Սոֆյա Յունովիչ

Սոֆյա Մարկովնա Յունովիչ (), խորհրդային և ռուսական թատերական նկարիչ։ ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։ ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1967)։

Կենսագրություն  
Սոֆյա Յունովիչը Վիտեբսկի Կանանց Ալեքսեևյան գիմնազիայի ուսուցիչ Մորդուխ Բորուխովիչ Յունովիչի դուստրն է։ 1931 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի տեքստիլի  ինստիտուտ։ 1932-1938 թվականներին սովորել է Լենինգրադի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում՝ Միխայիլ Բոբիշովի ղեկավարությամբ։ 1938-1948 թվականներին եղել է Լենինգրադի Ալեքսանդր Պուշկինի անվան ակադեմիական դրամատիկական թատրոնի գլխավոր նկարիչը։ Ձևավորել է դրամատիկական և օպերային ներկայացումներ, օպերետներ Մոսկվայի և Լենինգրադի թատրոններում (ավելի քան 60 ներկայացում տասնյակ թատրոններում)։ 1940-ականների 2-րդ կեսին աշխատել է Լենինգրադի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում, որտեղ ձևավորել է 
 Նիկիտա Բոգոսլովսկու «Տասնմեկ անհայտներ»-ը (1940),
 Յուրի Միլյուտինի «Տրեմբիտա»-ն (1950)։

1950-ական թվականներին ձևավորել է մի շարք օպերային ներկայացումներ` «Ցարական հարսնացուն», «Ասք անտեսանելի Կիտեժ քաղաքի և օրիորդ Ֆևրոնիայի մասին» և Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովի «Սադկո», Անտոն Ռուբինշտեյնի «Դեմոն», «Անտեսանելի Կիտեժ քաղաքը», Ռիմսկի-Կորսակովի «Անտեսանելի Կիտեժ քաղաքը» (1958, Փոքր Օպերային թատրոն)։

Ստեղծել է մի շարք բալետների դեկորացիաների և զգեստների էսքիզներ`
 Պյոտր Չայկովսկու «Քնած գեղեցկուհին» (1967, Նովոսիբիրսկի օպերայի և բալետի թատրոն),
 Շեքսպիրի «Համլետ» (1970, Կիրովի թատրոն),
 Ադոլֆ Ադանի, Լեո Դելիբի, Ռիկարդո Դրիգոյի, Ցեզար Պունիի «Կորսիրա» (1973), բոլորի  պարուսույց՝ Կ. Մ. Սերգեև,
 «Ձախլիկը» Բորիս Ալեքսանդրովի երաժշտությունը, ըստ Նիկոլայ Լեսկովի հեքիաթի երաժշտությունը՝ Բ. Ալեքսանդրովի (1975 թվական, չիրականացված),
 «Մոցարտիանա» և «Դասական պա դե դե» ծրագրերի համար  (Լենինգրադի անսամբլի «Պարարվեստի  մանրապատումներ») (այժմ՝ Լեոնիդ Յակոբսոնի բալետի թատրոն), պարուսույց՝ Լեոնիդ Յակոբսոն)

Կատարել է ներկայացումների գեղարվեստական ձևավորումներ` 
 Շեքսպիրի «Ռոմեո և Ջուլիետ» և  Էժեն Լաբիշի «Ծղոտե գլխարկը»  (1939) – Եվգենի  Վախթանգովի անվան թատրոն (ռեժիսոր` Ռ. Ն. Սիմոնով)
 «Դոն Կիխոտ» (ռեժիսոր` Վ. Պ. Կոժիչ, 1941), Լ. Մ.  Լեոնովի «Ներխուժում» (ռեժիսոր` Լ. Ս. Վիվիեն, 1943), Բերտոլդ Բրեխտի «Բարի մարդը Սեզուանից» (ռեժիսոր` Ռ. Սուսլովիչ) Լենինգրադի Ա. Ս. Պուշկինի անվան թատրոնում։

1965 թվականին Դրամատիկական մեծ թատրոնում ձևավորել է Անտոն Չեխովի «Երեք քույր» պիեսը (ռեժիսոր` Գեորգի Տովստոնոգով)։
Նա աշխատել է ներկայացումների վրա համագործակցելով նշանավոր ռեժիսորներ` Բորիս Զոնի, Յուրի Գրիգորովիչի, Կոնստանտին Սերգեևի, Ռոման Տիխոմիրովի, Եվգենի Սոկովինի և այլոց հետ։

Ս. Յունովիչի գործերը առանձնանում էին կոլորիտի  նրբագեղությամբ և որոշումների ինքնատիպությամբ։ Անհատական ցուցահանդեսները տեղի են ունեցել 1961, 1981, 1983 թվականներին։ (բոլորը՝ Լենինգրադում)։

Կյանքի վերջին տարիներին տառապել է Պարկինսոնի հիվանդությամբ, բայց շարունակում էր ստեղծագործական գործունեությունը։

Սպանվել է իր սեփական բնակարանում։ Հետաքննության վարկածի համաձայն՝ նա չէր ցանկացել ավազակային հարձակում գործած հանցագործին հանձնել Ալեքսանդր I-ի ժամանակաշրջանի երկու ամպիրային ոճի աշտանակները, ինչի պատճառով էլ սպանվել էր։ Թաղված է Սանկտ Պետերբուրգի Սերաֆիմովսկու գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович.- М.: Советская энциклопедия, 1981

Ռեպինի անվան ինստիտուտի շրջանավարտներ
ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Խորհրդային թատերական նկարիչներ
Ռուս թատերական նկարիչներ