Ռոզա Բորխա դե Իկասա

Ռոզա Բորխա դե Իկասա (), ծննդյան անունը`  Ռոզա Բորխա Ֆեբրես-Կորդերո (, ), էկվադորցի բանաստեղծ, էսսեիստ, դրամատուրգ, հասարակական ակտիվիստ և կանանց իրավունքների պաշտպան։

Կենսագրություն  
Ռոզա Բորխա Ֆեբրես-Կորդերոն ծնվել է Գուայակիլում, 1889 թվականի հուլիսի 30-ին։ Հայրը՝ Սեզար Բորխա Լավայենը, բժիշկ էր, քաղաքական գործիչ, ֆրանսերենի թարգմանիչ, «Պառնաս» գրական խմբակի բանաստեղծ, «Ուշ ծաղիկներ և կախարդական ադամանդներ» ժողովածուի հեղինակ։ Մայրը՝ Անժելա Ֆեբրես-Կորդերո Լավայնն էր։ Գրողը եղել է Գանդիայի 3-րդ դուքս Խուան դե Բորխա Հենրիկեսի (Հռոմի պապ Ալեքսանդր VI-ի` Ռոդրիգո Բորխա / Բորգիա թոռ) և Խուանա դե Արագոն Գուրեայի (Ֆերդինանդ II Արագոնի  թոռնուհի) անմիջական սերունդներից։ 1916 թվականին ամուսնացել է Ալբերտո Իկաս Կարբոյի հետ, փոխել ազգանունը և հայտնի դարձել որպես Ռոզա Բորխա դե Իկաս։

Ստեղծագործություն 
Գրել է «Հուդա» և «Ոչ ոք չգիտի, թե ինչ կլինի վաղը» պիեսները։ «Հոգով ուղարկված» պիեսը, ինչպես նաև «Մարիա Ռոսարիո» վեպը, որը չի տպագրվել գրողի կենդանության օրոք։ Նա նաև մի շարք սոցիոլոգիական և պատմական ակնարկների հեղինակ է։

Ռոզա Բորխա դե Իկասան հայտնի է նաև որպես երգերի հեղինակ և կոմպոզիտոր։ 1942 թվականին Բուենոս Այրեսի կամերային երաժշտության ընկերությունը նրան շնորհել է առաջին մրցանակ այն աշխատանքների համար, որոնցով նա հանդես է եկել մրցութային ծրագրում։

Հասարակական գործունեություն 
Ռոզա Բորխա դե Իկասան եղել է Գուայակիլի համալսարանի Գրականագիտական քննադատության կենտրոնի տնօրեն, «Նոր Հորիզոններ» ամսագրի հիմնադիրն ու գլխավոր խմբագիրը, Էկվադորի լեզվաբանության ակադեմիայի և Էկվադորի մշակույթի ինստիտուտի անդամ, Գուայասի ժուռնալիստների ակումբի հիմնադիրը և Գուայակիլում գտնվող բոլիվարյան ընկերության փոխնախագահը։ Գուայաս նահանգում զբաղեցրել է նախարարի պաշտոն։

Գրողի ամենակարևոր հասարակական ձեռքբերումը նրա կողմից Կանանց կրթության լեգեոնի ստեղծումն էր։ Նա հանդես է եկել որպես կանանց իրավունքների և բանվորների ու ծառայողների իրավունքների հետևողական պաշտպան, որոնց համար դասախոսություններ է կարդացել և սովորեցրել բանավիճելու ունակություն։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Pérez Pimentel, Rodolfo. Diccionario Biográfico Ecuador: Rosa Borja de Ycaza 
 Una rama subsistente del linaje de Borja en la América española, por Jaime de Salazar y Acha, Académico de Número de la Real Academia Matritense de Heráldica y Genealogía

Կին վիպասաններ
Էկվադորցի բանաստեղծուհիներ
Կին դրամատուրգներ
20-րդ դարի վիպասաններ
20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Էկվադորցի գրողներ
Կին սոցիոլոգներ
Կին կոմպոզիտորներ
Երգերի հեղինակներ