Էլեկտրաէնցեֆալոֆոն

Էլեկտրաէնցեֆալոֆոն կամ էնցեֆալոֆոն, փորձարարական երաժշտական և ախտորոշիչ գործիք, որը գլխարկի միջոցով հավաքում է ուղեղի ազդանշանները և դրանք վերածում երաժշտական նոտաների։ Գյուտը զուգորդվում է սինթեզատորով՝ թույլ տալով օգտվողին երաժշտություն ստեղծել՝ օգտագործելով գործիքային հնչյունների լայն տեսականի։

Մաթեմատիկոս-ֆիզիկոս դոկտոր Ռ. Ֆուրտը և ֆիզիոլոգ դոկտոր Է. Ա. Բևերսը 1940-ականների սկզբին Էդինբուրգի համալսարանում հայտնագործեցին էնցեֆալոֆոնը։ Էլեկտրաէնցեֆալոգրաֆի (EEG) և սոնարի խառնուրդը հնարավորություն է տալիս բժիշկներին ախտորոշել նյարդային հիվանդությունները։

Այն մշակվել է 1973 թվականին ֆինն էլեկտրոնային երաժիշտ և արհեստական բանականության հետազոտող Էրկկի Կուրեննիեմիի կողմից։ 1968 թվականի ամռանը Կուրեննիեմին, մասնակցելով էլեկտրոկուստիկ երաժշտության կոնֆերանսին, ծանոթանում է Մենֆորդ Լ. Իթոնի կենսահետադարձ կապի մասին գաղափարներին՝ որպես երաժշտական կամ կոմպոզիցիոն նյութի աղբյուր։ Կուրեննիեմիի երկու գործիքները՝ Dimi-S և Dimi-T հիմնված են այս գաղափարների վրա։

1970-ականներին Դևիդ Ռոզենբումը և Ռիչարդ Թեյթելբաումը օգտագործում էին EEG-ի վրա հիմնված սարքեր, որպեսզի կատարողները հնարավորություն ունենային ստեղծել ձայն և երաժշտություն՝ օգտագործելով իրենց ուղեղի ալիքները։

Էդուարդո Ռեկ Միրանդան ներկայումս (~ 2004 թ.) ներգրավված է հետազոտության մեջ, որն օգտագործում է նեյրոնային ցանցերը և ուղեղի ինտերֆեյսը երաժշտություն ստեղծելու համար։

Ջեյմս Ֆանգը, Արիել Գարտենը և Սթիվ Մենը (~2003) ստեղծել են ուղեղային ալիքային համակարգեր՝ ինտերակտիվ կերպով կառավարելու տարբեր երաժշտական փոփոխականներ՝ ներառյալ ստորջրյա ուղեղային ալիքների համերգները։

Էլեկտրաէնցեֆալոֆոնը քվինտֆոն է այն առումով, որ ձայն է ստեղծում «դասական հինգերորդ տարրից» (այսինքն՝ նյութական աշխարհից այն կողմ)։

Ծանոթագրություններ 

Փորձարարական երաժշտական գործիքներ
Էլեկտրաուղեղագրություն
Զարգացող տեխնոլոգիաներ