Փանքսաթոնիի Ֆիլ

Փանքսաթոնիի Ֆիլ (), անտառային արջամուկ () ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի Փանքսաթոնի քաղաքից, իբր, կարողացել է կանխատեսել եղանակը։ Ավանդույթի համաձայն ՝ «Արջամկան օր» տոնի ժամանակ մարդիկ փորձում են կանխատեսել գարնան սկիզբը տնակից նրա դուրս գալուն պես։ Եթե նա տեսնի ստվերը և անմիջապես վերադառնա տուն, ապա ձմեռը դեռ երկար կլինի, Բայց եթե չտեսնի և մնա, ապա գարունը վաղ կսկսի։ Այս ավանդույթը Գերմանիայից ներխուժել է ԱՄՆ և Կանադա՝ վերաբնակիչների, այսպես կոչված «փենսիլվանիայի գերմանացիների» հետ (որին պատկանում են նաև հայտնի ամիշները)։ Ամերիկացի կլիմայագետների հաշվարկներով Ֆիլի կանխագուշակումների ճշգրտությունը կազմում է 39 %։ Դրա հետ մեկտեղ, նրա հետևորդները համոզված են, որ տոնի ճշգրտությունը հավասար է 75 %֊ից մինչև֊ 90 %։

Տեղեկություններ Ֆիլի մասին 
Կենդանաբանները կարծում են, որարջամկները գերության մեջ ապրում են մինչև 10 տարի (վայրի բնության մեջ մինչև 6 տարի), արջամկների կյանքի ամենաերկար գրանցված կյանքի տևողությունը 14 տարի է։ Փանքսաթունի քաղաքի բնակիչները պնդում են, որ Ֆիլը միշտ նույն արջամուկն  է, և որ եղանակը կանխագուշակող մյուս արջամկները խաբեբաներ են։ Ֆիլի երկարակեցությունը բացատրվում է նրանով, որ խմբի անդամները իբրև նրան տալիս են հատուկ էլիքսիր, որն ամեն անգամ երկարացնում է նրա կյանքը 7 տարով։ Ըստ այս լեգենդի, Ֆիլը դարձել է 170 տարեկան 2011 թվականին, քանի որ մարտի 5-ին առաջին անգամ հիշատակվում էր «Փենսիլվանիայի գրունտային արջամուկը, որը, ըստ տեղացի գերմանացիների, կարող է կանխատեսել եղանակը» (սահմանումը Բերկս շրջանից խանութպան Ջեյմս Մորիսի կողմից), 1841 (կամ 125 տարի՝ ըստ Ֆիլ անունով արջամկան առաջին պաշտոնական հիշատակման)։

Ամերիկյան «արջամկան օր» ավանդույթը բխում է հեթանոսական գերմանական հավատքից. եթե արջամուկը տեսնի իր ստվերը փետրվարի երկուսին, ապա ձմեռը կտևի ևս 6 շաբաթ, եթե ոչ, ապա գարունը շուտ կգա։ Կելտերի համար չորս ամենակարևոր տոներից մեկն ընկնում է նախորդ օրը՝ գարնանային Իմբոլկի օրը, որում ընդունված էր նաև կանխատեսել եղանակը

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Groundhog.org, the official site of the Punxsutawney Groundhog Club
 PunxsutawneyPhil.com
 Short Punxsutawney Groundhog Day Documentary: «A Holiday for Everyone»
 [pittsburgh.about.com/cs/famousgroundhogs/ Famous Groundhogs Around the World — Punxsutawney Phil to Wiarton Willie]

Հայտնի կենդանիներ
Գերմանիայի մշակույթ
ԱՄՆ-ի տոներ