Երկաթի (III) օքսիդ

Երկաթի (III) օքսիդ բարդ անօրգանական միացություն է կազմված երկաթի և թթվածնի ատոմներից, ունի հետևյալ բանաձևը՝ Fe2O3:

Ֆիզիկական հատկություններ 

Ունի կարմրաշագանակագույն գունավորում։ Ջերմակայուն է, հալվում է 1987 °C ջերմաստիճանում։
Երկաթի (III) օքսիդի տետրաէդրիկ ɑ-ձևափոխությունը 260 Կ-ից ցածր ջերմաստիճանում ֆերոմագնիսական հատկություններ չի ցուցաբերում, 260-960 Կ ջերմաստիճաններում՝ թույլ ֆերոմագնիսական է։ Խորանարդային -FeO (բնության մեջ հանդիպում է մագնետիտ հանքաքարի տեսքով) ցուցաբերում է ֆերոմագնիսական հատկություններ։

Բնության մեջ 

Երկաթի (III) օքսիդը բնության մեջ հանդիպում է հերմատիտ՝ Fe2O3, լիմոնիտ՝ Fe2O3·H2O, մագնետիտ և Կարմրահող հանքերի տեսքով։ Երկաթի (III) օքսիդ կա Մարս մոլորակի մակերևույթում։

Քիմիական հատկություններ 

Երկաթի (III) օքսիդը ամֆոտեր օքսիդ է՝ առավել հաճախ ցուցաբերում է հիմնային հատկություններ։ Աղերի և թթուների հետ ռեակցիաները դանդաղ են ընթանում։ Չի փոխազդում ջրի հետ։ Միահալվում է այլ մետաղական օքսիդների հետ առաջացնելով կրկնակի օքսիդներ՝ շպինելներ։

 Փոխազդում է աղաթթվի հետ։

 Փոխազդում է նատրիումի կարբոնատի հետ։

 Հալելիս փոխազդում է Նատրիումի հիդրոքսիդի հետ։

 Ջրածնով վերականգնվում է մինչև երկաթ։

Ստացում 

Օդում երկաթի եռավալենտ աղերի ջերմային քայքայումից։

 
 

Մետահիդրօքսիդի ջրազրկմամբ։

Կիրառությունը 
 Կիրառվում է թուջի և պողպատի արտադրությունում։
 Կիրառվում է որպես կատալիզատոր ամոնիակի արտադրությունում։
 Հանդիսանում է մետաղական ներկերի, գունավոր ցեմենտի և կերամիկայի բաղադրիչ։
  Կիրառվում է պողպատե կառուցվածքների թերմիտային եռակցման ժամանակ։
 Հանդիսանում է անալոգային և թվային տեղեկատվության կրիչ մագնիսական ժապավենի (ֆեռոմագնիսական -FeO) վրա։
 Հանդիսանում է հղկանյութային գործիք պողպատի և ապակու համար։
 Սննդի արդյունաբերությունում օգտագործվում է որպես սննդային գունանյութ (E172):
 Հրթիռաշինության մեջ այն օգտագործվում է կատալիզացված կարամելային վառելիք արտադրելու համար, որը սովորական վառելիքի համեմատ 80%-ով ավելի բարձր այրման արագություն ունի։
 Երկաթի սուսրի (Մումիա) հիմնական բաղադրիչն է։ 
 Նավթաքիմիական արտադրության մեջ՝ դիենային ածխաջրածինների սինթեզում, օգտագործվում է որպես ջրազրկման կատալիզատորի հիմնական բաղադրիչ։

Գրականություն

Ծանոթագրություններ