Կարմրակատար (վեպ)

«Կարմրակատար» (անգլ. The Goldfinch), ամերիկացի գրող Դոննա Տարտի երրորդ վեպը։ Հրատարակվել է 2013 թվականին։ Վեպն անվանվել է հոլանդացի հայտնի նկարիչ Կարել Ֆաբրիցիուսի «Կարմրակատար» (1654) նկարի պատվին, որը գլխավոր հերոսի ճակատագրում կարևոր դեր է խաղացել։ Գիրքն արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների, այդ թվում՝ Պուլիտցերյան մրցանակի (2014)։

Սյուժե 
Պայթյունից հետո արթնանալով Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում՝ 13 տարեկան Տեո Դեկերը մահամերձ ծերունուց ստանում է մատանի և Կարել Ֆաբրիցիուսի գողացված նկարը՝ պատվերով, որ պետք է դրանք դուրս հանի թանգարանից։ Տեոն պետք է թափառի տարբեր տներով և ընտանիքներով՝ սկսած Նյու Յորքի մեկենասներից մինչև ծերունի-կարմրափայտագործների տները, Լաս Վեգասի ծայրամասային տներից մինչև Ամստերդամի հյուրանոցային համարները, իսկ գողացված նկարը կդառնա նրա այն անեծքը, որը կձգի նրան ամենախորքը, և այն փարոսը, որը կօգնի նրան գնալ դեպի լույսը։

Կարծիքներ 
Արտասահմանյան և ռուսական քննադատները միաձայն ընդունել են վեպը։ Ռուս կինոքննադատ և լրագրող Անտոն Դոլինը գրել է․ 

«Աֆիշա»-ի գրախոս Վարվարա Բաբիցկայան Տարտի վեպում հայտնաբերել է Ռեյ Բրեդբերիին և Չարլզ Դիքենսին, ինչպես նաև նշել է․

Սթիվեն Քինգը նույնպես հիացել է վեպով։ Նա վեպի մասին ասել է․

Պարգևներ 
Պուլիտցերյան մրցանակից բացի վեպը նաև արժանացել է իտալական գրական Մալապարտե մրցանակին՝ օտարերկրյա գրողների համար, և Էնդրյու Քարնեգիի մեդալին՝ ԱՄՆ-ում հրատարակված լավագույն գեղարվեստական գրքի համար (2014)։

«Կարմրակատարը» Amazon.com կայքի վարկածով ճանաչվել է որպես 2013 թվականի լավագույն գիրք։

Էկրանավորում 
Վեպի էկրանավորման իրավունքը գնել է «Warner Bros.» ընկերությունը։ Սցենարիստը Փիթեր Ստրոհանն է (Peter Straughan), որն աշխատել է նաև «Հատուկ խենթ ջոկատայիններ» (2009), «Լրտես, դուրս եկ» (2011) և «Ֆրենկ» (2013) ֆիլմերի վրա։

«Կարմրակատար» ֆիլմը 2019 թվականի սեպտեմբերի 12-ին հայտնվել է համաշխարհային և ռուսական վարձույթում։ Ռեժիսորը Ջոն Քրոուլին է, որը հայտնի է «Իսկական խուզարկու» սերիալի աշխատանքներով և Քոլմ Տոյբինի՝ «Բրուքլին» վեպի էկրանավորմամբ։ Ֆիլմում գլխավոր դերերը կատարել են Էնսել Էլգորթը, Անեյրին Բարնարդը և Նիկոլ Քիդմանը։

Ծանոթագրություններ 

Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր
Անգլերեն վեպեր
Հակաուտոպիական վեպեր
Ամերիկյան ստեղծագործություններ
Հասարակական դասեր
Գրքեր այբբենական կարգով
Գրքեր
ԱՄՆ-ի գրականություն
Անգլերեն գրականություն
Գրական ստեղծագործություններ
2013 վեպեր