Մելքում Մելքումյան

Մելքում Սարոյի Մելքումյան (), հայ մանկավարժ։ Մանկավարժական գիտությունների դոցենտ (1963): ԽՄԿԿ անդամ (1943): Հայրենական պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն 
Մելքում Մելքումյանը ծնվել է 1917 թվականին ԼՂԻՄ Ստեփանակերտի շրջանի Շուշիքենդ գյուղում։ 1937 թվականին ավարտել է Շուշվա մանկավարժական բանֆակը։ 1937-1939 թվականներին հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել ԼՂԻՄ Ստեփանակերտի շրջանի Սարուշեն գյուղի 7-ամյա դպրոցում։ 1939 թվականի նոյեմբերին Մելքումյանը զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Ավարտել է Ստալինգրադի հրետանային ուսումնարանը։ Մարտերով հասել է մինչև Պրագա, այստեղ էլ տոնել է Մեծ հայրենականի հաղթանակը, հետո եղել է Ուկրաինական ԽՍՀ Վիննիցայի մարզում, որպես պարետի տեղակալ։ 

Զորացրվելով բանակից  կրկին աշխատել է գյուղի միջնակարգ դպրոցում։ 1947 թվականին մարզային ժողկրթբաժնի ուղեգրով մեկնել է Երևան, ընդունվել պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, ապա 1952 թվականին՝ ասպիրանտուրան։ 1955-1956 թվականներին հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել Երևանի թեթև արդյունաբերության տեխնիկումում, 1956 թվականին դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանի  մանկավարժության և հոգեբանության ամբիոնում։ 1957 թվականից մանկավարժական գիտությունների թեկնածու է, իսկ 1963 թվականից՝ դոցենտ։ 1967-1972 թվականներին Մելքումյանը եղել է Երևանի պետական համալսարանի  մանկավարժության և հոգեբանության ամբիոնի վարիչը։ 1976-1979 թվականներին ղեկավարել է Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի Գորիսի մասնաճյուղի մանկավարժության և հոգեբանության ամբիոնը։ Մելքումյանը դասախոսական-մանկավարժական գործունեությունը զուգակցել է գիտահետազոտական աշխատանքի հետ, գրել է 12 անուն գրքեր ու գրքույկներ, 100-ից անելի հոդվածներ։ ԽՄԿԿ անդամ է 1943 թվականից։ Եղել է հանրապետության մանկավարժական ընկերության սեկցիայի նախագահ, «Խորհրդային մանկավարժ» ամսագրի խմբագրական կոլեգայի անդամ։

Հայկական ԽՍՀ լուսավորության նախարարության կոլեգիայի կողմից պարգևատրվել է Խաչատուր Աբովյանի մեդալով և «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ» կրծքանշանով, ինչպես նաև արժանացել է «Կարմիր աստղի» շքանշանի, «Պրագայի ազատագրման համար», Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար, «Աշխատանքային արիության համար» և այլ մեդալների, պատվոգրերի, գովասանագրերի։

Պարգևներ 
 «Կարմիր աստղի» շքանշան
 «Պրագայի ազատագրման համար» մեդալ
 Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար մեդալ
 «Աշխատանքային արիության համար»  մեդալ
 Խաչատուր Աբովյանի մեդալ
 «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ»

Երկեր 
 Երեխաների զարգացումն ու տարիքային մի քանի առանձնահատկությունները։ Երևան, Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչություն, 1957։
 Ետպատերազմյան շրջանի սովետահայ մանկական գրականությունը և նրա կրթա-դաստիարակչական նշանակությունը։ 1945-1955 թվականներ։ Երևանի պետական համալսարան, Երևան, պետական համալսարանի հրատարակչություն, 1960։
 Կոմունիզմը և դպրոցը։ Երևան, Հայպետհրատ, 1962։
 Դպրոցականների գեղագիտական զգացմունքների դաստիարակությունը։ Երևան, Լույս, 1967 (համահեղինակ)։
 Համեստությունը և նրա դաստիարակումը [Հանրամատչելի ձեռնարկ]։ Երևան, Հայաստան, 1968 (համահեղինակ)։
 Հովհաննես Թումանյանը կրթության և դաստիարակության մասին։ Երևան, Լույս, 1969 (համահեղինակ)։
 Դարձվածաբանական բացատրական բառարան (Դպրոցական, համառոտ)։ Երևան, Լույս, 1971 (համահեղինակ)։
 Վ. Ի. Լենինը կրթության և դաստիարակության մասին։ Երևան, Լույս, 1972 (համահեղինակ)։
 Դասի հոգեբանական հիմունքները։ Օգնություն ուսուցչին։ ՀԽՍՀ, Մանկավարժական ընկերություն, Երևան, Լույս, 1979 (համահեղինակ)։
 Դասի կատարելագործման պրոբլեմները։ Հոդվածների ժողովածու։ ՀԽՍՀ Մանկավարժական ընկերություն, Երևան, Լույս, 1981 (համահեղինակ)։
 Ա. Ս. Մակարենկոն և հայ իրակակությունը (Ծննդյան 100-ամյակի առթիվ)։ Մանկավարժական ընկերություն, ՀԽՍՀ, Երևան, Լույս, 1988 (համահեղինակ)։
 Հոդվածների ժողովածու (Ա. Ս. Մակարենկոյի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ)։ Գիտելիք ընկերություն, ՀԽՍՀ, Երևան, Ա. հ., 1988 (համահեղինակ)։
 «Պատվո նշանի» շքանշանակիր Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտ, Երևան, Հայաստան, 1989։
 Ն. Կ. Կրուպսկայան և հայ իրականությունը (Ծննդյան 120-ամյակի առթիվ)։ ՀԽՍՀ Մանկավարժական ընկերություն, Երևան, Լույս, 1989 (համահեղինակ)։
 Դպրոցականներին դաստիրակել աշխատասիրության ոգով։ Երևանի Խ. Աբովյանի անվան Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտ, Երևան, ՀՄԻ, 1992 (համահեղինակ)։
 Մանկավարժական բառարան։ Երևան, Զանգակ-97, 2001 (համահեղինակ)։

Ծանոթագրություններ 

Հայ մանկավարժներ
ԵՊՀ շրջանավարտներ
Մանկավարժական գիտությունների դոցենտներ
ԽՄԿԿ անդամներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
«Աշխատանքային արիության համար» մեդալակիրներ
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ