Հրանտ Մալոյան

Հրանտ Մալոյան կամ Հրանտ Բեկ (), սիրիահայ զինվորական։ Եղել է սիրիական բանակի գեներալ և նշանակվել է Սիրիայում ներքին անվտանգության ուժերի գլխավոր հրամանատար։

Կենսագրություն 
Հրանտ Մալոյանը ծնվել է 1896 թվականի նոյեմբերի 29-ին Ստամբուլում՝ հայկական կաթոլիկ ընտանիքում։ 1905-1907 թվականներին Մալոյանը սովորել է Իտալիայի Վենետիկ քաղաքի Սուրբ Ղազար կղզում։ Այնուհետև հաճախել է Մարիստ եղբայների վարժարան, որը ավարտել է 1912 թվականին։ Մեկ տարի թուրքական դպրոցում սովորելուց հետո ընդունվել է Կոստանդնուպոլսի իրավագիտության քոլեջ, որտեղ սովորել է 1913-1914 թվականներին։ 1916 թվականին ավարտել է Թուրքիայի ռազմական ակադեմիան։

Կարիերա 

Առաջին համաշարհային պատերազմի ընթացքում Մալոյանը զորակոչվել է Օսմանյան կայսրության բանակից և ուղարկվել է Սուեզ, սակայն գրավվել է բրիտանական ուժերի կողմից։ 1918 թվականին գերությունից ազատվելուց հետո Մալոյանը մեկնել է Իրաքի մայրաքաղաք Դամասկոս և դաշնակցել է Ֆեյսալ I-ի հետ։

1920 թվականին նա միացել է ֆրանսիական բանակին և մասնակցել է Ֆրանսիայում հայկական լեգեոն
ի ստեղծմանը։ Տիրապետելով հինգ լեզուների՝ Մալոյանը ժանդարմերիայի թարգմանիչ և հրամանատար է եղել։ Նա մասնակցել է Մարաշի և Ամանոսի կռիվներին։ Իր ունեցած հաջողությունների շնորհիվ 1922 թվականին հանձնարարված սպա է դարձել։

1945 թվականին նշանակվել է Սիրիայի ներքին անվտանգության ուժերի գլխավոր հրամանատար և պաշտոնավարել է մինչև 1949 թվականը։ Նրա նշանակումը ազդարարվել է սիրիական մամուլում։ Ենթադրվում է նաև, որ Մալոյանը Սիրիայում առաջին հայն է, որը զբաեցրել է նման բարձր պաշտոններ։

Մալոյանի պաշտանավարման տարիներին և մինչև 1949 թվականը Սիրիայի ոստիկանական ուժերը կրկնապատկվել են՝ հասնելով 9751-ի։

1946 թվականին սիրիացի կրոնական գործիչ Սալման Մուրշիդը անջատվողական շարժում էր պլանավորում։ Մալոյանը ձերբակալել է նրան, իսկ 1946 թվականին մահապատժի է ենթարկել։

Ներքին անվտանգության ուժերի հրամանատար եղած ժամանակ՝ 1948 թվականին, սկսվել է արաբա-իսրայելյան պատերազմը։ Մալույանը հայտարարել է ռազմական դրություն և պարետային ժամ է սահմանել։ Միաժամանակ նա կանխել և զսպել է հասարակական անկարգությունները։

1949 թվականի օգոստոսին պաշտոնաթող լինելուց հետո Մալոյանը աշխատել է Դամասկոսի Բրիտանական Ավիաուղիներում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ և հաստատվել է Կալիֆոռնիայում, որտեղ 1978 թվականին մահացել է։ Մալոյանի հուղարկավորությանը ներկա են եղել բազմաթիվ վետերաններ, քաղաքական գործիչներ, սպաներ և մեծ թվով երկրպագուներ։

Հրանտ Մալոյանը պարգևատրվել է Սիրիայի, Լիբանանի, Եգիպտոսի և Ֆրանսիայի կողմից։

Տես նաև 

 Հայերը Սիրիայում
 Արամ Կարամանուկյան

Ծանոթագրություններ 

Սիրիահայ քաղաքական գործիչներ
Սիրիահայ ռազմական գործիչներ
Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Սուրբ Ղազար կղզու միաբանության շրջանավարտներ
Օսմանյան ռազմական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի օսմանյան մասնակիցներ
ՀԹՎ 2023 հոդվածներ