Արյանա (քաղաք)

Արյանա (), քաղաք Թունիսի հյուսիսում։ Համանուն վիլայեթի վարչական կենտրոնն է։

2004 թվականին մունիցիպալիտետը ներառել է 97 687 բնակիչ։ Քաղաքը զբաղեցնում է 18 000 հեկտար տարածք և համարվում է 160 000 բնակչությամբ 7 խոշոր արվարձան ընդգրկող ագլոմերացիայի կենտրոն։ Տեղակայված է Թունիս-Կարթագեն միջազգային օդանավակայանից և Կարթագենի ավերակներից ոչ հեռու։

Պատմություն 
Քաղաքի անվանումն արաբական չէ։ Հավանաբար այն արտացոլում է Մագրիբի ափի վանդալների տիրապետության շրջանը և բխում է լատիներեն արիանե () բառից։ 16-րդ դարի սկզբի հեղինակները նշում են, որ այս բնակավայրը լի է եղել գոթերից և վանդալներից մնացած հնություններով։ Ըստ լեգենդի՝ քաղաքը անանվել է հռոմեացի գեներալի դստեր պատվին, որի արքունիքը գտնվել է շրջակայքում։

Արյանայի մերձակայքում է տեղակայված Աբու Դաբի Ֆիխր պարկը՝ հաֆսիդական արքայադստեր համար պուրակներով և ջրամբարներով։ Թունիսական պոետներն ու զբոսաշրջիկ Լև Աֆրիկացին գովերգել է Արյանայի այգիների վարդերը։ Հաֆսիդների ժամանակների մեկ այլ հիշատակում է 1270 թվականի Կարթագենում ափ իջած խաչակիրների դեմ մարտնչող սուրբ Սիդի Ամարի դամբարանը։

Հաֆսիդական կառավարիչ Աբու Աբդալահ Մահամադ ալ-Մուստանսիրը Արյանան դարձրել է կարևորագույն կենտրոն։

Արյանայում է ապրել նաև Սիդի Մահրեզը, որը համարվում է Թունիսի հովանավորը։

Արյանայի մունիցիպալիտետը կազմավորվել է 1908 թվականի հունիսի 1-ին։

Անկախ Թունիսի ստեղծումից և նրանում Արյանայի ընդգրկվելուց հետո քաղաքի բնակչությունը էապես ավելացել է, ինչը հանգեցրել է բնակարանային շինարարության բարձր տեմպերին։ Արդյունքում էապես կրճատվել է այգիների և պատմական շինությունների թիվը։ Պահպանվածների թվում են․
 Բեն Էյդ ապարանքը - միջնադարյան կառույց, որտեղ 1983 թվականից գտնվում է քաղաքային խորհուրդը։
 Բակուշի ապարանք - ներկայումս գտնվում է Պարի ազգային կենտրոնը։

Վերջին շրջանում քանդվել են Քաիդ Էսսեբսի և Մեստերիի պալատները և Բակուշի հնագույն շինությունը։ Ըստ պլանի՝ հաջորդը Զաուշի պալատն է, որը գտնվում է Արյանայից դեպի Թունիս ճանապարհին։

Տնտեսություն

Գյուղատնտեսություն 
Արյանան ավանդաբար հայտնի է գյուղատնտեսական մթերքների արդյունահանմամբ և վարդերի աճեցմամբ։

Բիր Բելհաս պարկում վարդերի այգին զբաղեցնում է շուրջ 3000 մ²։ Նրա մեջ կա 16000 վարդի թուփ, որոնցից 90%-ը պատկանում է «արյանա վարդ» տեսակին։ Այն ստացվել է 1637 թվականին Անդալուզիայում։ Դրա մոտակայքում է գտնվում վարդերի պատկերասրահը, որտեղ ներկայացված են վարդերի պատմական, բնական և մշակութային կողմերը։

Էլ Գազալի տեխնոպոլ 
Արյանայի Էլ Գազալ տեխնոպարկը գիտատեխնիկական և կրթական կենտրոն է։ Այստեղ տեղակայված է Համացանցի թունիսական գործակալությունը։

Էլ Գազալում պատրաստում են ինժեներների և ծրագավորողների։ Այստեղ են գտնվում Թունիսի Հաղորդակցության դպրոցը և Հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաների բարձրագույն կենտրոնը։

Այստեղ անցկացվում են հեռահաղորդակցական խորհրդի մշակումներ և մշակումներ են արվում այնպիսի ընկերությունների համար, ինչպիսիք են Alcatel, Archimed, Bilog и STMicroelectronics։ Այստեղ են գտնվում «Ericsson» ընկերության սեփական ձեռնարկությունները։ Alcatel-ը և նրա ծրագրային արտադրանքների զարգացման կենտրոնը, որը համարվում Marcoussis հետազոտական և զարգացման կենտրոնի մասը, նախատեսում է այստեղ բացել ինկուբացիոն հարթակ, որպեսզի ներդրվեն ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների և կապի ոլորտի գոյություն ունեցող և նոր մշակումներ։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Site officiel de la municipalité de l’Ariana
 Présentation de l’Ariana sur le site de la ville de Grasse
 Cité des sciences de Tunis