Summertime (երգ)

Summertime, Ջորջ Գերշվինի 1934 թվականին գրած արիան 1935 թվականին բեմադրված «Պորգին և Բեսը» օպերայի համար։ Տեքստը գրել է «Պորգի» վեպի հեղինակը՝ Դյուբոս Հեյուորդը, թեև Ամերիկյան կոմպոզիտորների, հեղինակների և հրատարակիչների ասոցիացիան համարում է, որ Իրա (Իսրայել) Գերշվինը՝ Ջորջ Գերշվինի ավագ եղբայրը նույնպես երգի համահեղինակ է։
Երգը շուտով դարձավ սիրված և շատ ձայնագրվող ջազ ստանդարտ, նկարագրվելով որպես «անկասկած․․․ կոմպոզիտորի երբևէ գրած ամենահրաշալի երգերից մեկը։ Գերշվինի խորը արտահայտչականությունը հիանալիորեն միաձուլել է ջազի տարրերը և քսաներորդ դարասկզբի Միացյալ Նահանգների հարավ-արևելյան սևամորթների երգերի ոճերը»։ Կոմպոզիտոր և լիրիկ Սթիվեն Սոնդհայմը Հեյուորդի «Summertime» և «My Man's Gone Now» երգերի տեքստերը բնութագրում է որպես երաժշտական թատրոնի լավագույն տեքստեր։

Պորգին և Բեսը
Գերշվինը երգը սկսել է հորինել 1933 թվականի դեկտեմբերին, փորձելով ստեղծել իր սեփական սփիրիթը՝ այդ ժամանակաշրջանի աֆրոամերիկացիների ժողովրդական երաժշտության ոճով։ Մինչև 1934 թվականի փետրվարը Գերշվինն ավարտել էր Դյուբոս Հեյուորդի պոեմի երաժշտությունը և հետագա քսան ամիսներին զբաղված էր ապագա օպերան նվագախմբավորելով։ «Պորգին և Բեսը» օպերայի ընթացքում երգը հնչում է մի քանի անգամ։ Տեքստը հնչում է օպերայի առաջին գործողության մեջ՝ Կլարան այն կատարում է որպես օրորոցային։ Երգի թեման վերափոխվում է զառախաղի տեսարանում, ապա երրորդ գործողության մեջ մեկ անգամ ևս վերափոխվում է․ այն այժմ կատարում է Բեսը՝ Կլարայի որբացած երեխայի համար, երբ նրա երկու  ծնողներն էլ մահանում են փոթորիկի հետևանքով։ Երգն առաջին անգամ ձայնագրվել է 1935 թվականի հուլիսի 19-ին Էբի Միտչելի կատարմամբ և Գերշվինի դաշնամուրային նվագակցությամբ։ 1959 թվականին երգը Լուլի Ջին Նորմանի կատարմամբ հնչեց մյուզիքլի գեղարվեստական ֆիլմ տարբերակում։ Լուլի Ջին Նորմանի կատարումը երգի համար 52-րդ հորիզոնականը ապահովեց ամերիկյան կինոակադեմիայի AFI's 100 Years...100 Songs ցանկում։

Վերլուծություն

Տեքստ
Ամառ, և ապրելն այնքան հեշտ է
Ձկները խայտում են և բամբակենին բարձրացել է,
Օ, քո հայրիկը հարուստ է, մայրդ բարետես,
Այնպես որ, սու՛ս, փոքրիկս, հերիք լաց լինես։

Մի այսպիսի առավոտ դու երգելով հասակ կառնես 
Ապա կտարածես թևերդ և կգրավես երկինքը,
Բայց մինչ այդ առավոտ ոչի՛նչ չի սպառնում քեզ,
Կողքիդ կանգնած են հայրիկդ ու մայրիկդ։

Summertime-ը գրելիս Հեյուորդի ներշնչանքի աղբյուրը եղել է հարավային «All My Trials» օրորոցայինը, որից մի հատված Կլարան կատարում է «Պորգին» պոեմում։
Տեքստի մասին գովեստի խոսքեր է ասել Սթիվեն Սոնդհայմը։ Առաջին տողի մասին նա գրել է․

Երաժշտություն
Երաժշտաբան Ջեյ ՄաքԷլռայթը երգի մասին գրել է

Մինչդեռ, Գերշվինը իր սեփական նկարագրությամբ, իր օպերայի համար չի օգտագործել նախկինում մշակված որևէ հոգևոր (սփիրիչյուել) մեղեդի։ «Summertime»-ը հաճախ համարվում է աֆրոամերիկյան «Sometimes I Feel Like a Motherless Child» երգի կրճատ տարբերակ, որով էլ ավարտվում է «Պորգին»։ Մեկ այլ տեսակետ պնդում է, որ «Summertime»-ը այդ երգի և ուկրաինա-իդիշական մի օրորոցայինի խառնուրդ է ։
Ուկրաինական ծագմամբ կանադացի կոմպոզիտոր և երգչուհի Ալեքսիս (Օլեսյա) Կոխանը ենթադրում է, որ այդ հատվածը գրելիս Գերշվինը հավանաբար ներշնչված է եղել ուկրաինական «Oi Khodyt Son Kolo Vikon» («Երազը սահում է պատուհանի մոտով») օրորոցայինով, որը լսել էր Ալեքսանդր Կոշեցի գլխավորած Ուկրաինայի ազգային երգչախմբի Նյու Յորքյան հյուրախաղերի ժամանակ 1929 (կամ 1926) թվականին։

Այլ կատարումներ

«Summertime» ձայնագրվել է շուրջ 25․000 անգամ։ 1936 թվականի սեպտեմբերին երգի ձայնագրությունը Բիլլի Հոլիդեյի կատարմամբ առաջինն էր, որ հիթ դարձավ, զբաղեցնելով փոփ աղյուսակների 12-րդ հորիզոնականը։ Փոփ աղյուսակներում տեղեր զբաղեցրած այլ կատարումներից են Սեմ Կուկի (1957, ԱՄՆ), Օլ Մարտինոյի (1960, ՄԹ), Մարսելսի (1961, ԱՄՆ), Ռիկի Նելսոնի (1962, ԱՄՆ) և Քրիս Կոլումբոյի (1963, ԱՄՆ) կատարումները ։ 
Կոմերցիոն առումով ամենահաջողակը Բիլլի Ստյուարտի կատարումն էր, որը 1966 թվականին Billboard Hot 100-ի ցանկում զբաղեցրեց 10-րդ և R&B ցանկում՝ 7-րդ հորիզոնականը։ Երգը կատարել են նաև Ջենիս Ջոպլինը, Էլլա Ֆիցջերալդը և այլք։ Մեծ Բրիտանիայում Ֆան Բոյ 3-ի կատարումը 1982 թվականին ՄԹ սինգլների ցանկում հասավ 18-րդ հորիզոնականին։

Ծանոթագրություններ 

Աղբյուրներ

Արտաքին հղումներ
 "A Languid Look Back To Gershwin's 'Summertime'", NPR Music, October 23, 2008
 

Ջազ
Ամերիկյան երգեր
Ամերիկյան երգեր ըստ ժանրի