Պյութագորիո

Պյութագորիո (), հին քաղաք Սամոսի () հնագիտական պեղումնավայր, անտիկ աշխարհի կարևորագույն քաղաքներից մեկը, համանուն կղզու վրա։ Տեղակայված է ժամանակից Պիտագորիոն գյուղի մոտակայքում, որից և ստացել է իր անվանումը։

Հուշարձանի տարածքում տեղակայված են հունական և հռոմեական կառույցներ, ինչպես նաև Էվպալինով թունելը՝ կառուցված Էվպալինի կողմից Մեգարիայից։

Հերայիի տաճարի հետ միասին Պյութագորիոն 1992 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային օբյեկտների ժառանգության ցանկում։

Պատմություն 
Ամենահին հնագիտական գտածոները թվագրվում են մ․թ․ա․ 4-րդ հազարամյակին, պատկանել է նեոլիթի ժամանակաշրջանին և հայտնաբերվել է Կաստրո (Κάστρο) թմբի վրա, Պիտագորիոնից հարավ-արևմուտք։ Քաղաքը բարգավաճման է հասել մ․ թ․ ա․ 6-րդ դարի կեսերին՝ Պոլիկրատ բռնակալի շնորհիվ։ Կղզու անտառներն օգտագործվել են ձկնորսական և ռազմական նավերի կառուցման համար, ինչը Սամոսին դարձրել է ծովերի տիրուհին։ Պոլիսն ունեցել է հզոր ռազմական նավատորմ և առևտրով է զբաղվել Փոքր Ասիայի և Միաջերկրյածովյան երկրների հետ։ Ստեղծվել է նավի նոր տեսակ՝ 50-թիավոր «սամոսական նավ» (σάμαινα, սամենա) դնչանման ծայրով։ Հիմնադրվել են Սամոսի գաղութները Հոնիայում, Թրակիայում և արևմտյան երկրներում։ Պոլիկրատի օրոք կառուցվել են Հերեյոնը, Հերայի տաճարը, Հերոդոտոսի խոսքերով՝ «մեծագույնը մեզ հայտնի տաճարներից», Էվպալինով թունելը և նավահանգստում ամբարտակը։

Պեղումների շնորհիվ հայտնաբերվել են սալահատակված փողոցներ, խճանկարային հատակով տներ։ Սամոսը մտել էր Հոնիական միության կազմի մեջ։

Ծանոթագրություններ 

Համաշխարհային ժառանգություն Հունաստանում
Հունաստանի տեսարժան վայրեր