Այդա Լուպինո

Այդա Լուպինո (; ), ամերիկացի և բրիտանացի դերասանուհի, նաև ռեժիսոր, առաջին կին ռեժիսորներից մեկը։

Կենսագրություն և կարիերիա
Այդա Լուպինոն ծնվել է Լոնդոնում դերասանական ընտանիքում, ինչի շնորհիվ էլ իր նորամուտը կինոյում կայացել է դեռևս 1937 թվականին «Սիրո մրցավազք» [en] ֆիլմում։ Սկզբնական շրջանում նկարահանվել է ոչ մեծ դերերով, առաջին լուրջ կերպարները 1939 թ. նկարահանված «Լույսը հանգեց» և «Շերլոկ Հոլմսի արկածները» ֆիլմերն էին։

Սկսած 1940-ական թթ. արդեն դարձել է պահանջված դերասանուհի, այդ տարիների իր մասնակցությամբ ֆիլմերից են «Նրանք գնում էին գիշերով», «Բարձր Սիերրա», «Ծովագայլը»։

1949 թվականին իրականացավ նրա երազանքը դառնալ կինոռեժիսոր։ Այն բանից հետո երբ ռեժիսոր Էլմեր Քլիֆթոնը ինֆարկ տարավ և չկարողացավ շարունակել աշխատանքը, Այդա Լուպինոն իր վրա վերցրեց ռեժիսորի աշխատանքը, որից հետո էլ արդեն սկսեց ֆիլմեր նկարահանել, հիմնականում նուար ոճի, այսպիսով դառնալով այդ ոճում առաջին կին ռեժիսորը։ Նրա ամենահաջողված ռեժիսորական աշխատանքը կարելի է համարել  «Ճանապարհի ուղեկիցը» ֆիլմը։

Ռեժիսորական աշխատանքնին զուգահեռ շարունակել է նկարահանվել կինոյում և հեռուստատեսությունում մինչև 1978 թվականը, մասնավորապես նկարահանվել է «Կոլոմբո» հեռուստասերիալում։ Կինոյում և հեռուստատեսություն իր ներդրման համար արժանացել է Հոլիվուդյան փառքի ծառուղու աստղի։

3 անգամ ամուսնացած է եղել, Լուիս Հեյվորդ (1938−45), Կոլլեր Յանգ (1948−51) և Հովարդ Դաֆֆ (1951−84): Մահացել է կաթվածից Լոս Անջելեսում 77 տարեկան հասակում։

Պատկերներ

Ծանոթագրություններ 

 
Ամերիկացի դերասանուհիներ
Բրիտանացի դերասանուհիներ
Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Ամերիկացի կին ռեժիսորներ