Թոմի Ունգերեր

Ժան-Թոմա «Թոմի» Ունգերեր (; ), Ֆրանսիացի գրող և նկարագրող։

Կենսագրություն 
Ժամագործի որդին երեք տարեկան հասակում կորցրել է հորը։ 1940 թվականին ֆրանսիայի պարտությունից հետո նա վերապրեց երրորդ ռեյխի կողմից Էլզասի բռնակցումը և գերմանացման քաղաքականությունը, և1945 թվականին նա դարձավ դաշնակից ուժերի կողմից «Կոլմարի կաթսան» վերացնելու ժամանակ մղված մարտերի ականատեսը, այդ մասին ավելի ուշ պատմել է ինքնակենսագրական ստեղծագործություններում։ Ֆրանսերենով լեզվով երեխաների և պատանիների ստեղծագործությունների շնորհիվ համաշխարհային համբավ է ձեռք բերել, անգլերեն և գերմաներեն սեփական նկարագրումներով, ինչպես նաև էրոտիկ նկարներով և գովազդներով ևս մեծ ճանաչում է ձեռք բերել։ Կյանքի ընթացքում ուներ հստակ քաղաքական դիրքորոշում, կտրուկ դեմ էր ռասայական խտրականությանը, դատապարտել է Վիետնամում ԱՄՆ-ի պատերազմը, միջուկային սպառազինությունների մրցավազքը և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի ընտրությունը։ Ունգերերի ստեղծագործական ժառանգությունը հասնում է 40 հազարի։ նկարները, դրանցից շուրջ 11 հազարը, ինչպես նաև քանդակներն ու խաղալիքները նա նվիրել է իրեն նվիրված Ստրասբուրգի թանգարանին։

1950 ականներից ապրել է ԱՄՆ -ում, որտեղ 1960 ականների վերջին ձեռք է բերել էրոտիկ գրաֆիկայի հեղինակի և BDSM-ի թեմաներով գրքերի հակասական համբավը։ Մի օր, ելույթ ունենալով մանկական գրականության կոնֆերանսում, նա հայտարարել է, «Եթե մարդիկ չծախսեին, երեխաներ չէին լինի, իսկ առանց երեխաների դուք կզրկվեիք աշխատանքից»։ Նման հայացքները խնդիրներ էին ստեղծում ԱՄՆ-ում հրապարակման հետ կապված, և մոտավորապես 1970 թվականներին Ունգերերը և նրա կինը տեղափոխվեցին կանադայի Նոր Շոտլանդիա, երկու տարի անց նա հաստատվեց Իռլանդիայում։

ԱՄՆ-ում Ունգերերը ՀԴԲ-ի ուշադրությունը գրավել է հակապատերազմական ելույթներով, իսկ Իռլանդիայում նա սպառնալիքներ է ստացել ֆրանսիացի ազգայնականներից Գերմանիայի հետ հաշտվելու օգտին իր կարծիքն արտահայտելու համար։ Հրապարակվել է Charlie Hebdo-ում և այս երգիծական շաբաթաթերթի խմբագրության վրա հարձակում է գործվել նացիստների կողմից։

Մրցանակներ 

 1967 «Հիշատակում», քննադատների մրցանակ մանկական գրականության տոնավաճառ Բոլոնիայում (Իտալիա)  Jean de la Lune
 1972 «Հիշատակում», քննադատների մրցանակ մանկական գրականության տոնավաճառ Բոլոնիայում (Իտալիա) Բարբարայի գրքի նկարազարդումների համար
 1983 Գյոթեի հիմնադրամի Բուրկհարդտի մրցանակը Բազելում
 1995 Գրաֆիկական արվեստի ազգային մեծ մրցանակ(Grand Prix national des arts graphiques)
 1998 Հ.Կ. Անդերսենի անվան մրցանակ նկարազարդումների համար
 2004 Կարլսրուե տեխնոլոգիական ինստիտուտի պատվավոր դոկտոր
 2008
 Ֆրանս-գերմանական

Պարգևներ 

 1984 Արվեստի և գրականության շքանշանի հրամանատար
 1990 Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ
 199 Սպան Շքանշան «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար», ֆրանս-գերմանական հարաբերությունների բնագավառում գործունեության համար
 2001 Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպա
 2004 Ակադեմիական ափի շքանշանի ասպետ
 2013 Շքանշանի Հրամանատար «Արժանիքների համար»
 2017 Պատվո լեգեոնի շքանշանի հրամանատար։

Ստեղծագործություններ 

 1943
 Deutschland !
 1957
 The Mellops Go Flying
 The Mellops Go Diving for Treasure
 The Brave Coward
 1958
 The Mellops Strike Oil
 Crictor (id.)
 Agee on Film
 1959
 Adelaide
 Seeds and More Seeds
 1960
 Christmas Eve at the Mellops
 Émile (Emile)
 Horrible, an Account of the Sad Achievements of Progress
 Inside Marriage
 Cartoon 60
 Twelve WHK Characters
 America für Anfänger
 1961
 Rufus
 Երեք ավազակներ / The Three Robbers, էկրանավորվել է 2007։ Die drei Räuber
 The Backside of Washington
 1962
 Snail, Where Are You?
 Der Herzinfarkt
 Fredou
 The Monocle Peep Show
 Cartoon 62
 Esquire’s Book of Gambling
 Նկարազարդումներ։
 Comfortable Words de Bergen Evans
 Riddle dee dee de Bennett Cerf
 1963
 The Mellops Go Spelunking
 Come Into My Parlor (coauteur avec Miriam Ungerer)
 Նկարազարդումներ։
 Frances Face-Maker de William Cole
 A Book of Various Owls de John Hollendaer
 Wer Zeichnet wie
 Die Spottdrossel d’Ambrose Bierce
 Esquire’s All About Women de William Cole
 A Cat-hater’s Handbook or The Ailurophobe’s Delight de William Cole
 The Girl We Leave Behind de Jerome Beatty
 A Television Notebook pour CBS Television Network
 1964
 One, Two, Where’s My Shoe
 Les Carnets secrets de Tomi Ungerer (The Underground Sketchbook)
 Նկարազարդումներ։
 The Clambake Mutiny de Jerome Beatty
 Flat Stanley de Jeff Brown
 Beastly Boys and Ghastly Girls, poèmes sélectionnés par William Cole
 Games Anyone de Robert Thomsen
 Dear N.A.S.A., please send me a rocket de Tait Trussell et Paul Hencke
 Erlesene Verbrechen und Makellose Morde d’Henry Slesar
 1965
 Graphis n° 120 vol. 21 de Manuel Gasser (16 pages consacrées à Tomi Ungerer)
 Նկարազարդումներ։
 Selections from French Poetry de Kenneth F. Canfried
 1966
 Orlando (Orlando the Brave Vulture)
 Jean de la Lune (Der Mondmann)
 Nicht Wahr?
 Ungerer Meets the Maharadjah
 The Party
 Նկարազարդումներ։
 Mr. Tall & Mr. Small de Barbara Brenner
 Oh, What Nonsense!, poèmes sélectionnés par William Cole
 Les Trois Bouteilles de Warwick (Warwick’s 3 Bottles) d’Andre Hodeir
 The Too Hot to Cook Book de Miriam Ungerer
 Guillaume l’apprenti sorcier (The Sorcerer’s Apprentice) de Barbara Hazen et Adolphe Chagot
 1967
 Eat
 Basil Ratzki. Eine Fabel
 Le Géant de Zéralda (Zeralda’s Ogre)
 Tomi Ungerer
 Art Kan-George Tscherny-Tomi Ungerer
 Иллюстрации:
 What’s Good for a Four Year Old de William Cole
 Look! Look! The Giggle Book de William Cole
 Cleopatra Goes Sledding de Andre Hodeir
 Lear’s Nonsense Verses d’Edouard Lear
 A Case of the Giggles, compilation par William Cole
 The Donkey Ride de Jean B. Showalter
 Ein Bündel Geschichten für Lüsterne Leser d’Henry Slesar
 1968
 Ask Me a Question
 1969
 Fornicon (id.)
 Der Gestohlene Bazillus
 Նկարազարդումներ։
 New York für Anfänger d’Herbert Feuerstein
 1970
 Le Chapeau volant (The Hat)
 Tomi Ungerer’s Compromises
 1971
 Je m’appelle Papaski et voici mes meilleures histoires à dormir debout (I’m Papa Snap and These Are My Favourite No Such Stories)
 La Grosse Bête de Monsieur Racine (The Beast of Monsieur Racine)
 Affiches (The Poster Art Of Tomi Ungerer)
 Posters of Protest
 Նկարազարդումներ։
 Aschenbrödels Küche d’Alice Vollenweider
 1972
 Depression
 Karikaturen
 Die Eifel (coauteur avec Willy Brant)
 Նկարազարդումներ։
 Oh, That’s Ridiculous!, poèmes sélectionnés par William Cole
 1973
 Pas de baiser pour maman
 1974
 Allumette’’
 1984
 Far out Isn’t Far Enough
 1986
 Schutzengel der Hölle (Ange gardien de l’enfer, érotique)
 1990
 Für Fr. und D. gefallen
 1991
 Fatras, Éditions Vents d’Ouest
 1992
 L’entraide — illustration sur timbre-poste français
 1998
 Trémolo,  — traduit de l’allemand Tremolo -
 1999
 Օտտո։ մեկ արջուկի ինքնակենսագրություն /   
 2000
 Le Nuage bleu
 2002
 À la guerre comme à la guerre
 2003
 Guillaume l’apprenti sorcier
 2007
 Neue Freunde (Éd. Diogenes Verlag AG Zürich)
 Amis-amies (Éd. L'École des loisirs, Paris)
 2008
 Zloty (Éd. Diogenes Verlag AG Zürich)
 2009
  À la récré (ֆրանսիական Weepers Circus ռոք խմբի մանկական երգերի աուդիոգրքերի կազմ)
 Zloty (Éd. L'École des loisirs, Paris)
 2011
 L ' Abécédaire-ի մանկական աուդիոգրքերի կազմ Բորիս Վիանի debout Sur Le Zinc խմբի բեմադրության մեջ
 2012
 Քեն Լոուչի the Angels' Share ֆիլմի պաստառը
 2013
 Ֆրանս-գերմանական փոստային նամականիշի էսքիզ 50-ամյակին ֆրանկո-գերմանական խաղաղության պայմանագիր
 Maître des brumes(L'École des loisirs)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Ֆրանսիացի գրողներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Գերմանացի գրողներ
Նամականիշերի դիզայներներ
Ֆրանսիացի մանկագիրներ
Ֆրանսիացի լուսանկարիչներ
Ֆրանսիացի ծաղրանկարիչներ
Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Ֆրանսալեզու գրողներ
Ֆրանսիացի գրաֆիկներ