Նատալյա Խառլամպևա

Նատալյա Իվանովնա Խառլամպևա (, ), ռուս խորհրդային և յակուտ գրող, արձակագիր և բանաստեղծ։ ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ (1988)։ Յակուտիայի ժողովրդական բանաստեղծ (2002)։ Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2007)։ Ռուսաստանի Մեծ գրական մրցանակի դափնեկիր (2003) և Դելվիգի անվան գրական մրցանակի դափնեկիր (2015)։

Կենսագրություն  
Նատալյա Խառլամպևան ծնվել է 1952 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, Յակուտիայի ԻԽՍՀ Մագան գյուղում։ 1973-1978 թվականներին սովորել է Յակուտիայի պետական համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետում։ 1978 թվականից եղել է յակուտական «Северная трасса» թերթի թղթակից, հետագայում աշխատել է ԽՄԿԿ Յակուտիայի մարզային կոմիտեում որպես հրատարակչական բաժնի հրահանգիչ, «Кыым» թերթի մշակույթի բաժնի վարիչ։ 1988-1990 թվականներին եղել է Յակուտական գրահրատարակչության գլխավոր խմբագիր, 2002- 2012 թվականներին` «Саха сирэ» հանրապետական թերթի գլխավոր խմբագիր։ 2012 թվականից Յակուտիայի վարչապետի մշակութային հարցերով խորհրդականն է։ 

1988 թվականից ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ է։ 1998 թվականից համարվում է Յակուտիայի գրողների միության նախագահ, 2003 թվականից` Ռուսաստանի գրողների միության քարտուղար։ 1975 թվականին լույս են տեսել Խարլամպևայի առաջին բանաստեղծական ստեղծագործությունները։ 1976 թվականին հրապարակվել է նրա «Аэроплан» առաջին բանաստեղծական ժողովածուն։ 1979 թվականին մասնակցել է Մոսկվայում անցկացված Երիտասարդ գրողների հինգերորդ համամիութենական խորհրդակցությանը։ 1986 թվականին «Կարմիր ձնծաղիկ» բանաստեղծությունների գրքի համար Խարլամպևան արժանացել է Յակուտիայի կոմերիտմիության մրցանակի։ 2003 թվականին «Վերջին տարիների բանաստեղծական հրապարակումների համար» Խարլամպևան արժանացել է Ռուսաստանի Մեծ գրական մրցանակի։ 2015 թվականին «Սիրո խոստովանություն։ Յակուտիան  ХХ դարի երկրորդ կեսի ռուսական պոեզիայում» գրքի համար արժանացել է Դելվիգի անվան գրական մրցանակի։ 2020 թվականին «Молодая гвардия» հրատարակչության կողմից «Նշանավոր մարդկանց կյանքը» կենսագրականների շարքում լույս է ընծայվել նրա «Սեմյոն Դանիլով» գիրքը` Յակուտիայի ժողովրդական բանաստեղծ Սեմյոն Դանիլովի կյանքի մասին։ Խարլամպևայի գրական ստեղծագործությունները թարգմանվել են ռուսերեն, թաթարերեն, ուկրաիներեն և ղազախերեն։ 

2002 թվականին Նատալիա Իվանովնա Խարլամպևային շնորհվել է Յակուտիայի ժողովրդական բանաստեղծ պատվավոր կոչում, 2007 թվականի դեկտեմբերի 4-ին արժանացել է Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր գործիչ կոչմանը։

Մատենագիտություն 
 Ночной полет: Стихи / Наталья Харлампьева; Пер. с якут. Я. Козловского. - М. : Мол. гвардия, 1980 г. — 31 с.
 Предчувствие счастья: Стихи / Наталья Харлампьева. - Якутск : Кн. изд-во, 1981 г. — 31 с.
 Красный подснежник: Стихи, поэмы / Наталья Харлампьева; Худож. Ю. В. Спиридонов. - Якутск : Кн. изд-во, 1986 г. — 78 с.
 Прозрачный вечер: Стихи / Наталья Харлампьева; Худож. Ю. В. Спиридонов. - Якутск : Кн. изд-во, 1990 г. — 92 с. — ISBN 5-7696-0273-2
 Август: Стихи / Наталья Харлампьева. - Якутск : Нац. кн. изд-во "Бичик" Респ. Саха (Якутия), 1994 г. — 61 с. — ISBN 5-7696-0456-5
 Талыллыбыт айымньылар / Наталья Харлампьева. - Дьокуускай : Бичик, 2003:
  T. 1: Хоһооннор, поэмалар : 1975—1994. — 366 с. — ISBN 5-7696-1839-6
  T. 2: Хоһооннор, поэмалар, проза : 1994—2002. — 270 с. — ISBN 5-7696-1939-2
 Кумыс счастья / Наталья Харлампьева. - М. : Фонд им. И.Д. Сытина : Зарницы, 2004 г. — 302 с. — ISBN 5-94953-023-3
 Стихов моих берег иной / Наталья Харлампьева. - Якутск : Бичик, 2007 г. — 254 с. — ISBN 978-5-7696-2741-5
 Признание в любви: Якутия в русской поэзии второй половины XX века / Наталья Харлампьева. - Якутск : Бичик, 2012 г. — 159 с. — ISBN 978-5-7696-3868-8
 Якутское время Вячеслава Штырева / Наталья Харлампьева. - Якутск : Бичик, 2013 г. — 133 с. — ISBN 978-5-7696-4265-4
 Праматерь Азия: [стихи : на якутском и русском языках] / Наталья Харлампьева ; сост.: Н. А. Лугинов, Н. Н. Рыкунов ; пер. с якут. Якова Козловского и др. - Якутск : Бичик, 2012 г. — 173 с. — ISBN 978-5-7696-3949-4
 Мин аалым — балаҕаным: [хоһооннор, сонет дьөрбөтө, поэма] / Наталья Харлампьева. - Дьокуускай : Бичик, 2017 г. — 158 с. — ISBN 978-5-7696-5217-2
 Свобода и долг Алексея Томтосова / Наталья Харлампьева. - Якутск : Издательский дом СВФУ, 2017 г. — 59 с. — ISBN 978-5-7513-2418-6
 Вячеслав Штыров сахасирин тардыыта / Наталья Харлампьева. - Дьокуускай : Бичик, 2017 г. — 172 с. — ISBN 978-5-7696-4904-2
 Афанасий Осипов - гражданин мира / составители: Харлампьева Н. И., Осипова Т. К. - Якутск : Бичик, 2018 г. — 174 с. — ISBN 978-5-7696-5460-2
 Любовь якута / Сергей Данилов ; составитель Харлампьева Наталья Ивановна. - Якутск : Издательский дом Северо-Восточного федерального ун-та, 2019 г. — 223 с. — ISBN 978-5-7513-2468-1
 Признание в любви / Наталья Харлампьева. - 2-е изд., испр. и доп. - Якутск : Бичик, 2019 г. — 254 с. — ISBN 978-5-7696-5686-6
 Семен Данилов / Наталья Харлапьева. - Москва : Молодая гвардия, 2020 г. — 283 с. (Жизнь замечательных людей: серия биографий). — ISBN 978-5-235-04407-4

Պարգևներ  
 Ռուսաստանի Դաշնության Մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2007 — «Մշակույթի բնագավառում երկարամյա բեղմնավոր աշխատանքի և վաստակի համար»)
 Յակուտիայի ժողովրդական բանաստեղծ (2002)
 Յակուտիայի Մշակույթի վաստակավոր գործիչ

Մրցանակներ 
 Դելվիգի անվան գրական մրցանակ (2015 — «Սիրո խոստովանություն։ Յակուտիան  ХХ դարի երկրորդ կեսի ռուսական պոեզիայում» գրքի, ռուսական և յակուտական գրականության միջև  ստեղծագործական կապերի ամրապնդման և պոեզիայում գեղարվեստական հայտնագործությունների համար»)
 Ռուսաստանի Մեծ գրական մրցանակ (2003 — «Վերջին տարիների բանաստեղծական հրապարակումների համար»)
 Տվարդովսկու անվան համառուսաստանյան գրական մրցանակ
 Ղազախստանի հանրապետության «Алаш» Միջազգային գրական մրցանակ

Գրականություն 
 Кто есть кто в Республике Саха (Якутия): справочник / сост.: В. К. Кузнецов, А. В. Петров, Л. Р. Сахаутдинова. - Якутск : Академия, 2007 г. — 297 с. — С.275 — ISBN 5-463-00131-6
 Наследники Ексекюляха. Интеллигенция Якутии / Вадим Дементьев. - Москва : ИТРК, 2009 г. — 255 с. — ISBN 978-5-88010-257-0
 Поэзия Натальи Харлампьевой: динамика лирической книги стихов / Л. Н. Романова ; отв. ред. Н. И. Данилова ; Ин-т гуманитарных исслед. и проблем малочисленных народов Севера Сибирского отд-ния Российской акад. наук. - Новосибирск : Наука, 2014 г. — 127 с. — ISBN 978-5-02-019259-1
 Русские писатели. Современная эпоха / Вячеслав Огрызко. - М. : Литературная Россия, 2004 г. — 544 с.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 
 

ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Ռուսաստանի գրողների միության անդամներ
Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
Յակուտիայի ժողովրդական բանաստեղծներ
Յակուտիայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Ռուս գրողներ
Ռուս բանաստեղծներ
Ռուս արձակագիրներ