Ալեքսանդր Պուշկինի դիմանկար

Ալեքսանդր Պուշկինի դիմանկար (), նկարիչ Օրեստ Կիպրենսկու նկարը։ Պուշկինի դիմանկարը Կիպրենսկին նկարել է նույն տարում (1827), ինչ գրողի մեկ այլ հայտնի դիմանկար, որի հեղինակը Տրոպինինն է։

Ստեղծման պատմություն 
Սիգիզմունդ Լիբրովիչը հայտնում է, որ դիմանկարը պատվիրել է Պուշկինի ընկերը՝ Անտոն Դելվիգը։ Պուշկինը Կիպրենսկու մոտ եղել է 1827 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին՝ շերեմետևյան պալատում։

Առաջին անգամ նկարն իր ստեղծման տարում ցուցադրվել է Գեղարվեստի ակադեմիայի ցուցահանդեսում։

Նկարագրություն 
Կտավի վրա Պուշկինը ներկայացված է դեպի ձախ գլուխը շրջված և կրծքավանդակի վրա խաչված ձեռքերով։ Բանաստեղծի աջ ուսին փաթաթված է շոտլանդական պլեդ. այս դետալով նկարիչը ցույց է տալիս Պուշկինի կապը ռոմանտիզմի դարաշրջանի կուռքի՝ Բայրոնի հետ։ Այդ հուշ ընդունելությունը նկարիչը բազմիցս է կիրառել։ Այսպես, նախկինում արված Շվալբեի և Ավդուլինայի դիմանկարներում Կիպրենսկին մեջբերում է Ռեմբրանդտին և Լեոնարդո դա Վինչիին, իսկ այստեղ նա միավորում է երկու բանաստեղծների անունները։ Խորքում պատկերված է Մուսայի արձանը լիրայով։

Դիմանկարն արված է «առավելագույն ավարտով», դետալների մանրակրկիտ մշակմամբ, ինչն ընդհանուր առմամբ բնորոշ էր Կիպենսկու աշխատանքի վերջին տարիների համար։ Գունային գամման խիստ հավասարակշռված է։ Նկարիչը հանդիսավոր լռության զգացողություն է հաղորդում, որն ընդգծում է բանաստեղծի հետ հանդիպման նշանակությունը։

Պուշկինը այս առիթով գրել է «Կիպրենսկուն» բանաստեղծությունը։ Ժամանակակիցներից ոմանք կարծում էին, որ դիմանկարը ճիշտ փոխանցում է բանաստեղծի դիմագծերը, մյուսները քննադատում էին Կիպրենսկու աշխատանքը, որը, նրանց կարծիքով, չկարողացավ փոխանցել «դեմքի փոփոխական արտահայտությունը», Պուշկինին բնորոշ էներգիան, կենսունակությունը։ Բրյուլովը, Շևչենկոյի խոսքով, քննադատել է Կիպրենսկուն, որը Պուշկինին պատկերել է ոչ թե բանաստեղծ, «այլ ինչ-որ Դենդի»։ Ինքը՝ Բրյուլովը, գերադասում էր ստեղծել արվեստի մարդկանց կերպարներ ռոմանտիկ պոռթկման պահին, կառուցելով արտահայտիչ գունային լուծմամբ դինամիկ տպավորիչ կոմպոզիցիա։

Ծանոթագրություններ 

Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
1827 նկարներ