Պենտաուր

Պենտաուր (), XX արքայատոհմի արքայազն, Ռամզես III-ի որդին, որին պալատական դավադրությամբ փորձել են հեռացնել գահից։ Դավադիրներին բացահայտել են և դատել։ Հենց դատական նիստերի փաստաթղթային  (Թուրինյան դատական պապիրուս) և այլ վկայություններից (պապիրուս Լի, պապիրուս Ռոլլին, պապիրուս Ռիֆո) էլ հայտնի է այս պատմությունը։

Դավադրություն 
Պենտաուրի մայրը՝ Ռամզես III-ի երկրորդ կինը՝ Թիան ղեկավարել է այսպես կոչված «դավադրությունը հարեմում», որպեսզի, շրջանցելով մյուս ժառանգներին, իր որդուն նստեցնի գահին։ Արքայազնի իսկական անունը անհայտ է, դատի ժամանակ նրան զրկել են սեփական անունից և տվել «Պենտաուր անունը, ում կոչում էին այդ այլ անունով»։ Կա ենթադրություն, որ ընտանեկան ավանդույթի համաձայն, ինչպես և եղբայրներին, նրան էլ ծնված օրվանից տվել են հոր՝ Ռամզեսի անունը։

Գահի օրինական ժառանգը՝ ապագա Ռամզես IV-ը, հիշատակվում է որպես գահի միակ հավակնորդ հոր կառավարման արդեն 22-րդ տարվանից սկսած, ով տեքստերում պատկերված է եղբոր՝ ապագա Ռամզես VI-ի, հետ:Հավանաբար, նման իրավիճակը նախանձի տեղիք է տվել երկրորդական կանանց և նրանց զավակների մոտ, ովքեր էլ հիմք են դրել դավադրությանը։

Թիային կողմնակից են եղել ևս 22 մարդ, որոնց նույնպես դատարանում զրկել են սեփական անուններից։ Որպես գլխավոր խորհդականներ, թագուհին ընտրել էր փարավոնի դղյակի կառավարիչ Փաբեկամոնին («Կույր ծառա») և պալատական Մեսեդսուրին («Ռան նրան ատում է»)։ Թագուհու հետ միասին նրանք նամակներ էին ուղարկում այլ կանանց՝ նրանց ընդգրկելով իրենց շարքերը։ Դավադիրները դիմել են նաև կախարդության՝ պատրաստելով «գլանաձև ձեռագրեր՝ խոչընդոտելու և վախեցնելու համար», ծեփագործում էին «մեղրամոմից աստվածներ և մարդկանց՝ մարմինը թուլացնելու համար»։

Դավադրությունը կիսատ մնաց՝ փարավոնը սպանվեց, իսկ դավադիրներին Ռամզես IV-ի օրոք, ով օրենքով ժառանգեց գահը, բռնեցին, դատեցին և մահվան դատապարտեցին։ Դատարանի վճռով Պենտաուրին, ամենայն հավանականությամբ, ստիպել են ինքնասպանություն գործել։

Մումիա 
Հետազոտողների խումբը՝ Իտալիայի Բոլցանո քաղաքի Եվրոպական Ակադեմիայի դոկտոր Ալբերտ Ցինկի գլխավորությամբ, ուսումնասիրել է DB-320 թաղման համալիրից Ռամզես III-ի և ենթադրյալ Պենտաուրի («Е անանուն արքայազնի») մումիաները։ Վերջինս մահվան պահին եղել է 18-20 տարեկան, նրա ձեռքերը կապած են հետևում, կրծքի ոսկորները՝ կոտրված, կոկորդը՝ ձգված, ուստի նա բռնի մահով է մահացել։ Պենտաուրի մարմինը լիարժեք մումիֆիկացման չի ենթարկվել՝ ուղեղն ու օրգանները հանված չեն, իսկ մարմինը փաթաթված էր այծի կաշվի մեջ և դրված մարուց սարկոֆագի մեջ՝ կոպտորեն լայնացված և ի սկզբանե նախատեսված այլ մարդու համար։ Այդ ձևով, հանցագործության համար նրան զրկելով արժանի անդրշիրիմյան կյանքի հույսից։ ԴՆԹ անալիզը հաստատել է, որ «Е անանուն արքայազնը» և Ռամզես III-ը ունեն նույն Y քրոմոսոմը, իսկ նրանց գենետիկ նյութը համապատասխանում է 50%-ով, որը համապատասխանում է հոր և որդու ազգակցությանը։

Ծանոթագրություններ 

Հին եգիպտացիներ
Մումիաներ