Ռուսական ռազմանա՛վ, գնա գրողի ծոցը

«Ռուսական ռազմանա՛վ, գնա գրողի ծոցը» (), համացանցային մեմ, արտահայտություն, որն արտաբերվել է 2022 թվականի փետրվարի 24-ին ուկրաինացի սահմանապահի կողմից՝ ի պատասխան ռուսական ռազմանավի անձնակազմի կողմից հանձնվելու վերաբերյալ առաջարկին։ Իրադարձությունը տեղի է ունեցել Ուկրաինա Ռուսաստանի ներխուժման ժամանակ, երբ ռուսական ռազմանավը հարձակում էր նախապատրաստում Զմեյնի կղզու վրա։ Այդ ռուսական ռազմանավը ՌԴ Սևծովյան նավատորմի ֆլագմանական նավն էր՝ «Մոսկվա» հածանավը, իսկ արտահայտության հեղինակը՝ ուկրաինացի սահմանապահ Ռոման Վալենտինովիչ Գրիբովը։

Արտահայտությունն սկսել է ակտիվորեն կիրառվել տարբեր ոլորտներում. ԶԼՄ-ներում, մշակույթում, արվեստում, զանգվածային ակցիաների ժամանակ, ինչպես նաև պաշտոնատար անձանց, արտիստների և քաղաքական գործիչների հայտարարություններում ու խոսվածքում։

Ուկրաինան, ավելի ուշ, վերականգնում է կղզու նկատմամբ վերահսկողությունը։ Այդ կղզում ուկրաինական դրոշը դարձյալ ծածանվել է հունիսի 30-ին։ Ռոման Գրիբովը, գերությունից վերադառնալուց հետո, պարգևատրվում է։ 2022 թվականի ապրիլի 14-ին «Մոսկվա» հածանավը կործանվում է։ Ուկրաինանական կողմը պնդում է, որ նավը շարքից դուրս է եկել իր հրթիռակոծության հետևանքով, իսկ ռուսական կողմը նշում, որ այն վնասվել է սպառազինության պայթյունի և դեպի նավահանգիստ դրա քարշարկման հետևանքով։ Անկախ փորձագետները ևս նշում են ուկրաինական կողմի վարկածը։ Ըստ դրա՝ 2022 թվականի ապրիլի 13-ին Ուկրաինայի ռազմածովային ուժերը «Նեպտուն» թևավոր հրթիռներով հարվածներ են հասցրել նավին։

Պատմություն 

BBC-ի ռուսական ծառայության համաձայն՝ ռուսական ռազմանավի առաջարկը հետևյալն է եղել. «Զմեյնի կղզի։ Ես ռուսական ռազմանավն եմ։ Արյունահեղությունից խուսափելու համար՝ առաջարկում եմ զենքերը ցած դնել և հանձնվել։ Հակառակ դեպքում ձեր ուղղությամբ հարված կհասցվի։ Լսո՞ւմ եք, Զմեյնի։ Կապի ավարտ»։

Փետրվարի 28-ին Ուկրաինայի ռազմածովային ուժերի հրամանատարական կազմը հայտարարեց, որ Զմեյնի կղզու ուկրաինացի զինվորականները ողջ են, բայց, ըստ առկա տվյալների, գտնվում են ռուսական գերության մեջ։ Լրացուցիչ տեղեկատվություն այն մասին, թե արդյոք կղզում գտնվող ուկրաինացի զինվորականներին կհանձնվի Ուկրաինայի հերոսի կոչում, թե ոչ, ինչպես նաև այդ կոչումով արդյոք կպարգևատրվեն միայն զինվորականները, թե կղզում գտնվող բոլոր անձինք, հաջորդող շաբաթներին չէր փոխանցվում։

Մարտի 27-ին ռուսաստանցի լրագրողներին տված հարցազրույցում, որոնց թվում էին «Meduza-ի», «КоммерсантЪ-ի», «Новая газета-ի», «Дождь»-ի լրագրողները և «Зыгарь» յութուբյան ալիքի հեղինակ Միխայիլ Զիգարը, Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին լրագրողների խնդրանքով անդրադարձել է ռուսական ռազմանավի պատմությանը և նշել, թե ինչ է իրականում այնտեղ տեղի ունեցել։ 

Ընդհանուր առմամբ, ռուսական կողմի հետ փոխանակվել է Զմեյնի կղզու 19 զինվորական, այլ ոչ 13, ինչպես նշվում էր ի սկզբանե։ Նրանց թվում է նաև եղել Գրիբովը, որին վերագրվում է ռուսական ռազմանավին ուղղված արտահայտությունը։

Հանրային ընկալում 
BBC-ի ռուսական ծառայությունը նշում է, որ «ուկրաինական սահմանապահների կողմից արտաբերված անպարկեշտ արտահայտությունը որոշ օգտատերեր սոցիալական ցանցերում դնում են իրենց օգտահաշիվների գլխավոր նկարների վրա»։

Ամերիկյան Navy Times թերթը գրել է, որ սոցիալական ցանցերում ուկրաինացիներն այդ արտահայտությունն ընկալել են որպես համախմբման կոչ, իսկ այն տարածվել է ողջ աշխարհում Ուկրաինայի կողմնակիցների մոտ։ Իր հերթին The Week լրատվական թերթը արտահայտությունը համեմատել է «Հիշիր Ալամո» արտահայտության հետ, որը 19-րդ դարում կիրառում էին Տեխասի միսիայի (միսիոներների համայնքի) պաշտպանները։

Մշակույթի ռուսաստանցի պատմաբան Եվգենի Երմոլինը զուգահեռներ է անցկացրել հանձնվելու առաջարկին ուկրաինացի սահմանապահների պատասխանի և թուրք սուլթանին զապորոժցիների նամակի միջև։

Կիրառում 

Արտահայտությունն ակտիվորեն օգտագործվում է Ուկրաինայի ողջ տարածքում պաստառների և գովազդային վահանակների վրա։ Բացի այդ, այն տարածված է նաև Լիտվայում (Վիլնյուս, Կաունաս, Կլայպեդա)։ Ինչպես գրում է «Ազատություն» ռադիոկայանը, այդ երկրում այս արտահայտությունը կիրառվում է «հայրենասիրական և քարոզչական երանգ» հաղորդելու համար։

Փոստային նամականիշ 

«Укрпочта»-ի գլխավոր տնօրենը մրցույթ էր հայտարարել այս թեմայով փոստային նամականիշի դիզայնի լավագույն նախագծի համար։ Մրցույթի շրջանակներում հանրության ներկայացվել է 50 տարբերակ և հաղթող է ճանաչվել նավով տարբերակը։ «Укрпочта»-ն արդեն 2022 թվականի մարտ ամսին սկսել է թողարկել այդ պատկերով փոստային նամականիշը։ Արտահայտության հեղինակ Ռոման Գրիբովը և «Укрпочта»-ի գլխավոր տնօրեն Իգոր Սմիլյանսկին Կիևում գտնվող գլխավոր փոստատան շենքում ստորագրել են փոստային նամականիշերով առաջին հատուկ ծրարները։

Ապրիլի կեսերի դրությամբ՝ թողարկվել է 700 000 փոստային նամականիշ, որից 200 000-ը ամրագրված է եղել Ռուսաստանի կողմից բռնազավթված ուկրաինական տարածքների համար, այդ թվում Ղրիմի։ Շապիկի հետ միասին նամականիշի երկու էջ փոխանցվել է Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Բորիս Ջոնսոնին՝ ի նշան Ուկրաինային բրիտանական աջակցության։

Թատրոն 
Արտահայտությանը միանգամից արձագանքել է Կիևի «DSP» թատերական միությունը՝ բեմադրելով «Հինգ խոսքի» թատերականացված տարբերակը։

Առևտրային նշան 
2022 թվականի մարտի 17-ին World Trademark Review (WTR) ամսագիրը հայտնել էր, որ Գրիբովի իրավաբանաններն իր ընտանիքի և ուկրաինացի զինվորականների միջոցով հայտ են ներկայացրել ԵՄ-ում այս առևտրային նշանի գրանցման համար ինչպես կյուրեղատառ, այնպես էլ՝ լատինատառ։ Իրավաբանները WTR-ին պարզաբանել են, որ հայտ ներկայացնելու պատճառը ԱՄՆ-ից և Լիտվայից հագուստ արտադրող ընկերությունների համանման հայտերից պաշտպանվելու անհրաժեշտությունն է, որոնք նույնպես փորձել են այդ կարգախոսը գրանցել որպես ապրանքային նշան։

Աշխարհում

Տես նաև 
 «Մոսկվա» հածանավի կործանում
 Պուտին խույլո

Ծանոթագրություններ 

Ռուսաստանի ներխուժումն Ուկրաինա (2022)