Ժայռափոր եկեղեցական համալիր (Վանքասար)

Ժայռափոր եկեղեցական համալիր, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի հարավ-արևելքում, Խաչեն գետի աջ ափին, Աղդամ-Մարտակերտ մայրուղուց 200 մետր արևմուտք, Մարաղա գյուղի դիմաց։

Ճարտարապետություն 

Համալիրը բաղկացած է
ժայռափոր եկեղեցի
քարոզման հրապարակ
հանգստարան՝ ժայռափոր գերեզմաններ
հանգստի և պաշտամունքի հարթակներ
ժայռափոր աստիճաններ

ժայռափոր աստիճաններ 

ժայռափոր աստիճանները սկիզբ է առնում լեռան ստորոտից՝ բեկվելով ձգվում է դեպի ժայռափոր եկեղեցին։ Ճանապարհի մեջտողում ժայռափոր մուտքն է։

Ժայռափոր եկեղեցի 

Ունի ձգված անկանոն հորինվածք։ Հարավային կողմում ձևավորված է մի պարզ խորան, իսկ սրա ետևում՝ գաղտնարան։ Արևելյան պատի կենտրոնական մասում փորված է կանոնավոր կամարաձև խորշ, իսկ պատի հյուսիսային հատվածը ծածկված է խաչապատկերներով, որոնցից մի քանիսը ունեն հունարեն արձանագրություններ։

Եկեղեցին իր հորինվածքով նման է երկխորան եկեղեցիներին, որոնք կառուցվել են քրիստոնեական նշանավոր գործիչների և մարտիրոսների գերեզմանների հարևանությամբ։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ 

 
Մարտակերտի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
13-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Եկեղեցիներ այբբենական կարգով