Այուաբա էկոլոգիական կայան

Այուաբա էկոլոգիական կայան (), էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Սեարա նահանգում։ Այն պահպանում է Կաատինգա չոր անտառային բիոմի տարածքը։ Ծառահատումից և որսորդությունից վտանգված է պահպանման միավորումը, որն իրականացվում է տեղի բնակչության կողմից։

Տեղագրություն 
Այուաբա էկոլոգիական կայանը գտնվում է Կաատինգա բիոմում։ Ընդգրկում է 11747 հա տարածք։ Ստեղծվել է 2001 թվականի փետրվարի 6-ի հրամանագրով և կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Պահպանման միավորումը Սեարա նահանգի Այուաբա մունիցիպալիտետում է։ Այն գտնվում է Սեռա դե Իպիաբայի միջհյուսիսային նստվածքային ավազանում։ Որոշ տարածքներում տարածքը լեռնային է, իսկ որոշներում՝ ավելի հարթ։ Տեղակայված է ծովի մակարդակից 400-700 մետր բարձրության վրա։

Տարեկան տեղումների միջին քանակը 590-684 մմ է, իսկ տեղումների մեծ քանակություն դիտվել է դեկտեմբերից հունիս ընկած ժամանակահատվածում։ Միջին ջերմաստիճանը 23 °C է։ Բուսականությունը անտառապատ տափաստանային սավանա է և հիմնականում չի փոխվել մարդկային գործողությունների արդյունքում՝ բացի որոշ դաշտերից։ Բույսերից շատերը «հարմարվել» են երաշտին։ Թռչունների կյանքը սահմանափակ է` երկար չորային ժամանակահատվածների պատճառով։

Պահպանություն 
Էկոլոգիական կայանը «խիստ բնական արգելոց է», որը գտնվում է Բնության պահպանության միջազգային միության Iա կատեգորիայի ներքո։ Նպատակն է՝ պահպանել բնությունը և աջակցել գիտական հետազոտություններին։ Ականջավոր աղավնին (Zenaida auriculata), որը վտանգված է արհեստավարժ որսորդների կողմից, բուծման շրջանում ապաստան է որոնում միավորումում։ Միավորումը՝ որպես Կաատինգա բիոմի պահպանության ամենամեծ տարածք, ունի մեծ էկոլոգիական նշանակություն, քանի որ ամբողջությամբ ծածկված է Կաատինգայի ծառերով, և կարևոր դեր է խաղում կենսաբանական բազմազանության պահպանման գործում։

2014 թվականին բնապահպանը հայտարարեց, որ Այուաբա էկոլոգիական կայանի ճակատագիրը կանխորոշվել էր։ 2012 թվականի դեկտեմբերից մինչ այժմ կառավարիչ չի եղել, ինչի պատճառով անդարմանելի վնաս է հասցվել տարածաշրջանի վայրի բնությանը և սավաննայի բիոմին։ Որսորդները զվարճանում էին՝ սպանելով թռչուններին և վայրի կենդանիներին, ինչպես նաև հատելով դարավոր կանգուն մնացած տեղի ծառերը։ 2015 թվականի դրությամբ Գամելեյրայի հսկիչ կետը մեկ տարով փակ էր։ Միավորումն ու նրա շրջակայքը վտանգված են եղել տեղացիների կողմից, ովքեր որս էին անում և ծառեր հանում։ Այնուամենայնիվ, բնապահպանական իրազեկման ծրագիրը կարող է որոշակի ազդեցություն ունենալ այդ գործողությունների կրճատման վրա։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 

Բրազիլիայի էկոլոգիական կայաններ
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ