Մատեո Մարիա Բոյարդո

Մատեո Մարիա Բոյարդո (, ), Վերածննդի բանաստեղծ։

Կենսագրություն
Կանանց գծով Բոյարդոն հայտնի հումանիստ Տիտո Վեսպասիանո Ստրոցիի և Էրկոլե Ստրոցցիի զարմիկն էր։ Մարդասիրական ձևով ստացել է տնային կրթություն։ Կատարել է Ֆերարայի  կառավարիչների անհատական պատվավոր առաքելությունները. 1476-1478 թվականներին՝ Դ' Էստեի կոմս Էրկոլե I-ի բարձրաստիճան պալատական, 1481 թվականից՝ Մոդենայի կապիտան, 1487 թվականից շուրջ յոթ տարի՝ ՌեԺո-Նել-Էմիլիայի կապիտան։

Ստեղծագործություն 
Թարգմանել է անտիկ և միջնադարյան պատմաբանների աշխատությունները (Հերոդոտոս, Քսենոֆոն և այլն), ինչպես նաև Ապուլեոսի «Ոսկե ավանակը» վեպը։Վերգիլիոսի ոգով լատիներենով գրել է էկլոգներ, իտալերենով' սոնետներ և կանցոններ , նմանակել է Պետրարկային։ Բոյարդոյի սիրային բանաստեղծությունները զետեղվել են «Կանցոններ» ժողովածուում (1476-1477)։Հեղինակն է «Տիմոնե» հինգ արարով պիեսի (ըստ Լուկիանոսի երկխոսության), որը լույս է տեսել 1500 թվականին։

«Սիրահարված Օռլանդոն» կամ «Սիրահարված Ռոլանդ» 

Բոյարդոն իր համբավը ձեռք է բերել «Սիրահարված Ռոլանդը» ստեղծագործությամբ. Բոյարդոն համարձակորեն խախտել է հաստատված ավանդույթը, ըստ որի՝ կոպիտ Ռոլանդը չէր կարող սիրահարված լինել։ Խախտելով ավանդույթը՝ պալատական բանաստեղծն ընդառաջ գնաց ժամանակակից ազնվական հասարակությանը։ Բոյարդոն կարոլինգյան փուլի կոպիտ հերոսներին վերածեց Կլոր սեղանի ասպետների և պալատական խորտակված մշակույթով ասպետներին օժտեց փափկակեցությամբ և վայելքի ձգտումով։ Պոեմի բովանդակությունն առանձին ասպետների անսահման երևակայական արկածներն են. այնտեղ չկա մեկ առանցք։ Չնայած իր թերություններին՝ բանաստեղծությունը մեծ հաջողություն ունեցավ՝ սկսելով այն ժանրից, որը կատարելության հասցվեց Բոյարդոյի իրավահաջորդի՝ Լուդովիկո Արիոստոյի կողմից։

Հետագա սերունդների համար Բոյարդոն դարձավ գիտական ֆանտաստիկայի տիպար։ Գոթֆրիդ Լայբնիցը ,  անդրադառնալով «անհնարինը նկարագրելու արվեստին», առաջին հերթին  ներկայացնում է «Սկանդիանոյի կոմսի  ճարտարամտությունները»։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
	Андреев М. Л. Рыцарский роман в эпоху Возрождения / Российская академия наук ; Институт мировой литературы им. А. М. Горького. — М. : Наука : Наследие, 1993թվական С. 103—121. — 256 с. — ISBN 5-02-011505-3.
	Андреев М. Л. Боярдо, Маттео // Культура Возрождения : энциклопедия. — М. : Росспэн, 2007. — Т. 1. — С. 227—228.
Боярдо, Маттео-Мария // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.շ

Արտաքին հղումներ 
Լուդովիկո Արիոստո

Իտալացի բանաստեղծներ
Իտալիայի գրականություն
15-րդ դարի ծնունդներ
Գրողներ այբբենական կարգով