Կրոն և համասեռականություն

Այս հոդվածում ներկայացվում է տարբեր կրոնների վերաբերմունքը համասեռականությանը։

Համասեռական հարաբերությունները դիտվում են որպես մեղք հուդայականության, քրիստոնեության և իսլամի ավանդական դավանանքներում։ XIX դարի երկրորդ կեսին, հասարակական գիտակցությանը հակառակ, հուդայականների և քրիստոնյաների մեջ սկսել է ընթանալ համասեռականության հանդեպ վերաբերմունքի ազատամիտ վերանայում։ Ներկայումս քրիստոնեական եկեղեցիների և հուդայականության ուղղությունների մի մասը (և նույնպես ազատամիտ իսլամում շարժումների չնչին մասը) հրաժարվել են համասեռականության հանդեպ ավանդական տեսակետից։ Դասական բուդդայականության մեջ համասեռականությունն ընդունվում է որպես սխալ սեռական պահվածք։

Տեսակետ դավանանքների համաձայն

Քրիստոնեություն 

Քրիստոնեության գրեթե ամբողջ պատմության ընթացքում համասեռական հարաբերությունները դիտվել են որպես մեղք, իսկ դրա պատճառը (ինչպես նաև յուրաքանչյուր մեղքի պատճառը) բացատրվում էր մարդկային բնության վնասվածքով և դրա հակմամբ մեղքի հանդեպ մեղսագործությունից հետո։ Համասեռական հարաբերությունների վրա այդպիսի հայացքն աջակցում են նաև Կաթոլիկ եկեղեցու, Ուղղափառ եկեղեցու, Հինարևելյան եկեղեցիների և Բողոքական եկեղեցիների պաշտոնական դիրքերը։ Ուղղափառության և հատկապես կաթոլիկության մեջ կան աստվածաբաններ, որոնք վիճարկում են համասեռական հարաբերությունների եկեղեցական քննադատողությունը։

Ներկայումս բողոքական դավանանքների մեջ չկա միություն համասեռական պահվածքի և հակումների մասին հարցերի հանդեպ։ Բողոքական եկեղեցիների մեծամասնությունը, այդ թվում նաև Յոթերորդ օրվա ադվենտիստները, Բապտիստական, Հոգեգալստականներ և Մեթոդիստական եկեղեցիները, քրիստոնեության համար ավանդական կարծիքի են համասեռականության հանդեպ որպես մարդկային բնության մեղք։ Մի քանի բողոքական կրոնական կազմակերպություններ Արևմտյան Եվրոպայում, Հյուսիսային Ամերիկայում և Օկանիայում հայտնել են, որ չեն համարում համասեռական պահվածքը մեղսական։

Տարբեր կրոնական միություններ չեն համարում համասեռականությունը մեղք։ Դրանցից են Շվեդիայի եկեղեցին, Դանիային եկեղեցին, Իսլանդիայի եկեղեցին, Նիդեռլանդների բողոքական եկեղեցին, Գերմանիայի եկեղեցին, Կանադայի միացված եկեղեցին, ԱՄՆ-ի եպիսկոպոսական եկեղեցին, լյութերական եկեղեցին ԱՄՆ-ում, Քրիստոսի Միացված եկեղեցին, հինկաթոլիկ և լյութերական եկեղեցիների մեծամասնությունը և այլն։ Գոյություն ունեն նաև այդպիսի առանձին եկեղեցիներ բապտիստների, հոգեգալստականների և այլ դավանանքների մեջ։

Իսլամ 
Համասեռականությունն իսլամում, համաձայն աստվածաբանների ժողովային կարծիքին, արգելված է համարվում։ Այդպիսի որոշման համար հիմք է ծառայում ղուրանի առակ Լուտ (Սոդոմ և Գոմոր) ժողովրդի մասին, որը զայրացրել է Ալլահին այն պատճառով, որ կրքերում կանանց փոխարեն տղամարդկանց է օգտագործել։ Դրա հետ մեկտեղ, իսլամում բացակայում է ամբողջովին համասեռականության կոնցեպցիան, որն իր մեջ է ներառում ոչ միայն արվագիտությունն, այլ նաև պլատոնական հարաբերությունները։ Համասեռականությունը հաճախ դիտվում է իր առանձին հայտնումների տեսքով։ Իսլամում արգելվում է սրբանային սեքսը, անկախ այն բանից, կրում է դա համասեռական, թե հետերոսեքսուալ բնույթ։

Իսլամում ազատամիտ շարժումների մի քանի հետևորդներ հանդես են գալիս ավանդական հայացքների վերանայման համար և պնդում են Ղուրանի ժամանակակից ընթերցման վրա, ներառյալ համասեռականության հանդեպ վերաբերմունքը։ Նրանք կարծում են, որ համասեռականությունը չպետք է դիտվի որպես մեղք, հանդես են գալիս համասեռականների իրավաբանական հետապնդումների դեմ։ Համաձայն նրանց պատկերացումների, հնարավոր է լինել իրական մուսուլման և դրա հետ մեկտեղ բացահայտ գեյ կամ լեսբուհի։

Հուդայականություն 
Հուդայականության մեջ համասեռականության թեման առաջանում է Աստվածաշնչի Ղևտական գրքից, որը սպառնում է մահապատժի ենթարկել այն տղամարդուն, ով «կպառկի տղամարդու հետ, ինչպես կնոջ հետ»։ Տալմուդի կրոնուսույցները պարզել են, որ տաճարի կործանումից հետո, Սինեդրիոնը կորցրել է մահապատժի ենթարկելու իրավունքը։

Հուդայականության հետևորդների մոտ գերազանցող տեսակետը համասեռականության հարաբերությունների նկատմամբ, դա մեղք համարելն է։ Ավանդականորեն Թորայի տեքստը պարզաբանվում էր, որպես արգելք յուրաքանչյուր համասեռական ակտիվության վրա։ Սակայն այդ տեսակետը վերջերս սկսել է կասկածի ենթարկվել հուդայականության շատ «արդիականացված» ուղղություններում։

Հինդուիզմ 
Հինդուիստական օրենքները հանդես են գալիս համասեռականության դեմ։ Հինդուիզմի մի քանի ուղղություններ շատ դաժան պատժում են արվագիտության համար։

2009 թվականին, Ինդիայում համասեռական հարաբերությունների օրինականացումից հետո, Մեծ Բրիտանիայի հինդուիստական խորհուրդը հանդես է եկել հայտարարությամբ, որ «հինդուիզմը չի քննադատում համասեռականությունը»։

Բուդդայականություն 
Բուդդայականության դասական դիրքերում համասեռականությունը բացատրվում է որպես սխալ սեռական պահվածք։

Դալայ լամա Տենզին Գյամցխոն, ով հաճախ անդրադառնում էր այն հարցին իր գրքերում և հարցազրույցներում, լիովին աջակցում է համասեռական սեքսի ավանդական գնահատականը, այն կարծիքի լինելով, որ սեռական հարաբերությունների բոլոր ձևերը, բացի «առնանդամ-հեշտոց» հերթականությունից, լինի դա սրբանային, օրալ սեքս կամ ձեռնաշարժություն, վատ հետևանքներ կունենան։

Համասեռական հարաբերությունները պատմականորեն են հատուկ էին Ճապոնիայի և Չինաստանի բուդդայական մշակույթների համար։ Ժամանակակից բուդդայական ուսուցիչները, որպես կանոն, կոչում են համասեռականների հանդեպ հանդուրժողականության։ Մի շարք ուսուցիչներ աջակցում է միասեռական հարաբերությունների թույլատրելիությանը համասեռականների համար։

Տարածաշրջանային տարբերություններ 
Համասեռականության հանդեպ վերաբերմունքը հավատացյալների մեջ տարբեր երկրներում կարող է տարբեր ձև արտահայտել։ Առավել ինտենսիվ հասարակագիտական ուսումնասիրություններ այդ շրջանում անցկացվում են ԱՄՆ-ում, որտեղ վերջին տարիներին կայանում են բուռն քննարկումներ համասեռականության հանդեպ վերաբերմունքի հարցով, և հատկապես, միասեռական ամուսնությունների արգելման կամ թույլտվության խնդրով։

Այստեղ ներկայացված են 2007 թվականի ԱՄՆ-ում տարբեր կրոնական կոնֆեսիաների ներկայացուցիչների կարծիքների ուսումնասիրության արդյունքները։ Հետազոտությունը անկացվել է Pew Research Center հետազոտական կենտրոնի կողմից։ Հարցման մասնակիցներին հարց էր տրվում․ «Ո՞ր պնդումն է ավելի համապատասխանում ձեր անձնական տեսակետին։

 «Այո»՝ Համասեռականների ապրելակերպը պետք է ընդունվի հասարակության կողմից։
 «Ոչ»՝ Համասեռականների ապրելակերպը վհատեցնում է (պետք է դրանից խուսափել)։
 Այլ՝ Ոչ այն, ոչ մյուսը / Երկուսը միասին / Առաջարկվածներից բացի այլ պատասխաններ։
 Պ․Չ․՝ Պատասխան չկա / «Չգիտեմ»
 Բաժին՝ կրոնական ավանդույթի բնակչության բաժինը (աղբյուր՝ www.america.gov)

Ծանոթագրություններ 

Միասեռականություն և կրոն
Սեռական կարգադրությունները կրոնում
Կրոնական էթիկա
Սեռական կողմնորոշում և հասարակություն
Կրոն և հասարակություն
Հասարակություն
Հասարակություն
Կրոնական ուսմունք
Հավատք
ԼԳԲՏ
ԼԳԲՏ Եվրոպայում
ԼԳԲՏ Ասիայում
ԼԳԲՏ իրավունքներ
ԼԳԲՏ իրավունքների շարժում
Համասեռականություն