Զապել Եսայանի հուշարձան

Զապել Եսայանի հուշարձան, հուշարձան նվիրված հայ նշանավոր գրող, արձակագիր, թարգմանիչ, հրապարակախոս, գրականագետ Զապել Եսայանին։ Գտնվում է Հայաստանի Կոտայքի մարզի Պռոշյան գյուղում, Զապել Եսայան Ագրոբիզնես կենտրոնի տարածքում (ZYAC)՝ 5-րդ փողոց 12-րդ նրբանցք 1։

Նախագիծն իրականացրել է Armenian Artists Project բարեգործական առցանց պատկերասրահը՝ սփյուռքահայեր Վիկտոր Զարուգյանի և Ջուդի Սարյանի նախաձեռնությամբ և հովանավորությամբ։

Պատմություն 
2021 թվականին բոստոնահայ բարերարներ Վիկտոր Զարուգյանը և տիկին Ջուդի Սարյանը պատվիրել են հայ արձակագիր, հրապարակախոս և քաղաքական գործիչ Զապել Եսայանին նվիրված ինքնատիպ հուշարձանը։ 

Հուշարձանի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2022 թվականի հոկտեմբերի 9-ին՝ Զապել Եսայան ագրոբիզնեսի կենտրոնի այգում։ Բացման խոսքով հանդես է եկել Ջուդի Սարյանը, ով ներկայացրել է Եսայանի կենսագրության կարևոր դրվագներ՝ շեշտադրելով նրա մեծ ներդրումը հայ ժողովրդի, հատկապես հայ կանանց իրավունքների պաշտպանության ոլորտում։

Բացման արարողությանը ելույթ է ունեցել Նաիրյան վոկալ անսամբը, որի գեղարվեստական ղեկավար Նաիրա Մուղդուսյանը նախ ներկայացրել է Զապել Եսայանի նամակն իր դստերը։ Մուղդուսյանն իր խոսքն ուղեկցել է ժեստերի լեզվով։

Նկարագրություն 
Զապել Եսայանի քանդակը տեղադրված է կամրջի վրա՝ աջ ձեռքում բռնած գիրք, որը խորհրդանշում է նրա մտավոր բնավորությունը և սերը գրականության հանդեպ։ Ձախ ձեռքը բռունցք է՝ խորհրդանշելով Եսայանի մարտական ոգին ու անհնազանդ բնավորությունը։ Արձանի կամուրջ-պատվանդանը խորհրդանշում է Արևմտյան և Արևելյան Հայաստանները, որի վրա որպես կապող օղակ կանգնած է Եսայանի կերպարը։

Արձանը բրոնզաձույլ է, ունի 1 մետր 80 սմ բարձրություն։ Կամրջի հետ բարձրությունը կազմում է 2 մետր 50 սմ։

Հեղինակներ 
 Քանդակագործ՝ Նունե Թումանյան

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ 

Կոտայքի մարզի հուշարձաններ
Նունե Թումանյանի քանդակներ
2022 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կանանց քանդակներ