Օսվալդ Ռայներ

Օսվալդ Թեոդոր Ռայներ (, ), Ռուսական կայսրությունում Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ բրիտանական գաղտնի հետախուզական ծառայության (SIS) գործակալ։ Վարկածներից մեկի համաձայն եղել է Գրիգորի Ռասպուտինի սպանության մասնակիցներից մեկը։ Ավելի ուշ դարձել է Ֆինլանդիայում The Daily Telegraph թերթի թղթակից (1920 թվական)։

Կենսագրություն 
Ծնվել է Մեծ Բրիտանիայի Սթաֆորդշիր կոմսության Սմեթուիք ավանում՝ կտորի առևտրական Թոմաս Ռայների ու նրա կնոջ՝ Ֆլորենսի ընտանիքում։ Օքսֆորդի Oriel College-ում սովորել է ժամանակակից օտար լեզուներ։ 1907-1910 թվականներին այնտեղ էլ ծանոթացել է իշխան Ֆելիքս Յուսուպովի հետ, որը համարվում է Ռասպուտինի սպանության կազմակերպիչը։ Ռայներին ու Յուսուպովին որոշ պատմաբաններ վերագրում են միասեռական հարաբերություններ։

1910 թվականից Ռայները եղել է Inner Temple-ում փաստաբան, ընդունվել փաստաբանների կոլեգիա։ Ռայներն ազատորեն տիրապետել է ֆրանսերենին, գերմաներենին ու ռուսերենին։ Հավաքագրվել է բրիտանական գաղտնի հետախուզական ծառայության (SIS) կողմից և Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին որպես սպա ծառայության անցել բրիտանական հետախուզությունում՝ Մենսֆիլդ Սմիթ Քամինգի հրամանատարության ներքո։

Ծառայությունը գաղտնի հետախուզական ծառայությունում 
1915 թվականի դեկտեմբերի 15-ին զորակոչվել է բանակ և լեյտենանտի կոչումով ուղարկվել Պետրոգրադում SIS-ի ռեզիդենտություն, որտեղ սկզբում ծառայել է փոխգնդապետ Սեմյուել Հորի ղեկավարությամբ։ Ռայներից բացի SIS-ի ռեզիդենտությունում աշխատել են նաև Ջոն Սքեյլը, Քադբերթ Թորնհիլը և Սթեֆեն Էլեյը։

Վարկածներից մեկի համաձայն՝ Ռայները 1916 թվականի դեկտեմբերի 17-ի գիշերը մասնակցություն է ունեցել Գրիգորի Ռասպուտինի սպանությանը։ Նշվում էր, որ սպանությունն իրականացվել է բրիտանական հետախուզության հանձնարարությամբ։ Դա պայմանավորված էր Ռասպուտինի կողմից՝ ռուսական կայսերական կառավարությունից բրիտանամետ նախարարների հեռացմամբ ու Առաջին համաշխարհային պատերազմից ռուսական զորքերի դուրսբերման պահանջով։ Բրիտանացի մի շարք հետազոտողների կարծիքով՝ հենց Ռեյներն է կրակել Ռասպուտինի գլխին։

1917 թվականին Օսվալդ Ռայները ստացել է կապիտանի կոչում։ 1918 թվականին ուղարկվել է SIS-ի Ստոկհոլմի ռեզիդենտություն, որտեղ ծառայել է Ջոն Սքեյլի ղեկավարության ներքո։ Այնտեղ նա զբաղվում էր ռուսախոսների հավաքագրմամբ՝ Ռուսաստան հետագայում ուղարկման համար։ Ռայները 1919 թվականին վերադարձել է Ռուսաստան, ծառայել Վլադիվոստոկում։ 1920 թվականին զորացրվել է բրիտանական բանակից, սակայն 1921 թվականին առևտրային պատվիրակության կազմում այցելել Մոսկվա։

1927 թվականին Ռայները, Ֆելիքս Յուսուպովի հետ համատեղ ջանքերով, անգլերեն է թարգմանել Յուսուպովի «Ռասպուտին՝ նրա կործանարար ազդեցությունն ու սպանությունը»։

Իր որդուն Ռայներն անվանել է Ֆելիքս Յուսուպովի պատվին՝ Ջոն Ֆելիքս Ռայներ։ Օսվալդ Ռայների մահվանից հետո նրա որդին ապրեց ընդամենը չորս տարի։ Կյանքի վերջին տարիներին Ռայներն ապրել է Օքսֆորդշիր կոմսության Բոթլի տեղանքում, որտեղ ընդհուպ մինչև մահն օգնել է տեղական եկեղեցուն գումարի հավաքման հարցում։ Օսվալդ Ռայները մահացել է 1961 թվականին Բոթլիում։

Ծանոթագրություններ 

Բրիտանացի հետախույզներ