Դյաուս Պիտար

Դյաուս Պիտա (վեդայական սանսկրիտ։ , բառացի՝ Հայր Աստված), Ռիգվեդայական երկնային հոր աստվածություն։ Նրա կողակիցն է Պրիֆին ()՝ երկրի աստվածուհին, և նրանք միասին Ռիգվեդայում կազմում են ծնողների արխետիպը։

Անուն
Դյաուս Պիտան սերում է հնդիրանական *dyā́wš բառից, որն էլ՝ նախահնդեվրոպական ցերեկային երկնային աստված՝ Dyēus բառից, ցեղակից է և համընկնում է հունական Զևսին (Zeus Patēr ), Իլիրյան Dei-pátrous, կամ հռոմեական Յուպիտերին։ Այն ավելի վաղ առաջացել է Djous patēr-ից, որն էլ իր հերթին սերում է հնդեվրոպական *Dyḗus ph₂tḗr (ցերեկային երկնքի հայր)։

Dyauṣ գոյականը (առանց pitā́՝ հայր բառի հետ գործածության) վերաբերում է ցերեկային երկնքին և շատ հաճախ է օգտագործվում Ռիգվեդայում որպես մի որոշակի էության նկարագրություն։ Վեդայական գրերում երկինքը նկարագրվում է եռաստիճան բարձրացման տեսքով. դրանք են՝ Ավամա, Մադհյամա և Ուտտամա կամ Տրտիյա։

Դեր 
Դյաուս Պիտան հանդիպում է հինդուիզմի Պրիֆի Մատային ( 'Mother Earth')  նվիրված հին վեդայական տեքստերում։

Ռիգվեդայում այն հանդիպում է 1.89.4, 1.90.7, 1.164.33, 1.191.6, 4.1.10. և 4.17.4 հիմներում։ Նրան նաև տարբեր աստվածային անուններով են դիմում․ օրինակ՝ Dyavaprithvi (բարդ բառ է, կազմված երկինք և երկիր արմատներից)։ Նրա դուստրը Ուշասն է, անձնավորում է արշալույսը։ Աստվածները, հատկապես Սուրյան, ներկայացվում է որպես Դյաուսի և Պրիֆիի զավակ։ Նրանց բաժանումը Ինդրայի կողմից նշվում է որպես աշխարհաստեղծման, արարման ամենակարևոր միֆերից մեկը։ Դյաուսը հայտնի է նաև իր սեփական դստերը բռնաբարեու համար, որը Ռիգվեդայում ակնհայտորեն նշվում է։ Դյաուսի հայրական կերպարը նկարագրվում է Ռիգվեդայի 1.164.33 հիմնում։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ 

Հինդուիզմ
Աստվածներ
Գերագույն աստվածներ