Ջիմ Փիբլս

Ջիմ Փիբլս (, ամբողջական անունը՝ Ֆիլիպ Ջեյմս Էդվին Փիբլս , ), կանադաամերիկացի ֆիզիկոս, որն աշխատում է տեսական տիեզերագիտության ոլորտում։ Փրինսթոնի համալսարանի՝ Ալբերտ Այնշտայնի անվան պատվավոր գիտական պրոֆեսոր է ()։ 2019 թվականին արժանացել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1935 թվականի ապրիլի 25-ին ֆրանսախոս Սեն Բոնիֆաս քաղաքում, մեծացել է Սեն Վիտալում։ Հայրը Վինիպեգի հացահատիկի բորսայում աշխատել է որպես գրագիր, մայրը տնային տնտեսուհի էր։

Ավարտել է Մանիտոբայի համալսարանը։ 1958 թվականից ի վեր ապրում է Միացյալ Նահանգներում։ Փրինսթոնի համալսարանում ստացել է աստղագիտության փիլիսոփայության դոկտորի դիպլոմ։ Ավելի ուշ այնտեղ ստացել է պրոֆեսորի պաշտոն։ Այժմ նույն տեղում Ալբերտ Այնշտայնի անվան  պատվավոր պրոֆեսոր է։

Անդամակցություն ակադեմիաներում 
 Ֆիզիկայի ամերիկյան ընկերություն (1964)
 Արվեստի և գիտության ամերիկյան ակադեմիա (1977)
 Լոնդոնի թագավորական ընկերություն (1982)
 Կանադայի թագավորական ընկերություն (1987)
 ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիա (Foreign Associate, 1988)
 Փիլիսոփայական ամերիկյան ընկերություն (2004)
 Աստղագիտական ամերիկյան ընկերություն
 Գիտության զարգացմանն աջակցող ամերիկյան ասոցիացիա

Մրցանակներ 
 1981՝ Էդդինգթոնի մեդալ, Բրիտանական թագավորական աստղագիտական ընկերություն
 1982՝ Աստղաֆիզիկայի ոլորտում Դենի Հայնեմանի մրցանակ, Աստղագիտական ամերիկյան ընկերություն
 1992՝ Հենրի Նորրիս Ռասսելի մրցանակ, Աստղագիտական ամերիկյան ընկերություն
 1995՝ Քեթրին Բրյուսի մեդալ, Աստղագիտական խաղաղօվկիանոսյան ընկերություն
 1997՝ Օսկար Քլեյնի մեդալ
 1997՝ Կառլ Յանսկիի դասախոսություն
 1998՝ Աստղագիտական թագավորական ընկերության ոսկե մեդալ
 2000՝ Տիեզերագիտության ոլորտում Գրուբերի մրցանակ
 2003՝ Թոմալի մրցանակ, Ժնևի համալսարան
 2004՝ Շաոյի աստղագիտական մրցանակ
 2005՝ Քրաֆորդի մրցանակ
 2013՝ Դիրակի մեդալ
 2019՝ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ

Հիշատակ 
 Աստերոիդ 18242 Peebles

Մատենագիտություն 

 Peebles, P. J. E. Physical Cosmology. Princeton: Princeton University Press, 1971
 Peebles, P. J. E. The large-scale structure of the universe. Princeton: Princeton University Press, 1980
 Peebles, P. J. E. Principles of Physical Cosmology. Princeton: Princeton University Press, 1993
 Пиблс П. Физическая космология: Пер. с англ.՝ М.: Мир, 1975
 Пиблс Ф. Дж. Э. Структура Вселенной в больших масштабах: Пер. с англ.՝ М.: Мир, 1983

Հոդվածներ 

 R. H. Dicke, P. J. E. Peebles, P. G. Roll, & D. T. Wilkinson: Cosmic Black-Body Radiation. Astrophys. J. 142, 414 (1965).
 P. J. E. Peebles: Primordial Helium Abundance and the Primordial Fireball. I: Phys. Rev. Lett. 16, 410 (1966).
 P. J. E. Peebles: Primordial Helium Abundance and the Primordial Fireball. II. Astrophys. J. 146, 542 (1966).
 P. J. E. Peebles & R. H. Dicke: Origin of the Globular Star Clusters. Astrophys. J. 154, 891 (1968).
 P. J. E. Peebles: Origin of the Angular Momentum of Galaxies. Astrophys. J. 155, 393 (1969).
 P. J. E. Peebles & J. T. Yu: Primeval adiabatic perturbation in an expanding universe. Astrophys. J. 162, 815 (1970).
 J. P. Ostriker and P. J. E. Peebles: A Numerical Study of the Stability of Flattened Galaxies: or, can Cold Galaxies Survive?. Astrophys. J. 186, 467 (1973).
 E. J. Groth and P. J. E. Peebles: Statistical Analysis Of Catalogs Of Extragalactic Objects. 7. Two And Three Point Correlation Functions For The High-Resolution Shane-Wirtanen Catalog Of Galaxies. Astrophys. J. 217, 385 (1977).
 P. J. E. Peebles: Large-scale background temperature and mass fluctuations due to scale-invariant primeval perturbations. Astrophys. J. 263, L1 (1982).
 M. Davis & P. J. E. Peebles: A survey of galaxy redshifts. V՝ The two-point position and velocity correlations". Astrophys. J. 267, 465 (1983).
 B. Rhatra and P. J. E. Peebles: Cosmological consequences of a rolling homogeneous scalar field. Phys. Rev. D 37, 3406 (1988).
 B. Rhatra & P. J. E. Peebles: Cosmology with a time-variable cosmological ‘constant’. Astrophys. J. 325, L17 (1988).
 Пиблс П. Дж. Э., Силк Дж., Космическая книга, УФН 160 (2) 323—335 (1990)
 M. Fukugita, C. J. Hogan, & P. J. E. Peebles: The cosmic baryon budget. Astrophys. J. 503, 518 (1998) .
 B. Rhatra & P. J. E. Peebles: The cosmological constant and dark energy. Rev. Mod. Phys. 75, 559 (2003) .
 P. J. E. Peebles: Cosmological tests, Oskar Klein Memorial Lectures, 2001, .

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 
 
 

Ամերիկացի աստղագետներ
Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
20-րդ դարի աստղագետներ
Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Ամերիկացի գիտնականներ
Աստղաֆիզիկոսներ
Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ