Էմիլ Բրագինսկի

Էմիլ (Էմանուել) Վենիամինովիչ Բրագինսկի (, ), խորհրդային ռուս դրամատուրգ, սցենարիստ, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1976), ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր (1977)։

Կենսագրություն 
Էմիլ Բրագինսկին ծնվել է 1921 թվականի նոյեմբերի 19-ին Մոսկվայում՝ բժիշկ-գինեկոլոգ Վենիամին Պավլովիչ Բրագինսկու (1881-1966) և վիրաբույժ Սոֆյա Բորիսովնա Վոլֆսոնի (1888-1931) ընտանիքում։ Ընտանիքը ապրել է Լեոնտևսկի նրբանցք, № 12 տուն, բն. 20 հասցեում։ Վաղ տարիքում մնալով առանց մոր՝ Էմիլ Բրագինսկին 1930-ական թվականներին ապրել է ավագ քրոջ՝ Աննայի ընտանիքում (ամուսնու ազգանունով՝ Ռոզենֆելդ, 1908-1996)։

1953 թվականին ավարտել է Մոսկվայի իրավաբանական ինստիտուտը։

Որպես կինոսցենարիստ՝ Էմիլ Բրագինսկին իր նորամուտը նշել է 1955 թվականին «45 քառակուսում» () ֆիլմով։ 1963 թվականից Էմիլ Բրագինսկին աշխատել է Էլդար Ռյազանովի հետ ստեղծագործական համագործակցությամբ։ Նրանց առաջին համատեղ աշխատանքը եղել է 1966 թվականին էկրան բարձրացած «Զգուշացիր ավտոմեքենայից» () կատակերգական կինոնկարը, որը հանդիսատեսի շրջանում մեծ հաջողություն է ունեցել։ Այնուհետև ստեղծվել են «Հաջողության զիգզագ» (), «Ծերունի ավազակները» (), «Իտալացիների անհավանական արկածները Ռուսաստանում» (), «Ճակատագրի հեգնանք, կամ բաղնիքդ անուշ» (), «Ծառայողական սիրավեպ» (, ըստ «Сослуживцы»  պիեսի) և «Ավտոտնակ» () ֆիլմերը։ Հայտնի կինոդրամատուրգը մասնակցել է նաև այլ ֆիլմերի ստեղծմանը, ինչպիսիք են՝ Նաում Բիրմանի «Երգեցողության ուսուցիչը» (ռուս․՝ «Учитель пения»), Ալլա Սուրիկովայի «Ունայնություն ունայնությանց» (ռուս․՝ «Суета сует»), Վասիլի Պիչուլի «Ուզում եմ քեզ ասել» (ռուս․՝ «Хочу тебе сказать»), Լեոնիդ Կվինիխիձեի «Դերասանուհին Գրիբովից»  (ռուս․՝ «Артистка из Грибова») կինոնկարները։ Վալենտին Չերնիխի հետ Էմիլ Բրագինսկին գրել է «Սեր արտոնություններով»  (ռուս․՝ «Любовь с привилегиями») դրամատիկ կինոնկարի սցենարը, որտեղ գլխավոր դերերը կատարել են Լյուբով Պոլիշչուկն ու Վյաչեսլավ Տիխոնովը, և «Մոսկովյան արձակուրդ»  (ռուս․՝ «Московские каникулы») կատակերգության սցենարը, որում նկարահանվել են Իրինա Սելեզնյովան և Լեոնիդ Յարմոլնիկը։

Էմիլ Բրագինսկու վերջին աշխատանքների թվում է 2000 թվականին թողարկված «Խաղաղ լճափոսեր» (ռուս․՝ «Тихие омуты») կատակերգությունը, որը բեմադրել է Էլդար Ռյազանովը։

1970-ականներից ապրել է Մոսկվայում, Չեռնյախովսկու փողոց, տուն 3 հասցեում։

Էմիլ Բրագինսկին մահացել է 1998 թվականի մայիսի 26-ին։ Թաղվել է Մոսկվայի Վագանկովյան գերեզմանատանը։

Ընտանիք 
 Կինը՝ Իրմա Եֆրեմովնա Շալիտո (1921-2011), 
 Որդին՝ Վիկտոր Բրագինսկի, նկարիչ, Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի դասախոս։

Մատենագրություն 

 Раскрытое окно: Комедия в 3-х актах. Л.-М.: Искусство, 1958. — 91 с.
 На нашей улице: Комедия в 3-х д., 6-ти карт. М., 1959. — 70 л.
 Встречи на дорогах: Пьеса в 3-х ч. М., 1960. — 68 л.
 Наташкин мост: Пьеса в 3-х д. М.: ВААП-Информ, 1961. — 78 с.
 Игра воображения: Комедия в 2-х д. М.: ВААП-Информ, 1979. — 78 л.
 [То же] // Театр. 1980. № 8. С. 167—191.
 [То же] // Комната: [Груст. комедия в 2-х д.]. М.: Искусство, 1982. — [1], 53 с.
 Комната: Комедия в 2-х д. М.: ВААП-Информ, 1982. — 84 л.
 Такой непонятный визит: Комедия в 2-х д. М.: ВААП-Информ, 1983. — 78 л.
 Авантюристка (Такой непонятный визит): комедия в 2 д. // Театр. 1984. № 9. С. 2—27.
 Детектив на семь персон: Комедия в 2 д. М.: ВААП-Информ, 1985. — 79 л.
 [То же] // Театр. 1987. № 6. С. 2—26.
 Гостиница: Комедия. М.: ВААП-Информ, 1987. — 85 л.
 Воровка: почти комедия. — М.: ВААП, 1988. — 84 л.
 Лакейские игры: Лакейские игры в 2 д. М., 1989. — 79 л.
 [То же]: комедия в 2 д. // Театр. 1990. N 3. С. 2—24.
 Это всё из-за дождя // Театр. 1992. № 2. С. 169—191.
 Жизнь бьёт ключом: комедия // Театр. 1993. № 8. С. 154—174.
 Игра втроём // Современная драматургия. 1997. № 1. С. 45—68.
 [То же]: комедия в 8 карт. с прологом и эпилогом. — М.: Сюжеты, 2004. — [26] л.

 Бобры идут по следу: Фильм-сказка / [Илл.: С. Антонов]. [М.]: Бюро пропаганды сов. киноискусства, [1972]. — [19] с.
 [То же]. М.: Бюро пропаганды сов. киноискусства, 1975. — [19] с.
 Суета сует; Учитель пения: Киносценарии. М.: Искусство, 1979. — 127 с.
 Игра воображения: Комедии для театра. М.: Сов. писатель, 1989. — 413, [2] с. Содерж.: Игра воображения; Комната; Авантюристка; Детектив на семь персон; Гостиница; Воровка; Лакейские игры.
 Почти смешная история, и другие истории для кино, театра и для чтения тоже. М.: Искусство, 1991. — 377, [4] с. Содерж.: Учитель пения; Седые волосы; Просто так; Полина Андреевна; Маркел Владимирович; Суета сует; Почти смешная история; Поездки на старом автомобиле; Лакейские игры.

 Берегись автомобиля!: Повесть. М.: Сов. Россия, 1965. — 136 с.
 Берегись автомобиля!: [Киноповесть] / [Вступит. статья Н. Зоркой]. М.: Искусство, 1967. — 206 с.
 С лёгким паром! (Однажды в новогоднюю ночь…): Комедия в 2-х д. М., 1969. — 76 л.
 Зигзаг удачи; Убийство в библиотеке; Берегись автомобиля!: [Повести]. М.: Сов. Россия, 1969. — 239 с.
 Сослуживцы: Комедия в 2 д., 11 карт. М., 1971. — 86 л.
 Старики-разбойники: Юморист. повесть. Не только для экрана, но и для чтения. [М.: Искусство, 1972]. — 152 с.
 Родственники: Комедия в 2-х д., 10 карт. М., 1973. — 71 л.
 Сослуживцы; Родственники: Комедии. М.: Искусство, 1974. — 126 с.
 Притворщики: Комедия. М., 1976. — 83 л.
 Аморальная история: Комедия в 2-х д. М., 1978. — 85 л.
 Смешные невесёлые истории: Комедии для кино и телевидения. М.: Искусство, 1979. — 279 с. Содерж.: Ирония судьбы, или С лёгким паром; Старики-разбойники; Зигзаг удачи; Берегись автомобиля.
 Ирония судьбы, или С лёгким паром: Комедии для театра. М.: Сов. писатель, 1983. — 367 с. Содерж.: Ирония судьбы, или С лёгким паром; Притворщики; Сослуживцы; Гараж; Аморальная история; Родственники.
 Вокзал для двоих; Гараж: Киносценарии. М.: Искусство, 1984. — 135 с.
 Забытая мелодия для флейты: Киноповесть. М.: Искусство, 1989. — 98, [3] с.

Ֆիլմագրություն 

 1955 – 45 քառակուսում ()
 1955 – Մեքսիկացին ()
 1957 – Ձկնորսի որդին ()
 1959 – Վասիլի Սուրիկով ()
 1961 – Խիստ լուրջ («Կարկանդակերով պատմություն») () («История с пирожками»)
 1963 – Եթե դու ճիշտ ես․․․ ()
 1964 – Աշունը դեռ հեռու է ()
 1966 – Ավտոմեքենա, սեր և մանանեխ ()
 1966 – Փոքրիկ փախստականը ()
 1966 –  Զգուշացիր ավտոմեքենայից()
 1967 – Երբ անձրևն ու քամին թակում են պատուհանը ()
 1969 – Հաջողության զիգզագ ()
 1970 – Կուղբերը գնում են հետքով ()
 1971 – Ձյունե մարդիկ ()
 1971 – Մարդը մյուս կողմից ()
 1971 – Ծերունի ավազակները ()
 1972 – Երգեցողության ուսուցիչը ()
 1973 – Իտալացիների անհավանական արկածները Ռուսաստանում ()
 1973 – Ծառայակիցները ()
 1975 – Ճակատագրի հեգնանք, կամ բաղնիքդ անուշ ()
 1975 – Քայլ ընդառաջ ()
 1977 – Գրեթե ծիծաղելի պատմություն ()
 1977 – Ծառայողական սիրավեպ ()
 1979 – Ունայնություն ունայնությանց ()
 1979 – Ավտոտնակ ()
 1981 – Ազգականներ ()
 1982 – Կայարան երկուսի համար ()
 1983 – Անսպասելի ()
 1985 – Ուղևորություններ հին ավտոմեքենայով ()
 1985 – Ուզում եմ քեզ ասել․․․ ()
 1987 – Մոռացված մեղեդի ֆլեյտայի համար ()
 1988 – Դերասանուհին Գրիբովից ()
 1989 – Սեր արտոնություններով ()
 1995 – Երևակայության խաղ ()
 1995 – Տրամվայ Մոսկվայում ()
 1995 – Մոսկովյան արձակուրդ ()
 1995 – Գող կինը ()
 1998 – Դրախտային խնձոր ()
 2000 – Խաղաղ լճափոսեր ()

Պարգևներ և կոչումներ 
 ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1977) – «Ճակատագրի հեգնանք, կամ բաղնիքդ անուշ» ֆիլմի սցենարի համար (1975)
 ՌԽՖՍՀ Վասիլև եղբայրների անվան պետական մրցանակ (1979) – «Ծառայողական սիրավեպ»  ֆիլմի սցենարի համար (1977)
 ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1976)

Աղբյուրներ 
 Казак В. Лексикон русской литературы XX века = Lexikon der russischen Literatur ab 1917 / [пер. с нем.]. — М. : РИК «Культура», 1996. — XVIII, 491, [1] с. — 5000 экз. — ISBN 5-8334-0019-8.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Ռուս սցենարիստներ
Խորհրդային սցենարիստներ
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
ՌԽՖՍՀ Վասիլև եղբայրների անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Խորհրդային դրամատուրգներ
ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
Խորհրդային տղամարդ գրողներ
20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Ռուս դրամատուրգներ
Սցենարիստներ այբբենական կարգով
ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Մոսկվայի պետական իրավաբանական ակադեմիայի շրջանավարտներ