Յանկո Ալեքսի

Յանկո Ալեքսի (, ), սլովակ և չեխ նկարիչ, գրող, հրապարակախոս, լրագրող։ Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ, Սլովակիայի գոբելենի դպրոցի հիմնադիր։

Կենսագրություն 
Ծնվելէ թամբագործի բազմազավակ ընտանիքում։ 1919 թվականից սովորել է  Պրահայի գեղարվեստի ակադեմիայում՝ խորվաթ նկարիչ Վլախո Բուկովացի ղեկավարությամբ։ 1920 թվականին 6 ամսվա կրթաթոշակ է ստացել և ուսումը շարունակել Փարիզում։ Որպես նկարչության ուսուցիչ ուսումը շարունակել է Բրատիսլավայի գիմնազիայում։ 1927 թվականից  ամբողջովին նվիրվել է ստեղծագործական գործունեությանը։  1930 թվականին հաստատվել է Մարտինում, ապրել է Փեշթյան քաղաքում, 1937 թվականին  վերադարձել է Բրատիսլավա։ 

Ակտիվորեն մասնակցել է գեղարվեստական կյանքին, քարոզել է Սլովակիայի նոր արվեստը, նպաստել է Փեշթյան նկարիչների 1932 գաղթօջախի կազմակերպմանը, զբաղվել դեկորատիվ-կիրառական և մոնումենտալ արվեստով։

Նրա վրձնին է պատկանում Սլովակիայի ժողովրդական արվեստի, լեգենդների և բնապատկերների ոգեշնչմամբ ստեղծված մոտ 1300 յուղաներկ։ 1950- ականներին  իրականացրել մի շարք նախագծեր ճարտարապետության և գոբելենների ոլորտում։ Կարևոր դեր է խաղացել 1956 թվականին վերակառուցված Բրատիսլավայի ամրոցի  շինարարական աշխատանքներին։

Եղել է Սլովակիայի ժամանակակից արվեստի հիմնադիրներից և երկրի մշակութային կյանքի կազմակերպիչներից մեկը։

Բազմաթիվ վեպերի, հուշագրությունների և Սլովակիայի արվեստի պատմության համար կարևոր՝ «Սլովակ նկարիչների ճակատագրերը» (1948) աշխատության հեղինակ է։

Ընտրյալ աշխատություններ 
 1924 -Jarmilka
 1928 -Grétka (պատմվածքների հավաքածու)
 1930-Veľká noc (պատմվածքների հավաքածու)
 1932 -Na voľnej vôľuške
 1935-Hurá
 1936-Už je chlap na nohách
 1940- Zlaté dno
 1942-Dom horí
 1946-Zabudnutý svet (Ընտրյալ արձակ)
 1948-Osudy slovenských výtvarníkov
 1949-Profesor Klopačka
 1956-Život nie je majáles
 1956-Ondrejko
 1957-Ovocie dozrieva
 1970-Tam ožila sláva

Հուշապատում 
1994 թվականին Յանկո Ալեքսի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ Սլովակիայում թողարկվել է հոբելյանական մետաղադրամ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Յանկո Ալեքսի աշխատություններ

 
Նկարիչներ այբբենական կարգով
Գրողներ այբբենական կարգով
Հրապարակներ այբբենական կարգով
Լրագրողներ այբբենական կարգով
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Չեխ գրողներ
Չեխ նկարիչներ
Չեխ լրագրողներ
Չեխ մանկավարժներ