Բնական փիլիսոփայության Ջեքսոնյան պրոֆեսոր

Բնական փիլիսոփայության Ջեքսոնյան պրոֆեսորություն (), Քեմբրիջի համալսարանի բնական և փորձարարական փիլիսոփայության ավագ ամբիոններից մեկն է և հիմնադրվել է 1782 թվականին՝ վերապատվելի Ռիչարդ Ջեքսոնի կտակով։

Պատմություն 
1782 թվականին մահանում է Թրինիթի քոլեջի նախկին անդամ և Հերեֆորդշիր նահանգի Թարինգթոն քաղաքի մեծարգո Ռիչարդ Ջեքսոնը, ով իր ունեցվածքից ստացված եկամուտի հինգերորդ մասը թողնում է համալսարանի ֆիզիկական այգու գլխավոր այգեպանին, իսկ մնացած մասը՝ Բնական և փորձարարական փիլիսոփայության պրոֆեսորությունը հիմնելու համար, որը այժմ կրում է նրա անունը։ Նրա կտակում կար շատ ճշգրիտ տեղեկատվություն պրոֆեսորի մասին, ներառյալ այն, որ նախապատվությունը պետք է տրվի Թրինիթի թեկնածուներին և տղամարդկանց Սթեֆորդշիրից, Ուորիքշիրից, Դերբիշիրից և Չեշիրից, և որ ցանկացած սեփականատեր պետք է փնտրի հոդատապի բուժման համար դեղամիջոց։

Կտակում նշվում էր նաև, որ նրա դասախոսությունները պետք է խթանեն «իրական և օգտակար գիտելիքները»՝ «ցույց տալով կամ ինչ-որ բան անելով փորձի ձևով բուժվող առարկայի վերաբերյալ», և, հետևաբար, դրա վաղ կրողները հակված են դեպի դաշտի փորձարարական մասը, ինչպիսիք են քիմիկոսները և Ճարտարագետները։ Բոլորովին վերջերս որոշվեց, որ պրոֆեսորը պետք է մշտապես կապված լինի ֆիզիկայի հետ։

Պաշտոնի առաջին կրողը մաթեմատիկոս և քիմիկոս Իսահակ Միլներն էր, ով այդ պաշտոնում ընտրվեց 1783 թվականին։

Կտակի արդյունքներից մեկն այն էր, որ կառուցվեց շենք, որտեղ պրոֆեսորը, ինչպես նաև բուսաբանության պրոֆեսորը կարող էին հրապարակային դասախոսություններ կարդալ։ Դա համալսարանի առաջին շենքն էր, որը հատուկ նախագծված էր գիտության դասավանդման համար։

Մինչև 2020 թվականը Ջեքսոնի նվիրատվություններն այլևս բավարար չէին պրոֆեսորի պաշտոնը ֆինանսավորելու համար։ Ջեքսոնյան պրոֆեսորի պաշտոնում նշանակվելու համար ֆինանսավորվող պրոֆեսորական տեղերը պետք է թափուր մնան։

Ջեքսոնյան պրոֆեսորներ 
Իսահակ Միլներ (1783–1792)
Ֆրենսիս Վոլասթոն (1792–1813)
Ուիլյամ Ֆարիշ (1813–1837)
Ռոբերտ Ուիլիս (1837–1875)
Ջեյմս Դյուար (1875–1923)
Չառլզ Թոմսոն Ռիս Վիլսոն (1925–1934)
Էդուարդ Վիկտոր Էփլթոն (1936–1939)
Ջոն Կոկրոֆտ (1939–1946)
Օտտո Ռոբերտ Ֆրիշ (1947–1972)
Ալան Կուկ (1972–1990)
Մալքոլմ Լոնգեյր (1991–2008)
Ջեյմս Սթերլինգ (2008–2013)
Դիդյե Կելո (2021–)

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ