Ջին Ռիս

Ջին Ռիս (, ), ծնունդով Էլլա Գվենդոլին Ռիս Ուիլյամս, վեստ ինդիացի և անգլիացի գրող, արձակագիր և էսսեիստ։

Կենսագրություն 
Ռիսի հայրը բժիշկ է եղել, ծագումով Ուելսից, իսկ մայրը՝ շոտլանդական կրեոլների սերունդներից։ Նա տասնվեց տարեկանում մեկնել է Անգլիա, սովորել Քեմբրիջում (1907-1908), որը չափազանց խիստ և թանկ է եղել Ռիսի համար։ Նա թողել է Քեմբրիջի իգական դպրոցը և ընդունվել Լոնդոնի դրամատիկական արվեստի թագավորական դպրոց (1909), որն այժմ կոչվում է Թագավորական ակադեմիա։ Այնտեղ վոկալ է սովորել։ Հոր մահից հետո մայրը պնդել է, որ վերադառնա տուն, քանի որ ուսման ծախսերն այլևս հոգալ չէին կարող, սակայն Ռիսն աշխատանք է գտել երգչախմբում և մնացել է Լոնդոնում։ Այդ տարիներին նա ստիպված է եղել ապրուստի միջոց վաստակել բնորդուհի լինելով։ 

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին կամավոր ծառայել է զինվորական ճաշարանում։ 1919 թվականին ամուսնացել է գրող և լրագրող Վիլեմ Յոհան (Ջոնի) Լենգլետի հետ, իսկ 1920 թվականին ծնվել է նրանց որդին, որը երեք շաբաթ անց մահացել է։ Այդ ծանր ապրումների մեջ լինելով Ռիսը ստպված էր ուղեկցել ամուսնուն։ Նա թափառել է նրա հետ Եվրոպայով, ապրել Լոնդոնում, Փարիզում, Վիեննայում։ 1922 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Մարիվոննան։ 1923-1924 թվականներին Ռիսի ամուսինը ձերբակալվել է ֆինանսական մախինացիաների և լրտեսության համար։ 1932 թվականին նա բաժանվել է ամուսնուց: Ռիսը 1932 թվականին Փարիզում ծանոթացել է Ֆորդ Մեդոքս Ֆորդի հետ և սկսել պատմվածքներ գրել նրա հովանավորչությամբ։ Ապրել է աղքատության մեջ, բոհեմական կյանք է վարել և սկսել խմել։

Վեպեր 
Ջին Ռիսի պատմվածքների «Ձախ ափ» գիրքը հրապարակվել է 1927 թվականին։ Նա հաջորդաբար գրել է նաև մի քանի վեպեր՝ «Ճանապարհորդություն խավարի մեջ» (1934) և այլն։ 1939-1957 թվականներին հանրային հարթակում չի երևացել։ Այդ ժամանակ նա գրել է իր գլուխգործոցը «Ընդարձակ Սարգասյան ծով» վեպը (1966), որը նրան համաշխարհային հռչակ է բերել։

Ստեղծագործություններ 
 1927 թվական «Ձախ ափը և այլ պատմություններ» ()
 1928 թվական, վերաթողարկվել է «Քառյակ» անվամբ 1929 թվականին ()
 1931 թվական «Հեռանալուց հետո պարոն Մակքենզի» ()
 1934 թվական «Ճանապարհորդություն խավարի մեջ» ()
 1939 թվական «Բարի լույս, կեսգիշեր» ()
 1966 թվական «Ընդարձակ Սարգասյան ծով» (, )
 1968 թվական «Վագրերն ավելի լավ տեսք ունեն» ()
 1975 թվական «Իմ օրը, երեք կտոր» ()
 1976 թվական «Քնիր այն Լեդիից» ()
 1979 թվական «Խնդրում եմ ժպտացեք, անավարտ ինքնակենսագրություն» ()
 1984 թվական «Ջին Ռիսի նամակները 1931-1966 թվականներ» ()
 1984 թվական «Վաղ վեպեր» ()
 1985 թվական «Ամբողջական վեպերը» ()
 1985 թվական «Հեքիաթներ լայն Կարիբյան ավազանի մասին» ()
 1987 թվական «Հավաքած պատմվածքները» ()

Հրատարակություն ռուսերեն լեզվով 
 2005 թվական «Ճանապարհորդություն խավարի մեջ» (Путешествие во тьме)

Մահ 
Ռիսը մահացել է՝ անավարտ թողնելով «Ժպտա, խնդրում եմ» ինքնակենսագրական գիրքը։ Այն հրատարակվել է 1979 թվականին։

Նշումներ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Harrison N.R. Jean Rhys and the novel as women's text. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1988
 Angier C. Jean Rhys: life and work. Boston: Little, Brown, 1990
 Critical perspectives on Jean Rhys/ Pierrette M Frickey, ed. Washington: Three Continents Press, 1990
 Gregg V.M. Jean Rhys's historical imagination: reading and writing the Creole. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1995
 Sternlicht S.V. Jean Rhys. New York: Twayne; London: Prentice Hall International, 1997
 Savory E. Jean Rhys. Cambridge; New York: Cambridge UP, 1998 (переизд. 2008)
 Jean Rhys: Wide Sargasso Sea: A reader's guide to essential criticism/ Ed. Carl Plasa. Houndsmills: Macmillan, 2001
 Simpson A.B. Territories of the psyche: the fiction of Jean Rhys. New York : Palgrave Macmillan, 2005
 Moran P. Virginia Woolf, Jean Rhys and the aesthetics of trauma. New York: Palgrave Macmillan, 2007

Արտաքին հղումներ 
 Биография 
 Вест-Индия в биографии и творчестве Дж. Рис 
 Материалы архива Дж. Рис 
 Джин Рис на сайте IMDB 

Բրիտանացի գրողներ
Բրիտանացի կին գրողներ
20-րդ դարի բրիտանացի վիպասաններ
Անգլիացի գրողներ
Վիպասաններ
Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
20-րդ դարի բրիտանացի կանայք
20-րդ դարի կին գրողներ
Գրական գործիչներ
Մոդեռնիստ գրողներ
Անգլիացի վիպասաններ
Անգլիացի արձակագիրներ
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ