Խոշտանգումների և այլ դաժան, անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի և պատժի տեսակների դեմ կոնվենցիա

Խոշտանգումների և այլ դաժան, անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի և պատժի տեսակների դեմ կոնվենցիա, ցանկացած հանգամանքներում խոշտանգումն արգելող, անձանց հանձնումն արգելող այն երկրները, որտեղ նրանց համար խոշտանգումների լուրջ սպառնալիք կա, և խոշտանգումների համար քրեական հետապնդման պարտականություն սահմանող ՄԱԿ-ի կոնվենցիան, որն ընդունվել է 1984 թվականին և ուժի մեջ է մտել 1987 թվականին։ Կոնվենցիայի կատարման նկատմամբ հսկողությունն իրականացնում է Խոշտանգումների դեմ կոմիտեն՝ տասը փորձագետների կազմով, նա դիտողություններ է անում կոնվենցիայի մասնակից պետությունների զեկույցների վերաբերյալ և քննարկում է բողոքներն այն մասնակից պետությունների դեմ, որոնք ճանաչել են կոմիտեի համապատասխան իրավասությունը՝ հայտարարություն անելով կոնվենցիայի 21-րդ և 22-րդ հոդվածների համաձայն։ 1992 թվականին ընդունվել են կոնվենցիայի փոփոխությունները, որոնք ուժի մեջ չեն մտել 2016 թվականի դրությամբ։

2002 թվականին ընդունվել և 2006 թվականին ուժի մեջ է մտել կոնվենցիայի ֆակուլտատիվ արձանագրությունը, որը ստեղծել է խոշտանգումների և անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի կանխարգելման եվրոպական կոնվենցիայի մոդելով այցելությունների մեխանիզմ։ Այդ գործառույթներն իրականացնում է խոշտանգումների և այլ դաժան, անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի և Խոշտանգումների դեմ կոմիտեի պատժի կանխարգելման ենթակոմիտեն։ Արձանագրությունը նաև անդամ պետությունների համար սահմանում է ազգային կանխարգելիչ մեխանիզմ ստեղծելու պարտականությունը։

2016 թվականի հունվարի դրությամբ կոնվենցիային մասնակցում է 158 երկիր՝ 80 ֆակուլտատիվ արձանագրությամբ։ 2009 թվականի մարտի դրությամբ կոմիտեի իրավասությունը ճանաչելու մասին դիմում են ներկայացրել 64 երկրներ, քննվել է 379 բողոք, որոնցից 47-ի վերաբերյալ արձանագրվել են խախտումներ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Конвенция
 Факультативный протокол
 Комитет против пыток
 Подкомитет по предупреждению пыток и других жестоких, бесчеловечных или унижающих достоинство видов обращения и наказания
 Подборка материалов по подготовке конвенции, 1974—1984, история её принятия и обзорная статья (часть материалов дает также ссылки на русские и иноязычные версии)

Միջազգային կոնվենցիաներ
Ֆրանսիայի պայմանագրեր
Հայաստանի պայմանագրեր
Ադրբեջանի պայմանագրեր
Ավստրիայի պայմանագրեր
Բելգիայի պայմանագրեր
Ալբանիայի պայմանագրեր
ԱՄՆ-ի համաձայնագրեր