Էլեֆանտա

Էլեֆանտայի քարանձավներ (), ճարտարապետական-քարանձավային համալիր Հնդկաստանի Մահարաշտրա նահանգում, Մումբայ քաղաքի մերձակայքում, Արաբական ծովի Գհարապուրի կղզու կենտրոնական մասում։ Կղզին ընկած է Մումբայից մոտավորապես տասը կիլոմետր դեպի արևելք, Ջավահառլալ Ներուի անվան նավահանգստից 2 կիլոմետր դեպի արևմուտք։ Այսպես կոչված՝ «Քարանձավների քաղաքը» բաղկացած է հինդուիստական դիցերին (հիմնականում՝ Շիվային) նվիրված տաճարներ պարունակող հինգ քարանձավից, մեր թվականությունից առաջ 2-րդ դարով թվագրվող բուդդայական պաշտամունքային կառույցներ, օբյեկտներ պարունակող մի շարք քարանձավներից։ Համալիրում ամփոփված է ժայռափոր և ժայռակոփ արվեստի հարուստ և մեծարժեք հավաքածու, որտեղ դրսևորված է հինդուիստական և բուդդայական գաղափարների ու սրբապատկերագրության սինկրեիզմը։ Արվեստի գործերի զգալի մասը վնասված է։ Փորագրաքանդակները հինդուիստական դիցաբանության թեմաներով են։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանացել միակտոր բազալտից կերտված բարձր (շուրջ 20 ոտնաչափ) այն քանդակները, որ պատկերում են եռադեմ Շիվային (Trimurti Sadashiva), պարի աստված Նաթարաջային և յոգայի աստված Յոգիշվարային։ Դրանք թվագրվում են 5-ից 9-րդ դարերով։ Ուսումնասիրողներից շատերը գտնում են, որ այդ քանդակներն ստեղծվել են մոտավորապես 550 թվականին։

1987 թվականին Էլեֆանտայի քարանձավային տաճարներն ընդգրկվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

Գրականության մեջ
Էլեֆանտայի քարանձավային տաճարները հիշատակվել են 19-րդ դարի անգլիացի բանաստեղծուհի և արձակագիր Լետիցիա Լենդոնի՝ 1834 թվականին գրած The Caves of Elephanta պոեմում
, ամերիկացի գրող Հերման Մելվիլի «Մոբի Դիք», Սոմերսեթ Մոեմի «Ածելու սայրը» (The Razor's Edge, 1944 թ.) վեպերում։

Տես նաև 
Աջանտա
Էլլորա

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 

Dehejia, V. (1997). Indian Art. Phaidon: London. .

Harle, J.C., The Art and Architecture of the Indian Subcontinent, 2nd edn. 1994, Yale University Press Pelican History of Art,

Արտաքին հղումներ 

World Heritage Sites - Elephanta Caves, Archaeological Survey of India
Elephanta Caves, Abhijna Museum
Archive of historic Elephanta Caves ruins photographs, British Library
Archive of historic Elephanta Caves sketches and paintings, V&A Museum

Elephanta Caves Timings & Ferry Timetable

Համաշխարհային ժառանգություն
Հնդկաստան
Հնդկաստանի մշակույթ
Կրոնական կառույցներ
Հինդուիզմ