Թենիոզ

Թենիոզ կամ Թենիոդոզ (), ցեստոդոզների խմբի հելմինթոզ, ախտահարում է բարակ աղիները։ ԱՀԿ-ի տվյալներով՝ պաթոլոգիան դասվում է մոռացված հիվանդությունների շարքին։

Համաճարակաբանություն 
Թենիոզը բերանային բիոհելմինթոզ է, անթրոպոզոոնոզ է։ Հայաստանում այս հելմինթոզը, տավարի երիզորդի համեմատ, պակաս տարածվածություն ունի։

Պատճառագիտություն 
Թենիոզի հարուցիչը խոզի երիզորդն է ()։ Պարազիտի երկարությունը 1,5-2 մ է, պրոգլոտիդների քանակը՝ 800-ից 1000 է։ Խոզի երիզորդի զարգացումը տեղի է ունենում տերերի փոփոխությամբ։ Վերջնական տերը մարդն է, միջանկյալը՝ խոզը, ավելի հազվադեպ` այլ կաթնասուներ, այդ թվում` մարդիկ։ Նրանք վարակվում են պրոգլոտիդներ կամ ձվեր կուլ տալով։ Թենիոզով մարդու վարակի աղբյուրը խոզերի և, ավելի հազվադեպ, այլ կենդանիների չմշակված կամ անբավարար տապակած միսն է։

Կլինիկական պատկեր, պաթոգենեզ 

Խոզի երիզորդը ապրում է բարակ աղիների վերին մասում։ Լորձաթաղանթին կեռիկներով կպչելով՝ գրգռում է աղիների պատերը։ Արտահայտվում են նաև պաթոգեն գործողության այլ մեխանիզմներ, ինչպիսիք են կենսագործունեության արգասիքների թունավոր-ալերգիկ ազդեցությունը, հելմինթի կողմից սննդանյութերի կլանումը և այլն։

Հիվանդների մոտ նկատվում է աղիների գործունեության խանգարումներ․ սրտխառնոց, փսխում, երբեմն լուծ, որովայնի ցավեր, քաշի կորուստ; հնարավոր է խոլեցիստիտի, պանկրեատիտի զարգացում։ Հիվանդները անհանգստացած են թուլությունից, գլխապտույտից, կրկնվող գլխացավերից, քնի խանգարումներից։

Արյան փոփոխությունները բնորոշ չեն, որոշ հիվանդների մոտ նշվում է է էոզինոֆիլիա և հիպոքրոմային անեմիա։

Բուժում 
Ախտորոշումը կատարվում է կլինիկական պատկերի հիման վրա՝ խոզի երիզորդի օնկոսֆերաների, պրոգլոտիդների հայտնաբերմամբ, անալ բացվածքի քսուքի հետազոտությանբ։

Բուժումն իրականացվում է հիվանդանոցում ֆենասալի կամ Վահանապտեր արական բույսի հանուկներիր միջոոցով։ Անհրաժեշտ է միջոցներ ձեռնարկել փսխումը կանխելու համար, որպեսզի բացառվի աղիքներից ձվերի ներթափանցումը ստամոքսի մեջ (ամբողջական հանգիստ, ջեռուկ էպիգաստրիալ շրջանում)։

Թենիոզի բարդությունների մեկն է ցիստիցերկոզի առաջացումը։

Տես նաև 

 Երիզորդներ
 Տափակ որդեր

Գրականություն 

 Օզերեցկովսկայա Ն. Ն., Զալնովա Ն. Ս., և Տումոլսկի Ն. Ի. հելմինթոզների կլինիկա և բուժում, էջ 139, 1985։

Նշումներ