Բերզե լա Վիլ

Բերզե լա Վիլ, վանական համալիր, գտնվում է Քլունի մոտակայքում (աբբայությունից 6 կիլոմետր հարավ-արևելք և Մակոնից 11 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք), հիմնադրվել է 11-րդ դարում։

Պատմություն
Մատուռը ի սկզբանե պատկանել է Քլունի  վանականներին։ 
1100 թվականին Քլունի վանահայրը իր տրամադրության տակ ընդունել է Բերզեին և հրամայել  կառուցել նոր տաճար, այն բանից հետո, երբ հինը քանդվել է ուժեղ փոթորկի պատճառով։ Հարակից կառույցը, որը ստացել է «վանական ամրոց» անվանումը, կառուցվել է 16-րդ դարում։ Հեղափոխության ընթացքում հետապնդվող վանականները հեռացել են այդտեղից, իսկ եկեղեցին վաճառվել և օգտագործվել որպես հողագործների օժանդակ շինություն։ 

1887 թվականին Բերզեի ծխական եկեղեցու քահանա Ֆիլիբերտ Ժոլիվենը  հայտնաբերել է որմնանկարչության հետքեր՝ պատերը ծածկող ներկի հաստ շերտի տակ։ Վերականգնումից հետո մատուռը բացել է իր հարստությունն  ողջ փառքով` 12-րդ դարի առաջին կեսի որմնանկարներ, որոնք պատրաստվել են իտալացի վարպետների կողմից։

Ճարտարապետություն
Աղոթատունը երկհարկանի է։ Ներքևի մասը ծածկված է կամարակապ պահոցով, վերին մասը, որը կազմված է նավից, ծածկված գլանաձեւ պահոցով՝ երգչախմբով, և աբսիդից՝  ծածկված գնդաձև պահոցով, երեք մեծ պատուհաններով՝ կիսաշրջանաձև ծայրերով։

Որմնանկարներ
Մատուռի նկարները ցույց է տալիս արտահայտված բյուզանդական ազդեցությունը (հիերատիկական կեցվածքներ, գծագրության նրբագեղ գծեր), ինչպես նաև օտտոնյան դարաշրջանի գերմանական արվեստի ազդեցությունը (պատկերագրության տարրեր և գունային լուծումներ)։ Կենտրոնական կոմպոզիցիան պատկերում է Քրիստոսին Փառքի մեջ, Տիրոջ ձեռքով իր պսակը սատարող տասներկու առաքյալներ, որոնցից միայն վեցը կարող են ճանաչվել իրենց հատկանիշներով (ձախ կողմում՝ Պողոսը, որի ձեռքում ավետարան է, և Պետրոսը, աջ կողմում կանգնած, բանալիներ ունի)։ Ներքևում, առաքյալների ոտքերի տակ, գտնվում են երկու եպիսկոպոս (աջ կողմում) և երկու սարկավագներ (ձախ կողմում)։ Սրբեր՝ Վենսան և Լոուրենս, հատկապես հարգված այդ տարածաշրջանում։ Առաջին հարկում, խոյակների տակ, պատկերված է վեց կույս՝ թանկարժեք հագուստով։ Այդ պատկերներից երկուսը դեռ կարելի է կարդալ նույնականացնող արձանագրություններ՝ Սուրբ Ագաթա և Կոնսորցիումներ։ Նրանց տակ, կույր կամարների դիմաց, պատկերված են երկու տեսարաններ՝ Սենտ Վինսենտը զինվորների գործիքների վրա և Սուրբ Վասիլիի կյանքից մի տեսարան։ Ինը սուրբ նահատակների պատկերները տեղադրված են ներքին ֆրիզի վրա, որն ամբողջությամբ չի պահպանվել։ Որմնանկարների պահպանությունը նպաստել է այն բանին, որ դրանց ստեղծման ժամանակ օգտագործվել են այնպիսի ներկանյութեր, ինչպիսիք են լազուրիտը, օխրան և սուսրը։

Պատկերասրահ

Մատենագրություն 
 Élisabeth Balley-Mercier, Les peintures murales de Berzé-la-Ville (chapelle des Moines), revue « Images de Saône-et-Loire » n° 44 (hiver 1979-1980), pp. 3-8.
 Maria Hillebrandt,  Berzé-la-Ville, thèse.
 M. Jantzen, La Chapelle aux Moines à Berzé-la-Ville, Monuments Historiques.
 E. Lapina, The Mural Paintings of Berzé-la-Ville in the Context of the First Crusade and the Reconquista, Journal of Medieval History, 2005.
 Emile Magnien, Les peintures murales de Berzé-la-Ville, Mâcon, 1958.
 D. Méhu, Berzé-la-Ville, Chapelle des moines, dans les Dossiers d'Archéologie,  juillet-août, 2002.
 F. Mercier F, Les Primitifs Français, La Peinture Clunisienne en Bourgogne à l'époque romane, Son histoire et sa technique, Paris, 1932.
 F. Mercier, Berzé-la-Ville, La Chapelle du Château des Moines, Société Française d'archéologie, 1937.
 Fernand Nicolas, Les Peintures Murales à la Chapelle des Moines de Berze-la-Ville, Académie de Mâcon, 1993 (48 pages).
 Fernand Nicolas, Regards sur les peintures d'une chapelle, revue « Images de Saône-et-Loire » n° 129, pp. 3-5.
 Raymond Oursel, Les peintures de la chapelle des moines de Berzé.
 Raymond Oursel, Bourgogne Romane, Ed. Zodiaque; 1986; p. 147-150 'Comment visiter la chapelle de Berzé'.
 E. Palazzo, L’iconographie des fresques de Berzé-la-Ville dans le contexte de la réforme grégorienne, Cahiers de Saint-Michel de Cuxa, 1988.
 J. Rollier-Hanselmann, D’Auxerre à Cluny: techniques de la peinture murale entre le siècle en Bourgogne, Poitiers, 1997.
 J. Rollier-Hanselmann, Les peintures murales de Cluny III et de Berzé-la-Ville, Dossiers d'Archéologie, 2002.
 J. Rollier-Hanselmann, Berzé-la-Ville, La Chapelle des Moines : découverte d’un Christ caché sous les repeints, Société française d’archéologie, 2005.
 J. Rollier-Hanselmann, La Chapelle des Moines de Berzé-la-Ville : image du monde chrétien médiéval, 2007. 
 D. Russo, Espace peint, espace symbolique, construction ecclésiastique : les peintures de Berzé-la-Ville, Revue Mabillon, 2000.
 N. Stratford, Visite de Berzé-la-Ville, Le gouvernement d'Hughes de Semur à Cluny, Cluny, 1990.
 J.Virey, Peintures Murales de la Chapelle des Moines à Berzé-la-Ville, Mâcon, 1913.
 J.Virey, Saint-Hugues et la Chapelle de Berzé, Mâcon, 1930.
 J.Virey, Les églises romanes de l’Ancien Diocèse de Mâcon, Cluny et sa région, Mâcon, 1935.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 narthex.fr
 монашеская капелла в Берзе

վանքեր այբբենական կարգով
Ճարտարապետական հուշարձաններ
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ