Սև ֆեմինիզմ

Սև ֆեմինիզմ () կամ հակառասիստական ֆեմինիզմ, ֆեմինիստական տեսության մի ճյուղ, որը ստեղծվել է անգլիախոս աֆրոամերիկացիների կողմից։ Սև ֆեմինիզմի հիմնական առաջնահերթություններից մեկը ռասիզմի դեմ պայքարն է։ Սև ֆեմինիզմի կողմնակիցները կարծում են, որ սև կամ գունամաշկ կանանց ապրած փորձը հատուկ պատկերացում է տալիս սեքսիստական, դասակարգային և ռասիստական խտրականությունների վերաբերյալ իրենց դիրքորոշման մասին։ Սև ֆեմինիզմում խտրականության այս ձևերի միասնությունը կոչվում է եռակի ճնշում։

Սև կին լինելու փորձը, որի մասին վկայում է «սև ֆեմինիզմ» եզրույթը, չպետք է հասկացվի սև կամ կին լինելու տեսանկյունից, այլ պետք է բացատրվի ինտերսեկցիոնալությամբ, մի եզրույթ, որը առաջ է քաշվել գիտնական-իրավագետ Քիմբերլի Քրենշոուի կողմից 1989 թվականին։ Քրենշոուն պնդում էր, որ յուրաքանչյուր հասկացություն՝ լինել սև, լինել կին, պետք է դիտվի միմյանցից անկախ՝ հասկանալով, որ հատվող ինքնությունը միավորվում և ուժեղացնում է միմյանց։

Սև ֆեմինիզմի կողմնակիցները պնդում են, որ սևամորթ կանայք կառավարական կառույցներում դիրքավորվում են սկզբունքորեն այլ կերպ, քան սպիտակ կանայք։ Սև ֆեմինիզմից վերջին տարիներին ծնվել է «սպիտակ ֆեմինիզմ» հասկացությունը, որն օգտագործվում է այն ֆեմինիստուհիների քննադատության համար, որոնք չեն ընդունում ինտերսեկցիոնալության խնդիրները։

Պատմություն 

Սև ֆեմինիզմը գոյություն ունի ԱՄՆ-ում ստրկության ժամանակներից ի վեր սովորական ֆեմինիզմի հետ միասին։  ԱՄՆ-ում կանանց ազատագրական շարժումն սկսվել է քաղաքացիական իրավունքների և սևամորթների ազատագրման շարժման հիմնադրումից հետո։ 1920-ական թվականներին ստրկությունից հետո սևամորթ մտավորականները գործի դրեցին այն սկզբունքները, որոնք հիմք կդառնան Սև ֆեմինիզմի համար։  Ակտիվիստուհիները, ինչպիսիք են Ֆրենսիս Հարփերը, 19-րդ դարում առաջ են քաշել ռասայի, սեռի և վերակառուցման աշխատանքի ամենակարևոր հարցերից մի քանիսը, ինչը շատ համարձակ քայլ էր այդ ժամանակվա սևամորթ կնոջ համար։

Հիմնական գաղափարներ 
Սև ֆեմինիստների կարծիքով՝ սպիտակ մարդկանց հուզում են միայն սեքսիզմի խնդիրները,և նրանք անտարբեր են ռասիզմի և բնակչության տարբեր շերտերի ու դասերի միջև տարաձայնությունների նկատմամբ։ Նրանք նաև պայքարում են սևամորթ կանանց ազատության և անկախության համար՝ համարելով, որ ստանալով այն, հասարակությունը կազատվի այնպիսի խնդիրներից, ինչպիսիք են ռասիզմը, սեքսիզմը և դասային անհավասարությունը։

Նշվում էր, որ սևամորթ կանայք իրենց ավելի ճնշված են զգում հասարակության մեջ, իրենց իրավունքների և ազատությունների մեջ, քան սպիտակամորթ կանայք։

Տես նաև 
 Black Lives Matter

Ծանոթագրություններ