Բուլինգը ուսուցիչների շրջանում

Դպրոցական ուսուցիչները սովորաբար դպրոցական միջավայրում բուլինգ անելու հրահրողներ են և հաճախ իրենք են դառնում բուլինգի զոհ։

Դեպքեր 
Չնայած ուսուցիչների բուլինգը ճանաչվում է որպես լուրջ և վնասակար, չկա որևէ վիճակագրություն այն մասին, որ ուսուցիչները բուլինգի են ենթարում, ոչ էլ այն մասին, որ ուսուցիչները բուլինգ են անում։ Սակայն, ըստ մի հոդվածի, ուսուցիչների բարձր տոկոսը խոստովանում է, որ բուլինգի է ենթարկում իր աշակերտներին։

Մեծ Բրիտանիայում կատարված համապարփակ ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ դասավանդումը այն մասնագիտություններից մեկն է, որն առավել վտանգված է բուլինգի ենթարկվելու համար՝

 Ուսուցիչների 15.5%-ը նշել է, որ ներկայումս բռնության են ենթարկվում
 Հարցվածների 35,4%-ը նշել է, որ վերջին հինգ տարիների ընթացքում ենթարկվել է բռնության։

Մեկ այլ հետազոտության ընթացքում տնտեսական և սոցիալական հետազոտությունների ինստիտուտը պարզել է, որ հետապնդումն ավելի տարածված է դպրոցներում (13,8%), քան մյուս աշխատատեղերում (7,9%)։

Սովորելու դժվարություններ ունեցող ուսանողները ավելի մեծ վտանգի տակ են, որ կարող են ուսուցիչների կողմից բռնության ենթարկվելու։

Բարդ դինամիկա 
Ուսուցիչների կողմից բռնության մասին հաղորդելու բարդ խնդիրներ կան ոչ միայն երեխաների, այլև ծնողների համար։ Երեխայի նկատմամբ իրենց ուժային դիրքի շնորհիվ, ուժ, որը թույլ է տալիս նրանց ազդել երեխայի ներկայի և ապագայի վրա, երեխաներն ու ծնողները դժկամությամբ են հայտնում այդ մասին։ Կան հատուկ նշաններ, որոնց ծնողները պետք է ուշադրություն դարձնեն, քանի որ իրենց երեխան դժվար թե նրանց տեղյակ պահի իր ուսուցչի կողմից բուլինգի ենթարկվելու մասին։

Ավելին, ուսուցիչը, որը բուլինգի է ենթարկում, կարող է ներկայանալ որպես Ջեքիլի և Հայդի կերպար, նրանք հայտնի կերպարներ են, այնպես որ նրանց բռնությունը կարող է երկար ժամանակ շարունակվել մնալ չբացահայտված։ Սպորտ դասավանդող մարզիչների համար կարելի է տեսնել, որ մեծահասակները հաճախ պարգևատրվում են ահաբեկչական պահվածքի համար, որը երբեք չի հանդուրժվի կամ ներում շնորհվի, եթե դա արվի երեխայի կողմից։

Պարսոնսը նշում է, որ ուսուցչի ահաբեկումը հաճախ հանդիսանում է դպրոցի ներսում ահաբեկման ավելի լայն մշակույթի մաս, դինամիկայի բարդ ցանցով, ինչպիսիք են՝

 Ուսուցիչները կարող են բռնության ենթարկվել՝ այլ ուսուցիչների, աշակերտների, գրասենյակի անձնակազմի, դպրոցների տնօրենների, դպրոցների ղեկավարների կամ ծնողների կողմից
 Ուսուցիչները կարող են ահաբեկել՝ այլ ուսուցիչներ, ուսանողներ կամ ծնողներ
 Բուլինգի ենթարկող ուսուցիչներն իրենց հերթին կարող են բռնության ենթարկվել ուրիշների կողմից

Բուլինգ ուսուցչանոցում 
Ուսուցիչների նկատմամբ ոտնձգությունների ընդհանուր դրսևորումը ուսուցիչների նկատմամբ ոտնձգություն է, երբ ուսուցիչները ենթարկվում են բռնության այլ ուսուցիչների կամ դպրոցի ղեկավարների կողմից։

Դրսևորումներ 
Ուսուցիչների կողմից բուլինգը հետաքննելիս կարևոր է տարբերակել պահանջկոտ ուսուցչին և նվաստացնողին։ Այսպիսով, օրինակ, «գոռալը» կարող է լինել շատ արդյունավետ և մոտիվացնող, բայց եթե այն ներառում է նսեմացում և ուղեկցվում է նվաստացումներով, անձնական հարձակումներով և վիրավորանքներով, այն դառնում է վիրավորական։ Ուսուցիչների կողմից բուլինգը կարող է ունենալ բազմաթիվ ձևեր՝ հետապնդելու և վախեցնելու համար, այդ թվում՝

 Հայհոյանք կամ բղավել, հատկապես երեխայի մոտ
 Օգտագործելով հոմոֆոբ, սեքսիստական, ռասայական հայհոյանքներ կամ ուղղակի անձնական հարձակումներ, մեկնաբանություններ՝ ուղղված երեխայի հաշմանդամությանը կամ տարբերությանը
 Ստորացում
 Նախատել
 Անտեսում կամ խուսափում
 Առարկաների նետում
 Կատաղություն
 Երեխայի հանդեպ զզվանք արտահայտելը ժեստերի կամ դեմքի արտահայտությունների միջոցով
 Անպարկեշտ խոսքերի մրմնջում, որպեսզի լսեն միայն թիրախավորված երեխան կամ երեխաները
 Կեղծավորություն (օրինակ՝ ուսանողին ասել, որ «լավ» բառը չօգտագործի, չնայած հաղորդակցության ընթացքում  նույն բառն նա է օգտագործում)

Ուսուցիչների նկատմամբ հալածանքը կարող է ունենալ բազմաթիվ ձևեր՝ հետապնդելու և վախեցնելու նպատակով, այդ թվում

 Դեմ առ դեմ առճակատում
 Հուշագիր
 Կիբերհարձակում (ներառյալ տեքստային հաղորդագրությունների կամ սոցիալական ցանցերի օգտագործումը)

Բուլինգ անողները հաճախ օգտագործում են իրենց բարձր դիրքերը գործընկերների նկատմամբ, որոնց վախեցնում են (տես՝ ռանկիզմ)։

 Քննադատելով նրանց աշխատանքը
 Աշխատանքի ծանրաբեռնվածության նկատմամբ անհիմն պահանջներ ներկայացնելը (տես «Կարգավորումը ձախողելու համար»)
 Սարկազմ և կատակներ՝ ուղղված զոհին
 Խաթարել նրանց՝ գերիշխելով նրանց որոշումներն ու տեսակետները

Որոշ դեպքերում ուսուցիչները անտեսվում և մեկուսացվում են անձնակազմի սենյակում գտնվող գործընկերների կողմից կամ մերժվում են առաջխաղացման կամ վերապատրաստման դասընթացների համար։ Այլ ժամանակ ուսուցիչները օտարվում են որպես իրազեկիչներ, երբ նրանք զեկուցում են ադմինիստրատորներին իրենց գործընկերների կողմից իրականացված ահաբեկման մասին ուսանողների հաղորդումների մասին։

Ազդեցություններ 
Ուսուցչի և աշակերտի ուժերի անհավասարակշռությունը ավելի մեծ է, քան հասակակիցների միջև և կարող է ուժեղացնել ազդեցությունը։ Երեխայի վրա ուսուցիչների կողմից ահաբեկելու հնարավոր ազդեցությունները ներառում են՝

 Վիկտիմիզացիա և տուժողի պախարակում
 Կեղծ մեղադրանքներ և շինծու պաշտոնական կարգապահական տույժեր
 Սթրեսի ախտանիշներ, ինչպիսիք են անհանգստությունը, գլխացավը, սրտխառնոցը, սրտի բաբախումը և գերճնշումը
 Հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման (PTSD) ախտանշանները, ինչպիսիք են թուլացած իմունային համակարգը, քնի խնդիրները, չափից ավելի մեղքի զգացումը, դյուրագրգռությունը, գերզգոնությունը, մշտական անհանգստություն, ռեակտիվ դեպրեսիա և ինքնասպանության մտքեր
 Ցածր ինքնագնահատականը
 Աշխատանքի կորուստ

Ուշագրավ միջադեպեր 
2012 թվականի ապրիլին աուտիստ ունեցող մի տղայի հայր Ստյուարտ Չայֆեցը YouTube-ում տեղադրել է մի տեսանյութ, որում ապացույցներ էին բերվում այն մասին, որ իր որդին, հուզական բռնության է ենթարկվել իր ուսուցչի և օգնականի կողմից՝ Չերրի Հիլլ տարրական դպրոցում։ Ապացույցները ձեռք են բերվել այն ժամանակ, երբ Չայֆեցը խոսափող է միացրել իր որդու մոտ՝ նախքան նրան դպրոց ուղարկելը։ Ըստ մի լրատվական հաղորդագրության, երբ նա լսել է ձայնագրությունը, պարզել է որ որդու ուսուցիչները բամբասում են, խոսում ալկոհոլի մասին և կատաղորեն բղավում աշակերտների վրա։ Ձյնագրությունը տարել է Չերրի Հիլլ դպրոցական շրջան, որտեղ պաշտոնյաները ձայնագրությունը լսելուց հետո աշխատանքից հեռացրին ներգրավված ուսուցիչներից մեկին։ Չայֆեցի որդուն տեղափոխել են նոր դպրոց, որտեղ, ըստ Չայֆեցի, իր մոտ ամեն ինչ լավ է։ Այնուամենայնիվ, թվում է, որ սովորելու դժվարություն ունեցող ուսանողները կարող են ավելի շատ վտանգված լինել ուսուցիչների կողմից բռնության ենթարկվելու համար։

2014-ի հունիսին Բրիտանիան առաջարկել է«Մոխրոտի մասին» օրենքը, որը հուզական բռնությունը կներառեր Քրեական օրենսգրքում։

Ժամանակակից մշակույթում 
Ուսուցիչները, որոնք ներկայացվում են որպես բուլինգ անողներ հայտնվել են ժամանակակից մշակույթում, ինչպես նաև ուսուցիչների հետ կատարվող աշխատանքները, որոնք ենթարկվում են բռնության այլ ուսուցիչների, ուսանողների և նույնիսկ տնօրենի կողմից։

Ֆիլմեր 

 Երեխաները Ամերիկայում, մի խումբ աշակերտներ որոշ ուսուցիչների օգնությամբ փորձում են խանգարել իրենց տնօրենուհուն դառնալ վերահսկիչ՝ հասկանալով, թե ինչ վնաս կարող է նա պատճառել։
 Խելագար պրոֆեսորը, դպրոցական կռվարարը հալածում է պրոֆեսորին։
 Մաթիլդա, համանուն վեպի հիման վրա տելեկինեզով տառապող աշակերտուհին օգնում է իր համակուրսեցիներին և ուսուցչին կանգնեցնել դաժան տնօրենի ահաբեկչությունը դպրոցում։
 Նախաճաշի ակումբը, տնօրեն Վերնոնը, հաճախ բուլինգի է ենթարկում պատիժը կրող աշակերտներին։
 Պարոն Վուդքոք, ֆիլմը կենտրոնանում է մի մարդու վրա, որը վրդովված է, որ մարզադահլիճի իր նախկին ուսուցիչը, որը բուլինգի է ենթարկել իրեն և իր դասընկերներին, պատրաստվում է դառնալ իր խորթ հայրը։
 Փոքրիկ Արքայադուստրը, գլխավոր հերոսը գիշերօթիկ դպրոցի կաշառակեր տնօրենի թիրախն է։
 400 Հարված, Անտուան Դուանելին տանջում է նրա ուսուցիչ Գի Դեկոմբլը։ 
 Մոլեգնություն, Էնդրյու Նեյմանը բռնության է ենթարկվում իր դաժան ուսուցիչ Թերենս Ֆլետչերի կողմից։

Գրքեր 

 Հարրի Փոթերի ֆիլմերում ներկայացված են բուլինգի ենթարկող ուսուցիչներ, հիմնականում՝ Սևերուս Սնեյփը և Դոլորես Ամբրիջը։
 Աղջիկների համար բրիտանական կոմիքսները սերիալներում և սովորական ժապավեններում հաճախ պատկերում էին բուլինգի ենթարկող ուսուցիչներին և դպրոցների տնօրեններին։

Հեռուստատեսություն 

 iCarly, եղել են դրվագներ, ինչպիսին է «Ես ունեմ իմ տնօրենները», որտեղ տիկին Ֆրենսին Բրիգսը և պարոն Հովարդը ակնհայտորեն բուլինգգի են ենթարկում ուսանողներին, ներառյալ գլխավոր հերոսներին, որոնցից մեկը՝ Սեմը, ինքն իրեն բուլինգի ենթարկող է։ Պարոն Դևլինը և Լորեն Աքերմանը նույնպեսբուլինգի են ենթարկել ուսանողներին։
 Նեդի գաղտնազերծված դպրոցական գոյատևման ուղեցույցը, գիտության ուսուցիչ պարոն Սվինին, ներկայացված է որպես ջղայն մինչև 3-րդ եթերաշրջանը, սակայն նա շտկվում է այն աստիճանի, որ փրկում է իր աշակերտներին փոխտնօրեն Հարվի Քրաբսից, որը ծաղրում է ուսանողներին, հիմնականում գլխավոր հերոսներին։ 
 Glee, մարզիչ Բիեստեն ենթարկվում է բուլինգի անձնակազմի, այդ թվում՝ Սյու Սիլվեստրի և ուսանողների կողմից։
 Տանը և հեռու, Քեյսի Բրեքսթոնը բռնության է ենթարկվում պարոն Դեյվ Թաունսենդի կողմից Summer Bay ավագ դպրոցում։
 Սիմփսոնները սիթքոմում, Լիզային հետապնդում է փոխարինող ուսուցչուհի Միսս Քենթվելը։
 Ավելի ուշ «Blazed and Confused» դրվագում Բարթը ենթարկվում է բուլինգի իր դաժան և սադիստական նոր ուսուցիչ պարոն Ջեք Լասսենի կողմից, որը դասարանում սափրում է տղայի մազերը։
 Գրեյնջե Հիլ (չորրորդ եթերաշրջան, չորրորդ սերիա) ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ պարոն Հիքսը ծաղրում է Քրիստոֆեր Ստյուարտին մինչև անգամ ֆիզիկական վնասվածք ստանալը։

Երաժշտություն 

 Փինք Ֆլոյդի «Մեր կյանքի ամենաերջանիկ օրերը» երգը՝ բռնություն գործադրող ուսուցիչների մասին է, ովքեր իրենք են բռնության ենթարկվում իրենց կանանց կողմից տանը։

Տես նաև 

 Անձնային խանգարում
 Բռնությունը դպրոցներում

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
Գրքեր

 
 
 
 

Գիտական աշխատություններ

 
 Barnes CA A study investigating the opinions and experiences OF selected teachers regarding teacher bullying - 2007
 
 
 Monsvold T, Bendixen M, Hagen R Exposure to teacher bullying in schools: A study of patients with personality disorders - Nordic Journal of Psychiatry 2011 Feb 25

Արտաքին հղումներ 

 
 Ուսուցիչների ինքնասպանությունների թիվը կրկնապատկվում է

Բուլինգ
ԱԽՎ նախագծի հոդվածներ