Տեր Հովհաննեսի խաչքար (Շողակաթ)

Տեր Հովհաննեսի խաչքար, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի Նալբանդյան-Սահակ Պարթև փողոցների խաչմերուկ մոտ գտնվող Շողակաթ եկեղեցում, որն ընդգրկված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/18)։

Տեղադրություն 

Ագուցված է Շողակաթ եկեղեցու հարավային որմին, արտաքուստ, իրար կողք ագուցված զույգ խաչքարերից աջինը։

Վիմական արձանագրություն 

Խաչքարի ստորին հատվածում 3 տող վիմական արձանագրություն.

ԹՎ[Ի]Ն ՌՃԽԳ (1694)
Յ[Ի]Շ[Ա]Տ[Ա]Կ Է ՍԲ Խ[Ա]ՉՍ Ղ[Ա]Զ
ԲՆՑԻ ՏՐ ՕՎ[Ա]Ն[Ի]ՍԻՆ

Խաչքարի արձանագրության մեջ հիշատակվում է Տեր Հովհաննեսը, ով Թալինի տարածաշրջանի Ղազբին (Կազբին) գյուղից էր։ Խաչքարը կերտվել է 1694 թվականին։

Այլ տեղեկատվություն 

 Վիմագրում հիշատակված Աղամալի որդի Ալպերտոսն եկեղեցու մուտքի շինարարական վիմագրում հիշվող Ալբերդիոսն է։
 «ՅԱՂԱՄԱԼ» անձնանունից առաջ փորագրված «ՆԼԻՉ» տառաշարքը վերծանվում է «ՆԱԽԻՉԵՒԱՆՑԻ», քանի որ Աղամալը ծագումով Նախիջևանից է։ Գրիչը «Խ»-ն սխալմամբ «Լ» է փորագրել։
 Տվյալ ժամանակաշրջանի կոթողներն աչքի են ընկնում հիմնախաչի ետնախորքն անզարդ պահելու սկզբունքով, վարդյակն առանձնանում է խորանից, իսկ արմավազարդն ու խաչը հստակորեն պահպանում են հորինվածքի առանձնահատուկ տեսքը։ 17-18-րդ դարերի եկեղեցական կառույցների որմերին ագուցված խաչքարերն ունեն պարզ, դեկորատիվ հարդարանք, երիզված են հյուսածո զարդանախշերով, հիմնախաչը ևս հյուսածո ոճով է պատկերված, որի ստորին խաչաթևից բարձրանում է նուրբ արմավազարդը, իսկ վարդյակն այսօրինակ խաչքարերի քանդակային հորինվածքում ընդհանրապես բացակայում է։

Տես նաև 

 Էջմիածնի Մայր Տաճար
 Սուրբ Շողակաթ եկեղեցի
 Աղամալի, Աղաջանի և Նանագուլի խաչքար (Շողակաթ)
 Աղամալի և Մարիամի խաչքար (Շողակաթ)
 Ալպերտոսի խաչքար (Շողակաթ)
 Աղամալի խաչքար (Շողակաթ)

Ծանոթագրություններ 

Արմավիրի մարզի խաչքարեր
Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ