Molon labe

Molon labe (), նշանակում է «արի՛ և վերցրու՛ (դրանք)», որը բացահայտ անհնազանդության մասին դասական արտահայտություն է։ Այն Պլուտարքոսի հաղորդած լակոնիկ արտահայտություններից մեկն է, որը ասել է Լեոնիդաս I-ը՝ ի պատասխան Քսերքսեսին, որը սպարտացիներից պահանջում էր վայր դնել զենքերը։

Քերականություն 

Պլուտարքոսի փոխանցած μολὼν λαβέ (molṑn labé) արտահայտությունը դասական հունարենով է և պարտադիր չէ, որ այն գրվի դորիական բարբառով, որով խոսում էր Լեոնդիասը։ Դասական արտասանությունն է , իսկ ժանանակակիցը՝ ։ Եթե արտահայտությունը թարգմանվի բառացի, ապա այն հանդես կգա դերբայական ձևով։

Ծագում 

Պլուտարքոսը արտահայտության մասին հայտնում է «Apophthegmata Laconica» («Սպարտայի ասույթներ») աշխատության մեջ։ Լեոնիդասի և Քսերքսեսի միջև հաղորդակցությունը տեղի էր ունենում գրավոր եղանակով մ․թ․ա․ 480 թվականին՝ Թերմոպիլեի ճակատամարտից առաջ։

 
 «Երբ Քսերքսեսը նորից գրում է, «Վայր դրե՛ք ձեր զենքերը», նա պատասխանում է․ «Արի՛ և վերցրու՛ դրանք»»։

Արտահայտությունը ներառվում է Թերմոպիլեի ճակատամարտից առաջ Լեոնիդասի կողմից օգտագործված ասույթների շարքում։

Ճակատամարտի մասին հիմնական աղբյուրը Հերոդոտոսի «Պատմությունն» է։ Ըստ նրա՝ սպարտացիները Թերմոպիլեի կիրճը պահել են 3 օր շարունակ։ Չնայած վերջին հաշվով պարտություն կրելուն՝ նրանք պարսկական բանակին լուրջ վնաս են հասցրնում։ Այնուամենայնիվ, ճակատամարտը հետաձգել է պարսիկների առաջխաղացումը դեպի Աթենք, ինչի արդյունքում էլ աթենացիները բավական ժամանակ են ստանում իրենց բնակչությանը դեպի Սալամին տարհանելու համար։ Չնայած մարտավարական պարտություն լինելուն, Թերմոպիլեի ճակատամարտը ծառայել է որպես ռազմավարական և բարոյահոգեբանական հաղթանակ, ինչը ոգևորում է հունական բանակին։ Շուտով՝ նույն տարվա ավարտին, հույները հաղթանակի են հասնում Սալամինի ճակատամարտում, իսկ հաջորդ տարի՝ Պլատեայում։

Տես նաև 

Լեոնիդաս I
Թերմոպիլեի ճակատամարտ
Պարսկական երկրորդ ներխուժում Հունաստան

Ծանոթագրություններ 

Հունարեն բառեր և արտահայտություններ
Դարձվածքներ
Հույն-պարսկական պատերազմներ
Թևավոր խոսքեր
Լեոնիդաս I
Թերմոպիլեի ճակատամարտ