Տնտեսության թվայնացում

Տնտեսության թվայնացում (ռուս.՝ цифровизация экономики, անգլ.՝ digitalisation of economy), տեղեկատվական-հաղորդակցական տեխնոլոգիաների համատարած կիրառության և վերջիններիս հենքի վրա ստեղծված նոր սերնդի լուծումների ազդեցությամբ տնտեսությունում տեղի ունեցող հիմնարար փոփոխություններ, որոնց արդյունքում փոխվում են բիզնեսի վարման մոտեցումները, նոր արժեքի ստեղծման շղթայի մասնակիցների հարաբերությունները և տնտեսվարման ընդհանուր տրամաբանությունը։

Հանդիպում են «տնտեսության թվայնացում» հասկացության նեղ և լայն իմաստներով կիրառություններ։ Նեղ իմաստով թվայնացումը տեղեկատվության փոխակերպումն է թվային ձևի, ինչը հաճախ հանգեցնում է ծախսերի նվազեցմանը, նոր հնարավորությունների ի հայտ գալուն և այլն։ Լայն իմաստով թվայնացման գործընթացի ներքո սովորաբար դիտարկվում է սոցիալ-տնտեսական տրանսֆորմացիան՝ «նախաձեռնվող» թվային տեխնոլոգիաների զանգվածային ներդրմամբ և ընդունմամբ։ Թվայնացումը լայն իմաստով կարող է դիտարկվել իբրև համաշխարհային զարգացման արդյունավետ միտում, եթե միայն տեղեկատվության թվային տրանսֆորմացիան բավարարում է հետևյալ պայմաններին.

 ընդգրկում է արտադրությունը, բիզնեսը, գիտությունը, սոցիալական ոլորտը, կյանքի տարբեր ոլորտներ և ուղեկցվում է իր արդյունքների միայն արդյունավետ օգտագործմամբ,
 այդ արդյունքները հասանելի են փոխակերպված տեղեկատվությունն օգտագործողներին, որոնց շարքում ոչ միայն մասնագետներ են, այլ նաև շարքային քաղաքացիներ,
 թվային տեղեկատվության օգտագործողներն ունեն վերջինիս հետ աշխատելու համար անհրաժեշտ հմտություններ և գիտելիքներ։

Տնտեսության թվայնացումը թվային տնտեսության հիմքն է, համաշխարհային զարգացման այն գլխավոր ժամանակակից միտումը, որը որոշում է տնտեսության և հասարակության զարգացումը։ Թվայնացումը հիմնված է տեղեկատվության՝ թվային ձևաչափով ներկայացմանն անցման վրա, որն ուղղված է տնտեսության արդյունավետության բարձրացմանը և կյանքի որակի բարելավմանը։ Թվային տեխնոլոգիաները դարձնում են անձանց կյանքն առավել պարզ և հարմարավետ, բարձրացնում ընկերությունների աշխատունակությունը, ստեղծում ֆինանսական շղթաներ։ Հիմնարար կերպով փոխելով տնտեսությունը՝ թվայնացումը խթանում է ձեռնարկատիրական նորարարությունը, արտադրողականությունը և տնտեսական աճը, փոփոխություններ ծնում աշխատուժի շուկայում։ Թվայնացման առաջմղումն անհրաժեշտ է տնտեսության կայուն աճի համար։ Այն նպաստում է տնտեսության բոլոր բիզնես-գործընթացների և փոխկապված սոցիալական ոլորտների հաջորդական բարելավմանը, և այդ բարելավումը հիմնված է տեղեկատվության փոխանակման արագության, հասանելիության և պաշտպանվածության մեծացման, ինչպես նաև ավտոմատացման՝ իբրև թվայնացման բազայի դերի ավելացման վրա։

Գրականություն 

 Гончаренко Л., Сыбачин С., Цифровизация национальной экономики, Вестник университета, 2019, №8, стр. 33
 Циренщиков В.,  Цифровизация экономики Европы, Современная Европа, 2019, №3, стр. 106
 Халин В., Чернова Г., Цифровизация и ее влияние на российскую экономику и общество: преимущества, вызовы, угрозы и риски, Управленческое консультирование, 2018, №10, стр. 47, 49-50

Ծանոթագրություններ 

Տնտեսագիտական տերմիններ