Պտղաթաղանթների մինչծննդաբերական վաղաժամ պատռում

Պտղաթաղանթների մինչծննդաբերական վաղաժամ պատռում-ը հղիության բարդություն է (ծննդաբերության առաջին կամ բացման շրջանի), որը բնութագրվում է պտղաթաղանթների պատռմամբ և պղաջրերի արտահոսքով մինչև ծննդաբերական գործունեության սկիզբը։
 
Այս բարդության հաճախականությունը հասուն հղիության դեպքում կազմում է 12-15%, անհաս հղիության դեպքում՝ 30-40%։ Ծննդաբերության առաջին շրջանի ակտիվ փուլի վերջում պտղջրերի արտահոսքը համավում է պտղաջրերի ժամանակին արտահոսք։

Պատճառագիտություն 
Պատճառները լիովին պարզ չեն։ Հասուն հղության դեպքում պտղաջրեջի վաղաժամ արտահոսք դիտվում են այն դեպքերում երբ պտղի առաջադիր մասը ամբողջությամբ չի լցնում փոքր կոնքի մուտք և չի ստեղծում հպման գոտի, որը առանձնացմում է հարպտղաջրեջը առաջնայինի և հետինի։ Այդպիսի դեպքեր լինում են փոքր կոնքի, պտղի հետույքային առաջադրության, պտղի միջաձիգ և թեք դրության, գլխի արտահայտված տարածուման ժամանակ։

Այս դեպքում մեծ քանակությամբ հարպտղային ջրեր անցնում են պտղապարկի ստորին հատվածներ ինչը նպաստում է պտղաթաղանթների ձգվելուն և նրանց պատռվելուն։

Անհաս հղիության դեպքում պատճառը կայանում է արգանդի վզիկի անհասության մեջ օրինակ՝ ֆունկցիոնալ և օրգանական իսթմիկո ցերվիկալ անբավարարությունը, արգանդի ստրոին սեգմենտի անբավարարությունը, ինչը բերում պտղապարկի պրոլապսի և պտղաթաղանթների վաղաժամ պատռման։

Ռիսկի գործոնների մեջ մտնում են նաև՝

 Ինֆեկցիաներ։ միզասեռական համակարգի ինֆեկցիաներ, սեռական ճանապարհով փոխանցվող ինֆեկցիաներ, ստորին սեռական համակարգի ինֆեկցիաներ (օրինակ. բակտերիալ վագինոզ), պտղաթաղանթների ինֆեկցիաներ (խորիոնամնիոնիտ)։
 Ծխախոտի օգտագործում հղիության ընթացքում
 Թմրամիջոցների օգտագործումը հղիության ընթացքում
 Անամնեզում պտղաթաղանթների մինչծննդաբերական վաղաժամ պատռման էպիզոդ
 Գերջրություն
 Բազմապտուղ հղիություն
 Արյունահոսության էպիզոդներ հղիության ընթացքում
 Ինվազիվ միջամտություններ (ամնիոցենտեզ)
 Սննդային անբավարարություն
 Ցածր սոցիալական պայմաններ
 Հավելյալ քաշ

Այնուամենայնիվ շատ դեպքերում ռիսկի գործոնները մնում են չբացահայտված։

Ախտորոշում 

Որպեսզի հաստատվի արդյոք կնոջ մոտ տեղի է ունեցել պտղաթաղանթների մինչծննդաբերական վաղաժամ պատռում, այսուհետ ՊՄՎՊ, բժիշկը պետք է վստահ լինի որ հեղուկը, որը հոսում է կնոջ հեշտոցից ամնիոտիկ հեղուկ է և որ ծննդաբերական գործունեությունը դեռևս սկսված չէ։ Դրա համար կատարվում է մանրակրկիտ անամնեզի հավաքում, գինեկոլոգիական զննում օգտագործելով ստերիլ հայելիներ, ուլտրաձայնային հետազոտություն։
 Անամնեզ։ Կինը՝ ՊՄՎՊ-ով սովորաբար նշում է հանկարծակի <<հեղեղի նման>> հեղուկիհոսք հեշտոցից, կամ կայուն քիչ քանակությամբ հեղուկի արտահոսք։
 Զննում ստերիլ հայելիներով։ Բժիշկը հեշտոց է մտցնում ստերլ հայելիները, տեսնելու համար հեշտոցի ներսը և կատարելու երկձեռքային հետազոտություն, որի նպատակը արգանդի վզիկի բացման աստիճանը որոշելն է։ Այս միջամտությունից խուսմափում ենք քանի դեռ կինը չի մտել ակտիվ ծննդաբերական գործունեության մեջ՝ ինֆեցիայի փոխանցմա ռիսկը նվազեցնելու նպատակով։
 Կուտակման թեստ։ Երբ ամնիոտիկ հեղուկի կուտակում է նկատվում հեշտոցի հետին կամարի շրջանում։ Երբեմն արգանդի պարանոցի արտաքին բացվածքից նկատելի է հեղուկի արտահոսք, երբ կինը հազում կամ կատարում է Վալսալվայի փորձը։
 Նիտրազինային թեստ։ Ստերիլ բամբակյա խծուծով (տամպոն) հավաքված հեշտոցային հեղուկը տեղադրվում է նիտրազինային (ֆենաֆթազին) թղթի վրա։ Ամնիոտիկ հեղուկը թույլ հիմնային է (pH 7.1–7.3) ի համեմատ հեշտոցային արտազատուկի, որը թթվային է (pH 4.5–6)։ Ամնիոտիկ հեղուկը, ինչպես հիմնային հեղուկ փոխում է նիտրազինային թղթի գույնը նարնջագույնից դեպի մուգ կապույտ։
 Ձարխոտի թեստ։ Ստերիլ բամբակյա խծուծով (տամպոն) հավաքված հեշտոցային հեղուկը տեղադրվում է առարկայական ապակու վրա, չորանալուց հետո ամնիոտիկ հեղուկը ձևավորում է բյուրեղային մի պատկեր, որը կոչվում է արբորիզացիա, ինչը մանրադիտակով նայելիս հիշեցնում է ձարխոտի ( ) տերևների։
 Ֆիբրոնեկտինի և ալֆա ֆետոպրոտեինի որոշում արյան մեջ։

Բուժում 

Մանկաբարձական տակտիկան կախվածէ է հղիության ժամկետից, հղիի և պտղի վիճակից, ինչպես նաև պտղաթաղանթների վաղաժամ պատռման պատճառներից։
Եթե հասուն հղիության դեպքում պտղաթաղանթների վաղաժամ պատռումից հետո ծննդաբերական գործունեությունը ինքնուրույն չի զարգանում կատարում են ծննդախթանում արգանդի տոնուսը բարձրացնող նյութերով։ Նեղ կոնքը, պտղի ախտաբանական դրությունները, գլխի ներդրման անոմալիաները և այլ բարդությունները հանդիսանում են ցուցում մանկաբարձական վիրահատությունների համար։

Անհաս հղիության դեպքում մանկաբարձական տակտիկան կախված է նաև ինֆեկցիայի առկայությունից, կամ բացակայությունից։ Ինֆեկցիայի նշանների հայտնաբերման դեպքում նշանակվում են հակաբիոտիկոթերապիա, ստեղվծում է հորմոնալ ֆոն և կատարվում է ծննդախթանում։

Ինֆեկցիայի բացակայության դեպքում մինչև 35 շաբաթը ցուցված է սպասողական տակտիկա, և բուժական միջոցառումներ ուղղված հղիության երկարաձգմանը։ Նորածնի շնչառական դիսթրես համախտանիշի պրոֆիլակտիկայի նպատակով նշանակվում են գլյուկոկորտիկոիդներ։ Հղիության երկարաձգման դեպքում անհրաժեշտ է հղի կնոջ մանրակրկիտ հսկղություն (ջերմաչափում, արյան քննություն, հեշտոցային քսուքի մանրէաբանական հետազոտություն) և վարակի պրոֆիլակտիկա (ստերիլ միջադիրներ, հաճախակի լվացումներ և այլն)։ Պետք է նաև հսկել պտղի վիճակը, կատարել միջոցառւմներ՝ ուղղված պտղի հիպօքսիան և արգանդ-պլացենտար շրջանառության խանգարումների կանխմանը։ Ներարգնդային ինֆեկցման մեծ ռիսկերի դեպքում նշանակվում են հակաբիոտիկներ։ Արտահատյված սակավաջրության դեպքում, երբ արգանդը սերտ գրկում է պտուղը, հղիությունը երկարաձգում են ոչ ավելին քան 10-12 օր, քանի որ ավելի երկար սպասելու դեպքում հնարավոր է առաջանան պտղի կմաղքային դեֆորմացիաներ։

Ելքը կախված է հղիության ժամկետից, բարդություններից, հղիի և պտղի առողջական վիճակից։

Ծանոթագրություններ

Տես նաև
 Հղիություն (մարդ)
 Ծննդաբերություն

Մանկաբարձություն
Գինեկոլոգիական հիվանդություններ
Բժշկություն
Կանանց առողջություն