Գաուդեամուս իգիտուր

«Գաւդեամուս» կամ «Գաուդեամուս իգիտուր» ( – ցնծանք, ուրախանանք), ուսանողական լատիներեն երգ (հիմն)։

«Gaudeamus igitur» կոչվում է ըստ առաջին բառի կամ տողի։ Լատիներեն Vita brevis ars longa աֆորիզմի հարասությունն է, այդ պատճատով հայտնի է նաև որպես «De brevitate vitae» («Կյանքի վաղանցիկության մասին»)։ Թափառական ուսանողների լավագույն ստեղծագործություններից մեկն է։

Պատմություն 
Երգը հայտնվել է XIII կամ XIV դարում կամ Հայդելբերգի, կամ Փարիզի համալսարանում (Սեբաստիան Բրանտը հիշատակել է 1267 թվականի «Gaudeamus igitur» խորագրով հիմնը)։

«Գաուդեամուսը» վերագրվում է վագանտների՝ միջնադարյան թափառող բանաստեղծների ու երգիչների պաշտամունքային երգերի ժանրին, որոնց թվում եղել են նաև ուսանողներ։

Դարեր շարունակ երգը փոխանցվել է բանավոր և այդ պատճառով էլ բազմաթիվ տարբերակներ կան։ «Գաուդեամուսի» տեքստն առաջին անգամ հրապարակվել է 1776 թվականին, իսկ 1781 թվականին թափառական գրող Քրիստիան Վիլհելմ Քինդլեբենը երգին տվել է այն ձևը, որը պահպանվել է մինչ օրս։ Քինդլեբենի վկայությամբ՝ ինքն ստիպված է եղել երգի տեքստը զգալի փոփոխությունների ենթարկել, այդ թվում՝ գրաքննչական բնույթի.

Ես ստիպված էի փոխել այս հին ուսանողական երգը, քանի որ բանաստեղծական ձևը, ինչպես այս տեսակի երգերի մեծ մասում, վատ էր։ ...Շատ տողեր բոլորովին բաց են թողնվել․ դրանք, ըստ ակադեմիայի օրենքի, չէր կարելի երգել հրապարակայնորեն։

Երգի նոտաներն առաջին անգամ հրապարակվել են  «Lieder für Freunde der Geselligen Freude» (Leipzig, 1788) ժողովածուում։ «Գաուդեամուսի» այս տարբերակը ժողովրդականություն է վայելում նաև մեր օրերում, բայց միակը չէ. կա երգի ևս մեկ, ավելի վաղ տարբերակ, որը թվագրվում է 1717 թվականով և, ի տարբերություն նախորդի, կատարվում է մինոր լադով։

Երգն Ուսանողական սպորտի միջազգային ֆեդերացիայի պաշտոնական հիմնն է։

Տեքստ և թարգմանություն 
Ստորև ներկայացված է երգի լատիներեն տեքստի տարբերակներից մեկը և թարգմանությունն անգլերեն ու հայերեն։ Յուրաքանչյուր տան առաջին երկու և վերջին տողերը կատարվում են երկու անգամ։ Այսպիսով, յուրաքանչյուր տան տողերը կատարվում են հետևյալ կարգով․ I, II, I, II, III, IV, V, V։

Փաստեր 
 Պյոտր Չայկովսկին 1874 թվականին «Գաուդեամուսը» մշակել է քառաձայն արական երգչախմբի համար դաշնամուրի նվագակցությամբ, և նույն թվականին երգչախմբային պարտիտուրան հրատարակվել է Բ. Լ. կեղծանվամբ (այդպես Չայկովսկին ստորագրել է իր երաժշտական ֆելիետոնները)։
 «Գաուդեամուսը» միշտ հնչում է Ունիվերսիադայի պարգևատրման արարողության ժամանակ՝ հաղթած երկրի օրհներգի փոխարեն։
 «ՇԿԻԴ հանրապետություն» ֆիլմում Վիկնիկսորը կատարում է «Գաուդեամուսը» Դոստոևսկու անվան դպրոցի սաների համար։
 «Գաուդեամուսի» ազատ թարգմանությունը կատարում են Մոսկվայի 5-րդ դասարանցիները՝ գիմնազիստի կոչում ստանալու արարողության ժամանակ։
 Սանկտ Պետերբուրգի հինգերորդ դասարանի աշակերտները կատարում են լատիներեն «Գաուդեամուս իգիտուրը»՝ գիմնազիստի կոչում ստանալու արարողության ժամանակ։
 2018 թվականի հունվարի 23-ին Ռոք-Սինդրոմ խմբի անդամները ռոք-գործիքավորմամբ թողարկել են «Gaudeamus»-ի իրենց գործիքային տարբերակը։ Կոմպոզիցիան ընդգրկվել է խմբի համանուն սինգլի կազմում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Бабичев Н. Т., Боровский Я. М. Словарь латинских крылатых слов. — М.: Терра, 1997. — С. 291—292.

Արտաքին հղումներ 
 Гаудеамус в исполнении камерного хора «Гаудеамус» МГТУ имени Баумана
 Гимн в формате mp3 (3,12 MB)
 СТУДЕНЧЕСКИЙ ГИМН «ГАУДЕАМУС»
 Рок-Синдром - Gaudeamus
 Hoffmann von Fallersleben, Gustav Schwetschke: Gaudeamus igitur. Eine Studie von Hoffmann von Fallersleben. Nebst einem Sendschreiben und Carmen an Denselben von Gustav Schwetschke. Halle, 1872.

Այլ տարբերակներ
 Johann Christian Christoph Rüdiger (editor, published as only "R-d-r"): Auswahl guter Trinklieder, oder Töne der Freude und des Weins, beym freundschaftlichen Mahle anzustimmen. Aus den besten Dichtern gesammlet. –  Trink- oder Commersch-Lieder, beym freundschaftlichen Mahle zu singen, aus den besten Dichtern gesammlet. 2nd edition, Hendelscher Verlag, Halle 1795, p. 142–143.
 Neues deutsches allgemeines Commers- und Liederbuch. Germania, 1815, p. 20–21 and 180–183 (Das neue Gaudeamus).
 Leipziger Commersbuch. Bei Karl Tauchnitz, Leipzig, 1816, p. 106–108.
 Berlinisches Commersbuch. Bey Theodor Joh. Chr. Fr. Enslin, Berlin, 1817, p. 27–28 and 158–159 (Das neue Gaudeamus).
 Neues Commersbuch. Germania, 1818, p. 42–43.
 Neues teutsches allgemeines Commers- und Liederbuch. 3rd edition, Germania, 1820 (Tübingen in der Osiander'schen Buchhandlung), p. 25–26.
 Auswahl deutscher Volks- und Burschen-Lieder. Gedruckt und verlegt von der Deckerschen Geheimen Ober-Hofbuchdruckerei, Berlin, 1821, p. 113–114.
 Urceus Lebensreise. – Meine Lebensreise. In sechs Stazionen zur Belehrung der Jugend und zur Unterhaltung des Alters beschrieben von Urceus. Nebst Franz Volkmar Reinhard's Briefen an den Verfasser. Leipzig, 1825, p. 179–180 containg Das neue Gaudeamus (The new Gaudeamus).
 Deutsche Studenten-Lieder des siebzehnten und achtzehnten Jahrhunderts. Nach alten Handschriften gesammelt und mit einleitenden Bemerkungen über die geschichte des deutschen Studentenliedes versehen von Dr. Robert Keil und Dr. Richard Keil. Verlag von M. Schauenburg & C., Lahr, p. 165–167 having „Gaudeamus igitur. (Jenenser Blatt vom Jahr 1776.)“.
 բժշկական պարոդիա, հեղինակ՝ Կայզեր Բրեսլաուից,
 Archivii italiani di laringologia periodico trimestrale. Anno X.   Ottobre 1890   Fasc. 4. Napoli, 1890, p. 180–181.
 Internationales Centralblatt für Laryngologie, Rhinologie und verwandte Wissenschaften. Siebenter Jahrgang. (Juli 1890 bis Juni 1891.) Berlin, 1891, p. 132–133.

 
 . Gaudeamus igitur, lyrics in Latin, English, German, Finnish and Esperanto, midi melody
 
 

Երգեր
 De Brevitate Vitae performed by the Roosevelt Academy Choir
 Gaudeamus Igitur sung at Smith College convocation, 2008 Note the stomping and enthusiasm for the "Vivat academia!" and "Vivant professores" lines.
 Gaudeamus Igitur. Full Latin version. Sung by Basil Billow (audio)

Օրհներգեր
Լատիներեն բառեր և արտահայտություններ