Թեոդոր Բունիմովիչ

Թեոդոր Բունիմովիչ (, ), վավերագրական կինոյի և տիկնիկային մուլտիպլիկացիայի խորհրդային ռեժիսոր, ճակատային կինոօպերատոր։ 

ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1987 թվական)։ Ստալինյան երկու մրցանակների դափնեկիր (1942 թվական, 1943 թվական)։ 1943 թվականից եղել է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամ։

Կենսագրություն 
Թեոդոր Բունիմովիչը ծնվել է հուլիսի 9-ին, Թիֆլիսում (այժմ` Թբիլիսի, Վրաստան), հրեաների ընտանիքում։ 1928 թվականից, Լենիգրադի կինեմատոգրաֆիայի պետական տեխնիկումի օպերատորական ֆակուլտետն ավարտելուց հետո, աշխատել է որպես օպերատոր «Կուլկինո» ստուդիայում, 1934 թվականից` Ռոստովյան կինոստուդիայում։

1941 թվականից աշխատել է որպես ռազմաճակատի օպերատոր Կինոժամանակագրության կենտրոնական ստուդիայում։ Նկարահանել է Արևմուտյան, Վորոնեժի և այլ ճակատներում։ 1945-1950 թվականներին աշխատել է որպես օպերատոր Վավերագրական ֆիլմերի կենտրոնական ստուդիայում։ 

1950 թվականից աշխատել է որպես օպերատոր Իրկուտսկի, այնուհետև` Ստալինաբադյան կինոստուդիայում։ 

1951 թվականից աշխատել է որպես օպերատոր Կույբիշևյան կինոստուդիայում։

1954 թվականից աշխատել է որպես օպերատոր Սվերդլովյան կինոստուդիայում։

1957-1984 թվականներին աշխատել է որպես օպերատոր և ռեժիսոր «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում, նկարահանել է մոտ 46 մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ։

1984 թվականին անցել է թոշակի։ 

Թաղված է Մոսկվաում, Վագանկովյան գերեզմանատանը։

Մրցանակներ 
 Հայրենական պատերազմի շքանշան (11.03.1985 թվական)
 Կարմիր Աստղի շքանշան (14.04.1944 թվական)
 մեդալներ
 Ստալինյան մրցանակ (1942 թվական)` «Մոսկվայի մերձակայքում գերմանական զորքերի ջախջախումը» ֆիլմի համար (1942 թվական)։
 Ստալինյան մրցանակ (1943 թվական)` 1942 թվականին «Սոյուզկինոամսագիր» ռազմաճակատային ֆիլմը նակարահանելու համար։
 ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1987 թվական)։

Ֆիլմագրություն

Վավերագրական ֆիլմ 
 1928 թվական` Հացը
 1934 թվական` Խորհրդային Միության մարգարիտը, պատվավոր հոբելյանը
 1935 թվական` Մարիա Լապտևա, Հայրենիքի նվերը
 1936 թվական` Նվաճել լեռան գագաթը
 1941 թվական` Մոսկվան գերմանական զավթիչներից մոսկովյան շրջանի ազատագրման օրերին։ Պայքար Ա-ի բարձրության համար (ֆիլմ)։ Արևմուտքը Կլինից։ Հարազատ Մոսկվան պաշտպանելու համար (թողարկում № 1): Հարազատ Մոսկվան պաշտպանելու համար (թողարկում 3)։ Հարազատ Մոսկվան պաշտպանելու համար (թողարկում 4)։ Նամակ Ի. Ստալինի համար։ Նկարահանումներ Հյուսիսարևմտյան ռազմաճակատից։ Հետախույզները-հեծանվորդները։ Նկարահանումներ Հարավարևմտյան ռազմաճակատից։ N զորամաս։
 1942 թվական` Մայիսի 1-ը Մոսկվայում։ N ավիագնդի գվարդիականների երդումը։ Կարմրադրոշ Պապ թագավորը։ Մոտոցիկլավարը արյուն է բերում։ Տուվայի պատգամավորության գալուստը։ Մոսկվայի մերձակայքում գերմանական զորքերի ջախջախումը։ Վավերացումը անգլո-խորհրդային միության պայմանագիրը։ ԽՍՀՄ-ի խորհրդի գերագույն նիստը։ Հարավային Վորոնեժում
 1943 թվական` Կարմիր բանակը մտնում է Ռոսսոշ
 1944 թվական` «Կարմիր նետը» Մոսկվա` Լենիգրադ։ Բելառուսի ճամատամարտի համար։ Մինսկ քաղաքի կործանումը։ Տանկավարների գնդապետ Ստեփանովի գվարդիան։ Խորհրդային Բելառուս
 1945 թվական` Տորնաու քաղաք` ռեժիսոր և օպերատոր։ Զորացրվաների վերադարձը Բեռլինից։ Գերմանացիների դեմ գործընթացը Բելառուսում։   
 1946 թվական` Մայիսի 1։ ԽՍՀՄ-ի Խորհրդի գերագույն դեպուտատության թեկնածու` Զվեզդին 
 1947 թվական` Հաղթող երկրի օրը` գլխավոր օպերատոր։ Հյուսիսային Կորեա։ Խորհրդային Լատվիա 
 1948 թվական` Մոսկովյան շքանշանակիր շրջանը։ 31-րդ Հոկտեմբեր։ Մայիսյան զորահանդեսի նախապատրաստումը։ 
 1949 թվական` 1949 թվականի մայիսի 1։ Երիտասարդության բանբերները 
 1950 թվական` Ավիասպորտսմեններ` ռեժիսոր և օպերատոր։ Պարաշյուտիստներ` ռեժիսոր և օպերատոր։ Խորհրդային Տուվա` ռեժիսոր և օպերատոր։ Ուզում եմ օդաչու դառնալ` ռեժիսոր և օպերատոր 
 1951 թվական` ԴՈՍԱԱՖ-ի կոլտնտեսությունը` ռեժիսոր և օպերատոր։ Ավիացիայի տուն` ռեժիսոր և օպերատոր։ Սավառնորդները` ռեժիսոր և օպերատոր  
 1954 թվական` Ուղին և ուղու տնտեսությունը  
 1955 թվական` Գնացքի տերը 
 1956 թվական` Հեռանալ կորած մշակույթից

Մուլտիպլիկացիա 
 1957 թվական` Խոսքը տրվում է տիկնիկներին` (Անատոլի Կարանովիչ հետ համատեղ, օպերատոր և ռեժիսոր)
 1958 թվական` Պետյան և գայլը։ Ծերունին և կռունկը (մուլտֆիլմ) 
 1959 թվական` Ալի Բաբան և քառասուն ավազակները (մուլտֆիլմ, 1959)
 1960 թվական` Մուրզիլկան արբանյակի վրա։ Կարդա և թռիր Փարիզ ու Չինաստան` (Անատոլի Կարանովիչի հետ համատեղ օպերատոր և ռեժիսոր)։ Այծի մասին 
 1961 թվական` Նորեկը։ Երգիծաբանության պատուհանը` ռեժիսոր և օպերատոր
 1962 թվական` Սովորական պատմություն (մուլտֆիլմ)։ Ո՞վ ասաց մյաու։ Թռչող պրոլետարը։ Ծուղ-րու-ղու` օպերատոր և ռեժիսոր Մոսկովիչոկ
 1963 թվական` Ուզում եմ համարձակ լինել
 1964 թվական` Իվան Սեմյոնովի կյանքը և չարչարանքը
 1965 թվական` Ավտոմատ (մուլտֆիլմ)։ Երգը թռչում է աշխարհով մեկ։ Օրացույցի էջերը 
 1966 թվական` Կորել է թոռնուհին
 1968 թվական` Դերասանը։ Ախոյանները
 1969 թվական` Ոսկե տղան։ Նկարը ավազուտների վրա
 1970 թվական` Խիզախ Ռոբին Հուդը
 1971 թվական` Ամենաավագ անձրևը
 1972 թվական` Կոլյան, Օլյան ու Արքիմեդը` հնչյունավորում։ Մայրիկ (մուլտֆիլմ)։ Չեբուրաշկա (մուլտֆիլմ, 1971)։ Վարպետը Կլամսիից։ Ավրորա (մուլտֆիլմ)։ Ո՞վ դառնալ։ Աղվեսն ու Նապաստակը։ Միտյան և միկրոբուսը 
 1974 թվական` Շապոկլյակ (մուլտֆիլմ)
 1975 թվական` Հարուստ Սադկոն։ Садко богатый; Ինձ ճանապարհ տվեք
 1976 թվական` Մեծամիտ նապաստակը։ Պետյան և գայլը 
 1977 թվական` Կար չկար մի հավ կար։ Ամենափոքրիկ թզուկը (թողարկում 1)
 1978 թվական` Կերպարանափոխությունը
 1981 թվական` Երրորդ մոլորակի գաղտնիքը
 1983 թվական` Չեբուրաշկան գնում է դպրոց

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
  с. 136—137.

Արտաքին հղումներ 
 
 Թեոդոր Բունիմովիչը Հայրենական կինոյի հանրագիտարան կայքում
 Թեոդոր Բունիմովիչ Аниматор.ru կայքում
 Թեոդոր Բունիմովիչ (1908—2001 թվական)
 Կինովավերագիրներ

Խորհրդային կինոռեժիսորներ
ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
ԽՄԿԿ անդամներ
Խորհրդային կինոօպերատորներ