Էլլեն Ռոսվալ ֆոն Հալլվյուլ

Էլլեն Ֆրեդերիկա Վիլհելմինա Ռոսվալ ֆոն Հալլվյուլ (, ), շվեդ նկարիչ և քանդակագործ։

Կենսագրություն  
Էլլեն Ռոսվալ ֆոն Հալլվյուլը ծնվել է 1867 թվականին, կոմս Վալտեր ֆոն Հալլվյուլի և նրա կնոջ՝ Վիլհելմինա Կեմպեի ընտանիքում։ Քսան տարեկանում ամուսնացել է լեյտենանտ Հենրիկ դե Մարեի հետ, որը 1897 թվականին Բեռլինում նշանակվել է ռազմական կցորդ։ Բեռլինյան նկարիչների միության (Verein der Berliner Künstlerinnen) անդամ Հեդվիգ Վայսի մոտ Էլենը սկսել է ուսումնասիրել գեղանկարչություն։                  

1904 թվականին ամուսինները վերադարձել են Շվեդիա։ Հաջորդ տարի Էլլենը սկսել է ամուսնալուծության գործընթաց, որպեսզի ամուսնանա  երիտասարդ արվեստաբան Ջոննի Ռոսվալի հետ, ով իր որդու` Ռոլֆի («Շվեդական բալետների» ապագա հիմնադիր) ուսուցիչն էր Բեռլինում ։ Այդ արարքը սկանդալ է առաջացրել հասարակության մեջ, և Էլենը նորից մեկնել է Բեռլին։ 1907 թվականին նա ամուսնացել է Ռոսվալի հետ, չնայած նրա ծնողները հաշտվել են այդ ամուսնության հետ միայն տասնմեկ տարի անց, երբ Ռոսվալը դարձել է մանկավարժ և պատրաստվում էր պրոֆեսոր դառնալ։

Էլլենը շարունակել է նկարել՝ ստեղծելով մուգ գույներով իմվոլիստական նկարներ։ Այնուամենայնիվ, 1910-ականներից ի վեր նա գերադասել է քանդակագործությունը նկարչությունից և սկսել է դասեր ստանալ  շվեդ քանդակագործ Կարլ Միլլեսի մոտ։ Բացի այդ, 1912-1913 թվականներին Փարիզում սովորել է քարի հետ աշխատել  Բուրդելի աշակերտ  Գաստոն Տուսսենի մոտ։ Նրա առաջին գործերից մեկը չորս մետրանոց  գրանիտե գերեզմանի խաչքար է իր զարմուհու Էբբա ֆոն Էկերմանի  գերեզմանի համար։

Էլլենը և Ջոննի Ռոսվալը առանձնատուն ունեին Գոթլանդ կղզում, որտեղ նրանք անցկացնում էին ամառային ամիսները։ Այս վիլլան, որը կոչվում է «Մուրամարիս», դարձել էր Էլենի գլխավոր ստեղծագործությունը, որը նա ստեղծել է  իր սեփական մտահղացմամբ՝ զարդարված տարբեր քանդակներով։  Շենքի կենտրոնում տեղակայված էր բուխարի` պատրաստված եգիպտական  տաճարի ճակատային մասի տեսքով, մոնումենտալ զարդաքանդակներով։ Հետագայում վիլլայի շենքը ճանաչվել է որպես պատմական հուշարձան։

Երբ Էլենը վերսկսել է շփումները  հարազատների  հետ 1920-ականներին, նրա մայրը հանձնարարել է նրան  Հալլվյուլ առանձնատան ձևավորումը, որի համար Էլենը ստեղծել է բրոնզե արձանների շարք։ 1923 թվականին Ստոկհոլմում տեղի է ունեցել նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ 1930-ականներին Էլլեն Ռոսվալը տառապել է ռևմատիզմից, և բժիշկներն արգելել են նրան զբաղվել քանդակագործությամբ։ Դրանից հետո նա զբաղվել է երաժշտությամբ: Էլլենը գիտեր դաշնամուր նվագել և կոմպոզիցիայի դասեր է ստացել գերմանացի կոմպոզիտոր Ֆրիդրիխ Մելերից։

Էլլեն Ռոսվալ ֆոն Հալլվյուլը մահացել է Ստոկհոլմում 1952 թվականին և թաղված է Գոթլանդում. նրա գերեզմանաքարը պատրաստվել էր իր կողմից։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Շվեդ կին արվեստագետներ
19-րդ դարի կին արվեստագետներ
20-րդ դարի նկարչուհիներ
Շվեդ նկարիչներ
Շվեդ քանդակագործներ
Շվեդ երաժիշտներ
Շվեդ կոմպոզիտորներ