Բուրիդանի կամուրջ

Բուրիդանի կամուրջը, նաև հայտնի է որպես 17-րդ սոֆիզմ, պարադոքս, որը նկարագրել է ֆրանսիացի փիլիսոփա և տրամաբան Ժան Բուրիդանը իր «Sophismata» տրակտատում։

Ձևակերպում 
Պարադոքսը տրված է ֆրանսիացի փիլիսոփա Ժան Բուրիդանի «Sophismata» աշխատության 8-րդ գլխում՝ «Insolubilia» խորագրի ներքո, որտեղ դիտարկվում են չլուծված սոֆիզմներ։ Ժան Բուրիդանի ստեղծագործության մեջ պարադոքսը վերնագրված է «Ինձ ջուրը կնետես»։ Այն ձևակերպված է այսպես.

Սոկրատեսը մոտենում է Պլատոնի կողմից հսկվող կամրջին։ Սոկրատեսը խնդրում է իրեն թույլ տալ անցնել, և Պլատոնը պատասխանում է.
Պլատոն. Եթե ​​քո հաջորդ հայտարարությունը ճիշտ է, ես քեզ թույլ կտամ անցնել, իսկ եթե այն կեղծ է, ապա քեզ ջուրը կնետեմ։
Սոկրատես – Դու ինձ կնետես ջուրը։
Պարադոքսն այն է, որ եթե Պլատոնը Սոկրատեսին ջուրը չի նետում, ուրեմն Սոկրատեսի հայտարարությունը սուտ է, և Պլատոնը պետք է նրան ջուրը նետի։ Բայց եթե Պլատոնը Սոկրատեսին գցի ջուրը, ապա նրա հայտարարությունը ճշմարիտ կլինի, և նրան չպետք է դա անի։

Դեյլ Ժակեթը կարծում է, որ պարադոքսը չի կարող հորինված լինել հենց Բուրիդանի կողմից, քանի որ «Sophismata»-ն հիմնականում անցյալ հեղինակների սոփիզմների հավաքածու է, սակայն պարադոքսի նրա ձևակերպումը, ըստ փիլիսոփայի, ամենահայտնին և հասանելին է։

Պարադոքսի լուծումներ 
Բուրիդանի ժամանակակից անգլիացի փիլիսոփա Ուոլթեր Բերլին պարադոքսին արձագանքել է հետևյալ կերպ. «Եթե հայտարարությունը ճշմարիտ է, ուրեմն պետք է ճիշտ լինի հենց հիմա»։

Մշակույթում 
Բուրիդան կամրջի տարբերակը հայտնվում է Միգել դե Սերվանտեսի «Դոն Կիխոտ» վեպում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 
 

Պարադոքսներ