Թյուրքան Ֆայզուլլայի սպանություն

Թյուրքան Ֆայզուլլայի սպանությունը իրադարձություն է, որը տեղի է ունեցել 1984 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։ Այդ օրը բուլղարացի ոստիկանը սպանել է ծագումով թուրք Թուրքան Ֆեյզուլլաին  (, , ), որին մայրը գրկում էր թուրքական փոքրամասնության բուլղարացման դեմ բողոքի ժամանակ։

Իրադարձություն 
1984 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Մլեչինոյում բողոքի ցույցեր սկսվեցին Բուլղարիայի կառավարության՝ բուլղարացման քաղաքականության և Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետությունում թուրքերի դեմ մարդու իրավունքների ոտնահարման դեմ։ Թյուրքանի մայրը ներկա է եղել բողոքի ակցիաներին։ Բողոքի ակցիաները շարունակվել են մինչև դեկտեմբերի 26-ը և դրանք դաժանորեն ճնշվել են բուլղարական ոստիկանության կողմից։ Բուլղարացի ուժայինները կրակ են բացել ցուցարարների ուղղությամբ, փամփուշտներից վիրավորվել են տասնյակ մարդիկ, երեքը սպանվել են։ Զոհվածների թվում է եղել Թյուրքան Ֆայզուլլան, որն այդ ժամանակ եղել է18 ամսական։ Թյուրքանն անմիջապես մահացել է մոր գրկում, երբ փամփուշտը դիպել է նրան։ Մարդասպանն երբեք չեն ձերբակալել։

Այլ ականատեսների վկայությամբ՝ նրան ջախջախել է զրահափոխադրիչը։ Սակայն այս հայտարարությունը համարվում է կեղծ, քանի որ ապացույցներ չկան։

Միաժամանակ կա նաև այլընտրանքային տեսակետ։ Այսպես, Պետական անվտանգության նախկին սպա Բոնչո Ասենովը հայտարարել է, որ ոչ մի սպանություն չի եղել։ Նրա պնդմամբ՝ Թյուրքանին ոչ թե սպանել են, այլ տրորել ամբոխի կողմից բողոքի ակցիաների ժամանակ, քանի որ նրա մայրը պատահաբար վայր է գցել։

Հետևանքներ 
Թյուրքանն իր մահից հետո դարձել է բուլղարացման դեմ թուրքական դիմադրության խորհրդանիշը։ Ամեն տարի դեկտեմբերի 26-ին այցելում են նրա գերեզմանին։ Թյուրքանի մասին մի քանի հուշարձաններ գոյություն ունեն ինչպես Թուրքիայում, այնպես էլ Բուլղարիայում։ Դեպքի վայրում Կառուցվել է հուշաղբյուր և հուշարձան, որտեղ ամեն տարի սպանության օրը անցկացվում են հիշատակի միջոցառումներ։

Սպանված աղջկա եղբայրը ՝ Թուրհան Օզթյուրքը, Բուլղարիայում թուրքական փոքրամասնության հետապնդման մասին հարցազրույցում ասել է հետևյալը՝ 

Թյուրքանի հիշատակին Բուրսայում հուշարձան է կանգնեցվել։

Թյուրքան Ֆեյզուլլայի մահը հիշատակվում է Ռադոսլավ Սպասովի 2005 թվականի «Գողացված աչքեր» ֆիլմում։

Ծանոթագրություններ 

ԱԽՎ նախագծի հոդվածներ