Մարաթուկ (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)

Մարաթուկ, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Ծաղկաբերդ գյուղի հետ միասին կազմում է Ծաղկաբերդ համայնքը։

Աշխարհագրություն 
Գյուղը գտնվում է Արցախի Հանրապետության հարավարևմտյան թևում՝ Քաշաթաղի շրջանում՝ նախկինում՝ Արցախի Բերդաձոր գավառում։ Բնակավայրը տեղակայված է Հակարի գետի միջին հոսանքի ձախափնյա բլրապատ մասում։

Պատմություն 
Մարաթուկը Արցախի հնագույն բնակավայրերից է։ Ներկայիս գյուղը համադրելի է 7-րդ դարի պատմիչ Մովսես Կաղանկատվացու պատմության մեջ տեղ գտած Հակարի բնակավայրի հետ։  Արաբական աղբյուրներում  բնակավայրը ներկայացված է Ախար անունով։ 

Ուսումնասիրողներից Ա. Հակոբյանը որպես Հակարիի նախանվանում ներկայացնում է Մարաթուկ բնակավայրը, որն էլ եկվորները աղավաղել,դարձրել են Մուրադխանլի։ Գյուղից 3 կմ հյուսիս-արևելք՝ լեռնագագաթին, գտնվում են միջնադարյան բերդի և մատուռի ավերակները։ Բնակավայրը հայտնի է  Ղալալի անվանումով։ 

Ս. Սարգսյանի կարծիքով Ղալալին նույն Քարալի կամ Կառնակկաշ ամրոցն է, որի մասին խոսում է նաև Մ. Կաղանկատվեցին։

18-րդ դարի երկրորդ կեսին և 19-րդ դարի սկզբներին Ղարաբաղի խաների և քուրդ ցեղապետերի ճնշման տակ տարածաշրջանի բնակատեղիները հայաթափվել էին։ 

19-րդ դարի սկզբներին հայկական բնակավայրում հաստատվել էին թրքախոս քուրդ խաշնարած մի քանի ընտանիքներ։ Գյուղը նրանք անվանեցին Մուրադխանլի։  Կարճ ժամանակահատվածում եկվորները հիմնականում ոչնչացրել են հայկական պատմամշակութային  արժեքները։ 

Ադրբեջանում խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո այս տարածքները բռնակցվեցին ԱԽՍՀ-ին։  Գյուղը 1923 թվականին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի օկրուգի, իսկ 1930 թվականին Ղուբաթլիի շրջանի կազմում։ 

1993 թվականին Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի  ճնշման տակ բնակավայրը ազատագրվեց։ 1996 թվականին այստեղ հաստատվել էին ՀՀ բնակավայրերից մի քանի ընտանիքներ։ 

2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

Բնակչություն 
2015 թվականին Մարաթուկ գյուղում բնակվում էր 18 մարդ, կար 5 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

Հասարակական կյանք 
Մարաթուկը ընդգրկված է Ծաղկաբերդի համայնքի կազմում։ Գյուղի աշակերտները սովորում էին Ծաղկաբերդի միջնակարգ դպրոցում։

Ծանոթագրություններ 

Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն