Հանրահավաք և համերգ Լուժնիկիում (18 մարտի, 2022)

«Հանրահավաք և համերգ Լուժնիկիում», քաղաքական հանրահավաք և համերգ Լուժնիկի մարզադաշտում, որը տեղի է ունեցել Մոսկվայում 2022 թվականի մարտի 18-ին՝ Ռուսաստանի Դաշնության կողմից Ղրիմի բռնակցման 8-ամյակի կապակցությամբ։ Նախագահ Վլադիմիր Պուտինը միջոցառմանը ելույթ է ունեցել՝ արդարացնելով Ռուսաստանի ներխուժումն Ուկրաինա և գովաբանելով ռուսական զորքերը 200000-անոց ամբոխի առաջ՝ ըստ Մոսկվայի քաղաքային ոստիկանության։

Միջոցառում 
Արենայում և բեմում եղել են կարգախոսներ՝ «За мир без нацизма» (հանուն առանց նացիզմ աշխարհի), «За президента» (հանուն նախագահի) և «За Россию» (հանուն Ռուսաստանի), բայց լատինական z սիմվոլով՝ սովորական կիրիլական «З»-ի փոխարեն։ Որոշ ցուցանակների վրա պատկերված են եղել նաև Z տառեր, գեորգիևյան ժապավենի ձևով և #СвоихНеБросаем հեշթեգով։

Հանրահավաքի բովանդակությունն ընդգծում էր հայրենասիրությունը, հերոսությունն ու զինվորականներին աջակցությունը։ Եվրատեսիլի նախկին մասնակից Պոլինա Գագարինան կատարել է 2015 թվականի «Սևաստոպոլի ճակատամարտ» ֆիլմի սաունդթրեք «Кукушка» երգի cover տարբերակը։ «Любэ» խումբը հայրենասիրական երգեր է կատարել պատերազմի ժամանակների մասին, Օլեգ Գազմանովը կատարել է «Рождённый в СССР» երգը, ռուս դերասան Վլադիմիր Մաշկովն ընթերցել է Ֆյոդոր Տյուտչևի բանաստեղծությունը, որը գրվել է 1867 թվականի մայիսին՝ «իզուր աշխատանք, ոչ, դուք նրանց չեք կարող հասկացնել․․․»: Միջոցառման մյուս բանախոսների թվում է եղել RT-ի գլխավոր խմբագիր Մարգարիտա Սիմոնյանը, որն ասել է․ «Սա մեր տղաների համար է, որոնք հենց հիմա կռվում են չար ոգիների դեմ», Մոսկվայի քաղաքապետ Սերգեյ Սոբյանինը շնորհակալություն է հայտնել «այն տղաներին, որոնք զենքը ձեռքին պաշտպանում են Ռուսաստանի քաղաքացիներին Դոնբասում․․․ աշխարհի կեսը միավորվել է մեր դեմ, բայց Ռուսաստանն ուժեղ երկիր է», իսկ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան Ռուսաստանն անվանել է «խաղաղություն պահպանող և չարիքի դեմ պայքարող երկիր ու ժողովուրդ»։ Ելույթ ունեցողներից շատերը կրել են Z-ի ձևով գեորգիևյան ժապավեններ, որոնցից երևացել են նաև ամբոխի մեջ գտնվող ցուցանակների վրա։

Հանրահավաքին մասնակցել են ռուս օլիմպիական բազմաթիվ մարզիկներ, այդ թվում՝ Պեկինի օլիմպիական խաղերից վերջերս վերադարձած մի քանի մարզիկներ։ Մինչ նրանք բեմում են գտնվել, հնչել է Ռուսաստանի ազգային օրհներգը, ինչը հղում է այն փաստին, որ օրհներգը արգելվել էր նախորդ երեք Օլիմպիական խաղերում պետության կողմից հովանավորվող դոպինգի պատճառով։  Ներկա մարզիկների թվում են եղել դահուկորդ Ալեքսանդր Բոլշունովը (չի կրել գեորգիևյան Z-աձև ժապավենը), գեղասահորդներ Նիկիտա Կացալապովը, Վլադիմիր Մորոզովը, Վիկտորիա Սինիցինան, Եվգենիա Տարասովան, գեղարվեստական գիմնաստներ Դինա Ավերինան և Արինա Ավերինան և լողորդ Եվգենի Ռիլովը։ Ռուս մարմնամարզիկ Իվան Կուլակը, որը մարմնամարզության միջազգային ֆեդերացիայի կարգապահական վարույթն էր անցնում Դոհայի Աշխարհի գավաթի խաղարկության փուլում «Z» տառով պիտակով պարգևատրման դուրս գալու համար, հանրահավաքի ժամանակ կրել է օլիմպիական մեդալ, թեև չի մասնակցել որևէ Օլիմպիական խաղերի։

Հանրահավաքը դարձել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի առաջին հրապարակային ելույթը Ուկրաինա ներխուժումից հետո։ Իր ելույթում, որը նա սկսել է Ռուսաստանի Սահմանադրությունից մեջբերումով, Պուտինը շնորհավորել է «Ղրիմի և Սևաստոպոլի ժողովրդին» և նրանց մաղթել Ղրիմի միացման «երջանիկ տարեդարձ»։ Այնուհետև նա քննարկել է այդ շրջանների ֆինանսներն ու ենթակառուցվածքները՝ հայտարարելով, որ Ուկրաինայի տրամադրած «մնացորդային ֆինանսավորման» փոխարեն Ռուսաստանին «անհրաժեշտ էր Ղրիմը հանել այդ նվաստացուցիչ վիճակից»։ Պուտինը նաև հայտարարել Է Դոնբասի ժողովրդի դեմ Ուկրաինայի կողմից «ցեղասպանության» մասին, նախքան Հովհաննես 15:13-ի աստվածաշնչյան հատվածը մեջբերելը՝ «չկա ավելի մեծ սեր»։ Ի վերջո Պուտինը նշել է, որ Ֆյոդոր Ուշակովի ծննդյան օրը փետրվարի 24-ն է, նույն օրը, երբ 2022 թվականին սկսվել է Ուկրաինա ներխուժումը։  «Россия 24»-ում նրա հեռուստատեսային ելույթի մի մասն ընդհատվել է տեխնիկական խնդրի պատճառով։

Արձագանք 
BBC-ի և The Moscow Times-ի արևմտյան լրատվամիջոցները հայտնում են, որ կառավարության աշխատակիցները բերման են ենթարկվել հանրահավաքի վայր, իսկ մյուս մասնակիցներին վարձատրել կամ ստիպել են մասնակցել։ «Ֆրանս-Պրես» գործակալությունը հանրահավաքի բովանդակությունը որակել է որպես «վառ հակաարևմտյան և խորհրդային նոստալիգայով լի», որն ընդգծում էր հայրենասիրությունը։

Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին մարտի 19-ին հրապարակված տեսաուղերձում հիշատակել է հանրահավաքը։

Պուտինի մեջբերումներում հղումներ են եղել աստվածաշնչյան հատվածներին և ռուսական ռազմական պատմությանը, որն ընկալվել է որպես առաջնորդի կողմից ռուս ազգայնական ինքնության ձևավորման համար կրոնի և պատմության օգտագործման ավելի լայն մոդելի արտացոլում։  Պահպանողական ամերիկացի քաղաքական մեկնաբան Շոն Հաննիթին, որը ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմնակիցն է, ասել է, որ հանրահավաքը, կարծես, օգտագործվել է Պուտինի կողմից «իր ներքին Դոնալդ Թրամփին ուղղորդելու համար», մինչդեռ լիբերալ HuffPost-ը հանրահավաքը անվանել է «սարսափելի» և «չարագուշակ»՝ ասելով, որ Պուտինը գտնվում է «լիակատար բռնապետի ռեժիմում»։ Պուտինը քննադատության է ենթարկվել նաև 13 հազար ԱՄՆ դոլար անվանական արժեքով Loro Piana բաճկոն կրելու համար։

Ռուսաստանից դուրս գտնվող ԶԼՄ-ների կողմից մարզիկները ենթարկվել են քննադատության՝ հանրահավաքին մասնակցելու համար։ The Times-ը մարզիկներին նկարագրել է որպես «քարոզչական հանրահավաքում» «ի ցույց դրված․․․ Լուժնիկի մարզադաշտում որպես Ռուսաստանի նախագահի համար նախավարժանք»։ Ռիլովի հայտնվելը հանգեցրել է FINA-ի հետաքննությանը՝ հիմնվելով «ջրային սպորտաձևերի հեղինակության խաթարման» և Speedo-ի հետ նրա հովանավորության պայմանագրի կորստի վրա, որում ասվում էր, որ նրանք նրա ֆինանսավորման մնացած մասը կնվիրաբերեն ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարին։ Սոցցանցերում որոշ մարզիկների կողմից հրապարակված լուսանկարները լղոզում էին «Z» նշանները, որոնք նրանք կրում էին, ինչը մեկնաբանվում էր որպես խոստովանություն, որ պատերազմը հայտնի չէ ռուս երիտասարդների շրջանում։ Օլիմպիական խաղերի ուկրաինացի մեդալակիր Օլեգ Վերնյաևը քննադատել է Կուլյակին այն բանի համար, որ ներկա է եղել և կրել է օլիմպիական մեդալ, որը նա ինքը չի վաստակել։ Աշխարհի լողի ուկրաինացի ռեկորդակիր Անդրեյ Գովորովը «սրտաճմլիկ» է անվանել այն, թե ինչպես է իր ընկեր Ռիլովը ներկա գտնվել հանրահավաքին և կրել «Z» խորհրդանիշը։ Ուկրաինացի գեղասահորդներ Ալեքսանդրա Նազարովան և Մաքսիմ Նիկիտինը քննադատել են գեղասահորդներին իրենց մասնակցության համար՝ ասելով, որ «ոչ վաղ անցյալում մենք աջակցում էինք նրանց այդ բարդ օլիմպիական շրջանում, հիմա նրանք աջակցում են մեր և մեր երկրի դեմ պատերազմին»։

Նշումներ

Ծանոթագրություններ 

Ռուս-ուկրաինական պատերազմ
Ռուս-ուկրաինական հարաբերություններ
Երաժշտական միջոցառումներ
Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ