K’Naan

K’Naan (իսկական անվանում` Քեյնան Աբդի Վարսամե (), ), սոմալա-կանադացի պոետ, ռեփեր և երաժիշտ։ Արժանացել է Juno, Polaris Music Prize և BBC Radio 3 Award for World Music մրցանակներին։ Նրա «Wavin’ Flag» երգը դարձել է 2010 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության հիմնը։ Սոմալերենում k’naan նշանակում է «ճանապարհորդ»։

Վաղ տարիներ 

K’Naan ծնվել է 1978 թվականի փետրվարի 1-ին Սոմալիի մայրաքաղաք Մոգադիշոյում։ Երաժշտի մորաքույրը սոմալացի հայտնի երգչուհի Magool-ն է, իսկ պապիկը՝ Հաջի Մոհամեդը, գրող էր։ K’Naan-ի մանկությունն անցել է Սոմալիում քաղաքացիական պատերազմի տարիներին, ինչի արդյունքում դժվարությամբ է գոյատևել քաղաքի փողոցներում։ Այդ շրջանում սկսել է հետաքրքրվել հիփ հոփ երաժշտությամբ, որի ձայնագրությունները նրան ուղարկում էր ԱՄՆ արտագաղթած հայրը։ 13 տարեկանում K’Naan-ը մոր, ավագ եղբայր Լիբանի և կրտսեր քույր Սագալի հետ լքել է հայրենիքը՝ կարճ ժամանակով միանալով Հարլեմում գտնվող ազգականներին։ Ընտանիքի ճամփորդության վերջին կետը Կանադայի Օնտարիո նահանգի Տորոնտո քաղաքն էր, որտեղ կա խոշոր կանադա-սոմալական համայնք։ Երաժշտի հարազատները մինչ օրս ապրում են Օնտարիոյում։ Նոր երկրում K’Naan-ը սկսել է սովորել անգլերեն։ Դրան նպաստել են նաև Նասի և Ռակիմի երգերը։ Թեպետ երաժիշտը անգլերեն չգիտեր, սկսել է ռեփ կարդալ՝ նմանակելով անգլալեզու կատարողների կատարման ոճը և տեքստերը։ Ավելի ուշ նա սկսել է ստեղծագործել։ K’Naan-ը կիսատ է թողել դպրոցը, որպեսզի ճանապարհորդի, զարգացնի երաժշտական ունակությունները և վերջին հաշվով վերադառնա Տորոնտո։

Երաժշտական գործունեություն 

Կանադայում K’Naan-ը գտել է ընկեր և ապագա գործընկեր՝ ի դեմս Սոլ Գայի ()։ 1999 թվականին Գայը նրան հնարավորություն է տվել հանդես գալ ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակի առջև։ Ասմունքի (spoken word) ոճով ելույթում K’Naan-ը քննադատել է ՄԱԿ-ին Սոմալիում տապալված մարդասիրական առաքելության համար։ Միջոցառման մասնակիցներից մեկը՝ սենեգալցի երգիչ Իուսսու Ն’Դուրը, այնքան էր տպավորվել ելույթով և պատանի երաժշտի քաջությամբ, որ նրան հրավիրել է մասնակցել իր նոր ալբոմի («Building Bridges») ձայնագրմանը։

Այդ համագործակցությունը K’Naan-ին հնարավորություն է տվել դրսևորել իրեն նաև ՄԱԿ-ի այլ միջոցառումների ժամանակ, ինչպես նաև ելույթ ունենալ Մոնրեալում ջազի փառատոնի և Halifax Pop Explosion փառատոնի ժամանակ։ 2001 թվականին նա ծանոթացել է պրոդյուսեր Ջերվիս Չրչի (Jarvis Church) հետ և համատեղ ձայնագրել իր դեբյուտային ալբոմը՝ «The Dusty Foot Philosopher»։ Սկավառակը թողարկվել է 2005 թվականին և ընդունվել երաժշտական քննադատների կողմից։ 2006 թվականին ալբոմն արժանացել է Juno Award մրցանակի «Տարվա ռեփ սկավառակ անվանակարգում» և նոմինացվել 2006 Polaris Music Prize մրցանակի։ 2007 թվականին ալբոմն արժանացել է BBC Radio 3 Award for World Music մրցանակի «Նորեկ» կատեգորիայում։

2008 թվականին «The Dusty Foot Philosopher» ալբոմը վերաթողարկվել է մի շարք երկրներում և լրացվել նոր միքսերով և DVD-սկավառակով։ Այնուհետև K’Naan-ը մեկնել է սկավառակի շրջագայության՝ զուգահեռաբար աշխատելով հաջորդ՝ «Troubadour» ալբոմի շուրջ։ Երաժիշտը համագործակցել է մի շարք երաժիշտների հետ, այդ թվում՝ Նելլի Ֆուրտադո, Mos Def, The Roots, Dead Prez և այլք։ 2007 թվականին K’Naan-ը Wrasse Records լեյբլում թողարկել է  «The Dusty Foot on the Road» երգերի հավաքածուն, որը ձայնագրվել է համաշխարհային շրջագայության ժամանակ։

Երաժշտի երկրորդ ստուդիական ալբոմը՝ «Troubadour»-ը, թողարկվել է 2009 թվականի փետրվարի 24-ին A&M/Octone Records լեյբլում։ Սկավառակի համաշխարհային տարածումն ապահովել է Universal Music Group ընկերությունը։ Նրա երգերը դարձել են որոշ համակարգչային երգերի սաունդրեք․ «Madden NFL 09»-ում օգտագործվել է «ABC’s» երգը, իսկ «FIFA 06»-ում՝ «Soobax»-ը։

K’Naan-ի «Wavin’ Flag» երգի ռեմիքսն այնքան է դուր եկել ունկնդիրներին, որ դարձել է Հարավային Աֆրիկայում 2010 թվականին կայացած Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության ոչ պաշտոնական հիմնը։ 2009 թվականի սեպտեմբերի 21-ին երգիչը ՖԻՖԱ-ի աշխարհի գավաթի միջազգային շրջագայության շրջանակներում մեկնել է համաշխարհային շրջագայության։ 2010 թվականի մարտի 21-ին K’Naan-ը այցելել է Մոսկվա։

Ոճ և ազդեցություն 

Քննադատները բնութագրում են K’Naan-ի երաժշտությունը որպես «Բոբ Մառլիի ժառանգության, ողջամիտ ամերիկյան հիփ հոփի և բողոքի աչքի ընկնող պոեզիայի խառնուրդ»։ Նրա ձայնը և կատարման եղանակը համեմատվել է Էմինեմի հետ։ Անձամբ K’Naan-ը բնութագրել է իր ստեղծագործությունը որպես «սուր սոցիալական երաժշտություն»։ Իր երգերում երաժիշտը պատմում է իր հայրենի Սոմալիում ստեղծված բարդ իրադրության մասին և կոչ է անում հրաժարվել բռնությունից և զանգվածային սպանություններից։ K’Naan-ը նաև փորձում է խուսափել ձևամոլությունից և գանգստա ռեփին բնորոշ կլիշեից։

K’Naan-ը ոգեշնչվում է ավանդական սոմալիական երաժշտությունից։ «Troubadour» ալբոմում հստակ նկատվում է եթովպիական երաժիշտների, մասնավորապես՝ ջազմեններ Alemayehu Eshete-ի և Tilahun Gessesse-ի ազդեցությունը։

Համատեղ նախագծեր 

 2009 թվականին K’Naan-ը ձայնագրել է երկու համատեղ երգ («Stop For a Minute» և «Looking Back») անգլիական Keane ռոք խմբի հետ՝ նրանց Night Train մինի ալբոմի համար։ Առաջինի համար նկարահանվել է նաև տեսահոլովակ։
 2009 թվականի ամռանը K’Naan-ը մասնակցել է ամերիկացի երգիչ Ջեյսոն Մրազի հետ Gratitude Cafe Tour շրջագայությանը։
 2010 թվականին՝ Վանկուվերում կայացած Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ, կանադացի 50 երաժիշտ և արտիստ՝ K’Naan-ի գլխավորությամբ հավաքվել է Բրայան Ադամսի ձայնագրման ստուդիայում և ձայնագրել «Wavin' Flag» երգի բարեգործական տարբերակը։ Young Artists for Haiti անվանումը ստացած նախագծի շրջանակներում 2010 թվականի մարտի 12-ին կայացել է երգի համացանցային թողարկումը։
 2010 թվականին թողարկվել է նաև 2010 թվականի աշխարհի առաջնության հիմնի երկլեզու տարբերակը՝ «Wavin' Flag (Coca Cola Spanish Celebration Mix)»։ K’Naan-ը երգը կատարել է իսպանացի երգիչ Դավիդ Բիսբալի հետ։

Սկավառակագրություն 
Ստուդիական ալբոմներ
 2004: «My Life Is a Movie»
 2005: «The Dusty Foot Philosopher»
 2009: «Troubadour»
 2012: «Country, God or the Girl»

EP
 2012: «More Beautiful Than Silence»

Համերգային ալբոմներ
 2007: «The Dusty Foot on the Road»

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 K’Naan-ի պաշտոնական կայք
 K’Naan-ի ռուսախոս բլոգ
 

Երաժիշտներ
Սոմալեցիներ
Ռեփերներ
Կանադացի ռեփերներ
Կանադացի երգիչներ
Կանադացի բանաստեղծներ
Կանադացի երաժիշտներ
Կանադացի երգահաններ
Բեմական կեղծանուններ