Օդիլո Գլոբոչնիկ

Օդիլո Լոտարիո Գլոբոչնիկ (; ), ավստրիական ծագմամբ նացիստական Գերմանիայի պետական և քաղաքական գործիչ, «ՍՍ» գրուպենֆյուրեր և ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտ (1942)։ «ՍՍ»-ի գեներալ-նահանգապետության (օկուպացված Լեհաստանի) տարածքում ՍՍ-ի կառուցվածքի և մահվան ճամբարների ստեղծման գծով լիազորված ռեյխսֆյուրերը (1941 թվականի հուլիսի 17-ից 1942 թվականի հունվարի 31-ը), գաուպտբերեյխտսլեյտերը (1941 թվականի նոյեմբերի 9)։ Նրա անձնական գործում եղել է հետևյալ բնութագիրը. «Անխոհեմությունն ու քմահաճույքը նրան հաճախ հանգեցնում են սահմանված սահմանների խախտման նույնիսկ էսեսյան միաբանության շրջանակներում»։

Կենսագրություն 
Ծնվել է ավստրիացի պաշտոնաթող հեծելազորի սպա Ֆրանց Գլոբոչնիկի (Franc Globočnik) ընտանիքում, ով աշխատել է որպես փոստային պաշտոնյա, ազգանունն ունի սլովենական ծագում։ Պապին անվանում են Ֆրանց Յոհան Գլոբոչնիգ (Franz Johann Globotschnig): Կրթությունը ստացել է կադետի կորպուսում (1918)։ 1923 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Կլագենֆուրտի բարձրագույն արհեստագործական ուսումնարանը որպես դիպլոմավորված ճարտարագետը։ Աշխատել է շինարարական ընկերություններում։

1919-1920 թվականներին եղել է Կարինտյան ծառայության անդամ։ 1922 թվականին միացել է Ավստրիայի ազգային սոցիալիստական շարժմանը։

1931 թվականի հունվարի 1-ին մտել է «Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցություն» (տոմս № 442 939), 1934 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ «ՍՍ» (տոմս № 292 776): 1933 թվականին եղել է Կարինտիայի գաուլեյթերի տեղակալ։ 1933-1934 թվականներին բազմիցս ձերբակալվել և պահվել է բանտում քաղաքական գործունեության համար։ 1933 թվականին Գերմանիա է փախել Վիեննայի ոսկերչի սպանության մեղադրանքի պատճառով։ 1936 թվականին ընդունվել է Ավստրիայում «ՆՍԳԲԿ»-ի բարձրագույն ղեկավարության կազմում, կապ է հաստատել ավստրիացի նացիստների և Մյունխենում կենտրոնական վարչության միջև։

1938 թվականի մայիսի 22-ին նշանակվել է Վիեննայի գաուլյայթեր և շուտով դարձել Ռեյխսթագի պատգամավոր։

Վիեննայում ընդդիմության հետապնդման հարցով Գլոբոչնիկի գործունեությունն այնպիսի վրդովմունք է առաջացրել, որ արդեն 1939 թվականի հունվարի 30-ին նա մեղադրվել է արժութային խաբեությունների մեջ, զրկվել գաուլյեյթերի պաշտոնից և տեղափոխվել «ՍՍ»-ի զորքեր։ 1939 թվականի նոյեմբերի 9-ից եղել է Լյուբլինի օկրուգի «ՍՍ»-ի և ոստիկանության պետը։ Միաժամանակ 1941 թվականի հուլիսի 17-ից մինչև 1942 թվականի հունվարի 31-ը եղել է«ՍՍ»-ի ռեյխսֆյուրերի անձնական ներկայացուցիչը «ՍՍ»-ի կառավարման կառուցվածքի և մահվան ճամբարների ստեղծման գծով գեներալ-նահանգապետության (այսինքն՝ օկուպացված Լեհաստանի) տարածքում։ Անմիջականորեն ղեկավարել է Բելժեցի, Մայդանեկի և Սոբիբորի, ինչպես նաև Տրեբլինկայի մահվան ճամբարների ստեղծումը՝ Լյուբլինի շրջակայքում։ Մասնակցել է Վարշավայի և Բելոստոկի գետտոյի (1943) ոչնչացմանը։ 1943 թվականի հուլիսի 14-ին արժանացել է պետական քարտուղարի աստիճանին։

1943 թվականի օգոստոսի 16-ին Լյուբլինում պաշտոնը թողել է։ 1943 թվականի սեպտեմբերի 13-ին նշանակվել է Ադրիատիկ ափի օպերատիվ գոտու ոստիկանության և «ՍՍ»-ի բարձրագույն ղեկավար (): Նրա գլխավոր խնդիրը եղել է պարտիզանների դեմ պայքարը, բայց նա կրկին առաջատար դեր է խաղաել հրեաներին, այս անգամ՝ իտալացիների հետապնդման գործում։

Պատերազմի ավարտին դաշնակից զորքերի մոտենալու հետ փախել է Կարինտիա (Ավստրիա), մերձակա գործընկերների ընկերակցությամբ բարձրացել լեռներ՝ թաքնվելով Վայսենզեի մերձակա ալպիական տնակում, որտեղ 1945 թվականի մայիսի 31-ին Գլոբոչնիկն իր ադյուտանտ Էռնստ Լերհոմի հետ ձերբակալվել է անգլիացիների կողմից։ Ինքնասպան է եղել (կծել է բերանում թաքցրած ցիանիդի սրվակը) ալպյան հիվանդանոցում՝ բրիտանական զորքերի կողմից ձերբակալության ժամանակ։

Մշակույթում 

 Գլոբոչնիկը (Գլոբուս) Ռոբերտ Հարիսի «Ֆաթերլենդ» վեպի գլխավոր բացասական կերպարն է այլընտրանքային պատմության թեմայով։ Նա կրում է «ՍՍ»-ի օբերգրուպենֆյուրերի կոչումը և անձամբ իրականացնում է հրեական հարցի վերջնական լուծման վերաբերյալ խորհրդակցության մասնակիցներին սպանելու գործողությունը։
 Որպես աննշան կերպար՝ նա հայտնվում է Հարի Տերտլդավի«In the Presence of Mine Enemies» վեպում։
 Գլոբոչնիկը հայտնվում է Ջոնաթան Լիթելի «Բարեհաճողները» վեպում։

Պարգևներ 

 Երկաթե խաչ (1939) 2-րդ և 1-ին դասի
 2-րդ և 1-ին դասի «Ռազմական արժանիքների համար» սուրերով խաչ
 Գերմանական խաչը արծաթի մեջ (1945 թվականի հունվարի 20)
 Գերմանական խաչը ոսկով (1945 թվականի փետրվարի 7)
 «Պարտիզանների դեմ պայքարի համար» արծաթե կրծքանշան (1944 սեպտեմբերի 17)
 Հիտլերյուգենդի ոսկե պատվավոր կրծքանշան (1944 թվականի մայիսի 15)
 «Մահացած գլուխ» մատանի
 «ՍՍ»-ի պատվավոր ռեյխսֆյուրերայի սուսեր

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 
 
 
 
 
 
 
 
 Josef Wulf. «Das Dritte Reich und seine Vollstrecker», München 1978, ISBN 3-598-04603-0

Արտաքին հղումներ 

 Odilo Globocnik at Jewish Virtual Library
 Globocnik and Action Reinhardt Report of 1943

Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ