Էկվինոֆոբիա

Էկվինոֆոբիա կամ հիպոֆոբիա, հոգեբանական վախ ձիերից։ «Էկվինոֆոբիա» բառը ծագել է հունարեն «φόβος» (phóbos)՝ վախ և լատիներեն «equus»՝ ձի բառերից։ Հիպոֆոբիա եզրույթն առաջացել է հունարեն «phóbos» բառից, որն էլ առաջացել է հունարեն «ἵππος» (híppos՝ ձի) բառից։

Ֆոբիայի օրինակ կարելի է գտնել Ֆրոյդի կողմից Փոքր Հանսի հոգեվերլուծական ուսումնասիրության մեջ։

Ախտանշաններ 
Երբ էկվինոֆոբիա ունեցող անձը մտածում է ձիու մասին կամ ֆիզիկապես գտնվում է նրա կողքին, կարող են դրսևորվել հետևյալ ախտանշանները։

 Սարսափի զգացում,
 անհանգստություն (նույնիսկ եթե ձին համարվում է բարյացակամ և հանգիստ),
 դող,
 խուճապ,
 սրտխփոց,
 հևոց,
 սրտի զարկերի արագացում,
 սրտխառնոց,
 լաց։

Էկվինոֆոբիայով տառապողները կարող են նաև վախենալ այլ սմբակավոր կենդանիներից, ինչպիսիք են ավանակները և ջորիները։

Պատճառներ 
Մանուկ հասակում ձիերի հետ շփվելու բացասական փորձը կարող է հանգեցնել այս ֆոբիայի առաջացմանը։ Այն կարող է կապված լինել նաև ձիուց ընկնելու հետ։ Շատ դեպքերում մարդիկ սկսում են խուսափել ձիերից, և դա աստիճանաբար վերածվում է լիարժեք ֆոբիայի։

Ֆոբիայի պատճառ կարող է լինել նաև կենդանու հանդեպ հասարակ վախը։ Ձիու տպավորիչ չափն ու քաշը, ինչպես նաև մեծ ատամները կարող են վախեցնել որոշ մարդկանց, հատկապես երեխաներին։

Ձիերի և ջորիների բացասական պատկերները ԶԼՄ-ներում կարող են ուժեղացնել վախերը։

Բուժում 
Այս ֆոբիայի հաղթահարման շատ տարբերակներ կան։ Տարբեր ֆոբիաներ ունեցող անձանց թերապայի ձևերից է կոգնիտիվ-վարքային թերապիան։ Այն կենտրոնանում է վախերի և դրանց գոյության պատճառների վրա։ Փորձում է փոխել և մարտահրավեր նետել վախի հիմքում ընկած մտավոր գործընթացներին։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ այն արդյունավետ է էկվինոֆոբիայով մարդկանց բուժման համար։

Բուժման մեկ այլ տարբերակ է համակարգված ապազգայացումը, որը կենտրոնանում է այցելուների՝ իրենց ֆոբիաներին աստիճանական հարմարվողականության վրա։ Այս գործընթացի առաջին քայլը կարող է լինել ձիերի մասին մտածելը, ապա դրանց նկարներ դիտելը։ Երբ այցելուն հարմարվում է նկարների հետ, կարող է  հանդիպել ձիուն, դիպչել և վերջապես թամբել այն։ Ծայրահեղ դեպքերում կարող է պահանջվել նաև դեղորայք, նույնիսկ եթե դրա ազդեցությունը կարճատև է։

Կարող է օգնել նաև այն միտքը, որ ձիերը մարդկանց համար բնական սպառնալիք չեն, և մարդիկ նույնիսկ որսացել են ձիեր։ Պալեոլիթի դարաշրջանում վայրի ձիերը մարդկանց համար սննդի կարևոր աղբյուր են եղել։ Եվրոպայի շատ մասերում ձիու մսի օգտագործումը շարունակվել է միջնադարից մինչև մեր օրերը՝ չնայած 732 թվականին Պապի արգելքին։

Ֆոբիայով նշանավոր անձինք 

 Էրիկ Բերրի՝ ամերիկացի ֆուտբոլիստ
 Քրիստեն Ստյուարտ ՝ ամերիկացի դերասանուհի
 Զակ Ս․ (Քրոուֆորդ Քինգ)

Տես նաև 

 Ֆոբիաների ցանկ

Ծանոթագրություններ 

Ֆոբիաներ
Ձիեր
Հոգեբանություն