Մայքլ Փաուել

Մայքլ Փաուելը (, ), բրիտանացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, որը նկարահանել է ավելի քան 60 ֆիլմ, որոնցից առավել նշանակալից են Էմերիկ Պրեսբուրգերի հետ համատեղ ֆիլմերը։ Նրանց կողմից հիմնադրած The Archers ստուդիայի անվան համաձայն՝ Փաուելին և Պրեսբուրգերին անվանում են Աղեղնավորներ։

Կենսագրություն 
Ծնվել է ֆերմերի ընտանիքում։ Երիտասարդ տարիքում սիրահարվել է կինոյին և հանուն դրա թողել բանկում իր աշխատանքը, որպեսզի նկարահանումների հրապարակում տարածի պարենամթերք։ Ալֆրեդ Հիչքոքին օգնել է նրա առաջին ֆիլմերի սցենարներում, ներառյալ «Շանտաժ» (1929) ֆիլմում։ 1930-ական թվականներին սկսել է ինքնուրույն նկարահանել թրիլերներ և կատակերգություններ՝ քիչ բյուջեով։

1939 թվականին նրան վարձել է Ալեքսանդր Կորդան, որը հանձնարարել էր նրան «փրկել» «Սևազգեստ լրտես» ֆիլմը, նկարհանված երկու աստղերի՝ Կոնրադ Ֆրեդի և Վալերիա Հոբսոնի համար։ Նկարահանման հրապարակում Փաուելը ծանոթացել է սցենարիստ Էմերիկ Պրեսբուրգերի հետ։ Շուտով երկուսն էլ հասկացել են, որ լինելով անձնային որակներով հակապատկերներ, կինոարվեստի վերաբերյալ ունեն նման տեսակետներ և որ կարող են համագործակցել միմյանց հետ։ «Մաքսանենգություն» և «49-րդ զուգահեռ» ֆիլմերից հետո որոշեցին հավասար իրավունքներով հանդես գալ որպես սցենարիստ, պրոդյուսեր և ռեժիսոր՝ «Աղեղնավորներ» անվան տակ։ Նրանք նկարահանել են 19 ֆիլմ, որոնցից որոշները մինչ հիմա համարվում են բրիտանական կինոյի դասականներ՝ «Մեր ինքնաթիռներից մեկը չի վերադարձել», «Գնդապետ Բլիմփի կյանքն ու մահը», «Կյանքի և մահվան հարց», «Սև նարգիզ», «Կարմիր կոշիկներ»։

1950-ական թվականների սկզբներին Փաուելի և Պրեսբուրգերի ֆիլմերը դուրս են մղվում նորաձևությունից։ 1956 թվականին նրանց ստեղծագործական միությունը քայքայվում է։ Սա մեծ աղմուկ էր, որով ուղեկցվում էր Փաուելի նոր «Հետաքրքրասեր Թոմը» (1960) ֆիլմը, որը իրականում վերջ դրեց նրա կինոկարիերային։ 
Փաուելի և Պրեսբուրգերի անունները օգնեցին մոռացումից վերադարձնել իրենց հոլիվուդյան երկրպագուներ՝ Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլան և Մարտին Սկորսեզեն։ 1980-ական թվականներին խոշորագույն կինոինստիտուտներում կազմակերպվել են  «Աղեղնավորների» աշխատանքների հետհայաց ցուցադրություններ։

Փաուելը իր մահից առաջ հասցրել է տպագրության համար նախապատրաստել իր ինքնակենսագրությունը։

Արժեք 
Ըստ Բրիտանական կինոինստիտուտի, բրիտանական 100 լավագույն ֆիլմերի ցանկում Մայքլ Փաուելին է պատկանում 5 ֆիլմ (ավելի քան 7-ը միայն Դևիդ Լինն է)։
Դեյվ Քերը «Աղեղնավորների» ֆիլմերը համարում է ամենանշանակալիցները անգլիական կինոյի պատմության մեջ։ Sight & Sound ամսագրի կողմից կինոքննադատների մասշտաբային հարցման ժամանակ Փաուելի և Պրեսբուրգերի աշխատանքներից բացի, կինոքննադատները տալիս էին Ռոբեր Բրեսոնի ֆիլմերի անվանումները։
Ըստ Entertainment Weekly պարբերականի՝ բոլոր ժամանակների լավագույն կինոռեժիսորների ցանկում Փաուելը հայտնվել է 22-րդ հորիզոնականում։

Անձնական կյանք 
1990 թվականից մինչև իր մահը՝ 1984 թվական, ամուսնացած է եղել Թելմե Շունմեյքերի հետ։

Ֆիլմագրություն 
 1931 — Երկու ժամ առանց հանգստի / Two Crowded Hours
 1932 — Իմ ընկերը թագավոր է / My Friend the King
 1932 — Քերիչ / The Rasp
 1932 — Ռինոքս / Rynox
 1932 — «Սփլենդիդ» հյուրանոց / Hotel Splendide
 1932 — C. O. D. / C. O. D.
 1932 — Նրա պայծառությունը / His Lordship
 1933 — Ծնված հաջողակ / Born Lucky
 1934 — Կրակից ելածները / The Fire Raisers
 1934 — Բրիտանական առևտրային դրոշ / Red Ensign
 1934 — Միշտ տեղի է ունենում ինչ-որ բան / Something Always Happens
 1935 — Աղջիկը ամբոխի մեջ / The Girl in the Crowd
 1935 — Ծույլը / Lazybones
 1935 — Սիրո ստուգում / The Love Test
 1935 — Գիշերային խնջույք / The Night of the Party
 1935 — Ցնորական լույսը / The Phantom Light
 1935 — Երգի գինը / The Price of a Song
 1935 — Մի օր / Someday
 1936 — Նրա վերջին աֆերան / Her Last Affaire
 1936 — Շագանակագույն դրամապանակը / The Brown Wallet
 1936 — Քրաունը Սթիվենսի դեմ / Crown vs. Stevens
 1936 — Դիմակով մարդը / The Man Behind the Mask
 1937 — Աշխարհի ծայրը / The Edge of the World
 1939 — Սմիթ / Smith
 1939 — Սևազգեստ լրտես / The Spy in Black
 1939 — Առյուծը թևեր ունի / The Lion Has Wings
 1940 — Մաքսանենգություն / Contraband
 1940 — Բաղդադի գողը / The Thief of Bagdad
 1941 — Նամակ օդաչույի մայրիկին / An Airman's Letter to His Mother
 1941 — 49-րդ զուգահեռ / 49th Parallel
 1942 — Մեր ինքնաթիռներից մեկը չի վեչադարձել / One of Our Aircraft Is Missing
 1943 — Գնդապետ Բլիմթի կյանքն ու մահը / The Life and Death of Colonel Blimp
 1943 — Կամավորը / The Volunteer
 1944 — Քենթերբերիի պատմությունը / A Canterbury Tale
 1945 — Ես գիտեմ, թե ուր եմ գնում / I Know Where I'm Going!
 1946 — Կյանքի և մահվան հարց  / A Matter of Life and Death (Stairway to Heaven)
 1947 — Սև նարգիզ / Black Narcissus
 1948 — Կարմիր կոշիկներ / The Red Shoes
 1949 — Փոքր սենյակ / The Small Back Room
 1950 — Երկրի վրա / Gone to Earth
 1951 — Հոֆմենի հեքիաթները / The Tales of Hoffmann

 1955 — Ռոզալինդա / Oh... Rosalinda!!
 1955 — Կախարդության աշակերտը / The Sorcerer’s Apprentice
 1956 — Լա Պլատայի պայքարը / The Battle of the River Plate
 1957 — Հանդիպում չարի հետ լուսնի տակ / շIll Met by Moonlight
 1959 — Մեղրամիս / Honeymoon (The Lovers of Teruel; Luna de miel)
 1960 — Հետաքրքրասեր Թոմը / Peeping Tom
 1961 — Թագուհու գվարդիան / The Queen's Guards
 1966 — Տարօրինակ կազմակերպություն / They’re a Weird Mob
 1969 — Չափահասություն / Age of Consent
 1972 — Տղա, որ դարձավ դեղին / The Boy Who Turned Yellow
 1978 — Վերադարձ աշխարհի ծայրից / Return to the Edge of the World

1983 թվականին եղել է Էմիլ Լոտյանի «Աննա Պավլովա» ֆիլմի գլխավոր դերասանուհի՝ Գալինա Բելյաևայի պրոդյուսերը։

 Մատենագրություն 

 Christie, Ian. Arrows of Desire: The Films of Michael Powell and Emeric Pressburger.  London: Waterstone, 1994. ; First edition 1985. .
 Christie, Ian. Powell, Pressburger and Others.  London: British Film Institute, 1978. .
 Christie, Ian and Andrew Moor, eds. The Cinema of Michael Powell: International Perspectives on an English Filmmaker. London: BFI, 2005. .
 Darakhvelidze, George. Landscapes of Dreams: The Cinema of Michael Powell and Emeric Pressburger (Part 1) (in Russian).  Vinnitsa, Ukraine: Globe Press, 2009. .
 Esteve, Llorenç. Michael Powell y Emeric Pressburger (in Spanish).  Rio de Janeiro, Brazil: Catedra, 2002.  .
 Howard, James. Michael Powell. London: BT Batsford Ltd, 1996. .
 Lazar, David, ed. Michael Powell: Interviews. Jackson, Mississippi: University Press of Mississippi, 2003. .
 Macdonald, Kevin. Emeric Pressburger: The Life and Death of a Screenwriter. London: Faber & Faber, 1994. 
 Moor, Andrew. Powell and Pressburger: A Cinema of Magic Spaces. London: I.B. Tauris, 2005. .
 Powell, Michael. A Life in Movies (autobiography). London: Heinemann, 1993. ; First edition 1986. .
 Powell, Michael. Million Dollar Movie (The second volume of his autobiography). London: Heinemann, 1992. , later edition, 2000.  (pbk).
 Thiéry, Natacha. Photogénie du désir: Michael Powell et Emeric Pressburger 1945–1950 (in French). Rennes, France: Presse Universitaires de Rennes, 2009. .
 Howard, James. '''I Live Cinema' : The Life and Films of Michael Powell. UK: CreateSpace Independent Publishing Platform, June 2013.

Արտաքին հղումներ

Ծանոթագրություններ 

Բրիտանացի ռեժիսորներ
Բրիտանացի կինոպրոդյուսերներ
Անգլիացի կինոպրոդյուսերներ
Անգլիացի դերասաններ
Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Քաղցկեղից մահացածներ
Անգլիացի սցենարիստներ