Ամարիլիս

Ամարիլիս (՝ շքանարգիզ) - շքանարգիզազգիների (Amaryllidaceae) ընտանիքին պատկանող միաշաքիլ բույսերի օլիգոտիպ տեսակ։ Այն դասակարգեց շվեդ կարգաբան Կառլ Լիննեյը 1753 թվականին։

Հայտնի դեկորատիվ սենյակային բույս է, հաճախ հանդիպում է այդ անվամբ։ Իրականում հանդիսանում է հիբրիդային հիպեաստրում։ Իսկական ամարիլիսները տնային պայմաններում չեն աճեցվում։

Կարգաբանություն 
Տեսակն ավանդաբար համարվել է մոնոտիպ, որը ներկայացված է Ամարիլիս բելադոնա տեսակով (Amaryllis belladonna), միայն թե 1998 թվականին նկարագրվել է ևս մեկ տեսակ, որը ներկայումս ճանաչված է գիտական աշխարհում։ The Plant List-ի (բույսերի հանրագիտարան) տվյալների բազայի տեղեկությունների համաձայն այն ունի 4 տեսակ՝

 Amaryllis bagnoldii
 Amaryllis belladonna
 Amaryllis condemaita 
 Amaryllis paradisicola

Ավելի վաղ ամարիլիս ցեղը ներառում էր տեսակներ, որոնք այժմ ներառվում են հիպեստրում ցեղին, սակայն դրանք առօրյա կյանքում սխալմամբ կոչում են ամարիլիսներ։

Տարածում 
Վայրի բնության մեջ այն համարվում է Հարավաֆրիկյան Հանրապետության Կապի նահանգի էնդեմիկ տեսակ։ Այս ծաղկատեսակը տարածում է գտել նաև Ավստրալիայում։

Բուսաբանական նկարագրություն 
Մեզոֆիտներ։

Բազմամյա սոխուկավոր խոտաբույսեր։

Ունեն արմատամերձ տերևներ, որոնք դասավորված են երկու շարքով։

Ծաղիկները հավաքված են հովհարաձև ծաղկաբույլում, ունեն ամուր ցողուն, ցողունի վրա աճում է 2-12 ծաղիկ։ Ծաղկում են աշնանը, անտերև վիճակում, ձագարաձև ծաղիկներն ունեն 8 սմ տրամագիծ։

Պտուղը բացվող սերմնատուփ է, սերմերը կարող են ունենալ թևերի նման հավելուկներ։

Քրոմոսոմների քանակը 2n = 22 է։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Ծաղիկ
Բույսեր այբբենական կարգով
Դեկորատիվ բույսեր
Թունավոր բույսեր
Բուսաբուծություն