Ղազախստան-Եվրոպական միություն հարաբերություններ

Ղազախստանի և Եվրոպական միության միջև հարաբերություններ, միջազգային հարաբերություններ Ղազախստանի Հանրապետության միջև ընդհանուր արտաքին քաղաքականության և Եվրոպական միության հետ առևտրային հարաբերությունների հարցերով։

Գործընկերության և համագործակցության համաձայնագիր 
Երկկողմ հարաբերությունները կարգավորվում են գործընկերության և համագործակցության մասին 1994 թվականին կնքված համաձայնագրով։ ԵՄ-ի և նրա անդամ պետությունների հետ Ղազախստանի գործընկերության և համագործակցության ընդլայնումը երկրի խորհրդարանում վավերացվել է 2016 թվականի մարտին։ Ղազախստանը նաև ԵՄ-ի Կենտրոնական Ասիայի ռազմավարության մի մասն է նոր գործընկերության համար։

Համագործակցության խորհուրդ 
Ղազախստանի և Եվրամիության միջև համագործակցության խորհուրդը հավաքվում է ամեն տարի և հանդիսանում է գործընկերության և համագործակցության մասին երկկողմ համաձայնագրի անցկացման մարմին։ Համագործակցության խորհուրդը և Ղազախստանի ներկայացուցիչները քննարկում են փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող բազմաթիվ հարցեր՝ քաղաքական, դատական և տնտեսական բարեփոխումներ, իրավունքի գերակայության սկզբունք, առևտրային և տնտեսական կապերի զարգացում, տարածաշրջանում կայունության պահպանում։

2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ին կայացած 15-րդ նստաշրջանի ընթացքում խորհուրդը հավանություն է տվել ընդլայնված գործընկերության և համագործակցության համաձայնագրին։

Առևտուր 
2002 թվականից ի վեր ԵՄ-ն դարձել Է Ղազախստանի խոշորագույն առևտրային գործընկերը՝ հասնելով երկրի ամբողջ արտահանման 40%-ի։ Առաջին հերթին այդ արտահանումից, 2007 թվականի տվյալներով, 80 %-ը կազմել է նավթի և գազի մատակարարումը։ Ընդհանուր առմամբ, այդ տարվա ընթացքում Ղազախստանից ԵՄ ապրանքների ներմուծումը կազմել է 13,35 միլիարդ եվրո և 1,52 միլիարդ եվրոյի ծառայություններ։ ԵՄ-ի արտահանումը Ղազախստան կազմել է 6.04 միլիարդ եվրո ապրանքների և € 1,92 միլիարդի ծառայությունների. 7,3 միլիարդ դոլարի օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների կեսը Ղազախստան 2006 թվականին ստացվել է ԵՄ երկրներից։ Որպես ԵՄ-ում էներգառեսուրսների խոշոր մատակարար՝ ԵՄ-ն աջակցում է Ղազախստանի միացմանը համաշխարհային առևտրային կազմակերպությանը։

ԵՄ-ն Ղազախստանի խոշորագույն առևտրային գործընկերն է։ 2014 թվականին Ղազախստանի արտաքին առևտրի ընդհանուր ծավալի կեսից ավելին բաժին է ընկել ԵՄ-ին՝ մոտ 53,4 միլիարդ դոլար 2013 թվականին և 28,4 միլիարդ դոլար 2014 թվականի առաջին կեսին։ Ավելի քան կեսը համախառն օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների Ղազախստան, կամ գրեթե $ 100 միլիարդ, գալիս է ԵՄ երկրներից։

Ղազախստանը ԵՄ է արտահանում հիմնականում էներգակիրներ, իսկ ԵՄ-ն՝ մեքենաներ, տրանսպորտային սարքավորումներ, ինչպես նաև քիմիական արդյունաբերության արտադրանք։

Համագործակցություն 
Ղազախստանի հետ գործընկերության և համագործակցության մասին համաձայնագիրը իրավական հիմք է դարձել ԵՄ-ի և Ղազախստանի երկկողմ հարաբերությունների համար՝ ուժի մեջ մտնելով 1999 թվականին։ 2006 թվականի նոյեմբերին ստորագրվեց նաև փոխըմբռնման հուշագիր ԵՄ-ի և Ղազախստանի միջև էներգետիկայի ոլորտում համագործակցության վերաբերյալ՝ հիմք ստեղծելով համագործակցության ընդլայնման համար։ Ղազախստանը տնտեսական և քաղաքական ինտեգրման ուժեղացումը ճանաչում է որպես երկրի արդիականացման և զարգացման գրավական։

Կանաչ տնտեսություն 
Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևի նախաձեռնությամբ «կանաչ» տնտեսությանն անցնելու հայեցակարգը մշակվել և ստորագրվել է 2013 թվականի մայիսի 30-ին։ 2015 թվականին Եվրամիությունը և Ղազախստանը գործարկել են կանաչ տնտեսության մոդելին Ղազախստանի անցման աջակցության նախագիծը։ Հայեցակարգի իրականացումը կիրականացվի երեք փուլով․

 2013-2020 թվականների ռեսուրսների օգտագործման օպտիմալացումն ու բնապահպանական գործունեության արդյունավետության բարձրացումը, ինչպես նաև «կանաչ» ենթակառուցվածքների ստեղծումը
 2020-2030 թվականների բնական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործում, բարձր տեխնոլոգիաների հիման վրա վերականգնվող էներգետիկայի ներդրում
 2030-2050 թվականներն ազգային տնտեսության անցումն է «երրորդ արդյունաբերական հեղափոխության» սկզբունքներին, որի հիմքում դրված է բնական ռեսուրսների օգտագործումը դրանց վերականգնվող լինելու դեպքում։

Նախագիծը ֆինանսավորվում է Եվրոպական Միության կողմից և իրականացվում է ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի (ՄԱԶԾ) կողմից։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 31-ին տեղի է ունեցել «Աջակցություն Ղազախստանին՝ կանաչ տնտեսության մոդելին անցնելու համար» նախագծի եզրափակիչ համաժողովը, ինչպես նաև «բարձրտեխնոլոգիական ջերմոցի կառուցումը Ղազախստանի Հանրապետության սառը տարածաշրջանի պայմաններում՝ Աստանա քաղաք «փորձնական նախագծի բացման արարողությունը»։

Ծանոթագրություններ 

Եվրոպական միության հարաբերություններ երրորդ երկրների հետ