Էնտոդերմ

Էնտոդերմ ( – «ներքին» և  – «մաշկ», կամ էնտոբլաստ), բազմաբջիջ կենդանիների ներքին սաղմնային թերթիկ, սաղմի երեք առաջնային շերտերից մեկը, որն առաջանում է սաղմի զարգացման ամենավաղ շրջանում։ Մյուս երկուսն են էկտոդերմը (արտաքին շերտ) և մեզոդերմը (միջին շերտ). էնտոդերմը ներքին շերտն է։

Նախաբերանների մոտ էնտոդերմը ծածկում է աղիքի առաջնային խոռոչը, նրանից առաջանում են միջին աղիքը և նրա բոլոր հավելյալ գեղձերը։ Երկրորդաբերանների մոտ ձևավորում է աղիքային խողովակի ներքին շերտը։

Ողնաշարավորների մոտ էնտոդերմից զարգանում է ամբողջ աղիքի լորձային թաղանթը և նրա հետ կապված գեղձերը (լյարդ, ենթաստամոքսային գեղձ և այլն)։ Ձկների մոտ, բացի դրանից, էնտոդերմից ձևավորվում են լողափամփուշտը և ներքին խռիկները, իսկ բարձրակարգ ողնաշարավորների մոտ՝ թոքերը։

Էնտոդերմը և նրա ածանցյալները քորդավոր կենդանիների մոտ ինդուկցիոն ազդեցություն են թողնում քորդամեզոդերմի և էկտոդերմի որոշ ածանցյալների (բերան, անուս, խռիկների ճեղքեր, արտաքին խռիկներ)  զարգացման վրա և իրենց հերթին նորմալ զարգացման համար կարիք ունեն էկտոդերմի և մեզոդերմի տարբեր շերտերից եկող ազդեցության։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Энтодерма — հոդված Սովետական մեծ հանրագիտարանից 
 

Սաղմնաբանություն