Պրոպոֆոլ

Պրոպոֆոլ (անգլ․՝ Propofol), վաճառվում է որպես Դիպրիվան, հայտնի է նաև որպես 2,6-դիիզոպրոպիլֆենոլ, կարճ գործող դեղամիջոց, որը հանգեցնում է գիտակցության մակարդակի նվազման և հիշողության կարճատև կորուստի։ Կիրառումը ներառում է ընդհանուր անզգայացման կառավարում և պահպանում, արհեստական օդափոխությամբ մեծահասակների հանգստացնող միջոցներ և ընթացակարգային հանգստացնող միջոցներ։ Այն օգտագործվում է նաև էպիլեպտիկ կարգավիճակի համար, եթե այլ դեղամիջոցներ արդյունք չեն տվել։ Այն տրվում է ներերակային ճանապարհով, առավելագույն ազդեցությունը տեղի է ունենում մոտ երկու րոպե անց և սովորաբար տևում է հինգից տասը րոպե։ Կանադայում պրոպոֆոլն օգտագործվում է նաև էվթանազիայի համար։

Դեղն անվտանգ է հղիության ընթացքում օգտագործելու համար, բայց դրա օգտագործումը բավարար չափով ուսումնասիրված չէ։ Խորհուրդ չի տրվում օգտագործել կեսարյան հատման ժամանակ։ Պրոպոֆոլը ցավազրկող չէ, ուստի կարող են օգտագործվել նաև օփիոիդներ, ինչպիսիք են մորֆինը։ Ենթադրվում է, որ պրոպոֆոլը գործում է մասամբ գամմա-ամինոկարագաթթու ընկալիչի միջոցով։

Պրոպոֆոլն առաջին անգամ սինթեզվել է 1977 թվականին և 1989 թվականին հաստատվել է ԱՄՆ-ում օգտագործման համար։ Այն ընդգրկված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղամիջոցների ցանկում։ Այն հասանելի է որպես համընդհանուր դեղամիջոց։ Պրոպոֆոլնի կաթնային տեսքի և հիշողությունները ճնշելու հակվածության պատճառով կոչվում է նաև ամնեզիայի կաթ։ Պրոպոֆոլն որպես ցավազրկող միջոց օգտագործվում է նաև անասնաբուժության մեջ։

Բժշկական կիրառություն

Անզգայացում 
Ընդհանուր անզգայացման համար բացառապես օգտագործվում է պրոպոֆոլը, որը հիմնականում փոխարինել է թիոպենտալ նատրիումին։ Այն կարող է իրականացվել նաև որպես անզգայացման պահպանման մեթոդի մի մաս, որը կոչվում է ընդհանուր ներերակային անզգայացում՝ օգտագործելով կամ ձեռքով ծրագրավորված ինֆուզիոն պոմպեր կամ համակարգչով կառավարվող ինֆուզիոն պոմպեր՝ նպատակային վերահսկվող ինֆուզիոն (TCI) կոչվող գործընթացում։ Պրոպոֆոլն օգտագործվում է նաև այն մարդկանց հանգստացնելու համար, որոնք արհեստական օդափոխություն են ստանում, բայց վիրահատության չեն ենթարկվում, ինչպիսիք են վերակենդանացման բաժանմունքում գտնվող հիվանդները։

Կրիտիկական վիճակում գտնվող հիվանդների մոտ պրոպոֆոլը գերազանցում է լորազեպամին ինչպես արդյունավետությամբ, այնպես էլ ընդհանուր արժեքով։ Պրոպոֆոլը համեմատած նմանատիպ նշանակված դեղամիջոցների հետ գտնվելու ավելի կարճ տևողության պատճառով ավելի էժան է։ Ենթադրվում է, որ պրոպոֆոլն ավելի արդյունավետ է (չնայած այն ունի ավելի երկար կիսատրոհման պարբերություն, քան լորազեպամը) պատճառներից մեկն այն է, որ ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ բենզոդիազեպիններն, ինչպիսիք են միդազոլամը և լորազեպամը, հակված են կուտակվել ծայրահեղ ծանր հիվանդների մոտ՝ երկարացնելով հանգստացնող ազդեցությունը։ Այնուամենայնիվ, պրոպոֆոլն ավելի արդյունավետ է, քան լորազեպամը։ Պրոպոֆոլը առաջարկվել է նաև որպես քնաբեր՝ ինտենսիվ բուժման բաժանմունքում ծանր հիվանդ մեծահասակների համար։

Պրոպոֆոլը կարող է իրականացվել ծայրամասային կենտրոնական գծի միջոցով։ Պրոպոֆոլը հաճախ օգտագործվում է ֆենտանիլի հետ համատեղ (ցավը թեթևացնելու համար) ինտուբացված և հանգստացնող դեղամիջոցներ ստացող մարդկանց մոտ։ Այս երկու դեղերը համատեղելի են ներերակային կառավարման դեպքում։

Պրոպոֆոլն օգտագործվում է նաև անզգայացումը խորացնելու՝ լարինգոսպազմը թեթևացնելու համար։ Այն կարող է օգտագործվել առանձին կամ սուկցինիլխոլինի հավելումով։ Դրա օգտագործումը հնարավորություն է տալիս խուսափել կաթվածից, իսկ որոշ դեպքերում՝ սուկցինիլխոլինի հնարավոր կողմնակի ազդեցություններից։

Հանգաստացնող ազդեցություն 
Պրոպոֆոլն անվտանգ և արդյունավետ է ստամոքս աղիքային էնդոսկոպիայի ժամանակ։ Այս պայմաններում դրա օգտագործումը հանգեցնում է ավելի արագ վերականգնման՝ համեմատած միդազոլամի հետ։ Այն կարող է համակցվել նաև օփիոիդների կամ բենզոդիազեպինների հետ։ Արագ կառավարման և վերականգնման ժամանակի շնորհիվ պրոպոֆոլը լայնորեն օգտագործվում է նաև ՄՌՏ անցնող նորածիններին և երեխաներին հանգստացնելու համար։ Այն նաև հաճախ օգտագործվում է կետամինի հետ համատեղ՝ նվազագույն կողմնակի ազդեցություններով։

COVID-19 
2021 թվականի մարտին ԱՄՆ-ի սննդի և դեղերի վարչությունը (FDA) 1% պրոպոֆոլ‐Լիպուրո արտակարգ իրավիճակների օգտագործման թույլտվություն (EUA) է տվել՝ շարունակական ինֆուզիոն միջոցով հանգստացումը պահպանելու համար տասնվեց տարեկանից բարձր մարդկանց մոտ, որոնք կասկածվում են COVID-19-ով կամ հաստատված են COVID-19-ով, ովքեր պահանջում են արհեստական օդափոխություն վերակենդանացման բաժանմունքում։ Այս թույլտվությունը տրվել է 2021 թվականի մարտին, երբ պրոպոֆոլ լիպուրոն ընդունվել է հանրային առողջության այս արտակարգ իրավիճակի պայմաններում անհնար կլինի առողջապահության ոլորտի մասնագետներից պահանջել սահմանափակել 2% էմուլսիայի կամ 1% պրոպոֆոլ լիպուրոյի օգտագործումը միայն այն հիվանդների մոտ, ովքեր կասկածվում են COVID-19-ով կամ հաստատված են COVID-19-ով։ Այսպիսով, այս թույլտվությունը չի սահմանափակում օգտագործումը նման հիվանդների։

Այլ կիրառություն

Էպիլեպտիկ ստատուս 
Էպիլեպտիկ ստատուսը նկարագրվում է 5 րոպեից ավել տևող ցնցումներով, որի դադարեցման համար անհրաժեշտ են հակացնցումային դեղորայքներ։ Հակացնցումային թերապիայի անարդյունավետության դեպքում կիրառվում է պրպոֆոլ։

Արհեստական մահ Կանադայում 
Պրոպոֆոլի մահացու դոզան օգտագործվում է Կանադայում բժշկական օգնություն ցուցաբերելու համար՝ արագորեն խորը կոմա և մահ առաջացնելու համար, բայց ռոկուրոնիումը միշտ իրականացվում է, նույնիսկ այն ժամանակ, երբ հիվանդը մահանում է պրոպոֆոլի ներարկումից։ Ներերակային դեղերի առաքման կարգը հետևյալն է՝

 Միդազոլամը 10-20 մգ դեղաչափով, որը տրվում է որպես 2-4 մլ 5 մգ/մլ նախնական անզգայացման դեղամիջոց, 1-2 րոպե անց քուն է առաջացնում։
 40 մգ լիդոկաինը տրվում է որպես 4 մլ 1% դեղամիջոց՝ պրոպոֆոլի ներարկման հետ կապված այրման զգացողությունը և ցավը նվազեցնելու համար։
 1000 մգ պրոպոֆոլը տրվում է որպես 100 մլ 10 մգ/մլ դեղամիջոց։ Գիտակցության կորուստը տեղի է ունենում տասը վայրկյանում, իսկ կոման՝ 1-2 րոպե անց։ Պրոպոֆոլը կարող է հանգեցնել մահվան, բայց ռոկուրոնիումը դեռ ներարկվում է։
 200 մգ ռոկուրոնիումը տրվում է որպես 20 մլ 10 մգ/մլ դեղամիջոց՝ շնչառության դադարեցում առաջացնելու համար։ Հիպոքսիայի պատճառով մոտ հինգ րոպե անց հաջորդում է սրտի կանգը։

Մահապատիժներ 
Ամերիկյան Միսուրի նահանգը 2012-ի ապրիլին պրոպոֆոլը ավելացրել է իր կատարման արձանագրության մեջ։ Այնուամենայնիվ, նահանգապետ Նիքսոնը 2013 թվականի հոկտեմբերին դադարեցրել էպրոպոֆոլի մահացու դոզա ներարկելով առաջին մահապատիժը, այն բանից հետո, երբ Եվրամիությունը սպառնացել է սահմանափակել դեղամիջոցի արտահանումն, եթե այն օգտագործվի այդ նպատակով։ Միացյալ Թագավորությունն արդեն արգելել է պրոպոֆոլ պարունակող դեղամիջոցների կամ անասնաբուժական դեղամիջոցների արտահանումը Միացյալ Նահանգներ:

Պրոպոֆոլը որպես թմրամիջոց 
Թմրամիջոցների ռեկրեացիոն օգտագործումը հաղորդվել է ինքնուրույն կառավարման միջոցով, բայց դա համեմատաբար հազվադեպ դեպք է՝ արդյունավետության և անվտանգ օգտագործման համար անհրաժեշտ վերահսկողության մակարդակի պատճառով։ Կարևոր է, որ կտրուկ դոզան ազդեցության կախվածության կորը շատ վտանգավոր է դարձնում, և շարունակվում են գրանցվել մահվան դեպքեր։ Պրոպոֆոլի օգտագործման արդյունքում ձեռք բերված կարճաժամկետ ազդեցություններից են մեղմ էյֆորիան, զգայապատրանքը և ապարգելափակումը։

Նկարագրվել է դեղամիջոցի հանգստի օգտագործումը բժշկական անձնակազմի կողմից, ինչպիսիք են անեսթեզիոլոգները։ Հաղորդվում է, որ այն ավելի տարածված է անեսթեզիոլոգների շրջանում կարճ հանգստի հերթափոխով, քանի որ օգտագործումը սովորաբար լավ հանգստի զգացողություն է առաջացնում։ Հաղորդվում է, որ երկարատև օգտագործումը կախվածություն է առաջացնում։

2009 թվականի օգոստոսին պրոպոֆոլի պիտակից դուրս օգտագործման ռիսկերի նկատմամբ ուշադրությունը մեծացել է Լոս Անջելեսի շրջանի դատաբժշկի եզրակացության պատճառով, որ երաժիշտ Մայքլ Ջեքսոնը մահացել է պրոպոֆոլի, բենզոդիազեպինի, լորազեպամի, միդազոլամի և դիազեպամի խառնուրդից։ Ջոքսոնը մահացել է 2009 թվականի հունիսի 25-ին՝ լորազեպամի, միդազոլամի և դիազեպամի խառնուրդից։ 2009 թվականի հուլիսի 22-ին Տեխասի Հարիս շրջանի դատարանի տպագրած որոնման կարգի վերաբերյալ գրավոր հայտարարության համաձայն՝ Ջեքսոնի բժիշկը՝ Կոնրադ Մյուրեյը, մահից անմիջապես առաջ ներարկելմ է 25 միլիգրամ լիդոկաինով նոսրացված պրոպոֆոլ։ Այնուամենայնիվ, 2016 թվականի դրությամբ պրոպոֆոլը չի ներառվել ԱՄՆ-ի թմրամիջոցների դեմ պայքարի վարչության դեղերի ցուցակում։

Կողմնակի ազդեցություն 
Պրոպոֆոլի ամենատարածված կողմնակի ազդեցություններից մեկը ներարկման ցավն է, հատկապես փոքր երակների մեջ։ Ցավը տեղի է ունենում զգայուն նյարդերի վրա տեղակայված TRPA1 ցավի ընկալիչի ակտիվացման արդյունքում և կարող է մեղմվել լիդոկաինի նախնական բուժման միջոցով։ Ավելի քիչ ցավ է առաջանում, երբ ավելի ցածր արագությամբ ներարկվում է մեծ երակ (նախաբազկի ֆոսա)։ Հիվանդները զգալի փոփոխականություն են ցուցաբերում պրոպոֆոլի նկատմամբ իրենց արձագանքի մեջ, երբեմն ցույց են տալիս խորը հանգստացնող ազդեցություն փոքր չափաբաժիններով։

Լրացուցիչ կողմնակի ազդեցությունները ներառում են ցածր արյան ճնշում, որը կապված է վազոդիլացման հետ, կարճաժամկետ շնչառություն՝ ներարկվող դոզաներից հետո և ուղեղանոթային ազդեցություններից։ Պրոպոֆոլն ունի ավելի ցայտուն հեմոդինամիկ ազդեցություններ՝ համեմատած շատ ներերակային անզգայացումների հետ։ Ենթադրվում է, որ արյան ճնշման 30% կամ ավելի անկման մասին հաղորդումները մասամբ պայմանավորված են սիմպաթիկ նյարդերի գործունեության արգելակմամբ։ Այս ազդեցությունը կապված է պրոպոֆոլի ընդունման դոզայի և արագության հետ։ Այն կարող է նաև ուժեղանալ օփիոիդային ցավազրկողներով։

Պրոպոֆոլը կարող է նաև առաջացնել համակարգային անոթային դիմադրության, սրտամկանի արյան հոսքի և թթվածնի սպառման նվազում, հնարավոր է՝ ուղղակի վազոդիլացման միջոցով։ Կան նաև հաղորդումներ, որ դա կարող է առաջացնել մեզի կանաչ գունավորում։

Չնայած պրոպոֆոլը լայնորեն օգտագործվում է մեծահասակների ինտենսիվ բուժման բաժանմունքներում, դեղորայքի հետ կապված կողմնակի ազդեցությունները կարծես ավելի մտահոգիչ են երեխաների համար։ 1990-ականներին վերակենդանացման բաժանմունքներում երեխաների մահվան մասին բազմաթիվ հաղորդումներ, որոնք կապված էին պրոպոֆոլի հանգստացնող ազդեցության հետ, սննդի և դեղերի վարչությանը դրդել են նախազգուշացում տալ։

Լինելով շնչառությունը ճնշող միջոց՝ պրոպոֆոլը հաճախ շնչառությունը դարձնում է հաճախակի։ Շնչառության կանգի տևողությունը կարող է կախված լինել այնպիսի գործոններից, ինչպիսիք են նախաբուժումը, տրված դեղաչափը և կառավարման արագությունը, և երբեմն էլ կարող է տևել ավելի քան 60 վայրկյան։ Ներշնչման կենտրոնական շարժիչի արգելակման արդյունքում պրոպոֆոլը կարող է առաջացնել շնչառության մակարդակի, րոպեի ծավալի, մակընթացային ծավալի, ներշնչման միջին հոսքի արագության և ֆունկցիոնալ մնացորդային հզորության զգալի նվազում։

Պրոպոֆոլի ընդունումը հանգեցնում է նաև ուղեղի արյան հոսքի նվազմանը, ուղեղի թթվածնի նյութափոխանակության ընդունմանն և ներգանգային ճնշմանը։ Բացի այդ, պրոպոֆոլը նորմալ ներակնային ճնշում ունեցող հիվանդների մոտ կարող է նվազեցնել ներակնային ճնշումը մինչև 50%-ով։

Ավելի լուրջ, բայց հազվագյուտ կողմնակի ազդեցություն է դիստոնիան։ Մեղմ միոկլոնիկ շարժումները տարածված են, ինչպես դա տեղի է ունենում այլ ներերակային քնաբերների օգտագործման դեպքում։ Պրոպոֆոլն անվտանգ է պորֆիրիայի համար և, ինչպես հայտնի է, չի առաջացնում չարորակ հիպերպիրեքսիա։

Հաղորդվում է նաև, որ պրոպոֆոլն որոշ մարդկանց մոտ առաջացնում է պրիապիզմ և նկատվել է, որ ճնշում է REM փուլը և որոշ հիվանդների մոտ խաթարում քնի որակը։

Հազվագյուտ կողմնակի ազդեցությունները ներառում են՝

 անհանգստություն
 տեսողության փոփոխություներ
 պղտոր մեզ
 հազ արյունով
 զառանցանք կամ զգայապատրանք
 միզելու դժվարություն
 կուլ տալու դժվարություն
 չոր աչքեր, բերան, քիթ կամ կոկորդ

Ինչպես ընդհանուր անզգայացման ցանկացած այլ միջոցի դեպքում պրոպոֆոլը պետք է տրվի միայն այն դեպքում, եթե առկա են պատշաճ պատրաստված անձնակազմ և մոնիտորինգի միջոցներ, ինչպես նաև պատշաճ շնչառական խնամք, լրացուցիչ թթվածնի մատակարարում, մեխանիկական օդափոխություն և սրտանոթային վերակենդանացում։

Իր լիպիդային հիմքի պատճառով որոշ հիվանդանոցային հաստատություններ պահանջում են ներերակային խողովակի փոխարինում (պրոպոֆոլի շարունակական ներարկումների համար) 12 ժամ հետո։ Սա կանխարգելիչ միջոց է մանրէների աճի և վարակի դեմ։

Պրոպոֆոլի ինֆուզիոն համախտանիշ 
Հազվագյուտ, բայց լուրջ կողմնակի ազդեցությունը պրոպոֆոլի ինֆուզիոն համախտանիշն է։ Պրոպոֆոլի բարձր չափաբաժինների երկարատև ներարկումից հետո, երբեմն կատեխոլամինների և կորտիկոստերոիդների հետ համատեղ, հաղորդվել է այս պոտենցիալ մահացու նյութափոխանակության խանգարման մասին կրիտիկական վիճակում գտնվող հիվանդների մոտ։

Փոխազդեցություններ 
Պրոպոֆոլի շնչառական ազդեցությունը մեծանում է, երբ միաժամանակ օգտագործվում է այլ շնչառական ճնշող միջոցների, ներառյալ բենզոդիազեպինների հետ։

Դեղաբանություն

Ֆարմակոդինամիկա 
Ենթադրվում է, որ պրոպոֆոլն ունի գործողության մի քանի մեխանիզմ՝ ինչպես գամմա-ամինոկարագաթթու ընկալիչների ակտիվության բարձրացման միջոցով, այնպես էլ հանդես է գալիս որպես գամմա-ամինոկարագաթթու ընկալիչների նկատմամբ դրական ալոստերիկ մոդուլյատոր՝ դրանով իսկ դանդաղեցնելով ալիքի փակման ժամանակը։ Բարձր դոզաներում պրոպոֆոլը կարող է ակտիվացնել գամմա-ամինոկարագաթթու ընկալիչները, բացակայության դեպքում՝ հանդես գալով որպես գամմա-ամինոկարագաթթու ընկալիչների ագոնիստ։ Ապացուցված է, որ պրոպոֆոլի անալոգները գործում են նաև որպես նատրիումի ալիքների արգելափակումներ։ Որոշ ուսումնասիրություններ ցույց են տվել, որ էնդոկանաբինոիդային համակարգը կարող է զգալի ներդրում ունենալ պրոպոֆոլի անզգայացնող ազդեցության և յուրահատուկ հատկությունների մեջ, քանի որ էնդոկանաբինոիդները նույնպես կարևոր դեր են խաղում ֆիզիոլոգիական քնի վերահսկման, ցավազրկման և փսխման մեջ։ Պրոպոֆոլով ընդհանուր անզգայացում անցնող հիվանդների մոտ ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ այն առաջացնում է ուղեղի տեղեկատվության ինտեգրման ունակության զգալի նվազում։

Պրոպոֆոլը ճարպաթթուների՝ ամիդհիդրոլազ ֆերմենտի արգելակիչ է, որը նյութափոխանակում է էնդոկանաբինոիդ անանդամիդը։ Պրոպոֆոլի կողմից էնդոկանաբինոիդային համակարգի ակտիվացումը, հնարավոր է կատաբոլիզմի արգելակման միջոցով, որը հանգեցնում է ուղեղի պարունակության զգալի աճի՝ խթանելով պրոպոֆոլի հանգստացնող հատկությունները ընկալիչի ակտիվացման միջոցով։ Սա կարող է բացատրել պրոպոֆոլի հոգեմետ և հակաէմետիկ հատկությունները։ Ի հակադրություն ցնդող անզգայացնող միջոցների օգտագործումից հետո կա հետվիրահատական սրտխառնոցի և փսխման բարձր դեպք, որոնք նպաստում են ընկալիչների զգալի նվազմանն ամբողջ ուղեղում, որը կարող է տևել մինչև քառասուն րոպե կառավարումից հետո։

Ֆարմակոկինետիկա 

Պրոպոֆոլը լավ կապվում է սպիտակուցների հետ և նյութափոխանակվում է լյարդում կոնյուգացիայի միջոցով։ Պրոպոֆոլի կես կյանքը գնահատվում է 2-ից 24 ժամվա ընթացքում։ Այնուամենայնիվ, կլինիկական ազդեցության տևողությունը զգալիորեն ավելի կարճ է, քանի որ պրոպոֆոլն արագորեն բաշխվում է ծայրամասային հյուսվածքներում։ Ներերակային հանգստացնող միջոցների դեպքում պրոպոֆոլի մեկ դոզան սովորաբար գործում է մի քանի րոպեի ընթացքում։ Պրոպոֆոլը համընդհանուր դեղ է և կարող է տրվել կարճաժամկետ կամ երկարատև հանգստացման, ինչպես նաև ընդհանուր անզգայացման համար։ Դրա օգտագործումը կապված չէ սրտխառնոցի հետ, ինչպես հաճախ նկատվում է օփիոիդային դեղեր ընդունելիս։ Արագ մեկնարկի և վերականգնման այս բնութագրերն, ինչպես նաև ամնեզիկ ազդեցությունները, հանգեցրել են դրա լայն օգտագործման՝ հանգստացնելու և անզգայացնելու համար։

Պատմություն 
Գերագույն քիմիական արդյունաբերության (անգլ․՝ Imperial Chemical Industries) անասնաբույժ և հետազոտող Բ.Գլենը տասներեք տարի աշխատել է պրոպոֆոլի զարգացման վրա, և 2018 թվականին արժանացել Լասկերի մրցանակի՝ կլինիկական հետազոտությունների համար։

Ի սկզբանե պրոպոֆոլն ընտրվել է մի շարք օրթո ալկիլացված ֆենոլների անզգայացնող և ֆարմակոկինետիկ պրոֆիլների կառուցվածքի ու գործունեության փոխհարաբերությունների մանրակրկիտ գնահատումից և ուսումնասիրությունից հետո։

Առաջին անգամ որպես թեկնածու դեղամիջոց ճանաչվել է 1973 թվականին, պրոպոֆոլը կլինիկական փորձարկումների է անցել 1977 թվականին օգտագործելով լուծելի ձև։ Պրոպոֆոլի կլինիկական փորձարկումն իրականացվել է 1978 թվականին՝ օգտագործելով կրեմոֆորում լուծելի ձևով։ Այնուամենայնիվ, կրեմոֆորի նկատմամբ անաֆիլակտիկ ռեակցիաների պատճառով այն հանվել է շուկայից և հետագայում վերաձևակերպվել որպես ջրի մեջ սոյայի յուղի և պրոպոֆոլի խառնուրդի էմուլսիա։ Էմուլգացված դեղամիջոցը կրկին թողարկվել է 1986 թվականին ԳՔԱ-ի կողմից (դեղագործական ստորաբաժանումը հետագայում մտավ Աստրա զենեկա) դիպրիվան ապրանքանիշի ներքո։ Դեղը պարունակում է 1% պրոպոֆոլ, 10% սոյայի յուղ և 1,2% մաքրված ձվի ֆոսֆոլիպիդ՝ որպես էմուլգատոր, 2,25% գլիցերին՝ որպես տոնուսը կարգավորող միջոց և նատրիումի հիդրօքսիդ՝ pH-ն կարգավորելու համար։ Դիպրիվանը պարունակում է սովորական արգելակող միջոց, որը նույնպես գործում է ինքնուրույն (բակտերիոստատիկորեն որոշ բակտերիաների դեմ) և սիներգիկորեն որոշ այլ հակամանրէային միջոցների հետ։ Դրիպավանը կարող է օգտագործվել նաև որպես հակամանրէային միջոց։ Նոր ընդհանուր դեղամիջոցները պարունակում են նատրիումի մետաբիսուլֆիտ կամ բենզիլային սպիրտ՝ որպես հակամանրէային միջոցներ։ Պրոպոֆոլի էմուլսիան անթափանց սպիտակ հեղուկ է՝ իր փոքրիկ (մոտ 150 նմ) յուղի կաթիլների վրա լույսի ցրման պատճառով։

Զարգացումներ 
Մշակվել և փորձարկվել է դրական արդյունքներով՝ պրոլեկարիայի ջրային լուծելի ձև՝ ֆոսպրոպոֆոլ։ Ֆոսպրոպոֆոլը արագորեն քայքայվում է ալկալային ֆոսֆատազ ֆերմենտի միջոցով՝ առաջացնելով պրոպոֆոլ։ Վաճառվում է որպես լուսեդրա, կարող է ցավ չպատճառել ներարկման տեղում, որը հաճախ տեղի է ունենում, երբ օգտագործվում է դեղամիջոցի սովորական ձևը։ ԱՄՆ-ի սննդի և դեղերի վարչությունը (FDA) հաստատել է ապրանքը 2008 թվականին։ Այնուամենայնիվ, ֆոսֆոպրոպլը, ի տարբերություն պրոպոֆոլի, չորրորդ ցուցակում ընդգրկված նյութ է։

Ազոբենզոլային բլոկի ներառման շնորհիվ 2012 թվականին մշակվել է պրոպոֆոլի (AP2) ֆոտովոլտային տարբերակը, որը թույլ է տալիս լույսի միջոցով իրականացնել գամմա ամինոկարագաթթու ընկալիչների օպտիկական հսկողություն։ 2013 թվականին պրոպոֆոլի կապակցման կայքը կաթնասունների գամմա-ամինոկարագաթթու ընկալիչներին հայտնաբերվեց դիազիրինի ածանցյալի օգտագործմամբ լուսանկարչական լաբորատորիայի միջոցով։ Բացի այդ, ապացուցվել է, որ ձուսպաթաղանթում առկա հիալուրոնաթթվի պոլիմերը կարող է պաշտպանվել պրոպոֆոլի ազատ ռադիկալ դեպոլիմերացումից։ Պոլիմերը կարող է օգտագործվել նաև ձուսպաթաղանթում առկա հիալուրոնաթթվի պոլիմերը պաշտպանելու համար։

Ցիպրոֆոլը պրոպոֆոլի մեկ այլ ածանցյալ է, որը 4-6 անգամ ավելի հզոր է, քան պրոպոֆոլը։ Ներկայումս ցիպրոֆոլն անցնում է երրորդ փուլի փորձարկումներ, և ներարկման տեղում ցավի ու շնչառական դեպրեսիայի հաճախականությունն ավելի ցածր է լինում, քան պրոպոֆոլինը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 
 

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր
Դեղամիջոցներ
Քնաբեր դեղամիջոցներ
Ֆենոլներ
Նյարդային համակարգի վրա ազդեցությամբ դեղեր
Դեղագիտություն
Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ