Ջանեթ Նապոլիտանո

Ջանեթ Էն Նապոլիտանո (, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ ազգային անվտանգության քարտուղար (2009-2013)։ 2012 թվականին ըստ Forbes ամսագրի աշխարհի 100 ամենաազդեցիկ կանանց ցանկում զբաղեցրել է 9-րդ հորիզոնականը։ Արիզոնայի նահանգապետ (2003-2009)։ 2013 թվականից Կալիֆոռնիայի համալսարանի նախագահ։ Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամ (2018)։

Կենսագրություն 
1979 թվականին ավարտել է Սանտա Կլարայի համալսարանը (Կալիֆոռնիա)՝ ստանալով քաղաքագիտության summa cum laude բակալավրի աստիճան և ընդունվել Phi Beta Kappa: 1983 թվականին Վիրջինիայի համալսարանի իրավաբանական դպրոցից ստացել է իրավաբանության դոկտորի աստիճան (J.D.): Ուսումն ավարտելուց հետո զբաղվել է իրավաբանական գործունեությամբ։

1993 թվականին Բիլ Քլինթոնը նրան նշանակել է Արիզոնայում ԱՄՆ դաշնային փաստաբան, իսկ 1999-2002 թվականներին գլխավոր դատախազ։ 2002 թվականին Նապոլիտանոն հաղթել է Արիզոնայի նահանգապետի ընտրություններում, իսկ 2006 թվականին վերընտրվել այս պաշտոնում։ Նապոլիտանոն հատուկ ուշադրություն է դարձրել կրթական խնդիրներին, ուսուցիչների աշխատավարձերի մակարդակին, ինչպես նաև պայքարել է ապօրինի ներգաղթի դեմ։

Եթե մինչև իր կառավարչական գործունեության սկիզբը պետական բյուջեի դեֆիցիտը կազմում էր մոտ մեկ միլիարդ դոլար, ապա մինչև 2006 թվականն այն արդեն ավելցուկային էր և կազմում էր մոտ 300 միլիոն դոլար։ 2005 թվականին Time ամսագիրը նրան դասել է ԱՄՆ-ի հինգ լավագույն նահանգապետների ցուցակում։

2008 թվականի վերջին Բարաք Օբաման հայտարարել է ԱՄՆ ներքին անվտանգության նախարարի պաշտոնում Նապոլիտանոյի նշանակման մասին։ 2009 թվականի հունվարի 20-ին Սենատը հաստատել է իր թեկնածությունը. նույն օրը հրաժարվել է Արիզոնայի նահանգապետի պաշտոնից։ Նա պաշտոնապես նոր պաշտոնում աշխատել է հաջորդ օրը` հունվարի 21-ից մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 6ը։

2013 թվականի սեպտեմբերից Կալիֆոռնիայի համալսարանի նախագահն է։ Ինչպես նաև 2014 թվականից մշտական պայմանագրով աշխատում է Բերկլիի շրջանի Գոլդմանի հանրային քաղաքականության դպրոցում։ Ամերիկյան արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի անդամ է (2015)։

Պարգևներ 
Պարգևատրվել է «Թոմաս Ջեֆերսոն» հիմնադրամի իրավագիտական մեդալով (2010)։

Ծանոթագրություններ 
 

ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ
ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Ամերիկացի փաստաբաններ
Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ