Միցա Տոդորովիչ

Միցա Տոդորովիչ (, ), բոսնիացի նկարչուհի, Բոսնիա և Հերցեգովինայի նկարիչների ընկերակցության (ասոցիացիայի) հիմնադիրներից մեկը։

Կենսագրություն 

Միցա Տոդորովիչը ծնվել է 1900 թվականին Սարաևոյում։ Ծննդավայրի իգական դպրոցն ավարտելուց հետո՝ 1920 թվականին ընդունվել է Զագրեբի գեղարվեստի ակադեմիան (միակ աղջիկն է եղել իրենց դասարանում)։ 1926 թվականին ավարտելով բարձրագույն ուսումնական այդ հաստատությունը՝ վերադարձել է Սարաևո, որը կերպարվեստի բոլոր տեսակների կենտրոնն էր տարածաշրջանում։ Որոշ ժամանակ անց Միցան Վերածննդի դարաշրջանի արվեստն ուսումնասիրելու նպատակով մեկնել է Իտալիա:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին կալանավորվել է, նետվել Ստարա Գրադիշկայի համակենտրոնացման ճամբար, այնուհետև արտաքսվել Ավստրիա՝ հարկադիր աշխատանքի։ 1945 թվականին Միցա Տոդորովիչը դարձել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի նկարիչների ընկերակցության (ասոցիացիայի) հիմնադիրներից մեկը։ Հետագայում դարձել է Բոսնիայի, ապա նաև Սերբիայի գիտությունների և արվեստների ակադեմիաների իսկական անդամ, ընդ որում՝ Բոսնիայում այդպիսի բարձր պատվի արժանացած  առաջին կինն է եղել։ Նա եղել է նաև Սարաևոյի կիրառական արվեստների դպրոցի առաջին պրոֆեսորներից մեկը։

Մահացել է 1981 թվականին։

Գործունեությունը 
Տոդորովիչի առաջին անհատական ցուցահանդեսը կազմակերպվել է 1930 թվականին Մեծ Բրիտանիայում։ Լինելով սոցիալիստ՝ նա կապվել է նկարիչների Zagreb Zemlja խմբի հետ, այդ խնբի կազմում իր աշխատանքները ներկայացրել Լյուբլյանայում, եվրոպական այլ քաղաքներում: Խումբը կազմված էր բանվոր դասակարգի կյանքը պատկերող նկարիչներից։ 1932 թվականին Միցան վերադարձել է Սարաևո, որտեղ անդամագրվել է Հարավսլավիայի կոմունիստական կուսակցությանը։ 1937 թվականից նա հիմնականում ներկերով է աշխատել, ձեռք բերել չափազանց զարգացած գունընկալում։

1945 թվականին նկարչուհին Բելգրադում ցուցմունք է տվել ռազմական հանցագործությունները քննող պետական հանձնաժողովին, որտեղ որպես ապացույցներ օգտագործվել են նաև նրա «Յասենովացի և Գրադիշկայի համակենտրոնացման ճամբարների վերջին զոհերը» նկարաշարերը կազմող ստեղծագործությունները: Հետագայում Բելգրադում և Սարաևոյում երկուական անգամ (համապատասխանաբար 1954 ու 1968 թթ. և 1962 ու 1975 թթ.) կազմակերպվել են նրա աշխատանքների անհատական ցուցահանդեսներ: 1980 թվականին էլ Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային պատկերասրահում կազմակերպվել է Տոդորովիչի նկարների հետահայաց ցուցադրությունը:

1992 թվականին փլվել է «Oslobođenje» օրաթերթին պատկանող տասհարկանի շենքը, որի հետևրանքով կորստի են մատնվել նաև Միցա Տոդորովիչի հեղինակած լուսանկարները՝:

2019 թվականին Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային պատկերասրահում ցուցադրվել են 1929-1933 թվականների միջակայքում Միցա Տոդորովիչի ստեղծած կտավները։ Այդ պատկերասրահի հավաքածուում ընդգրկված են նրա 300-ից ավելի աշխատանքներ, որոնցից մի քանիսը մշտական ցուցադրության են ներկայացված։

Պարգևներ 
 Ժողովրդին մատուցած ծառայությունների համար շքանշան
 Աշխատանքի շքանշան (ՀՍՖՀ)

Հիշատակ 
Միցա Տոդորովիչի պատվին Սարաևոյի Գորիցե շրջանի փողոցներից մեկը, որտեղ գտնվել է նկարչուհու տունը, կոչվել է նրա անունով:

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 

Նկարչուհիներ