Բենջամին Բաննեկեր

Բենջամին Բաննեկեր (), ամերիկացի աստղագետ և աստղագիտական ալմանախի (աստղագիտական օրացույց) հեղինակ, որը 1771 թվականին իրականացրելէ Կոլումբիայի շրջանի տարածքների չափումը։ Համարվում է  աֆրոկա-ամերիկյան  առաջին մտավորականներից մեկը։

Կենսագրություն 
Բաննեկերի հայրը և նրա  մորական պապիկը եղել  են  ազատ արձակված ստրուկներ, իսկ հորական տատիկը՝ աղախին, ով   Բենջամինին սովորեցրել է կարդալ և գրել ըստ  Աստվածաշնչի.: Բենջամինը մեծացել է Բալթիմորում իր հոր ֆերմայում, որը ժառանգել էր 1759 թվականին։ Բենջամինն ուներ երեք քույր, բայց նրանք ամուսնացել էին, և Բենջամինի կյանքի մեծ մասը այդ ֆերմայում անցել էր միայնության մեջ.:

Չնայած  մանուկ հասակում Բենջամինը հաճախում էր կրոնական ուղվածություն ունեցող  մեկ սենյականոց դպրոց, հիմնականում  սովորում էր ինքնուս՝ կարդալով գրքեր։ Վաղ տարիքում  ցուցադրում էր մաթեմատիկական իր հնարավորությունները, իսկ 20 տարեկանից  ինքնուրույն սկսել է հավաքել  փայտե ժամացույցներ պատրաստել.:

1771 թվականին հարևոն ֆերմաները վերցրեցին Էլլիոթ եղբայրները, և նրանցից մեկը՝ աստղագիտության սիրահար Ջորջ Էլլիոթը, հաճախ հարևաններին ցուցադրում էր իր աստղագիտական սարքավորումներն  ու  հմտությունները, այդ թվում նաև Բաննեկերին։ 1789  թվականին Էլլիոթը  նկատեց Բաննեկերի հետաքրքրությունը  և  նրան առաջարկեց  աստղադիտակ, հին սեղան-պատվանդան  և մի քանի գիրք աստղագիտության մասին, ինչի շնորհիվ  նա կարողացավ սովորել աստղագիտություն՝  սովորելով  հաշվել  երկնային օրագրություններ  և  խավարումներ.:

1791 թվականին  երկրաբաշխ Էնդրյու Էլլիոթթի հետ, ով իր  զարմիկ Ջորջն էր, մեկն ել է Վիրջինիա և Մերիլենդ, որպեսզի չափեն 10 մղոն քառակուսի տարածք, որոնցից ստեղծվել էր Կոլումբիայի շրջանը։ Ճանապարհորդության ժամանակ   նա չկարողացավ  օգտագործել  Էնդրյուի գրքերը  և 1792 թվականին  կազմել Փենսիլվանիայի, Դելավերի, Մերիլենդի և Վիրջինիայի ալմանախը (աստղագիտական օրացույց).: Բաննեկերը  քաղաքացիական իրավունքների պաշտպանության ու ստրկության դեմ պայքարի էսսեների և պարսավագրերի հեղինակ էր։ 1791 թվականին  այն ժամանակվա պետքարտուղար Թոմաս Ջեֆերսոնին նամակ գրեց, խնդրելով աֆրոամերիկացիների կյանքի բարելավման մասին, և նամակին որպես աֆրոամերիկացիների հմտությունների ապացույց, կցեց իր ալմանախը։

Հետևյալ  նամակագրությունը հրատարակվեց որպես պարսավագիր և լայնորեն տարածում գտավ, իսկ  ալմանախը (օրացույցը) հովանավորեցին ստրկությոնը վերացնող Փենսիլվանիայի  և Մերիլենդի  հասարակական  հասարակական աբոլիցիոնիստները, ինչի շնորհիվ վաճառվեցին  ալմանախի մեծ թվով օրինակներ։ Բաննեկերը շարունակում էր  առանձռնացնել  օրագրություններ, և նրա օրացույցներն  ընդհանուր առմամբ  թողարկվում էին  ամենաշատը  28 հրատարակություններում, սակայն 1797 թվականին  աբոլիցիոնիստական հետաքրքրությունների նվազման պատճառով Բաննեկերը չկարողացավ  հրատարակիչ գտնել։

Բաննեկերը մահացել է  1806 թվականի  օգոստոսի 9-ին կամ 19-ին։ Այն գրքերն ու գործիքները, որոնք  վերցրել էր Էլլիոթից, հետ վերադարձվեցին, իսկ Բաննեկերի տունն այրվեց  թաղման ժամանակ։

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկացի աստղագետներ
Աֆրոամերիկացի գրողներ
Ամերիկացի գյուտարարներ