Զանգեզուրի երկրաշարժ (1931)

1931 թվականի Զանգեզուրի երկրաշարժը տեղի է ունեցել ապրիլի 27-ին, տեղական ժամանակով 20։50։45-ին՝ 6,5 մագնիտուդ ուժգնությամբ։ Երկրաշարժը տեղի է ունեցել Զանգեզուրի լեռներում՝ Հայաստանի հարավարևմտյան մասի և Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության սահմանային հատվածում։ Երկու տարածքներն էլ այդ ժամանակ Խորհրդային Միության կազմում էին։

Տեկտոնիկա 
Փամբակ-Սևան-Սյունիք խզվածքը տարածվում է Հայաստանի  հյուսիս-հարավ ուղղությամբ։ Խզվածքը ձգվում է մոտ 400 կմ և բաղկացած է չորս հիմնական հատվածներից։ 1931 թվականի Զանգեզուրի երկրաշարժը տեղի է ունեցել Սյունիք-Զանգեզուր հատվածում, որի երկարությունը մոտ 120 կմ է։ Խզվածքը եղել է նաև Գանձակի 1139 թվականի երկրաշարժի աղբյուրը, որը Կովկասի ամենամեծ և ամենաավերիչ սեյսմիկ աղետն է։

Երկրաշարժ 
Երկրաշարժը տեղի է ունեցել Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության սահմանի մոտ։ Զոհերի թիվը հասել է 2890-ի։ Հայաստանում Սիսիան-Գորիս տարածքում ավերվել կամ մեծ վնաս է կրել 57 գյուղ, իսկ Նախիջևանում՝ Օրդուբադի տարածքում 46 գյուղ ավերվել կամ լուրջ վնասվել է։ Մեկ այլ աղբյուրում հաղորդվում է, որ երկրաշարժը ավերել է 254 գյուղ։ Հայաստանի հարավ-արևելքում տուժել է Տաթևի վանքը։ ՄՍԿ-64-ի ինտենսիվությունը Շամբում եղել է IX (կործանարար), իսկ Ջուղայում՝ VIII (վնասող) մակարդակի։ Սիսիանի պատմության թանգարանում կան լուսանկարներ, որտեղ պատկերված է քաղաքը երկրաշարժից հետո։

Նախկին սեյսմիկություն 
1911-1956 թվականներին Հայաստանում և նրա հարևան երկրներում եղել է երկրաշարժերի ակտիվության ժամանակաշրջան, իսկ 1931 թվականի երկրաշարժն ամենաուժեղներից մեկն էր։ Այն արձակեց այդ ժամանակահատվածում Կովկասյան տարածաշրջանում տեղի ունեցած բոլոր երկրաշարժերի ընդհանուր էներգիայի մոտ կեսը։

Տես նաև 

 Հայաստանի երկրաշարժերի ցանկ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

1930-ականները Հայաստանում
Երկրաշարժեր Ադրբեջանում
Երկրաշարժեր Հայաստանում