Ջեյմս Գեյկի

Ջեյմս Գեյկի (, ), շոտլանդացի երկրաբան։ 1882 - 1914 թվականներին եղել է Էդինբուրգի համալսարանի երկրաբանության պրոֆեսոր։

Կենսագրություն 

Ջեյմս Գեյկին ծնվել 1839 թվականի օգոստոսի 23-ին, Էդինբուրգ քաղաքում։  Երաժշտագետ Ջեյմս  Գեյկիի և Իզաբելլա Թոմի ընտանիքում։ Նրա ավագ եղբայրը եղել է Արչիբալդ Գեյկին։ Նրանց հայրը Էդինբուրգ քաղաքի Հյուսիսային կամրջի 35 հասցեում գործող կեղծամի և օծանելիքի վաճառքով է զբաղվել։ Ջեյմս Գեյկին կրթություն է ստացել Էդինբուրգի Թագավորական ավագ դպրոցում։ Նախքան Էդինբուրգի համալսարանում սովորելը, աշակերտել է որպես տպիչ՝ Արչիբալդ Կոնստաբլիի ընկերությունում։

1861 թվականից Ջեյմս Գեյկին բնակվել է Էդինբուրգ քաղաքում։ 1882 թվականին նա տեղափոխվել է Լոնդոն՝ ավելի ուշ վերադարձել է Էդինբուրգ։

Կարիերա 
1862-1882 թվականներին Գեյկին աշխատել  է Երկրաբանական ընկերությունում՝ փոխարինելով իր եղբորը՝ որպես Էդինբուրգի համալսարանի երկրաբանության և հանքագիտության պրոֆեսոր։ Իր հետազոտության համար  նա վերցրել էր սառցադաշտերի դերը Երկրի մակերևութային տարրերի ծագման մեջ թեման։ Այդ թեմայի վերաբերյալ նրա տեսակետները մարմնավորվել է 1874 թվականին լույս տեսած «Սառցե մեծ դարաշրջանը և դրա առնչությունը մարդու անցյալի հետ»  աշխատությունում։

1871 թվականին Ջեյմս Գեյկինը ընտրվել է Էդինբուրգի Թագավորական ընկերության անդամ և երկու անգամ 1892-1897 թվականներին, 1900-1905 թվականներին զբաղեցրել է փոխնախագահի պաշտոնը, իսկ 1913-1915 թվականներին՝ նախագահի։ 1875 թվականին  նա  դարձել է  Լոնդոնի Թագավորական ընկերության անդամ։ 1888 թվականից Գեյկին շոտլանդական աշխարհագրական ամսագրի պատվավոր խմբագիրն էր։ 1904 թվականից մինչև 1910 թվականը  նա ընտրվել է Շոտլանդական աշխարհագրական ընկերության նախագահ։

Պարգևներ 

1910 թվականին նա պարգևատրվել է Շոտլանդական թագավորական աշխարհագրական ընկերության ոսկե մեդալով։

Հրապարակումներ 

 «Մեծ սառցե դարաշրջան» (1874)
 «Նախապատմական Եվրոպա»(1880)
 «Երկրի կառուցվածքը։ Երկրի ծագումը» (1913)
 «Լեռներ։ Նրանց ծագումն  ու վերացումը» (1913)
 «Եվրոպայի հնագույն մարդիկ» (1914)

Մահ 

Ջեյմս Գեյկին մահացել է 1915 թվականի մարտի 1-ին Էդինբուրգ քաղաքում և թաղվել  է  քաղաքի Մորնինգսայդ գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 James Murdoch Geikie
 
 Internet Archive  James Murdoch Geikie

 

Շոտլանդացի երկրաբաններ
Թագավորական շքանշանով պարգևատրվածներ
Էդինբուրգ քաղաքում ծնվածներ
Անգլիացի աշխարհագետներ
Գիտնականներ այբբենական կարգով
Անգլիացի բնագետներ