Ալեքսանդր Օսմյորկին

Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ Օսմյորկին (, ), ռուս խորհրդային նկարիչ և մանկավարժ, «Ագուռի զինվոր» գեղարվեստի խմբի անդամ, Լենինգրադի Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի  գեղանկարչության պրոֆեսոր և անհատական արվեստանոցի ղեկավար։

Կենսագրություն  

Ծնվել է 1892 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Ելիսավետգրադ քաղաքում (ներկայումս Կրոպիվնիցկի), փոստային և հեռագրային գրասենյակի աշխատակցի ընտանիքում։ Նրա առաջին ուսուցիչն է եղել պերեդվիժնիկ նկարիչ Ֆ. Կոզաչինսկին, ով նկարչություն է դասավանդել Ելիսավետգրադի զեմստվոյի ռեալական դպրոցում։ 1910 թվականին ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի Արվեստների խրախուսման ընկերության նկարչական դպրոց (Նիկոլայ Ռերիխի դասարան), որտեղ սովորել է մեկ տարի։ 1911 թվականին ընդունվել է Կիևի գեղարվեստի ուսումնարան, 1913 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա՝ Իլյա Մաշկովի դպրոց։ Այնուհետև զորակոչվել է բանակ, ավարտել Չուգուևի ռազմական ուսումնարանը պրապորշչիկի կոչումով։

1914 թվականից մասնակցել է «Ագուռի զինվոր»-ի ցուցահանդեսներին, որը կազմակերպվել է մոսկովյան նկարիչների խմբի կողմից, որոնք կոչվել են «ռուս ցեզանիստներ»։ Այդ ժամանակից նկարչի ճակատագիրը կապվել է Մոսկվայի և Պետրոգրադի հետ։ Նրա ծանոթների շրջանակում են եղել Սերգեյ Եսենինը, Օսիպ Մանդելշտամը, Աննա Ախմատովան, Պյոտր Կոնչալովսկին, Արիստարխ Լենտուլովը, Ամշեյ Նյուրենբերգը։

Ակտիվորեն զբաղվել է մանկավարժությամբ՝ 
 նկարչության հեռակա դասընթացներում,
 1918 թվականից աշխատել է Պետական ​​ազատ գեղարվեստական արվեստանոցում՝ որպես Պ. Պ. Կոնչալովսկու օգնական,
 1920 թվականից՝ Բարձրագույն գեղարվեստա-​​տեխնիկական արվեստանոցներում (ՎԽՈՒՏԵՄԱՍ),
 ՎԽՈՒՏԵԻՆ-ում,
 Լենինգրադի արվեստի ակադեմիայում,
 Մոսկվայի Վ. Ի. Սուրիկովի անվան արվեստի ինստիտուտում։

Ալեքսանդր Դեյնեկան նրա մասին ասել է․

1947 թվականին Օսմյորկինը ստիպված է եղել հրաժարվել ակտիվ մանկավարժական գործունեությունից և ցուցահանդեսներին մասնակցելուց՝ ֆորմալիզմի և արևմտյան միտումների քարոզչության  հետ կապված իր դեմ ուղղված մեղադրանքների պատճառով։

Մահացել է 1953 թվականի հունիսի 25-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Վագանկովյան գերեզմանատանը։

Ընտանիք 
 Առաջին կինը (1918 թվականից)՝ Եկատերինա Տիմոֆեևնա Բարկովան, Սերգեյ Ռախմանինովի զարմուհին է եղել։ Երկար ժամանակ ապրել է նկարչի արվեստանոցի վերնասրահում և մեծացրել է նրա դուստրերին երկրորդ ամուսնությունից։ Օսմյորկինի վրձնին պատկանող Բարկովայի երեք հոյակապ դիմանկարները գտնվում են Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում և Սանկտ Պետերբուրգի Ռուսական թանգարանում։
 Երկրորդ կինը՝ (1928 թվականից) Ելենա Կոնստանտինովնա Գալպերինան (1903-1987), էստրադային երգչուհի է եղել (գեղարվեստական ​​խոսքի վարպետ), Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտ, գրականագետ Էմմա Գերշտեյնի ուսանողուհին և մտերիմ ընկերուհին։
 Դուստրերից Տատյանա Ալեքսանդրովնան (ծնված 1934 թվականին), եղել է մոդելավորող, Սեսիլիա Ալեքսանդրովնան (Լիլյա, Լիդիա, ծնված 1939 թվականին)՝ աշխատել է Մոսկվայի ժողովրդական կրթության բաժնի դասախոսական բյուրոյում։ 
 Երրորդ կինը՝ (1945 թվականից) Նադեժդա Գեորգիևնա Նավրոցկայան (1913—1999), եղել է ճարտարապետ։

Աշակերտներ  
 Աբդուլհակ Աքսակալովիչ Աբդուլլաև (1918-2001)
 Ալեքսեյ Իվանովիչ Ավգուստովիչ (1914-1995)
  Եվգենյա Պետրովնա Անտիպովա (1917-2009)
 Երանուհի Արշակի Ասլամազյան (1909-1998)
 Եվգենյա Վասիլևնա Բայկովա  (1907-1997)
 Օլգա Բորիսովնա Բոգաևսկայա  (1915-2000)
 Մաթիլդա Միխայլովնա Բուլգակովա (1919-1998)
 Վլադիմիր Նիկոլաևիչ Գավրիլով (1923-1970)
 Իվան Իվանովիչ Գոդլևսկի (1908-1998)
 Ալեքսանդր Գեորգիևիչ Գուլյաև (1917-1995)
 Եվգենի Ալեքսեևիչ Զայցև (1908-1992)
 Վիկտոր Իվանովիչ Իվանով (ծն. 1924)
 Միխայիլ Պավլովիչ Իվանով-Ռադկևիչ (1901-1990)
 Բաբկեն Ադամի Քոլոզյան (1909-1994 թթ.)
 Վերա Ալեքսանդրովնա Լյուբիմովա (1918-2010)
 Սերգեյ Իվանովիչ Մարկին (1903-1942)
  Եվսեյ Եվսեևիչ Մոիսեենկո (1916-1988)
 Լև Նիկոլաևիչ Օրեխով (1913-1992)
 Սերգեյ Իվանովիչ Օսիպով (1915-1985)
 Հենրիխ Վասիլևիչ Պավլովսկի (1907-1973)
 Պեն Վառլեն (1916-1990)
 Նիկոլայ Աֆանասևիչ Պոնոմարև (1918-1997)
 Ֆեդոր Ստեպանովիչ Պուստովոյտով (1912-1989)
  Վիկտոր Կուզմիչ Տետերին (1922-1991)
 Գլեբ Ալեքսանդրովիչ Սավինով (1915-2000)
 Ելենա Պետրովնա Սկուին (1908-1986)
 Ալեքսանդր Դմիտրիևիչ Տիխոմիրով (1916-1995)
 Վյաչեսլավ Վասիլևիչ Տոկարև (1917-2001)
 Անտոն Նիկոլաևիչ Չիրկով (1902-1946)
 և այլք

Հիշատակ 
 Կրոպիվնիցկիում (Կիրովոգրադ)՝ նկարչի հայրենիքում, բացվել է Օսմյորկինի արվեստի հուշահամալիր-թանգարանը,
 Սանկտ Պետերբուրգցի նկարիչները՝ Օսմյորկինի արվեստանոցի աշակերտները, կազմակերպել են «Ուսուցչի հիշատակին» նվիրված ցուցահանդես,
 «Վերտինսկի» հեռուստասերիալում Օսմյորկինի դերը կատարել է դերասան Ստեպան Դևոնինը։

Գրականություն 
 Осмеркин: Размышления об искусстве. Письма. Критика. Воспоминания современников. — М.: Советский художник, 1981. — 399 с.
 Надеждин А.Дон Кихот из украинской степи Архивная копия от 27 мая 2008 на Wayback Machine // День. — 2004. — 9 июля.
 Иванов С. В. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа. — Санкт-Петербург: НП-Принт, 2007.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Мемориальный музей Александра Осмёркина в Кропивницком.
 Александр Осмёркин в энциклопедии «Кругосвет»
 Хронология.

Ռուս նկարիչներ
Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Ուկրաինացի նկարիչներ
Խորհրդային նկարիչներ
Ռուս բնանկարիչներ
Ռուս դիմանկարիչներ
Ուկրաինացի արվեստագետներ
Ռուս արվեստագետներ
20-րդ դարի ռուս նկարիչներ