Գեորգի Վագներ

Գեորգի Կարլովիչ Վագներ (, ), խորհրդային և ռուս գիտնական, փիլիսոփա, արվեստագետ, արվեստի պատմաբան, արվեստագիտության դոկտոր, Ռյազան քաղաքի պատվավոր քաղաքացի։ Նովգորոդ, Սուզդալ, Պսկով, Կոստրոմա, Վլադիմիր, Ռյազան քաղաքների հին ռուսական արվեստի ուսումնասիրող։

Կենսագրություն 
Գեորգի Վագները 1930 թվականին ավարտել է Ռյազանի գեղարվեստա-մանկավարժական տեխնիկումը։ 1933 թվականից աշխատել է Ռյազանի երկրագիտական մարզային թանգարանում։ 1937 թվականին ձերբակալվել է ու տասը տարի անցկացրել է Մագադանի ճամբարներում, աշխատել Կոլիմայի ոսկու հանքերում։ 1947 թվականին վերադարձել է Ռյազան, բայց երկու տարի անց նորից ձերբակալվել է ու ստացել վարչական աքսոր դեպի Կրասնոյարսկի երկրամաս, որտեղ աշխատել է երկրագիտական ջոկատներում որպես գծագրող։ Արդարացվելուց հետո աշխատանքի է ընդունվել ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի հնագիտության ինստիտուտում որպես ավագ լաբորանտ և աշխատել է Նիկոլայ Վորոնինի ղեկավարությամբ։

1968 թվականին պաշտպանության է ներկայացրել թեկնածուական դիսերտացիա, բայց ակադեմիկոս Բորիս Ռիբակովի պնդմամբ նրան հատուկ կարգով (գիտական աշխատանքների բացառիկ նշանակության համար) շնորհվել է արվեստագիտության դոկտորի աստիճան։ Պաշտպանության ժամանակ պաշտոնական ընդդիմախոսը եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամ Արտեմի Արցիխովսկին, պրոֆեսորներ Վլադիմիր Բլավատսկին, Օլգա Պոդոբեդովան և Սիգուրդ Շմիդտը։ 1980 թվականին պարգևատրվել է ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի ոսկե մեդալով։ 1983 թվականին արժանացել է ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի։ 1992 թվականին Ռյազանի քաղաքային խորհուրդը Գեորգի Վագներին շնորհել է Ռյազանի պատվավոր քաղաքացու կոչում։

Գեորգի Վագները մահացել է 1995 թվականի հունվարի 25-ին Մոսկվայում։ Թաղվել է Վագանկովյան գերեզմանատանը։

Հիշատակ 
1998 թվականին Գեորգի Վագների անունով է կոչվել Ռյազանի գեղարվեստի ուսումնարանը, որը 2008 թվականի դեկտեմբերի 4-ին նշել է իր 90-ամյակը։

Գիտական գործունեություն 
Գեորգի Վագների գիտական հետաքրքրությունների հիմնական շրջանակը եղել է վլադիմիր-սուզդալյան ճարտարապետությունն ու մոնումենտալ քանդակագործությունը, 14-րդ դարից մինչև 16-րդ դարի սկզբի հին ռուսական քանդակագործությունը, Հին Ռյազանի ճարտարապետությունը, արվեստի տեսության ընդհանուր հարցեր։ Մի շարք հիմնարար գիտական աշխատությունների հեղինակ է։

Հիմնական աշխատություններ 
 Вагнер Г. К. Легенда о семи спящих эфесских отроках и её отражение во владимиро-суздальском искусстве. // Византийский временник. — 1963. — № 48. — С. 85—104.
 
 
 
 
 
 
 
 От сим­во­ла к ре­аль­но­сти: раз­ви­тие пла­сти­че­ско­го об­раза в рус­ском ис­кус­ст­ве XIV—XV вв. М., 1980;
 Ка­нон и стиль в древ­не­рус­ском ис­кус­ст­ве. М., 1987;
 Ис­кус­ст­во мыс­лить в кам­не: (Опыт функ­цио­наль­ной ти­по­ло­гии па­мят­ни­ков древ­не­рус­ской ар­хи­тек­ту­ры). М., 1990;
 Russia: Storia ed espressione artistica dalla Rus’ di Kiev al grande Impero. Mil., 1994 (соautore).
 
 
 
 Из глубины взываю… (De profundis). — М. : Круг, 2004. — 271 с. : ил.

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Вагнер Георгий Карлович: Некролог // Знамя: Спасск. — 1995. — 1 февр.
 Бабий А. Н. Потомок чудотворцев // Благовест. — 1995. — 2. — С. 8.
 
  (обл.)

Արտաքին հղումներ 
 Даркевич В. П. Георгий Карлович Вагнер (1908—1995): некролог
 Маханько М. А. Вагнер Георгий Карлович в «Православной энциклопедии»
 Панкова Т., Питерский С. Вагнер Георгий Карлович в «Галерее Почётных граждан Рязани»
 Биография на сайте города Спасск-Рязанский
 Биография в базе данных «Репрессированные художники, искусствоведы»
 Биография в базе данных «Воспоминания о ГУЛАГе и их авторы»
 Бабий А. Мои встречи с Г. К. Вагнером 
 Бабий А., Дудкин В. Он не мыслил себя несвободным 
 Грубе А. Георгий Карлович Вагнер (к 95-летию)  // «Московский журнал», 2003, № 8
 Исакова М. Наш знатный земляк Георгий Карлович Вагнер (к 100-летию со дня рождения)
 Зырянов И. Судьба художника: жизнь и творчество Г. К. Вагнера
 Козлов А. Путь пролёг на Колыму
 Красногорская И. Столетний юбилей Г. К. Вагнера 
 Морозова А. Георгий Вагнер и его тюремная исповедь
 Вечер памяти Г. К. Вагнера в «Доме А. Ф. Лосева»
 Иконы вернулись в храм
 Работы Г. К. Вагнера в электронной научной библиотеке «РусАрх»

Ռուս արվեստագետներ
Խորհրդային արվեստագետներ
Արվեստագիտության դոկտորներ
Ռուս փիլիսոփաներ
Ռուս գիտնականներ