ԱՄՆ Սահմադրության 13–րդ ուղղումը

ԱՄՆ Սահմադրության 13–րդ ուղղումը կատարվել է Կոնգրեսի կողմից 1865 թվականի հունվարի 31-ին ԱՄՆ-ում քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում։ Այն վավերացվել է բավարար թվով նահանգների կողմից 1865 թվականի դեկտեմբերի 6-ին, ուժի մեջ մտել 1865 թվականի դեկտեմբերի 18–ին։

Տասներեքերորդ ուղղումը արգելում էր ստրկությունը և հարկադիր աշխատանքը, բացառությամբ հանցագործության համար պատժի կիրառումը։ Այդ թվում փոփոխության ենթարկվեց նաև IV հոդվածի երկրորդ բաժինը, որով ավելի վաղ արգելվում էր  աջակցել ստրուկների փախուստին։ Նախորդ՝ 12–րդ ուղղումից, որը կատարվել էր 1804 թվականին, անցել էր 60 տարի։

Հետաքրքիր է, որ ուղղումը վավերացվել է 27 նահանգների կողմից 1865 թվականի ընթացքում, ինչը բավարար էր դրա ընդունման համար, սակայն որոշ նահանգներ ուղղումը վավերացրին ավելի քան 100 տարի անց։ Այսպես, Կենտուկի նահանգում ուղղումը վավերացվել է միայն 1976 թվականին (1865 թվականին Կենտուկիում վավերացումը չընդունվեց), իսկ Միսսիսիպիում՝ 1995 թվականին։ Միսսիսիպի նահանգի կողմից 1995 թվականի վավերացումը անհայտ պատճառներով պաշտոնապես չփոխանցվեց ԱՄՆ-ի արխիվագետին։ Վավերացումը փոխանցվեց ԱՄՆ-ի Դաշնային գրանցամատյան 2013 թվականի հունվարի 30-ին, իսկ 2013 թվականի փետրվարի 7-ին Դաշնային գրանցամատյանի տնօրենը հաստատեց փաստաթղթի ընդունումը և դրա պաշտոնական լինելու բնույթը։

Տեքստ 

Բաժին 1.

Ո՛չ ԱՄՆ-ում, ո՛չ այլ տարածքում, որի վրա տարածվում է նրա իշխանությունը, չպետք է գոյություն ունենա ստրկություն կամ ստիպողական աշխատանք, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ այն հանդիսանում է հանցագործության համար պատիժ, որի համար անձը պատշաճ կերպով դատապարտվել է։

Բաժին 2.

Կոնգրեսը իրավասություն ունի սույն հոդվածը կիրառության մեջ դնել՝ համապատասխան օրենսդրության ընդունման ճանապարհով։

Տես նաև 

 ԱՄՆ Սահմանադրություն

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

  Preview. 
  Pdf.
  Preview.
 
 
  Preview.
 
  Preview.
 
  Pdf.
  Preview.
  Preview.
 
 Heriot, Gail & Somin, Alison, Sleeping Giant?: Section Two of the Thirteenth Amendment, Hate Crimes Legislation, and Academia’s Favorite New Vehicle for the Expansion of Federal Power, 13 Engage 31 (October 2012).
  Online. 
  Pdf.
 Response to McAward:  Pdf.
  Pdf.
  Pdf.
  Preview.
 
  Excerpt. Emphasis on the role of Congressman James Ashley.
 Samito, Christian G., Lincoln and the Thirteenth Amendment (Southern Illinois University Press, 2015) xii, 171 pp.
  Pdf.
  Pdf.
  Pdf.
 
 
 
 
  Preview. 
 
 , Book
  Pdf.
  Pdf.
  Pdf.
  Pdf.
  Pdf.
  Pdf.
  Pdf.
  Pdf.
 
  Pdf.
  Pdf.
  Pdf.
  Pdf.
 
  Pdf.
  Pdf.
  Pdf.
  Pdf.
  Pdf.
  (link: Pdf)
  (link: Pdf)
  Pdf.
  Pdf.
  (link: Pdf)
 Ripley, C. Peter et al. eds. Witness for Freedom: African American Voices on Race, Slavery, and Emancipation (1993)

Արտաքին հղումներ 
 Thirteenth Amendment and related resources at the Library of Congress
 CRS Annotated Constitution: Thirteenth Amendment
 Original Document Proposing Abolition of Slavery
 Model State Anti-trafficking Criminal Statute — U.S. Dept of Justice
 «Abolishing Slavery: The Thirteenth Amendment Signed by Abraham Lincoln»; website of Seth Kaller, a dealer who has sold six Lincoln-signed copies of the Thirteenth Amendment.
 Seward certificate announcing the Amendment’s passage and affirming the existence of 36 States
 When Was The Thirteenth Amendment Ratified?  — an analysis of why December 6, 1865, is the date the Thirteenth Amendment was adopted.

13
ԱՄՆ-ի պետական կառուցվածք