Հայ կինոռեժիսորների ցանկ

Ստորև ներկայացված է հայ հայտնի կինոռեժիսորների ցանկը։

Հայաստանից 

 Դավիթ Ղարիբյան (1990, մայիսի 29, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Սոցիալական տեսանյութեր ստեղծող, առավել հայտնի է 2021 թվականի «Հայոց ցեղասպանություն 106։ Հիշում ենք և պահանջում» տեսանյութի շնորհիվ։ 
 Համո Բեկնազարյան (1891 թվականի մայիսի 19- 1965 թվականի ապրիլի 27), հայկական կինոյի ռահվիրա, «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի հիմնադիր։ Հայտնի գործերից է «Նամուսը» (1925).
 Սերգեյ Փարաջանով (1924 թվականի հունվարի 9-1990 թվականի հուլիսի 20), հայ կինոռեժիսոր, որը ծնվել է Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքում։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Մոռացված նախնիների ստվերները» (1965) և «Նռան գույնը» (1969)՝ որը 20-րդ դարի լավագույն գլուխգործոցը, որը պատմում է Սայաթ-Նովայի կյանքի մասին։ 
 Միքայել Վարդանով (1937–2009), վավերագիր, առավել հայտնի է «Փարաջանով․ Վերջին գարուն» ֆիլմով։
 Արտավազդ Փելեշյան (1938), վավերագրական ֆիլմի ռեժիսոր, առավել հայտնի «Տարվա եղանակները» ֆիլմով (1975)։
 Լևոն Մկրտչյան (1953, փետրվարի 25, Լենինական, Հայկական ԽՍՀ), հայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ և օպերատոր։

Հայկական սփյուռքից 

 Կարինե Թորոսյան, կանադահայ կինոռեժիսոր
 Ռուբեն Մամուլյան (1897, հոկտեմբերի 8-1987, դեկտեմբերի 4), ամերիկահայ կինոյի և թատրոնի ռեժիսոր։ Ծնվել է Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքի հայկական ընտանիքում (Վրաստանը այդ ժամանակ գտնվում էր Ռուսական կայսրության տիրապետության տակ)։ Նրա ֆիլմերից են «Դոկտոր Ջեքիլը և միստր Հայդը» (1931), «Զորրոյի նշանը» (1940), «Արյուն և ավազ» (1941).«Օկլահոմա!» (1943), «Կարուսել» (1945) և «Աստղերում կորած» (1949)։ Նա նկարահանել է առաջին 3-սթրիփ գունավոր «Բեքքի Շարփ» ֆիլմը (1935)։
 Ատոմ Էգոյան (1960, հուլիսի 19), կանադահայ ռեժիսոր, որ առավել հայտնի է որպես ժամանակակից անկախ կինոարվեստի ամենանշանավոր դեմքերից մեկը։ Նրա ֆիլմերում շոշափվում է ինքնամեկուսացման և հասարակությունից օտարման թեմաները, որտեղ կերպարների շփումը կազմակերպվում է տեխնոլոգիաների, բյուրոկրատիայի և այլ ուժային կառույցների միջոցով։ Այդպիսին են «Էկզոտիկա» (1994), «Քաղցր ապագան» (1997) և «Արարատ» (2002) ֆիլմերը։ Էգոյանը ծնվել է Եգիպտոսում՝ Կահիրեում, նրա ծնողները՝ Շուշան և Ջոզեֆ Էգոյանները ունեցել են իրենց կահույքի խանութը։ Նրա կրտեսեր քույրը՝ Եվա Էգոյանը, հայտնի կոմպոզիտոր և դաշնակահար է։
 Արամ Ավագյան, (1923, ապրիլի 26), հայ ռեժիսոր և ֆիլմի մոնտաժող։ Նրա մոնտաժային գործերից են «Տես հիմա», «Հիսուսի Մեղքը», «Միքի մեկ», «Լիլիթ», «Հրաշագործ» և այլն։ Որպես ռեժիսոր՝ «Ջազ ամառային օրով», «Ճանապարհի վերջը», «11 Harrowhouse», «Ոստիկաններ և գողեր» և այլն։ 
 Աննա Մելիքյան (փետրվարի 8, 1976, Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուսահայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր, «Ոսկե արծիվ» կինոմրցանակի դափնեկիր՝ «Լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում «Սիրո մասին» ֆիլմի համար
 Ռոբեր Կետիկյան (դեկտեմբերի 3, 1953, Մարսել), Ֆրանսահայ հայտնի կինոռեժիսոր և դերասան։ Կինոյում աշխատում է 1979 թվականից։ 2005 թվականին Հայաստանում նկարահանել է «Ճանապարհորդություն դեպի Հայաստան» ֆիլմը։ Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակին ընդառաջ Կետիկյանը նկարահանել է «Խենթ պատմութիւն մը» ֆիլմը։
 Հյուզ եղբայրներ (1972, ապրիլի 1), ամերիկահայ կինոռեժիսորներ, պրոդյուսերներ և սցենարիստներ Ալբերտ և Ալեն Հյուզ երկվորյակ եղբայրների կոլեկտիվ անվանումը։ Դաստիարակվելով իրենց հայազգի մոր՝ Աիդայի կողմից, նրանք հաճախ են խոսում իրենց հայկական ծագման մասին՝ որպես կարևոր հենարան ֆիլմի ասպարեզում իրնեց աշխատանքում, որը սկսվել է 12 տարեկանից։
 Դերան Սարաֆյան (1958, հունվարի 17, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա), ամերիկացի կինոպրոդյուսեր, կինոռեժիսոր, դերասան և սցենարիստ։ Ամերիկյան մի քանի հայտնի հեռուստասերիալների ռեժիսոր, Fox ընկերության «Հաուս» հեռուստասերիալի ռեժիսոր։ Նա նաև «C.S.I.. Հանցագործության վայրը Նյու Յորք», «Մոռացված» և այլ հեռուստասերիալների ռեժիսորն է։ 
 Ռիչարդ Սարաֆյան (1930, ապրիլի 28, - 2013, սեպտեմբերի 18), ամերիկահայ դերասան, ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, մոնտաժորդ։ Առավել հայտնի է իր «Անհետացող կետ» (Vanishing Point) ֆիլմով։ 
 Թեդի Սարաֆյան (1966, ԱՄՆ), ամերիկահայ կինոդրամատուրգ։ Նա Ռիչարդ Սարաֆյանի որդին է, Ռիչարդ Սարաֆյան Կրտսերի և Դերան Սարաֆյանի եղբայրը և Ռոբերտ Ալտմանի զարմիկը։
 Ֆրանսիս Վեբեր, (1937, հուլիսի 28), հայկական ծագում ունեցող ֆրանսիացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր և դրամատուրգ է։ Նա Սոֆի Օդուին-Մամիկոնյանի հայրն է, որը Հայաստանի հնագույն թագավորության գահաժառանգն։ Նա այնպիսի հայտնի ֆիլմերի ռեժիսորն է, ինչպիսիք են «Խաղալիք»-ը, որի գլխավոր դերերում են Պիեռ Ռիշարը և Միշել Բուկեն (1976), «Անհաջողակները», գլխավոր դերերում՝ Ժերար Դեպարդիե, Պիեռ Ռիշար (1981), «Ընթրիք հիմարի հետ»-ը՝  Տիերի Լերմիթի, Ժակ Վիլյերեի դերակատարմամբ (1998), «Պահարան»-ը, գլխավոր դերերում՝ Դանիել Օթոյ, Ժերար Դեպարդիե (2000) և այլն։  
 Մուշեղ Սարվարյան (1910, փետրվարի 15), իրանահայ կինոռեժիսոր։ Սարվարյանը ստեղծել է բազմաթիվ ֆիլմեր, որոնցից է «Խնջույք դժոխքում» ֆիլմը։
 Հովհաննես Օհանյան (1896, հոկտեմբերի 8- 1960, Թեհրան, Իրան), իրանահայ ռեժիսոր, սցենարիստ, գյուտարար և բժիշկ։ Նա Իրանի կինեմատոգրաֆիայի հիմնադիրն է և պարսկական առաջին լիամետրաժ կինոնկարի ստեղծողը։
 Ռոբերտ Էքհարթ (1935–1994),  իրանցի ռեժիսոր, գլխավոր խմբագիր։
 Արամայիս Աղամալյան (1953), իրանահայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ։
 Վարուժ Քարիմ Մասիհի (1952, մարտի 24),  իրանահայ կինոռեժիսոր, խմբագիր
 Սամուել Խաչիկյան (1923, հոկտեմբերի 22-2001, հոկտեմբերի 22), պարսկահայ ռեժիսոր, սցենարիստ, գրող։
 Անրի Վեռնոյ (1920, հոկտեմբերի 15-2002, հունվարի 11), ֆրանսահայ նշանավոր կինոռեժիսոր։ Վեռնոյը հայտնի է իր «Մայրիկ» և «Պարադի փողոց 588» ինքնակենսագրական ֆիլմերով։ 
 Նորա Գևորգյան, կանադացի վավերագրող՝ հայկական արմատներով և ծագումով Սիրիայից, առավել հայտնի իր 2022 թվականին նկարահանված «Batata» ֆիլմով։

Ծանոթագրություններ 

Հայ կինոռեժիսորներ
Հայերի ցանկեր
Հայ ռեժիսորներ
Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կանադացի կինոռեժիսորներ
Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Հայեր ըստ դարի
Հայեր ըստ դարի և մասնագիտության
Հայեր ըստ մասնագիտության
ՀԹՎ 2023 հոդվածներ