Հերման Հայնրիխ Գոսսեն

Հերման Հայնրիխ Գոսսեն (, ), պրուսական տնտեսագետ, առաջինը մաթեմատիկորեն հիմնավորել է սահմանային օգտակարության տեսության հիմնական սկզբունքները, Գոսսենի օրենքների հեղինակ։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1810 թվականի սեպտեմբերի 7-ին, Հռենոսի շրջանի Դյուրեն քաղաքում, որն այդ ժամանակ բռնագրավված էր ֆրանսիացիների կողմից։ Հայրը՝ Գեորգ Ժոզեֆ Գոսսեն (15.12.1780-07.10.1847), ֆրանսիական ծառայությունում աշխատել է որպես հարկահավաք։ Մայրը՝ Մարիա Աննա Մեխթհիլդան (Շոլլ) (22.02.1768-29.06.1833), խորապես հավատացյալ անձնավորություն էր։ Հերմանին և նրա երկու եղբայրներին ծնողները դաստիարակել են խիստ կաթոլիկ հավատքով։ 1824 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Մուֆֆենդորֆ, նախնական և միջնակարգ կրթությունն ստացել է մի քանի գերմանական քաղաքներում։

1829-1831 թվականներին ստացել է իրավաբանական կրթություն Բոննի համալսարանում, 1831 թվականին շարունակել է ուսումը Բեռլինի համալսարանում, բայց մեկ կիսամյակ սովորելուց հետո վերադարձել է Բոնն, Բեռլինում բռնկված խոլերայի պատճառով։

1834 թվականի հոկտեմբերից մինչև թոշակի անցնելը՝ 1847 թվականը, աշխատել է որպես կրտսեր իրավաբան Քյոլնի պրուսական վարչակազմում։ 1847-1849 թվականներին աշխատել է Քյոլնի ապահովագրական ընկերությունում։ 1854 թվականին հիվանդացել է որովայնային տիֆով, այնուհետև 1857 թվականին թոքային տուբերկուլյոզով, որի հետևանքով էլ մահացել է 1858 թվականի փետրվարի 13-ին Քյոլնում։

Հիշատակ 
1854 թվականին հրատարակված աշխատությունը իր կենդանության օրոք չի գնահատվել, բայց 1878 թվականին տնտեսագետ Վ.Ս. Ջևոնսը ճանաչել է նրա աշխատանքը և դարձրել հայտնի։

Ի պատիվ Գոսսենի՝ 1997 թվականից ի վեր սոցիալական քաղաքականության միության կողմից շնորհվում է ամենամյա Գոսսենի մրցանակ։

Հիմնական ներդրումը գիտության մեջ
1854 թվականին հրատարակված «Հասարակական փոխանակման օրենքների զարգացում և դրանցից բխող հասարակական առևտրի կանոններ» գրքում Գոսսենը մաթեմատիկորեն հիմնավորել է սահմանային օգտակարության տեսության հիմնական սկզբունքները։

Գոսսենի երկրորդ օրենքը

Նա տնտեսական կարևոր գործընթացները բացատրում էր սահմանային օգտակարության գաղափարի տեսանկյունից։ Այս օրենքները դիտարկում էին տնտեսական հարաբերությունները մաթեմատիկական տեսանկյունից։ Լեզվի գրության դժվարության և բազմաթիվ բանաձևերի առկայության պատճառով, նրա գիրքը պահպանվել է փոքր թվաքանակով։ Գոսսենի տեսությունը ավստրիական դպրոցի հետ կապված է մի քանի ընդհանուր մեթոդաբանական սկզբունքներով։ Գոսսենը և Մենգերը ելնում էին սահմանային օգտակարության և սահմանային արժեքի գոյությունից։ Սակայն Գոսսենը գների տեսությունը կառուցեց սահմանային օգտակարության հիման վրա, իսկ Մենգերը՝ սահմանային արժեքի հիման վրա, ինչը հիմնովին տարբերակում է նրանց մոտեցումները տնտեսական տեսության վերաբերյալ։

Մատենագիտություն 
 Gossen H. H. Entwickelung der Gesetze des menschlichen Verkehrs, und der daraus fließenden Regeln für menschliches Handeln. — Braunschweig: Friedrich Vieweg & Sohn, 1854.

Ծանոթագրություններ 

Գերմանացի տնտեսագետներ
19-րդ դարի տնտեսագետներ