Թուլացված պատվաստանյութ

Թուլացված պատվաստանյութ, պատվաստանյութ, որը ստացվում է պաթոգենի վիրուլենտությունը նվազեցնելու միջոցով, որի արդյունքում հարուցիչը մնում է կենդանի։ Թուլացման արդյունքում պաթոգենը դառնում է անվնաս կամ պակաս վիրուլենտ։

Օրինակներ 
Կենդանի պատվաստանյութերի օրինակներ են.

 Վիրուսային՝ կարմրուկի, խոզուկի, կատաղության, սեզոնային գրիպի, ջրծաղիկի, բերանային պոլիպոզի (սաբին), ռոտավիրուսի և դեղին տենդի կենդանի թուլացված պատվաստանյութեր։
 Բակտերիալ՝ ԲՑԺ-ի, բերանային տիֆի և համաճարակային տիֆի պատվաստանյութեր։

Զարգացում 
Վիրուսները կարելի է թուլացնել, դրանք պասսաժ կատարելով օտար տիրոջ մեջ։ Օտար տեր կարող են լինել՝

 Հյուսվածքի կուլտուրան
 Ձու էմբրիոնով
 Կենդանիներ

Վիրուսներից մի քանիսը կրում են մուտացիաներ, որպեսզի կարողանան վարակել օտար տիրոջը։ Արդյունքում ստեղծվում է պոպուլյացիա, որը զգալիորեն տարբերվում է սկզբնականից և չի կարող աճել հիմնական տիրոջ օրգանիզմում, այսինքն՝ թուլացված է։ Այս գործընթացը հայտնի է պասսաժ անվանումով, որի ժամանակ վիրուսն այնքան է հարմարվում օտար տիրոջը, որ հիմնական տիրոջ համար այլևս վտանգավոր չի լինում։ Արդյունքում հիմնական տիրոջ իմուն համակարգը հեշտությամբ էլիմինացնում է պաթոգենին, առաջանում են իմուն հիշողության բջիջներ, որոնք հետագա կոնտակտի ժամանակ պաշտպանում են հիմնական տիրոջը։

Կառավարում 
Թուլացած պատվաստանյութի մեջ կան շատ թույլ վիրուլենտությամբ վիրուսներ, որոնք շատ դանդաղ վերարտադրվում են։ Այս պատվաստանյութերը ստեղծվում են հյուսվածքի կուլտուրաներում վիրուսը աճեցնելով, ապա ընտրվում են առավել թույլ վիրուլենտություն ունեցող շտամերը։ Կա վիրուլենտության վերականգնման ցածր ռիսկ, սակայն այն պատվաստումների արդյունքում փոքրանում է։ Այս պատվաստանյութերը հակացուցված են իմունային անբավարարություն ունեցող անձանց։

Առավելություններ 

 Իմուն համակարգի բոլոր փուլերի ակտիվացում
 Ավելի ապահով է և վստահելի 
 Քիչ ծախսատար է
 Արագ իմունիզացիա
 Որոշները շատ հեշտ է տեղափոխել/կառավարել (Օրինակ՝ պոլիոմիելիտի պատվաստանյութը կարելի է ընդունել օրալ, ինչը չի պահանջում ստերիլ պայմաններ և բուժաշխատողներ։)։

Թերություններ 

 Երկրորդային մուտացիայի արդյունքում վիրուլենտությունը կարող է վերականգնվել։ Այս դեպքում վիրուսը կարող է մուտացվել և վերադառնալ սկզբնական վիրուլենտ շտամի։
 Իմուն անբավարարություն ունեցող անձանց մոտ առաջացնում է ծանր բարդություններ։
 Որոշները դժվար է տեղափոխել, քանի որ ունեն պահպանման պայմաններ(Օրինակ՝ ջերմաստիճանի պահպանում) ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Global Polio Eradication Initiative: Advantages and Disadvantages of Vaccine Types
 CDC H1N1 Flu / 2009 H1N1 Nasal Spray Vaccine Q&A at the website of the US Centers for Disease Control and Prevention

Վիրուսաբանություն