Արիովիստ

Արիովիստ (), հին գերմանական ժողովուրդների միության ղեկավար։

Մ․թ․ա․ 71 Արիովիստը՝ որպես Հռենոսի առաջնորդ, գալական ցեղեր սվեվների և սեկվաների խնդրանքով իր գերմանական մեծաքանակ զորքով հարձակվում է մեկ այլ գալական ցեղի՝ էդուիների վրա և հաղթանակ տանում նրանց նկատմամբ։

Հաղթանակից հետո Կեսարի կողմից գումարվում է գալլական ցեղերի առաջնորդների խորհրդակցություն։ Հանդիպման ժամանակ գալերը խնդրում են պրոկոնսուլին քշել իրենց հողերից սկզբնապես որպես վարձկաններ կանչված Արիովիստի գլխավորած սվեվների գերմանական ցեղին։ Սվեվները դե-ֆակտո իշխանություն էին ձեռք բերել Գալլիայի մեծ մասի վրա, հարկադրել էին շատ ցեղերի իրենց հարկեր վճարել՝ չխնայելով անգամ իրնեց վարձած սեկվաներին։ Հուլիոսը համաձայնում է օգնել գալլերին։ Ընդ որում՝ նախկինում հռոմեացիները ընկերական քաղաքականություն էին վարում սվեվների նկատմամբ, և Կեսարը կարող էր ունենալ ամուր հենարան գերմանացիների դեմ թշնամական գործողությունների ժամանակ։

Սվետոնիոսը փաստում է, որ Կեսարը կառավարիչ լինելու ժամանակ «բաց չէր թողնում պատերազմի ոչ մի առիթ, նույնիսկ անարդար կամ վտանգավոր և առաջինն էր հարձակվում ինչպես դաշնակից ցեղերի վրա, այնպես էլ՝ թշնամական և վայրի»։ Այլ տեսանկյունից ի դեմս Կեսարի՝ գալերը կարող էին գտնել կռիվ անելու հարմար զորահրամանատար, որն ի զորու էր քշել Արիովիստին։

Կեսարը առաջարկում է գալերին դադարեցնել գերմանացիներին տուրքեր տալը, ինչպես նաև պահանջում է հետ տալ պատանդներին։ Ինչից հետո Արիովիստը հարձակվում է գալերի վրա՝ մատնացույց անելով հաշտության կետի խախտումը։ Այդ ժամանակ պրոկոնսուլը կանչում է նրան բանակցությունների։ Գերմանացի զորահրամանատարը հրաժարվում է ընդունել հաշտության նոր պայմանները, որոնց թվում կար նաև գերմանացիների դեպի Հռենոսի ձախ ափ տեղափոխվելուց հրաժարվելը։ Բոլոր բանակցությունները ընթանում էին միջնորդների միջոցով, բայց երբ Կեսարը առաջարկում է գերմանացիների առաջնորդին անձամբ ժամանել իր մոտ, նա հրաժարվում է։ Այս կերպ հռոմեացիները մարտի էին հրավիրում կախյալ կառավարիչներին։

Հաստատվելով Գալլիայի տարածքում և իր համար ապահովելով անկախ դրություն՝ Արիովիստը աստիճանաբար իր շուրջը համախմբեց զգալի թվով գերմանացիների։ Մ․թ․ա․ 59 Հուլիոս Կեսարը ճանաչում է Արիովիստին Հռոմի սենատոր՝ ընդունելով նրան որպես հռոմեական ժողովրդի բարեկամ։ Սակայն երբ Արիովիստի կառավարումից դժգոհ գալլերը դիմում են Կեսարին օգնության համար՝ նա մ․թ․ա․ 58 ջախջախոմ է Արիովիստի զորքերին Բյուզանդիոնի մատույցներում։ Մարտում ծանր վիրավորում ստացած Արիովիստը իր զորքի փրկված մասի հետ անցնում է Հռենոսով դեպի Գերմանիա, որտեղ և մահանում է մարտում ստացած վերքերից։

Ծանոթագրություններ 

Գերմանական ժողովուրդներ
Գալլական պատերազմներ
Հուլիոս Կեսար
Գերմանական ցեղեր
Մ․թ․ա․ 1-ին դարի մահեր
Հին Հռոմի թշնամիներ
Հին Հռոմ
Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ