Հարկադրված վայրէջք

Հարկադրված կամ պարտադրված վայրէջք, ինքնաթիռի վայրէջք, որը տեղի է ունենում օդաչուի կառավարումից անկախ, այսպես՝ եղանակային պայմաններ, շարժիչի կամ ինքնաթիռի այլ համակարգերի խափանում, որոնք դարձնում են թռիչքը անհնարին։ Այս եզրույթը նույնպես օգտագործվում է այլ ինքնաթիռների կողմից պարտադրված վայրէջքի դեպքում։

Ինքնաթիռները կատարում են հարկադրված վայրէջք արտակարգ իրավիճակներում, երբ ի հայտ է գալիս անսպասելի և լուրջ վտանգ ինքնաթիռին կամ ուղևորների առողջությանը, կամ եթե ուղևորներից մեկի կամ անձնակազմի անդամներից մեկի համար հրատապ անհրաժեշտություն է ծագում լինել գետնի վրա, օրինակ՝ շտապ բժշկական օգնության անհրաժեշտության պարագայում։ Սովորաբար ինքնաթիռը ընտրում է ամենամոտ համապատասխան օդանավակայանը կամ ռազմաօդային բազան, որտեղ թռիչքների կառավարման անձնակազմը օժանդակում է վայրէջքին տալով բարձր առաջնահերթություն։

Ինքնաթիռը կարող է ենթարկվել պարտադրված վայրէջքի, եթե այն մտել է «հակառակորդի» օդային տարածք։ Համաձայն միջազգայնորեն ընդունված ընթացակարգի ռազմական ինքնաթիռը մոտենում է խախտում կատարած ինքնաթիռին ներքևից դեպի ձախ, որպեսզի այն լավ տեսանելի լինի պարտադրվող ինքնաթիռի հրամանատարին, ով հիմնականում նստած է ինքնաթիռի ձախ նստատեղում։ Պարտադրող ինքնաթիռը ճոճում է թևերը, որպես պարտադրված վայրէջք կատարելու պահանջ։

Միջազգային օրենքը կարգավորում է խախտող ինքնաթիռի հետ վարվելակարգը՝

... ինքնաթիռը, որը իրեն չի բացահայտում, մուտք է գործում օդային տարածք առանց պատշաճ թույլտվության, հրաժարվում է հետևել առաջադրված ուղղուն, ուղղվում է արգելափակված գոտի, կամ խախտում է թռիչքների արգելքը, համապատասխան  կանոնակարգերի խստիվ պապանմամբ, կարող է ենթարկվել հետապնդման, բացահայտման և ուղեկցման դեպի առաջադրված ուղի կամ արգելված գոտուց դուրս, կամ կարող է պատադրվել կատարելու վայրէջք տվյալ տարածքի ռազմական ինքնաթիռների կողմից։

Տես նաև
 Կոշտ վայրէջք
 Փափուկ վայրէջք

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Կորեական ավիաուղիների 007 թռիչքի ինքնաթիռի խոցումը ԽՍՀՄ-ի կողմից և դրանից հետո ներդրված ուղևորների անվտանգության կանոնները Farooq Hassan – The International and Comparative Law Quarterly, Vol. 33, No. 3 (Jul., 1984), pp. 712–725

Վայրէջք
Թռիչք