Գեորգի Խնկոյան

Գեորգի Նիկոլայի Խնկոյան (), խորհրդային օպերատոր և ռեժիսոր, ռազմաճակատային օպերատոր Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ։

Կենսագրություն   
Գեորգի Խնկոյանը ծնվել է 1918 թվականի օգոստոսի 16-ին, Թիֆլիսում, բանվորի ընտանիքում։ 1925 թվականից սովորել է 82-րդ աշխատանքային դպրոցում, այնուհետև՝ Թիֆլիսի 38-րդ Ինտերնացիոնալ  միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտել է  1936 թվականին՝ գերազանցությամբ։ Մոսկվայի Համամիութենական կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտի օպերատորների ֆակուլտետն ավարտելուց հետո, 1941 թվականի հուլիսից մինչև դեկտեմբեր, Ռոստովի կինոխրոնիկայի ստուդիայում աշխատել է որպես օպերատոր։

1941 թվականի դեկտեմբերից ծառայել է Կարմիր բանակում՝ ավագ լեյտենանտի կոչումով։ Մինչև 1942 թվականի հունիսը ծառայել է որպես ռազմական ֆիլմերի թղթակից Կովկասյան ռազմաճակատում, իսկ մինչև 1943 թվականի օգոստոս՝ Հյուսիսկովկասյան ռազմաճակատում։ 1943 թվականի օգոստոսից նոյեմբեր եղել է Անդրկովկասյան ռազմաճակատում, 1943 թվականի նոյեմբերից դեկտեմբեր՝ Հարավային ռազմաճակատում և 1943 թվականի դեկտեմբերից 1944 թվականի հուլիս՝ 4-րդ ուկրաինական ռազմաճակատում, 1944 թվականի հուլիսից մինչև 1945 թվականի հունվար՝ Բալթյան 2-րդ ռազմաճակատում, 1945 թվականի հունվարից ապրիլ ամիսներին եղել է Բելառուսական 3-րդ ռազմաճակատի ֆիլմերի խմբի օպերատոր, իսկ ապրիլից-մայիս եղել է Բելառուսական 1-ին ռազմաճակատում։ Խորհրդային զորքերի առաջին ստորաբաժանումների հետ անցել է Սիվաշ լիճը, այնուհետև ևս երեք անգամ մարտական գործողությունների ընթացքում անցել է Սիվաշը։ Խնկոյանը նկարահանումներ է կատարել նաև Պերեկոպի և Թուրքական պատնեշի տարածքում։ Կարևոր կադրեր նկարահանելու համար Խնկոյանը կամավոր հաղթահարել է նաև Արմյանսկ քաղաքի ականապատ դաշտերը։

Հայրենական մեծ պատերազմին Խնկոյանի մասնակցությանն է նվիրված Զ․ Լ.Գինզբուրգի «Կինոօպերատոր Խնկոյանը Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին» գիրքը։

Պատերազմից հետո՝ 1945-1946 թվականներին, համատեղել է օպերատորի և ռեժիսորի աշխատանքը Ռոստովի կինոստուդիայի Նալչիկի թղթակցական կետում, իսկ 1946-1950 թվականներին աշխատել է Թբիլիսիի գեղարվեստական ֆիլմերի կինոստուդիայում որպես խրոնիկայի սեկտորի օպերատոր։

Եղել է Լիտվայի կինոստուդիայի հիմնադիրներից մեկը, 1950 թվականին սկսելով օպերատորից, իսկ 1954-1969 թվականներին հանդես է եկել  որպես բազմաթիվ վավերագրական և գիտահանրամատչելի ֆիլմերի հեղինակ։ Ֆիլմերից բացի, նա նկարահանել է ավելի քան 500 սյուժեներ կինոտարեգրությունների և կինոժամանակագրությունների համար` «Օրվա նորություններ», «Սոյուզկինոժուռնալ» և այլ ընկերությունների պատվերով։ 1958 թվականից Խնկոյանը եղել է ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ, 1969 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Մոսկվա, որտեղ ղեկավարել է ԽՍՀՄ ձկնային տնտեսության նախարարության կինոյի և լուսանկարչական բաժինը։

Մահացել է 1972 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Մոսկվայում։

Ընտանիք  
 Կին՝ Վերժինյա Ավետիքի Խնկոյան (ծն.՝ 1921),
 Դուստր՝ Ալլա Գեորգիի Խնկոյան (ծն. 1947, ամուսնությամբ՝ Միրզոյան),
 Թոռնուհիներ` Անուշ (ծն․՝ 1981) և Լոլիտա (ծն․՝ 1982) Միրզոյաններ,
 Ծոռներ` Արսեն (ծն․՝ 2013) և Արտաշես (ծն․՝ 2015)։ 

Բոլորն էլ ապրում են Մոսկվայում։

Ֆիլմագրություն

Օպերատոր 
 1942 - Հյուսիսային Կովկասում (Լեոն Մազրուխոյի, Անդրեյ Սոլոգուբովի, Ն. Գոլուբևի հետ համատեղ)
 1943 - ֆիլմերի սյուժեների հավաքածու (Անդրեյ Սոլոգուբովի հետ համատեղ)
 1944 - Սևաստոպոլի ճակատամարտ (մի խումբ օպերատորների հետ համատեղ)
 1944 - Ութերորդ հարված  (օպերատորների խմբի հետ համատեղ)
 1944 - Ղրիմի հողում (օպերատորների խմբի հետ համատեղ)
 1944 - Հաղթանակ հարավում
 1944 - Союзкиножурнал № 14 (օպերատորների խմբի հետ համատեղ)
 1944 - Союзкиножурнал № 23-24 (Վլադիմիր Սուշչինսկու, Անդրեյ Սոլոգուբովի հետ համատեղ)
 1944 - Հայաստանի որդիները Հայրենական պատերազմում
 1946 - Բանակի գեներալ (մի խումբ օպերատորների հետ համատեղ)
 1946 - Հայրենիք (օպերատորների խմբի հետ համատեղ)
 1950 - Խորհրդային Վրաստան (մի խումբ օպերատորների հետ համատեղ)
 1954 - Ատլանտիկայում
 1955 - Լիտվական երգի փառատոն (մի խումբ օպերատորների հետ համատեղ)
 1956 - Կանադայի ափերին
 1956 – Ձկնային  հարստության որոնումներ 
 1956 - Նոր ձկնորսանավ
 1957 - Նավերի քարշարկում
 1957 - Խորհրդային Լիտվա (օպերատորների խմբի հետ համատեղ)
 1958 - Լիտվական կոլտնտեսությունում
 1959 - Օվկիանոսային տարածքներում  
 1959 - Հայրենի ափեր
 1960 - Լուսավոր երազների մարդիկ
 1961 - Նրանք նվաճում են կայմերը
 1962 - Ատլանտյան օվկիանոսի արևադարձային գոտիներում
 1962 - Գործարան օվկիանոսում
 1963 - Անհրաժեշտ է լողալ
 1964 – Հարձակում օվկիանոսում (մի խումբ օպերատորների հետ համատեղ)
 1965 - ԲՄՌՏ «Մայակովսկի»
 1966 - Որս ձկնորսանավով
 1967 - Ուշադրություն, ծով է
 1967 - Ոչ միայն ծովատառեխ
 1967 - Սեմինար ծովում
 1967 - Նելսոն Ստեփանյան (Գ. Ասլանյանի հետ համատեղ)
 1968 - Ձկան Էլեկտրաորս  
 1969 - Վեցերորդ երթ

Ռեժիսոր 
 1954 – Ատլանտիկայում  
 1956 - Կանադայի ափին
 1956 - Ձկնային հարստության որոնումներ 
 1956 - Նոր ձկնորսանավ 
 1958 - Լիտվական կոլտնտեսությունում
 1959 - Օվկիանոսային տարածքներում  
 1959 – Հայրենի  ափեր
 1960 - Լուսավոր երազների մարդիկ
 1961 - Նրանք նվաճում են կայմերը
 1962 - Ատլանտյան օվկիանոսի արևադարձային գոտիներում
 1962 - Գործարան օվկիանոսում
 1963 - Անհրաժեշտ է լողալ
 1965 - ԲՄՌՏ «Մայակովսկի»
 1966 - Որս ձկնորսանավով
 1967 - Ուշադրություն, ծով է 
 1967 - Ոչ միայն ծովատառեխ
 1967 - Սեմինար ծովում
 1968 - Ձկան Էլեկտրաորս  
 1969 - Վեցերորդ երթ

Սցենարիստ 
 1961 - Նրանք նվաճում են կայմերը (Մ. Անտոնովսկու հետ համատեղ)
 1967 - Ոչ միայն ծովատառեխ (Անսիս Էպներսի հետ համատեղ)
 1969 - Վեցերորդ երթ
 1971 - Քայլեր օվկիանոսում

Պարգևներ 
 «Սևաստոպոլի պաշտպանության համար» մեդալ (1943)
 «Մարտական ծառայության  համար» մեդալ (1944 թվականի մայիսի 16-ին ներկայացվել է «Կարմիր աստղ» շքանշանի )
 «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ (1944)
 «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի նկատմամբ տարած հաղթանակի համար» մեդալ։ (1945) և այլն [3]:

Գրականություն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Хнкоян Георгий Николаевич  // Энциклопедический проект «Личности»

Խորհրդային կինոօպերատորներ
Խորհրդային կինոռեժիսորներ
«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կովկասի պաշտպանության համար մեդալակիրներ
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Հայ օպերատորներ
Հայ ռեժիսորներ