Իմ երեխաները (վեպ)

«Իմ երեխաները» (), ռուս գրող Գուզել Յախինայի վեպը, որը լույս է տեսել 2018 թվականի մայիսին։ «Իմ երեխաները» վեպը պատմություն է նախկինում ԽՍՀՄ-ում բնակված ռուս-գերմանացի դպրոցական ուսուցչի մասին։

Լույս ընծայման պատմություն  
Գուզել Յախինան պատմում է, որ «Իմ երեխաները» վեպը գրելը իր համար ուղեկցվել է ընթերցողների կողմից ճնշմամբ և սպասումներով իր նախորդ` «Զուլեյխան բացում է աչքերը» վեպի հաջողությունից հետո։ Նա մի քանի անգամ կրկին գրել է ամբողջական գլուխներ, հնարել սյուժեներ և կերպարներ։ Երկար ժամանակ նրան թվում էր, որ վեպի ուրվագրերը ավելի շատ հիշեցնում են «Զուլեյխա»-ին, մի քանի նախկին տարբերակներում գլխավոր հերոսը թաթար տղան է, որը բնակվում է պովոլժյան գերմանացիների ընտանիքում։ Նրա խոսքերով երկրորդ վեպի գրելուց առաջ վախի զգացումը «ներթափանցել է տեքստի մեջ և դարձել հիմնական գծերից մեկը», իսկ «վախի հաղթահարումը» դարձել է գրքի հիմնական  մոտիվը։ Գիրքը գրվել է երկու տարում։

Ըստ Յախինի` վեպում միավորել են նրան հարազատ թեմաներ, գերմանական մշակույթը և Վոլգան, ինքը մեծացել է պովոլժյան քաղաքում` Կազանում։

2018 թվականի փետրվարին Forbes ամսագիրն առաջիկա վեպը ընդգրկել է «2018 թվականի 20 գլխավոր գրքերի» ցուցակում։

2018 թվականի ապրիլի 14-ին, մինչև հրապարակումը, «Իմ երեխաները» վեպի երեք հատված օգտագործվել են «Ընդհանուր թելադրություն» ակցիայի ընթացքում։ Յախինան խմբագրել է հատվածները հատուկ ակցիայի համար։ «Ընդհանուր թելադրության» մասնակիցներից մեկը Մինսկում հայտարարել է, որ հանձինս վեպի պրոտագոնիստի (գլխավոր հերոսի) ճանաչել է Բախ ազգանունով պովոլժիեի գերմանացի իր պապիկին։ Յախինան պատմել է, որ դա զուգադիպություն է, վեպի բոլոր հերոսները մտացածին են։

2019 թվականի օգոստոսին գիրքը լույս է տեսել գերմաներեն լեզվով։ Գերմաներեն տարբերակում «Իմ երեխաները» վեպի անվանումը փոխվել է, դառնալով «Վոլգայի երեխաները» ( ):

Էկրանարկում   
2018 թվականին` վեպի լույս տեսնելուց հետո, Յախինան պայմանագիր է ստորագրել վեպի մոտիվներով լիամետրաժ ֆիլմի ստեղծման վերաբերյալ։ Էկրանավորման ռեժիսոր պետք է դառնար Ալեքսեյ Ուչիտելը։

Սյուժե 
Վեպի գործողությունները տեղի են ունենում ԽՍՀՄ-ում` 1920—1930-ական թվականներին։ Վեպի պրոտագոնիստը գյուղական ուսուցիչ պովոլժիեի գերմանացի Յակոբ Բախն է, ով մեկուսացված խուտորում բնակվում է իր աղջկա հետ և գրում է հեքիաթներ։ Մի անգամ նրա մոտ է գալիս անծանոթ Գրիմմը` առաջարկելով դառնալ իր աղջկա` Կլարայի դասուսույցը։ Սկզբում Բախին դուր չի գալիս Վոլգայի մյուս ափի մռայլ խորհրդավոր միջավայրը, որտեղ գտնվում էր Կլարայի տունը, բայց ի վերջո նա շարունակում է բնակվել նրա հետ և պաշտպանել նրան։ Այստեղ ժամանակի ընթացքում նրա շուրջը տեղի են ունենում Պովոլժիեյի այդ ժամանակվա պատմական իրադարձությունները` Քաղաքացիական պատերազմը, 1932-1933 թվականների սովը, կոլեկտիվացումը։

Գեղարվեստական առանձնահատկություններ  
«Իմ երեխաները» լի է գերմանական դասական հեքիաթներին կատարված բազմաթիվ հղումներով, քննադատները այդտեղ գտել են նաև հղումներ ֆենտեզի–գրականությանը, մասնավորապես Ջոն Թոլքինի ստեղծագործություններին։ Ինքը Յախինան պատմում է, որ իր համար դա «գիտակցության առասպելաբանության» մասին պատմություն է, պրոտագոնիստը, ռուս գերմանացին իր հետ կատարվող իրադարձություններում գտնում է հեքիաթներում և առասպելներում իրեն  ծանոթ գծեր։ 

     

Ի տարբերություն Յախինայի «Զուլեյխան բացում է աչքերը» նախորդ վեպի, «Իմ երեխաները» չի ներկայացվում որպես պատմավեպ։ Յախինան պատմում է, որ վեպը գրելիս ուսումնասիրել է այդ ժամանակաշրջանի պովոլժիեյի գերմանացիների վերաբերյալ բազմաթիվ փաստաթղթեր, վեպում ի հայտ են գալիս ԽՍՀՄ-ում 1920-1930-ական թվականներին պովոլժիեյի գերմանացիների մշակութի ամբողջական իրական տարրեր։  Նրա խոսքերով, գլխավոր գործող անձիք` Յակոբ Բախը, իր դուստրը և անապաստան Վասկան ամբողջությամբ մտացածին են, իսկ երկրորդական հերոսները ոգեշնչվել են 1928 թվականի «Մարտին Վագներ» ֆիլմի կերպարներից և գործող անձանցից, որտեղ պատմվում է պովոլժիեյի գերմանացիների կոլեկտիվացման մասին։ Սկզբում Յախինան ցանկանում էր գլխավոր սյուժե դարձնել պովոլժիեի գերմանացիների արտաքսումը, սակայն գրքի վերջնական տարբերակում արտաքսումը հիշատակվում է միայն վերջաբանում, վեպի գործողությունները տեղի են ունենում մինչև տեղահանության սկսվելը։ Նա պատմում է նաև, որ «Իմ երեխաներ»-ում փորձել է խորությամբ բացահայտել «Զուլեյխա»-ում բարձրացվող թեմաները` մարդու փոխհարաբերությունները պետության հետ, «փոքր մարդու» տեղը մեծ պատմության մեջ, մարդու ներքին և արտաքին ազատությունը, հայրերի և որդիների հարաբերությունները։  

Յախինայի խոսքերով գրքի չորս գլուխները նվիրված են Իոսիֆ Ստալինին և գրվել է նրա տեսանկյունից։ Այդ գլուխներից նա սկսել է գրել վեպը։

Պարգևներ 
2019 թվականի դեկտեմբերին Յախինայի «Իմ երեխաները» վեպը դարձավ «Իվո Անդրիչի» գրական մրցանակի դափնեկիր «Լավագույն գրքի համար» անվանակարգում։  Նույն ամսում ժյուրիի քվեարկության արդյունքներով վեպը գրավեց 3-րդ տեղը «Մեծ գիրք» գրական մրցույթում և հաղթեց լավագույն գրքի համար ժողովրդական քվեարկության արդյունքներով։

Ծանոթագրություններ 

Ռուսերեն վեպեր
2018 գրքեր