Էդգար Կոդ

Էդգար Ֆրանկ «Թեդ» Կոդ (, ), բրիտանացի գիտնական, որի աշխատանքը հիմք է դրել ռելիացիոն տվյալների բազաների տեսությանը։

Աշխատելով IBM ընկերությունում՝ նա ստեղծել է ռելիացիոն տվյալների մոդել։ Նա նաև զգալի ներդրում է ունեցել ինֆորմատիկայի այլ ոլորտներում։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Անգլիայի Պորտլենդ (Դորսեթ) քաղաքում։ Նրա հայրը կաշվի արտադրող էր, իսկ մայրը՝ ուսուցչուհի։ Մաթեմատիկա և քիմիա է սովորել Օքսֆորդի համալսարանում (Exeter College):

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ռազմաօդային ուժերում ծառայել է որպես օդաչու։

1948 թվականին տեղափոխվել է Նյու Յորք, որպեսզի աշխատի IBM-ում որպես մաթեմատիկոս-ծրագրավորող։

1953 թվականին սենատոր Ջոզեֆ Մաքարթիի կողմից հետապնդումների պատճառով Կոդը տեղափոխվել է Օտտավա (Կանադա)։

1963 թվականին նա վերադարձել է ԱՄՆ և Միչիգանի համալսարանում (Էնն Արբոր) ստացել դոկտորական աստիճան համակարգչային գիտության և համակարգչային տեխնոլոգիաների ուղղությամբ։

1965 թվականին նա տեղափոխվել է Սան Խոսե (Կալիֆոռնիա)՝ IBM-ի Ալմադենի հետազոտական կենտրոնում աշխատելու համար։

60-70-ական թվականներին նա աշխատել է տվյալների պահպանման իր տեսությունների վրա։ 1970 թվականին հրատարակել է «A Relational Model of Data for Large Shared Data Banks» աշխատությունը, որը համարվում է ռելիացիոն տվյալների մոդելի վերաբերյալ առաջին աշխատանքը։

Կոդը շարունակել է զարգացնել և ընդլայնել ռելիացիոն մոդելը։ 80-ականների սկզբին այն սկսեց համարվել նորաձև։

Պայքարելով տվյալների բազաների կառավարման համակարգի անբարեխիղճ մատակարարների դեմ, որոնք պնդում էին, որ իրենց հնացած արտադրանքը օժանդակում է ռելիացիոն տեխնոլոգիան, Կոդը հրապարակել է «Կոդի 12 կանոնները», որոնք նկարագրում են, թե ինչ պետք է պարունակի ռելիացիոն տվյալների բազաների կառավարման համակարգը։ Նրա պայքարը հասել է նաև SQL լեզվին, որը, ըստ Կոդի, տեսության սխալ իրականացում է։ Սա բավական բարդացրել է նրա դիրքը IBM-ում, քանի որ այն մատակարարում էր SQL-ի վրա հիմնված արտադրանք։ Նա լքել է IBM-ը և Քրիստոֆեր Դեյթի ու մի քանի այլ մարդկանց հետ հիմնել է սեփական խորհրդատվական ընկերությունը։

Կոդը շրջանառության մեջ է դրել OLAP տերմինը և գրել տվյալների վերլուծական մշակման 12 օրենք։ Նա նաև զբաղվել է բջջային ավտոմատներով։

1976 թվականին Կոդը ստացել է IBM Fellow պատվավոր կոչում։ 1981 թվականին ստացել է Թյուրինգի մրցանակ։

2002 թվականին Ֆորբս ամսագիրը ռելիացիոն տվյալների մոդելը տեղադրել է վերջին 85 տարիների կարևորագույն նորարարությունների ցանկում։

Էդգար Ֆրանկ Կոդը մահացել է սրտի կաթվածից իր տանը՝ Ֆլորիդայում՝ Ուիլյամս կղզում, 79 տարեկանում՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին։ Նա ուներ չորս երեխա և վեց թոռ։

Հրապարակումներ 
  (перевод на русский М. Р. Когаловского)

Գրականություն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Բրիտանացի գիտնականներ
ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Բրիտանացի մաթեմատիկոսներ
IBM
Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Ամերիկացի գիտնականներ
Տվյալների կառավարում
20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Անգլիացի մաթեմատիկոսներ
Տվյալների մոդելավորում
Անգլիացի գիտնականներ
Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ