Արթուր Սվինարսկի

Արթուր Մարիա Սվինարսկի (լեհերեն՝ Artur Maria Swinarski, ), լեհ բանաստեղծ, երգիծաբան, թատերագիր, նկարիչ

Կենսագրություն 
Ծնվել է Լեհաստանի Բրոդնիցա քաղաքում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Պոզնանի համալսարանը, որտեղ ուսումնասիրել է գերմանական բանասիրություն, արվեստի պատմություն և բեմագրություն (բեմանկարչություն, սցենոգրաֆիա)։ 1918–1920 թվականներին անդամակցել է Zdrój գրական ընկերությանը, հանդես եկել որպես գրաֆիկ-դիզայներ։ Հաճախել է նաև նկարիչների Bunt խմբի միջոցառումներին։ 1919 թվականին կազմակերպվել է նրա նկարների առաջին անհատական ցուցահանդեսը։

1922 թվականին Սվինարսկին եղել է գրող, նկարիչ, փիլիսոփա Ստանիսլավ Իգնացի Վիտկևիչի անձնական քարտուղարը։ Այնուհետև Պոզնանում Ռոման Վիլկանովիչի հետ երգիծական տեսարաններ է բեմականացրել Լյուդվիկ Պուգետի "Róża Kukułka"-ում, Ździebko և Klub Szyderców կաբարեներում։

1934–1937 թթ. ապրել է Կրակովում, ղեկավարել Czas Krakowski օրաթերթի գրական բաժինը, ինչպես նաև՝ Մագդալենա Սամոզվանեցի հետ երգիծանկարների ցուցադրություններ կազմակերպել։ 1937 թվականից ապրել է Գդինյայում, խմբագրել "Kurier Bałtycki" թերթի գրական բաժնի նյութերը։ Գերմանական օկուպացիայի տարիներին մնացել ու ապրել է Կրակովում։ 1952 թվականից բնակվել է Վարշավայում, 1963-ին մեկնել է Ավստրիա, ընդունել ավստրիական քաղաքացիություն։

Ստեղծագործությունները 
Սվինարսկու գրական հիշարժան աշխատանքներից է 1963 թվականին հրատարակված «Աքիլլեսի հարսանիքը» «բարբարոսական» կատակերգությունը, որը թարգմանվել ու լույս է ընծայվել նաև գերմաներեն։ Բուռն բանավեճերի տեղիք է տվել նրա բանաստեղծական «Eja!» ժողովածուն, որտեղ հեղինակը փառաբանում է իտալական ֆաշիզմը, ստեղծում մի յուրօրինակ գեղագիտություն՝ ֆաշիստական արիական-առնական զուգադրություններով, որոնցում անհատը միաձուլված է տղամարդկային հանրույթին։

Սվինարսկու գրական ժառանգության կարևոր մասն են կազմում գերմանացի բանաստեղծների՝ Հայնրիխ Հայնեի, Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեի, Ֆրիդրիխ Շիլլերի, Յոհանես Բեխերի, Վիլլի Բրեդելի և այլոց ստեղծագործությունների լեհերեն թարգմանությունները։

Երկեր 
 Karykatury poznańskie (1929)
 Fraszki (1932)
 Pamflety, parodie, paradoksy 1926-1946 (1946)
Legenda o mądrym mężu (1948)
 Satyry – Huragan (1950)
 Z epigramatów króla Salomona (przekład biblijny, 1952)
 Parodie (1955)
 Achilles i panny (կատակերգությունը բեմադրվել է 1955 թ., հրատարակվել 1956 թ.)
 Powrót Alcesty (բեմադրվել և հրատարակվել է 1958 թ.)
 Przekleństwo morza. Wiersze 1935-1945 (1945)
 Rozmowa bez kresu. Wiersze własne i cudze (1960)
 Sasza i bogowie (թատերգությունների ժողովածու, Փարիզ, 1960)

Գրականություն 
 Wielkopolski słownik biograficzny,  wydawca =PWN, Poznań, 1981 isbn =83-01-02722-3
 Jerzy Korczak, Artura Maryi wzloty i upadki, „Dekada Literacka” 2006, nr 4 (218) (dostępne także na: dekadaliteracka.pl).
 Literatur von und über Artur Marya Swinarski im Katalog der Deutschen Nationalbibliothek

Ծանոթագրություններ 

Լեհ գրողներ
Լեհ նկարիչներ
Երգիծաբաններ
Ծաղրանկարիչներ
Թատերագիրներ
20-րդ դարի գրողներ
Լեհ բանաստեղծներ
Լեհ թարգմանիչներ