Չիլով (կղզի)

Չիլով (, նախկին անվանումը Ժիլոի կղզի), Աշպերոնյան կղզեխմբի կղզի Կասպից ծովում, գտնվում է Ադրբեջանում։

Աշխարհագրություն 
Մոտ 6 կմ2 մակերեսով Չիլով կղզին կազմված է ավազակավային ժայռերով, ծածկված է խեցե ավազով և սակավ տափաստանային բուսականությամբ։ Երեք կողմերից Չիլովը շրջապատված է ստորջրյա խութերով։

Կասպից ծովի մակարդակի իջեցման պատճառով Ուրունոս կղզին միացել է Չիլովին։

Կղզին գտնվում է Ապշերոնյան թերակղզուց 25 կիլոմետր հեռավորության վրա և Բաքու քաղաքից 100 կիլոմետր հեռավորության վրա, այնտեղ կարելի է հասնել միայն ծովային տրանսպորտի կամ ուղղաթիռների միջոցով։

50-ական թվականներից Բնակելի կղզում տեղակայված է եղել հակաօդային պաշտպանության զենիթահրթիռային դիվիզիա,  որն իրականացրել է Բաքվի պաշտպանությունը արևելյան ուղղությամբ օդային հակառակորդի հարվածներից։ Սպառազինության մեջ էր Ցե-75 զենիթահրթիռային համալիրը։ Լուծարվել և տարհանվել է 1992-1993 թվականներին։

Ենթակառուցվածքներ 
Արևելյան ափին գտնվում է Չիլով ավանը։ Ավանում գործում է մանկապարտեզ, միջնակարգ դպրոց, մզկիթ, ջրմաքրման կայան, երեք հանրակացարան, բուժկետ, թեյի տուն և այլ համայնքային կենտրոններ։ Ըստ 2008 թվականի տվյալների կղզու բնակչությունը կազմել է 791 մարդ ։ 2015 թվականին բնակչության թիվը հասել է 1692-ի։

Ստուգաբանություն 
Ինչ վերաբերում է կղզու ռուսերեն անվանմանը, կան երկու հիմնական վարկած։ Դեռ 1763 թվականին ռուս հիդրոգրաֆ Ֆ.Ի. Սայմոնովը գրել է. 

Նեղուցի վերջում, մի կողմի վրա, գտնվում է Բնակելի կղզին, բայց դրա վրա տներ չկան։ Ասում են, որ այն այդպես է կոչվում, քանի որ Դոնի Հայտնի կազակ Ստենկա (Ստեպան) Ռազինը, Կասպից ծովում ավազակություն անելով, որոշ ժամանակ ապրել է այնտեղ։

Մեկ այլ վարկածի համաձայն Չիլով կղզին համահունչությամբ վերանվանվել է «բնակելի»։ Չիլով կղզու հնագույն անունը Շահիլան է եղել, և այն ի սկզբանե կոչվել է Ռոնիս (պարսկական անուն)։

Արդյունաբերություն 
Արդյունաբերության հիմնական ճյուղը նավթի արդյունահանումն է։

«Չիլով» հանքավայրը, որը գտնվում է կղզում, գտնվում է ապշերոնյան արշիպելագի հարավ-արևմտյան ջրային տարածքում և մասամբ ափամերձ գոտում։ «Չիլերի» զարգացման սկիզբը 1948 թվականն է։ Հանքավայրի արդյունաբերական մշակումն իրականացվել է 1952 թվականից։ Աշխատանքի ողջ ընթացքում հանքավայրում փորվել է 115 ջրանցք (2010 թվականի մարտի դրությամբ գործել է 31 հորատանցք)։

«Չիլով»-ի մշակման ընթացքում հանքավայրից արդյունահանվել է 4,81 մլն տոննա նավթ։ Ներկայումս օրական արդյունահանումը կազմում է 70 տոննա (2010 թվականի տվյալներով)։ Մշակումն իրականացնում է «Ազնեֆտ» արտադրական միավորման «մայիսի 28» նավթագազային վարչությունը։

Քարտեզի վրա

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 

Կղզիներ այբբենական կարգով
Ադրբեջանի կղզիներ
Կասպից ծովի կղզիներ
Բաքվի աշխարհագրություն