Քրիստինա Մարանչի

Քրիստինա Մարանչի (, ), ամերիկահայ պատմաբան, Հարվարդի համալսարանի Մաշտոցի անվան հայագիտության պրոֆեսոր, Թաֆթս համալսարանի հայկական արվեստի նախկին պրոֆեսոր։ Համարվում է հայկական ճարտարապետության պատմության առաջատար մասնագետ։

Կենսագրություն 
Քրիստինա Մարանչին ծնվել է 1968 թվականին, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ Մեծացել է ԱՄՆ Քոնեկտիկուտ նահանգում։ Հայրը Ստամբուլում է ծնվել, իսկ մայրը՝ ԱՄՆ-ում։ 1990 թվականին ավարտել է Վասար քոլեջի արվեստի պատմության բաժինը, ստանալով բակալավրի աստիճան։ Այնուհետ մագիստրոսի աստիճան է ստացել Փրինսթոնի համալսարանի արվեստի և հնագիտության բաժնից։ «Միջնադարյան հայկական ճարտարապետությունը պատմագրության մեջ. Յոզեֆ Ստժիգովսկին և նրա ժառանգությունը» խորագրով ատենախոսությունը հաջողությամբ պաշտպանելուց հետո Փրինսթոնի համալսարանի արվեստի և հնագիտության բաժնից ստացել է դոկտորի աստիճան։ 2001-2008 թվականներին դասավանդել է Միլուոքիում Վիսկոնսինի համալսարանում։ 2008-2022 թվականներին եղել է Թաֆթս համալսարանի հայկական արվեստի դասախոս (նախապես դոցենտի, ապա պրոֆեսորի աստիճանով)։ 2022 թվականին նշանակվել է Հարվարդի համալսարանի Մաշտոցի անվան հայագիտության պրոֆեսորի պաշտոնին։ Նա առաջին կինն է և առաջին հայազգի մարդը, որ զբաղեցրել է այդ պաշտոնը։

Գիտական աշխատանք 
Մարանչիի հետազոտությունները հիմնականում վերաբերում են միջնադարյան հայոց պատմությանը և հայերի՝ Սասանյան, Բյուզանդական և Իսլամական կայսրությունների հետ հարաբերություններին։ Մարանչիի 2001 թվականի «Միջնադարյան հայկական ճարտարապետություն. ցեղի և ազգի կառուցումներ» գիրքն արծարծում է արվեստի պատմաբան Յոզեֆ Ստրժիգովսկու կարևոր ներդրումներն ու ազդեցությունը հայկական ճարտարապետության ուսումնասիրության մեջ։ Նրա վերջին աշխատանքները վերաբերում են հայկական արվեստի և ճարտարապետության վրա բյուզանդական ազդեցությանը վրա։

Մարանչին համարվում է հայ-թուրքաքան սահմանի մոտ գտնվող Մրենի տաճարի առաջատար ուսումնասիրողներից մեկ։

Գրքեր 
 Medieval Armenian Architecture: Constructions of Race and Nation (2001)
 A Survival Guide for Art History Students (2004)
 Vigilant Powers: Three Churches of Early Medieval Armenia (2015)
 The Art of Armenia: An Introduction (2018)

Ծանոթագրություններ 

 
21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Ամերիկահայ հայագետներ
Թուրքիայից ԱՄՆ արտագաղթածներ
Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկահայ պրոֆեսորներ
Ամերիկահայ պատմաբաններ
Ամերիկահայ թարգմանիչներ
Ամերիկահայ արվեստագետներ