Դեմբիցա

Դեմբիցա (լեհերեն՝ Dębica), քաղաք Լեհաստանի հարավարևելյան մասում՝ Ենթակարպատյան վոևոդությունում (województwo podkarpackie), Վիսլայի աջակողմյա վտակ Վիսլոկա գետի ափին։ Նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է (siedziba powiatu dębickiego): Մինչև 1945 թ. եղել է Կրակովի վոևոդության կազմում, Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտից հետո մտցվել նորակազմ Ժեշուվի վոևոդության մեջ (1945–1975):

Հակիրճ տեղեկատվություն 
Գտնվում է պատմական Մալոպոլսկա մարզում, Սանդոմիրյան հին երկրամասում։ Քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1358 թվականին, ավստրոհունգարացիների տիրապետության շրջանում՝ 1785 թվականին զրկվել է այդ կարգավիճակից, 1912-ին վերստացել։ 1927 թվականին մերձակա Կամվեչին բնակավայրը միացվել է Դեմբիցային։ 1975–1998 թթ. քաղաքը եղել է Տառնուվի վոևոդության կազմում։

Դեմբիցան քիմիական և սննդի արդյունաբերության կարևոր կենտրոն է։ 1995 թվականին հանրահայտ Dunlop ֆիրմայի Goodyear Tire and Rubber Company ընկերությունը Դեմբիցայում գնել է տեղի T. C. Debica S. A. (նախկին Stomil Debica) ֆաբրիկան, վերազինել, և ներկայումս դա իր մեծությամբ երրորդն է աշխարհում։

Քաղաքը զբաղեցնում է 33,83 км2 տարածք։ 2012 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 47.180, բայց տարիների ընթացքում այդ ցուցանիշը ոչ թե աճելու, այլ նվազելու միտում է դրսևորել և 2019 թվականին կազմել է 45 634, իսկ բնակչության խտությունը՝ 1362 մարդ յուրաքանչյուր քառակուսի կիլոմետրի վրա։

Անվանի անձինք
 Քշիշտոֆ Պենդերեցկի — կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մանկավարժ. Դեմբիցայի պատվավոր քաղաքացի
 Տերեզա Օռլովսկի, կինոաստղ, պրոդյուսեր
 Տադեուշ Լոմնիցկի, դերասան
 Կազիմեժ և Յուզեֆ Լիպեններ - ընբշամարտիկ երկվորյակ եղբայրներ, օլիմպիական չեմպիոններ
 Լեշեկ Պիշ, ֆուտբոլիստ, խաղացել է Լեհաստանի ազգային հավաքականում
 Մատեուշ Բորեկ, մարզական մեկնաբան
 Վլադիսլավ Ստրումսկի, գրող
 Եժի Ժուլավսկի, ֆանտաստ գրող
 Պավել Վոլակ, պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ՝ «Կատաղի ցուլ» մականունով

Քույր քաղաքներ
Դեմբիցան բարեկամական ու գործընկերային սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.

 Կարեյ, Ռումինիա
 Կապուվար, Հունգարիա
 Մուրո, Իսպանիա
 Օբզոր, Բուլղարիա
 Պյուրս, Բելգիա
 Սվիշտով, Բուլղարիա
 Պոմորիե, Բուլղարիա
 Դունաույվարոշ, Հունգարիա
 Վելկի Մեդեր, Սլովակիա

Պատկերասրահ

Գրականություն 
 Irene Eber: Ich bin allein und bang. Ein jüdisches Mädchen in Polen 1939–1945. z anglického originálu, Reinhild Böhnke. Beck, Mnichov. 2007. 287 stran, 18 vyobrazení a 1 mapa. ISBN 3-406-55652-3.
 anglická verze: The Choice – Poland, 1939–1945. 2004. Schocken Books Inc., NY. 240 S. ISBN 0-8052-4197-3
 Galas E., Ziemia Dębicka, Kraków 1969, Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne.
 Bata A., Dębica i ziemia dębicka, Krosno 1997, PUH Roksana.
 Lawera H., Powiat dębicki, Krosno 2001, Oficyna Wydawnicza APLA.
 Pajura R., Ziemia Dębicka, Dębica 1997, AW AGARD.
 Powiat dębicki (folder), Dębica 2000.
 Ozga Karol, W cieniu Palany Gery. Legendy z okolic Dębicy, Dębica 2003.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 Historia Żydów w Dębicy na portalu Wirtualny Sztetl

Լեհաստանի աշխարհագրություն
Լեհաստանի քաղաքներ
Լեհաստանի բնակավայրեր