Մարեկ Հլասկո

Մարեկ Հլասկո (, ), լեհ գրող։

Կենսագրություն 
Մարեկ Հլասկոն ծնվել է 1934 թվականի հունվարի 14-ին Վարշավայում։ Եղել է ծնողների միակ զավակը, սակայն ծնողներն ամուսնալուծվել են, երբ Մարեկը եղել է երեք տարեկան։ Երկու տարի անց հայրը մահացել է։ Ընտանիքը տեղափոխվել է Վրոցլավ՝ հարազատների մոտ։ Մայրը շատ է աշխատել, ապա կրկին ամուսնացել է։ Խորթ հոր հետ Մարեկի հարաբերությունները չեն ստացվել։ Նա ծանր է տարել պատերազմի տարիները։ 1944 թվականին Վարշավայի ապստամբության ժամանակ եղել է մայրաքաղաքում, իսկ ապստամբության ճնշումից հետո տեղափոխվել է Չեստոխովա, որտեղ ներկա է եղել նրա ազատագրմանը։

Սովորել է քիչ ու վատ, առանձնացել է ըմբոստությամբ։ 1951 թվականից ապրել է Վարշավայում, զբաղվել լրագրությամբ։ Գրական դեբյուտը կայացել է 1954 թվականին, երբ տպագրվել է նրա պատմվածքների ժողովածուն։ Երիտասարդության շրջանում լայնորեն հայտնի է դարձել որպես իր ժամանակաշրջանի լեգենդ։ 1958 թվականին տեղափոխվել է արևմուտք, հրատարակվել Եժի Հեդրոյցի փարիզյան «Մշակույթ» հրատարակչությունում։

Գրողը խիստ կարոտել է Լեհաստանին, սկսել է ալկոհոլ օգտագործել։ Նրա դատողությունները դարձել են ավելի կտրուկ, պահվածքը՝ անհավասարակշիռ։ Այս շրջանում նրան համեմատել են Ջեյմս Դինի հետ, որին Հլասկոն նման էր նաև արտաքնապես։ Հլասկոն ապրել է Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Շվեյցարիայում, Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունում, Իսրայելում, ԱՄՆ-ում։

1960 թվականին ամուսնացել է գերմանացի կինոդերասանուհի Սոնյա Ցիմանի հետ, որը գլխավոր դերերից մեկն է կատարել Ալեքսանդր Ֆորդի «Շաբաթվա ութերորդ օրը» ֆիլմում. այն նկարահանվել էր Հլասկոյի սցենարով։

1964 թվականին գրողը երկու անգամ փորձել է ինքնասպան լինել։ Բազմիցս խնդիրներ է ունեցել ոստիկանության հետ, մի քանի տեղափոխվել է հոգեբուժարան։ 1966 թվականին Հլասկոն ու Ցիմանն ամուսնալուծվել են։

1968 թվականի դեկտեմբերին Լոս Անջելեսում, երբ ուղեկցում էր հայտնի կոմպոզիտոր Քշիշտոֆ Կոմեդային, որը գտնվում էր ալկոհոլի ազդեցության տակ, Հլասկոն կատակով հրել է նրան, որի պատճառով Քշիշտոֆն ուղեղում արյան զեղում է ստացել։ Կոմպոզիտորն ընկել է կոմայի մեջ և չնայած կատարված վիրահատությանը՝ մահացել։

Հլասկոն կնոջն ասել էր, որ եթե Կոմդան մահանա, ինքն ինքնասպանություն կգործի, ինչն էլ կատարել է Գերմանիայում՝ հյուրանոցային համարներից մեկում՝ ստանալով ալկոհոլի մեծ բաժին։ 1957 թվականին նրա աճյունափոշին տեղափոխվել է Վարշավա և թաղվել Պովոնզկի գերեզմանատանը։ Լեհաստանում Հլասկոյի գրերտ սկսել են տպագրել 1983 թվականից։

Ճանաչում 
Հլասկոյի շատ գործեր էկրանավորվել են Լեհաստանում, Գերմանիայում, ԱՄՆ-ում, ընդ որում, դա կատարվել է նաև նրա մահից հետո։

Ստեղծագործություններ 
 Baza Sokołowska (1954, պատմվածքներ)
 Pierwszy krok w chmurach (1956, պատմվածքներ)։ Գրքի մեջ ընդգրկված «Հանգույց» պատմվածքը 1959 թվականին էկրանավորվել է Վոյցեխ Եժի Հասի կողմից։
 Cmentarze, Następny do raju (Փարիզ, 1958, պատմվածքներ)
 Wszyscy byli odwróceni, Brudne czyny (Փարիզ, 1963, պատմվածքներ)
 Nawrócony w Jaffie, Opowiem wam o Esther (Լոնդոն, 1966, պատմվածքներ)
 Piękni dwudziestoletni — Գեղեցիկ քսանամյաները (Փարիզ, 1966, ինքնակենսագրություն)
 Sowa, córka piekarza (Փարիզ, 1968, վեպ)
 Palcie ryż każdego dnia (1983, պատմվածք)
 Drugie zabicie psa (1985, պատմվածք)
 Listy z Ameryki (1997, ակնարկներ)

Գրականություն գրողի մասին 
 Rudnicki B. Marek Hłasko. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1983.
 Galant J. Marek Hłasko. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 1996.
 Kalinowska D. Marek Hłasko: młody gniewny. Warszawa: Telbit, 2000
 Gasyna G. The autobigoraphical act in the exile narratives of Marek Hlasko and Henry Miller. Ottawa: National Library of Canada, 2000
 Wiepcke C. Marek Hłasko: zur Frage sozialistisch-realistischer Kontexte und ihrer Überwindung. Münster: Wisoco-Verlag, 2004

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Մարեկ Հլասկո (польск.)
 Հլասկոյի մասին IMDB կայքում
 Մարեկ Հլասկո, էջ Ամսագրային սրահի կայքում

 
Լեհ գրողներ
Ինքնասպան գրողներ
Լեհ սցենարիստներ