Լանտերն ռուժ

Լանտերն Ռուժ (), Տուր դը Ֆրանս մրցավազքում ընդհանուր հաշվարկով վերջին տեղն զբաղեցրած հեծանվորդը, ինչպես նաև այդ մարզիկին շնորհվող մրցանակը։ Անվանումը ծագում է գնացքի վերջին վագոնին ամրացվող լապտերի անունից։ Լանտերն Ռուժը միջին տեղ է զբաղեցնում խայտառակության ու ձեռքբերման միջև։ Նրա համարվում է նմանօրինակն է եղել սև շապիկը, որ հանձնվել է Ժիրո դ’Իտալիայում վերջին տեղն զբաղեցրած հեծանվորդին 1946-1951 թվականներին։

Պատմություն 

Առաջին Լանտերն Ռուժը դարձել է Արսեն Միլոշոն, որը գրեթե 65 ժամով զիջել է 1903 թվականի հաղթող Մորիս Գարենին։ Հեծանվասպորտի պատմության մեջ քիչ բան է հայտնի նրա մասին. նորամուտային Գրանդ Տուրին մասնակցությունից բացի հայտնի է միայն նրա մեկնարկը 1921 թվականի Փարիզ-Բրեստ-Փարիզ հեծանվամարաթոնի ժամանակ, երբ նա արդեն եղել է 54 տարեկան։ 1919 թվականին վերջինը վերջնագծին հասել է Ժյուլ Նեմպոնը, որը դարձել է տասներորդն ընդհանուր հաշվարկով և հաղթել սիրողական հաշվարկում, իսկ մյուս 23 ոչ պրոֆեսիոնալները դուրս են մնացել։ Այդ ժամանակներում վերջնագծին հասնում էին մեկնարկածների կեսից քիչ, այդ պատճառով վերջին մարզիկն արժանացել է երկրպագուների սատարմանը որպես արիության ու մարզական ոգու օրինակ։ Նույնիսկ երբ էտապների երկարությունը կրճատել են, վերջին հեծանվորդը ավելի մեծ հիացմունքի է արժանացել երկրպագուների կողմից, քան շարքային գրեգարիները, որ զբաղեցրել են միջին տեղեր։

Որոշ հեծանվորդներ պայքարել են հենց վերջին տեղը գրավելու համար՝ խախտելով մարզական սկզբունքները։ Նրանց նպատակն է եղել յուրաքանչյուր էտապ անցնել հնարավորինս վատ, բայց միևնույն ժամանակ դուրս չգալ ժամանակային սահմանից։ 1979 թվականին Կարմիր լապտերի համար պայքարել են մրցանակի՝ նախորդ տարվա դափնեկիր Ֆիլիպ Տենիերը և ավստրիացի Գերհարդ Շյոնբախերը։ Վերջին՝ 48,8 կմ երկարության ունեցող հատվածը նրանք երկուսն էլ անցել են բոլորից վատ. Շյոնբախերն այն անցել է 1 ժամ 21 րոպե 52 վայրկյանում, Տենիերը՝ 1 ժամ 23 րոպե 32 վայրկյանում։ Վերջինը մեկնարկած Բեռնար Ինոն հաղթել է էտապում՝ այն անցնելով 1 ժամ 8 րոպե 53 վայրկյանում, Տենիերի ցույց տված ժամանակը գերազանցել է 20 տոկոսանոց սահմանը, և նա դուրս է մնացել մրցավազքից։ Շյոնբախերն իր «հաջողության» շնորհիվ գրավել է նոր հովանավորի ուշադրությունը, որի հետ կնքված պայմանագրի համաձայն՝ նա պետք է վերջին տեղն զբաղեցներ նաև 1980 թվականին։ Կազմակերպիչները բարդացրել են ավստրիացու խնդիրը՝ հինգ էտապներից յուրաքանչյուրից հետո մրցավազքից հանելով ընդհանուր հաշվարկով վերջին տեղն զբաղեցրած մարզիկին, բայց դա Շյոնբախերին չի խանգարել նորից զբաղեցնելու վերջին տեղը։ Սակայն նրա թիմի ավագ Պատրիկ Լեֆևերը նույնպիսի խանդավառությամբ չի վերաբերվել նրա՝ Լանտերն Ռուժի համար պայքարին, և Լեֆևերի պնդմամբ ավստրիացին հեռացվել է։ Ժակի Դյուրանը 1999 թվականին նույնպես դարձել է վերջինը, բայց ոչ ոք չի կարողացել նրան մեղադրել չպայքարելու համար. միաժամանակ նա արժանացել է նաև Ամենաագրեսիվ հեծանվորդի մրցանակին։ Չորս հեծանվորդներ արժանացել են Լանտերն Ռուժի երկուական անգամ, իսկ 2008 թվականին Վիմ Վանսևենանտը սահմանել է ռեկորդ՝ երրորդ անգամ անընդմեջ դառնալով վերջինը։ Ելույթների ընթացքում ընդամենը երեք մրցավազք հաղթած բելգիացին կարիերայի ավարտից հետո էլ արժանացել է միայն տխրահռչակ բախտի՝ բռնվելով դոպինգի տեղափոխման ժամանակ։

Լանտերն Ռուժի դափնեկիրներ 

 1903  Արսեն Միլոշո
 1904  Անտուան Դեֆլոտրիեր
 1905  Քլովիս Լակրուա
 1906  Ժորժ Բրոնշար
 1907  Ալբեր Շարտիե
 1908  Անրի Անտուան
 1909  Ժորժ Դեվիլլի
 1910  Կոնստան Կոլլե
 1911  Լյուսիեն Ռոքեբեր
 1912  Մորիս Լարտիգ
 1913  Անրի Ալավուան
 1914  Անրի Լեքլերկ
 1915-1918 - չի անցկացվել (ԱՀՊ)
 1919  Ժյուլ Նեմպոն
 1920  Շառլ Ռաբուասոն
 1921  Անրի Կատելան
 1922  Դանիել Մասսոն
 1923  Դանիել Մասսոն
 1924  Վիկտոր Լաֆոս
 1925  Ֆեռնան Բեսնիե
 1926  Անդրե Դրոբեկ
 1927  Ժակ Պֆիստեր
 1928  Էդուար Պերսեն
 1929  Անդրե Լեժեր
 1930  Մարսել Իլպիդ
 1931  Ռիչարդ Լեմբ
 1932  Ռուդոլֆ Ռիշ
 1933  Էռնես Նյոար
 1934  Անտոնիո Ֆոլկո
 1935  Վիլլի Կուչբախ
 1936  Ալդո Բերտոկո
 1937  Ալոիս Կլենշ
 1938  Յանուս Հելլեմոնս
 1939  Արման Լե Մոալ
 1940-1946 չի անցկացվել (ԵՀՊ)
 1947  Պիետրո Տարկինի
 1948  Վիտորիո Սեգեցցի
 1949  Գուիդո դե Սանտի
 1950  Ֆրից Ցբինդեն
 1951  Աբդել Քադել Զաաֆ
 1952  Անրի Պարե
 1953  Կլոդ Ռուեր
 1954  Մարսել Դիրկենս
 1955  Թոնի Հոեր
 1956  Ռոժե Շոսաբել
 1957  Գի Միյոն
 1958  Վալտեր Ֆավր
 1959  Լուի Բիսիլյա
 1960  Էռերո Բերենդերո
 1961  Անդրե Ժենեստ
 1962  Աուգուստո Մարկալետի
 1963  Վիլլի Դերբովեն
 1964  Անատոլ Նովակ
 1965  Ժոզեֆ Գրուսսար
 1966  Պաոլո Մանուչչի
 1967  Ժան Պիեռ Ժենե
 1968  Ջոն Քլերի
 1969  Անդրե Վիլհելմ
 1970  Ֆրիստ Հոգերհեյդե
 1971  Ժորժ Շապպ
 1972  Ալեն Բելուի
 1973  Ժակ Անդրե Օշար
 1974  Լորենցո Ալեմո
 1975  Ժակ Բուլա
 1976  Ադ վան դեն Հուկ
 1977  Ռոժե Լուաշ
 1978  Ֆիլիպ Տենիեր
 1979  Գերհարդ Շյոնբախեր
 1980  Գերհարդ Շյոնբախեր
 1981  Ֆաուստինո Քուելլի
 1982  Վերներ Դևոս
 1983  Մարսել Լաուրենս
 1984  Գիլբերտ Գլաուս
 1985  Մանրիկո Ռոնկյատո
 1986  Էննիո Սալվադոր
 1987  Մաթյո Հերմանս
 1988  Դիրկ Վայենբերգ
 1989  Մաթյո Հերմանս
 1990  Ռոդոլֆո Մասսի
 1991  Ռոբ Հարմելինգ
 1992  Ֆեռնանդո Կևեդո
 1993  Էդվիգ վան Հոյդոնկ
 1994  Ջոն Տալեն
 1995  Բրունո Կորնիյե
 1996  Ժան Լյուկ Մասդյուպյույ
 1997  Ֆիլիպ Գոմոն
 1998  Դամիեն Նազոն
 1999  Ժաքի Դյուրան
 2000  Օլիվիե Պերոդո
 2001  Ջիմմի Կասպեր
 2002  Իգոր Ֆլորենս
 2003  Հանս դե Քլերկ
 2004  Ջիմմի Կասպեր
 2005  Իկեր Ֆլորենս
 2006  Վիմ Վանսեվենանտ
 2007  Վիմ Վանսեվենանտ
 2008  Վիմ Վանսեվենանտ
 2009  Եվգենի Գուտարովիչ
 2010  Ադրիանո Մալորի
 2011  Ֆաբիո Սաբատինի
 2012  Ջիմի Էնգուլվեն
 2013  Սվեյն Թավտ
 2014  Ցզի Չեն
 2015  Սեբաստիան Շավանել
 2016  Սեմ Բենետ
 2017  Լյուկ Ռոուվ
 2018  Լոուսոն Քրեդոկ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 The Tour's Master of Last Place

Տուր դը Ֆրանս
Ֆրանսերեն բառեր և արտահայտություններ