Պարային ժանտախտ (1518)

1518 թվականի պարային ժանտախտ, պարամոլության բռնկում, որ տեղի է ունեցել Ստրասբուրգում (այդ ժամանակ համարվում էր Սրբազան Հռոմեական կայսրության մաս) 1518 թվականի հուլիսին։ Մոտ 400 մարդ առանց հանգստանալու մի քանի օր շարունակ պարել է քաղաքային հրապարակում։ Այդ ընթացքում նրանցից մի քանիսը մահացել են կաթվածից, սրտամկանի ինֆարկտից և ֆիզիկական հյուծանքից։

Դեպքերի զարգացում 
Պարելու մոլուցքը բռնկվել է 1518 թվականի հուլիսին, երբ Ռյանյալ () ազգանունով կինը դուրս է եկել Ստրասբուրգի փողոցներից մեկը և սկսել է պարել։ Դա տևել է մոտ 4-7 օր։ Շաբաթվա ընթացքում նրան են միացել ևս 34 մարդ, իսկ ամսվա ընթացքում՝ արդեն 400՝ հիմնականում կանայք։ Նրանցից շատերը մահացել են սրտի նոպայից, կաթվածից և հյուծանքից։ Վկայություններից մեկի համաձայն՝ ժանտախտի առանձին շրջանում օրական մահացել է մինչև 15 մարդ։ Իրադարձությունները հաստատվում են պատմական տարբեր փաստաթղթերով՝ ներառյալ բժիշկների գրառումները, տեղի ժամանակագրությունները և քաղաքային իշխանությունների փաստաթղթերը։

Իրավիճակի վատթարացումով պայմանավորված՝ խնդրով մտահոգ ազնվականության ներկայացուցիչները սկսել են խնդրի լուծում փնտրել։ Տեղի բժիշկները բացառել են աստղագուշակության ու գերբնական պատճառները և հայտարարել, որ ժանտախտը հիվանդություն է, որի պատճառը «տաք արյունն» է։ Ամեն դեպքում, տեղի իշխանության ներկայացուցիչները որոշել են, որ հիվանդները կարող են բուժվել, եթե նրանց հնարավորություն տրվի պարել ամբողջ օրը։ Քաղաքում բացվել են երկու պարահրապարակներ, ուր տեղադրվել են փայտե բեմահարթակներ։ Այդտեղ հրավիրվել են երաժիշտներ, որոնց նվագի տակ ժանտախտով հիվանդները հնարավորություն են ստացել անընդհատ պարելու։ Երբ պարզ է դարձել, որ նախաձեռնված միջոցառումները չեն բարելավում իրավիճակը, տեղի իշխանությունները քաղաքում արգելել են ցանկացած զվարճանք, այդ թվում՝ ազարտային խաղերը, անառակությունը, երաժշտությունն ու պարը։ Պարողների համար կատարվել են կրոնական տարբեր ծեսեր։ Մի քանի օր անց համաճարակը սկսել է տեղի տալ։ Հիվանդացածների մեծամասնությանը հաջողվել է վերականգնել հսկողությունն իրենց մարմնի նկատմամբ։

Տեսություններ 
Ժամանակակից տեսություններից մեկը, որով բացատրվում է կատարվածը, հոգեմետ սպորներով հարուստ սննդով թունավորման վարկածն է։ Սպորների մեջ եղած ալկալոիդները իրենց քիմիական կառուցվածքով մոտ են հոգեակտիվ LCD նյութին, որն ի սկզբանե սինթեզվել է հենց դրանցից։ Մի քանի վարկածների համաձայն՝ սպորները եղել են պատմական այլ անոմալիաների պատճառ։ Այս նույն շրջանում հայտնի են միջնադարյան պարային ժանտախտի մի քանի դեպքեր։

Տես նաև 
 Ծիծաղի համաճարակ Տանգանիկայում

Ծանոթագրություններ 

1518
Ժանտախտ
Ժանտախտի համաճարակներ
Զանգվածային հիստերիա