Մելիք-Հայկազ Բ

Մելիք-Հայկազ Բ Մելիք-Հայկազյան (), Քաշաթաղի մելիք (1551-1623)։

Մելիք-Հախնազարի որդին և հաջորդը, Մելիք-Հայկազյանների մելիքական տոհմից։

Կենսագրություն 
1551 թվականին Հոր՝ Մելիք-Հախնազարի մահից հետո դարձել է Քաշաթաղի մելիք (Խանածախի)։ Նրա կառավարման ժամանակ մելիքությունը հասել է իր հզորության գագաթնակետին։ Նրա օրոք թուրքերը ռազմավարական նպատակներով Արցախի և Սյունիքի միջև ընկած ձորերում բնակեցնում են ռազմատենչ քրդական ցեղերի։ Քաշաթաղի մելիքության զորեղացումն ու դերի բարձրացումը եղել է թուրքական իշխանությունների մտահոգության առարկա։ Քրդական ցեղերի` Քաշաթաղում անմիջական բնակեցումը տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ թուրք-պարսկական պատերազմի ընթացքում` 1586-1607 թվականներին, Արաքս գետի ձախ ավազանին տիրում են թուրքերը։

Մելիք-Հայկազ Բ-ն երկարատև կռիվներ է մղում թյուրքալեզու ցեղերի դեմ, սակայն Օսմանյան կայսրության դեմ կռվող մելիքի ուժերը սպառվում են և նա գերի է ընկնում, ապա տարվում Գանձակ։ Որոշ ժամանակ անց ազատ է արձակվում ու ետ գնում Խնածախ։ Սակայն շուտով Արցախի և Սյունիքի այլ մելիքների հետ Մելիք-Հայկազը հեռանում է Պարսկաստան՝ Շահ Աբասի մոտ։ Մելիք-Հայկազն այնտեղ Շահ Աբասի կողմից արժանանում է առանձնահատուկ ուշադրության։ Նա, Շահ Աբասից ստանում է «Գոջա ասլան» («Ծեր առյուծ») պատվավոր մականունը։ Շահ Աբասը Մելիք-Հայկազին մի հրովարտակով շնորհում է «սադրինիշին» տիտղոսը, որը նշանակում է թագավորի մոտ առաջին տեղում նստող, գահերեց։ Մելիք-Հայկազ Բ-ի հրամանատարությամբ պարսկական զորքերը բազմիցս հաղթանակներ են տանում թուրքերի նկատմամբ։ Նրա դիվանագիտական ջանքերի և, նրա կողմից Սյունյաց իշխանավորներից վերցրած խնդրագրի հիման վրա էլ ժամանակից շուտ սկսվում է Շահ Աբասի արշավանքը դեպի Արևելյան Հայաստան։ Պարսկաստանի արտաքին քաղաքական նպատակները համընկնում են հայ գործիչների ծրագրերին, որի նպատակն էր էր՝ վերջ տալ օսմանյան տիրապետությանը Արցախում և Սյունիքում։

Ծանոթագրություններ 

Քաշաթաղի մելիքություն
Մելիք-Հայկազյաններ