Եթե գիտենաս իմ ցավը, հոգիս․․․

«Եթե գիտենաս իմ ցավը, հոգիս…», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից, թվականը ստույգ հայնի չէ։

Ստեղծման պատմություն 
Թումանայանի ընտանիքի արխիվի 11-րդ համարում պահվում են մեզ հասած երկու ինքնագրերը, որի տեղեկությունները վերաբերում են 1891-1892 թվականներին։ Այստեղից կարելի է եզրակացնել, որ այս քառատողը գրվել է նույն ժամանակահատվածում։

Բանաստեղծությունը առաջին անգամ տպագրվել է 1979 թվականին, «Լրաբեր» ամսագրի առաջին համարի 34-րդ էջում։

Թումանյանի «Երկերի լիակատար ժողովածու»-ի առաջին հատորում տպագրվել է Բ ինքնագրից։

Ծանոթագրություններ 

Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ