Մհերի դռան արձանագություն

Մհերի դռան արձանագրություն, Վանի թագավորության արքաներ Իշպուինիի (մ․թ․ա․ 825-810) և Մենուայի (մ․թ․ա․ 810-786) համատեղ գահակալության շրջանում գրված ուրարտերեն սեպագիր արձանագրությունը, որը գտնվում է Վան քաղաքի հյուսիս-արևելքում, Վանի բերդից 7 կմ հեռավորության վրա գտնվող Ակռբի լեռնաբազուկի մեջտեղում՝ Մհերի դուռ կոչվող քարաժայռի վրա։

Արտաքին տեսք 
Մհերի դուռ քարաժայռը փորագրված է դռան ձև ունեցող հարթակի նմանությամբ՝ Վանի թագավորության արքաներ Իշպուինիի (մ․թ․ա․ 825-810) և Մենուայի (մ․թ․ա․ 810-786) հրամանով, որի վրա գրված է ուրարտերեն մի ընդարձակ արձանագրություն։ Մհերի դուռը ունի ուղղանկյունաձև եռախորշ կառուցված, հարթակ՝ դռան առջևում, ջրահեռացման ակոսներ և ժայռափոր աստիճաններ։

Արձանագրության բարձրությունը մոտ 4 մետր է, լայնությունը՝ 2,6 մետր, խորությունը՝ 1,7 մետր և բաղկացած է 80 տողից։ Արձանագրության ստորին տողերը ջարդվել և եղծվել են գանձ որոնողների ձեռքով։ 

Հայերը քարաժայռը Մհերի դուռ են անվանել՝ այն կապելով «Սասնա ծռեր» դյուցազներգության հերոս Փոքր Մհերի հետ, որը իբր աշխարհի չարությունից հոգնած, ապաստանել է այդտեղ։

Բովանդակություն 
Մհերի դռան վրա կրկնվող արձանագրությում հիշատակվում են այն ժամանակվա ուրարտական պետության աստվածների, աստվածուհիների և «աստվածությունների» կանոնակարգված ցուցակը և նրանցից յուրաքանչյուրին մատուցվելիք զոհերի քանակը։

Նշանակություն 
Մհերի դուռը եղել է Վանի թագավորության կարևորագույն ծիսապաշտամունքային համալիրներից մեկը, որտեղ տեղի են ունեցել կենդանիների զոհաբերություններ, հեղումներ և գուշակություններ։

Ծանոթագրություններ 

Վանի թագավորության արձանագրություններ
Վան