Մալակկա (նահանգ)

Մալակկա (, джави:ملاك, ) (Код : MK), Մալայզիայի նահանգներից մեկը՝ Մալակկա (թերակղզու) հարավային մասում։

Վարչական կենտրոնը Մալակկա քաղաքն է։ Գտնվում է Մալակկայի նեղուցի ափին։

Չնայած Մալակկան եղել է Մալայզիայի առաջին սուլթանությունը՝ այժմ այնտեղ սուլթանություն չկա, և կառավարողը նահանգապետն է։

Պատմություն 
Սուլթանություն

Մալակկան հիմնել է շրիվիջյան պետության Պարամեշվարայի արքան, որը 1396 թվականին, թշնամանալով Մաջապահիտ թագավորության հետ, լքել էր Սումատրա կղզին։ Համաձայն լեգենդի՝ արքան որսի ժամանակ ծառի տակ հանգստանալիս տեսնում է մի եղնիկ, որի վրա շուն է հարձակվել։ Եղնիկը, պաշտպանելով իրեն, հրում է շանը գետի մեջ։ Ընդունելով այդ որպես բարեհաջող նշան՝ արքան որոշում է այդ տարածքը ապագա կայսրության կենտրոն ընտրել և անվանում է «Մալակկա»՝ ծառի անվանումով։

1414 թվականին Պարամեշվարան ընդունում է իսլամ և փոխում է անվանումը՝ անվանելով «Սուլթան Իսկանդար շահ»։ Ձկնորսական գյուղից քաղաքը դառնում է առևտրական նավահանգիստ՝ Հնդկաստանի, Ճավայի, արաբների, Չինաստանի ճանապարհների խաչմերուկում։ Շատ չինացիներ համարում էին այն բարեհաջող տարածք և հիմնում էին իրենց բնակավայրերը։ 1446 թվականին Մալակկա են ներխուժում սիամական զավթիչները, բայց նրանք հեռացվում են։ Սիամից Մալակկան պաշտպանելու համար ավարտում է չինացիների հետ միությունը։

Չին ճանապարհորդ Չժենգ Հեն, Չինաստանից Հնդկական օվկիանոս լողալով անցնելու ժամանակ այցելում է Մալակկա։

Մշակութային փոփոխման արդյունքում առաջացել է չին-մալայզական քաղաքակրթությունը՝ հետագայում տարածվելով թերակղզում։

Գաղութացում 
1511 թվականի օգոսստոսի 24-ին պորտուգալական զորքերը գրավում են Մալակկան, և քաղաքը դարձնում այն պորտուգալական էքսպանսիայի հենակետ արևելյան Հնդկաստանում։

Սուլթան Մահմուդ Շահը կարողացել է թաքնվել և հետագայում անընդհատ գրոհել է Մալակկան՝ ծովից և ցամաքից։ 1526 թվականին պորտուգալական մեծ նավատորմը ջախջախում է սուլթանի հենակետը, սուլթանը փախչում է Սումատրա, որտեղ էլ երկու տարի հետո մահանում է։

Միսիոներ Ֆրանցիսկոս Կսավերին Մալակկայում անց է կացրել մի քանի ամիս՝ 1545, 1546, 1549 թվականներին ։

1641 թվականին հոլանդացիները հաղթում են պորտուգալացիներին և զբաղեցնում են Մալակկան, նրանց աջակցել է սուլթան Ջոխորան։

Հոլանդացիները ղեկավարել են Մալակկան 1641-ից 1795 թվականները, բայց նրանք չէին հետաքրքրվում Մալակկայում առևտրի զարգացումով՝ հիմնական ջանքերը ներդնելով Բատավիայում (անվանումը՝ Ջակարտա) Ինդոնեզիայում, որը դարձել է նրանց վարչական կենտրոնը։

1826-ից մինչև 1946 թվականը Մալակկան ղեկավարվել է Բրիտանական արևելահնդկական ընկերության կողմից՝ որպես գաղութ։ Մալակկա և Պենանգ գաղութների վերացումից հետո ստեցծվեց Մալայական դաշնությունը, իսկ հետո՝ Մալազիան ։

Վարչական բաժանում 
Նահանգը բաժանված է 3 շրջանի.

Նահանգի բնակչություն 
Նահանգի բնակչությունը կազմում է 821 110 մարդ (2010)։

Որից՝

 մալայացիները՝ 50 %
 չինացիները՝ 40 %,
 հնդիկներ
 այլ ժողովուրդներ՝ եվրոպական և մալայական փոքրամասնություններ։

Արտաքին հղումներ 

 Official Malacca government website
 Malacca’s Colonial Past
 Portuguese rule in Malacca
 Dutch rule in Malacca
 Pictures of Malacca — Malaysia

Ծանոթագրություններ 

Մալայզիայի նահանգներ