Եվլյան այծ

Եվլյան այծ ( կամ ), ծղոտից պատրաստված հեքիաթային այծի հսկայական կերպար, որն ուղեկցել է սուրբ ծննդյան շվեդացի հերոս` Յուլեբուկկին (ֆիններեն բառը նշանակում է սուրբ ծննդյան այծ)։ Այծին տեղադրում են Եվլե քաղաքի կենտրոնական հրապարակում, ամեն տարի, երկու օրվա ընթացքում, Սուրբ Ծննդյան նախօրեին։ Եվլյան այծը հայտնի է դարձել նաև այն բանի շնորհիվ, որ գրեթե ամեն տարի խուլիգանները նրան այրելու փորձեր են արել։

Պատմություն 

Եվլյան այծի պատմությունը սկիզբ է առնել 1966 թվականին, երբ Ստիգ Գավլենը մտահղացել էր կառուցել Յուլեբուկկի ընդարձակ տարբերակը և տեղադրել այն քաղաքի կենտրոնում:Առաջին Եվլյան այծը 13 մետր բարձրություն ուներ, 7 մետր երկարություն և կշռում էր մոտավորապես 3 տոննա։ Ամանորի գիշերը անհայտ անձանց կողմից հրկիզվել է։  Այծի հրկիզման փորձերը դարձել են ոչ պաշտոնական ավանդույթ, 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ին այն հրկիզվել է 29-րդ անգամ։

Ժամանակագրություն 

 1966: Այծը կառուցվել է առաջին անգամ։ Այրվել է Ամանորի գիշերը։ Հանցագործը հայտնաբերվել և դատապարտվել է վանդալիզմի համար։
 1968: Այծը փրկվել է։ Մինչ այդ նրա շուրջը ցանկապատեր չկային, և երեխաները կարող էին ազատ խաղալ նրա շուրջը և ներսում։
 1969: Այրվել է Ամանորի գիշերը։
 1970: Այծն այրվել է այն տեղադրելուց ընդամենը 6 ժամ անց։ Դրամական նվիրատվությունների շնորհիվ կրկին կառուցվել է, միայն ծղոտի փոխարեն օգտագործվել է եղեգ։
 1971: Ոչնչացվել է։
 1972: Ավերվել է։
 1974: Այրվել է։
 1976: Վնասվել է բեռնատարի հարվածից։
 1978: Այրվել է։
 1979: Այրվել է նախքան կառուցման ավարտը։ Նորը պատված  է եղել  այրվելուն  խոչընդոտող հատուկ նյութով։ Սակայն այն  ոչնչացվել է։
 1980: Այրվել է Սուրբ Ծննդյան գիշերը։
 1982: Այրվել է դեկտեմբերի 13-ին։
 1983: Ավերվել են ոտքերը։
 1984: Այրվել է դեկտեմբերի է 12-ին։
 1985: Այծի շուրջ տեղադրվել 2 մետր բարձրությամբ մետաղյա պարիսպ է։ Այրվել է հունվարին։
 1986: Այրվել է Սուրբ Ծննդյան նախօրեին։
 1987: Չնայած կրակից լավ պաշտպանված լինելուն՝  այրվել է Սուրբ Ծնունդից մեկ շաբաթ առաջ։ 
 1989: Այրվել է նախքան կառուցման ավարտը։ Կառուցվել նոր Այծ, սակայն այն այրվել է հունվարին ։
 1990: Ոչինչ տեղի չի ունեցել։  Այդ անգամ Այծին հսկել են կամավորները։
 1991: Այրվել է Սուրբ Ծննդյան առավոտյան։
 1992: Այրվել է 8 օր հետո։  Կառուցվել է նորը, որը այրել են  հաջորդ օրը։ Հաջորդ Այծը այրվել է դեկտեմբերի 20-ին։  Հանցագործը բռնվել է և ուղարկվել բանտ։
 1995: Նորվեգիայի քաղաքացին ձերբակալվել է հրկիզման փորձի համար։ Այծն այրվել է Սուրբ Ծննդյան առավոտյան։
 1997: Վնասվել է հրավառությունից։
 1998:Այրվել է դեկտեմբերի 11-ին։
 1999: Այրվել է կանգնեցնելուց 2 ժամ անց։
 2000: Այրվել է Ամանորից երկու օր առաջ։
 2001: 51 ամյա  Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների քաղաքացի Լոռենս Ջոնսը ձերբակալվել է հրկիզման պատճառով:Դատարանում նա հայտարարել է, որ այծի հրկիզումը պաշտոնապես թույլատրված է համարել, սակայն դատապարտվել է 18 օրվա ազատազրկման ու տուգանվել  100 հազար շվեդական կրոն (15 հազար ԱՄՆ դոլար):
 2002: 22 ամյա Ստոկհոլմի բնակիչը փորձել է այրել Այծին, բայց փորձը հաջողութան չի հասել։  
 2003: Այրվել է դեկտեմբերի 12-ին։
 2004: Այրվել է դեկտեմբերի 21-ին։
 2005 : Հրկիզվել է Ձմեռ Պապի կոստյումներ հագած անհայտ վանդալների կողմից։
 2006: Այծը հրկիզելու փորձեր են արվել, բայց դրանք բոլորը անհաջող են եղել։
 2007 : Ոչնչացվել է դեկտեմբերի 13-ին, տեղադրվել է նոր Այծ, որի հետ ոչինչ տեղի չի ունեցել։
 2008: Այրվել է դեկտեմբերի 27-ին։
 2009: Այրվել է դեկտեմբերի 23-ին։
 2010: Փորձեր են արվել Այծին այրելու, սակայն դրանք բոլորը հաջողությամբ չեն պսակվել։ 
 2011: Այրվել է դեկտեմբերի 2-ի վաղ առավոտյան։
 2012: Այրվել է դեկտեմբերի 12-ին։
 2013: Չնայած այն բանին, որ հրակայուն միջոցներով է մշակվել, այրվել է դեկտեմբերի 21-ին։ 
 2014 :Արձանի մոտ մեծ թվով այցելուներ են ներգրավվել, որպեսզի խանգարեն վանդալիզմի ակտին,և այն անվնաս է մնացել պատմության մեջ չորրորդ անգամ։ Սուրբ Ծնունդից հետո այն պետք է ներկայացվեր Չինաստանում  Ամանորի տոնակատարության համար։
 2015: Այրվել է դեկտեմբերի 27-ին։ Մեկ կասկածյալ ձերբակալվել է։
 2016 : Հրդեհվել է նոյեմբերի 28-ին, անհայտ անձը Այծի վրա է նետել այրվող խառնուրդի շիշ։
 2017:Ոչինչ տեղի չի ունեցել։
2018: Շնորհիվ շուրջօրյա պահպանության, կրկնակի ցանկապատի և վեբ-տեսախցիկների միջոցով հեռարձակմանը, Այծը անվնաս կանգուն է մնացել երկրորդ տարին անընդմեջ։
2019: Կրկնակի պարսպի,պահպանության 50 մարդու շնորհիվ 2020 թվականի հունվարի 3 դրությամբ կանգուն է։

Նշումներ

Արտաքին հղումներ 

 
 Официальный блог
 Официальная страница Евльского Козла
 Козёл 2009 года на сайте BBC
 Сожжение козла в 2013 г. на YouTube

Շվեդիայի մշակույթ
Սուրբ ծնունդ
Կենդանիների քանդակներ
Սուրբծննդյան ավանդույթներ
Շվեդիայի շենքեր և կառույցներ
Շվեդիայի տեսարժան վայրեր
1966 հիմնադրումներ