Կարոյ Ագհազի

Կարոյ Ագհազի (հունգարերեն՝ Károly Aggházy,  ), 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարասկզբի հունգարացի վիրտուոզ դաշնակահար, կոմպոզիտոր և մանկավարժ։  

Նկարիչ Դյուլա Ագհազիի եղբայրն է։

Կենսագրական հակիրճ տեղեկություններ 
Կարոյ Ագհազին աշակերտել է անվանի կոմպոզիտորներ Ռոբերտ Ֆոլկմանին, Անտոն Բրուքներին և Ֆերենց Լիստին.: 1879 թվականից համերգային ելույթներ է ունեցել որպես դաշնակահար։ 1883 թվականից դասավանդել է Բեռլինի, հետագայում՝ Բուդապեշտի կոնսերվատորիայում ։

Կարոյ Ագհազիի՝ որպես կոմպոզիտորի, լավագույն ստեղծագործություններից են «Մարիետա» օպերան, կամերային և դաշնամուրային երաժշտության մի շարք նմուշներ։ Եթե դաշնամուրային և կամերային գործերում զգացվում է ֆրանսիացի որոշ կոմպոզիտորների, բարոկկո ոճի, Լիստի և հունգարական ժողովրդական երգարվեստի ազդեցությունը, ապա օպերաներում դժվար չէ նկատել Ռիխարդ Վագների ազդեցությունը.
Dans ses opéras il n'a pas pu se détacher de l'influence de Richard Wagner:

Երկերի ընտրանի

Համերգային ստեղծագործություններ 
 A Borzáné Marcsája (Frau Borzas Tochter Marie), Singspiel in 3 Akten. Zusammen mit: Jenő Hubay. Libretto: Tihané Almási Balogh. Uraufführung: 8. Mai 1880, Budapest, Volkstheater
 Szép leányok (Schöne Mädchen), Musik zum Schauspiel von Gergely Csiky. Uraufführung: 4. Februar 1881, Budapest, Volkstheater
 A Művészet diadala (Triumph der Kunst), Pantomime in 1 Akt (op. 28). Libretto: K. Pejacsevich. Komponiert 1894
 Maritta, a korsós Madonna (Maritta, die Madonna mit dem Kruge), Oper in 2 Akten (op. 32). Libretto: Irene K. Fuhrmann. Komponiert 1895. Uraufgeführt: 14. Oktober 1897, Budapest, Königliches Opernhaus. Das Sujet entstammt dem Buch Die Klöster der Christenheit. Ort der Handlung ist das spanische Kloster von Yuste
 A Ravennai nász (Die Hochzeit von Ravenna), Oper in 2 Akten. Libretto: Dezső Orbán. Komponiert 1908. Nicht aufgeführt.

Գործիքային և ժողովրդական երաժշտություն 
 Elégia für Klavier, Aloyse Bodó gewidmet
 Etude de concert für Klavier op. 21, Franz Liszt gewidmet
 Poëmes hongroise für Klavier zu 4 Händen op. 13, publiziert 1887 bei Bote & Bock in Berlin
 Danse de Noces für Klavier zu vier Händen op. 15, 1890 publiziert bei Harmonia in Budapest
 Suite hongroise für Klavier zu vier Händen op. 19, 1890 publiziert bei Harmonia in Budapest. I Mélodie II Danse III Intermezzo IV Rhapsodie
 Trois Mazurkas für Klavier op. 26, 1895
 Vier Klavierstücke op. 41 I Duo II Ritornell III Badinage IV Präludium und Fuge, publiziert 1912 bei D. Rather in Leipzig
 Sechs Lieder für eine Singstimme mit Klavierbegleitung op. 30, Raimund Zur-Mühlen gewidmet, bei C. Kieslers Musikverlag in Leipzig publiziert. I Im wunderschönen Monat Mai Text: Heinrich Heine II Es schauen die Blumen III Schelmenlied IV Das ist ein Brausen V Sag mir, wer einst VI Der Tod
 Serenata alla Chitarra für Klavier, 1885 bei Weinholtz in Berlin publiziert
 Sonata dramatique für Klavier und Violine, um 1885 komponiert
 Valse sentimentale, um 1885 komponiert
 Geistliche Variationen über Es ist ein Ros entsprungen für Klavier
 Klavierquintett g-moll, 1897

Օպերաներ 
 1897 – Marietta
 1906 – Rákóczy
 A ravennai nász, օպերա 2 գործողությամբ (1908, չի բեմադրվել).
Այս օպերաներում նկատելի է Ռիխարդ Վագների ազդեցությունը։

Թվայնացված ստեղծագործություններ

Գրականություն 
 Wilibald Gurlitt, Carl Dahlhaus (Herausgeber) - Riemann Musik-Lexikon. In drei Bänden und zwei Ergänzungsbänden. |TitelErg=Agghazy, Carolus |Hrsg= |Sammelwerk= |Band=1. Personenteil A–K |Nummer= |Auflage=12. völlig neubearbeitete Auflage |Verlag=B. Schotts-Söhne |Ort=Mainz |Datum=1959 |Seiten=11 |ISBN= |JahrEA=1882}}
 Wilibald Gurlitt, Carl Dahlhaus (Herausgeber) - Riemann Musik-Lexikon. In drei Bänden und zwei Ergänzungsbänden. |TitelErg=Aggházy, Károly |Hrsg= |Sammelwerk= |Band=4. Ergänzungsband, Personenteil A–K |Nummer= |Auflage=12. völlig neubearbeitete Auflage |Verlag=B. Schotts-Söhne |Ort=Mainz |Datum=1972 |Seiten=8 |ISBN= |JahrEA=1882}}

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 List of operas by Aggházy
 Aggházy Károly in Magyar Életrajzi Lexikon (ungarisch)

Հունգարիայի արվեստ
Հունգարացի երաժիշտներ
Հունգարացի կոմպոզիտորներ
20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Հունգարացի մանկավարժներ