Դոկյում

Դոկյում (ֆրիզերեն՝ Dokkum), քաղաք Հոլանդիայի հյուսիսում՝ Ֆրիզլանդ պատմական մարզում։ Dongeradeel համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է մարզկենտրոն Լեուվարդենից 18 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևելք և Վատտեն ծովի ափից 8 կիլոմետր դեպի հարավ։ 2018 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 12.540: 2019 թվականի հունվարի 1-ից միավորվել է մերձակա Ferwerderadiel-ի ու Kollumerland-ի հետ և կազմավորել մի նոր համայնք՝ Noardeast-Fryslân-ը։

Պատմություն 
Դոկյումը Ֆրիզլանդի հնագույն բնակավայրերից է; Պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվել է 754 թվականին, քրիստոնյա միսիոներ Բոնիֆացիուսի ու նրա մի քանի աշակերտների սպանվելու կապակցությամբ. նրանք եկել էին քրիստոնեությունը տարածելու այն ժամանակներում ֆրանկների թագավորության կազմում գտնվող այդ վայրերում և դաժանաբար սպանվել են Դոկյումի արվարձաններում։ 777 թվականին Սբ. Լուդգերը նահատակ սուրբի պատվին այդտեղ եկեղեցի է կառուցել։ Այդ կապակցությամբ Դոկյումը դարձել է կաթոլիկների ուխտագնացության վայր։ Հիշատակության արժանի է նաև այն փաստը, որ 1254 թվականին այդտեղ քարոզել է գերմանացի անվանի եկեղեցական գործիչ, կարդինալ Օլիվեր ֆոն Պադերբորնը։

Ֆրանկների տիրապետության շրջանում բնակավայրն անվանվել է Doccinga, Dockynchirica, Tochingea, ավելի ուշ՝ Dochingen:
 
1298 թվականին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ՝ ի թիվս ֆրիզյան 11 բնակավայրերի, որոնք կազմավորել են Ֆրիսլանդիայի քառաբաժիններից մեկը (1579—1795):

Ֆրիզյան մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1418 թվականին դաշնակիցների բանակը, Ֆոկկո Ուկենայի հրամանատարությամբ, հարձակվել է Դոկյումի վրա և քաղաքը պաշտպանող սխիրինգերների հետ զինված բախումներից հետո գրավել ու հրի մատնել այն։

Ութսունամյա պատերազմի ընթացքում Դոկյումը գտնվել է կռվող բանակների միջև՝ ռազմաճակատային գծի վրա և 1572 թվականին դարձյալ հրի է մատնվել, այս անգամ էլ՝ իսպանացիների կողմից։ Ուտրեխտյան ունիայի կազմավորումից հետո՝ 1579 թվականից անցել է խաղաղ կյանքի, աստիճանաբար վերականգնել ռազմավարական և առևտրատնտեսական իր նշանակությունը։

1581-1582 թվականներին կառուցվել է քաղաքային պարիսպը։ 1597-ին քաղաքում հիմնադրվել է Ֆրիզիայի ծովակալությունը։ Սակայն «Stroobossertrekvaart» ջրանցքի կառուցումից հետո (1654—1656 թթ.) նավատորմի կայանման վայրը տեղափոխվել է Հառլինգեն։

Պատմամշակութային հուշարձաններ 
 Հին քաղաքապետարանը (1610)
 Սբ. Մարտին եկեղեցին (XVI դար)
 Միջնադարյան բերդը՝ լավ պահպանված խրամուղիներով ու հողապատնեշներով
 Երկու հին հողմաղաց՝ «De Hoop»-ը և «Zeldenrust»-ը

Բնակչություն

Պատկերասրահ

Անվանի դոկյումցիներ 
 Գեմմա Ֆրիզիուս (1508(1555) - մաթեմատիկոս, քարտեզագիր, փորագրանկարող, փիլիսոփա, աստղագիտական գործիքներ պատրաստող
 Դիրկ Ռաֆայելս Կամպհյոյզեն (1586-1627) - բանաստեղծ, նկարիչ, աստվածաբան
 Լիուվե վան Այտզեմա (1600—1669) — պատմաբան, դիվանագետ, պետական գործիչ, բանաստեղծ
 Ուլրիկ Հյուբեր (1636-1694) - Ֆրանեկեր համալսարանի պրոֆեսոր
 Տակո Շոնեգեվել (1756-1819) - քաղաքական գործիչ, 1810-1814 և 1818-1819 թթ. Դոկյումի քաղաքապետ
 Յան Պոստհյումա (1963)- վոլեյբոլիստ, 1996 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալակիր

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Քաղաքի կայքէջը (niederländisch)
 Noardeast-Fryslân-ի կայքէջը 

Նիդերլանդների բնակավայրեր
Նիդերլանդների քաղաքներ
Նիդերլանդների աշխարհագրություն
Նիդերլանդների պատմություն