Ջանեթ Գեյնոր

Ջանեթ Գեյնոր (, ), ամերիկացի դերասանուհի, «Օսկար» մրցանակի առաջին դափնեկիրը։

Կենսագրություն 
Լաուրա Օգաստա Գեյնորը ծնվել է Փենսիլվանիա նահանգի Ֆիլադելֆիա քաղաքում՝ նկարիչ և սիրողական երգիչ Ֆրենկ Գեյնորի և նրա կնոջ՝ Լաուրայի ընտանիքում։ Մանկությունն անցել է Փենսիլվանիայում, Չիկագոյում և Սան Ֆրանցիսկոյում ։ 1914 թվականին ծնողներն ամուսնալուծվել են, վեց տարի անց մայրը կրկին ամուսնացել է։ Դեռ դպրոցում Գեյնորը մասնակցել է թատերական բեմադրությունների։ 1923 թվականին ավարտելով դպրոցը՝ Գեյնորը որոշել էր դերասանուհի դառնալ։ Տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որտեղ աշխատել է կոշիկի խանութում՝ ստանալով շաբաթական 18 դոլար։ Շուտով Գեյնորին ավագ քրոջ՝ Հելենի միջոցով, որը պրոդյուսեր Հել Ռոչի քարտուղարն էր, հաջողվել է փոքր դերեր ստանալ մի քանի խաղային ֆիլմերում, որոնց դերային ցանկում նրան նույնիսկ չեն նշել։ Այսպես շարունակվել է երկու տարի և միայն 1926 թվականին ստանձնելով Ջանեթ Գեյնոր կեղծանունը՝ երկրորդ պլանի դերով հանդես է եկել «Ջոնսթաունի ջրհեղեղը» ֆիլմում։ Այդտեղից էլ սկսվել է նրա երկար համագործակցությունը «Fox» կինոստուդիայի հետ։ Նույն տարում Գեյնորը ընտրվել է «WAMPAS Baby Stars» ընկերության անդամ։ Դա օգնել է նրան գրավել ռեժիսորների ուշադրությունը, որոնք սկսել են նրան հրավիրել ավելի լուրջ դերերի։

Մեկ տարվա ընթացքում Գեյնորը դարձել Է Հոլիվուդի առաջատար աստղերից մեկը։ 1929 թվականին նա «Յոթերորդ երկինք» (տասներկու ֆիլմերից առաջինը, որում նա նկարահանվել է դերասան Չարլզ Ֆարելի հետ), «Արևածագ» և «Փողոցային հրեշտակ» ֆիլմերում կատարած դերերի համար արժանացել է «Օսկար» մրցականի։ Սա միակ էր «Օսկար» կինոմրցանակաբաշխության պատմության մեջ, երբ մրցանակը մեկ տարվա ընթացքում հանձնվել է դերասանի բոլոր աշխատանքների, այլ ոչ միայն կոնկրետ ֆիլմի համար։

Գեյնորը մեկն էր այն քչերից, որոնք հաջող անցում են կատարել համր ֆիլմից ձայնային ֆիլմին։ Տարիներ շարունակ նա «Fox»-ի առաջատար դերասանուհին էր՝ ստանալով գլխավոր դերերն ու հսկայական հոնորարները։ Մինչև 1935 թվականը նա մշտապես եղել է Հոլիվուդի ամենաբարձր վարձատրվող 10 աստղերի շարքում։ Սակայն երբ Դերրիլ Զանուկը «20th Century» ստուդիան միացրել է «Fox»-ին, նրա առաջատար դերասանուհու կարգավիճակը սկսել է աստիճանաբար նվազել այնպիսի աստղերի ազդեցության տակ, ինչպիսիք են Լորետա Յանգը և Շիռլի Թեմպլը։ Գեյնորը շարունակել է աշխատել «20th Century Fox» ստուդիայում՝ 1930-ական թվականների կեսերին հասնելով առավելագույն հաջողությունների։

1938 թվականին նա կրկին առաջադրվել է «Օսկար»-ի՝ «Աստղ է ծնվել» ֆիլմում իր դերի համար։ «Երիտասարդությունը սրտում» ֆիլմում նկարահանվելուց հետո նա հեռացել է կինոյից, սակայն ամբողջությամբ չի թողել դերասանական արվեստը։ Մինչև 1981 թվականը նա երբեմն թատերական բեմեր է դուրս եկել, փոքր դերեր խաղացել հեռուստատեսային սերիալներում, իսկ 1957 թվականին վերջին անգամ հայտնվել է մեծ էկրանին՝ խաղալով «Բերնարդին» ֆիլմում։ Գեյնորը նաև զբաղվել է գեղանկարչությամբ։

Ջանեթ Գեյնորը մահացել է 1984 թվականին՝ 77 տարեկանում, Փալմ Սփրինգսում՝ երկու տարի առաջ Սան Ֆրանցիսկոյում տեղի ունեցած ավտովթարից հետո առաջացած բարդությունների հետևանքով։ Ավտովթարը տեղի է ունեցել մի անխոհեմ վարորդի պատճառով, երբ կարմիր լույսի տակով անցել է և բախվել տաքսուն, որում եղել է դերասանուհին։ Ուղևորներից մեկը զոհվել է, շատերը վիրավորվել են, այդ թվում՝ նաև Գեյնորի ամուսինը՝ Փոլ Գրեգորին, և ընկերուհին՝ Մերի Մարթինը։ Գեյնորը այդպես էլ չի կարողացել լիովին ապաքինվել այդ դժբախտ պատահարից։ Հուղարկավորվել է Հոլիվուդում՝ «Hollywood Forever» գերեզմանատանը։

Անձնական կյանք 
Ջանեթ Գեյնորը ամուսնացել է երեք անգամ։ 1929 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ամուսնացել է սցենարիստ Ջեսսի Փեքի հետ։ Ամուսնությունը երկար չի տևել, իսկ արդեն 1933 թվականին ամուսինները բաժանվել են։ 1939 թվականին դերասանուհին ամուսնացել է երկրորդ անգամ՝ «MGM» կոստյումների դիզայներ Էդրիանի հետ, իսկ արդեն 1940 թվականին նրանք ունեցել են որդի՝ Ռոբին Գեյնոր Էդրիանին։ 1964 թվականին՝ Էդրիանի մահից հինգ տարի անց, Գեյնորն ամուսնացել է երրորդ անգամ։ Նրա ընտրյալը պրոդյուսեր Փոլ Գրեգորին էր, որի հետ ապրել է մինչև իր մահը։

Ֆիլմագրություն

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկացի դերասաններ
Կանայք
Օսկար կինոմրցանակ
Կալիֆոռնիայում մահացածներ
Թոքաբորբից մահացածներ
Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Թատրոնի դերասանուհիներ