Սմբատ Սպարապետի Ավետարան

«Սմբատ Սպարապետի Ավետարան», Կիլիկիայի մանրանկարչության դպրոցի ձեռագիր մատյան (1260–1270-ական թվականներ, Մատենադարան, ձեռ. № 7644): Պահպանվել են միայն պատվիրատուի՝ Սմբատ Սպարապետի (Գունդստաբլ) կարճ հիշատակագրությունները։ Ձեռագիրը զարդարված է բարձրորակ ներկերով և ոսկու առատ օգտագործմամբ ստեղծված խորաններով, անվանաթերթերով, ավետարանիչների պատկերներով, լուսանցազարդերով։ Կիլիկիայի հայկական թագավորության անկումից (1375) հետո ձեռագիրը տարվել է Ղրիմ, որտեղ բազմիցս ընդօրինակվել է։ Այնտեղ նորոգվել և լրացվել է տերունական մանրանկարներով («Ծնունդ», «Մուտք Երուսաղեմ», «Ղազարոսի հարությունը», «Պայծառակերպություն», «Խաչելություն», «Դժոխքի ավերում», «Համբարձում», «Հոգեգալուստ»)։ Պահպանվել է երկրորդ նկարչի՝ Ավետիքի անունը («Խաչելություն» մանրանկարի փոքր արձանագրության մեջ):Ըստ որոշ տվյալների՝ երկրորդ անգամ նկարազարդվել է 1420 թվականից հետո, ոճական աղերսներ ունի 15-րդ դարի Ղրիմի հայկական մանրանկարչության հետ։ Նույն թվականին Ավետարանը Կաֆայում ընդօրինակվել է առանց տերունական նկարների։

Գրականություն 
 Ազարյան Լ., Կիլիկան մանրանկարչությունը XII–XIII դդ., Ե., 1964: 
 Դուռնովո Լ., Հայկական մանրանկարչություն (ալբոմ), Ե., 1967: 
 Նույնի, Краткая история древнеармянской живописи, Е., 1957; 
 Корхмазян Э., Армянская миниатюра Крыма (XIV–XVII вв.), Е., 1978; 
 Der Nersessian S., Miniature Painting in the Armenian Kingdom of Cilicia from the Twelfth to the Fourteenth Century, W., 1993.

Մատենադարանի ձեռագրեր