Ռուսաստանցի խաղաղապահների սպանությունը Արցախում

2023 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ադրբեջանական զինված ուժերի զինծառայողների հարձակման հետևանքով Արցախի Ճանկաթաղ գյուղի շրջակայքում սպանվել է հինգ ռուսաստանցի խաղաղապահ։ Մահացածների թվում է խաղաղապահ զորախմբի հրամանատարի տեղակալ, առաջին աստիճանի կապիտան Իվան Կովգանը։ Միջադեպը տեղի է ունեցել Ադրբեջանի Արցախ ներխուժման  ժամանակ։

Նախորդող իրադարձություններ 
Արցախյան Երկրորդ պատերազմից հետո Ադրբեջանի, Հայաստանի և Ռուսաստանի նախագահները 5 տարի ժամկետով հրադադարի մասին հայտարարություն են ստորագրել, ըստ որի՝ տարածաշրջանում անվտանգությունն ապահովելու համար Արցախի տարածքում գտնվելու է ռուսական խաղաղապահ զորախումբ։

Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունները կտրուկ վատթարացել են 2022 թվականին՝ օգոստոսի Ադրբեջանի ռազմական գործողություններ, սկսելու Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի շրջափակումից հետո։

2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանը ռազմական գործողություն է սկսել Արցախում։

Իրադարձությունների ընթացք 
Սեպտեմբերի 20-ին Ճանկաթաղ գյուղի մոտ գտնվող դիտակետից վերադառնալիս թեթեւ զենքերից կրակել են հինգ ռուս խաղաղապահներով ավտոմեքենայի վրա։ Մեքենայում գտնվող բոլոր զինվորականները սպանվել են։

Հետագա իրադարձություններ 
Սկզբում ադրբեջանական և հայկական կողմերը չեն մեկնաբանել կատարվածը։ ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան ասել է, որ ռուս խաղաղապահները «հարվածը վերցրել են հանուն տարածաշրջանում խաղաղության»։

Սեպտեմբերի 21-ին հեռախոսազրույց է տեղի ունեցել Ադրբեջանի և Ռուսաստանի նախագահներ Իլհամ Ալիևի և Վլադիմիր Պուտինի միջև, որի ընթացքում Ալիևը ցավակցություն է հայտնել և ներողություն խնդրել Պուտինից ռուս խաղաղապահների մահվան համար՝ նշելով, որ կկատարվի մանրակրկիտ հետաքննություն, և մեղավորները կպատժվեն։ Ադրբեջանի նախագահը հայտարարել է նաև զոհվածների ընտանիքներին ֆինանսական օգնություն ցուցաբերելու պատրաստակամության մասին։

Ըստ Ադրբեջանի գլխավոր դատախազության՝ զինվորականները «բարդ տեղանքի և մառախլապատ ու անձրևոտ եղանակային պայմանների պատճառով» ռուս խաղաղապահների հետ մեքենան շփոթել են հայկական զինված ուժերին մեքենայի հետ։ Երկու փաստով էլ Ադրբեջանի գլխավոր դատախազը քրեական գործ է հարուցել։

Ծանոթագրություններ 

Արցախյան հակամարտություն
Մարտակերտի շրջանում մահացածներ
2023 թվականը միջազգային հարաբերություններում