Թեոդորոսի վանք

Թեոդորոսի վանք, հայկական ճարտարապետական հուշարձանախումբ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի նահանգի Երզնկայի գավառում (հնում՝ Բարձր Հայք աշխարհի Դերջանի գավառակում), Երզնկա քաղաքից մոտ 30 կմ արևելք, Խնձորիկ գյուղի մոտ, սարահարթի վրա։ Կոչվում է նաև Սեղեմնուտի կամ Գորոբու վանք։ Ըստ ավանդության հիմնադրել է Գրիգոր Լուսավորիչը IV դ. Թեոդորոս Առաքյալի հիշատակին։ Ասում են, որ վանքի ուխտի օրը նրա բակում մի ձող են տնկում և վանահայրերից որևէ մեկը մագլցում է ձողն ի վեր ու հաճույք պատճառում ուխտավորներին։

Ըստ տեղեկությունների 5-րդ դարում այս վանքում որոշ ժամանակ ապրել և ստեղծագործել են հայ նշանավոր պատմիչներ Փավստոս Բյուզանդը ու Ղազար Փարպեցին։ Մինչև 1915 թ Մեծ եղեռնը Թեոդորոսի վանքը կանգուն էր և շրջակայքի հայերի սիրված ուխտատեղին։ Վանքի վրա այն ժամանակ կար 1764 թ մի արձանագրություն։

Ծանոթագրություններ 

4-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ