Տակեո Կանադե

), ինֆորմատիկայի բնագավառի ճապոնացի գիտնական, համակարգչային տեսլականի աշխարհի առաջատար հետազոտողներից մեկը։ Քարնեգի Մելոն համալսարանի պրոֆեսոր։ Շուրջ 300 գիտական հրապարակումների համահեղինակ և 20 արտոնագրերի հեղինակ է։

Կենսագրություն 
Տակեո Կանադեն ծնվել է Ճապոնիայի Հյոգո պրեֆեկտուրայում, 1945 թվականին։ 1964 թվականին ավարտել է Կիոտոյի համալսարանը՝ էլեկտրատեխնիկայի բնագավառում ստանալով բակալավրի, մագիստրանտի և ասպիրանտի աստիճաններ։ 1973-1980 թվականներին դասավանդել է Կիոտոյի համալսարանի ինֆորմատիկայի բաժնում, այնուհետև տեղափոխվել է Կարնեգի Մելոն համալսարան։ Կանադեն կարևոր ներդրում է կատարել մի շարք ոլորտներում՝ սկսած հիմնարար տեսական առաջխաղացումներից մինչև նորարարական սարքեր և ալգորիթմներ։ Նրա վաղ շրջանի աշխատանքներից է դեմքի արտահայտությունների ճանաչումը. Կանադեն մշակել է դեմքի արտահայտության թվային վերլուծության մեթոդներ, որոնց շնորհիվ հնարավոր է հասկանալ դեմքի արտահայտության շատ փոքր մանրամասներ և փոփոխություններ՝ ի տարբերություն նախորդ ճանաչման համակարգերի, որոնք լավագույնս նկատում էին այնպիսի արտահայտություններ՝ «ուրախությունը» կամ «զայրույթը»։ Կանադեն նաև նախաձեռնել է շարժման վերլուծության կարևոր մեթոդներ՝ ներկայացնելով տեսանյութերի հաջորդականությամբ հստակ պատկերի ստանալու հիմնական ալգորիթմը, հիմք դնելով ժամանակակից պատկեր ստանալու և սեղմման տեխնոլոգիաների համար։

1981 թվականին Կանադեն ստեղծեց օբյեկտի եռաչափ ձևը մեկ պատկերից վերականգնելու տեսություն (հայտնի է որպես «Origami World» տեսություն)։

Տակեո Կանադեն «Վիրտուալ իրականություն» հասկացության հեղինակն է, համաձայն որի տարբեր տեսանկյուններից վերցված իրադարձությունների մի քանի պատկերներ համակցված են միահամակարգ մոդելի մեջ, որը թույլ է տալիս դիտել միևնույն տեսարանը տարբեր տեսանկյուններից։

Կոչումներ, մրցանակներ, իրադարձություններ 
 1999 թվականին դարձել է Հաշվողական մեքենաների ասոցիացիայի անդամ
 Բաուեր մրցանակ, «Գիտության ոլորտում ձեռքբերումներ» մրցանակ Ֆրանկլին ինստիտուտից, Ֆիլադելֆիա, 2008
 TK60 կոչվող հատուկ միջոցառում. Տակեո Կանադեի տեսլականը նշվեց նրա 60-րդ հոբելյանի հետ մեկտեղ։ Միջոցառմանը մասնակցել են համակարգչային տեսողության ակնառու հետազոտողներ։
 Ընտրվել է Ինժեներական ազգային ակադեմիայի և Ամերիկյան արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ
 Արհեստական բանականության ամերիկյան ընկերակցության, Ճապոնիայի ռոբոտաշինության ընկերության, Ճապոնիայի էլեկտրոնիկայի և կապի ինժեներների ինստիտուտի ընտրված անդամ
 Մարր մրցանակ, 1990 թվականին Շրի Կ. Նայերի և Կատշուշի Լկեուչի հետ համատեղ «Փոխադարձ արտացոլումներից» ձևի համար
 Լոնգե Հիգգինս մրցանակ համակարգչային տեսողության ոլորտում տևական ներդրման համար, այդ թվում՝
CVPR 2006 «Դեմքի հայտնաբերում՝ հիմնված նյարդային ցանցի վրա» Հ. Ռոուլիի և Ս. Բալույայի հետ համատեղ
 CVPR 2008 «Օբյեկտի ճանաչման համար տեղական տեսքի և տարածական հարաբերությունների հավանականության մոդելավորում» Հ. Շնայդերմանի հետ համատեղ
 C&C մրցանակ, Ջոզեֆ Էնգելբերգեր մրցանակ, FIT Funai կատարելության մրցանակ, Ալլեն Նյուվել հետազոտության գերազանցության մրցանակ և Հետազոտության և զարգացման Ճապոնիայի ռոբոտների ընկերակցության մրցանակ
 Եղել է կառավարական, արդյունաբերական և համալսարանական խորհրդատվական խորհուրդների, այդ թվում` Ազգային հետազոտական խորհրդի օդագնացության և տիեզերական ինժեներության խորհրդի (ASEB), ՆԱՍԱ-ի առաջատար տեխնոլոգիաների խորհրդատվական կոմիտեի, Առողջապահության պանելների փոխակերպման PITAC-ի պանելի և Առաջադեմ հետազոտությունների Կանադայի ինստիտուտի խորհրդատվական խորհրդի անդամ
 2016 թվականին արժանացել է Կյոտոյի գիտատեղեկատվական բնագավառի մրցանակի
2019 թվականին արժանացել է ՏՏ ոլորտում համաշխարհային ներդրման համար ՀՀ պետական մրցանակի

Հատկանշական աշխատանքներ 
 Լուկաս-Կանադե ալգորիթմ
 Դեմքի ամենավաղ դետեկտորներից մեկը
 Տոմասի-Կաանդե ֆակտորիզացման մեթոդ 
 Վիրտուալ իրականություն
 Բազմա-բազային ստերեո և աշխարհի առաջին լիարժեք պատկերով վիդեո-ստերեո մեքենա
 VLSI հաշվարկային ցուցիչներ
 Գծային պատկերից ձևի վերականգնում (հայտնի է որպես «Origami World» տեսություն և շեղ սիմետրիա)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Takeo's Home Page at the Robotics Institute, CMU.
Envisioning Robotics Online Archival Exhibit

Կյոտոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Համակարգչային տեսողության բնագավառի գիտնականներ
Ճապոնացի համակարգչային գիտնականներ