Լովիսա Օրբերգ

Լովիսա Օրբերգ (Արբերգ) (, լրիվ անունը՝ Maria Lovisa Åhrberg, ), շվեդ բժշկուհի, վիրաբույժ։ Նա գործող վիրաբույժ էր շատ ավելի վաղ, երբ կանանց պաշտոնապես թույլատրվել է համալսարանում բժշկություն սովորել (1870 թվական)։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1801 թվականի մայիսի 17-ին Ուփսալայում՝ Էրիկ Օրբերգի, որն աշխատում էր Ուփսալայի համալսարանում, և նրա կնոջ՝ Բրիտի Մարի Ուփգրենի ընտանիքում, որը ժողովրդական հեքիմ էր։

Վաղ տարիքում հետաքրքրություն է ցուցաբերել բժշկության և առողջապահության նկատմամբ, երբ օգնել է իր մորը և տատիկին, որոնք իրենց աշխատանքի ընթացքում խնամում էին հիվանդներին։ Տեղափոխվել է Ստոկհոլմ, մասնավոր տանն աշխատել է սպասուհի, ընկերները հաճախ են դիմել նրան հիվանդ ժամանակ։ Չնայած նրան, որ նա ինքնուս էր, նրա դրական հեղինակությունը արագորեն տարածվել է, և շուտով Լովիսան ունեցել է այնքան հաճախորդներ, որ դադարել է աշխատել որպես սպասուհի և կարողացել է տարբեր շերտերի հասարակության հիվանդների շրջանում իր սեփական պրակտիկայի շնորհիվ կայանալ որպես բժիշկ։ Նա բժշկական շրջանակների կողմից հանդիպել է որոշակի դիմադրություն, բայց հետո նրա գիտելիքները ստուգվել են, նրա բժշկական գործունեությունը խաբեություն չի եղել, և նրան թույլատրվել է աշխատել որպես բժիշկ։ Իր քաղաքացիական գործերի համար Լովիս Օրբերգը 1852 թվականի մայիսի 12-ին Շվեդիայի թագավոր Օսկար I-ի կողմից ստացել է «Քաղաքացիական վաստակի համար» թագավորական մեդալ (För medborgerlig förtjänst)՝ ոսկու տասներկուերորդ չափով (GMmf12):

Այսպիսով, նա ճանաչվել է շվեդ առաջին գործող կին բժիշկը։ Լովիսա Օրբերգը եղել է շատ հայտնի, նրա բժշկական ծանրաբեռնվածությունն այնքան լարված էր, որ նրա սեփական առողջությունը սկսել է վատթարանալ, բազմիցս ճանապարհորդել է և հանգստացել Կարլսբադի (այժմ՝ Կարլովի Վարի) սպա հանգստավայրերում։ Լովիս Օրբերգին ժողովուրդը անվանել է «Աստվածամայր Արբերգ» (Jungfru Åhrberg): Իր բժշկական պրակտիկան սկսելով 1820-ական թվականներին՝ նա աշխատել է մինչև 1860-ական թվականները։

1871 թվականին Օրբերգը կուրացել է ու գնացել վաստակած հանգստի։ Նրա մահից մեկ տարի առաջ բժշկի մասնագիտությունը Շվեդիայում պաշտոնապես բացվել է կանանց համար, և կանայք կարողացել են ուսում ստանալ համալսարանների բժշկական ֆակուլտետներում։ Շվեդիայում համալսարանական կրթությամբ առաջին կին բժիշկը դարձել է Կարոլինա Վիդերստրյոմը։

Մահացել է 1881 թվականի մարտի 26-ին, Ստոկհոլմում։

1856 թվականին շվեդ գրող և ֆեմինիստ Ֆրեդրիկա Բրեմերն իր «Գերտա, Կամ մի հոգու պատմություն» վեպում հիացմունքն է հայտնել Լովիսա Օրբերգին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Svenskt biografiskt handlexikon - Åhrberg, Maria Lovisa
 Maria Lovisa Åhrberg

Շվեդ գիտնականներ
Շվեդ կանայք
Շվեդ բժշկուհիներ