Լինա Մորգենշթերն

Լինա Մորգենշթերն (, իսկական ազգանունը՝ Բաուեր, ), գերմանացի գրող, լրագրող, խմբագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն 
Լինա Բաուերը ծնվել է 1830 թվականի նոյեմբերի 25-ին Բրեսլաու քաղաքում (այժմ՝ Վրոցլավ, Լեհաստան)։ Մանուկ հասակում հուդայականության դասեր է ստացել Աբրահամ Գեյգերի կողմից։

1848 թվականի գերմանական հեղափոխությունը 17-ամյա աղջկան դրդել է զբաղվել քաղաքական և սոցիալական հարցերով, և շուտով նա գերմանական մամուլում՝ մի շարք փայլուն հրապարակումների շնորհիվ, չնայած երիտասարդ տարիքին, ձեռք է բերել կարեկցող և խոհուն գրողի անուն։

1854 թվականին Լինա Բաուերն ամուսնացել է կալիշցի վաճառական Թեոդոր Մորգենշթերնի հետ և վերցրել նրա ազգանունը։ Երբ վերջինիս մոտ ֆինանսական ճգնաժամ է սկսվել, Լինան ստիպված զբաղվել է մանկական գրքույկներ գրելով, որպեսզի փող վաստակի և կարողանա կերակրել ընտանիքին։

1859 թվականին՝ Բեռլինի Ֆրեբելյան ընկերության հիմնադրումից հետո, Լինա Մորգենշթերնը դարձել է ընկերության կոմիտեի ամենանշանավոր անդամը, իսկ 1860 թվականին հրատարակել է «Das Paradies der Kindheit»-ը՝ կազմակերպության հիմնադիր Ֆրիդրիխ Ֆրյոբելի մեթոդով առաջին գերմանական դասագիրքը։

Դառնալով կանանց շարժման ղեկավար՝ Լինա Մորգենշթերնը, բացի մեծահասակների և երեխաների մանկավարժության և պատմվածքների վրա աշխատելուց, Բեռլինում հիմնադրել է ութ մանկապարտեզ, կանանց գիտական կրթության ակադեմիա, գյուղատնտեսական դպրոց, տնային բժշկության դասընթացներ, արհեստագործական դպրոց և մի շարք այլ ուսումնական հաստատություններ, հիմք է դրել աշխատողների, ինչպես նաև մայրերի պարբերական հանդիպումների կազմակերպմանը։

1866 թվականին՝ ավստրո-պրուսա-իտալական պատերազմի սկսվելուց հետո, Լինա Մորգենշթերնը սկսել է իր գործունեությունը նվիրել աղքատների համար ճաշարանների կառուցմանը։

1874 թվականից Մորգենշթերնը սկսել է խմբագրել «Deutsche Hausfrauenzeitung», 1885 թվականից՝ «Allgem»։ Frauenkalender», իսկ 1889 թվականից՝ «Für junge Mädchen» թերթերը։

1890-ական թվականներից սկսվել է նրա ակտիվ գործունեությունը՝ որպես եվրոպական ամուր աշխարհի գաղափարի ջատագով։ 1895 թվականին Լինա Մորգենշթերնն ընտրվել է «Alliance des femmes pour la Paix»-ի փոխնախագահ։

1896 թվականին Մորգենշթերնը Գերմանիայի մայրաքաղաքում գումարել է կանանց առաջին միջազգային կոնգրեսը, որին ներկա էին աշխարհի բոլոր կողմերից շուրջ 1800 պատվիրակներ։

Գործնական գործունեության հետ մեկտեղ ընթացել է նաև նրա գրական աշխատանքը, որն ուղղված էր առավելապես կանանց հարցի մշակմանը և դաստիարակությանը։

Լինա Մորգենշթերնը մահացել է 1909 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Բեռլինում և թաղվել տեղի հրեական գերեզմանատանը։

Ընտրյալ մատենագիտություն 
 Frauen des 19 Jahrhund., 1888, 3 հատոր հարուստ նկարազարդումներով,
 Friedrich Fröbel’s Leben und Wirken, 1882,
 Die Frauenarbeit in Deutschland, 1893։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Allgem. Zeit. des Jud., 1900, 30 ноября; 
 Когут А. «Знаменитые евреи», II, 412—413;
 Ost und West, 1910, № 1. [По Jew. Enc., IX, 16—17]

 
Գերմանացի ֆեմինիստներ
Գերմանիայի հրեաներ
Գերմանացի մանկավարժներ
Գերմանալեզու գրողներ
Գերմանացի գրողներ
Գերմանացի լրագրողներ
Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ
Գերմանացի հասարակական գործիչներ