Պերիկլիմեն

Պերիկլիմեն (), հին հունական դիցաբանության կերպար, արգոնավորդներից մեկը։ Նա Մեսենիայի Պիլոս Նելեուս քաղաքի թագավորի տասներկու որդիներից ավագն էր։ Ստացել է իր պապ Պոսեյդոնից ցանկացած կենդանի արարածի կամ ծառի վերածվելու ունակություն։ Ըստ առասպելի դասական վարկածի՝ նա մահացել է Հերկուլեսի ձեռքով։ Որոշ ազնվական ընտանիքներ Հին Աթենքում և, հնարավոր է, Իոնիայում կանգնեցրել են իրենց տոհմածառը Մեսսենյան հերոս Պերիկլիմենի պատվին։

Առասպելներ 
Հին հունական դիցաբանության մեջ առասպելներ կան Պերիկլիմենի՝ Նելևսի և Քլորիսի որդու՝ Պոսեյդոնի թոռան, ինչպես նաև Պերիկլիմենի` Պոսեյդոնի և Քլորիսի որդու մասին։ Խոսքը սկզբնական առասպելի երկփեղկման մասին է, որի մասին գրավոր աղբյուրներից ոչինչ հայտնի չէ` երկու առնչվող առասպելական կերպարների ի հայտ գալով։

Պերիկլեմենը Պիլոս Նելեուս թագավորի և Օրխոմենես Ամֆիոն Քլորիս թագավորի դստեր տասներկու որդիներից ավագն էր։ Հոմերոսի Ոդիսականում նրան անվանում են «անվախ ճակատամարտերում»։ Պերիկլեմենի պապ Պոսեյդոնը իր թոռանը օժտել ​​է անսահմանափակ զորությամբ և ցանկացած արարածի կամ ծառի վերածվելու ունակությամբ։

Վալերի Ֆլակկայի նշումը, որ. «Նելեուս Պերիկլիմենի որդին. Թշնամական դեմքեր / տեսավ Մետոնին և Աուլոնին, / Ջրով լի, և Էլիսին, որը փառահեղ է իր ձիերով», ըստ Գ.Լևիի, դա ցույց է տալիս, որ Պերիկլեմենը գրավել է այս շրջանները և դարձել նրանց թագավորը։ Նա միացավ Յասոնին և մյուս հերոսներին, ովքեր «Արգո» նավով մեկնեցին Կոլխիդա Ոսկե գեղմի համար։

Այն բանից հետո, երբ Նելևսը հրաժարվեց իր որդիների սպանությունից հետո մաքրել Հերկուլեսին կեղտից, կամ ըստ Իֆիթի մեկ այլ վարկածի, նա պատերազմ հայտարարեց և երկար ժամանակ պաշարեց Պիլոսը։ Սակայն քանի դեռ Պերիկլիմենը ողջ էր, քաղաքը մնում էր անառիկ։ Ըստ Հեսիոդոսի՝ հերոսը վերածվել է մեղվի, թռչել է քաղաքի պարսպի վրայով ու նստել Հերկուլեսի կառքին։ Աթենասն Հերկուլեսին աղեղ տվեց և ցույց տվեց այն մեղուն, որի վերածվել էր Պերիկլիմենը։ Նոննուս Պանոպոլիտանի մոտ Հերկուլեսը պարզապես մատներով ջախջախեց մեղվին։ Այս առասպելի օրինակով Յա Է. Գոլոսովկերը հիմնավորում է հին հունական առասպելներում հալյուցինացիոն պատկերների բնույթը։ Մեղուն երևակայական պատկեր է, մինչդեռ Պերիկլիմենը մնում է նույնը, միայն անտեսանելի։ Հետևաբար, մեղվից մեծ նետը դիպչում է Պերիկլիմենի մարդկային մարմնին։

Մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ հերոսների միջև մարտ է տեղի ունեցել։ Կռվի ժամանակ Պերիկլիմենուսը վերածվեց առյուծի, օձի և մեղվի։ Չնայած նման ունակություններին՝ Պերիկլիմենը մահացավ Հերկուլեսի ձեռքով՝ մյուս եղբայրների հետ միասին։ Ըստ Պսևդո Հիգինեսի, Պերիկլիմենը փրկվել է մահից՝ վերածվելով արծվի։ Ըստ առասպելի դասական վարկածի, Նելևսի բոլոր որդիներից ողջ մնաց միայն Նեստորը, ապագայում Տրոյական պատերազմի մասնակիցներից մեկը, քանի որ ճակատամարտի ժամանակ նա գտնվում էր Մեսենիա Գերենիայի մեկ այլ քաղաքում։

Սերունդ 
Պերիքլիմենեսի որդիներն էին Պենֆիլը և վարկածներից մեկի համաձայն՝ Էրգին։ Պենֆիլն իր հերթին Կոդրասի նախապապն էր՝ Աթենքի վերջին թագավորը, ով իր կյանքի գնով փրկեց Ատտիկան դորիացիների կողմից գրավվելուց։ Ի. Է. Սուրիկովի վարկածի համաձայն, 5-րդ դարի հայտնի քաղաքական և պետական ​​գործիչ Դոնե Պերիկլեսի անունը վերցված է Պերիկլմենից։ Հավանաբար, տղային այդ անունով կոչելով՝ նրա ծնողները Քսանթիպուսն ու Ագարիստան ընդգծել են իրենց ընտանիքների տոհմաբանական ավանդույթի հնությունը։

Գրականության մեջ 
Հերկուլեսի և Պերիկլիմենի ճակատամարտի առասպելը, դասական տարբերակի համեմատ մի փոքր փոփոխված ձևով, նկարագրվել է Օվիդի կողմից «Մետամորֆոզներում»։ Բանաստեղծի խոսքով՝ Պերիկլեմենը վերածվել է արծվի, իսկ Հերկուլեսը վիրավորել է նրան թևից.

Պերիկլիմենի առասպելը Սենեկան հիշատակում է նաև «Մեդեա» ողբերգության մեջ.

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Արգոնավորդներ
Հին հունական դիցաբանության կերպարներ
Հունական հերոսներ
Հին հունական դիցաբանություն
Կերպարներ այբբենական կարգով
Դիցաբանական կերպարներ այբբենական կարգով