Ֆրանսուա Լը Մուան

Ֆրանսուա Լըմուան կամ Ֆրանսուա լը Մուան (François Lemoyne կամ François Le Moine, fʁɑ̃swa ləmwan, ), 18-րդ դարի առաջին կեսի ֆրանսիացի նկարիչ, ռոկոկո ոճի ներկայացուցիչ։ Եղել է Հռոմեական մրցանակի (Prix de Rome) դափնեկիր, կերպարվեստի և քանդակագործության ակադեմիայի պրոֆեսոր, Լուի 15-րդ թագավորի պալատի թիվ մեկ նկարիչ (Premier peintre du Roi)։ Նրա առավել աչքի ընկած սաներից էին Շառլ-Ժոզեֆ Նատուարը, Ֆրանսուա Բուշեն։

Ստեղծագործական ողջ կյանքի ընթացքում Լըմուանը պայքարել է, որ համարվի Շառլ լը Բրյունի ավանդույթների արժանավոր շարունակողը, իր սերնդի առաջատար նկարիչը. տիտղոսներ, որոնց համար մարտնչում էր նաև նրա մրցակիցը՝ Ժան-Ֆրանսուա դը Տրուան (1679–1752)։ Լըմուանի տաղանդը, որ առավել նշանակալի կերպով արտացոլվել է Վերսալի պալատի պատկերազարդումներում, նրան արժանացրել է իր ժամանակակիցների կողմից տրված «նոր Շառլ լը Բրյուն» պատվանունին։

Կենսագրություն 
Մանուկ հասակում աշակերտել է իր խորթ հորը՝ դիմանկարիչ Ռոբեր լը Վրակ դը Տուռնիերին։ 13 տարեկանից ուսանել է կերպարվեստի և քանդակագործության ակադեմիայում, 1718 թվականին ընտրվել այդ ակադեմիայի անդամ, 1733 թվականին ստացել պրոֆեսորի կոչում։ 1723-1724 թթ. ճամփորդել է Իտալիայում, ուսումնասիրել իտալացի վարպետների աշխատանքները, առանձնապես տպավորվել Կոռեջոյի արվեստով։

Ֆրանսուա Լըմուանն ստեղծել է կրոնական ու առասպելաբանական թեմաներով գեղանկարներ, դեկորատիվ կոմպոզիցիաներ, որոնցից հիշարժան են հատկապես Սեն Սյուլպիսի եկեղեցու և Լուվրի թանգարանի Հերակլեսի սրահի առաստաղների պատկերազարդումները։ Ընդ որում՝ դրանցում զգացվում է Ռուբենսի և վենետիկյան դպրոցի նկարիչների ազդեցությունը։ Առասպելաբանական թեմաներով կերտված լավագույն գեղանկարներից են համարվում «Հերակլեսն ու Օմֆալան»,  «Վեներան և Ադոնիսը», «Վեներայի լոգանքը», «Պերսևսն ու Անդրոմեդան». այս աշխատանքներում էլ աչքի է զարնում Վերոնեզեի, Կոռեջոյի, Պիետրո դա Կորտոնայի ազդեցությունը։

Կնոջ վաղաժամ մահվան պատճառած ապրումների և գերհոգնածության հետևանքով Ֆրանսուա Լըմուանի հոգեկանը խախտվել է, և նա 1737 թվականին՝ 49 տարեկան հասակում,  ինքնասպանությամբ վերջ է տվել իր կյանքին։

Ստեղծագործությունների ընտրանի 
 Ռութը և Բուզը (1711). այս աշխատանքի համար արժանացել է Հռոմեական մրցանակի
 Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը անապատում, գտնվում է Նանտի տաճարում
 Պերսևս և Անդրոոմեդա (1723), ներկայումս գտնվում է Ուոլեսի հավաքածուում (Լոնդոն)
 Հերակլեսն ու Օմֆալան (1724), Լուվր
 Սցիպիոնի իշխանությունը (1727). այս աշխատանքի համար արժանացել է մ շարք պարգևների
 Louis XV donnant la Paix à l'Europe, Վերսալի պալատի Խաղաղության սրահ (1727)
 Ավետում (1727), ներկայումս գտնվում է Վինչեստերի քոլեջում
 Նարցիս (1728)
 Վեներան և Ադոնիսը (1729)
 Վերսալի պալատի Հերակլեսի սրահի առաստաղը (1736)
 Դիանա
 Նիմֆեր
 Փարիզի Սեն Սյուլպիս եկեղեցու և Սեն Ժերմեն դե Պրե աբբայության պատկերազարդումները
 ժամանակը փրկում է կեղծիքից ու նախանձից (1737), ներկայումս գտնվում է Ուոլեսի հավաքածուում (Լոնդոն)

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 
 
 
 
 
 
Բառարաններ և հանրագիտարաններ
 
 
 
 
 
 
Տեղեկատու գրականություն
 
 Cours sur la peinture du XVIIIe, 2006, Université Nancy 2
 Xavier Salmon : François Lemoyne à Versailles, Gourcuff, Paris 2001, 
 Jean-Luc Bordeaux, Francois Le Moyne ( 1688–1737) and His Generations, published in 1984-1985 jointly by the Getty Trust and the Louvre Arthena. ( reviewed by the late Philip Conisbee in the Burlington Magazine in 1985.

Արտաքին հղումներ 

 https://www.wga.hu/frames-e.html?/bio/l/lemoyne1/biograph.html|Франсуа Лемуан
 Deckenbild im Festsaal des Schlosses Versailles 
 Studie einer jungen Frau

Ֆրանսիացի նկարիչներ
Ռոկոկո ոճի նկարիչներ
18-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ‎
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ