Վիլնյուսի համաժողով

Վիլնյուսի համաժողով (; иначе Конференция литовцев, ), լիտվացի պատվիրակների համագումարը Վիլնյուսում 1917 թվականի սեպտեմբերի 18-22-ը, որը գումարվել է գերմանական օկուպացիոն իշխանությունների թույլտվությամբ, իր որոշումներով սկիզբ դրեց լիտվական պետության ստեղծմանը և 20 հոգուց բաղկացած Լիտվայի խորհուրդ ընտրեց։

Կազմկոմիտեն, որը ներառում էր Սալյամոնաս Բանայտիսին, Թադաս Դաուգիրդասին (երկուսն էլ ներկայացնում էին Կաունասը), Պյատրաս Կլիմասին, Անտանաս Սմետոնին, Յոնաս Ստանկյավիչյուսին, Յուրգիս Շաուլիսին (Վիլնյուս) և այլոց, 1917 թվականի օգոստոսին իր առաջին նիստերին նախապատրաստել է ինքնուրույն լիտվական պետության ստեղծման բանաձևերի նախագծերը և ընտրել մասնակիցների թեկնածությունները։ Կոմիտեն ձգտում էր հավաքել տարբեր շերտերի ու քաղաքական հայացքների ներկայացուցիչների՝ Լիտվայի յուրաքանչյուր նահանգից 5-8-ական պատվիրակներ։ Ենթադրվում էր 32 գավառներից 264-ի, Վիլնյուսի և Կաունասի մասնակցությունը, որոնք ներկայացնում էին տարբեր դասեր, կուսակցություններ և հասարակական-քաղաքական հոսանքներ։  

Խորհրդաժողովը տեղի է ունեցել Յոնաս Բասանավիչյուսի ղեկավարությամբ՝ թատրոնի շենքում՝ կազմակերպչական կոմիտեի հրավիրած պատվիրակների մասնակցությամբ, քանի որ գերմանական իշխանությունները ընտրությունների անցկացումը թույլ չեն տվել։ Հրավիրված 264 պատվիրակներից խորհրդաժողովին մասնակցել է 214 մարդ (այլ տեղեկություններով՝ 222-ը)։ Նրանց թվում էին 66 քահանաներ, 65 գյուղացիներ, 60 տավորականներ և այլք։ Ազգայնականներ թաուտինինկովն ու քրիստոնյա դեմոկրատները ներկայացնում էին Անտանաս Սմետոնան, Յոկուբաս Շյառնասը, Վլադաս Միրոնասը, Կազիս Բիզաուսկասը և ուրիշներ, Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության աջ թևը՝ Միկոլաս Բիրժիշկան, Ստյապոնաս Կայրիսը, ձախ թևը՝ Պրանաս Էյդուկյավիչուսը։  

2007 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Վիլնյուսի Բասանավիչյաուս փողոցում (Jono Basanavičiaus g. 13) նախկին թատրոնի շենքում նախագահ Վալդաս Ադամկուսի մասնակցությամբ բացվեց հուշատախտակը՝ լիտվերենով տեքստով։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 

Կոնֆերենցիաներ