Անրի Մարի Դյուկրոտե դը Բլենվիլ

Անրի Մարի Դյուկրոտե դը Բլենվիլ (, ), ֆրանսիացի կենդանաբան և անատոմ։ Պալեոնթոլոգիա (հնէաբանություն) գիտական եզրույթի հեղինակը։ Զբաղվել է նաև ջրիմուռների ուսումնասիրությամբ։

Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ (1825), Լոնդոնի թագավորական ընկերության արտասահմանյան անդամ (1832), Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան թղթակից-անդամ (1840)։

Կենսագրություն 

1796 թվականին Բլենվիլը եկել է Փարիզ՝ նկարչություն սովորելու, բայց որոշ ժամանակ անց մտադրությունը փոխել է և որոշել է նվիրվել բնագիտությանն ու դառնալ պրոֆեսոր։ Նա գրավել է Ժորժ Կյուվիեի ուշադրությունը, ում օգնականն է դարձել և երբեմն փոխարինել որպես դասախոս Կոլեժ դը Ֆրանսում, Լոնդոնի Athenaeum ակումբում։ 1812 թվականին Կյուվիեի աջակցությամբ անատոմիայի և կենդանաբանության ամբիոնի օժանդակող պրոֆեսորի պաշտոն է ստացել։ Բայց տարիների ընթացքում նրանց հարաբերությունները սրվել են, ավարտվել բացահայտ թշնամությամբ։

1819 թվականին Բլենվիլն ընտրվել է Ֆիլադելֆիայի Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամ, 1825 թվականին՝ Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, 1830 թվականին փոխարինել է Ժան Բատիստ Լամարկին  բնության պատմության թանգարանի գիտական ամբիոնում։ Երկու տարի անց, Կյուվիեի մահից հետո, վերջինիս փոխարինել է համեմատական անատոմիայի ամբիոնի վարիչի պաշտոնում և ապացուցել, որ իր նախկին ուսուցչի արժանի ժառանգորդն է։ 1837 թվականին Բլենվիլն ընտրվել է Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի օտարերկրյա անդամ։

Մահացել է 1850 թվականի մայիսի 1-ին ապոպլեքսիայի սուր նոպայից, որը հավածել է նրան Փարիզի Embarcadère du Havre (ներկայիս Gare Saint-Lazare) երկաթուղային կայարանում՝ գնացքի վագոնում։

Բլենվիլը համարվել է անհետացած և գոյատևած բազմաթիվ կենդանաբանական տեսակների (ներառյալ իր պատվին անվանված կտուցավոր կետի՝ Mesoplodon densirostris-ի) տաքսոնների հեղինակ։

Հերպետոլոգիայի բնագավառում նա ընդունել է Պիեռ Անդրե Լատրեյի առաջարկը՝ երկկենցաղները սողուններից առանձնացնելու մասին, այնուհետև (1816 թ.) մշակել է կենդանները ենթախմբերով դասավորելու կարգը՝ որպես առաջնային չափորոշիչներ կիրառելով սերնդագոյացման օրգանները։ Նա գիտականորեն նկարագրել է սողունների նոր բացահայտված մի քանի տեսակներ։

Բլենվիլը մերժել է էվոլյուցիան։ Նա Լամարկի էվոլյուցիոն գաղափարների քննադատն էր, բայց Լամարկի նման պաշտպանել է գոյացման մեծ շղթայի գաղափարը։

1822 թվականի հունվարին Բլենվիլը իր Journal de physique ամսագրում առաջին անգամ կիրառել է պալեոնթոլոգիա տերմինը։

Ի պատիվ Անրի Բլենվիլի անվանված տաքսոններ 

Հյուսիսամերիկյան մողես՝ Phrynosoma blainvillii 
Բրածո ձուկ՝ Aeduella blainvillei 
Ձուկ՝ Leptonotus blainvilleanus (Eydoux & Gervais, 1837)
Mesoplodon densirostris, որի գիտական նկարագիրը Անրի Բլենվիլը կազմել է 1817 թվականին, նույնպես անվանվել է ի պատիվ նրա։

Աշխատություններ 

 Prodrome d’une nouvelle distribution du règne animal, 1816
 Ostéographie ou description iconographique comparée du squelette et du système dentaire des mammifères récents et fossiles, 1839—1864 (неоконченное)
 Faune française, 1821—1830
 Cours de physiologie générale et comparée, professé à la Faculté des sciences de Paris, Vorlesungsnachschriften, hrsg. von Henry Hollard, 1833
 Manuel de malacologie et de conchyliologie, 1825—1827
 Manuel d’actinologie ou de zoophytologie, 1834
 Histoire des sciences de l’organisation et de leurs progrès, comme base de la philosophie, Vorlesungsnachschriften, hrsg. von T. L. M. Maupied, 1845
 Sur les Principes de la zooclassie, ou de la Classification des animaux, 1847

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 Иностранные члены Российской академии наук XVIII−XXI вв.: Геология и горные науки. / Отв. редактор И. Г. Малахова. М.: ГЦ РАН, 2012. — 504 с. ISBN 978-5-904509-08-8 (эл. версия).

Արտաքին հղումներ 
 

Ֆրանսիացի գիտնականներ
Կենսաբաններ
Թանգարանային աշխատակիցներ
Ֆրանսիացի կենսաբաններ