Օտտո Ֆրեյզինգացի

Օտտո Ֆրեյզինգացին (լատ. Otto Frisingensis, գերմ․ Otto von Freising, անգլ․ Otto of Freising, ) գերմանացի եկեղեցական գործիչ, պատմագիր, ցիստերցիական միաբանության անդամ։ Բավարիայի Ֆրեյզինգ համայքնի Օտտո I եպիսկոպոսն էր 1138 թվականից։ Օտտո Ֆրեյզինգացին մասնակցել է Խաչակրաց երկրորդ արշավանքին, հասել Երուսաղեմ։

Կյանք 
Օտտո Ֆրեյզինգացին ծնվել է Քլոստերնոյբուրգում, Ավստրիայի մարգրաֆ (փոխարքա) Լեոպոլդ III Սրբի հինգերորդ որդին է։ Օտտոյի մայրը Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր Հենրիխ IV-ի դուստր Ագնես Վայբլինգենցին է։ Սերելով Բաբենբերգների ընտանիքից, Օտտոն Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսեր Հենրիխ V-ի եղբոր որդին էր, Գերմանիայի թագավոր Կոնրադ III-ի խորթ եղբայրը և կայսր Ֆրիդրիխ I Շիկամորուսի հորեղբայրը։

Մանկուց ինքնակամ որոշելով նվիրվել Աստծուն, մոտ 1126 թվականին նա դարձել է Քլոստերնոյբուրգի վանքի վանահայր։ 1126-1132 թվականներին նա փիլիսոփայություն և աստվածաբանություն է սովորել Փարիզում։ Չկա հավաստի ապացույց, որ նա սովորել է հայտնի փիլիսոփաների և աստվածաբանների մոտ, բայց այդ ժամանակ հայտնի Հյուգո Սեն-Վիկտորացու, Ժիլբեր Պոռետացու և Թիերի Շարտրացու ստեղծագործությունների նշանակալի ազդեցությունը նրա պատմական, աստվածաբանական և փիլիսոփայական հայացքների ձևավորման վրա վեր է կասկածից։

1138 թվականին ընտրվել է Ֆրեյզինգի եպիսկոպոս։ Բարեփոխել է վանքերը, հովանավորել գիտություններն ու կրթությունը, Ֆրեյզինգում արմատավորել փարիզյան սխոլաստիկան և Արիստոտելի փիլիսոփայությունը։

Երեք անգամ՝ 1141-1145 թվականներին, իր եղբոր՝ Կոնրադ III թագավորի անունից բանագնաց է եղել պապական արքունիքում։

1147-1149 թվականներին մասնակցել է Խաչակրաց երկրորդ արշավանքին։

Իր եղբորորդու՝ Ֆրիդրիխ I Շիկամորուս կայսեր անունից միջնորդ է հանդես եկել բավարական և ավստրիական դուքսերի, այնուհետև կայսեր և պապ Ադրիան IV-ի միջև հակամարտությունում։

Օտտոն մահացել է 1158 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Սիտո աբբայությունում անցկացվող բաժնի ժողովի ճանապարհին։ 1857 թվականին եպիսկոպոսի արձանը կանգնեցվել է Ֆրեյզինգ քաղաքում։

Երկեր 
Ամենահայտնի աշխատություններն են «Երկու արքայությունների տարեգրությունը» (լատ.  Chronica de duabus civitatibus) 8 հատորով, որը տարեգրություն է մինչև 1146 թվականը, ինչպես նաև «Կայսր Ֆրիդրիխի գործերը» (Ֆրիդրիխ I Շիկամորուսի), որը տարեգրություն է մինչև 1156 թվականը։ Օտտոն պատվավոր տեղ է վաստակել միջնադարի գերմանացի պատմաբանների շրջանում, համարվում է համաշխարհային պատմության փիլիսոփայական մեկնաբանողը Եվսեբիոս Կեսարացու և Մովսես Խորենացու մեթոդաբանությամբ։ Օգոստինոս Երանելու աշխարհահայացքով կառուցված տարեգրությունը  ներկայացնում է «երկու քաղաքների» պատմությունը՝ որպես երկրային և աստվածային սկզբունքների միջև շարունակական պայքարի դրսևորում, ավարտվում է աշխարհի վերջի երևակայական պատկերով։

Օտտո Ֆրեյզինգացու հոռետեսության պատճառը Գերմանիայում սոցիալ-քաղաքական ճգնաժամն էր, ինչպես նաև կայսեր և Հռոմի պապերի մրցակցությունը։ Հենրիխ IV-ի և Գրիգոր VII պապի միջև պայքարը համարում է աղետի աղբյուր թե՛ եկեղեցու, թե՛ աշխարհականների համար, քանի որ առաջինը երկրորդի հոգևոր զավակն է և անխուսափելիորեն հանգեցնելու է «խառը քաղաքի» ձևավորմանը (լատ.  civitas permixta ), որն Ապոկալիպսիսի սկզբում կտրոհվի «արդարների քաղաքի» և «մեղավորների քաղաքի», ինչպես նշված է Տարեգրության ութերորդ գրքում։

Պատմական իրադարձությունների շարադրանքում Օտտոն հմտորեն հյուսում է իր փիլիսոփայական սկզբունքները, որոնք միասին կազմում են յուրահատուկ ամբողջական պատմափիլիսոփայական հայեցակարգ՝ հիմնված «Չորս կայսրությունների» մասին քրիստոնեական հայտնի  վարդապետության վրա։ Տարեգրության վերջին հատորը պարունակում է արժեքավոր փաստական ​​նյութեր Գերմանիայի ներքին և արտաքին քաղաքականության պատմության վերաբերյալ՝ ներկայացնելով այն ժամանակվա քաղաքական կյանքի լայն կտավը։

1157-1158 թվականներին գրված «Կայսր Ֆրիդրիխի գործերը» աշխատությունում Օտտո Ֆրեյզինգացին շարադրում է Գերմանիայի պատմությունը Հենրիխ IV- ի գահակալությունից մինչև 1156 թվականը, հավատարիմ մնալով արքունիքի պաշտոնական տեսակետին։ Աշխատության համար նյութեր է տրամադրել ինքը՝ Ֆրեդերիկ I Շիկամորուսը։ Որոշ հատվածներում հեղինակն օգտագործել է իր հիշողությունները։

Ձեռագրեր և հրատարակումներ 
Օտտո Ֆրեյզինգացու «Կայսր Ֆրիդրիխի գործերը» պահպանվել են 12-ից 16-րդ դարերի բազմաթիվ ձեռագրերում, որոնք պահվում են Մյունխենի պետական ​​գրադարանում, Վոլֆենբյուտելի դուքս Օգոստոսի գրադարանում, Ադմոնտի (Շտիրիա նահանգ) Բենեդիկտյան միաբանության գրադարանում, Վատիկանի առաքելական եկեղեցու գրադարանում, Ֆրանսիայի Ազգային գրադարանում՝ Փարիզում։ «Երկու արքայությունների տարեգրությունը» աշխատության պահպանված ամենահին ձեռագիրը պահպանվում է Թյուրինգիայի համալսարանի ​​գրադարանում։  

Օտտո Ֆրեյզինգացու ստեղծագործությունները առաջին անգամ հրատարակվել են 1515 թվականին Ստրասբուրգում ավստրիացի հումանիստ պատմաբան և դիվանագետ Յոհան Կուսպինյանի կողմից, իսկ 1569 թվականին վերահրատարակվել Բազելում ՝ ֆրանսիացի պատմաբան և իրավաբան Պիեռ Պիտուի կողմից։ Երկու աշխատությունների առաջին քննադատական ​​հրատարակությունը պատրաստել է պատմաբան-արխիվագետ Ֆրանց Ֆրիդրիխ Վիլմանսը։

Անոտացված անգլերեն թարգմանությունը հրատարակվել է 1928 թվականին Նյու Յորքում, վերահրատարակվել է 1966 և 2002 թվականներին։

Վերջին քննադատական ​​հրատարակությունը լատիներեն բնագրով և գերմաներեն թարգմանությամբ լույս է տեսել 2000 թվականին Դարմշտադտում, խմբագրված պատմաբան, միջնադարագետ  Ֆրանց-Յոզեֆ Շմալեի կողմից։

Ազդեցություն 
Օտտո Ֆրեյզինգացու նկատմամբ հետաքրքրությունը մեծացել է Սառը պատերազմի տարիներին գաղափարական հակամարտության շրջանում։ Ֆրեյզինգացու մեկնաբանած «Երկու արքայությունների» և «Չորս կայսրությունների» հայեցակարգերն ու կոնֆլիկտներն կիրառվել են հանրահռչակ գրող և բանասեր  Ջոն Ռոնալդ Ռուել Թոլքինի Մատանիների տիրակալը և Հոբիթ ստեղծագործություններում։

Աղբյուրներ 

 Հոդված նրա կյանքի մասին (գերմաներեն), ամբողջական ստեղծագործություններով (լատիներեն)
 Օտտո Ֆրեյզինգացի, Լատինական գրադարանում
 Օտտո ֆոն Ֆրեյզինգի և նրա մասին գրականությունը Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգում
 Պիուս Մաուրեր. Օտտո ֆոն Ֆրեյզինգը Biographia Cisterciensis- ում (ցիստերցիական կենսագրություն)

Գերմանիայի պատմություն
Քրիստոնեության պատմություն
Պատմության փիլիսոփայություն