Լուիս Գարավիտո

Լուիս Ալֆրեդո Գարավիտո Կուբիլյոս (), նույնպես հայտնի է որպես La Bestia («Գազան») կամ Tribilín (Դիսնեյի Գուֆի կերպարի իսպանական անունը), կոլումբիացի սերիական մարդասպան։ 1999 թվականին բռնաբարել, խոշտանգել և սպանել է 138 երեխաների և պատանիների։ Նրա զոհերի քանակը, դատելով քարտեզների վրա կմախքների տեղադրումից, որոնք Գարավիտոն նկարել է բանտում, կարող էր գերազանցել 300-ը։ Գարավիտոն շարունակում է խոստովանել նոր սպանությունները։ Տեղական լրատվամիջոցները նրան նկարագրում են որպես «աշխարհի ամենավատ սերիական մարդասպան»։ Գինեսի ռեկորդների գրքում նշվում է ևս մեկ կոլումբիացի՝ Պեդրո Ալոնսո Լոպեսը, որը Կոլումբիայում հայտնի է որպես «Անդերի հրեշ», որպես մեր ժամանակի «ամենամասշտաբային» սերիական մարդասպան, սակայն հաստատված զոհերի քանակով Գարավիտոն գլխավորում է այդ ցուցակը, և նրան հաջորդում է Լոպեսը։ Դատական մարմինը որոշել է, որ Գարավիտոյի բոլոր դատավճիռները կազմում են 1853 տարի և 9 օր ազատազրկում։

Վաղ կյանք
Չնայած Գարավիտոյի մայրն անհայտ է, Խենովայի համայնքում լուրեր են շրջանառվում, որ Գարավիտոյի մայրը երկար ժամանակ մարմնավաճառ է եղել։ Մարմնավաճառությամբ զբաղվելու ժամանակ Գարավիտոյի մայրը դաժան բռնության է ենթարկվել Գարավիտոյի հոր կողմից, որը մոլի հարբեցող է եղել, ինչպես նաև դաժան է վարվել Գարավիտոյի եղբայրների և քույրերի հետ։ Մոտավորապես նույն ժամանակ Գարավիտոյի հայրը ստիպում էր Գարավիտոյին հետևել, թե ինչպես է նրա մայրը սեռական կապի մեջ մտնում իր հաճախորդների հետ, թույլ տալով իր մոր հաճախորդներին սեռական վիրավորանք և ոտնձգություններ կատարել Գարավիտոյի նկատմամբ։ Թմրանյութերի ազդեցության տակ Գարավիտոյի մայրը ոչինչ չէր կարող անել հոր՝ հարբեցող Գարավիտոյի դաժան վերաբերմունքի և խոշտանգումների դեմ։ Ի վերջո Գարավիտոն փախել է տնից և ողջ մնացել կոլումբիական փողոցներում։ Ութ տարեկանում Գարավիտոյին մի մանկապիղծ է գտել։ Տղամարդը Գարավիտոյին տաք կերակուր և հանգստի վայր է խոստացել, Գարավիտոն դժկամությամբ է ընդունել այդ առաջարկը, սակայն տաք սննդի և քնի վայրի փոխարեն տղամարդը Գարավիտոյին տարել է լքված տուն, որտեղ Գարավիտոն սեռական բռնության է ենթարկվել։ Դրանից մի քանի օր անց Գարավիտոն միացել է խռովարար ավազակախմբին՝ պաշտպանվելու համար։ Այս ավազակախումբը հաճախ կողոպտել է խաղաղ կոլումբիացիներին սննդի, փողի և ավտոմեքենաների համար, որոնք նրանք փոխանակում էին տեղական խանութներում։

Գարավիտոն սկսել է աշխատել, երբ «վաստակել» է բավարար գումար փողոցներում գոյատևելու համար։ Չնայած Գարավիտոն հաճախ էր տեղափոխվում, Նա Տերեզա անունով ընկերուհի ուներ։ Նրա ընկերուհին մի երեխա է ունեցել, որի հետ, ինչպես նա հիշում է, շատ լավ հարաբերությունների մեջ էր։ Գարավիտոյի ընկերները գիտեին, որ նա բարի է, բայց հեշտությամբ զայրանում է։

Զոհերի տեսակներ և սպանության բնույթ
Գարավիտոյի զոհերը հստակ նույնականացվել են իրենց տարիքից, սեռից և սոցիալական կարգավիճակից ելնելով։ Գարավիտոն հետապնդել է 6-16 տարեկան տղաներին, որոնք կամ անտուն, կամ գյուղացիներ, կամ որբ են եղել։ Նա մոտենում էր փոքր տղաներին կամ մարդաշատ փողոցներում, կամ միայնակ գյուղական վայրերում և գայթակում էր նրանց, կաշառք տալով փոքր նվերներով, ինչպիսիք են փողը, կոնֆետները կամ պատահական աշխատանքների առաջարկները։ Նա առաջարկում էր հեշտ աշխատանք փողի համար և նույնիսկ քողարկում էր տարբեր կերպարների տակ, որոնք կարող էին համարվել օրինական կերպով աշխատանք առաջարկողներ, ինչպիսիք են քահանան, ֆերմերը, փողոցային վաճառականը, թմրավաճառը, տարեց մարդը և խաղամոլը։ Որպեսզի կասկած չառաջանա նրա գործունեության վերաբերյալ, Գարավիտոն հաճախ փոխում էր իր քողարկումը։

Երբ Գարավիտոն ձեռք էր բերում երեխայի վստահությունը, նա քայլում էր տղայի հետ, մինչև նրանք չէին հոգնում և խոցելի դառնում, ինչը նրանց դարձնում էր հեշտ կառավարելի։ Նախ, նա կապում էր նրանց ձեռքերը։ Այնուհետև Գարավիտոն իրենցից հանում էր ամբողջ հագուստը և սկսում խոշտանգել, բռնաբարել, երբեմն էլ գլխատել։ Սովորաբար տղաները երկար բռնաբարությունների և կտտանքների էին ենթարկվում։ Սակայն երբեմն նա սրածայր առարկաներ են մտցնում նրանց ետևի անցումի մեջ։ Երեխաների մարմինները հայտնաբերվել են ամբողջությամբ մերկ, և բոլորի վրա եղել են խայթոցների հետքեր և անալ ներթափանցման հետքեր; մարմինների կողքին հայտնաբերվել են քսայուղերի շշեր և սպիրտային դատարկ շշեր։ Դիակների մեծ մասում երկարատև խոշտանգումների հետքեր են եղել։

Հետաքննություն
1992 թվականից սկսած՝ 6-16 տարեկան տղաները սկսել են անհետանալ Կոլումբիայի փողոցներից։ Տասնամյակներ շարունակ շարունակվող քաղաքացիական պատերազմի պատճառով Կոլումբիայում շատ երեխաներ աղքատ էին, անօթևան կամ որբացած։ Տարիներ շարունակ այդ սպանությունները աննկատ են մնացել, քանի որ շատ զոհեր չեն ունեցել իրենց անհետացման մասին որևէ ոստիկանական հաշվետվություն։ Մարմինների կուտակումները սկսել են ի հայտ գալ ամբողջ Կոլումբիայում, սակայն իշխանությունները դրան հատուկ ուշադրություն չեն դարձրել ընդհուպ մինչև 1997 թվականը, երբ բացահայտվել են զանգվածային գերեզմաններ։

Նման մեծ թվով կորած երեխաները լայն հետաքննություն էին պահանջում, քանի որ այդ սպանությունները չեն սահմանափակվել ինչ-որ կոնկրետ շրջանում։ 1998 թվականի փետրվարին Խենովա քաղաքից ոչ հեռու հայտնաբերվել են երկու մերկ երեխաների մարմիններ, որոնք բլրի վրա պառկած էին միմյանց կողքին։ Հաջորդ օրն ընդամենը մի քանի մետր հեռավորության վրա արդեն հայտնաբերվել է ևս մեկ դիակ։ Բոլոր երեք դիակների ձեռքերը կապված էին ոտքերի հետ և բոլորը սեռական բռնության հետքեր ունեին։ Զոհերի պարանները խիստ կտրվել են, իսկ մեջքի, սեռական օրգանների, ոտքերի ու հետույքների վրա կապտուկներ են նկատվել։ Սպանության գործիքը հայտնաբերվել է նույն շրջանում, ինչ դիակները։ Հանցագործության վայրում հայտնաբերված գրության վրա գրված է եղել հասցե, այդ տեղեկությունը նրանց բերել է Գարավիտոյի ընկերուհու մոտ։

Նրա հետ կապվել են, սակայն նա ոստիկանությանը ասել է, որ Գարավիտոն արդեն մի քանի ամիս չի տեսել։ Սակայն նա ոստիկանությանը տվել է իր մոտ թողած պայուսակը, որի մեջ Գարավիտոյի իրերն էին։ Այդ առարկաները ներառում էին երիտասարդ տղաների լուսանկարները, նրա սպանությունների մանրամասն օրագրերը, զոհերի հաշվարկներն ու հաշիվները։ Այս նոր տեղեկատվությունը նրանց հանգեցրել է Գարավիտոյի նստավայրին, բայց տունը դատարկ էր։ Խուզարկուները կարծում էին, որ Գարավիտոն կամ ճանապարհորդում է աշխատանքի միջոցով, կամ հեռանում է՝ փորձելով գտնել իր հաջորդ զոհին։ Ընդամենը մի քանի օր անց նա ձերբակալվել է տեղի ոստիկանության կողմից՝ դեռահասին բռնաբարելու փորձի մեղադրանքով։ Անոթևան մի մարդ բավականին մոտ էր, որպեսզի հետևւեր Գարավիտոյի և երեխայի միջև պայքարին և անհրաժեշտ է համարել փրկել դեռահասին։ Գարավիտոն ձերբակալվել է, և ոստիկանությունն առանց իմացության կալանքի տակ է վերցրել մի մարդու, որը Կոլումբիայում ամենահետախուզվող մարդասպանն էր։

Կալանավորում և խոստովանություն
Գարավիտոն ձերբակալվել է 1999թվականի ապրիլի 22-ին՝ բռնաբարության փորձի առանձին մեղադրանքներով։ Գարավիտոն հարցաքննվել է տեղի սպանությունների և բռնաբարության փորձի մեղադրանքների կապակցությամբ։ Ոստիկանությունը ենթադրում էր, որ Գարավիտոն ծրագրել էր սպանել տղային, եթե չմիջամտեր պատահական անցորդը։ Կարճ հարցաքննությունից հետո խուզարկուները Գարավիտոյին կասկածում են, որ նա La Bestia-ն է, թեև Գարավիտոն պնդել է իր անմեղությունը։ Իր սպանությունների մանրամասն նկարագրությունը Գարավիտոյին հասցրել է արցունքների։

Կոլումբիայի արդարադատության նախարարության համար Գարավիտոյի խոստովանությունը բավարար չէր։ Գարավիտոն աչքի հիվանդություն ուներ, որը հազվադեպ էր և հանդիպում էր միայն տղամարդկանց որոշակի տարիքային խմբում։ Նրա ակնոցները հատուկ նախագծված են իր յուրահատուկ վիճակի համար։ Հենց այդ ակնոցներն են հայտնաբերվել զանգվածային թաղման վայրում։ Գարավիտոն նաև թողել է ալկոհոլի դատարկ շիշ, ներքնազգեստ և կոշիկներ։ Նրա ԴՆԹ-ն հայտնաբերվել է զոհերի վրա՝ իրենից հետո մնացած այլ առարկաների հետ միասին։ Ոստիկանությունը նախատեսել է մի ամբողջ բանտային սենյակ, որտեղ պահվել է Գարավիտոն՝ աչքերի հետազոտություն անցնելու համար; նրա աչքի հետազոտության արդյունքները կօգնեն ոստիկանությանը գտնել Գարավիտոյի ակնոցները։ Դա պարտադիր դարձնելով բոլոր բանտարկյալների համար, նրանք նվազեցրել են Գարավիտոյի կասկածները և նրան պահել իր տեսողության մասին ստերից։

Երբ Գարավիտոն դուրս է եկել խցից, խուզարկուները ԴՆԹ-ի նմուշներ են վերցրել իր բարձից և հյուրասենյակից։ Զոհերի վրա հայտնաբերված ԴՆԹ-ն համընկնում էր Գարավիտոյի խցում հայտնաբերված ԴՆԹ-ի հետ։ Գարավիտոն խոստովանել է 140 երեխաների սպանությունը և մեղադրվում էր ամբողջ Կոլումբիայում 172 մարդու սպանության մեջ։ Նա մեղավոր է ճանաչվել 172 սպանություններից 138-ում։ Գարավիտոն դատապարտվել է 1853 տարվա և 9 օրվա ազատազրկման, ինչը դարձել Է Կոլումբիայի պատմության մեջ ամենաերկար դատավճիռը։ Սակայն Կոլումբիական օրենքները սահմանափակում են բանտարկության ժամկետը մինչև 40 տարի, և քանի որ Գարավիտոն օգնել է ոստիկանությանը գտնել զոհերի մարմինները, նրա ժամկետն ավելի է կրճատվել մինչեւ 22 տարի։

Ներկայումս Գարավիտոն պատիժ է կրում Կոլումբիայի էլ Սեզար դեպարտամենտի «Վալեդուպար» խիստ ռեժիմի բանտում։ Նրան պահում են մյուս բոլոր բանտարկյալներից առանձին, քանի որ վախենում են, որ նա անմիջապես կսպանվի։ Նա պետք է ազատ արձակվի 2021 թվականին։ Այնուամենայնիվ, Կոլումբիական օրենսդրությունը նշում է, որ երեխաների դեմ հանցագործություններ կատարած անձինք իրավունք չունեն ստանալ որևէ «արդարադատության առավելություններ» և պարտավոր են անցկացնել առնվազն 60 տարի բանտում։ Գարավիտոյի դեպքում դա նշանակում է, որ առավելագույն 40-ամյա բանտարկության սահմանը, և հատկապես 22 տարի կրճատումը ոստիկանությանը օգնելու համար, որպեսզի գտնեն զոհերի մարմինները, համարվում են «արդարադատության առավելությունները» և չեն կիրառվի, ինչից հետևում է, որ Գարավիտոյի բանտում անցկացրած տարիների քանակը կարող է հասնել 80-ի։

Հասարակության արձագանք
Շատ կոլումբիացիներ քննադատել են Գարավիտոյին վաղաժամ ազատ արձակելու հնարավորությունը։ Վերջին տարիներին կոլումբիացիները ավելի ու ավելի հաճախ են կարծում, որ Գարավիտոյի դատավճիռը բավարար պատիժ չէ նրա հանցագործությունների համար։ Ոմանք պնդում էին, որ նա արժանի է կամ ցմահ բանտարկության, կամ մահապատժի, ինչը Կոլումբիայում հնարավոր չէ։ Կոլումբիայի օրենսդրությունը ոչ մի դրույթ կամ մեթոդ չի նախատեսել ավելի երկար ժամկետով դատավճիռ կայացնելու համար, ինչը դիտվում էր որպես օրենքի պակաս, որը հանգեցրել է կոլումբիական հասարակության մեջ սերիական մարդասպանների հայտնվելու հնարավորությանը։ Այդ ժամանակից ի վեր օրենքն այդ հանցագործությունների համար առավելագույն պատիժն ավելացրել է մինչև 60 տարվա ազատազրկում։

Տես նաև
Սերիական մարդասպան
Հարոլդ Շիփման

Ծանոթագրություններ

Մատենագրություն

Անձինք այբբենական կարգով
Կոլումբիայում ծնվածներ
Կոլումբիացի սերիական մարդասպաններ
Սերիական մարդասպաններ