Ուսուցման տեսություն

Ուսուցման տեսությունը նկարագրում է թե ինչպես են սովորողները ստանում, ընկալում կամ մշակում և պահպանում  գիտելիքը ուսուցման ընթացքում։ Իմացաբանական, զգայական և միջավայրի ազդեցությունները, ինչպես նաև նախկին փորձը  իրենց դերն են խաղում այն հարցում, թե ինչպես է ընկալումն ու աշխարհայացքը ձևավորվում կամ փոփոխվում և ինչպես են գիտելիքն ու հմտությունները պահպանվում։

Վարքաբանները դիտարկում են ուսուցումը որպես պայմանական ուսուցման դիտանկյուն և խրախուսում են կրթության մեջ պարգևների և թիրախների համակարգին։ Ուսուցանողները որոնք հարում են իմացաաբանական տեսությանը կարծում են, որ կրթության կամ ուսուցման որպես վարքի մեջ փոփոխության սահմանումը չափազանց նեղ է և դիտարկում են, ուսումնասիրում են  ավելի շատ սովորողին քան նրանց միջավայրը և ավելի կոնկրետ մարդկային հիշողության բարդ կառուցվածքը։ Ուսուցման կոնստրոկտիվ (փոխակերպող) տեսությունը կենտրոնանում է այն հաճախ անհրաժեշտ փոփոխությունների վրա, որոնք պահանջվում են ուսուցանվողի կանխակալ կարծիքի և աշխարհայացքի մեջ։ Ուսոցման Տրանսֆորմատիվ (աշխարհագրական) տեսությունը կենտրոնանում է այն ուղիների, ձևերի վրա,որոնցով  կոնտեքստը և միջավայրը ձևավորում են ուսուցման գործընթացը։

Կրթության հոգեբանության շրջանակից դուրս կրթութական նյարդաբանության մեջ օգտագործվում են այնպիսի տեխնիկաներ անմիջականորեն ուսումնասիրելու համար ուղեղի գործառույթը ուսուցման գործընթացում ինչպիսիք են՝ իրադարձություններով պայմանավորված ներուժը և ֆունկցիոնալ կամ գործնական մագնիսառեզոնանսային պատկերացումը։ Բազմակի բանականության տեսությունը որտեղ ուսուցանումը դիտարկվում է որպես ուղեղի բազմաթիվ տարբերգործառնական հատվածների միջև շփմամ արդյունք, որից յուրաքանչյուրը ունի իր անհատական ուժեղ և թույլ կողմերը ցանկացած կոնկրետ մարդու մեջ նույնպես դիտարկվել է, բայց էմպիրիկ (փորձարարական) ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ այս տեսությունը չի հիմնավորվում փաստարկներով։

Կրթական փիլիսոփայություն

Դասական տեսաբաններ

Պլատոն 
Պլատոնը (մ.թ.ա. 428– մ.թ.ա. 347) առաջադրեց հարցը. Ինչպե՞ս է անհատը նոր բան սովորում, երբ այդ թեման բոլորովին նոր է տվյալ անձի համար։  Պլատոնը պատասխանեց իր իսկ հարցին՝ նշելով, որ գիտելիքը առկա է արդեն իսկ  ծնված ժամանակ, և մարդու կողմից սովորած ողջ տեղեկատվությունը պարզապես հիշողություն է այն բանի մասին, որը հոգին արդեն սովորել է նախկինում , որը կոչվում է Հիշողության տեսություն կամ Պլատոնական իմացաբանություն ։  Այս պատասխանը կարող է հետագայում հիմնավորվել մի պարադոքսով. եթե մարդ գիտի ինչ-որ բան, նա կարիք չունի այն կասկածի տակ դնելու, իսկ եթե մարդը չգիտի ինչ-որ բան, ապա չգիտի կասկածի տակ դնել։  Պլատոնն  ուսուցումը նկարագրում է որպես պասիվ գործընթաց, որտեղ տեղեկատվությունն ու գիտելիքը ժամանակի ընթացքում նշակվում  են հոգու մեջ։  Այնուամենայնիվ, Պլատոնի տեսությունը գիտելիքի վերաբերյալ էլ ավելի շատ հարցեր է առաջացնում, օրինակ՝ եթե մենք կարող ենք ինչ-որ բան սովորել միայն այն ժամանակ, երբ գիտելիքն արդեն տպավորվել է մեր հոգիներում, ապա ինչպե՞ս են մեր հոգիները սկզբում ձեռք բերել այդ գիտելիքը։  Պլատոնի տեսությունը կարող է խճճված թվալ.  սակայն, նրա դասական տեսությունը դեռ կարող է օգնել մեզ հասկանալ գիտելիքն այսօր ։

Ծանոթագրություններ 

Կրթության փիլիսոփայություն