Մեյխանա

Մեյխանա (Meyxana), ադրբեջանական բանահյուսության ժանրային տեսակ, գրական-երաժշտական ստեղծագործություն, որը կատարվում է առանց գործիքային ուղեկցության՝ ակապելլա։ Կատարողը կամ կատարողները իմպրովիզացիա են անում ժողովրդին հուզող որևէ կոնկրետ թեմայով։ Մեյխանան հաճախ համեմատվում է հիփ-հոփի հետ, անվանվում է նաև ադրբեջանական ժողովրդական ռեփ։ Ստեղծագործության կատարման ժամանակ երբեմն օգտագործվում են սինթեզատոր, հարվածային մեքենայական գործիքներ։

Մեյխանայի տները երգվում են, ոչ թե արտասանվում։ Արագ, իմաստալից, հստակ ու դիպուկ ստեղծագործելը մեյխանչիի վարպետության կարևորագույն հայտանիշն է։ Կարևոր է նաև, որ նա կարողանա իր շունչն այնպես կարգավորել, որ ստեղծագործությունը կատարի առանց անհարկի ընդհատման։

Անվան ստուգաբանություն 
Մեյխանա եզրույթը պարսկական ծագում ունի. պարսկերենից թարգմանած՝ նշանակում է գինետուն  (mey= գինի, khane== տուն).: Մեյխանայի վարպետներին անվանում են Söz Ustadı (խոսքի վարպետ) ։

Ազդեցությունը 
Մեյխանան մեծ ժողովրդականություն ունի և զգալի ազդեցություն է գործում մշակույթի, նորաձևության և ընդհանրապես հասարակական կյանքի վրա։ Այն, իր ենթատեսակներով հանդերձ, մեծապես նպաստել է ադրբեջանական հիփ-հոփի առաջացմանն ու զարգացմանը 1990-ական թվականներին։ Իր ծագման առաջին իսկ օրից մեյխանան դիտվել է որպես հասարակական-քաղաքական ընդվզման դրսևորում։

2012 թվականի մայիսի 30-ին ընդդիմության ակտիվիստները Twitter-ում հակապուտինյան հեշթեգ տեղադրեցին, որտեղ օգտագործել էին Ադրբեջանի Աստարայի շրջանի մեյխանչի եղբայրներ Ինթիգամ ու Էհթիրամ Ռուստամովների՝ յություբյան միլիոնավոր դիտումներ ապահոված ստեղծագործության հանրահայտ բառերը.  #путинтыктотакойдавайдосвидания, որը դարձավ համացանցային meme և լայն տարածում գտավ ողջ աշխարհում։ 2012 թվականի հունիսին էլ ռուս ռեփեր Տիմատին իր մի քանի գործընկերների հետ պատրաստեց Davaydosvidaniya diss track-ը, որ ուղղված էր Ֆիլիպ Կիրկորովի դեմ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Meyxana.Net
Dеgеlsin.Com
Meyxana.iatp.az
 Rəhimova A. Жанр мейхана в азербайджанской музыке = Azərbaycan musiqisində meyxana janrı.  

Երաժշտություն
Բանահյուսություն
Մշակույթ