Շամքորի ճակատամարտ (1195)

Շամքորի ճակատամարտ, ռազմական բախում հայ-վրացական զորքերի և Գանձակի ամիրայության միջև, որը տեղի է 1195 թվականին։ Հայ-վրացական միացյալ բանակը 1195 թվականին սկսում է ազտագրել հայոց տիրույթները։ Ռազմական գործողությունները ղեկավարվում էին հայ իշխանների՝ Զաքարյանների կողմից, որոնք վրաց արքունիքում մեծ կշիռ ունեին։ 1195 թվականին Գանձակ և Շամքոր քաղաքների միջև տեղի է ունենում ճակատամարտ, որտեղ հայ-վրացական ուժերը հաղթանակ են տոնում հակառակորդի նկատմամբ։

Նախապատմություն 

Վրացական արքունիքում սկսել էին մեծ դիրք գրավել հայ իշխանները, որոնք սելջուկ-թյուրքերի արշավանքների ժամանակ արտագաղթել էին Վրաստան։ Սարգիս Զաքարյանը առաջինն էր, որը կարևոր պաշտոն ստացավ վրաց արքունիքում՝ ամիրսպասալար, որը վրաց զորքերի գերգույն հրամանատարն էր։ Նրա որդիներից Զաքարեն ժառանցել հոր պաշտոնը, իսկ Իվանեն դարձավ աթաբեկ, որի պարտականությունն էր թագաժառանգների դաստիարակումը։ 1195 թվականին սկսվում է հայ-վրացական ուժերի կողմից Հայաստանի ազատագրումը․ այդ գործողության հրամանատարներն էին Զաքարե և Իվանե Զաքարյանները։

Ճակատամարտ 

Առաջին ճակատամարտը տեղի է ունենում Շամքոր և Գանձակ քաղաքների միջև, որը ավարտվում է հայ-վրացական բանակի հաղթանակով։ Հետապնդելով հակառակորդին՝ դաշնակից զորքերը կարողանում են գրավել մեծաթիվ ավար։

Բացի հակառակորդին հետպնդելը, հայ-վրացական ուժերը կարողանում են նաև հարձակումներ հասցնել տարածաշրջանի կարևոր քաղաք-ամրոցներին և գրոհով գրավել դրանք։ Այդ ռազմավարությունը հայտնի է ճառագայթաձև անվամբ։ Վահրամ Զաքարյանին և նրա որդուն՝ Զաքարեին հաջողվում է ազատագրել Շամքոր քաղաքը, որը կցվում է իրենց տիորւյթներին։ Այդ տիրույթների կենտրոնը Գագն էր, որտեղ էլ հետագայում հիմնադրվում է Վահրամյանների իշխանությունը։

Տես նաև 

Զաքարյանների իշխանապետություն
Զաքարյաններ

Ծանոթագրություններ 

1195
Գանձակի ամիրայության ճակատամարտեր
Զաքարյան իշխանապետության ճակատամարտեր
Վրաց թագավորության ճակատամարտեր