Անտոն Չելեբի

Անտոն Չելեբի (Celebi, Chelebi, Antoine Cheleby, Անտուան Չելեբի. ) հայ հարուստ վաճառական Օսմանյան կայսրությունում 17-րդ դարի երկրորդ քառորդում։ Առևտրի տներ, խանութներ, գրասենյակներ է ունեցել Զմյուռնիայում (այժմ՝ Իզմիր ) և Կոստանդնուպոլսում (այժմ՝ Ստամբուլ )։  1600-ականների կեսերին եղել է Բուրսայի նահանգապետը, Իզմիրի հարկահավաքը, սակայն ինչ-որ պահի ստիպված էր փախչել Լիվոռնո՝ սուլթանի կողմից սպանվելու սպառնալիքի պատճառով։ 

Լիվոռնո հասնելուց հետո նա թուրքական բաղնիք է բացել, ձեռք է բերել վեց նավ, որոնք տարին երկու անգամ նավարկում էին Իզմիրի կամ Ալեքսանդրետթի և Լիվոռնոյի միջև։ Լիվոռնոյի հայերի մասին Ֆրատարելիսի գրած հոդվածի համաձայն՝ Չելեբին շատ կարևոր նավատեր էր Տոսկանայի փոքր նավատորմում։ 

Անտոն Չելեբին Բուրսայի նահանգապետն էր 1650-ականներին, երբ հայտնի վենետիկյան ճանապարհորդ Նիկոլաո Մանուչին Մեծ մողոլների կայսրություն գնալու ճանապարհին անցավ քաղաքով և Չելեբիի կողմից հյուրասիրվեց վերջինիս «գյուղական տանը»։ Չելեբին, զգալով, որ իր կյանքն ու հարստությունը վտանգված են Օսմանյան կայսրությունում, քայլեր ձեռնարկեց իր հարստությունը Լիվոռնո տեղափոխելու համար և Մանուչիի այցելության ժամանակ փախավ իտալական այդ քաղաքը։ 

Նա հայ մեծահարուստ Չելեբիների տոհմի անդամ էր։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Աղբյուրներ

Արտաքին հղումներ 

 Հասան Աղայի և նրա եղբայր Անտոն Չելեբիի չափազանց ուշագրավ պատմությունը

Բուրսա քաղաքում ծնվածներ
Հայ առևտրականներ
ՀԹՎ 2023 հոդվածներ