Հարոդ (գետ)

Հարոդ (, արաբական անվանում՝ «Էլ-Ջալուդ»), գետ Իսրայելում, որը սկիզբ է առնում Գիվաթ Մորե բլրի լանջին՝ Աֆուլայից հյուսիս-արևմուտք, հոսում է դեպի արևելք Հարոդի հովտով (Իսրայելի հովտի արևելյան մասը) և Բեյթ-Շեանի հովտով, թափվում է Հորդանան գետը։ Գետի երկարությունը, ըստ տարբեր աղբյուրների, 32-35 կմ է։ Հարոդի ավազանի մակերեսը 196 կմ² է, իսկ ավազանի մեջ մտնում է Գիլբոա լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջերը։

Գետի ջրի հիմնական աղբյուրը Էյն Հարոդ քարանձավն է։ Էյն Հարոդ ակունքի շուրջը սփռված է Մաայան Հարոդ ազգային պարկը։ 50-ական թվականներին չափված Էյն Հարոդի ջրի ծախսը կազմում էր տարեկան 4,7 միլիոն մ³, գետում ջրի ընդհանուր ծախսը, հաշվի առնելով այն բազմաթիվ աղբյուրները, որոնցով հարուստ է Բեյթ Շեան հովտը, գնահատվում էր տարեկան 22 միլիոն մ³։ Արտեզյան հորերի հորատումից հետո Էյն Հարոդ ակունքի հզորությունը կտրուկ նվազել է։ Ներկայումս Հարոդ գետին մշտական ​​աղբյուրների գումարային հոսքը գնահատվում է տարեկան 6 միլիոն մ³։ Գետի ջրերը խիտ աղտոտված են արդյունաբերական արտանետումներով։ 1992 թվականին վերականգնման աշխատանքների համար ձևավորվել է Հարոդ գետի գործերով վարչությունը։ 1994 թվականին Իսրայելական գետերի հարցերով ազգային մարմնի հետ համագործակցության արդյունքում կազմվեց վերականգնման գլխավոր հատակագիծ, մաքրվեցին գետի հունի մի քանի հատվածներ, իսկ ափերին հիմնվեցին մի շարք այգիներ։ Այնուամենայնիվ, Հարոդը շարունակում է մնալ Իսրայելի ամենաաղտոտված գետերից մեկը։

Էյն Հարոդից գետը հոսում է արևելք դեպի Հորդանան գետը։ Հարոդի հովիտը ճահճացած էր և մալարիայի աղբյուր էր մինչև հրեա բնակիչների ժամանումը 20-րդ դարի սկզբին։ Այդ ժամանակ ճահիճները չորացրին, աղբյուրը արգելապատնեշվեց, և ձևավորված լճի ափին հիմնադրվեց Էյն Հարոդ կիբուցը։ Ներկայումս ջրի մի մասը վերցնում են հովտում դաշտերը ոռոգելու և ձկներով լճակների համար, բայց Հարոդը շարունակում է հոսել իր հունով դեպի Հորդանան։ Գետաբերանի մոտ Հարոդը սնվում է Հուգ աղբյուրի ջրերով, գետի հոսքն ավելի է արագանում, և գետը ձևավորում է մի քանի ջրվեժ, ամենանշանակալի ջրվեժի բարձրությունը 13 մետր է։

Պատմություն 
Էյն Հարոդ ակունքը հիշատակվում է «Դատավորների գրքում», որպես Գեդեոնի գլխավորած իսրայելական ճամբարի գտնվելու վայր, որն այս գետի մոտ վերցրեց 300 լավագույն իսրայելցի զինվոր և ջախջախեց միդիաթցիների մի մեծ բանակ (Դատավորներ 7։1)։

Հարոդ գետի երկայնքով կար հին Սկիտոպոլիսից դեպի Պաղեստինյան Կեսարիա տանող ճանապարհ։

1260 թվականին գետի հովտում տեղի ունեցավ պատմական Այն Ջալութի ճակատամարտը սուլթան Կուտուզի և էմիր Բեյբարսի հրամանատարությամբ եգիպտական մամլուքների բանակների և Հուլավու բանակի մոնղոլական կորպուսի միջև։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 

Իսրայելի գետեր
Մեռյալ ծովի ավազանի գետեր