Ջենեթ Ֆրեյմ

Ջենեթ Ֆրեյմ (, ), նորզելանդացի գրող, գրել է անգլերեն։

Կենսագրություն 
Երկաթգծի աշխատակցի աղջիկը պատրաստվել է դառնալ ուսուցչուհի, ուսանել է մանկավարժական քոլեջում, երբ 1947 թվականին նրան սխալմամբ ախտորոշել են «շիզոֆրենիա»։ Մինչև 1954 թվականը գտնվել է հոգեբուժական կլինիկաներում, որտեղ ստացել է Էլեկտրաշոկի շուրջ երկու հարյուր սեանս, և միայն Ֆրեյմի՝ «Լագունա» պատմվածքների ժողովածուի համար ստացած մրցանակը ստիպել է բժիշկներին հետ կանգնել նրան լոբոտոմիայի ենթարկելու մտքից (սովորական աշխարհի սահմաններում գոյություն ունենալու փորձառությունը, որ ձեռք է բերվել կլինիկաներում, դարձել է Ֆրեյմի «Դեմքեր ջրում» վեպի հիմքը, 1961 թվական, ավելի ուշ արտացոլվել է ինքնակենսագրական եռերգությունում)։ 1954-1955 թվականներին սկսնակ գրողին մարդկային և գրական աջակցություն է ցույց տալիս հայտնի նորզելանդացի արձակագիր Ֆրենկ Սարջեսոնը։ Նա Ջենեթին առաջարկել է իր տան մի մասը, պնդել է, որ նա ամեն օր գրի, կարդացել և գրախոսել է նրա ձեռագրերը։ Պետական գրական ֆոնդից թոշակ ստանալով՝ 1957 թվականից մինչև 1964 թվականը Ֆրեյմը ապրել է Լոնդոնում։ Վերադառնալով հայրենիք՝ դասավանդել է գրողի վարպետություն Օտագոյի համալսարանում և Դանիդինում, հաճախ ապրել է ԱՄՆ-ում։

Ճանաչում 
1983 թվականին պարգևատրվել է Բրիտանական կայսրության շքանշանով, 1989 թվականին դարձել է բրիտանական ընկերակցության գրական մրցանակի դափնեկիր, 1990 թվականին ստացել է Նոր Զելանդիայի շքանշան, 2003 թվականին եղել է Նոբելյան մրցանակի թեկնածուներից մեկը։ Նրա բանաստեղծությունները և սուր հոգեբանական արձակը թարգմանվել են աշխարհի շատ լեզուներով, ինքնակենսագրական եռերգության վրա նկարահանվել է Ջեյն Կեմպիոնի՝ համաշխարհային հռչակ ստացած «Հրեշտակն իմ սեղանի հետևում» ֆիլմը (1990 թվական)։

Ստեղծագործություն

Վեպեր 
 Owls Do Cry (1957)
 Faces in the Water (1961)
 The Edge of the Alphabet (1962)
 Scented Gardens for the Blind (1963)
 The Adaptable Man (1963)
 A State of Siege (1966)
 The Rainbirds (1968)
 Intensive Care (1970)
 Daughter Buffalo (1972)
 Living in the Maniototo (1979)
 The Carpathians (1989)
 Towards Another Summer (2007)

Պատմվածքներ 
 The Lagoon and Other Stories (1951)
 Snowman Snowman: Fables and Fantasies (1963)
 The Reservoir and Other Stories (1966)
 You Are Now Entering the Human Heart (1983)

Բանաստեղծություններ 
 The Pocket Mirror (1967)
 The Goose Bath (2006)

Ինքնակենսագրություն 
 To the Is-Land (1982)
 An Angel at My Table (1984)
 The Envoy From Mirror City (1985)

Համահավաք հրատարակություն 
 An Autobiography. Auckland: Century Hutchinson, 1989
 Stories and Poems. Auckland: Vintage, Random House, 2004

Գրականություն գրողի մասին 
 Evans P. An Inward Sun: the Novels of Janet Frame. Wellington: Price Milburn, 1970.
 Evans P. Janet Frame. Boston: Twayne, 1977.
 Dalziel M. Janet Frame. Wellington: Oxford UP, 1980
 Panny J.D. I have what I gave: the fiction of Janet Frame. Wellington: Daphne Brasell Associates Press, 1992.
 The Ring of Fire. Essays on Janet Frame/ Delbaere J., ed. Sydney: Dangaroo Press,1992.
 The Inward Sun: Celebrating the Life and Work of Janet Frame/ Selected and edited by Elizabeth Alley. Wellington: Daphne Brasell, 1994.
 Mercer G. Janet Frame: Subversive Fictions. Dunedin: University of Otago Press, 1994.
 Hansson K. The Unstable Manifold: Janet Frame’s Challenge to Determinism. Lund: Lund UP, 1996.
 King M. Wrestling with the Angel: A Life of Janet Frame. Washington: Counterpoint, 2000.
 Delrez M. Manifold Utopia: The Novels of Janet Frame. Amsterdam: Rodopi, 2002.
 King M. An Inward Sun: The World of Janet Frame. Auckland: Penguin, 2002.
 Oettli-van Delden S. Surfaces of Strangeness: Janet Frame and the Rhetoric of Madness. Wellington: Victoria UP, 2003.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Официальный сайт
  Մատենագրություն
 Փաստագրական ֆիլմ Ջենեթ Ֆրեյմի մասին

Օգոստոսի 28 ծնունդներ
1924 ծնունդներ
Հունվարի 29 մահեր
2004 մահեր
Նորզելանդացի կին գրողներ
Լեյկոզից մահացածներ
Նորզելանդացի վիպասաններ