Կոմեդիա-բալետ

Կոմեդիա-բալետ (), բեմարվեստի ժանր, որը ներառում է երկխոսություն, պար, մնջախաղ, գործիքային, երբեմն՝ վոկալ արվեստները, նաև կերպարվեստը։

Այն բնորոշ էր Ֆրանսիային 17-րդ դարի կեսերին։ Ժանրի ստեղծողը համարվում է Մոլիերը, որը կատակերգությունը միավորել է պալատական զվարճանքի սիրված տեսակի՝ բալետի հետ։ Բալետային տարրերը կարող էին լինել գործողության մի մասը կամ ներառվել դրա մեջ՝ անկախ դիվերտիսմենտի տեսքով։ Այս դեպքում կատակերգական տեսարանները կատարում էին դերասանները, Մոլիերի թատերախմբի անդամները, իսկ բալետային տեսարանները՝ դատարանի ազնվականության սիրողականները, ներառյալ ինքը՝ թագավորն ու իշխանները։ Հիմնական ինտրիգը փոխանցվում էր երկխոսությունների միջոցով, սակայն ներկայացման մեջ, որը արվեստի մի քանի տեսակների սինթեզ էր, կարող էին ներառվել նաև վոկալ համարներ։

Նոր ժանրի առաջին գործերից մեկը կատակերգություն-բալետն էր՝ «Ձանձրալիները» կամ «Անտանելիները»(, 1661 թվական), որը բեմադրվել է Մոլիերի կողմից ֆինանսների տեսուչ Նիկոլա Ֆուկեի գյուղական տանը։ Հետագա կատակերգություն-բալետները բեմադրվել են հիմնականում Վերսալում։ Ստեֆան Մոկուլսկին դրանք բաժանում է երկու թեմատիկ խմբերի՝ ֆարս-կենցաղային և հովվական-դիցաբանական։ Առաջիններից, որոնցում ամենօրյա երգիծական կատակերգությունն ամբողջությամբ ենթարկվում էր բալետի հատվածին, նա ներառում է այնպիսի գործեր, ինչպիսիք են «Բռնի ամուսնությունը» (1664 թվական), «Սերը բուժող է» (1665) «Պարոն դե Պուրսոնյակ» (1666), ինչպես նաև Մոլիերի ամենահայտնի պիեսներից են՝ «Ժորժ Դանդեն» (1668), «Բուրժուազիան ազնվականության մեջ» (1670) և «Երևակայական հիվանդը» (1673)։ Երկրորդ ավանդական թեման, որը մշակել է օպերա-բալետային արվեստի համար, ներառում է «Արքայադուստր Էլիդացին» (1664), «Մելիսերտան» (1666), «Զավեշտական հովիվը» (1666), «Հրաշալի սիրահարները», «Քաղքենին՝ ազնվական» (1670)։ Լուի Արև արքայի արքունիքում Մոլիերն իր բազմաթիվ բեմադրություններն իրականացրել է կոմպոզիտորներ Ժան Բատիստ Լյուլլիի և Մարկ Անտուան Շարպանտիեի, բալետմեյստեր Պիեր Բոշանի և դեկորատոր Կառլո Վիգարանի հետ միասին։

Կոմեդիա-բալետները մեծապես ազդել են ֆրանսիական երաժշտական թատրոնի զարգացման վրա, փոխել են նրա երաժշտական ձևերն ու հնարները, որոնք Ժան Բատիստ Լյուլլին օգտագործել է քնարական ողբերգություններում, իսկ 18-րդ դաում այն կիրառել են նաև կոմիկական օպերայում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 
 
 

Թատրոնի ժանրեր
Ֆրանսիայի թատրոն
Դասական երաժշտության ժանրեր