Ջորջ Բալաբուշկա

Ջորջ Բալաբուշկա (ծննդյան անունը՝ Գրիգորի Անտոնի Բալաբուշկա, ), բիլիարդի խաղաձողերի՝ ռուսական ծագում ունեցող ամերիկացի վարպետ։ Բալաբուշկայի խաղաձողերը, որին բիլիարդի աշխարհում հաճախ համեմատում են  Ստրադիվարիուսի հետ, լրացուցիչ ժողովրդականություն ստացան Մարտին Սկորսեզեի՝ Փոլ Նյումանի և Թոմ Քրուզի մասնակցությամբ «Փողի գույնը» ֆիլմում։  Ընդհանուր առմամբ Ջորջ Բալաբուշկան պատրաստել է մոտավորապես 1200 խաղաձող (1959 - 1976 թվականներին)։ Բալաբուշկայի պատրաստած մեկ խաղաձողի արժեքը, հաստատված ծագման առկայության դեպքում, աճուրդներում հասնում է մի քանի տասնյակ հազար դոլարի։

Կենսագրություն 
Ջորջ Բալաբուշկան ծնվել է Ռուսաստանում և ներգաղթել ԱՄՆ 1924 թվականին՝ 12 տարեկան հասակում, ծնողների՝ Անտոնի և Նատալյայի ու կրտսեր քրոջ՝ Մարիայի հետ։ Չնայած այն բանին, որ նրա ռուսական Գրիգորի անունը նման էր անգլիական Գրեգորի անվանը, սակայն  Էլիս կղզու պաշտոնյան նրա փաստաթղթերում գրեց Ջորջ անունը։  Բալաբուշկայի ընտանիքը բնակվեց Նյու Յորքում, որտեղ նա աշխատանքի անցավ փայտե խաղալիքների արտադրամասում, այնուհետև կահույքի ֆաբրիկայում։ Դառնալով հմուտ վարպետ իր արհեստում՝ Բալաբուշկան սկսեց պատրաստել ակորդեոններ և ընդունել ավելի բարդ ու հատովի պատվերներ։

1941 թվականին նա ամուսնացավ ժոզեֆինա անունով կնոջ հետ, որը ապրում էր այն ֆաբրիկայի մոտ, որտեղ աշխատում էր Բալաբուշկան։ Դրանից հետո զույգը տեղափոխվեց Բրուքլին՝ առանձին տուն։ Ամուսնությունը հաջող ստացվեց։ Ջորջ Բալաբուշկան ու նրա կինը ունեցան երկու երեխա՝ Ջորջը և Գրեգորին։

1959 թվականի Բալաբուշկան՝ արդեն վաղուց տարվելով բիլյարդով, գնեց նոր արհեստանոց ու սկսեց զբաղվել խաղաձողերի արտադրությամբ։ Առաջին խաղաձողերը նա նվիրեց ընկերներին որպես ամանորյա նվերներ, սակայն շուտով սկսեց ստանալ ավելի շատ պատվերներ։ Բոլոր խաղաձողերը Բալաբուշկան պատրաստում էր ձեռքով՝ միայնակ։ Արտաքինից համեմատաբար ավելի պարզ ձևավորված՝ Բալաբուշկայի խաղաձողերը դեռ իր կյանքի օրոք ստացան մեծ համբավ իրենց որակով, այնպես որ վարպետը մշտապես ուներ ավելի շատ պատվերներ, քան կարող էր իրացնել։

1986 թվականին վարպետի մահից ավելի քան տասը տարի անց նկարահանվեց Սկորսեզեի «Փողի գույնը» ֆիլմը, որի սյուժեի համաձայն փորձարու բիլյարդիստը (Նյումենը) սովորեցնում է երտասարդին (Քրուզին)՝ ընդ որում վճռական պահին նա օգտագործում է ուսուցչից ստացած «Բալաբուշկա» խաղաձողը։ Հետաքրքիր է,որ նկարահանումների ժամանակ օգտագործվել է որ թե իրական «Բալաբուշկա», այլ հատուկ պատրաստված կրկնօրինակը, ինչը կապված էր իրական խաղաձողը չվնասելու հետ, որը դեռ մինչև ֆիլմի նկարահանումը արդեն ուներ նյութական բարձր արժեք։

Այդ ժամանակից Բալաբուշկայի խաղաձողերը բիլյարդում վերջապես զբաղեցրին Ստրադիվարիի ջութակների տեղը։ Դրանք պարբերաբար աճուրդի են հանվում։ Արդեն 1994 թվականին «Բալաբուշկա» խաղաձողերից մեկը գնվել է կոլեկցիոների կողմից 45 000 դոլարով։ Իսկ 1998 թվականին երեսուն «Բալաբուշկա» և վեց այլ հայտնի վարպետի  խաղաձողերից  բաղկացած հավաքածուն գնահատվել է երկու միլիոն դոլար. Նրանց արտադրողի անունը 2004 թվականին ներառվել է Ամերիկայի բիլյարդի կոնգրեսի փառքի սրահում.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
George Balabuska's listing in the BCA Hall of Fame
George Balabuska's listing in the ACA Hall of Fame
Example of an early (1963) Balabushka cue
Cue example (Barry Szamboti) showing a 'Bushka ring' just above the wrap
Balabushka's patent application for a folding leg bracket (1949) (html version)

Ամերիկացի գործարարներ
ԽՍՀՄ ազգաբնակչություն