Ջոն Գրեյ (բանաստեղծ)

Ջոն Հենրի Գրեյ (, ), անգլիացի բանաստեղծ, Silverpoints, The Long Road և Park: A Fantastic Story ստեղծագործությունների հեղինակ։ Հաճախ համարվում է Դորիան Գրեյի՝ Օսկար Ուայլդի վեպի գլխավոր կերպարի նախատիպը։

Կենսագրություն

Վաղ տարիներ 
Ջոն Գրեյը ծնվել է Բեթնալ Գրին մարզի Իսթ Էնդ շրջանում։ Ջոն Գրեյի և Հաննա Ուիլյամսի ինը երեխաներից առաջինն է։ Չնայած դպրոցում նրա լավ գնահատականներին՝ նրան չի հաջողվել ավարտել միջնակարգ դպրոցը և 13 տարեկանում որպես խառատ աշխատանքի է անցել Վուլվիչի զինանոցում, որտեղ աշխատել էր նրա հայրը։ Պատճառները, թե ինչու է Ջոնը թողել կրթությունը, հանելուկ են մնացել։ Այնուամենայնիվ, նա շուտով շարունակել է իր կրթությունը՝ ինքնուրույն ուսումնասիրելով մաթեմատիկա, ֆրանսերեն, գերմաներեն, լատիներեն, երաժշտություն և արվեստ։ 1882 թվականին նա հանձնել է անհրաժեշտ քննությունները և աշխատանքի տեղավորվել Լոնդոնի գլխավոր դատախազության բաժիններից մեկում։ Հինգ տարի անց Գրեյը դարձել է Լոնդոնի համալսարանի անդամ՝ հանձնելով համապատասխան քննությունը, իսկ մեկ տարի անց՝ 1888 թվականին, աշխատանք է ստացել արտաքին գործերի նախարարությունում։

Հանդիպում Ուայլդի հետ 
Ջոն Գրեյի և Օսկար Ուայլդի հանդիպման ճշգրիտ ամսաթիվը հայտնի չէ, սակայն Ռիչարդ Էլմանի կարծիքով նրանց հարաբերություններն սկսվել են 1889 թվականից ոչ ուշ: Շուտով նրանց կապը քննարկման առարկա է դարձել Լոնդոնի հասարակությունում, նրանց համարում էին սիրեցյալներ։ Օսկար Ուայլդի «Դորիան Գրեյի դիմանկարը» հայտնի վեպի լույսընծայումից հետո շատերն սկսել են Ջոն Գրեյին անվանել հերոսի անունով։ Այնուամենայնիվ, Էլմանը կարծում էր, որ ազգանունը ոչ թե նախատիպի վկայություն է, այլ պարզապես շողոքորթություն իր ընկերոջը։

Մինչև 1892 թվականը Գրեյն Ուայլդի մշտական ընկերակիցներից մեկն էր, որը նաև խոստացել էր հրատարակել նրա առաջին գիրքը՝ «Արծաթե մատիտով նկարները»։ Բայց աստիճանաբար նրանց հարաբերությունները լարվել են։ Այսպես, 1892 թվականի վերջին Ջոնն ընկերներից մեկին հայտնել է, որ մտածում է ինքնասպանության մասին։ Իրավիճակը և լուրերը չեն բարելավել, որոնք շարունակում էին Գրեյին անվանել Ուայլդի խնամարկյալ, ինչպես նաև վեպի հերոսի՝ Դորիանի ամբողջական նախատիպը, որոնք նույն տարում հրատարակել է Star թերթը, և Գրեյի պնդմամբ Ուայլդը ստիպված է եղել հերքող նամակ ուղարկել Daily Telegraph-ին։ Հենց այդ ժամանակ էլ բանաստեղծի կյանքում հայտնվել է Անդրե Ռաֆալովիչը։

Կաթոլիկություն 
Ջոն Գրեյն առաջին անգամ կաթոլիկության է անցել 1890 թվականին, բայց շուտով թողել է այն՝ վերադառնալով միայն Ուայլդի դատավարությունից հետո։ Դրանից հետո նա դուրս է եկել արտգործնախարարությունից, իսկ 1898 թվականի նոյեմբերի 28-ին՝ 32 տարեկան հասակում, ընդունվել Է Հռոմի The Scots քոլեջ։ 1901 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Լաթերանյան բազիլիկում ձեռնադրվել է կարդինալ Պիետրո Ռեսպիգիի կողմից, որից հետո ծառայել է Էդինբուրգում։

Մինչ այդ մտերիմ ընկեր դարձած Անդրե Ռաֆալովիչը նույնպես 1896 թվականին կաթոլիկություն է ընդունել՝ դառնալով Դոմինիկյան միաբանության աշխարհիկ երրորդականը։ Հռոմից Էդինբուրգ վերադառնալուց հետո Գրեյը բնակություն է հաստատել Մորնինգսայդի Սուրբ Պետրոսի եկեղեցու մոտ, որտեղ այդ ժամանակ ծառայել է բանաստեղծը։

Բանաստեղծը մահացել է 1934 թվականի հունիսի 14-ին ծերանոցում՝ Ռաֆալովիչի հետ ապրելով ընդամենը չորս ամիս։

Ստեղծագործություններ 
 Silverpoints (1893)
 The Blue Calendar (1895–1897)
 Spiritual Poems, chiefly done out of several languages (1896)
 Ad Matrem: Fourteen Scenes in the Life of the Blessed Virgin Mary (1903)
 Vivis (1922).
 The Long Road (1926)
 Poems (1931)
 Park: A Fantastic Story (1932)

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 

Անգլիացի թարգմանիչներ
Բրիտանացի բանաստեղծներ
Լոնդոն քաղաքում ծնվածներ
ԼԳԲՏ վիպասաններ
19-րդ դարի անգլիացի բանաստեղծներ
Անգլալեզու բանաստեղծներ