Ավստրալոպիթեկ գարհի

Ավստրալոպիթեկ գարհի (), ավստրալոպիթեկների անհետացած տեսակ, հոմինիդների ընտանիք, որոնք ապրել են 2,5 մլն տարի առաջ։ Ժամանակին կարծում էին, որ այս տեսակի ներկայացուցիչներն ավստրալոպիթեկների և մարդկանց (Homo) միջև հանդիսացել են հնարավոր անցողիկ ձևեր, սակայն այժմ բացատրվում է դրանց ճյուղավորմամբ։ Դրանք պատկանում են մեղմ ավստրալոպիթեկների խմբին, այսինքն՝ ունեն մարմնի փխրուն կառուցվածք։

Հայտնագործում 
Գարհի ավստրալոպիթեկների բրածո մնացորդները հայտնաբերվել են 1996 թվականին մի խումբ գիտնականների կողմից, որոնց գլխավորում էր Եթովպիայի պալեոնտոլոգ Բերհան Ասֆաուն (Berhane Asfaw) և նրա ամերիկացի գործընկեր Թիմ Ուայթը (Tim D. White): Հնէաբանական պեղումները կատարվել են Եթովպիայի Աֆարի դեպրեսիոն տարածքի (Afar Depression) Բոուրի նստվածքներում (Bouri Formation)։

1997 թվականի նոյեմբերի 20-ին գտածոների հիմքի վրա առանձնացվել է հոմինիդների նոր տեսակ՝ Australopithecus garhi։ «Garhi» աֆարերեն՝ «զարմանալի» կամ «անակնկալ»։ Նոր տեսակը հաստատել և անվանել է եթովպիական պալեոանթրոպոլոգ Յոհաննես Հայլե-Սելասսին (Yohannes Haile-Selassie):

Զարմանալին այն է, որ մնացորդների հետ միասին գտնվել են պարզունակ գործիքներ, որոնք հիշեցնում են 2,5-2,6 մլն տարեկան օլդուվյան մշակույթը։ Այստեղից հետևություն, որ գարհի ավստրալոպիթեկը սկսել է քարե գործիքներ ավելի վաղ օգտագործել քան հմուտ մարդը, (որին անվանել են հմուտ՝ օլդուվյան տեխնոլոգիայով քարի մշակման հայտնագործող համարելով)։

Մորֆոլոգիա 
Մնացորդները A. garhi (BOU-VP-12/130) տարբերվում են որոշ գծերով Australopithecus afarensis և Australopithecus africanus տիպիկ ներկայացուցիչներից։ Ի տարբերություն սրանց՝ A. garhi գլխուղեղի ծավալը հավասար է 450 սմ³, բայց պրեմոլյարներն ու մոլյարները ունեն բնորոշ գծեր Paranthropus boisei-ի համեմատությամբ, քանի որ դրանք մյուս մեղմ ավստրալոպիթեկների աղորիքների տարբերությամբ ավելի խոշոր են։ Սեդիբա ավստրալոպիթեկի հետ նույն ժամանակահատվածում ապրող Հարավային Աֆրիկայի առաջադեմ տեսակ Homo gautengensisի հայտնագործումից հետո, ըստ Դարրեն Կուրնոյի, A. garhi դարձավ նախնական Homo-ի անմիջական նախնին համարվելու հիմնական մրցակիցը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Australopithecus garhi на сайте «Национального музея естественной истории им. Смитсона»
 Australopithecus garhi на портале Антропогенез.ру
 The Earliest Human Ancestors: New Finds, New Interpretations
 Australopithecus garhi - A. garhi is a gracile Australopithecine 
 [http://cas.bellarmine.edu/tietjen/Human%20Nature%20S%201999/australopithecus_garhi.htm http://cas.bellarmine.edu/tietjen/Human%20Nature%20S%201999/australopithecus_garhi.htm (англ.) (недоступная+ссылка)]

Մարդկային էվոլյուցիա
Կենդանիներ այբբենական կարգով
Հոմինիդներ
Մարդանման կապիկներ