Աթաթուրքի հիշատակի, երիտասարդության և սպորտի օր

Աթաթուրքի հիշատակի, երիտասարդության և սպորտի օր (), Թուրքիայում և չճանաչված Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետությունում պետական տոն, որը նշվում է ամեն տարի մայիսի 19-ին։

Պատմություն 
Պետական տոնը նշվում է ի հիշատակ թուրքական երիտասարդության առաջ Սամսուն քաղաքում 1919 թվականի մայիսի 19-ին Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի ճառի, որտեղ նա հայտարարեց օկուպացիոն զորքերի դեմ զորահավաքի մասին։ Թուրքական պաշտոնական պատմագրության կողմից այս օրը համարվում է որպես Թուրքիայի անկախության պատերազմի սկիզբ։ Հայտնիություն է ձեռքբերել Աթաթուրքի «Ես ծնվել եմ մայիսի 19-ին» եզրույթը։

Տոնն առաջին անգամ նշվել է 1935 թվականի մայիսի 24-ին որպես «Աթաթուրքի օր»։ Այս օրը Ստամբուլում «Գալաթասարայ» և «Ֆեներբահչե» ֆուտբոլային ակումբները մյուս մարզիկների հետ միասին կազմակերպեցին սպորտի օր։ Սպորտային կոնգրեսի ժամանակ, որը կայացավ մի քանի ամիս անց, առաջարկվեց «Աթաթուրքի տոնը» անվանափոխել «մայիսի 19՝ Երիտասարդության և սպորտի տոն»։ Կոնգրեսն աջակցեց այդ առաջարկին։ 1938 թվականի հունիսի 20-ին ընդունվեց «Երիտասարդության և սպորտի օր» տոնի մասին օրենքը, որից հետո այս տոնն սկսվեց նշվել ամեն տարի մայիսի 19-ին։ 1980 թվականի սեպտեմբերի 12-ին տեղի ունեցած պետական հեղաշրջումից հետո տոնը ստացավ նոր պաշտոնական անվանում՝ «Աթաթուրքի հիշատակի, երիտասարդության և սպորտի օր»։

Մայիսի 19-ին Թուրքիայի ողջ տարածքում ավանդաբար ընթանում են սպորտային իրադարձություններ և միջոցառումներ։ Քաղաքների փողոցները զարդարվում են ազգային դրոշներով և Աթաթուրքի նկարներով։ Տոնակատարությունների կենտրոններից մեկը դառնում է Սամսուն քաղաքը։ Սամսունի նահանգապետին հանձնվում է ահռելի «Սիրո դրոշ»-ը, որի վրա գրված է լինում «Երիտասարդներից սիրով Աթաթուրքին», իսկ նա իր հերթին փոխանցում է դրոշը երիտասարդ մարզիկներին։ Նրանք դրոշը Սամսունից տանում են Անկարա՝ անցնելով Ամասիայով, Թոքաթով, Սեբաստիայով, Երզնկայով, Էրզրումով, Կեսարիայով, Նևշեհիրով, Քըրշեհիրով ու Քըրըքքալեով։ Հասնելով Անկարա՝ նրանք դրոշը փոխանցում են Թուրքիայի նախագահին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 http://www.paragrapher.net/19-mayis-ataturku-anma-genclik-ve-spor-bayrami
"Turkey celebrates May 19th Youth & Sports Day", World Bulletin Tuesday, 19 May 2009 10:16
Turgay Tuna, "Dağ Başını Duman Almış"lı Günlerden Cumhuriyetimizin 81. Yıldönümündeki Genç Kızlarımıza..., Kimlik, Sayı: 8, October 2004. 
19 mayıs: Ata'nın 'Doğum günüm' dediği tarih... , Ortadoğu, May 19, 2010. 

Թուրքիայի տոներ
Հիշատակի օրեր
Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրք
Մայիսի տոներ