Իվան Կուբլախանով

«Իվան Կուբլախանով» (), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի պատմվածքը, որը գրվել է 1994 թվականին։

Բովանդակություն 
Պատմվածքի սկզբում ընթերցողը չի հասկանում, թե ում անունից է տարվում շարադրանքը։ Հերոսը գտնվում է ինչ-որ անհասկանալի տարօրինակ տարածքում։ Եվ միայն որոշ ժամանակ անց պարզ է դառնում, որ հերոսը մարդկային սաղմ է, նկարագրվում են նրա ֆիզիկական և հուզական փոխակերպումները։

Քնի թեման պատմվածքում կարևոր նշանակություն ունի։ Ընդ որում՝ որպես քուն հասկացվում է ֆիզիկական արթունությունը, իսկ ֆիզիկական քնի ժամանակ հերոսը գտնվում է իրականության մեջ։ Գլխավոր հերոսի ողջ կյանքը՝ բեղմնավորման պահից մինչև մահվան պահը, նկարագրվում է որպես այս երկու իրողությունների շարք։ Որևէ ֆիզիկական շոշափելի տարածություն պատմվածքում չկա։

Հեղինակը ընթերցողին դրդում է մտորել գիտակցության բնության մասին։ Ճշմարիտ իրականությունը պատմվածքի հերոսի համար սկզբնակետ է, այնտեղ նա չունի ոչ անուն, ոչ էլ հատկանիշներ։ Իրականության մեջ մարդկային կերպարը վերցնում է Իվան Կուբլախանովի կերպարանքը։ Այլ մարդիկ հայտնվում են միայն մարդկային իրականության մեջ, և ճշմարիտ իրականությունում կերպարը միայնակ է։ Մարդկային իրականությունը մեկնաբանվում է որպես տանջալի քուն, որից անհրաժեշտ է արթնանալ։ Քնից (ֆիզիկական մահից) արթնանալուց հետո, հայտնվելով ճշմարիտ իրականության մեջ, հերոսը մոռանում է, որ ինքը ժամանակին Իվան Կուբլախանովն էր։

Պատմվածքի հերոսի ազգանունը հղում է Սամուել Քոլրիջի «Կուբլա խան, կամ Տեսիլք երազում» պոեմին։ Պատմվածքի գաղափարախոսությունը հիմնված է արևելյան ուսմունքների, մասնավորապես՝ բուդդայականության գաղափարների վրա։ Հեղինակն անդրադառնում է գոյության պատրանքային բնույթի և մարմնական վերամարմնավորման բազմության մեջ հոգու գոյության գաղափարին։ Պատմվածքը հիմնված է նաև Բրահմայի մասին հնդկական առասպելի և Տիեզերքի ստեղծման վրա. Բրահման քնում է ոսկե ձվի վրա, որից կազմավորվում է Տիեզերքը, երբ նա արթնանում է, և մարում է, երբ նա քնում է։

Հրապարակումներ 
Պատմվածքն առաջին անգամ հրապարակվել է 1994 թվականին Մինսկում լույս տեսած «Ֆանտակրիմ-ՄԵԳԱ» ամսագրի առաջին համարում։ Պարբերականներից դուրս առաջին անգամ լույս է տեսել 1996 թվականին՝ Պելևինի ստեղծագործությունների «Ստորին աշխարհի դափը» ժողովածուում։

Ծանոթագրություններ 

Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ