Ես կին չե՞մ (գիրք)

Ես կին չե՞մ։ Սև կանայք և ֆեմինիզմը (), Բել Հուքսի 1981 թվականին գրված գիրքը, որը վերնագրված է Սոջորներ Թրութի «Ես կին չե՞մ» ելույթից հետո։ Հուքսը ուսումնասիրում է ռասիզմի և սեքսիզմի ազդեցությունը սևամորթ կանանց, քաղաքացիական իրավունքների շարժման և ֆեմինիստական շարժումների վրա՝ ակտիվ ընտրական իրավունքի շարժումից մինչև 1970-ականները։ Նա պնդում է, որ սեքսիզմի և ռասիզմի սերտաճումը ստրկության ժամանակ նպաստել է, որ ամերիկյան հասարակության ցանկացած խմբի սևամորթ կանայք գտնվեն ամենացածր կարգավիճակում և վատթարագույն պայմաններում։ Սպիտակամորթ կին աբոլիցիոնիստները և ընտրական իրավունքը պաշտպանողները հաճախ ավելի հարմարավետ էին վերաբերվում սևամորթ տղամարդիկ աբոլիցիոնիստներին, ինչպիսիք են Ֆրեդերիկ Դուգլասը, մինչդեռ հարավային սեգրեգացիոնիստները և սևամորթ կանանց անառակության և անբարոյականության կարծրատիպերը բողոքի ցույցեր էին առաջացնում, երբ խոսում էին սևամորթ կանայք։ Հուքսը նշում է, որ այս սպիտակամորթ կին բարեփոխիչները ավելի շատ մտահոգված էին սպիտակամորթ բարոյականությամբ, քան այն պայմաններով, որոնք այս բարքերն առաջ էին բերել սևամորթ ամերիկացիների համար։ 

Ավելին, նա պնդում է, որ ստրկության ժամանակ դրված կարծրատիպերը դեռևս այսօր ազդում են սևամորթ կանանց վրա։ Նա պնդում էր, որ ստրկությունը թույլ է տալիս սպիտակամորթ հասարակությանը կարծրատիպացնել սպիտակ կանանց որպես մաքուր աստվածուհի կույս և սևամորթ կանանց տեղափոխել գայթակղիչ պոռնիկ կարծրատիպին, որը նախկինում վերագրվում էր բոլոր կանանց, դրանով իսկ արդարացնելով սևամորթ կանացիության արժեզրկումը և սևամորթ կանանց բռնաբարությունը։ Այն աշխատանքը, որը սևամորթ կինը ստիպված է եղել կատարել ստրկության մեջ կամ խտրական աշխատավայրերում, որը չէին համապատասխանում սպիտակ կանանց, կարծես  տեղի ունեցող նվաստացնող վարքի ապացույցը լիներ։ Հուքսը պնդում է, որ սևամորթ ազգայնականությունը հիմնականում հայրիշխանության և կնատյացության շարժում էր, որը ձգտում էր հաղթահարել ռասայական պառակտումները՝ ուժեղացնելով սեքսիստականները, և որ այն հեշտությամբ կառչեց Դանիել Պատրիկ Մոյնիհանի առաջարկած սևամորթ մայրիշխանություն գաղափարին, որի տեսությունները հաճախ քննադատում են Բել Հուքսին։

Միևնույն ժամանակ, նա ասում է, որ «ֆեմինիստական շարժումը», որը հիմնականում սպիտակամորթների միջին և վերին դասի միտքն է, չի արտահայտել աղքատ և ոչ սպիտակամորթ կանանց կարիքները՝ այդպիսով ամրապնդելով սեքսիզմը, ռասիզմը և դասակարգային խտրականություն։ Նա ենթադրում է, որ սա բացատրում է 1970-ականներին ֆեմինիստական շարժմանը մասնակցած սևամորթ կանանց ցածր թիվը՝ մատնանշելով Լուի Հարիսի՝ 1972 թվականին Philip Morris-ի համար կատարած Վիրջինիա Սլիմսի հարցումը, որը ցույց է տվել, որ սևամորթ կանանց 62 տոկոսը սատարում է «կանանց կարգավիճակը փոխելու ջանքերին»։ 67 տոկոսը «համակրեց կանանց իրավունքների շարժմանը», համեմատած սպիտակամորթ կանանց 45 և 35 տոկոսի  (Սթայնեմ, 1972 թվական)։

Ընդունելություն 
Հրապարակումից ի վեր, «Ես կին չե՞մ» աշխատանքը քննադատների կողմից ճանաչվել է բեկումնային ֆեմինիստական տեսության ուսումնասիրության մեջ՝ քննարկելու Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում սևամորթ կանանց ճնշվածության պատմության և ժամանակակից ամերիկյան հասարակության մեջ դրա երկարատև հետևանքների միջև կապը։ «Ես կին չե՞մ»-ը  հերքում է ռասայի և սեռի հատումը, որը մարգինալացնում է սևամորթ կանանց։ Հուքսի գրությունը նաև դուռ է բացել այլ սևամորթ կանանց համար՝ նմանատիպ թեմաների շուրջ գրելու և տեսություն ստեղծելու նպատակով։ Գիրքը սովորաբար օգտագործվում է գենդերային ուսումնասիրությունների, սևամորթների պատմության և փիլիսոփայության դասընթացներում։

Աշխատանքը հանգեցրել է որոշ քննադատությունների նրա վերաբերյալ, որ այն. «անպատմական է, ոչ գիտական (շատ բողոքներ կային տողատակերի բացակայության վերաբերյալ) և հոմոֆոբ»։  Նա չի տրամադրում մատենագիտություն իր ստեղծագործություններից որևէ մեկի համար, ինչը դժվարացնում է խմբագիրներին և հրատարակություններին վերաբերող տեղեկություններ գտնելը իր աշխատանքի «նշումներ» բաժնում նշված հատվածների համար։  «Տեսությունը որպես ազատագրման պրակտիկա» հոդվածում Հուքսը բացատրում է, որ իր ավանդական ակադեմիական ձևաչափի բացակայությունը «մոտիվացված էր ներառական լինելու, հնարավորինս շատ ընթերցողների հասնելու ցանկությամբ, որքան հնարավոր է շատ տարբեր վայրերում»։

Հուքսի «Հիշեցված հափշտակություն. գրողը աշխատավայրում» գրքի գրախոսության մեջ Նիկոլ Աբրահամը քննադատում է Հուքսի ոչ ավանդական ձևաչափի ռացիոնալացումը։ Աբրահամն առաջարկում է, որ եթե իր գրածում տողատակեր և մատենագիտական տեղեկատվություն չտրամադրելու իր հիմնավորումն այն է, որ դա կօգնի իրեն հասնել ավելի լայն, հավանաբար ավելի քիչ ակադեմիական լսարանի, Հուքսը կա՛մ ենթադրում է, որ միջին մարդը շահագրգռված չէ հետապնդել իր աղբյուրներն ու գաղափարները, կա՛մ ենթադրում է, որ նրա ընթերցողները չափազանց ծույլ են կամ անմիտ են պատշաճ վերջնագրերի համար։

Տես նաեւ 

 Սև ֆեմինիզմ

Ծանոթագրություններ 

Անգլերեն գրքեր
Ֆեմինիստական գրականություն
Ֆեմինիստական գրքեր