Վատ սովորություններ

Վատ սովորություններ, սոցիալ-հոգեբանական  հայեցակարգ, որը ներառում է սոցիալական վարքի մի շարք տարբեր ձևեր, որ պարբերաբար կատարվում են անձի կողմից և վնաս են պատճառում նրան։ Դրանք անհատի հոգեկան և հոգեբանական անհանգստության դրսևորումներ են, որ առաջանում են միկրոսոցիալական, սոցիալ-հոգեբանական և անհատական կենսաբանական գործոնների բացասական հետևանքների արդյունքում, որոնք խոչընդոտում են անձի` որպես տվյալ հասարակության ներկայացուցչի հաջող ինքնաիրացմանը և վնաս են հասցնում մարդու առողջությանը և նրա շրջակա միջավայրին։

Սահմանումներ 
Վատ սովորություն հասկացության միանշանակ և միասնական մեկնաբանություն չկա։

Համաձայն ԳՕՍՏ Ռ 52495-2005 «Սոցիալական ծառայություններ բնակչության համար։ Տերմիններ և սահմանումներ»՝ վատ սովորություն է.

Բորիս Բիմ-Բադի խմբագրությամբ լույս տեսած մանկավարժական հանրագիտարանային բառարանում վատ սովորությունները սահմանում են որպես մոլուցքային գործողություններ, որոնք բացասաբար են անդրադառնում երեխայի վարքի, ֆիզիկական և մտավոր զարգացման վրա։ Մոստիցկու ունիվերսալ լրացուցիչ գործնական բացատրական բառարանը վնասակար սովորությունը բնութագրում է որպես «ավտոմատ կրկնվող» և «բոլորի համար «վնասակար» գործողություն։ Հոլանդացի հոգեբան և սոցիոլոգ Հագերը կենտրոնանում է տվյալ պահին վատ սովորության «դրական արդյունքի» և «հեռավոր ապագայում կործանիչ ազդեցության» վրա։

Վատ սովորությունների տեսակներ 
Վատ սովորությունների հստակ ցանկ չկա։ Վատ սովորություններին նվիրված որոշ աշխատանքներ ներառում են ծխելը, ալկոհոլիզմը և թմրամոլությունը, չնայած այլ հետազոտողներ կարծում են, որ դրանք կախվածություններ են։ Ըստ հոգեբան Մարիաննա Վալվերդեի՝ վատ սովորության և կախվածության կամ հոգեկան հիվանդության հիմնական տարբերությունը մարդու կամքի ուժի ունակությունն է՝ վերահսկելու իր գործողություններն այդ սովորության իրականացման գործընթացում։ Ըստ հոլանդացի հոգեբաններ Ֆաեսի և Վերպլանկենի ուսումնասիրության՝ վատ սովորությունների ինքնատիրապետումը կարող է նվազեցնել դրանց կործանիչ ազդեցությունը, այնուամենայնիվ, ինքնատիրապետման և վատ սովորությունից ազատվելու միջև կաճը թույլ է և չի կրում ֆունկցիոնալ բնույթ։ Այսպիսով, ինքնատիրապետումը ճնշում է վատ սովորությունները, բայց մարդուն չի ազատում դրանցից։ Վատ սովորությունների թվին են պատկանում.

Տես նաև 
 Սովորություն
 Մեղք

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 
 
 
 
 How are habits formed: Modelling habit formation in the real world†

Մարդկային վարք
Ուսուցում
Կախվածություններ