Ատլաս (կտոր)

Ատլաս (արաբ․ բառացի՝ «ողորկ»), խիտ մետաքսե կամ կիսամետաքսե կտոր ատլասե միահյուսցածքով, հարթ, փայլուն առաջնային մակերեսով։ Ատլասե միահյուսվածքի ժամանակ թեզանը դուրս է գալիս դիմային մակերևույթ հիմքից հինգ կամ ավել թելերից։ Դրանով է պայմանավորված կտորի հարթ լինելը։ Ատլասները կարող են լինել ինչպես հարթ, այնպես էլ նախշավոր։

Կտորն ստնարում են ութ ասպիկների վրա։ Կիսամետաքսե ատլասներում ներառվում են բրդյա, կտավատի կամ բամբակյա թեզաններ։

Ատլասն օգտագործվում է հագուստ (օրինակ, սմոքինգ) և կոշիկ (այդ թվում պուանտներ) կարելու համար, ինչպես նաև եկեղեցական տոնական զգեստների առանձին մասեր կարելու, վարագույրների պատրաստման, կահույքի պաստառների, դրոշների պատրաստման և այլնի համար։

Մոսկովյան կառավարությունում ատլասը մետաքսե, փայլուն, հարթ կտոր է։ Ատլասները բաժանվում են հետևյալ տեսակների՝

 Վինիցիական՝ բերված Վենեցիայից
 Կիզելբաշկական՝ բերված Պարսկաստանից կամ Թուրքիայից
 Գերմանական՝ բերված Գերմանիայից։ Ատլասների գույներն էին՝ կապույտ և մոխրագույն պատկերներով, կանաչ ծաղիկներով, կենդանիների որսով և ծաղիկներով արծաթե դաշտում, ինչպես նաև եղել են պարզապես կապույտ, սպիտակ, դեղին, կարմիր և դարչնագույն։

XVI-XVII դարերին ատլասի կտորները Ռուսաստան են բերվել են Իրանից, XVIII-XX դարերիի սկզբներում արտադրվել են ռուսական մանուֆակտուրաներում և գործարաններում։ Քրիստոնեական կոստյումների համար XVIII դարի առաջին քարորդից XX դարը կտորը չուներ մեծ տարածում։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Նշումներ

Գրականություն 

 Андреева Р. П. Атлас // Энциклопедия моды. — СПб.: Литера, 1997. — С. 94. — ISBN 5-86617-030-2.
 Атлас — Краткая энциклопедия домашнего хозяйства/ред. И. М. Скворцов и др. — М.: Государственное Научное издательство «Большая Советская энциклопедия» — 1959.
 Кирсанова Р. М. Атлас // Розовая ксандрейка и драдедамовый платок: Костюм — вещь и образ в русской литературе XIX века. — М.: Книга, 1989. — С. 29. — ISBN 5-212-00130-7.
 Н. Д. Извеков. Московские кремлёвские дворцовые церкви и служащие при них лица в XVII веке. Церковн. археолог. исслед. М. Изд. А. И. Снегирёвой. Т. 2. 1906 г. Объяснительный словарь. Атлас. стр. 32.

Հղումներ 

 
:Կատեգորիա:Գործվածքներ
:Կատեգորիա:Մշակույթ
:Կատեգորիա:Մետաքս