Ժերար Ուրի

Ժերար Ուրի (ծնվ. Max-Gérard Houry Tannenbaum. ), ֆրանսիացի կինոռեժիսոր, դերասան և գրող։

Կյանք և կարիերա 
Մաքս-Ժերար Ուրի-Տանենբաումը ռուս-հրեական ծագումով ջութակահար Սերժ Տաննենբաումի  և ֆրանսիացի հրեուհի՝ լրագրող և արվեստաբան Մարսելա Ուրիի միակ որդին էր։  Տաննենբաումը Ուրիի կյանքում գրեթե դեր չի խաղացել. նա մեծացել է իր մոր և մորական տատի` Բերտա Գոլդների աննշան տանը։  Ուրին սովորել է Ժանսոն դը Սայլի լիցեյում, այնուհետև՝ դրամատիկական արվեստի ազգային կոնսերվատորիայում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ անդամագրվել է Կոմեդի Ֆրանսեզ / Comédie-Française թատրոնին, բայց գերմանացի ֆաշիստների հետ գործակցող Վիշիի կառավարության ձեռնարկած հակահրեական հալածանքներից խուսափելով՝ իր ողջ ընտանիքի (մոր, տատի և ոչ պաշտոնական կնոջ՝ դերասանուհի Ժակլին Ռոմանի) հետ փախել է Շվեյցարիա։ 1942 թվականին ծնվել է նրա դուստրը՝ Դանիելա Թոմփսոնը, և որպեսզի վերջինս չդասակարգվի որպես հրեա՝ Ուրիի հայրությունը թաքցվել է։ 

Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտից հետո Ժերար Ուրին վերադարձել է ազատագրված Փարիզ և վերսկսել իր դերասանական կարիերան՝ խաղալով թատրոնում և երկրորդ պլանի կինոդերերում։ Նա կինոռեժիսոր է դարձել 1959 թվականին՝ նկարահանելով La Main chaude կինոնկարը, և իբրև ռեժիսոր առաջին հաջողությունը ձեռք է բերել 1961 թվականին՝ «Հանցագործությունը շահավետ չէ» ( Le crime ne paie pas ) ֆիլմով։

Նկարահանելով նշանավոր կատակերգակ դերասաններ Անդրե Բուրվիլին և Լուի դը Ֆյունեսին՝ Ուրին 1965 թվականին The Sucker ( Le corniaud ) ֆիլմով ներխուժել է կոմերցիոն կինոարտադրության ասպարեզ։ Ֆիլմն ընդգրկվել է Մոսկվայի 4-րդ միջազգային կինոփառատոնի մրցութային ծրագրում։ Հաջորդ տարում նրա նկարահանած Մի նայիր հիմա...Մեզ վրա կրակում են (La Grande Vadrouille ) կինոնկարն ավելի հաջողակ էր. այն ունեցել է  Ֆրանսիայում մինչ այդ երբևէ արձանագրված ամենաշատ հանդիսատեսը՝ 17,27 միլիոն։ Այդ ֆիլմի սահմանած դրամարկղային ռեկորդը պահպանվել է տասնամյակներ շարունակ և գերազանցվել է միայն 1997 թվականին ( Ջեյմս Քեմերոնի «Տիտանիկը»)։

Բուրվիլից ու Լուի դը Ֆյունեսից բացի՝ Ուրիի ֆիլմերում նկարահանվել են նաև Ժան Պոլ Բելմոնդոն, Պիեռ Ռիշարը և այլ կինոաստղեր։

Ուրին 1969 թվականին նկարահանել է Le Cerveau ( Ուղեղը ) անգլերեն կատակերգությունը, որտեղ  հանցագործ կազմակերպչի գլխավոր դերում հանդես է եկել Դեյվիդ Նիվենը։

Ժերար Ուրին ֆրանսիացի գրող Դանիել Թոմփսոնի հայրն է՝ դերասանուհի Ժակլին Ռոմանի հետ ամուսնությունից, և դերասան/գրող Քրիստոֆեր Թոմսոնի պապը։ Անվանի կինոգործիչը կյանքի երկրորդ կեսն ապրել է ֆրանսիացի դերասանուհի Միշել Մորգանի հետ։ Նա մահացել է Սեն-Տրոպեում 2006 թվականի հուլիսի 20-ին՝ 87 տարեկան հասակում։

Ֆիլմագրություն

Որպես ռեժիսոր 

 1960 — Ջերմ ձեռք
 1961 — Սպառնալիք
 1962 — Հանցանքը շահավետ չէ
 1964 — Բերանբացը
 1966 — Մեծ զբոսանք
 1969 — Սուպերուղեղ
 1971 — Մեծության մանիա
 1973 — Ռաբբի Յակոբի խելահեղ արկածները
 1978 — Փախուստ
 1980 — Սրսկում՝ հովանոցով
 1982 — Ասերի ասը
 1983 — Թևավոր օձի վրեժը
 1987 — Լևին ու Գողիաթը
 1989 — Վանիլա-ելակային պաղպաղակ
 1993 — Ոսկու ծարավ
 1996 — Վարորդով ուրվական
 1998 — Շպունցը

Որպես սցենարիստ 

 1958 — Երկփեղկ հայելի
 1959 — Բեբետան կռիվ է գնում
 1959 — Ուզո՝ւմ եք պարել ինձ հետ
 1960 — Ջերմ ձեռքը
 1964 — Բերանբացը
 1966 — Մեծ զբոսանք
 1969 — Սուպերուղեղը
 1971 — Մեծության մանիա
 1973 — Ռաբբի Յակոբի խելահեղ արկածները
 1978 — Փախուստ
 1980 — Սրսկում՝ հովանոցով
 1982 — ասերի ասը
 1987 — Լևին ու Գողիաթը
 1993 — Ոսկու ծարավը
 1996 — Հայելին երկու երես ունի
 1998 — Շպունցը

Որպես դերասան 

 1946 — Անտուանն ու Անտուանետան — գալանտ հաճախորդ
 1949 — Ահա նա՝ գեղեցկուհին
 1949 — Հեսկլեն — Ֆրանսիայի արքա Կարլ V
 1951 — Պատերի միջով անցնող Գարու-Գարուն
 1951 — Գիշերն իմ թագավորությունն է — Լիոնել Մորոն՝ Լուիզայի նշանածը
 1954 — Հայր Բրաունը
 1956 — Լավագույն մասը
 1958 — Մեջքով դեպի պատը — Ժակ Դեկրե
 1963 — Մրցանակը

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 
 Gérard Oury at UniFrance Films

Մոնպառնասի գերեզմանատանը թաղվածներ
Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
2006 մահեր
1919 ծնունդներ
Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Ֆրանսիայի հրեաներ
Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Ֆրանսիացի դերասաններ
«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Թատրոնի ֆրանսիացի դերասաններ
Հոլոքոստից փրկվածներ