Կորրադո Սեգրե

Կորրադո Սեգրե (, ), իտալացի մաթեմատիկոս, ով մեր օրերում հայտնի է որպես հանրահաշվական երկրաչափության վաղ զարգացմանը նպաստած մարդկանցից մեկը։

Կենսագրություն 
Սեգրեի կարիերան սկսվել է Թուրինի համալսարանում։ Սկզբնական շրջանում եղել է Էնրիկո Դ'Օվիդիոյի ուսանողը։ 1883 թվականին, մինչ իր քսան ամյակի լրանալը, Սեգրեն հրատարակել է պրոյեկցիոն տարածությունում կվադրիկաների վերաբերյալ դիսերտացիա և ստացել է հանրահաշվի և անալիտիկ երկրաչափությամբ զբաղվող պրոֆեսորների ասիստենտի պաշտոնը։ 1885 թվականին սկսել է դասավանդել պրոյեկտիվ երկրաչափություն՝ որպես Ջուզեպպե Բրունոյի տեղակալ։ Դրանից հետո՝ 1888 թվականից սկսած մինչ իր մահը, նա ղեկավարել է բարձրագույն երկրաչափության բաժինը։  

Սեգրեն նաև ընդարձակել է հանրահաշվական երկրաչափությունը՝ լինելով առաջինը, ով ուսումնասիրել է մուլտիկոմպլեքս թվերը (մասնավորապես, երկկոմպլեքս թվերը)։ Սեգրեի աշխատանքը կարծես Ուիլյամ Համիլտոնի և Քլիֆորդի բիքվատերիոնների վերաբերյալ ավելի վաղ գրված աշխատանքների շարունակությունն է։ Այնուամենայնիվ, Սեգրեին հայտնի չի եղել Ջեյմս Կուկլի գրված աշխատությունը «տեսարինների» վերաբերյալ, որի գաղափարը համընկնում է երկկոմպլեքս թվերի գաղափարի հետ։ 

Սեգրեն «բազմաչափ տարածք» վերնագրով հոդված է գրել Encyklopädie der mathematischen Wissenschaften-ի համար (հայտնի է նաև որպես Կլեյնի հանրագիտարան), որը ծավալվել է 200 էջի սահմաններում։

Սեգրեն մահացել է 1924 թվականին՝ վիրահատությունից հետո։ Մինչ այդ նա հրատարակել էր 128 մաթեմատիկական հոդված։ 1926 թվականին գրված մահախոսականում Բեյքերը գրել է, որ Սեգրեին կարող են անվանել հանրահաշվական երկրաչափության իտալական դպրոցի «հայր»։

Հայտնիները Սեգրեի մասին 
Սեգրեի և Ջուզեպպե Պեանոյի շնորհիվ Թուրինի համալսարանը հայտնի է դարձել երկրաչափությունն ուսումնասիրողների շարքերում։ 2002 թվականին Ավելլոնը նրանց մասին գրում է հետևյալ կերպ.

…1880-ականների կեսերին երկու շատ երիտասարդ հետազոտողներ՝ Սերգեն ու Պեանոն, երկուսն էլ քսան տարեկանից մի փոքր բարձր և երկուսն էլ Թուրինի համալսարանում աշխատելով, զարգացրել են շատ առաջատար տեսակետներ հիմնարար երկրաչափական խնդիրների վերաբերյալ։ Համալսարանում նրանց պաշտոնները շատ տարբեր էին, բայց ինչ-որ առումով լրացրել են միմյանց։ Զարմանալի չէ, որ Թուրինը դարձել է այս ոլորտի որոշ ամենահետաքրքիր հետազոտությունների բնօրրանը։

Ֆելիքս Կլայնի Էրլանգենյան ծրագիրը արագորեն մեծ ազդեցություն է թողել Սեգրեի վրա, և նա օգնել է այն տարածել։ 1885 թվականին նա հրատարակել է հոդված հարթության վրա կոնական հատույթի մասին, որում ցույց է տվել, թե ինչպես է խմբերի տեսությունը հեշտացնում նրանց ուսումնասիրությունը։ Ինչպես գրել է Հոկինգսը՝ հարթության վրա կոնական հատույթի ամբողջությունը նույնացվել է P5(C)-ի հետ։ Հետևաբար, այս տարածության պրոյեկտիվ փոխակերպումների խումբը կոնական փոխարկման խումբ է։ Սեգրեի մասին Հոկինգսը գրել է.

…1888 թվականին՝ պաշտոնն ստանձնելուց անմիջապես հետո, նա որոշել է, որ լավ կլինի ունենալ Erlangen Program-ի իտալերեն թարգմանությունը։ Սերգեն նկատել է, որ դրա բովանդակությունը լավ հայտնի չէ իտալացի երիտասարդ երկրաչափերին։ Իր ուսանողներից մեկին՝ Ջինո Ֆանոյին, Սեգրեն համոզել է թարգմանել այն, որը 1890 թվականին լույս է տեսել Annali di Mathematische-ում։ Ֆանոյի թարգմանությունը Erlangen Program-ի բազմաթիվ թարգմանություններից առաջինն էր։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Coolidge, J. L. Corrado Segre, Bulletin of the American Mathematical Society 33 (3): 352—357, doi:10.1090/S0002-9904-1927-04373-7.
Corrado Segre (англ.). MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews. Дата обращения 1 августа 2013.

Իտալացի մաթեմատիկոսներ