P/F

«P/F», Արամ Պաչյանի վեպը, որը լույս է տեսել 2020 թվականի սեպտեմբերի 26-ին «Էջ» հրատարակչության կողմից, վեպի վերջաբանը գրել է կոմպոզիտոր, դաշնակահար, երաժշտագետ Արթուր Ավանեսովը։ Հեղինակը վեպն ընծայագրել է Ձեն-բուդդայական դպրոցի իր ուսուցիչներին։ 2021 թվականին «P/F»-ը արժանացել է Եվրոպական միության գրական մրցանակին

Վեպի մասին 
«P/F»-ը գրված է հատվածային, փորձարարական արձակի ոճով, նաև Ձեն-բուդդայական կոաններին բնորոշ հնչերանգով։ Գրքում հանդիպում են հին ու նոր Երևանը, քաղաքի բանտարկված գետը՝ Գետառը, 2000-ականներին շահագործումից հանված տրամվայը և մենակ մարդը, որ փնտրում է իր ներկան ու անցյալը արդեն իսկ անհետացող հիշողությունների մայրաքաղաք Երևանում։ 
 
Վեպում P/F ծածկանունով համանուն հերոսը, ով տարբեր իրավիճակներում և հատվածներում ներկայանում է նաև այլ անուններով՝ Սև, Ֆիլ, Արամ, իր հիշատակարանը ավարտում է մենախոսական ձոներգով առ Գետառը։ 
«P/F»-ի շուրջ մտորող իր էսսեում արվեստաբան, երաժշտագետ Մարինե Կարոյանը գրում է՝ «Հետզհետե խտացող անցյալի, ներկայի ու վարագույրի ետևից թափանցող ապագայի կտորտանքները Պաչյանն ամրացնում է ճապոնական Քինցըգի տեխնիկայով։ Ու այդ ոսկեջրած մածուկն այս անգամ Գետառն է։ Հայնե/Շուման-ի պոետի նման («Պոետի սերը») Պաչյանի անսպասելի պոստլյուդիան ձոն է մի գետի, որի մեջ նա թողնում է իր հիշողությունները, սերն ու երգերը։ Սա ասերգ է աղբի մասին, որին ամեն մի Հռենոս կնախանձեր։ Սեփական վերքերը լիզող կատվի նման, իրեն Գետառին նույնացրած հեղինակը անցավ ապրում է իր էկզիստենցիալ միայնությունը։ Ու այդ միայնության մեջ Պաչյանն «օգնություն չի խնդրում»։ Նա դրա կարիքը չունի։ Ես հանգիստ եմ նրա համար»։

Տիգրան Ամիրյանը՝ «Վերադարձրեք տրամվայը Երևանին» հոդվածում գրում է՝ «Հիշողությունը՝ իր թերությունների, տրավմաների ու մոռացության օվկիանոսների հետ միասին, դառնում է պաչյանական արձակի գլխավոր շարժիչը, իսկ «P/F»-ը վերածվում է նման արձակ ստեղծելու տասնամյա փորձառության պոստֆակտումի։ Պատմողը հրաժեշտ է տալիս իր նախկին տեքստերին, ինչը կրկնօրինակում է և ուժգնացնում վեպի ինքնապատումայնությունը։ Նոր տեքստը երևան է գալիս որպես ժամանակակից բանահյուսության power factor, որ հետարդիական իրականության վիճակում փորձում է վերհիշել սեփական անցյալը՝ միաժամանակ արձանագրելով հարափոփոխ ու մտապահելու համար մեզ ոչ մի վայրկյան չտվող ներկայի բեկորները»  

«P/F» վեպի դեռևս անտիպ տեքստերի հիման վրա 2015 թվականի Փետրվարի 22-ին «DILIJAN CHAMBER MUSIC»-ի շրջանակներում ԱՄՆ-ի Լոս Անջելոս քաղաքի «Zipper Hall» սրահում կատարվել է շվեյցարաբնակ կոմպոզիտոր Արամ Հովհաննիսյանի վոկալի, ջութակի և հարվածային գործիքների համար գրված «Pachyan Fragments» ստեղծագործությունը։

Աղբյուրներ  
 7 Eastern European authors win the 2021 European Prize for Literature
 “Return the Tramway to Yerevan:” About Aram Pachyan’s Novel “P/F”
 PRESENTATION OF ARAM PACHYAN'S NEW NOVEL P/F
 «բուդդան ցած է նետվում կիեւյանից»․ փոքրատառ պատմության ֆրագմենտ
 22 սպտ 2020 «P/F. Արամ Պաչյանի «սափորած ասելիքը»
 Aram Hovhannisyan - Pachyan Fragments (2015) - World Premiere

Ծանոթագրություններ 

2020 գրքեր
2020 վեպեր
Արամ Պաչյանի վեպեր
Հայերեն վեպեր