Համեմատական դիցաբանություն

Համեմատական դիցաբանություն, տարբեր մշակույթների առասպելների համեմատություն՝ փորձելով տարորոշել ընդհանուր թեմաներ և բնութագրեր։ Համեմատական լեզվաբանությունը ծառայում է ակադեմիական տարբեր նպատակների։ Օրինակ՝ գիտնականներն օգտագործում են տարբեր առասպելների միջև փոխադարձ կապերը, որպեսզի հետևեն կրոնի և մշակույթի զարգացմանը, առաջ քաշեն տարբեր մշակույթների առասպելների ընդհանուր ակունքներ, աջակցեն հոգեբանական տարբեր վարկածների։

Դիցաբանությունների համեմատական ուսումնասիրությունը բացահայտում է վերազգային մոտիվները, որոնք միավորում են ամբողջ աշխարհի հոգևոր գիտակցությունը։ Այդ հետազոտությունների նշանակությունը ծնունդ է տալիս «համաշխարհային պատմության մեջ այդ առասպելների լայն, բարեհաճ ընկալմանը»։ Տարբեր ազգերի դիցաբանությունների նմանությունը հիշեցնում է մարդկությանը մարդկային փորձի համակողմանիության և ծագման ընդհանրությունների մասին։

Նախապատմություն 
Մարդաբան Կ. Սքոթ Լիթլթոնը սահմանել է համեմատական դիցաբանությունը որպես «ամենատարբեր մշակույթներին առնված առասպելների և առասպելների թեմաների համակարգված համեմատություն»։ Տարբեր մշակույթների և դիցաբանությունների համեմատությամբ գիտնականները փորձել են արդեն իսկ գոյություն ունեցող դիցաբանություններից վերհանել նման գծերը և/կամ վերականգնել «նախադիցաբանությունը»։ Կրոնագետ գիտնական Ռոբերտ Սեգալը նշել է. «ըստ կանոնի՝ բոլոր տեսաբանները փորձում են նմանություններ գտնել առասպելների միջև»։ Սակայն դիցաբանություններն ուսումնասիրողներին կոպիտ ձևով կարելի է բաժանել մասնավորողների, որոնք ընդգծում են առասպելների միջև տարբերությունները, և համեմատողների, որոնք ընդգծում են նմանությունները։ Մասնավորողները հակված են «հաստատելու, որ համեմատողների վերծանած նմանությունները աղոտ և մակերեսային», միևնույն ժամանակ համեմատողները հակված են «պնդելու, որ մասնավորողների առաջ քաշած տարբերությունները ծեծված են և պատահական»։

Ծանոթագրություններ 

Համեմատական դիցաբանություն
Կրոնի մարդաբանություն
Համեմատական մեթոդ
Դիցաբանական արխետիպեր