Ջոաննա Հոֆման

Ջոաննա Կարինե Հոֆման (, ), հայկական արմատներով լեհաամերիկյան մարքեթինգային ղեկավար, Էփլ Մակինտոշ և NeXT թիմերի առաջին անդամներից։ Այն ժամանակ, երբ նա սկսել է աշխատել Apple Computer-ում, Mac-ը «դեռ հետազոտական ծրագիր էր»։ Նրա պաշտոնը «Մակինտոշի նախագծի առաջին մեկուկես տարվա ողջ մարքեթինգային թիմն էր», որը ներառում էր արտադրանքի մարքեթինգային համագործակցությունը հենց Mac-ի արտադրանքի դիզայնի ուղղությամբ։ Նա նաև գրել է «Մակինտոշի օգտատիրոջ միջերեսի ուղեցույցի առաջին նախագիծը»։ Ի վերջո Հոֆմանը ղեկավարել է Mac-ը Եվրոպայում և Ասիայում ներկայացրած միջազգային մարքեթինգային թիմը։

Վաղ կյանք 
Հոֆմանը ծնվել է Լեհաստանում։ Կինոռեժիսոր Եժի Հոֆմանի և նրա հայ նախկին կնոջ՝ Մառլենա Նազարյանի դուստրն է։ Նա  մինչև 10 տարեկանը մոր հետ ապրել է Հայկական ԽՍՀ-ում, այնուհետև հոր հետ մեկնել է Լեհաստան՝ Վարշավա։ 1967 թվականին նրա մայրն ամուսնացել է ամերիկացու հետ և տեղափոխվել Բուֆֆալո (Նյու Յորք)։ Հոֆմանը միացել է նրանց Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում 1968 թվականին։ Հոֆմանն արագորեն յուրացրել է անգլերենը և գերազանց առաջադիմությամբ սովորել դպրոցում։

Նա ունի մարդաբանության, ֆիզիկայի և լեզվաբանության բնագավառներում աշխատանքի փորձ, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտից (MIT) ստացել է հումանիտար և բնական գիտությունների բակալավրի աստիճան, իսկ Չիկագոյի համալսարանի Արևելյան ինստիտուտից՝ հնագիտության ոլորտի դոկտորի կոչում (որը չի պաշտպանել)։ 1979 թվականին նա պետք է մեկներ Իրան՝ հնագիտական պեղումների։ Տատիկին տեսակցելու նպատակով նա կանգ է առել Լեհաստանում։ Շուտով Իրանից լուր է ստացվել Իրանի իսլամական հեղափոխության մասին, և այդ պատճառով նա ստիպված վերադարձել է ԱՄՆ։

Կարիերա 
Հոֆմանն արձակուրդում էր Չիկագոյի համալսարանից, երբ ընկերները խորհուրդ տվեցին մասնակցել դասախոսության Կալիֆոռնիայի Xerox PARC գիտահետազոտական ընկերությունում։ Այնտեղ գտնվելու ժամանակ նա «դասախոսությունից հետո թեժ քննարկում ունեցավ» Ջեֆ Ռասկինի հետ։ Քննարկման հիմնական թեման էր՝ «ինչպիսին պետք է լինեն համակարգիչները և ինչպես դրանք պետք է բարելավեն մարդկանց կյանքը»։ Ռասկինն այնքան տպավորված էր Հոֆմանով, որ նրան խնդրեց հարցազրույց անցնել Apple-ում պաշտոն ստանալու համար։ Հոֆմանը Macintosh նախագծում սկսեց աշխատել 1980 թվականի հոկտեմբերին՝ Ռասկինի սկզբնական թիմում, որի կազմում էին նաև Բարել Սմիթը, Բադ Թրիբլը և Բրայան Հովարդը։ Այդ ժամանակ Mac-ը «դեռևս հետազոտական ծրագիր էր»։ Նրա պաշտոնը «Մակինտոշի նախագծի առաջին մեկուկես տարվա ողջ մարքեթինգային թիմն էր», որը ներառում էր արտադրանքի մարքեթինգային համագործակցությունը հենց Mac-ի արտադրանքի դիզայնի ուղղությամբ։ Նա նաև գրել է «Մակինտոշի օգտատիրոջ միջերեսի ուղեցույցի առաջին նախագիծը»։ Ի վերջո Հոֆմանը ղեկավարել է Mac-ը Եվրոպայում և Ասիայում ներկայացրած միջազգային մարքեթինգային թիմը։ Հետագայում նա Սթիվ Ջոբսի հետ գնացել է NeXT, որպես նրա սկզբնական անդամներից մեկը։

Հոֆմանը և՛ Apple-ում, և՛ NeXT-ում այն քչերից մեկն էր, ով վայելում էր Սթիվ Ջոբսի հետ հաջողությամբ համագործակցելու համբավ։ Ե՛վ 1981, և՛ 1982 թվականներին նա արժանացել է Apple-ի երգիծական մրցանակին, որը տրվել է «այն մարդուն, ով լավագույնս հակազդել է Ջոբսին» (Ջոբսը տեղյակ է եղել և հավանել է այդ մրցանակը)։

1990-ական թվականների սկզբին Ջոաննա Հոֆմանը եղել է General Magic-ի մարքեթինգի փոխնախագահը։ 1995 թվականին, ընտանիքի հետ ավելի շատ ժամանակ անցկացնելու համար, նա անցել է թոշակի։ Երբեմն նա հրապարակային դասախոսություններ է կարդացել՝ քննարկելով իր վաղ կյանքը Apple-ում և աշխատանքը Սթիվ Ջոբսի հետ։

2020 թվականին նա աշխատանքի է ընդունվել արհեստական բանականության իսպանական Sherpa ընկերությունում որպես նրա հիմնադիր և գործադիր տնօրեն Չաբի Ուրիբե Էչեբարիայի խորհրդատու և աջ ձեռք։

Հոֆմանը շատ բացասական վերաբերմունք ունի Facebook-ի նկատմամբ։ Հարցազրույցում նա ասել է, որ Facebook-ը «քանդում է ժողովրդավարության կառուցվածքը, ոչնչացնում է մարդկային հարաբերությունների կառուցվածքը և վաճառում է կախվածություն առաջացնող թմրանյութ, որը կոչվում է զայրույթ»։

Անձնական կյանք 
Հոֆմանն ամուսնացած է ծագումով ֆրանսիացի Ալեն Ռոսմանի հետ, որը նույնպես աշխատել է Apple-ի Mac թիմում։ Նրանք ունեն երկու որդի։

Կերպարը կինոյում 
Էբիգեյլ Մաքքոնելը մարմնավորել է Ջոաննա Հոֆմանին 2013 թվականի «Ջոբս։ Գայթակղության կայսրություն» ֆիլմում։

Անգլիացի դերասանուհի Քեյթ Ուինսլեթը մարմնավորել է Հոֆմանին 2015 թվականի «Սթիվ Ջոբս» ֆիլմում։ Այդ դերի համար Ուինսլեթն արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի և «BAFTA» մրցանակի՝ երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար, ինչպես նաև առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի և «Screen Actors Guild» մրցանակի նույն անվանակարգում։

Ինչ վերաբերում է Հոֆմանի և Ջոբսի հարաբերությունների բնույթին, Ուինսլեթը նրան նկարագրել է որպես Ջոբսի «աշխատանքային կին», և որ «նա արտասովոր, հանդուգն արևելաեվրոպական անձնավորություն էր, որը գրեթե միակ մարդն էր, ով կարող էր իրականում խելքի բերել Սթիվին»։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 Hertzfeld, Andy. Revolution in the Valley: The Insanely Great Story of How the Mac Was Made. Sebastopol: O'Reilly Media, 2005.
 Isaacson, Walter. Steve Jobs. New York: Simon & Schuster, 2011.

Արտաքին հղումներ 

 Joanna Hoffman @ Andy Hertzfeld's The Original Macintosh (folklore.org)
 Rosen, Adam. "How Xerox PARC Helped Produce the Macintosh Business Plan." Cultofmac.com, January 20, 2014.

ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Լեհ ֆիզիկոսներ
Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Ամերիկացի կին համակարգչային գիտնականներ