Բիգ Մաք

«Բիգ Մաք» (), համբուրգեր (սենդվիչ թակած կոտլետով), որը վաճառում է արագ սննդի միջազգային ՄաքԴոնալդս ցանցը։ Այն ներդրվել է Փիթսբուրգի տարածքում 1967 թվականին, իսկ 1968 թվականին՝ ամբողջ Միացյալ Նահանգներում։ Այն ընկերության առաջատար ապրանքներից և ֆիրմային ուտեստներից։ «Բիգ Մաքը» բաղկացած է տավարի երկու կոտլետից, սոուսից, Այսբերգ աղցանից, պանրից, թթու վարունգից և սոխից՝ քնջութով եռաշերտ բուլկիի մեջ։

Պատմություն 
«Բիգ Մաքը» հորինել է Ջիմ Դելլիգատին՝ Ray Kroc-ի առաջին ֆրանչայզերից, որը ղեկավարում էր մի քանի ռեստորաններ Փիթսբուրգում, Փենսիլվանիա։ Այն հորինվել է Delligatti-ի առաջին McDonald's ֆրանչայզ ռեստորանի խոհանոցում, որը գտնվում է McKnight Road-ում՝ Ross Township արվարձանում։

«Բիգ Մաքն» ուներ երկու նախկին անուն, որոնք երկուսն էլ շուկայում ձախողվեցին՝ «Արիստոկրատ», որը ամերիկացիներին դժվար էր արտասանել ու հասկանալ, և «Բլյու Ռիբոն Բուրգեր»։ Երրորդ անունը՝ «Բիգ Մաքը», հորինել է 21-ամյա գովազդային քարտուղար Էսթեր Գլիկշտեյն Ռոուզը, որն աշխատում էր McDonald's-ի կենտրոնակայանում՝ Օուք Բրուքում (Իլինոյս)։

«Բիգ Մաքն» առաջին անգամ ներկայացվել է 1967 թվականի ապրիլի 22-ին McDonald's-ում, որը պատկանում էր Delligatti-ին Փենսիլվանիա նահանգի Յունիոնթաուն քաղաքում, որը վաճառում էին 0,45 դոլարով (2021 թվականի 3,66 դոլարին համարժեք)։

Սկզբում այն ստեղծվել էր որպես Big Boy ռեստորանային նմանատիպ համբուրգերի մրցակից, բայց հետագայում այնքան հայտնի դարձավ, որ 1968 թվականին սկսեց վաճառվել ԱՄՆ-ի բոլոր նահանգներում։ Նրա առանձնահատկություններից մեկը, որով այն տարբերվում էր այն ժամանակվա մյուս բուրգերներից, հացի երրորդ կտորն էր (), որը կայունացնում է պարունակությունը և թույլ չի տալիս համբուրգերին քանդվել։

Այսօր «Big Mac»-ը հայտնի է աշխարհի շատ երկրներում։ The Economist ամսագիրը օգտագործում է այս համբուրգերը որպես տարբեր երկրներում ապրուստի արժեքի ինդեքսի համեմատական ցուցիչ (տես Big Mac Index բաժինը), քանի որ այն շատ տարածված է և պարունակում է ցանկացած երկրի հիմնական գյուղատնտեսական արտադրանքը։ Անգլախոս երկրներում այս մոտեցումը կոչվում է «Բուրգերոնոմիկա»։

2019 թվականի հունվարին McDonald's-ը պարտվեց իռլանդական արագ սննդի Supermac ցանցի դեմ բողոքում՝ «Բիգ Մաքի» ապրանքանիշի բացառիկ իրավունքների համար։ Այս որոշումը կայացրել է Եվրոպական միության մտավոր սեփականության գրասենյակը (EUIPO):

Ապրանքի նկարագրություն 
«Բիգ Մաքը» բաղկացած է երեք մասի կտրված բուլկիից (վերևի մասում քունջութի սերմեր են ցանում), յուրաքանչյուրը մոտ 45,4 (±15) գրամ կշռող երկու կոտլետ, մեկ բարակ պանիր, երկու կտոր թթու վարունգ, սոխ, աղցան այսբերգ և Big Mac սոուս։

Տարբերակներ 
 «Մեգա Մաք» (անգլ.՝ Mega Mac) կամ «Double Big Mac»՝ չորս կոտլետ՝ յուրաքանչյուրը 45,4 գրամ և լրացուցիչ պանրի կտոր։ Հասանելի է Չինաստանում, Իռլանդիայում, Սերբիայում, Ճապոնիայում, Թուրքիայում, Մալայզիայում, Ադրբեջանում և Թաիլանդում։ Այլևս չի առաջարկվում Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում և Մեծ Բրիտանիայում, բայց երբեմն դիտվում է ԱՄՆ-ում, Կանադայում և այլ երկրներում։ 2020 թվականի հունվարի 1-ից Ռուսաստանում այն հայտնվել է «Double Big Mac» անունով։
 Gigant Mac - տասներկու/տասներեք կոտլետ մեկ համբուրգերի մեջ՝ վրան պանիր (կոտլետների քանակը կարող է տարբեր լինել)։ Որոշ ժամանակով առաջարկվում էր Գերմանիայում։
 «Մակինլի մակ» (անգլ.՝ the Makkinli-Mac - երկու մասից) - անվանվել է Ալյասկայի լեռներից մեկի անունով և վաճառվել է միայն այնտեղ։ Հայտնի է նաև որպես Բիգգեր բիգ մակ (անգլ.՝ Bigger Big Mac, բառախաղ), գովազդային նյութ 2006 թվականի ՖԻՖԱ-ի աշխարհի գավաթի, ՖԻՖԱ-ի տասնութերորդ գավաթի համար։
 Հնդկաստանում, որտեղ հնդիկները տավարի միս չեն ուտում, «Բիգ Մաքը» վերանվանվեց Մահարաջա Մակ և տավարի միսը փոխարինվեց գառան մսով։ Այժմ ընկերության այլ ապրանքների հետ պատրաստվում է նաև հավի կոտլետով «Chicken Mac» ապրանքանիշով։
 «Սոն օֆ մակ» (անգլ.՝ Son of Mac), որը նաև հայտնի է որպես Mini Mac կամ Baby Mac, Big Mac-ի «մեկ հարկանի» տարբերակն է։ Վաճառվում է Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում, այժմ հասանելի է որպես «Mac Jr» սահմանափակ թողարկում ԱՄՆ-ում։
 Իսրայելում, որտեղ բնակչության կրոնական մասում ընդունված չէ խառնել կաթնամթերքն ու մսամթերքը, առաջարկվում է Big Mac-ի հատուկ կոշեր տարբերակը (առանց բեկոնի, պանրի և լոլիկի)։ 
 Ճապոնիայում կային տարբերակներ՝ երկրորդ կոտլետի փոխարեն ձու (Mega Egg) և լոլիկ (Mega Tomato): Ներկայումս չի արտադրվում։

Հատուկ սոուս 
Անունը վերցված է 1975 թվականի գովազդային կարգախոսից և 2002 և 2006 թվականների McDonald's Big Mac-ի գովազդից՝ Big Mac-ի ներկայացում «Երկու կոտլետ, հատուկ սոուս, պանիր, վարունգ, աղցան և սոխ, բոլորը եռաշերտ քունջութով հացի վրա և դա Big Mac է»։ (անգլ.՝ «Two all beef patties, special sauce, lettuce, cheese, pickles and onions - on a sesame seed bun»)։

Սննդային արժեքը 
ԱՄՆ-ում Big Mac-ը պարունակում է 540 կկալ (2260 կՋ), 29 գրամ ճարպ և 25 գրամ սպիտակուց։ Ավստրալիայում, սակայն, համբուրգերն ավելի փոքր է և պարունակում է 480 կկալ (2010 կՋ), 24,9 գրամ ճարպ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Official product information for the Big Mac
 Official product information for the Maharaja Mac
 The Big Mac Museum in North Huntingdon, PA
 The Big Mac Index 
 Photo Tour of Big Mac Museum

Ամերիկյան խոհանոց