Պտղոմեոս (Կոմմագենեի թագավոր)

Պտղոմեոս Երվանդական (, մ․թ․ա․ 201, Սամոսատ, Կոմմագենե, Սելևկյան տերություն – մ․թ․ա․ 130), սկզբնական շրջանում Սելևկյան կայսրության կազմում գտնվող Կոմմագենեի սատրապ (մինչև մ․թ․ա․ 130 թվական), ապա՝ Կոմմագենեի անկախ թագավորության առաջին ինքնակալ արքա։

Պտղոմեոսը Երվանդունյաց Հայաստանի արքա Երվանդ Դ Վերջինի որդին էր՝ Արշամի թոռը։

Կենսագրություն 
Պտղոմեոս Երվանդականը ծնվել է մ․թ․ա․ 201 թվականին՝ ամենայն հավանականությամբ Կոմմագենեի կենտրոնը համարվող Սամոսատ քաղաքում։ Նրա հայրը Երվանդունիների թագավորության արքա Երվանդ Դ Վերջինն էր։

Որպես պալատական պաշտոնյա Պտղոմեոսը ծառայել է Սելևկյան կայսրության հույն տիրակալներին՝ Անտիոքոս Գ Մեծին, Սելևկիոս Դ Ֆիլոպատորին և Անտիոքոս Դ Եպիֆանոսին։ Եղել է Կոմմագենեի սատրապության կառավարիչը։ Մագնեսիայի ճակատամարտից հետո Սելևկյան տերությունը սկսում է աստիճանաբար քայքայվել։ Օգտվելով այս հանգամանքից՝ սատրապ Պտղոմեոսն ընդվզում է և իրեն հռչակում Անտիոքի կենտրոնական կառավարությունից անկախ միապետ՝ հիմնադրելով Կոմմագենեի Երվանդունյաց թագավորությունը։ Նույն տարում սատրապության կենտրոնը համարվող Սամոսատ քաղաքը հռչակվում է որպես Կոմմագենեի քաղաքամայր-ոստան։

Պտղոմեոսը նաև Պարթևստանի Արշակունի արքա Միհրդատ Ա-ի ազգակիցն էր։ Նեմրութ լեռան հնավայրի ուսումնասիրությունները, հատկապես՝ արձանագրությունների վերծանումները ցույց են տալիս, որ Պտղոմեոսը որոշակի արյունակցական-ծագումնաբանական առնչակցություններ է ունեցել նաև Դարեհ Ա Մեծի հետ։

Պտղոմեոս Երվանդունին մահանում է մ․թ․ա․ 130 թվականին՝ անհայտ պահմաններում։ Կոմմագենեի թագավորական իշխանությունը արյան ուժով ժառանգում է նրա ավագ որդին՝ Սամեսը (Շամ Բ Թեոսեբոս Դիկայոս)։

Տես նաև 

 Կոմմագենեի թագավորություն

Ծանոթագրություններ 

Կոմմագենեի թագավորներ
Մ․թ․ա․ 201 ծնունդներ