Հիսուսի ձերբակալություն

Հիսուսի ձերբակալություն, առանցքային իրադարձություն քրիստոնեության մեջ, որը հիշատակվում է կանոնական գրականության մեջ։ Հիսուսը, որին քրիստոնյաները համարում են Աստծու որդին, ձերբակալվել է Սինեդրիոնի պահակախումբի կողմից Գեթսեմանի այգում։ Իրադարձությունը տեղի է ունեցել Վերջին ընթրիքից քիչ անց (որի ընթացքում Հիսուսը տվել է իր վերջին քարոզը) և Հուդայի համբույրից անմիջապես առաջ, որը ավանդաբար համարվում է դավաճանական գործողություն, քանի որ Հուդան Հիսուսին ձերբակալելու գործարք էր կնքել քահանայապետների հետ։ Ձերբակալության արդյունքում, ըստ Ավետարանի, Հիսուսը ենթարկվում է խաչելության։

Ձերբակալության անմիջապես հետո Սինեդրիոնի առջև տեղի ունեցավ դատավարություն, որի ընթացքում Հիսուսը դատապարտվում է մահվան, իսկ հաջորդ առավոտ նրան հանձնել են Պիղատոսին։ Քրիստոնեական աստվածաբանության մեջ Վերջին ընթրիքից մինչև Հիսուսի խաչելություն և հարություն ընկած ժամանակահատվածը համարվում է Հիսուսի չարչարանքներ։

Նոր կտակարանում բոլոր 4 ավետարաններն էլ ավարտվում են Հիսուսի ձերբակալության, դատավարության, խաչելության, հուղարկավորության և հարության երկար պատմություններով։ Յուրաքանչյուր ավետարանում Հիսուսի կյանքի այս 5 իրադարձությունները ավելի լուսաբանված են քան նրա կյանքի այլ ժամանակահատվածներ։ Գիտնականները նշում են, որ կարդացողը այս իրադարձությունների ժամանակ կատարվող դեպքերի մասին ստանում են ժամ առ ժամ նկարագրություն։

Աստվածաշնչյան պատմություն 

Ըստ կանոնական ավետարանի՝ Վերջին ընթրիքից հետո Հիսուսը և նրա առաքյալները գնում են Գեթսեմանի այգի, որը գտնվում էր Կեդրոնի հովտում։ Գիտնականները կարծում են, որ այն եղել է ձիթենիների պուրակ։ Հայտնվելով այնտեղ՝ Հիսուսը թողել է խումբը, որպեսզի աղոթի մենակության մեջ։

Ըստ ՝ Հիսուսը Աստծուն խնդրել է վերցնել «բեռը» իր վրայից և թույլ տալ իրենց չանցնել այն իրադարձությունների միջով, որոնք իրեն սպասվում էին՝ վերջին որոշում կայացնելը թողնելով Աստծուն։ Ղուկասի ավետարանը հաղորդում է, որ հրեշտակ է հայտնվել և գոտեպնդել Հիսուսին, որը դրանից հետո վերադարձել է իր առաքյալների մոտ։ Սինոպտիկ ավետարանները հաղորդում են, որ Հիսուսի հետ այնտեղ գտնվող երեք առաքյալները քնով են տարվել, ինչի պատճառով Հիսուսը քննադատել է նրանց այն բանի համար, որ նրանք չեն կարող արթուն մնալ նույնիսկ մեկ ժամ՝ առաջարկելով նրանց աղոթել, որպեսզի խուսափեն քնելու գայթակղությունից։

Այդ պահին Հուդան համբուրում է Հիսուսին․ դա նախապես պայմանավորված նշան էր նրանց համար, ովքեր ուղեկցում էին Հուդային, որպեսզի նրանք հասկանան, թե որ մեկն է Հիսուսը։ Հայտնի է, որ սպաները ձերբակալել են Հիսուսին, թեև Հիսուսի աշակերտներից մեկը ցանկացել է կանգնեցնել նրանց՝ հանելով իր սուրը և կտրելով Հիսուսին ձերբակալողներից մեկի ականջը։ Հովհաննեսի ավետարանը հաղորդում է, որ Սիմոն Պետրոսն է կտրել Մալքոսի՝ Իսրայելի քահանայապետ Կայիափանի ծառայի ականջը։ Ղուկասն ավելացնում է, որ Հիսուսը բուժել է այդ վերքը։ Հովհաննեսը, Մատթեոսը և Ղուկասը պնդում են, որ Հիսուսը քննադատել է բռնի գործողությունները՝ ասելով՝ «Սուրդ տե՛ղը դիր, որովհետև բոլոր սուր վերցնողները սրով կկորչեն»։

Հովհաննեսի ավետարանում նկարագրված դեպքերը տարբերվում են մնացածից․ միայն նրա ավետարանում է գրված, որ հռոմեացի զինվորներն օգնել են իրականացնել ձերբակալությունը։ Հուդան առաջնորդում էր ձերբակալողներին, սակայն ոչ թե Հուդան է մատնացույց արել նրան, այլ հենց Հիսուսը, «իմանալով այն բոլոր բաները, որ պատահելու էին իրեն», հարցնում է նրանց, թե ում են փնտրում։ Երբ նրանք պատասխանում են «Հիսուս Նազովրեցուն», նա պատասպանում է. «Ես եմ», ինչից հետո զինվորները հետ-հետ են գնում և ընկնում գետնին։

Միայն Հիսուսի ձերբակալության ամենավաղ տարբերակում՝ Մարկոսի ավետարանում (14:51-52), կա մի մերկ երիտասարդի մասին հիշատակություն։

Արվեստում

Տես նաև 

Հիսուս
Քրիստոնեություն

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
Brown, Raymond E. An Introduction to the New Testament Doubleday 1997 
Brown, Raymond E. et al. The New Jerome Biblical Commentary Prentice Hall 1990 
Kilgallen, John J. A Brief Commentary on the Gospel of Mark Paulist Press 1989 
Miller, Robert J. Editor The Complete Gospels Polebridge Press 1994 

Հիսուս Քրիստոս
Նոր Կտակարան
Քրիստոսաբանություն
Քրիստոնեություն
Հիսուսի չարչարանքներ