ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովը Նյուպորտում (2014)

ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովը Նյուպորտում (2014 թվականի սեպտեմբերի 4-5), 26-րդ բարձր մակարդակի հանդիպում Հյուսիսատլանտյան դաշինքի անդամ երկրների պետությունների ղեկավարների և կառավարությունների ղեկավարների միջև։ Հանդիպումը տեղի է ունեցել Նյուպորտ քաղաքում (Հարավային Ուելս)։

Հանգամանքներ 
Սա ՆԱՏՕ-ի երրորդ գագաթնաժողովն է, որը տեղի է ունեցել Մեծ Բրիտանիայում. առաջինը Լոնդոնում անցկացվել է 1977 թվականին, իսկ մյուսը՝ 1990 թվականին։ ՆԱՏՕ-ի պատմության խոշորագույն գագաթաժողովներից մեկը՝ 33 գործընկեր երկրների, այդ թվում՝ միջազգային կազմակերպության (ՄԱԿ, ԵԱՀԿ, ԵՄ) շուրջ 60 բարձրաստիճան պաշտոնյաներ և բարձրաստիճան ներկայացուցիչներ մասնակցել են գագաթնաժողովին։

«Սառը պատերազմի» ավարտից հետո առաջին անգամ ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին ռուսական պատվիրակությունը չի հրավիրվել։

Պատմության մեջ առաջին անգամ ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովին հրավիրված է եղել Մոլդովայի Հանրապետությունը։

Օրակարգ 
Գագաթնաժողովի հարցերը նախ և առաջ վերաբերում Էին Աֆղանստանում տիրող իրավիճակին, մասնավորապես, քննարկվել Է ՆԱՏՕ-ի ուժերի կողմից տեղական ուժային կառույցներին անվտանգության ապահովման գործառույթների փոխանցման գործընթացը, ինչպես նաև 2015 թվականին Աֆղանստանում ՆԱՏՕ-ի նոր խորհրդատվական-ուսուցողական առաքելության ծավալման հեռանկարները։

Առանց պետությունների ղեկավարների և կառավարությունների ղեկավարների ուշադրության չի անցել Ուկրաինայում ստեղծված իրավիճակը։ Գագաթնաժողովի նախօրյակին Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Դևիդ Քեմերոնը հայտարարել է, որ այն դեպքում, երբ «Ռուսաստանն ապակայունացնում Է Ուկրաինան» և «անօրինական կերպով անեքսիայի է ենթարկել» Ղրիմը, ՆԱՏՕ-ն պետք է «կենտրոնանա Արևելյան դաշնակիցների երաշխիքների վրա»։

Արդյունքներ 
 Որոշվել է ՆԱՏՕ-ի երկրներից որևէ մեկի վրա Ռուսաստանի հարձակման դեպքում շուրջ 4000 մարդուց բաղկացած բարձր պատրաստվածության միացյալ օպերատիվ խումբ ստեղծել։ Հիմնական բազան և ուժերի հրամանատարական կենտրոնը նախատեսվում է տեղակայել Մեծ Բրիտանիայում։ Ռուսաստանի հետ սահմանակից երկրներում (Լեհաստան, Մերձբալթյան երկրներ) զորքերի տեղափոխման և ծավալման նախատեսվող ժամկետը չի գերազանցում 48 ժամը։
 Տեղի է ունեցել Ուկրաինա-ՆԱՏՕ հանձնաժողովի նիստը։ Ուկրաինայի նախագահի մասնակցությամբ այդ հանդիպմանը քննարկվել են ՆԱՏՕ-ի և Ուկրաինայի միջև համագործակցության բարելավման հարցերը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 The Wall Street Journal: «NATO Rapid-Reaction Force 'Would Strike Hard if Needed'»
 BBC News: «Nato rapid response force: Plan to boost Europe presence»
 

ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովներ