Ընտանեկան բյուջե

Ընտանեկան բյուջե կամ ընտանիքի բյուջե, եկամուտների, ծախսերի և խնայողությունների ծրագիր, որը նկարագրում է ընտանիքի բոլոր անդամների հնարավորությունները որոշակի ժամանակահատվածում։

Սահմանում 
Ըստ Ռուսական մեծ հանրագիտարանի` ընտանեկան բյուջեն ընտանիքում փաստացի եկամուտների և ծախսերի ծավալն ու կառուցվածքն է, կենսամակարդակի բնութագիրը։

Ընտանեկան ֆինանսների կառավարման համակարգերի տիպաբանություն 
1980-ականների վերջին բրիտանացի սոցիոլոգներ Ժ. Փալը և Կ. Վոգլերն առաջարկեցին ընտանեկան բյուջեի կառավարման տեսակների դասակարգում, որը հետագայում լրամշակվեց Վոլգեր ամուսինների և Փալի կողմից։ Արդյունքում ստացվել է հետևյալ սխեման.
 Իգական կամ արական ամբողջական կառավարման համակարգ
 Տնային տնտեսության ֆիքսված բյուջեի համակարգ
 Անկախ կառավարման համակարգ
 Ընդհանուր պուլ համակարգ
 Արական պուլ
 Իգական պուլ
 Համատեղ պուլ

Ընտանեկան բյուջեների դասակարգում 

Ծախսերը լինում են հաստատուն և փոփոխական։ Նաև հաճախ դրանք բաժանվում են ըստ հրատապության և պարբերականության` տարեկան, սեզոնային, ամսական, շաբաթական, օրական և փոփոխական:

Գիտական ​​գրականության մեջ, ըստ բարեկեցության մակարդակի, առանձնանում են ընտանեկան բյուջեների մի քանի տեսակներ՝ կենսապահովման նվազագույն բյուջե, վերականգնման սպառողական բյուջե և բարձր եկամտային բյուջե:

Ցանցային ռեսուրս 
Ըստ Շտեյնբերգի ուսումնասիրության` անբարենպաստ տնտեսական իրավիճակում գտնվող գյուղական միջավայրում ընտանիքի բյուջեն 30-70%-ով բաղկացած է«ցանցային ռեսուրսից» ստացված ռեսուրսներից, և կախված ընտանիքի հարստությունից` նրա գենոգրամը զգալիորեն փոխվում է.
 ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքը զգալի դոնորական աջակցություն է ստանում հարազատներից, որն ունի միակողմանի բնույթ,
 միջին եկամուտ ունեցող ընտանիքն ունի առավել զարգացած ցանց, որը կառուցված է փոխադարձ փոխանակման վրա,
 բարձր եկամուտ ունեցող ընտանիքն ունի «աղքատ ընտանիքի» կոնֆիգուրացիա, բայց միտումնավոր ստեղծում է այդպիսի պայմաններ` բարեկեցության մակարդակը պահպանելու և ամրապնդելու համար։

«Ցանցային ռեսուրսի» աշխատանքի ֆենոմենը փոխանակման համարժեքության ընկալումն է, ինչը «բարոյական տնտեսության» բնութագրական առանձնահատկությունն է:

Ընտանիքի՝ որպես միջուկային միավորի ընկալման հաստատման հետ մեկտեղ, անցյալ է դառնում «մեծ ընտանիք» հասկացությունը, որը նախկինում երաշխավորում էր բոլոր մասնակիցներին «առանցքային սահմանային պահերի» հաջող անցում՝ երեխայի ծնունդ, երեխաների ընդունելություն համալսարան, հարսանիք, հուղարկավորություն: Ճգնաժամի դեպքում պետք է ակնկալել ընտանիքի ավանդական ըմբռնման վերարտադրություն, որը գոյատևման ավելի մեծ հնարավորություններ է տալիս:

Անձնական ֆինանսների ծրագրակազմ և հավելվածներ 
Մշակվել են մի քանի անձնական ֆինանսական ծրագրեր և բջջային հավելվածներ, որոնք կօգնեն մարդկանց կառավարել իրենց գումարները։ Ոմանք կարող են օգտագործվել բյուջետավորման և ծախսերի հետագծման համար, մյուսները` հիմնականում ներդրումային պորտֆելի համար։ Կան ինչպես անվճար, այնպես էլ վճարովի տարբերակներ։

Տես նաև 
 Տնային տնտեսությունների ֆինանսներ

Ծանոթագրություններ

Նշումներ

Գրականություն 
 
 
 
 

Լրացուցիչ ընթերցում
 
 
 
 

Տնային տնտեսությունների ֆինանսներ
Ընտանիք
Բյուջե
Ֆինանսներ
Միկրոէկոնոմիկա
Տնտեսագիտություն