Լևի Մորտոն

Լևի Մորտոն (, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ 22-րդ փոխնախագահ (1889-1893) և Նյու Յորքի 31-րդ նահանգապետ (1895-1896)։

Կենսագրություն 
Մորտոնը ծնվել է Վերմոնտ նահանգի Շորհեմ քաղաքում, միաբանության նախարար Դենիել Օլիվեր Մորտոնի (1788-1852) և Լուկրեցիա Փարսոնսի ընտանիքում (1789-1862)։ Նրա ավագ եղբայրը՝ Դևիդ Օլիվեր Մորտոնը (1815-1859), եղել է 1849-1850 թվականներին՝ Տոլեդոյի քաղաքապետը։

Մանկության տարիներին Լևին թողել է դպրոցը և գնացել է Մասաչուսեթսի Էնֆիլդ քաղաքում դպիր աշխատելու։ Ավելի ուշ աշխատել է Բոսկաուենի դպրոցում։ 1876 թվականին Կոնգրեսի ընտրություններում Մորտոնը պարտվում է, բայց նախագահ Ռեզերֆորդ Հեյզի կողմից նշանակվում է պատվավոր կոմիսար՝ 1878 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսի համար։

Հանրապետական կուսակցության 46-րդ և 47-րդ համագումարներում Մորտոնն ընտրվել է Կոնգրեսի անդամ։ 1880 թվականին նախագահի թեկնածու Ջեյմս Գարֆիլդը Լևին Մորտոնին առաջարկել է դառնալ փոխնախագահի թեկնածու, սակայն վերջինս հրաժարվել է։ Եթե նա համաձայներ, ապա Գարֆիլդի սպանությունից հետո Մորտոնը Չեստեր Արթուրի փոխարեն կդառնար ԱՄՆ-ի 21-րդ նախագահը։

1881-1885 թվականներին Մորտոնը զբաղեցնում Էր Ֆրանսիայում ԱՄՆ դեսպանի պաշտոնը, այնտեղ լինելով բավական հայտնի։ Նա օգնեց հաստատել երկու երկրների միջև առևտրային հարաբերություններ, ինչպես նաև 1881 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Ազատության արձանի աջ ոտքի բութ մատին առաջին դուրգամն է կպցրել։

1889 թվականին Մորտոնը դարձել է փոխնախագահ։ Իր պաշտոնավարման ընթացքում Գարիսոնը փորձել է օրենք ընդունել, որը օժտված է եղել հարավի աֆրոամերիկացիների ընտրական իրավունքներով, սակայն Մորտոնը չի պաշտպանել օրինագիծը։ Նախագահը նրան մեղադրել է օրինագծի տապալման մեջ։ 1892 թվականի ընտրություններում Մորտոնի պարտությունից հետո, փոխնախագահ է դարձել Էդլայ Ստիվենսոնը։

1895-1896 թվականներին եղել է Նյու Յորքի նահանգապետը։1896 թվականի նախագահական ընտրություններում եղել է թեկնածու, սակայն ի վերջո ընտրվել է Ուիլյամ Մըք Քինլին հանրապետական կուսակցությունից։

Անձնական կյանք 
1856 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Լևի Մորտոնն ամուսնացել է Լյուսի Յանգ Քիմբելի հետ, որը նրան մեկ երեխա է պարգևել։ 1873 թվականին կնոջ մահից հետո Մորտոնը ամուսնացել է Աննա Լիվինգստոն Ռիդի հետ։

Մահ 
Մորտոնը մահացել է իր ծննդյան օրը՝ 1920 թվականի մայիսի 16-ին Նյու Յորքի Ռայնբեկ քաղաքում։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Levi P. Morton birthplace
 Ancestors of Levi Parsons Morton

ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
ԱՄՆ-ի փոխնախագահներ
Նյու Յորքի նահանգապետներ
Ամերիկացի դիվանագետներ