Չեստեր Կարլսոն

Չեստեր Կարլսոն (, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, փաստաբան և գյուտարար։ Նրան է պատկանում 20-րդ դարի հիմնական գյուտերից մեկի՝ էլեկտրոգրաֆիայի կամ պատճենահանման սկզբունքի գյուտի իրավունքը։

Կենսագրություն 
Երիտասարդ տարիքում աշխատել է որպես իրավաբան-արտոնագրագետի օգնական, զբաղվել է հեղինակային իրավունքների պաշտպանության գործերով։ Մեծ քանակությամբ փաստաթղթերի, այդ թվում՝ բարդ գծագրերի պատճենահանման անհրաժեշտությունը Կարլսոնին հանգեցրել է «չոր» () լուսանկար ստեղծելու անհրաժեշտության մասին մտքին (այսինքն՝ առանց բարդ դրսևորման գործընթացի)։ Իր հիմնական փորձարկումները, Ավստրիայի գործազուրկ փախստական Օտտո Կորնեի օգնականի հետ միասին, գյուտարարը անցկացրել է զոքանչի տրամադրած սենյակում։

Առաջին կնիքը Կարլսոնը և Կորնեյը ստացել են 1938 թվականի հոկտեմբերի 22-ին՝ Նյու Յորքի իրենց լաբորատորիայում։ Այս տեխնոլոգիայի արտոնագիրը ստացվել է 1942 թվականի հոկտեմբերի 6-ին։ Երկար ժամանակ Կարլսոնը անհաջող կերպով փորձել է ներդնել իր գյուտը՝ ապացուցելով, որ այն բացարձակապես անհրաժեշտ է բիզնեսի համար, սակայն նրան հերթով մերժել են 20 ընկերություններում՝ պատճառաբանելով, որ իր գյուտը չափազանց ծանր է և խիստ կեղտոտում է թերթերը, բացի այդ, մարդը կարող է զգալիորեն ավելի լավ հաղթահարել պատճենահանման խնդիրը։ 

Հաջողությունը գյուտարարին ժպտացել է 1944 թվականին՝ Օհայո նահանգում գտնվող Battelle Institute-ում։ Այնտեղ նրան առաջարկել են կատարելագործել տեխնոլոգիան և նույնիսկ ճշգրիտ բառ են գտել այդ գործընթացի անվան համար՝ «էլեկտրաֆոտոգրաֆիա»։ Դրանից հետո «Haloid Company» ընկերությունը ձեռք է բերել պատճենահանման ապարատների հետագա մշակման և արտադրության արտոնագիրը։ Հենց այդ ժամանակ է որոշվել, որ «էլեկտրաֆոտոգրաֆիա» բառը չափազանց գիտական է և կարող է վախեցնել պոտենցիալ գնորդին։ Ավելի լավ անուն գտնելու հարցում օգնություն է ցուցաբերել տեղացի բանասեր պրոֆեսորը։ Նա հորինել է «քսեոգրաֆիա»-ն ( «չոր» և  «գրում եմ»), իսկ հետո հենց ինքը՝ գյուտարար Կարլսոնը, մտածել է բառը կրճատել մինչև պարզ՝ «քսերոքս» բառը։ Արդյունքում 1948 թվականին շուկայում հայտնվեցին առաջին պատճենահանման սարքերը՝ «Model A.» անվանումով։ 

1959 թվականին «Xerox 914» առաջին լրիվ ավտոմատ մոդելի թողարկումից հետո «Haloid» ընկերությունը վերանվանվեց «Xerox Corporation»-ի։

Մրցանակներ 
 Էդվարդ Լենգստրետի կրծքանշան (1953)
 Ջոն Սքոթի կրծքանշան (1964)
 Հոլիի կրծքանշան (1968)

Ֆիլմեր

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Николай Надеждин, ЧЕСТЕР КАРЛСОН, или Человек, придумавший ксерокс / Hard-n-Soft, сентябрь 2009 (копия статьи на сайте Xerox Corporation)
 КАРЛСОН Честер Флойд (Carlson Chester Floyd) (8.02.1906 — 19.9.1968)  Портал «Санкт-Петербургская школа»], 2011
 Карлсон, Честер - Энциклопедия "Вокруг света"

Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Ամերիկացի գյուտարարներ
Ամերիկացի փաստաբաններ
Ամերիկացի գործարարներ
Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Ամերիկացի իրավաբաններ
Ամերիկացի ճարտարագետներ