Դեմքի կմախք

Դեմքի կմախք, կազմվում է դիմային ոսկրերով, որոնք միանալով, գանգի մի մասն են կազմում, իսկ մնացած մասը նեյրոկրանիումն է։

Սաղմնային զարգացման ընթացքում դեմքի կմախքը երբեմն կոչում են նաև թաղանթակազմ վիզցերոկրանիում, որն իր կազմում ներառում է ստորին ծնոտը և դերմատոկրանիալ տարրերը, որոնք գանգատուփի մաս չեն կազմում։

Կառուցվածք 
Մարդու գանգի դիմային կմախքը կազմված է դեմքի տասնչորս ոսկրերից։ 
 Ստորին քթային խեցիներ (2)
 Արցունքոսկրեր (2)
 Ստորին ծնոտ 
 Վերին ծնոտ (2)
 Քթոսկրեր (2)
 Քմոսկրեր (2)
 Խոփ 
 Այտոսկրեր (2)

Տարբերակներ 
Աճառային վիսցերոկրանիումի տարրերը (այսինքն՝ սպլանխոկրանիալ տարրերը), ինչպիսիք են ենթալեզվային ոսկրը, երբեմն համարվում են դեմքի կմախքի մաս։ Երբեմն վերջինս ներառում է նաև մաղոսկրը (կամ դրա մի մասը), ինչպես նաև սեպոսկրը, սակայն մնացած դեպքերում սրանք համարվում են նեյրոկրանիումի մաս։ Քանի որ վերին ծնոտի ոսկրերը միաձուլվում են, դրանք հաճախ դիտվում են որպես մեկ ոսկր։ Ստորին ծնոտը սովորաբար դիտարկվում է գանգից առանձին։

Զարգացում 
Դեմքի կմախքը կազմված է դերմալ ոսկրից և առաջանում է նյարդային ցողունի բջիջներից (որը պատասխանատու է գլխուղեղի, ատամների և մակերիկամի միջուկի զարգացման համար), կամ սկլերոտոմից, որն առաջանում է մեզոդերմի մարմնային հատվածից։ Ինչպես նեյրոկրանիումի դեպքում, աճառային ոսկրերում և մյուս աճառային ողնաշարավորների մոտ դրանք չեն փոխարինվում ներաճառային (էնդոխոնդրալ) ոսկրացման ճանապարհով։

Տարբեր մարդկանց մոտ գանգադիմային ձևի տարբերությունները հիմնականում պայմանավորված են կենսաբանական ժառանգականության բազմաթիվ տարբերակներով։ Ոսկրաբանական փոփոխական և գենոմ կախյալ SNP-ների (եզակի նուկլեոտիդային պոլիմորֆիզմ) խաչաձև հետազոտությունները բացահայտել են սպեցիֆիկ գեներ, որոնք կառավարում են գանգադիմային զարգացումը։ Պարզվել է, որ DCHS2, RUNX2, GLI3, PAX1 և PAX3 գեները որոշում են քթի մորֆոլոգիան, մինչդեռ EDAR-ը պայմանավորում է կզակի ելուստի ձևավորումը։

Լրացուցիչ պատկերներ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

  - "Facial Bone Anatomy"

Գանգ
Մարդու անատոմիա
Ոսկրային համակարգ
Դեմք
Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ