Օրինագիծ պի թվի մասին

Օրինագիծ պի թվի մասին, 1897 թվականի թիվ 246 օրինագիծը, որը քնարկվել է Ինդիանայի գլխավոր ասամբլեայի նիստում։ Մաթեմատիկական ճշմարտություն օրենսդրորեն հաստատելու ամենահայտնի փորձերից մեկն է։ Առաջարկվող օրինագծի հիմնական արդյունքը շրջանի քառակուսացման լուծումն է, սակայն օրինագծից բխում  է, մասնավորապես, որ π = 3,2:

Օրինագիծը այդպես էլ չի դարձել օրենք Պերդյու համալսարանի պրոֆեսոր Քլարենս Վալդոյի միջամտության շնորհիվ, որը քվեարկության օրերին պատահաբար եղել է օրենսդիր մարմնում։

Մաթեմատիկական բովանդակություն 
Շրջանի քառակուսացման խնդիրը միայն կարկինի ու քանոնի օգնությամբ լուծելու անհնարինությունը 1882 թվականին ապացուցել է Ֆերդինանդ ֆոն Լինդեմանը։ π թվի մոտավորությունները, որոնք որակով գերազանցում են օրինագծում օգտագործվածներին, հայտնի են եղել հնագույն ժամանակներից։

Պատմություն 

1894 թվականի բժիշկ և սիրողական մաթեմատիկոս Էդվարդ  Ջ․Գուդվինը համոզված էր, որ գտել է շրջանի քառակուսացման ճիշտ ձևը։ Նա պետական ներկայացուցիչ Թեյլոր Ռեքորդին առաջարկել է մի օրինագիծ, որը պարունակում է մի շարք մաթեմատիկական դրույթներ։ Սա ինքնին տարօրինակ էր, նույնիսկ եթե հաշվի չառնվեն այդ փաստաթղթում եղած մաթեմատիկական սխալներ։

Օրինագծի լեզուն և դրա թեման շփոթության մեջ են գցել Ինդիանայի ներկայացուցիչների պալատի () անդամներին։ Օրինագիծը փոխանցվել է Կրթության հանձնաժողովին, որը դրական է արձագանքել դրան, որից հետո օրինագիծն ընդունվել է պալատի կողմից փետրվարի 6-ին:390 միաձայն քվեարկությամբ։

Օրինագծի մասին լուրը արձագանք է ստացել Ինդիանապոլիսի Der Tägliche Telegraph գերմանալեզու թերթում։

Բանավեճի ավարտին պրոֆեսոր Վալդոն ժամանել է Ինդիանապոլիս՝ Ինդիանայի գիտությունների ակադեմիայի համար տարեկան հատկացում ապահովելու համար։ Նրան  տվել են օրինագիծը և  առաջարկել են  ծանոթանալ դրա հեղինակի հետ։ Նա հրաժարվել է՝ ասելով, որ արդեն ճանաչում է բավականաչափ խելագարների։

Մինչ օրինագիծը հասել է Ինդիանայի Սենատ, Վալդոն զգուշացրել էր սենատորներին։ Օրինագիծը քննարկող հանձնաժողովը անբարենպաստ արձագանք է տվել, և Սենատը հետաձգել է քննարկումը մինչև փետրվարի 12-ը:386:

Օրինագիծը գրեթե ընդունվել է, բայց կարծիքը փոխվել է, երբ սենատորներից մեկն ասել է, որ օրենսդիր մարմինը բավարար լիազորություններ չունի մաթեմատիկական ճշմարտությունը որոշելու համար:391: Դա նաև իր ազդեցությունն է ունեցել, երբ խոշոր թերթերը, ինչպիսին է Chicago Tribune-ը, սկսել են ծաղրել ստեղծված իրավիճակը:390: Արդյունքում օրինագծի քննարկումը հետաձգվել է անորոշ ժամանակով։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 "Indiana's squared circle" by Arthur E. Hallerberg (Mathematics Magazine, vol. 50 (1977), pp. 136–140) gives a good account of the bill.
 David Singmaster, in "The legal values of pi" (Mathematical Intelligencer, vol. 7 (1985), pp. 69–72) finds seven different values of pi implied in Goodwin's work.
 Petr Beckmann, A History of π. St. Martin's Press; 1971.

Արտաքին հղումներ 
 The Straight Dope — Did a state legislature once pass a law saying pi equals 3?
 Alabama Changes the Value of Pi

Պի