Հարդեգ

Հարդեգ, քաղաք Ստորին Ավստրիայի Հոլլաբրուն նահանգում։ Այն գտնվում է Վալդվիերտելի շրջանում՝ Դիե գետի ափին, Չեխիայի հետ սահմանի վրա։ Դիեի հովիտը գտնվում է Տայատալ ազգային պարկի և Չեխիայի ափին գտնվող Պոդիջի ազգային պարկի հարևանությամբ։

1975 թվականից համայնքը բաղկացած է Հարդեգից, Ֆելինգից, Հեֆուրտից, Մալլերսբախից, Մերկերսդորֆից, Նիդերֆլադնիցից, Պլեիսինգից, Ռիեգերսբուրգից, Ումլաֆից (բնակեցված չէ, ամբողջությամբ տեղակայված է Տայատալ ազգային պարկում և բաղկացած է ընդամենը 12 ձկնորսական տնակներից) և Ուաշբախ քաղաքից։ Հարդեգը հաճախ անվանում են «Ավստրիայի ամենափոքր քաղաք». պատմական պատճառներով այն ունի քաղաքի կարգավիճակ (), բայց Հարդեգը միայն 78 բնակիչ ունի։

Պատմություն
Հարդեգ ամրոցի մասին առաջին անգամ հիշատակվել է 1145 թվականին Արևելյան Մարկայի մարտերի ժամանակ, այն գրավվել է Գրոգսմայնի կոմսերի կողմից մոտ 1187 թվականին։ Հարդեգն առաջին անգամ որպես քաղաք ճանաչվել է 1290 թվականին։ Գտնվելով Բոհեմիայի թագավորության սահմանին՝ տարածքը ավերվել է 1425 թվականի Հուսյան հեղափոխական շարժման ժամանակ։ 1483 թվականին Հարդեգը հանձնվել է Ավստրիայի Հաբսբուրգների էրցհերցոգությանը։

Կայսր Մաքսիմիլիան I-ը Հարդեգը հանձնել է Պրուչենկի ազնվական ընտանիքի իր նախարարներին և 1499 թվականին նրանց դարձրել Հարդեգի կոմսեր։ Երկու տարի անց կոմս Ուլրիխը Մյունստերբերգի դքսներից գնել է Բոհեմական Կլադսկո շրջանը։ Երեսնամյա պատերազմից հետո ամրոցը քանդվել է, իսկ Խեվենհյուլլեր տոհմի կողմից վերակառուցվել 19-րդ դարի վերջին՝ ըստ Կառլ Գանգոլֆ Կայսերի նախագծերի։ 
 
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո մինչև 1989 թվականի հեղափոխությունները, Հարդեգը մեկուսացված էր։ Միակ կապը Չեխիայի հետ 1874 թվականին կառուցված կամուրջն էր, որը գտնվում է Դիեի վրայով դեպի հարևան Čížov գյուղ (Horní Břečkov քաղաքապետարանի մաս) Մորավիայում։

Տնտեսություն և ենթակառուցվածքներ 
Քաղաքի հեռավոր իրավիճակը նույնպես պատճառ է դարձել բնակիչների թվի նվազման համար։ Միակ դրական տնտեսական գործոնը տուրիզմն է։ Պաշտոնապես երբևէ գրանցված ամենաբարձր բնակչության թիվը եղել է 1890 թվականին՝ ընդհանուր առմամբ 3 209 մարդ։ Այդ ժամանակվանից ի վեր, բացառությամբ 1939-1951 թվականները, բնակիչների թիվը նվազել է։ Սա բնորոշ է Հոլաբրուն թաղամասին, որը 1980 թվականից ի վեր բնակչության թվի աճ չի ունեցել։

2001 թվականին կար 56 ոչ գյուղատնտեսական ձեռնարկություն, 1999 թվականի տվյալներով՝ 108 գյուղացիական և անտառային տնտեսություն։ 2001 թվականին տնտեսապես ակտիվ անձանց թիվը 597 էր, զբաղվածության գործակիցը՝ 40,8%: Ռիգերսբուրգում կա ածխի նախկին հանքավայր, գործում է Ավստրիայի սադափե մարգարիտների արտադրություն։ Մալլերսբախում և Նիդերֆլադնիցում արդյունահանվում է կաոլինիտ։

1990 թվականի ապրիլի 12-ին բացվել է Հարդեգից Սիչով դեպի Դիե կամրջի սահմանային անցակետը, որը տարվա ընթացքում միշտ բաց է հետիոտների, հեծանվորդների և դահուկորդների համար սկսած 2006 թվականի մայիսի 9-ից։ Հուլիսին հետիոտների և հեծանվորդների համար բացվել է Ֆելինգից դեպի Podmyče անցակետը։ Եվրոպական միության Շենգեն գոտու ընդլայնումից հետո այժմ սահմանը կարող է հատվել ցանկացած վայրում, ցանկացած պահի, և պաշտոնական անցակետերը հնացած են։

Քաղաքականություն
2010 թվականի դրությամբ Ավստրիական ժողովրդական կուսակցության (PVP) ներկայացուցիչ Հերիբերտ Դոներբաուերը քաղաքի քաղաքապետն է։ Խորհուրդը բաղկացած է 19 տեղերից, որոնք բաժանված են հետևյալ կերպ. 2010 թվականի մարտի 14-ի ընտրություններից հետո՝ Ավստրիական ժողովրդական կուսակցություն՝ 15, Ավստրիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն՝ 4:

Տեսարժան վայրեր
 Retzerland դդմի ամենամյա փառատոն
 Նախկին կախաղանի աղյուսե սյուներ Նիդերֆլադնիցի և Օբերեցբախի միջև
 Հարդեգ ամրոց
 Ռիեգերսբուրգ ամրոց
 Մերկերսդորֆի մոտակայքում գտնվող Քաջա ամրոցի ավերակներ
 Տայատալ ազգային պարկ

Նշանավոր մարդիկ 
 Ֆրեդի Քուին (ծնված 1931թվականին Նիդերֆլադնիցիայում), երգիչ և երաժիշտ

Պատվավոր քաղաքացիներ 
 Էրվին Պրոլլ Ստորին Ավստրիայի նահանգապետ

Ծանոթագրություններ

Ավստրիայի քաղաքներ