Կլիֆորդ Օդեթս

Կլիֆորդ Օդեթս (, ), ամերիկացի դրամատուրգ, սցենարիստ և քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական փիլիսոփայության ռեժիսոր։ Նրա ստեղծագործությունների հիման վրա նկարահանվել են 1939 թվականին Ոսկե տղա, 1952 թվականին Գիշերային բախում, 1954 թվականին Գյուղացի աղջիկ, 1955 թվականին Մեծ դանակ, 1957 թվականին Հաջողության քաղցր հոտ ֆիլմերը և այլն։

Կենսագրություն 
Կլիֆորդ Օդեթսը ծնվել է հրեա ներգաղթյալների ընտանիքում և մեծացել Բրոնքսում։ Նա թողել է ուսումը, որպեսզի նվիրաբերի իր կյանքը թատրոնին։ 1931 թվականին Լի Ստրասբերգի հետ միասին նա Խմբակային թատրոնի   առաջնագծում է եղել։ Այն ԱՄՆ-ում պրոպագանդում էր Ստանիսլավսկու համակարգը։ 1935 թվականին այդ խմբի համար գրել է  Զարթնիր և երգիր ամենահայտնի պիեսը, որը մինչ այժմ ցուցադրվում է Բրոդվեյի թատրոնի բեմում։ Նրա վաղ պիեսների հիմքում ընկած են մեծ ճգնաժամի տրավմատիկ իրավիճակները։ Դրանք բնութագրվում են մարքսիստական ​​վարդապետության ուղիղ, որոշ չափով գռեհիկ մեկնաբանությամբ և լի են փողոցից մարդիկ երկխոսության բանաստեղծական փոխաբերություններով։ Էքսպոզիցիան և ընդհանրապես սյուժեի բաղադրիչը հասցված են նվազագույնի։

Գործունեություն 
Օդեթսը իդեալականացրել է խորհրդային պետությունը, որոշ ժամանակ եղել է ԱՄՆ կոմունիստական ​​կուսակցության անդամ(1934 թվական)։ 1930 թվականների վերջին մեծ ճգնաժամի թեման, որը մշակվել էր դրամատուրգի կողմից, դադարել է հետաքրքրել Բրոդվեյի թատրոնում։ Օդեթսը ռոմանտիկ հարաբերությունների մեջ է եղել հոլիվուդյան դերասանուհներ՝ Ֆրենսիս Ֆարմերի և Լուիզա Ռայների հետ։ Նա ամուսնացել է վերջինիս հետ և տեղափոխվել Հոլիվուդ՝ հույս ունենալով ծավալել սցենարիստի գործունեություն։ Հոլիվուդյան փոխակրիչին հարմարվել միանգամից հնարավոր չի եղել։ Նրա կենսագրության այս դրվագը հիմք Է հանդիսացել Բարթոն Ֆինք ֆիլմի համար (1991 թվական)։
Մաքարթիզմի գագաթնակետին Օդեթսը վկայություն է տվել Հակաամերիկյան գործունեության կոմիտեին։ Նա հերքել է իր կապերը կոմունիստների հետ և անվանել Հոլիվուդի կարմիրների մի քանի անուններ, որոնք արդեն հայտնի են եղել Էլիա Կազանի վկայությունից։

Մահ 
Օդեթսը երկար ժամանակ տառապել է աղեստամոքսային տրակտի խանգարման պատճառով։ 1963 թվականի հուլիսի 23-ին ընդունվել է Լոս Անջելեսի Լիբանան հիվանդանոց՝ ստամոքսի խոցը բուժելու նպատակով։ Վիրահատության ժամանակ բժիշկները պարզել են, որ նա ստամոքսի մետաստատիկ քաղցկեղ ունի։ Օդեթսը մահացել է 1963 թվականի օգոստոսի 14-ին՝ ստամոքսի քաղցկեղից։ Նա 57 տարեկան էր։

Ստեղծագործություններ

Հավաքական պիեսներ
 1935 թվական, Սպասում է Լեֆտիին  
 1935 թվական, Վե՛ր կաց և հաղթանակիր  
1935 թվական, Կորած երկինք  
1935 թվական, Ես չեմ կարողանում քնել , մոնոպիես
1936 թվական, Սառա Բերնխարդ , ռադիոպիես 
1937 թվական, Ոսկե տղան  
1938 թվական, Հրթիռ դեպի լուսին  
1940 թվական, Գիշերային երաժշտություն 
1941 թվական, Գիշերային բախում  
1949 թվական, Մեծ դանակ  
1951 թվական, Գյուղացի աղջիկը  
1954 թվական, Ծաղկող դեղձը

Սցենարներ 
 1936 թվական, Գեներալը մահացել է լուսադեմին  
 1946 թվական, Վատ համբավ  
 1946 թվական, Վերջնաժամկետ լուսաբացին  
 1957 թվական, Հաջողության քաղցր հոտը  
 1959 թվական, Առաջին էջի պատմությունը

Գրականություն 
 Shuman, R. Baird. Clifford Odets. Twayne’s United States Authors. Ed. Bowman, Sylvia. New York: Twayne, 1962
 Murray, Edward. Clifford Odets: The Thirties and After. New York: Frederick Ungar, 1968
 Brenman-Gibson, Margaret. Clifford Odets, American Playwright: The Years 1906—1940. New York: Atheneum, 1982
 Herr, Christopher J. Clifford Odets and American Political Theatre. Westport, CT and London: Praeger, 2003

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Լոս Անջելես քաղաքում մահացածներ
Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Ամերիկացի սցենարիստներ
Ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Ամերիկացի ռեժիսորներ
Ամերիկացի դրամատուրգներ
Ամերիկացի թատերական ռեժիսորներ
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ամերիկացի գրողներ
Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Ամերիկացի կինոռեժիսորներ