Էմիցիզումաբ

Էմիցիզումաբ կամ ACE 910 (բրենդային ավնաումը Hemlibra)` երկսպեցիֆիկ խիմերիկ հումանիզացված մոնոկլոնալ հակամարմինն է, որն օգատգործվում է հեմոֆիլիա A-ի բուժման նպատակով։ Առաջին ֆազայի հետազոտությունները ցույց են տվել, որ էմիցիզումաբը լավ հանդուրժվում է առողջ սուբյեկտների կողմից։

2017թ․-ին ԱՄՆ-ում էմիցիզումաբը հաստատվեց որպես հեմոֆիլիայի բուժման միջոց այլ բուժումների հանդեպ ռեզիստենտություն ձեռք բերած հիվանդների համար։ Հետագայում այն հաստատվեց ԱՄՆ Սննդի և դեղերի վարչության կողմից որպես հեմոֆիլիա A-ի բուժման միջոց այլ բուժումների հանդեպ ռեզիստենտություն չունեցող հիվանդների համար։

Կառուցվածք 
Հակամարմինն ունի երկու տարբեր Fab հատվածներ, որոնցով կարող է կապել երկու տարբեր մակարդման գործոններ։ Հենց այս պատճառով է համարվում երկսպեցիֆիկ։

Հետազոտություններ 
Emicizumab-ը բավականին երիտասարդ մոնոկլոնալ հակամարմին է, այդ պատճառով կատարվում են մի շարք հետազոտական աշխատանքներ՝ հակամարմնի, որպես դեղամիջոց , հատկություններն ավելի լավ պարզելու նպատակով։ Հետազոտական աշխատանքները ստացել են HAVEN անվանումը։ Մինչ օրս կատարվել են 4 նմանատիպ հետազոտություններ (HAVEN 1, HAVEN 2, HAVEN 3, HAVEN 4): Հետազոտման նպատակով ընտրվում են կամավորների հատուկ խմբեր, կատարում են Emicizumab-ի տարբեր կոնցենտրացիայի ներարկումներ։ Այնուհետև իրականացվում է նախնական արյունահոսման էպիզոդների և բուժումից հետո արյունահոսության դեպքերի համեմատություն։ Բնականաբար հետազոտվողները գտնվում են հատուկ բժշկական հսկողության տակ և նրանց կյանքին վտանգ չի սպառնում։

Հետազոտությունների շնորհիվ պարզ է դարձել, որ Emicizumab-ը բարձր էֆֆեկտիվությամբ իջեցնում և նույնիսկ որոշ կոնցենտրացիաների դեպքում զրոյական մակարդակի է հասցնում արյունահոսության էպիզոդների թիվը։ Հետազոտությունների ընթացքում գրանցված կողմանկի ազդեցությունները հիմնականում թրոմբոտիկ բնույթի են էղել։ Ամենահաճախ հանդիպող թրոմբոտիկ կողմնակի էֆֆեկտը եղել է միկրոանգիոպաթիան։ Այնուամենայնիվ հաստատվել է, որ Emicizumab-ը հեմոֆիլիայի լավագույն լուծումներից մեկն է՝ նույնիսկ VIII գործոնի ինհիբիտորների առկայության դեպքում։

Ազդեցության մեխանիզմ
Emicizumab-ը կապում է  մակարդման IX և X գործոնները։ Արդյունքում գոյանում է թենազ, որը հանգեցնում է X-րդ գործոնի ակտիվացման։ Այսինքն, Emicizumab-ն իր վրա է վերցնում VIII գործոնի աշխատանքը և վերականգնում է մակարդման գործընթացը։

Ֆարմակոկինետիկա 
Հեմոֆիլիայի բուժման համար օգտագործվող դեղերը ունեն կիսատրոհման շատ կարճ ժամանակ։ Օրինակ՝ VIII գործոնի կիսատրոհման ժամանակը կազմում է 8-12։ Կատարվել են փորձել այդ ժամանակը երկարացնելու համար։ Համարվում է, որ դեղանյութի կապումը պոլիէթիլեն գլիկոլին (PEG, in pharmacy called macrogol) հանգեցնում է կիսատրոհման ժամանակի երկարացման։ Այս դեպքում Emicizumab-ն ունի առավելություն։ Այս դեղանյութի կիսատրոհման ժամանակը կազմում է 4-5 շաբաթ։ Միևնույն ժամանակ այն չի կապվում Վիլեբրանդի գործոնի հետ։ Դա նշանակում է, որ Emicizumab-ն ավելի մեծ սպեցիֆիկությամբ և ավելի մեծ էֆֆեկտիվությամբ է իրականացնում X գործոնի ակտիվացումը։

Ընդունում 
Օգտագործել կարելի է միայն բժշկի նշանակման դեպքում։ Պետք է շատ ուշադիր լինել դոզավորման նկատմամբ, հաշվի առնելով, որ բուժման ընթացքում հնարավոր է դոզայի փոփոխություն։ Ընդունումը տեղի է ունենում ենթամաշկային ներարկումների ձևով։ Ներարկումները կատարվում են յուրաքանչյուր մեկից չորս շաբաթը մեկ։ Բուժաշխատողը կարող է հիվանդին սովորեցնել, թե ինչպես ճիշտ օգտագործել դեղամիջոցը ինքնուրույն՝ տնային պայմաններում։

Կողմնակի ազդեցություններ 
Ինչպես յուրաքանչյուր դեղամիջոց, Emicizumab-ն ունի կողմնակի էֆֆեկտներ։ Հայտնի են ինչպես հաճախ, այնպես էլ հազվադեպ հանդիպող կողմնակի էֆֆեկտներ։ Որոշ դեպքերում կողմնակի ազդեցությունները կարող են հանգեցնել լուրջ հետևանքների՝ թրմոբագոյացման և միկրոանգիոպաթիաների։

Հաճախ հանդիպող կողմնակի էֆֆեկտներն են․

 թրոմբիկ միկրոանգիոպաթիաներ,
 խառնաշփոթի զգացողություն,
 թուլություն,
 ձեռքերի և ոտքերի այտուցվածություն,
 մաշկի և աչքերի դեղնություն,
 ստամոքսi (որովայնի) կամ մեջքի ցավ,
 սրտխառնոց կամ փսխում,
 օլիգուրիա։

Անմիջապես պետք է դիմել բժշկի, եթե դիտվում են․

 ցավ կամ կարմրություն ձեռքերում կամ ոտքերում
 դժվարաշնչություն,
 կրծքավանդակի ցավ,
 տախիկարդիա,
 արյունախխում,
 քաշի կորուստ,
 դեմքի թմրածություն,
 աչքի ցավ կամ այտուցվածություն։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Հեմոֆիլիա
Մոնոկլոնալ հակամարմիններ
Մոնոկլոնալ հակամարմինային թերապիա