Լեոպոլդինա

«Լեոպոլդինա» (բնագետների «Լեոպոլդինա» գերմանական ակադեմիա, ), բնագետների գերմանական հնագույն ընկերություն, որ դարձել է Գերմանիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա։ Հիմնադրվել է 1652 թվականին Շվայնֆուրտում, բժիշկ Յոհան Լորենց Բաուշի կողմից (Johann Lorenz Bausch)՝ որպես Academia Naturae Curiosorum: Գտնվում է ԳՖՀ-ի դաշնային նախագահի հովանու ներքո։ Գրանցված է որպես ոչ առևտրային կազմակերպություն և ֆինանսավորվում է Գերմանիայի դաշնային կառավարության ու Սաքսոնիա-Անհալտ երկրամասի (որի տարածքում գտնվում է) կառավարության կողմից։ Ունի 1500-ից ավելի անդամ աշխարհի 30 երկրներից և համարվում է Գերմանիայի ամենամեծ ակադեմիան։

1878 թվականից ի վեր գործում է Սաքսոնիա-Անհալտ երկրամասի Հալլե քաղաքում։ Նախկինում ակադեմիայի գտնվելու վայրը փոփոխվել է՝ կախված լինելով նրա նախագահի բնակության վայրից։

Պատմություն 

Հռոմեական Սրբազան Կայսրության կայսր Լեոպոլդ I-ը 1687 թվականին հաստատել է բժիշկ Յոհան Լորենց Բաուշի նախաձեռնությամբ հիմնված ընկերությունը՝ որպես Հռոմեական Սրբազան Կայսրության կայսր Լեոպոլդի անվան ակադեմիա՝ բնության դիտումների համար (Sacri Romani Imperii Academia Caesareo-Leopoldina Naturae Curiosorum), և տվել է Leopoldina հակիրճ անվանումը, p. 7—8; :

2007 թվականի նոյեմբերին Գերմանիայի գիտության նախարար Աննետե Շավանը հայտարարեց, որ Leopoldina-ն վերանվանվում է Գերմանիայի գիտությունների ակադեմիա (Deutsche Akademie der Wissenschaften):

Ակադեմիայի սահմանած պարգևները 
 Կորտենիուսի մեդալ (առաջին անգամ շնորհվել է 1792 թվականին)
  (1896)
  (1955)
  (1965, ի պատիվ Գրեգոր Մենդելի)
  (շնորհվել է մեկ անգամ՝ 1959 թվականին, «Տեսակների ծագումը» աշխատության առաջին հրատարակության 100-ամյակի կապակցությամբ)
  երիտասարդ գիտնականների համար
 
 Leopoldina Research Prize (2001, հովանավորը Commerzbank Foundation-ն է)
 Թիմեի անվան մրցանակ բժշկագիտության բնագավառի համար
 Վաստակի մեդալ (շնորհվում է ակադեմիայի նախագահության կողմից, հատուկ դեպքերի կապակցությամբ)

Ակադեմիայի անդամներ 

Հիմնադրման օրվանից ի վեր ակադեմիայի անդամ է դարձել 7000-ից ավելի գիտնական։ Գործող ակադեմիկոսների թվաքանակը սահմանափակված է 1000-ով։ Նրանց երեք քառորդ մասը գերմանախոս երկրներից են (Գերմանիա, Ավստրիա, Շվեյցարիա), մեկ քառորդ մասը՝ մոտավորապես 30 այլ երկրներից։

Որպես ակադեմիայի առավել աչքի ընկած անդամներ՝ ակադեմիայի կայքէջում նշված են Մարիա Սկլադովսկայա-Կյուրին, Չարլզ Դարվինը, Ալբերտ Այնշթայնը, Յոհան Վոլֆգանգ Գյոթեն, Ալեքսանդր ֆոն Հումբոլդը, Յուստուս ֆոն Լիբիխը, Մաքս Պլանկը։

2020 թվականի դրությամբ «Լեոպոլդինա»-ի ակադեմիկոսների շարքում Նոբելյան մրցանակի 180 դափնեկիր կար։

Անվանի ակադեմիկոսներից են նաև

 Քրիստիան Լյուդվիգ Բրեմ
 Յոհան Գոթֆրիդ Բրեմզեր
 Ամի Բուե
 Գերհարդ Էրթլ
 Թեոդոր Հենշ
 Վիլհելմ Օստվալդ
 Էռնեստ Ռեզերֆորդ

1789 թվականին իշխանուհի Եկատերինա Վորոնցովա-Դաշկովան դարձել է «Լեոպոլդինա»-ի պատմության ընթացքում առաջին կին ակադեմիկոսը։ 1925 թվականին ակադեմիայի թղթակից-անդամ է ընտրվել խորհրդային բուսաբան
Նիկոլայ Վավիլովը։

Նախագահներ 

 1652—1665  (Շվայնֆուրտ)
 1666—1686  (Շվայնֆուրտ)
 1686—1693  (Նյուրնբերգ)
 1693—1730  (Աուգսբուրգ)
 1730—1735  (Ալտդորֆ բայ Նյուրնբերգ)
 1735—1769 Անդրեաս Էլիաս Բյուխներ (Էրֆուրտ, Հալլե)
 1770—1788  (Նյուրնբերգ)
 1788—1791  (Էռլանգեն)
 1791—1810 Յոհան Քրիստիան Շրեբեր (Էռլանգեն)
 1811—1818  (Էռլանգեն)
 1818—1858 Քրիստիան Գոթֆրիդ Դանիել Նես ֆոն Էզենբեկ (Էռլանգեն, Բոնն, Բրեսլաու)
 1858—1862 Դիտրիխ Գեորգ ֆոն Կիզեր (Ենա)
 1862—1869 Կարլ Գուստավ Կարուս (Դրեզդեն)
 1870—1878  (Դրեզդեն)
 1878—1895 Կարլ Կնոբլաուխ (Հալլե, այդ ժամանակից սկսած՝ միայն Հալլեում)
 1895—1906 Կարլ ֆոն Ֆրիչ
 1906—1921 
 1921—1924 
 1924—1931 Յոհաննես Վալտեր
 1932—1950 Էմիլ Աբդերգալդեն
 1952—1953 Օտտո Շլյուտեր
 1954—1974 Կուրտ Մոտես
 1974—1990 Հայնց Բեգտե
 1990—2003 
 2003—2010 
 с 2010 — Յորգ Հինրիխ Հակեր

Աստղագիտության մեջ 
Ակադեմիայի պատվին է կոչվել 1918 թվականին հայտնաբերված (893) Լեոպոլդինա աստերոիդը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 B. Parthier: Die Leopoldina. Bestand und Wandel der ältesten deutschen Akademie. Druck-Zuck, Halle 1994
 B. Parthier, D. von Engelhardt (Hrsg.): 350 Jahre Leopoldina. Anspruch und Wirklichkeit. Festschrift der Deutschen Akademie der Naturforscher Leopoldina 1652—2002. Druck-Zuck, Halle 2002
 Volker ter Meulen (Hrsg.): Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina — Geschichte, Struktur, Aufgaben. Druck-Zuck, Halle 2006 (2 MB)

Արտաքին հղումներ 

 Ակադեմիայի պաշտոնական կայքէջը
 Miscellanea curiosa on the Biodiversity Heritage Library.

Ազգային ակադեմիաներ
Գիտությունների ազգային ակադեմիաներ