Bank of New York-ի գործ

Bank of New York-ի գործ, ԱՄՆ Bank of New York (BoNY) բանկի միջոցով Ռուսաստանից փողերի լվացման փաստերի վերաբերյալ հետաքննություն և դատական գործընթացներ։

Ժամանակագրություն 
1998 թվականի հունիսին առևանգվել էր Ռուսաստանի քաղաքացի Էդուարդ Օլևինսկին։ Ավելի ուշ նա ազատ էր արձակվել 300 հազար դոլար փրկագին ստանալու համար։ 1998 թվականի օգոստոսին ՆԳՆ-ն ԱՄՆ-ի Հետաքննությունների դաշնային բյուրո էր ուղարկել օգնություն՝ Օլևինսկու համար փրկագնի երթուղին հետևելու հարցում։ Այս դրվագի ստուգումը հանգեցրել է փողերի լվացման գործի քննությանը։

Ինչպես պարզվել է, Օլևինսկու հաշվից գումարը փոխանցվել Է Bank of New York-ի հաշվեհամարին, որն էլ պատկանում էր Becs International LLC ընկերությանը, որը կառավարվում էր Ռուսաստանից գաղթած Փիթեր Բերլինի կողմից։ Բերլին ամուսնացած էր Արևելյան Եվրոպայի հարցերով Բոնի փոխնախագահ Լյուսի Էդվարդսի հետ։ Պարզվել է նաև, որ ապօրինի գործողությունները տեղի են ունեցել նաև նույն Բերլինի կողմից կառավարվող Benex Worldwide Ltd ընկերության հաշվին։

1999 թվականի օգոստոսի 19-ին ամերիկյան New York Times և Newsweek հրատարակությունները, վկայակոչելով ՀԴԲ-ում անանուն աղբյուրները, հայտարարել էին, որ ռուսական մաֆիան 10 մլրդ դոլար է լվացել BoNY-ում։ Հրապարակվել է նաև USA Today պարբերականում, որտեղ ասվում էր, որ փողերի լվացումը տեղի է ունեցել BoNY-ի չորս և Republic National Bank-ի մեկ հաշիվների միջոցով, ընդ որում բոլոր հաշիվները բացվել են Benex ընկերության վրա։ USA Today-ը, վկայակոչելով հատուկ ծառայությունների տվյալները, հայտարարել է, որ Benex ընկերության հիմնադիրը սոլնցևսկի հանցավոր խմբավորման առաջնորդ Սեմյոն Մոգիլևիչն է։ USA Today-ի հոդվածում ենթադրություն է արվել, որ այդ հաշիվների վրա է հայտնվել նաև Ռուսաստանի կառավարությանը ԱՄՀ-ի կողմից տրամադրված վարկերի մի մասը։ USA Today-ի հոդվածում կասկածյալների թվում են Ալեքսանդր Լիվշիցը, Անատոլի Չուբայսը, Տատյանա Դյաչենկոն, Վլադիմիր Պոտանինը, Օլեգ Սոսկովեցը։

ՌԴ վարչապետ Վլադիմիր Պուտինը նախագահ Բորիս Ելցինի հետ հանդիպումից հետո հայտարարել է, որ «Բենք օֆ Նյու Յորք»-ի միջոցով ռուսական կապիտալների լվացման վերաբերյալ ԶԼՄ-ների հաղորդագրությունները չեն հաստատվել, ինչպես ասել Է Պուտինը, նման եզրակացության է հանգել Ռուսաստանի իրավապահ ծառայությունների մասնագետների խումբը, որը վերադարձել է ԱՄՆ-ից, որտեղ քննարկվել են «Բենք օֆ Նյու Յորք»-ի շուրջ ստեղծված խնդրի և այն «ֆինանսական սկանդալի» հետ կապված հարցերը։

1999 թվականի սեպտեմբերի 21-22-ը ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի բանկերի և ֆինանսների կոմիտեում լսումներ են անցկացվել BoNY-ի շուրջ սկանդալի վերաբերյալ։

Ռուսաստանի գլխավոր դատախազությունը հանձնարարել է ԱԴԾ-ին ստուգումներ անցկացնել BoNY-ի շուրջ մեքենայությունների մասին ԶԼՄ-ներում շարադրված պնդումների վերաբերյալ։

1999 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Բերլինը և Լյուսի Էդվարդսը մեղադրվում էին 1,8 մլն դոլարի հարկերից խուսափելու մեջ։

1999 թվականի հոկտեմբերի սկզբին ԱՄՆ Կոնգրեսում լսումներ են անցկացվել BoNY-ի շուրջ սկանդալի շուրջ։

1999 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի հանձնաժողովը Ռուսաստանի նախագահ Բորիս Ելցինի փեսային՝ Լեոնիդ Դյաչենկոյին, կանչել էր ցուցմունք տալու համար։

2000 թվականի սեպտեմբերի 15-ին The Wall Street Journal և The New York Times հրատարակությունները հայտարարել էին, որ ամերիկացի քննիչների պնդմամբ՝ փողերի լվացման սխեմայի գլխավոր օղակը Սոբինբանկն էր, որի շնորհիվ Ռուսաստանից ապօրինաբար արտահանվել է շուրջ 7 մլրդ դոլար։ Հետաքննության ընթացքում պարզվել է, որ BoNY-ով անցած միջոցների մեծ մասը ոչ թե մաֆիայի փողերն են, այլ ռուսական մաքսային և հարկային մարմիններից թաքցված՝ ռուս ներկրողների փողերը։

BoNY-ն աշխատանքից ազատել է իր մի շարք աշխատակիցների, որոնք պատասխանատու էին Ռուսաստանից դրամական փոխանցումների համար։

2001 թվականի մարտի 6-ին Բերլինը և Էդվարդսն ընդունել են իրենց մեղքը փողերի լվացման և առանց լիցենզիաների բանկային գործառնությունների իրականացման գործարքներին աջակցելու հարցում և համաձայնել են համագործակցել հետաքննության հետ։

2002 թվականի հուլիսի 13-ին BoNY-ի աշխատակցուհի Սվետլանա Կուդրյավցևայի նկատմամբ դատավճիռ է կայացվել. Ռուսաստանից փողերի լվացման գործողություններին մասնակցելու համար նա դատապարտվել է 2 շաբաթ ազատազրկման և 5,5 ամսով տնային կալանքի։

ԱՄՆ-ում գործի քննության ընթացքում BoNY-ն ընդունել է իր պատասխանատվությունը և խոշոր տուգանք վճարել ԱՄՆ-ի կառավարությանը։

2005 թվականին BoNY-ն խոստովանել է, որ բանկի մի շարք աշխատակիցներ 1990-ական թվականների վերջին մասնակցել են հարկերից ազատվելու և ռուսական ներկրողների կողմից օգտագործված գումարների օրինականացման սխեմաների իրագործմանը՝ շուրջ 7,5 մլրդ դոլար գումարի չափով։

ԱՄՆ-ի օրենքներով տուժող կողմն իրավունք ունի պահանջել վնասի եռակի փոխհատուցում։

2007 թվականի մայիսի 17-ին Ռուսաստանի Դաշնային մաքսային ծառայությունը BoNY-ի դեմ հայց էր ներկայացրել 22,5 մլրդ դոլարի չափով։ ԴՄԾ-ի ներկայացուցիչների պնդմամբ՝ 1996-1999 թվականներին BoNY-ն կազմակերպել է դրամական միջոցների օրինականացման սխեման, որոնք ստացվել են Ռուսաստան արտահանվող ապրանքների համար։

2008 թվականի հունվարի 14-ին Մոսկվայի Արբիտրաժային դատարանում սկսվեցին լսումները՝ԴՄԾ-ի՝ BoNY-ի դեմ հայցի վերաբերյալ։ Դատարանի նիստում BoNY-ի ներկայացուցիչները պահանջել են դադարեցնել այս դատավարությունը։

2009 թվականի փետրվարին ԴՄԾ-ն հայտարարել էր դատական հետապնդումից հրաժարվելու պատրաստակամության մասին՝ առաջարկելով BoNY-ին հաշտության համաձայնագիր կնքել։

Ծանոթագրություններ 

Քրեական գործեր