Ռոբերտ Մորիս (նկարիչ)

Ռոբերտ Մորիս (, ),  ամերիկացի քանդակագործ,  հայեցակարգային նկարիչ և գրող։ Նա Դոնալդ Ջադի հետ համարվում է մինիմալիզմի հայտնի տեսաբաններից մեկը, նա մեծ ներդրում է ունեցել փերֆորմանսի, լենդ-արտի, Process Art-ի և ինստալիացիայի զարգացման գործում։

Կենսագրություն և ստեղծագործություն 
Մորիսը սովորել է Կանզասի համալսարանում, Կանզաս Սիթիի Գեղարվեստի ինստիտուտում և Ռիդ քոլեջում։ Սկզբում Մորիսը աշխատել է որպես գեղանկարիչ , 1950-ականների նրա աշխատանքներում նկատելի է վերացական իմպրեսիոնիզմի ազդեցությունը, հատկապես Ջեքսոն Պոլլոքի։ Ապրելով Կալիֆոռնիայում՝ Մորիսը ծանոթացավ Լա Մոնթե Յանգի և Ջոն Քեյջի աշխատանքներին։ 1960 թվականին Մորիսը տեղափոխվեց Նյու Յորք, որտեղ բեմադրեց ներկայացում՝ հիմնված  տարածության մեջ մարմինների ուսումնասիրության վրա,  որտեղ  քառակուսիների սյունը  բեմում ընկնում էր ներկայացման սկսվելուց մի քանի րոպե հետո ։ Մորիսը մշակեց այդ գաղափարները առաջին մինիմալիստական  քանդակներում՝ Two Columns (1961) և L Beams (1965)։

Նյու Յորքում Մորիսը սկսեց ուսումնասիրել Մարսել Դյուշանի ստեղծագործությունները՝ ստեղծելով ստեղծագործություններ, որոնք անմիջականորեն առնչվում էին Դյուշանի ստեղծագործություններին՝ Box with the Sound of its Own Making (1961), Fountain (1963)։ 1963 թվականին  Նյու Յորքի Green Gallery պատկերասրահում տեղի ունեցավ նրա ունեցավ մինիմալիստական քանդակների  ցուցահանդեսը։   1964 թվականին Մորիսը նախագծեց և ներկայացրեց երկու հայտնի  փերֆորմանսներ — 21.3 և Site։ Մորիսը Նյու Յորքում ընդունվեց Հանտերյան քոլեջ(նրա թեզը նվիրված էր Բրանկուզիին) և  1966 թվականին Artforum-ում տպագրեց «Notes on Sculpture» էսսեների շարքը։ 1966 թվականին  Նյու Յորքի Հրեական թանգարանի նա ներկայացրեց L Beams երկու աշխատանքները։

1967 թվականին Մորիսը ստեղծեց Steam-ը՝ լենդ արտի ամենավաղ աշխատանքը։ 1960-ականների վերջին Մորիսն ԱՄՆ-ում մասնակցեց մի շարք թանգարանային շոուների, բայց նրա աշխատանքը և հոդվածները հանդիպեցին Քլեմենտ Գրինբերգի քննադատությանը։ Նրա աշխատանքները դարձան ավելի մասշտաբային՝ զբաղեցնելով պատկերասրահների տարածքի մեծ մասը՝ մոդուլային միավորներով կամ հողակույտերով։ 1971 թվականին Մորիսը ստեղծեց ցուցահանդես Թեյթի պատկերասրահի համար՝ ողջ տարածքը զբաղեցնելով թեքահարթակներով  և խորանարդներով։ Նա  տպագրել է ինքն իր լուսանկարը  Artforum ամսագրի գովազդում  Լինդա Բենգլիսի (Lynda Benglis) նկարի ոճով, ում հետ նա  համագործակցել է՝ աշխատելով մի քանի տեսահոլովակների վրա։

Նա ստեղծեց Ռոբերտ Մորիսի օբսերվատորիան  Նիդերլանդներում «Ժամանակակից Սթոունհենջը»,  որը ֆիքսում է արևադարձներն ու գիշերահավասարները։ Նրա կոորդինատներն են  52°32’58"N 5°33’57"E։

1970-ականների վերջին Մորիսը  սկսեց աշխատել ֆիգուրատիվ աշխատանքների վրա, ինչը զարմացրեց նրա շատ կողմնակիցների։ Աշխատանքների թեմաները հաճախ կապված էին միջուկային պատերազմի սկսվելու վախի հետ։ 1974 թվականին Մորիսը գովազդեց Լեո Կաստելլիի պատկերասրահի ցուցահանդեսը պաստառով, որում պատկերված էր բաց կրծքով և սադոմազոխիստական հագուստով։

1990-ականների ընթացքում  նա վերադարձավ վաղ շրջանի աշխատանքներին՝ զբաղվելով  կորցրած աշխատանքների վերականգնումով  և տեղադրումով։

Մորիսը  վախճանվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 28-ին Նյու Յորքի մոտ գտնվող Քոնստոնգ քաղաքում։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Ռոբերտ Մորիսի կենսագրությունը
 Աշխատանքները
 Ռոբերտ Մորիս
 Օբսերվատորիա

 
Կանզասի համալսարանի շրջանավարտներ
20-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
21-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Թոքաբորբից մահացածներ
Ամերիկացի քանդակագործներ
Ամերիկացի գրողներ
Ամերիկացի արվեստագետներ