Տույմաադա

Տույմաադա (), հովիտ Լենա գետի ձախ ափի միջին հոսանքում։ Հովիտում է գտնվում է Յակուտսկ քաղաքը հարակից բնակավայրերով, այդ թվում՝ Ժատայ, Խատասի, Տագաբա, Կանգալասի, Տուլագինո, Կիլդյամցի, Սիրդախ և այլ բնակավայրեր։

Աշխարհագրություն 
Տույմաադան Լենայի միջին հոսանքի երեք հիմնական հովիտներից (նաև Էրկենի և Էնսիելի) ամենամեծն է բնակչության թվաքանակով։ Մակերեսը կազմում 700 կմ²։ Բնակչությունը՝ 343,8 հազար մարդ (2019), այսինքն, Յակուտիայի բնակչության ավելի քան մեկ երրորդը։

Հովտի տարածքում կան բազմաթիվ լճեր, այստեղով են հոսում Լենայի վտակները։ Տույմաադայի արևմտյան մասում գտնվում է Չոչուր-Մուրան լեռը։

Կլիման խիստ ցամաքային է։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝ −39,6 °С է, հուլիսին +19,0 °С։ Տեղումների քանակը տարվա ընթացքում շուրջ 240 մմ է։

Պատմություն 
Ըստ ժողովրդական ավանդազրույցի՝ այս հովտում  են հաստատվել յակուտների նախահայրեր Օմոգոյ Բայը և Էլեյ Բոոտուրը։

Իրականում Տույմաադա հովիտը բնակեցվել է դեռևս պալեոլիթի դարաշրջանում։ Հնագիտական հետազոտությունները հանգեցրել են մի շարք հայտնագործությունների այս համեմատաբար փոքր  տարածքում։ Հայտնաբերվել են պալեոլիթի, մեզոլիթի, նեոլիթի, բրոնզի և վաղ երկաթի դարերի, ինչպես նաև միջնադարի ավելի քան 200 հնագիտական հուշարձաններ։

Յակուտիայում անցկացվում է Տույմաադի միջազգային օլիմպիադան։ Յակուտսկում հրատարակվում է նաև տեղական «Տույմաադա» թերթը։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Остатки якутскаго острога и некоторых других памятников деревяннаго зодчества в Сибири.

Հովիտներ այբբենական կարգով
1632 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սախա-Յակուտիայի հանրապետություն