Յարի Լիտմանեն

Յարի Լիտմանեն (, ), ֆինն ֆուտբոլիստ, Ֆինլանդիայի պատմության լավագույն ֆուտբոլիստ, Ֆինլանդիայի հավաքականի ռեկորդակիր է եղել անցկացրած հանդիպումների քանակով, իսկ երկրորդը՝ խփած գոլերի քանակով։ Ըստ ՈւԵՖԱ-ի հոբելյանական պարգևների՝ համարվել է Ֆինլանդիայի լավագույն ֆուտբոլիստ։

Կենսագրություն 
Յարին ծնվել է Լահտիում՝ ֆուտբոլիստների ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Օլավի Լիթմանենը, եղել է «Ռեյպաս» ֆուտբոլային ակումբի և Ֆինլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի խաղացող։ Մայրը նույնպես ֆուտբոլիստ է եղել, նա խաղացել է «Ռեյպաս» կանանց ակումբում։ Յարին մանկության տարիներին, բացի ֆուտբոլից, լրջորեն զբաղվել է հոկեյով և մինչև 14 տարեկան հասակ կարողացել է համատեղել է երկու մարզաձևերը։

Նա ազգային հավաքականի կազմում իր նորամուտը նշել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 22-ին 18 տարեկան հասակում՝ Տրինիդադ և Տոբագոյի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի  դեմ խաղում։ Նա իր առաջին գոլը խփել է 1991 թվականի մայիսի 16-ին Մալթայի դեմ խաղում։

Լիթմանինի փոխարեն 1994-1995 ՈւԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի եզրափակչում փոխարինման է դուրս եկել 18-ամյա Պատրիկ Կլյուվերտը, որը խփել է «Այաքսի» հաղթական գոլը «Միլանի» դեմ խաղում։ 1995 թվականի սեպտեմբերի 27-ին նա հեթ-տրիկի հեղինակ է դարձել «Ֆերենցվարոշի» դեմ Չեմպիոնների լիգայի խաղում։ Այդ հեթ-տրիկը մնում է միակը ֆինն խաղացողների համար Չեմպիոնների լիգայում։ 1995-1996 Չեմպիոնների լիգայի եզրափակչում Լիթմանինը «Յուվենտուսի» հետ խաղում հավասարեցրել է հաշիվը, իսկ հետո գոլի հեղինակ դարձել 11 մետրանոց հարվածաշարում, սակայն «Այաքսը» պարտվել է «Յուվենտուսին»։

2004 թվականին նա խզել է պայմանագիրը «Այաքսի» հետ և տեղափոխվել ֆիննական «Լահտի» ակումբ։

2007 թվականին ծանր վնասվածքի պատճառով «Մալմյոյի» հետ խզել է պայմանագիրը և դարձել ազատ ֆուտբոլիստ։ 2008 թվականի հունվարին Յարին պայմանագիր է կնքել անգլիական «Ֆուլհեմի» հետ։ Այդ ակումբում ոչ մի հանդիպում նա չի անցկացրել և լքել է այն։ Նա պայմանագիր է կնքել «Լահտիի» հետ, որտեղ անցկացրել է երեք տարի։

2011 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Ֆինլանդիայի առաջնությունում նա անցկացրել է 200-րդ և վերջին հանդիպումը։

2010 թվականի նոյեմբերի 17-ին Սան Մարինոյի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղում (8:0) ազգային հավաքականի իր 137-րդ և վերջին պաշտոնական խաղում նա 11 մետրանոցից խփել է իր 32-րդ գոլը։ Այդ գոլը Լիթմանենին դարձրել է Եվրոպայի առաջնության ընտրական փուլերի ամենատարեց ռմբարկուն (39 տարի 270 օր)։ 2012 թվականի սեպտեմբերի 10-ին նա հրաժեշտի հանդիպում է անցկացրել, որում Ֆինլանդիայի հավաքականը 5:2 հաշվով հաղթել է աշխարհի հավաքականին։

2010 թվականին նրա հայրենի քաղաք Լահտիում կանգնեցվել է նրա հուշարձանը։

Անձնական կյանք 
Յարի Լիթմանենը հայր է դարձել 2006 թվականի նոյեմբերին, նրա կինը էստոնացի մոդել Լյու Յուրգենսոնն է։ 2007 թվականի սեպտեմբերին ծնվել է նրանց երկրորդ որդին՝ Բրունոն։

Յարիի կրտսեր քույրը՝ Սինին, բասկետբոլիստ է։

Ձեռքբերումներ

Մյուպա 47 
Ֆինլանդիայի գավաթակիր՝ 1992 թվական

Այաքս 
Հոլանդիայի չեմպիոն՝ 1993-1994, 1994-1995, 1995-1996, 1997-1998, 2003-2004 թվականներ
Հոլանդիայի գավաթակիր՝ 1993, 1998, 1999 թվականներ
Հոլանդիայի սուպերգավաթակիր՝ 1993, 1994, 1995 թվականներ
ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի հաղթող՝ 1995 թվական
ՈՒԵՖԱ-ի գավաթակիր՝ 1992 թվական
ՈՒԵՖԱ-ի Սուպերգավաթի հաղթող՝ 1995 թվական
Միջմայրցամաքային գավաթի հաղթող՝ 1995 թվական

Լիվերպուլ 
Լիգայի գավաթակիր՝ 2000-2001 թվականներ
Անգլիայի գավաթի հաղթող՝ 2000-2001 թվականներ
Անգլիայի սուպերգավաթի հաղթող՝ 2001 թվական
ՈւԵՖԱ-ի գավաթակիր՝ 2000-2001 թվականներ
ՈւԵՖԱ-ի Սուպերգավաթի հաղթող՝ 2001 թվական

Ֆինլանդիայի հավաքականի
Հյուսիսային Եվրոպայի չեմպիոն՝ 2001 թվական

Անձնական 
Ֆինլանդիայի տարվա լավագույն մարզիկ՝ 1995 թվական
Ֆինլանդիայի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ (ըստ մարզական հրապարակումների և ֆեդերացիայի լրագրողների) (9)՝ 1990, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 2000 թվականներ
Հոլանդիայի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ՝ 1993 թվական
Հոլանդիայի առաջնության լավագույն ռմբարկու՝ 1994 թվական
 Ֆինլանդիայի տարվա լավագույն մարզիկ՝ 1995 թվական
 Ֆինլանդիայի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ (ըստ մարզական հրապարակումների և ֆեդերացիայի լրագրողների) (9)՝ 1990, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 2000 թվականներ
Հոլանդիայի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ՝ 1993 թվական
Հոլանդիայի առաջնության լավագույն ռմբարկու՝ 1994 թվական
Ֆինլանդիայի հավաքականի ռեկորդակիրը հանդիպումների քանակով՝ 137
Ֆինլանդիայի հավաքականում խփած գոլերով 2-րդը՝ 32
1954-2003 թվականների լավագույն ֆին ֆուտբոլիստ (ՈւԵՖԱ-ի 50-ամյակի մրցանակ)

Կարիերայի վիճակագրություն

Ակումբ 

Ֆինլանդիայի լիգայի գավաթն առաջին անգամ անցկացվել է 1994 թվականին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Պրոֆիլը RSSSF կայքում
 Խաղացողի պրոֆիլը «HIJ»-ի պաշտոնական կայքում
 Վիճակագրություն՝ ըստ Վեյկկաուսլիգիի պաշտոնական կայքի
 Խաղացողի պրոֆիլը Liverbird.ru-ում
 Կենսագրություն և հարցազրույց խաղացողի հետ Sports.ru-ում
 Խաղացողի պրոֆիլը Ֆինլանդիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքում
 Խաղացողի պրոֆիլը LFCHistory.net-ում
 Խաղացողի պրոֆիլը «Լիվերպուլի» պաշտոնական կայքում
 Հոդված ՈւԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
 «Ֆինն հրաձիգ» Sports.ru-ում 2008 փետրվարի 20

Այաքսի ֆուտբոլիստներ
Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Ֆուտբոլիստներ
Անձինք
Ֆիններ
Սպորտ