Մագելանի Փոքր Ամպ

Մագելանի Փոքր Ամպ (ՄՓԱ, SMC) գաճաճ գալակտիկա, Ծիր Կաթինի արբանյակը։ Հանդիսանում է անկանոն գալակտիկա, աստղագետները ենթադրում են, որ առաջ այն եղել է ձողիկով պարուրաձև գալակտիկա, սակայն Ծիր Կաթինի ազդեցության տակ ցրվել է և կորցրել ձևը։  Գտնվում է մոտ 60 կիլոպարսեկ հեռավորության վրա Տուկան համաստեղությունում և ունի 3° չափերով թույլ լուսարձակող ամպի տեսք։ Պարունակում է 1,5 միլիարդ աստղեր։ Մագելանի Փոքր Ամպը և Մագելանի Մեծ Ամպը շրջապատված են չեզոք ջրածնից կազմված ընդհանուր թաղանթով, որը անվանում են Մագելանի համակարգ։

Մագելանի Փոքր Ամպը անվանվել է ի պատիվ պորտուգալացի ծովագնաց Ֆեռնան Մագելանի, որը դիտել է այս գալակտիկան 1519 թվականին շուրջերկյա ճանապարհորդության ժամանակ։ 
Ռուսաստանի, ինչպես նաև համարյա ամբողջ Հյուսիսային կիսագնդի տարածքում Մագելանի Փոքր Ամպը չի երևում։

Համաձայն 2014 թվականի սեպտեմբերին հրատարակվաղ տվյալերի՝ ըստ մոդելներից մեկի, Ծիր Կաթինը 4 միլիարդ տարի հետո կկլանի Մագելանի Մեծ և Փոքր Ամպերը, իսկ 5 միլիարդ տարի հետո ինքը կկլանվի Անդրոմեդայի միգամածության կողմից։

Մագելանի Փոքր Ամպում է գտնվում փախչող գերարագ աստղը, որը պատկանում է J01020100-7122208 դեղին գերհսկաների դասին։

Գեղարվեստական գրականություն 
Էդմոնդ Համիլտոնի «Աստղային թագավորները» (1949) և «Վերադարձ աստղերին» (1970) վեպերում հիշատակվում է Հ’հառներ գերտելեպատների շատ ագրեսիվ ռասան, Մագելանի Փոքր Ամպի (բնիկների լեզվով՝ Ամամբարանի) բնակիչները, որոնք երկու անգամ փորձ են կատարել գրավել մեր Գալակտիկան, սակայն կանգնեցվել են Երկրի բնակչության կողմից։ Վերջիններս կիրառել են գերզենք, որը ի վիճակի է ոչնչացնել նույնիսկ տարածությունը։ Սերգեյ Սուխինովի «Աստղային գայլը» վեպերի շարքում (1998-2006), որը գրվել է Համիլտոնի ստեղծագործությունների մոտիվներով, նկարագրված է մեր Գալակտիկայի բնակիչների և Հ’հառների (Երրորդ ուժի)  հակամարտության պատմության շարունակությունը, չնայած Համիլտոնի մոտ «Աստղային թագավորները» և «Աստղային գայլը» շարքը ոչ մի կապ չունեն։

Կուրտ Վոնեգութի բոլոր ֆանտաստիկ վեպերում, նույնիսկ եթե գործողությունները տեղի են ունենում Երկրի վրա և կապ չունեն տիեզերքի հետ, անպայման հիշատկվում է Տրալֆամադոր մոլորակը, որը գտնվում է Մագելանի Փոքր Ամպում։ Այն միտքը, որ Երկրի վրա տեղի ունեցող բոլոր իրադարձությունները այսպես թե այնպես կախված են Տրալֆամադորի բնակիչների կամքից, կարմիր գծով անցնում է Վոնեգութի ամբողջ ֆանտաստիկայի միջով։ Ստանիսլավ Լեմը իր «Մագելանի Ամպը» վեպում հիշատակում է այս գալակտիկան։

Ծանոթագրություններ  

Անկանոն գալակտիկաներ
Գաճաճ գալակտիկաներ
Տեղական խումբ
Տուկան