Առավել հարմարվածների վերապրում

Առավել հարմարվածների վերապրում (, այլ թարգմանություն՝ «ուժեղագույնների վերապրում»), Հերբերտ Սփենսերին վերագրվող աֆորիզմ, որն օգտագործել է Չարլզ Դարվինը «Տեսակների ծագումը» գրքում (առաջին անգամ՝ 1869 թվականի հինգերորդ հրատարակությունում) որպես բնական ընտրության հոմանիշ, որը էվոլյուցիայի հիմնական շարժիչ ուժն է։ Ըստ էվոլյուցիայի տեսության.
 ցանկացած տեսակի վերարտադրությունը ենթադրում է որոշակի բնական փոփոխություն արդյունքի բնութագրերում,
 ցանկացած փոփոխություն, որը մեծացնում է տեսակների որոշ անդամների գոյատևման ունակությունը նման փոփոխություններից զուրկ այլ անդամների նկատմամբ, կարող է դրական կերպով ընտրվել վերարտադրության հնարավորությունների համար,
 հազարամյակների ընթացքում այս գործընթացը հանգեցրել է պարզ օրգանիզմներից բարդերի զարգացման և փոքր թվով նախնական օրգանիզմների հսկայական թվով տեսակների ստեղծման։

«Ուժեղագույնների գոյատևում»  արտահայտությունը հիմնականում օգտագործվում է սոցիալ-դարվինիզմի մեջ։ Ժամանակակից պատկերացումներով՝ գոյատևում է ոչ թե ուժեղագույնը, այլ առավել հարմարվածը։

Տերմինի քննադատում 
«Առավել հարմարվածների գոյատևում» տերմինը քննադատության է ենթարկվել հենց սկզբից։ Նույնիսկ անգլերենում survival of the fittest տերմինը կարող է դժվարությունների և վեճերի տեղիք տալ, քանի որ այն կարող է տարբեր կերպ մեկնաբանվել fit բառի երկակի իմաստի պատճառով։ Այս բառը կարող է վերաբերել ինչպես օրգանիզմի «հարմարվելու» ունակությանը (նկատի ունի շրջակա միջավայրին առավել հարմարվածների վերապրումը), այնպես էլ «լավ ֆիզիկական մարզավիճակին» (նկատի ունի ֆիզիկապես առավել ուժեղների գոյատեւումը)։ Էվոլյուցիոն կենսաբաններն այսօր խուսափում են այդ տերմինից, քանի որ այն ոչ ադեկվատ կերպով է նկարագրում էվոլյուցիայի ներկայիս հայեցակարգը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Մարթա Իզմայլովայի հարցազրույցը

Կենսաբանական էվոլյուցիա