Նիկանոր Պարա

Նիկանոր Սեգունդո Պարա Սանդովալ , (), չիլիացի բանաստեղծ, ֆիզիկոս և մաթեմատիկոս, մանկավարժ, գիտնական։ Համարվել է 20-րդ դարում իսպաներենով չիլիացի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ համեմատվել են չիլիացի բանաստեղծ, Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Պաբլո Ներուդայի ստեղծագործությունների հետ։

Կենսագրություն 

Նիկանոր Պարան ծնվել է 1914 թվականին։ Եղել է արիստոկրատ ընտանիքից։ Հայտնի երգչուհի Վիոլետա Պարրայի եղբայրն է, երաժիշտներ Իսաբել Պարայի (1939) և Անխել Պարայի (1943-2017) մորեղբայրը։ 

Նիկանոր Պարան ավարտել է Չիլիի համալսարանի մանկավարժական ֆակուլտետը (1933-1938), ստացել մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի ուսուցչի դիպլոմ։ Դասավանդել է Բրաունի համալսարանում, 1948 թվականին ընդունվել Է Օքսֆորդի համալսարան, տիեզերաբանություն ուսումնասիրելու համար։ 1946 թվականին վերադարձել է Չիլի, 1952 թվականից տեսական ֆիզիկա է դասավանդել Չիլիի համալսարանում։ Իր բանաստեղծությունների ընթերցումով մի քանիանգամ հանդես է եկել աշխարհի տարբեր երկրներում (ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա, Մեքսիկա, Կուբա, ԽՍՀՄ։

Պարան չորս անգամ առաջադրվել է գրականության Նոբելյան մրցանակի։ 2011 թվականին արժանացել է «Միգել դե Սերվանտեսի մրցանակի», որն ամենամեծ ամենամյա մրցանակն է ներկայումս ապրող իսպաներենով գրող հեղինակի համար։ 2012 թվականի հունիսի 7-ին արժանացել Է Պաբլո Ներուդայի անվան իբերո-ամերիկյան բանաստեղծական մրցանակի

Գրողն իր բանաստեղծությունները հաճախ անվանել է հակապոեզիա՝ խախտելով «սահուն» չափածո սովորական ձևերը և սալոնային ռոմանտիզմի հռետորաբանությունը։

Պարան մահացել է 2018 թվականի հունվարի 23-ին, 103 տարեկան հասակում։

Գրքեր 
 Cancionero sin nombre (1937)
 Poemas y antipoemas (1954, անգլերեն թարգմանություն 1968 )
 La cueca larga (1958)
 Versos de salón (1962)
 Manifiesto (1963)
 Canciones rusas (1967)
 Obra gruesa (1969)
 Los profesores (1971)
 Artefactos (1972)
 Sermones y prédicas del Cristo de Elqui (1977)
 Nuevos sermones y prédicas del Cristo de Elqui (1979)
 El anti-Lázaro (1981)
 Plaza Sésamo (1981)
 Poema y antipoema de Eduardo Frei (1982)
 Cachureos, ecopoemas, guatapiques, últimas prédicas (1983)
 Chistes para desorientar a la policía (1983)
 Coplas de Navidad (1983)
 Poesía política (1983)
 Hojas de Parra ( 1985)
 Poemas para combatir la calvicie (1993)
 Páginas en blanco (2001)
 Lear Rey & Mendigo (2004)
 Obras completas I & algo + (2006)
 Discursos de Sobremesa (2006, անգլերեն թարգմանություն 2009)
 Obras completas II & algo + (2011)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Nicanor Parra Official website
 Nicanor Parra website at the Universidad de Chile 
 La Antipoesía de Parra y el lenguaje del artefacto   UNESCO
 El Proyecto de la Antipoesía de Nicanor Parra
 Nicanor Parra en Biblioteca Virtual Cervantes
Nicanor Parra recorded at the Library of Congress for the Hispanic Division’s audio literary archive on Apr. 14, 1970

Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ