Նիկոլայ Տիխոնով (գրող)

Նիկոլայ Սեմյոնովիչ Տիխոնով, (), ռուս սովետական գրող, հասարակական գործիչ։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1966)։ ՀՍՍՀ կուլտուրայի վաստակավոր գործիչ (1970)։

Առաջին համաշխարհային (1914–18), քաղաքացիական (1918-20) և Հայրենական մեծ (1941-45) պատերազմների մասնակից։ 1920-ին հրատարակվել է Տիխոնովի «Սամի» (հայ․ հրտ․ 1934) առաջին պոեմը՝ Հոկտեմբերյան հեղափոխության միջազգային նշանակության մասին առաջին գործերից մեկը սովետական պոեզիայում։ 1922-ին լույս են տեսել նրա «Հորդա» և «Բրագա» բանաստեղծությունների ժողովածուները, որոնք հագեցած են հերոսական ռոմանտիկայով։ 1920–30-ական թթ․ Տիխոնովը մի քանի անգամ եղել է Հարավային Կովկասի և Միջին Ասիայի հանրապետություններում։ Այդ ուղևորություններն արտացոլվել են նրա արձակ և չափածո մի շարք գրքերում։ Հայրենական պատերազմի տարիներին Տիխոնով ստեղծել է այդ շրջանի սովետական պոեզիայի լավագույն գործերից մեկը՝ «Կիրովը մեզ հետ է» (1941, ԽՍՀՄ պետ․ մրցանակ, 1942) պոեմը, ինչպես նաև «Հրե տարի» (1942) բանաստեղծ, ժող․ և «Լենինգրադն ընդունում է մարտը» (1942) ակնարկների գիրքը։

Ետպատերազմյան տարիներին Տիխոնովը գրել է մի շարք գործեր՝ նվիրված ժողովուրդների բարեկամության, խաղաղության և արտասահմանյան Արևելքի ժողովուրդների՝ ազատության համար պայքարի թեմաներին («Վրաստանի գարունը», 1948, ՍՍՀՄ պետ․ մրցանակ, 1949, «Երկու հոսանք», 1951, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1952, բանաստեղծ, շարքեր, «Վեց սյուն», 1968, պատմվածքների և վիպակների ժողովածու, լենինյան մրցանակ, 1970)։ Տիխոնովը մի քանի անգսհմ եղել է Հայաստանում, գրել Հայաստանին նվիրված բանաստեղծություններ, պատմվածք, ակնարկ։

Ռուսերեն է թարգմանել հայ շատ գրողների մի շարք գործեր։ Նրա գրչին են պատկանում Սայաթ-Նովայի, Հ․ Թումանյանի, Շիրվանզադեի, Ա․ Իսահակյանի, Ե․ Չարենցի և ուրիշների կյանքի և ստեղծագործության մասին հոդվածներ։ Տիխոնովի գործերը թարգմանվել են ԽՍՀՄ և այլ ժողովուրդների լեզուներով։ Խաղաղության համաշխարհային խորհրդի անդամ, Խաղաղության պաշտպանության սովետական կոմիտեի նախագահը (1949-ից)։ ԽՍՀՄ II–IX գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ ՍՍՀՄ գրողների միության քարտուղար (1944-ից)։ Արժանացել է «ժողովուրդների միջև խաղաղության ամրապնդման համար» լենինյան միջազգային մրցանակի (1957)։

Պարգեվատրվել է Լենինի 3, Հոկտեմբերյան հեղափոխության և 4 այլ շքանշաններով։

Երկեր 
 Собрание сочинений, тт․ 1-7, М․, 1973-76
 Дни открытий․ Книга об Армении [Послесл․ Л․ Мкртчяна], Е․, 1970
 Բեթհովենը, Ե․, 1934
 Պատերազմ, Ե․, 1938
 Խիզախ պարտիզանը, Ե․, 1951
 Պատմվածքներ Պակիստանի մասին, Ե․, 1954
 Կավ և կրակ, Ե․, 1976

Գրականություն 
Шошин В․ А․, Николай Тихонов։ Очерк жизни и творчества, Л․, 1981

Ծանոթագրություններ 

Խորհրդային գրողներ
Ռուս գրողներ
20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Խորհրդային բանաստեղծներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
ԽՍՀՄ ԳԽ 6-րդ գումարման պատգամավորներ
ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
ԽՍՀՄ ԳԽ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Ռուս թարգմանիչներ
Խորհրդային պատմվածքագիրներ
Խորհրդային վիպասաններ
20-րդ դարի ռուս գրողներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Ռուս հասարակական գործիչներ
Ռուս հրապարակախոսներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով