Տարա Գրինստեդի սպանությունը

Տարա Ֆեյ Գրինստեդ () ամերիկյան միջնակարգ դպրոցի պատմության ուսուցչուհի՝ Ջորջիայի Օկիլիա քաղաքից, որն անհետացել է  2005 թվականի հոկտեմբերի 22-ին, և մահացած է ճանաչվել 2010 թվականին։

2017 թվականի փետրվարի 23-ին Ջորջիայի Հետաքննությունների բյուրոյի մամուլի ասուլիսը պաշտոնապես հայտարարեց, որ տեղեկություն է ստացվել, որը հանգեցրել է Ռայան Ալեքսանդր Դյուկի ձերբակալությանը՝ Գրինստեդի սպանության և թաքցնելու համար։ 2017 թվականի մարտի 3-ին հրապարակվեց նոր ձերբակալություն՝ կապված Գրինստեդի անհետացման հետ, երբ Դյուկի նախկին դասընկեր Բո Դյուքսին (բարեկամական կապ չունեցող) մեղադրանք առաջադրվեց մահը թաքցնելու, ձերբակալմանը խոչընդոտելու և ապացույցները կեղծելու փորձի մեջ։

Վաղ կյանք 
Գրինստեդը ծնվել է 1974 թվականի նոյեմբերի 14-ին Ջորջիայի Հոքինսվիլում, Բիլ և Ֆեյ Գրինստեդների ընտանիքում։ Նա ուներ միայն մեկ քույր՝ Անիտա Գրինստեդ։ Գրինստեդը 1999 թվականին ստացել է Միսս Թիֆթոնի տիտղոսը և մասնակցել «Միսս Ջորջիա» գեղեցկության մրցույթին։ Նրա շահումները այս մրցույթից և շատ այլ մրցույթներից, որոնց նա մասնակցել էր, օգնեցին նրան վճարել քոլեջի համար։ Գրինստեդն ավարտել է Կոխրանի քոլեջը և 2003 թվականին Վալդոստայի պետական համալսարանում ստացել է մագիստրոսի կոչում։ 1998 թվականին սկսել է պատմություն դասավանդել Օկիլլիայի Իրվին շրջանի ավագ դպրոցում։

Անհետացում 
2005 թվականի հոկտեմբերի 22-ին, իր անհետացման նախորդ գիշերը, Գրինստեդը այցելեց գեղեցկության մրցույթ, որտեղ երիտասարդ մասնակիցների մարզիչն էր։ Հոկտեմբերի 24-ին՝ երկուշաբթի առավոտյան, նա աշխատանքի չգնաց։ Գործընկերները ոստիկանություն կանչեցին, որոնք գնացին տուն, որտեղ նա միայնակ էր ապրում։ Նրանք տանը գտան Գրինստեդի բջջային հեռախոսը և մեքենան՝ դրսում։ Նրա դրամապանակն ու բանալիներն անհետացել էին։

Տեղի ոստիկանությունը անմիջապես կանչեց Ջորջիայի հետաքննության բյուրո՝ զգալով, որ «ինչ-որ բան այն չէ», և գործը դուրս է փոքր քաղաքի ոստիկանական բաժանմունքի ռեսուրսներից։ Բյուրոն բռնի ներխուժման և դիմադրության նշաններ չի գտել։

Իրվին շրջանի ավագ դպրոցի տնօրեն Բոբի Քոները մեջբերում է «The Atlanta Journal-Constitution»-ի խոսքերը. «Մենք փոքր համայնք ենք, և սա իսկապես հուզել է մեզ, քանի որ դրա մասին մենք միայն կարդացել ենք։ Նա հրաշալի, հրսպուրիչ բնավորությամբ անձնավորություն է, և երեխաները պարզապես սիրում են նրան»։

Հետաքննություն 
2008 թվականին Գրինստեդի գործը նոր ուշադրության արժանացավ CBS News-ի «48 Hours Mystery» շոուի զեկույցով, որտեղ նշվում էր Գրինստադի անհետացման նմանությունը մեկ այլ երիտասարդ կնոջ՝ Ջենիֆեր Քեսիի անհետացման հետ, Օռլանդոյում։

Այդ «48 Hours Mystery»-ի հետ կապված՝ ոստիկանությունը պարզեց, որ նրանք գտել են ԴՆԹ՝ բժշկական ձեռնոցի վրա, որը հայտնաբերվել է Գրինստեդի բակում։Ռոթվելը որպես կասկածյալ չի նշել այն անձին, ում ԴՆԹ-ն հայտնաբերվել է ձեռնոցում, սակայն նա ասել է, որ այդ անձը կարող է օգնել գործին։ «Մենք կարծում ենք, որ դա կարևոր տարր է գործը լուծելու համար», - ասաց Ռոթվելը։

Ռոթվելն ասաց, որ ԴՆԹ-ն վերլուծվել է և գործակալները համոզված են, որ դա մարդու ԴՆԹ է։ Բայց նրանք այդ մարդու ինքնությունը չեն հաստատել։ Նա ասաց, որ հետաքննության ընթացքում գործակալները ԴՆԹ-ն համեմատել են տասնյակ մարդկանց հետ, որոնք ճանաչել են Գրինստեդին կամ նրա հետ կապված են եղել։ «Ոչ մեկը չհամապատասխանեց»,- Ռոթվելն ասաց։ ԴՆԹ-ն նաև գրանցվել է Ջորջիայի և ազգային արխիվներում, բայց դեռևս համապատասխանում չկա։2009 թվականի փետրվարին համացանցում սերիական մարդասպանների մասնակցությամբ տեսանյութեր տարածվեցին։ Վերնագրված «Բռնիր ինձ, մարդասպա՛ն» տեսանյութում հայտնված տղամարդը մանրամասնեց, որ նա պնդում է, որ այդտեղ իր տասնվեց կին զոհերն են, և նրանցից մեկն էլ Գրինստեդն է։ Չնայած որ տղամարդու դեմքը և ձայնը թվային եղանակով անհասկանալի էր դարձված, ոստիկանությունը ի վերջո հաստատեց, որ տեսանյութի հեղինակը 27-ամյա Էնդրյու Հեյլին է։ Ոստիկանության հետաքննությունը պարզեց, որ տեսանյութերը տարօրինակ, մշակված կեղծիքի մի մասն են, և Հեյլին, ի վերջո, վերացվել է որպես Գրինսթեդի անհետացման հիմնական պատճառ։

2011 թվականին GBI-ի գլխավոր հետախույզն ասաց, որ «այս գործի քննությունը երբևէ չի դադարեցվել», հավելելով, որ կարևոր տեղեկություններ են ի հայտ գալիս ամեն շաբաթ։

2016–2017 թվականներին, պաշտոնյաների և զանգվածային լրատվամիջոցների աջակցությամբ ստեղծվեց «Up and Vanished» փոդքասթը, որի օգնությամբ պետք է լույս սփռվեր վկայությունների վրա և արժանանար հանրության ուշադրությանը հրավիրվեր։

2017 թվականի փետրվարի 23-ին GBI-ին հայտարարեց, որ իրենք ստացել են տեղեկություն, ըստ որի, Ռայան Ալեքսանդր Դյուկը մեղադրվում էր Գրինստեդի սպանության մեջ։ Գրինստեդի անհետացումից մոտ երեք տարի առաջ Դյուկը հաճախել էր Իրվին շրջանի ավագ դպրոց, որտեղ աշխատում էր Գրինստեդը։ Ըստ դատական կարգադրագրի, Դյուկը կողոպտել էր Գրինստեդի տունը, և երբ նա բռնել է հանցագործին՝ նա խեղդամահ է արել աղջկան և մարմինը հեռացրել տնից։ 2017 թվականի մարտի 3-ին մեկ այլ մեղադրանք առաջադրվեց Գրինստեդի անհետացման գործով։  Բո Դյուքսին՝ Դյուկի դասընկերոջը, (բարեկամական կապ չունեցող) մեղադրանք առաջադրվեց մահը թաքցնելու, ձերբակալմանը խոչընդոտելու և ապացույցները կեղծելու փորձի մեջ։ Գրինստեդի քույրը՝ Անիտա Գատիսը, ասել է, որ նա ճանաչել է Բո Դյուքսի ընտանիքին երկար տարիներ, սակայն երբեք որևէ կապ չի տեսել նրա և քրոջ անհետացման մեջ։

Իրավական ընթացք 
2017 թվականի օգոստոսին երդվյալ ատենակալները 4 նոր մեղադրանք առաջադրեցին Դյուքսին․ երկուսը՝ սխալ ցուցմունք տալու, մեկը՝ հանցագործին թաքցնելու և մեկը՝ սպանությունը թաքցնելու համար։  Այս լրացուցիչ մեղադրանքները հիմնված են Ուիլկոկս շրջանի եզրակացության վրա, ըստ որի՝ Դյուկերը ստել է GBI-ի քննիչին՝ Գրինստեդի անհետացման հետ կապված 2016 թվականի հարցաքննության ժամանակ։

Ռայան Դյուկի և Բո Դյուքսի ձերբակալությունից հետո, Իրվին շրջանի դատավոր Մելանի Քրոսը հրաման արձակեց, որով գործի մեջ ներգրավված որևէ մեկին արգելվում էր խոսել դրա մասին՝ Դյուքսի արդար դատավարության իրավունքը պաշտպանելու համար։ Ջորջիա նահանգի WMAZ և WXIA հեռուստաընկերությունները դատարանում վիճարկել են հրամանը, իսկ դատավոր Քրոսը մեղմացրել է հրամանը, բայց դեռևս «սահմանափակել է բոլորի հրապարակային մեկնաբանությունները, ովքեր աշխատում են դատախազության կամ պաշտպանության, դատարանի անձնակազմի և՛ ներկա, և՛ նախկին ոստիկանների հետ»։ WMAZ-ը և WXIA-ը կրկին դիմում են դատարան՝ հրամանի համար, և 2017 թվականի հոկտեմբերին գործը տեղափոխվում է  Ջորջիայի Գերագույն դատարան։ 2018 թվականի մարտին, միաձայն որոշմամբ գործը փակվեց։

2019 թվականի մառտի 19-ին սկսվեց Բո Դյուքսի դատավարությունը։ 2019 թվականի մարտի 22-ին նա մեղավոր ճանաչվեց սպանությունը թաքցնելու համար և դատապարտվեց 25 տարի ազատազրկման։

Ռայան Դյուկի դատը նանակված էր 2019 թվականի ապրիլի 1-ին, սակայն Ջորջիա նահանգի Գերագույն դատարանը 2019 թվականի մարտի 28-ին հետաձգեց այն, երբ Դյուկի փաստաբանները պնդեցին, որ իրենց հակասահմանադրական կերպով մերժել են միջոցներ տրամադրել՝ Դյուկի շահերը պաշտպանելու համար։ Դատը սկսվեց 2022 թվականի մայիսի 9-ին։ Դատավարության ընթացքում Դյուկը մեղավոր չճանաչեց իրեն և մեղադրեց Դյուքսին։ 2022 թվականի մայիսի 20-ին Դյուկը անմեղ ճանաչվեց մարդասպանության, դաժան հարձակման և գողության համար, սակայն մեղավոր ճանաչվեց սպանությունը թաքցնելու համար։ Երեք օր անց տրվեց առավելագույն պատիժ՝ 10 տարի ազատազրկում։

Տես նաև 

 Անհետ կորած մարդկանց ցանկը

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ