Jus soli

Jus soli (, երկրի իրավունք), քաղաքացիություն ձեռք բերելու սկզբունք, ըստ որի քաղաքացիությունը պայմանավորված է ծննդավայրով և կապված չէ ծնողների քաղաքացիության հետ։

Գործնական նշանակություն 
ԱՄՆ-ում բնակվող բոլոր անձանցից ծնված երեխաները, ներառյալ ԱՄՆ-ում բնակվող օտարերկրյա պետությունների քաղաքացիներից ծնված երեխաները, ավտոմատ կերպով ստանում են հյուսիսամերիկյան քաղաքացիություն, բացառությամբ օտարերկրյա դիվանագիտական և հյուպատոսական աշխատողների երեխաների, ինչպես նաև թշնամական օտարերկրյա պետության կողմից ԱՄՆ-ի տարածքի օկուպացիայի դեպքում, բացառությամբ նրանց երեխաների։

Բախումներ 
«Արյան իրավունք» կիրառող պետության քաղաքացի ծնողներից երեխայի ծնունդը այն պետության տարածքում, որտեղ գործում է «հողի իրավունքը», կարող է հանգեցնել նման երեխայի երկքաղաքացիության առաջացմանը, մինչդեռ «հողի իրավունք» կիրառող պետության քաղաքացի ծնողների երեխայի ծնունդը «արյան իրավունք» կիրառող պետության տարածքում կարող է նման երեխային դարձնել քաղաքացիություն չունեցող անձ։

Տարածում 
Տարածված է Հյուսիսային և Լատինական Ամերիկայի նահանգներում, ինչպիսիք են (ըստ Nations Granting Birthright Citizenship-ի)․

 Անտիգուա և Բարբուդա
 Արգենտինա
 Բարբադոս
 Բելիզ
 Բոլիվիա
 Բրազիլիա
 Վենեսուելա
 Գայանա
 Գվատեմալա
 Հոնդուրաս
 Գրենադա
 Դոմինիկա
 Դոմինիկյան Հանրապետություն (սահմանափակումներով)
 Կանադա
 Կոստա Ռիկա
 Լեսոթո
 Մեքսիկա
 Նիկարագուա
 Պակիստան
 Պանամա
 Պարագվայ
 Սալվադոր
 Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ
 Սենթ Քիթս և Նևիս
 Սենթ Լյուսիա
 Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
 Տրինիդադ և Տոբագո
 Ուրուգվայ
 Ֆիջի
 Չիլի, բացի անցակետում գտնվող անձանց երեխաներից (extranjeros transeúntes) և օտարերկրյա պետությունների պաշտոնական ներկայացուցչությունների աշխատակիցներից
 Էկվադոր
 Ճամայկա։

Ըստ առանձին կարծիքների 
Jus soli-ը իրավաբանական տերմին է, որն ամրագրում է այս պետության տարածքում ծնված անձանց քաղաքացիություն ստանալու իրավունքը, անկախ ծնողների քաղաքացիությունից։ Jus soli-ն կարող է լինել ցանկացած պետության քաղաքացի, որը զբաղվում է այս կամ այն պետական քաղաքացիությամբ։ Jus soli-ն անգլիական ընդհանուր իրավունքի մի մասն էր, ի տարբերություն jus sanguinis-ի, որը բխում է հռոմեական օրենսդրությունից, որն ազդում էր մայրցամաքային Եվրոպայի քաղաքացիական իրավունքի համակարգերի վրա։ Պատմականորեն, Jus soli-ը տարածվել է այն պետություններում, որոնք ունեն որոշակի տարածք բնակեցված բնակչության տարբեր խմբերի և ներգաղթային երկրների (ԱՄՆ, Կանադա և այլն) խառնուրդի (մետիզացման) զգալի գործընթացներ, որտեղ սահմանադրությունը հաճախ ամրագրում է այդ իրավունքը։ Ի տարբերություն jus soli, կա նաև jus sanguinis, բառացիորեն «արյան իրավունք», որը տարածվել է Գերմանիայում, իսկ ավելի ուշ՝ Եվրոպայի այլ միազգային երկրներում։

Ծանոթագրություններ 

Հռոմեական իրավունքի եզրույթներ
Սահմանադրական իրավունք
Քաղաքացիության իրավունք
Քաղաքացիություն
Ազգություն
Լատիներեն բառեր և արտահայտություններ
Էթնիկություն
Քաղաքացիական իրավունք
Միջազգային իրավունք
Պետություն
Իրավունք