Էնիդ Յանդել

Էնիդ Յանդել (Enid Yandell, ), ամերիկացի քանդակագործ։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1870 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Լուիսվիլում (Կենտուկի)՝ Լանսֆորդ և Լուիզ Յանդելների ընտանիքում։ Ուներ 2 քույր՝ Մոդ Յանդել (1871-1962) և Էլսի Յանդել (1874-1939), և եղբայր՝ Լանսֆորդ Յանդել (1878-1927)։ 

Սովորել է Լուիսվիլի Հեմփթոն քոլեջում, որտեղ ստացել է արվեստի սկզբնական գիտելիքներ։ Այնուհետև սովորել է Ցինցինատիի Արվեստի ակադեմիայում՝ երկու տարում ավարտելով ուսումնառության քառամյա ծրագիրը։ Այն ավարտել է մեդալով 1889 թվականին։ Որպես կին-քանդակագործների «Սպիտակ նապաստակներ» խմբի անդամ՝ Էնիդ Յանդելը օգնել է Լորադո Թաֆթին նախագծել Ամերիկյան այգեգործական տաղավարը Չիկագոյի համաշխարհային ցուցահանդեսում 1893 թվականին։

1894 թվականին նա մեկնել է Փարիզ, որտեղ սովորել և աշխատել է Օգյուստ Ռոդենի և Ֆրեդերիկ Մակմոնիսի հետ։ Նա նաև աշխատել է Մոնպառնասի Վիտտի ակադեմիայի այլ քանդակագործների հետ։ Հետագայում նա հաճախակի ճանապարհորդում էր Փարիզ և ցուցադրում Փարիզյան սալոնում։

1898 թվականին Էնիդ Յանդելը դարձել է Քանդակագործների ազգային ընկերության առաջին կին անդամը։

Արվեստից բացի Էնիդ Յանդելը զբաղվել է նաև հասարակական գործունեությամբ։ Նա նպաստել է ապագա նկարիչների կրթությանը՝ 1908 թվականին հիմնադրելով Մասաչուսեթսի «Branstock School» դպրոցը։ Նա նաև համագործակցել է «Appui Aux Artists» շարժման հետ՝ ի պաշտպանություն արվեստագետների։ Յանդելը կանանց ընտրական իրավունքի ջատագովն էր, և քարոզարշավ էր իրականացնում նախագահ Քալվին Քուլիջի ընտրության համար։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին մասնակցել է Կարմիր խաչի և կարմիր մահիկի միջազգային շարժմանը և աշխատել Ֆրանսիայում։ Միացյալ Նահանգներ վերադառնալուց հետո նա աշխատել է Նյու Յորքում՝ որպես Ամերիկյան Կարմիր Խաչի հաղորդակցության կապի տնօրեն։

Էլսին ամուսնացած էր ամերիկացի ճարտարապետ Դոն Բարբերի (1871-1925) հետ։ Մահացել է 1934 թվականին հունիսի 13-ին Բոստոնում (Մասաչուսեթս)։ Թաղված է Լուիսվիլի Cave Hill Cemetery գերեզմանատանը։

Աշխատանքներ 
Էնիդ Յանդելը մի շարք ստեղծագործությունների հեղինակ է։ Նրա գործերից մի քանիսը գտնվում է Կենտուկի նահանգի Լուիսվիլ քաղաքի Speed Art Museum թանգարանում։

Տես նաև 
Կնոջ շենք (Չիկագո)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Էնիդ Յանդելի կենսագրությունը

 
1869 ծնունդներ
Ամերիկացի կին քանդակագործներ
Ամերիկացի քանդակագործներ
Կին
Կին քանդակագործներ