Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Այնթապ)

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Քուրթուլուս մզկիթ) (;  (Քուրթուլուս մզկիթ), որը նշանակում է Ազատագրման մզկիթ, ), հայկական եկեղեցի, որը հիմնադրվել է 1892 թվականին, 1920 թվականին վերածվել է բանտի, իսկ 1984 թվականին՝ մզկիթի։ Եկեղեցին գտնվում է Թուրքիայի Այնթապ (ներկայիս Գազիանթեպ) քաղաքի կենտրոնում։

Պատմություն 
Շենքը նախագծել է Աբդուլ-Համիդ II-ի օսմանահայ ճարտարապետ Սարգիս Բալյանը։

2016 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Independent-ում հրապարակված հոդվածում լրագրող Ռոբերտ Ֆիսկը գրում է թուրքական Գազիանթեփ քաղաքի և «Ազատագրում» մզկիթի մասին՝ նշելով, որ 1915 թվականին մինչև 32 000 հայեր՝ Այնթապ քաղաքի ընդհանուր 36 000 բնակչության գրեթե ողջ քրիստոնյա հատվածը, արտաքսվել են Սիրիայի Համա, Հոմս, Սելիմիա, Հաուրան և Դեյր Էզ Զոր քաղաքներ։ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին՝ իր ունեցվածքով և գանձերով, թալանվել է։

Ըստ թուրք պատմաբան Ումիթ Քուրթի՝ եկեղեցին կնքվել է 1915 թվականի օգոստոսի 22-ին, իսկ ներսում եղած ամեն ինչ տեղադրվել է մեծ ախոռում։ Այնուհետև շարժական գույքն այնտեղից վաճառվում էր աճուրդով։ Այնթապի հայերին պատկանող բոլոր եկեղեցիները փակվել են 1915 թվականի դեկտեմբերի 15-ին։

1920 թվականին (ըստ այլ աղբյուրների՝ 1930 թվականին) եկեղեցին վերածվել է բանտի։ 1984 թվականին բանտը նվիրաբերվել է Թուրքիայի արդարադատության նախարարության Կրոնական գործերի վարչությանը և կոչվել «Քուրթուլուս» մզկիթ։ Ներկայումս հայկական եկեղեցին վերածված է մզկիթի։

Մզկիթի վերածված եկեղեցին ավերվել է 2023 թվականի երկրաշարժից՝ փլուզվել է եկեղեցու գմբեթն ամբողջությամբ։

Կառուցում 
Եկեղեցին կառուցված է 1100 քառակուսի մետր տարածքի վրա և ունի 30 մետր բարձրություն։ Առկա է 5 դուռ։ Սրբատաշ քարից պատրաստված պատերին առաջին երկու շարքերում կան կամարակապ պատուհաններ, իսկ վերին շարքի պատուհանները կլոր են։ Շենքը ծածկված է քառահարկ տանիքով։ Ճարտարապետությունը մասամբ արտացոլում է գոթական ոճն իր առանձնահատկություններով։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ 

եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Թուրքիայի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ