Բարտոլինյան գեղձի կարցինոմա

Բարտոլինյան գեղձի կարցինոմա հազվադեպ հանդիպող չարորակ հիվանդություն է։ Կազմում է վուլվայի չարորակ հիվանդությունների 1%-ը։ Բնորոշ է 60 անց կանանց։ Մինչ առաջին ախտանիշերի հայտնվելը ուռուցքը կարող է դառնալ բավակականին շոշափելի չափերով։ Առաջին ախտանիշերից մեկը կարող է լինել ցավը սեռական հարաբերության ժամանակ (դիսպարեունիա)։ Առանձին դեպքերում կինը կարող է շոշափել չափերով մեծացած գեղձը կամ հայտնաբերել խոց ամոթույքի շրջանում։ Բազմաթիվ բժիշկներ պնդում են, որ մեծացած բարտոլինյան գեղձը չարորակ է հետդաշտանադադարային տարիքում՝ մինչ չի ապացուցվել հակառակը։ Մեծանալով՝ ուռուցքը կարող է տարածվել շրջակա հյուսվածքների մեջ (նստաուղիղաղիքային փոսություն, աճուկային ավշային հանգույցներ)։ Բարտոլինյան գեղձի կարցինոմաների մոտ 50%-ը զարգանում են բազմաշերտ տափակ եղջերացող էպիթելից։ Մյուս առանձնահատկություն այն է, որ ուռուցքի աճը տեղի է ունենում գեղձի երեք էպիթելյալ հյուսվածքներից՝ լորձային, եղջերացող, փոփոխական։

Պատճառ 
Ախտաֆիզիոլոգիան մնում է անհայտ, կարող է կապված լինել վուլվայի և Բարտոլինյան գեղձերի վարակային հիվանդությունների հետ։ Որոշ հետազոտություններ փաստում են, որ Բարտոլինյան գեղձի կարցինոմայի առաջացումը կապված է մարդու պապիլոմա վիրուսի հետ, մասնավորապես 16-րդ տիպի հետ։

Ախտորոշում 
Բարտոլինյան գեղձը կարող է տարբերակվել հյուսվածքաբանական հետազոտությամբ։

Վարում 
Բարտոլինյան գեղձի կարցինոման հազվադեպ է հանդիպում։ Վաղ ախտորոշումը կարող է կանխել կարցինոմայի տարածումը շրջակա հյուսվածքներում։ Պետք է իրականացնել գեղձի կենսազննում, երբ կնոջ տարիքը բարձր է, կարցինոման կրկնվում է և չի պատասխանում սովարական բուժմանը։ Բուժումը կատարվում է ուռուցքի և անհրաժեշտության դեպքում շրջակա ավշային հանգույցների արմատական վիրահատական հեռացման միջոցով

Կանխատեսում 
Կանխատեսումը բարենպաստ է, քանի դեռ ավշային հանգույցներում բացակայում են մետաստազները։

Պատմություն 
Բարտոլինյան գեղձերը նկարագրվել են խոշոր եղջերավոր անասունների մոտ 1677-ին Կասպեր Բարթլինի կողմից։ Բուժման տարբերակ է վուլվէկտոմիան (ամոթույքի հեռացում), որը ենթադրում է կարցինոմայի հեռացումը շրջակա հյուսվվածքների հետ։ Սովորաբար վերջինիս հետ հեռացվում են նաև աճուկային ավշային հանգույցները։ Երբեմն հեռացվում են նաև հեշտոցի և ուղիղ աղիքի հատվածներ։

Ադենոիդ-կիստոզ կարցինոման Բարտոլինյան գեղձի այլ հազվադեպ հանդիպող չարորակ գոյացություն է, որի ախտանիշերն են կրկնվող ցավերը գեղձի շրջանում։ Բուժումը գոյացության հեռացումն է։ Երբեմն կիրառվում է ճառագայթային բուժում և քիմիոթերապիա։

Ծանոթագրություններ 

Կանանց առողջություն
Ուռուցքաբանություն
Գինեկոլոգիա