Համաեվրոպական կուսակցություն

Համաեվրոպական կուսակցությունը (անգլերեն՝ political party at European level կամ Europarty) գործառնող արտախորհրդարանական դաշինք-խմբավորում է՝ բաղկացած Եվրոպական միության տարբեր անդամ երկրների ազգային կուսակցություններից, որոնք միավորված են քաղաքական պատկանելիությամբ։ Համաեվրոպական կուսակցությունները նպաստում են Եվրոպական քաղաքական գիտակցության ձևավորմանը և Միության քաղաքացիների քաղաքական կամքի արտահայտմանը։ Համաեվրոպական քաղաքական կուսակցությունները և նրանց հետ փոխկապակցված քաղաքական հիմնադրամները կարևոր դեր են խաղում եվրոպական մակարդակում քաղաքացիների ձայնը լսելի դարձնելու և ազգային ու Միության մակարդակների քաղաքականությունների միջև անջրպետը վերացնելու գործում։
Համաեվրոպական կուսակցության կարգավիճակ ստանալու համար կուսակցությունը պետք է

 Ունենա իրավական անձի կարգավիճակ այն ԵՄ անդամ երկրում, որտեղ գտնվում է կուսակցության գլխամասը,
 Ներկայացված լինի ԵՄ անդամ պետությունների առնվազն մեկ քառորդում՝ հանձինս Եվրոպական խորհրդարանի, ազգային/տարածաշրջանային խորհրդարանների կամ տարածաշրջանային վեհաժողովների պատգամավորների կողմից, կամ էլ Եվրոխորհրդարանի վերջին ընտրություններում ԵՄ անդամ պետությունների առնվազն մեկ քառորդում  հավաքած լինի ձայների առնվազն     3%-ը,
 Իր ծրագրերում և գործունեության ընթացում անդրադառնա Եվրոպական միության հիմնարար սկզբունքներին, մասնավորապես՝ ազատությանը, ժողովրդավարությանը, մարդու իրավունքներին, հիմնարար ազատություններին և օրենքի գերակայությանը,
 Մասնակցի Եվրոխորհրդարանի ընտրություններին կամ հայտնի ընտրություններին մասնակցելու իր մտադրության մասին։

Եվրոպական խորհրդարանը վերահսկում է համաեվրոպական կուսակցությունների՝ վերոնշյալ չափանիշներին համապատասխանեցումը։ Եթե այդ պայմաններից որևէ մեկը չի բավարարվում համաեվրոպական կուսակցության կողմից, ապա այն զրկվում է «համաեվրոպական կուսակցություն» կարգավիճակից։ 

Համաեվրոպական կուսակցությունները Եվրոպական խորհրդարանում ձևավորել են յոթ քաղաքական խմբեր՝

«Եվրոպական ժողովրդական կուսակցություն»,

«Սոցիալիստների և ժողովրդավարների առաջատար դաշինք»,

«Նորացնել Եվրոպան»,

«Կանաչներ/Եվրոպական ազատ դաշինք»,

«Եվրոպական միավորված կանաչներ/Հյուսիսային կանաչ ձախեր»,

«Եվրոպական պահպանողականներ և ռեֆորմիստներ»,

«Ինքնություն և ժողովրդավարություն»։

Եվրոպական ընտրություններից հետո ընտրված պատգամավորները կազմում են ոչ թե ազգային պատվիրակություններ, այլ ըստ իրենց քաղաքական-գաղափարախոսական պատկանելիության դառնում են վերոնշյալ քաղաքական խմբերի անդամ կամ անկախ պատգամավոր։ 1999թ.-ից կիրառվող միակուսակցական քաղաքական խմբերի արգելքը, ինչպես նաև Եվրոխորհրդարանի կանոնակարգում տեղի ունեցած որոշ փոփոխություններ միանշանակ նպաստել են քաղաքական խմբերի համախմբման գործընթացին։ Միաժամանակ, պետք է ընդգծել, որ Եվրոխորհրդարանի կանոնակարգն ու ընթացակարգը նկատելի առավելություն են տալիս ամենամեծ քաղաքական խմբերին։

Որոշ հայաստանյան քաղաքական կուսակցություններ հանդիսանում են համաեվրոպական քաղաքական կուսակցությունների և դաշինքների անդամ։ Օրինակ` Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունը 2012թ. Փետրվարի 9-ից «Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության» անդամ է , 2014թ․-ի հուլիսի 3-ին «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը պաշտոնապես անդամակցեց «Եվրոպական պահպանողականներ և ռեֆորմիստներ» դաշինքին,«Հայ ազգային կոնգերեսը»«Եվրոպայի ազատականներ և դեմոկրտաներ» դաշինքի անդամ է  և այլն։

Ծանոթագրություններ 

Համաեվրոպական քաղաքական կուսակցություններ