Բերտա ֆոն Տառնոչի

Բերտա ֆոն Տառնոչի-Շպրինցենբերգ (գերմաներեն՝ Bertha von Tarnóczy-Sprinzenberg, ), ավստրիացի նկարչուհի, մանկավարժ։ Համբավվել է հատկապես բնանկարի, նատյուրմորտի, դիմանկարի ժանրերում ստեղծած գործերով։

Կենսագրություն 
Բերտայի հայրը՝ Կարլ Լյուդվիգ ֆոն Տառնոչի-Շպրինցենբերգը, արքունիքի ֆինանսների տնօրենն էր, հորեղբայրը՝ Մաքսիմիլիան Յոզեֆ ֆոն Տառնոչին, Զալցբուրգի արքեպիսկոպոսը, ով հետագայում դարձավ կարդինալ։ Ապագա նկարչուհին սովորել է Ռիդենբուրգի Սակրե Կյոր վանքի դպրոցում, որտեղ էլ առաջին անգամ դրսևորել է նկարչական իր ձիրքը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո հաճախ ուղեկցել է հորը նրա բազմաթիվ ուղևորությունների ընթացքում։ 1875-1876 թվականներին Զալցբուրգում աշակերտել է անվանի նկարիչ Անտոն Հանշին, ապա կերպարվեստի նրբությունների մեջ շարունակել է խորանալ ու հմտանալ՝ ուսանելով Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայի օրիորդաց բաժանմունքում՝ Թեոդոր Հեռի ղեկավարությամբ, միաժամանակ նկարչության մասնավոր դասեր առնելով նկարչուհի Ժաննա Բաուկից։ 1882 թվականին Բերտան դարձել է Մյունխենի նկարչուհիների ընկերակցության հիմնադիր անդամներից մեկը։

1886 թվականին նա մեկնել է Վիեննա, վարպետանալու նպատակով դասեր առել նկարիչ Էմիլ Յակոբ Շինդլերից։ Այստեղ միաժամանակ մտերմացել է նկարչուհի, քանդակագործուհի Օլգա Վիզինգեր-Ֆլորիանի հետ։ Հետագայում մի քանի անգամ, դարձյալ ուսումնառության նպատակով, ճամփորդել է Իտալիայում ու Հոլանդիայում։ Տևական ու մանրակրկիտ նախապատրաստությունից հետո վերջապես սկսել է իր նկարչական աշխատանքները ներկայացնել ցուցահանդեսներում (հիմնականում Զալցբուրգում ու Բուդապեշտում)։ 1891 թվականին պատվո դիպլոմի է արժանացել Ագրամի (ներկայիս Զագրեբի) ցուցահանդեսում ցուցադրած իր ստեղծագործությունների համար։ Ստեղծագործելու հետ մեկտեղ՝ Բերտան մանկավարժական գործունեություն է ծավալել. սկզբում կերպարվեստի դասեր է տվել ազնվականների երեխաներին, ապա, Միխաելա Պֆաֆինգերի մահից հետո, ստանձնել է Լինց քաղաքում վերջինիս բացած արվեստի դպրոցի ղեկավարությունը և մինչև 1919 թվականը առաջ տարել այդ գործը։

1901 թվականին Վիեննայում, Օլդա Վիզինգեր-Ֆլորիանի, Մարիաննա ֆոն Էշենբուրգի, Մարիա Էգների, Սյուզաննա Գրանիչի (1869-1946), Մարիա Մյուլլերի (1847-1935), Թերեզա Ֆյոդորովնա Ռիսի հետ, հիմնադրել է «Ութ նկարչուհիներ» () ստեղծագործական խմբակը, իսկ հետագայում էլ դարձել է Ավստրիայի նկարչուհիների ընկերակցության առաջին անդամներից մեկը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Julie M. Johnson, The Memory Factory: The Forgotten Women Artists of Vienna 1900, Purdue University Press, 2012

Արտաքին հղումներ 

Ավստրիացի նկարչուհիներ
20-րդ դարի նկարչուհիներ
19-րդ դարի կին արվեստագետներ
Ավստրիացի մանկավարժներ