Ուրուխաչ

Ուրուխաչ, գյուղ Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում։ Ասկերան  շրջկենտրոնից գտնվում է 15 կմ հյուսիս-արևմուտք, Խաչեն գետի աջ կողմում, այգեվետ, աղբյուրաշատ և զովասուն վայրում։ Մտնում էր Խաչեն համայնքի մեջ։

Նախկինում մտել է Ելիզավետպոլի նահանգի Շուշիի գավառի մեջ։

Անվան ստուգաբանություն 
Անվանումը առաջացել է «հլու բաբա» արտահայտությունից։

Անվանումներ 
Գյուղն ունեցել է հետևյալ անվանումները. Ուլուբաբ, Ուլուբաբ շեն, Ուլուպապ, Ուլուպապ շեն, Ուրախաչ, Ուրուխաչ, Քարամեջ, Օրախաչ։

Պատմություն 
Գյուղը հիմնադրել են 1855 թվականին հարևան գյուղերից եկածները գետի ափին, որտեղ նշմարվում էին հին Ուլուպապ գյուղատեղիի հետքերը։ Այնուհետև առողջարար օդի և ապահովության համար բարձրացել են վեր՝ լեռնային սարահարթի վրա։

Հայ-ադրբեջանական 1988-1994 թվականի կռիվներից հետո գյուղը չի վերաբնակեցվել։

Բնակչություն
1907 թվականին ուներ 30 տուն (191 անձ),  1920 թվականին՝ 60 տուն  (300 անձ), իսկ 1970 թվականին 30 տուն հայ բնակիչ։

Տնտեսություն 
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը դաշտավարություն, անասնապահությունն ու այգեգործությունն էր։

Պատմամշակութային հուշարձաններ 
Գյուղն ունի 1263 թվականին կառուցված եկեղեցի։ Գյուղից 1 կմ արևելք գտնվում է Պտկի ս Գևորգ կամ Պտկերսբերք վանք։

Անվանի մարդիկ 
Ուրուխաչում է ծնվել փիլիսոփայության գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Հրաչիկ Շաքարյանը (ծնվ. 1930 թ.)։

Ծանոթագրություններ