Դինարա Ասանովա

Դինարա Կուլդաշեվնա Ասանովա (, ) , խորհրդային կինոռեժիսոր և դերասանուհի։ ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ(1980), ԽՍՀՄ պետական մրցանակակիր (հետմահու, 1985)։

Կենսագրություն 
Դինարա Ասանովան ծնվել է 1942 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Ֆրունզեում (այժմ՝ Բիշքեկ, Ղրղզստան)։ Ազգությամբ ղրղըզ է։

Դպրոցն ավարտելուց հետո 1960-1962 թվականներին աշխատել է «Ղրղըզֆիլմ» կինոստուդիայում որպես ռեժիսորի օգնական, նկարահանվել է «Տյան Շանի աղջիկը», «Ամեն մեկն իր ճանապարհն ունի» () ֆիլմերում, այնուհետև աշխատել է Լ. Շեպիտկոյի խմբում «Տապ» ֆիլմի վրա։

1968 թվականին Դինարա Ասանովան ավարտել է ՎԳԻԿ-ի ռեժիսորական ֆակուլտետը, որտեղ նրա դասախոսներն են եղել Մ. Ռոմը և Ա. Ստոլպերը, «ռեժիսորական գործ» մասնագիտության դիպլոմը նա պաշտպանել է 1970 թվականին՝ բեմադրելով «Ռուդոլֆիո» կարճամետրաժ կինոնկարը Վ. Գ. Ռասպուտինի պատմվածքի հիման վրա։

1973 թվականին դարձել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայի ռեժիսոր։

Ռեժիսորի դեբյուտային լիամետրաժ ֆիլմը՝ «Փայտփորիկի գլուխը չի ցավում», որը նկարահանվել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում և էկրան է բարձրացել 1974 թվականին,  արժանացել է հանդիսատեսի և քննադատների ուշադրությանը։

Ռեժիսորի օգնության կինոյում իրենց աշխատանքն սկսել են Ելենա Ցիպլակովան, Օլգա Մաշնայան, Մարինա Լևտովան, Ասանովայի հետ համագործակցության շնորհիվ բացահայտվել է սցենարիստ և դերասան Վալերի Պրիյոմիխովի տաղանդը։

Դինարա Ասանովան հանկարծամահ է եղել 1985 թվականի ապրիլի 4-ին Մուրմանսկում՝ «Անծանոթուհին» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։ Թաղվել է Բիշքեկում՝ Ալա Արչինի գերեզմանատանը։

Ֆիլմագրություն

Ռեժիսոր 
  – Ամեն մեկն իր ճանապարհն ունի (, վավերագրական, Ալգիմանտաս Վիդուգիրիսի հետ համատեղ)
  – ПСП (վավերագրական, Ալգիմանտաս Վիդուգիրիսի հետ համատեղ)
  – Ռուդոլֆիո (, կարճամետրաժ)
  – Փայտփորիկի գլուխը չի ցավում ()
  – Բանալի առանց փոխանցման իրավունքի ()
  – Դժբախտություն ()
  – Կինը հեռացել է ()
  – Անպետքը ()
  – Ի՞նչ կընտրեիր դու ()
  – Տղաները ()
  – Երկպառակությունների երեխաները ()
  – Լավ, թանկագին, սիրելի, միակ․․․ ()
  — Անծանոթուհին (, անավարտ)

Դերասանուհի 
  – Տյան Շանի աղջիկը ()
  – Ամեն մեկն իր ճանապարհն ունի () – Անարա
  – Կինը հեռացել է () – ծովափնյա սրճարանի հաճախորդ

Սցենարիստ 
  – Ռուդոլֆիո ()
  – Երկպառակությունների երեխաները () (Վլադիսլավ Կոնովալովի հետ համատեղ)

 Հիշատակ 
 Դինարա Ասանովայի հիշատակին է նվիրված «Գայթակղություն» ֆիլմը։

Վավերագրական ֆիլմեր և հեռուստահաղորդումներ
  – Արվեստի վարպետները։ Դինարա Ասանովա ()
  – Ընկերներ ()
  – Մինչև 16 ու ավելի մեծ (, սյուժե)  – Ձեզ բոլորիդ շատ եմ սիրում (, ռեժ.՝ Իգոր Ալիմպիև)
  – Դինարա (, ռեժ.՝ Վիկտոր Տիտով)
  – Ի հիշատակ Դինարա Ասանովայի (, ռեժ.՝ Օլեգ Սմիշլյաև)
  – Մինչև 16 ու ավելի մեծ (, սյուժե)  – Կինոռեժիսոր։ Մասնագիտություն և ճակատագիր։ Դինարա Ասանովա ()
  – Ինչպես են հեռացել կուռքերը։ Դինարա Ասանովա ()
  – Ես ժամանակ չունեմ ոչ ճշմարիտն ասելու համար։ Դինարա Ասանովա ()
  – Լենֆիլմի պատմություններն ու լեգենդները։ Տղաները ()

 Մրցանակներ 
 ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1985 – հետմահու'' – «Пацаны» ֆիլմի համար, 1983),
 Լենինյան կոմերիտմիության մրցանակ (1977 – «Բանալի առանց փոխանցման իրավունքի» () ֆիլմի համար, 1976),
 ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1980),
 Դինարա Ասանովայի «Լավ, թանկագին, սիրելի, միակ...» ֆիլմը 1985 թվականին մասնակցել Է Կաննի միջազգային կինոփառատոնի «Հատուկ հայացք» մրցույթին։

Ընտանիք 
 Քույրը՝ Կլարա Ասանովա,
 Ամուսինը՝ Նիկոլայ Յուդին (1939-2008), նկարիչ-միստիկ,
 Որդին՝ Վլադիմիր (Անվար) Ասանով (ծնվ.՝ 2 սեպտեմբերի 1971 թվական), դերասան։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 Динара Асанова: Профиль на сайте журнала «Сеанс»
 Динара Асанова: Досье
 70 лет со дня рождения Динары Асановой

Խորհրդային կինոռեժիսորներ
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Ռուս կինոռեժիսորներ
ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
Անձինք այբբենական կարգով
ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Խորհրդային դերասանուհիներ
Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կին ռեժիսորներ
Դերասանուհիներ այբբենական կարգով