Մեծ թռչուն

Մեծ թռչուն (), «Սեզամ փողոցի» մանկական հեռուստածրագրի կերպար։ Ունի 249 սմ հասակ և վառ դեղին փետուրներ։ Ըստ պաշտոնապկան տեղեկության` 1960 թվականից Մեծ թռչունի դերը կատարում է Քերոլլ Սփիննին։ Թռչունը կարողանում էր սահել անվաչմուշկների և չմուշկների վրա, պարել, երգել, բանաստեղծություններ գրել, նկարել և օգտագործել մոնոցիկլ։ Միևնույն ժամանակ` հերոսը հաճախ շատ բաներ չի հասկանում։ Ապրում է 123 տան հետևում գտնվող մեծ բնի մեջ, Սեզամ փողոցում։ Սիրելի խաղալիքը Ռադար անունով թավշե արջուկն է։

Դերի կատարում 
Մեծ թռչունի առաջին իսկ հայտնվելու պահից նրա դերը կատարել է Քերոլ Սփիննին։ Հասակի հետ կապված նրան փոխարինելու են պատրաստվում նոր դերասաններ` Ռիկ Լայոնը և Մեթ Ֆոգելը, որոնք կերպարի դերը կատարել են «Սեզամի փողոցի» որոշ թողարկումներում։

Սպիննիի հիվանդության ժամանակ, մի քանի տարբեր դրվագներում նրան փոխարինել է Դենիել Սիգրենը։ Նա նաև մարմնավորել է կերպարին «Էդա Սալլիվանի շոու»-ում 1960 թվականին և The Hollywood Squares խաղում` 1970-ականներին։ Ստեֆանի Սեն-Պյորի The Story of Jim Henson գրքի համաձայն, կոստյումը նախատեսված էր Ջիմ Հենսոնի համար, սակայն դրա ստեղծող Կերմիտ Լավը նշել է, որ Հենսոնը թռչունի պես չի քայլում, և կերպարը տվել են մեկ ուրիշ դերասանի։ Դերն առաջարկվել է Ֆրենկ Օզին, սակայն նա հրաժարվել է, քանի որ ատում էր բարձրահասակ տիկնիկներին։

Ռեժիսոր Ջոն Սթոունը The World of Jim Henson (1994) փաստագրական ֆիմում հայտնում է, որ Մեծ թռչունի կոստյումը անցքեր չունի, որտեղից դերասանը կարող է տեսնել շրջապատող տարածքը։ Դրա փոխարեն օգտագործվում է հեռուստատեսային համակարգ, որն ամրացված է դերասանի կրծքին։ Հեռուստատեսային ֆոտոխցիկը Սփիննի համար Ուոլթեր Րաուֆֆերի կողմից տեղադրվել է Բոբ Մայրումի առաջարկով։

Այն դեպքերում, երբ նկարահանումներն ընթանում են բնության մեջ և ֆոտոխցիկը օգտագործել հնարավոր չէ, կոստյումի վրա արվում է մի փոքր անցք։ Այդ ժամանակ թռչունի կոստյումի վրա ի հայտ է գալիս փողկապ, որը փակում է անցքը։ Այդ հնարքն օգտագործում են նաև հաղորդումների ուղիղ եթերի համար։

Երբ Մեծ թռչունը հայտնվում է Օսկարի հետ, ում դերը նույնպես կատարում է Սփիննին, Օսկարի դերը կատարում է Ջիմ Մարտինը կամ Մեծ թռչունի դերը կատարում է Մեթ Ֆոգելը, իսկ ինքը` Սփիննին, կատարում է Օսկարի դերը։

Կոստյում 
Մեծ Թռչունի կերպարը մտածել է Ջիմ Հենսոնը, կոստյումը 1969 թվականին ստեղծել է Կերմիտ Լավը։ Կոստյումն ամբողջությամբ ծածկում է դերասանին, գլխով և կտուցով պետք է ղեկավարել աջ ձեռքով, որը գլխից վերև է բարձրացված։ Ձախ ձեռքը նախատեսված է թռչունի աջ թևի համար, աջ թևը լցված է լցոնով և միացված է ձկան թելով, ամրացված պարանոցին, ձախ թևով։ Այդպիսով, թևերը շարժվում է առանձին-առանձին, երբ ձախ թևը բարձրանում է, աջը իջնում է և հակառակ։ Մի քանի դրվագներում տիկնիկի աջ թևը ղեկավարում է երկրորդ դերասանը, սովորաբար` Ջիմ Մարտինը։ Նրան կադրից հեռացնելու համար օգտագործվել է մուգ կանաչ գույնի ֆոնի հագուստ։ Թռչունի հագուստը կշռում է 6 կգ. 4,5 կգ` մարմինը, 1,8 կգ` գլուխը։ Լուիզա Գիկոուի խոսքով` կոստյումի ներսում անտանելի շոգ է, և չափազանց դժվար է պահել դրա գլուխը։
    
Տարբեր երկրների համար նկարահանված տարբեր հաղորդումների տարբերակներում Մեծ թռչունը կարող է տարբեր տեսք ունենալ։ Օրինակ` Նիդերլանդներում նրա փետուրները կապույտ գույնի են, իսկ անունը Պինո է։

Մեծ թռչունի արտաքին տեսքը, ինչպես և նրա բնավորությունը, փոխվել է ժամանակի ընթացքում։ Սկզբում թռչնի գլխի փետուրները քիչ էին, իսկ մարմնի փետուրները ցցված էին։ Մարմինն ավելի քիչ կլոր էր, քան` հիմա։ Պահվածքն ավելի դադաղեցված էր և ավելի շատ համապատասխանում էր «հավի ուղեղ» իդիոմին, քան հիմա։ Ժամանակի հետ գլխի փետուրներն ավելացել են, գլուխը կլորացել է, արդյունքում ձևավորվել է կրակի լեզվակների նման կատար, որը շրջանակում է աչքերը։ Մարմինն ավելի փափուկ է դարձել, կլոր և սանրված։ Դադաղությունն ու չհասկացողությունը փոխարինվել են մանկական անմիջականությամբ։ Թեկուզ «Սեզամ փողոցի» որևէ հերոսներ տարիք չունի, Մեծ թռչունի հոգեվիճակը համապատասխան է վեց տարեկան երեխայի պահվածքի

Կոստյումը մասամբ պատրաստված է American & Fancy Feather ընկերության կողմից. դրա պատրաստման համար օգտագործվել են հնդկահավի պոչի փետուրներ. քանի որ այդ փետուրները հազվադեպ են մաքուր լինում, ընկերության սեփականատերը` Էնտոնի Տրենտոն, Մեծ թռչունի կոստյումը անվանել է «ամենադժվար պատվիրատու»։ Հաստատվել է, որ Sesame Workshop մերժել է փետուրների 90 %-ը, որոնք ընտրված են եղել կոստյումի համար։

Տեսակային պատկանելիություն 
«G» is for Growing: Thirty Years of Research on Children and Sesame Street գրքում Մեծ թռչունը անվանվում է դեղձանիկ։ «Սեզամ փողոցի» դրվագներից մեկում Մեծ թռչունին հարցնում են, արդյո՞ք նա բարեկամ չէ կաուզարին, ինչին ի պատասխան նա ասում է. «Ես ավելի շուտ անգղ եմ»։ 1976 թվականի հունվարի 23-ին Hollywood Squares հաղորդման ժամանակ, Մեծ թռչունին հարցնում են, թե ինչ թռչուն է նա, ի պատասխան ասում է` արտույտ։ Don’t Eat the Pictures ֆիլմում Օսիրսը Մեծ թռչունին անվանում է քաջահավ։ Մեծ թռչունը հայտնվում է Mister Rogers' Neighborhood սերիալում` անվանելով իրեն «ոսկե անգղ»։ Անկախ տեսակային պատկանելիությունից` Մեծ թռչունը թռչող չէ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Simon, Ellen. «He’s Big Bird: Caroll Spinney loves every feather», Associated Press via Google News, 16 June 2008. Accessed 19 June 2008.

Հորինված խոսող կենդանիներ