Աննա Իգնատենկո

Աննա Գեորգիևնա Իգնատենկո (), խորհրդային և ուկրաինացի գրող, գրականագետ, թարգմանիչ (բելառուսերենից), մանկավարժ, Ուկրաինայի գրողների ազգային միության անդամ (1982 թվականից)։

Կենսագրություն  
Աննա Իգնատենկոն ծնվել է ծառայողների ընտանիքում (հայրը հաշվապահ է եղել, մայրը՝ ուսուցչուհի)։ Մանկությունն անցկացրել է Կուստովցի շրջանում։ Նրա առաջին բանաստեղծությունը տպագրվել է տարածաշրջանային «Դեսնյանսկայա պրավդա» թերթում, երբ նա սովորել է հինգերորդ դասարանում։ 1940 թվականին Պրիլուցկի թիվ 4 միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Կիևի Տ. Շևչենկոյի անվան պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։

Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Իգնատենկոն կամավոր մեկնել է բանակ, 1941-1943 թվականներին ելույթներ է ունեցել զինվորների առջև որպես Կիևի 180-րդ հետևակային դիվիզիայի երգի և պարի անսամբլի մենակատար։

1944-1947 թվականներին ուսումը շարունակել է Կիևի համալսարանում, միաժամանակ սովորել է կոնսերվատորիայում։ 50-ականների սկզբին, սեփական բնակարան չունենալու պատճառով, նա որոշ ժամանակ Կիևում բնակվել է  Տարաս Ֆրանկոյի ընտանիքում։ Գրողի առաջին ստեղծագործությունները սկսել են հրատարակվել 1948 թվականին։ Կիևում նա միացել է «Կազակ Կոշ» հայրենասիրական խմբակին, որտեղ ծանոթացել է քիմիկոս Անդրեյ Գոլուբի, լրագրող Մատվեյ Շեստոպալի, աշխարհագրագետ Միխայիլ Շչերբանի և այլոց հետ։

Համալսարանն ավարտելուց հետո Իգնատենկոն աշխատել է Ուկրաինայի ռադիոկոմիտեում՝ որպես գրական և դրամատիկական հեռարձակման խմբագիր, 1950-1952 թվականներին՝ «Երիտասարդություն» հրատարակչությունում, 1955-1962 թվականներին՝ Ուկրաինական ԽՍՀ Գոսլիտիզդատում, ինչպես նաև «Дніпро» ամսագրում։ 1956 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ ստանալով գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 1962-1969 թվականներին Իգնատենկոն դասախոս է աշխատել Կիևի համալսարանում, որտեղից ՊԱԿ-ի ճնշման ներքո ստիպված է եղել ազատվել աշխատանքից։ Այնուհետև, մինչև 1982 թվականը, Կիևի Կորնեյչուկի անվան մշակույթի պետական ինստիտուտում դասավանդել է ԽՍՀՄ ժողովուրդների գրականության դասընթաց, այդ ժամանակվանից էլ զբաղվել է ստեղծագործական աշխատանքով, եղել ՈՒԳԱՄ-ի անդամ։

Իգնատենկոն պատկանել է այլախոհ ուկրաինական մտավորականության շրջանակներին, որոնք գտնվել են գաղափարական ճնշման ներքո։ Նա մասնակցել է վաթսունականների մշակութային և քաղաքական ակցիաներին, ստեղծագործական երիտասարդների ակումբի աշխատանքներին, ընթերցել և տարածել է սամիզդատի փաստաթղթեր։

Ուսանողական տարիներից Աննա Իգնատենկոն գրել է պոեզիա և արձակ գործեր, ժամանակ առ ժամանակ տպագրվել է «Дніпро», «Առավոտ», «Вітчизна», «Օկտյաբր», «Սովետական գրական քննադատություն» ամսագրերում։ Արդեն անկախության տարիներերին լույս են տեսել նրա բանաստեղծական և արձակ ստեղծագործությունների առավել ներկայացուցչական վեց ժողովածուներ։ Հետմահու հրատարակված վերջին գիրքը (2009) ներառում է «Տագնապի տարիներ» հուշագրական վիպակը։ Այստեղ նա վառ կերպով պատկերում է մարդկանց և իրադարձությունները 40-ականների վերջից մինչև անցյալ դարի 60-ականների կեսերը։ Իր հերոսների միջոցով Իգնատենկոն բացահայտում է հետպատերազմյան շրջանի մթնոլորտը և «խրուշչովյան հալոցքը», վաթսունականների պատմությունը։

Իգնատենկոյի թարգմանությամբ լույս են տեսել Բերդի Կարբաբաևի «Նեբիտ-Դաղ» (Մ. Լեշչենկոյի  համահեղինակությամբ, 1968) և Ալես Ադամովիչի «Խատինյան վիպակ»-ը (1973)։

Մահացել է 2008 թվականի փետրվարի 16-ին, թաղվել է փետրվարի 23-ին Զվերինեցկոե գերեզմանատանը՝ մոր գերեզմանի մոտ։

Պարգևներ 
Պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի (1992), «Արիության համար» (1999) շքանշաններով և մեդալներով։

Ստեղծագործություններ 
 Поезія Аркадія Куляшова. К.: Радянський письменник. 1962.
 Студенти: повісті. К.: Молодь. 1972.
 Іскри вогню великого. К.: Дніпро. 1975.
 Кіндрат Рилєєв: біографічна повість. К.: Молодь. 1979.
 На дні мого серця: повісті, новели, образки. К.: Радянський письменник 1984.
 Володимир Короленко: біографічна повість. К.: Молодь. 1986.
 А вода по каменю: поезії. К.: Український письменник. 1994.
 І що снилось-говорилось. К. 1999.
 Високий замок: поезії. К. 1999.
 На дні мого серця: вибране. К.: Молодь. 2003.
 У пісню душу переллю…: поезії 1985—2005 рр. К.: Молодь. 2007.
 Сполохи літ: вибране. К.: Молодь. 2009.
 Без страху і догани [спогади про М. Лукаша] // Наш Лукаш: спогади у 2-х книгах. Книга 1. К.: Видавничий дім «Києво-Могилянська академія». 2009. С. 160—174.

Ծանոթագրություններ 

Խորհրդային գրողներ
Ուկրաինացի կին գրողներ
Ուկրաինացի թարգմանիչներ
Ուկրաինացի գրականագետներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Ուկրաինացի մանկավարժներ
Խորհրդային թարգմանիչներ
Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Արիության մեդալակիրներ