Ուորդ Քանինգհեմ

Ուորդ Քանինգհեմ  (, ), ամերիկացի ծրագրավորող, Վիքի տեխնոլոգիաների գյուտարար  և  Ճկուն ծրագրային ապահովման համահեղինակ,  Նախագծման ձևանմուշների և «ծայրահեղ» ծրագրավորման ոլորտների առաջատարներից մեկը։  1994 թվականից նա սկսել է  WikiWikiWeb  կայքի  կոդավորելը  և այն տեղադրել է 1995 թվականի մարտի 25-ին  c2.com կայքում  (իր ծրագրակազմի խորհրդատուի կայքում)՝   որպես լրացում Portland  կաղապարի պահոց։ Նա «Վիքիի ուղի» գրքի և  ինտեգրված թեստերի գաղափարի հեղինակն է։

Քանինգհեմը WikiSym  գիտաժողովում հիմնականում  ներկայացրել  է երեք ձևանմուշներ, Վիքիի հետազոտությունների և պրակտիկայի առաջին շարքը, ինչպես նաև 2017 թվականի Վիքիմեդիա մշակողների գագաթնաժողովը։

Կենսագրություն 
Ուորդ Քանինգհեմը ծնվել է 1949 թվականի մայիսի 26-ին Ինդիանայի Միչիգան ​​քաղաքում։ Մանկությունն անցել է Ինդիանայի նահանգի Հայլենդ քաղաքում, հաճախել է տեղի ավագ դպրոցը։

Կրթություն 

Ուորդ Քանինգհեմը 1978 թվականին  ավարտել է Ինդիանայի նահանգի Ուեսթ քաղաքի Փրդյուի համալսարանն և ստացել է բակալավրի աստիճանը՝ միջառարկայական ճարտարագիտություն (էլեկտրոտեխնիկա և ինֆորմատիկա) և համակարգչային գիտության մագիստրոսի կոչումը։

Գործունեություն  
Ուորդ Քանինգհեմը իր կնոջ հետ Cunningham & Cunningham  ծրագրային ապահովման խորհրդատվական ընկերության  համահիմնադիրն են։ Նա զբաղեցրել է Wyatt Software ընկերության հետազոտությունների և զարգացման գծով տնօրենի, Tektronix համակարգչային հետազոտությունների լաբորատորիայում գլխավոր ինժեների պաշտոնները։ Նա նաև The Hillside Group ընկերության հիմնադիրն է  և հովանավորը,  զբաղեցրել  է «Ծրագրավորման  լեզուների ձևանմուշների» տնօրենի պաշտոնը։ Քանինգհեմը եղել է Smalltalk նախագծի անդամ։

2003 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2005 թվականի հոկտեմբեր ամիսը Քանինգհեմը Microsoft ընկերությունում աշխատել է "Patterns & Practices"  խմբում։ 2005 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2007 թվականի  մայիս ընկած ժամանակահատվածում նա զբաղեցրել է «Eclipse»  հիմնադրամում Committer Community Development զարգացման գծով տնօրենի պաշտոնը։ 2009 թվականի մայիսին նա միացել է AboutUs կազմակերպությանը՝ որպես գլխավոր  տեխնիկական տնօրեն։ 

2011 թվականի  մարտի 24-ին, Օրեգոնիան ամսագրում հրապարակվել էր, որ Քանինգհեմը հեռացել է AboutUs-ից  և միացել Վենետիկի լողափում գտնվող  CitizenGlobal ստարտափին, որպես տեխնոլոգիայի գլխավոր պատասխանատու և համաստեղծագործող ղեկավար (Co-Creation Czar)։ Այն մի նորաստեղծ ընկերություն  էր, որն աշխատում է ամբոխից ստացած տեսանյութերի բովանդակության վրա:Բայց նա դեռ մնում էր «խորհրդատու» AboutUs-ում։ Այնուհետև Քանինգհեմը լքել է  CitizenGlobal ստարտափը և  որպես ծրագրավորող աշխատում է New Relic ընկերությունում։

Գաղափարներ և գյուտեր 
Քանինգհեմը հայտնի է մի քանի լայնորեն տարածված գաղափարներով, որոնք նա ստեղծել և զարգացրել է։ Դրանցից ամենահայտնին է Վիքին և բազմաթիվ գաղափարներ ծրագրային ապահովման ձևավորման բնագավառում, որոնք հանրաճանաչ են դարձել Չորսի բանդայի (GoF - Gang of Four) կողմից։ Նրան է պատկանում Cunningham & Cunningham Inc. խորհրդատվական ընկերությունը, որը մասնագիտացել է օբյեկտիվ կողմնորոշված ծրագրավորման ոլորտում։ Նա նաև 1995 թվականին ստեղծել է WikiWikiWeb կայքը և ծրագրային ապահովումը՝ առաջին ինտերնետային Վիքին։

2006 թվականի internetnews.com- ին տված հարցազրույցում այն հարցին, թե արդյոք նա պատրաստում է արտոնագրել Վիքի հայեցակարգը, նա պատասխանել է, որ իր կարծիքով գաղափարը «պարզապես հնչում է մի բանի նման, որի համար ոչ ոք չի ցանկանա գումար վճարել»։

Ուորդ Քաինգհեմը հետաքրքրությամբ հետևել է վիքիի էջերի խմբագրումների քանակին ու գտնվելու վայրերին՝  որպես սոցիոլոգիական փորձ, և  նույնիսկ վիքիի էջի ջնջումը համարում էր իր գործընթացի կայունության մաս :«Տվողներ կան, վերցնողներ էլ կան։ Կարող ես ասել, թե կարդալով հանդերձ նրանք ինչ են գրում»։  

2011 թվականին Ուորդ Քանինգհեմը ստեղծել է ամենափոքր դաշնային Վիքին՝ վիքի ֆեդերացիայի գործիքը, որն օգտագործում է ծրագրային ապահովման զարգացման այնպիսի ասպեկտներ, ինչպիսիք են՝ վիքի էջերը ճյուղավորելը։ Նա «Արագաշարժ ծրագրակազմի մշակման հռչակագիրը» ստորագրողներից մեկն է։

Քանինգհեմը նպաստել է օբյեկտի վրա հիմնված ծրագրավորման պրակտիկային, մասնավորապես՝ պատերն լեզուների և (Քենթ Բեքի հետ) CRC (դաս-պատասխանատվություն-համագործակցություն) քարտերի օգտագործմանը։ Նա նաև նպաստում է էքստրեմալ ծրագրավորման ծրագրային ապահովման մշակման մեթոդաբանությանը։ Այս աշխատանքի մեծ մասը կատարվել է համատեղ առաջին վիքի կայքի վրա։

Քանինգհեմի օրենք 
Քանինգհեմին վերագրվում է այն միտքը. «Ինտերնետում ճիշտ պատասխան ստանալու լավագույն միջոցը ոչ թե հարց տալն է, այլ կանխամտածված սխալ պատասխան գրելը»։  Սա  վերաբերում է այն դիտարկմանը, որ մարդիկ ավելի արագ են իրենց սխալն ուղղում, քան որևէ հարցի պատասխանում։ Ըստ Սթիվեն ՄակԳիդիի, Քանինգհեմը նրան այդ խորհուրդը տվել է դեռևս 1980-ական թվականների սկզբին, և ՄակԳիդն այն անվանել է «Քանինգհեմի օրենք»։ Չնայած այն ստեղծվել էր Usenet համակարգչային ցանցի համար, սակայն  այդ օրենքը օգտագործվել է նկարագրելու, թե ինչպես են գործում այլ առցանց համայնքները, ճակատագրի հեգնանքով, ինչպիսիններից լավագույն հարթակ է, օրինակ, Վիքիպեդիան։  Ուորդ Քանինգհեմը հերքում է այդ օրենքի սեփականության իրավունքը։

Հետաքրքիր փաստեր 
Ուորդ Քանինգհեմը բնակվում է Օրեգոնի Բեյվերտոն քաղաքում։ Նա ունի սիրողական ռադիոյի բարձրակարգ արտոնագիր, որը տրվել է Կապի դաշնային հանձնաժողովի կողմից, և հեռարձակվում է որպես՝  Kilo Nine Oscar X-ray կամ K9OX:

Քաինգհեմը Նայք ընկերության կողմից արժանացել է «Կոդ ավելի լավ աշխարհի համար» («Code for a Better World») առաջին հետևորդ կոչմանը։

Տես նաև 

 Նախագծման ձևանմուշներ

Նշումներ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ

 WikiWikiWeb, including his WikiHomePage
 2012 Dr. Dobb's Interview
 EclipseCon 2006 interview with Ward Cunningham (MP3 audio podcast, running time 20:01) 
 The Microsoft patterns & practices group home page
 The Simplest Thing That Could Possibly Work 
 "The Web's wizard of working together " 
 You can look it up: The Wikipedia story

Ապրող անձինք
Ծրագրավորման ձևանմուշներ
21-րդ դարի ոչ գեղարվեստական գրողներ
Ծրագրավորողներ ըստ ազգության
Գիտնականներ ըստ ազգության
Նախագծման մոդելներ
ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Ամերիկացի գործարարներ
Ամերիկացի ծրագրավորողներ
Ամերիկացի ոչ գեղարվեստական գրողներ
Վիքիպեդիայի պատմություն