Խուան Էրնեստո Մենդես

Խուան Էրնեստո Մենդես (), արգենտինացի իրավաբան, խոշտանգումների և այլ դաժան, անմարդկային կամ նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի գործերով ՄԱԿ-ի նախկին հատուկ զեկուցող ու քաղբանտարկյալների վերաբերյալ աշխատություններով հայտնի իրավապաշտպան։

Կարիերա
Մենդեսը ծնվել է Բուենոս Այրեսի արվարձան Լոմաս դե Սամորայում։ 1970 թվականին Բուենոս Այրես նահանգի Մար դել Պլատա քաղաքի Ստելլա Մարիս համալսարանում ստացել է իրավագետի գիտական աստիճան։

Կարիերայի սկզբից զբաղվել է քաղբանտարկյալների հարցերով, որի արդյունքում Արգենտինայի ռազմական բռնապետության կողմից ձերբակալվել է, 18 ամիս ենթարկվել խոշտանգումների և վարչական կալանքի, որից հետո՝ 1977 թվականին արտաքսվել երկրից ու տեղափոխվել Միացյալ Նահանգներ։

Այնուհետև Մենդեսն աշխատել է Իլինոյ նահանգի Օրորա քաղաքի կաթոլիկ եկեղեցու համար՝ պաշտպանելով ներգաղթյալ աշխատողների շահերը։ 1978 թվականին միացել է Վաշինգտոնում գործող Քաղաքացիական իրավունքի հարցերով հանձնաժողովին, իսկ 1982 թվականին սկսել Human Rights Watch-ի (HRW) ամերիկյան ծրագիրը։ Աշխատել է 15 տարի՝ 1994 թվականին դառնալով գլխավոր խորհրդական։

1996 - 1999 թվականներին Մենդեսն աշխատում էր Կոստա Ռիկայում որպես մարդու իրավունքների միջ-ամերիկյան ինստիտուտի գործադիր տնօրեն։ Հետո 1999 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2004 թվականը որպես իրավագիտության պրոֆեսոր և քաղաքացիական ու մարդու իրավունքների կենտրոնի տնօրեն աշխատել է ԱՄՆ-ի Նոթր Դամի համալսարանում։

2001 թվականին Մենդեսն սկսել է աշխատել Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոնում (ICTJ), որը մարդու իրավունքների միջազգային հասարակական կազմակերպություն է։ 2004-2009 թվականներին եղել է այդ կազմակերպության նախագահը, այժմ՝ պատվավոր նախագահը։ 2010 թվականի նոյեմբերից մինչև 2016 թվականի հոկտեմբերի 31-ը եղել է խոշտանգումների վերաբերյալ ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցողը։

Մենդեսը մարդու իրավունքներ է դասավանդել Ջորջթաունի համալսարանի իրավաբանական կենտրոնում, Ջոնս Հոփկինսի անվան միջազգային հետազոտությունների դպրոցում և Միացյալ Թագավորության Օքսֆորդի համալսարանում։

Մենդեսը «Հանցագործություններ ընդդեմ մարդկության» նախաձեռնության վարչական հանձնաժողովի անդամ է, որը ստեղծվել է 2008 թվականին և որի նպատակն է  ուսումնասիրել մարդկության դեմ հանցագործությունների կանխարգելման և պատժման վերաբերյալ համապարփակ կոնվենցիայի անհրաժեշտությունը, վերլուծել նման կոնվենցիայի անհրաժեշտ տարրերը և մշակել առաջարկվող պայմանագիր։ Առաջարկվող պայմանագիրն այժմ քննարկվում է ՄԱԿ-ի միջազգային իրավունքի հանձնաժողովի կողմից։

Մրցանակներ
Իր աշխատանքի համար ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ, այդ թվում՝ Գոլեր Թ․ Բուչերի մեդալը միջազգային իրավունքի ամերիկյան ընկերության կողմից, «Doctorate Honoris Causa» Մոնրեալում Քվեբեկի համալսարանի կողմից, «Մոնսինյոր Օսկար Ա. Ռոմերոյի անվան մրցանակ`մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում առաջնորդության համար» Դեյթոնի համալսարանի կողմից, «Ժաննա և Ժոզեֆ Սալիվանի անվան մրցանակ» Հարթլենդ դաշինքի կողմից, «Doctorate Honoris Causa» Արգենտինայի Լա Պլատա քաղաքի համալսարանի կողմից 2013 թվականի հունիսի 10-ին և «Լետելիեր-Մոֆիթի անվան մարդու իրավունքների մրցանակ» Քաղաքագիտության ինստիտուտի կողմից 2014 թվականին։

Տես նաև 
Պաշտպանելու պարտականություն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Announcement from the United Nations of his appointment
 Interview on Democracy Now!
 Speech to Swarthmore College on the Darfur conflict
 Report of the Special Advisor on the Prevention of Genocide: Visit to Darfur, Sudan (PDF)
Juan Méndez:  U.S. Should Address WikiLeaks’ Disclosures of Torture - video interview by Democracy Now!

 
Միջազգային իրավունքի մասնագետներ
ՄԱԿ-ի արգենտինացի պաշտոնյաներ
ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ
Արգենտինայի քաղաքական գործիչներ