Փիթեր Օնջյան

Փիթեր Օնջյան (), կանադահայ ջութակահար և դիրիժոր։

Վաղ  կյանք 
Ծնվել է Օնտարիո նահանգի Տորոնտո քաղաքում։ Նրա հայրը հայ է եղել, իսկ մայրը՝ անգլիացի, սակայն ըստ Օնջյանի՝ մորական պապիկից նա ունի նաև շոտլանդական ծագում։ Ընտանիքում նրանք չորս երեխա են եղել, որոնցից ամենափոքրը Օնջյանն է։

Օնջյանը իր կթությունը ստացել է Անգլիայում, որտեղ 7 տարեկանում սկսել է ջութակ նվագել սովորել Մանուկ Բարիքյանի մոտ։ Նա սովորել է Գոդալմինգի Չարթերհաուս (Charterhouse) քոլեջում, իսկ ջութակի դասերը շարունակել է ստանալ Բել Կատոնայից։ Ավարտելուց հետո Օնջյանը շարունակել է կրթությունը Երաժշտության թագավորական քոլեջում։

Օնջյանը շարունակել է կրթությունը Ջուլիարդի դպրոցում այնպիսի անձնավորությունների հետ, ինչպիսիք են Իվան Ղալամյանը, Իցհակ Պերլմանը և Դորոթի դե Լեյը։ Այս ընթացքում նա զբաղվել է դիրիժությամբ, իսկ հետագայում հաճախել է Հերբերտ ֆոն Կարայանի դիրիժորության դասերին և կատարելագործել է իր գիտելիքները։

Կարիերա 
1980 թվականին Օնջյանը Չիլիի Վինյա դել Մար քաղաքում կայացած ջութակահարների միջազգային մրցույթում արժանացել է իր առաջին մրցանակին։ Օնջյանը դարձել է Տոկիոյի լարային կվարտետում, որտեղ նվագել է շուրջ 14 տարի։ Շարունակական բնույթ կրող սթրեսի և լարվածության պատճառով նա ստիպված է եղել կրճատել իր գործիքային կարիերան։ Ավելի ուշ ամբողջությամբ կենտրոնացել է դիրիժորության վրա։

Օնջյանը 1998-2003 թվականներին եղել է Ամստերդամի Nieuw Sinfonietta-ի (այժմ Amsterdam Sinfonietta) գեղարվեստական ղեկավարը։ Նա նաև Caramoor միջազգային երաժշտական փառատոնի գեղարվեստական խորհրդատուն և գլխավոր հրավիրյալ դիրիժորն է։ Նա շուրջ երեք տարի եղել է Կոլորադոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի գլխավոր հրավիրյալ դիրիժորը։ Շուրջ չորս տարի եղել է Ֆիլադելֆիայի նվագախմբի Absolutely Mozart փառատոնի դիրիժորը։ Օնջյանը 2006 թվականի սեպտեմբերին դարձել է Դետրոյթի սիմֆոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական խորհրդատուն և գլխավոր դիրիժորը։

2003 թվականի հունվարին Օնջյանը նշանակվել է Տորոնտոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի երաժշտական ղեկավար, իսկ 2004 թվականին ստանձնել է պաշտոնը։ Նախքան Օնջյանի նշանակվելը նվագախումբը ունեցել է մի շարք ֆինանսական խնդիրներ, սակայն նա իր պաշտոնավարման սկզբից նպաստել է նվագախմբի բարելավմանը։ 2005 թվականի «Five Days in September: The Rebirth of an Orchestra» վավերագրական ֆիլմում պատկերված է Օնջյանի պաշտոնավարման սկզբնական շրջանը՝ որպես Տորոնտոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժոր։ 2007 թվականի փետրվարին նա երկարացրել է նվագախմբի հետ կնքած պայմանագիրը մինչև 2012 թվական։ Հաջորդ պայմանագիրը մինչև 2013-2014 թվական երկարացնելուց հետո, նա 2013 թվականի ապրիլին իր պայմանագիրը երկարացրել է ևս մի քանի տարով՝ մինչև 2016-2017 թվական։ Վերջինս երկարացրել է մինչև 2017-2018 թվական և ավարտել է երաժշտական ղեկավարությունը Տորոնտոյի նվագախմբում և ճանաչվել է ՏՍՆ-ի պատվավոր դիրիժոր։ Նա ստացել է Քաղաքի բանալի խորհրդանիշը Տորոնտոյի քաղաքապետ Ջոն Թորիի կողմից։

1981 թվականից սկսած Օնջյանը դասավանդել է Եյլի երաժշտական դպրոցում՝ որպես ջութակի պրոֆեսոր։ 2011 թվականի հունվարին Շոտլանդիայի ազգային թագավորական նվագախումբը Օնջյանին նշանակել է իր հաջորդ երաժշտական ղեկավարը՝ 2012-2013 թվականների դրությամբ՝ 4 տարի նախնական պայմանագրային ժամկետով։ ՇԱԹՆ-ում նա պաշտոնավարել է մինչև 2017-2018 թվականները։

2007 թվականի հունիսին Օնջյանը Տորոնտոյի Luminato փառատոնին վարել է Էրիկ Այդլի և Ջոն դու Փրեզի օրատորիայի համաշխարհային պրեմիերան, որը հիմնված է Մոնտի Պայտոնի Life of Brian ֆիլմի վրա։ 2019 թվականի հունվարին Կոլորադոյի երաժշտական փառատոնը հայտարարել է, որ Օնջյանը լինելու է իրենց հաջորդ փառատոնի երաժշտական ղեկավարը։

2022 թվականի փետրվարին Օնջյանը հայտարարվել է Կոլորադոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժոր։ Որպես Կոլորադոյի նվագախմբի դիրիժոր՝ առաջին անգամ մարտին բեմադրել է Գուստավ Հոլսթի «Մոլորակներ» սիմֆոնիկ սյուիտը։

Անձնական կյանք 
Օնջյանը ամուսնացած է Նադին Օնջյանի հետ և ունի երկու երեխա։ Նրա երբորորդին հոկեյիստ Բեն Սմիթն է։ Նա բրիտանացի կոմիկ Էրիկ Այդլի զարմիկն է։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 HarrisonParrott agency biography of Oundjian
 Frank Salomon agency biography of Oundjian
 Columbia Artists Management agency biography of Oundjian
 Peter Oundjian, "A note from the RSNO's new Music Director - Peter Oundjian".  Royal Scottish National Orchestra website, 31 January 2011
 Peter Oundjian, entry in Encyclopedia of Music in Canada

Կանադահայ դիրիժորներ
Կանադահայ ջութակահարներ
ՀԹՎ 2023 հոդվածներ