Հոպլոֆոբիա

Հոպլոֆոբիա ( նշանակում է զենքեր և ՝ վախ), վախ և հակակրանք զենքի և զինված քաղաքացիների նկատմամբ։

Այս քաղաքական նորաբանությունը ստեղծվել է թոշակի անցած ամերիկացի զինվորական Ջեֆ Կուպերի կողմից որպես նվաստացուցիչ տերմին՝ «զենքի նկատմամբ իռացիոնալ զզվանքը» նկարագրելու համար։

Որոշ բժշկական բառարաններում հոպլոֆոբիան կոչվում է ֆոբիա և վախ զենքից, հիմնականում՝ հրազենից։

Տերմինի ծագում 
Գրող, ծովային ծառայության պաշտոնաթող գնդապետ և զենքի հայտնի փորձագետ Ջեֆ Կուպերը պնդում է, որ 1962 թվականին հորինել է տերմինը՝ նկարագրելու այն, ինչն ինքը սահմանել է որպես «հոգեկան խանգարում, որը բաղկացած է տեխնիկական սարքերից, մասնավորապես՝ հրազենից իռացիոնալ վախից»։Ես հորինեցի «հոպլոֆոբիա» տերմինը 1962 թվականին՝ ի պատասխան բառի ընկալվող անհրաժեշտության՝ նկարագրելու մտավոր խանգարումը, որը բաղկացած է գործիքների, մասնավորապես՝ զենքի նկատմամբ անհիմն վախից։ Հոպլոֆոբիայի ամենատարածված դրսևորումն այն գաղափարն է, որ գործիքներն ունեն իրենց կամքը, բացի իրենց օգտագործողի կամքից։ […]Այսպիսով, հոպլոֆոբիան օգտակար բառ է, բայց ինչպես բոլոր բառերը, այն պետք է ճիշտ օգտագործվի։Տերմինի հիմքում ընկած է հունարեն երկու բառ՝ ՝ զենք և ՝ վախ։ Չլինելով հոգեբույժ՝ Կուպերը օգտագործել է տերմինը որպես այլընտրանք անգլիական այլ ժարգոնիզմների, որոնք օգտագործվել են ամերիկյան հրացանագործական համայնքում. «Մենք նրանց համարում ենք «զենք խլող» () և «հակահրազենային ֆանատիկոսներ» (), բայց այս տերմինները չեն բացատրում այս պահվածքը»։ Կուպերն այս պահվածքը վերագրել է հրազենի և այլ զենքերի հանդեպ իռացիոնալ վախին։ Կուպերի կարծիքն այն է, որ «հոպլոֆոբիայի ամենատարածված դրսևորումն այն գաղափարն է, որ գործիքները, մասնավորապես զենքերը, ունեն իրենց սեփական կամքը՝ անկախ իրենց օգտագործողներից»։ Pittsburgh Tribune-Review-ի հոդվածում սյունակագիր Դիմիտրի Վասիլարոսը պնդում է, որ այս տերմինը նախատեսված էր Կուպերի կողմից որպես ծաղր՝ ծաղրելու համար նրանց, ովքեր ազատ կամքով են օժտում զենքերին։

Բժշկական կարգավիճակ 
Հոպլոֆոբիան այն ֆոբիաներից չէ, որոնք թվարկված են Հոգեկան խանգարումների ախտորոշման և վիճակագրական ձեռնարկում, որը հրապարակվել է Ամերիկյան հոգեբուժական ասոցիացիայի կողմից։ Այնուամենայնիվ, տերմինն ընդգրկված է Ֆոբիաների, վախերի և անհանգստության հանրագիտարանում (երրորդ հրատարակություն), ինչպես նաև Օքսֆորդի հոգեբանության բառարանում։

Կուպերի շարադրած տերմինի իմաստն ու օգտագործումը դուրս է գալիս հոգեկան խանգարումների ախտորոշման և վիճակագրական ձեռնարկում օգտագործված ֆոբիայի սահմանումից։ Օրինակ, ֆոբիաների ախտորոշիչ չափանիշներից մեկն այն է, որ մարդը գիտակցում և ընդունում է, որ իր վախը իռացիոնալ է և հաճախ առաջացնում է որոշակի ֆունկցիոնալ խանգարումներ։ Հրազենի և զենքի այլ տեսակների նկատմամբ իրական ֆոբիաներ այս բառի բժշկական սահմանման մեջ կան, բայց այնքան էլ հաճախ չեն հանդիպում։

Ծանոթագրություններ 

Նորաբանություններ
Զենք