Լը Պյուի ան Վելե

Լը Պյուի ան Վելե (, , ), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայի հարավում՝ Օվերն-Ռոն-Ալպեր երկրամասում, որի կազմի մեջ մտնող Վերին Լուար դեպարտամենտի պրեֆեկտուրան՝ վարչական կենտրոնն է և խոշորագույն բնակավայրը։ Ժամանակին եղել է Օվերնի Վելե պատմական մարզի գլխավոր քաղաքը։ Ընկած է Լուար գետի մերձակայքում՝ երկրի մայրաքաղաք Փարիզից մոտավորապես 440, Կլերմոն Ֆեռան քաղաքից՝ 105 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Զբաղեցնում է քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2011 թվականի տվյալներով եղել է 18 537։

Լը Պյուի ան Վելեն համբավվել է իր միջնադարյան քրիստոնեական տաճարով, ինքնատիպ ժանեկագործությամբ, ոսպի յուրօրինակ տարատեսակով, ինչպես նաև նրանով, որ հանդիսանում է Ֆրանսիայում ու նրա սահմաններից դուրս ապրող բազմաթիվ հավատացյալների գրավող սուրբհակոբյան ուխտագնացության (route of Santiago de Compostela in France) գլխավոր երթուղիներից մեկի՝ Chemin du Puy-ի մեկնակետը։

Պատմություն 

Լը Պյուի ան Վելեի տարեգրությունն սկսվել է անտիկ ժամանակներից։ Միջին դարերում բնակավայրը եղել է կրոնական խոշոր կենտրոն, եպիսկոպոս-կոմսերի աթոռանիստ, որոնցից մեկը 951 թվականին, Ֆրանսիայում առաջինը լինելով, ուխտի է գնացել Սանտյագո դե Կոմպոստելայում գտնվող Սուրբ Հակոբ տաճար։ Այդ ժամանակներից ի վեր Լը Պյուի ան Վելեից է սկիզբ առնում սուրբհակոբյան ուխտագնացության գլխավոր երթուղիներից մեկը, այսպես կոչված՝ Via Podiensis-ը (фр.):

Քաղաքի տիրակալ եպիսկոպոս-կոմսերից առավել նշանավորը Ադեմար Մոնտեյլցին էր՝ Խաչակրաց առաջին արշավանքի ոգեշնչողն ու հոգևոր առաջնորդը։ Թերևս՝ Մերձավոր Արևելքի ճարտարապետության ազդեցությամբ պետք է բացատրել նրա օրոք Լը Պյուիում կառուցված Աստվածամոր տաճարի ոչ սովորական տեսքը։ Այդ հուշարձանը, որ կարծես ճախրում է քաղաքի վերևում, ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

Մինչև 2015 թվականը Լը Պյուի ան Վելեն գտնվել է Օվերն երկրամասի կազմում։ 2016 թվականի հուլիսի 1-ից մտել է սահմանակից երկրամասերի միավորման ճանապարհով ստեղծված Օվերն-Ռոն-Ալպեր երկրամասի կազմի մեջ։

Ժողովրդագրություն

Թանգարաններ 
 Կրոզատիե թանգարան (Musée Crozatier au Puy-en-Velay musée du Puy-en-Velay)

Անվանի անձինք 
 Շառլ Կոտտե (1863—1925) — ֆրանսիացի նկարիչ

Կլիմա

Քույր քաղաքներ
Լը Պյուի ան Վելեի քույր քաղաքներն են՝

 , Մեշեդե
 , Թոնբրիջ
 , Տորտոսա
 , Բրուգերիո
 , Մանգուալդե

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Marcel Durliat: Romanische Kunst (= Ars antiqua. Serie 3). Herder, Freiburg u. a. 1983, ISBN 3-451-19402-3, S. 487, Abb. 400, 401.
 Bettina Forst: Französischer Jakobsweg. Von Le Puy-en-Velay nach Roncesvalles. Alle Etappen – mit Varianten und Höhenprofilen (= Rother Wanderführer.). Bergverlag Rother, München (recte: Ottobrunn) 2007, ISBN 978-3-7633-4350-8.
 Viviane Minne–Sève: Romanische Kathedralen und Kunstschätze in Frankreich. Bechtermünz, Eltville 1991, ISBN 3-927117-84-6, S. 111.
 Ulrich Rosenbaum: Auvergne und Zentralmassiv. Entdeckungsreisen von Clermont-Ferrand über die Vulkane und Schluchten des Zentralmassivs zum Cevennen-Nationalpark (= DuMont-Kunst-Reiseführer.). DuMont-Buchverlag, Köln 1981, ISBN 3-7701-1111-7, S. 175, Abb. 81–87, Farbtafel 32–34, (7. Auflage. ebenda 1989).
 Michael Ruetz: Frankreich. Süddeutscher Verlag, München 1990, ISBN 3-7991-6485-5, S. 98.
 Bert Teklenborg: Radwandern entlang des Jakobswegs. Vom Rhein an das westliche Ende Europas. (Radwanderreiseführer, Routenplaner). 3., überarbeitete Auflage. Verlagsanstalt Tyrolia, Innsbruck 2007, ISBN 978-3-7022-2626-8.
 Ingeborg Tetzlaff: Romanische Kapitelle in Frankreich. Löwe und Schlange, Sirene und Engel (= DuMont-Kunst-Taschenbücher. 38). DuMont Schauberg, Köln 1976, ISBN 3-7701-0889-2, Abb. 17–23, (3. Auflage. ebenda 1979).
 Ingeborg Tetzlaff: Romanische Portale in Frankreich. Waage und Schwert, Schlüssel und Schrift (= DuMont-Kunst-Taschenbücher. 56). DuMont, Köln 1977, ISBN 3-7701-0997-X, Abb. 62.

Արտաքին հղումներ 

 Le Puy-en-Velay Hiking Trails: St James of Compostela Way, GR65 (in English)
 Robert Louis Stevenson Trail GR70 (in English)
 Regordane Info – The independent portal for The Regordane Way or St Gilles Trail (in English and French)
 GR700 Regordane Way or St Gilles Trail (in English)
 City council website (in French)
 Tourist Office website 
 Catholic Encyclopedia: Le Puy
 Jean Daugis, "À propos du Velay" historical notes (in French)
 Sacred Sites: Cathedral of Notre Dame at Le Puy
 

Ֆրանսիայի քաղաքներ
Ֆրանսիայի համայնքներ
Համաշխարհային ժառանգություն Ֆրանսիայում
Ֆրանսիայի բնակավայրեր