Սուրբ Հակոբ Հայրապետ վանք (Փառակա)

Սուրբ Հակոբ Հայրապետ վանք, հայկական ավերված վանք, որը գտնվում էր Ադրբեջանի կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Փառակա գյուղի մոտ (Օրդուբադի շրջան), գյուղից 1 կմ հյուսիս-արևմուտք բլրի լանջին կից։

Պատմություն 
Վանքը կառուցվել է 12-13-րդ դարերում և վերանորոգվել 1691-1701 թվականներին՝ Փառակայի ժողովրդի և հոգևոր դասի մեկենասությամբ։ Այդ մասին է վկայում դռան վրայի հայերեն արձանագրությունը։

Ճարտարապետություն 
Վանքը հորինվածքով քառամույթ գմբեթավոր բազիլիկա էր՝ կառուցված սրբատաշ բազալտով, դարդագույն և սպիտակ քարերով։ Վանքի մուտքը արևմտյան ճակատից էր, ուներ կիսաշրջանաձև աբսիդ, խաչաձև մույթեր, մեկ զույգ, երկհարկանի ավանդատներ՝ թաքստոցներով։ Սուրբ Հակոբ Հայրապետ վանքի գմբեթը քարաշեն էր՝ աղյուսե ծածկով, ուներ 12 նիստ։ Վանքի արևմտյան հարավային և հյուսիսային ճակատներում կային հայերեն արձանագրություններ, գմբեթի առագաստային անցումներում և հարավային ճակատում կային պատկերաքանդակներ, իսկ զարդաքանդակները մուտքի և լուսամուտների շուրջն էր։

Եկեղեցու արևմտյան ճակատի առջև եղել է գավիթ-սրահը, հարավային կողմում սեղանատունը և այլ շինությունները։

Ոչնչացում 
Վանքը հողին է հավասարեցվել 1997 թվականից մինչև 2000 թվականի փետրվարի 3-ը ընկած ժամանակահատվածում։ Այդ մասին փաստում է Caucasus Heritage Watch-ի հետաքննությունը։

Ծանոթագրություններ 

12-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Վանքեր այբբենական կարգով
Օրդուբադի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ