Կաունասի կոտորած

Կաունասի կոտորած, Լիտվայում իրականացված Հոլոքոստի մաս, տեղի է ունեցել 1941 թվականի հունիսի 25-29-ը Կաունաս քաղաքում։ Ամենահայտնի միջադեպը տեղի է ունեցել հունիսի 27-ին Լետուկիսի ավտոտնակում, որի ընթացքում մի քանի տասնյակ հրեաներ հրապարակավ խոշտանգվել և մահապատժի են ենթարկվել։ Դրանից հետո համակարգված մահապատիժներ են տեղի ունեցել Քովենի ամրոցի տարբեր բերդամասերում, հատկապես Յոթերորդ և Իններորդ բերդամասերում։

Նախապատմություն 
1941 թվականի հունիսի 22-ին նացիստական ​​Գերմանիան հարձակվել  ԽՍՀՄ-ի վրա։ Այդ օրը Լիտվայում սկսվել է ազգային ընդվզում ընդդեմ խորհրդային իշխանությունների։ Լիտվայի ակտիվիստների ճակատը հունիսի 23-ին վերահսկողություն է հաստատել Կաունասի վրա։ ՍՍ բրիգադեֆյուրեր Վալտեր Շտալեկերը ժամանել է հունիսի 25-ի առավոտյան և քաղաքում ելույթներ է ունեցել հրեական ջարդեր հրահրելու համար։ Շուտով Ալգիրդաս Կլիմայտիսը Քաունասում կոտորած է սկսել Տիլզիտից կազմված ՍԴ ջոկատի հետ, որի կազմում եղել է 600 մարդ։

Կոտորած 
Կաունասում հրեաների վրա հարձակումներն սկսվել են հունիսի 25-ին։ Հունիսի 28-ի դրությամբ՝ Կաունասի կոտորածներում զոհվել է 3800 մարդ, իսկ մոտակա այլ շրջաններում` 1200 մարդ։ Այնուամենայնիվ, կարծիք կա (լիտվական կողմից), որ թվերը խիստ չափազանցված են։

Կոտորածի հայտնի դեպքերից մեկը Լետուկիսի ավտոտնակում մի քանի տասնյակ մարդկանց հասարակական խոշտանգումն ու սպանությունն է։ Ըստ ռաբբիի՝ գերմանացիները ներկա են եղել Կաունասում, բայց կոտորածն իրականացրել են լիտվացի կամավորները։ Ռաբբին ասել է նաև, որ հրեաներից մեկի գլուխը սղոցել են նրա կնոջ և երեխաների առջև, և գլուխը դրեց հասարակական վայրում հետևյալ գրությամբ. «Ահա թե ինչ կանենք բոլոր հրեաների հետ»։

Այլ վարկածներ 
Կան տարբեր վարկածներ այն մասին, թե ով պետք է կրի կոտորածի պատասխանատվությունը՝ նացիստները կամ լիտվացիները։ Հոկտեմբեր 15-ին Շտալեկերը զեկուցագիր է ներկայացրել Հիմլերին, որում նա գրել է, որ հաջողվել է կոտորածը ներկայացնել որպես տեղի բնակիչների նախաձեռնություն։ Նա նաև գրել է, որ բավականին դժվար էր մարդկանց դրդել կոտորածի։ Հրեաները պնդում են, որ սպանությունները սկսվել են նախքան գերմանացիների ժամանումը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Бремя 1941 года 
 Lietukis Garage Massacre in Kaunas (27 June 1941)
 Lithuanian militiamen in Kovno round up Jews during an early pogrom. Kovno, Lithuania, June 25-July 8, 1941.
 Kovno, Lithuania, Jews who were murdered by Lithuanian nationalists…
 

Հոլոքոստը Լիտվայում
Կաունասի պատմություն
Իրադարձություններ Լիտվայում