Իգոր Սևերյանին

Իգոր Սևերյանին (, ) իսկական անունը Իգոր Վասիլևիչ Լոտարյով․; (Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն- 20 դեկտեմբերի 1941թ․ Տալլին, Էստոնական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ) —Արծաթե դարաշրջանի ռուս պոետ, կատարել է թարգմանություններ էստոներենից և ֆրանսերենից։ Ռուսական ֆուտուրիզմի նշանավոր գործիչներից է, ռուս պոետներից առաջինն է ով օգտագործել է ֆուտուրիստ տերմինը, էգոֆուտուրիզմի հիմնադիր և առաջնորդ։

Գրական գործունեության սկիզբը 
Ծնվել է Պետերբուրգում  1887թ  4(16) մայիսի, Գորոխովի փողոցի 66 բնակարանում, երկաթուղային բատալիոնի կապիտանի ընտանիքում։ Հայրը՝ Վասիլի Պետրովիչ Լոտարյով (1860 -10.06. 1904, Յալթա)։  Մայրը՝ Նատալյա Սերգեեվիչ Շենշինա (185? — 13 նոյեմբեր 1921, Էստոնիա Տոիլա)։ Գրողը մայրական կողմից ուներ ազգակցական կապեր Աֆանասի Ֆետի հետ։ Իսկ պատմաբան Նիկոլայ Միխայիլովիչ Կարամզինի հետ ազգակցական կապը(որի մասին հիշատակել է անձամբ գրողը) չի հաստատվել։

Վաղ մանկությունը անցել է Պետերբուրգում։ Ծնողների բաժանումից հետո ապրել է հորեղբոր՝ Միխայիլ Պետրովիչ Լոտարևի(1854—1925)  առանձնատանը(Վլադիմիրովկա), ինչպես նաև հորաքրոջ՝ Ելիզավետա Պետրովնա Լոտարյովի  առանձնատանը (Սոյվոլա) 1850—1918թթ։

Վլադիմիրովկայի առանձնատանը ներկայումս գտնվում է Իգոր Սևերյանինի թանգարանը։

Առաջին հրատարակությունները Իգոր Լոտարևը մակագրում էր ՛՛Գրաֆ Եվգրաֆ դ՜Ակսանգրաֆ " () կեղծանունով,  "Ասեղ,, "Միմոզա,,։

Նա սկսեց կանոնավոր կերպով հրապարակել 1904 թվականից սկսած. «Պորտ Արթուրի ջոկատի առաջիկա ելքը. Բանաստեղծություն»; «Ռուրիկի մահը». Բանաստեղծություն»; «Նովիկի սխրանքը. «Զմրուխտ» հածանավին։ Բանաստեղծություններ». Այնուամենայնիվ, գրական գործունեության սկիզբ համարվում է  զինվորների և ժողովրդի համար նախատեսված  «Ժամանց և աշխատանք» հրատարակությունը, որի խմբագիրը  գեներալ-լեյտենանտ Ս.Պ. Զիկովն է։ 1925թ  Տարտուում (Էստոնիա) տպագրվել են չափածո երկու վեպ («Զգացմունքների տաճարի զանգերը», «Նարնջագույն ժամի ցողը»)՝ նվիրված գրական գործունեության  20-ամյակին։ 1940 թվականի մարտին միջոցառումը վերջին անգամ նշվեց Տալլինում։

Ընդհանուր առմամբ, բանաստեղծն իր հաշվին հրատարակել է 35 բրոշյուր, որոնք հետագայում նախատեսում էր միավորել "Բանաստեղծությունների ամբողջական հավաքածուի"մեջ։ Առաջին 8 բրոշյուրները (իններորդ բրոշյուրը ՝ "Ճակատամարտ Ցուցիմայի մոտ", ստացել է գրաքննության թույլտվություն, բայց չի տպագրվել) հեղինակը նախատեսում էր միավորել "Ծովային պատերազմ" ցիկլում։ Առաջին 15 հրատարակությունները ստորագրվում են բանաստեղծի քաղաքացիական անունով, հաջորդ 20-ը ՝ "Իգոր-Սեվերյանին"կեղծանունով ։ Կեղծանունի առկայությունը պայմանավորված է 1907 թվականի նոյեմբերին Գատչինայում ավագ սերնդի բանաստեղծ Կոնստանտին Միխայլովիչ Ֆոֆանովի հետ ծանոթության և հետագա բարեկամության հետ։  Բարդ կեղծանունը 20-րդ դարի սկզբին Ռուսաստանում մշակութային և գրական գործընթացի հետևանք է ։ Կոնստանտին Ֆոֆանովին և վաղ մահացած Միրրա Լոխվիցկայային Իգոր-Սեվերյանինը համարում էր իր նախահայրը ։

Իգոր-Սեվերյանինի բրոշյուրներից մեկը գրող Իվան Նաժիվինը բերել է Լև Տոլստոյի Յասնայա Պոլյանայի կալվածք ։ Գրողի մեկնաբանությունը "Խաբաներա II" բանաստեղծության մասին Նաժիվինը հրապարակվեց մամուլում. Կաղապար:մեջբերման սկիզբ "ինչով են զբաղվում, ինչով են զբաղվում ... և դա գրականություն է" Շուրջը ' կախաղաններ, գործազուրկների հորդաներ, սպանություններ, անհավատալի հարբեցողություն, և նրանք ունեն խցանափայտի առաձգականություն...": Կաղապար։ մեջբերման ավարտ։

Էգոֆուտուրիզմից մինչև "պոետների արքա,, 
1911 թվականին Իգոր-Սեվերյանինը "Պետերբուրգի մունետիկ" թերթի հրատարակիչ Իվան Իգնատևի (Կազանսկի)  հետ միասին հիմնել է էգոֆուտուրիզմ գրական ուղղությունը։  Գրաալ-Արելսկին "Էգո-պոեզիան պոեզիայում" հոդվածում գրել է
link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Igor_Severyanin_by_Lev_Leonidov.JPG|մինի|366x366փքս|Իգոր Սևերյանին, 1900-ական թվականներ։ Նկարը՝ Լև Լեոնիդովի

Իգոր-Սեվերյանինը Մեկ տարի չանցած լքեց Էգո-ֆուտուրիստների խումբը ՝ բացատրելով, որ ինքը կատարել է "ես ապագայում եմ" առաջադրանքը։ Էգո-ֆուտուրիստներից բաժանվելը նշանավորվեց սկանդալով

Իգոր-Սեվերյանինի բանաստեղծությունների առաջին մեծ ժողովածուն ՝ " Վեհագույն գավաթը "(1913), լույս է տեսել Սերգեյ Սոկոլովի (Կրեչետովով)"Գրիֆ" հրատարակչությունում։  Ժողովածուի նախաբանը գրել է Ֆյոդոր Սոլոգուբը.

Բանաստեղծի  համարակալմամբ ժողովածուն ստացել է առաջին հատորի կարգավիճակ։

Իգոր-Սեվերյանինի դեբյուտը Սանկտ Պետերբուրգում տեղի է ունեցել 1912  թվականի հոկտեմբերին, Ռազեզժեյ  փողոցում գտնվող Սոլոգուբի սրահում, իսկ դեկտեմբերի 20-ին ' Մոսկվայում, Վալերի Բրյուսովի Ազատ գեղագիտության հասարակությունում։ 1913-ի մարտին Իգոր-Սևերյանինը մասնակցում է Ֆյոդոր Սոլոգուբի շրջագայությանը Ռուսաստանի արևմուտքում և հարավում ՝ Մինսկ, Վիլնո, Խարկով, Եկատերինոսլավ, Օդեսա, Սիմֆերոպոլ, Դոնի Ռոստով, Եկատերինոդար, Բաքու, Թիֆլիս, Քութայիս։ 1918-ին բանաստեղծը մասնակցել է 48 համերգների և անձամբ տվել 87-ը (ընդհանուր 135)։

1913-ի նոյեմբերին Իգոր-Սևերյանինը և Վլադիմիր Մայակովսկին երկու անգամ միասին ելույթ են ունենում ՝ նոյեմբերի 16-ին ՝ Վոլոգդայի հայրենակցական միության երեկույթին Սանկտ Պետերբուրգի կանանց բարձրագույն դասընթացների դահլիճում և նոյեմբերի 29-ին ՝ "Աղի քաղաք"դահլիճում։ 1914 թվականի հունվարին Ռուսաստանի հարավում բանաստեղծների հայտնի շրջագայությունը կազմակերպել է Վադիմ Բայանը (Վլադիմիր Իվանովիչ Սիդորով) ։

Էստոնացի բանաստեղծ Վալմար Ադամսը, ով մոտիկից ճանաչում էր Իգոր Սևերյանին, նկատել էր, որ նա ուներ հիանալի երաժշտական հիշողություն, որը թույլ էր տալիս նրան վերարտադրել նույնիսկ ամենաբարդ օպերային դերերը։

Էքսպրեսիոնիստ բանաստեղծ Սերգեյ Սպասսկին 1913-ի մարտին ներկա էր Ֆ. Սոլոգուբի համերգին, որի մասին հետագայում  հիշեց, որ Թիֆլիսում Իգոր-Սեվերյանինի ելույթի ժամանակ հանդիսատեսը արցունքներով ծիծաղեց նրա բանաստեղծությունները կարդալու ձևի վրա։

1918 թվականի հունվարին Իգոր-Սևերյանինը Պետրոգրադից մեկնում է Էստոնիա, որտեղ իր քաղաքացիական կնոջ ՝ Մարիա Վոլնյանսկայայի (Դոմբրովսկայա) հետ բնակվում է Տոյլա գյուղում ։  Փետրվարին, կատարելով ձեռնարկատեր Ֆյոդոր Դոլիձեի առջև ստանձնած պարտավորությունները, Իգոր-Սևերյանինը մեկնում է Մոսկվա, որտեղ մասնակցում է "բանաստեղծների թագավորի ընտրությանը", որը տեղի է ունեցել 1918 թվականի փետրվարի 27-ին Մոսկվայի Պոլիտեխնիկական թանգարանի մեծ լսարանում։  Ապագա սովետական գրականագետ Յակով Չերնյակը հիշում է․

"Մոսկվայում 1918-ի փետրվարի վերջին նշանակված էր  բանաստեղծների թագավորի ընտրությունները ։  Ընտրությունները պետք է անցկացվեին Պոլիտեխնիկական թանգարանում, Մեծ լսարանում ։  Պաստառի մեջ հայտարարված մի շարք բանաստեղծներ չեն եկել, օրինակ ՝ Կ. Բալմոնտը։ Սանկտ Պետերբուրգի պոետների բանաստեղծությունները կարդում էին արտիստները։ Այս յուրօրինակ երեկոյին ելույթ ունեցողների շարքերում էին  Մայակովսկին և Իգոր Սևերյանինը։  Կրքոտ վեճեր, ճիչեր և բանավեճեր էին  անընդհատ ծագում հանդիսատեսի միջև, իսկ ընդմիջմանը բանը հասավ գրեթե ծեծկռտուքի Սեվերյանինի և Մայակովսկու կողմնակիցների միջև։ Մայակովսկին հրաշալի էր կարդում։ Նա կարդում էր "Ամպի" սկիզբը և հենց նոր աշխատած" Մեր երթը " ... Թագավոր ընտրվեց Սեվերյանինը, որին հաջորդում էր Մայակովսկին ձայների քանակով։ Թվում է, թե երեսուն կամ քառասուն ձայներ լուծեցին հասարակության այս սխալը։

1918 թվականի մարտի սկզբին Իգոր-Սևերյանինը վերադառնում է Էստոնիա, որը Բրեստի խաղաղության կնքումից հետո գրավվում է Գերմանիայի կողմից ։  Տոյլայում նա հայտնվում է Նարվայի կարանտինի և Տալլինի ֆիլտրման ճամբարի միջոցով ։  Նա այլևս երբեք չի լինում Ռուսաստանում։

Արտագաղթը Էստոնիայում (1918—1941) 
Արտագաղթը բանաստեղծի համար անակնկալ էր։ Տոյլա, որտեղ նա եղել է 1912 թվականից, նա եկել է իր քաղաքացիական կնոջ ՝ Մարիա Վասիլևնա Վոլնյանսկայայի հետ ՝ որը գնչուական սիրավեպերի կատարող էր, մոր՝ Նատալյա Ստեպանովնա Լոտարևայի, դայակ Մարիա Նեուպոկոևայի (Դուր — Մաշա), նախկին քաղաքացիական կնոջ ՝ Ելենա Սեմենովայի և դստեր ՝ Վալերիայի հետ ։  Տարածված վարկած է, որ բանաստեղծը նախքան հեղափոխությունը ամառանոց է գնել Տոյլա քաղաքում, բայց դա այդպես չէ։1918 թվականին նա վարձակալել  է տեղի ատաղձագործ Միխկել Կրուուտին պատկանող տան կեսը։

Որոշ ժամանակ բազմանդամ ընտանիքը գոյությունը պահպանել է  "բանաստեղծների թագավորի ընտրություններին" մասնակցության հոնորարի  և Մ.Վոլյանսկայայի վաստակի  հաշվին։  Բանաստեղծը Էստոնիայում համերգային գործունեությունը սկսում է 1919 թվականի մարտի 22 — ին ՝ ռուսական թատրոնում Ռևելի համերգով.առաջին բաժնում հանդես են գալիս Ստելլա Արբենինան, Գ. Ռախմատովը և Վ. Վլադիմիրովը, երկրորդ բաժնում ՝ Իգոր Սևերյանինը։  Էստոնիայում ապրելու տարիներին նա տվել է ավելի քան 40 համերգ։  Վերջին հրապարակային ելույթը տեղի է ունեցել Չեռնոգոլովի Եղբայրության սրահում 1940 թվականի մարտի 14-ին ՝ գրական գործունեության 35-ամյակի հոբելյանական երեկոյին։

В 1921 году изменяется семейное положение поэта: он расстаётся с М. Волнянской и в Успенском соборе в Юрьеве венчается с дочерью домовладельца Фелиссой Круут, в замужестве Лотарёвой, которая вскоре родила сына, крещёного Вакхом. Ради замужества Фелисса перешла из лютеранства в православие; это был единственный официальный брак поэта.

1921 թվականին բանաստեղծի ընտանեկան կարգավիճակը փոխվում է։ Նա բաժանվում է Մ. Վոլյանսկայայից և Յուրիևի Վերափոխման տաճարում ամուսնանում է տանտիրոջ դստեր ՝ Ֆելիսա Կրուուտի հետ։  Հանուն ամուսնության, Ֆելիսան լյութերականությունից անցավ Ուղղափառության. դա բանաստեղծի միակ պաշտոնական ամուսնությունն էր։

Նույն 1921 թվականին Սեվերյանինը հավատարմության երդում տվեց Էստոնիային և սեպտեմբերի 5-ից դարձավ Էստոնիայի քաղաքացի.

Արտագաղթի տարիներին բանաստեղծը հրատարակել է բանաստեղծությունների նոր ժողովածուներ ՝ "Վերվենա" (Յուրիև, 1920), "Մինեստրել" (1921), "Միրրելիա" (Բեռլին, 1922), "Սոխակ" (Բեռլին, 1923), "Դասական վարդեր" (Բելգրադ, 1931) և այլն։  "Նարնջագույն ժամի ցողը "(մանկություն)," Գահավիժող ջրվեժ "(պատանեկություն)," Զգացմունքների տաճարի զանգերը "(պատմություն Մայակովսկու և Բայանի հետ 1914 թվականի շրջագայության մասին)," Ռոյալ Լեանդրա. (Lugne) " (Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստական կյանքի համայնապատկեր)։ Առանձնահատուկ տեղ է գրավում "Արևային վայրենի" (1924) ուտոպիան։

Իգոր-Սևերյանինը էստոնական պոեզիան ռուսերեն թարգմանած առաջին  գործիչն է։

Անկասկած հետաքրքրություն է ներկայացնում "Մեդալիոններ" ժողովածուն (Բելգրադ, 1934), որը բաղկացած է 100 սոնետ — բնութագրերից ՝ նվիրված բանաստեղծներին, գրողներին և կոմպոզիտորներին։  Յուրաքանչյուր սոնետում խաղարկվում են կերպարի ստեղծագործությունների անունները։

Հետաքրքրություն են ներկայացնում նաև "Վերսիֆիկացման տեսությունը ",  "Պոետիկայի ոճաբանությունը " և հուշեր  "Իմը Մայակովսկու մասին" (1940):

Անձնական կյանքը 
Իգոր Սևերյանինի կյանքում և աշխատանքում կանայք առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցրել։ Այսպես կոչված "բանաստեղծի դոնժուանական ցուցակը" համեմատաբար փոքր է, բայց ուշագրավ է մի քանի քույրերի հետ հաջորդական սիրավեպերով ՝ Եվգենիա Գուցան (Զլատա) և Էլիզաբեթ Գուցան (Միսս Լիլ), Ելենա Նովիկովա (Մադլենա) և զարմուհի Տիանա (Տատյանա Շոնֆելդ), Դինա Գ.և Զինաիդա Գ. (Ռաիսա), Աննա Վորոբյովա (Թագուհի) և Վալերիա Վորոբյովա (Վիոլետ), Իրինա Բորման և Անտոնինա Բորման, Վերա Կորենդի (Աննա Զապոլսկայա) և Վալերիա Զապոլսկայա։

"Զլատոլիրա", "Արքայախնձոր շամպայնի մեջ", "Պոեզոանտրակտ" ժողովածուները լի են Եվգենի Գուցանին ("Զլատա") նվիրված բանաստեղծություններով։  Աննա Վորոբյովան դարձավ նրա ամենահայտնի բանաստեղծություններից մեկի ՝ "Դա ծովի ափին էր" քնարական հերոսուհին։

Բանաստեղծի կինը ՝ Ֆելիսան, ըմբռնումով էր վերաբերվում բանաստեղծի սիրավեպերին Հարավսլավիայում Վալենտինա Բերդնիկովայի, Քիշնևում Վիկտորիա Շեյ դե Վանդտի հետ։ Նա հանդուրժում էր ձգվող սիրավեպերը Իրինա Բորմանի և Եվդոկիա Շտրանդելի հետ, վերջինիս հետ նաև այն պատճառով, որ նա Տոյլայի սննդի խանութի սեփականատիրոջ կինն էր, և խանութում պարտքը կախված էր նրանից։

Когда В. Коренди узнала о существовании этих писем, то написала письмо в Эстонский литературный музей с категорическим требованием изъять «лживые письма» и передать ей для уничтожения.

Դպրոցի ուսուցիչ Վերա Բորիսովնա Կորենդին (ծնված Զապոլսկայա, Կորենևի ամուսնու կողմից) բանաստեղծը անվանել է "խղճի կին"։  Ըստ Ֆելիսայի պատմությունների ՝ Քիշնևից բանաստեղծի վերադարձից հետո Վ. Կորենդին սկսել է հետապնդել  բանաստեղծին, ուղարկել  է նամակներ, հանդիպումներ պահանջել, սպառնացել ինքնասպանությամբ։  1935-ի մարտի 7-ին բուռն վեճից հետո Ֆելիսան վտարում է ամուսնուն  տնից։  Ապրելով Կորենդիի հետ ՝ բանաստեղծը պարբերաբար ապաշխարող նամակներ էր գրում կնոջը և աղաչում նրան թույլ տալ  վերադառնալ տուն։ Երբ  Կորենդին իմացավ այդ նամակների գոյության մասին, ապա նամակ գրեց Էստոնական գրական թանգարանին ՝ կտրականապես պահանջելով առգրավել "կեղծ նամակները" և հանձնել նրան ոչնչացման համար։

Վերջին տարիները և մահը 
Կյանքի վերջին տարիները Իգոր-Սևերյանինն անցկացրել է Սարկյուլում ՝ Ռոսոնիի  և Ֆինլանդիայի ծոցի ափերի միջև ընկած գյուղում։  Այժմ Զորկուլը գտնվում է 
link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Grave_of_Igor_Severyanin.jpg|մինի|302x302փքս|Իգոր Սևերյանինի գերեզմանը Տալլինում
Ռուսաստանի տարածքում (Լենինգրադի մարզի Կինգիսեպսկի շրջան) և ուշագրավ է նրանով, որ նրա երկու փողոցներից մեկը կրում է Իգոր Սևերյանինի անունը։  Ամենավառ իրադարձությունը Սարկուլիից Տալլին ուղևորությունն է ՝ Իվան Բունինի Նոբելյան դասախոսությանը մասնակցելու համար։ Բանաստեղծները հանդիպեցին Տապա երկաթուղային կայարանի կառամատույցում։

1940-1941 թվականների ձմռանը բանաստեղծն անցկացրել է Պայդայում, որտեղ Կորենդին աշխատանք է ստանում դպրոցում։ Նա անընդհատ հիվանդ էր։  Ուստ-Նարվայում մայիսին տեղի է ունենում վիճակի կտրուկ վատթարացում։  Պատերազմի սկսվելուն պես Իգոր-Սևերյանինը ցանկանում էր տեղափոխվել  թիկունք, բայց առողջական վիճակի պատճով չկարողացավ դա անել։ 1941 թվականի հոկտեմբերին Կորենդին բանաստեղծին տեղափոխում է Տալլին, որտեղ նա մահանում է դեկտեմբերի 20-ին սրտի կաթվածից։  Որոշ հրատարակություններ սխալմամբ նշում են մահվան ամսաթիվը դեկտեմբերի 22-ին։ Սխալի ծագումը կապված է Ռեյն Կրուուսի կողմից հրապարակված բանաստեղծի մահվան վկայականի հետ։ Վկայականը էստոներենով դուրս է գրվել 1941 թվականի դեկտեմբերի 22-ին։

Վ. Կորենդիի հարազատները թույլ չեն տվել բանաստեղծին թաղել Ալեքսանդր Նևսկու գերեզմանատանը, որտեղ գտնվում էր նաև Սևերյանինի տոհմական գերեզմանատունը։։  Գերեզմանի տեղը պատահաբար հայտնաբերվել է քսան մետր հեռավորության վրա ՝ կենտրոնական Ծառուղու աջ կողմում, Մարիա Շտերկի գերեզմաններով ցանկապատում (մահ. 1903) և Մարիա Պնևսկայան (մահ. 1910), որոնք ոչ նրա հարազատներն են, ոչ էլ ծանոթները։ Ի սկզբանե գերեզմանի վրա տեղադրվել էր պարզ փայտե խաչ, բայց 1940-ականների վերջին գրող Վալենտին Ռուշկիսը խաչը փոխարինեց քարե ցուցանակով։ 1992 թվականին գերեզմանի վրա տեղադրվել է քանդակագործ Իվան Զուբատկայի հեղինակած գրանիտե տապանաքար։  Հիմքեր կան ենթադրելու, որ բանաստեղծը թաղվել է անանուն գերեզմանում, և այդպիսով իրականացել է նրա կանխատեսումը "Աղոթք" բանաստեղծությունից ("Դասական վարդեր")։

1990-ականներին Զուբակովի հուշարձանը պղծվել է վանդալների կողմից, որոնք գողացել են նրա բրոնզե տարրերը։  2004 թվականին էնտուզիաստները գերեզման են վերադարձրել Վալենտին Ռուշկիսի տեղադրած գերեզմանաքարի պատճենը։

Ստեղծագործությունները 
 Громокипящий кубок. — М.: Гриф, 1913 (всего 9 изданий).
 Златолира. — М.: Гриф, 1914 (всего 6 изданий).
 Ананасы в шампанском. — М.: Наши дни, 1915 (4 издания).
 Victoria regia. — М.: Наши дни, 1915 (всего 3 издания).
 Поэзоантракт — М.: Наши дни, 1915 (обл.: 1916); 3-изд. — Пг., 1918.
 Собрание поэз, тт. 1—4, 6. — М.: В. Пашуканис, 1915—1918; 2-е изд. — Пг.: «Земля», 1918.
 За струнной изгородью лиры. Избранные поэзы. — М.: В. Пашуканис, 1918.
 Поэзоконцерт. — М.: Просвещение народа, 1918.
 Creme de Violettes. Избранные поэзы. — Юрьев: Odamees, 1919.
 Puhajogi. — Юрьев: Odamees, 1919.
 Вервэна. — Юрьев: Odamees, 1920.
 Менестрель. Новейшие поэзы. — Берлин: Москва, 1921.
 Миррэлия. — Берлин: Москва, 1922.
 Падучая стремнина. Роман в 2-х частях. — Берлин: Отто Кирхнер, 1922.
 Фея Eiole. — Берлин: Отто Кирхнер и Ко, 1922.
 Я чувствую как падают листья. Музыка Д. Покрасс. Ноты. — М., 1923. — 4 с.
 Соловей. — Берлин; Москва: Накануне, 1923.
 Трагедия титана. Космос. Изборник первый. — Берлин; Москва: Накануне, 1923.
 Колокола собора чувств: Автобиогр. роман в 2-х чч. — Юрьев — Tartu: В. Бергман, 1925.
 Роса оранжевого часа: Поэма детства в 3-х чч. — Юрьев — Tartu: В. Бергман, 1925.
 Классические розы. Стихи 1922—1930. Белград, 1931. (Рус. б-ка; Кн.33).
 Адриатика. Лирика. — Нарва: Изд. автора, 1932.
 Медальоны. — Белград: Изд. автора, 1934.
 Рояль Леандра (Lugne). Роман в строфах. — Бухарест: Изд. автора, 1935.

 Մի քանի հետմահու հրատարակություններ

 Стихотворения. — Л. : Советский писатель, 1975. — 490 с.
 Венок поэту (Игорь-Северянин). — Таллин : Ээсти раамат, 1987.
 Стихотворения. — Таллинн : Ээсти раамат, 1987.
 Стихотворения. — М. : Сов. Россия, 1988. — 464 с.
 Стихотворения. Поэмы. — Архангельск ; Вологда, 1988. — (Русский север)
 Менестрель. — М. : Молодая гвардия, 1989 (репринт изд. 1921).
 Сочинения. — Таллин : Ээсти раамат, 1990.
 Ананасы в шампанском. М. : Объед. «Глобус», 1990.
 Соловей : Поэзы. — М. : «Союзтеатр» СТД СССР : ТОМО, 1990 (репринт изд. 1923).
 Классические розы. Медальоны. — М. : Худож. лит, 1990. — 224 с.
 Стихотворения и поэмы (1918—1941), письма к Г. Шенгели. — М. : Современник, 1990.
 Ананасы в шампанском : Поэзы. — М. : Книга, 1991. — 143 с. (Репринт изд. 1915).
 Creme de Violettes. — М. : Книга, 1994 (репринт изд. 1919).
 Собрание сочинений в 5-ти томах. — СПб. : Логос, 1995—1996.
 Тост безответный. — М. : Республика, 1999.
 Я избран королём поэтов. — М. : ЭКСМО-Пресс, 2000.
 Стихотворения. — М. : Эллис Лак, 2000, 2003.
 Четыре книги поэз. Ранние книги. Теория версификации. — М. : Наука, 2004. — 870 с.
 Винтик : Записки инженера. — Изд. М. Петрова, 2005.
 Лотарев Игорь. Девять стихотворений о Русско-японской войне. — Изд. М. Петрова. Reval, 2005.
 Посмертные стихи одной прекрасной даме / Предисловие Т. Александровой, послесловие М. Петрова. — Таллин ; Москва, 2005.
 Игорь-Северянин в переводах. — Таллин : М. Петров, 2007.
 Полное собрание сочинений в одном томе. / Составитель М. Петров. — М. : Альфа-Книга, 2014.

Տես նաև 

 Писатели «Серебряного века»
 Ананасы в шампанском
 Грёзофарс — одно из придуманных поэтом слов, известное и вне его творчества

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 
 Богомолов Н. А., Петросов К. Г. Северянин Игорь // Русские писатели, 1800—1917. Биографический словарь. Т. 5. — М., 2007. — С. 533—539. — ISBN 978-5-85270-340-8.
 
 Мисникевич Т. В., Пильд Л. Игорь Северянин — переводчик поэзии Хенрика Виснапуу // Русская литература. — 2012. — № 2. — С. 192—202.
 Критика о творчестве Игоря Северянина. Издание В. В. Пашуканиса. — М.: 1916. Статьи проф. Р. Ф. Брандта, В. Я. Брюсова, С. Боброва.
 Чуковский К. И. Футуристы. «Полярная звезда» — Пг., 1922. (Игорь Северянин, Крученых, Вл. Хлебников, Вас. Каменский, Вл. Маяковский.)
 Гумилёв Н. С. Письма о русской поэзии. — Пг.: Центральное кооперативное издательство «Мысль», 1923.
 V. Adams Vene kijandus mu arm. (Двуязычное издание, статья «Утопия Игоря-Северянина».) — Eesti Raamat, Tallinn, 1977.
 Ю. Шумаков Пристать бы мне к родному берегу… Игорь-Северянин и его окружение в Эстонии. Союз славянских просветительных и благотворительных обществ в Эстонии. — Таллин, 1992.
 В. Минин. Усадьба «Сойвола». Поэтическая колыбель Игоря Северянина. — Череповец: Череповецкое музейное объединение, 2002.
 В. Круглова. Тепло прошедших дней. — Нарва, 1998.
 «Игорь Северянин. Письма к Августе Барановой. 1916—1938» .Составление, подготовка текста, введение и комментарии: Бенгт Янгфельдт и Рейн Круус. Almqvist & Wiksell International, Stocholm / Sweden.
 М. Шаповалов. Король поэтов. «Глобус». — М., 1997.
 А. В. Крусанов. Русский Авангард. Т. 2, кн. 2. — М.: «Новое литературное обозрение», 2003.
 М. Петров. Бокал прощенья. Материалы к биографии Игоря-Северянина. — Нарва, 2004.
 М. Петров. Дон-Жуанский список Игоря-Северянина. — Нарва, 2009.
 Игорь Северянин. Автобиографические материалы. Письма. Критика. Составители В. Трёхина и Н. Шубникова. — СПб.: «Росток», 2005.
 Словарь литературного окружения Игоря-Северянина (1905—1941). Био-библиографическое издание в 2 томах. Составитель кандидат филологических наук Д. С. Прокофьев. — ИС, Псков, 2007.
 Подберезин Б. М. Мой Северянин. «Литературное братство», Рига, 2013.
 Горушкина А. В. Геопоэтика творчества И. Северянина (на материале поэмы «Роса оранжевого часа») // «Согреет всех мое бессмертье…»: Личность и творчество Игоря Северянина в культурном контексте ХIХ-ХХI вв.: Сборник научных работ Всероссийской научной конференции. — Череповец, 2017. — С. 130—135
 Бондаренко В. Г. Северянин. Ваш нежный, ваш единственный… — М.: Молодая гвардия, 2018. — (Малая серия ЖЗЛ) — 416 с. — ISBN 978-5-235-04054-0

Հղումներ 

 Игорь-Северянин  родословие, фотографии, шаржи, концертная хроника, библиография, тексты прижизненных изданий, воспоминания, список упомянутых поэтом лиц, письма поэта и к поэту.
 «Король поэтов Игорь-Северянин» — биография, воспоминания, творчество, фотографии.
 Игорь-Северянин
 Игорь Северянин. Стихи
 Игорь Северянин: стихи в Антологии русской поэзии
 Стихи Игоря Северянина в библиотеке Максима Мошкова
 Лера и Рената. Большой Трибьют Игорю Северянину
 миниатюра Игорь Северянин

Ռուս բանաստեղծներ
20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Արծաթե դար
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով