Ժեկո Ռադև

Ժեկո Ռադև (, ), բուլղար գիտնական-աշխարհագրագետ, մանկավարժ, պրոֆեսոր, Բուլղարիայում գիտական գեոմորֆոլոգիայի հիմնադիր։

1918 թվականին Բուլղարական աշխարհագրական հասարակության հիմնադիրներից մեկն է։

Կենսագրություն 
Ժեկո Ռադևը ծնվել է 1875 թվականի հուլիսի 31-ին Նովի Պազար քաղաքում, Շումենի մարզ։ 1894 թվականին ավարտել է Շումենի մանկավարժական ուսումնարանը։ Տարրական դպրոցում աշխատել է որպես ուսուցիչ։ 1900 թվականից Սոֆիայի համալսարանում սովորել է մանկավարժություն և փիլիսոփայություն։ 1904 թվականին ավարտել է համալսարանը, որից հետո Բուրգասի գիմնազիայում ուսուցիչ է աշխատել։

1906 թվականի սկզբից եղել է պրոֆեսոր Աթանաս Իշիրկովի՝ Բուլղարիայում գիտական աշխարհագրության հիմնադրի օգնականը։

1911-1912 թվականներին պրոֆեսոր Ալբրեխտ Պենկի գլխավորությամբ Բեռլինում ստաժավորում է անցել։ Առաջին Բալկանյան պատերազմի սկիզբն ընդհատել է նրա ուսումը, որը շարունակել է 1913-1914 թվականներին։

1915 թվականին գրել է «Կարստային ձևեր Արևմտյան Ստարա Պլանինայում» մեծ գիտական աշխատությունը, որի հիման վրա արժանացել է ֆիզիկական աշխարհագրության դոցենտի գիտական աստիճանի։ Այդ դարի սկսել է գեոմորֆոլոգիայի մեթոդների և խնդիրների դասախոսությունների կուրս կարդալ։

1916 թվականին օգնել է Ա. Իշիրկովին Հյուսիսային Մակեդոնիայում գիտական արշավում, որը կազմակերպվել էր բուլղարական բանակի շտաբի կողմից։

1921 թվականին եղել է արտահաստիքային, իսկ 1927 թվականից՝ Սոֆիայի համալսարանի ֆիզիկական ամբիոնի վարիչ, ֆիզիկական աշխարհագրության պրոֆեսոր։

Ժեկո Ռադևը մահացել է 1934 թվականի հունվարի 24-ին Սոֆիայում՝ 58 տարեկան հասակում։

Ընտրյալ գիտական հրապարակումներ 
Ժեկո Ռադևը ֆիզիկական աշխարհագրության և գեոմորֆոլոգիայի ոլորտում բազմաթիվ գիտական աշխատությունների հեղինակ է`
 НѢколко бележки върху климата на гр. Бургасъ (1906)
 НашитѢ селища въ връзка въ тѢхната надморска височина (1906, համահեղինակ)
 Рила планина — орохидрографски бележки (1910)
 Картометрически приносъ за изучаване на България (1910)
 Географическо положение, граници и повърхнина на България (1910)
 Карстови форми въ Западна Стара планина (1915)
 Предметъ и методи на географията (1919)
 Геоморфологически бѢлѢзи на българскитѢ земи и тѢхното значение за температурнитѢ и валежни отношения на страната (1919)
 Природна скулптура по високите български планини (1920)
 Геоморфологична работа на ледника (1921)
 Ледникови следи въ облика на Пиринъ (1921)
 Алпийски и подалпийски пояси на високитѢ български планини (1921)
 РѢка ВѪча и нейната долина (1923)
 Географска и етнографска Македония (1924)
 Търновският проломъ и долината на р. Янтра (1925)
 Източна Стара планина и долината на р. Камчия (1926)
 Има ли следи от дилувиално заледяване на Витоша(1926)
 Географска и етнографска България въ нейните исторически граници (1926)
 Епигенетични проломи въ долината на р. Струма (1933).

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Проф. Жеко Радев

Սոֆիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Բուլղարացի գիտնականներ
Բուլղարացի մանկավարժներ
Բուլղարացի աշխարհագրագետներ
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ