Շուլտեի աղյուսակ

Շուլտեի աղյուսակ (), պատահականորեն դասավորված օբյեկտների (սովորաբար տառերի և թվերի) աղյուսակ, որը նախատեսված է այդ օբյեկտները որոշակի հաջորդականությամբ գտնելու արագությունը ստուգելու և զարգացնելու համար։ Աղյուսակներով վարժությունները հնարավորություն են տալիս զարգացնել ծայրամասային տեսողական ընկալումը, որը կարևոր է, օրինակ, արագ ընթերցանության համար։

Ի սկզբանե աղյուսակները մշակել է գերմանացի հոգեբույժ և հոգեթերապևտ Վալտեր Շուլտեն որպես ուշադրության հատկանիշների հոգեբուժական ախտորոշում։

Օրինակ 

Շուլտեի ամենապարզ աղյուսակը գրքի էջի լայնության քառակուսի թուղթ է՝ պայմանականորեն բաժանված 25 միանման քառակուսի բջիջների (5 սյունակ և 5 տող), որտեղ սովորական գրքային տառաչափով անկանոն կերպով գրված են 1-25 թվերը։

Գոյություն ունի նաև Շուլտե-Պլատոնովի տարբերակը։ Կախված մեթոդիկայից և ի հայտ եկած շեղումներից՝ արաբական և հռոմեական թվերի համար հաշվարկը իրականացվում է առանձին-առանձին, ճիշտ կամ հակառակ հերթականությամբ կամ դրանց համադրությամբ։

Շուլտե-Գորբովի տարբերակը

Ուշադրության հետազոտում 
Հոգեբանության մեջ Շուլտեի աղյուսակները և դրա փոփոխություններն (Շուլտե-Պլատոնովի արաբ-հռոմեական աղյուսակը, Շուլտե-Գորբովի երկգույն աղյուսակը (թվեր, բջիջների ֆոն և դրանց համադրումը)) օգտագործվում են հետազոտվողի ուշադրության շեղումները, տեղափոխելիությունը, բաշխումը, կենտրոնացումը ուսումնասիրելու համար։ Հնարավորություն է տալիս բացահայտել աշխատունակությունը (հարմարվողականությունը, ուժասպառություն), ուշադրության խանգարման առկայությունը կամ բացակայությունը։ Նաև հնարավորություն է տալիս զարգացնել ուշադրությունը և կամքը։

Որպես օրինակ՝ Կոզիրևայի մեթոդիկայով աշխատունակության ուսումնասիրության դեպքում (աշխատանքի արդյունավետությունը, աշխատունակության աստիճանը, մտավոր կայունությունը), թեստն անցկացվում է Շուլտեի հինգ աղյուսակով (5×5 չափսերով)՝ թվերի տարբեր դասավորությամբ։ Արդյունքում գնահատվում է թույլ տված սխալների քանակը (բաց թողնված թվեր), յուրաքանչյուր հաջորդ թիվը գտնելու վրա ծախսված ժամանակը, յուրաքանչյուր աղյուսակի վրա ծախսված ժամանակը, սխալների դինամիկան։

Արագ ընթերցանության մարզում 
 Աղյուսակի հեռավորությունն աչքերից պետք է լինի այնքան, որքան կարդալիս (30-35 սանտիմետր)։
 Աշխատանքն սկսելուց առաջ հայացքը կենտրոնանում է աղյուսակի կենտրոնում և այլևս չի շարժվում։
 Թվերը պետք է գտնել աճման կարգով 1-25-ը, առանց բացթողումների, առավելագույն արագությամբ, ցանկելի է թվերը չարտասանել ինչպես մտքում, այնպես էլ բարձրաձայն։ Շատ կարևոր է խուսափել հայացքը կենտրոնից շարժելուց և թվերը փնտրել միայն ծայրամասային տեսողությամբ։
 Մարզումների տևողությունը և պարբերականությունը պետք է այնպես ընտրել, որպեսզի խուսափել գերհոգնածությունից։ Սովորաբար ոչ ավելի, քան 10 աղյուսակ օրվա ընթացքում։
 Հմտությունների զարգացմանը զուգընթաց կարելի է մարզվել 6x6, 7x7, 8x8 չափսերի աղյուսակներով։

Թոնի Բուզանը նշել է, որ համակարգչային ծրագրերում, երբ մկնիկի կուրսորով նշում են թվերը, աչքերն ակամա հետևում են դրան։ Դա չի նպաստում ընկալման դաշտի ընդարձակմանը։ Այդ պատճառով աղյուսակների համակարգչային տարբերակներին պետք է զգույշ վարաբերել։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 Андреев О. А., Хромов Л. Н. «Учитесь быстро читать»

Արտաքին հղումներ 
 Շուլտեի ինտերակտիվ աղյուսակների առցանց վարժություններ
 Դինամիկ գեներացվող Շուլտեի աղյուսակներ
 Վեբ ցուցադրում
Կոգնիտիվ գիտություն
Հոգեբանական թեստավորում
Կլինիկական հոգեբանություն
Հոգեբանություն