Հպարտություն

Հպարտություն, դրական հույզ, որն արտացոլում է դրական ինքնագնահատական, ինքնահարգանքի առկայություն, սեփական արժանիքների, սեփական արժեքների զգացմունք։ Փոխաբերական իմաստով «հպարտություն» կարող է կոչվել նման ինքնագնահատականի պատճառը (օրինակ, «այս ուսանողը ողջ ինստիտուտի հպարտությունն է»)։

Գոյություն ունեն հպարտությանը մոտ մի քանի տերմին, օրինակ, պատիվ, սնափառություն, ամբարտավանություն։

Հպարտություն և ամբարտավանություն 
Քրիստոնեությունում ամբարտավանությունը համարվում է աշխարհում հայտնված առաջին մեղքը։ Նշվում է, որ հպարտությունը գլխավոր մեղքն է՝ մյուս մեղքերի նախապատճառը։

Դալի բառարանը տարբերություն չի դնում այս հասկացությունների մեջ։

Վասիլենկոն «Կրոնա-փիլիսոփայական համառոտ բառարանում» (1996) նշում է․ «Արևելյան ասկետիկան նույնացնում է հպարտությունը և ամբարտավանությունը, ինչը ազդել է ռուսերեն պրակտիկայի վրա։ Արևմտյան ավանդությունում հպարտությունը առանձնացնում են ամբարտավանությունից և մեկնաբանում են բարոյա-չեզոք կամ դրական իմաստով՝ որպես բնական ինքնագնահատականի զգացում, ինքնագնահատականի ճանաչում, որպես ստեղծագործական խիզախում, որպես Աստծո կողմից որդեգրվածության գիտակցում »։

Վասիլենկոն նաև նշում է, որ անտիկ աշխարհում Հպարտությունը (հուն.՝ hybris)․ «ճակատագրով սահմանված հանդուգն ելք էր»։ Հերոդոտոսի մոտ պարսիկ Արտաբանը ասում է Քսերքսեսին․ «Դու տեսնում ես, որ Աստված կայծակնահարում է մեծությամբ և ուժով աչքի ընկնող արարածներին՝ փորձելով ոչնչացնել նրանց, փոքրերին նա չի էլ նկատում։ Դու տեսնում ես՝ ինչպես է նա հարվածում իր կայծակներով միշտ ամենաբարձր շինություններին ու ծառներին․ սիրում է Աստված աչքի ընկնող ամեն ինչ հավասարեցնել»։

«Ճանապարհորդություն Պետերբուրգից Մոսկվա» ստեղծագործությունում այդ բառը հոմանիշ է գոռոզությանը, անբարտավանությանը, փառասիրությանը․ այն, որ նա ամբարտավանության հետ նույն ծագումն ունի նշում է «горе́» բառը, որը նշանակում է «վերև»։

Տես նաև 
Դանինգ-Կրյուգերի էֆեկտ
Մեծության մոլորություն
Նարցիսիզմ
Փառամոլություն
Էգոիզմ
Էգոցենտրիզմ
Հուբրիս (հին հուն․ «հանդգնություն»), հին հունական աստվածուհի, որը մարմնավորում է հիպերտրոֆացված Հպարտությունը

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Зубец О. П. О гордости // Электронная библиотека ИФ РАН

Արտաքին հղումներ 
 Словарь по этике / Под редакцией И. Кона, 1981 г.

Զգացմունքներ
Հույզեր
Էմոցիաներ