Թեյախմության շարժում

Թեյախմության շարժում (), Միացյալ Նահանգներում պահպանողական-ազատական քաղաքական շարժում, որն ի հայտ է եկել 2009 թվականին որպես տեղական և ազգային մակարդակով համակարգված բողոքների շարք, որոնք, ի թիվս այլոց, պայմանավորված էին 2008 թվականի արտակարգ տնտեսական կայունացման ակտով և Բարաք Օբամայի վարչակազմի առողջապահական ապահովագրության ոլորտում բարեփոխումներով։

«Թեյախմության շարժում» անվանումը հղում է 1773 թվականի Բոստոնի «թեյախմությանը»՝ «ոչ հարկերին առանց խորհրդարանական ներկայացուցչության» կարգախոսով բողոքի ցույցին, որի ընթացքում ամերիկացի գաղութարարները ոչնչացրել են թեյի անգլիական բեռը, իրադարձություն, որը խորհրդանշական է դարձել ամերիկյան պատմության մեջ։ Երբեմն շարժման անունը վերծանվում է որպես «Taxed Enough Already» («բավական է մեզանից հարկերը»)։ Թեյախմության շարժումը քաղաքական կուսակցություն չէ, և դրա թեկնածուները չեն առաջադրվում ինչպես Կոնգրեսի, այնպես էլ այլ ընտրությունների համար։ Հանրապետական որոշ թեկնածուներ, սակայն, վայելում են շարժման աջակցությունը։ Օրինակ՝ «թեյախմության շարժման» նշանավոր գործիչ Ռենդ Փոլը (ԱՄՆ նախագահի թեկնածու Ռոն Փոլի որդին) 2010 թվականի ընտրություններում ընտրվել է Կենտուկի նահանգի սենատոր։ Շարժումը չունի կենտրոնական ղեկավարություն, և դրա համակարգումը հիմնված է ոչ խիստ հարակից տեղական խմբերի համագործակցության վրա։

Շարժման նպատակները ներառում են կառավարության ապարատի կրճատումը, հարկերի և պետական ծախսերի կրճատումը, ազգային պարտքի և բյուջեի դեֆիցիտի կրճատում և ԱՄՆ Սահմանադրության պահպանում։

Շարժման պատմություն 
Բոստոնի թեյախմության լեյտմոտիվը տասնամյակներ շարունակ օգտագործվել է ամերիկյան հասարակության կողմից հարկերի իջեցման համար պայքարում, մասնավորապես՝ վերջին օրվա բողոքի ցույցերում՝ 1990-ական թվականներին և ավելի վաղ հարկային հայտարարագրեր ներկայացնելու համար։ Ավելի ուշ «թեյախմության» թեման ազատականների կողմից օգտագործվել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 16-ին («Բոստոնի թեյախմության» տարելիցի օրը) Ռոն Փոլի նախագահական քարոզարշավի համար առցանց միջոցներ հավաքելու համար, քարոզչությունը ֆիատ փողերի թողարկման պրակտիկան դադարեցնելու, Դաշնային պահուստների համակարգի վերացման, Իրաքից և Աֆղանստանից զորքերի դուրսբերման և նահանգների իրավունքների պահպանման համար էր։

Շարժումը տարերայնորեն ձևավորվել է 2009 թվականի աշնանը ակտիվիստների խմբերից, որոնք բողոքում էին բժշկական համակարգի բարեփոխման դեմ։ Արդեն 2010 թվականին տարբեր կազմակերպություններ վերածվել էին լուրջ ուժի, որն ապացուցել է իրենց հնարավորությունները խորհրդարանական ընտրություններում։ Սկզբում դրանք ցուցարարների ցրված խմբեր էին, որոնք ինտուիտիվ կերպով չէին վստահում դաշնային իշխանությանը, որը «դիրեկտիվ ձևաչափով» լուծում էր երկրի կարևորագույն խնդիրները։

Գործունեություն 
«Թեյ խմողների» աջակցությամբ մի քանի հանրապետական փրայմերիզներում հաղթել են ծայրահեղ պահպանողական թեկնածուները։ 2010 թվականի Կոնգրեսի ընտրություններում թեյախմության շարժման նախընտրական թեզը պարզ էր՝ «կանգնեցնենք դեմոկրատների սկսած փոփոխությունները»։ Այս ընտրություններում հանրապետականների աղմկահարույց հաղթանակը Կենտուկիից սենատոր Ռենդ Փոլի ընտրվելն էր, որը ծայրահեղ պահպանողական քաղաքական գործիչ էր, «թեյախմության շարժման» առաջնորդներից մեկը։ Ռենդ Փոլն իր պաշտոնը ստանձնելու ժամանակ ներկայացել է մանիֆեստ-ելույթով. «Մենք եկել ենք, որպեսզի կառավարությունը վերադարձնենք մեր վերահսկողության տակ։ Ամերիկացիները դժգոհ են, թե ինչ է կատարվում Վաշինգտոնում։ Եվ այսօր մենք՝ «թեյախմության շարժման» թեկնածուներս, հստակ կարգախոսով ենք գնում Վաշինգտոն։ Սա ֆիսկալ ողջամտության կարգախոս է, սա Սահմանադրությամբ սահմանափակված կառավարության և հավասարակշռված պետական բյուջեի կարգախոս է։ Ոչ թե պետությունը, այլ գործարարներն են աշխատատեղեր ստեղծում։ Ամերիկան հասել է բացառիկ հաջողության, քանի որ մենք հավատում ենք ազատությանը, որը մեր հասարակության սրբազան սկզբունքն է։ Որովհետև մենք ապրել ենք այդ սկզբունքով և պայքարել դրա համար»։

2016 թվականին, ինչպես նշում է Politico-ն, երթևեկությունը գրեթե ամբողջությամբ դադարեցվել էր։

Շարժմանը մասնակցել են մի շարք ռադիոհաղորդավարներ՝ Գլեն Բեկը, Շոն Հենիթին, Մարկ Լևինը, Ռաշ Լիմբոն և Ռաստի Համֆրիսը։

Տես նաև 
 Գադսդենի դրոշ
 Ռենդ Փոլ

Ծանոթագրություններ 

ԱՄՆ-ի քաղաքականություն
ԱՄՆ-ի Հանրապետական կուսակցություն
ԱՄՆ-ի քաղաքական շարժումներ
Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ