Էսֆիր Գենկինա

Էսֆիր Գենկինա (, ), խորհրդային պատմաբան և մանկավարժ, Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր։

Կենսագրություն 
Էսֆիր Գենկինան ծնվել է 1901 թվականի փետրվարի 16-ին, Եկատերինոսլավում, ծառայող Բորիս Գենկինի և Սոֆյա Գենկինայի ընտանիքում։ Ավարտել է Եկատերինոսլավի առևտրային ուսումնարանը (1919), աշխատել է «Զվեզդա» ամսագրի և թերթի խմբագրությունում։ 1920 թվականից` Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամ։

1920 թվականից մինչև 1923 թվականը սովորել է Յա. Մ. Սվերդլովի անվան կոմունիստական համալսարանում, իսկ 1925 թվականից մինչև 1930 թվականը՝ Կարմիր պրոֆեսուրայի ինստիտուտում (Միխայիլ Պոկրովսկու սեմինարում)։ 1925 թվականից սկսել է զբաղվել մանկավարժական, կուսակցական և գիտական գործունեությամբ. 
 1923-1925 թվականներին Տուլայում եղել է աշխատավորական ֆակուլտետի և Գուսովպարտդպրոցի դասախոս, պատմության ուսուցիչ, 1925 թվականից մինչև 1930 թվականը` Սվերդլովի անվան առևտրային համալսարանի և Լենինյան միջազգային դպրոցի դասախոս, 1928-1930 թվականներին եղել է Դոնի համալսարանի մանկավարժական և տնտեսագիտական ֆակուլտետների դոցենտ, կարդացել է լենինիզմի մասին դասախոսություններ։ 
 1930 թվականից մինչև 1935 թվականը Գորկոմում, Իվանովում, Սարատովում և Լենինգրադում եղել է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի դասախոս։
 1935-1941 թվականներին եղել է Պոլիտիզդատի «Քաղաքացիական պատերազմի պատմություն» գլխավոր խմբագրության քարտուղարության գիտաշխատող։
 1938-1941 թվականներին եղել է Մոսկվայի փիլիսոփայության, գրականության և պատմության ինստիտուտի պրոֆեսոր, դասախոս։
 1941-1942 թվականներին` Չելյաբինսկի բժշկական ինստիտուտի պրոֆեսոր։
 1942-1943 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի նախագահությանը կից Հայրենական մեծ պատերազմի պատմության հանձնաժողովում։
 1945-1949 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի պատմության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։
 1949-1958 թվականներին եղել է Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի ԽՍՀՄ պատմության (1943-1953), խորհրդային շրջանի ԽՍՀՄ պատմության (1953-1958) ամբիոնի պրոֆեսոր։
 1958 թվականից ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի պատմության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, իսկ 1972 թվականից՝ ավագ գիտական աշխատող-խորհրդատու։

Պատմական գիտությունների դոկտոր (1939) է, աստիճանը տրվել է «Ցարիցինի համար ճակատամարտ 1918 թվականին» գրքի համար։

Էսֆիր Գենկինան մահացել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, Մոսկվայում՝ 77 տարեկան հասակում։ Հուղարկավորված է Դոնի գերեզմանատանը։

Հիմնական աշխատանքներ 
 «Переход Советского государства к новой экономической политике (1921—1922)» (М., 1954),
 «Государственная деятельность В. И. Ленина (1921—1923)» (М., 1969)
 Маркс и пролетарская революция (Сталинград, 1933); 
 Марксизм в борьбе с народничеством (Ульяновск, 1936);
 О книге В. И. Ленина "Что такое друзья народа и как они воюют против социал-демократов" (Л., 1936); 
 Приезд товарища Сталина в Царицын [в 1918 г.] (Сталинград, 1937); 
 Курс истории СССР (М., 1938); 
 О книге В. И. Ленина "Что делать?" (М., 1939); 
 Борьба за Царицын в 1918 году (М., 1940); 
 Документы о героической обороне Царицына в 1918 году (М., 1942); 
 Разгром немецких захватчиков в 1918 году: Сб. материалов и документов (Сост.) (М., 1943); 
 Героический Сталинград [Очерки] (М., 1943); 
 Образование СССР (М., 1943; неск. изд.); 
 Роль русского народа в создании сов. многонационального государства (Пенза, 1945); 
 СССР в период борьбы за коллективизацию сельского хозяйства (1930-1934) (М., 1952); 
 Переход советского государства к новой экономической политике (1921-1922) (М., 1954); 
 Ленин-председатель Совнаркома и СТО (М., 1960); 
 Государственная деятельность В. И. Ленина 1921-1923 гг. (М., 1969); 
 Государственная переписка В. И. Ленина (М., 1970); 
 От капитализма к социализму. В 2-х тт. (М., 1981)-в соавт.; 
 Протоколы Совнаркома РСФСР как исторический источник изучения гос. деятельности В. И. Ленина (М., 1982).

Հրատարակությունների խմբագիր՝

 Образование СССР: Сб. докум. 1917-1924 (М., 1949); 
 Советская страна в период восстановления народного хозяйства (1921-1925) (М., 1972; 1975).

Մրցանակներ 
 Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (10.06.1945)
 Ստալինյան մրցանակ (1943 թվական), «ԽՍՀՄ-ում քաղաքացիական պատերազմի պատմություն» գիտական աշխատության համար (1942)։
 ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի Բ. Դ. Գրեկովի անվան մրցանակ (1974)` «Վլադիմիր Լենինի պետական գործունեություն 1921-1923 թթ.» մենագրության համար։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Э. Б. Генкина [некролог] // Вопросы истории. 1978. № 11.
 Зак Л. М. Подвижник исторической науки. К 100-летию Эсфири Борисовны Генкиной (1901—1978) // течественная история. — 2001. — N 1. — С. . 112—116
«Строительство Советского государства: Сб. ст.. К 70-летию Э. Б. Генкиной» (М., 1972).

Արտաքին հղումներ 
 Статья на сайте «Летопись Московского университета»
 РЕЭ. Генкина Эсфирь Борисовна

ԽՄԿԿ անդամներ
Խորհրդային պատմաբաններ
Կին պատմաբաններ
Պատմական գիտությունների դոկտորներ
20-րդ դարի պատմաբաններ
Խորհրդային մանկավարժներ
Խորհրդային գիտնականներ