Փոփոխվող ստանդարտների մոդել

Ստանդարտների փոփոխման մոդել, ենթադրում է, որ դատողությունների վրա ազդում են հարաբերական համեմատությունները: Գնահատումը և դատողությունը սուբյեկտիվ են և կարող են պարտադրվել արտաքին դիտորդների կողմից՝ կախված գնահատվող խմբից: Տվյալ խմբի հետ ունեցած նախորդ փորձը ազդում է խմբի անդամների ապագա գնահատականների վրա՝ ստեղծելով վարքի ակնկալվող նորմեր:

Ծրագրեր

Նախորդ սահմանափակումները 
Ի սկզբանե ենթադրվում էր, որ այս մոդելը վնասում է միայն կարծրատիպային ցածր կարգավիճակ ունեցող խմբերին: Այնուամենայնիվ, McCabe & Brannon-ի վերջերս կատարված ուսումնասիրությունը ենթադրում է, որ փոփոխվող ստանդարտների մոդելը կարող է օգտագործվել ավելի բարձր կարգավիճակ ունեցող խմբի մարդկանց գնահատելու համար: Քոլեջի ավագ ուսանողների հետ կատարված ուսումնասիրության ընթացքում Մաքքեյբը և Բրանոնը յուրաքանչյուր մասնակցի խնդրեցին կարդալ կարծրատիպային սեւ կամ սպիտակ վերնագրով պարբերություն, Այնուհետև գնահատել յուրաքանչյուր անհատի փառասիրության մակարդակը: Բարձր իշխանության կարծրատիպային սպիտակ խմբի գործազուրկ ենթատեսակը գնահատվել է որպես պակաս հավակնոտ, քան ցածր իշխանության կարծրատիպային Սև խմբի գործազուրկ ենթատեսակը:

Մրցակցություն սահմանափակ և անսահմանափակ ռեսուրսների համար 
Փոփոխվող ստանդարտների մոդելը կարող է ազդել նաև գնահատումների կատարման վրա՝ կախված կայացված դատողության տեսակից: Այսինքն, եթե մի խմբի նկատմամբ ավելի շատ բացասական կարծրատիպային տեսակետներ կան, քան մյուսները, ապա այդ խմբերից մեկի անհատին գնահատելու համար օգտագործվող ստանդարտները տեղափոխվում են կամ վեր կամ վար: Որոշ խմբեր, ընդհանուր առմամբ, համարվում են բարձր իրավասություն ունեցող, ինչպիսիք են սպիտակամորթ տղամարդիկ, իսկ որոշ խմբեր համարվում են ավելի ցածր իրավասություն ունեցող, ինչպիսիք են կանայք կամ աֆրոամերիկացիները: Սահմանափակ ռեսուրսների մրցակցության պայմաններում բարձր իրավասություն ունեցող խումբը ռեսուրսներ կստանա, նույնիսկ եթե դրանք իրականում ավելի քիչ արժանի են: Այնուամենայնիվ, անսահմանափակ ռեսուրսների դեպքում, ինչպիսին է կատարողականի գնահատումը, ավելի ցածր իրավասություն ունեցող խմբերին ավելի շատ ռեսուրսներ կտրամադրվեն, նույնիսկ եթե նրանք համեմատաբար ցածր արդյունքներ են ցույց տվել: Դա պայմանավորված է բացասական կարծրատիպեր ունեցող խմբերի ավելի ցածր ակնկալիքներով:

Սեռը և գենդերային տարբերությունները 
Այս մոդելը կարող է կիրառվել նաև սեռի և գենդերային տարբերությունների վրա: Ֆուգենը և նրա գործընկերները ներկայացրեցին երկու տարբեր համալսարաններում կատարված ուսումնասիրություն, որում առարկաներին հանձնարարվեց ուսումնասիրել աշխատանքի թեկնածուներին և գնահատել աշխատանքի համար նրանց իրավասության մակարդակը: Յուրաքանչյուր դիմումատու կամ տղամարդ էր, կամ կին, միայնակ կամ ամուսնացած և չուներ երեխաներ կամ երկու երեխա: Զարմանալի է, որ ինչպես տղամարդ, այնպես էլ կին ծնողները համարվել են ավելի քիչ Իրավասու աշխատանքի համար, քան անզավակ թեկնածուները: Բացի այդ, թեկնածուների գնահատման ժամանակ փոխվել են գենդերային չափանիշները։ Տղամարդ ծնողներին ավելի ներողամիտ էին վերաբերվում, քան անզավակ տղամարդկանց և երեխաներ ունեցող կանանց: Սա արտացոլում է այն գաղափարը, որ տղամարդու համար լավ կատարումը համարժեք չէ այն բանի, ինչը կնոջ համար լավ կատարում է:

Կարծրատիպի ճշգրտության չափում 
Չափելով կարծրատիպերի ճշգրտությունը՝ հետազոտողները հաճախ ենթադրում են, որ գնահատականները կայուն են ժամանակի և իրավիճակի մեջ: Այնուամենայնիվ, փոփոխվող ստանդարտների մոդելի վրա հիմնված ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս ճիշտ հակառակը, որ կարծրատիպերը անկայուն են և մեծապես կախված են այն բանից, թե ինչպես է մասնակիցը ընտրում իր գնահատման հղման կետը:

Տե՛ս նաև
Խտրականություն
Սեքսիզմ
Ստերեոտիպիա
Կարծրատիպի համապատասխանության վարկած

Ծանոթագրություններ

Խտրականություն
ԱԽՎ նախագծի հոդվածներ