Հոռոմայրի վերին հուշարձանախմբի վիմական արձանագրություններ

Ներկայացված է Լոռու մարզի Օձուն գյուղից 1.5 կմ հարավարևելյան ուղղությամբ՝ Օձուն - Այգեհատ ճանապարհից ձախ, ձորաեզրին գտնվող Հոռոմայրի վերին հուշարձանախմբի` Ձորաեզրի վանքի արձանագրությունները։

Արձանագրություն 1 

 Վանքի պատմության գրավոր սկզբնաղբյուրները վիմական արձանագրություններն են։

Գավթի մեջ հարավային եկեղեցու մուտքի կամարին փորագրված է։

Ի ԹՈՒԻՆ ՈԾԵ (1206 ԹՎԱԿԱՆ)։ Ի ԹԱԳԱՒՈՐՈՒԹԵԱՆՆ ԼԱՇԱՅԻՆ, ՅԱՄԻՐՍՊԱՍԱԼԱՐՈՒԹԵԱՆՆ ԶԱՔԱՐԷԻ ԵՒ ՈՐ
ԴԻՈՅ ԻՒՐՈՅ ՇԱՀՆՇԱՀԻ ԵՒ ԵՂԲԱՒՐ ԻՒՐՈՅ ԻՒԱՆԷԻ. ԵՍ ՀԱՅՐ ՍԱՄՈՒԷԼ ԵՒ ԱՅԼ ՄԻ
ԱԲԱՆՔՍ ՇԻՆԵՑԱՔ ԶԵԿԵԿԵՂԵՑԻՍ ՎԱՍՆ ՅԵՐԿԱՐԱԿԵՆԴԱՆՈՒԹԵԱՆ ՊԱՏՐՈՆԱՑ ՄԵՐՈՅ,
Ի ՅԻՇԱՏԱԿ ՀՈԳԻՈՑ ՄԵՐՈՑ ԵՒ ԾՆՈՂԱՑ ՄԵՐՈՑ։ ՈՐՔ ԵՐԿՐՊԱԳԷՔ ՄԵԶ ՅԱՂԱԻԹՍ [Յ]ԻՇԵՍՋԻՔ։

Արձանագրության հեղինակ հայր Սամուելի անունը, որպես Հոռոմայրի առաջնորդ, բազմիցս հանդիպում է ժայռալանջի հուշարձանախմբի վիմական հիշատակարաններում։ Արձանագրությունն ամենայն պարզությամբ տեղեկացնում է Ձորաեզրի վանական շենքերը Հոռոմայրի միաբանության նախաձեռնությամբ կառուցված լինելու մասին։

Արձանագրություն 2 

 Ձորաեզրի վանքի հարավային եկեղեցու հյուսիսային պատին Սամուելի նվիրատվական արձանագրությունն է։

ԵՍ ԴԱՒԻԹ ԶԻՄ ՀՈԳՈ Պ-
ԱՇԱՐ Ի ՍՈՒՐԲ ՆՇԱՆՍ ԵՏՈՒ
ԵՒ ՍԱՄՈՒԷԼ ԵՒ ԱՅԼ ՄԻԱԲԱՆՔՍ ԵՏ-
ՈՒՆ ԻՆՁ :Ա: ԱԻՐ ԺԱՄ Ի ԴԱԻԹԻ ՄԱՐԳԱՐԷԻ
ՍԱԻՆԻՆ։ ՈՎ ԽԱՓԱՆԷ ԻՄ ՄԵՂԱ-
ՑՆ ՊԱՐՏԱԿԱՆ Է ԱՌԱՋԻ ԱՅ

Արձանագրության մեջ Սամուելը փորագրել է, որ նվիրատվություն է արված Սուրբ Նշան վանքին։ Արձանագրությունից երևում է, որ Սամուել վանահայրը լիակատար իրավասությամբ արարողություններ է նշանակում երկու վանքերում հավասարապես։

Արձանագրություն 3 

 Արտաքուստ հարավային եկեղեցու արևելյան պատին կա արձանագրություն, որտեղ նշվում է Հոռոմայրի վանքի միաբանների կարծիքը երկու եկեղեցիների մասին։

ԶՎԱՐԴԵՎԱՐԻՆ ԱԻՐՆ ԱՄԵՆԱՅՆ ԵԿԵՂԵՑԻՔՍԺԱՄՆ ՍԱՄՈՒԷԼԻ ԱՐՆԵՆ Զ-
ՆԵՐՔԻՆ ԵՒ ԶՎԵՐԻՆ ՈՐՈՅՆԱԻՐՆ ՊԱԿԱՍ ԼԻՆԻ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱԻՐՆ ԼԻՑԻ ՀԱՅՐ
ԵԿԵՂԵՑՊԱՆ։ ՈՐ ԽԱՓԱՆԷ ԱՌԱՋԻ ԱՅ ԻՄ ՄԵՂԱՑՍ ՊԱՐՏԱԿԱՆ Է ԱՅՆ ԱԻՐՆ (ԱԻՐՆ) ՅԻՄ ԱՆՈՒՆ

Արձանագրությունում վանական համալիրի երկու խմբերն տարբերակված է «ներքի և վերի» արտահայտությամբ, որով և ընդգծվում է դրանց միևնույն վանքի առանձնամասեր համարելու իրողությունը։

Բերված արձանագրության համաձայն` 1206 թվականին Ձորաեզրի հարթակի վրա Հոռոմայրի առաջնորդ Սամուելը եկեղեցի է կառուցում։ Արձանագրության մեջ եկեղեցի բառը եզակի է օգտագործված։

Արձանագրություն 4 

 Արձանագրությունը փորագրված է հարավային եկեղեցու արևելյան պատուհանի պսակը կազմող միակտոր քարի վրա ներսի կողմից, լույսին հանդիման։ Արձանագրության հեղինակը Ձորաեզրի հուշարձանախմբի հարավային եկեղեցին կառուցող քարգործ վարպետն է։ Արձանագրությունն ունի թվական, որն ամենավաղն է վանքի երկու հատվածների բոլոր վիմական վավերագրերի մեջ։

ԳՐԻԳՈՐ ՔԱ
ՐԳՈՐԾ ՅՂԹ

Արձանագրված այս քարի տեղադրությունը արևելյան պատուհանի վերնամասում, ուր արտաքին պատի վրա գտնվում է նույնատիպ մի քարից պատրաստված պատուհանի քանդակազարդ պսակը, մատնանշում է, որ չի բացառվում նաև, որ եկեղեցին կառուցող ճարտարապետը լինի։

Ծանոթագրություններ 

Վիմական արձանագրություններ