Լեղաքարային հիվանդություն

Լեղաքարային հիվանդություն, խոլելիթիազ (հուն.  χολή – լեղի և  λίθος – քար), մարդկանց հիվանդություն, բնորոշվում է լեղապարկում, երբեմն լեղուղիներում, քարագոյացմամբ։ 

Ըստ կառուցվածքի լեղաքարերը լինում են միատարր (խոլեսթերինային, պիգմենտային, կրային, սպիտակուցային) և խառը։ Լեղաքարերը գոյանում են լեղու հիմնական բաղադրիչ մասերի բյուրեղացումից և նստվածքագոյացումից։ Լեղու մեջ բիլիռուբինի ավելացման դեպքում գոյանում են մաքուր պիգմենտային՝ բիլիռուբինային քարեր։ Լեղաքարերի առաջացումը հաճախ կապված է նյութափոխանակության խանգարումների հետ, որին նպաստում են ժառանգական նախատրամադրվածությունը և սնման առանձնահատկությունները (առատ և խոլեսթերինով հարուստ սնունդ)։ Լեղաքարային հիվանդությունը երբեմն զուգակցվում է ճարպակալման, շաքարային հիվանդության հետ։ Կոլոիդային համակարգի խանգարմանը առավել նպաստում են լեղու հոսքի դանդաղումը (խոլեստազ) և լեղապարկի բորբոքումը։ Լեղաքարերը երբեմն ցավեր չեն առաջացնում (քարակրություն) և ախտորոշվում են պատահականորեն։ Լեղաքարային հիվանդությունը դրսևորվում է ուղեկցող այլ հիվանդությունների (լեղապարկի և լեղուղիների բորբոքում) և լեղուղիներով քարերի տեղաշարժման ժամանակ։ Բնորոշվում է նոպայաձև ցավերով (լյարդային խիթ՝ կոլիկա), դեղնախտով, լեղապարկում և լեղածորանում ճնշման բարձրացմամբ։

Բուժումը 
Լեղաքարերը լուծող դեղամիջոցներ դեռևս չկան։ Բուժումը հիմնականում տարվում է հետագա քարագոյացումը և նոպաները կանխելու նպատակով։ Լեղամուղ միջոցներ, նոպայի ժամանակ՝ սպազմոլիտիկ դեղանյութեր, վարակի միացման դեպքում՝ անտիբիոտիկներ, սուլֆանիլամիդային պատրաստուկներ։ Հաճախակի նոպաների և բարդությունների դեպքում՝ վիրաբուժական միջամտություն։

Ծանոթագրություններ 

Աղեստամոքսային տրակտի հիվանդություններ
Լյարդի հիվանդություններ