Լեոն Ռեդբոուն

Լեոն Ռեդբոուն (, ի ծնե` Տիգրան Կոպալյան, ), երգիչ, երգահան, կիթառահար և դերասան, որը մասնագիտացել է ջազի, բլյուզի և «Tin Pan Alley» դասականների մեջ։ Պանամա գլխարկով, մուգ արևային ակնոցով և սև փողկապով ճանաչված Ռեդբոունը, ունենալով հայկական ծագում, ծնվել է Կիպրոսում և առաջին անգամ բեմ է դուրս եկել Կանադայի Տորոնտո քաղաքում, 1970-ական թվականների սկզբին։ Նա նաև կինոյում և հեռուստատեսությունում հայտնվել է դերասանական և հետկադրային դերերում։

Համերգների ժամանակ Ռեդբոունը հաճախ էր օգտագործում կատակերգություն և ցուցադրում էր կիթառ նվագելու իր հմտությունը։ Կրկնվող կատակները կապված էին ալկոհոլի ազդեցության հետ և պնդում էին, որ նա ծնվելուց առաջ գրավոր աշխատանքներ է ունեցել։ Ռեդբոունը նախընտրում է 1890-1910 թվականների  «Tin Pan Alley»  ժամանակաշրջանի նյութը։ Նա այդ թեմայով երգեց 1980-ականների «Պարոն Բելվեդեր» կոչվող հեռուստասերիալում և թողարկեց տասնութ ալբոմ։

Կենսագրություն 

Ռեդբոունը խուսափում էր իր ծագումից և երբեք չի բացատրել իր բեմական անվանման ծագումը։ Համաձայն 1980-ականներին «Toronto Star» թերթի գրառման, նա ժամանակին հայտնի էր որպես Տիգրան Կոպալյան, և նա 1960-ականների կեսերին Կիպրոսից եկավ Կանադա և փոխեց իր անունը Օնտարիոյի անվան փոփոխության մասին օրենքի համաձայն։ 2019 թվականին հրապարակված կենսագրական հետազոտությունը հաստատեց նրա ծննդյան անունը և նշվեց, որ նա ունի հայկական ծագում։ Նրա ծնողներն ապրում էին Երուսաղեմում, բայց 1948 թվակաբին փախել են Կիպրոսի մայրաքաղաք Նիկոսիա, որտեղ ծնվել է Ռեդբոունը։ 1961 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Լոնդոն, Անգլիա, իսկ 1965 թվականին՝ Տորոնտո։

Կարիերա 

1960-ականների վերջին` ապրելով Կանադայում, Ռեդբոունը սկսեց հանրային ելույթներ ունենալ Տորոնտոյի գիշերային ակումբներում և ժողովրդական երաժշտության փառատոններում։ 1972 թվականին նա հանդիպել է Բոբ Դիլանին Մարիպոսայի ժողովրդական փառատոնում։ Դիլանը այնքան տպավորված էր Ռեդբոունի կատարմամբ, որ այդ մասին նշեց  Rolling Stone-ի հետ հարցազրույցում, որի արդյունքում այդ ամսագիրը գրեց Ռեդբոունի մասին թեմատիկ հոդված նրա նկարահանման պայմանագիր կնքելուց մեկ տարի առաջ։ Հոդվածում նկարագրվում էին նրա ներկայացումները որպես «այնքան վավերական, որ դուք կարող եք լսել մակերեսային աղմուկը»։ Դիլանը ասաց, որ եթե նա երբևէ ձայնագրեր լեյբլ, ապա այն միանշանակ կստորագրեր Ռեդբոունը։ Նրա առաջին՝ «Ճանապարհին» կոչվող ալբոմը թողարկվել է Warner Bros. Records-ի կողմից 1975 թվականին։

Նա հասարակության խմբերի լայն շրջանակին ներկայացավ որպես NBC հեռուստաընկերությամբ հեռարձակվող «Շաբաթ երեկոյան ուղիղ եթերում» հեռուստաշոուի կիսաեզրափակիչ երաժշտական հյուր՝ առաջին եթերաշրջանում հայտնվելով երկու անգամ։ 1980-90-ականների ընթացքում Ռեդբոունը մշտական հյուր էր Ջոնի Քարսոնի մասնակցությամբ Երեկոյան շոուում։ Նա նաև հյուր էր «A Prairie Home Companion» կոչվող ռադիո շոուում։

Նա ինքնակրթվող երաժիշտ էր, որը նվագում էր շնորհիվ իր երաժշտական շնորհքի, երբեմն փոխելով հաստատված մեղեդիների ակորդները, երբեք խմբի հետ փորձեր չէր անում և չէր հետևում համերգային ծրագրերին։ BING ամսագրի 2017 թվականի Ձմեռային թողարկման համարում (թիվ 177) հրապարակված հարցազրույցում, Քրոսբիի Միջազգային ակումբի հրապարակման մեջ, կլառնետիստ Դեն Լևինսոնը պատմել է Ռեդբոունի հետ աշխատելու մասին.

Ռեդբոունը նկարագրվում էր որպես «և՛ երաժիշտ դերասան, և՛ կատարո արվեստագետ, որի ինքնությունը նրա ստեղծագործության մի մասն էր»։ Սովորաբար նա հագնում էր Վոդևիլի դարաշրջան հիշեցնող հագուստներ, հանդես էր գալիս սև ժապավենով Պանամայի գլխարկով և մուգ արևային ակնոցներով, հաճախ ուշադրությամբ նստում էր աթոռակի վրա, սպիտակ վերարկուով և տաբատով, սև փողկապով։ Իր անցյալի մասին պատմելու դժկամության պատճառով շահարկումներ  սկսեցին այն մասին, որ «Լեոն Ռեդբոունը» այլ կատարողի այլընտրանքային ինքնություն է։ Անցյալ տարիների ամենատարածված անուններից էին՝ Էնդի Կաուֆմանը և Ֆրենկ Զապպա, որոնց երկուսից հետո էլ Ռեդբոունը ապրել է։ Թեև երբեմն նրան համեմատում էին Զապպայի և Թոմ Ուեյթսի հետ «իր անձի ուժի և տարօրինակության» համար, նա բացառապես երաժշտություն էր նվագում ռոք դարաշրջանից տասնամյակներ առաջ և արհամարհում էր «ճչան ձայնը, որոնց տակ մարդիկ պարում են»։ 1991թ-ին տված հարցազրույցում նա ասաց. «Միակ բանը, որ ինձ հետաքրքրում է, դա պատմությունն է, անցյալի վերանայումը և դրանից ինչ-որ բան քաղելը»։

1979թ-ի փետրվարի 12-ին Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի Քլարքսբուրգ քաղաքում Ռեդբոունը փրկվել է ինքնաթիռի ոչ մեծ վթարից։ Նա ճանապարհորդում էր բացառապես մեքենայով՝ ասելով. «Ես տեղափոխում եմ շատ անսովոր իրեր և սարքեր։ Դրանք դժվարացնում են օդանավակայանի անվտանգության աշխատակիցների կյանքը և թռչելը ինձ համար անհնար է»։

Նրա հրապարակախոսը 2015 թվականի մայիսի 19-ին Ռեդբոունի վեբ կայքում հրապարակեց նրա առողջական վիճակի մասին մտահոգությունները և հայտարարեց կատարումներից  և ձայնագրումից նրա հրաժարվելու մասին։

Վախճան 

Ռեդբոունը մահացավ 2019 թվականի մայիսի 30-ին՝ դեմենցիայի հետևանքով առաջացած բարդություններից։ Մահվան օրերին նա ապրում էր Փենսիլվանիա նահանգի Բաքս շրջանում և գտնվում էր հոսպիսի խնամքի տակ։ Նրան աջակցում են նրա կինը՝ Բերիլ Հանդլերը, դուստրերը՝ Բլեյքը և Էշլին, և երեք թոռները։

Պարոն Ռեդբոունի կայքում տեղադրված հայտարարության մեջ, նրա մահը նշվում է անպատկառ հումորով՝ «Մենք ծանր սրտերով հայտարարում ենք, որ վաղ առավոտյան, 2019թ-ի մայիսի 30-ին, Լեոն Ռեդբոունը 127 տարեկան հասակում հատեց այդ գեղեցիկ ափի գետաբերանը»։ Նրա նախկին հրապարակախոս Ջիմ Դելլա Քրոչեն հաստատեց, որ, փաստորեն նա 69 տարեկան էր։

Հիշատակումը այլ աղբյուրներում 

Ռեդբոունի երգերից մեկը՝ «Seduced»-ը, հնչեցվել է 1978 թվականի «Մեծ դավադրություն» ֆիլմում։ Ռեդբոունը երգեց «Baby, It's Cold Outside» երգը Զոուի Դեշանելի հետ 2003թ-ին նկարահանված «Էլֆ» ֆիլմի եզրափակիչ տիտրերի ժամանակ և ֆիլմում ձայն ապահովեց Լեոն Ձնեմարդի համար։ 1987թ-ին իր Christmas Island կոչվող ալբոմում նա կատարեց «Frosty the Snowman» երգը բժիշկ Ջոնի հետ։ Նա Պարոն Բելվեդերի և Հարիի և Հենդերսոներիի համար կատարեց հեռուստատեսային ներկայացումների թեմատիկ երգը։

Ռեդբոունը պարբերաբար հայտնվում էր PBS-ում՝ «Առյուծների միջև» կոչվող մանկական շոուում։ Սեզամ փողոցում Ռեդբոունը երգեց մի քանի երգ ֆիլմի նկարահանումների հիման վրա, այդ թվում ՝ «Blueberry Mouth », «Have You Ever » և «What Do They Do When They Go Wherever They Go?» երգերը։ Նա նաև Լեոնի դերում հանդես եկավ 1988թ-ին «Candy Mountain» կոչվող ֆիլմում և «Կյանքը շարունակվում է» հեռուստաշոուի դրվագում։ Նա պատմեց 2011թ-ի «Էմմի» մրցանակաբաշխության «Remembering the Scranton Sirens» կոչվող վավերագրական ֆիլմում իր մրցանակակիր լինելու մասին, որը նվիրված է ամերիկյան երաժշտական պատմության ամենանշանակալից «տարածքային» պարային խմբերից մեկի բացառիկ, բայց քիչ հայտնի երաժշտական ժառանգությանը։

Ռեդբոունը հանդես է եկել մի շարք հեռուստատեսային գովազդներում, ներառյալ Budweiser գարեջրի գովազդը, որտեղ նա պառկել է սերֆինգի տախտակի վրա՝ երգելով «This Bud's for You» երգը, ամերիկյան Շեվրոլե ավտոմեքենաների ապրանքանիշի և All լվացքի միջոցների գովազդները և InterCity British Rail ծառայության գովազդը, որում նա երգում էր «Relax» երգը։ Նա նաև Ken-L Ration կոչվող շների համար նախատեսված կերի գովազդում հնչունավորեց իր անիմացիոն ծաղրանկարը։

Ռեդբոունը՝ 2018թ-ի «Please Don't Talk About Me When I'm Gone» (թարգմ. խնդրում եմ մի խոսեք իմ մասին, երբ ես հեռանամ) կոչվող կարճամետրաժ վավերագրական կինոնկարի թեման է, նկարահանված՝ Մակո Ֆունասակայի, Լիամ Ռոմալիսի և Ջեյսոն Չարտերսի կողմից և արտադրված Riddle Films-ի կողմից։

Սկավառակագրություն

Ստուդիական ալբոմներ 

On the Track (1975)
Double Time (1977)
Champagne Charlie (1978)
From Branch to Branch (1981)
Red to Blue (1985)
Christmas Island (1987)
No Regrets (1988)
Sugar (1990)
Up a Lazy River (1992)
Whistling in the Wind (1994)
Any Time (2001)
Flying By (2014)
Long Way from Home: Early Recordings (2016)

Հավաքածուներ 

Rhino Hi-Five: Leon Redbone (2007)
Strings & Jokes: Live in Bremen 1977 (2018)

Համերգային ալբոմներ 

Live & Kickin''' (1981)Leon Redbone Live (1985)Live!  (1991)Live – October 26, 1992: The Olympia Theater, Paris, France'' (2005)

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկացի ջազմեններ
Բլյուզ կիթառահարներ
Ամերիկացի կիթառահարներ
Ամերիկահայ ջազմեններ
Ամերիկացի բլյուզ կիթառահարներ
Ամերիկահայ երգիչներ
Ամերիկահայ կոմպոզիտորներ
Ամերիկահայ դերասաններ