Կնուտ Վիքսելլ

Յուհան Գուստավ Կնուտ Վիքսելլ (, ), շվեդ տնտեսագետ, ով առաջինն էր, ով սինթեզեց ավստրիական դպրոցի հասկացությունները՝ դառնալով Ստոկհոլմի դպրոցի ուսուցիչներից մեկը, Վիքսելլ էֆեկտի հեղինակը։

Կենսագրություն 
Կնուտը ծնվել է Ստոկհոլմում 1851 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, վեց երեխաներից կրտսերն էր, որոնցից մեկը մահացել էր մանկության տարիներին։ Նա ուներ երեք քույր և մեկ տարով մեծ եղբայր՝ Ակսելը։ Նրա հայրը՝ Յոհան Վեքսելը, գործարար և ռիելթոր էր։ Կնուտը վաղ է կորցրել երկու ծնողներին. մայրը՝ Քրիստինան մահացել է 1858 թվականին, երբ նա 6 տարեկան էր, հայրը, երկրորդ անգամ ամուսնանալով 1861 թվականին, հանկարծամահ է եղել 1867 թվականին, երբ Կնուտը 15 տարեկան էր։

1869 թվականին ընդունվել է Ուփսալայի համալսարան՝ մաթեմատիկա և ֆիզիկա սովորելու, 1872 թվականին գերազանցությամբ ստացել է բակալավրի կոչում, իսկ 1885 թվականին ստացել է մաթեմատիկայի դոկտորի, 1895 թվականին տնտեսագիտության դոկտորի, 1899 թվականին՝ իրավագիտության ​​աստիճան։ 1873-1874 թվականներին որպես ուսուցիչ դասավանդել է Ուփսալայի միջնակարգ դպրոցում, 1874-1875 թվականներին զբաղվել է մասնավոր կրկնուսուցմամբ։ 1885 թվականին այցելել է Լոնդոն, իսկ 1887 թվականին Վեքսելը երեք տարվա դրամաշնորհ է ստացել Լորեն հիմնադրամից՝ Գերմանիայում և Ավստրիայում տնտեսագիտություն սովորելու համար։

Իրավագիտության աստիճան ստանալուց հետո միայն 1899 թվականին՝ 48 տարեկան հասակում, նա կարողացավ դոցենտի պաշտոն ստանալ Ուփսալայի համալսարանի տնտեսագիտության և իրավունքի ամբիոնում։

1900 թվականին դարձավ պրոֆեսոր, իսկ 1904 թվականից՝ Լունդի համալսարանի քաղաքական տնտեսության լիարժեք պրոֆեսոր, մինչև իր թոշակի անցնելը՝ 1916 թվականը։

Ընտանիք 
1889 թվականին Փարիզում ամուսնացել է հայտնի ֆեմինիստ Աննա Բուգգայի (1862-1928) հետ։ 1890 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ Սվեն Վիքսելլը (1890-1939), իսկ 1893 թվականին՝ երկրորդ որդին՝ Ֆիննը, որը ողբերգականորեն մահացել է 1913 թվականին՝ ընկնելով պատուհանից։ 1916 թվականին և մինչև 1926 թվականը Վիքսելլների ընտանիքը տեղափոխվեց Ստոկհոլմ։ Կնուտ Վիքսելլը մահացել է 1926 թվականի մայիսի 3-ին։

Հիշողություն 
1986 թվականին, տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակի հանձնման արարողության ժամանակ, Ջ. Բյուքանանը նշել է Կնուտ Վիքսելլի ժառանգությունը քաղաքագիտության և տնտեսական տեսության խաչմերուկում իր հետազոտության մեջ, թե ինչպես կարելի է սկզբունքորեն կառուցել պետական ծախսերը և հարկային որոշումները միաձայնության հիման վրա։

1993 թվականին Հանրային ընտրության եվրոպական ընկերությունը ստեղծեց Վիքսելլի ամենամյա մրցանակ՝ European Journal of Political Economy-ում հրապարակված լավագույն աշխատանքի համար:։

2010 թվականին Լունդի համալսարանի տնտեսագիտության և կառավարման դպրոցը բացեց Կնուտ Վիքսելլի անվան Ֆինանսական հետազոտությունների կենտրոնը։

Հիմնական ներդրումը գիտության մեջ 
«Սահմանափակման սկզբունքի վրա հիմնված քաղաքական տնտեսության մասին» իր դասախոսությունում նա սինթեզեց 19-րդ դարի նեոկլասիկական ուղղության հիմնական հասկացությունները և այն լրացրեց այն դինամիկ մոտեցմամբ՝ առաջին անգամ տնտեսական վերլուծության մեջ ներմուծելով «ակնկալիքներ» կատեգորիան։ Վիքսելլը լրացրեց սահմանային արտադրողականության սկզբունքը այն փաստով, որ կապիտալի շահութաբերությունը չի կարող սահմանվել «տնտեսական ռեսուրսների» (աշխատանք և հող) սահմանային արտադրանքի նմանությամբ, քանի որ կապիտալի աճը հանգեցնում է պահուստի արժեքի վերագնահատմանը, որը պայմանավորված է աշխատավարձի և տոկոսների փոփոխությամբ, որը կոչվում է Վիքսելլի էֆեկտ։

Մատենագիտություն 
 Wicksell K. Interest and Prices, — Ludwig von Mises Institute, 2007
 Wicksell K. Value, Capital and Rent, — Ludwig von Mises Institute, 2007
 Wicksell K. Lectures on Political Economy, and v.2, Ludwig von Mises Institute, 2007

Ծանոթագրություններ 

Շվեդ տնտեսագետներ
Տղամարդիկ
Ստոկհոլմ քաղաքում ծնվածներ
19-րդ դարի տնտեսագետներ
19-րդ դարի շվեդ գրողներ