Հակագենդերային շարժում

Հակագենդերային շարժումը միջազգային շարժում է, որը հակադրվում է «գենդերային գաղափարախոսությանը», «գենդերային տեսությանը» կամ «գենդերիզմին», տերմիններ, որոնք ընդգրկում են մի շարք խնդիրներ՝ չունենալով համահունչ սահմանում։

Հակագենդերային շարժման անդամները հիմնականում ներառում են քաղաքական աջ և ծայրահեղ աջակողմյաններ, ինչպիսիք են աջ պոպուլիստները, պահպանողականները և քրիստոնյա ֆունդամենտալիստները։ 2016 թվականից ի վեր հակագենդերային հռետորաբանությունն աճում է տրանսբացառող արմատական ֆեմինիստական (TERF) դիսկուրսում։ Հակգենդերային շարժման անդամները դեմ են որոշ ԼԳԲՏ իրավունքների, որոշ վերարտադրողական իրավունքների, կառավարության գենդերային քաղաքականության, գենդերային հավասարության, գենդերային ինտեգրման և գենդերային ուսումնասիրություններին ակադեմիական բաժիններում։

Գենդերային գաղափարախոսություն տերմինը ակադեմիկոսներ Ստեֆանի Մայերը և Բիրգիթ Սաուերը նկարագրել են որպես «դատարկ նշան», իսկ Ագնեշկա Գրաֆը որպես «հիանալի անուն այն բոլոր պահպանողական կաթոլիկների համար, որոնք արհամարհում են»։ Գենդերային գաղափարախոսության գաղափարը որոշների կողմից նկարագրվել է որպես բարոյական խուճապ կամ դավադրության տեսություն, քանի որ այն պնդում է, որ գոյություն ունի գաղտնի կաբալա, որը խարխլում է հասարակությունը։ Եվրախորհրդարանի զեկույցը Եվրոպայում հակագենդերային շարժման աճը կապում է ապատեղեկատվական արշավների հետ, որոնք հիմնականում հովանավորվում են Ռուսաստանի կողմից։

Շարժումը բխում է կաթոլիկ աստվածաբանությունից և կարող է թվագրվել քսաներորդ դարի վերջով, սակայն բողոքի ցույցերը, որոնք ուշադրություն դարձրին շարժմանը, սկսվեցին միայն 2012-2013 թվականներին։ Գենդերային հետազոտող Անդրեա Պետյոն նշում է, որ հակագենդերային շարժումը դասական հակաֆեմինիզմի ձև չէ, այլ «հիմնականում նոր երևույթ, որը սկսվել է նոր աշխարհակարգ հաստատելու համար»։

Տերմինաբանություն 
Ոչ անգլիախոս երկրներում շատ հակագենդերային ակտիվիստներ խուսափում են օգտագործել «գենդեր» բառի ժողովրդական թարգմանությունները հօգուտ անգլերեն բառի, խթանելու այն գաղափարը, որ գենդերը օտար հասկացություն ։

Գենդերային գաղափարախոսության հայեցակարգը չունի համահունչ սահմանում և ընդգրկում է մի շարք խնդիրներ. այս պատճառով ակադեմիկոսներ Ստեֆանի Մայերի և Բիրգիթ Զաուերի կողմից այն նկարագրվել է որպես «դատարկ նշան», իսկ Ագնեշկա Գրաֆի կողմից որպես համառ տերմին «բոլոր պահպանողական կաթոլիկների համար, որոնք արհամարհում են»։

Գենդերային գաղափարախոսություն տերմինը և հարակից գենդերային տեսություն և գենդերիզմ տերմինները, որոնք օգտագործվում են փոխադարձաբար, համարժեք չեն գենդերային ուսումնասիրությունների ակադեմիական կարգապահությանը, որի շրջանակներում առկա են զգալի հակասություններ և տարաձայնություններ:Հակագենդերային կողմնակիցները հաճախ տեղյակ չեն այս բանավեճերի և տարաձայնությունների մասին։ Էլիզաբեթ Քորեդորը գրում է. «գենդերային գաղափարախոսությունը ծառայում է որպես սեռի, սեռի և սեքսուալության էմանսիպացիոն պատկերացումների և՛ քաղաքական, և՛ իմացաբանական հակապահանջ»։ Նա հավելում է, որ հակագենդերային շարժումը համատեղում է «գենդերային գաղափարախոսության» հռետորաբանությունը ԼԳԲՏ և ֆեմինիստական շարժումների ներսում առկա բաժանումները շահագործելու փորձերի հետ։ Շարժումը տարբեր սուբկյեկտների մեղադրում է կրողը լինելու «գենդերային գաղափարախոսության», այդ թվում՝ «ազատական, կանաչ կամ ձախ քաղաքական գործիչների, կանանց իրավունքների ակտիվիստների, ԼԳԲՏ ակտիվիստների, պետական կառավարման գենդերային քաղաքականության պատասխանատուների և գենդերային ուսումնասիրությունների գիտնականների»։

Ծագման տեսություններ 
Կան տարբեր տեսություններ այն մասին, թե երբ և որտեղ է ծագել հակագենդերային շարժումը։

Միջազգային գիտաժողովներ 1990-ականների կեսերին 
Որոշ գիտնականներ, որոնք ուսումնասիրում են հակագենդերային շարժումը, դրա սկզբնավորումը թվագրում են 1990-ականների Կաթոլիկ Եկեղեցու քննարկումներին՝ հակազդելու ՄԱԿ-ի 1994 թվականի Բնակչության և զարգացման միջազգային համաժողովի և 1995 թվականի կանանց համաշխարհային համաժողովի արդյունքներին, որից հետո ՄԱԿ-ը սկսեց ճանաչել սեռական հարաբերությունները և վերարտադրողական իրավունքները

Սուրբ Աթոռը մտավախություն ուներ, որ այս ճանաչումը կհանգեցնի նրան, որ աբորտը կդիտվի որպես մարդու իրավունք, մայրության ապալեգիտիմացում և միասեռականության նորմալացում։ Գենդեր տերմինը «Սուրբ Աթոռը հասկացել է որպես բնական ընտանիքը հարձակվելու և ապակայունացնելու ռազմավարական միջոց»։  1997թ.-ին ամերիկացի լրագրող Դեյլ Օ'Լիրին, ով կապված է Opus Dei-ի հետ, գրեց «Գենդերային օրակարգը» վերնագրով գիրք. «Գենդերային օրակարգը շրջում է դեպի համայնքներ ոչ թե որպես հսկա նավ, այլ որպես սուզանավ, որը որոշել է հնարավորինս քիչ իրեն բացահայտել»։

Կաթոլիկ մտքերում գենդերային գաղափարախոսությունը առաջացել է Հովհաննես Պողոս II-ի մարմնի աստվածաբանությունից, որտեղ սեռերը համարվում են տարբեր և փոխլրացնող : Թեև հակագենդերային շարժման գաղափարները մշակվել են մինչև 2003 թվականը, շարժման հետ կապված բողոքի ցույցեր առաջին անգամ ի հայտ են եկել եվրոպական որոշ երկրներում մոտ 2012–2013 թվականներին։ Թեև այն դեռևս քարոզվում է կաթոլիկ դերասանների կողմից, հակագենդերային շարժումն ավելի ընդհանուր տարածում է գտել աջակողմյան հատվածում մինչև 2019 թվականը։

1980-ականների Եկեղեցու ծագումը 
Որպես այլընտրանք, հակագենդերային շարժումը թվագրվել է 1980-ականների սկզբին, երբ կարդինալ Ջոզեֆ Ռատցինգերը, ավելի ուշ Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս 16-րդը, նկատեց, որ ֆեմինիստական գրքերը, որոնք պնդում էին, որ գենդերը սոցիալապես կառուցված է, բեսթսելլերներ էին Գերմանիայում և նկատեց փոփոխություններ գերմանական օրենսդրության մեջ, որոնք թույլ են տալիս տրանսգենդերներին օրինական կերպով փոխել իրենց սեռը։

Հետագա զարգացումներ

Տրանսբացառական արմատական ֆեմինիզմ կամ գենդերային քննադատական ֆեմինիզմ 
Բասսին և ԼաՖլերը նշում են, որ «տրանսբացառական ֆեմինիստական (TERF) շարժումը և այսպես կոչված հակագենդերային շարժումը հազվադեպ են տարբերվում որպես հստակ սահմանադրություններով և նպատակներով շարժումներ»։

Կենտրոնական գործիչներ և խնդիրներ 
Հակագենդերային շարժման հիմնական կողմնակիցներից են Դեյլ Օ'Լիրին, Միշել Շոյանսը, Թոնի Անատրելլան, Գաբրիել Կուբին և Մարգարիտ Փիթերսը (Վիքիտվյալներ)։ Ըստ Լուկաշ Վավրովսկու, հնարավոր չէ գիտական դիսկուրս ունենալ գենդերային հետազոտությունների գիտնականների և հակագենդերային կողմնակիցների միջև, քանի որ առաջինների համար գենդերը գիտական հասկացություն է, որը կարելի է հետազոտել և կեղծել, մինչդեռ հակագենդերային կողմնակիցներն իրենց փաստարկները բխում են. Աստծո կողմից փոխանցված տրանսցենդենտալ ճշմարտություններ, որոնք ենթակա չեն էմպիրիկ ստուգման։

Եվրախորհրդարանում իտալական Լեգայի, բրիտանական Brexit կուսակցության (2020 թվականի հունվարի 31-ին լքած խորհրդարանը), Լեհաստանի Օրենք և արդարադատություն, Հունգարիայի Fidesz-ի և Ֆրանսիայի Rassemblement National-ի ընտրությունների ուժեղ արդյունքները նպաստեցին շարժման աճին։ Եվրախորհրդարանի այս պատգամավորների մեծ մասը պատկանում է աջ պոպուլիստական և ազգայնական Identity and Democracy (ID) կամ Եվրոպական պահպանողականների և բարեփոխիչների (ECR) խորհրդարանական խմբերին։ Այնուամենայնիվ, կան նաև Եվրոպական խորհրդարանի անդամներ, որոնք ներկայացնում են այս տեսակետները Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության (ԵԺԿ) և Սոցիալիստների և դեմոկրատների առաջադիմական դաշինքի խմբերում։

Հակագենդերային շարժման անդամները դեմ են վերարտադրողական որոշ իրավունքներին, մասնավորապես՝ աբորտին, ինչպես նաև որոշ ԼԳԲՏ իրավունքների, հատկապես միասեռ ամուսնություններին, ինչպես նաև գենդերային բռնության դեմ որոշ արշավներին : Նրանք կարող են նաև պայքարել հակաահաբեկչական ծրագրերի, դպրոցներում սեռական կրթության և բարձրագույն կրթության գենդերային ուսումնասիրությունների դեմ։ Ըստ Կովացու, ոչ բոլոր շարժումները, որոնք համապատասխանում են «հակասեռական» պիտակին (հակադրվելով «գենդերին» կամ «գենդերային գաղափարախոսությանը») բացահայտ հակաֆեմինիստական կամ հակա-ԼԳԲՏ են, իսկ հակագենդերային շարժումը նոր երևույթ է։ նախկին հակաֆեմինիզմից և հոմոֆոբիայից։ Հակագենդերային շարժումը հոմանիշ չէ ծայրահեղ աջերի հետ, քանի որ ոչ բոլոր ծայրահեղ աջ շարժումներն են պաշտպանում հակագենդերային տեսակետները, իսկ հակագենդերային թեմաները դուրս են գալիս ծայրահեղ աջերից։

«Գենդերային գաղափարախոսություն». 
Հակագենդերային շարժումը հաճախ օգտագործում է «գենդերային գաղափարախոսություն» տերմինը։ Հակագենդերային ակտիվիստները կարող են ներկայացնել ԵՄ-ն և միջազգային կազմակերպությունները որպես շահարկվող լոբբիների կողմից, ինչպիսիք են ամերիկացի միլիարդատերերը, մասոնները, ֆեմինիստները կամ հրեաները։ Այն գաղափարը խթանելու համար, որ գենդերը օտար հասկացություն է, որը պարտադրված է կոռումպացված էլիտաների կողմից, նրանք հաճախ օգտագործում են անգլերեն գենդեր բառը, այլ ոչ թե թարգմանությունը տեղական լեզվով։ Կողմնակիցները ներկայանում են որպես խոսքի, մտքի, խղճի ազատությունների պաշտպաններ ընդդեմ «գենդերային գաղափարախոսության», որին նրանք անվանում են «տոտալիտար»։

Սա, իբր, դրդված է գաղտնի կաբալայի կամ օտարերկրյա կազմակերպությունների կողմից (օրինակ՝ Եվրոպական միությունը, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը կամ ՄԱԿ-ը) ընտանիքները, կաթոլիկ եկեղեցին, ազգը կամ արևմտյան քաղաքակրթությունը թուլացնելու, խարխլելու կամ ոչնչացնելու նպատակով ։

Հարակից հասկացություններ 
Ըստ սոցիոլոգներ Ռոման Կուհարի և Դեյվիդ Պատերնոտի, «գենդերային գաղափարախոսության» գյուտը սերտորեն կապված է Կաթոլիկ Եկեղեցու բանավեճերի հետ։ Հռոմի Ֆրանցիսկոս պապը հայտարարել է, որ «գենդերային գաղափարախոսությունը» կխաթարի կաթոլիկ եկեղեցու դիրքորոշումը գենդերային փոխլրացման հարցում՝ համեմատելով այն միջուկային զենքի հետ և ասել է, որ դա «հերոդոսներից է, որը ոչնչացնում է, մահ է ծրագրում, այլանդակում է դեմքը»: 2019 թվականին Կաթոլիկ եկեղեցին հրապարակեց առաջին խոշոր փաստաթուղթը, որը վերաբերում է հատկապես «գենդերային գաղափարախոսությանը», որտեղ ասվում է, որ գոյություն ունեն միայն երկու կենսաբանորեն որոշված սեռեր։ Հակգենդերային շարժումը սերտորեն կապված է աջ պոպուլիզմի, ազգայնականության և քրիստոնեական աջերի հետ։

Ըստ Կուհարի և Պատերնոտի, «հակասեռական արշավները աջ պոպուլիստական ​​ալիքի ուղղակի հետևանքն են, սակայն դեպի աջ անցումը ուժեղացնում է այս արշավները և նրանց տալիս նոր աջակիցներ, ովքեր ստանձնել են «գենդերային գաղափարախոսության» հայեցակարգը, որը կիսում է որոշ գաղափարական կառույցներ աջ պոպուլիստական ​​գաղափարախոսության հետ»։ Իրենց պոպուլիստական ​​շրջանակներին համապատասխան՝ հանրաքվեները հաճախ օգտագործվում են հակագենդերային շարժման ցանկալի արդյունքներն ապահովելու համար։

Վերլուծություններ և պատասխաններ 
Հանդե Էսլեն-Զիան պնդում է, որ հակագենդերային շարժումը վերաբերում է այն, ինչ նա անվանում է «տրոլային գիտություն», որը նա նկարագրում է որպես «(խեղաթյուրված) գիտական ​​փաստարկներ, որոնք ձևավորվել են պոպուլիստական ​​դիսկուրսի մեջ՝ ստեղծելով այլընտրանքային պատմություն գենդերային հավասարության հասկացությունների վերաբերյալ»։

Ըստ Մարտա Ռավլուշկոյի՝ հակագենդերային շարժումը մասամբ հակադարձ արձագանք է դեմոկրատական ճանապարհով ընտրված ազգային կառավարություններից չընտրված իրավահավասարության մարմիններին և միջազգային կազմակերպություններին, ինչպիսիք են Եվրամիությունը, որոնք փոփոխություններ են պահանջում։ Քանի որ այս քաղաքականությունը չի հաստատվում ընտրողների կամ նրանց ընտրված ներկայացուցիչների կողմից, դրանք առաջացնում են ժողովրդավարական դեֆիցիտ։ Նա նշում է, որ «գենդերային հավասարության քաղաքականություններն իրականացվել են առանց ավելի լայն լսարան ներգրավելու կամ հանրային բանավեճերի»։

Ըստ տարածաշրջանի 

Հակագենդերային շարժումը ի հայտ եկավ Եվրոպայում 2010-ականների սկզբին և 2019-ի դրությամբ առաջադիմում էր Լատինական Ամերիկայում։ Շարժումը անդրազգային է, տարբեր երկրներում արշավներով, որոնք փոխառում են ռազմավարություններն ու հռետորաբանությունը այլ երկրներից։ Այնուամենայնիվ, առանձին երկրներում հակագենդերային շարժումը համընկնում է ազգայնականության և ազգային ինքնիշխանության կոչերի հետ։ Բացի կաթոլիկությունից, հակագենդերային հռետորաբանությունը օգտագործվում է այլ քրիստոնյաների, կոնֆուցիացիների, հինդուների, մուսուլմանների և հրեաների կողմից։

Գենդերային գաղափարախոսության գաղափարը բնութագրվել է որպես բարոյական խուճապ կամ դավադրության տեսություն։ Ըստ The Conversation-ի համար գրող երկու քաղաքական հոգեբանների, դավադրության տեսությունը նպաստեց 2020 թվականին Լեհաստանում բանավեճին «արդյո՞ք կորոնավիրուսային համաճարակը պատիժ է գենդերային տեսության համար»։ 2019 թվականի հոկտեմբերին անցկացված Ipsos-ի հարցումը ցույց է տվել, որ մինչև 40 տարեկան լեհ տղամարդկանց մի մասը կարծում է, որ «ԼԳԲՏ շարժումը և գենդերային գաղափարախոսությունը» «21-րդ դարում իրենց առջև ծառացած ամենամեծ սպառնալիքն են»։

Գունդա Վերների ֆեմինիզմի և գենդերային ժողովրդավարության ինստիտուտից arie Wittenius-ը պնդում է, որ «գենդերային գաղափարախոսություն» տերմինը «գործում է որպես ռասիզմի, հակասեմիտիզմի, հոմոֆոբիայի և տրանսֆոբիայի, էթնիկ ազգայնական գաղափարների, ինչպես նաև էլիտաների նկատմամբ թշնամանքի լայն տարածում»

I2022 թվականի փետրվարին Եվրախորհրդարանի Կանանց իրավունքների և գենդերային իրավահավասարության կոմիտեն կազմակերպեց հանրային լսումներ «Հակագենդերային շարժման դեմ պայքարում» թեմայով՝ ընդգծելով հակագենդերային շարժումը որպես գենդերային հավասարության սպառնալիք։

Եվրոպա 
Մինչ հակագենդերային շարժման ի հայտ գալը, ակտիվիստներն ու գիտնականները կարծում էին, որ Եվրոպան գնում է դեպի ամբողջական գենդերային հավասարություն և լիակատար ԼԳԲՏ իրավունքներ, որոնց լուրջ հակազդեցությունը համարվում էր անցյալից մնացորդ կամ այլապես երևույթ՝ սահմանափակված Արևելյան Եվրոպայով և Կաթոլիկ երկրներով։ Հակգենդերային շարժումն ապացուցեց, որ այս ընկալումը ճիշտ չէ։

2019 թվականի փետրվարին Եվրախորհրդարանը բանաձև է ընդունել ընդդեմ «ԵՄ-ում կանանց իրավունքների և գենդերային հավասարության հակազդեցության»։

Բուլղարիա 
2023 թվականի փետրվարին Բուլղարիայի սոցիալիստական կուսակցությունը կոչ արեց ազգային հանրաքվե անցկացնել «Գենդերային գաղափարախոսության» վերաբերյալ։ Ավելի ուշ՝ ամսվա ընթացքում, կուսակցությունը գովաբանեց Գերագույն դատարանի որոշումը, ըստ որի՝ միայն կենսաբանական սեռը կարող է թվարկվել պետական փաստաթղթերում և չի կարող փոփոխվել։

Ֆրանսիա 

Ֆրանսիայում հակագենդերային շարժումը գլխավորում են Ֆարիդա Բելղուլը և La Manif pour tous (LMPT), բողոքի շարժում, որը սկիզբ է առել 2013 թվականի սկզբին Ֆրանսիայում միասեռ ամուսնությունների դեմ և միասեռ ամուսնությունների օրինականացումից հետո ուղղված հավասարության կրթական ծրագրերի դեմ։ 2013թ. մայիսին Ֆրանսիայում հակագենդերային շարժումը կեղծ լուրեր և կեղծիքներ է տարածել, ինչպես, օրինակ, այն պնդումը, որ ֆրանսիական մանկապարտեզներում ձեռնաշարժություն է դասավանդվում ։

Գերմանիա 
Գերմանիայում աջ ծայրահեղականներն ու աջ պոպուլիստները մոբիլիզացվել են ընդդեմ «գենդերային խելագարության» հայեցակարգի, որը 2013 թվականին նեոնացիստների կոչով բնութագրվում էր որպես «զենք» «գերմանացի ժողովրդի» դեմ։

Նույնիսկ ծայրահեղ աջից դուրս, գենդերային մեյնսթրիմինգի վերաբերյալ քննադատական քննարկումներ են եղել 2006 թվականից, երբ Եվա Հերմանը մեկնաբանել է կանանց դերը հասարակության մեջ, իսկ Frankfurter Allgemeine Zeitung-ը քննարկել է «քաղաքական սեռի փոփոխությունը»։ Աջ ծայրահեղականները սա օգտագործեցին որպես գենդերային ինտեգրման դեմ ուղղված նպատակային արշավի նախերգանք։

Բացի այդ, 2013 թվականից ի վեր ֆունդամենտալիստական քրիստոնեական բողոքի ակցիայի Demo für Alle (de) դաշինքը մոբիլիզացվել է միասեռ ամուսնությունների և գենդերային ինտեգրման դեմ։

Հունգարիա 
Ըստ Էսթեր Կովացիի և Անդրեա Պետոյի, որոնք գրել են 2017 թվականին, երկրում «ոչ մի էական հակագենդերային շարժում» չի եղել, այլ «շոշափելի հակագենդերային դիսկուրս», հատկապես 2010-ականների վերջին։ Նրանք գրում են, որ հունգարական հակագենդերային դիսկուրսն առաջացել է 2008 թվականին, երբ դասագիրք է հրատարակվել, որը քննադատության է ենթարկվել Ֆիդեսի պատգամավորի կողմից։ Քաղաքական գործիչն ասաց, որ դասագիրքը պարունակում է «գենդերային գաղափարախոսություն», և որ «այդ տենդենցի ամենամեծ վտանգն այն է, որ հասարակությունը կկորցնի իր սեռական ինքնությունը»։ Քաղաքականության մեջ հակագենդերային դիսկուրսն առաջին անգամ մեծ տեղ գտավ 2010 թվականին, երբ ձախակողմյան կառավարությունը նախադասություն մտցրեց ազգային ուսումնական ծրագրում, որտեղ ասվում էր, որ վաղ մանկության մանկավարժները պետք է «կանխամտածված խուսափեն գենդերային կարծրատիպերի ցանկացած ուժեղացումից և նպաստեն նախապաշարմունքների վերացմանը սեռերի սոցիալական հավասարություն» թեմայով։

Իտալիա

Իտալիայում հակագենդերը հովանավորվել է Lega Nord կուսակցության, ինչպես նաև Pro Vita (կապված նեոֆաշիստական ​​New Force կուսակցության հետ) և Manif pour Tous Italia խմբերի կողմից, որը հետագայում կոչվեց Generazione Famiglia: 2018 թվականի Իտալիայի համընդհանուր ընտրություններում Lega Nord-ը կաթոլիկ կազմակերպությունների անդամներին ներառեց իր ընտրական ցուցակներում՝ կնքելով հակագենդերային դաշինք։

Լիտվա 
2020 թվականի Լիտվայի խորհրդարանական ընտրությունները և «Հայրենիք միություն» և «Ազատություն» կուսակցության միջև կոալիցիայի ձևավորումը, որը դրական դիրքորոշում ունի ԼԳԲՏ-ի հետ կապված քաղաքականության վերաբերյալ, հանգեցրին հակագենդերային շարժումների ձևավորմանը, ինչպիսիք են Լիտվայի ընտանեկան շարժումը և քաղաքական կուսակցությունները, ինչպիսիք են Ազգայինը Դաշինք։

Նորվեգիա 
Գենդերային հետազոտությունների գիտնական Էլիզաբեթ Լ. Էնգեբրեցենը հայտնաբերել է այնպիսի խմբեր, ինչպիսիք են Կանանց միջազգային հռչակագրի նորվեգական մասնաճյուղը և LLH2019-ը՝ LGB դաշինքի ինքնահռչակ քույր կազմակերպությունը, որպես Նորվեգիայում հակագենդերային հիմնական դերակատարներ։ Ըստ Էնգեբրեցենի, այդ խմբերը «ժողովրդավարությանը սպառնացող բարդ սպառնալիքի» մաս են կազմում։

Լեհաստան 

2013-ի վերջին գենդեր տերմինը, որը սահմանափակված էր ակադեմիական դիսկուրսով, տարածվեց որպես աջակողմյան և կաթոլիկ եկեղեցու հակագենդերային արշավի մի մաս։ «Գենդերային գաղափարախոսության» դեմ արշավը խթանում է իշխող, ազգային-պահպանողական PiS կուսակցությունը, Կաթոլիկ եկեղեցու հիերարխիան և ավելի արմատական ազգայնական խմբերը, որոնց հետ PiS-ն ունի հեղհեղուկ սահմաններ՝ Համալեհ երիտասարդություն, Լեհաստանի ազգային վերածնունդ և ազգային-արմատական ճամբար։ Սոցիոլոգներ Պյոտր Ժուկը (pl) և Պավել Ժուկը գրում են, որ «Լեհաստանում իրավունքներն ընկալում են և՛ ֆեմինիստական, և՛ միասեռական շրջանակները որպես սպառնալիք ազգային ինքնության համար, որը կապված է կաթոլիկ կրոնի հետ և որպես սպառնալիք ավանդական ընտանիքի մոդելին և սոցիալական կարգին»։ Լեհաստանի աջերի հակաԼԳԲՏ հռետորաբանությունը մեծացավ 2015 թվականի եվրոպական միգրանտների ճգնաժամի ավարտից հետո, որի ընթացքում աչքի ընկավ հակամիգրանտների հռետորաբանությունը։ Հակագենդերային հռետորաբանությամբ ԼԳԲՏ համայնքը ծառայում էր որպես քավության նոխազ կամ դիվականացված թշնամի, որը պահանջում էր պոպուլիստական քաղաքականությունը։

2020 թվականին 1000 լեհերի ներկայացուցչական ընտրանքի հարցումը պարզել է, որ 30%-ը հավատում է գենդերային դավադրության գոյությանը, որը «սահմանվում է որպես քրիստոնեական ավանդույթները մասամբ ոչնչացնելու գաղտնի ծրագիր՝ հանրային լրատվամիջոցները վերահսկողության տակ վերցնելու միջոցով». : Հարցումը պարզել է, որ գենդերային դավադրության նկատմամբ հավատը չի փոխկապակցվում կրոնականության հետ. այն խստորեն կապված էր այն համոզմունքի հետ, որ կաթոլիկ եկեղեցին պետք է արտոնյալ դիրք զբաղեցնի հասարակության մեջ և ԼԳԲՏ մարդկանց որպես հարևաններ մերժելու։ Մարտա Ռավլուշկոն ենթադրում է, որ լեհերը կարող են հակված լինել դավադրություններ գտնելու՝ կոմունիստական իշխանության ժամանակ իրական դավադրությունների պատճառով։ 2020 թվականի հունիսին Լեհաստանի նախագահ Անջեյ Դուդան PiS-ից ուշադրություն հրավիրեց, երբ ԼԳԲՏ-ն անվանեց «գաղափարախոսություն» և «նեոբոլշևիզմի» ձև՝ 2020 թվականի Լեհաստանի նախագահական ընտրություններից առաջ։

Հյուսիսային Ամերիկա

Միացյալ Նահանգներ 
2021 թվականին Պուերտո Ռիկոն երթ ապրեց ընդդեմ հանրակրթական դպրոցներում «Գենդերային տեսանկյունի ուսումնական ծրագրի» ներդրման, որը ստեղծվել էր նախկին նահանգապետ Ալեխանդրո Գարսիա Պադիլլայի օրոք և ուժի մեջ էր մտնում նահանգապետ Պեդրո Պիերլուիսիի օրոք։ Տասնյակ հազարանոց երթերը միջոցառումը որակեցին որպես «Գենդերային գաղափարախոսության» դեմ երթ։ Ելույթ ունեցողների թվում էին եպիսկոպոս Դանիել Ֆերնանդես Տորեսը, քաղաքագետ Ագուստին Լաջեն, այլ կրոնական առաջնորդների հետ միասին։

Լատինական Ամերիկա

Բրազիլիա 
Բրազիլիայի նախկին նախագահ Ժաիր Բոլսոնարոն «գենդերային գաղափարախոսներին» բնորոշել է որպես պահպանողական քրիստոնեությանը հակադրվող ուժ։ Նա նաեւ ասաց, որ ցանկանում է արգելել «գենդերային գաղափարախոսությունը դպրոցներում»։

Կոլումբիա 
2016-ին Կոլումբիայի խաղաղության համաձայնագրի հանրաքվեի ժամանակ ավետարանական քրիստոնեական խմբերը և աջ քաղաքական գործիչները, ովքեր դեմ էին խաղաղության համաձայնագրին, պնդում էին, որ պայմանագրում ԼԳԲՏ անձանց պաշտպանությունը «գենդերային գաղափարախոսություն պարտադրելու գործիք է».: Սա օգնեց դրդել ավետարանական ընտրազանգվածի մեծ մասին ընդդիմանալ համաձայնագրին, որն ի վերջո մերժվեց ընտրողների կողմից՝ 50,22% (Ոչ) դեպի 49,78% (Այո)։

Մերձավոր Արևելք

Իրաք 
2023 թվականին Իրաքի կառավարությունը հրաման է արձակել, որով լրատվամիջոցներին պաշտոնապես արգելում է օգտագործել «գենդեր» բառը։ Այն նաև պարտավորեցրել է խուսափել «միասեռականություն» բառից՝ հօգուտ «սեռական շեղումների»։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ

Հետագա ընթերցում

Արտաքին հղումներ 

 Anti-gender politics at London School of Economics blogs
 Responding to anti-gender at ILGA-Europe

Գենդերային հետազոտություններ
ԼԳԲՏ անձինք
ԱԽՎ նախագծի հոդվածներ