Էլին Կրանցի սպանություն

Էլին Կրանց (, ), շվեդուհի, որը սպանվել էր Գյոթեբորգի Բիսկոպսգորդենի շրջանում 2010 թվականի սեպտեմբերի 26-ին, Եթովպիայից 20-ամյա ներգաղթյալ Եֆրեմ Յոհաննեսի կողմից։ Սպանությունից առաջ նա նաև բռնաբարության փորձ է արել։ 

Յոհաննեսը մեղավոր է ճանաչվել սպանության մեջ և դատապարտվել 16 տարվա ազատազրկման և արտաքսման ազատ արձակվելուց հետո։

Նախապատմություն 
2010 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Էլին Կրանցը՝ քսանամյա շվեդուհի Ֆալչեպինգից, քնել է տրամվայում՝ վերադառնալով Գյոթեբորգում անցկացրած գիշերից հետո։ Տեսագրությունը ցույց է տվել, որ Կրանցին հետևել է մի տղամարդ, որը այնուհետև փորձել է բռնաբարել նրան և ծեծի ենթարկել մինչև մահ։ Կրանցի մարմինը, որը ծածկված էր հեմատոմիաներով, հայտնաբերվել է հաջորդ օրը Գյոթեբորգի Բիսկոպսգորդենի շրջանում։ Սեպտեմբերի 28-ին Գյոթեբորգի կենտրոնական կայարանում ձեռնարկվել է Եթովպիայի քաղաքացի Եֆրեմ Յոհաննեսի ձերբակալման գործողությունը, որը Շվեդիայում կեցության իրավունք ուներ։ Յոհաննեսի հագուստն ու արտաքինը նման են եղել անվտանգության տեսախցիկներում պատկերված տղամարդու տեսքին։ Բժշկական փորձաքննությունը ցույց է տվել, որ Կրանցի ԴՆԹ-ի նմուշները հայտնաբերվել են Յոհաննեսի հագուստի, իսկ Յոհաննեսի ԴՆԹ-ն՝ նրա մարմնի վրա։

Դատական գործընթաց 
Յոհաննեսը դատապարտվել է սպանության և բռնաբարության փորձի համար։ 2011 թվականի մարտին նա դատապարտվել էր 18 տարվա ազատազրկման և արտաքսման։ Սակայն նրանցից նա բանտարկության մեջ կանցկացնի միայն 16 տարի, քանի որ արտաքսման ենթակա անձանց նկատմամբ նման դեպքերում կիրառվում է ազատազրկման ժամկետը երկու տարով կրճատելու կանոնը։ Այս դատավճիռը բողոքարկվել է թագավորական դատարանում, քանի որ մեղադրյալը հայտարարել է իր անմեղության մասին։ Դատախազ Սթինա Լունդբերգը պնդել է, որ արարքը որակվի որպես ծանրացուցիչ հանգամանքներում բռնաբարություն և որպես պատիժ նշանակվի ցմահ բանտարկություն։ 2011 թվականի աշնանը Վերաքննիչ դատարանը ուժի մեջ է թողել նախնական դատավճիռը։ Թագավորական դատարանում դատավարության ժամանակ լուրեր են հայտնվել այն մասին, որ Յոհաննեսի կինն ու երեխաները լքել են Եվրոպան իրենց կյանքին սպառնացող սպառնալիքների պատճառով։ Էլին Կրանցի ծնողներին, նրա հինգ եղբայրներին ու քույրերին միասին 60 000 եվրոյի չափով բարոյական վնասի փոխհատուցում է շնորհվել։

Յոհաննեսը սկզբնապես բանտարկվել է Նորտելյեի սուպերմաքսիմալ անվտանգության բանտում, սակայն բանտախցիկի վրա հարձակումից հետո նրան տեղափոխել են Սալա քաղաքի Սալբերգաաստալտեն բանտ։ Իր պաշտոնավարման ընթացքում Յոհաննեսը մի քանի նախազգուշացում է ստացել կարգապահությունը խախտելու համար։

Էլին Կրանցը թաղվել է իր հայրենի Ֆալչեպինգ քաղաքի եկեղեցական գերեզմանատանը։ 2010 թվականի հոկտեմբերին ավելի քան հազար մարդ էր հավաքվել այն շրջանում, որտեղ նրա մարմինը գտել էին սպանվածի հիշատակը հարգելու և բռնության դեմ բողոքելու համար։

Ծանոթագրություններ 

Շվեդ կանայք
2010 սպանություններ