Շելեֆտե

Շելեֆտե (․ , locally ), քաղաք Շվեդիայի հյուսիսարևելյան մասում՝ Վեստերբոտեն լենում (շրջանում), Շելեֆտեէլվեն գետի ափերին, Բոտնիկական ծովածոցից մոտավորապես 15 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Վարչական կենտրոնն է նույնանուն համայնքի, որի բնակչության թվաքանակը 2021 թվականի տվյալներով եղել է 73․246։ Զբաղեցնում է 21,74 քառակուսի կիլոմետր տարածք։  Քաղաքի միջով է անցնում եվրոպական E04 ավտոերթուղին։ Բնակավայրից 17 կիլոմետր դեպի հարավ ընկած է նրան սպասարկող օդանավակայանը։ Շելեֆտեում գործող խոշոր ձեռնարկություններից են Boliden AB (шв.) ընկերության մետալուրգիական գործարանները, Skellefteå Kraft (шв.) ընկերության ջրաէլեկտրակայանը, մարտկոցներ արտադրող Tieto ընկերությունը։

Շելեֆտեում է ծնվել շվեդ ժամանակակից անվանի գրող, «Հազարամյակ» հանրահայտ եռագրության հեղինակ Ստիգ Լարսոնը։ Քաղաքի անունը հիշատակվում է «Վիշապի դաջվածքով աղջիկը» գրքում։ Շելեֆտեին լայն համբավ է բերել նույնանուն հոկեյի թիմը, որը բազմիցս նվաճել է Շվեդիայի չեմպիոնի տիտղոսը, Hockey Archives վարկածով էլ 2012/2013 մրցաշրջանում եվրոպական ակումբների մեջ, ներառյալ Մայրցամաքային լիգայի թիմերը, զբաղեցրել է երրորդ տեղը։

Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները 

 1860-ական թվականներին - 300-ից 400 բնակիչ
 1887 թ․ - 1000-ից փոքր-ինչ ավելի
 1930 թ․ - 5203
 1950 թ․ - 12․217
 1970 թ․ - 27․456
 1995 թ․ - 31․940
 2010 թ․ - շուրջ 32․000 բնակիչ

Պատմություն 

Բնակավայրը հիմնադրվել է 1845 թվականին։ 20-րդ դարի սկզբներից այստեղ զարկ է տրվել հանքարդյունաբերությանն ու մետաղաձուլությանը, հատկապես ոսկու արդյունահանմանը, ինչի հիման վրա էլ Շելեֆտեին տրվել է Ոսկե քաղաք Guldstaden ("gold town") մականունը։ Քաղաքը բուռն թափով աճել ու զարգացել է հատկապես 1950-ական և 1960-ական թվականներին, քաղաքական տեսակետից դարձել շվեդական սոցիալ-դեմոկրատական շարժման պատվարը։

Քաղաքում խոշորագույն գործատուն շարունակում է մնալ հանքարդյունահանմամբ և մետաղաձուլմամբ զբաղվող Boliden AB ընկերությունը, որի աշխատողների թիվը հասնում է երեք հազարի։ Գործում են նաև Scania և Komatsu մակնիշների ավտոմեքենաներ հավաքող ձեռնարկություններ։ 2020 թվականին Northvolt ընկերությունը մարտկոցներ արտադրող մի մեծ ձեռնարկության հիմքն է դրել, որն իր առաջին արտադրանքը տվել է 2021 թվականի դեկտեմբերին։

Կլիմա
Շելեֆտեին բնորոշ է մերձարկտիկականից խոնավ մայրցամաքայինին անցում կատարող կլիման (Köppen climate classification-ի դասակարգմամբ՝ Dfc)՝ մեղմ ամառներով և ցուրտ ու ձնառատ ձմեռներով։ Կլիմայի որոշ մեղմացմանը նպաստում է Բոտնիկական ծովածոցին մոտ գտնվելը։

Քույր քաղաքներ 
Շելեֆտեի քույր քաղաքներն են՝

 , Ռաահե, 1946 թվականից
 , Լյոգստոր, 1946 թվականից
 , Մո ի Ռանա, 1946 թվականից
 , Պարդուբիցե, 1967 թվականից
 , Տալլին, 1982 թվականից
 , Տոնլին, 1998 թվականից

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Tourist in Skellefteå – Զբոսաշրջային տեղեկատվություն շվեդերեն, անգլերեն, գերմաներեն
 skelleftea.se  Շելեֆտեի համայնքի պաշտոնական կայքէջը
 
 История бомжа-миллионер из Шеллефтео

Շվեդիայի քաղաքներ
Շվեդիայի բնակավայրեր