Էլլա Ֆոնյակովա

Էլլա Եֆրեմովնա Ֆոնյակովա (, ), խորհրդային և ռուս բանաստեղծուհի, գրող, թարգմանիչ, դրամատուրգ, նկարիչ։ Ռուսաստանի գրողների միության անդամ։ Ն. Գոգոլի անվան գրական մրցանակի դափնեկիր (2005)։

Կենսագրություն  
Էլլա Ֆոնյակովան ծնվել է Լենինգրադում, մտավորականի ընտանիքում։ Հայրը եղել է գեղարվեստի ասմունքի վարպետ, մայրը՝ լատվիացի էր և ուսումնասիրում էր ռուսական երաժշտության պատմությունը։ Ֆոնյակովան պոեզիայով հետաքրքրվել է մանկուց, դեռևս Լենինգրադի բլոկադայի տարիներին։ Հայրը խրախուսել է այդ հրապուրանքը, քանի որ կարծել է, որ նման գործունեությունը օգնում է դիմանալ դժվարություններին։ Մանկության մեկ այլ հրապուրանք է եղել նկարչությունը։ 1952 թվականին դպրոցում ուսումը ավարտելուց հետո Էլլա Ֆոնյակովան ընդունվել է Լենինգրադի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետ։ Նախ սովորել է սլավոնական թարգմանության բաժնում, ապա 1954 թվականին տեղափոխվել է լրագրության բաժին, որն ավարտել է 1957 թվականին։ Ամուսնու՝ բանաստեղծ Իլյա Ֆոնյակովի հետ միասին մեկնել է Սիբիր՝ Նովոսիբիրսկ քաղաք։ Այնտեղ համագործակցել է տեղական թերթերի հետ, հանդես եկել որպես գրականության և թատրոնի քննադատ։ Նովոսիբիրսկում՝ Ֆոնյակովների բնակարանում, հաճախ հավաքվել են բազմաթիվ համախոհ ընկերներ։ Սիբիրյան այդ տարիներին Էլլա Ֆոնյակովան շատ ժամանակ է նվիրել ստեղծագործական գործունեությանը, գրել տեքստեր, նկարել նկարներ։ Նրա պիեսներից մի քանիսը տպագրվել են «Сибирские огни» ամսագրում, ներկայացումները բեմադրվել են տեղական թատրոններում։

«Այդ ձմռան հացը» պաշարված քաղաքի մասին վիպակի առաջին տարբերակը գրվել է երեխաների օրագրում առկա գրառումների հիման վրա և առաջին անգամ լույս է տեսել «Սիբիրյան լույսեր» ամսագրում։ 1971 թվականին պատմությունը լույս է տեսել Արևմտա Սիբիրական հրատարակչության կողմից, իսկ 2005 թվականին այն վերահրատարակվել է Սանկտ Պետերբուրգում։ Գիրքը թարգմանվել է մի քանի լեզուներով և հրատարակվել Էստոնիայում, Բուլղարիայում, Տաջիկստանում, Գերմանիայում և ԱՄՆ-ում։ Ֆոնյակով ամուսինները գրեթե տասնյոթ տարի ապրել են Նովոսիբիրսկում։ 1974 թվականին ընտանիքը վերադարձել է Լենինգրադ։ Էլլա Ֆոնյակովան շարունակել է ստեղծագործական գործունեությունը։ Նրա պոեզիայի առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 2001 թվականին։

1989 թվականից ի վեր Էլլա Եֆրեմովնան, որպես նկարիչ, մասնացկցել է ավելի քան քառասուն ցուցահանդեսի աշխարհի տարբեր երկրներում՝ Ռուսաստանում, Շվեդիայում, Շվեյցարիայում, ԱՄՆ-ում, Բուլղարիայում, Ճապոնիայում։ Ռուսաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ, Արվեստի և արդյունաբերության ակադեմիայի պրոֆեսոր Ի. Մյամլինը Ֆոնյակովայի գեղարվեստական ստեղծագործությունների մասին այսպես է արտահայտվել.

Բնակվել է Սանկտ Պետերբուրգում։ Մահացել է 2012 թվականի ապրիլի 21-ին։

Ընտանիք 
 Ամուսինը - Իլյա Օլեգովիա Ֆոնյակով (1935-2011) - խորհրդային և ռուս բանաստեղծ, լրագրող, թարգմանիչ 
 Որդին - Դմիտրի Իլյիչ Ֆոնյակով, պատմաբան, հնէաբան, պատմական գիտությունների թեկնածու։ 
 Թոռները - Եկատերինա Դմիտրիևնա Ֆոնյակովա, Միխայիլ Դմիտրիևիչ Ֆոնյակով։

Երկեր 
 Элла Фонякова «Хлеб той зимой» (1971).
 Элла Фонякова «Бессонница», стихи (2001).
 Элла Фонякова «Зелёный прилавок» (2002).
 Элла Фонякова «О старом и новом» (2004).
 Элла Фонякова «Сопредельность», повесть (2005).
 Элла Фонякова «Капли дождя на стекле» (2007).
 Элла Фонякова «На перегоне» (2010).
 Элла Фонякова «Слова и краски» (2011).

Պարգևներ և մրցանակներ     
 Գոգոլի անվան գրական մրցանակի դափնեկիր «Սահմանակցություն» վիպակի համար, 2005։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Элла Фонякова. Писательница и поэтесса
 Поэтесса Элла Фонякова
 Фонякова - поэтесса и писательница. "Хлеб той зимой" 

Ռուս կին գրողներ
Ռուս բանաստեղծուհիներ
Ռուսաստանի գրողների միության անդամներ
Ռուս թարգմանիչներ
Ռուս դրամատուրգներ
Ռուս նկարիչներ
Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով