Սև վիշապ կազմակերպություն

, կամ Ամուր գետ կազմակերպություն, Ճապոնիայում հայտնի ռազմականացված, ծայրահեղ ազգայնական խմբավորում։

Պատմություն 

Kokuryūkai-ը 1901 թվականին հիմնադրել է մարտական արվեստների գործիչ Ուչիդա Ռիոհեն՝ որպես իր մենթոր Mitsuru Tōyama's Gen'yōsha-ի իրավահաջորդ։ Անունը ծագել է Ամուրի թարգմանությունից, որը չինարենով կոչվում է Heilongjiang կամ «Սև վիշապ գետ» (黑龍江?), ճապոներեն կարդացվում է Kokuryū-kō: Դրա հասարակական նպատակն էր աջակցել Ռուսական կայսրությանը Ամուր գետից հյուսիս և Արևելյան Ասիայից դուրս պահելու ջանքերին։

Kokuryūkai-ն ի սկզբանե մեծ ջանքեր է գործադրել իր նախորդի` Gen'yōsha-ի քրեական տարրերից հեռու մնալու համար։ Արդյունքում նրա անդամների մեջ են եղել կառավարության նախարարներ և բարձրաստիճան զինվորականներ, ինչպես նաև պրոֆեսիոնալ գաղտնի գործակալներ։ Այնուամենայնիվ, որոշ ժամանակ անց գտել են, որ հանցավոր գործողությունների օգտագործումը հարմար միջոց է իրենց գործունեության շատ նպատակների իրականացման համար։

Ընկերությունը հրատարակել է ամսագիր, գործել է լրտեսության ուսուցման դպրոց, որտեղից գործակալներ են ուղարկվել Ռուսաստանի, Մանջուրիայի, Կորեայի և Չինաստանի տարածքներ` Ռուսաստանի գործակալական հետախուզության հետ կապված տեղեկություններ հավաքելու համար։ Իկկի Կիտային` որպես կազմակերպության հատուկ անդամ, ուղարկել են Չինաստան։ Այն նաև ճնշել է ճապոնացի քաղաքական գործիչներին՝ ուժեղ արտաքին քաղաքականություն որդեգրելու համար։ Kokuryūkai-ը նաև սատարել է համաասիականությանը և ֆինանսական աջակցություն է ցուցաբերել հեղափոխականներին, ինչպիսիք են Սուն Յաթ-Սենը և Էմիլիո Ագուինալդոն։

Ռուս-ճապոնական պատերազմի, Կորեայի միացման և սիբիրյան միջամտության ընթացքում ճապոնական կայսերական բանակը օգտագործել է Kokuryūkai ցանցը՝ լրտեսության, սաբոտաժի և սպանության համար։ Նրանք տարածաշրջանում ռուսների դեմ կազմակերպել են Չինաստանի զորապետերի և ավազակապետերի կողմից մանջուրիական գերիլիաներ, որոնցից ամենակարևորը մարշալ Չանգ Ցո-լինն է եղել։ Սև վիշապները ճապոնացի զինվորականների հետ մեկտեղ շատ հաջող հոգեբանական պատերազմ են մղել՝ ողջ տարածաշրջանում տարածելով ապատեղեկատվություն և քարոզչություն։ Նրանք նաև հանդես են եկել որպես ճապոնական բանակի մեկնաբաններ։

Kokuryūkai-ն աջակցել է ճապոնացի լրտես, գնդապետ Մոտոջիրո Ակաշիին։ Ակաշին, որն անմիջականորեն «Սև վիշապների» անդամ չէր, հաջող գործողություններ է վարել Չինաստանում, Մանջուրիայում, Սիբիրում և կապեր հաստատել ամբողջ իսլամական աշխարհում։ Այս շփումները Կենտրոնական Ասիայում պահպանվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։ «Սև վիշապները» սերտ կապեր և նույնիսկ դաշինքներ են կազմել ամբողջ Ասիայի բուդդայական աղանդների հետ։

1920-1930-ական թվականների ընթացքում Kokuryūkai-ը զարգացրել է առավել հիմնական քաղաքական կազմակերպությունը և հրապարակավ հարձակվել լիբերալ ու ձախական կուսակցության անդամների վրա։ Չնայած այս ժամանակահատվածում մի քանի տասնյակից ավելի անդամներ այն չի ունեցել, սերտ կապերը կառավարության առաջատար անդամների, ռազմական և հզոր բիզնեսի առաջնորդների հետ տվել են ավելի մեծ ուժ և ազդեցություն, քան մյուս ուլտրաազգայնական խմբերի մեծամասնությունը։ 1924 թվականին նավատորմի թոշակառու կապիտան Յուտարո Յանոն և «Սև վիշապ» կազմակերպության նրա գործընկերները Օոմոտոյի առաջնորդ Օնիսաբուրո Դեգուչիին հրավիրել են դեպի Մոնղոլիա ճանապարհորդության։ Օնիսաբուրոն ղեկավարել է Օոմոտոյի մի խումբ հետևորդների, այդ թվում՝ այկիդոյի հիմնադիր Մորիհեյ Ուեսիբային։

Սկզբնապես ուղղված լինելով միայն Ռուսաստանի դեմ՝ 1930-ական թվականներին Kokuryūkai-ն ընդլայնել է իր գործունեությունը ամբողջ աշխարհում և գործակալներ տեղակայել այնպիսի տարբեր վայրերում, ինչպիսիք են Եթովպիան, Թուրքիան, Մարոկկոն, ողջ Հարավարևելյան Ասիան և Հարավային Ամերիկան, ինչպես նաև Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում։

Kokuryūkai-ը պաշտոնապես լուծարվել է 1946 թվականին Ամերիկյան Օկուպացիայի հրամանով։ Համաձայն Բրայան Դայզեն Վիկտորիայի «Zen War Stories» գրքի՝ «Սև վիշապ» ընկերությունը վերակազմավորվել է 1961 թվականին` որպես «Սև վիշապ» ակումբ (Kokuryū-Kurabu): Ակումբը երբեք չի ունեցել 150-ից ավելի անդամ, որոնց միջոցով կարող էր իրականացնել նախկին Սև վիշապ կազմակերպության նպատակները։

Գործունեություն Միացյալ Նահանգներում 
Կազմակերպությունը ազդեցություն է ունեցել ապստամբ, սևամորթ ազգայնականների վրա՝ նպատակ ունենալով խթանել ռասայական անկարգություններին։ Աֆրոամերիկացիներին դուր է եկել Սև վիշապի սիմվոլիզմը, որը պայքարել է Սպիտակագլուխ ծովարծվի և Բրիտանական առյուծի դեմ։ 

Այդ ջանքերի շրջանակներում Սև վիշապ կազմակերպությունն ուղարկել է իր գործակալ Սատոկատա Տակահաշիին՝ խթանելու համաասիականությունը և պնդելու, որ Ճապոնիան իրենց որպես հավասար կվերաբերվի։ Նա կդառնար Էլայջա Մուհամեդի և Իսլամի ազգի, ինչպես նաև Արևելյան աշխարհի Խաղաղօվկիանոսյան շարժման հովանավորը։ Հնարավոր է, որ Սանկիչի Տակահաշին նույնպես եղել է անդամ։

Միթի Մուդ Լենա Գորդոնի Եթովպիայի Խաղաղության շարժումը պնդում էր, որ միացել է Kokuryūkai-ին։

1942 թվալանի մարտի 27-ին ՀԴԲ գործակալները Կալիֆորնիայի Սան Ջոաքուինի հովտում ձերբակալել են Սև վիշապ կազմակերպության անդամներին։

Մանզանարի ներճամբարում կայսերամետ ճապոնացիների մի փոքր խումբ ծածանել է Սև վիշապի դրոշները և վախեցրել ճապոնացի մյուս բանտարկյալներին։

Տես նաև 
 Հինգերորդ շարասյուն
 Սակուրակայ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Norman Polmar, Thomas B. Allen: The Encyclopedia of Espionage. Gramercy Books, New York 1998, ISBN 0-517-20269-7
 Richard Deacon: A History of the Japanese Secret Service. Berkley Publishing Company, New York 1983, ISBN 0-425-07458-7

Աղբյուրներ 

 The Encyclopedia of Espionage by Norman Polmar and Thomas B. Allen ()
 Deacon, Richard: A History of the Japanese Secret Service, Berkley Publishing Company, New York, 1983, 
 Jacob, Frank: Die Thule-Gesellschaft und die Kokuryûkai: Geheimgesellschaften im global-historischen Vergleich, Königshausen & Neumann, Würzburg, 2012, 
 Jacob, Frank (ed.): Geheimgesellschaften: Kulturhistorische Sozialstudien: Secret Societies: Comparative Studies in Culture, Society and History, Königshausen & Neumann, Würzburg 2012, 
 Jacob, Frank: Japanism, Pan-Asianism and Terrorism: A Short History of the Amur Society (The Black Dragons) 1901-1945, Academica Press, Palo Alto 2014, 

 Saaler, Sven: "The Kokuryûkai, 1901-1920," in Sven Saaler and Christopher W. A. Szpilman (eds.), Pan-Asianism: A Documentary History Vol. I. Lanham: Rowman and Littlefield, 2011, pp. 121-132.
 Saaler, Sven: “The Kokuryûkai (Black Dragon Society) and the Rise of Nationalism, Pan-Asianism, and Militarism in Japan, 1901-1925,” International Journal of Asian Studies 11/2 (2014), pp. 125-160. https://doi.org/10.1017/S147959141400014X

Արտաքին հղումներ 
 «Սև վիշապ»-ի 1914 թվականի պաշտոնական հաղորդագրությունը

Ազգայնական կազմակերպություններ
Ճապոնիայի պատմություն