Բրիտանի Մեյնարդ

Բրիտանի Լորեն Մեյնարդ (, ), ամերիկացի հասարակական ակտիվիստուհի, որը հիվանդ էր վերջին փուլում գտնվող գլխուղեղի ուռուցքով և հանդես էր եկել էֆթանազիայի օրինականացման օգտին։

Կենսագրություն

Վաղ տարիներ 
Բրիտանի Մեյնարդը ծնվել է 1984 թվականի նոյեմբերի 19-ին Անահայմ քաղաքում։ 2006 թվականին ավարտել է Բերկլիի Կալիֆորնիայի համալսարանի գրականության և գիտության քոլեջը՝ ստանալով հոգեբանության բակալավրի աստիճան, իսկ 2010 թվականին Իրվայնի Կալիֆոռնիայի համալսարանի մանկավարժության ֆակուլտետը՝ մագիստրոսի աստիճան ստանալով կրթության ոլորտում։

Հիվանդություն և հասարակական գործունեություն 
2014 թվականի հունվարի 1-ին Բրիտանիի մոտ ախտորոշվել էր ֆիբրիլյարային աստրոցիտոմա, որից հետո անցկացվել էր գանգի մասնակի տրեպանացիա և քունքային բաժնի մասնահատում։ 2014 թվականի ապրիլին տեղի է ունեցել հիվանդության ռեցիդիվ, բայց արդեն չարորակության 4-րդ աստիճանի աստրոցիտոմայի տեսքով, որը նաև հայտնի է որպես գլիոբլաստոմա, ինչից հետո բժիշկների կարծիքով նրան մնացել էր ապրելու վեց ամսից ոչ ավելի։

Բրիտանին Կալիֆոռնիայից տեղափոխվել է Օրեգոն նահանգ, որտեղ գործում էր արժանապատիվ մահվան մասին օրենքը՝ որոշելով, որ «արժանապատվորեն մահանալը լավագույն տարբերակն է ինձ և իմ ընտանիքի համար»։ Նա իր մտադրությունների բացատրությամբ տեսաուղերձ է հրապարակել YouTube-ում, որը հավաքել է ավելի քան 3 միլիոն դիտում։ Բրիտանին սկսել է համագործակցել «Կարեկցանք և ընտրություն» ոչ առևտրային իրավապաշտպանական կազմակերպության հետ և «Brittany Maynard Fund» հիմնադրամի շրջանակներում քարոզել ինքնասպանությամբ օգնությունն օրինականացնել այն նահանգներում, որտեղ այն անօրինական է, մասնավորապես՝ Նյու Ջերսիում, Մասաչուսեթսում, Կոնեկտիկուտում, Կոլորադոյում և Կալիֆոռնիայում։ Բացի այդ, Մեյնարդը «CNN»-ին «29 տարեկանում մահվան իմ արժանապատիվ իրավունքը» () վերնագրով նամակ է գրել, որում ասել է․ 

Բացի հասարակական գործունեությունից, Բրիտանին շատ է ճամփորդել. մեկնել է Կոստա Ռիկա, եղել է Նեպալում, Վիետնամում, Կամբոջայում, Լաոսում, Սինգապուրում, Թաիլանդում, Տանզանիայում, որտեղ նվաճել է Կիլիմանջարոն, Էկվադորում զբաղվել է ժայռամագլցմամբ և Գալապագոսյան կղզիներում` դայվինգով։ Կյանքի վերջին ամիսներին այցելել է Ելոուսթոնի ազգային պարկ և եղել Ալյասկայում։ Բացի այդ, Բրիտանին երկու շուն է ունեցել և Կենդանիների պաշտպանության տեղական կազմակերպությունում եղել կամավոր։

2014 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Բրիտանին ասել է, որ «կարծես թե եկել է ժամանակը»։ Նա մտադիր է եղել կյանքից հեռանալ նոյեմբերի 1-ին՝ ընդունելով բուժող բժշկի նշանակած դեղերը։

Մահ 
2014 թվականի նոյեմբերի 1-ին` մահվան օգնությունից հրաժարվելուց հետո, Բրիտանի Մեյնարդը մահացել է Պորտլենդում։ Նա ինքն է հատուկ ընտրել այդ օրը, որպեսզի իրեն և իր ընտանիքին ազատի հիվանդության հետևանքներից և վեց օր առաջ տեղի ունեցած ամուսնու ծննդյան օրը նշել է ուրախությամբ։ Բրիտանին ընդունել է բժշկի կողմից նշանակված շնչառության գործառույթը ճնշող տրանկվիլիզատորների և նյութերի խառնուրդ, որից հետո խոր քնի մեջ է ընկղմվել և 30 րոպե անց մահացել սեփական ննջարանում՝ հարազատների` լավագույն ընկերուհու, ամուսնու՝ Դենիելի և նրա եղբոր՝ Էդրիանի ներկայությամբ։ Ինքնասպանության օգնության վերաբերյալ Օրեգոն նահանգի օրենքի համաձայն` որպես պաշտոնական պատճառ մահվան վկայականում արձանագրվել է գլխուղեղի ուռուցքը։ Ֆեյսբուք սոցիալական ցանցում նրա վերջին գրառումը հետևյալն էր․

Ներեք ինձ իմ սիրելի ընկերներ և ընտանիք, ես սիրում եմ ձեզ։ Այսօր ես որոշեցի արժանապատվությամբ մահանալ իմ անբուժելի հիվանդությամբ` ուղեղի այս սարսափելի քաղցկեղի դեմ պայքարելով, որն ինձանից այնքան շատ բան խլեց... բայց կարող էր շատ ավելին խլել։ Աշխարհը գեղեցիկ վայր է, ճանապարհորդությունն իմ ամենամեծ ուսուցիչն էր, իմ մտերիմներն ու հարազատները հիմնական նվիրատուներն են։ Ես նույնիսկ իմ անկողնում աջակցության շրջանակ ունեմ, երբ մահանում եմ... Ներիր աշխարհ։

Բրիտանիի հուղարկավորության վայրի և ամսաթվի մասին տեղեկություններ չեն հրապարակվել։ Բրիտանի Մեյնարդ Դենիել Դիասի ամուսինը ավելի ուշ պատմել է նրա վերջին օրերի և ժամերի մասին «NBC News»-ին և «People»-ին տված հարցազրույցում։ Նա նշել է, որ իր վերջին օրը Բրիտանին երկար զբոսանքի է դուրս եկել ընտանիքի, ընկերների և իր շների հետ, սակայն առավոտյան կրկին հերթական ուժեղ նոպան է վերապրել։ «Մենք վերադարձանք տուն, և նա պարզապես գիտեր, որ իր ժամանակը եկել է»։ Դիասն ասել է, որ իր կյանքի վերջին րոպեներին երդվել է շարունակել կնոջ սկսած գործը և խոստովանել է, որ ամեն օր մտածում է նրա մասին։

Անձնական կյանք 
2012 թվականի սեպտեմբերին Բրիտանին ամուսնացել է Դենիել Էստեբանի «Դեն» Դիասի հետ, որի հետ ծանոթացել էր 2007 թվականի ապրիլին։ Նրանք փորձել են երեխա ունենալ։ Մայրը՝ Դեբորան ասել է, որ Բրիտանին երազում էր այցելել Պերու։

Ժառանգություն 
Մահից մի քանի շաբաթ առաջ Բրիտանի Մեյնարդը էֆթանազիայի իրավունքի մասին բանավեճում դարձել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների խորհրդանիշը՝ իր պատմությունը ներկայացնելով հանրության ուշադրությանը։ «People»-ում նրա կյանքի մասին պատմող հոդվածը կարդացել է ավելի քան 16 միլիոն մարդ, հոդվածով կիսվել են ավելի քան 300 հազար անգամ և թողել 5900 մեկնաբանություն։ Նյու Յորքի համալսարանի բժշկական էթիկայի բաժնի գիտաշխատող Արթուր Քափլանը գրել է, որ Մեյնարդը «երիտասարդ էր, աշխույժ, գրավիչ... մարդու բոլորովին այլ տեսակ», որը «փոխեց բանավեճի տեսակետը»` ցույց տալով, որ կան իր սերնդի մարդիկ, որոնք հետաքրքրված են այս հարցով։

Մեյնարդի մահվան պահին միայն Միացյալ Նահանգների երեք նահանգներում գործել են անբուժելի հիվանդների համար մահվան մասին օրենքներ. Օրեգոն, Վերմոնտ, Վաշինգտոն, Մոնտանա և Նյու Մեքսիկո նահանգներում կայացվել են դատական որոշումներ, որոնք պաշտպանել են իրենց հիվանդներին կյանքից հեռանալուն օժանդակող բժիշկներին, իսկ յոթ նահանգներում նմանատիպ օրենքներ են ընդունվել։ Միևնույն ժամանակ այդ օրենքների ընդունման վերաբերյալ հարցումներում ամերիկյան հասարակությունը բաժանվել է երկու հակամարտող ճամբարի։ Մեյնարդի կողմնակիցները շեշտը դրել են այն բանի վրա, որ նա Կոնեկտիկուտում ոգեշնչել է այլ մարդկանց մահվան կամավոր օգնությունն օրինականացնելու փորձերում, մասնավորապես` կողմնային ամիոտրոֆիկ սկլերոզով տառապող 59-ամյա Սառա Մայերսին։ Մայնարդի մահից հետո երեք օրվա ընթացքում Վատիկանի բարձրաստիճան պաշտոնյաներից մեկը դատապարտել է նրա որոշումը՝ ինքնասպանության մեթոդն անվանելով «անհեթեթություն»։ Բրիտանիի մայրը պաշտպանել է իր դստեր որոշումը։

2014 թվականին արժանապատիվ մահվան մասին օրենքներն ընդունվել են Միացյալ Նահանգների միայն երեք նահանգներում՝ Օրեգոնում, Վաշինգտոնում և Վերմոնտում, իսկ 2015 թվականին դրանց միացել են Մոնտանա և Կալիֆոռնիա նահանգները։

Տես նաև 
 Ռամոն Սամպեդրո

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Բրիտանի Լորեն Մեյնարդի պաշտոնական կայքէջ
 
 
 
 

Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Էֆթանազիա
Ամերիկացի կանայք