Շանդոր Բորտնիկ

Շանդոր Բորտնիկ (հունգարերեն՝ Sándor Bortnyik, ), 20-րդ դարի հունգարացի նկարիչ, նկարազարդող, գրաֆիկ-դիզայներ, որի ստեղծագործություններում զգացվում է կուբիզմի, էքսպրեսիոնիզմի և կոնստրուկտիվիզմի ազդեցությունը։ Արժանացել է Հունգարիայի Հանրապետության ժողովրդական նկարչի կոչման և այլ պարգևների։

Կենսագրություն 
Շանդոր Բորտնիկը 1922 թվականին մեկնել է Վայմար, սերտ կապեր հաստատել այնտեղ գործող կերպարվեստի Բաուհաուզ () դպրոցի ներկայացուցիչների հետ; Վերադառնալով Հունգարիայի թագավորություն (1920–1946)՝ Բուդապեշտում հիմնել է գեղարվեստի դպրոց ու արվեստանոց, որտեղ աշխատանքները տարել է՝ հետևելով բաուհաուզի սկզբունքներին։

Բորտնիկին լայն ճանաչում ու համբավ են բերել հատկապես նրա առևտրային-գովազդային պլակատները։ Իր երկարատև ստեղծագործական գործունեության ընթացքում նկարիչը համագործակցել է բազմաթիվ հունգարական ու միջազգային կլիենտների հետ։ Նրա ամենահայտնի աշխատանքներից են այն գովազդային պատկերները, որ նկարել է Modiano ընկերության ծխախոտի թուղթը գովազդելու նպատակով։

1949–ից 1956 թվականներին Բորտնիկը պաշտոնավարել է որպես Հունգարիայի գեղարվեստի ակադեմիայի ռեկտոր։

Շանդոր Բորտնիկի աշխատանքները ներկայումս պահվում են Բուդապեշտի քաղաքային պատկերասրահում, Պեչ քաղաքի Յանուս Պանոնիուսի անվան թանգարանում, Հունգարիայի ազգային պատկերասրահում, Բուդապեշտի Սեչենիի անվան ազգային գրադարանում, Տիսսենի թանգարանում (Մադրիդ), Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Եյլի համալսարանի գեղարվեստի պատկերասրահում...

Անվանի նկարիչը մահացել է 83 տարեկան հասակում, Բուդապեշտում։ Թաղված է Հունգարիայի մայրաքաղաքի Կերապեշի գերեզմանատանը։

Պարգևներ 
Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության ոսկե մեդալ (1950)
Մունկաչիի անվան մրցանակ (1955)
Արվեստի վաստակավոր գործչի կոչում (1956)
Մրցանակ՝ ՀԺՀ-ի մշակույթի զարգացման գործում ներդրած ակնառու ավանդի համար (1970)
Կոշութի անվան պետական մրցանակ (1973)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Works by Sándor Bortnyik
Sándor (Alexander) Bortnyik , MoMa

Հունգարացի նկարիչներ
Հունգարացի գրաֆիկական դիզայներներ
Հունգարացի լուսանկարիչներ
Կոշութի մրցանակի դափնեկիրներ