Օռլանդո Գիբոնս

Օռլանդո Գիբոնս (, ), անգլիացի երգահան, երգեհոնահար և կլավեսինահար։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1583 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Օքսֆորդում՝ երաժիշտների ընտանիքում։ 16-17-րդ դարերի ընթացքում  նրա ընտանիքը տվել է երաժիշտների մի քանի սերունդ։ Սովորել է եղբոր՝ Էդուարդ Գիբոնսի մոտ՝ Քեմբրիջի Արքայական քոլեջում, որի երգչախմբում էլ  երգել է 1596-1598 թվականներին։ 1605-1625 թվականներին եղել է Լոնդոնի Արքայական կապելլայի երգեհոնահարը։ 

Նա առաջին անգլիացի երաժիշտն էր, որ 1606 թվականին Քեմբրիջի համալսարանում ստացել է գիտական աստիճան։ 1622 թվականին Օքսֆորդի համալսարանը նրան շնորհել է երաժշտության դոկտորի կոչում։ 

1619 թվականից եղել է թագավորական կամերային երաժիշտ- : 1623 թվականից դարձել է Վեսթմինսթերյան աբբայության երգեհոնահարը։ Վախճանվել է Քենթերբերիում 1625 թվականի հոկտեմբերի 5-ին:

Ստեղծագործություն 
Գիբոնսը հիմնականում  հորինել է եկեղեցական երաժշտություն՝ 40 անտեմներ (որոշները հատվածաբար են պահպանվել), սաղմոսներ, հիմներ (այդ թվում՝ ) և այլ պիեսաներ՝ անգլիկան եկեղեցու ժամերգության համար (հատկապես  այպես կոչված «կրճատված» ) ինչպես ակապելլա, այնպես էլ նվագարանների՝ երգեհոնի և  ուղեկցությամբ։ Դրանցում Գիբոնսը զարգացրել է  Ջ. Թավերների, Թոմաս Թալլիսի և Ուիլյամ Բյորդի բազմաձայն ոճը։ Գիբոնսի երաժշտությանը  հատուկ էին դեմոկրատիկությունը և պատկերների  ճկուն մարմնացումը։ Գիբոնսը եղել է Հենրի Պյորսելի ամենանշանակալի նախորդներից։ Գիբոնսի մի շարք ստեղծագործություններ չեն հրատարակվել (պահպանվել են ձեռագիր)։

Թեև կենդանության օրոք Գիբոնսը համարվել է եկեղեցական երաժիշտ, բայց այժմ ավելի հաճախ են կատարում նրա աշխարհիկ երաժշտությունը։ Գործիքային երաժշտության ոլորտում նա թողել է ստեղծագործություններ (ֆանտազիաներ, պարային պիեսաներ,վարիացիաներ) անգլիական տարատեսակ սպինետի՝ այսպես կոչված վյորջինալի  և բազմատեսակ լարային  գործիքների նվագախմբի համար։ Վոկալ երաժշտության մեջ նա աշխատել է մոտետի և մադրիգալի ժանրերում։ Գիբոնսյան մադրիգալի ոճում նկատելի են անգլիական, շոտլանդական և իռլանդական ազգային երաժշտության տարրեր, ինչպես նաև իտալական մադրիգալի ազդեցությունը։ 

Գիբոնսի հրատարակված ստեղծագործությունների շարքում են վեց պիեսաներ վյորջինալի համար, որոնք ընդգրկվել են «Պարֆանիա» ժողովածուներում ( (, 1611 թվական, վերահրատարակված 1843-1844 թվականներին), հնգաձայն մադրիգալների, ձայնի և ջութակի համար մոտետների հավաքածուն (1612 թվական), 2 անտեմներ, որոնք ընդգրկվել են Լեյտոնի «Արցունքներ կամ Գանգատներ» ժողովածուի մեջ (1614 թվական), 9 եռաձայն ֆանտազիաներ՝ հրատարակված 1610 և 1625 թվականներին, 5 անտեմներ, 2 ժամերգություն և աղոթք՝ Սուրբ Երրորդության օրվան նվիրված։ Սուրբ Երրորդության օրվան նվիրված աղոթքը ընդգրկվել է Բերնարդի «Ընտրագույն եկեղեցական երաժշտություն» (, 1641 թվական) ժողովածուի մեջ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Orlando and Christopher Gibbons | Westminster Abbey

Անգլիացի երգեհոնահարներ
Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Բրիտանացի երգեհոնահարներ
Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Բրիտանացի երգահաններ
Անգլիացի երաժիշտներ
Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Վերածննդի կոմպոզիտորներ
Անգլիացի կոմպոզիտորներ