Կարլ Շպեկլե

Կարլ Յոհան Շպեկլե (, ), գերմանական ծագմամբ ռուս ճարտարապետ, կլասիցիզմ ոճի ներկայացուցիչ։

Կենսագրություն 
Կարլ Շպեկլեն ծնվել է 1734 թվականին, զինագործ և քանդակագործ Ֆիլիպե Սպեկլեի ընտանիքում, որը 1698 թվականին Ռուսաստան է եկել Պետրոս I-ի հրավերով։ Սովորել է Սուրբ Աննայի Լութերական եկեղեցու դպրոցին կից Սուրբ Աննայի ուսումնարանում։ 1758 թվականին եղբոր՝ Պաուլի հետ միասին, որպես տաղանդավոր դիմանկարիչ և գծանկարիչ, ծառայության է անցել ճարտարապետ Վարֆոլոմեյ Ռաստրելլիի մոտ, որպես օգնական։ 1765-1796 թվականներին ծառայել է որպես Ռուսաստանի բանակի ճարտարագետների կորպուսի ճարտարապետ, ինչպես նաև կատարել է հրետանային կորպուսի ճարտարապետի պարտականությունները։ Այդ պաշտոններում ղեկավարել է Ռուսական կայսրության տարբեր մասերում բազմաթիվ ռազմական նշանակության շենքերի նախագծման և կառուցման աշխատանքները։ Դրանց թվում են եղել զորանոցներ, պահականոցներ, սպայական բնակարաններ, ռազմական և վարչական շենքեր, արհեստանոցներ, զինանոցներ, ռազմական հիվանդանոցներ և զինագործարաններ։

Շպեկլեն վերամշակել է Սանկտ Պետերբուրգի զինանոցի շենքի նախագծումը և մինչև 1790 թվականը վերահսկել դրա շինարարությունը։ Շենքը համարվում է վաղ կլասիցիզմի  ուշագրավ աշխատանք։ 1770-1780 թվականներին ճարտարապետը ղեկավարել է Սեստերորեցկի, 1783-1789 թվականներին՝ Բրայանսկի զինագործարանների շենքերի կառուցումը։

1786-1787 թվականներին կառուցել է Ռուսաստանի առաջին երկաթե կամուրջները՝ փոքրիկ չինականները Ցարսկոյե Սելոյի Ալեքսանդրյան պուրակում, այնուհետև՝ Տավրիկյան զբոսայգում։ 

Սանկտ Պետերբուրգում պահպանվել է ինժեներ-գեներալ Ֆ. Բ. Բաուրի  տունը (1781-1784, Կուտուզովի առափնյա  36/2), որը կառուցել է Շպեկլեն։ Շպեկլեի կառուցած շինություններ կան Ֆինլանդիայում, Ֆրիդրիխսհամի և Վիլմանստրանդյան ամրոցներում։ 

Վիբորգում պահպանվել են Շպեկլեի նախագծված Աննենկրոն ամրաշինությունները, ինչպես նաև նախկին փոխարքայի պալատը (1784), որն ի սկզբանե նախատեսված է եղել Ինժեներական թիմի տեղակայման համար։

1782 թվականից սկսած Շպեկլեն դասավանդել է քաղաքացիական ճարտարապետություն հրետանային և ինժեներական կադետային կորպուսում։ 1785 թվականին ստացել  է Ռուսաստանի քաղաքացիություն, իսկ 1793 թվականին 35 տարվա անբասիր ծառայության համար նրան շնորհվել է Սուրբ Վլադիմիրի շքանշան։

Շպեկլեն մահացել է Սանկտ Պետերբուրգում, 1796 թվականին։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 

Սանկտ Պետերբուրգի ճարտարապետներ
Վիբորգի ճարտարապետներ
Ռուս ճարտարապետներ
Գերմանացի ճարտարապետներ