Հանս Ավգուստո Ռեյ

Հանս Ավգուստո (Հ.Ա.) Ռեյ (, , ), մանկական գրող և նկարիչ։ Համագործակցել է իր կնոջ՝ Մարգրեթ Ռեյի հետ, որը նույնպես հրատարակել է բազմաթիվ գրքեր, որոնցից ամենահայտնին «Հետաքրքրասեր Ջորջ» կոչվող կապիկների արկածների շարքն է»։

Կենսագրություն 
Հանսը և նրա ապագա կինը՝ Մարգրեթը, ծնվել են Գերմանիայում՝ գերմանա-հրեական ընտանիքներում։ Նրանք ծանոթացել են Բրազիլիայում, որտեղ Հանսն աշխատում էր որպես վաճառական, իսկ Մարգրեթն ավելի ուշ է տեղափոխվել այնտեղ՝ փախչելով նացիստների հետապնդումներից։ Ամուսնացել են 1935 թվականին և նույն թվականին տեղափոխվել Փարիզ։

Փարիզում Ռեյի կենդանիների նկարները գրավել են ֆրանսիացի հրատարակչի ուշադրությունը, որը նրան հանձնարարել է գրել մանկական գիրք։ Արդյունքը եղել է այժմ քիչ հայտնի «Սեսիլի Ջեյը և ինը կապիկները» պատմվածքը, որի հերոսներից մեկը՝ Հետաքրքրասեր Ջորջ մականունով, դարձել է առանձին գրքերի շարքի հերոս։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բռնկումով նրանց աշխատանքը ընդհատվել է։ Լինելով հրեաներ՝ նրանք որոշել են հեռանալ Փարիզից մինչ գերմանացիների գալը։ Հանսը տարբեր մասերից երկու հեծանիվ է հավաքել, որի միջոցով Փարիզից հեռացել են անկումից ընդամենը մի քանի ժամ առաջ։ Իրենց հետ վերցրած սակավաթիվ իրերի ցանկում էր Հետաքրքրասեր Ջորջի նկարազարդ ձեռագիրը։

Ռեյին հաջողվել է հասնել Իսպանիա, որտեղից գնացքով մեկնել են Պորտուգալիա, այնուհետև Բրազիլիա, ապա Նյու Յորք։ 1941 թվականին Նյու Յորքում Հուղթոն Միլֆինը սկսել է հրատարակել իրենց գրքերը։ Սկզբում ցանկանում էին նկարազարդումները կատարել ջրաներկով, սակայն տպագրական դժվարությունների պատճառով ստիպված են եղել օգտագործել մուլտֆիլմին մոտ ձևաչափ (հետագայում գրքերը թողարկվել են օրիգինալ ջրաներկով նկարազարդումներով)։

Հետաքրքրասեր Ջորջն անմիջապես հաջողություն է ունեցել և հրատարակիչը հանձնարարել է Ռեյսին գրել կապիկի և նրա ընկերոջ՝ Դեղին գլխարկով մարդու արկածների շարունակությունը։ Ընդհանուր առմամբ, այս շարքում գրվել է յոթ գիրք, որոնցից Հանսը հիմնականում նկարազարդում էր, իսկ Մարգրեթը գրում էր երգերի բառերը, բայց ընդհանուր առմամբ աշխատում էին միասին։ Այնուամենայնիվ, վաղ հրապարակումներում Մարգրեթի անունը չէր նշվում շապիկի վրա, քանի որ այն ժամանակ նախապաշարմունքներ կային կանանց կողմից երեխաների համար գրված գրքերի որակի վերաբերյալ. այս բացթողումը շտկվել է հետագա հրապարակումներում։

1960 թվականին Հետաքրքրասեր Ջորջը արժանանում է Լյուիս Քերոլի մրցանակին։

Համաստեղությունների դիագրամներ 

Նախքան 1952 թվականին Ռեյի հանրահայտ «Աստղերը. նրանց տեսնելու նոր ճանապարհ» հրատարակությունը, համաստեղությունների դիագրամները շատ սխեմատիկ էին, դժվար էր հիշելը, հատկապես այն պատճառով, որ որոշ աստղեր վատ են տեսանելի և խիտ բնակեցված շրջաններում ծառայել են որպես հղման կետեր։ Ռեյն առաջարկել է նոր, երևակայական և հեշտ հիշվող համաստեղությունների դիագրամներ, որոնք արագ ընդունվել են աստղագիտական հանրության կողմից և այժմ հաճախ օգտագործվում են աստղագիտական գրականության մեջ, օրինակ՝ Դոնալդ Մենզելի Աստղերի և մոլորակների դաշտային ուղեցույցը։ Ռեյի աստղային դիագրամներով գիրքը շարունակում է հրատարակվել որոշ պարզաբանումներով։

1963 թվականին Ռիվների ընտանիքը տեղափոխվել է Քեմբրիջ (Մասաչուսեթս), որտեղ ապրել են մինչև Հանսի մահը՝ 1977 թվականը։

Հ.Ա. Ռեյի գրքերը 
 «Սեսիլի Գ. և ինը կապիկները» ()
 «Հետաքրքրասեր Ջորջ» ()
 «Հետաքրքրասեր Ջորջը աշխատանք է գտնում» ()
 «Հետաքրքրասեր Ջորջը և հեծանիվը» ()
 «Հետաքրքրասեր Ջորջը մեդալ է ստանում» ()
 «Հետաքրքրասեր Ջորջը օդապարիկ է թռչում» ()
 «Հետաքրքրասեր Ջորջը սովորում է այբուբենը» ()
 «Հետաքրքրասեր Ջորջը գնում է հիվանդանոց» ()
 «Կենդանական հոսք» ()
 «Գտեք համաստեղություններ» ()
 «Ինչպե՞ս եք հասնում այնտեղ։» ()
 «Աստղեր. Հին համաստեղությունների նոր ուրվագծեր» ()
 «Որտեղ է իմ երեխան?» ()
 «Նայիր կրկեսը» ()
 «Սպիտակ և սև պինգվինը նայում է աշխարհին» ()
 «Քլերը լուսնի վրա և այլ ֆրանսիական մանկական երգեր» () (1941)
 «Բծավորը» () (1945)

Գրականություն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Margret and H.A.Rey Interactive Timeline: Life in Paris and a Narrow Escape
 Guide to the H.A. Rey papers at the University of Oregon
 Guide to the H. A. and Margret Rey Collection, part of the de Grummond Children’s Literature Collection at the University of Southern Mississippi
 New York Times: «How Curious George Escaped the Nazis»
 

Գերմանացի մանկագիրներ
Տղամարդիկ
Ամերիկացի գրողներ
Գերմանացի գրողներ
Ամերիկացի աստղագետներ
Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ