Յոզեֆսպլաց (Վիեննա)

Յոզեֆսպլաց (), հրապարակ Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում։ Անվանակոչվել է կայսր Յոզեֆ II-ի անունով։ Վիեննայի ամենալավ պահպանված հրապարակներից մեկն է։

Նկարագրություն
Յոզեֆսպլաց հրապարակի կենտրոնում կանգնեցված է Յոզեֆ II-ի լիարժեք չափերով արձանը, որը կառուցվել է 1795-1807 թթ. քանդակագործ Ֆրանց Անտոն ֆոն Ցաուների կողմից։ Արձանի կառուցումը, որի համար օրինակ է հանդիսացել Հռոմի Կապիտոլիում բլուրում գտնվող Մարկոս Ավրելիոսի արձանը, հանձնարարվել է կայսր Ֆրանց II-ի կողմից, ով 16 տարեկանից մեծացել է իր հորեղբոր՝  Յոզեֆ II-ի խնամակալության ներքո։ Յոզեֆ II-ի պատկերումը՝ որպես հռոմեական նվաճող, հագին պարեգոտ ու դափնեպսակ, արտացոլում է Հաբսբուրգների այն համոզմունքը, որ իրենք սերել են հին հռոմեացի կայսրերից։

Հրապարակը երեք կողմից շրջափակված է Հոֆբուրգի պալատի մասնաշենքերով։ Աուգուստիներշտրասե փողոցին է նայում Պետական սրահը (Prunksaal), որը Ավստրիայի ազգային գրադարանի կենտրոնական կառույցն է։ Գրադարանը Հոֆբուրգի պալատի մասն է կազմում և ուշ բարոկկո շրջանի ճարտարապետության լավագույն օրինակ է։ Շենքը նախագծվել է Յոհան Բերնհարդ Ֆիշեր ֆոն Էռլախի և իր որդու՝ Յոհան Էմանուել Ֆիշեր ֆոն Էռլախի կողմից, իսկ թևերը ավելացվել են հետագայում Նիկոլաուս Պակասսիի կողմից։ Շենքը, բացի գրադարանին ծառայելուց, նախագծվել է նաև որպես հիանալի ակուստիկայով համերգասրահ։ Գրադարանի թանգարանը աղետային վնասներ է կրել 1848 թ. Վիեննայի ապստամբության ժամանակ, երբ կենդանաբանական հավաքածուն ամբողջությամբ ոչնչացվեց թնդանոթային կրակի հետևանքով։

Պետական սրահի աջ կողմում գտնվում է Ավստրիայի ազգային գրադարանի Ավգուստինյան թևը և Վիեննայի Ավգուստինյան եկեղեցին՝ հրապարակի ամենահին կառույցը։ Իսկ աջ կողմում եկեղեցու դիմաց գտնվում է Ռեդոուտենզալեն (Redoutensäle), որը ներառվել է Հոֆբուրգի համալիրում 1744-1748 թթ.։ 1992 թ. այն մեծապես վնասվել է հրդեհից։

Հրապարակի հյուսիսարևմտյան անկյունում գտնվում է Շթալբուրգը՝ նախկին կայսերական ախոռները, որտեղ ժամանակին պահվում էին մոտ 900 լիպիցաներ տեսակի ձի։ 16-րդ դարում էրցհերցոգ Մաքսիմիլիանի կողմից կառուցված այս կառույցում 1614-1662 թթ. գտնվել է էրցհերցոգ եոպոլդ Վիլհելմի արվեստի հավաքածուն։ Ավելի ուշ շենքը վերածվել է Հոֆբուրգի համար ախոռի։ Ընդարձակ բակը շրջապատված է երեք աստիճանի կամարաշարերով և մեծ ծխնելույզներով։ Այսօր Շթալբուրգում է գտնվում Ձիավարության իսպանական դպրոցը և Լիպիցաներ թանգարանը։

Հրապարակի դիմաց կա երկու պալատ։ Պալավիչինի պալատը կառուցվել է 1784 թ. Ֆերդինանդ ֆոն Հոհենբերգի կողմից և բարոկկոյի ու նեոկլասիցիզմի ոճերի խառնուրդ է։ Փալֆի պալատը կառուցվել է 16-րդ դարում։

Յոզեֆսպլացում է նկարահանվել «Երրորդ մարդը» ֆիլմը (1949 թ.)։

Հուշադրամ
Ավստրիական հավաքորդական 5 եվրո մետաղադրամների վրա պատկերված է Յոզեֆսպլացը՝ որպես հիմնական թեմա։ Այն հատվել է 2006 թ. հունվարի 18-ին։ Հետադարձ կողմում պատկերված է Հոֆբուրգի պալատը Յոզեֆսպլաց հրապարակում։ Հեծյալ Յոզեֆ II-ի արձանը պատկերված է մեջտեղում։ Աջ կողմում երևում է Հոֆբուրգի շենքի թևը, ուր տեղակայված են Ձիավարության իսպանական դպրոցն ու Ռեդոուտենզալեն։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ
Մեջբերումներ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 Josefsplatz Experience 

Վիեննայի հրապարակներ
Հոֆբուրգ
Ներքին քաղաք