Մեհրանգիզ Դովլաթշահի

Մեհրանգիզ Դովլաթշահի (), իրանցի սոցիալական ակտիվիստ և քաղաքական գործիչ։ Փահլավիների կառավարման շրջանում եղել է Իրանի արտակարգ և լիազոր դեսպանը Դանիայում։ Երեք անգամ ընտրվել է խորհրդարանի պատգամավոր։

Վաղ կյանք և կրթություն 
Դովլաթշահին ծնվել է 1919 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Սպահանում։ Ընտանիքը Քերմանշահի մարզում խոշոր հողատեր էր։ Նա մեջլիսի անդամ և կալվածատեր Մուհամեդ Ալի Միրզայի դուստրն էր։ Եղել է Ղաջարիների դինաստիայի ներկայացուցիչ։ Նրա մայրը Հիդայաթ Քուլի Խանի դուստր Ախթար օլ-Մուլկն էր։ Մեհրանգիզը Ռեզա շահի չորրորդ կնոջ՝ Էսմաթ Դովլաթշահիի զարմուհին էր։

Մեհրանգիզը սովորել է Գերմանիայում և բակալավրի աստիճան ստացել Բեռլինի համալսարանում։ Հայդելբերգի համալսարանում ստացել է հասարակական-քաղաքական գիտությունների դոկտոր-պրոֆեսորի աստիճան։

Գործունեություն 
Դովլաթշահին աշխատել է բանտարկյալների աջակցող գործունեություն ծավալող հասարակական կազմակերպություններում։ Նա հիմնադրել է Ռահ-ե Նո (Նոր ուղի) կազմակերպությունը, որը հետագայում դարձել է Կանանց միջազգային ձեռնարկամիավորման մաս։ Ընկերությունն առաջակում էր կանանց վերապատրաստում և հասարակական հատվածում կանանց հավասար իրավունքների պաշտպանություն։ Մեհրանգիզը երիտասարդների իրազեկմանն ուղղված միջոցառումներ է կազմակերպել նաև հարավային Թեհրանում։ 1951 թվականին Դովլաթշահին և ակտիվիստ Սաֆեյեհ Ֆիրուզը հանդիպել են Մոհամմադ Ռեզա Փահլավի շահին՝ քննարկելու կանանց ընտրական իրավունքները Իրանում։ Նա եղել է Իրանի կանանց կազմակերպության (ԻԿԿ) միջազգային հարցերով խորհրդատվական հանձնաժողովի տնօրենը։ 1973-1976 թվականներին եղել է Կանանց միջազգային խորհրդի նախագահը։

1963-1975 թվականներին ընտրվել է որպես Իրանի խորհրդարանի (մեջլիս) առաջին կին անդամ։ Երեք անգամ եղել է մեջլիսում Քերմանշահի ներկայացուցիչը 1967 թվականին նա զգալիորեն նպաստել է «ընտանեկան պաշտպանության մասին օրենքի» քննարկման, իսկ 1974 թվականին դրա ընդլայմանն ու տարածմանը։ Նա առաջին անգամ զբաղեցրել է նաև կանանց գործերի նախարարի պաշտոնը։ Մեհրանգիզը եղել է նաև կայսերական Իրանի առաջին կին դեսպանը Դանիայում։ Այդ պաշտոնում նա նշանակվել էր 1975 թվականին։

Վերջին տարիներ և մահ 
Դովլաթշահիի Դանիայում Իրանի դեսպան եղած ժամանակաշրջանում Իրանում բռնկվում է իսլամական հեղափոխությունը։ Այդ շրջանում նա լքում է երկիրը և հաստատվում Փարիզում։ 2002-ին հրատարակել է «Հասարակությունը, կառավարությունը և իրանցի կանանց շարժումը»։ Մեհրանգիզը մահացել է 2008 թվականի հոկտեմբերին Փարիզում։

Մրցանակներ և պարգևներ 
  Դաննեբրոգի անվան Մեծ Խաչ պատվո շքանշան (1979 թվական փետրվարի 14)։

1997 թվականին ԱՄՆ-ի Իրանցի կանանց ուսումնասիրությունների հիմնադրամի կողմից ճանաչվել է տարվա կին։

Ծանոթագրություններ 

Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Իրանցի կին ակտիվիստներ
Կազմակերպությունների ղեկավարներ
Կին դեսպաններ
Ֆեմինիստներ
Կին դիվանագետներ
Իրանցի կին գրողներ
Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Փահլավիներ
Իրանի քաղաքական գործիչներ