Մարիա Զամբակո

Մարիա Զամբակո (ի ծնե՝ Մարիա Տերպսիքեա Կասսավետտի, , ), հունական ծագմամբ բրիտանացի նկարչուհի, քանդակագործուհի, պրեռաֆայելիտ նկարիչների բնորդուհի։

Կենսագրություն 

Մարիա Տերպսիքեա Կասսավետտին ծնվել է հունական ծագմամբ ընտանիքում։ Նրա հորեղբայրը եղել է մեկենաս և հովանավոր Ալեքսանդր Կոնստանտին Իոնիդեսը, զարմիկները՝ նկարչուհիներ Մարիա Սպարտալի Սթիլմանը և Ագլայա Կորոնիոն։ Երեք աղջիկները ընկերների շրջապատում հայտնի էին «Երեք Գրացիաներ» անունով՝ ի պատիվ հին հունական դիցաբանության երեք Քարիտներ Ագլայայի, Եփրոսինայի և Թալիայի, որովհետև երեքն էլ հունական ծագմամբ հայտնի գեղեցկուհիներ էին։

1858 թվականին Մարիա Կասսավետտին հոր մահից հետո ստացել է ժառանգություն և կարող էր անկախ կյանք վարել։ Մարիան որոշել է իր կյանքը նվիրել արվեստին և ուղևորվել է սովորելու Փարիզ, որտեղ նրա ուսուցիչները դարձել են Ալֆոնս Լեգրոն և Օգյուստ Ռոդենը։ Նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Լոնդոնի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում<ref>{{книга |ссылка=https://books.google.co.uk/books?id=ogFYAQAAQBAJ&lpg=PA106&ots=lcU8KQLDMQ&dq=royal%20academy%20of%20arts%20maria%20zambaco&pg=PA575#v=onepage&q=zambaco&f=false |заглавие=Dictionary of Artists' Models |место=London: Routledge 200 |страницы=575 |язык=und |автор=Jiminez, Jill Berk.}}</ref>, Փարիզյան սալոնում, քանդակագործական չորս մեդալներ գտնվում են Բրիտանական թանգարանի հավաքածուում։

1860 թվականին Մարիան մերժել է Ջորջ Դյուրմորյեի սիրահետումները, որը հետագայում նրան անվանել է «կոպիտ և անառիկ, սակայն մեծ տաղանդի տեր և իսկապես անհավանական գեղեցկություն ունեցող»։ Մարիան նախընտրել է բժիշկ Զամբակոյին, որի հետ այդ նույն թվականին էլ ամուսնացել է։ Ամուսնության արդյունքում ծնվել են որդին և դուստրը, սակայն ամուսնությունը անհաջող է եղել, և 1866 թվականին Մարիան որոշել է կրկին ապրել մոր հետ Լոնդոնում։

1866 թվականին Մարիա Զամբակոն ծանոթացել է Էդվարդ Բյորն-Ջոնսի հետ և հետագայում դարձել է նրա բազմաթիվ նկարների բնորդուհին։ Նրանց միջև սիրավեպ է սկսվել, որը տևել է մի քանի տարի։ 1869 թվականին Բյոր-Ջոնսը փորձել է հեռանալ իր կին Ջորջիանայից, որպեսզի ապրի Մարիա Զամբակոյի հետ, ինչը մեծ աղմուկ է առաջացրել։ 1871 թվականին Մարիան Էդվարդ Բյորն-Ջոնսին համոզել է Վենետիկի փողոցներից մեկում միասին ինքնասպանություն կատարել ափիոնի չափաբաժնի շահագործմամբ, սակայն ոստիկանությունը նրանց խանգարել է։ Բաժանումից հետո Մարիան շարունակել է կեցվածք ընդունել Էդվարդ Բյորն-Ջոնսիի նկարների համար։ Նա նաև եղել է Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի և Ջեյմս Էբբոտ Մաք-Նեյլ Ուիսթլերի բնորդուհին։

Մարիա Զամբակոն մահացել է 1914 թվականին, Փարիզում, նրա մարմինն ուղարկվել է Նորվուդի տոհմական դամբարան։

 Ծանոթագրություններ 

 Գրականություն 

 Maria Zambaco Biography
 Charlotte Yeldham: ‘Pre-Raphaelite women artists (act. 1848–1870s)’ in: Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004; online edn, Jan 2011
 Marsh, Jan, Pre-Raphaelite Sisterhood, (London: 1985)
 MacCarthy, Fiona, The Last Pre-Raphaelite (London: Faber & Faber, 2011)
 West Norwood Cemetery Purchase Registers
 Daly, Gay, Pre-Raphaelites in Love (Glasgow: HarperCollins, 1989)
 Marsh, Jan and Nunn, Pamela Gerrish, Women Artists and the Pre-Raphaelite Movement (London: Virago, 1989)
 Dimbleby, Josceline, A Profound Secret: May Gaskell, her daughter Amy, and Edward Burne-Jones'' (London: Black Swan, 2005)
 Constantine Ionides Bequest at the V&A

Կին արվեստագետներ
Անգլիացի կին քանդակագործներ
Բրիտանացի նկարիչներ
Անգլիացի նկարչուհիներ
Բնորդուհիներ
Պրեռաֆայելիտների բնորդուհիներ