Ալբերտ Բասերման

Ալբերտ  Բասերման (, ), թատրոնի և կինոյի գերմանացի դերասան։

Կենսագրություն 
Ալբերտ Բասերմանը ծնվել է Մանհայմում, որտեղ էլ 1887 թվականին սկսել է իր դերասանական կարիերան։ Այնուհետև չորս տարի աշխատել է Մայնինգենի թատրոնում, իսկ ավելի ուշ տեղափոխվել է Բեռլին, որտեղ 1899 թվականից աշխատել է Օտտո Բրամի թատրոնում, 1904 թվականից՝  Գերմանական թատրոնում, իսկ  1909 թվականից՝ Լեսինգի թատրոնում։ 1909-1915 թվականներին Մաքս Ռայնհարդի հետ աշխատել է Բեռլինի Գերմանական թատրոնում։ Որպես  դերասան՝ նա այնպիսի հեղինակություն ու ճանաչում է ունեցել, որ 1911 թվականին ստացել է Իֆլանդի մատանին։

Ալբերտ Բասերմանը եղել է գերմանական  թատրոնի առաջին դերասաններից մեկն, որն սկսել է նկարահանվել  ֆիլմերում։ 1913 թվականին կատարել է լխավոր դեր «Ուրիշը» ֆիլմում, որից հետո աշխատել է համր կինոյի դարաշրջանի  գերմանացի խոշորագույն ռեժիսորների հետ։ Նրա կինը՝ Էլզան, նույնպես  դերասան էր, որի հետ նա հաճախ էր խաղում բեմում։ Էլզան եղել է  հրեա, այդ պատճառով  1933 թվականին, երբ  Գերմանիայում իշխանության գլուխ են անցել նացիստները, Ադոլֆ Հիտլերը, հարգելով Բասերմանի գործը, անձամբ նրան առաջարկել է ամուսնալուծվել իր կնոջից, որպեսզի կարողանա շարունակել աշխատել։ Բասերմանը հրաժարվել է, և 1933 թվականին կնոջ հետ Գերմանիայից գաղթել է Շվեյցարիա։  

1935 թվականին՝ ականավոր դերասան Ալեքսանդր Մոիսիի մահվանից հետո, Ալբերտ Բասերմանը, բողոքելով Գերմանիայի նացիստական ​​քաղաքականության դեմ, փորձել է որպես բողոքի նշան Իֆլանդի մատանին դնել Ալեքսանդր Մոիսիի գերեզմանի մեջ, բայց հետո այն հանձնել է պահպանության Ավստրիայի ազգային գրադարանում (Վիեննա), որտեղ այն մնացել է մինչև 1946 թվականը, երբ  Ավստրիայի թատերական վարչակազմի տնօրեն Է․ Գիլբերտը Բասերմանին առաջարկել է հետ վերցնել մատանին, սակայն  նա հրաժարվել է՝ մատանին համարելով անիծված։ Ավելի ուշ մատանու ճակատագիրը որոշել գերմանախոս դերասանների հանձնաժողովը։

1938 թվականին Ալբերտ Բասերմանը տեղափոխվել է  Միացյալ Նահանգներ։ Նա անգլերեն այդքան էլ  լավ չի խոսել, սակայն կնոջ օգնությամբ կատարելագործել է իր  առոգանությունը ու սկսել է նկարահանվել ամերիկյան կինոյում՝ կատարելով երկրորդ  պլանի դերեր։ 1940 թվականին առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասան։ 1946 թվականին նա վերադարձել է Եվրոպա, սակայն Նյու Յորքից Ցյուրիխ թռիչքի ժամանակ մահացել է  սրտի կաթվածից  և թաղվել իր հայրենի քաղաքում։

Ընտրյալ ֆիլմագրություն 
 1913 – Ուրիշը – Գալերս
 1940 – Արտասահմանյան թղթակից – Վան Մեյեր
 1941 – Դաժան Շանհայ - Վան Էլստ
 1943 – Մադամ Կյուրի
 1944 – Այն պահից, երբ դուք հեռացաք
 1948 – Կարմիր կոշիկներ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Julius Bab: Albert Bassermann Weg und Werk. Erich Weibezahl Verlag, Leipzig 1929
 Thomas Blubacher: Albert Bassermann. In: Andreas Kotte (Hrsg.): Theaterlexikon der Schweiz. Band 1. Chronos, Zürich 2005, ISBN 3-0340-0715-9, S. 127.
 Hans Knudsen: Bassermann, Albert. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 1, Duncker & Humblot, Berlin 1953, ISBN 3-428-00182-6, S. 622.

Գերմանացի դերասաններ
Թատրոնի դերասաններ
Համր կինոյի դերասաններ
Կինոդերասաններ
20-րդ դարի գերմանացիներ
19-րդ դարի գերմանացիներ
20-րդ դարի դերասաններ