Մասոնականությունը Ասիայում

Ասիայի և Կովկասի մասոնական կազմակերպությունների պատմություն։

Հայաստան 
Հայաստանի մեծ օթյակը հիմնադրվել է 2002 թվականին Կոլումբիայի, Ֆրանսիայի և Ռուսաստանի Մեծ օթյակների ներկայացուցիչների կողմից։ Հայաստանի մեծ օթյակը ունի փոխադարձ ճանաչում Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի հետ։

Իսրայել

Իսրայելի մեծ օթյակը հիմնադրվել է 1953 թվականին։ Մեծ օթյակի մեջ են մտնում 56 օթյակ, որի անդամ է մոտ 2000 մասոն։ Իսրայելի մեծ օթյակը ունի փոխադարձ ճանաչում Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի հետ։ Իսրայելում նաև կան 2 Ֆրանսիայի մեծ օթյակի, 1 Ֆրանսիայի մեծ արևելքի և 1 Droit Humain-ի օթյակների ներկայացութչյուններ։

Հնդկաստան 
Մասոնությունը Հնդկաստան են բերել անգլիացիները, երկիրը գաղութացնելու տարիներին (1730-ական թվականներ)։ Գաղութացման շրջանում Հնդկաստանի մասոնները գտնվում էին Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի իրավասության տակ։ Ազատ Հնդկաստանի մեծ օթյակը կազմավորվել է 1961 թվականին։ 2015 թվականի տվյալներով Հնդկաստանի մեծ օթյակի անդամ է 22 500 մասոն, իսկ երկրում կան 370 օթյակներ։ Հնդկաստանի մեծ օթյակը ունի փոխադարձ ճանաչում Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի հետ։

Իրան 
Իրանի մեծ օթյակը հաստատվել է 1969 թվականին Թեհրանում և գործել է մինչև 1979 թվականի Իրանի իսլամական հեղափոխությունը։ Մեծ օթյակի անդամ էին մեծ թվով քաղաքական գործիչներ, այդ թվում նախկին վարչապետ Ջաֆար Շարիֆ-Էմամին, որը եղել է մեծ վարպետ։ Իրանի մեծ օթյակի իրավասության տակ կար 43 օթյակ։ Իսլամական հեղափոխությունից հետո մասոնականությունը իրանում արգելվեց։ Այս պահին գործում է Իրանի աքսորված մեծ օթյակը։ Այն ստեղծվել է Լոս Անջելեսում, սակայն դրա գլխավոր տաճարը գտնվում է Բոստոնում (Մասաչուսեթս), որտեղ 1985 թվականին տեղի մեծ օթյակը թույլատրել է գործունեություն ծավալել։

Չինաստան 
Մասոնականությունը Չինաստանում արգելված է Չինաստանի Կոմունիստական կուսակցության կողմից։ Չինաստանի մեծ օթյակը (Թայվան) հիմնադրվել է 1949 թվականին դրա իրավասության տակ կա 10 օթյակ, որոնց անդամ է 750 մարդ։ Չինաստանի մեծ օթյակը ևս ունի փոխադարձ ճանաչում Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի հետ։

Կորեա 
1907 թվականի վերջին և 1908 թվականի սկզբին Կորեաում փորձ արվեց ստեղծել թերակղզում առաջին մասոնական օթյակը։ Աշխատանքներ ծավալելու իրավունք տվել էր Շոտլանդիայի մեծ օթյակը 1908 թվականի նոյեմբերի 5-ին։ Օթյակը ստացավ «Հանյանգ» անվանումը։ Սկզբնական շրջանում օթյակի անդամ էին վաճառականներ և միսիոներներ։ Բացի այս օթյակին կորեական թերակղզում գործում են նաև «Պուսան», «Գարի Թրումեն» (Շոտլանդիայի իրավասության տակ) և «Մակարթուր» (Ֆիլիպինների իրավասության տակ) օթյակները։ «Մակարթուր» օթյակը իր աշխատանքները ծավալում է Սեուլում գտնվող ԱՄՆ-ի ռազմաբազայում։

Լիբանան 
Լիբանանում կան մի շարք չճանաչված օթյակներ։ Բոլոր այս չճանաչված կազմակերպությունների անդամները սակավաթիվ են, իսկ տեղեկությունները այս կազմակերպությունների մասին բավականին քիչ են։ Սրանք բոլորը Լիբեալ մասոնականության հետևորդներ են։

Պակիստան
Պակիստանում մասոնականությունը տարածվել է Բրիտանական կայսրության ժամանակաշրջանում։ Մասոնական կազմակերպությունները այս երկրում գործում էին մինչև 1972 և 1983 թվականներին դրա արգելումը։ Պակիստանում մասոնական տաճարը կառուցվել է 1860 թվականին Լահորում հիմա կառույցը օգտագործվում է որպեսՓանջաբի ադմինիստրատիվ կենտրոն։

Թայլանդ 
Մի քանի անհաջող փորձերից հետո երկրում առաջին օթյակը հիմնադրվում է 1911 թվականի հունվարի 24-ին Բանգկոկում։ Հարյուր տարի անց Թայլանդում ստեղծվեցին տասնյակ օթյակներ։

Թուրքիա 

Մասնոականությունը Թուրքիայում ի հայտ է եկել XVIII դարում (1721 թվականին) և արգելվել է Մահմուդ I-ի կողմից 1748 թվականին։ 1909 թվականին ստեղծվեց Թուրքիայի մեծ օթյակը։ 1935 թվականից մինչև 1948 թվականը մասոնականությունը կրկին արգելված էր։ Այսոր թւորքիայում կա 205 օթյակ որոնք ենթարկվում են Թուրքիայի մեծ օթյակին և որոնց անդամ է 14 000 մասոն։ Թուրիքիայի մեծ օթյակը ունի փոխադարձ ճանաչում Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի հետ։ 1966 թվականին երկրում հաստատվեցին նաև լիբերալ մասոնները, այս պահին երկրում կա 4000 լիբերալ մասոն։

Ֆիլիպիններ 
Ֆիլիպինների մեծ օթյակը հիմնադրվել է 1912 թվականին։ Հիմա այն միավորում է 16 500 մասոնների ովքեր 360 օթյակների անդամ են։ Այն ունի փոխադարձ ճանաչում Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի հետ։

Շրի Լանկա 
Մասոնականությունը Շրի Լանկա կղզում տարածել են բրիտանացիները 1800-ական թվականներին։ Հիմա Շրի Լանկայում գործում են 10 անգլիական, 2 շոտլանդական և 4 իռլանդական օթյակներ։ Դրանց մեծ մասը իր գործունեությունը ծավալում է Կոլոմբո տաճարում։ Բացի այդ մասոնական տաճարներ են գործում նաև երկրի այլ քաղաքներում։

Ճապոնիա 
Ճապոնիայի մեծ օթյակը հիմնադրվել է 1957 թվականին և ճանաչվել է Անգլիայի միացյալ մեծ օթյակի հետ։ Այն համախմբում է 1600 մասոնների, ովքեր 50 օթյակների անդամներ են։ Le Droit Humain միաբանությունը 2008 թվականին Տոկիոյում ստեղծել է «Soleil Levant» օթյակը։

Տես նաև 
 Մասոնական կազմակերպությունների ցանկ

Ծանոթագրություններ 

Մասոնությունը ըստ երկրի