Բեթիոլա Հելոիս Ֆորթսոն

Բեթիոլա Հելոիս Ֆորթսոն (), աֆրոամերիկացի բանաստեղծ, էսսեիստ, ակտիվիստ և սուֆրաժիստ։ Ֆորթսոնը առաջին աֆրոամերիկացիներից մեկն էր միջին արևմտյան ԱՄՆ–ում, ով գիրք է գրել և հրատարակել։

Կենսագրություն 
Բեթիոլա Հելոիս Ֆորթսոնը ծնվել է 1890 թվականի դեկտեմբերի 29–ին Կենտուկի նահանգի Հոփքինսվիլ քաղաքում՝ Մատի Առնոլդի և Ջեյմս Ֆորթսոնի ընտանիքում։ 12 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Չիկագո՝ մորաքրոջ մոտ ապրելու, բայց պարբերաբար տեղափոխվում է Ինդիանա նահանգի Էվանսվիլ քաղաք՝ մոր հետ ապրելու, երբ մորաքույրը ճանապարհորդում էր։ 1910 թվականին ավարտել է Ինդիանա նահանգի Էվանսվիլ քաղաքի Քլարկ Սթրիթ ավագ դպրոցը, որն ավարտելուց հետո վերադարձել է Չիկագո։ 

Ֆորթսոնը եղել է Չիկագոյի համալսարանական հասարակության համահիմնադիր և նախագահ, որը կանանց ակումբ էր (անդամների թվում էին նաև տղամարդիկ), և խթանում էր գրական ուսումնասիրություններ և առաջնային ուշադրություն էր դարձնում աֆրոամերիկացիների շրջանում «գեղարվեստական և մտավոր զարգացմանը»։ «Ալֆա ընտրության իրավունք» ակումբի՝ առաջին սևամորթ կանանց ընտրական իրավունքի ասոցիացիայի ակտիվ անդամ և երկրորդ փոխնախագահ էր։ Երկու տարի կազմակերպիչ է եղել «Կանանց ակումբների քաղաքային ֆեդերացիա»–ում։

Նա 1915 թվականին Ջուլիուս Ֆ. Թեյլորի հրատարակած «Հոգեկան մարգարիտներ. Ինքնատիպ բանաստեղծություններ և ակնարկներ» գրքի հեղինակն էր։ Իր գրքի տպագրության համար գումար հայթայթելու համար, առաջարկել են իր բանաստեղծությունները տպագրել Չիկագոյի աֆրոամերիկյան շաբաթաթերթում՝ «The Broad Ax»։ Այդ տարի թերթը թղթի 500 օրինակ է ուղարկել վաճառել կանանց ակումբների ազգային ֆեդերացիայում,  և նրանք թույլ են տվել, որ հասույթն ուղղվի Ֆորթսոնին։ Նրա բանաստեղծությունները ներառված էին «Ռասայական վերելքի վեց բանաստեղծներ» գրքում, որը լույս է տեսել 1996 թվականին Գ․ Կ․ Հոկի կողմից։

Ֆորթսոնը մահացել է տուբերկուլոզից իր տանը՝ 3413 կոչվող պողոտայում, Չիկագոյում, Իլինոյսում, 1917 թվականի, ապրիլի 13–ին, 26 տարեկան հասակում։ Նրա օրհնությունը կատարել է Իդա Բելլ Ուելս Բարնեթը։ Նրան թաղել են Իլինոյս նահանգի Թորոնթոն քաղաքում գտնվող Մաունթ Ֆորեսթ գերեզմանատանը, որը հիմնականում աֆրոամերիկյան գերեզմանատուն էր։

Ծանոթագրություններ 

1890 ծնունդներ
1917 մահեր
Ամերիկացի սուֆրաժիստներ
Կանանց իրավունքներ
Կանանց իրավունքներ ըստ երկրի
Կանանց իրավունքները Եվրոպայում
Կանանց իրավունքներ ըստ տարածաշրջանի