Ռիչարդ Փրայս (սցենարիստ)

Ռիչարդ Փրայս (, ), ամերիկացի վիպասան և սցենարիստ, որը հայտնի է «Օտարները» (1974), «Հրորդներ» (1992) և «Շքեղ կյանք» (2008) գրքերով։ Փրայսի վեպերը, որոնք նրան զգալի գրական ճանաչում են բերել, կոպիտ և իրատեսական ձևով հետազոտում են 20-րդ դարի վերջի քաղաքային Ամերիկան։ Նրա վեպերից մի քանիսի գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Ջերսիի հյուսիսում գտնվող անիրական քաղաքում, որը կոչվում է Դեմփսի։ Բացի վեպեր գրելուց, նա նաև սցենարներ է գրում կինոֆիլմերի և հեռուստասերիալների համար, որոնց թվում են «Գաղտնալսումը», «Մի անգամ գիշերը» և «Երկուսը»։

Կենսագրություն

Վաղ կյանք և կրթություն 
Փրայսը ծնվել է Նյու Յորքի Բրոնքս քաղաքում, Հարիեթ (Ռոզենբաում) և ցուցափեղկեր զարդարող Միլթոն Փրայսի ընտանիքում։ Իրեն «քաղքենիական հրեա երեխա» կոչելով՝ նա մեծացել է Բրոնքսի հյուսիս-արևելքում գտնվող սոցիալական տանը։ 1967 թվականին ավարտել է Բրոնքսի միջնակարգ դպրոցը։ Ստացել է բակալավրի աստիճան Կոռնելի համալսարանում և մագիստրոսի աստիճան՝ Կոլումբիայի համալսարանում։ Նա նաև ներկայացրել է դիպլոմային աշխատանք Սթենֆորդի համալսարանում։

Աշխատանք 
Փրայսն իր առաջին վեպը՝ «Оտարական», գրել է 24 տարեկան հասակում (1974)։ Վեպի գործողությունները տեղի են ունենում 1962 թվականին Բրոնքսում և նկարագրվում է չափահաս դառնալու մասին։ Վեպի հիման վրա 1979 թվականին նկարահանվել է ֆիլմ, որի սցենարը գրել են Ռոուզ Կաուֆմանը և Ֆիլիպ Կաուֆմանը, վերջինս նաև եղել է ֆիլմի ռեժիսորը։

«Հրորդներ» վեպն առաջադրվել է Գրքի քննադատների ազգային խմբակի մրցանակի։ Նրան գովել են հումորի, անհայտության, երկխոսությունների և կերպարների զարգացման համար։ 1995 թվականին այն հիմք է հանդիսացել ռեժիսոր Սպայկա Լիի ֆիլմի համար. Փրայսը և Լին դարձել են ֆիլմի սցենարիստները։

Փրայսի «Շքեղ կյանք» վեպի իր գրախոսականում Ուոլթեր Քերնը Փրայսին համեմատել է Ռեյմոնդ Չանդլերի և Սոլ Բելլոուի հետ։ 2010 թվականի հուլիսին Նյու Յորքի ինը պատկերասրահներում անցկացվել է «Շքեղ կյանքով» ոգեշնչված արտ-շոու։

Փրայսը «Սպիտակներ» դետեկտիվ վեպը գրել է Հարի Բրանդտ կեղծանվամբ։ Գիրքը թողարկվել է 2015 թվականի փետրվարի 17-ին։

Փրայսը սցենարներ է գրել ֆիլմերի համար, այդ թվում «Փողի գույնը» (1986) (որի համար նա արժանացել է «Օսկար» մրցանակի), «Կյանքի դասեր» (Մարտին Սկորսեզեի նովելը «Նյու Յորքյան պատմություններ» գրքից), «Սիրո ծով» (1989), «Կատաղած շունն ու Գլորիան» (1993), «Փրկագին» (1996) և «Շաֆթ» (2000) ֆիլմերի համար։ Նա գրել է 2015 թվականի ապրիլին թողարկված «Երեխա-44» ֆիլմի սցենարը։ Նաև որոշ ճշգրտումներ է մտցրել «Գանգստեր» ֆիլմի (2007) սցենարում։
Փրայսը գրել է սցենար և կոնցեպտուալիզացրել է 18 վայրկյան տևողությամբ ֆիլմ, որը կենտրոնացած է Մայքլ Ջեքսոնի «Bad» երգի տեսահոլովակի շուրջ։ Նա նաև գրել է սցենարներ HBO-ի «Գաղտնալսում» սերիալի համար։ Փրայսը «Գաղտնալսում» սերիալի հինգերորդ եթերաշրջանում կատարած իր աշխատանքի համար, 2008 թվականի փետրվարի մրցանակաբաշխության ժամանակ, արժանացել է ԱՄՆ սցենարիստների Գիլդիա մրցանակին։ Նրա ութ մասից բաղկացած «Մի անգամ գիշերը» մինի սերիալի պրեմիերան կայացել է 2016 թվականի հուլիսին։

Նա հաճախ կատարում է կամեո դերեր այն ֆիլմերում, որոնց համար գրում է սցենարներ։

Փրայսը հոդվածներ է հրապարակել «The New York Times»-ում, «Esquire Magazine»-ում, «The New Yorker»-ում, «The Village Voice»-ում, «Rolling Stone»-ում և այլն։ Նա սցենարագրություն է դասավանդել Բինգեմթոնի, Կոլումբիայի, Եյլի և Նյու Յորքի համալսարաններում։ Եղել է առաջիններից մեկը, ով հարցազրույց է տվել NPR-ի «Fresh Air» շոուին, երբ այն 1987 թվականին սկսել է հեռարձակվել ամբողջ աշխարհով մեկ։

Մրցանակներ 
1999 թվականին գրականության բնագավառում արժանացել է Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի մրցանակին։ Նրան Ակադեմիա են ընդունել 2009 թվականին։

Անձնական կյանք 
Փրայսն ապրում է Նյու Յորքում իր կնոջ՝ լրագրողուհի և հեղինակ Լորրեյն Ադամսի հետ։

Մատենագրություն 
 «Թափառողներ» (1974 թվական)
 «Արյունակից եղբայրներ» (1976 թվական)
 «Միակողմանի» (1978 թվական)
 «Հրում» (1992 թվական)
 «Ճշմարտության հակառակ կողմը» (1998 թվական)
 «Սամարացի» (2003 թվական)
 «Շքեղ կյանք» (2008 թվական)
 «Սպիտակներ» (2015 թվական, որպես Հարի Բրանդտ)

Ֆիլմագրություն 
 «Փողի գույն» (1986 թվական)
 «Նյու Յորքի պատմություններ» (1989 թվական)
 «Սիրո ծով» (1989 թվական)
 «Գիշեր և քաղաք » (1992 թվական)
 «Կատաղած շուն և Գլորիա» (1993 թվական)
 «Հրում» (1995 թվական)
 «Մահվան համբույր» (1995 թվական)
 «Փրկագին» (1996 թվական)
 «Շաֆտ» (2000 թվական)
 «Գաղտնալսում» (2002 թվական)
 «Ճշմարտության հակառակ կողմը» (2006 թվական)
 «Երեխա-44» (2014 թվական)
 «Մի անգամ գիշերը» (2016 թվական)
 «Կրկնակի» (2017-19 թվականներ)
 «Օտար» (2020 թվական)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Մաքլ Չաբոն, "Փրայսլենդում", The New York Review of Books, մայիսի 1 2008։ Գրախոսական «Շքեղ կյանքի» և Փրայսի կարիերայի մասին
Ջոն Հուդի գրախոսականը «Սամարացու» մասին, Bully Magazine
Ռիչարդ Փրայսը Բարսելոնայի Canal-L գրքի ալիքում, «Շքեղ կյանքի» մասին

Հրցազրույց 
 PopEntertainment.com
 New York Times

Քննադատական հետազոտություններ և գրախոսություններ 
  Գրախոսություն «Սպիտակների» մասին։

Արտաքին հղումներ 

John Hood review of Samaritan, Bully Magazine
Richard Price in Barcelona's book channel Canal-L, about "Lush life"

Ամերիկացի սցենարիստներ
Ամերիկացի գրողներ
Կոռնելի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Սցենարիստներ
21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ