Արամ Պագալյան

Արամ Պագալյան,(), ֆրանսահայ նկարիչ, ռեալիզմի մեթոդի հետևորդ։ Դատապարտել է մոդեռնիզմի ներկայացուցիչներին։

Կյանք և ստեղծագործական ուղի 

Արամ Պագալյանը ծնվել է 1878 թվականին Պոլսում՝ Սկյուտարում։
Վաղ մանկությունից բացառիկ սեր է տածել նկարչության հանդեպ։ 1894 թվականին ընդունվել է Պոլսի գեղարվեստի վարժարան, իտալացի նկարիչ Վալերիի սանն է եղել։ 
1902 թվականին մեկնել է Փարիզ, գիտելիքները կատարելագործել Ժյուլիանի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Եղել է Ժան Պոլ Լորանսի և Գաբրիել Ֆերրերի սանը։ Լինելով առաջադեմ ուսանող՝ նա մասնակցել է Փարիզի ցուցահանդեսներին։

1932 թվականին կազմակերպել է անհատական ցուցահանդես՝ տիկին Ն․ Գափամաճյանի հովանավորությամբ։ 
1919 թվականից հաստատվել է Փարիզում։ Պագալյանը մահացել է 1959 թվականին, թաղված է Փարիզի հայ մտավորականների դամբարանում։ Ըստ մամուլի՝ այդ շրջանում նա կերտել է նատյուրմորտի ժանրի կտավներ։

«Աշխատավորուհին» կտավում պատկերել է միջին խավի մի կնոջ՝ հասարակ կահավորումով սենյակում աթոռին նստած։ Կինը կար է անում։ Գնահատելի է նկարչի անկեղծ անմիջականությամբ այդ կենցաղային դրվագը պատկերելու մղումը։ Պատկերի կոմպոզիցիան, միջավայր ու կնոջ հագուկապը ներկայացնելու մանրակրկիտ մշակվածությունը խոսում են Պագալյանի վարպետության մասին։
Նատյուրմորտի ժանրում ևս նա ռեալիզմի հետևորդ է եղել։

«Նարգիլեով նատյուրմորտը» բազմատարր գործը ցույց է տալիս նկարչի բարձր ճաշակը, մշակման կուլտուրան։ Գունային կոնտրաստներով, ցայտուն ուժգնությամբ կատարված այս աշխատանքը արվեստագետի տաղանդի դրսևորման վառ ապացույց է։

Հայտնի է, որ նա անհաշտ է եղել ժամանակակից եվրոպական արվեստի նկատմամբ։

Պագալյանը մեծ դերակատարում է ունեցել արևմտահայ արվեստի ռեալիստական ընթթացքի զարգացման գործում՝ իր արվեստում պահպանելով հայկական արվեստի ավանդույթները։

Պարգևներ
1932 թվական, ֆրանսիական կառավարության կողմից արժանացել է «Դե պալմ դել Ակադեմի օֆիսիեզ» պատվո նշանի։

Գրականություն 

Եղիշե Մարտիկյան, Հայկական կերպարվեստի պատմություն, Երևան, 1987։

Ծանոթագրություններ 

Հայ արվեստագետներ
Հայ նկարիչներ
ՀԹՎ 2023 հոդվածներ