Նոր արդյունաբերական երկրներ

Նոր արդյունաբերական երկրներ, ՆԱԵ (), զարգացող երկրների մի ենթախումբ, որտեղ վերջին տասնամյակների ընթացքում տնտեսությունում տեղի է ունեցել սոցիալ-տնտեսական ցուցիչների զգալի որակական թռիչք։ Այդ երկրների տնտեսությունը կարճ ժամանակի ընթացքում անցում է կատարել զարգացող երկրներին տիպիկ հետամնաց տնտեսությունից՝ բարձր զարգացած տնտեսության։ Բացի այդ նոր արդյունաբերական երկրներում արդյունաբերականացման սոցիալական հետևանքները, ինչպիսին է ուրբանիզացիան, վերակազմավորել են և վերակազմավորում են հասարակությունը։

Հասկացություն 
Նոր արդյունաբերական երկրների տնտեսությունները դեռ չեն հասել զարգացած երկրերի տնտեսությունների մակարդակին, սակայն մակրոտնտեսական կտրվածքով առաջ են անցել զարգացաող երկրների տնտեսություններից։ Այդ երկրները առաջվա պես համարվում են զարգացող, սակայն տարբերվում են մնացյալներից այն բանով, որ իրենց տնտեսական աճի տեմպերը ավելի արագ են նույնիսկ ավելի կարճ ժամանակահատվածի կտրվածքով, քան այլ զարգացող երկրների մոտ։ Բացի այդ, ՆԱԵ-ների արագ տնտեսական աճը զուգակցվում է արտահանման աճով, որին էլ միտված է այդ երկրների աճող տնտեսության զգալի մասը։ Սկսված և ընթացող արդյունաբերականացումը ՆԱԵ-ների կարևոր ցուցիչներից է։ Բազմաթիվ նոր արդյունաբերական երկրներում քաղաքաներում արտադրական գործարանների աճը ապահովելու համար տեղի է ունենում աշխատուժի միգրացիա՝ գյուղից դեպի քաղաքները, ինչը հաճախակի առաջացնում է սոցիալական ցնցումներ։
Բացի այդ, ՆԱԵ-ներում ներգրավում են բազմաթիվ օտարերկրյա միգրանտների, որոնց ձգտում են բարելավել սեփական սոցիալական և տնտեսական վիճակը։

Ընթացիկ երկրներ 
Սկսբնական նոր արդյունաբերական երկրները՝
 Առաջին ալիքի ՆԱԵ-ները՝ Հոնգկոնգ, Հարավային Կորեա, Սինգապուր, Թայվան (դրանց միասին նաև անվանում են «Չորս ասիական վագրեր» կամ «Չորս ասիական վիշապներ»), իսկ լատինաամերիկյան երկրներից՝ Արգենտինա, Բրազիլիա և Մեքսիկա։
 
Նորագույն արդյունաբերական երկրներ։
 Երկրորդ ալիքի ՆԱԵ-ները՝ Հնդկաստան, Մալայզիա, Թաիլանդ, Չիլի;
 Երրորդ ալիքի ՆԱԵ-ները՝ Ինդոնեզիա, Թուրքիա;
 Չորրորդ ալիքի ՆԱԵ-ները՝ Իրան, Ֆիլիպիններ.

Հեռանկարային արդյունաբերական երկրները հաջորդ տասնմեկից՝
 Նիգերիա, Եգիպտոս, Պակիստան, Բանգլադեշ, Վիետնամ։

Գոյություն ունի ՆԱԵ-ների երկու հիմնական մոդել՝
 Ասիական մոդել՝ ազգային տնտեսության զարգացումը առավելապես արտահանման կողմնորշմամբ։
 Լատինաամերիկյան մոդել՝ ազգային տնտեսության զարգացումը ներմուծումը  տեղական արտադրությամբ փոխարինելու կողմոնորշմամբ։

Ներքոնշյալ աղյուսակում ներկայացված են զանազան հեղինակների և փորձագետների կողմից ՆԱԵ-ի շարքին դասակարգվող պետությունների ցանկը։ Թուրքիան և Հարավային Աֆրիկան դասակարգված են որպես զարգացած երկրներ ըստ ԱՄՆ ԿՀՎ-Ի։ Թուրքիան հանդիսանում է 1961 թվականին հիմնադրված ՏՀԶԿ-ի հիմնադիր անդամ, որին 1994 թվականին միացել է նաև Մեքսիկան։ G8+5 խումբը կազմված է G8-ի անդամներից գումարած Չինաստանը, Հնդկաստանը, Մեքսիկան, Հարավային Աֆրիկան և Բրազիլիան։

Ծանոթագրություն. Կանաչ գույնի բջիջները արտացոլում են աղյուսակում ամենաբարձր ցուցանիշը, իսկ դեղինները՝ հակառակը։

Բնութագիր 
Նոր և նորագույն արդյունաբերական երկրների ընդհանուր գծերն են՝
 Տնտեսական աճի ամենա բարձր ցուցանիշեները (8% առաջին ալիքի ՆԱԵ-ների մոտ)։
 Առաջատար ճյուղն է մշակող արդյունաբերությունը։
 Արտահանման կողմնորշմամբ տնտեսություն (ասիական մոդել)։
 Ակտիվ ինտեգրացիա (ԻԼԱԱ, ԱԽՏԽ, Մերկոսուր)։
 Առաջադար երկրների անդրսահմանային ընկերություններին չզիջող սեփական վերազգային ընկերությունների կազմավորում։
 Մեծ ուշադրություն կրթությանը։
 Բարձր տեխնոլոգիաները կիրառում։
 անդրսահմանային ընկերությունների համար գրավիչ էժան աշխատուժ, հումքի զգալի ռեսուրսներ, բանկային և ապահովագրության հատվածի զարգացում։
 Գլխավոր այցեքարտը՝ կենսաղային տեխնիկայի և համակարգիչների, հագուստի և կոշիկների արտադրությունը։

Խնդիրներ 
Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունը բախվում է միգրանտների խոշոր հոսքի, հատկապես Զիմբաբվեից, ինչպես նաև Բուրունդիից, Կոնգոյի Ժողովրդավարական Հանրապետությունից, Ռուանդայից, էրիթրեայից, Նիգերիայից, Եթովպիայից և Սոմալիից։ Չնայած Հարավային Աֆրիկան բնակչության կենսամակարդակով համարվում է բարեկեցիկ պետություն, այնուամենայնիվ այնտեղ շարունակում է պահպանվել տնտեսական անհավասարությունը, իսկ ծայրահեղ աղքատությանը աստիճանը շարունակում է մնալ բարձր։

Մեքսիկայի տնտեսական աճին երկրի շատ շրջաններում խոչընդոտում է թմրանյութերի շրջանառությունը և դրա դեմ մղվող պատերազմի ծախքերը։

Այլ ՆԱԵ-ները բախվում են ընդհանուր խնդիրների, ինչպիսիք են համատարած կոռուպցիան և/կամ քաղաքական անկայունությունը, ինչպես նաև այլ երևույթներ, որոնք կանգնեցնում են այդ պետությունները միջին եկամտի ծուղակի առաջ։

Ծանոթագրություններ 

Երկրներրի տնտեսական դասակարգումներ
Արդյունաբերականացում