Ալբերտ Բեզերիդիս

Ալբերտ Իսահակ Բեզերիդիս (, , ավելի հայտնի է որպես Էյ Այ «Բազզ» Բեզերիդիս (, ), ամերիկացի վիպասան և սցենարիստ, նուար ֆիլմերի առաջամարտիկներից։ 1940-1950-ական թվականներին եղել է Հոլիվուդի առաջատար սցենարիստներից։ Բեզերիդիսի սցենարների հիման վրա նկարահանված ամենահայտնի ֆիլմերից են «Գողական մայրուղի» (1949), «Վտանգավոր հողի վրա» (1951) և «Համբուրիր ինձ մինչև մահ» (1955) ֆիլմերը։

Կենսագրություն  
Ծնվել է 1908 թվականի օգոստոսի 9-ին, Սամսունում (Օսմանյան կայսրություն) հույնի և հայուհու ընտանիքում, ովքեր, փախչելով երիտթուրքերի կողմից իրականացված ցեղասպանությունից (տես՝ Հույների ցեղասպանություն, Հայերի ցեղասպանություն), փախել են ԱՄՆ՝ հաստատվելով Ֆրեզնո քաղաքում (Կալիֆոռնիա)։ Այդ ժամանակ Ալբերտը դեռ երկու տարեկան չկար։ Մեծացել է Սան Խոակին հովտում:

Սովորել է Բերքլիի կալիֆորնիական համալսարանում՝ էլեկտրատեխնիկի մասնագիտությամբ։ Ուսանողական տարիներից սկսել է պատմվածքներ գրել։ 1935 թվականին «Story Magazine» ամսագրում տպագրվել է Բեզերիդիսի առաջին պատմվածքը՝ «Passage Into Eternity» վերնագրով։

Երիտասարդ տարիքում աշխատել է որպես մեխանիկ և վարորդ բեռնափոխադրող ընկերությունում, որը հիմնել էր հայրը։ Վաճառել է իր պատմվածքները «Scribner’s», «The New Republic» և «Esquire» ամսագրերին։ Հետագայում, կինոստուդիաներում աշխատելու ընթացքում, երկխոսություններ է խմբագրել այնպիսի կինոաստղերի համար, ինչպիսիք են Էդվարդ Գ. Ռոբինսոնը։

«The Long Haul» (1938) վեպով նշանավորվել է Բեզերիդիսի՝ որպես սցենարիստի կարիերայի սկիզբը։ 1940 թվականին «Warner Bros.» կինոստուդիան նրան 2000 դոլար էր առաջարկել «The Long Haul» ֆիլմի էկրանավորման իրավունքները գնելու համար։ Ավելի ուշ իմացել է, որ իր գրքի հիման վրա սցենարն արդեն գրվել է։ Վեպի հիման վրա նկարահանվել է «Նրանք մեկնում են գիշերը» ճանապարհային դրաման (1940)՝ Համֆրի Բոգարտի և Ջորջ Ռաֆտի մասնակցությամբ։ «Warner Bros.» կինոստուդիան Բեզերիդիսին առաջարկել է նաև պայմանագիր կնքել որպես սցենարիստ աշխատելու՝ ամսական 300 դոլար աշխատավարձով։ Այդ ժամանակ նա աշխատել է որպես էլեկտրոկապի ինժեներ Լոս Անջելեսի Ջրամատակարարման և էներգետիկայի դեպարտամենտում, բայց ընդունել է կինոստուդիայի առաջարկը և թողել է իր նախկին մասնագիտությունը։

Սցենարներ է գրել «Աղջիկը պարասրահից» (1942), «Անապատի կատաղությունը» (1947), «Գողական մայրուղի» (1949, հիմնված Բեզերիդիսի երրորդ վեպի «Thieves' Market»-ի վրա), «Վտանգավոր հողի վրա» (1951), «Կորալային խութ» (1953), «Կատվի հետքը» (1954), «Համբուրիր ինձ մինչև մահ» (1955), «Զայրույթի բլուրներ» (1959) ֆիլմերի համար։ Եղել է նաև արևմտյան ժանրի «Մեծ հովիտ» հեռուստասերիալի ստեղծողներից մեկը։

Մահացել է 2007 թվականի հունվարի 1-ին Լոս Անջելեսում, 98 տարեկան հասակում։

Անձնական կյանք 
Ամուսնացած է եղել երկու անգամ։ Առաջին կնոջից՝ Սիլվիա Ռիչարդսից (մահացել է 1999 թվականին), ով նույնպես սցենարիստ էր, ունեցել է դուստր՝ Ռեյչելը։ Եկրորդ կնոջից՝ ֆոն Հորնից, ունեցել է որդի՝ Պիտերը և դուստր՝ Զոյին։ Երկրորդ կնոջից բաժանվել էր։

Ալբերտ Բեզերիդիսը կոմպոզիտոր Մարիանտի Բեզերիդիսի նախապապն է։

Վեպեր 
 1938 - The Long Haul
 1942 - There Is a Happy Land
 1949 - Thieves' Market

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 The Long Haul of A.I. Bezzerides
 AI Bezzerides
 A. I. Bezzerides, 98; novelist became a screenwriter known for film noir classics
 Cinéma Cinémas — Buzz Bezzerides — 1982
 A. I. Bezzerides, 98, Creator of World-Weary Characters, Dies

ԱՄՆ-ում օսմանյան ներգաղթյալներ
Ամերիկացիներ հայկական սերմամբ
Ամերիկացիներ հունական սերմամբ
Ամերիկացի դերասաններ
Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
ՀԹՎ 2023 հոդվածներ