Ալիտա։ Մարտական հրեշտակ

«Ալիտա։ Մարտական հրեշտակ» (), Յուկիտո Կիսիրոյի GUNNM մանգայի մոտիվներով և կիբերպանկի էլեմենտներով նկարահանված ամերիկյան մարտաֆիլմ, որի ռեժիսորն է Ռոբերտ Ռոդրիգեսը։ Ֆիլմը մեծածավալ վարձույթ դուրս եկավ ԱՄՆ-ում 2019 թվականի փետրվարի 14-ին, իսկ Ռուսաստանում՝ փետրվարի 7-ին։ Որոշ երկրներում ֆիլմը վարձույթով դուրս եկավ փոքր ինչ շուտ՝ փետրվարի 5-ից 13-ն ընկած ժամանակահատվածում (օրիրնակ՝ Մալայզիում փետրվարի 5-ին, Ֆիլիպիներում փետրվարի 6-ին, Գեմանիայում  և Դանիայում փետրվարի 13-ին): Ֆիլմի պրեմիերան կայացավ 2019 թվականի հունվարի 31-ին Լոնդոնի Լեսթեր-Սքվեր թատրոնում (Leister Square Theatre):

Սյուժե
2563 թվական, «Դատարկություն» կռվից մոտ երեք հարյուր տարի անց։ Երկիրը ավերված է, բացառությամբ հսկայական թռչող Զելեմ քաղաքի և նրա տակ գտվող անպետք բնակավայրի՝ Այրոն սիթիի, որին անվանում էին նաև «Ներքին աշխարհ»։

Բժիշկ Ինդոն ներքին աշխարհի աղբանոցում գտնում է Զալեմից աղջիկ-կիբօրգի մնացորդները։ Բժիշկ Իդոն նրան տալիս է իր մահացած աղջկա անունը՝ Ալիտա և մարմինը։ Ուշքի գալով՝ Ալիտան ոչինչ չէր կարողանում հիշել, բայց պարզում է, որ օժտված է կիբօրգների մարտական հմտություններով, ինչից հետո սկսում է կորցրած հիշողությունները հետ բերել։

Ալիտան ծանոթանում է Հյուգո անունով մի երիտասարդի հետ, որը բժիշկ Իդոյին զանազան պահեստամասեր էր մատակարարում։ Քաղաքում մարտական կիբօրգների դեմքով գլուխների որսորդներ կան։ Ներքին քաղաքում արգելված է օգտագործել հրարձակ զենք, որպեսզի Զելեմին սպառնալիք չներկայացվի։ Պատիժը հրարձակ զենք ունենալու դեպքում մահն է։

Ալիտան տեղի ԶԼՄ-ներից իմանում է, որ քաղաքում հայտնվել է մարդասպան, որը սպանել էր մի քանի կնոջ։ Նա սկսում է կասկածել Իդոյին, որը մի անգամ վերադարձել էր արյունոտ ձեռքով, իսկ դրանից հետո նա սկսում է հետևել նրան։ Բայց հաջորդ գիշեր նա իմանում է, որ բժիշկը իրական լիցենզավորված որսորդներից մեկն է։ Իր ստեղծողի և երեք կիբօրգ հանցագործների բախումի հետևանքով նա սպանում է նրանցից երկուսին՝ թույլ տալով թաքնվել երրորդին, որը խոստանում է վրեժխնդիր լինել Գրեվիշից։ Կռվի ժամանակ Ալիտան հիշում է, որ մի ժամանակ նա մարտարվեստին էր սովորել Լուսնի վրա սկաֆանդրով։

Հյուգոն, Ալիտային հանդիպելուց հետո, վերջինիս ցույց է տալիս Ներքին քաղաքի զանազան նշանային վայրերը, ծանոթացնում է նրան շոկոլադի համին, տանում է  մոտորբոլի խաղը նայելու, որը Ալիտային խանդավառության մեջ գցեց։ Խաղից հետո պարզվում է, որ Հյուգոյի խումբը տեղի գլադիտորների ռոբոմրցավազքի կազմակերպչին՝ Վեկտորին այլ կիբօրգներից առաքում է բոլոր անհրաժեշտ պահեստամասերը։ Հյուգոն Ալիտայի հետ քաղաքից դուրս է գանում և ցույց է տալիս ժամանակին Զելեմի և Երկրի հետ պայքարի մեջ մտած ՄՄՆ-ի (Մարսի Միացյալ Նահանգները) ուժերի խոցված տիեզերանավը։ Տիեզերանավում Ալիտան գտնում է այն նույն մոդելի ավելի կատարելագործված կիբեռմարմինը, որի տեսով ժամանակին այդիպիսն էր։

Ալիտան խնդրում է բժիշկ Իդոյին միացնել իրեն այդ մարմնին, բայց բժիշկը չի ուզում, որ նա զարգանա որպես մարտիկ, չնայած որ նա ստեղծված էր այդ նպատակով։ Ալիտան վիճում է նրա հետ և իմանում, որ նա ամենաքիչը 300 տարեկան է, իսկ նրա սիրտը դեռ զարկում է կորած տեխնոլոգիաների հիման վրա։ Այդ ժամանակ Գրեվիշը բժիշկ Կիրենի օգնությամբ անցնում է Վեկտորի արհեստանոցում թարմացումը և ստանում է թռչող շղթա-կտիչներ։ Զուգահեռաբար պարզվում է՝ գոյություն ունի Զալեմի ոմն կառավարիչ՝ Նովան, որը նեյրոիմպլանտի շնորհիվ կարող է տրիրանալ մարդու կամ կիբօրգի մարմինը։ Այդ պահին ենթակա «ստրուկի» աչքերը դառնում են երկնագույն, իսկ Նովան նրա միջով կարող է անմիջական խոսել քաղաքացիների հետ։

Բժիշկ Իդոյի հետ կռվելուց հետո Ալիտան գնում է Ներքին աշխարհի Զելեմայի ոստիկանության բաժանմունք և ստանում է որսորդության լիցենզյա։ Հյուգոյի հետ նա գնում են կիբօրգ-որսորդների սրճարան և բուռն ճառ ասում, որն ուղղված էր Գրեվիշի դեմ պայքարին, վերևների հովանավորության շնորհիվ, նրա համար մրցանակ չի սահմանվում, ինչի պատճառով էլ որսորդները նրան ձեռք տալ չեն կարողանում։ Ալիտան զարյացնում է որսորդներին, ծիծաղում է Զապանի որսորդների նարցիսիզմի վրա, որը ունի տեխնոլոգիաները սպառած սուր։ Զապանը փրձում է ծեծել Ալիտային, բայց կրում է ամոթալի պարտություն։ Սկսում է մեծածավալ կռիվ։

Հյուգոյի հետ սրճարան է գալիս բժիշկ Իդոն, որը կանգնեցնում է կռիվը՝ սպառնալով նրանց էլ անվճար չնորոգել։ Քիչ հետո հայտնվում է Գրեվիշը, որի նպատակն էր Վեկտորի հրամանը կատարել՝ բերել Ալիտային կամ ողջ կամ մեռած։ Որսորդներից որ մեկ չի ցանականում կռվի բռնվել կիբօրգի հետ, որը իր թարմեցումը ցուցադրելու համար առանց ժամանակ կոցնելու սպանում է զինակիցներից մեկին, իսկ դրանից հետո՝ իր վրա հաչացող շնիկին, որին ֆիլմի սկզբում քայլող ռոբտ-ցենտուրիոնից փրկել էր Ալիտան։ Ալիտան սպանված շան արյունը քսում է իր աչքերի տակ երկու գծով և «ես անգործ չեմ մնում չարիքի դեմ» խոսքերով կռվի է բռնվում Գրեվիշի հետ։

Դրանից հետո կռիվը տեղափոխվում է Գրեվիշի ստորգետնյա «աշխարհ», որի ժամանակ նա հասցնում է Ալիտայի մարմինը բաժանել մասերի՝ թողնելով նրա մեկ ձեռքը։ Ալիտային անցյալից տեսիլքներ է ունենում, որում իր կոլեգա-ուսուցչուհին նրան սովորեցնում է կվռել մինչև վերջ։ Ալիտան դուրս է գալիս և մնացած ձեռքով հանում է Գրեվիշի աջ աչքը։ Այդ ժամանակ Ալիտային օգնելու են գալիս կիբօրգ-որսորդները կիբեռնետիկ շների հետ, Հյուգոն և Իդոն։ Գրեվիշը փրկվում է փախուստով։

Դոկտոր Իդոն Ալիտային տանում է իր լաբորոտորյան և միացնում է նրան մարտական կիբերմարմնին։ Անգիտակից վիճակում Ալիտան ընդունում է հազարավոր կարգավորումներ նոր մարմնի վրա։ Ուշքի գալով, նա հայտնաբերում է, որ այդ մարմինը ավելի իդեալական է քան նախորդը։ Ալիտան նոր մարմնում ռոմանտիկ հարաբերություններ է ստեղծում Հյուգոյի հետ։ Նա, Վեկտորի խնդրանքով, համոզում է նրան, որպեսզի իր ուժերը փորձի մոտորբոլում, որտեղ Ալիտայի դեմ խաղում են մի թիմ վարձկան զինվորներ և մարդասպաններ, որոնց նպատակն էր ոչ թե խաղը, այլ Ալիտայի սպանությունը։

Այդ ժամանակ Հյուգոն  գնում է հանդիպելու իր ընկերներին, որոնց հայտնում է, որ ինքը համատեղ աշխատանքից դուրս է գալիս։ Հանկարծ հայտնվում է Զապանը և սպանում է Հյուգոյի ընկերոջը՝ վիրավորելով Հյոգոյին, որը փախչում է։ Թաքնվելով Զապանից՝ նա կապվում է Ալիտայի հետ և խնդրում է օգնել իրեն։ Այդ ժամանակ Ալիտան արդեն հաղթել էր բոլոր հակառակորդներին։ Հետո նա ջարդում է մեծ հառուստատեսային էկրանը և շտապում է օգնել Հյուգոյին։ Հասնելով Հյուգոյի հոտ հանդիպման վայրը՝ նա խլում է վերջինիս Զապանից։ Որսորդը Հյուգոյին հետախուզման մեջ է հայտարարում՝ մեղադրելով գողության ու կիբօրգների վերջույթների անօրինական վաճառքի, ինչպես նաև սպանության մեջ։ Հյուգոն խոստովանում է բոլոր մեղքերը, բացի սպանությունից, և մինչ Ալիտան որոշում է ինչ անել, Զապանը, Ալիտայի անվճռականությունից, Հյուգոյին հարվածում է սրով։ Ալիտան Հյուգոյին տեղափոխում է տաճար, որտեղ խոսում են զգացմունքների մասին։ Կիրենը լսում է նրանց և, խղճահարությունից ելնելով, որոշում է օգնել նրանց։

Ալիտան դուրս է գալիս տաճարից՝ տանելով իր հետ Հյուգոյի կտրած գլուխը։ Ցենտուրիոնները նրան տալիս են մրցանակ հանցագործին բռնելու համար։ Սակայն Զապանը հասցնում է նկատել, որ Հյուգոյի գլուխը միացված է Ալիտայի սրտին, որը պահպանում էր նրա մեջ կյանքը։ Որսորդը բռնում է Ալիտայի ձեռքը, որ ցենտուրիոնները բացատրում են նրանով, որ Զապանը ցանկանում է վերցնել մրցանակը։ Ալիտան խլում է Զապանի թուրը և կտրում է նրա դեմքը։ Կիրենը վերադառնում է Վեկտորի մոտ, որն արդեն գիտեր, որ նա օգնել է Ալիտային։ Հետագայում բժիշկ Իդոն միացնում է Հյուգոյի գլուխը կիբերմարմնին և պատմում է, որ նա ժամանակին ապրել էր Զալեմում, բայց պարտավոր էր իջնել ներքև, որովհետև վերևում չէին կարող օգնություն ցուցաբերել իր հիվանդ աղջկան։ Նա ասաց, որ Վեկտորը խաբել է Հյուգոյին, երբ խոստացել էր, որ կուղարկի Զալեմ, Ներքին աշխարհի մարդը երբեք չի կարող հայտնվել վերին աշխարհում, եթե չդառնա մոտոբոլի չեմպիոն։ Այն եղանակ չկա։ Ինչպես նաև նա հիշատակում է Նովային, և Ալիտան հիշում է իր՝ Նովային սպանելու առաքելությունը։

Ալիտան ուղևորվում է Վեկտորի մոտ։ Նոր հագուստով և Զապանի թրով նա հեշտությամբ հաղթում է նրա բոլոր ցենտուրիոններին։ Վեկտորը նրան ասում է, որ Զալեմում հայտնվելը աեմն դեպքում հնարավոր է, ցույց է տալից Կիրենի օրգանները, որոնք պատրաստեին տեղափոխվել վերև։ Այդ ժամանակ Ալիտայի վրա հարձակվում է Գրեվիշը, բայց, իր պլազմայով ավելացվելով Զապանի թրի ուժը, նա հեշտությամբ հաղթում է Գրեվիշին։ Վեկտորի մարմում հայտվում է Նովան։ Ալիտան սպանում է Վեկտորին այն խոսքերով, որ նա սխալ է թույլ տվել՝ թերագնահատելով իրեն։ Վերադառնալով բժիշկ Իդոյի մոտ՝ Ալիտան իմանում է, որ Հյուգոն որոշել է բարձրանալ Զալեմ մի խողովակով։ Հասնելով Հյուգոյին՝ նա խնդրում է, որպեսզի մնա իր հետ Ներքին աշխարհում։ Նովան միացնում է խողովակի պաշտպանությունը, որի արդյունքում Հյուգոն վիրավորվում է։ Ալիտան փորձում է փրկել նրան, բայց նա ընկնում է մեծ բարձրությունից։

Անցնում են երկու ամիս։ Ալիտան դառնում է մոտորբոլի աստղը և անցնում մեծ լիգա, որում հաղթանակը նրան հնարավորություն կտար ընկնել Զալեմ։

Դերերում

 Ռոզա Սալազար — Ալիտա                                                                              
 Քրիստոֆ Վալց — բժիշկ Դայսոն Իդո  
 Ջենիֆեր Քոնելի — Դոկտոր Կիրեն                                                                                                                                                       
 Մահերշալա Ալի — Վեկտոր  
 Էդվարդ Նորթոն - Նովա
 Էդ Սքրեյն  - Զապան 
 Ջեկի Էրլ Հեյլի - Գրեվիշ
 Քայան Ջոնսոն - Հյուգո
 Միշել Ռոդրիգես - Հելդա
 Էյսա Գոնսալես - Նիսիանա
 Լանա Կոնդոր - Կոյոմի
 Խորխե Լոնդբորգ - Թանջի
 Իդարա Վիկտոր - քույր Գերհարդ
 Մաչկո Սարոր - Աջակութի
 Էլլ Լամոնթ 
 Լեոնարդ Վու -Կինուբա
 Ջեֆ Ֆեյի - Մակտիգ
 Ռիք Յուն - Քլայվ Լի վարպետ
 Կասպեր Վան Դին - Ամոկ

Արտադրություն
Ֆիլմի գլխավոր հերոսուհին վերաստեղծված է շարժման գրավումի տեխնոլոգիայի օգնությամբ։ Գլխավոր հերոսուհու դերում քննարկվում էր Զենդեյա Քոուլմանի, Մայկա Մոնրոյի և Բելա Թորնի թեկնածությունը։ Ջեյմս Քեմերոնի խոսքերով, վարկանիշին համապատասխան R արյունը էկրանին լինելու է երկնագույն։

Երաժշտություն

2018 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ազդարարվեց, որ Դուա Լիպան կատարելու է «Swan Song» երգը, որը հնչելու էր տիտրերի ժամանակ։ Երգը և երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվեցին 2019 թվականի հունվարի 24-ին։ Հոլովակի ռեժիսորը Ֆլորիա Սիգիզմոնդն է։ Թոմ Հոլքենբերգը գրեց պաշտոնական ֆիլմի բոլոր սաունդթրեքները, ինչպես նաև նա է հանդիսանում «Swan Song» երգի համահեղինկաը։ Պաշտոնական սաունդթրեքը դուրս երկավ 2019 թվականի փետրվարի 15-ին Milan Records-ի լեյբլով։

Քննադատություն և մրցանակներ
Ֆիլմը կինոքննադատների կողմից արժանացավ տարաբնույն կարծիքներ։ Rotten Tomatoes կայքում 295 կարծիքների հիման վրա ֆիլմն ստացավ 60% դրական գրախոսություն։ Metacritic—ում  48 գրախոսության հիման վրա 100-ից 54 բալ ստացավ։ 2019 թվականի դեկտեմբերին «Մարտական հրեշտակը» եղել է առաջադրվեց «Օսկար» մրցանակաբաշխության «Լավագույն վիզուալ էֆեկտներ» անվանակարգում։

Ըստ տարվա արդյունքների մի քանի հրատարակչություններ տարվա լավագույն ֆանտաստիկ ֆիլմերի իրենց ցանկերում ընդգրկեցին «Ալիտային», մասնավորապես՝ Ֆորբսը, Collider-ը, «Ֆանտաստիկայի աշխարհ»-ը։ «Ֆանտաստիկայի լաբորատորիա» կայքի այցելուները ընտրեցին «Ալիտային» որպես տարվա լավագույն ֆիլմ։

Ծանոթագրություններ 

Անգլերեն ֆիլմեր
Իսպաներեն ֆիլմեր
2019 ֆիլմեր
Ռոբերտ Ռոդրիգեսի ֆիլմեր
20th Century Fox ֆիլմեր
Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին
2010-ականների գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Հետապոկալիպտիկ ֆիլմեր
Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Ֆիլմ-հակաուտոպիա
IMAX ֆիլմեր
Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում
Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կոմիքսների էկրանավորումներ
Ջեյմս Քեմերոնի ֆիլմեր
Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր