Մուրսիլիս Ա

Մուրսիլիս Ա
(երբեմն գրվում է Մուրշիլիս), () խեթական թագավոր Ք.ա. մոտ 1620-1590 թվականներ, ըստ մեր ժամանակներում ընդունված միջին ժամանակագրության կամ այլընտրանքայինի՝ Ք.ա. մոտ 1556–1526 թվականներ (կարճ ժամանակագրություն)։ Հավանաբար իր նախորդի՝ Խաթթուսիլիս Ա-ի թոռն էր։ Նրա քույրը Խարապշիլին էր, իսկ կինը՝ Կալի թագուհին։

Մուրսիլիսը անչափահաս էր գահ բարձրացել։ Հասունանալով նա վերսկսել է Խաթթուսիլիս Ա-ի մղած պատերազմը Սիրիայի հյուսիսում։ Նա նվաճել է ամորեական Յամհադի թագավորությունը և նրա մայրաքաղաք Հալեպը, որ փրկվել էր Խաթթուսիլիից։ Այնուհետև նա անցել է աննախադեպ երթով 2000 կիլոմետր դեպի հարավ, Միջագետքի սիրտը, որտեղ Ք.ա. 1595 թվականին նա ավերել և կողոպտել է Բաբելոն քաղաքը։ Բաբելոնի վրա Մուրսիլիսի հարձակվելու դրդապատճառներն անհայտ են, չնայած Ուիլյամ Բրոդը ենթադրում էր, որ պատճառը հացահատիկի ձեռքբերումն էր, քանի որ Թերայի ժայթքման ամպերը նվազեցրել էին հիթթիթների բերքը։ 

Բաբելոնյան արշավանքը չէր կարող նշանակել տարածաշրջանային ինքնիշխանության գործադրում։ Այդ քաղաքը պարզապես շատ հեռու էր Անատոլիայից և հիթթիթների իշխանական կենտրոնից։ Այնուամենայնիվ կարծում են, որ բաբելոնյան արշավանքը վերջ է տվել Համմուրաբիի Ամորեացիների տոհմին և թույլ տվել, որ Կասսիտները գրավեն իշխանությունը, կարող էր կապ ունենալ նրանց հետ դաշնակցելու հետ կամ նրանց բարեհաճության դրդելու փորձ լինել։ Հնարավոր է նաև, որ Մուրսիլիսը հեռահար հարձակումը ձեռնարկել էր անձնական դրդապատճառներով, այն է՝ որպես իր նախորդի՝ Խաթուսիլիս Ա-ի ռազմական սխրագործությունները գերազանցելու միջոց։

Երբ Մուրսիլիսը վերադարձել է իր թագավորություն, զոհ է գնացել իր փեսա, ապագայում՝ Խանտիլիս Ա թագավորի գլխավորած (որը և գրավել է գահը) և վերջինիս փեսա Զիդանտասի մասնակցությամբ դավադրությանը։ Նրա մահով սկսվել է սոցիալական անկարգությունների և կենտրոնական իշխանության քայքայման մի շրջան, որին հաջորդել է Սիրիայում կատարված նվաճումների կորուստը։

Տես նաև 
 History of the Hittites

Ծանոթագրություններ 

Սպանված միապետներ
Հեթական թագավորություն
Սպանված թագավորական ընտանիքի անդամներ
Մ.թ.ա. 17-րդ դարի ղեկավարներ