Ամիրյան (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)

Ամիրյան, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Երիցվանք, Երվանդակերտ և Կրմեն գյուղերի հետ միասին կազմում է Երիցվանք համայնքը։

Աշխարհագրություն 
Գյուղը տեղակայված է Արցախի Հանրապետության հարավային հատվածում` Քաշաթաղի շրջանում՝ նախկինում՝ Սյունիքի Կովսական գավառում։ Բնակավայրը տեղաբաշխված է Հակարի գետի ստորին հոսանքի աջափնյա հարթավայրում։ Բնակավայրից ոչ շատ մեծ հեռավորության վրա է գտնվում Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը։

Պատմություն 
18–րդ դարի սկզբներին Ամիրյանը գտնվում էր Սյունիքի իշխանության Գիլաբերդ գավառում։

18–րդ դարի երկրորդ կեսին և 19–րդ դարի սկզբներին Ղարաբաղի և Նախիջևանի խաների ու քրդական ցեղերի ճնշման տակ տարածաշրջանի բնակավայրերը հայաթափվել էին։ Այս հանգամանքն էլ պատճառ հանդիսացավ, որ տվյալ գավառի գյուղերի, այդ թվում` Ամիրյանի պատմական հետքերը վերանան։

Բերրի և ջրարբի հողերի վրա աչք տնկած թուրք և քուրդ խաշնարած ցեղերի ներայացուցիչները տիրացան հայերի տներին ու ունեցվածքին։ Նրանք գյուղին տվեցին Սարալի անունը։

Մի քանի տասնամյակի ընթացքում եկվորները հիմնովին ավերել են հայկական պատմամշակութային արժեքները։ Խորհրդային տարիներին դա առավել ծրագրված բնույթ ստացավ։ Այսօր այդ հուշարձանների հետքերը անգամ չեն նշմարվում։

Ադրբեջանում խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո այս տարածքները բռնակցվեցին ԱԽՍՀ–ին։

Ամիրյանը 1923 թվականին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի օկրուգի, իսկ 1930 թվականին Զանգելանի շրջանի կազմում։

1993 թվականին հոկտեմբերի վերջերին Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի հարվածների տակ գյուղը ազատագրվեց։

Գյուղի վերաբնակեցման գործընթացը սկսվել է 1999 թվականից։ Այստեղ ՀՀ բնակավայրերից հաստատվեցին մի քանի ընտանիքներ։ Ազատագրված գյուղը ստացավ Ամիրյան անունը։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

Բնակչություն 
2015 թվականին Ամիրյան համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 34 մարդ, կար 10 տնտեսություն։

Ծանոթագրություններ 

Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր
Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն