Չայնիչեի վանք

Չայնիչեի վանք (սերբերեն՝ Čajniče Monastery), սերբական ուղղափառ (արևելյան քրիստոնեական) վանք Սերբական Հանրապետության Չայնիչե համայնքում։ Պատկանում է Դաբար-Բոսնիական միտրոպոլիային։ Վանքն իր տարածքում գտնվող կառույցներով, շարժական գույքով (ձեռագիր ու հնատիպ 68 գիրք, 25 սրբապատկեր) հռչակվել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային հուշարձան։  

Վանքում կողք կողքի երկու եկեղեցի կա՝ հին և նոր։ Հինը՝ Սրբասուրբ Աստվածամոր վերափոխման եկեղեցին () կառուցվել է 15-րդ դարում, 1946 թվականին վերակառուցվել, նորացվել է՝ նախկին չափերի պահպանմամբ, իսկ նորը հիմնադրվել է 1857 թվականին (ըստ որոշ աղբյուրների՝ բուլղարացի շինարար վարպետ Անդրեյ Դամյանովի գործն է)։ Եկեղեցին հռչակված է Սուրբ Կույսի՝ այնտեղ պահվող հրաշագործ սրբապատկերով, որը համարվում է Բոսնիայում նախաօսմանյան ժամանակներում ստեղծված միակ սրբապատկերը։ Դա բյուզանդացի նկարչի աշխատանք է, ստեղծվել է 14-րդ դարի առաջին կեսին, մասնագետների հաշվարկների համաձայն՝ 1329–1330 թվականներին։ Մի երեսին պատկերված է Աստվածամայրը Մանկան հետ, մյուս երեսին՝ Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը։ Ժողովրդի մեջ այդ սրբապատկերն ստացել է «Չայնիչեի չնաշխարհիկ» անվանումը, օժտվել հրաշքներ գործելու զորությամբ, դարձել առանձնահատուկ պաշտամունքի, ուխտագնացության առարկա։ 

1943 թվականին սրբապատկերը ուստաշների ավեր ու թալանից փրկելու համար տեղափոխել են, թաքցրել ապահով, խստորեն հսկվող վայրերում, պատերազի ավարտին վերադարձրել նախկին տեղը՝ Չայնիչեի վանքի հին եկեղեցի։

Չայնիչեի Ավետարան
Սրբասուրբ Աստվածամոր վերափոխման եկեղեցու թանգարանում պահվում է «Չայնիչեի Ավետարան» անվանումով հայտնի ձեռագիր մատյանը։ Դա Բոսնիայում գրի առնված և մեր օրերը հասած հնագույն Ավետարանն է, ամենայն հավանականությամբ ստեղծվել է 15-րդ դարի սկզբներին, պատկանել է Պավլովիչների ազնվականական տոհմին։ Այն գրի են առել միջնադարյան հինգ գրիչներ՝ շարունակելով մեկը մյուսին։ Պարունակել է չորս Ավետարանները, սակայն ժամանակի ընթացքում բազմաթիվ թերթեր կորել են կամ վնասվել, և գրքից  պահպանվել է ընդամենը 167 էջ։ Ձեռագիրը հռչակվել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային հուշարձան։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 

 Манастир Успења Пресвете Богородице, Чајниче, Република Српска
 Туризам Републике Српске: Манастир Успења Пресвете Богородице Чајничке 
 Портал Републике Српске: Манастир Успења Богородице
 РТРС: Репортажа: Чајниче: Храм Успенија Пресвете Богородице, 18. јун 2011.
  

Ճարտարապետություն
Տեսարժան վայրեր
Պատմական հուշարձաններ
Կրոնական կառույցներ
Մշակութային ժառանգություն ըստ երկրի
Մշակույթ
Սերբական Հանրապետություն
Միջնադարյան կառույցներ
Ճարտարապետական հուշարձաններ