորդներին կոչ անելով «արթնանալ» և կլիմայի փոփոխությունն ընդունել որպես ճգնաժամ ու այն կապել աղքատության, սովի, հիվանդությունների, հակամարտությունների և կանանց ու աղջիկների նկատմամբ բռնությունների հետ։ «Կլիմայի փոփոխությունը մղձավանջ է, որը ազդում է մեր կյանքի յուրաքանչյուր հատվածի վրա», - ասել է նա։ «Ինչպե՞ս կարող ենք արմատախիլ անել աղքատությունը՝ չնայելով այս ճգնաժամին։ Ինչպե՞ս կարող ենք հասնել զրոյական սովի, եթե կլիմայի փոփոխությունը միլիոնավոր մարդկանց ուտելու բան չի թողնում։ Մենք տեսնելու ենք աղետն աղետի հետևից, մարտահրավերը մարտահրավերի հետևից, տառապանքները տառապանքներից հետո, եթե այս հարցում ոչինչ չձեռնարկվի»։ Նա նաև կոչ է արել առաջնորդներին «հեռանալ իրենց հարմարավետության գոտիներից և տեսնել, թե ինչ վտանգի տակ ենք մենք և ինչ-որ բան ձեռնարկել դրա դեմ։ Սա կյանքի ու մահվան խնդիր է»։ 

Նակատեն հիմնադրել է «Կանաչ դպրոցներ» նախագիծը՝ վերականգնվող էներգիայի նախաձեռնություն, որի նպատակն է Ուգանդայի դպրոցները տեղափոխել արեգակնային էներգիայով սնուցվելուն ու այս դպրոցներում տեղադրել էկոլոգիապես մաքուր վառարաններ։ Այս պահի դրությամբ նախագիծն իրականացրել է տեղադրումներ վեց դպրոցներում։

2022 թվականի մարտին Ուգանդայի բնապահպան ակտիվիստները հարձակվեցին Արևելյան Աֆրիկայում TotalEnergies մեգա նավթային նախագծի վրա։ Ֆրանսիայի Ազգային ժողովն ընդունեց չորս առաջատար երիտասարդ ակտիվիստների՝ լոբբինգ անելու կառավարությանը՝ նախագծի վերաբերյալ դիրքորոշում ընդունելու համար։ Վանեսա Նաքեթը նրանցից մեկն էր։։

Դրդապատճառ 
2019 թվականին «Ժողովրդավարություն հիմա» լրատվական հաղորդման ընթացքում Էմի Գուդմանի հետ հարցազրույցում հայտնել է կլիմայի հետ կապված գործողությունների իր դրդապատճառը․ «Իմ երկիրը մեծապես կախված է գյուղատնտեսությունից, հետևաբար մարդկանց մեծ մասը ևս կախված է գյուղատնտեսությունից։ Այսպիսով, եթե մեր գյուղացիական տնտեսությունները ոչնչացվեն ջրհեղեղի պատճառով, եթե տնտեսությունները ոչնչացվեն երաշտի պատճառով, և բերքի արտադրությունը պակաս լինի, դա նշանակում է, որ սննդամթերքի գինը բարձր է լինելու։ Այսպիսով, միայն առավել արտոնյալները կկարողանան սնունդ գնել, իսկ գյուղերում և գյուղական համայնքներում բնակվող մարդկանց մեծամասնությունը դժվարանալու է սնունդ ձեռք բերել բարձր գների պատճառով։ Սա հանգեցնելու է սովի և մահվան։ Բառացիորեն, իմ երկրում անձրևի պակասը նշանակում է սով և մահ անապահով խավի համար»։

Քաղաքական տեսակետներ
Նակատեն առաջադիմական միջազգային խորհրդի՝ առաջադեմ ձախակողմյան քաղաքականությունը խթանող միջազգային կազմակերպության խորհրդի անդամ է։ Նա քննադատել է կապիտալիզմը՝ այն կապելով շրջակա միջավայրի դեգրադացիայի հետ։

Հակասություններ 
2020 թվականի հունվարին Ասսոշեյթեդ պրես գործակալությունը Նակատեին դուրս է թողել Գրետա Թունբերգի, Լուիզա Նոյբաուերի, Իզաբել Աքսելսոնի ու Լուկինա Տիլլեի հետ Համաշխարհային տնտեսական ֆորումում արված լուսանկարից։ Նակատեն մեղադրել է լրատվամիջոցներին ռասիստական վերաբերմունքի մեջ։ Ասսոշիեյթեդ պրեսը հետագայում փոխել է լուսանկարը և նշել, որ ոչ մի վատ դիտավորություն չի եղել՝ առանց իր ներողությունները ներկայացնելու։ 2020 թվականի հունվարի 27-ին  գործակալության գործադիր խմբագիր Սալի Բուզբին թվիթերի իր անձնական հաշվում ներողություն է խնդրել գործակալության անունից։ Նակատեն պատասխանել է, որ չի հավատում այդ հայտարարությանը կամ նրանց ներողությանը, պատասխանելով․ «Ինչքան էլ որ այս միջադեպն ինձ անձնական ցավ է պատճառել, ես այնուամենայնիվ  ուրախ եմ, որ այն ավելի շատ ուշադրություն է հրավիրել Աֆրիկայի ակտիվիստների վրա։ Միգուցե լրատվամիջոցները սկսեն մեզ վրա ուշադրություն դարձնել ոչ միայն այն ժամանակ, երբ մենք կլինենք կլիմայական ողբերգությունների զոհ»։

Մրցանակներ
Եղել է 2020 թվականի նոյեմբերի 23-ին հայտարարված BBC-ի 100 կանանց ցուցակում։ 

Նա նաև եղել է Time100 Next ցուցակում, որը հրապարակվել է «Թայմ» շաբաթաթերթի կողմից 2021 թվականի փետրվարի 17-ին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Ուգանդացի ակտիվիստներ
Կլիմայական ակտիվիստներ
BBC 100 կին
Կլիմայի փոփոխություն
Ուգանդացի կանայք