Էդուարդ I-ի դղյակներն ու ամրոցները հնագույն Գվինեդ թագավորությունում

էդուարդ I-ի դղյակներն ու ամրոցները հնագույն Գվինեդ թագավորությունում ,  Էդուարդ I-ի (1272—1307 թվականներ) կառավարման ժամանակաշրջանից լավ պահպանված ամրություններ են։ Տեղակայված են Գվինեդի թագավորության տարածքում՝ հյուսիսային Ուելսում։ Էդուարդ I-ի ամրոցներն ու դղյակները 1986 թվականին ընդգրկվել են Մեծ Բրիտանիայում ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

Նկարագրություն
Համաշարհային ժառանգության այս կառույցները իրենց մեջ ներառում են Բոմարիս և Հարլեք դղյակները, ինչպես նաև Կարնարվոն և Կոնվի ամրոցները։ Բոլոր ամրոցները միասին կազմում են մեկ միասնական ոճային ամբողջություն, որոնք իրենից ներկայացնում են միջին դարերի զինվորական ճարտարապետական կառույց։ Դղյակները կառուցել է պալատի գլխավոր զինվորական ճարտարապետ Ջեյմսը՝ Սենտ Ջորջից։

Կարնարվոն ամրոց
Համարվել է թագավորի նստավայրը հյուսիսային Ուելսում, որտեղ տեղակայված է եղել նաև երկրի կառավարությունը։ Ամրոցի նշանակությունը մեծացավ այն ժամանակ, երբ 1284 թվականին այնեղ ծնվել է Էդուարդ I-ի որդին։ Ամրոցը առավել հայտնի դարձավ 1969 թվականին արքայազն Չարլզի ինվեստիտուրայի ժամանակ։ ։

Կոնվի ամրոց 

Կառուցվել է 1283-1287 թվականներին։ Այն իր մեջ  ներառում է 2 կախովի և 8 վիթխարի հրանոթային աշտարակ։ Կոնվիի քաղաքային պատերը` 1,2 կմ երկարությամբ, տեղակայված են ամրոցի հյուսիսային և արևելյան կողմերում։ Հանդիսանում է Եվրոպայում ամենալավ պահպանված այս տիպի կառույցներից մեկը։ 21 հրանոթային աշտարակները և 3 դարպասները համանդիսանում են այս պատերի մի մասը։

Հարլեք ամրոցը ունի ոչ մեծ ներքին բակ և համակենտրոն նախագիծ։ Ամրոցում գերակշռում են 2 աշտարակներով վիթխարի դարպասները և 4 շրջանաձև, անկյունային աշտարակները։ Ամրոցը կառուցվել է 1283-1289 թվականներին։ Դիմացել է քառամյա շրջափակմանը, որը սկսել էր Օուայն Գլինդուրի` 1404 թվականին կողմից։

Բոմարիս ամրոցը  էդվարդ I-ի վերջին  ամենամեծ, ամրություններից է։ Շինարարությունը սկսվել էր 1295 թվականին։ Չնայած նրան, որ ամրոցի կառուցումը ավարտված չէ, այնուամենայնիվ այն համարվում է համակենտրոն պլանավորման վառ օրինակ։

Տարածքի պահպանությունը 
Բոմարիս և Հարլեք ամրոցները իրենցից ներկայացնում են 13-րդ դարի ճարտարապետության յուրահատուկ գլուխգործոց։ Կազմված են կրկնակի պատերից և ունեն համակենտրոն պլանավորում, ինչը համապասխանում է համաշխարհային ժառանգության  առաջին աստիճանի ցանկում ընդգրկվելու համար։ Իսկ այն հաստատված փաստը,որ այս ամրոցների շարքը եղել է թագավորական նստավայր, համապատասխաում է ընդգրկվածության երրորդ աստիճանին։ Ամրոցների շինարարությունը տևեց մինչև 1330-ական թվականները։

Ամրոցների և նրա հարակից կառույցների կառավարմամբ զբաղվում է Cadw ընկերությունը, որը հանդիսանում է Ուելսի կառավարության պատմական տարածքներով զբաղվող վարչություն, որի առաջադրանքը հանդիսանում է երկրի պատմական հուշարձանների պաշտպանությունն ու մուտքի թույտվության կազմակերպումը՝ պատմական կառույցների, տարածքների, հնագույն հուշարձանների, ինչպես նաև ծովի հատակի
հնագիտությունը։

Տես նաև 
 Կարնարվոն (ամրոց)
 Հարլեք (ամրոց)
 Բոմարիս դղյակ

Ծանոթագրություններ 

Ամրոցներ
Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Անգլիայի դղյակներ
Անգլիայի ամրոցներ
Համաշխարհային ժառանգություն Միացյալ Թագավորությունում
13-րդ դարի ամրոցներ
Մեծ Բրիտանիայի դղյակներ
Անգլիայի պալատներ
13-րդ դարի ճարտարապետություն