Յովան Ռայիչ

Վարդապետ Յովան կամ Յովան Ռաիչ (, ), սերբ գրող և պատմաբան։

Կենսագրություն 
Վարդապետ Յովանը ծնվել է Սրեմսկի Կարլովցի գյուղում, սովորել է Կոմորանի ճիզվիտական գիմնազիայում, ապա Շոպրոնի բողոքական գիմնազիայում։ 1752-1756 թվականներին աստվածաբանություն է սովորել Կիևի աստվածաբանական ակադեմիայում։ Որոշ ժամանակ դասավանդել է Սրեմսկի Կառլովցիում և Նովի Սադում, իսկ 1772 թվականին թագադրվել է Կովիլսկի վանքում, որտեղ հետագայում դարձել է վարդապետ և իր կյանքի մնացած մասը անցկացրել գրական և պատմական երկեր գրելով։

Ստեղծագործություն 
Յովանը գրել է տարբեր լեզուներով, այդ թվում՝ ռուսերեն, գերմաներեն, հունգարերեն, եկեղեցական սլավոներեն և լատիներեն։ Յովանին է պատկանում Սլովենիայի տարբեր ժողովուրդների, հիմնականում բուլղարների, խորվաթների և սերբերի պատմությունը, դուրս է եկել մոռացության խավարից աշխատությունը, որը տպագրվել է Վիեննայում 1794-1795 թվականներին, ինչպես նաև Օձի ճակատամարտը արծվի հետ պոեմը (Բոզմայա Օռլովիի հետ)՝ նվիրված Ռուսաստանի և Ավստրիայի միջև թուրքերի հետ պատերազմին։
Նա նաև գրել է կաթողիկոսություն և վանքում կյանքի համար օգտակար կանոնների ժողովածու։

Գործունեություն 
Յովանը ձեռնարկել է ուսման երկար ճանապարհ, որը նրան բերել է Լեհաստան Վալախիա, Մոլդովա։ Նա հասավ մինչև Կոստանդնուպոլիս և Աթոս լեռան վանքում մնալու ընթացքում, չնայած վանականների անվստահությանը, նա կարողացավ ծանոթանալ թանկարժեք և չհրապարակված փաստաթղթերին, որոնք օգտակար էին իրեն իր պատմական աշխատությունը կազմելու համար։ Տպագրվել է հովանավորի ներդրման շնորհիվ։ Նա երկար ժամանակ ապրել է Մոսկվայում։ Նրան դիմավորեցին որպես Սերբիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի անդամ։

Նշանավոր գործեր 
 1790 թվական, Տերունական տոների բանաստեղծություններ (Վիեննա)
 Կանտը մահվան հիշատակի մասին, կանտատ
 Ճակատամարտ վիշապի և արծիվների միջև, էպիկական պոեմ
 Տարբեր սլավոնական ժողովուրդների, հատկապես բուլղարների, խորվաթների և սերբերի պատմությունը բուլղարների, խորվաթների և սերբերի, առաջին համակարգված աշխատությունը խորվաթների և սերբերի պատմության վերաբերյալ, չորս հատորով 
 Սերբական Կատեխեզիա 
 Ուրոշ V (վերամշակված դրաման՝ Էմանուել Կոզաչինսկու՝ նրա ուսուցչի կողմից)

Տես նաև 
 Արկադիե Պեժիչ
 Մարկո Ելիսեջիչ
 Անտոնիե Հաջիչ
 Յոակիմ Վուջիչ
 Դոսիտե Օբրադովիչ
 Ստեֆան ֆոն Նովակովիչ
 Էմանուել Կոզաչինսկի
 Վիսարիոն Պավլովիչ
 Սիմեոն Կոնչարևիչ
 Զաքարիա Օրֆելին
 Վիկենտիե Յովանովիչ
 Գերասիմ Զելիչ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 https://viaf.org/viaf/14941534/
 https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb13578029j
 https://www.idref.fr/097674591
 https://www.worldcat.org/identities/lccn-no97068905/

Սերբ պատմաբաններ
Սերբ գրողներ
Սերբ աշխարհագրագետներ
Բուլղարացի պատմաբաններ
19-րդ դարի գրողներ
Սերբ բանաստեղծներ
Սերբ դրամատուրգներ
Ճիզվիտներ