Բալդասսարե Տոմազո Պերուցցի

Բալդասսարե Տոմազո Պերուցցի (,), Բարձր Վերածննդի և վաղ մաներիզմի իտալացի ճարտարապետ և նկարիչ։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Սիենայի մոտակայքում գտնվող փոքրիկ քաղաքում։ 1503 թվականից աշխատել է Հռոմում։ Արագորեն ճանաչում է ստացել որպես ճարտարապետ և ճարտարապետական ​​տարածքի շարունակության էֆեկտ ստեղծող պատրանքային որմնանկարների վարպետ։ Այդ պատճառով Պերուցին համարվում է ֆասադային որմնանկարների հռոմեական դպրոցի, հիմնականում` գրիզայլի հիմնադիրը, որոնք չեն հասել մեր ժամանակներ։ Նախ Պերուցին աշխատում էր Դոնատո Բրամանտեի հետ, հետո սկսել է աշխատել Ռաֆայել Սանտիի հետ։ Կենսագիրները համարում են, որ Հռոմի Պապ Լեո 10-րդին ուղղված հայտնի «Ռաֆայելի նամակի» հեղինակը հենց Պերուցին է։

1508-1511 թվականներին Բալդասսարե Պերուցին Ռաֆայելի, Սեբաստիանո դել Պիոմբոյի և այլոց հետ մասնակցել է Հռոմում գտնվող Վիլլա Ֆարնեզինայի կառուցմանը և որմնանկարչությանը։ 1520 թվականին Ռաֆայելի մահից հետո Անտոնիո դա Սանգալլո Կրտսերի հետ միասին նա ղեկավարել է Սուրբ Պետրոսի տաճարի կառուցման աշխատանքները։ 1527 թվականին Հռոմի սարսափելի կողոպուտից հետո Բալդասսարե Պերուցին վերադարձել է իր հայրենի Սիենա և այնտեղ աշխատել որպես հանրապետության ճարտարապետ։ 1535 թվականին նա վերադարձել է Հռոմ։ Նրա կառուցած վերջին շենքը եղել է Հռոմում գտնվող Palazzo Massimo alle Colonne-ն (1532-1536 թվականներ)։

Պերուցին թաղված է Հռոմի պանթեոնում՝ Ռաֆայելի գերեզմանի հարևանությամբ։ Պերուցիի աշակերտը եղել է մաներիստ ճարտարապետ և տեսաբան Սեբաստիանո Սերիլոն։ Բալդասսարե Պերուցիի որդին` Ջովաննա Սալյուստիոն, նույնպես ճարտարապետ էր։ Մյուս որդին՝ Օնորիոն, հոր մոտ նկարչություն է սովորել, այնուհետև դոմինիկացի քահանա է դարձել Հռոմի Սանտա Մարիա սոպրա Միներվա վանքում։

Ոճի առանձնահատկություններ 
Պերուցին տարվել է անտիկ հնագիտությամբ, մաթեմատիկայով, աստղագիտությամբ, երկրաչափությամբ և հեռանկարով։ Նա Վերածննդի նվիրյալ էր, բայց իր անհատական ոճում զարմանալիորեն միացրել է Բրամանտեի և Ռաֆայելի կողմից ստեղծված հռոմեական կլասիցիզմի նորմերը մաներիզմի տարրերի և Սիենայի գեղանկարչության դպրոցի իր հարազատ գոթական արխաիզմի հետ։ Նրա ճարտարապետական աշխատանքներում մաներիզմն ըստ Վիպերի նուրբ դիտարկման, ի հայտ է եկել Պալացո Մասսիմո Ալլե Կոլոննեի անսովոր կոր ֆասադում, ոչ համահունչ սյուներում ու պատուհանների որմնախոռոչների համամասնություններում։ Նրա գեղանկարչական աշխատանքներում գրավում է անսովոր արտահայտչականությունը, նկարչական ամբողջ տարածքը ֆիգուրներով լցնելու մաներիզմին բնորոշ ձևը։

Պերուցիի վրձնին են պատկանում Սանտա Մարիա դելա Պաչեում, Պալացո Մադամայում, Սանթ Օնոֆրիո Ալ Ջանիկոլոյի, Սան Պիետրո ին Մոնտորիոյին և Սան Ռոկոյի հռոմեական եկեղեցիներում գտնվող որմնանկարները, որմնանկարներ Սան Ջովաննի կապելլայում (Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ)։ Երաժշտական գործիքների պատկերագրության տեսանկյունից հետաքրքիր է Պերուցիի «Չորս երաժշտական աստվածներ» ստեղծագործությունը, որի վրա պատկերված են Պան, Ամֆիոն, Մուսեյը և Մարսին (ցուցադրվել է Լուվրում)։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 Католическая энциклопедия: Бальдассаре Перуцци
 Работы в музеях мира

Իտալացի ճարտարապետներ
Իտալացի մաներիստ նկարիչներ
Վերածննդի նկարիչներ
Իտալացի փորագրիչներ