Քողավոր կենվորը

«Քողավոր կենվորը» (անգլ. The Adventure of the Veiled Lodger), հայտնի խուզարկու Շերլոկ Հոլմսի մասին պատմող անգլիացի գրող Արթուր Կոնան Դոյլի պատմվածքներից մեկը։ Հրատարակվել է 1927 թվականին և ընդգրկված է «Շերլոկ Հոլմսի արխիվը» ժողովածուում։ Ըստ բրիտանացի քննադատ  Օ․ Դ․ Էդվարդսի, այս «Շերլոկ Հոլմսի մասին պատմող պատմվածքներից վերջինը» իրենից ներկայացնում է «ինքնասպանությունների դեմ հուզումնալից ելույթ, նույնիսկ եթե ոչ մի հույս այլևս չկա»։

Ստեղծման պատմություն 
Պատմվածքը դարձել է գրողի Շերլոկ Հոլմսի կերպարի վերջին գործածումը։ Ըստ Կոնան Դոյլի, այս վերջին պատմվածքները «շատ հեշտ» էին նրա համար, և հատկապես, այն նույն օրը, երբ նա աշխատում էր «Քողավոր կենվորը» պատմվածքի վրա, նա նաև գոլֆի երկու պարտիա խաղալու ժամանակ է գտել։

Պատմվածքը առաջին անգամ հրատարակվել է 1927 թվականի հունվարի 22-ին «Liberty» ամսագրում։

Սյուժե 
1896 թվականի վերջին Հոլմսը Վաթսոնին շտապ գրությամբ կանչում է։ Ժամանելով Բեյքեր սթրիթ, Վաթսոնը իր ընկերոջ մոտ տեսնում է ոմն տիկին Մերիլոուին, ով մեծն խուզարկուի օգնությանն է դիմում։ Ավելի ստույգ, օգնության կարիք ունի ոչ թե նա, այլ իր կենվոր տիկին Ռոնդերը, ով ցանկանում է Հոլմսին ինչ-որ գաղտնիք հայտնել։ Հոլմսը անմիջապես հիշում է, որ իր ժամանակներում նա անհաջող կերպով օգնել է ոստիկանությանը հետաքննել թափառաշրջիկ կրկեսի ողբերգությունը, որի մասնակիցները եղել են տիկին Ռոնդերը և նրա ամուսինը, ով կրկեսի սեփականատերն էր։ Կերակրելու ընթացքում, վարժեցրած առյուծը իբրև դուրս է եկել վանդակից և թաթի մեկ հարվածով սպանել է պարոն Ռոնդերին, իսկ նրա գեղեցկուհի կնոջը փորձել է ատամներով խեղդել՝ աղավաղելով նրա դեմքը։ Հոլմսը և Վաթսոնը իսկույն գնում են տիկին Ռոնդերի հետ հանդիպման, և նա ներկայացնում է նրանց այդ դեպքի գաղտնիքը։

Պարզվում է, որ տիկին Ռոնդերը, ով անգթորեն տանջվում էր կոպիտ ամուսնու կողմից, որոշում է իր սիրեկանի՝ Լեոնադրոյի օգնությամբ, ով կրկեսի արտիստ էր, ազատվել իր ամուսնուց։ Լեոնարդոն մեխերով մահակ է պատրաստում, որը նման է առյուծի թաթի և որի միջոցով նախատեսում էր սպանել իր գործատուին՝ կեղծելով առյուծի հարձակումը։ Սպանությունը տեղի է ունեցել առյուծի վանդակից բավականին հեռու, սակայն կենդանին արյան հոտն առնելով, հանկարծ կատաղեց և հարձակվեց տիկին Ռոնդերի վրա, ով այդ պահին բացում էր վանդակի դուռը։ Չնայած օգնության աղաղակներին, Լեոնարդոն վախկոտորեն փախչեց և միայն հրաշքը փրկեց տիկին Ռոնդերին մահից։ Նախկին սիրեկանները չեն տեսնվել և չեն շփվել։ Վերջերս Լեոնարդոն խեղդվել է գետում և այդ պատճառով տիկին Ռոնդերը որոշեց ամեն ինչ պատմել Հոլմսին։

Հոլմսը կոչ է անում տիկին Ռոնդերին ինքնասպանություն չգործել։ Եվ որոշ ժամանակ անց Բեյքեր սթրիթ փաթեթ է գալիս։ Ապակե շշով թույն՝ ցիանական թթու, որը տիկին Ռոնդերը, հետևելով Հոլմսի խորհրդին, այդպես էլ չի օգտագործել։

Հետաքրքիր փաստեր 

 Այս պատմվածքում Հոլմսը և Վաթսոնը ոչ մի հետաքննություն չեն իրականացնում։

Ծանոթագրություններ

Հղումներ 

 "The Adventure of the Veiled Lodger, " Pictures by Frederic Dorr Steele. Liberty, 3, No. 38 (January 22, 1927), 7-10.
 "The Adventure of the Veiled Lodger, " Los Angeles Times Sunday Magazine (May 15, 1927), 16-17. illus.
 "The Adventure of the Veiled Lodger, " Illustrated by Frank Wiles. The Strand Magazine, 73, No. 434 (February 1927), 108—116.
 "The Adventure of the Veiled Lodger, " Sunday Chronicle [Manchester] (April 6, 1930), 6. illus.

1927 պատմվածքներ
Արթուր Կոնան Դոյլի ստեղծագործություններ
Արթուր Կոնան Դոյլ
Շերլոկ Հոլմս
Անգլերեն գրքեր
Անգլերեն գրականություն