Ահաբեկչություն Կարմելի տաճարում

Ահաբեկչություն Կարմելի տաճարում, 2019 թվականի հունվարի 27-ի առավոտյան տեղի ունեցած ահաբեկչական գործողություն։ Ֆիլիպինների Սուլու նահանգի վարչական կենտրոն Հոլո քաղաքի Կարմելի աստվածամոր տաճարում պայթել է երկու ռումբ։ Ֆիլիպինների ազգային ոստիկանության նախնական տվյալներում նշվել է այդ հարձակման հետևանքով 20 զոհի և 111 վիրավորների մասին։ Ավելի ուշ Արևմտյան Մինդանաոյի տարածքային ռազմական հրամանատարությունը հայտարարել է ևս 27 զոհի և 82 վիրավորի մասին։

Նախապատմություն և պատճառներ 
Պայթյունները տեղի են ունեցել Ֆիլիպինների հարավային, առավելապես մուսուլմանաբնակ շրջաններում Բանգսամորո ինքնավար տարածաշրջանի ստեղծման մասին հանրաքվեի անցկացումից մեկ շաբաթ անց, որը պետք է ներառեր նաև Սուլու նահանգը։ Հայտնի է, որ նահանգի վարչական կենտրոն Հոլոն հանդիսանում է Աբու Սայաֆ խմբավորման հենարանը, որը գտնվել է Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն ահաբեկչական կազմակերպության ազդեցության տակ։ Սուլուն եղել է միակ նահանգը, որը հանրաքվեին քվեարկել է դեմ։ Չնայած արդյունքներին, նահանգը ներառվելու էր Բանգսամորոյի ինքնավար շրջանում։

Ենթադրվում է, որ Հոլոյի հարձակումները պայմանավորված են եղել տեղի հանցագործների և ավազակների իրենց տարածաշրջանում իշխանությունը կորցնելու վախով, որտեղ նրանք ձեռք են բերել մեծ շահույթ զենքի և թմրանյութերի առևտրի վրա, որը ծաղկել է Սուլու նահանգի հակամարտության գոտիներում։ Բանգսամորոյի առաջարկվող կառավարությունը նախատեսել է սահմանել հրազենի շրջանառության արգելք և զինաթափել տեղական մասնավոր խմբավորումները նոր ինքնավար շրջանի ստեղծումից հետո։

Հարձակում 
Պայթյունների ժամանակագրությունը (հունվարի 27)
 8:26 - Մարդիկ այցելում են կիրակնօրյա պատարագին
 8:28 - Առաջին ինքնաշեն պայթուցիկ սարքը պայթում է տաճարի ներսում
 8:30 - Տեղի է ունենում երկրորդ պայթյունը տաճարի կայանատեղիում
Պայթյուններից հետո ժամանել են 35-րդ հետևակային գումարտակի զինծառայողները։ Տեղի ռազմական ղեկավարությունը հայտնել է, որ ինքնաշեն պայթուցիկ սարքը եղել է մոտոցիկլետի բեռնախցիկում:Վիրավորներն անմիջապես տեղափոխվել են Սուլուի առողջապահության մարզային վարչություն՝ բուժօգնություն ցուցաբերելու համար։

Մեղավորներ 
Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետությունը (ԻԼԻՊ) ստանձնել է պայթյունների պատասխանատվությունը, որոնք, իր հայտարարության համաձայն, իրականացվել են «նահատակության երկու ասպետների» կողմից «խաչակիրների տաճարի» դեմ։ Ֆիլիպինցի զինվորականներն Աջան Աջանգում մեղադրել են Աբու Սայաֆ խմբավորմանը՝ վկայակոչելով ռազմական հետախույզներից ստացված ապացույցները, որոնք բացահայտել էին Աբու Սայաֆի ծրագրերը՝ Հոլո քաղաքի կենտրոնական մյուս մասերի ռմբակոծման վերաբերյալ, դրանից մի քանի ամիս առաջ։ Այդ տարածքում գտնվող տեսախցիկների տեսագրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես է Ալիաս Կամախը՝ ԳԱՍ-ի նախկին հանգուցյալ առաջնորդ Սուրակի Ինգոգի եղբայրը, մինչև պայթյունը մի քանի այլ կասկածյալների հետ միասին շրջում տաճարի մոտակաքում։ Կամախը համարվում է Աբու Սայաֆի համար ռումբերի հայտնի արտադրողը, ըստ Ֆիլիպինների ոստիկանության ղեկավար Օսկար Ալբայալդեի հրապարակած հետաքննության հաշվետվությունների։

Արձագանք 

Միջադեպից կարճ ժամանակ անց Մալականյանգ պալատը (նախագահի նստավայր) հանդես է եկել հայտարարությամբ այն մասին, որ պայթյուններն իրականացնողները չեն արժանանա ողորմության։ Նախագահի մամուլի քարտուղար Սալվադոր Պանելոն ընդգծել է, որ «նրանք մինչև երկրի ծայրերը հետապնդելու են այդ ստոր հանցագործության հետևում կանգնած անողոք հանցագործներին այնքան ժամանակ, մինչև նրանցից յուրաքանչյուրը չկանգնի դատարանի առջև և չհայտնվի ճաղերի հետևում։ Օրենքը նրանց ողորմություն չի տա»։ Նախագահ Ռոդրիգո Դուտերտեն իր վրդովմունքն է հայտնել միջադեպերի հետ կապված և հաջորդ օրն այցելել պայթյունների վայր։ Արևմտյան Մինդանաոյի տարածքային ռազմական հրամանատարությունը հաստատել է, որ նախագահ Դուտերտեն հրաման է արձակել ահաբեկչական խմբերի դեմ լայնածավալ ռազմական արշավի մասին։

Ֆիլիպինների կաթոլիկ եպիսկոպոսների համաժողովը հայտարարություն է հրապարակել, որտեղ իր ցավակցություն է հայտնել զոհերի և նրանց ընտանիքների համար՝ դատապարտելով հարձակումները որպես ահաբեկչական գործողություն։ Եպիսկոպոսները կոչ են արել քրիստոնյաներին միանալ մուսուլմաններին և տեղի համայնքներին՝ աշխարհը ծայրահեղականությունից պաշտպանելու համար։ Հռոմի Պապ Ֆրանցիսկոսը դատապարտել է ահաբեկչությունը՝ կրկնելով. «Ես աղոթում եմ զոհերի և վիրավորների համար։ Թող Տերը՝ Խաղաղության Իշխանը, դարձի բերի դաժան մարդկանց սրտերը և խաղաղ գոյակցություն տա այս տարածաշրջանի բնակիչներին»։

Իսլամական ազատագրական ճակատի (ԻԱՃ) նախագահ Մոհագեր Իքբալը դատապարտել է անմեղ քաղաքացիական անձանց վրա հարձակումները՝ դրանք անվանելով «անիմաստ բռնություն»։ Նրա օրինակին հետևել է Մորո ազգային-ազատագրական ճակատի նախագահ Յուսոպ Ջիկիրին, որը հայտարարել է, որ «պայթյունների պատասխանատվությունը կարող է դրվել միայն այն ահաբեկիչների վրա, որոնք հանդես են գալիս խաղաղության դեմ, տգետ և մոլորության մեջ ընկած մարդկանց վրա»։ ԻԱՃ-ի պաշտոնական ներկայացուցիչ Էմանուել Ֆոնտանիլեն կոչ է արել կառավարությանը խաղաղ բանակցություններ վարել իսլամիստական խմբավորումների, այդ թվում՝ ծայրահեղական և Աբու Սայաֆի և Բանգասամորոյի Իսլամական ազատագրման մարտիկների ահաբեկչական խմբավորումների հետ։

Շատ երկրներ, այդ թվում՝ Ավստրալիան, Կանադան, Չինաստանը, Ինդոնեզիան, Ռուսաստանը, Սաուդյան Արաբիան և ԱՄՆ-ն հանդես են եկել հայտարարություններով, որոնցում դատապարտել են հարձակումները և ցավակցություն հայտնել տուժած զոհերին, ինչպես նաև միջազգային կազմակերպություններին, այդ թվում՝ Եվրոպական միությանը, Իսլամական համագործակցության կազմակերպությանը, ՄԱԿ-ին և Համաշխարհային բանկին։ Միացյալ Թագավորությունը խորհուրդ չի տալիս իր հպատակներին մեկնել Արևմտյան և Կենտրոնական Մինդանաո, ինչպես նաև Սուլու՝ միջադեպերից հետո։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Ֆիլիպինյան տաճարում տեղի է ունեցել կրկնակի պայթյուն

2019 ահաբեկչություններ
2019 զանգվածային սպանություններ
2019 հունվարի իրադարձություններ