Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Մեծ Շուլավեր)

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի, Մառնեուլի շրջանի, Մեծ Շուլավեր գյուղի Զագամեցոց կոչված թաղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հիմնադրման մասին ստույգ տվյալներ առկա չեն, սակայն որոշ տվյալների ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ այն կառուցվել է 19-րդ դարի առաջին կեսին։

Համանուն եկեղեցու տեղում եղել է միջնադարյան հայկական կիսավեր եկեղեցի։

1841-1842 թվականներին արդեն իսկ պատրաստ էր նոր եկեղեցու կառուցման հատակագիծը, իսկ 1844 թվականին թեմի առաջնորդ Սարգիս արքեպսսկոպոս Ջալալյանցի ձեռամբ կատարվեց հիմնօրհնեքը։

Եկեղեցին բազում անգամներ վերանորոգվել է․ 1862-1864 թվականներին եկեղեցին հիմնանորոգվել է, որի մասին կան արձանագրություններ, եկեղեցու մուտքի բարավորին։

1879 թվականին վտանգված էր եկեղեցուն կից զանգակատունը, որը վերակառուցվեց մինչև 1887 թվականը ընկած ժամանակահատվածում։

19-րդ ից 20-րդ դարերի ընթացքում նույնպես իրականացվել են վերանորոգման աշխատանքները, մասնավորապես՝ 1916 թվականին վերանորոգվել է եկեղեցու տանիք և պատերը։

Խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին գործել է մինչև 1920-ական թվականները, որից հետո փակվել է և վերածվել է պահեստի։

1989-1990-ական թվականներին գյուղի հայաբնակների կողմից եկեղեցին վերանորոգվել է, իսկ 1998 թվականին թամի առաջնորդ Գևորգ արքեպսսկոպոս Սերայդարյանը եկեղեցուն ծառայող է նշանակել Վահան Ասլամազյանին։

Եկեղեցին կառուցաված է անմշակ քարերով, կամարակապ և եռասյուն կառույց է։ Սյուները և կամարները սրբատաշ քարից են։ Եկեղեցին ունի երկու մուտք մեկը հյուսիսից, մյուսը արևմուտքից, եկեղեցու չափսերն են (18,30 x 11,00) մետր։ Եկեղեցուն կից արևմտյան կողմում զանգակատունն է։

Եկեղեցու հոգևոոր կազմը եղել է՝ Մովսես քհն. Տեր-Գրիգորյանը, Պողոս ավագ քհն. Իսահակյանը, Հովհաննես քհն. Մարտիրոսյանը, Իսահակ քհն. Ավետիսյանը, Մկրտիչ քհն. Տեր-Եղիազարյանցը։

2013 թվականի դեկտեմբերի 21-ին եկեղեցին վերաօծվեց ձեռամբ Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանի և մասնակցությամբ Սամցխե-Ջավախքի և Ծալկայի ընդհանուր առաջնորդական փոխանորդ Տեր Բաբգէն վարդապետ Սալբիյանի և հոգևոր դասի ներկայացուցիչների։

Ծանոթագրություններ 

Մառնեուլի շրջանի հայկական առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Եկեղեցիներ այբբենական կարգով