Վիրաբուժական միջամտությունների ցանկ

Շատ վիրաբուժական միջամտությունների անուններ կարելի է բաժանել մասերի` հասկանալու համար դրանց նշանակությունը։ Օրինակ՝ գաստրէկտոմիայի դեպքում «էկտոմիա» վերջածանցը նշանակում է մարմնի հատվածի հեռացում։ «Գաստրո» նշանակում է ստամոքս։ Այսպիսով, գաստրէկտոմիա նշանակում է ստամոքսի կամ դրա մի մասի հեռացում։ «Տոմիա»-ն նշանակում է մարմնի հատվածի հատում. «գաստրոտոմիա»՝ ստամոքսի հատում, ոչ պարտադիր հեռացմամբ։ Ինչպես նաև, «ֆարինգո» նշանակում է ըմպան, «լարինգո»՝ կոկորդ, «էզոֆագ»՝ կերակրափող։ Այսպիսով, ֆարինգոլարինգոէզոֆագէկտոմիան բոլոր երեքի վիրաբուժական հեռացումն է։

Նվազ ինվազիվ վիրաբուժության ձևավորմամբ պայմանավորված կան նաև այլ տերմիններ, ինչպիսիք են «արթրոսկոպիկ» կամ «լապարասկոպիկ» վիրաբուժությունը։ Այս դեպքում ձևը պահպանվում է ինչպես նախորդ օրինակներում. արթրոսկոպը սարքավորում է,  որը թույլ է տալիս տեսնել հոդի ներսը։

Հաճախ հանդիպող վիրաբուժական տերմինների ցանկ

Նախածանցներ
 անգիո-՝ վերաբերում է արյունատար անոթներին
 արթր-՝ վերաբերում է հոդերին
 բի-՝ երկու
 կոլոնո-՝ վերաբերում է հաստ աղիքին
 colpo-՝ վերաբերում է հեշտոցին
 ցիստո-՝ վերաբերում է միզապարկին
 էնցեֆալ-՝ վերաբերում է գլխուղեղին
 գաստր-՝ վերաբերում է ստամոքսին
 հեպատ-՝ վերաբերում է լյարդին
 հիստեր-՝ վերաբերում է արգանդին
 լամինո-՝ վերաբերում է ողնային թիթեղին (ողի հետին մակերես)
 լապար-՝ վերաբերում է որովայնի խոռոչին
Փաստացի պատճառաբանորեն դա վերաբերում է որովայնի պատի փափուկ հյուսվածքներին։ «Ցելիո-» տերմինը ավելի հստակ է նկարագրում և ավելի հաճախ է կիրառվում Ամերիկայում։
 Լոբո՝ վերաբերում է բլթերին (գլխուղեղի կամ թոքերի բլթերի)
 մամմո- և մաստո-՝ վերաբերում է կրծքագեղձին
 միո-՝ վերաբերում է մկանային հյուսվածքին
 նեֆրո-՝ վերաբերում է երիկամներին
 օոֆոր-՝ վերաբերում է ձվարաններին
 օրխիդ-՝ վերաբերում է ամորձիներին
 Ռինո-՝ վերաբերում է քթին
 Թորակո-՝ վերաբերում է կրծքավանդակին
 Վազ-՝ վերաբերում է ծորաններին

Վերջածանցներ
 -ցենտեզիս՝ վիրաբուժական պունկցիա
 -տրիպսիա՝ կոտորում կամ քայքայում
 -դեզիս՝ երկու հատվածների միաձուլում, ստաբիլիզացիա
 -՝էկտոմիա՝ վիրաբուժական հեռացում։ 'Ռեզեկցիա' տերմինը նույնպես կիրառվում է, հատկապես ուռուցքների դեպքում։
 -ոպսիա՝ նայել
 -ոսկոպիա՝ դիտում, սովորաբար սկոպի միջոցով
 -ոստոմիա կամ -ստոմիա՝ վիրաբուժական անցքի ստեղծում (նոր «բերանի» կամ «ստոմայի» ստեղծում)
 -ոտոմիա կամ -տոմիա՝ վիրաբուժական հատում
 -պեքսիա՝ շտկել կամ ապահովել
 -պլաստիկա՝ ձևափոխել կամ հարմարեցնել (երբեմն ենթադրում է պրոտեզով փոխարինում)
 -րաֆիա՝ ամրեցնել, հաճախ վիրաբուժական կարի օգնությամբ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 "In medicine, what's the difference between an -ectomy, an -ostomy, and an -otomy? " at The Straight Dope
 Medical suffixes 
 Multimedia Manual of Cardiothoracic Surgery
 Surgical Procedures 
 Free Surgery Questions with answers for practise

Հիվանդություններ այբբենական կարգով
Հիվանդություններ ըստ օրգան համակարգերի
Վիրաբուժություն
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ