Վարբա (կղզի)

Վարբա (Վարբո, Վարբահ, ), Պարսից ծոցում Քուվեյթին պատկանող անմարդաբնակ կղզի։ Գտնվում է Քուվեյթի հյուսիսային ափին, մայրցամաքից 100 մետր արևելք, Բուբիյան կղզուց 1,5 կմ հյուսիս, որից բաժանվում է Բուբիյան նեղուցով, Աբդալլահ նեղուցից հյուսիս-արևմուտք և Շատ-էլ-Արաբ գետաբերանից հյուսիս-արևելք Էս-Սաբիա նեղուցից հյուսիս-արևելք, խոր Ումմ Քասր նեղուցից և Խոր Էզ Զուբեյր ծոցից հարավ-արևելք։ Կղզու երկարությունը 12,5 կիլոմետր է, լայնությունը՝ 3,5 կիլոմետր։ Ամենաբարձր կետը մոտ 3 մետր է։ Տարածքը մոտ 37 քառակուսի կիլոմետր է։ Չափերով զբաղեցնում է երրորդ տեղը՝ Բուբիյանից և Ֆայլակայից հետո։ Ինչպես հարևան կղզիները, ցածրադիր դելտա կղզի է, որը ճահճացած է հյուսիսային և հարավարևմտյան մասերում և հյուսիսից և արևմուտքից սահմանակից է ծանծաղուտով՝ Շատ-էլ-Արաբ գետի ազդեցության պատճառով։

Պատմություն 
Ըստ տեղական տարեգրությունների՝ ուտուբ ցեղի վերաբնակեցումից ի վեր տեղի ձկնորսները կղզում ցանցեր և այլ ձկնորսական պարագաներ են պահել։

Քուվեյթի ամենահյուսիսային կղզին, Խոր-Շետանի ծովածոցի կղզուց հյուսիս (, Աբդալլահ նեղուցի մի մասը) անցնում է Իրաքի հետ ծովային սահմանը, որի ափից կղզին գտնվում է մեկ կիլոմետր դեպի հարավ։ 1913 թվականին Մեծ Բրիտանիան և Օսմանյան կայսրությունը ստորագրել են համաձայնագիր, որով Քուվեյթը ճանաչվել է որպես Օսմանյան կայսրության ինքնավար շրջան, որը Վարբա և Բուբիյան կղզիները հանձնել է Քուվեյթին։ Բուբիյան և Վարբա կղզիները, որոնք գերիշխել են ում-քասր Իրաքի ռազմածովային բազայի անցուղիների վրա, բացի այդ Իրաքը հավակնություններ է ունեցել Ռումայլայի նավթի հանքավայրի նկատմամբ։ 1963 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Իրաքը և Քուվեյթը ստորագրել են 1932 թվականին հաստատված իրաքա-քուվեյթյան սահմանի կարգավիճակը հաստատող արձանագրություն, այդ թվում հաստատվել է Վարբա և Բուբիյան ափամերձ կղզիների պատկանելությունը Քուվեյթին։ Իրաքը 1973 թվականին պնդել է զիջումներ կատարել Բուբիյան և Վարբա կղզիների նկատմամբ։ 1973 թվականի մարտի 20-ին Իրաքի և Քուվեյթի զորքերի միջև զինված բախում է տեղի ունեցել էլ-Սամիթայում՝ Քուվեյթի սահմանի մոտ։ 1975 թվականին Իրաքը պնդել է, որ Վարբա կղզին զիջի և 99 տարով վարձակալությամբ հանձնի Բուբիյան կղզու կեսը։ Քուվեյթի մյուս կղզիների նման, Վերբան գրավվել է Իրաքի ներխուժման ժամանակ և ազատագրվել Պարսից ծոցի պատերազմի ժամանակ։ 1994 թվականին Իրաքը ճանաչել է Քուվեյթի հետ սահմանը և պաշտոնապես դադարեցրել է հավակնել Վարբա և Բուբիյան կղզիներին։ ԱՄՆ-ի և նրա դաշնակիցների Իրաք ներխուժման նախօրեին իրաքյան նավից կրակ է բացվել Վարբա կղզու մոտ գտնվող առափնյա պահպանության երկու քուվեյթյան մոտորանավակների ուղղությամբ։

Բրիտանական պետական ծառայողներ Թոմ Հիքինբոթեմը և Էդվարդ Ուեյքֆիլդը նավարկություն են կատարել կղզու շուրջը, որը նշված է 1942 թվականի «Ով ով է» տեղեկագրում.

Կղզին մտնում է «Մուբարաք-էլ-Կաբիր» պրովինցիայի ծովային պարկի մեջ, որը Ռամսարի կոնվենցիայի համաձայն միջազգային նշանակության ջրատարածք է։

Ծանոթագրություններ