Աստվածատուր քահանայի և Պարումի խաչքար (Այրք)

Աստվածատուր քահանայի և Պարումի խաչքար, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Այրք գյուղի մեջ գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու բակի արևմտյան մասում՝ գետնին կանգնեցված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.11/2.2.20)։

Տեղադրություն 

Խաչքարը գտնվում է Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու բակի արևմտյան մասում։

Քանդակներ 

Խաչքարի քիվի կենտրոնում գահակալած Հիսուսի քանդակն է։

Նրա շուրջ քանդակված են 4 ավետարանիչներն,
Մատթեոսը նույնացվում է մարդու հետ, որովհետև նրա Ավետարանը սկսվում է Քրիստոսի մարդեղության պատմությունով։ 
Մարկոսը ներկայացվում է առյուծի խորհրդանիշով, որովհետև իր Ավետարանի սկզբում առյուծի պես քաջաբար հայտարարում է, թե Հիսուս Աստծո Որդին է։
Ղուկասը նույնացվում է եզի հետ, որ զոհի խորհրդանիշն է, այն պատճառով, որ նրա Ավետարանը սկսվում է Զաքարիայի`  տաճարում զոհի պատրաստության պաշտամունքի նկարագրությամբ։ Այս պատմությունն իր հերթին դիտվել է իբրև պատրաստություն Քրիստոսի զոհաբերության։
Հովհաննեսը ներկայացվում է արծվի խորհրդանիշով, որովհետև նա իր Ավետարանի սկզբում սավառնում է վեր` հայտարարելով Քրիստոսի աստվածությունը։

Վիմական արձանագրություն 

Խաչքարի քիվին և շրջանակներին առկա է 5 տող վիմական արձանագրություն

 Ա[ՍՏՈՒԾՈ]Վ ՄԱՐՈՒԹՍ ԿԱ[Ն]ԿՆԵՑԻ
 ԶԽԱՉՍ ԵՂԲԱՐՆ ԻՄ Ա[ՍՏՈՒԱ]ԱՏՈԻՐ Ք
 ԱՀԱ[ՆԱ]ՅԻՆ, ՈՐ Ի ՁԵՌՍ ԱՆԱԻՐ
 ԻՆԱՅ ՓՈԽԵՑԱՒ ԱՌ ՔՍ։ ՀՕՐՆ ՊԱՐՈԻՄՒՆ.
 ԹՎ :ՌՂԹ: (1650):

Համաձայան արձանագրության՝ խաչքարը նվիրված է Աստվածատուր քահանային և Պարումին։ Կերտվել է 1650 թվականին՝ Մարութի պատվերով։

Տես նաև 

 Այրք

Ծանոթագրություններ 

Գեղարքունիքի մարզի խաչքարեր
Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ