Վալե (կանտոն, Շվեյցարիա)

Վալե (, , ;  ;  ) (նաև՝ Վալիս; , , , ), երկլեզվյա կանտոն Շվեյցարիայի Համադաշնության հարավ-արևմուտքում (բնակչության 62,8 %-ը խոսում է ֆրանսերեն, 28,4 %-ը՝ գերմաներեն)։ Զբաղեցնում է 5.224 քառակուսի կիլոմետր տարածք (այդ ցուցանիշով երրորդն է շվեյցարական կանտոնների մեջ)։ 2012 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 321.732: Վարչական կենտրոնը Սյոն քաղաքն է։ Շվեյցարական համադաշնության մաս է դարձել 1815 թվականին։ XVII դարից կանտոնի տարածքի մի մասի վրա գոյատևել է Յոթ տասնյակի Հանրապետությունը, որ յոթ համայնքների միություն էր։

Վարչական բաժանումը 
Կանտոնը բաժանված է 14 շրջանի.
 Բրիգ (Brig)
 Գունդիս (Gundis)
 Էնտրեմոն (Entremont)
 Գոմս (Goms)
 Էրինգ (Ering)
 Լյոկ (Leuk)
 Մարտինախ (Martinach)
 Մոնտի (Monthey)
 Արևելյան Ռարոն (Östlich Raron)
  (Saint-Maurice)
 Զիդերս (Siders)
 Զիտտեն (Sitten)
 Ֆիսպ (Visp)
 Արևմտյան Ռարոն (Westlich Raron)

Տնտեսություն 
Կանտոնի տնտեսության գլխավոր ճյուղը գյուղատնտեսությունն է, հատկապես խոշոր եղջերավոր և կաթնատու անասնապահությունը։ Գինու արտադրության ծավալներով Վալեն առաջին տեղն է զբաղեցնում Շվեյցարիայում։ Այս կանտոնում է գտնվում Կլեզոն-Դիքսենս հիդրոհամալիրը, որն արտադրում է Շվեյցարիայի ամբողջ էլեկտրականության քառորդ մասը։

Տեսարժան վայրեր 
 Թանգարան Սենբեռնար
 Մատտերհորն
 Ալալինհորն և Միտտելալալին սարերը, որոնցից վերջինի վրա են գտնվում աշխարհի ամենաբարձր պտտվող ռեստորանը և ամենաբարձր ճոպանուղին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Официальный сайт кантона Вале
 Туристическая организация кантона
 Photo database

Շվեյցարիայի վարչական բաժանում
1815 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ