Կլարա Էլսեն Պեկ

Կլարա Էլսեն Պեկ (, ), ամերիկացի նկարազարդող և նկարչուհի, որը հայտնի է դարձել 20-րդ դարում կանանց և երեխաներին նկարելու շնորհիվ։ Արվեստի ոլորտում կրթությունը ստացել է Մինեապոլիսի արվեստի դպրոցում և 1906-1940 ընկած ժամանակահատվածում աշխատել է ամսագրում որպես նկարազարդող։ Պեկի աշխատանքները գրավում են լայն հորիզոն՝ հանրաճանաչ կանացի ամսագրերից և մանկական գրքերից, մինչ առևտրական հաջողությունների համար գեղարվեստական ստեղծագործություններ այնպիսի ապրանքների վրա ինչպիսիք են՝ փղոսկրից պատրաստված օճառները, հետո նաև կոմիքսներ և ջրաներկով կատարած նկարներ՝ իր կարիերայի ավելի ուշ փուլում։ Պեկն աշխատել է «Ամերիկյան նկարազարդման ոսկեդարում» (1880-1930-ականներ), այնպիսի հայտնի կին նկարազարդողների հետ ինչպիսիք են՝ Ջեսի Ուիլոք Սմիթը, Էլիզաբեթ Շիփեն Գրինը և Վիոլետ Օաքլին։

Պեկի աշխատանքները հայտնվել են մի շարք ցուցադրություններում՝ Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտից, մինչև Փենսիլվանիայի գեղարվեստի ակադեմիա, 1920-ական թվականներին նա ստացել է մի շարք մրցանակներ Նյու Յորքի կին գեղանկարիչների և քանդակագործների ասոցիացիայի կողմից։ Պեկն ապրել է Նյու Ջերսի նահանգի Լոենի քաղաքում գտնվող գեղարվեստական գաղութում՝ իր աշխատակից և ամուսին, գեղանկարիչ Սքոթ Ուիլյամսի հետ։ 1940-ականներին Պեկն իր ներդրումն է ունեցել կաթոլիկ ոճով կոմիքսների ստեղծման մեջ, որոնք տարածել է ծխական դպրոցներում։ Նա կենտրոնացել է ջրաներկային գեղանկարչության մեջ՝ 1950-ականներին և նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում։ Կարիերայի սկզվում իր ավելի հայտնի նկարազարդություններից և նկարներից հրապարակվել են երեք գրքերում՝ «Շեքսպիրի սիրեցյալը» (1905), «Արթուր թագավորի կինը» (1907) և «Օտար երկրում» (1909)։

Կենսագրություն
Ծնվել է Միչիգանի Ալեգանում 1883 թվականի ապրիլի 18-ին։ Մանկությունն անցկացրել է Սեյնթ Փոլում (Մինեսոտա) և արվեստ է սովորել Մինեապոլիսի գեղարվեստի դպրոցում։ Նաև սովորել է Փենսիլվանիայի գեղարվեստի ակադեմիայում, որտեղ նրա ուսուցիչը եղել է իմպրեսիոնիստ նկարիչ Ուիլյամ Մերիթ Չեյսը։ Իր վաղ տարիների մասին հիշողություններում, Պեկն ասել է. «Իմ մեջ նկարիչ դառնալու ցանկությունը եղել է դեռ մանկուց։ Իմ ազգի մեջ եղել են նկարիչներ, ինչից էլ բնական է դառնում արվեստի հանդեպ ինքնադրսևորման սերը և ուրախությունը»։

Ամուսնություն և հետագա կյանք
1906 թվականին ամուսնացել է բրիտանական ծագմամբ նկարազարդող Ջոն Սքոթ Ուիլյամսի հետ (1877-1976), նրանք միասին ունեցել են երկու երեխա՝ Այնարդ և Քոնուեյ։ Նա և Ուիլյամսն ունեցել են իրար նման ոճեր, ինչը հանգեցրել է այն բանին, որ նրանք երբեմն միասին աշխատել են նկարազարդման վրա։ Այդ աշխատանքները մակագրվել են նրանց ազգանունների առաջին տառերով «Պ Ու» (P W): Պեկի աշխատանքներից շատերը մակագրվել են որպես Կլարա Էլսեն Ուիլյամս և լրատվամիջոցները հաճախ նշել են նրան որպես «Տիկին Ջոն Սքոթ Ուիլյամս»։

Այն բանից հետո, երբ Հարվի Դանը՝ 1915 թվականին Նյու Ջերսիի Լեոնիա քաղաքում հիմնել է Լեոնիայի նկարազարդման դպրոցը, Պեկը և Ուիլյամսը տեղափոխվել են Լեոնիա և միացել 90 հոգուց բաղկացած պրոֆեսիոնալ նկարիչների թիմին։

Նրանք ապրել են նկարիչ Չարլս Հարի Իթոնի կառուցած տանը (1850–1901), որը գտնվում է Քրեսքենտ պողոտայում  և եղել են հարևաններ երկու զույգ նկարիչների հետ՝ Ջոն Ռոզերֆորդ Բոյդ (1882–1951) և Գարիեթ Ռեփլայեր Բոյդ։ Բոյդի տունը դարձել է նկարիչների հավաքների հասարակական կենտոն, որտեղ Լեոնիի մի շարք նկարիչներ ցուցադրել են իրենց աշխատանքները։ Պեկի և Ուիլյամսի ամուսնությունն ավարտվել է և Ուիլյամսն ամուսնացել է երկրորդ անգամ՝ 1930 թվականին։

Հետո Պեկն ապրել է Բրուքլինում, Նյու Յորքում և Փենսիլվանիա նահանգի Գյոթիսբերգ քաղաքում։ Իր կյանքի վերջում արվեստի պատմաբան Հելեն Թերի Քարոն գտել է Պեկին և ձեռք է բերել ավելի քան 100 արվեստի գործեր՝ Ալբերտայի Կալգարի քաղաքում գտնվող Գլենբոու թանգարանի անունից։ Պեկը մահացել է Գյոթսբուրգում 1968 թվականի փետրվարին։

Կարիերա

Նկարազարդում
Նկարազարդման մեջ կարիերան սկսել է վաղ 1900-ականներին, նրա առաջին աշխատանքը հրատարակել է Ջորջ Ջեյքոբսը Փենսիլվանիայի Ֆիլադելֆիա քաղաքում։ Սա մի ժամանակաշրջան որ, երբ կիսատոնային պատկերների տեխնոլոգիաները և նկարչությունը դրեցին «Նկարազարդման ոսկեդարի» սկիզբը։ Նկարազարդումներից բացի Պեկը ստեղծել է գրքերի դեկորացիաներ և կազմեր։ Այդ ժամանակաշրջանի հայտնի գործերից են Սառա Հոքս Սթերլինգի «Շեքսպիրի սիրեցյալը» (1905), «Արթուր թագավորի կինը» (1907) և Ժոզեֆինա Դաքսա Բեկոնի «Օտար երկրում» (1909) գրքերը։ Դրանից հետո նա ձևավորել է Բեկոնի ևս չորս այլ գրքեր։

1908 թվականին Պեկը ձևավորել է Collier's-ի առաջին կազմը։ 1910-1920-ականներին Պեկը սկսել է նկարազարդել կանանց ամսագրերի շապիկներ, ինչպիսիք են՝ Cosmopolitan, Good Housekeeping, Ladies Home Journal, Today's Housewife և Household Magazine: Պեկի նկարազարդումները հայտնվել են St. Nicholas Magazine, The Century Magazine, The Delineator, the Pictorial Review և The Youth's Companion ամսագրերի շապիկներին։ Նկարազարդել է նաև Theatre Magazine ամսագրի համար՝ վաղ 1920-ականներին և աշխատել է որպես առևտրական արտիստ այնպիսի հայտնի ընկերություններում, ինչպիսիք են՝ Procter & Gamble-ը, Metropolitan Life-ը, Aeolian Company-ը և Ivory Soap-ը։ Նաև նկարազարդել է ուսումնական գրքեր և հավաստագրեր, երաժշտական շապիկներ, գեղարվեստական գրականություն և հեքիաթներ։

Կանայք և երեխաները Պեկի աշխատանքներում պատկերված են դերերի լայն սպեկտրի մեծ ճշգրտությամբ և պարտականություններով։ Արվեստի պատմաբան և նկարազարդող Ուոլթ Ռիդը բնութագրել է Պեկի ոճը որպես «կազմությամբ դեկորատիվ և ռենդերինգով զգայուն»։ Պեկի աշխատանքների գեղարվեստական ուղղությունն ընդգրկում է կրթությանը, մանկական հոգեբանությանը և ապագա մայրերին վերաբերվող թեմաներ։ Այդ ժամանակաշրջանի դեկորատիվ ոճը նշանավորվել է ամերիկացի նկարազարդող Հովարդ Փայլի և նրա աշակերտների կողմից։ Էլիզաբեթ Հոուքսի խոսքերով, որը Դելավերի գեղարվեստի թանգարանի պատվո անդամ է, ոճը բաղկացած է «տափակ, վառ ներկված կերպարներից, համարձակ շրջագծումներից և նախշերով ֆոնից։ Նրանք ներառել են ժամանակակից 1890-ականների պաստառային ոճ և Ուոլթեր Քրեյնից, Քեյթ Գրիուեյից և անգլիական ոճի արվեստից և նկարազարդման զարդանախշերից վերցված մոտիվներ»։

Պեկի կարիերան նկարազարդման մեջ ակտիվացել է «Ամերիկայի նկարազարդման ոսկեդարում»՝ Մեծ ճգնաժամից առաջ, երբ նկարազարդողների կարիերան տուժել է տնտեսության վատ վիճակի պատճառով։ Պեկի ամսագրային նկարազարդումները շարունակվել են մինչև 1935 թվականը։

Ծաղրանկարներ
1940-ակններին Պեկն աշխատել է որպես ծաղրանկարիչ՝ Topix Comics ևTreasure Chest կոմիքսների համար, որոնք կաթոլիկական ոճով կոմիքսներ են եղել։ Topix Comics-ը թողարկել է դրանք 1942 թվականին՝ Մինեսոտա նահանգի Սեյնթ Փոլ քաղաքում։ Կոմիքսները պատմել են համարձակ քրիստոնյաների, սրբերի և Աստվածաշնչյան պատմվածքի կերպարների մասին և մինչ 1946 թվականը դրանց վաճառքը կազմել է 600,000 օրինակ։ Պեկի աշխատանքները տարածվել են ծխական դպրոցներում։ Նա նաև այլ նյութերով նկարել է շապիկներ Treasure Chest-ի համար, ներառյալ՝ «Ռոբինզոն Ռումպուսի սենյակի» շապիկը և գրքի 1946 թվականին հրատարակված երկրորդ հատորը։

Նկարչություն
Պեկը մասնակցել է մի շարք ցուցահանդեսների, սկսած՝ Նկարիչների ամերիկյան հասարակությունից։ 1956-1957 թվականներին Պեկը դարձել է Արվեստի՝ Եվրոպայում ճանապարհորդող Մետրոպոլիտենի թանգարանի անդամ։ 1958 թվականին Պեկի աշխատանքները ցուցադրվել են Վաշինգտոնի արվեստի թանգարանում, Գյոթսբուրքի թանգարանում կայացած անհատական ցուցադրությունում, Յորքի արվեստի կենտրոնում և Կոնեկտիկուտում։ Բրանդվայն Ռիվերի թանգարանում և Դելվարի արվեստի թանգարանում ցուցադրված են նրա նկարները։ Մինչ 2000 թվականը տարբեր աճուրդային տներում վաճառվել է նրա նկարած աշխատանքներից։

Մրցանակներ և հռչակ
Պեկը եղել է մի շարք նկարչական ասոցիացիաների անդամ, այդ թվում՝ Ամերիկայի նկարիչների միությունը (1931–1967), Կին նկարիչների և քանդակագործների ազգային ասոցիացիան, կին նկարիչների ազգային ասոցիացիան, Նյու Յորքի նկարիչների ասոցիացիան և Նկարազարդողների ասոցիացիան։ Ֆլորենս Սքովելի, Ռոզ Օ՛Նեյլի և այլոց հետ Պեկը եղել 1922 թվականի նկարազարդողների միության անդամ, ներկայացնելով իր աշխատանքների 10%-ը։ 1913 թվականին Պեկի աշխատանքները ցուցադրվել են Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտում, Փենսիլվանիայի գեղարվեստի ակադեմիայում, Կին արտիստների ազգային ասոցիացիայում և կին նկարիչների և քանդակագործների Նյու Յորքի ասոցիացիայում՝ 1920-ից 1921 թվականներին։ Պեկի աշխատանքները հետմահու ցուցադրվել են Նյու Յորքում 1976 թվականին կայացած ցուցահանդեսի ժամանակ՝ «ամերիկյան նկարազարդման 200 ամյակի» կապակցությամբ։ 1985 թվականին Նյու Յորքում կայացած Ամերիկայի լավագույն կին նկարազարդողների ցուցահանդեսում։ 1986 թվականին Կալգարիում կայացած 1890-1925 թվականների ամերիկյան նկարազարդման ցուցահանդեսում։

Ընտրված աշխատանքներ
 Phases, Mazes and crazes of love. By Minna Thomas Antrim. Philadelphia: George W. Jacobs and Company, 1904.
 Knocks, Witty Wise and . By Minna Thomas Antrim. Philadelphia: George W. Jacobs and Company, 1905.
 Shakespeare's Sweetheart. By Sara Hawks Sterling. Philadelphia: George W. Jacobs & Co, 1905.
 A Lady of King Arthur's Court. By Sara Hawks Sterling. Philadelphia: George W Jacobs and Co., 1907.
 In the Border Country. By Josephine Daskam Bacon. New York: Doubleday Page, 1909.
 The Hallowell Partnership. By Katharine Holland Brown. New York: Charles Scribner's Sons, 1912.
 The Prince of Mercuria. By Atkinson Kimball. New York: Heart's International Library Co., 1914.
 The Diary of an Expectant Mother. By Charlotte Hirsch. Chicago: A.C. McClurg, 1917.

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
Auction records at askart.com (27-09-2008)
Bio at Ortakales.com  (10-07-2008)

Գրքերի նկարազարդում
Փնտրվող աղջիկը (Ժոզեֆինա Դասքամ Բեքոն)
Օտար երկրում (Ժոզեֆինա Դասքամ Բեքոն)
Մերկուրիայի արքայազնը (Ատկինսոն Քիմբալ)

20-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Ամերիկացի նկարչուհիներ