Օլգա Մատիչ

Օլգա Մատիչ (ի ծնե՝ Օլգա Պավլովա, , ), ռուսական ծագմամբ ամերիկացի գրականագետ, մշակութաբան, ռուս գրականության մասնագետ, Կալիֆորնիայի Բերքլիի համալսարանի սլավոնագիտության ամբիոնի պրոֆեսոր։

Ծագում և ընտանիք 
Օլգա Մատիչը քաղաքական գործիչ Վասիլի Շուլգինի (1878-1976) ազգականուհին է։ Շուլգինը եղել է Ալլա Բիլիմովիչի (ի ծնե՝ Շուլգինա, ?-1930) համամայր եղբայրը, որը Մատիչի մորական տատիկն էր։ 1973 թվականին Օլգա Մատիչը առաջին անգամ եղել է ԽՍՀՄ-ում զբոսաշրջային ճամփորդությամբ և նախատեսել է գաղտնի հանդիպել Շուլգինի հետ Վլադիմիրում, որտեղ որ ապրում էր։ Սակայն Մատիչի ամուսինու մոտ քաղցկեղը կրկնվել է, և նա ստիպված է եղել վերադառնալ ԱՄՆ՝ Վլադիմիր այցելությունից մի քանի օր առաջ։

Օլգա Մատիչի մորական պապը եղել է Ալեքսանդր Բիլիմովիչը (1876-1963)՝ ռուս, գերմանացի, ամերիկացի տնտեսագետ։

Հայրը՝ Բորիս Պավլովը (գրական կեղծանունը՝ Բորիս Պիլին, 1905-1994), կադետ, Սպիտակ շարժման մասնակից, «գնդի որդի»։ Գեորգիևյան վերջին ասպետներից մեկն է։

Մայրը եղել է Տատյանա Պավլովան (օրիորդական ազգանունը՝ Բիլիմովիչ)։

Կրտսեր եղբայրը՝ Միխայիլ Պավլովը։

Կենսագրություն 
Օլգա Պավլովան ծնվել է 1940 թվականին Լյուբլյանայում (Հարավսլավիայի թագավորություն) ռուս արտագաղթյալների ընտանիքում։ Օլգայի մայրենի լեզուն եղել է ռուսերենը, չորս տարեկանում նա նաև խոսել է սլովեներեն։ Երբ Օլգան եղել է չորս տարեկան, կոմունիստների գալուստով պայմանավորված Հարավսլավիայից փախել են Ավստրիա, ապա տեղափոխվել են Գերմանիա, որտեղ Օլգան սովորել է գերմանական դպրոցում։ Տասնութ տարեկանում 1948 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է ԱՄՆ։

Ազատ տիրապետում է ռուսերենի, գերմաներենի և անգլերենի։

Կալիֆորնիայի Բերքլիի համալսարանի ռուս գրականության պրոֆեսոր է, որտեղ նախկինում դասավանդել է պապը՝ Ալեքսանդր Բիլիմովիչը։

1978 թվականին օգնել է Վասիլի Ակսյոնովին՝ ԽՍՀՄ-ից Արևմուտք անցկացնելու «Մետրոպոլ» ալմանախի ձեռագիրը։

1981 թվականին Կալիֆորնիայում կազմակերպել և անցկացրել է «The Third Wave: Russian Literature in Emigration» («Երրորդ ալիք՝ ռուսական գրականությունն արտագաղթի մեջ») կոնֆերանսը, որի արդյունքում հրատարակել է նյութերի համանուն ժողովածուն։ Կոնֆերանսի ժամանակ նրան հաջողվել է հավաքվել այդ ժամանակի գրեթե բոլոր առաջատար ռուս արտագաղթյալ գրողներին՝ երբեմն հակադիր քաղաքական և գեղագիտական հայացքներով՝ Վլադիմիր Վոյնովիչ, Անդրեյ Սինյաևսկի, Էդուարդ Լիմոնով, Սաշա Սոկոլով, Նաումա Կորժավին, Վիկտոր Նեկրասով, Յուզ Ալեշկովսկի, Վասիլի Ակսյոնով, Սերգեյ Դովլաթով և շատ ուրիշներ։

Անձնական կյանք 
Ինքն իր մասին Օլգա Մատիչն ասել է. «Ես սիրել եմ ապշեցնել, դա շուլգինյան գիծ է»։

Էդուարդ Լիմոնովի վկայությամբ՝ Օլգա Մատիչը սիրավեպ է ունեցել «խանդոտ սևամորթի» հետ (Լիմոնովին դա դուր է եկել)։

Օլգա Մատիչը սիրավեպ է ունեցել Վասիլի Ակսյոնովի հետ։

Նախատիպ 
 Վասիլի Ակսյոնովի «Անդադար գիշեր ու զօր» վեպում հաճելի կալիֆորնիուհին
 Էդուարդ Լիմոնովի «Ստուգիչ կրակոց» պատմվածք

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
Հեղինակ
 
 
Խմբագիր
 
Հոդվածներ
 
 
Հարցազրույց

Արտաքին հղումներ 
 Վավերագրական ֆիլմ «Օլգա Մատիչ. միապետական-հակահրեայի թոռնուհին» (2006, հեղինակ՝ Վլադիմիր Պապեռնի)
 Օլգա Մատիչի էջը Կալիֆորնիայի Բերքլիի համալսարանի կայքում

Գրական հերոսների նախատիպեր
Ամերիկացի գրականագետներ