Շնչառական ձայներ

Շնչառական ձայներ, հայտնի են նաև որպես թոքային ձայներ կամ շնչառության ձայներ, վերաբերում են շնչառական համակարգի միջոցով օդի շարժման արդյունքում առաջացած հատուկ ձայներին։ Դրանք կարող են հեշտությամբ լսելի լինել թոքերի դաշտերի աուսկուլտացիայով ստետոսկոպի միջոցով։ Դրանք ներառում են նորմալ շնչառական հնչյուններ և լրացուցիչ կամ «ավելացված» հնչյուններ, ինչպիսիք են ճռճռոցը, սուլոցը, պլևրալ քսման աղմուկը, ստերտոր և ստրիդորը։

Ձայների նկարագրությունը և դասակարգումը սովորաբար ներառում է ներշնչման և արտաշնչման փուլերի լսումը՝ նշելով և՛ բարձրությունը (սովորաբար նկարագրվում է որպես ցածր (≤200 Հց), միջին կամ բարձր (≥400 Հց)), և՛ ինտենսիվությունը (փափուկ, միջին, բարձր կամ շատ բարձր) լսվող հնչյունների։

Նորմալ շնչառական ձայներ 
Նորմալ շնչառական ձայները դասակարգվում են որպես վեզիկուլյար, բրոնխովեզիկուլյար, բրոնխիալ կամ տրախեալ՝ ելնելով աուսկուլտացիայի անատոմիական դիրքից։ Նորմալ շնչառական հնչյունները կարող են ճանաչվել նաև ձայնի տևողությամբ և ձայնի որակով, ինչպես նկարագրված է ստորև բերված աղյուսակում։

Անոմալ շնչառական հնչյուններ 
Անոմալ շնչառական հնչյունների ընդհանուր տեսակները ներառում են հետևյալը։

Շարունակություն 
Խզզոց․ թոքերում փոքր կտտոցներ կամ դղրդոցներ։ Նրանք լսվում են, երբ մարդը ներշնչում է։ Ենթադրվում է, որ դրանք առաջանում են, երբ օդը բացում է ալվեոլները։ խզզոցները կարող են նկարագրվել նաև որպես խոնավ, չոր, նուրբ և կոպիտ։
Ռոնխիներ․ շնչառական կոպիտ թրթռացող ձայներ են, որոնք սովորաբար առաջանում են բրոնխային ուղիներում սեկրեցիայի հետևանքով։ Հնչյունները խռմփոց են հիշեցնում։
Ստրիդոր. հոգոցի նման ձայներ որոնք առաջանում են շնչառության ժամանակ:Սովորաբար դա պայմանավորված է շնչուղիներում՝ շնչափողում կամ կոկորդում օդի հոսքի խցանմամբ։
Սուլոց. բարձր հնչյուններ, որոնք առաջանում են նեղացած շնչուղիներից։ Դրանք առավել հաճախ լսվում են, երբ մարդը արտաշնչում է (արտաշնչում)։ Սուլոցը և այլ աննորմալ ձայները երբեմն կարող են լսել առանց ստետոսկոպի։

Աուսկուլտացիայի այլ թեստեր
Պեկտորալոկուիան, էգոֆոնիան և բրոնխոֆոնիան լսողական թեստեր են, որոնք հիմնված են ձայնի ռեզոնանսի ֆենոմենի վրա։ Բժիշկները կարող են օգտագործել այս թեստերը ֆիզիկական քննության ժամանակ՝ թոքերի պաթոլոգիական հիվանդությունը հայտանաբերելու համար։ Օրինակ, պեկտորալոկուիայի ժամանակ հետազոտվող անձը շշնջում է երկվանկ թիվ, երբ բժիշկը լսում է թոքերի դաշտերը:Նորմայում ձայն չի լսվում թոքերը հետազոտելիս, բայց եթե լսվում է, դա կարող է վկայել այդ հատվածում թոքային կոնսոլիդացիա մասին։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ ձայնը տարբեր կերպ է տարածվում ավելի խիտ (հեղուկ կամ պինդ) միջավայրով, քան օդով, որը սովորաբար գերակշռում է թոքերի հյուսվածքում։ Էգոֆոնիայի մեջ հետազոտվող անձը անընդհատ արտասանում է անգլերեն երկարաձայն «E» (/i/): Թոքերը սովորաբար օդով են լցված, բայց եթե վարակի, հեղուկի կամ ուռուցքի պատճառով աննորմալ պինդ բաղադրիչ կա, «E» ձայնի ավելի բարձր հաճախականությունները կնվազեն։ Սա փոխում է լսվող ձայնը՝ երկար «E» ձայնից մինչև երկար «A» ձայն (/eɪ/):

Պատմություն
1957 թվականին Ռոբերտսոնը և Քուփը առաջարկեցին լրացուցիչ (ավելացված) թոքային հնչյունների երկու հիմնական կատեգորիաները։ Այդ կատեգորիաներն էին «Շարունակական» և «Ընդհատված» (կամ ոչ շարունակական)։ 1976 թվականին Թոքերի ձայնի միջազգային ասոցիացիան պարզեցրեց ենթակատեգորիաները հետևյալ կերպ.

Շարունակական
Սուլոցներ (>400 Հց)
Ռոնխիներ (<200 Հց)
Անընդհատ 
Նուրբ խզզոցներ
Կոպիտ խզզոցներ
Մի քանի աղբյուրներ կանդրադառնան նաև «միջին» ճռճռոցին, որպես ճռճռոցի ձայն, որը կարծես թե ընկնում է կոպիտ և նուրբ թրթռոցների միջև։ Ճռճռոցները սահմանվում են որպես դիսկրետ հնչյուններ, որոնք տևում են 250 մվ-ից պակաս, մինչդեռ շարունակական ձայները (ռոնխի և սուլոցներ) տևում են մոտավորապես 250 մվ։ Ռոնխին սովորաբար առաջանում է վերին շնչուղիների խցանման հետևանքով։ Սրանք տարբերվում են ստրիդորից։

Ծանոթագրություներ

Շնչառական համակարգ
Թոքեր
Ախտանիշներ
Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ