Խոսքային կլիշե

Խոսքային կլիշե (), խոսքային գործածություն, շաբլոնային նախադասություն։ Կլիշեն իր իմաստաբանությամբ արտահայտում է կառուցվածքային մեկ միավոր։ Կլիշեները հաղորդակցման ընթացքի հեշտացմանը նպաստող և հոգեբանական կարծրատիպերին համապատասխանող պատրաստ խոսքային բանաձևեր են։

Խոսքային կլիշեների գործառույթներ 
Կլիշեի կարևորագույն գործառույթներից մեկը համաձայնության կամ բողոքի արտահայտումն է։ Եթե կլիշեն որպես համաձայնության նշան է օգտագործվում, այն նաև ցույց է տալիս հռետորի՝ որոշակի հասարակական խմբի պատկանելը, ինչն արտահայտվում է ծածկալեզվում խոսքային կլիշեների առատությամբ։ Խոսքային կլիշեները լայնորեն կիրառվում են քաղաքական խոսքի մեջ։ Քաղաքական կլիշեների օրինակ են՝ «մռայլ տեսություններ», «վստահության ճգնաժամ», «անդրկուլիսյան գործարքներ» կամ արդեն թևավոր խոսքի վերածված «երկաթե վարագույր», «դեղին մամուլ», «չարի կայսրություն»։

Քաղաքական կլիշեները ծառայում են քաղաքական երևույթներին և անձանց հակիրճ, հանդիսավոր ձևով դասակարգելու և գնահատական տալու համար։ Քաղաքական կլիշեն հասկանալու համար անհրաժեշտ է իմանալ ենթատեքստը, որում այն օգտագործվում է. կախված դրանից՝ միևնույն արտահայտությունը կարող է տարբեր իմաստներ արտահայտել։ Կարող է դիտարկվել նաև որպես հռետորական հնարք։ Քարոզչական խոսքային կլիշեները միտված են լեզուն կրողների ենթագիտակցության մեջ ավելացնել գաղափարախոսական կարծրատիպեր։

Տես նաև 

 Այլաբերություն
 Քաղաքական նշանաբան

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 

Թևավոր խոսքեր
Կարծրատիպեր
Սոցիալական հոգեբանություն