Ֆինստերանհորն

Ֆինստերանհորն (), Շվեյցարիայում Բեռնյան Ալպերի ամենաբարձր լեռը և ամենահանրահայտ գագաթը։ Ֆինստերանխորնը Ալպերի իններորդ ամենաբարձր լեռն է և  երրորդ առավել նշանավոր գագաթը։ 2001 թվականին ամբողջ լեռնազանգվածը և շրջակա սառցադաշտերը ընդունվել են որպես համաշխարհային ժառանգության մաս։

Աշխարհագրություն 
Լինելով Բեռնյան Ալպերի հարաբերական բարձրություն ունեցող և ամենամեկուսի լեռը՝ Ֆինսթերհարխորնը ավելի քիչ է հայտնի, քան մոտակա Յունգֆրաու և Էյգեր լեռները։ Սա պայմանավորված է նրանով, որ տեղակայված է Ալպերի ամենահեռավոր վայրերից մեկում, որն ամբողջությամբ շրջապատված է չբնակեցված սառցադաշտային հովիտներով։

Դեպի արևմուտք ընկած է Ֆիշեր սառցադաշտը, որը Ալպերում երկրորդն ամենաերկարն է, իսկ արևելքում՝ Մեծ Արարի սառցադաշտերը։ Ֆինստերանխորնը հյուսիսից շրջապատված է Շրեկհորնի և Լաուտերարհորնի գագաթներով, արևմուտքից՝ Գրոս Ֆիշերհորն, Գրյուհորն և Գրոս Վաննենհորն, իսկ արևելքից՝ Օբերաարհորն լեռներով։

Լեռնագագաթը գտնվում է Վալե և Բեռն կանտոնների սահմանին։ Ֆինստերանխորնը Հռենոսի ջրահավաք ավազանի ամենաբարձր կետն է։

Ֆինստերանխորնը բարձրությամբ զիջել է Մոնթե Ռոզա լեռանը, որը 1815 թվականին համարվել է Շվեյցարիայի ամենաբարձր լեռը։

Երկրաբանություն 

Լեռնազանգվածի տեկտոնական բարձունքն առաջացել է 30 կամ 40 միլիոն տարի առաջ։

Վերելքի պատմություն

Հակասական առաջին վերելք

Վերելքի առաջին փորձը կատարվել է 1812 թվականի օգոստոսի 16-ին արգաուացի վաճառական Ռուդոլֆ Մեյերի կողմից, որին ուղեկցում էին տեղաբնակներ Կասպար Հուբերը, Առնոլդ Աբբյուլը, Ջոզեֆ Բորտեսը և Ալոյս Վոլկերը։

1828 թվականի օգոստոսի 19-ին զոլոթուռնցի երկրաբան Ֆրանց Ժոզեֆ Հյուգին արել է ևս մեկ փորձ տեղացի յոթ լեռնագնացների հետ։

Հաջորդ տարի Հյուգին կազմակերպել է մեկ ուրիշ արշավ։

Այլ վերելքներ 

1857 թվականի օգոստոսի 13-ին տեղի է ունեցել հինգերորդ վերելքը, որը բրիտանացի լեռնագնացներ Ջոն Ֆրեդերիկ Հարդիի, ՈԻիլյամ Մեթյուզի, Բենջամին Ստ. Ջոն Ատվուդ-Մեթյուզի, Ջոն Քլոու Ուիլյամս-Էլլիսի և Էդուարդ Շիրլի Քենեդիի առաջին վերելքն էր։

Հյուսիս- արևելյան ճակատից դեպի գագաթ բարձրացող ամենադժվարին երթուղին բացվել է 1904 թվականի հուլիսի 16-ին Գ. Հասլերի և իր ուղեկցորդ Ֆ. Ամատտերի կողմից։ Իրականում լեռան հյուսիս- արևելյան ճակատը մագլցվել է 11 անգամ  1904 և 1977 թվականների ընթացքում։ Երրորդ վերելքը կատարվել է 1930 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Միրիամ Օ'Բրայեն Անդերհիլի կողմից, որին նա անդրադարձել է իր «Give me the Hills» գրքում։

Տես նաև

4000 մետր բարձրություն ունեցող Ալպիական լեռներ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ

 
 Computer generated summit panoramas North South Index
 Summit Panoramic Photographs West East

Շվեյցարիայի լեռներ
Ալպերի լեռներ