Ահմեդ Էսադ փաշա

Ահմեդ Էսադ փաշա (, ), օսմանյան պետական գործիչ։ Երկու անգամ եղել է Օսմանյան կայսրության մեծ վեզիր։ 

1863 թվականին նա հիմնադրել է «Դարյուշշաֆաքա» հասարակական կազմակերպությունը, որն զբաղվում էր կրթական ոլորտի խնդիրներով։

Կենսագրություն 
Մեհմեդ Էսադ փաշան ծնվել է 1828 թվականին, Խիոս կղզում։ Նա մուֆթի Սուլեյման-բեյի որդին էր և մյուշիր (մարշալ) Կազիմ (Ալպան) փաշայի եղբայրը։ Ծառայել է Փարիզում` Ֆրանսիայում Օսմանյան կայսրության դեսպանատանը։ Վերադառնալով հայրենիք` նա հիմնել է հասարակական կազմակերպություն, որն զբաղվում էր կրթության ոլորտի խնդիրների լուծմամբ։ Տղաների և աղջիկների, զինվորականների որբացած երեխաների համար Եվրոպայում հիմնված գիշերօթիկ դպրոցների օրինակով Ստամբուլում դպրոց է հիմնել։ Նա անձամբ վերահսկել է ուսումնական հաստատության շենքի շինարարությունը, ապագա աշակերտների ուսումնական ծրագրերն ու համազգեստը։

1873 թվականին նա նշանակվել է Կոնիայի գլխավոր նահանգապետ, որտեղ նա հաջողությամբ հաղթահարել է երկարատև երաշտի պատճառած ճգնաժամը։

Որպես երախտագիտություն նրա վաստակին` սուլթան Աբդուլ Ազիզը երկու անգամ նշանակել է նրան Մեծ վեզիր ( 1973 թվականի փետրվարի 15-ապրիլի 15, 1873 թվականի ապրիլի 26-օգոստոսի 26)։ Ընդհանուր առմամբ, նա այս պաշտոնը զբաղեցնում էր 6 ամիս։ 1875 թվականին ընդմիջումների ժամանակ եղել է Իզմիրի գեներալ-նահանգապետ։ Պաշտոնական այցով լինելով Դենիզլիում` թունավորվել է։ Նրա սուրճի բաժակի մեջ թույն է ավելացվել։ Հանցագործության համար մեղադրվել է սուրճը պատրաստող աֆրոթուրք խոհարար ստրուկը, որն անմիջապես կախաղան է հանվել։ 

Ահմեդ Էսադ փաշան թուրք նկարիչ և արվեստաբան Ջելյալ Էսադ Արսևենի հայրն է։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Buz, Ayhan (2009). Osmanlı Sadrazamları. İstanbul: Neden Kitap, ISBN 978-975-254-278-5
 Danişmend, İsmail Hâmi (1971). Osmanlı Devlet Erkânı. İstanbul: Türkiye Yayınevi 
 Kuneralp, Sinan (1999). Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber.  İstanbul:ISIS Press,, ISBN 9784281181.
 İnal, İbnülemin Mehmet Kemal, (1964). Son Sadrazamlar 4 cilt. Ankara: Millî Eğitim Basimevi,  (Dergah Yayinevi 2002) 

Օսմանյան կայսրության ֆելդմարշալներ
Օսմանյան ռազմական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Օսմանյան կայսրության սպանված անձինք