Թան Դուն

Թան Դուն (, ), չինացի և ամերիկացի կոմպոզիտոր, «Գրեմմի» և «Օսկար» մրցանակների դափնեկիր։

Կենսագրություն 
Մշակութային հեղափոխության տարիներին նա աշխատել է գյուղում, բրինձ հավաքել։ Նա ինքնուրույն յուրացրել է չինական ժողովրդական գործիքները։ Պեկինի օպերայի վանչենյան թատերախմբում աշխատել է որպես գործիքավորող և կատարող։ 1978 թվականին ընդունվել է Պեկինի Կենտրոնական կոնսերվատորիան ՝ անցնելով ամենախիստ ընտրությունը (բակալավրիատ, 1983, մագիստրոս 1985)։ Նա ժամանակակից ակադեմիական երաժշտությունն ընկալել է այդ ժամանակի առաջատար կոմպոզիտորների դասախոսությունների միջոցով, ինչպիսիք են` Գյորան, Տակեմիցուն և այլն։ Կրել է Տակեմիցույի երաժշտության խոր ազդեցությունը։

1986-ին տեղափոխվել է Նյու Յորք Ժո Վենժոնգի աջակցությամբ, ով իր ներդրումն է ունեցել Թանգի կրթաթոշակ ստանալու մեջ։ 1993 թվականին ավարտել է  Կոլումբիայի համալսարանի դոկտորանտուրան։ ԱՄՆ-ում նա հայտնաբերել է Ջոն Քեյջի և մինիմալիստների երաժշտությունը։

2000 թվականին, որպես հավաքական միջազգային նախագծի մասնակից (Ս. Ա. Գուբայդուլինայի, Օ. Գոլիխովի և Վ. Ռիմի հետ միասին) Շտուտգարտի Բախի ակադեմիայի հանձնարարությամբ գրել է «Ջրային կրքեր Մատֆեյի վրա» (англ. Water Passion After St. Matthew) ստեղծագոչրծությունը։

2008 թվականին մասնակցել է YouTube նախագծին ՝ ստեղծելու աշխարհում առաջին ինտերնետային սիմֆոնիկ նվագախումբը, որի համար Թան Դանը գրել է «Eroica» ինտերնետային սիմֆոնիան։

Արվեստի գործեր

Օպերաներ 
 Մարկո Պոլո (1996, Գրեյմայերի մրցանակ, 1998)
 Պեոնի տաղավար (1998)  
 Թեյ. Հոգու հայելին (2002)  
 Առաջին կայսրը

Ֆիլմ երաժշտություն 
 Գողացված վագր, թաքնված վիշապ (2000, ռեժիսոր Անգ Լին, «Օսկար»` լավագույն երաժշտության համար)
 Հերոս (2002, ռեժիսոր Ժանգ Յիմու)

Ճանաչում 
Գրավեմայերի մրցանակ, Գլեն Գուլդի մրցանակ, Գրեմմի մրցանակ և շատ այլ մրցանակներ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Петров В. О. «Призрачная опера» Тань Дуня как инструментальный ритуал // Авангард, современная и новая музыка: творчество, исполнительство, педагогика: Сборник статей по материалам Международной научно-практической конференции. — Пермь: ПГИИК, 2010. С. 130—135.

Արտաքին հղումներ 
 Tan Dun online 
 Biography and works
 IMDB

BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Չինացի կոմպոզիտորներ
«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Օսկարակիրներ
Ամերիկացի ջութակահարներ