Սարսափի սաղավարտը

«Սարսափի սաղավարտը» (), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի յոթերորդ վեպն է, որը ստեղծվել է բրիտանական «Canongate» հրատարակչության պատվերով «Առասպելներ» միջազգային նախագծի շրջանակներում և տպագրվել է 2005 թվականին հարյուր հազար օրինակ տպաքանակով։

Պատմություն 
Դեռևս «Սարսափի սաղավարտը» վեպի տպագիր տարբերակի թողարկումից առաջ վաճառքում էր համանուն աուդիոգիրքը։ Գլխավոր հերոսների դերերը հնչեցրել են հեռուստահաղորդավարուհի Թինա Կանդելակին, թարգմանիչ և հնչունավորման դերասան Լեոնիդ Վոլոդարսկին, դերասանուհի Մարիա Գոլուբկինան, հնչունավորման դերասան Ալեքսեյ Կոլգանը, դերասանուհի Յուլյա Ռուտբերգը, դերասան և հեռուստահաղորդավար Նիկոլայ Ֆոմենկոն, երաժիշտ Ալեքսանդր Ֆ. Սկլյարը և ուրիշներ։ Տպագիր հրատարակությունը փոքր-ինչ տարբերվում է աուդիոգրքից. ձայնային տարբերակի Sartrik գործող անձը վերանվանվել է Sliff_zoSSchitan, և նրա որոշ դիտողություններ հանվել են տեքստից։ Վեպի թողարկումից անմիջապես հետո ստեղծվել է «Shlem.com» թատերական ներկայացումը, որը բեմադրել է մոսկովացի ռեժիսոր Ժիվիլե Մոնտվիլայտեն՝ «Սարսափի սաղավարտի» հիման վրա։

Համացանցային զրույցի տեսքով գրված ստեղծագործության ժանրը տպագիր հրատարակությունում նշված չէ։ Այնուամենայնիվ, Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործությունների պաշտոնական կայքում գրքի տեքստը հրապարակված է «Վեպեր» բաժնում, ժանրի այդ սահմանումն առկա է նաև ստեղծագործությանը նվիրված որոշ ակնարկներում ։ Որոշ գրախոսականներում և քննադատական ակնարկներում որպես տեքստի ժանր նշվում են պիեսը, դրամատիկ վիպակը։

Սյուժե 
Ութ գործող անձինք հանդիպում են մեկ շատ տարօրինակ զրուցարանում։ Նրանցից յուրաքանչյուրն անհայտ կերպով հայտնվել է մոնիտորով և ստեղնաշարով նույնատիպ սենյակներից մեկում։ Նրանք շուտով գիտակցում են, որ իրենք դարձել են Թեսևսի և Մինոտավրոսի առասպելի մասնակիցները։ Բայց պարզվում է, որ իրավիճակը շատ ավելի բարդ է, քան թվում է առաջին հայացքից։

Կերպարներ.

 'M'onstradamus
 'I'soldA
 'N'utscracker
 'O'rganizm(-:
 'T'heseus (TheZeus) (միայն մի քանի խոսք)
 'A'riadna
 'U'GLI 666
 'R'omeo-y-Cohiba
 'S'artrik (или Sliff_zoSSchitan)

Դռնից դուրս կերպարներից յուրաքանչյուրն ունի սեփական լաբիրինթոսը։ Մոնստրադամուսն ունի փակուղի և լիցքավորված ատրճանակ, Իզոլդան և Ռոմեոն՝ զբոսայգի (այդ պատճառով էլ փորձում են հանդիպել այնտեղ), Մարդուկ-ջարդուկը՝ սարքավորումներով և ձայներիզներով սենյակ, Օրգանիզմը՝ Screensaver՝ համակարգչի էկրանը մարելու ծրագիր, Արիադնեն՝ ննջասենյակ, UGLI 666-ը՝ տաճար, Սլիվը՝ «լեղակի սառնարան»։

Աուդիոգիրք 
Գրքի թղթային տարբերակի հրատարակությունից երկու շաբաթ առաջ թողարկվել է նրա ձայնային տարբերակը՝ Audio CD և MP3 ձևաչափերով։

Աուդիոգիրքը տպագիր տարբերակից տարբերվում է գործող անձանց կազմով. այնտեղ չկա Sliff_zoSSchitan-ը, որին մասամբ փոխարինում է Sartrik-ը։ Միևնույն ժամանակ հերոսի կարծրատիպային մեկնաբանություններն անհետանում են։

Դերերում

 Monstradamus - Լեոնիդ Վոլոդարսկի
 Isolda - Մարիա Գոլուբկինա
 Nutscracker - Ալեքսեյ Կոլգան
 Organizm(-: - Սերգեյ Ֆրոլով
 Theseus - Ռաֆայել Սաֆին
 Ariadna - Թինա Կանդելակի 
 UGLI 666 - Յուլյա Ռատբերգ
 Romeo-y-Cohiba - Նիկոլայ Ֆոմենկո
 Sartrik - Ալեքսանդր Ֆ. Սկլյար

Տևողությունը՝ 2:41

Հրատարակիչ՝ «Սոյուզ»

Թողարկման ամսաթիվը՝ 2005 թվականի հոկտեմբեր

Այլ իմաստներ 
«Սարսափի սաղավարտը» ռունային պաշտպանիչ «էգիսհյալմար» («aegishjalmar») նշանն է՝ Ֆաֆնիր վիշապի նշանը։ Խորհրդանիշը կազմված է չորս հատ կցված ալգիզ (ᛉ) ռունագրերից։

Հրատարակություններ 
 2005 — 
 2005 — 
 2005 —

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Шлем ужаса: Креатифф о Тесее и Минотавре  - վեպի տեքստը Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործությունների կայքում
 shlem.com - shlem.com ներկայացման պաշտոնական կայքը

Հոդվածներ 
 Пелевин В. Шлем ужаса: Креатифф о Тесее и Минотавре — статья Алексея Верницкого, журнал «Новое литературное обозрение»
 Мифологическая основа романа В. Пелевина «Шлем Ужаса»  — статья Марии Решетняк

Գրախոսություններ 

 Шлем ужаса — рецензия Льва Данилкина, журнал «Афиша»
 Ужас «Шлема» — рецензия Павла Басинского, «Литературная газета»
 Про людей и нелюдей — рецензия Ольги Лебёдушкиной, журнал «Дружба Народов»
 Вы слышите их? — рецензия Дмитрия Бавильского, интернет-газета «Взгляд»
 Шлем ужаса  — рецензия Натальи Курчатовой, журнал «TimeOut»

Գրքեր այբբենական կարգով
2005 վեպեր
Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ