Բիսարա

Բիսարա (), ապուր կամ սոուս Հյուսիսային Աֆրիկայի խոհանոցում, որը պատրաստվում է չոր մանրացված բակլայով` որպես հիմնական բաղադրիչ։ Այլ բաղադրիչներից են սխտորը, ձիթապտղի յուղը, կիտրոնի հյութը, կծու կարմիր պղպեղը, չամանը և աղը։

Բիսարան առաջացել է եգիպտական փարավոնների դարաշրջանում, մոտ 4000 տարի առաջ։ Ուտեստը հին եգիպտացիներին հայտնի էր որպես ֆուլեա և պատրաստվում էր ոչ թե չոր բակլայով, այլ` թարմ լոբով։ Ֆուլեան անվանում էին նաև «բիս-օրո» (մեղու-օրո, արաբ.  بيصارو), ինչը նշանակում է «եփած լոբի»։ Այս տերմինը ժամանակակից անվանման հիմքում  է։

Բիսարան երբեմն պատրաստվում է լոբով, ոլոռով կամ սիսեռով։ Եգիպտոսում բիսարան ներառում է նաև խոտաբույսեր կամ տերևավոր կանաչիներ, հատկապես` մաղադանոս, անանուխ, սամիթ, սպանախ կամ սունկ, չնայած վերջինս ավելի հաճախ ավելացնում են Պաղեստինում գտնվող եգիպտացի արտագաղթողները և ուտում հացով որպես թաթախվող սոուս։ Սովորաբար սա էժան ուտեստ է և կոչվում է աղքատ մարդկանց ուտեստ։ Մարրոկոյում նույնիսկ ասացվածք կա. «Նա այնքան աղքատ է, որ միայն Բիսարա է ուտում»։ 
 
Բիսարան եգիպտական և Մարոկկոյի խոհանոցի ավանդական ուտեստ է։ Եգիպտոսում բիսարան ուտում են բացառապես որպես հացի սոուս և մատուցում են նախաճաշի համար, ինչպես հացահատիկը։ Ավելի հազվադեպ մատուցվում է ճաշի կամ ընթրիքի ժամանակ։ Եգիպտական բիսարան ներառում է խոտաբույսեր կամ տերլազարդ կանաչիներ, կծու պղպեղ, կիտրոնի հյութ և երբեմն սոխ։ Այն գյուղացիական ֆերմերների ավանդական կերակրատեսակն է, չնայած Եգիպտոսի քաղաքներում այն ավելի տարածված է դարձել 2011 թվականից, քանի որ այն ավելի առողջարար է, քան դրա քաղաքային նույնատիպ ուտեստը` Ֆուլ Մեդամեսին։ Մարոկյան Մարաքեշում բիսարան տարածված է տարվա ցուրտ ամիսներին և այն կարելի է գտնել քաղաքների հրապարակներում և փողոցներում։ Բիսարան համեմատաբար տարածված է Պաղեստինում, քանի որ այն հիշեցնում է ավանդական կերակուր, որը հայտնի է Իսրայելում քանանական ժամանակներից։

Ծանոթագրություններ