Սուլպիցիա Կրտսեր

Սուլպիցիա Կրտսեր (; մ․թ․ա․ I դարի կես), հին հռոմեական բանաստեղծուհի Դոմիտիանոս կայսեր ժամանակներից։ «Կրտսեր» մականունը հետագայում տվել են հեղինակները՝ նրան տարբերելու մ.թ.ա 1-ին դարի բանաստեղծուհի Սուլպիցիա Ռուֆայից։

Ստեղծագործություն 
Սուլպիցիան գրել է էրոտիկ սիրային բանաստեղծություններ  իր ամուսնու՝ Կալենի համար, դրանցից մեզ են հասել մի քանիսը։  

[si me] cadurc[i] restitutis fasciis

nud[a]m Caleno concubantem proferat 

Արտահայտության ենթատեքստի բացակայության, որոշ բառերի անորոշության և տեքստի վատ պահպանման պատճառով այս երկու տողերի ստույգ իմաստը քննարկման առարկա է, ամեն դեպքում, պարզ է, որ Սուլպիցիան խոսում է այն մասին, թե ինչպես է նա մերկ (նուդա) սիրով զբաղվում անկողնու վրա կամ պարզապես քնում (կոնկուբաթի) կողքին Կալենի հետ։

Բացի դրանից, 70 հեքսամետրիկ տողերից բաղկացած փոքրիկ երգիծանքը, որը հայտնի է որպես «Սուլպիցիայի բողոքը» (լատին․՝ Conquestio Sulpiciae), պահպանվել է խիստ վնասված տեսքով։ Այն դատապարտում է Դոմիտիանոսին, որի հրամանագրով փիլիսոփաները վտարվեցին Հռոմից. տոնը մոտ է էլեգիայի, Կալենը կրկին հիշատակվում է որպես պատմողի ամուսին։ Բանաստեղծությունը գտնվել է 15-րդ դարի վերջին և տպագրվել Վենետիկում 1498 թվականին։ Դրա իսկությունը կասկածելի է համարվում. սկսած 19-րդ դարի երկրորդ կեսից, որոշ գիտնականներ կարծում են, որ սա Սուլպիցիայի անունից  ավելի ուշ գրված կեղծիք է,կարծիք, որը վերաբերում է գերմանացի բանասեր Էմիլ Բեհրենսին, բայց 20-րդ դարի վերջից Բեհրենսի փաստարկներն ավելի ու ավելի են վիճարկվում։

Հնագույն ապացույցներ 
Սուլպիցիան հիշատակվում է իրեն փառաբանող երկու էպիգրամներում ժամանակակից բանաստեղծ Մարսիալի կողմից (Գիրք X, No 35 և 38); հակիրճ - Ausonius, Sidonius Apollinaris և Fulgentius Mythographer-ում։ 

Մարսիալը գովում է Սուլպիցիայի ժիր, սակայն մաքուր բանաստեղծությունները և հիանում է ամուսնու հանդեպ նրա նվիրվածությամբ՝ բանաստեղծուհուն համեմատելով Սապփոյի և Էգերիայի հետ։ Նրա էպիգրամները գրվել են մոտ մ․թ․ա․ 98 թվականին, ըստ երևույթին, Սուլպիցիայի մահից հետո ում հետ Կալենը ըստ Մարսիալի, ապրել է 15 երջանիկ տարի։

Նույն ոգով, Աուսոնիուսը վկայակոչում է Սուլպիցիայի հեղինակությունը էրոտիկ կատակներ պարունակող «Հարսանեկան Չենտո»-ի վերջում (մոտ մ․թ․ա․ 380 թ.)։

Հետագայում քրիստոնյա հեղինակները անհամաձայնությամբ են խոսում Սուլպիցիայի մասին։ Դատելով արտահայտություններից՝ Սիդոնիոս Ապոլինարիսի համար («Բանաստեղծություններ», IX, 261-262, մոտ 477 թ.), նրա պոեզիան անլուրջ է, ընդօրինակման անարժան. Ֆուլգենտիուսի համար (Դիցաբանություններ, I գրքի նախաբան. մոտ 500 մ.թ.) - անկեղծորեն անամոթ։

Ծանոթագրություններ

Հղումներ 

 John T. Quinn. The Other Sulpicia (2000)
 James Lawrence Peter Butrica. Sulpicia's Complaint: On the State of the Nation and the Age of Domitian (2000)
 James Lawrence Peter Butrica. Sulpiciae Conquestio (2000)
 
 
Հռոմեացի բանաստեղծներ
Հին հռոմեացի գրողներ
Կանայք
Հին հռոմեացիներ
Անտիկ գրականություն