Հելսինկիի համալսարան

Հելսինկիի համալսարան (, , ), Ֆինլանդիայի հնագույն և խոշորագույն համալսարանը։ Համալսարանում սովորում է մոտ 38 հազար ուսանող (այդ թվում՝ 5 500 ասպիրանտ)։

Բոլոնիայի հռչակագրի եվրոպական ստանդարտներին համապատասխան՝ համալսարանը 2005 թվականի օգոստոսի 1-ից առաջարկում է ուսուցում բակալավրի, մագիստրոսի և գիտությունների դոկտորի աստիճանների համար։ Համալսարանը Եվրոպական հետազոտական համալսարանների միության, «Unica»-ի (Եվրոպայի մայրաքաղաքների համալսարաններ) անդամ է։ Համալսարանն ընդգրկված է Եվրոպական համալսարանների Ուտրեխտի ցանցի ասոցիացիայի մեջ։ Համալսանի շրջակայքում կա բուսաբանական այգի։ 2012 թվականի հունվարից համալսարանին կից բացվել է Ռուսաստանի հետազոտությունների նոր կենտրոն։ 2017 թվականից համալսարանի կանցլերը Կաարլե Հյամերին է։

Ըստ 2018 թվականի տվյալների՝ Հելսինկիի համալսարանը «Times Higher Education»-ի համալսարանների համաշխարհային վարկանիշում զբաղեցրել է 48-րդ հորիզոնականը։

Պատմություն 
Համալսարանը հիմնադրվել է 1640 թվականին Աբո (Տուրկու) քաղաքում՝ որպես թագավորական ակադեմիա։

1809 թվականին՝ Ռուսական կայսրությանը Ֆինլանդիայի դքսության միանալուց հետո, համալսարանն սկսել է կոչվել Աբոյի կայսերական ակադեմիա։

Ալեքսանդրի կայսերական համալսարան (1828-1917) 
1827 թվականին տեղի ունեցած ավերիչ հրդեհից հետո կայսր Նիկոլայ I-ի հրամանով համալսարանը տեղափոխվել է Հելսինգֆորս և ստացել Ալեքսանդրի կայսերական համալսարան (ի պատիվ կայսեր հանգուցյալ եղբոր՝ Ալեքսանդր I-ի) անվանումը։ Համալսարանի գլխավոր շենքը նախագծել է ճարտարապետ Կարլ Լյուդվիգ Էնգելը (1832)։

Հելսինկիի համալսարան (2017-ներկա ժամանակներ) 
Ֆինլանդիայի անկախության հռչակումից հետո (1917) ուսումնական հաստատությունն ստացել է Հելսինկիի համալսարան անվանումը։

1944 թվականին համալսարանի շինությունների մի մասը ոչնչացվել է Հելսինկիի խորհրդային ռմբակոծության ժամանակ։

1990 թվականի օգոստոսի 28-ին՝ ԽՍՀՄ պատմության մեջ առաջին անգամ, խորհրդային «Ռելկոմ» գիտական ցանցը Հելսինկիի համալսարանի գիտնականների հետ հեռախոսային մոդեմի կապ է հաստատել, ինչը Ռունետի զարգացման ելակետերից մեկն է։

Համալսարանում կա դոցենտներ Արտո Լուկանենից և Պեկկի Կաուպալայից կազմված խումբ, որն զբաղվում է ԽՍՀՄ-ի և Ռուսաստանի կողմից Ֆինլանդիայի տարածքում հետախուզական գործունեության պատմության ուսումնասիրությամբ։

1990 թվականին Ֆինլանդիայում համալսարանի հիմնադրման 350-ամյակի առթիվ 150 հազար տպաքանակով թողարկվել է «350 տարեկան Հելսինկիի համալսարան» անվանումով 100 նամականիշ։

2015 թվականի նոյեմբերին համալսարանի դասախոսները որոշում են կայացրել գործադուլ հայտարարել՝ ի նշան կառավարության կողմից ծրագրվող ֆինանսավորման զգալի կրճատման դեմ բողոքի։

2016 թվականին համալսարանի վարչական բաժնի կառուցվածքը փոփոխությունների է ենթարկվել, կրճատվել է 200-300 աշխատակից։

2017 թվականին համալսարանն ստացել է իր գոյության պատմության մեջ ամենամեծ դրամական նվիրատվությունը։ Ընդհանուր գրականագիտության և գեղագիտության նախկին պրոֆեսոր Մայա Լեհտոնենը համալսարանին 4 միլիոն եվրո Է կտակել՝ նպատակ ունենալով դրանք օգտագործել ֆրանսերենի, ֆրանսիական գրականության, Ֆրանսիայի պատմության, ֆինն-ֆրանսիական մշակութային հարաբերությունների և ֆիննական գրականության ուսումնասիրությանն աջակցելու համար։

Ուսուցում 
Ներկայումս այստեղ ներկայացված է ավելի քան 30 միջազգային մագիստրոսական ծրագիր։ Ուսուցման տևողությունը երկու տարի է (120 ECTS): Կա նաև դոկտորի աստիճան ստանալու հնարավորություն (PhD): PhD-ի համար դիմելու գործընթացն անհատական է յուրաքանչյուր ֆակուլտետի համար։

Համալսարանն առաջարկում է համաշխարհային մակարդակի ուսումնական միջավայր։ Արտասահմանցի ուսանողները շատ գոհ են լսարանների և լաբորատորիաների հագեցվածությունից, առցանց գրադարաններից, տեխնոլոգիաների և գիտահետազոտական աշխատանքի զարգացումից, ինչպես նաև դասախոսական կազմի աջակցությունից և բարյացակամ մթնոլորտից։

Արտասահմանցի ուսանողների ուսուցումը բոլոր մակարդակներում, բացի բակալավրից, դասավանդվում է անգլերեն։ Բակալավրի ծրագրերը դասավանդվում են ֆիններեն և շվեդերեն։

Հելսինկիի համալսարանում Ֆինլանդիայի, Եվրոպական միության և Եվրոպական տնտեսական գոտու քաղաքացիների համար կրթությունն անվճար է։ Արտասահմանցի ուսանողները (բացառությամբ Շվեյցարիայի քաղաքացիների) 2016 թվականից ի վեր վճարում են իրենց ուսման վարձը։

2013 թվականի աշնանից ի վեր բոլոր շրջանավարտ ուսանողների դիպլոմային աշխատանքները ստուգվում են «Moodle» համակարգչային ծրագրի միջոցով՝ գրագողությունից խուսափելու համար։ Գրագողության առավելագույն պատիժը համալսարանից 1 տարի ժամկետով ժամանակավոր ազատումն է։

Վարկանիշ 
2015 թվականին համաշխարհային կարգի համալսարանների հետազոտության կենտրոնը (CWCU) Շանհայի Ցզյաո Տունի համալսարանում Հելսինկիի համալսարանին շնորհել է 67-րդ տեղը (500-ից), ինչը վեց հորիզոնականով ավելի բարձր է, քան 2014 թվականին։

«Times Higher Education»-ի վարկանիշում.

Բրիտանական հեղինակավոր «Quacquarelli Symonds» (QS) ընկերության վարկանիշում.

Դասախոսներ 
 Լեո Աարիո, աշխարհագրագետ
 Վիլհելմ Բոլին, փիլիսոփա
 Վիկտոր Աքսել Հաքման, երկրաբան
 Յակով Կարլովիչ Գրոտ, բանասեր
 Հեյկի Կլեմետի, գիտությունների դոկտոր, կոմպոզիտոր, խմբավար, ֆիննական երգչախմբային երաժշտության դպրոցի հիմնադիր
 Իոսիֆ Եմելյանովիչ Մանդելշտամ, ռուսաց լեզվի և գրականության պրոֆեսոր
 Գունար Միկվից, պատմաբան
 Օննի Օկկոնեն, ակադեմիկոս, արվեստագետ
 Աննա-Մարի Սարայաս, ակադեմիկոս գրականագետ
 Ֆրեդերիկ Սիգնեուս, գեղագիտության և գրականության պրոֆեսոր
 Իլմարի Սուսիլուոտո, քաղաքագետ
 Ֆրեդերիկ Էլվինգ, բուսաբան
 Թոյվո Հաափանեն, երաժշտագետ
 Յուլի Կարլովիչ Շիմանովսկի, վիրաբույժ

Ռեկտորներ 
 1640-1641, 1649-1650 Էսկիլ Պետրեուս
 1647-1648, 1652-1653 Գեորգ Ալանուս
 1676-1677, 1683-1684 Էլիաս Թիլանդս
 1729-1730 Դանիել Յուլենիուս
 1755-1756 Կարլ Աբրահամ Կլևբերգ
 1756-1757, 1765-1766, 1772-1773 Պեռ Կալմ
 1767-1768 Մարտին Վալենիուս
 1786-1787, 1798-1799 Հենրիխ Գաբրիել Պորտան
 1803-1804, 1811-1812, 1825-1827 Յուհան Գադոլին
 1806-1807, 1813-1814, 1827-1828, 1829-1832 Գուստավ Գաբրիել Գյոլստրյոմ
 1824-1825 Կարլ Ռեյնգոլդ Զալբերգ
 1828-1829 Դանիիլ Միրեն
 1832-1833 Էրիկ Գաբրիել Մելարտին
 1833-1839 Ֆրեդերիկ Վիլհելմ Փիփինգ
 1839-1845 Նիլս Աբրամ ֆոն Ուրսին
 1845-1848 Վիլհելմ Գաբրիել Լագուս
 1848-1858 Գավրիիլ Ռեյն
 1859-1869 Ադոլֆ Էդվարդ Արպե
 1869-1872 Լոուրենս Լինդելյոֆ
 1872-1875 Ադոլֆ Մոբերգ
 1875-1878 Սակարիաս Տոպելիուս
 1878-1884 Վիլհելմ Գաբրիել Լագուս
 1884-1887 Ավգուստ Ալկվիստ
 1887-1896 Թեոդոլֆ Ռեյն
 1896-1899 Յակո Ֆորսման
 1899-1905, 1905-1907 Էդվարդ Հիելթ
 1905 Ռաբբե Աքսել Վրեդե
 1907-1911, 1920-1922 Իվաև Հեյկել
 1911-1915 Անդերս Սևերին Դոներ
 1915-1920 Վալդեմար Ռուին
 1926-1930 Անտի Թուլենհեյմո
 1941-1945 Ռոլֆ Հերման Նևանլինա
 1956-1962 Էդվին Լինկոմիես
 1971-1973 Միկկո Յուվա
 2003-2008 Իլկա Նիյնիլուոտո
 2008-2013 Թոմաս Վիլհելմսոն
 2013-2018 Յուկա Կոլա
 Յարի Նիեմելյա (2018 թվականից)

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 
 Դիմումների ներկայացում
 Միջազգային մագիստրոսական ծրագրեր
 Պաշտոնական youtube-պորտալ

Ֆինլանդիայի համալսարաններ
Ռուսական կայսրության բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ