Շաքիր Սելիմ

Շաքիր Սելիմ (, իսկական անունը՝ Շաքիր Սելիմ օղլու Սելիմով, , ), ազգությամբ Ղրիմի թաթար բանաստեղծ, թարգմանիչ, հրապարակագիր։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1942 թվականի ապրիլի 10-ին, Ղրիմի Խորհրդային Ինքնավար Հանրապետության Բույուկ Ասս գյուղում։ Ընտանիքի ութերորդ երեխան էր։ Երկու տարեկան է եղել, երբ նրանց ընտանիքը, Ղրիմի մյուս թաթարների հետ, արտաքսվել է նախ՝ Ուրալ, այնուհետև՝ Միջին Ասիա։ Յոթ տարեկանում կորցրել է մորը։ 1974 թվականին ավարտել է Սամարղանդի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, տասնմեկ տարի ուսուցչություն արել Ջամբայի տարրական դպրոցում։ Այնուհետև դարձել է Տաշքենդում լույս տեսնող «Լենին բայրաղը» («Լենինյան դրոշ») թերթի սեփական թղթակիցը, գլխավորել Սամարղանդի մարզայի ռադիոյի ղրիմաթաթարերեն հաղորդումների բաժինը։ 1989 թվականին վերադարձել է Ղրիմ, նշանակվել Սիմֆերոպոլում ռուսերեն ու ղրիմաթաթարերեն  հրատարակվող «Достлукъ» (հետագայում՝ «Достлукъ — Къырым», «Къырым», ներկայումս՝ «Qırım») թերթի խմբագրի տեղակալ, 1997 թվականից՝ «Йылдыз» («Աստղ») ամսագրի գլխավոր խմբագիր։

Գրական գործունեություն 
Դեռ խորհրդային բանակում ծառայելու ժամանակ Շաքիրն իր գրած «Մայրը» պոեմը ուղարկել է «Լենին բայրաղը» թերթի խմբագրությանը։ Պոեմը 1963 թվականին լույս է տեսել, և այդպես սկիզբ է առել նրա գրական գործունեությունը։ 1971 թվականին հրատարակվել է Սելիմի առաջին բանաստեղծական ժողովածուն, որին հաջորդել են ևս յոթ ժողովածուներ։ Վերջինը՝ «Ղրիմ-նամե» խորագրով, լույս է տեսել 2006 թվականին։ 1982 թվականին Շաքիր Սելիմն ընդունվել է ԽՍՀՄ գրողների միության շարքերը, 1992-ին գլխավորել Ուկրաինայի գրողների ազգային միության ղրիմաթաթարական գրողների խորհուրդը։ Մահացել է 2008 թվականի նոյեմբերի 18-ին, Սիմֆերոպոլում։

Բանաստեղծական ժողովածուներ 
 «Акъбардакъ» (1971)
 «Севги алеви» (1978)
 «Дуйгъуларым» (1975)
 «Уянув» (1982)
 «Еллерни динъле» (1986)
 «Тюшюндже» (1997)
 «Къырымнаме» (2006)
 «Къырымнаме II» (2008)

Թարգմանություններ 
Շաքիր Սելիմը Ղրիմի թաթարերեն է թարգմանել Ալեքսանդր Պուշկինի «Կովկասի գերին» պոեմը, Միխայիլ Լերմոնտովի մի շարք բանաստեղծություններ, Տարաս Շևչենկոյի «Կատարինան», Ադամ Միցկևիչի «Ղրիմի սոնետներ»-ը, Նիկոլայ Գոգոլի «Ամուսնություն», Վիլյամ Շեքսպիրի «Մակբեթ», «Ռոմեո և Ջուլիետ», Մուստայ Քարիմի «Լուսնյակ գիշերով» թատերգությունները և այլ ստեղծագործություններ։

Պարգևներ 
 1997 – Տարաս Շևչենկոյի անվան պետական մրցանակ (Ուկրաինա)

Հիշատակ 
Շաքիր Սելիմի անունով է կոչվել ղրիմյան Սուդակ քաղաքի փողոցներից մեկը։

Գրականություն 
 УНІАН
 Прес-центр
 Світлій пам'яті поета Шакіра Селіма 
 Торкався серцем й України
 Українська та кримськотатарська література в Криму
 Весна і осінь Шакіра Селіма

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Биография Шакира Селима
 Библиография
 Шакир Селим на сайте Министерства культуры и искусств АРК.
 Сеферова Ф. А., Художественный мир Шакира Селима
 Кто есть кто в Крыму. Шакир Селим.

Խորհրդային բանաստեղծներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով