Բիլյանա Պլավշիչ

Բիլյանա Պլավշիչ (, ), սերբական ազգային շարժման քաղաքական գործիչ նախկին Հարավսլավական Հանրապետության տարածքում՝ Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Կենսաբան և պրոֆեսոր։

1996-1998 թվականներին եղել է սերբական Բոսնիայի և Հերցեգովինայի Հանրապետության նախագահը։

2000-ական թվականների սկզբին Պլավշիչը նախկին Հարավսլավիայի հարցով միջազգային տրիբունալի կողմից դատապարտվել էր 11 տարվա ազատազրկման։ Ազատ է արձակվել 2009 թվականին։

Կենսագրություն

Քաղաքական գործունեություն 
1990 թվականին` ազգայնականների հաղթանակից հետո, դարձել է սերբական հավաքական նախագահության անդամ։ Բոսնիացի սերբերի առաջնորդ Ռադովան Կարաջիչի մերձավոր զինակիցն էր։

1992-1995 թվականների պատերազմի ժամանակ ակտիվ մասնակցություն է ունեցել իրադարձություններին։

1994 թվականին Սլոբոդան Միլոշևիչին համարձակ դիմակայության համար ստացել է «երկաթե լեդի» տիտղոսը։

Սերբիայի Հանրապետության նախագահ (1996-1998) 
1996 թվականին Ռադովան Կարաջիչին փոխարինել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի կոնֆեդերացիայում Սերբական ինքնավար պետական կրթության Հանրապետության նախագահի պաշտոնում։ Պլավշիչի կարճաժամկետ նախագահությունն անցել է սերբական ղեկավարության ներսում դիմակայության պայմաններում. Սերբական Հանրապետության արևելքը Պալեի կենտրոնի հետ եղել է Կարաջիչի կողմնակիցների կողմում, իսկ արևմտյան շրջանները՝ Բանյա-Լուկայի կենտրոնով, պաշտպանել են Պլավշիչին։ Այս դիմակայությունում Պլավշիչը պաշտպանել է միջազգային ուժերին, որոնք 1997 թվականի սեպտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին վերահսկողության տակ են վերցրել ԶԼՄ-ների վերահեռարձակող հաղորդիչները։ 1997 թվականի ընտրությունների արդյունքում Սերբական Հանրապետության ժողովրդական սկուպշչինա, որտեղ Կարաջիչի կողմնակիցները (Սերբական դեմոկրատական կուսակցությունը և նրանց սատարած արմատականները) ստացել են փոքրամասնություն, Պլավշիչին հաջողվել է ձևավորել կոալիցիոն կառավարություն՝ Մ. Դոդիկի գլխավորությամբ։ 1998 թվականը նշանավորվեց Սերբական դեմոկրատական կուսակցության կողմնակիցների կողմից ոստիկանական ապարատի մաքրմամբ, ինչպես նաև Պլավշիչ Ս. Կնեժևիչի կողմնակիցների աղմկահարույց սպանությամբ և նրա մեկ այլ կողմնակից՝ ոստիկանության ղեկավար Լ. Սավիչի պաշտոնից հեռացմամբ, որը մեղադրվում էր Կնեժևիչի գործով ձերբակալվածների կտտանքների մեջ։

1998 թվականի ընտրություններում պարտություն է կրել։ Նախագահ է դարձել ծայրահեղ ազգայնական Նիկոլա Պոպլոշենը։

Տրիբունալ 
2001 թվականի հունվարի 11-ին Բիլյանա Պլավշիչը կամավոր հանձնվել է Հաագայի նախկին Հարավսլավիայի միջազգային տրիբունալին։ Նա տրիբունալի առջև է կանգնել 1990-ական թվականների առաջին կեսին Բոսնիա և Հերցեգովինայում պատերազմի ժամանակ ռազմական հանցագործությունների, ցեղասպանության և մարդկության դեմ հանցագործությունների մեղադրանքներով։

2002 թվականի վերջին Պլավշիչը խոստովանել է իր մեղքը Բոսնիա և Հերցեգովինայում 1992-1995 թվականներին։

2003 թվականի փետրվարի 27-ին տրիբունալը դատապարտվել էր 11 տարվա ազատազրկման։

Եզրակացություն (2003-2009) 
Դատավճռի կայացումից հետո Պլավշիչը հնարավորություն է ստացել իր համար բանտ ընտրել ցանկից. նա կանգ է առել Էրեբրու քաղաքի մերձակայքում գտնվող Շվեդիայի կանանց Խինսեբերգ բանտում։

Լրատվամիջոցներին տված հարցազրույցում Պլավշիչը բազմիցս բողոքել է իր պահման պայմաններից։ Նա նաև հայտարարել է, որ իրեն մեղավոր չի համարում և միջազգային տրիբունալի հետ համագործակցության է գնացել միայն փաստաբանի խորհրդով՝ դատավճռի ժամկետների մեղմացման հաշվարկով։ Բանտում Պլավշիչը գիրք է գրել, որտեղ նկարագրել է իրադարձությունները, որոնք հանգեցրել են բոսնիական պատերազմի։ Դրանում նա բոսնիացի սերբերի մեկ այլ առաջնորդ Ռադովան Կարաջիչին և գեներալ-գնդապետ Ռատկո Մլադիչին կոչ է արել հանձնվել Հաագայի տրիբունալին։

Ազատ է արձակվել վաղաժամկետ 2009 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։

Ազատության մեջ 
Ազատ արձակվելուց հետո, ամենայն հավանականությամբ ապրել է Սերբիայում։

Անձնական կյանք 
Ամուսնալուծված է, երեխաներ չունի։

Ծանոթագրություններ 

Պետության կին ղեկավարներ
Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքական գործիչներ
20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ