Ինտերնալիզացիա

Ինտերնալիզացիա (լատ. interims՝ ներքին), արտաքին երևույթների ընկալման գործընթաց, որի արդյունքում նրանք դառնում են ներքին կարգավորիչներ։

Սոցիոլոգիայում 

Սոցիոլոգիայի մեջ ինտերնալիզացիան սահմանում են որպես գործընթաց, որի արդյունքում սուբյեկտիվ գիտելիքները փոխվում են հասարակության համար օբյեկտիվի։ Դրանից հետո այն կարող է փոխանցվել հաջորդ սերունդներին։

Հոգեբանության մեջ 

Հոգեբանության մեջ ինտերնալիզացիա կամ ինտերիորիզացիա (լատ.՝ interior ՝ ներքին, ֆր.՝ intériorisation ՝ դրսից ներս անցում, անգլ.՝ interiorization (inter-nalization), գերմ.՝ nteriorisation) է անվանվում փոխակերպման գործընթացը, որի ժամանակ արտաքին իրական գործողությունները, առարկաների հատկությունները, սոցիալական շփման ձևերը, հասարակական կարգերի, արժեքների, համոզմունքների, պատկերացումների և այլնի անհատական յուրացման ճանապարհով, փոխակերպվում են անհատի ներքին կայուն հատկությունների։

Հոգեվերլուծության սովորույթի համաձայն՝ ինտերնալիզացիան ընկալվում է որպես մի մեխանիզմ, որի հետևանքով արտաքին աշխարհի օբյեկտները ստանում են հոգեբանական մշտական ներկայացուցչություն, այսինքն՝ ընկալումները վերածվում են պատկերների, որոնք ձևավորում են մեր հոգեբանությունը։ Այսպիսով՝ ինտերնալիզացիա և ինտերիորիզացիա հասկացությունները մոտ են իրար։ Այս կապակցությամբ Ա. Վ. Սերին փաստարկավորված տեսակետ է հայտնում այն մասին, որ ինտերնալիզացիան ավելի բարդ մեխանիզմ է, որը ենթադրում է շրջակա աշխարհի գիտակցված և ակտիվ ընկալում, ինչպես նաև սեփական գործունեության մեջ ընդունված կարգերի և արժեքների վերարտադրում։

Անհատի արժեքային կողմնորոշման համակարգի զարգացման մեր մոդելի մեջ առանձնանում են երեք հիմնական գործընթացներ՝ ադապտացիա (հարմարվողականություն), սոցիալիզացիա (սոցիալականացում) և ինդիվիդուալիզացիա (անհատականացում)։ Այս գործընթացները, հաջորդաբար առաջանալով սահմանված կարգով և կրկնվելով անհատի զարգացման հաջորդ փուլում, հետագայում ընթանում են միաժամանակ։ Այս գործընթացներից յուրաքանչյուրն ունի երկակի բնույթ՝ արժեքների ձևավորման վրա անհատի և միջավայրի ազդեցությունն իր մակարդակով արտահայտող և համապատասխանող զույգ մեխանիզմների (ասիմիլյացիա և ակոմոդացիա, ինդենտիֆիկացիա և օտարացում, ինտերնալիզացիա և էքստերնալիզացիա) գործողությունների միջոցով իրականացվող։

Մանկավարժության մեջ 

Ինտերնալիզացիան ուսումնասիրվում է որպես մոտիվացիայի միջոց ուսուցման գործընթացում։ Ինտերնալիզացիայի առկայությամբ տեղի է ունենում արժեքների այնպիսի յուրացում, որի հետևանքով ձևավորում է անհատի պահվածքը։

Տնտեսագիտության մեջ 

Ինտերնալիզացիա է կոչվում տնտեսական ռազմավարությունը, որն ուղղված է արտաքին բացասական էֆեկտների նվազեցմանը կամ վերացմանը՝ դրանք ներքինի վերածելու միջոցով։

Գիտելիքների կառավարում 
Գիտելիքների ինտերնալիզացիան գիտելիքների փոխանցման գործընթաց է՝ ակնհայտից ոչ ակնհայտի։ Տերմինն առաջին անգամ ներկայացվել է  Ikujiro Nonaka-ի և Hirotaka Takeuchi-ի կողմից SECI- մոդելում։

Տես նաև 

 Ինտերիորիզացիա
 Էքստերնալիզացիա

Գրականություն 
 Бергер, Питер; Лукман, Томас. Социальное конструирование реальности = The Social Construction of Reality. — 1966.
 Зимняя И. А. Педагогическая психология. — Ростов-на-Дону: Феникс, 1997.
 Яницкий М. С. Ценностные ориентации личности как динамическая система — Кемерово: Кузбассвузиздат, 2000.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Популярная психология — Как обмануть самого себя.
 Интернализация — финансово-кредитный словарь

Հասարակագիտություն
Սոցիալական փիլիսոփայություն