Էլինոր Մարգրետ Բրբիջ

Էլինոր Մարգրետ Բրբիջ (ծնված՝ Փիչի (, ), անգլո-ամերիկյան աստղագետ։

Լոնդոնի թագավորական ընկերության  (1964) և ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1978), արժանացել է ԱՄՆ Ազգային գիտական շքանշանի (1983)։

Կենսագրություն  
Ավարտել է Լոնդոնի համալսարանական քոլեջը (1939) և 1943 թվականին այնտեղ էլ ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։ 1943-1951 թվականներին եղել է Լոնդոնի համալսարանի աստղադիտարանի տնօրեն։ 1951—1953 և 1957—1959 թվականներին աշխատել է  Յորքյան աստղադիտարանում, 1955—1957 թվականներին՝ Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, 1959—1962 թվականներին՝ Չիկագոյի համալսարանում։ 1962 թվականից աշխատել է Կալիֆոռնիայի Սան Դիեգոյի համալսարանում(1964-ից՝ պրոֆեսոր, 1979-ից՝  Աստղաֆիզիկայի և տիեզերական գիտությունների կենտրոնի տնօրեն)։  1972—1973 թվականներին եղել է Գրինվիչի աստղադիտարանի տնօրեն։

1976—1978 թվականներին եղել է Ամերիկյան աստղագիտական ընկերության (առաջին կինն այդ պաշտոնում), իսկ 1982 թվականին՝ Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցիացիայի նախագահ։ Արվեստների և գիտության ամերիկյան ակադեմիայի և ԱՄՆ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի (1978) անդամ։

1948 թվականին ամուսնացել է աստղաքետ Ջեֆրի Բյորբեջի հետ, այդ միությունից ծնվել է դուստրը՝ Սարան (ծնվ. 1956 թվականին)։ Հետագայում աշխատել է ամուսնու հետ։
1977 թվականից ԱՄՆ քաղաքացի է։

Բյորբեջ ամուսինների հիմնական գիտական աշխատանքները վերաբերվում են միջուկային Աստղաֆիզիկային, ներքին կառուցվածքի և Աստղերի էվոլյուցիայի, Գալակտիկաների ֆիզիկայի և Քվազարրի տեսություններին։ Ուիլյամ Ալֆրեդ Ֆաուլերի և Ֆրեդ Հոյլի հետ 1955—1957 թվականներին կատարել են աստղերի ընդերքում միջուկային ռեակցիաների ժամանակ ծանր էլեմենտների գոյացման հիմնադիր հետազոտություններ։ Գալակտիկաներին նվիրված աշխատանքների մեծ ցիկլում ուսումնասիրել են դրանց քիմիական և աստղային կազմը, պտույտը, առաջին անգամ որոշել են շատ Գալակտիկաների զանգվածները, հետազոտել են ոչ սովորական գալակտիկաներ, որորնցում տեղի են ունենում պայթյունային երևույթներ։ 1960-ական թվականներին առաջիններից մեկը սկսեցին քվազարների ուսումնասիրությունները, ստացել են շատ քվազարների սպեկտրեր և չափել են դրանցում Սպեկտրալ գծերի Կարմիր շեղումը։ Մի շարք աշխատանքներ վերաբերվում են Ռադիոգալակտիկարի, քվազարների, Պուլսարներրի ճառագայթման տեսությանը։ Է. Մ. Բյորբեջը հանդիսացել է տիեզերական Աստղադիտակի ստեղծման նախաձեռնողներից մեկը, ղեկավարել է աստղագիտությունում հետազոտությունների համալսարանների Ասոցիացիային կից տիեզերական աստղադիտակի Կոմիտեն։

Պարգևներ և ճանաչում 
 1959 — Հելենա Ուորների մրցանակ՝ Ամերիկյան ասղագիտական ընկերությունից  (ամուսնու Ջէֆրի Բյորբեջի հետ)
 1977 — Կարլ Յանսկու դասախոսություն
 1982 — Քեթրին Բրյուսի շքանշան՝ Խաղաղօվկիանոսյան ասղագիտական ընկերությունից  (առաջին պարգևատրված կինը)
 1983 — ԱՄՆ Ազգային գիտական շքանշան
 1984 — Հենրի Նորրիս Րասսելի մրցանակ
 1988 — Ալբերտ Այնշտայնի մրցանակ
 2005 — Թագավորական աստղագիտական ընկերության ոսկե շքանշան (ամուսնու հետ)

Նրա պատվին անվանակոչվել է № 5490 աստղակերպը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 
 

20-րդ դարի աստղագետներ
Կին աստղագետներ
Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
ԱՄՆ գիտության ազգային շքանշանով պարգևատրվածներ
Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Լոնդոնի Համալսարանական քոլեջի շրջանավարտներ
«Նախազգուշացում մարդկությանը» ստորագրածները
Քեթրին Բրյուսի շքանշանով պարգևատրվածներ
Ալբերտ Այնշտայնի մրցանակի դափնեկիրներ
Երկարակյացներ
Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ