Լյուդմիլա Մայակովսկայա

Լյուդմիլա Վլադիմիրովնա Մայակովսկայա (, ), գործվածքի նկարիչ, մանկավարժ, գյուտարար, ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ (1961), ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1964), Վլադիմիր Մայակովսկու ավագ քույրը։ Նա միակ էնտուզիաստ մասնագետն էր, որը 1920-ական թվականներին Ռուսաստանում արդյունաբերական լայն մասշտաբներով կիրառել է աերոգրաֆիայի մեթոդը։

Կենսագրություն 

Լյուդմիլա Մայակովսկայան ծնվել է 1884 թվականի օգոստոսի 24-ին Հայաստանի Նիկիտինո գյուղում։ 1910 թվականին ավարտել է Ստրոգանովի ուսումնարանը, որպես գործվածքների նկարիչ-դիզայներ աշխատել է Մոսկվայի «Եռալեռ մանուֆակտուրա» (այնտեղ վարել է աերոտպագրության արհեստանոցը) և «Կարմիր վարդ» կոմբինատներում։ Մայակովսկայան գործարանում առաջին կինն էր, որը Ռուսաստանում տեղի ունեցած հեղափոխությունից առաջ վարչական և տեխնիկական պաշտոն էր զբաղեցնում։

Վլադիմիր Մայակովսկուն օգնել է պատրաստելու «Окна РОСТА» պաստառները. տրաֆարետների պաստառների տիրաժավորման եղանակը նման էր դաջովի գործվածքի պատրաստման մեթոդին, և Լյուդմիլան նույնիսկ գործարանից գործիքներ է տարել աշխատանքի համար, ինչը հնարավորություն է տվել մեկ ձևանմուշից պատրաստել մինչև 150 պաստառ։

1925 թվականին մասնակցել է Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսին։ Նույն թվականին Ռուսաստանում հորինել և արտոնագրել է նկարների ստացման նոր եղանակ (գյուտի հայտագրման վկայական № 5047, 1925 թվականի նոյեմբերի 25).

1929-1949 թվականներին դասավանդել է Մոսկվայի տեքստիլ ինստիտուտի գործվածքների ձևավորման ֆակուլտետում, եղել է հատուկ կոմպոզիցիաների ամբիոնի դոցենտ։ Գործվածքի նկարիչներ է պատրաստել Վխուտեմասում։ Նրա աշակերտների թվում են եղել այնպիսի նկարիչներ, ինչպիսիք են Տատյանա Կլյուկասը, Նատալյա Գանինա-Կրավցովան. Նատալյա Կիսելևան և ուրիշները։

Վլադիմիր Մայակովսկու մահվանից հետո եղել է նրա աշխատանքների լիակատար ժողովածուի հրապարակման պետական հանձնաժողովի անդամ և նրա խմբագիրներից մեկը (միևնույն ժամանակ, նա կտրականապես դեմ է արտահայտվել եղբոր և Լ. Յու. Բրիկի մտերիմ նամակագրության հրապարակմանը), երկար տարիներ ձգտել է Վ. Վ. Մայակովսկու հուշ-թանգարանը բացել Լուբյանկայի նրա բնակարանում, ավելի քան 15 հազար հիշատակի իրեր է նվիրել այդ թանգարանին։ Եղել է «Մայակովսկին սկսվեց այսպես» (, Грузфильм, 1956) ստեղծման խորհրդատու։

1925-1972 թվականներին մի շարք մասնագիտական ​​և կենսագրական հոդվածներ է տպագրել այնպիսի թերթերում ու ամսագրերում, ինչպիսիք են՝ «Աշխատանք», «Ալթայի երիտասարդություն», «Հոկտեմբեր», «Կալինինյան ճշմարտություն», «Լենինի կայծեր», «Հերթափոխ», «Երիտասարդ գվարդիա», «Զարյա Վոստոկա», «Աշտարակ», «Մանկական գրականություն», «Մոսկվայի կոմերիտական», «Կոմսոմոլսկայա պրավդա», «Կուբանի նորություններ», «Գրականություն և կյանք», «Կոմսոմոլսկոյե զնամյա», «Լիտերատուրնայա գազետա», «Կուլտուրա» և այլն։

Լյուդմիլա Մայակովսկայան մահացել է 1972 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, թաղված է Մոսկվայի Նովոդևիչյան գերեզմանատանը՝ եղբոր, մոր և քրոջ կողքին։

Ընտանիք 
 Հայրը՝ Վլադիմիր Կոնստանտինովիչ Մայակովսկի (1857-1906), անտառապետ
 Մայրը՝ Ալեքսանդրա Ալեքսեևնա Մայակովսկայա (1867-1954), գրող 
 Եղբայրը՝ Ալեքսանդր Վլադիմիրովիչ Մայակովսկի (1886-1890)
 Եղբայրը՝ Կոնստանտին Վլադիմիրովիչ Մայակովսկի (1888-1891)
 Եղբայրը՝ Վլադիմիր Մայակովսկի (1893-1930), բանաստեղծ
 Քույրը՝ Օլգա Վլադիմիրովնա Մայակովսկայա (1890-1949), քարտուղար
 Զարմիկը՝ Նիկիտա Անտոնովիչ Լավինսկի (1921-1986), քանդակագործ
 Զարմուհին՝ Պատրիսա Թոմփսոն (Ելենա Վլադիմիրովնա Մայակովսկայա) (1926-2016), գրող

Ստեղծագործություն

Կիրառական արվեստ 
Լյուդմիլա Մայակովսկայային անվանում են տեքստիլ դիզայնի նշանավոր վարպետ։ Նկարչի գործերը պայմանականորեն կարելի է բաժանել նախահեղափոխական և խորհրդային ​​դարաշրջանների, ընդ որում՝ երկու դարաշրջաններին էլ բնորոշվում են կիրառական արվեստի միտումներով։ Նրա աշխատանքները հիմք են հանդիսացել կիրառական ռուսական ավանգարդի և Ռուսաստանում ֆեմինիստական արվեստի համար։ Նա իր ուսանողներին սովորեցրել է ներկերը փոշիացնելու միջոցով գործվածքներ նկարելու հեղափոխական մեթոդներ, զարգացրել է աերոգրաֆիայի տեխնիկան, օդն օգտագործել տպելու և նկարելու համար։ Մայակովսկայան եղել է աերոգրաֆիայով աշխատելու նոր մեթոդների ակտիվ նախաձեռնող։ Այսպես, օրինակ, գործարանում վարելով աերոտպագրության արտադրամասը՝ նա առաջարկել է օգտագործել «կրապպ ցրցողելու» մեթոդը, որը ենթադրում է ներկերի ցրցողում փոշիացման փոխարեն, ինչը հնարավորություն տալիս ստեղծել անհավատալի, բառացիորեն «տիեզերական» նախշեր։ Նա հնարել է նաև հանգույցների, պարաններով ցանցերի, գործվածքների սեղմումների ու թափանց կարելու միջոցով արվող նկարները։ Լյուդմիլա Մայակովսկայայի աշխատանքները բազմիցս ցուցադրվել են միջազգային, խորհրդային ու ռուսական ցուցահանդեսներում և արժանացել մրցանակների։ Լյուդմիլա Մայակովսկայայի անունը ներառված է «Ռուսական ավանգարդի կանայք» կատալոգում, որը լույս է տեսնում ԱՄՆ-ում։ Ամերիկյան կատալոգի համար Մայակովսկայայի աշխատանքներն անձամբ ընտրել է Ջորջիո Արմանին՝ 1987 թվականին Իտալիայի ցուցահանդեսում դրանք բոլորից առանձնացելով։

Գեղանկարչություն 
Լյուդմիլա Մայակովսկայայի գեղանկարչական ժառանգությունը կազմում են մատիտով նկարների երկու ալբոմը (1899), «Տավիղ նվագող ծերունին» բացիկը (1905), որն ստեղծվել է նկարչի ձեռքով, «Путя на диване» ջրաներկով արված նկարը(1936), որը Լյուդմիլա Մայակովսկայան նկարել է Մոսկվայում։

Պարգևներ և կոչումներ 
 Մոսկվայի Ա. Կոսիգինի անվան տեքստիլ պետական ​​համալսարան դոցենտ (1920)
 «Խորհրդային կենցաղային տեքստիլ» գեղարվեստական 1-ին ցուցահանդեսի դիպլոմ և 2-րդ մրցանակ (1929)
 Մեդալ «Ի հիշատակ Մոսկվայի 800-ամյակի» (1948)
 ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ (1961)
 ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1964)
 Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1964)

Հիշատակ

Ցուցահանդեսներ 
Մայակովսկու թանգարանում բացվել է Լյուդմիլա Մայակովսկայային նվիրված ցուցադրություն։

Լյուդմիլա Մայակովսկայայի աշխատանքները ցուցադրվել են Իտալիայում և Մեծ Բրիտանիայում 1987 թվականին, ինչպես նաև ներկայացվել են Ժողովրդական տնտեսության ձեռքբերումների ցուցահանդեսի «Աշխատավորը և կոլտնտեսուհին» թանգարանային-ցուցահանդեսային սրահում 2013 թվականի գարնանը տեղի ունեցած «Կանանց միջազգային օր։ Ֆեմինիզմ. ավանգարդից մինչև մեր օրեր» ցուցահանդեսի ժամանակ և 2014 թվականի նոյեմբերից մինչև 2015 թվականի մարտը Մոսկվայի Ռուսական ռեալիստական արվեստի ինստիտուտում անցկացված «Նկարչության դասեր» հետադարձ ցուցահանդեսում, որը նվիրված էր Ստրոգանովի անվան գեղարվեստա-արդյունաբերական ակադեմիայի 190-ամյակին։

2019 թվականի հունվարի 3-ին Վ․ Մայակովսկու պետական թանգարանում բացվել է «Լյուդմիլա Մայակովսկայա։ Հարյուր տղամարդ ու մեկ կին» () վիրտուալ ցուցադրությունը՝ նվիրված Լյուդմիլա Մայակովսկայային։

Լյուդմիլա Մայակովսկայայի դիմանկարներ 
Գոյություն ունեն Լյուդմիլա Մայակովսկայայի կենդանության օրոք ստեղծված չորս դիմանկարներ.
 Վլադիմիր Մայակովսկի – ֆոտոպատճեն «Քույր Լյուդմիլայի դիմանկարը» նկարից, ջրաներկ 1911 (բնօրինակը չի պահպանվել)
 Եվգենի Լանգ – «Լ․ Մայակովսկայայի դիմանկարը», յուղաներկ, 1963
 Վերա Վարտ-Պատրիկովա – «Լ․ Մայակովսկայայի դիմանկարը», մատիտ
 Անհայտ նկարիչ – «Լ․ Մայակովսկայայի դիմանկարը», ածուխ

Կինոմարմնավորումներ 
1958 – «Մայակովսկին սկսվել է այսպես․․․» (), ԽՍՀՄ (Լյուդմիլա Մայակովսկայայի դերում՝ Անտոնինա Մաքսիմովա)
2011-2013 – «Մայակովսկի։ Երկու օր» (), Ռուսաստան (Լյուդմիլա Մայակովսկայայի դերում՝ Սվետլանա Ստրոգովա)

Մատենագիտություն 
Կատալոգներ
 Людмила Маяковская. Альбом-каталог. — Москва: ГУК Гос. музей В. В. Маяковского, 2010

Հուշեր 
 Л. Маяковская. «Пережитое. Из воспоминаний о Владимире Маяковском». — Тбилиси: Заря Востока, 1957
 Л. Маяковская. «О Владимире Маяковском: из воспоминаний сестры». — Москва: Детская литература, 1965

Հարցազրույցներ տպագիր մամուլում 
 Маяковская Л. «Я — дочь лесничего!» (интервью Ю. Голубеву). — Лесная промышленность, 1970 
 Маяковская Л. «Маяковские» (интервью Н. Толченовой). — журнал «Огонёк», 1970

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Наталья Дардыкина — Людмила — сестра поэта, МК, 18 апреля 2011
 Коркин В. Д. — Маяковский на Красной Пресне — Москва: Московский рабочий , 1989 — с.111 
 Людмила Маяковская. Ткани

Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Խորհրդային նկարչուհիներ
ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Ֆեմինիստ արվեստագետներ
Ռուսական կայսրության նկարչուհիներ
Խորհրդային մանկավարժներ