Ցեյլոնյան թեյ

Ցեյլոնյան թեյ կոչվում է թեյը, որը աճեցվում է Շրի Լանկա կղզում, որը նախկինում կոչվում էր Ցեյլոն։

Շրի Լանկան թեյի արտադրությամբ աշխարհում երրորդ տեղն է զբաղեցնում՝ Չինաստանից և Հնդկաստանից հետո և հանդիսանում է համաշխարհային շուկայի խոշորագույն արտահանողներից մեկը՝ համաշխարհային արտահանման 23% մասնաբաժնով։ Շրի Լանկայում արտադրվող թեյի հիմնական մասը բաժին է ընկնում սև և կանաչ թեյերին։ Սպիտակ թեյ, Ուլուն և այլ սորտեր գրեթե չեն արտադրվում։ Ցեյլոնում թեյերի արդյունաբերական աճեցումը սկսվել է Ջեյմս Թեյլորի կողմից 1867 թվականին։ Մինչ օրս թեյի արտադրությունը հանդիսանում է Շրի Լանկայի տնտեսության առանցքային ճյուղերից մեկը։ Թեյի արտահանումը գնահատվում է երկրի ամբողջ արտահանման 15 տոկոսը։ Ցեյլոնյան թեյը հիմնականում ներկայացված է փոքր և միջին բարձրությունների վրա աճեցված միատարր, միջին որակի թեյերով։ Բարձր դասի թեյեր աճեցվում են փոքր քանակությամբ․  տնկարկներում, որոնք գտնվում են կղզու հարավային մասի բարձրադիր գոտում։

Պատմություն

Նախապատմություն 
Հոլանդական գաղութացման ընթացքում կղզում սկսել են աճցնել դարչին։ Ավելի ուշ՝ բրիտանական շրջանում, դարչինի աճեցման համար հայտարարվել էր Բրիտանական արևելահնդկական ընկերության մենաշնորհը։ Սակայն Մեծ Բրիտանիայում 1830-ական թվականների տնտեսական անկումն անդրադարձել է նաև դարչնի տնկարկների վրա և դրանցից անշահավետության պատճառով որոշվել է հրաժարվել։ Կղզում աճեցվող հիմնական կուլտուրան դարձել էսուրճը։ Եվրոպական շուկայում սուրճի մեծ պահանջարկի և բարձր գնի արդյունքում արդեն 1840 թվականին սուրճի արտադրությունը հասել է զգալի ծաղկման։ 1869 թվականին սուրճի արդյունաբերությունը դեռ ծաղկում էր, բայց դրանից կարճ ժամանակ անց hemileia vastatrix սնկային վարակը ոչնչացրել է Ցեյլոնի սուրճի բոլոր տնկարկները։

Թեյի աճեցում բրիտանական գաղութային շրջանում 
Կղզու վրա թեյ աճեցնելու առաջին պլանտատորներից մեկը եղել է Ջեյմս Թեյլորը։ Նա  թեյի առաջին մատակարարումը Լոնդոն կազմակերպել է 1891 թվականին։ Առաջին խմբաքանակը վաճառվել է 25 ֆունտ ստեռլինգով և 10 շիլինգով՝ մեկ ֆունտի դիմաց։ Դրանից մեկ տարի առաջ Մեծ Բրիտանիայի խոշոր ձեռնարկատեր Թոմաս Լիպտոնը հետաքրքրվել էր ցեյլոնյան թեյի արդյունաբերությամբ և այնտեղ մեկնելով դրա զարգացման հենց սկզբում՝ ցածր գնով գնել էր մի քանի տնկարկ, որպեսզի կարողանա անմիջական թեյ մատակարարել իր խանութներին՝ տնտեսելով միջնորդների ծառայությունների վրա։ Արդյունքում թեյը նրա համար ավելի էժան է արժեցել, և նա կարողացել է հաջողությամբ մրցակցել այլ տարածաշրջաններից թեյ վաճառող խանութների հետ։ Լիպտոնը իր թեյի լայնածավալ գովազդային արշավ է անցկացրել և այն վաճառել է 1 շիլինգ և 7 պենս մեկ ֆունտով, մինչդեռ Անգլիայում թեյի միջին գինը 3 շիլինգ էր։ Դա նրան հնարավորություն է տվել կարճ ժամանակում թեյի շուկայում զբաղեցնել մեծ տեղ։ Բրիտանական թագին մատուցած ծառայությունների համար թագուհի Վիկտորիան նրան պարգևատրել է ասպետական տիտղոսով։ Ավելի ուշ Լիպտոնը թեյի առևտուր է ծավալել նաև Միացյալ Նահանգներում։ Հսկայական գովազդային վահանակները երկար ժամանակ վեր են խոյացել Նյու Յորքի նավահանգստում գտնվող Լիպտոնի պահեստների վրա։

Եթե 1875 թվականին կղզու թեյի տնկարկների մակերեսը կազմել է հազար ակր, ապա 1895 թվականին դրանք արդեն զբաղեցրել են 300 հազար ակր և շարունակել են ընդլայնվել։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ 

Թեյ