Մաքսիմիլիան Սավելիև

Մաքսիմիլիան Սավելիև (, ), խորհրդային տնտեսագետ, լրագրող, կուսակցական և պետական գործիչ։

Կենսագրություն 
Կուսակցության անդամ է 1903 թվականից, ԽՄԿԿ կենտրոնական կոմիտեի անդամության թեկնածու (1930-1934)։ 

ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (29.03.1932), Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս։

Մ. Սավելիևի հայրը` Ալեքսանդր Սավելիևը, առաջին երեք գումարումների Պետական դումայի անդամ էր։

Ես ծագում եմ Նիժնի Նովգորոդի նահանգի նախկին ազնվականներից։ Հայրս հողատեր էր և երկրային գործիչ, կադետ...

1902 թվականին ընդունվել Է Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ, ավարտել է երեք կիսամյակ։

1907-1910 թվականներին եղել է Գերմանիայում, այնտեղ եղել է Գերմանիայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։

Անցել է տնտեսագիտության դասընթաց Մյունխենի համալսարանում (1909)։ Ավարտել է Լայպցիգի համալսարանը (1911, եղել է փիլիսոփայության դոկտոր), ատենախոսության թեման եղել է «Ռուսաստանի հարավի երկաթի արդյունաբերությունը»։

Ցարական ժամանակներում եղել է բանտերում, աքսորներում, 11 ամիս անցկացրել է Տագանի բանտում։ 

Միացել է «Ձախ կոմունիստների» խմբին։ 

1921-1928 թվականներին աշխատել է ժողովրդական տնտեսության բարձրագույն խորհրդում։ 

1926 թվականից եղել է «Պրոլետարական հեղափոխություն» ամսագրի խմբագիր։ 1926 թվականից՝ պատգամավոր, 1927 թվականից՝ ԽՄԿԿ Կենտկոմի Իստպարտի ղեկավար (բ)։ Իստպարտի կենտրոնական կոմիտեի և Լենինի ինստիտուտի միաձուլումից հետո՝ 1928-1930 թվականներին, եղել է Լենինի ինստիտուտի տնօրեն։

Եղել է «Իզվեստիա» թերթի գլխավոր (պատասխանատու) խմբագիր 1929 թվականի հուլիսի 21-ից մինչև 1930 թվականի հուլիսի 25-ը։ Այնուհետև եղել է «Պրավդայի» խմբագիրը։ 

1931 թվականից եղել է ԽՍՀՄ կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի Կոմակադեմիայի նախագահության նախագահի տեղակալ, 1932 թվականից` նույն կոմիտեի նախագահ։

1932 թվականի մարտի 29-ից` ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս` հասարակական գիտությունների բաժնում (սոցիալ-տնտեսական գիտություններ)։

1934 թվականից Տոլստոյի ստեղծագործությունների հոբելյանական հրատարակության պետական խմբագրական հանձնաժողովի կազմում էր։

1936-1938 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ Տնտեսագիտության ինստիտուտի տնօրեն։ 1936-1939 թվականներին եղել է ԽՄԿԿ Կենտրոնական կոմիտեին կից Մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտի փոխտնօրեն։

Մահացել է 1939 թվականի մայիսի 15-ին։ 

Թաղված է կնոջ` Իրինա Ռիչարդովայի հետ նույն գերեզմանում` Նովոդևիչյան գերեզմանատանը (78, 2-2 հատված)։

Գրքեր 
 Директивы ВКП(б) по хозяйственным вопросам / сост. М. Савельев, А. Поскрёбышев. — [2-е изд., перераб. и доп.]. — М.: Соцэкниг, 1931. — 878 с.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Фонд Савельева Максимилиана Александровича на сайте Архива РАН
 
 Сергеев C. «Красный» академик из дворян // Известия. Ру

Խորհրդային տնտեսագետներ
Խորհրդային լրագրողներ
Խորհրդային պետական գործիչներ
Խորհրդային կուսակցական գործիչներ
ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ