2023 թվականի մայիսի 4-ի կրակոցներ Սերբիայում

2023 թվականի մայիսի 4-ի կրակոցներ Սերբիայում, երեկոյան 21-ամյա սերբ տղամարդը, զինված ինքնաձիգով, ավտոմեքենայից կրակ է բացել Սերբիայի Բելգրադի Մլադենովացի մունիցիպալիտետի Դուբոնա և Շեպշին գյուղերում և Սմեդերևոյի Մալո Օրաշյե գյուղերում։ Զոհվել է առնվազն ութ մարդ, այդ թվում՝ մեկ ոստիկան, և վիրավորվել է տասնչորս մարդ։ Այնուհետև հանցագործը մեքենայով հեռացել է, մինչև ձերբակալվել է հաջորդ օրը Կրագուևացի մոտ։ Հրաձգությունը տեղի է ունեցել Սերբիայի մայրաքաղաք Բելգրադում տարրական դպրոցում տեղի ունեցած հրաձգության հաջորդ օրը։

Նախապատմություն 
Սերբիան ունի զենքի մասին խիստ օրենքներ, սակայն, այնուամենայնիվ, Եվրոպայում զենքի տիրապետման ամենաբարձր ցուցանիշներից մեկն ունի։ Հարավսլավական պատերազմներից հետո Արևմտյան Բալկաններում անօրինական զենքերը տարածված են։ 2018 թվականին, 100 մարդու հաշվով 39,1 մասնավոր ատրճանակով, Սերբիան հարևան Չեռնոգորիայի հետ այս վիճակագրությամբ աշխարհում երրորդ տեղն է զբաղեցրել՝ զիջելով Միացյալ Նահանգներին և Եմենին։ Սերբիայում զանգվածային կրակոցները հազվադեպ են։ 21-րդ դարում ավելի վաղ երեք զանգվածային կրակոցներ են տեղի ունեցել՝ 2007 թվականին՝ Յաբուկովացի սպանությունները, որոնց ընթացքում ինը մարդ է սպանվել, հինգը վիրավորվել, 2013 թվականին Վելիկա Իվանչայի հրաձգությունը, որի ժամանակ զոհվել է 14 մարդ, և 2016 թվականին Ժիտիշչեում հինգը զոհվել է, 22-ը՝ վիրավորվել։ Վլադիսլավ Ռիբնիկարի տարրական դպրոցում հրաձգությունը տեղի է ունեցել նախօրեին, ինչի հետևանքով Սերբիայի կառավարությունը առաջարկել է ավելի խիստ կանոնակարգեր հրազենի օգտագործման վերաբերյալ։

Կրակոցներ 
Կասկածյալը՝ 21-ամյա Ուրոշ Բլաժիչը եղել է որոշ զոհերի հետ, երբ դպրոցի բակում վեճ է սկսվել։ Ենթադրվում է, որ նա տնից հրացան է բերել և սկսել է կրակել Դուբոնայում, որից հետո գնացել է Մալո Օրաշե։ Առաջին կրակոցներից հետո ոստիկանությունը նրան ձերբակալելու հրաման է տվել և որոնել Մալի Պոժարևացում, որտեղ վերջին անգամ տեսել են նրան։ Ժամը 18:08-ին հարակից Շեպշին գյուղում  կրակոց է գրանցվել։ Այնտեղ ոստիկանները նկատել են կասկածյալին, և նա կրակել է նրանց վրա։ Հրաձգությունից հետո փակվել են Մլադենովացի շրջակայքի բոլոր ճանապարհները դեպի Դուբոնա և Շեպշին։

Կասկածյալը տաքսի է կանգնեցրել, որով հասել է Վինջիշտե, Կրագուևացի, որտեղ նա թաքնվել է, բայց ի վերջո ձերբակալվել է։  Ենթադրվում է, որ կրակելու ժամանակ կասկածյալը միայնակ է եղել։ Կասկածյալը մայիսի 5-ին բերման է ենթարկվել Սմեդերևոյի ոստիկանական բաժանմունք։

Ձերբակալվել են նաև կասկածյալի հորեղբայրն ու պապը։ Կասկածյալի պապի տանը ոստիկանները հայտնաբերել են չորս ռումբ, հրացան, ավտոմատ, երկու խլացուցիչ, որսորդական դանակ և տարբեր զինամթերք։

Տուժածներ 
Զոհվել է առնվազն 8 մարդ, այդ թվում՝ 22-ամյա ոստիկան, նրա 19-ամյա քույրը, 21-ամյա մի երիտասարդ և 25-ամյա մի երիտասարդ։ Տուժածներից առնվազն երկուսը մահացել են դեպքի վայրում, իսկ առնվազն երկուսը ավելի ուշ մահացել են հիվանդանոցում։  Ներքին գործերի նախարարության տվյալներով՝ տուժել է ևս 14 մարդ, այդ թվում՝ երեխաներ։ Տուժածներն ուղարկվել են Բժիշկ Դրագիշա Միշովիչ համալսարանական հիվանդանոց։ Տեղափոխված 2008 թվականին ծնված տղան մահացել է հիվանդանոցում։ Առողջապահության նախարար Դանիցա Գրույիչիչը հայտնել է, որ բոլոր վիրավորների կյանքին վտանգ է սպառնում։

Արձագանք 
Հաղորդվում է, որ ժանդարմերիայի, հատուկ հակաահաբեկչական ստորաբաժանման և ուղղաթիռի ստորաբաժանումները ժամանել են Մլադենովաց և Դուբոնա գյուղեր։ Սերբական լրատվամիջոցների հաղորդմամբ՝ զինված անձին որոնելիս ոստիկանության աշխատակիցները հսկիչ անցակետեր են տեղադրել և կանգնեցրել մեքենաները։ Ուղղաթիռներ, անօդաչու թռչող սարքեր և բազմաթիվ ոստիկանական պարեկներ ուղարկվել են նաև Դուբոնայի շրջակա տարածք։ Հաղորդվում է, որ Դանիցա Գրույիչիչը և Անվտանգության հետախուզական գործակալության ղեկավար Ալեքսանդր Վուլինը մեկնել են տարածք։ Առողջապահության նախարարությունը վիրավորների համար արյան դոնորություն է կազմակերպել։

Ներքին գործերի նախարար Բրատիսլավ Գաշիչը և Սերբիայի նախագահ Ալեքսանդր Վուչիչը հրաձգությունը որակել են որպես ահաբեկչություն։ Մայիսի 5-ին կայացած մամուլի ասուլիսում Վուչիչը հայտարարել է նոր միջոցառումների մասին և ավելացրել, որ կասկածյալը «այլևս չի տեսնի արևի լույսը», որ «նա դուրս չի գա բանտից», և որ բոլոր մարդիկ, ովքեր զենք ունեն, կենթարկվեն աուդիտի։ Առաջարկված նոր միջոցառումները ներառում են ատրճանակի թույլտվությունների մորատորիում, ավելի շատ բժշկական և հոգեբանական ստուգումներ զենքի տերերի նկատմամբ և  դպրոցներում 1200 ոստիկանների աշխատանքի ընդունում։ Նա նաև հայտարարել է, որ նոր միջոցառումները «գրեթե ամբողջությամբ կզինաթափեն Սերբիան»։ Միջոցառումները կառավարության կողմից ընդունվել են հայտարարության օրը։

Ծանոթագրություններ 

2023 իրադարձություններ
2023 Սերբիայում