Ձեռաց

«Ձեռաց», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1915 թվականին։

Պատմություն 
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1915 թվականի մարտին Թիֆլիսում՝ մի խնջույքի ժամանակ։ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 7-ում պահապանվում է բանաստեղծության մեկ ինքնագիր, թվագրված՝ «1915, III»։

Թումանյանի ընտանեկան արխիվում պահպանվում է նույպես մեկ ինքնագիր։

Բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի № 62-ում և № 72-ում պահվող՝ ուրիշի ձեռքով արտատպված օրինակից՝ 1935 թվականի մարտի 23-ին «Խորհրդային Հայաստան» ամսագրում (№ 63), այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 525)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է «Լուսաբեր» դասագրքի V հատորից։

Ծանոթագրություններ 

Բանաստեղծություններ