Տիտուս Լարցիուս

Տիտուս Լարցիուս Ֆլավիուս կամ Ռուֆուս (, ), Հռոմեական հանրապետության վաղ տարիների քաղաքական գործիչ, կրկնակի կոնսուլ, հռոմեական առաջին դիկտատոր։

Ծագում 

Լարցիոսների էտրուսկական ընտանիքը Հռոմ է եկել Էտրուրիայից։ Անունն առաջացել է էտրուսկյան Լարս նախաանունից։ Տիտոսի եղբայրը՝ Սպուրիոս Լարցիուս Ֆլավուսը եղել է Հանրապետության հերոսներից։ Վերջինս՝ Տիտոս Հերմինիոսի և Հորատիուս Կոկլեսի հետ միասին պաշտպանել է Տիբեր գետի վրա կառուցված փայտե կամուրջը։ Մ․թ․ա 506 և 490 թվականներին ընտրվել է կոնսուլ։

Առաջին կոնսուլ և բռնապետություն 
Մ․թ․ա 501 թվականին Տիտուս Լարցիուսը, Պոստումուս Կոմինիուս Ավրունկուսի հետ դարձել է կոնսուլ։ Գահընկեց արքա Տարքվինոս Գոռոզին հաջողվել է դաշնակիցներ գտնել լատինիների շրջանում, իսկ սենատը պատրիկների իշխանությունից դժգոհ պլեբեյների աճող դժգոհությունը Հռոմում ճնշելու համար դիկտատոր է նշանակել՝ Տիտուս Լարցիուսին։

Դառնալով կոնսուլ  առաջին հերթին սահմանել է հեծելազորի հրամանտարի պաշտոն։ Այդ պաշտոնում նշանակել է  նախորդ տարվա կոնսուլ՝ Սուպրիա Կասիա Վեցելինին։ Ժողովրդին հանդարտեցնելու  նպատակով նա լիկտորներին է վերադարձրել արտոնագրված ֆասիան՝ սակրով։ Անցկացնելով մարդահամար և կատարելով ունեցվածքի գնահատում, կարողացել է որոշել զինակոչիկի տարիքի քաղաքացիների թիվը։ Տարեցներից ձևավորել է քաղաքի կայազորը, իսկ մնացած մարդկանց բաժանելով երեք բանակների, դուրս է բերել քաղաքից և ուղարկել այն վայրեր, որտեղ կարող էին հետ մղել լատինիների առաջխաղացումը։

Բանակներից մեկին հաջողվել է ջախջախել հռոմեական հողում դիակապտությամբ զբաղվող լատինիներին։ Տիտուսը հրամայել է բուժել գերիներին և առանց փրկագնի ազատ արձակել։ Այդ քալլով նա կարողացել է լատինիների հետ մեկ տարով կնքել զինադադար։

Լիազորությունները վայր դնելուց հետո, նշանակել է նոր կոնսուլներ։

Երկրորդ կոնսուլություն 

Սատուրնի տաճար (Հռոմ)

Տիտուս Լարսիուսը Մ․թ․ա 498 թվականին երկրորդ անգամ ընտրվել է կոնսուլ։ Նրա գործընկերներից է եղել Քվինտուս Կլելիուս Սիկուլոսը։ Նույն թվականին պատերազմ է սկսել լատինիների () դեմ։ Քվինտուսը մնացել է Հռոմում հարթելու պլեբեյների դժգոհությունը, իսկ Տիտուսը պաշտպանել է Ֆիդեն քաղաքը, որը ի վերջո գրավել է։

Հետագա գործունեություն 
Մ․թ․ա 494 թվականին պլեբեյները լքելով Հռոմը բարձրացել է Սուրբ լեռը։ Սենատը պլեբեյների հետ բանակցելու համար ուղարկել է նաև Լարցիուսին։ Նույն թվականին նա զբաղեցրել է Custos Urbis պաշտոնը։ Մ․թ․ա 493 թվականին  Լացիուսը մասնակցել է Կորիոլ քաղաքի պաշարմանը։ Իրադարձությունը հայտնի է դարձել Գայուս Մարցիուս Կորիոլանոսի դրսևորած քաջության շնորհիվ։

Գրականություն 

 Տիտուս Լիվիուս․ Հռոմի պատմություն․ քաղաքի հիմնադրումից ի վեր։ 18,21,29

 Դիոնիսոս Հալիկառնասցի․ Հռոմեական հնագիտություն V, 50-77, VI, 37

Ծանոթագրություններ 

Մ.թ.ա. 6-րդ դար
Մ.թ.ա. 5-րդ դար
Հռոմեական հանրապետության կոնսուլներ