Մահապատիժ նույնասեռականության համար

Նույնասեռականության համար մահապատիժը որպես քրեական պատիժ ընդունվել է մի շարք երկրների կողմից իրենց պատմության ընթացքում․ Այն ներկայումս հանդիսանում է օրինական պատիժ մի շարք երկրներում և շրջաններում, որոնց մեծամասնության պարագայում այն առաջնորդվում է շարիաթի վրա հիմնված քրեական օրենքներով, բացառությամբ Ուգանդայի դեպքում։

Նույնասեռական մարդիկ ենթարկվում են նաև արտադատական մահապատիժների պետական կամ ոչ պետական դերակատարների կողմից աշխարհի տարբեր շրջաններում։ Երկրները որոնք հայտնի են դրանով ներառում են՝ Իրաքը, Լիբիան, Սիրիան և Չեչնիան։ Մահապատիժը միասեռականության համար կարող է դասակարգվել որպես դատական սպանություն միասեռականների նկատմամբ, որը որակվել է որպես ցեղասպանության տեսակ։

Ներկայիս ազգային օրենքներում 

Բոլոր երկրները բացառությամբ Ուգանդայի, հիմնվելով Իսալամական ուսմունքների վրա ձևավորված օրենքների՝ ներկայումս մահապատիժը օգտագործում են որպես հիմնական պատիժ միասեռականության նկատմամբ։ Ըստ 2023 թվականի մարտի միասեռականության համար մահապատիժը սահմանվում է հետևյալ իրավասությունների հիման վրա․

 ։ 2018 թվականի փետրվարին ընդունված քրեական օրենսգիրքը բացահայտորեն քրեականացրել է նույնասեռական սեռական վարքը Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետության օրոք։ Միջազգային լեսբիների, գեյերի, բիսեքսուալների, տրանս և ինտերսեքսների ասոցիացիայի կողմից վկայակոչված աղբյուրները նշում են, որ գիտնականների միջև կա «լայն կոնսենսուս այն մասին, որ մահապատիժը համապատասխան պատիժ է, եթե հնարավոր լինի ապացուցել միասեռական գործողությունները»։ Զինա (ապօրինի սեռական հարաբերություն) շարիաթի կատեգորիան, որը, ըստ որոշ ավանդական իսլամական իրավական դպրոցների, կարող է ենթադրել քարկոծման հադդ (շարիաթի կողմից սահմանված) պատիժ, երբ խիստ ակնհայտ պահանջները բավարարված են։ Հանաֆիական դպրոցը, որը տարածված է Աֆղանստանում, չի համարում միասեռական գործողությունները որպես հադդի հանցագործություն, թեև աֆղան դատավորները կարող էին մահապատիժ կիրառել մի շարք պատճառներով։ 2001 թվականին թալիբների իշխանության ավարտից հետո միասեռականության համար մահապատժի ոչ մի հայտնի դատավճիռ չի եղել։ Այնուամենայնիվ, 2021 թվականին Աֆղանստանը թալիբների կողմից գրավելուց հետո, համասեռամոլության մեջ կասկածվողների համար հաշվեհարդարի, այդ թվում՝ մահվան վախերը վերսկսվեցին։ Թալիբանի խոսնակը Ռոյթերսին ասել է 2021 թվականին. «ԼԳԲՏ... Դա հակասում է մեր շարիաթի օրենքներին»։ Թալիբանի դատավորն ասել է, որ «միասեռականների համար կարող է լինել միայն երկու պատիժ՝ կա՛մ քարկոծում, կա՛մ նա պետք է կանգնի պատի հետևում, որը կտապալվի իր վրա»։
 ։ Շարիայի Քրեական օրենսգրքի հրամանը (Բրունեյ՝ Syariah, lit.'sharia'), նախատեսում է քարկոծման միջոցով մահ՝ տղամարդկանց միջև սեռական ակտերի համար (մորատորիումի համաձայն, որը ցանկացած պահի կարող է հանվել առանց նախազգուշացման), իսկ ամուսնացած տղամարդկանց համար դե ֆակտո պատիժ՝ յոթ տարի ազատազրկում և 30 մտրակի հարված։
 . Տղամարդ-տղամարդ անալ սեռական հարաբերությունը համարվում է մահապատժի հանցագործություն Իրանի Իսլամական Քրեական օրենսգրքում, որն ուժի մեջ է մտել 1991 թվականին։ Առաջին հանցագործության դեպքում մահապատիժը կիրառվում է միայն տղամարդ-տղամարդ առնանդամ-անալային սեռական հարաբերության որոշ դեպքերի համար, ընդ որում, կին-կին սեռական հարաբերությունը և տղամարդ-տղամարդ սեռական հարաբերության այլ տեսակները պատժվում են մահապատժի փոխարեն մտրակի հարվածներով։ 136-րդ և 238-րդ հոդվածների համակցությամբ մահապատժի է ենթարկվում 4-րդ անգամ մուսահեքեի (տրիբադիզմ) համար դատապարտված կինը։ Թեև Իրանում մահապատժի ենթարկելու հիմքերը դժվար է գտնել, կան ապացույցներ, որ մի քանի գեյ տղամարդիկ մահապատժի են ենթարկվել 2005–2006, 2016 և 2022 թվականներին հիմնականում բռնաբարության ենթադրյալ մեղադրանքներով։
 . Համաձայն 1984 թվականի օրենքի՝ մուսուլման տղամարդկանց կարող են քարկոծել համասեռամոլական սեռական հարաբերություններ ունենալու համար, թեև մինչ այժմ մահապատիժներ չեն իրականացվել։ Երկիրը մահապատժի իրագործման մորատորիում է սահմանել 1987 թվականից ի վեր։

Արտադատական սպանություններ 

Որոշ շրջաններում միասեռականները սպանվել են իսլամիստական աշխարհազորայինների և ահաբեկչական խմբավորումների կողմից, ինչպիսիք են Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետությունը` Իրաքի, Լիբիայի և Սիրիայի որոշ հատվածներում, Հութի շարժումը Եմենում, Համասը Գազայում, ինչպես նաև Մալայզիայում։

2016 թվականի փետրվարին Համասը, որը ըստ պնդումների վերահսկում է Պաղեստինի ազգային իշխանության կողմից և կառավարում է Գազայի հատվածը, գնդակահարել է Մահմուդ Իշտիվիին՝ խմբավորման առաջատար հրամանատարներից մեկին՝ միասեռական գործունեության համար։

Չեչնիայում, որը Ռուսաստանի հիմնական մուսուլմանական շրջաններից է, տեղական իշխանությունների կողմից իրականացվել են հակա-համասեռամոլական հետախուզություններ՝ բռնի անհետացումների, գաղտնի առևանգումների, բանտարկությունների և խոշտանգումների արտահայտմամբ ուղղված մարդկանց ելնելով նրանց վերաբերյալ ընկալվող սեռական կողմնորոշումից։ 100 տղամարդկանցից, որոնց իշխանությունները ձերբակալել են գեյ կամ բիսեքսուալ լինելու կասկածանքով, երեքը մահացել են այն բանից հետո, երբ պահվել են իրավապաշտպան կազմակերպությունների և ականատեսների կողմից համակենտրոնացման ճամբարներ համարվող վայրերում։

Ծանոթագրություններ

Մատենագիտություն 

ԱԽՎ նախագծի հոդվածներ