Իվո Ժդյարսկի

Իվո Ժդյարսկի (, ), ավիակոնստրուկտոր, որը հայտնի է Չեխոսլովակիայից ինքնաշեն մոտոդելտապլանով փախչելով։

Կենսագրություն
Ժդյարսկին սովորել է ավիացիոն ֆակուլտետում, մշակել է օդային պտուտակներ և ուզում էր փախչել ՉԽՍՀ-ից, քանի որ չէր կարող արտագաղթել օրինական կերպով։ Պրահայում ավիացիոն ինժեների կրթություն և մասնագիտություն ստանալուց հետո որոշել է փախչել կապիտալիստական երկրներից մեկը և կառուցել է մեքենայի շարժիչ ունեցող թռչող սարք։

Փախուստի համար Ժդյարսկին կառուցել է ինքնաշեն մոտոդելտապլան՝ այն համալրելով Trabant ավտոմեքենայի շարժիչով և իր կառուցած օդային պտուտակով։ Մոտոդելտապլանի փորձարկումների ժամանակ, երբ Ժդարսկին թռել է արևելյան ուղղությամբ, նրան ձերբակալել է ոստիկանությունը և առգրավել մոտոդելտապլանը։ Սակայն Ժդյարսկուն հաջողվել է վերադարձնել իր մոտոդելտապլանը՝ կաշառք տալով։ 1984 թվականի օգոստոսի 4-ի գիշերը նա թռել է ավստրիական «Վիեննա-Շվեխատ» օդանավակայան։ Ժդյարսկին քաղաքական ապաստան է ստացել և տեղափոխվել ԱՄՆ։ Նա իր մոտոդելտոպլանը վաճառել է Բեռլինի «Չարլի» անցակետին կից թանգարանին։

ԱՄՆ-ում՝ Լոնգ Բիչում (Կալիֆոռնիա նահանգ) նա 1986 թվականին հիմնել է իր սեփական ընկերությունը՝ «IVOPROP» անվանումով, որն արտադրում է համանուն շարժիչներ, որոնք օգտագործվում են ոչ մեծ ինքնաթիռների, դելտապլանի և նոր փորձարարական մոդելների վրա, ինչպես նաև զբաղվել է գերթեթև թռչող սարքի մշակմամբ, որը հանդիսանում է ինքնաթիռի և ուղղաթիռի համադրություն։ 

2007 թվականին Ժդյարսկին անապատում գնել է 1,62 կմ² հողատարածք (նախկին օդանավակայան) 99 000 դոլարով։ Յուտայի Բոքս Էլդեր շրջանում՝ Լուչին լքված բնակավայրում (նաև հայտնի է որպես Ումբրիա Ջանկշն) չկան շինություններ, նույնիսկ հիմքեր։ Անմիջապես այն տարածքից դուրս, որտեղ ժամանակին եղել է քաղաքը, գտնվում է օդանավարանը, որտեղ Ժդյարսկին, որպես միակ բնակիչ, ապրել է իր կյանքի վերջին 13 տարիների ընթացքում։

Գործարարի բնակարանը գտնվում է մոտակա բնակավայրերից և մոտակա խանութից ավելի քան 320 կմ հեռավորության վրա՝ Օգդեն քաղաքից թռիչքի 45 րոպեի հեռավորության վրա։ Չեխոսլովակիայի նախկին քաղաքացին չի զգուշացրել իր հարազատներին փախուստի մասին և այլև երբեք չի եղել Չեխիայում, որտեղ նա թողել է ծնողներին և եղբորը։ Նա ապրում է անապատային հարթավայրում՝ երկու ինքնաթիռների կողքին, որոնցից մեկը ուղղաթիռի և ինքնաթիռի փորձնական հիբրիդ է, որոնք համատեղված են մեկ տարբերակում։

Օդանավարանը բաժանված է երկու մասի՝ բնակելի գոտի և օդանավերի համար նախատեսված տարածք։ Բնակելի տարածքում կան 90-դյույմանոց հարթ էկրանով հեռուստացույց, հարվածային գործիքա, համակարգիչ և շրջված փչովի լոգարան, որը կատարում է բազմոցի դեր։ Չեխիայի ԱՄՆ տեղափոխված ներգաղթյալն ունի մի քանի դիպուկահար հրացաններ, այլ զենքեր և ատրճանակ-գնդացիր։ Ժդյարսկու խոսքով՝ զենքը պետք է գորշուկների որսալու համար, որոնք իրեն նյարդայնացնում են, քանի որ ավերում են թռիչքուղիները։ Օդանավարանն ու թռիչքուղիները շրջապատված են էլեկտրական ցանկապատով, մուտքի դարպասների մոտ ծածանվում է մի դրոշ, որի վրա նկարված է գանգ և խաչասերված ոսկորները, որը նախազգուշացնում է մահացու վտանգի մասին։

Ծանոթագրություններ 

Չեխ ճարտարագետներ
Ամերիկացի գործարարներ
Ամերիկացի գյուտարարներ
Ամերիկացի ավիակոնստրուկտորներ
Ամերիկացի ճարտարագետներ
Չեխ գյուտարարներ