Գիտություն և բարեգործություն

Գիտություն և բարեգործություն (), իսպանացի և ֆրանսիացի նկարիչ Պաբլո Պիկասոյի վաղ շրջանի աշխատանքներից, որն ստեղծվել է 1897 թվականին՝ 15 տարեկան հասակում՝ ուսումնառության փուլում և իր հոր Խոսե Ռուիս Բլասկոյի ազդեցության տակ։ Արված է յուղաներկով կտավի վրա։ Պատկանում է Բարսելոնի Պիկասոյի թանգարանին։ Նվեր է ստացվել նկարչից 1970 թվականին։ Չափսերը 197 × 249 սմ են։

Պատմություն 
1896 թվականին տասնհինգամյա Պաբլո Պիկասոն Բարսելոնայում կերպարվեստի և գեղարվեստական արհեստների երրորդ ցուցահանդեսին ներկայացրել է «Առաջին հաղորդություն» նկարը, որն այնտեղ ստացել է քննադատների դրական արձագանքը։ Դա դրդել է Խոսե Ռուիս Բլասկոյին տղայի համար Բարսելոնայում Կալե դե լա Պլատային կից վարձակալել շինություն, որ Պաբլոն կարողանա նկարել իր նոր կտավը՝ «Գիտություն և բարեգործություն»-ը։ Խոսե Ռուիսը հույս էր կապում որդու հետ։ Նա ցանկանում էր, որ երիտասարդ նկարիչը կենտրոնանա ակադեմիական գեղանկարչության վրա և հասնի հաջողության ազգային նկարչական ցուցահանդեսներում, որոնք ամեն տարի անցկացվում էին Մադրիդում։ Այդ իսկ պատճառով նա որդուն լավ ակադեմիական պատրաստվածություն է տվել։

 

Գիտության, բժշկության և բարեգթության թեմաները տարածվում էին առավել պահպանողական թերթերի և ամսագրերի կողմից 19-րդ դարի կեսերին և արտացոլումն էին մարդասիրական զգացմունքների և գիտության զարգացման նկատմամբ։ Միևնույն ժամանակ ժողովրդականություն էր հավաքում միջազգային սոցիալական ռեալիզմ շարժումը, որը հասարակության ուշադրությունն էր հրավիրում աղքատների վիճակի վրա։ Գեղանկարչությունը ևս լուսաբանում էր սոցիալական խնդիրները։ Հիվանդասենյակի և գթասրտության թեման առկա է նաև իսպանացի նկարիչ Էնրիկե Պատերինա Գարսիայի («Մոր այցը հիվանդանոց», 1892) աշխատանքում։ Ներկայումս այն գտնվում է Պրադո թանգարանում՝ Մադրիդում։ «Գիտություն և բարեգործություն»-ը կոմպոզիցիոն նմանություն ունի այդ աշխատանքի հետ։ Հնարավոր է, այն երիտասարդ նկաչի համար դարձել է ոգեշնչման աղբյուր։

Նկարագրություն 
Նկարի ստեղծմանը Պիկասոն մոտեցել է արդեն տեխնիկապես պատրաստ։ Կտավը տպավորիչ չափսերի է և դասական կոմպոզիցիայով։ Նրանում բոլոր կերպարները դասավորված են այնպես, որ հանդիստեսի ուշադրությունը ամբողջությամբ կենտրոնանում է հիվանդի վրա։ Ոչ մեծ սենյակը, լուսավորությունը և գունային գամման ստեղծում են մտերմության մթնոլորտ։

Իր նկարի համար նկարիչը 10 պեսետայով վարձել է աղքատ կնոջ՝ գրկում երեխա, որը ողորմություն էր խնդրում փողոցում։ Նրանք դարձել են բնորդ հիվանդի և երեխայի համար։ Միանձնուհու դերում, հավանաբար, հանդես է գալիս դեռահաս՝ Պաբլոյի ընկերներից մեկը։ Միանձնուհին երեխային պահում է գրկում։ Նա հավանաբար հիվանդի որդին է։ Բժիշկը չափում է հիվանդի զարկերակը։ Նրա աջ ձեռքը ունի դիտավորյալ սառը երանգ։ Բժշկի դերը տանում է նկարչի հայրը, որը այդ ժամանակ որդու մշտական բնորդն էր։ Նկարին նախորդել են բազմաթիվ ուրվանկարներ և էսքիզներ։ Բարսելոնայում Պիկասոյի թանգարանում պահվում են այս աշխատանքի 6 էսքիզ։

«Գիտություն և բարեգործություն»-ը սինթեզում է 19-րդ դարի վերջի զանգվածային տրամադրությունները։ Չնայած այն բանին, որ բժիշկները համարվում էին հերոսներ հասարակության ծառայության մեջ, կրոնը ավելի մեծ վստահություն էր ներշնչում։

Մրցանակներ և ակադեմիզմից դուրս գալու որոնումներ 
Նկարիչը կտավի վրա աշխատել է 1897 թվականի հունվարից մարտ ընկած ժամանակահատվածում, իսկ մայիսին ներկայացրել է այն Մադրիդի գեղարվեստի ազգային ցուցահանդեսին և դրա համար ստացել է պատվավոր մրցանակ։ Ավելի ուշ նկարը ցուցադրվել է Մալագայի գավառական ցուցահանդեսում, որտեղ արժանացել է Ոսկե մեդալի։

Չնայած հասած հաջողությանը, «Գիտություն և բարեգործություն»-ը դարձել է նկարչի վերջին մեծ աշխատանքը՝ ստեղծված ակադեմիական ոճով։ Պիկասոն արդեն այն ժամանակ շատ քննադատաբար էր տրամադրված նկարչական պատրաստությանը, որն անցակացվում էր Մադրիդում՝ Սան Ֆեռնանդոյի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։ Քիչ թվով դասերից մեկը, որը նա գնահատել է իր ակադեմիական կրթությունում, դարձել է նկարչությունը բնությունից։ Բայց այնուամենայնիվ նկարիչը որոշել է ամբողջությամբ հեռանալ ակադեմիական ոճից։ Երիտասարդ Պիկասոն հրաժարվել է կարիերայի հավակնություններից, որը հիմնված է պարգևների և պատվի վրա, և սկսել է փնտրել ակադեմիզմից դուրս գալու ճանապարհ։

Ծանոթագրություններ 

Պաբլո Պիկասոյի նկարներ
1897 նկարներ