Շարժական տպատառեր

Շարժական տպատառեր, այբուբենի տառերի, նշանների և զարդատարրերի հայելային ուռուցիկ պատկերներով տառամարմիններ՝ ձեռքի և մեքենայական եղանակներով տեքստը շարելու համար։ Առաջին շարժական տպատառերը կավից (թրծած) պատրաստել է չին Բի Շենը (1040-1048), մետաղից պատրաստվել է Կորեայում 1234 թվականին, 1-ին գիրքը՝ «Չիկի»-ն, տպագրվել է 1377 թվականին։ 

Եվրոպայում շարժական տպատառերի գյուտը վերահայտնագործել է Յոհան Գուտենբերգը, առաջարկել տառահայրերի ու տառամայրերի պատրաստման եղանակ, տառերի ձուլման կապար-անագ անտիմոնային (հարտ) համաձուլվածք, որով սկսվել ու զարգացել է եվրոպական տպագրությունը։ 

Հայկական գրատպությունն ի սկզբանե կատարվել է շարժական տպատառերով։ 

20-րդ դարի կեսերից լուսա- և թվային շարվածքի ներդրման շնորհիվ շարժական տպատառերն աստիճանաբար դուրս են մղվել տպագրությունից։