Իոլանդա Վալուա

Իոլանդա Վալուա (, ), Սավոյայի դքսուհի, դուքս Ամադեուս IX-ի կինը և Սավոյայի ռեգենտն իր որդու՝ Ֆիլիբերտ I-ի անչափահասության տարիներին 1472 - 1478 թվականների ընթացքում։ Անվանակոչվել է իր տատիկի՝ Իոլանդա Արագոնցու պատվին։ Հայտնի է նաև որպես Իոլանդա Ֆրանսիացի։

Կյանք 
Իոլանդան Ֆրանսիայի թագավոր Շառլ Հաղթանակողի և Մարի Անժուացու դուստրն էր։ 1452 թվականին ամուսնացել է Ամադեուս IX-ի հետ։

1465 թվականին նրա ամուսինը դարձել է Սավոյայի դուքսը, որով Իոլանդան դարձել է դքսուհի։ Ամուսնու էպիլեպսիայի պատճառով վերահսկել է պետությունը և պայքարել սավոյարդյան բարոնների հետ։

Ռեգենտություն 
1472 թվականի մարտին ամուսնու մահից հետո Իոլանդան ցմահ դարձել է իր որդու՝ Ֆիլիբերտի ռեգենտը։ Իր եղբայր Կառլ Վալուայի նման եղել է Բուրգունդիայի վերջին դուքս Կառլոս Խիզախի դաշնակիցն ընդդեմ իր հարազատ եղբոր՝ Լյուդովիկոս XI-ի։ 1476 թվականին տեղի ունեցած Գրանսոնի ճակատամարտում Բուրգունդիայի պարտությունից հետո դուքսը նրան մեղադրել է Լյուդովիկոսի հետ միության մեջ գտնվելու մեջ և բանտարկել։ Ազատվելուց հետո նա հաշտվել է եղբոր հետ և մինչև իր մահը լավ հարաբերություններ պահպանել նրա հետ։

Իոլանդան եղել է Եվրոպայում առաջին անձը, որը միջին դարերում վագր է պահել։ Հայտնի է, որ նա Թուրինում 1478 թվականին վագր է պահել։

Զավակներ 
Ամադեուսի հետ ունեցել են տասը երեխա․

 Լյուդովիկոս Սավոյացի (1453)։
 Աննա Սավոյացի (1455–1480), ամուսնացել է Ալտամուրայի արքայազն Ֆրեդերիկ Նեապոլցու հետ (1452–1504)։
 Կառլոս Սավոյացի (1456–1471), Պիդմոնի արքայազն։
 Մարիա Սավոյացի (1460–1511), ամուսնացել է Հահբերգ-Զաուզենբերգի արքայազն Ֆիլիպի հետ (1454–1503)։
 Լուիզա Սավոյացի (1462–1503), 1479 թվականին ամուսնացել է Հաֆ դե Շալոնի հետ։
 Ֆիլիբերտ I Սավոյացի (1465–1482)։
 Բեռնարդ Սավոյացի (1467)։
 Չառլզ I Սավոյացի (1468–1490)։
 Ջեյմս Լուի Սավոյացի (1470–1485), Ջենևուա մարզի կոմս։
 Ջոն Կլոդ Գալեացո Սավոյացի (1472)։

Ծանոթագրություններ 

Վալուաներ
Ռեգենտներ
Կին
Թագուհիներ