Սաքայի դարաշրջան

Սաքայի դարաշրջան (Շակա),կամ  Շալիվահանայի դարաշրջան(Շալիվահանա Շակա), Արեգակնային տարիների հաշվման համակարգը, որը տարածված է Հնդկաստանում և Կամբոջայում մ. թ. 78 թվականի մարտի 15-ից, երբ Սատավահանա դինաստիայի տիրակալը Գաուտամիպուտրա Սատաքարնի անունով (ավելի հայտնի է Շալիվահանա գահի անունով) ջախջախեց կիսաքոչվոր սակա ցեղերին, որոնք կազմեցին հնդկա-սկյութական թագավորությունը։ Օրացուցային նպատակներով դարաշրջանի սկիզբ է համարվում մ. թ.  78 թվականի գարնանային գիշերահավասարը (մարտի 22)։

Այնուամենայնիվ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հնդկական օրացույցներում օգտագործվում էր ոչ թե արևադարձային տարի, այլ մեկ տարի մի փոքր ավելի երկար, քան ասիրեալը (մ.թ. 500 թ. հնդկական տարվա տեւողությունը սահմանվել է 365,258756 օր), ժամանակի ընթացքում Սակա համակարգի համաձայն Նոր տարին երկու-երեք օրվա անհամապատասխանությամբ տեղափոխվեց ապրիլի 12։ Հնդկաստանի միասնական ազգային օրացույցում Նոր տարին վերադարձվում է գարնանային գիշերահավասարի դիրքին։ 1970 թվականը համապատասխանում է Շալիվահանայի դարաշրջանի 1892-1893 թթ. Այնուամենայնիվ, հնդկական ավանդույթում ընդունված է ոչ թե հերթական, այլ տարիների քանակական հաշիվ, ուստի նշված տարիները նշանակվում են 1891-1892 թթ. Հնդկաստանի միասնական ազգային օրացույցը և Կամբոջայի բուդդայական օրացույցը հիմնված են Սակայի դարաշրջանի վրա։

Ճավա կղզում Սակայի դարաշրջանն անփոփոխ է եղել 1555 տարի մինչև 1633 թվականը, երբ դրա հիման վրա մշակվել է ճավայական օրացույցը (Ջավայում Շակա օրացույցի ներմուծումը կապված է մշակութային հերոս Աջի Սակայի հետ)։ Սա պետք է հիշել հին ինդոնեզական արձանագրությունները կարդալիս։ Օրինակ, Ֆիլիպիններում հայտնաբերված ամենահին արձանագրությունը թվագրվում է Սակայի դարաշրջանի 822 թվականին (900 թ.):

Արեգակնային տարիների Շալիվահանայի դարաշրջանը փոխարինեց Վիկրամադիտիայի (Սամվաթ) դարաշրջանին, որտեղ հաշվարկը հիմնված էր լուսնային տարիների վրա։

Ծանոթագրություններ 

78
Հնդկաստանի մշակույթ