Մանուկն ու ջուրը

«Մանուկն ու ջուրը», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից, որի գրության ստույգ թվականը հայտնի չէ։ Չի պահպանվել նաև ինքնագիրը։

Ստեղծման պատմություն 
«Մանուկն ու ջուրը» ստեղծագործության ակունքը միջնադարյան ժողովրդական երգ է։ Այն հրատարկվել է մի շարք ժողովածուներում՝ Գամառ Քաթիպա «Ազգային երգարան», Մ․ Միանսարյանց, «Քնար հայկական», Կ․ Կոստանյանց, «Նոր ժողովածու» և այլն։

Հավանորեն Թումանյանն օգտագործել է «Նոր ժողովածուի» տարբերակը։ Սրա 32 տողից ընտրել է առաջին 15-ը, ժողովրդական երգի միջին հայերենը վերածել գրական լեզվի, փոխել մեկ տող և մի քանի բառ, դուրս թողել հաճախ կրկնվող «Հա՜յ» ձայնարկությունը, միջնադարյան  երգում  երիտասարդ  իմաստով  օգտագործված «մանուկ»  բառին տվել ժամանակակից իմաստը, դրանով հիմնովին փոխել բանաստեղծության բնույթը։

«Մանուկն ու ջուրը» բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է 1911 թվականին Հասկեր ամսագրի № 1 համարում 20-րդ էջում, այնուհետև՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում 6 հատորով լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի 164-րդ էջում։

Արտատպվում է Հասկեր ամսագրից։

Այս ժողովրդական երգը մշակել է նաև  XVLL  դարի բանաստեղծ Երեմիա Չելեպի Քյոմյուրճյանը։

Ծանոթագրություններ 

Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ