Դոնդող (ուտեստ)

Դոնդող (ստուդեն) — ուտեստ, որը թանձրանում է այնքան, մինչև վերածվի ժելեանման մասսայի։ Ստացվում է մսի կտորներով սառեցրած մսի արգանակից։ Ուտեստը հայտնի է դարձել 16-րդ դարից։

Դոնդողը չի հանդիսանում դոնդողավոր ուտելիքների տարատեսակ, քանի որ ժելեանման կազմությունը չի հանդիսանում ժելեանման նյութերի (ժելատին կամ ագար-ագար) օգտագործման հետևանք, իսկ դոնդողը հանդիսանում է առանց հավելումների ուտեստ։

Դոնդողը և ստուդենը կարելի է ասել՝ նույն ուտեստներն են։ Ռուսաստանի հյուսիս-արևմտյան և հյուսիսային շրջաններում այս ուտեստին հիմնականում անվանում են ստուդեն, իսկ հարավային և հարավ-արևելյան շրջաններում՝ դոնդող։ Բացի այդ, երբեմն դոնդող անվանումը կիրառվում է խոզի կամ խոզի և տավարի մսից ստացված արգանակի հետ, որպեսզի տարբերվի այն ուտեստից, որը ստացվում է միայն տավարի մսի արգանակից։

Ստուդենը պատրաստվում է կովի գլխից, ուղեղից և 4 ոտքերից, սակայն միանգամայն թույլատրելի է օգտագործել ոտքերը՝ ավելացնելով մսի կտորներ, պոչը և այլն։ Եթե խոսքը գնում է խոզի մսից պատրաստվող ստուդենի մասին, ապա կարելի է օգտագործել խոզի ականջները, պոչը, ոտքերը։

Գոյություն ունեն դոնդողի ազգային տարատեսակներ՝ վրացական մուժուժի, մոլդովական հավով ստուդեն և այլն։

Գերմաներեն Sülze (ստուդեն) բառից ծագել է ռուսական զելցը։

Տարբեր երկրներում ուտեստը ունի տարբեր անվանումներ՝

 Լեհաստան— «galareta»
 Բելառուս— «халоднае»
 Ուկրաինա— «холодець», «драглі»
 Լատվիա— «aukstā gaļa» կամ «galerts»
 Ռումինիա— «piftie» կամ «rǎcituri»
 Բուլղարիա— «пача»
 Սերբիա—  «пихтије»
 Լիտվա— «šaltiena»
 Էստոնիա— «sült»

Շատ հաճախ ուտեստը մատուցվում է ծովաբողկի կամ մանանեխի հետ։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 
 
 
 

Ռուսական խոհանոց
Ուկրաինական խոհանոց