Քրիսմա

Քրիսման կամ խրիսմոնը (Хи-Ро), ☧,  Քրիստոսի անվան մոնոգրամն է, որը բաղկացած է անվան երկու սկզբնական հունական տառերից (հուն․՝ ΧΡΙΣΤΌΣ),  Χ (խի) և Ρ (ՌՈ), որոնք խաչված են միմյանց միջև։ Մոնոգրամների եզրերով հաճախ տեղադրվում են α Եվ ω հունական տառերը։ Այս տառերի նման օգտագործումը ծագում է Ապոկալիպսիսի տեքստին։ «Ազ ես Ալֆան և Օմեգան, սկիզբը և վերջը, - ասում է Տերը, Ով եղել և գալիս է, Ամենազոր» (Հայտն. 1: 8; Տես նաև հայտն. 22:13): Քրիսման լայն տարածում է ստացել վիմագրությունում, սարկոֆագների բարձրաքանդակներում, խճանկարներում և, հավանաբար, ծագում է Առաքելական ժամանակներից։ Հնարավոր է, որ նրա ծագումը կապված է Ապոկալիպսիսի խոսքերի հետ. «կենդանի Աստծո կնիքը» (հայտ. 7:2).

Պատմականորեն առավել հայտնի քրիսմանի օգտագործումը  լաբարումայի համար (լատ.- Labarum)՝ հին հռոմեական ռազմական հատուկ տեսակ շտանդարտ։ Կայսր Կոստանդիանոս Ա Մեծ նրան զորքեր մտցրեց այն բանից հետո, երբ երկնքում տեսավ Խաչի նշանը Մուլվիի կամրջի մոտ ճակատամարտի նախօրեին (312 թ.): Լաբարումն կոթի ծայրին ուներ քրիզմա, իսկ կտավի վրա գրված էր. լատ.՝ «Hoc vince» (հին սլավոնական — Симъ побѣдиши, - «Դրանով կհաղթես»)։ Լաբարումի մասին առաջին հիշատակումը պահվում է Լակտանտիոսի մոտ (մտ. մոտ 320):

Քրիսմանը առկա է Պտղոմեոս III-ի որոշ մետաղադրամների վրա, ով կառավարել է Եգիպտոսը մ.թ.ա. 222/221-ից 246/245 թվականները։

Քրիսմայի խորհրդանիշը կոդավորված է Յունիկոդով՝  и :

Պատկերասրահ

Գրականություն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Монеты Птолемея III Эвергета

Հիսուս Քրիստոս
Քրիստոնեություն
Քրիստոնեական տերմիններ
Խորհրդանիշներ
Հունարեն բառեր և արտահայտություններ
Խաչեր
Հունարեն
Կաթոլիկության պատմություն
Քրիստոնեական արվեստ
Էզոթերիզմ
Քրիստոսաբանություն
Կրոնական խորհրդանիշներ