Յուվյասկուլյա

Յուվյասկուլյա, նախկինում Յուվյասկյուլյա և Յուվեսկուլյե ( ), քաղաք և մունիցիպալիտետ կենտրոնական Ֆինլյանդիայում , Կենտրոնական Ֆինլանդիա մարզի վարչական կենտրոն։ Քաղաքի անվանումը թարգմանվում է որպես «հացահատիկի գյուղ»։

Ունի 128,2 հազար բնակչություն։

Քաղաքը գտնվում է Տամպերեից 147 կմ դեպի հյուսիս-արևելք և 270 կմ Հելսինկիից հյուսիս, Պյայանե և Կեյտելե լճերի մոտ։

Հիմնադրվել է Նիկոլայ 1-ին կայսրի հրամանով 1837 թվականի մարտի 22-ին։

Հասարակական կարծիքի հարցումների համաձայն 2012 թվականին Յուվյասկուլյան Ֆինլանդիայի քաղաքացիների շրջանում գրավել է երրորդ տեղը ապրելու գրավչության առումով։

Կրթություն 

Յուվյասկուլյան հայտնի է որպես Ֆինլանդիայի Աթենք։

1858 թվականին այստեղ բացվել է առաջին ֆիննալեզու լիցեյը, որը համարվել է միջին բարձր մակարդակի առաջին ֆիննալեզու ուսումնական հաստատությունը։ 1863 թվականին բացվել է ֆիննական լեզվի ուսուցիչների պատրաստման առաջին ուսումնարանը, 1864 թվականին՝ առաջին ֆիննալեզու դպրոցը աղջիկների համար, 1914 թվականին՝ Ֆինլանդիայում առաջին ամառային համալսարանը։

1966 թվականից գործում է Ֆինլանդիայի խոշոր համալսարաններից մեկը՝ Յուվյասկուլյայի համալսարանը, որտեղ սովորում է մոտ 16 հազար ուսանող։ Համալսարանում կա յոթ ֆակուլտետ, այդ թվում երկրում միակ ֆիզիկական կուլտուրայի ֆակուլտետը։

Բոլոր ուսումնական հաստատություններում սովորում է ընդամենը 40 հազար մարդ։

Տրանսպորտ 
Քաղաքով են անցնում E75 և E63 ավտոմայրուղիները։

Յուվյասկուլյայի երկաթուղային կայարանը միացած է միջազգային կայարանի հետ։
 
Կայարանից գնացքները շարժվում են դեպի ֆինլանդիայի Հելսինկի, Տամպերե, Տուրկու, Վաասա և այլ քաղաքներ։

Քաղաքի կենտրոնից դեպի հյուսիս գտնվող Տիկակոսկի շրջանում գտնվում է Յուվյասկուլյայի օդանավակայանը, որն իրականացնում է կանոնավոր ուղիղ չվերթեր դեպի Հելսինկիի և Կայանիի օդանավակայաններ։

Սպորտ 
 «Յուվյասկուլյա» — ֆուտբոլային ակումբ
 ՅՈՒՊ — հոկեյի ակումբ

Տեսարժան վայրեր 
Քաղաքում գտնվում են Ալվար Աալտոյի նախագծերով կառուցված շենքեր։ Քաղաքում անց է կացվում Ֆինլանդիայի ռալլին։

Քույր քաղաքներ 
 , Օբնինսկ, Ռուսաստան
 , Սարատով, Ռուսաստան
 , Յարոսլավլ, Ռուսաստան

Հայտնի բնակիչներ և Յուվյասկուլյայում ծնվածներ 
 Արի Ահոնեն — Ֆինլանդիայի հոկեյիստ դարպասապահ
 Ֆերրի Գրաֆ — Ավստրիացի երգչուհի (ներկայումս բնակվում է Յուվյասկուլյայում)
 Յուհա Կանկունեն — ավտոարշավորդ, ռալիի աշխարհի քառակի չեմպիոն
 Օտտո Կուուսինեն — Ֆինն քաղաքական գործիչը, 1892-1900 թվականներին սովորել է Յուվյասկուլյայի լիցեյում
 Օլլի Մյայատտյա — Ֆինն հոկեյիստ, NHL Pittsburgh Penguins ակումբի պաշտպան, օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր
 Սոֆի Օկսանեն — 1977 թվականին այստեղ ծնված էստոնացի-ֆինն դրամատուրգ (հայրը՝ ֆինն, մայրը` էստոնացի), որի «Մաքրագործում» վեպը և նույնանուն պիեսը թարգմանվել են աշխարհի 28 լեզուներով, այդ թվում` ռուսերեն
 Յանի Սոյնինեն — Ֆինն ցատկորդ, օլիմպիական չեմպիոն
 Ռայմո Սումմանեն — Ֆինն հոկեյիստ և մարզիչ

Կլիմա 
Յուվյասկուլյա քաղաքում կլիման չափավոր մայրցամաքային է ծովային հատկանիշներով։ Ձմեռը երկար է, համեմատաբար մեղմ։ Ամառը կարճ է և զով։ Միջին տարեկան ջերմաստիճանը +3.3 °C է։ Տարեկան տեղումները կազմում են 643 մմ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 
 Туризм в городе Йювяскюля

Ֆինլանդիայի քաղաքներ