Մուհամմադ Հուսեյն Ազադ

Մուհամմադ Հուսեյն Ազադ ( — ; Հունիսի 10 1830 թվական, Դելի, Մեծ մողոլների կայսրություն—Հունվարի 22 1910 թվական, Լահոր, Բրիտանական Հնդկաստան (այժմ Պակիստան) —հնդիկ բանաստեղծ, գրող, գրականագետ, գրականության պատմաբան, մանկավարժ։ Գրել է ուրդու։

Կենսագրություն 
Ծնվել է պարսկական ներգաղթյալ, գիտնական և կրոնական առաջնորդ Մուհամմադ Բաքիրի ընտանիքում, որը 1836 թվականից սկսած հրատարակում էր Դելիում առաջին թերթը՝ ուրդու։ 1861-ին Դելիում տեղի ունեցած անկարգությունների ժամանակ Ազադը տեղափոխվեց Լահոր։

1864 թվականից աշխատել է կրթության համակարգում, դասավանդել է Լահորի համալսարանական քոլեջում և Փենջաբի համալսարանի Արևելյան քոլեջում։ Նա պահպանեց բարեկամական հարաբերությունները Գ.Վ.Լեիտերի հետ։ 1866 թվականին Ազադը դարձավ կանոնավոր վարձատրվող համալսարանական դասախոս, իսկ մեկ տարի անց դարձավ նրա գիտական քարտուղարը։ 1887-ին նա հիմնադրել է գրադարանը։

Արդեն պատանեկան տարիներին նա բանաստեղծություններ է գրել։ Նա գիտեր պարսկերեն, արաբերեն և անգլերեն լեզուներ և գրականություն։ 1874-ին նա հիմնել է «Անջումանե Փենջաբ» ընկերությունը (Փենջաբ Հասարակություն), որը կարևոր դեր է խաղացել ուրդու գրականության զարգացման գործում։ Ազադը բանաստեղծներին կոչ է արել վերանայել հին կանոնները, իսկապես պատկերել հնդկական կյանքը։

Գլխավոր աշխատանքներ 

 «Կյանքի ջուր» («Աբե Հայաթ») - ուրդու պոեզիայի պատմություն,
 «Ազադ բանաստեղծություններ» («Նազմե Ազադ»),
 «Մտքի կախարդություն » (Նաիրանգի Հայալ)։

Նա ուսումնասիրել է տաջիկ-պարսկական գրականության պատմությունը։ Նա գրել է մեծ թվով աշխատանքներ այս թեմայի վերաբերյալ։ Ազադի գրական լեզուն մոտենում էր գաղութին։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Հղումներ 
 Moulana Muhammad Hussain Azad

Հնդկաստանի գրականագետներ
Իսլամական գրողներ
Հնդիկ բանաստեղծներ
19-րդ դարի բանաստեղծներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով