Ժիլբեր Պոռետացի

Ժիլբեր Պոռետացի, Ջիլբերտուս (, , ), ֆրանսիացի փիլիսոփա-աստվածաբան։

Կենսագրություն 
Ժիլբեր Պոռետացին սովորել է Պուատիեում, Փարիզում՝ Գիլիոմ դը Շամպոյի մոտ, Լաոնում՝ Անսելմի և նրա եղբոր՝ Ռաուլի մոտ։ Դասավանդել է Շարտրում և Փարիզում։ Լինելով չափավոր ռեալիզմի կողմնակից՝ Սանսի ժողովում (1140 թվական) նա որպես պաշտոնական մեղադրող քննադատել է Աբելյարի կոնցեպտուալիզմը։ Ավելի ուշ, արդեն որպես Պուատիեի եպիսկոպոս, նա հանդես է եկել Երրորդության դավանանքի մասին մեկնաբանությամբ, որով իր նկատմամբ հարուցել է հերետիկոսության մեղադրանքը։ Նրա հակառակորդները, որոնց թվում էր ազդեցիկ Սբ. Բեռնար Կլերվոյցին, նրան վերագրել են Երրորդության չորրորդ անձի (Քառորդության պնդում) ներդրումը։ Ժիլբերը, սակայն, կարողացել է ապացուցել մեղադրանքների սխալ լինելը, չի դատապարտվել և մինչև իր մահը պահպանել է եպիսկոպոսի կոչումը։

Ժիլբերի հետևորդներն էին պոռետացիները (պոռետանցիները, )՝ սխոլաստիկ ռեալիստների խումբը։

Աշխատություններ 

Ժիլբեր Պոռետացին «Գիրք վեց սկզբունքների մասին» երկը հայտնի է եղել նաև միջնադարյան Հայաստանում և համարվել է Արիստոտելի տրամաբանական ուսմունքը պարզաբանող աշխատություն։ 

1334 թվականին Հակոբ Քռնեցին և Պետրոս Արագոնացին այն թարգմանել են հայերեն։

Վերջինս գրել է նաև այդ երկի մեկնությունը՝ «Համառօտ հաւաքումն վերլուծութեան վեցից սկզբնաց գրոց», որը հայերեն է թարգմանել Հակոբ Քռնեցին։ 

Գիրքը 1643 թվականին թարգմանել է նաև Ոսկան Երևանցին։

Այդ թարգմանությունների և Պետրոս Արագոնացու մեկնության ձեռագրերը պահվում են Մատենադարանում (ձեռագիր № 1646) և հայերեն ձեռագրերի այլ հավաքածուներում։

Ծանոթագրություններ 

12-րդ դարի փիլիսոփաներ
Ֆրանսիացի փիլիսոփաներ
Ֆրանսիացի աստվածաբաններ
Միջնադարյան փիլիսոփաներ