Թոմաս Հրիբ

Թոմաս Թոմասևիչ Հրիբ (, ,), բելառուս քաղաքական և մշակութային գործիչ, Բելառուսի Ժողովրդական Հանրապետության Ռադայի անդամ, բելառուսական «Ռոդնը Կրայ» թերթի խմբագիր։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1895 թվականի մարտի 7-ին (19) Վիլնայի նահանգի Սվենցյանսկի շրջանի Պոլյանը գյուղում (այժմ՝ Բելառուսի Հանրապետության Գրոդնոյի մարզի Օստրովեց շրջան)՝ աղքատ գյուղացու ընտանիքում։ Ավարտել է տեղի դպրոցը, ծառայել նավատորմում, որից հետո ուսումը շարունակել է Սանկտ Պետերբուրգում՝ ակադեմիկոս Վլադիմիր Բեխտերևի անվան հոգենյարդաբանական ինստիտուտում։ Ռուսաստանում հեղափոխական իրադարձությունների ժամանակ գլխավորել է Բելառուսի սոցիալիստական ​​համայնքի ձախ ուղղությունը։ 1917 թվականի դեկտեմբերին դարձել է Համաբելառուսական առաջին համագումարի նախաձեռնողներից մեկը։ Նա դարձել է Բելառուսի ժամանակավոր կառավարության՝ Ժողովրդական քարտուղարության անդամ և Բելառուսի Ժողովրդական Հանրապետության հիմնադիրներից մեկը, որի անկախության հռչակագիրն ընդունվել է 1918 թվականի մարտի 25-ին։ Նոր պետության կառավարությունում ստանձնել է գյուղատնտեսության նախարարի պաշտոնը։

Բելառուսի սոցիալիստական ​​համայնքի փլուզումից հետո, Գերմանիայի կառավարության հետ շփումների հետ կապված տարաձայնությունների պատճառով հիմնել է Բելառուսի սոցիալիստ հեղափոխականների կուսակցությունը։ Լեհ ինտերվենցիստների դեմ բոլշևիկների հետ դաշինքի փլուզումից հետո 1921 թվականին գաղթել է Չեխիա և բնակություն հաստատել Պրահայում։ Նա փիլիսոփայության գիտական թեկնածուի աստիճան է ստացել Չարլզի համալսարանում։ Մինչև կյանքի վերջը հավատարիմ է մնացել հակաբոլշևիկ և հակակոմունիստ հայացքներին  և ի տարբերություն աքսորյալ բելառուս այլ քաղաքական գործիչների, չի ընդունել Խորհրդային Բելառուս վերադառնալու հրավերը։

Թոմաս Հրիբի հոդվածները ակտիվորեն տպագրվում էր տարբեր հրատարակություններում և ինքն էլ մի քանի թերթերի խմբագիր էր։ 1919 թվականին Վիլնայում հրատարակել է «Գրամաձյանին» թերթը։ Եղել է «Ռոդնի Կրայ» թերթի խմբագիրը։ 1931 թվականից Պրահայում հրատարակել է «Iskry Skaryny» քաղաքական ամսագիրը։ Գրել է հոդվածներ պատմության մասին։ Չեխոսլովակիայի ազգային գրադարանում հիմնել և աջակցել է Բելառուսի բաժինը, Պրահայում ստեղծել և ղեկավարել է Բելառուսի արխիվը։

Մահացել է Պրահայում՝ 1938 թվականի հունվարի 21-ին։

Անձնական կյանք 
1917 թվականին ծանոթացել է Պոլուտա Բոդունովայի հետ, ում հետ երկար ժամանակ մտերիմ հարաբերություններ է ունեցել։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Kałośsie, Vilna, no. 1(14), 1938, pp. 52–57; Belarusian Institute of Arts and Sciences, New York, Archives.

Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ