Ալեքսանդր Գրավե

Ալեքսանդր Կոնստանտինովիչ Գրավե (, ), խորհրդային և ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասան, մանկավարժ։ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1971)։

Կենսագրություն 
Ալեքսանդր Գրավեն ծնվել է 1920 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Մոսկվայում՝ Կոնստանտին և Մարիա Գրավեների ընտանիքում։ Հայրն իրավաբան էր, մայրը՝ բժշկական կրթություն ուներ։

1942 թվականին ավարտել է Բ. Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարանը՝ Աննա Օրոչկոյի արվեստանոցը։ Ընդունվել է Ե. Վախթանգովի անվան թատրոն և ընդգրկվել թատրոնի ռազմաճակատային թատերախումբ։ Թատերախմբի կազմում (ավելի ուշ ստացավ թատրոնի մասնաճյուղի կարգավիճակ), որը կցված էր Առաջին ուկրաինական ռազմաճակատին, Ալեքսանդր Գրավեն անցավ ամբողջ պատերազմի միջով՝ հասնելով մինչև Բեռլին։

Գրավեն միշտ պահանջարկ ուներ Վախթանգովի անվան թատրոնում, որտեղ աշխատել է ավելի քան 65 տարի։ Մարմնավորել է ավելի քան 150 կերպար՝ այդ թվում արդեն իսկ ընթացող ներկայացումներ արագ «մտնելու» շնորհիվ, երբ գործընկերներից ինչ-որ մեկը հիվանդանում էր։

Առաջին նշանակալի դերը կինոյում շարքային Օգուրցովի դերն էր «Անհանգիստ տնտեսություն» կինոկոմեդիայում, որի շնորհիվ Գրավեն երկար ժամանակ վայելում էր հանդիսատեսի սերը՝ չնայած նրան, որ հետագայում գլխավոր դերեր չի ստացել։

1940-ականների վերջին Գրավեն առաջին անգամ սկսեց դասավանդել, սակայն թատրոնում խիստ զբաղվածության պատճառով շուտով ստիպված էր թողնել դասավանդումը։ Գրավեն կրկին վերադարձավ Բ. Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտ 1986 թվականին՝ որպես դերասանի վարպետության ամբիոնի դասախոս։ Որպես գեղարվեստական ղեկավար՝ երկու տարի շրջանավարտ տվեց. 1992 թվականին՝ Կոմի-Պերմի ազգային ստուդիան, իսկ 2000 թվականին՝ սովորական դերասանական կուրսը (ուսանողներ՝ Յուրի Կոլոկոլնիկով, Նատալյա Շվեց, Դանիիլ Բելիխ, Լյուբով Տիխոմիրովա, Կիրիլ Իվանչենկո և այլն)։ Շչուկինի անվան ինստիտուտի առաջատար վարպետներից մեկն էր. 1998 թվականից՝ պրոֆեսոր։

Առաջին կինը՝ Մաքսիմ Գորկու թոռնուհի Դարյա Պեշկովան էր։ Երկրորդ կնոջ՝ Տատյանա Դմիտրիևնայի հետ անց է կացրել 40 տարի։

Ալեքսանդր Գրավեն մահացել է 2010 թվականի մարտի 5-ին՝ երկարատև հիվանդությունից հետո։ Թաղվել է մարտի 9-ին Մոսկվայի Ալեքսեևյան գերեզմանատանը (հողակտոր №4)։ Հրաժեշտը տեղի է ունեցել նույն օրը՝ Ե. Վախթանգովի անվան թատրոնում։

Հետաքրքիր փաստեր 
 Ե. Վախթանգովի անվան թատրոնի ռազմաճակատային մասնաճյուղում աշխատելու ժամանակ Գրավեն որպես նկարիչ ձևավորել է երկու ներկայացում («Ինչ-որ տեղ Մոսկվայում» և «Ուրիշների սահնակը մի՛ նստիր»)։
 «Քաղքենին՝ ազնվական» ներկայացման երգի խոսքերը գրել է Գրավեն։

Մրցանակներ և պարգևներ 
 Պատվո շքանշան (հունվարի 6, 1995)՝ պետությանը մատուցած ծառայությունների, աշխատանքում, գիտության մեջ, մշակույթում, արվեստում գրանցած հաջողությունների, ժողովուրդների միջև ընկերության և բարեկամության զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար
 Հայրենական մեծ պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշան (ապրիլի 20, 1995)
 ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1971)
 ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1957)
 Կարմիր աստղի շքանշան (փետրվարի 26, 1945)
 Մեդալ «Մոսկվայի պաշտպանության համար»

Դերերը թատրոնում

Հեռուստաներկայացումներ

Ֆիլմագրություն

Մուլտֆիլմերի հնչյունավորում

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Татьяна Сергеева. Александр Граве // Театр имени Евг. Вахтангова / Ред.-составитель Б. М. Поюровский. — М.: Центрполиграф, 2001. — С. 50—60, фото. («Звёзды московской сцены») — ISBN 5-227-01251-2

Արտաքին հղումներ 
 Ալեքսանդր Գրավեի մասին Ե. Վախթանգովի անվա թատրոնի կայքում
 
 Ալեքսանդր Գրավեի մասին animator.ru կայքում
 Մահացել է Ռուսաստանի ժողովրդական արրտիստ Ալեքսանդր Գրավեն
 Ալեքսանդր Գրավեին կհուղարկավորեն մարտի 9-ին Մոսկվայի Ալեքսեևյան գերեզմանատանը

Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
«Մոսկվայի պաշտպանության համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Ալեքսեևյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնի անձինք