Գերտրուդա Վոկեր

Գերտրուդա Վոկեր ( ), խաղաղության շվեյցարացի ակտիվիստ, քիմիկոս և կանանց իրավունքների պաշտպան։

Կենսագրություն 

Նա հին կաթոլիկ աստվածաբանության և պատմության պրոֆեսոր Ֆիլիպ Վոկերի դուստրն էր։ 1900 թվականից Բեռնի համալսարանում սովորել է օրգանական քիմիա, իսկ 1903 թվականին պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիա՝ «3,4-դիօսիֆլավոնի սինթեզ» թեմայով։ 1907 թվականին ստացել է բարձրագույն դպրոցում դասավանդելու իրավունք և դարձել առաջին կին-պրիվատ՝ գերմանալեզու բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում քիմիայի դոցենտ։ Պաշտոնը ստանձնելու կապակցությամբ Վոկերը դասախոսություն է կարդացել «Կատալիզի հետազոտության խնդիրները» թեմայով, որը ուրվագծել է իր ապագա գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի բռնկումով նա միացել է հակապատերազմական շարժմանը, և նրա գործունեության հիմնական թեման քիմիական պատերազմի դեմ պայքարն էր։ Թռուցիկներից սկսելով՝ հետագայում Վոկերը ավելի ու ավելի էր դիվերսիֆիկացնում այս բողոքի ձևերը։ Բացի այդ, նա գործել է կանանց իրավունքների ոլորտում, մասնավորապես, պահանջելով, որ կանայք ունենան ընտրելու իրավունք։ 1915 թվականին նա դարձել է կայուն խաղաղության կանանց միջազգային կոմիտեի համահիմնադիր, որը այնուհետև անվանվել է Խաղաղության և ազատության միջազգային կանանց լիգա (MZHLMS), ինչպես նաև հանդիսացել է MZHLMS շվեյցարական մասնաճյուղի հիմնադիրներից մեկը։

Նա դարձել է կենսաքիմիայի առաջատարներից մեկը և 1933 թվականին իր նորարարական աշխատանքի համար ստացել է արտակարգ պրոֆեսորի կոչում՝ չնայած գիտական համայնքի կողմից պացիֆիստական քաղաքական գործունեությանը չհամաձայնելուն։

Նույն թվականին, Գերմանիայում, նացիստները այրել են նրա «Der kommende Gift- und Brandkrieg und seine Auswirkungen gegenüber der Zivilbevölkerung» գիրքը։

Վոլկերը մասնակցում էր Կաթոլիկ եկեղեցու գործունեությանը և զբաղվում արվեստով։

1957 թվականից նա ղեկավարում էր MZHLMS շվեյցարական մասնաճյուղը։

Հիշատակ 
Բերնում և Դյուսելդորֆում Վոլկերի անունով են կոչվում փողոցներ։

Աշխատանքներ 

 Skizzen. — Bern: Sturzenegger, 1902.
 Die Katalyse. Allgemeiner Teil: 1910.
 Die Katalyse. Spez. Teil 1: Anorganische Katalysatoren, 1916.
 Die Katalyse. II. Teil: Biologische Katalysatoren, 1924–1931.
 Über Giftgase (Vortrag, gehalten beim Kongreß der I.F.F.F. in Washington, Mai 1924)
 Wissenschaft und wissenschaftlicher Krieg. — Zürich: Schweiz. Zentralstelle f. Friedensarbeit, 1925.
 Der kommende Giftgaskrieg. — Leipzig: Ernst Oldenburg Verlag, 1925.
 Selbstbiografie. — Führende Frauen Europas. In sechzehn Selbstschilderungen. — München, 1928.
 Giftgas und Tiere. — Zürich: Zentralstelle für Friedensarbeit. 1928.
 Hidigeigeis Ende. — Zürich: Zentralstelle für Friedensarbeit. 1929.
 Der kommende Gift- und Brandkrieg und seine Auswirkungen gegenüber der Zivilbevölkerung. — Leipzig: Ernst Oldenburg Verlag, 1932.
 Bericht über biologischen Krieg. 1949.
 Massenvernichtungs-Waffen, 1952.
 An die Ewiggestrigen. — Zürich (Genossenschaftsdruck), um 1956.
 Die Chemie der natürlichen Alkaloide. — Stuttgart: F. Enke, 1956.
 Atomic Energy and alternative sources of power. — Genf: Women’s International League for Peace and Freedom, 1957.
 Atomaufrüstung auch in der Schweiz? — Zürich: Pazifistische Bücherstube, 1958.
 Rettet die Menschheit! Ansprache an dem am 6. Mai 1962 im «Hirschen» in Lörrach stattgefundenen Deutsch-Französisch-Schweizerischen Friedenstreffen, 1962.
 Wie steht es mit der Achtung vor dem menschlichen Leben?, 1963.

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Larsen, Majken. «Der Kampf der Frauen gegen die Hölle von Gift und Feuer». Die IFFF, Gertrud Woker und die Giftgasdiskussion in der Schweiz der Zwischenkriegszeit. — Lizentiatsarbeit, Universität Zürich, 1995.
 Leitner, Gerit von. Wollen wir unsere Hände in Unschuld waschen? Gertrud Woker (1878–1968), Chemikerin & Internationale Frauenliga 1915–1968. — Berlin: Weidler, 1998.
 Lexikon der Frau. — Zürich: Encyclios, 1953–1954. — Bd. 2. — Sp. 1653 f.
 Der Kampf um gleiche Rechte — Le combat pour les droits égaux. — Basel: Schwabe, 2009.
 Autobiographien von Frauen: Ein Lexikon. — Köln: Böhlau, 2010. — ISBN 978-3-412-20585-0. — S. 944.

Պացիֆիստներ
Շվեյցարացի ֆեմինիստներ
1968 մահեր
Սեպտեմբերի 13 մահեր
Բեռն քաղաքում ծնվածներ
1878 ծնունդներ
Դեկտեմբերի 16 ծնունդներ
Բեռնի համալսարանի շրջանավարտներ
Շվեյցարացի քիմիկոսներ
Շվեյցարացի կին գիտնականներ