Փառքի ճանապարհին

«Փառքի ճանապարհին» (), ամերիկյան գեղարվեստական ֆիլմ՝ նկարահանված 1976 թվականին Հել Էշբիի կողմից։ Այն ազատորեն մեկնաբանում է ֆոլկ երգիչ Վուդի Գատրիի մասին  ինքնակենսագրական գիրքը  (գրված՝ 1943 թվականին), որտեղ թափառաշրջիկի տեսանկյունից նկարագրում է Մեծ ճգնաժամի տարիների կյանքը։ Գատրիի դերը, որն ի սկզբանե նախատեսված է եղել Թիմ Բակլիի համար, արդյունքում խաղացել է Դևիդ Քերադայնը։ Ֆիլմում նկարահանվել են նաև Ռոնի Կոքսը, Մելինդա Դիլոնը, Գեյլ Ստրիկլենդը, Ջոն Լենեն, Ջի-Տու Կումբուկան և Ռենդի Քուեյթը։

«Փառքի ճանապարհին» ֆիլմը առաջինն է, որում գյուտարար–օպերատոր Հարեթ Բրաունը օգտագործել է իր նոր Steadicam համակարգը՝ շարժվող տեսարանների նկարահանման համար։ 1977 թվականին գլխավոր օպերատոր Հասկել Ուեկսլերը ստացել է  «Օսկար» մրցանակ՝ «Լավագույն օպերատորական աշխատանք» անվանակարգում, իսկ 1977 թվականին Հարեթ Բրաունը և Cinema Products Corp ընկերության տեխնիկական աշխատակազմը Ջոն Յուրգենսոնի գլխավորությամբ արժանացել են 1978 թվականի Օսկար կինոմրցանակին՝ գիտատեխնիկական նվաճումների համար։

Ֆիլմի գլխավոր իրադարձությունները և կերպարները, բացի Վուդի Գատրիից և նրա առաջին կնոջից՝ Մերիից, ամբողջությամբ մտացածին (հորինված) են։ Ֆիլմը ավարտվում է Գատրիի ելույթով, ով ուղևորվել էր Նյու Յորք և կատարել իր ամենահայտնի «God Blessed America» (հետագայում՝ «This Land Is Your Land») երգը, բայց իրականում երգը գրվել է 1940 թվականին Նյու Յորքում և թողարկվել հինգ տարի հետո միայն։

Սյուժե 
1936 թվական։ Վուդրո Ուիլսոնը՝ «Վուդի» Գատրին, և կինը՝ Մերին, իրենց երկու դուստերի հետ համեստ կյանք են վարում Տեխաս նահանգի Պամպա քաղաքում։ Ժամանակի մեծ մասը Գատրին կիթառ է նվագում, նկարում ցուցանակներ՝ չնչին վաստակով մի կերպ պահելով գոյությունը։ Իր քաղաքում հզոր փոշոտ փոթորիկ լինելուց հետո, որն ստացավ Փոշոտ կաթսա անվանումը, Գատրին թողնում է ընտանիքը և որոշում ուղևորվել Կալիֆոռնիա աշխատելու, որպեսզի հետագայում ընտանիքի անդամները ևս տեղափոխվեին իր մոտ։ Ճամփորդելով ավտոստոպով, գնացքով և ոտքով՝ նա առնչվում է մեծ թվով մարդկանց հետ, որոնց՝ երջանիկ կյանքի մասին երազանքները փշրվել են Կալիֆոռնիայում աշխատանքի բացակայության, աշխատանքի ծանր պայմանների և ոստիկանների ու տեղաբնակների դաժանության պատճառով։ Աշխատավորների սեզոնային ճամբարներից մեկում, որտեղ ապրում է Գատրին, ժամանում է երգիչ Օզարկ Բյուլը, ով իր երգերով զվարճացնում է մարդկանց, ինչպես նաև կազմակերպում գործադուլ՝ ընդդեմ դաժան գործատուների։ Օզարկը բոլոր աշխատավորներին, ովքեր ունեին երաժշտական գործիքներ, առաջարկում է միասին կատարել երգը։ Վուդիի երգերից տպավորված՝ նա վերջինիս ներկայացնում է ռադիոկայանի սեփականատիրոջը, որտեղ ելույթ է ունենում։ Վուդին տեղ է զբաղեցնում եթերում, և նրանք երկուսով ազատ ժամերին շրջում են սեզոնային ճամբարներով և պլանտացիաներով, աշխատավորներին հորդորում միանալ արհմիություններին։ Բավականաչափ գումար վաստակելով՝ Գատրին կնոջն ու դուստրերին տեղափոխում է իր մոտ։

Ռադիոկայանի հովանավորները չեն հավանում Գատրիի բողոքական երգերը, և նրան արգելում են եթերում կատարել երկիմաստ երգեր։ Չհամաձայնվելով այդ ամենի հետ՝ հպարտ Գատրին թողնում է ռադիոկայանի աշխատանքը և ընդունում նրա հետքի վրա ընկած երաժշտական գործակալի՝ ողջ երկրի համերգային հարթակներում ելույթ ունենալու առաջարկը։ Մերին վիճում է ամուսնու հետ նրա՝ աշխատանքից դուրս գալու և կանոնավոր եկամտից հրաժարվելու պատճառով (Գատրին ընտրել էր թափառաշրջիկ երաժշտի կյանքը)։ Նա, առանց գրություն թողնելու, լքում է ամուսնուն՝ իր հետ տանելով երեխաներին։ Երաժշտական գործակալը Գատրիին ներկայացնում է հյուրանոցներից մեկի սեփականատերերին։ Վերջիններս տպավորված են նրա կատարմամբ և վեցամսյա ելույթի պայմանագիր են առաջարկում։ Նրանք առանձին քննարկում են իմիջի և երգացանկի ուղղման պլանները։ Գատրին լսում է այդ ամենը և, չցանկանալով էստրադային երգիչ դառնալ, ով երգում է «մարտինի խմողների և գառան ոտ խժռող պճնամոլների առջև», հեռանում է այդտեղից։ Նա բարձրանում է դեպի Նյու Յորք գնացող բեռնատար գնացքը և երգում իր ամենահայտնի երգը՝ «This Land Is Your Land»:

Դերակատարներ 

 Գլխավոր դերը պիտի խաղար երգիչ Թիմ Բակլին, սակայն 1975 թվականի հունիսի 29-ին նա հանկարծամահ է լինում ու հօդս են ցնդում այդ պլանները։ Այդ դերն առաջարկում են նաև կանտրի երգիչ Քրիս Քրիստոֆերսոնին, ով հրաժարվում է դրանից՝ համարելով, որ իրավունք չունի խաղալու Վուդի Գատրիի դերը։

«Օսկար» մրցանակներ 
Պարգևներ
1977 թվական՝ «Օսկար» լավագույն օպերատորական աշխատանքի համար
1977 թվական՝ «Օսկար» լավագույն հնչունավորման համար
Անվանակարգեր
 1977 թվական՝ «Օսկար» լավագույն ֆիլմի համար
 1977 թվական՝ «Օսկար» լավագույն ադապտացված սցենարի համար
 1977 թվական՝ «Օսկար» լավագույն հանդերձանքի դիզայնի համար
 1977 թվական՝ «Օսկար» լավագույն մոնտաժի համար

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 Статья Хэла Эшби на Senses of Cinema

Անգլերեն ֆիլմեր
Ֆիլմեր այբբենական կարգով
1976 ֆիլմեր
Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր
Համաշխարհային ճգնաժամի մասին ֆիլմեր
Ամերիկյան ֆիլմեր
United Artists ֆիլմեր
Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1930-ականներին
Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Ամերիկյան երաժշտական ֆիլմեր
Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր