Կունդուզ

Կունդուզ (; ;  original name: ), քաղաք Աֆղանստանի հյուսիսում. նույնանուն նահանգի վարչական կենտրոնը։ 2015 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 268.893 (ըստ այլ աղբյուրների՝ մոտավորապես 375 հազար).: Այդ ցուցանիշով համարվում է երկրի յոթերորդ և Հյուսիսարևելյան Աֆղանստանի ամենամեծ բնակավայրը։ Ընկած է պատմական Բակտրիայի Թոխարիստան մարզում, Կունդուզ և Խանաբադ գետերի միախառնման վայրի մերձակայքում։  Ավտոմայրուղիներով կապված է Քաբուլի, Մազարի Շարիֆի, Բադախշանի, Տաջիկստանի մայրաքաղաք  Դուշանբեի հետ։ Ունի ոչ մեծ օդանավակայան, որն օգտագործվում է ինչպես ռազմական, այնպես էլ քաղաքացիական նպատակներով։

Անվանումն առաջացել է պարսկերեն کهن دژ, kohan dež — «հին բերդ» բառակապակցությունից։

Պատմություն 

Պատմական հին ժամանակներում բնակավայրը կրել է Դրապսակա հունական անվանումը և եղել է Ալեքսանդր Մակեդոնացու՝ Հինդուկուշի լեռներն անցնելուց հետո նվաճած առաջին քաղաքը (մեր թվականությունից առաջ 329 թ.) Arrian =Wyprawa Aleksandra Wielkiego III 29,1: Ստրաբոնը հիշատակում է Դարապսա (Strabon =Geografia XI 11,2) կամ Արապսա (Strabon =Geografia XV 2,10), Պտղոմեոսը՝ Դրեպսա (Ptolemeusz =Geografia VI 12,6), Ամմիանուս Մարցելինուսը՝ Դրեպսա (Ammianus Marcellinus =Dzieje rzymskie XXIII 6,59) անվանաձևով։

2015 թվականի սեպտեմբերի 28-ին թալիբները անակնկալ գրոհով գրավել են քաղաքը։ Ամերիկյան օդուժի աջակցությամբ աֆղանական կառավարական զորքերը ետ են գրավել այն։ Մարտերից մեկի ժամանակ ամերիկացիները սխալմամբ ռմբակոծել են քաղաքի հիվանդանոցը, և դրա հետևանքով 41 քաղաքացիական անձ է զոհվել։ 2021 թվականի օգոստոսի 8-ին քաղաքն անցել է թալիբանի տիրապետության ներքո։

Պատկերասրահ

Ժողովրդագրություն 
Կունդուզի  268.893 բնակիչների (2015 թվականի տվյալներով) մեծ մասը փուշտուներ են; Նրանց հաջորդում են ուզբեկները, տաջիկները, արաբները և այլ ժողովուրդների ներկայացուցիչներ։

Փուշտուները բնակավայրում մեծամասնություն են կազմել քսաներորդ դարի սկզբներին երկրի կառավարության միջամտությամբ այստեղ իրականացված փուշտունացման արդյունքում։

Կլիմա 

Կունդուզին բնորոշ է ցուրտ կիսաչորային կլիման (Köppen climate classification-ի դասակարգմամբ՝ BSk)՝ շոգ ամառներով ու զով ձմեռներով։ Տեղումներ գլխավորապես լինում են հունվարից ապրիլ ընկած ժամանակահատվածում։ Ամառները գրեթե միշտ անձրևազուրկ են։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

Dupree, Nancy Hatch (1977): An Historical Guide to Afghanistan. 1st Edition: 1970. 2nd Edition. Revised and Enlarged. Afghan Tourist Organization.
Thomas J. Barfield, The Central Asian Arabs of Afghanistan: Pastoral Nomadism in Transition. 1982.

Արտաքին հղումներ 

Kunduz Province by Naval Postgraduate School
Welcome to Kunduz, Allauddin

 
 
 
 

Աֆղանստանի քաղաքներ
Աֆղանստանի բնակավայրեր