Ահմեդ Յամանի

Ահմեդ Զաքի Յամանի (, ), Սաուդյան Արաբիայի նավթի և հանքային ռեսուրսների նախկին նախարար (1962-1986), քաղաքական գործիչ։

Կենսագրություն 
Ահմեդ Զաքի Յամանին 1951 թվականին ավարտել է Կահիրեի Ֆուադ համալսարանը, որից հետո Նյու Յորքի համալսարանը, Հարվարդի և Էքսեթերի համալսարանների իրավաբանական ֆակուլտետները։ 1958 թվականից ծառայել է որպես Սաուդյան Արաբիայի կառավարության խորհրդական։ Նախարարի պաշտոնում Ահմեդը փոխարինել է  Աբդուլահ ալ-Թարիքին, որը վտարվել է արևմտյան կորպորացիաների ճնշման տակ՝ նավթի ազգայնացման արմատական պահանջների պատճառով, ինչը նրան վաստակեց «կարմիր շեյխի» համբավ։

1973 թվականին Նավթային ճգնաժամի կարգավորման գործընթացում ունեցել է կարևոր դեր։

1975 թվականին դեկտեմբերին Յամանիին և Նավթ արտահանող երկրների կազմակերպության անդամներին Վիեննայում պատանդ է վերցրել ահաբեկիչ Կառլոսը։ Պատանդներին ազատ են արձակել Հյուսիսային Աֆրիկայի տարածքում, չնայած որ Կառլոսին իր վերադասները հրամայել էին մահապատժի ենթարկել Յամանիին և իր իրանցի գործընկերոջը։

1985 թվականի սեպտեմբերին նա հայտարարել է նավթի արդյունահանման սահմանափակումների դադարեցման մասին, որից հետո հաջորդ 6 ամիսների ընթացքում Սաուդյան Արաբիայի կողմից նավթի արդյունահանումն աճել է 3,5 անգամ, իսկ նավթի գները նվազել են։

Պատմաբանների մեծամասնության կարծիքով դա հանգեցրել է  Խորհրդային Միության  բյուջեի սուր պակասուրդի, ինչը Միխայիլ Գորբաչովին  ստիպեց իրականացնել Վերակառուցում քաղաքական շարժում.։

Յամանին հեռացել է նավթի նախարարի իր պաշտոնից, երբ 1986 թվականի հոկտեմբերին նրան հեռացրեց  Ֆահդ իբն Աբդուլ-Ազիզ Ալ Սաուդը թագավորը։ 1990 թվականին Յամանին հիմնել է Համաշխարհային էներգետիկայի ուսումնասիրությունների կենտրոն՝ շուկայի վերլուծության խումբ։

Մահացել է 2021 թվականի փետրվարի 23-ին, Լոնդոն քաղաքում։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Defining moments: Sheikh Yamani // BBC News
Aburish, Saïd K. 1994: The Rise, Corruption and Coming Fall of the House of Saud. London: Bloomsbury.   p. 7 "Oil Minister Yamani, whose moderate oil-pricing policies made him the most unpopular man in his country..."
Robinson, Jeffrey. 1989: Yamani The Inside Story. London: Fontana Press. 
BBC News, Defining moments: Sheikh Yamani
Country Studies. Oil Industry, Saudi Arabia
Perez, Carlos. The Decay of the Angel (Vacheron & Constantin)