Կիլիկիայի սատրապություն

Կիլիկիայի սատրապություն կամ Սատրապական Կիլիկիա, Աքեմենյան Պարսկաստանի արևմուտքում՝ փոքրասիական հատվածում, գտնվող ռազմավարչական խոշոր միավոր։

Հիմնադրում 
Աշխարհագրական տարածաշրջանը նախքան սատրապության կարգավիճակ ստանալը մ․թ․ա․ 540 թվականին ենթարկվել է Կյուրոս Մեծի գլխավորած պարսկական բանակի ներխուժմանը և անձնատուր լինելուց հետո միայն ընդունել վերջինիս գերագահությունը։

Հույն նշանավոր պատմիչ Հերոդոտոսը Կիլիկիայի սատրապության մասին գրել է հետևյալը․
Կիլիկիան Աքեմենյան տիրակալության ռազմավարական կարևոր նշանակության գոտիներից էր, քանզի վերջինս ոչ միայն գտնվում էր Միջերկրական ծովի ափին, այլ նաև հարուստ էր հարթավայրային տեղանքով։ Կիլիկիայում կային մի քանի սրբավայրեր, որոնք քիչ թե շատ անկախ էին պարսից ազդեցությունից։ Մեզ հայտնի է նրանցից երեքի անվանումը, որոնք գտնվում էին Կաստաբալա, Մալլուս և Մաժաք-Կեսարիա քաղաքներում։

Կազմալուծում 
Կիլիկիայի վերջին վասալ թագավորը ներգրավվում է Աքեմենյան տերության քաղաքացիական պատերազմի մեջ՝ իր բացահայտ զորակցությունն ու օժանդակությունը ցույց տալով Արտաքսերքսես II-ի դեմ պայքարոս Կյուրոս Կրտսերին։ Վերջինս սակայն պարտվում է, իսկ Արտաքսերքսեսի հրամանով Կիլիկիայի արքան գահընկեց է լինում։ Այդ իրադարձությունից հետո, Կիլիկիայի կառավարիչը չէր կրում թագ և ուներ հասարակ սատրապի կարգավիճակ։

Երկրամասի վերջին սատրապը (կառավարիչը) դառնում է բաբելոնացի Մազեյոսը։ Նրա կառավարման վերջնամասը համընկնում է Ալեքսանդր Մակեդոնացու արևելյան արշավանքի սկսման հետ։ Հունամակեդոնական զորքերը այդ արշավանքի ընթացքում ներխուժում են Կիլիկիա՝ գահընկեց անելով Մազեյոսի իրավահաջորդին։ Այդ տարում Կիլիկիայի սատրապությունը դուրս է մղվում պատմության թատերաբեմից։

Ծանոթագրություններ 

Կիլիկիայի պատմություն
Աքեմենյան պետության սատրապություններ
Արևմտյան Ասիայի նախկին պետություններ