Բանանի էկվիվալենտ

Բանանի էկվիվալենտ հասկացություն, օգտագործվում է միջուկային էներգիայի կողմնակիցների կողմից, այն  բնութագրում է ռադիոակտիվ աղբյուրի գործունեությունը՝ այն համեմատելով բանանի կալիումի իզոտոպների  մեջ պարունակվող կալիում-40-ի ակտիվության հետ։

Սահմանում 
Բազմաթիվ սննդային ապրանքներ բնության կողմից օժտված են ռադիոակտիվությամբ և պարունակում են կալիում-40։ Կալիումի մեկ գրամում միջինում մեկ վայրկյանում  քայքայվում է   32 հատ կալիում-40 (32 բեքերել կամ 865 կյուրի)։ Բանանի էկվիվալենտը սահմանում է նյութի ակտիվությունը, որը օրգանիզմ է մտնում մեկ բանան ուտելով։

Ռադիոակտիվ նյութերի արտահոսքը ատոմային էլեկտրակայաններում չափվում են պիկոկյուրիներով։ Համեմատելով այս գործունեությունը բանանի մեջ պարունակվող ռադիոիզոտոպների գործունեության հետ, թույլ է տալիս ենթագիտակցորեն գնահատել նման արտահոսքերի ռադիոակտիվ վտանգի աստիճանը, չնայած ռադիոակտիվ իզոտոպների տարբեր չափաբաժնի գործոնների, նման համեմատությունը թույլ չի տալիս չափել ռիսկի իրական մակարդակը։ Միջինում բանանը պարունակում է 0,42 գրամ կալիում։ Բանանի մեջ պարունակվող ռադիոիզոտոպների ակտիվությունը հասնում է 3200 պիկոկյուրի՝ մեկ կիլոգրամ բանանում(130 բեքերել) կամ ավելի ստույգ 520 պիկոկյուրի (19բեքերել) 150 գրամ բանանում։ Էկվիվալենտային չափաբաժինը 365 հատ բանանի մեջ պարունակում է 3,6 միլիբեր կամ 36 միկրոզիվերտ (մոտավորապես 0․1 միլիբեր մեկ բանանում)։ Բանանի ռադիոակտիվությունը բազմիցս առաջացրել է  անօրինական ճանապարհով ռադիոակտիվ նյութերի արտահանումը  դեպի ԱՄՆ կանխող սարքի՝ «դետեկտորների իոնացնող ճառագայթման»   մոտ կեղծ տագնապներ։

Համեմատություն  Թրի-Մայլ-Այլենդի աէկ-ի վթարի հետ 
Թրի-Մայլ-Այլենդի ատոմակայանի վթարից հետո ԱՄՆ-ի միջուկային էներգիայի հանձնաժողովը տեղի կովերի կաթում հայտնաբերեց յոդ-131՝ 20 պիկոկյուրի մեկ լիտրում։ Այս ռադիոակտիվությունը զգալիորեն քիչ է, քան սովորական բանանում։ Այսպիսի կաթի մեկ բաժակը պարունակում է 1/75 բանանի էկվիվալենտ։

Սննդի բնական ռադիոակտիվություն 
Բոլոր բնական սննդամթերքները պարունակում են շատ քիչ ռադիոակտիվ իզոտոպներ։ Միջինում մարդը սննդի միջոցով տարեկան ստանում է մոտ 40 միլիբեր ճառագայթման չափաբաժին, ինչը կազմում է տարեկան ընդհանուր չափաբաժնի 10% -ը։ Որոշ մթերքների բնական ճառագայթման չափաբաժինները միջինից բարձր են։ Այդ սննդամթերքներից են կարտոֆիլը, լոբին, ընկույզը և արևածաղկի սերմերը։ Համեմատաբար ավելի բարձր մակարդակ է նկատվում բրազիլական ընկույզի մեջ(ռադիոակտիվ նուկլիդների պարունակության պատճառով 40 կալիում, 226 ռադիում, 228 ռադիում), որի ռադիոակտիվությունը կարող է հասնել 12 000 պիկոկյուրի մեկ կիլոգրամում(450 բեքերել 1 կիլոգրամում)։

Հոմեոստատիկ առարկություն 
Իհարկե, բանան ուտելը չի ​​բարձրացնում մարմնում ճառագայթահարման մակարդակը, քանի որ բանանից ստացված ավելորդ կալիումը դուրս են բերում օրգանիզմից էկվիվալենտային իզոտոպները նյութափոխանակության ժամանակ։Մարդու մարմնում կալիումի ընդհանուր պարունակությունը գնահատվում է 2,5 գրամ մարմնի քաշի համար կամ 175 գրամ 70 կիլոգրամ ունեցող մարմնում։Կալիումի այդպիսի քանակությունը ունի մոտ 4-5 հազար բեքերել(մոտ 3000 բեքերել ավելի քան ածխածնի իզոտոպում)։

Ծանոթագրություններ 

Ռադիոակտիվության չափման միավորներ
Ռադիոակտիվություն