Բեմական պար

Բեմական պար, նաև պարային ներկայացում, պար, որը կատարվում է հանդիսատեսի համար, պարի հիմնական տեսակներից մեկը։ Հաճախ բեմական պարը կատարվում է օգտագործելով թատերական ձևավորում, բայց դա պահանջ չէ։ Որպես կանոն, բեմական պարը խորեոգրաֆիայի որոշակի երաժշտության տարրերի կատարում է։

Ի տարբերություն բեմական պարի, սոցիալական պարերը կարող են կատարվել առանց հանդիսատեսի, և, որպես կանոն, այդպիսի պարերը չեն ենթադրում նախապես կազմված խորեոգրաֆիա, պարունակում են իմպրովիզացիա և կարող են կատարվել ցանկացած երաժշտության ներքո (չնայած կան բացառություններ)։ Օրինակ՝ ծիսական պարերը և բարոկկոյի դարաշրջանի որոշ պարեր բեմական պարի և այնպիսի պարի խառնուրդ են, որը ենթադրում է հանդիսատեսի ակտիվ մասնակցություն ներկայացմանը. Հանդիսատեսը որոշակի ժամանակ կատարում է կատարողի դեր։

Պատմություն 
Բեմական պարը ժողովրդական պարից առաջացավ պարային արվեստի մասնագիտացման միջոցով։ Եվրոպայում բեմական պարի զարգացումը սկսվեց Հնություն շրջանում (մ.թ.ա. IV - II դարեր)։ Հին Հռոմ -ում տեղի ունեցավ հելլենիստական ​​պարի զարգացումը, որը հետագայում զարգացավ մնջախաղում (մ.թ.ա. II-V դարեր)։ Եվրոպական բեմական պարի վաղ ձևերը միջնադարում եղել են աճպարարների, թափառական գուսանների, սկոմորոխների պարերը։ 16-րդ դարավերջին և 17-րդ դարերի սկզբին առաջացավ բեմական պարի նոր ձև ՝ պատկերավոր (փոխաբերական) պար (բալոֆիգուրատո՝ Իտալիայում, գնդիկ՝ Ֆրանսիայում, բեյլ ՝ Իսպանիայում) 17-րդ դարից ՝ պարային ներկայացումների ի հայտ գալուց հետո, ձևավորվել են բեմական պարի ժամանակակից ձևեր՝ դասական պար, բնորոշ պար։ XX դարում։ Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում տարածվում է ժամանակակից պարը, ներառյալ տարբեր տեսակի պլաստիկ, ռիթմիկ, ռիթմոպլաստիկ և այլ պարեր։ Ասիայի այն երկրներում, որտեղ պարը, ավելի շուտ, քան Եվրոպայում, հասավ բարձր պրոֆեսիոնալիզմի, զարգացրեց իրենց բեմական պարի համակարգերը։ Նման գործընթաց տեղի ունեցավ Հյուսիսային, Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայի ժողովուրդների շրջանում (Մայա, Ինկա և այլն) նախքան եվրոպական գաղութարարների ներխուժումը։

Բեմական պարի տեսակները 
Պարի շատ ոճեր բեմական պարի տեսակներ են, այդ թվում.
  Բալետ  ի հայտ եկավ որպես պալատական ​​պար, այնուհետև տարածվել է Ֆրանսիայում և Ռուսաստանում, ապա բալետի արվեստը տարածվել է ամբողջ Եվրոպայում և արտերկրում։ Ժամանակի ընթացքում բալետը դարձել է գիտական ​​առարկա, որը դասավանդվում է դպրոցներում և տարբեր հաստատություններում։ Ձևավորվում են սիրողական և պրոֆեսիոնալ թատերախմբեր, որոնք բալետ են ներկայացնում թատերական վայրերում։ Այժմ բալետը բեմական պարի առավել հաճախ կատարվող տեսակներից մեկն է։
 Ակրոբատիկական պար ԱՄՆ-ում և Կանադայում հայտնվել է 1900-ականների սկզբին `որպես վոդեվիլ -ում կատարված գործողությունների ձևերից մեկը։ Ակրոբատիկ պարը էականորեն փոխվել է այդ ժամանակվանից. Պարային շարժումներն այժմ հիմնված են բալետի տեխնիկայի վրա։ Ակրոբատիկ պարը սկզբնավորումից ի վեր հանդիսանում է բեմական պարի ձև։
 Հնդկական դասական պար սկիզբ է առել Հնդկաստանի տաճարներից։ Հնդկաստանի ազգային ազատագրական շարժում (1947-ից 1950) գործողությունների շնորհիվ պարը դարձավ համալսարաններում դասավանդվող առարկա, առաջացան պարի դպրոցներ, իսկ հնդկական դասական պարը դարձավ բեմական պար ՝ թատրոններում։
 Պարսկական դասական պարըդարձել է արվեստի ձև Քաջարի դինաստիա դարաշրջանում (1795-1925)։ Այն կատարվել է Շահ թագավորական արքունիքում և մնացել էլիտար արվեստի ձև մինչև 20-րդ դարը։ Այդ ժամանակից ի վեր այն վերածվեց ժամանակակից արվեստի ձևի և կատարվեց որպես բեմական պար։
 Բեմական ժողովրդական պար։ Ի տարբերություն բեմի, ամենօրյա ժողովրդական պարը հիմնականում կատարվում է «իր համար» (այսինքն` պարողների հաճույքի համար), առանց հանդիսատեսի կարիք ունենալու։ ։
 Պարի այլ տեսակներ
 Պորտապար
 Բհարատանատյամ
 Ժամանակակից
 Էվռիթմիա
 Հիփ-հոփ
 Ջազային պար
 Մոդեռն պար
 Չեչոտկա

Բեմական պար Մեծ Բրիտանիայում 
Միացյալ Թագավորությունում բեմական պարը () ընդհանուր տերմին է, որն օգտագործվում է մի շարք պարային առարկաներ նշանակելու համար և լայնորեն օգտագործվում է նաև պարը որպես առարկա, որը դասավանդվում է տարբեր կրթական հաստատություններում։ Մեծ Բրիտանիայում կան մի շարք պարի դպրոցներ, որոնց մեծ մասը  ունեն առանձին ֆակուլտետներ, որտեղ ուսումնասիրվում է բեմական պարը `նվիրված պարային թատրոնին և մշակվել է հատուկ ծրագիր` ներկայացման յուրաքանչյուր տեխնիկան ուսումնասիրելու համար։ Աշխարհի շատ պարող-պարուսույցներ և պարի դպրոցներ իրենց աշակերտներին պատրաստում են բրիտանական կազմակերպություններից մեկում դիտելու և խորեոգրաֆիական քննության։ Հատկանշական օրինակներից են Պարի թագավորական ակադեմիան, Պարի ուսուցիչների կայսերական ընկերությունը և Պարի միջազգային ուսուցիչների ասոցիացիան։ ՄԹ բոլոր հաստատությունները, որոնք բեմական պար են դասավանդում, հնարավորություն են ընձեռում ուսումնասիրել դասական պար, չեչոտկա և Մոդեռն կամ ջազ բեմական պարի հիմնական առարկաները։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Бриске И. Э. Народно-сценический танец и методика его преподавания. Учебное пособие  — Челябинск, 2007
 Непомнящих В. В. Русская школа народно-сценического танца: возвращение к истокам // Молодой ученый. — 2016. — №20. — С. 788-790.
 Полякова А. С., Курюмова Н. В. Народно-сценический танец как метод освоения фольклора и художественно-идеологическая конструкция // Ярославский педагогический вестник, 2017

Արտաքին հղումներ 
 Народно-сценический танец как особый жанр
 Толстых И.Н., Грищук Г.Н. Народно-сценический танец. Учебная программа 
 Adams, D.(1999) Making the Connection: A Comparison of Dance in the Concert Versus Worship Setting. Sharing NYC. ISBN 0-941500-51-9
 Carter, A. (1998) The Routledge Dance Studies Reader. Routledge. ISBN 0-415-16447-8

Պարային ոճեր