Ելենա Պոլյակովա

Ելենա Իվանովնա Պոլյակովա (Գորյաչկինա) (, ), ռուս արվեստագետ, թատերագետ, գրական և թատերական քննադատ, արվեստագիտության դոկտոր (1970), Ռուսաստանի գրողների միության անդամ, Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ (1995)։

Կենսագրություն և աշխատանքներ 
Ելենա Պոլյակովան ծնվել է 1926 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Մոսկվայում։ 1949 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի թատերագիտական ֆակուլտետը։ Աշխատել է որպես «Театр» ամսագրի պատմության բաժնի վարիչ (1952-1961)։ 1950-ական թվականների վերջին ամսագրի գաղափարախոսական քաոսից հետո անցել է ակադեմիական գիտության, 1961 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ ԳԱ Արվեստագիտության համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի աշխատակից։ 1991-1995 թվականներին գլխավորել է Արվեստագիտության պետական ինստիտուտի թատրոնի բաժինը։

Ելենա Պոլյակովան ռուսական թատրոնի և գեղարվեստական մշակույթի մասնագետ է։ 1959 թվականին լույս է տեսել նրա «Թատրոնը և դրամատուրգը։ Խորհրդային դրամատուրգների պիեսների վրա ՄԳԱԹ-ի աշխատանքի փորձից։ 1917-1941» () հիմնարար աշխատությունը, 1970 թվականին հանդես է եկել որպես «Լեոնիդ Անտոնովիչ Սուլերժիցկի» ժողովածուի հրատարակման նախաձեռնող, կազմող, խմբագիր և ներածական հոդվածի հեղինակ։ 1972 թվականին հրատարակել է «Ստանիսլավսկին որպես դերասան» (), 1978 թվականին՝ «Լև Տոլստոյի թատրոնը։ Դրամատուրգիան և այն ընթերցելու փորձը» (), 1994 թվականին՝ «Բեմի հայելի» (), 1995 թվականին՝ «Ի. Մ. Մոսկվին (1874-1946)» ուսումնասիրությունները։

Ելենա Պոլյակովայի ուսումնասիրությունները նվիրված են Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի, Փոքր թատրոնի վարպետներին, ինչպես նաև դասականների բեմադրություններին (Ալեքսանդր Օստրովսկի, Նիկոլայ Գոգոլ Լև Տոլստոյ և այլն)։ Նրա գիտական հետաքրքրությունների շրջանակում են եղել նաև կերպարվեստի վարպետները (Նիկոլայ Ռերիխ, Բորիս Կուստոդիև, Կոնստանտին Սոմով, Կուզմա Պետրով-Վոդկին, Վիկտոր Սիմով, Աննա Օստրոումովա և այլն)։ «Искусство» հրատարակչության «Կյանքն արվեստում» () շարքում լույս է ընծայել գրքեր Նիկոլայ Ռերիխի (1973, 1985),  Կոնստանտին Ստանիսլավսկու (1977), Սադովսկիների թատերական դինաստիայի (1986) մասին։

Կյանքի վերջին տարիներին աշխատել է «Սուլերժիցկու թատրոնը։ Էթիկա։ Գեղագիտություն։ Ռեժիսուրա» (, 2006) հրատարակության վրա։

Ելենա Պոլյակովան մահացել է 2007 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Մոսկվայում։

Հակիրճ մատենագիտություն 

 Станиславский — актёр. — М.: Искусство, 1972. — 430 с.
 Николай Рерих. — М.: Искусство, 1973. — 303 с. + 20 л. ил. — (Жизнь в искусстве).
 2-е изд., доп. — М.: Искусство, 1985. — 304 с. : ил.
 Станиславский. — М.: Искусство, 1977. — 461 с. : портр., фото. — (Жизнь в искусстве).
 Театр Льва Толстого. Драматургия и опыты её прочтения. — М.: Искусство, 1978.
 Город Остроумовой-Лебедевой. — М.: Советский художник, 1983. — 222 с. : ил. — (Рассказы о художниках).
 Садовские. — М.: Искусство, 1986. — 344 с. + 31 л. ил. — (Жизнь в искусстве).
 История русского драматического театра : [в 7 т.] / редкол.: Е. Г. Холодов (гл. ред.) [и др.]. — 2-е изд. — М. : Искусство, 1977—1987. – автор раздела 7 том.
 Зеркало сцены : Эволюция сцен. образа в рус. театре XVIII—XIX вв. / Рос. АН, Рос. ин-т искусствознания М-ва культуры Рос. Федерации. —  М.: Наука, 1994. — 350,[2] с. — ISBN 5-02-011158-9
 И. М. Москвин (1874—1946) / Гос. ин-т искусствознания. — М.: Искусство, 1995. — 413,[1] с., [32] л. ил. портр. — (Жизнь в искусстве). — ISBN 5-210-02334-6
 Театр Сулержицкого: Этика. Эстетика. Режиссура. — М.: Аграф, 2006. — 296 с. — (Символы времени). — ISBN 5-7784-0318-6
 Клуб добряков в Москве 1930-х годов. «Пиквикский клуб» в Художественном театре имени М. Горького. // «Вопросы театра», 2009, № 3-4.
 «Руны». Норвежские мотивы в Московском Художественном Театре. // «Вопросы театра», 2010, № 3-4.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Личности. Полякова Елена Ивановна 
 «Вопросы театра». Авторы: Е. И. Полякова
 Театральная библиотека. Е. И. Полякова
 Научная библиотека Омского государственного университета им. Ф. М. Достоевского. Книги Е. И. Поляковой

Ռուս արվեստագետներ
Արվեստագիտության դոկտորներ
Ռուս քննադատներ
Ռուսաստանի գրողների միության անդամներ
Ռուս գրաքննադատներ
Ռուս արվեստաբաններ
Ռուս թատերական քննադատներ
Խորհրդային արվեստաբաններ