Սուվա Պլանինա

Սուվա Պլանինա  (Սերբական կիրիլիցա.Сува планина, նշանակությունը` «Չոր լեռ») լեռ Սերբիայի հարավ-արևելյան մասում։ Այն ընկած է Նիշկա Բանյայի հյուսիս-արևմուտքի  և հարավ-արևելքում գտնվող Բաբուժնիցա քաղաքների միջև, լեռնաշղթան ճյուղավորված է  հյուսիսում՝ դեպի Բելա Պալանկա։ Նախկինում այն ​​կոչվում էր Կունովիցա։

Լեռը Սերբիայում Նեանդերթալյան մարդու մնացորդների առաջին հայտնաբերման վայրն է, որն արձանագրվել է 2019 թվականի ապրիլին։

Աշխարհագրությունը 
Ամենաբարձր գագաթը Թրեմն է ("porch") 1810 մ բարձրությամբ, երկրորդ ամենաբարձր գագաթը Գոլեմո Ստրազիստեն է` 1714 մ, ինչպես նաև Լիտիկան ("cliff") 1683 մ բարձրությամբ  լեռան հարավային մասում։

Անունը բխում է այն փաստից, որ ամբողջ լեռան վրա կան ընդամենը մի քանի աղբյուրներ։ Երկու խոշորագույններն են՝ Բոջանին Վոդեն (Սոկոլով Կամենի մոտ 860 մ բարձրության վրա) և Ռակոշ Ցեսման (լեռան Բելա Պալանկա կողմում)։

Վայրի բնություն 
Դիվնա Գորիցա հատվածը հայտնի է վայրի ձիերով։ Նրանք նաև թափառում են դեպի լեռան մյուս բարձրադիր մասերը՝ 1600 մ բարձրության վրա։

Մարդկության պատմություն 
Փեստուրինա քարանձավը, որը ստացել է «Սերբական Ատապուերկա» մականունը, գտնվում է լեռան հյուսիսային լանջերին։ 2006 թվականից ի վեր քարանձավը հնագիտական ​​ուսումնասիրության է ենթարկվել և հայտնաբերվել են միջին և հին պալեոլիթյան դարաշրջանի նմուշներ։ Փաստերը պատկանում են նեանդերթալյան մուստիերյան մշակույթին և թվագրվում են 102,000 մ.թ.ա. + 5,000-ից 39,000 մ.թ.ա. + 3000, ինչը Փեստուրինան դարձնում է նեանդերթալյան ամենաերկար վերաբնակեցված բնակավայրերից մեկը։ 2019 թվականի ապրիլին հայտարարվեց, որ հայտնաբերվել են նեանդերթալյան մարդու մնացորդներ, ինչը նման իրերի հայտնաբերման է առաջին դեպքն էր Սերբիայում։

Սինգիդունումը (այժմ՝ Բելգրադ) և Կոստանդնուպոլիսը (այժմ՝ Ստամբուլ) միացնող հռոմեական ռազմական ճանապարհի հետքերը դեռ տեսանելի են լեռան կողմից։

Զբոսաշրջություն 
Այս լեռան լանջերը հայտնի են դահուկասահքով։

Փետրվար ամսվա յուրաքանչյուր շաբաթվա վերջում` հանգստյան օրերին, տեղի է ունենում լեռնագնացության միջոցառում, Zimski uspon na Trem («Ձմեռային լեռնագնացություն Թրեմի վրա»), որը հավաքում է ավելի քան 600 լեռնագնաց Բալկանների բոլոր մասերից։ Այն նաև տարածաշրջանի ամենամեծ լեռնային ձմեռային իրադարձությունն է։ Այն սկսվել է 1997 թվականին և ներկայումս գտնվում է Նիշ քաղաքում գտնվող Ժելեզնիցար լեռնագնացության  ​​ակումբի կազմակերպման ներքո։

Պաշտպանություն 
2010 թվականից սկսած, Սուվա Պլանինան անցնում է հայտարարագրման գործընթաց` որպես հատուկ բնության արգելոց։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ