Ռոզա Ուելթ–Շթրաուս

Ռոզա Ուելթ–Շթրաուս (), սուֆրաժիստ և ֆեմինիստ։ 

Ծնվել է Ավստրիայում, այդ երկրում առաջին աղջիկն էր, ով ավարտել է ավագ դպրոցը, և առաջին ավստրուհին, ով ստացել է բժշկական կրթություն, ինչպես նաև Եվրոպայում առաջին կին ակնաբույժը։ Իր բժշկական աստիճանը ստացել է 1878 թվականին  Բեռնի համալսարանում։ Երեք քույր է ունեցել՝ Իդան, Լեոնորան և Սառան։ Այն բանից հետո, երբ նա և իր քույրերից մեկը տեղափոխվել են Ամերիկա, նա աշխատել է որպես աչքի վիրաբույժ ակնաբուժարանում և Նյու Յորքի կանանց հիվանդանոցում։ Ամուսնացել է գործարար Լուի Ստրաուսի հետ և ունեցել են դուստր՝ Նելլի Շտրաուս–Մոչենսոն։ 1904 թվականին, ամերիկյան պատվիրակության կազմում մասնակցել է Կանանց միջազգային միության առաջին համագումարին։ Որոշ ժամանակ շարունակել է որպես այդպիսին մասնակցել, իսկ հետագայում ներկայացրել է հրեա կանանց միությունը հանուն հավասար իրավունքների Էրեց Իսրայելում, այդ ժողովներում։

1919 թվականին ստեղծվել է Իշուվը (Հրեա կանանց միություն հավասար իրավունքների համար Էրեց Իսրայել քաղաքում) կանանց առաջին համապետական կուսակցությունը, որի ղեկավար նշանակվել էր Ուելթ–Սթրաուսը, այդ տարի այնտեղ էր ներգաղթել, շարունակել է մինչև իր մահը։ 1920 թվականի հուլիսին մեկնել է Լոնդոն՝ մասնակցելու այն ժողովին, որի ժամանակ ստեղծվել է Կանանց միջազգային սիոնիստական կազմակերպությունը (WIZO), և սույն տարում, ավելի ուշ, ներկայացրել է հրեա կանանց միությունը հանուն հավասար իրավունքների Էրեց Իսրայելում, «Կանանց ընտրական իրավունքի միջազգային դաշինք» համագումարում, որը տեղի է ունեցել Ժնևում։ Միջազգային կոմիտեներում ներկայացրել է «Կանանց ընտրական իրավունք» միջազգային դաշինքը, մասնակցել է բոլոր համագումարներին և հաճախ ընդգրկվել է համաժողովներ անցկացնող երկրների վարչապետների պատվիրակություններում։

1926 թվականին հարեդիմը, որը նախընտրում էր չբախվել հանրաքվեյի, լքել է Իշուվի ներկայացուցիչների ժողովը, և այդ տարի պաշտոնական հայտարարություն է արվել (վավերացվել է մանդատային կառավարության կողմից 1927 թվականին), որը հաստատում էր «կանանց հավասար իրավունքները կյանքի բոլոր ասպեկտներում՝ Իշուվում՝ քաղաքացիական, քաղաքական և տնտեսական»։ Ուելթ–Շթրաուսը մահացել է Ժնևում, 1938 թվականին։

Լրացուցիչ գրականություն
Hama'avak al Ha'kol: Leidato shel Feminism Ivri [translation: Battle for the Vote: The Birth of Hebrew Feminism], by Prof. Margalit Shilo of Bar-Ilan University

Ծանոթագրություններ

1856 ծնունդներ
1938 մահեր
Ամերիկացի սուֆրաժիստներ
Ավստրիացի ֆեմինիստներ
Ամերիկացի ֆեմինիստներ