Սկանդերբեգի առասպել

Սկանդերբեգի առասպել, Ալբանիայի ազգայնականության առասպելներից մեկն է։ 19-րդ դարի վերջի  Ալբանական պայքարի և ալբանական ազգային զարթոնքի ընթացքում Սկանդերբեգը ալբանացիների համար դարձել է խորհրդանիշ, և վերածվել Ալբանիայի ազգային հերոսի  և առասպելի։

Նրա մահից հետո Արբերեշի ժողովուրդը (իտալո-ալբանացիներ) բալկաններից էմիգրացվում են դեպի հարավային Իտալիա, բայց նրա հիշատակը պահպանվում է հիշողություններում և երգացանկում։ 16-րդ դարից մինչև 19-րդ դարի վերջ Սկանդերբեգի հիշատակը պահպանվում էր բանավոր ավանդույթների շնորհիվ
Օսմանյան թուրքերի ներխուժման մասին ընկալումներում։
Այն վերստին ի հայտ է գալիս 19-րդ դարի վերջին, երբ արբեշեշը Սկանդերբեգի վերաբերյալ ավանդույթները փոխանցում է Ալբանիայի սահմաններից դուրս։

Այս եղանակով Սկանդեբերգի կերպարը բերվում է ազգային հերոսի մակարդակի։ Ալբանիայի ազգայնական գրողները Սկանդերբեգի պատմությունը վերածում են առասպելի, ուստի նրա գործերը դառնում են պատմական փաստերի, ճշմարտությունների, կես ճշմարտությունների, հայտնագործությունների և բանահյուսության խառնուրդ
։

Սկանդերբեգի առասպելը ալբանական ազգայնականության միակ առասպելն է, որի հիմքում մարդն է։ 
Մյուսները հիմնված են  գաղափարների, վերացական հասկացությունների և կոլեկտիվիզմի վրա 
։

Ըստ Օլիվեր Ջենս Շմիթի` այսօր գոյություն ունեն երկու տարբեր Սկանդբերգներ՝ պատմական Սկանդբերգը և առասպելական ազգային հերոսը, ինչպես ներկայացվում են Ալբանիայի դպրոցներում և Տիրանայում և Պրիշտինայում ազգայնամոլ մտավորականների կողմից
։

Պատմություն

Նկարը կառուցված է անտեմուրալ առասպելական համալիրի մի մասի մեջ, որը խորհրդանշում է Ալբանիայի կողմից միավորված ալբանացիներին՝ որպես ազգի և քրիստոնեական աշխարհի պաշտպան թուրքական
ներխուժման
դեմ
։

16-րդ դարում «Պաշտպանությունը թուրքերի ներխուժման դեմ» կենտրոնական թեմա էր դարձել Արևելյան Կենտրոնական և Հարավարևելյան Եվրոպայում
։

Մարդիկ, ովքեր մասնակցել են Օսմանյան կայսրության դեմ իրականացվող արշավներին, անվանվում էին 
քրիստոնեության պաշտպանիչ պատ։ 
։
Հռոմի Պապ Կալիֆտոս III-ը Սկանդերբեգին տվեց Քրիստոսի պաշտպան տիտղոսը
։
Ըստ Լուիզա Մարշալի` 18-րդ դարի ընթացքում Սկանդերբեգի առասպելը ձևավորվել և վերափոխվել է՝ համապատասխանելու բրիտանական ընթերցողների ճաշակին 
։ «Սկանդերբեգի առասպելում» Սկանդերբեգի կերպարում ալբանական կաթոլիկ հոգևորականությունը, կարծես, ընկալում է 
Մայր Թերեզայի կերպարը` որպես Սկանդերբեգի գաղափարական ժառանգի, ով ավարտում է կաթոլիկության և ալբանականության սահմանները պահպանելու իր գործը` ներկայացնելով նոր դարաշրջան, որի գագաթնակետ եղավ Սկանդերբեգը 
։

Սկանդերբեգ և սերբ-մոնտենեգրոյան էքսպանսիան

Մինչ օգտագործվում էին հունական հիշատակումները Սկանդերբեգի մասին, սերբ պատմաբանները, որոնք հաճախ հակասական մտքեր էին արտահայտում, օգտագործում էին Սկանդերբեգին՝ որպես սերբ-ալբանական համատեղ առաջընթացի խորհրդանիշ (1866)
։

Մյուս կողմից քառասուն տարի անց, քաղաքական այլ միջավայրում Ալբանիայի մեծ մասի մեջ Սկանդերբեգի խունացած հիշողությունը օգտագործվել է որպես էթնիկ ինքնության բացակայության և նույնիսկ միջնադարյան հերոսի այդ սերբական կերպարի բացակայության ապացույց
։

Սպիրիդոն Գոպչևիչը` Օսմանյան Բալկաններում սերբական էքսպանսիոնիզմի կողմնակիցը, պնդում էր, որ հյուսիսային ալբանացիներն իրականում սերբ են
։
Մոնտենեգրոյում (մի երկիր, որն ուներ ցեղային կառույցներ, որոնք նման էին հյուսիսային Ալբանիայի նահանգներին և նույնպես նման մտածելակերպ ունեին) Սկանդերբեգը նշվում էր որպես սլավոնական հերոս, գաղափար, որն ընդգրկված էր շարժման մեջ, որպեսզի արդարացնի Չեռնոգորիայի տարածումը հյուսիսային Ալբանիայում
։
19-րդ դարի վերջին բրոշյուրներ էին լայնորեն տարածվում, որում 
Չեռնոգորիա-Ալբանիա սահմանի երկայնքով 
Սկանդերբեգը ներկայացվում էր որպես սլավոնական հերոս

Առասպելը հատկապես տարածված է Քուչի ցեղում, որտեղ Դրեկալովիչի եղբայրությունը, հայտնի էր նաև Նովոկչի` Նոր Քուչի
անունով
։
Սերբական պատմագրությունը հիմնավորում է այն տեսությունը, որ Սկանդերբեգի մեծ պապը` Բրանիլոն, ազնվական է եղել Զեթայից։

Սկանդերբեգը Ալբանիայի զարթոնքի ժամանակաշրջանում 

Պատերազմները, որ մղվում էին Օսմանյան կայսրության և Սկանդերբեգի միջև, նրա մահվանից հետո հանգեցրեց ալբանացիների միգրացիային դեպի հարավային Իտալիա և արբերեշ ժողովրդի (համայնքի) ստեղծմանը։ Սկանդերբեգի համբավը պահպանվում է քրիստոնեական Եվրոպայում դարերով։ Երբ Ալբանիան մեծապես իսլամանում է նրա համբավը մարում է, չնայած նրա հիշատակը դեռ պահպանվում էր բանավոր ավանդույթում
 
Միայն 19-րդ դարում Ալբանիայի ազգային վերածննդի ժամանակաշրջանում, երբ Սկանդեբերգը վերագտնվեց և բարձրացվեց ազգային միֆի մակարդակի Ալբանացիների համար։
19-րդ դարի վերջին Սկանդերբեգի խորհրդանիշը մեծացավ ալբանացիների ազգային պայքարներում և միջնադարյան այդ հերոսը այդ ժամանակաշրջանում վերածվեց ազգային հերոսի։ Արբերեշները իրենց ավանդույթները փոխանցեցին Իտալիայի սահմաններից դուրս գտնվող ալբանական էլիտային։ Այսպիսով, Սկանդերբեգի առասպելը չի հորինվել ալբանացի մտավորականների կողմից, ինչպես պելեսգյան առասպելն էր։ Սկանդերբեգի առասպելը արբերեշցիների ֆոլկլորի մաս է կազմում և հանրային հիշողություն է։
19-րդ դարի վերջին` 1898 թվականին, Նաիմ Ֆրաշերը «Սկանդերբերգի պատմություն» աշխատությունն է հրատարակում, գործիչը տեղափոխվում է նոր հարթություն
 Ալբանական ազգայնականներին անհրաժեշտ էր միջնադարյան պատմությունից ստեղծել մի դրվագ ալբանական ազգային դիցաբանության առանցքի համար և նրանք ընտրեցին Սկանդերբեգին միջնադարյան թագավորության կամ կայսրության բացակայության պայմաններում։
Սկանդերբեգի կերպարը ենթարկվեց ալբանացման, և նա ներկայացվեց որպես ազգային հերոս
։ 
Հետագայում գրքերն ու պարբերականները շարունակել են այդ թեման
 և ազգայնական գրողները պատմությունը վերածում են առասպելի։

Ծանոթագրություններ 

Առասպելներ
Ալբանիայի մշակույթ