Սուրճի էքսպերիմենտ

Սուրճի էքսպերիմենտ Գուստավ III -ի կողմից ստեղծված, երկակի փորձարարություն, որի իսկությունը դրվեց կասկածի տակ։ Փորձը կատարվել է Շվեդիայի թագավորի պատվերով,  XVIII-րդ դարի երկրորդ կեսին՝  նպատակ ունենալով պարզել սուրճի ազդեցությունը մարդու առողջության վրա։ Ուսումնասիրությունը չհաստատեց ենթադրյալ  սուրճի վնասի առկայությունը։

Նախապատմություն 
Սուրճն առաջին անգամ Շվեդիայում հայտնվեց 1674 թվականին, բայց լայն տարածում չունեցավ մինչև XVIII-ը դարը․ այս ըմպելիքը նորաձև դարձավ հարուստների շրջանում։ 1746 թվականին թագավորական հրաման արձակվեց՝ ընդդեմ սուրճի և թեյի, որով արգելվում էր դրանց չարաշահումը։ Օգտագործման համար պետք էր վճարել հարկեր, իսկ հարկերից հրաժարվելու դեպքում սահմանվում էր տուգանք և առգրավում էին բաժակները և ափսեները։ Հետագայում սուրճն արգելվեց ընդհանրապես, չնայած դրա օգտագործումը շարունակվում էր։ Գուստավ III- ը սուրճը դիտում էր որպես հանրային առողջության սպառնալիք և վճռական էր տրամադրված ապացուցել այդ փաստը ՝ կատարելով գիտական փորձ։

Փորձ 
Թագավորը պատվիրեց փորձարկել ՝ օգտագործելով երկու երկվորյակների։ Երկուսն էլ դատապարտվել էին մահվան ՝ իրենց հանցագործությունների համար։ Նրանց պատիժը փոխարինվեց ցմահ բանտարկությամբ՝ այն պայմանով, որ երկվորյակներից մեկը ամեն օր խմում էր երեք բաժակ սուրճ, իսկ մյուսը ` նույն քանակությամբ թեյ, ամեն օր` իրենց կյանքի մնացած ժամանակահատվածում։ Երկու բժիշկ նշանակվեց ՝ փորձը ղեկավարելու և արդյունքը թագավորին հաղորդելու համար։ Երկու բժիշկներն էլ մահացան մինչ փորձարկման ավարտը։  Գուստավ III-ը սպանվեց 1792 թվականին և չհասցրեց տեսնել փորձի ավարտը։ Երկվորյակներից առաջինը ՝ թեյ խմողը , մահացավ 83 տարեկանում։ Երկրորդի մահվան ստույգ  տարեթիվն անհայտ է։

Հետևանքները 
1974 թվականին կառավարությունը ևս մեկ անգամ փորձեց արգելել սուրճի օգտագործումը։ Օրենքը գործեց մինչև 1820-ական թվականները, բայց չկարողացան արգելել սուրճի օգտագործումը։ Արգելանքի ավարտից հետո , սուրճը դարձավ Շվեդիայում ամենատարածված ըմպելիքը, և Շվեդիան մտավ 10 այն երկրների շարքը, որտեղ ամենաշատն էին օգտագործում սուրճը։ Այս փորձը երբեմն կատակով անվանում են Շվեդիայի առաջին կլինիկական փորձարկում։

Ծանոթագրություններ 

Սուրճ
Գիտական փորձեր