Քթի ճարպային արտազատուկ

Քթի ճարպային արտազատուկ, քսուք/յուղ, որը հեռացվում է մարդու քթի մակերեսից։ Քթի արտաքին մասի կողմնային ծալքի ծակոտիները (որտեղ քիթը միանում է դեմքին) ստեղծում և պահպանում են ավելի շատ յուղ և ճարպ, քան մարդու մարմնի այլ հատվածների ծակոտիները, այն փոքր քանակությամբ ճարպի կամ յուղի մատչելի աղբյուր է։

Քիմիական կառուցվածք 
Քթի ճարպն արտադրվում է ճարպագեղձերով, այն ունի բարդ կազմություն, որով տարբերվում է էպիդերմիսի լիպիդներից, որոնք հայտնաբերվել են մարդու մարմնի ցանկացած մասում, օրինակ՝ սկվալենը և մոմի եթերները հայտնաբերվում են միայն ճարպի մեջ։ Տրիգլիցերիդները և ճարպաթթուները, միասին վերցրած, գերակշռող մեծամասնություն են (57,5%), որին հաջորդում են մոմի եթերները (26%) և սկվալենը (12%)։ Ամենաքիչ լիպիդը խոլեստերինն է, որն իր էսթերներով ընդհանուր լիպիդների 4,5%-ն է։

Այլ կիրառումներ 
Հաղորդվում է, որ քթի ճարպային արտազատուկը նպաստում է երկարակեցությանը։ Այն կարելի է օգտագործել օպտիկական մակերեսների քերծվածքները նվազագույնի հասցնելու համար։ Աստղադիտարանը պնդում է, որ քթի քսուքն օգտագործվել է հաղորդման աստղադիտակներում մոլորված լույսի և անդրադարձումները նվազեցնելու համար, նախքան վակուումային հակառեֆլեկտիվ ծածկույթների ստեղծումը։ Հակառեֆլեկտիվ հատկությունները մասամբ պայմանավորված են նրանով, որ քթի ճարպային արտազատուկը լցնում է փոքր ճեղքերն ու քերծվածքները և ձևավորում է հարթ, փայլեցված մակերես։ Նույն ազդեցությունն է թողնում փոքր-ինչ մաշված մետաղադրամների վրա՝ ակնհայտ մաշվածության աստիճանը բարելավելով։

Քթի քսուքը հաճախ առաջարկվում է որպես ձկնորսական լաստանավերի քսանյութ։

Քթի քսուքն ունի մեղմ հակափրփրեցնող հատկություն և կարող է օգտագործվել նոր թափված գարեջրի կամ զովացուցիչ ըմպելիքների հետքի անցկացման նպատակով։ Քթի քսուքը մատով սրբելը, այնուհետև փրփուրին դիպչելը կամ խառնելը հանգեցնում է նրան, որ այն արագորեն լուծվում է։

Ավանդական բժշկության գրքում առաջարկվում է այն օգտագործել ճաքճքված շուրթերի համար։

Ծանոթագրություններ

Քիթ
Ոչ նավթային հիմքով քսուքներ
Ճարպեր
Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ