Մարիետա դե Վեյնտեմիլյա

Մարիետա դե Վեինտեմիլիա Մարկոնի (, ), Էկվադորցի գրող, ֆեմինիստ և քաղաքական գործիչ։ Կատարել է Էկվադորի առաջին տիկնոջ դերը իր չամուսնացած հորեղբոր՝ Իգնասիո դե Վեյնտեմիլյայի նախագահության ժամանակ` 1876-1883 թվականներին։
 
Կատարելով երկրի առաջին տիկնոջ դերը՝ Մարիետա դե Վեյնտեմիլյան զգալիորեն փոխել է հագնվելու ձևն ու սոցիալական վերաբերմունքը հասարակության մեջ կնոջ դերի վերաբերյալ։ Նրա շնորհիվ Էկվադորի հասարակության վերին շերտերի կանայք դեն են նետել այն ժամանակ կրած սև հագուստը և ընդունել են վառ գույներով հագնվելու եվրոպական նորաձևությունը։ Վեյնտեմիլյան նպաստել է նաև կանանց տեղաշարժի ազատությանը։ Նախկինում նրանք փողոցներով չեն քայլել առանց տղամարդ  խնամակալների ուղեկցության։ Վեյնտեմիլյան, որպես առաջին տիկին, շրջել է քաղաքում միայնակ կամ ընկերուհու ուղեկցությամբ՝ դրանով իսկ դառնալով ընդունելի վարքի օրինակ բոլոր մյուս կանանց համար։ 1882 թվականին նրա հորեղբայրը բացակայել է մայրաքաղաք Կիտոյից՝ գտնվելով երկրի մեկ այլ հատվածում։ Այդ ժամանակ սկսվել է քաղաքացիական պատերազմը և նրա բացակայության ընթացքում Մարիետան վերահսկողության տակ է առել մայրաքաղաքը, կառավարությունը և նրա զինված ուժերը՝ ստանձնելով Կիտոյի պաշտպանության հրամանատարությունը, երբ 1883 թվականին այն ենթարկվել է ապստամբների հարձակմանը։ Նա ստացել է Հեներալիտա մականունը։ Վայնտեմիլյան դարձել է Էկվադորի պատմության մեջ առաջին կինը, ով տիրապետել է նման մակարդակի իշխանության։ Պարտությունից հետո նա բերման է ենթարկվել և բանտարկվել։ 1884 թվականին նա ազատ է արձակվել և աքսորվել։

1898 թվականին Էկվադոր վերադառնալուց հետո Վեյնտեմիլյան դարձել է Էկվադորում նոր ձևավորվող կանանց շարժման առաջատար դեմքը և որպես գրող հանդես է եկել ֆեմինիստական ​​ելույթներով։

Ծանոթագրություններ 

Էկվադորցի կին գրողներ
Էկվադորցի ֆեմինիստներ
Էկվադորի առաջին տիկնայք