Նեմեսիոս Եմեսացի

Նեմեսիոս Եմեսացի ()․ փիլիսոփա, կրոնավոր, Եմես՝ այժմ Սիրիայի Հոմս քաղաքի եպիսկոպոս։

Կենսագրություն 

Նեմեսիոս Եմեսացու կյանքի ու գործունեության մասին չափազանց քիչ տեղեկություն է պահպանվել։ Ենթադրվում է, որ նա ապրել է 4-րդ դարի երկրորդ կեսին և 5-րդ դարի սկզբներին։ Նրա մասին հայտնի են երկու փաստ. նա եղել է Եմես քաղաքի եպիսկոպոսը և հեղինակել է «Մարդու բնության մասին» երկը, որի ազդեցությունը նկատվում է միջնադարի և 17-18-րդ դարերի հայ փիլիսոփայական մտքի, հատկապես Հովհան Որոտնեցու հայացքների վրա։ Նեմեսիոսի մասին առաջին տեղեկությունները հայտնի են 7-րդ դարի մտածողներ Մաքսիմ Խոստովանողի, Անաստասիա Սինաիտացու և 10-րդ դարի սիրիացի մտածող Մովսես Բար Ցեֆի «Դրախտի մասին» երկերից։

Մարդու բնության մասին 
Ըստ հետազոտողների «Մարդու բնության մասին» երկը Նեմեսիոս Եմեսացին գրել է 4-րդ դարի վերջերին։ Այս ենթադրության համար հիմք է հանդիսացել այն, որ Նեմեսիոսը իր գրքում վերլուծում է «հերձվածողներ» Ապողինար Լաոդիկացու և Եվնոմիուսի հոգու մասին տեսակետները, սակայն քրիստոսաբանական ու մարդաբանական հարցեր քննարկելիս ոչինչ չի գրում 5-րդ դարի սկզբներին արևելաքրիստոնեական աշխարհի միտքը փոթորկած Եվտիքիոսի, Նեստորի և Պելագիոսի մասին։ Նեմեսիոսի երկը տարածված է եղել քրիստոնեական աշխարհում և որոշակի ազդեցություն է ունեցել թե՛ արևելյան՝ հունալեզու, և թե՛ արևմտյան՝ լատինալեզու  փիլիսոփայական՝ մարդաբանական, հոգեբանական ու բարոյագիտական մտքի զարգացման վրա։ Նեմեսիոսի գիրքը լատիներեն առաջին անգամ թարգմանել է Ալֆանուս Սալերնացին 1080 թվականին, երկրորդ անգամ Բուրգունդիո Պիզանացին՝ 1153 թվականին կամ 1165 թվականին, իսկ առանձին գրքով հրատարկվել է 1565 թվականին Անտվերպենում։ Միջնադարում Նեմեսիոսի երկը թարգմանվել է նաև ասորերեն, արաբերեն և վրացերեն։

Նեմեսիոսի երկը բաղկացած է 44 գլխից, որոնցում քննարկվում են հետևյալ թեմաները՝ 

 մարդու բնության մասին (գլուխ 1),
 հոգու բնության մասին (գլուխ 2), հոգու և մարմնի միավորման մասին (գլուխ 3),
 մարդու մարմնի և դրա տարրերի մասին (գլուխ 4-5),
 հոգու զորությունների ու տեսակների, զգայությունների, հոգու և մարմնի գործողությունների ու վիճակների, ֆիզիոլոգիական գործընթացների, ուրախության, տրտմության, երկյուղի, կամավորի և պատահականի և այլնի մասին (գլուխ 6-34),
 կամքի ազատության, ճակատագրի և նախախնամության մասին (գլուխ 35-44)։

Ծանոթագրություններ 

Հայ փիլիսոփաներ
Հայ կրոնական գործիչներ
Հայ եպիսկոպոսներ
4-րդ դարի ծնունդներ
5-րդ դարի մահեր