Ջյաբժա

«Ջյաբժա», սովետական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ նկարհանված Լենֆիլմ կինոստուդիայում 1938 թվականին Նանայական հեքիաթի հիման վրա։ Ռեժիսորը Մստիսլավ Պաշչենկովն է։

Ֆիլմը հանրային սեփականություն է։ Գունային տարբերակը վերականգնվել է 2013 թվականին։

Հեղինակներ

Սյուժե 
Մեծ գետի ափին՝ տնակում, ապրում էր չար պառավ Ջյաբժան, իր ծառաների՝ Աղջնակի, Շան և Գորտի հետ։ Երեկոյան, երբ Ջյաբժան գնացել էր անտառ,  աղջնակը իր ընկերների հետ նրա համար ընթրիք է պատրաստում։ Դրանից հետո, երբ արջը մագլցում է խրճիթի վրայով և ուտում է Ջյաբժայի համար  պատրաստված ընթրիքը, կատաղի պառավը վազում է աղջկա, շան և գորտի ետևից։ Բայց նրանք մագլցում են շատ բարձր ծառի վրա և թռչում են լուսնի վրա։ Ջյաբժան նույնպես փորձում է մագլցել ծառի վրա, բայց չի կարողանում և ընկնում է շան վրա։

Եզրափակիչ տիտրերը հայտնում են․ «Իսկ աղջիկը, շունը և գորտը այդ օրվանից լուսնի վրա են ապրում։ Նրանք միշտ այնտեղ երևում են»։

Մուլտֆիլմի մասին 
Դիտողները և մամուլը միաբնորեն էին վերաբերվում մուլտֆիլմի դրական գնահատականին։ Հայտնի սովետական մուլտֆիլմները պատմաբան Ս․ Ս․ Գինզբուրգը «Ձեռքով նկարված և տիկնիկային ֆիլմ» (1957) գրքում նշել է, որ «Ջյաբժա ֆիլմը ճիշտ է գնահատվել դիտողների և քննադատների կողմից, ինչպես 30-ական թվականների ամենալավ սովետական մուլտֆիլմներից մեկը»։

Հայտնի ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Ի․ Պ․ Իվանով-Վանոն գրել է, որ ֆիլմը զարմացրել է՝ «ինչպես կայծակ պարզ երկնքում»․

Կինոգետ Ս․ Վ․ Ասենինը համեմատել է ֆիլմը իր ժամանակների ամենալավ մանկական ֆիլմերի հետ․

Նա նաև նշել է, որ Մստիսլավ Պաշչենկոն ստեղծել է, «նկարով յուրահատուկ «Ջյաբժա» ֆիլմը, հիանալի օրինակ ցույց տալով մուլտիպլիկացիայի մշակման և ինքնօրինակ հարավի երկրների ազգային ժողովրդական բանահյուսության մեջ».

Պաշչենկոյի առաջին ռեժիսորական արտադրանքում Ն․ Ա․ Իզվոլովը նկատում է «որոշ հատկանիշները Ցեղանովսկու գրաֆիկայի ազդեցությունն էին»։ Նա նշել էր ֆիլմում «կենցաղային մանրամասներից և ստիլիզատորությունը տանում են այն կողմ մանկական պահվածքի հոգեբանական ճշգրտությունում»։

Կինոքննադատ Լ. Լ. Մալյուկովան «Հայրենական մուլտիպլիկացիաների էնցիկլոպեդիայի» առաջաբանում (2006) և նրա «СВЕРХ/КИНО» (2013) գնահատել է մուլտֆիլմը, որպես կլասսիկ։

Ծանոթագրություններ