Նուրխոն Յուլդաշխոջաևա

Նուրխոն Յուլդաշխոջաևա (ուզբեկերեն՝ Nurxon Yoʻldoshxoʻjayeva, ), խորհրդային ուզբեկ արտիստուհի, որին 1929 թվականի հունիսի 1-ին սպանել է իր հարազատ եղբայրը՝ գործելով «պատվո սպանություն» այն բանի համար, որ նա հանդգնել է հասարակության առաջ պարել բաց դեմքով՝ առանց չադրայի (չաչվանի)։

Այդ ոճիրը գործած Սալիխոջան՝ պարուհու եղբայրը և Յուլդաշխոջա Սալիմխոջաևը՝ պարուհու հայրը, դատապարտվել են մահապատժի, իսկ սպանության դրդողն ու պատվիրատուն՝ քաղաքի մոլլան ու մինբաշին, աքսորվել է։

Երիտասարդ արտիստուհու կյանքի ու ողբերգական մահվան մասին կոմպոզիտոր Քամիլ Յաշենը գրել է «Նուրխոն» մյուզիքլը, որտեղ գլխավոր հերոսուհին հանդես է բերված որպես նահատակ։ Երաժշտական այդ ծավալուն ստեղծագործությունը խորհրդային տարիներին մեծ ժողովրդականություն էր վայելում։
 
Ողբերգական ճակատագրի տեր երիտասարդ պարուհու հայրենի օրրանի՝ ուզբեկական Մարգիլան քաղաքի մշակույթի պալատի առջև 1968 թվականին տեղի է ունեցել Նուրխոնի հուշարձանի հանդիսավոր բացումը (հեղինակ՝ քանդակագործ Վ. Կլեբանով): 1991 թվականին՝ ԽՍՀՄ-ի լուծարումից և Ուզբեկստանի անկախացումից հետո, այդ արձանը ապամոնտաժել են՝ համարելով հետխորհրդային ժամանակներին ոչ հարմար և նույնիսկ ոչ բարոյական (քանի որ նվիրված էր «խուջում» դարաշրջանի մի ֆեմինիստուհու)։ Թեև այն էլ պիտի ասել, որ Ֆերգանա քաղաքում կինոթատրոններից մեկը դեռ շարունակում է կոչվել Նուրխոնի անունով։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Uzbek Dance and Culture Society : About the Dance 

Ուզբեկ պարուհիներ
Պատվո սպանություններ