Վադիմ Բայան

Վադիմ Բայան (ի ծնե՝ Վլադիմիր Իվանովիչ Սիդորով, ), ռուս ֆուտուրիստ, գրող և դրամատուրգ։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1880 թվականին Տավրիկյան նահանգի Բերդյանսկի գավառի Նովովասիլիևկա գյուղում՝ գյուղատնտեսի ընտանիքում։ Մելիտոպոլում ստացել է ռեալական կրթություն, ծառայել է որպես գործավար, 1906 թվականին տեղափոխվել է Սիմֆերոպոլ, որտեղ աշխատել է տպարանում որպես սրբագրիչ։

Նա առավել հայտնի է իր «տիեզերական բանաստեղծություններով», «Տիեզերքը կոճղի վրա» (1919-1920) և «Հազարամյակի մայթի վրա» (1922), ինչպես նաև «Մայակովսկին առաջին ֆուտուրիստական ​​օլիմպիադայում» հուշերով։

1908 թվականին դեբյուտել է Սիմֆերոպոլի «Տավրիկյանին» թերթում «Երկու ձի» պոեմով։ Նույն թվականին Մելիտոպոլում լույս է տեսել նրա «Սեղմված ժապավեն» (1905—1908) գիրքը։ Վադիմ Բայան 1910 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի Լեսգաֆթի համալսարանում ներկա է գտնվել բարձր կուրսերում անցկացվող փիլիսոփայության և բնական գիտությունների դասախոսություններին։ Այնուհետև իր միջոցներով Մ. Օ. Վոլֆի հրատարակչությունում տպագրել է «Լիրիկական շարան. լիրիոնետաներ և բարկարոլաներ» (1914)։

1914 թվականին կազմակերպել և մասամբ ֆինանսավորել է Ղրիմի քաղաքներում պոեզիայի երեկոների անցկացումը («Ռուսական ֆուտուրիզմի օլիմպիադա»), որին մասնակցել են Վլադիմիր Մայակովսկին, Դեյվիդ Բուռլյուկը, Իգոր Սևերյանինը և այլոք։

Մնալով Ղրիմում՝ 1917 թվականի հեղափոխությունների և քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ՝ նա ստեղծել է գրական ասոցիացիա, օգնել երիտասարդ բանաստեղծներին, այդ թվում՝ Բորիս Պոպլավսկուն։ 1919 թվականին նա հրատարակել է «Ռադիո» գիրքը, որտեղ ներառվել են նրա «Տիեզերքը կոճղի վրա» տիեզերական պոեմը, քրոջ՝ բանաստեղծուհի և քննադատ Մարիա Կալմիկովայի գրառումը և Մայակովսկու աշխատանքներից՝ Բայանի դիմանկարը։ Նա Մայակովսկուն է ուղարկել իր «Սրտի մարտկոցից», «Կտրված համբույր տիեզերքի շուրթերից» ալմանախները՝ «Բայանիշչե աշխարհի Մայակովսկու փարոսին», «Հզորներից հզոր» մակագրություններով։

1922 թվականից ապրել է Մոսկվայում, գրել սիրողական ներկայացումների համար, երիտասարդների համար ստեղծել նոր «սովետական ​​ծեսերի» նմուշներ՝ խաղերով ու պարերով խնջույքներ, հարսանիքներ։ Այս աշխատանքների արդյունքն է դարձել «Կումաչովյե ցնծություն» գիրքը, որը երկու անգամ հրատարակվել է «Երիտասարդ գվարդիա» հրատարակչության կողմից։

Հավանաբար եղել է պատեհապաշտ գրող Օլեգ Բայանի նախատիպը Մայակովսկու «Մահճակալը» պիեսից։ Վիրավորվելով իր կեղծանվան օգտագործումից՝ 1929 թվականին նա տպագրել է «Բաց նամակ Մայակովսկուն»՝ «Լիտերատուրնայա գազետայում» և վերջինիս կողմից մերժում ստացել։

1930-ական թվականներին նա հեռացել է պոեզիայից, գրել է մեկ գործողությամբ պիեսներ, քաղաքական սկեթչներ և կոնֆերանսիեներ։ Պահպանվել են նրա չտպագրված «Պուշկին» դրաման (հինգ գործողությամբ) և խորհրդային ​​«Օլգա Կորաբլևա» նահանգի ժողովրդի մասին մեծ վեպը։

Իր կյանքի վերջին 15 տարիներին աշխատել է որպես գրաֆիկական դիզայներ։

Մահացել է 1966 թվականին Մոսկվայում, թաղվել՝ Վագանկովյան գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ 

Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Խորհրդային բանաստեղծներ
Գրողներ այբբենական կարգով
Խորհրդային գրողներ
Խորհրդային դրամատուրգներ
Նկարիչներ այբբենական կարգով
Խորհրդային նկարիչներ
Գրական հերոսների նախատիպեր
Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ