Ստարի Օսկոլ

Ստարի Օսկոլ (, ռուսերենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է Հին Օսկոլ), քաղաք (1593 թվականից ) Ռուսաստանի արևմտյան մասում՝ Բելգորոդի մարզում. նույնանուն քաղաքային օկրուգի վարչական կենտրոնը։ Միաժամանակ համարվում է վարչական, տնտեսական, արդյունաբերական, մշակութային կենտրոնը Ստարոօսկոլյան-Գուբկինյան ագլոմերացիայի, որտեղ ապրում է 400-450 հազար մարդ։ Բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը 2021 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալներով եղել է 221 676։

Ստարի Օսկոլն արժանացել է Մարտական փառքի քաղաք պատվավոր կոչման։ Նրան հավիտյանս ի պահ է հանձնվել Համամիութենական լենինյան կոմերիտմիության Կուրսկի մարզային կոմիտեի կարմիր դրոշը՝ Երկրորդ աշխարհամարտի վճռորոշ մարտերից մեկում՝ Կուրսկի ճակատամարտում ձեռք բերված հաղթանակում գնահատելի ավանդ ներդնելու, Ստարի Օսկոլ-Ռժև երկաթգծի կառուցումը ռեկորդային կարճ ժամկետում՝ 32 օրում ավարտելու համար։

Քաղաքն զբաղեցնում է 200,8 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Փոստային ինդեքսներն են՝ 309500-309556։

Պատմություն 

Բնակավայրն ընկած է եղել այսպես կոչված՝ Մուրավյան ճանապարհի () մերձակայքում, ճանապարհ, որն օգտագործել են Ղրիմի թաթարները, նողայները Մոսկովիայի վրա արշավելիս։ 1571 թվականին քաղաքի ներկայիս տարածքում բերդ է կառուցվել։ 1593 թվականին այն վերակառուցվել է, ավելի ամրացվել։ 1617 թվականին լեհերն այրել են Օսկոլը։ Բերդն ու նրա շրջակա տարածքները հաճախակի ենթարկվել են թաթարների արշավանքներին։ 1655 թվականին Օսկոլը վերանվանվել է Ստարի Օսկոլի՝ մերձակայքում գտնվող Նովի Օսկոլ բերդից զանազանելու համար։   Քաղաքը մեծապես վնասվել է 1919 թվականին՝ քաղաքացիական կռիվների ժամանակ, ինչպես նաև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ հունգարական զորքերի տիրապետության տակ գտնվելիս։ Պատերազմից հետո քաղաքում արդյունաբերությունը զարգացել է, բնակչությունը՝ աճել։

Տնտեսություն
Գտնվելով Կուրսկի մագնիսական անոմալիայի սահմանին՝ Ստարի Օսկոլը վերածվել է երկաթի հանքաքարի արդյունահանման կարևոր կենտրոնի։ Այստեղ տարեկան արդյունահանվում է ութ միլիոն տոննա երկաթի հանքաքար։ Այդ հանգամանքը նկատի առնելով է, որ քաղաքում բացվել է Ռուսաստանում առաջինը ազգային գիտահետազոտական տեխնոլոգիական համալսարանի կարգավիճակ ստացած պողպատի ու համաձուլվածքների մոսկովյան համալսարանի մասնաճյուղը։

Քաղաքի կարևորագույն արդյունաբերական ձեռնարկություններն են՝

 СГОК (ОАО "Стойленский горно-обогатительный комбинат" - Ստոյլենյան լեռնա-հարստացուցիչ կոմբինատ). իրագործում է երկաթի հանքաքարի հանույթ և հարստացում.
 ОЭМК (ОАО "Оскольский электрометаллургический комбинат" - Օսկոլի էլեկտրամետալուրգիական կոմբինատ). պողպատի արտադրություն

Մշակույթ 
 Մշակույթի պալատներ
 Մշակույթի պալատ «Комсомолец»
 Մշակույթի պալատ «Молодёжный»
 Մշակույթի և արվեստների կենտրոն (նախկինում՝ «Горняк» մշակույթի տուն)
 Թանգարաններ

 Ստարի Օսկոլի երկրագիտական թանգարան
 Վ. Յ. Երոշենկոյի տուն-թանգարան
 Ֆ. Ի. Նասեդկինի տուն-թանգարան
 Ստարի Օսկոլի գեղարվեստական թանգարան
 Հանքագիտական թանգարան
 Ժողկրթության թանգարան
 Պալեոնթոլոգիական թանգարան 
 Ազգագրական թանգարան
 Պատմության թանգարան
 Թանգարան «Железно!»

Անվանի անձինք
 Վլադիմիր Մախնովեց (1869/1875–1921), տնտեսագիտության տեսաբան, հեղափոխական
 Նիկոլայ Ռատտել (1875–1939), գեներալ
 Միխայիլ Կլևենսկի (1904–1954), դերծովակալ
 Անատոլի Անպիլով (1914–1994), գեներալ-մայոր
 Նիկոլայ Բիկով, Հայրենական պատերազմի հերոս, Փառքի երեք աստիճանների շքանշանների ասպետ.
 Կուզմա Կուչերվյաչենկո, Հայրենական պատերազմի հերոս, Փառքի երեք աստիճանների շքանշանների ասպետ
 Միխայիլ Եմելյանով (* 1933), ռուս դիվանագետ
 Դենիս Լեբեդև (* 1979), պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ, աշխարհի չեմպիոն WBA (2012—2018), IBF (2016) վարկածներով
 Ալեքսանդր Եմելյանենկո (* 1981), սամբիստ, խառը մարտարվեստի մարզիկ
Վասիլի Երոշենկո, գրող, թարգմանիչ, էսպերանտիստ, լեզվաբան, բանաստեղծ, մանկավարժ
 Ֆեոդոր Եմելյանենկո, ազատ ոճի ըմբիշ, մարտական սամբիստ, խառը մարտարվեստների մարզիկ,  ձյուդոիստ, մի շարք վարկածներով աշխարհի բազմակի չեմպիոն

Քույր քաղաքներ

Ստարի Օսկոլի քույր քաղաքներն են՝
, Զալցգիտեր (1987)  
, Ասենովգրադ (1989)  
, Մանտա-Վիլպուլա (1989)

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 
 Вербкин В. А. Бессмертного мужества огонь… Старооскольский край в Великой Отечественной войне. — Старый Оскол։ Изд-во редакции газеты «Оскольский край», 2010. — 270 с., илл.
 Вербкин В. А. 
 Вербкин В. А. Иного не дано. Очерк жизни и деятельности Николая Петровича Шевченко, инженера-строителя, государственного, хозяйственного и политического деятеля, почётного гражданина города Старый Оскол и Белгородской области, почетного строителя России. -Воронеж։ Изд-во имени Е. А. Болховитинова, 2019. — 320 с. — 300 илл.

Արտաքին հղումներ 

 Ստարի Օսկոլը mojgorod.ru կայքում (ռուսերեն)
 Ստարի Օսկոլի և նրա քույր քաղաքների մասին (ռուսերեն) 

Ռուսաստանի քաղաքներ
Ռուսաստանի բնակավայրեր