Գրիգորի Մարգուլիս

Գրիգորի Մարգուլիս (), խորհրդային և ամերիկյան մաթեմատիկոս, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի տեղեկատվության փոխանցման խնդիրների ինստիտուտի գիտաշխատող, Եյլի համալսարանի պրոֆեսոր (ԱՄՆ), Ֆիլդսյան (1978) և Աբելյան (2020) մրցանակների դափնեկիր։

Կենսագրություն 
Մաթեմատիկայի միջազգային օլիմպիադայի արծաթե մրցանակակիր (1962)։ Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի մեխանիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը 1967 թվականին։ Յակով Սիանի ղեկավարությամբ պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը էրգոդիկ տեսության վերաբերյալ։ Հետագայում հետաքրքրությունները տեղափոխվեցին Լի խմբերի տեսության ոլորտ (վանդակավոր տեսություն Լիի խմբերում), որը նա կարողացավ կիրառել մաթեմատիկայի շատ ոլորտներում։ 1978 թվականին պարգևատրվել է Ֆիլդսյան մրցանակով, հանձնման արարողությանը նա ներկա չի եղել, քանի որ նրան մերժել են արտագնա վիզա ստանալու հարցում։

1979 թվականին այցելել է Բոն, և այդ ժամանակից ի վեր հնարավորություն է ստացել ազատ մեկնել արտասահման, սակայն շարունակել է աշխատել որպես գիտաշխատող Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի տեղեկատվության փոխանցման խնդիրների ինստիտուտում։ 1991 թվականին հրավիրվել է ԱՄՆ` Եյլի համալսարանում աշխատելու համար։

2001 թվականին ընտրվել է ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ, 2012 թվականից հանդիսանում է ամերիկյան մաթեմատիկական ընկերության իսկական անդամ։

2005 թվականին դարձել է Վոլֆի մրցանակի դափնեկիր՝ «hանրահաշվում իր կարևոր ներդրման համար, հատկապես կիսամերկ Լիի խմբերի վանդակաճաղերի տեսության, ինչպես նաև էրգոդիկական տեսության, ներկայացուցչականության, համարների, կոմբինատորիկայի և չափման տեսությնների մեջ իր նշանակալի ներդրման համար»։ 2020 թվականին Աբելյան մրցանակ է ստացել (Գիլել Ֆյուրստենբերգի հետ համատեղ) խմբերի տեսության, թվերի տեսության և կոմբինատորիկայի մեջ հավանական և դինամիկ մեթոդների կիրառման համար։

Օրիգամիի մաթեմատիկայի մեջ դաղձի ռուբլու խնդիրը հայտնի է որպես «Մարգուլիսի անձեռոցիկի խնդիր»։

Գրքեր ռուսերեն լեզվով 
 Маргулис Г. А. Дискретные подгруппы групп Ли. — М: МЦНМО, 2007.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 

Գիտնականներ այբբենական կարգով
Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Ռուս մաթեմատիկոսներ
Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Խորհրդային մաթեմատիկոսներ
Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ