Աշխարհի բուհերի ակադեմիական վարկանիշային ցանկ

Աշխարհի բուհերի ակադեմիական վարկանիշային ցանկ

Աշխարհի բուհերի ակադեմիական վարկանիշային ցանկ (ԱԲԱՎՑ) ( Academic Ranking of World Universities, ARWU) կամ Շանհայան վարկանիշային ցանկ, աշխարհի բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների վարկանիշների ցանկերից մեկը։ Հրապարակվում է ամենամյա պարբերականությամբ Shanghai Ranking Consultancy կազմակերպության կողմից։ Ամեն տարի, ըստ ԱԲԱՎՑ վականիշային համակարգի, փաստացի գնահատվում է ավելի քան 1800 համալսարան, սակայն ցանկում հրապարակվում է լավագույն հազարյակը։

Հրապարակման պատմություն 
Աշխարհի բուհերի ակադեմիական վարկանիշային ցանկն ի սկզբանե կազմվել և հրապարակվել է 2003 թվականին Շանհայի Ծիաո Թոն համալսարանի կողմից` դառնալով բուհերի վարկանիշների առաջին համաշխարհային ցանկը, որը կազմվել է գնահատման բազմակի ցուցանիշների հիման վրա։

2009 թվականից ԱԲԱՎՑ-ն ամեն տարի հրատարակվում է Shanghai Ranking Consultancy կազմակերպության կողմից, որին էլ պատկանում են հրապարակման հեղինակային իրավունքները։ Ընկերությունը բարձրագույն կրթության ուսումնասիրության ոլորտում գործող անկախ կազմակերպություն է և չի գտնվում որևէ բուհի կամ պետական կառույցի ենթակայության ներքո։ 

2011 թվականին առաջարկություններով հանդես գալու նպատակով ստեղծվել է գիտնականներից և հետազոտողներից կազմված միջազգային խորհրդատվական խորհուրդ։ 

Shanghai Ranking Consultancy կազմակերպությունը, բացի բուհերից, վարկանիշային աղյուսակներ է հրապարակում նաև առանձին բուհական առարկաների (Global Ranking of Academic Subjects), իսկ 2016 թվականից սկսած` նաև մարզական գիտություններում մասնագիտացած բուհերի համար (Global Ranking of Sport Science Schools and Departments):

Անաչառություն 
ԱԲԱՎՑ-ն համարվում է համալսարանների գնահատման երեք ամենաազդեցիկ և հեղինակավոր վարկանիշային ցանկերից մեկը՝ «Աշխարհի բուհերի QS վարկանիշային ցանկի» (QS World University Rankings)  և «Աշխարհի համալսարանների THE վարկանիշային ցանկի» ( Times Higher Education World University Rankings) հետ միասին։ Ցանկը դրական կարծիքներ է ստացել անաչառության և մեթոդաբանության համար, սակայն նաև լայն քննադատության է արժանացել, քանի որ գնահատման ընթացքում անտեսվում է կրթական հաստատության մեծությունը, ինչի հետևանքով ավելի մեծ բուհերը վարկանիշային աղյուսակում սովորաբար ավելի բարձր տեղ են զբաղեցնում, քան ավելի փոքրերը։

Մեթոդաբանություն 
Բուհերի գնահատման համար կիրառվում է վեց օբյեկտիվ ցուցանիշ։

Բուհերի վարկանիշային ցանկ

Նշումներ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Global Ranking of Academic Subjects
 Global Ranking of Sport Science Schools and Departments
 Արմինե Վարդանյան, «Բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների վարկանիշային գնահատման միջազգային համակարգեր» (մեթոդաբանական վերլուծություն) 
Վարկանիշներ
Բարձրագույն կրթություն
Բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ