Վիլհելմ Թոմսեն

Վիլհելմ Թոմսեն ()՝ դանիացի լեզվաբան և թուրքագետ։ Նա հաջողությամբ վերծանել է 1889 թվականին Նիկոլայ Յադրինցևի արշավախմբի ժամանակ հայտնաբերված օրհոնական գրությունները։

Վաղ կյանք և կրթություն
Վիլհելմ Թոմսենը ծնվել է Կոպենհագենում։ Նա Լյուդվիգ Ֆրեդերիկ Թոմսենի որդին էր և նկարիչ,նկարազարդող Կարլ Թոմսենի ավագ եղբայրը (1847-1912 թվականներ)։ 

1859 թվականին սովորել է Կոպենհագենի համալսարանում, ավարտել է 1867 թվականին,և 1869 թվականին ստացել փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան, ինչպես նաև ատենախոսության գերմանական փոխառություններ Ֆինլանդերենով։

Կարիերա
Նախքան Կոպենհագենի համալսարանում պրոֆեսոր դառնալը՝ Կոպենհագենի Բորգերդիդի դպրոցում դասավանդել է հունարեն։ 1875 թվականի Կոպենհագենի համալսարանում եղել է համեմատական լեզվաբանության պրոֆեսոր։ 
 
1876 թվականին նրան հրավիրել են Օքսֆորդի համալսարանում դասախոսություններ կարդալու, որոնք հետագայում տպագրվել են «Հին Ռուսաստանի և Սկանդինավիայի միջև հարաբերությունները» և «Ռուսական պետության ծագումը» գրքերի տեսքով։ 

Թոմսենը մի շարք կարևոր ներդրումներ է կատարել լեզվաբանության մեջ, ներառյալ գերմանական, բալթյան և հնդիրանական ազդեցությունների մասին Ֆինլանդիայի լեզվով։ 1893 թվականին նա վերծանել է թյուրքական օրհոնական գրությունները՝ առաջ անցնելով ռուս լեզվաբան Վիլհելմ Ռադլովից (1837-1918 թվականներ)։ Վիլհելմ Թոմսենն առաջին անգամ իր ֆրանսերեն թարգմանությունը հրատարակել է 1899 թվականին։ Այնուհետև 1922 թվականին հրատարակել է ևս մեկ՝ դանիերեն ամբողջական թարգմանությամբ։ 

Ըստ Բո Վիկմանի «Ուրալի լեզվաբանության պատմությունը» գրքի՝ 
Դանիացի գիտնական Վիլհելմ Թոմսենը (1842-1927) բոլոր ժամանակների մեծագույն լեզվաբաններից մեկն էր։ Նա ակտիվորեն զբաղվում է զարմանալի մեծ թվով լեզվական առարկաների ուսումնասիրությամբ ևհավասարապես հմուտ է բոլոր նրանց.

Անձնական կյանք

Թոմսենն ամուսնացել է Կարեն Շարլոտ Ալենի (1852 թվականի օգոստոսի 22 - 1934 թվականի օգոստոսի 15)՝ պատմաբան Ս.Ֆ. Ալենի (1811–71) և Իդե Մարի Դորֆի (1812–1910) դստեր հետ, 1876 թվականի մայիսի 5-ին, Ֆրեդերիկսբերգ քաղաքում։  

Մահացել է 1927 թվականին, Կոպենհագենում։ Թաղված է Սոլբջերգի պարկում։

Պարգևներ
1912 թվականին արժանացել է փղի մրցանակին։ 

Թոմսենը 1909 թվականից մինչև իր մահը Դանիայի ակադեմիայի նախագահն էր և Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի թագավորության Ասիական ընկերության պատվավոր անդամը։

Վելհելմ Թոմսենի անունով Անկարայում կա փողոց, որտեղ էլ գտնվում է Թուրքայի ազգային թանգարանը։

Ընտրված հրապարակումներ 
The relations between ancient Russia and Scandinavia and the origin of the Russian state. Three lectures delivered at the Taylor Institution, Oxford, in May, 1876, in accordance with the terms of Lord Ilchester's bequest to the University
1896: Inscriptions De L'Orkhon Déchiffrées
On the influence of the Germanic languages on the Finnish-Lappish

Տես նաև
Old Turkic script

Ծանոթագրություններ

Աղբյուր 
 Brøndal, Viggo. 1927. "L'œuvre de Vilhelm Thomsen." Acta philologica scandinavica 2:289–318. København.
 Wickman, Bo. 1988. "The history of Uralic linguistics." In The Uralic Languages: Description, History and Foreign Influences, edited by Denis Sinor. Leiden: Brill.

 
Դանիացի լեզվաբաններ
1842 ծնունդներ
1927 մահեր
Կոպենհագենի համալսարանի շրջանավարտներ
Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշանակիրներ
Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ