Անդրանիկ զորավարի հեծյալ արձանը

Անդրանիկ զորավարի հեծյալ արձանը, Լևոն Մուրադովի կերտած արձանը, որը դրված է Փարիզի Պեր Լաշեզի գերեզմանոցում` նրա գերեզմանին։ Իր բովանդակությամբ ու լուծումով դա ավելի համապատասխանում է կամերային քանդակի պահանջներին։ Ըստ երևույթին, ավելի հարմար քանդակ չունենալով, սփյուռքահայերը Անդրանիկի հիշատակը հավերժացնելու համար, գերադասել են այդ գործը։

Նկարագրություն 
Արձանը ներկայացնում է Անդրանիկին` ձիու վրա նստած, գրոհի պատրաստ վիճակում, մի ժայռաբեկորի բարձունքին։ Նա մի պահ սանձել է անհանգիստ ձիուն և դիտում է մարտադաշտը` կողմնորոշելու իր անելիքը։ Պատվանդանին հարթաքանդակի ձևով պատկերված են նրա կամավորական ջոկատները` պատրաստ գրսհելու։

Մտահղացում 
Արտասահմանյան պայմաններում Անդրանիկի հուշարձանի ստեղծումը սփյուռքահայության երախտագիտության տուրք է` փառաբանված զորավարի հիշատակը հավերժացնելու, որն իր ամբողջ կորովը ներդրեց արևմտահայության ողբերգության տարիներին թուրքական բռնակալներից ազատագրելով հայ ժողովրդի մի նշանակալի մասը։

Կերպարի մշակման ոճ
Անկախ իր նշանակությունից` այս գործն հայկական արվեստում փոքրաթիվ ստեղծագործություններից մեկն է։ Այն բավական ճշմարտացիորեն, առանց գունազարդելու ներկայացնում է Անդրանիկին իր էությամբ որպես խիզախ ազգային հերոսի հայ ազատագրական պայքարում ցուցաբերած իր գործունեությամբ։ Արձանը կոմպոզիցիայով իմաստավորվել է` համապատասխանելով իր գաղափարին։ Պատվանդանի դեր կատարող ժայռի թեքությունը արձանին հաղորդում է սլացիկ շարժում` միաժամանակ նպաստելով ամբողջությամբ ուրվագծվելու երկնքի ֆոնին, տպավորիչ դարձնելով նրա արտահայտչականությունը։ Գեղեցիկ շարժման մեջ է նրա ձիու ֆիգուրը` իր պրկված մկաններով ստեղծելով բնական իրավիճակ
։

Ծանոթագրություններ 

Հայ քանդակագործներ
Լևոն Մուրադովի քանդակներ
Հայաստանի ազգային պատկերասրահի նկարներ