Դրախտ (վեպ)

Դրախտ (ヘヴン, Hevun), ճապոնացի գրող Միեկո Կավակամիի՝ 2009 թվականին հրատարակած վեպը, որի անգլերեն թարգմանությունը լույս է տեսել 2021 թվականին։ Դա Կավակամիի՝ անգլերեն հրատարակված երկրորդ գիրքն է։

Վերնագիրը վերաբերում է մի նկարի, որին վեպի հերոսներից մեկը՝ Կոջիմա անունով մի աղջիկ, նոր անուն է տվել։

Նախապատմություն 
Կավակամին իր անձնական կայքում մեջբերել է 19-րդ դարի գերմանացի փիլիսոփա Ֆրիդրիխ Նիցշեի «Այսպես խոսեց Զրադաշտը» աշխատությունը՝ որպես Դրախտ վեպը գրելու մտահղացումը ներշնչած դրդիչ։

Բովանդակություն 
Վեպի գործողությունները ծավալվում են Ճապոնիայում, 1991 թվականին։ Պատմողը 14-ամյա տղա է, ում աջ աչքը շիլ է, և որին բռնության են ենթարկում արական սեռի այլ սովորողներ։ Մյուս կերպարները նրան անվանում են «Աչքերով» (ճապոներեն ロンパリ, Ռոնպարի, ակնարկելով այն հանգամանքը, որ մի աչքը նայում է Լոնդոնին, մյուսը՝ Փարիզին  )։ The New York Times--ից Նադյա Շպիգելմանը բնորոշում է «Աչքերովին»՝ որպես մի տափակ կերպարի։ Ոչ լրագրողուհու աշխատանքում, ոչ էլ վեպում չի բացահայտվում նրա օրինական, իսկական անունը։ Վեպի առաջին գլուխը փաստագրում է այն բուլինգային բռնությունը, որին նա ենթարկվում է։

Կոջիմա (コジマ) անունով և «Հազմատ» մականունով  մի աղջիկ, նույնպես 14 տարեկան,  բուլինգի է ենթարկվում աշակերտուհիների կողմից։ Նրա մայրը լքել էր ամուսնուն՝ Կոջիմայի հորը և ամուսնացել ավելի հարուստ մի տղամարդու հետ, իսկ հայրը մնացել էր ավելի աղքատ միջավայրում։ Կոջիման ձգտում է ընկերանալ «Աչքերովին»՝ թույլ տալով նրան կարդալու իր գրառումները։ Կոջիման նախընտրում է չլողանալ, ունի ոչ մաքուր հագուստ և իր մազերը պահում է գզգզված վիճակում։ Աչքերովը և Կոջիման հավատում են, որ իրենք հակազդում են իրենց ահաբեկմանը` թույլ տալով, որ դա տեղի ունենա իրենց հետ։ Կոջիման կարծում է, որ բուլինգը նպաստում է իր մաքրվելուն և իմաստավորում է իրեն, ինչի հետ գրքի հեղինակը համաձայն չէ և այն բնորոշում է որպես Կոջիմային հասցված վնաս. Ազգային հանրային ռադիոյի (NPR) ներկայացուցիչ Լիլի Մեյերը նշում է, որ Կավակամին համակրում է Կոջիմային։ Հոր հետ ունեցած հարազատության պատճառով Կոջիման միտումնավոր կերպով ընդունում է աղքատ մարդու արտաքինը, և գիրքը բացահայտում է, որ մոր հարստանալուց հետո նա դադարում է լոգանք ընդունել։ Հետագայում՝ գրքի վերջին մասերում նա սովամահ է լինում։ Նա հավանություն չի տալիս «Աչքերովի»՝  վիրահատվելու վիճակը շտկելու մտադրությանը։ Thu-Huong Ha-ն The Washington Post- ում բուլինգի մասին Կոջիմայի տեսակետը բնորոշում է  որպես «մի տեսակ կրոնական, բարոյախոսական»։ Իսկ Մեյերը պնդում է, որ Կոջիման նման է Ֆրենի Գլասին, և որ նա ներքև է քաշում «Աչքերովին»՝ չկարողանալով ապահովել «իսկական բարեկամություն կամ համերաշխություն»։

Նինոմիան (二ノ宮), որը վեպում հանդես է գալիս որպես գլխավոր կռվարար, դասարանի բոլոր սովորողներից ամենաբարձր գնահատականներն ունի։ Մերվե Էմրեն Նինոմիային նկարագրում է որպես «գեղեցիկ, հանրաճանաչ»։  Մոմոզը (百瀬), ով հանդես է գալիս որպես Նինիմոյայի օգնական, ասում է Կոջիմային, որ կռվարարները բռնություն են գործադրում այն պատճառով, որ կարողանում են դա անել։ Հան Մոմոզեի տեսակետը բնորոշում է որպես «նիհիլիստական»։ 

Դիպաշարի առաջ գնալուն զուգընթաց՝ բուլինգի  ինտենսիվությունն աճում է Կոջիմայի ելույթից հետո «Աչքերովը» մերժում է Կոջիմայի համոզմունքները և որոշում դիմակայել իրեն տանջող-չարչարողին։

Ժամանակահատվածի բերումով՝ վեպը չի ներկայացնում կիբեռհարձակումը։

Ընդունելություն 
2010 թվականին վեպն արժանացել է Մուրասակի Շիկիբու մրցանակին։  Անգլերեն թարգմանությունը 2022 թվականին առաջադրվել է Միջազգային Բուքեր մրցանակի։

Կարծիքներ 
Շպիգելմանը հայտարարել է, որ անգլերեն տարբերակը «անբասիր թարգմանված է», իսկ ավարտը նա բնորոշել է որպես «շնչասպառ անող»

Հան ասել է, որ գրքի մասերը կարծես «տանջանքի պոռնո» լինեն։

Kirkus Reviews-ը այն բնորոշել է որպես «անսպասելի դասական», իսկ շարադրանքը՝ «ապշեցուցիչ նրբագեղ»։ 

Էմրեն հայտարարել է, որ վեպը «մեզ ցույց է տալիս, թե ինչպես մտածել բարոյականության մասին՝ որպես շարունակական, դրամատիկ գործունեության», մի բան, որն ստեղծագործության «բուն կախարդանքն» է։

Մեյերը գրել է, որ Դրախտը «ավելի պարզ» է, քան Կրծքերն ու ձվերը (Կավակամիի Natsu Monogatari- ի անգլերեն տարբերակի վերնագիրն է) և որ դա «դեռահասների թշվառության հում, ցավոտ և քնքուշ դիմանկարն է», որը «շատ հավանական է, որ քեզ լացացնի»։

Տես նաև 

 Իջիմե

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Երկինք - Եվրոպա հրատարակություններ
 դրախտ - Կոդանշա (in Japanese)

Ճապոնական վեպեր
2009 վեպեր
ԱԽՎ նախագծի հոդվածներ