Զվոլեն

Զվոլեն (, , ), քաղաք Սլովակիայի կենտրոնական հատվածում, Գրոն և Սլատինա գետերի միաձուլման տեղում,  Յավորյայի և Կրեմնիցկիի ստորոտին։ Բնակչությունը մոտ 44 հազար է։

Պատմություն 
IX դարում Զվոլենի տեղում գոյություն է ունեցել Մեծ Մորավական տերության Մուոտյովա հնաքաղաքը, որը անհետացել է XI դարում։  Նրա պաշտպանողական ֆունկցիան անցել է Հին Զվոլեն ամրոցին,որը հետագայում անվանափոխվում և կրում է Անապատային Ամրոց անվանումը (սլով.՝ Pustý hrad) (Եվրոպայի  միջնադարյան ամենամեծ ամրոցներից մեկը)։ 1172 թվականին դառնում է թագավորական կոմիտեի կենտրոնը։ 1230-ական թվականներին Հունգարիայի Բելա IV թագավորը Զվոլենին քաղաքի իրավունք է տալիս։  XIV դարի վերջին Լյուդովիկոս I Մեծ թագավորը այստեղ կառուցում է Զվոլենսկի ամրոցը։ Այդ ժամանակ Զվոլենը բուռն զարգացում է ապրում։ 1542-ում պաշարում և այրում է Հունյադի Յանոշը։ 1554 թվականին թուրքերը զավթում են Ֆիլյակովո ամրոցը և նրա պաշտպանողական ֆունկցիաներն անցնում են Զվոլենին։ Այստեղ զարգանում է մի նոր հզոր ամրոց, որը թուրքերին այդպես էլ չի հաջողվում զավթել։ 1702 թվականին քաղաքը այրում են Ֆերենց Ռակոցիի կուրուցները։  XVIII դարում Զվոլենը դառնում է Կենտրոնական Սլովակիայի կարևոր արդյունաբերական կենտրոնը։ 1872 թվականին այստեղ երկաթուղի են կառուցում մինչև Բուդապեշտ։

Չեխոսլովակիայում Զվոլենը դառնում է շրջանային կենտրոն։ 1944 թվականին քաղաքը Սլովակյան ապստամբության կենտրոններից մեկն էր։ Սլիաչ օդանավակայանում խորհրդային օդանավ են վայրէջք կատարել։ 1944 թվականի հոկտեմբերի 26-ին քաղաքը գրավում են գերմանական զորքերը։ 1945 թվականի մարտի 14-ին քաղաքն ազատագրվում է։

1968-1990 թվականներին Զվոլենում տեղակայված էր Խորհրդային բանակի 30-րդ գվարդիական մոտոհրաձգային դիվիզիան։ 1978 թվականին Զվոլեն փոխադրվել է Բերդիչվայում նոր կազմավորված 238 առանձին ուղղաթիռային գունդը։

Ժողովրդագրություն 
Զվոլենի բնակչությունը կազմում է 43 147 մարդ (2005 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ:Ըստ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակիչների 95,9% - ը սլովակներ են, իսկ 1,2% -ը՝ չեխեր։ Կրոնական կազմը. 52,5 %-ը կաթոլիկներ են, 26,4%-ը՝ առանց կրոնական պատկանելության 15%-ը՝ լյութերականներ։

Տեսարժան վայրեր 

Պուստի Գրադ (Անապատային Ամրոց (սլով.՝ Pustý hrad))
 Զվոլենյան ամրոց
 սբ. Եղիսաբեթ եկեղեցի
 Լյութերական եկեղեցի
 Անտառային թանգարան

Հայտնի բնակիչներ 

 Իոսիֆ Զիգեր-Գրոնսկի(1896—1960) — գրող

Քույր քաղաքներ 

 : Ալտեա
  Բադ Քյոթցթինգ
 : Բանդորան
  Բելաջո
 : Գրանվիլ
 : Զվոլեն, 
 : Կարկիլա, Իմատրա
 : Կյոսեգ
 .Մարսասկալա 
 . Մեերսեն 
 . Նիդերանվեն 
 . Պրախատիցե
 .Պրևեզա 
 . Պրենայ 
 . Ռովնո 
 .Սեզիմբրա 
 .Սիգուլդա 
 . Տոտկոմլոշ 
 . Տյուրի
 . Ուֆֆալիզ 
 . Խոլստեբրո 
 . Շերբորն 
 . Յուդենբուրգ

Պատկերասրահ

Տես նաև 

 Զվոլեն (մարզ)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Քաղաքի պաշտոնական կայք էջ
 Պուստի Գրադ
 Զվոլենյան ամրոց

Սլովակիայի քաղաքներ
Սլովակիայի բնակավայրեր