Էդվին Առլինգտոն Ռոբինսոն

Էդվին Առլինգտոն Ռոբինսոն (, ), քսաներորդ դարի ամերիկացի բանաստեղծ, արձակագիր, թատերագիր, Պուլիտցերյան մրցանակի եռակի դափնեկիր։ Չորս անգամ առաջադրվել է Նոբելյան մրցանակով պարգևատրման։

Կենսագրություն 
Էդվինը դժվարին մանկություն է ունեցել։ Պատանեկան տարիքից գրել է բանաստեղծություններ և պատմվածքներ, որոնցում արտահայտել է իր ափսոսանքն ու ցավը «անցյալ դարձած ամերիկյան երազանքի» առնչությամբ։ Նրա ավագ եղբայրը՝ Դենը, բժիշկ էր, որն իր նյարդային հիվանդության ինքնաբուժմամբ զբաղվելով՝ լաունդանում դեղամիջոցից կախվածություն էր ձեռք բերել։ Միջնեկ եղբայրը՝ Հերմանը, ամուսնացել էր մի աղջկա հետ, ում սիրահարված էր Էդվինը։ Ի դեպ, այդ աղջիկը դարձել էր Էդվինի բանաստեղծական մուսան և ոգեշնչում, ոգևորում էր նրան։ Դժվար չէ պատկերացնել, թե այդ ամուսնությունը ինչ ծանր հարված էր Էդվինի սրտին։ Եղբոր հարսանիքի օրը՝ 1890 թվականի փետրվարի 12-ին, նա փակվել է իր սենյակում և գրել “Cortège” բանաստեղծությունը՝ գանգատվելով իր դառը բախտից։ Հերման Ռոբինսոնը նյութական ծանր վիճակի մեջ է ընկել, դարձել արբեմոլ և 1909 թվականին աղքատության մեջ մահացել թոքախտից։ Այդ առիթով է Էդվինը գրել "Richard Cory" բանաստեղծությունը։
 
Քսանմեկ տարեկանում Էդվինն ընդունվել է Հարվարդի համալսարան, որտեղ ուսումնասիրել է անգլերեն, ֆրանսերեն, անգլոսաքսոնյան լեզուներ, խորացել է Վիլյամ Շեքսպիրի ստեղծագործությունների ուսումնասիրման մեջ։ Հարվարդում ուսանելու արդեն իսկ երկրորդ շաբաթվա ընթացքում իրականացրել է իր երազանքներից մեկը. համալսարանի «The Harvard Advocate» գրական ամսագրում լույս է ընծայել "Ballad of a ship" բանաստեղծությունը, որ նրա առաջին տպագիր գործն էր։ Ընդսմին՝ ամսագրի խմբագիրն այնքան էր տպավորված, որ ուսանող բանաստեղծին հրավիրել է հանդիպման։

Հոր մահից հետո ընտանիքը պահելու հոգսն ընկել է Էդվինի ուսերին։ Սկզբնական շրջանում նա միջոցներ է հայթայթել գյուղատնտեսական աշխատանքներ կատարելով։ Իր Հերման եղբոր մահից հետո երկու անգամ ամուսնության առաջարկություն է արել հանգուցյալի այրուն ու իր առաջին նվիրական սիրուն՝ Էմմային, բայց մերժում է ստացել։ Էդվինը լքել է հայրենի Գարդինիրն ու մեկնել Նյու Յորք, որտեղ նոր ծանոթություններ է հաստատել, մտերմացել մի շարք գրողների, նկարիչների, դերասանների, մտավորականների հետ։ 1896 թվականին նա հրատարակել է իր առաջին գիրքը՝ ընդամենը հինգ հարյուր օրինակ տպաքանակով (տպագրության համար վճարել է հարյուր դոլար)։ Երկրորդ ժողովածուն՝ «Children of the Night»-ը ավելի մեծ տպաքանակով է լույս ընծայվել, ջերմորեն ընդունվել ընթերցողների կողմից։ Երիտասարդ բանաստեղծի երկրպագուների մեջ էր նաև ԱՄՆ-ի այն ժամանակվա նախագահ Թեոդոր Ռուզվելտի որդին՝ Քերմիթը, ով Էդվին Ռոբինսոնին ներկայացրել է հորը։ Վերջինս նրան աշխատանքի է տեղավորել Նյու Յորքի մաքսատանը։

Գրականության ասպարեզում Ռոբինսոնը նորանոր հաջողություններ է ձեռք բերել, լայն ճանաչման ու հեղինակավոր գրական մրցանակների արժանացել։ Ընդ որում՝ 1920-ական թվականներին երեք անգամ արժանացել է Պուլիտցերյան մրցանակի, չորս անգամ էլ ներկայացվել է Նոբելյան մրցանակով պարգևատրման։ Նրա ստեղծագործությունները համեմատել են Թոմաս Հարդիի ու Ռոբերտ Ֆրոսթի գործերի հետ։ Կյանքի վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում Էդվին Ռոբինսոնը հայտնվել է աչքի ընկնող մի քանի կանանց ուշադրության կենտրոնում, ռոմանտիկ հարաբերություններ հաստատել նկարչուհի Էլիզաբեթ Սփարհոուք-Ջոնսի հետ։ Նա այդպես էլ չի ամուսնացել։ Մահացել է քաղցկեղից, 1935 թվականի ապրիլի 6-ին, Նյու Յորքի Քորնել հիվանդանոցում։ Անվանի գրողի մահից հետո Էլիզաբեթը հիշողությամբ վրձնել է նրա դիմանկարներից մի քանիսը։
</blockquote>

Երկերի ընտրանի

Պոեզիա 
 The Torren and The Night Before (1896),
 Luke Havergal (1897)
 The Children of the Night (1897)
 Richard Cory (1897)
 Captain Craig and Other Poems (1902)
 The Town Down the River (1910)
 Miniver Cheevy (1910)
 The Man Against the Sky (1916)
 Ben Trovato (1920)
 The Three Taverns (1920)
 Avon’s Harvest (1921)
 Collected Poems (1921)
 Haunted House (1921)
 Roman Bartholomew (1923)
 The Man Who Died Twice (1924)
 Dionysus in Doubt (1925)
 Fortunatus (1928)
 Sonnets, 1889—1917 (1928)
 Cavender’s House (1929)
 Modred (1929)
 The Glory of the Nightingales (1930)
 Matthias at the Door (1931)
 Selected Poems (1931)
 Talifer (1933)
 Amaranth (1934)
 King Jasper (1935)
 Collected Poems (1937)

Թատերգություններ 
 Van Zorn (1914)
 The Porcupine (1915)

Նամականի 
Selected Letters (1940)
Untriangulated Stars։ Letters to Harry de Forest Smith 1890—1905 (1947)
Edwin Arlington Robinson’s Letters to Edith Brower (1968)

Մրցանակներ 
Էդվին Առլինգտոն Ռոբինսոնը երեք անգամ Պուլիտցերյան մրցանակի է արժանացել իր բանաստեղծական լավագույն ստեղծագործությունների համար։
1922 թ. — «Collected Poems» բանաստեղծական ժողովածուի համար
1925 թ. — «The Man Who Died Twice» 
1928 թ. — «Tristram» պոեմի համար

Գրականություն 
 Van Doren, Mark (2010). Mark Van Doren - Edwin Arlington Robinson http://books.google.com/books?id=2xpvDwEACAAJ|año = 2010|edición = Reprint|editorial = Kessinger Publishing|isbn = 978-1-169-10983-4}} Mark Van Doren - Edwin Arlington Robinson http://books.google.com/books?id=2xpvDwEACAAJ|año = 2010|edición = Reprint|editorial = Kessinger Publishing|isbn = 978-1-169-10983-4}}

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Էդվին Առլինգտոն Ռոբինսոն en Find a Grave-ում
 Էդվին Առլինգտոն Ռոբինսոն, ամերիկացիբանաստեղծ (Gardiner Biblioteca)
 Robinson Bokardo.com
 Ռոբինսոնի պոեզիայի վերլուծություն  
 Ռոբինսոնի սոնետների հավաքածու
 9 de abril de 1916 artículo de New York Times por Joyce Kilmer։ Edwin Arlington Robinson Define Poesía; Una Lengua, Dice Poeta Bien Sabido, Aquello Nos Digo A través de Más o menos Reacción Emocional Algo Cuáles no Pueden Ser Dijo
 E.Un. Robinson: Un Poeta americano, 1869-1935, Una Visita Virtual de Robinson Gardiner, Maine
 Էդվին Առլինգտոն Ռոբինսոն Academia de Poetas americanos.
 Էդվին Առլինգտոն Ռոբինսոն Fundación de poesía.
 Trabajos por o aproximadamente Edwin Arlington Robinson en Archivo de Internet
 Էդվին Առլինգտոն Ռոբինսոնի երկերը en LibriVox (dominio público audiobooks) 

 
Պուլիտցերյան մրցանակակիրներ
Ամերիկացի գրողներ
Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկացի բանաստեղծներ
Ամերիկացի արձակագիրներ
Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ