Միխայիլ Միշուստին

Միխայիլ Վլադիմիրովիչ Միշուստին (, ), ռուս պետական գործիչ։ Ռուսաստանի Դաշնության Կառավարության նախագահ 2020 թվականի հունվարի 16-ից։ Ռուսաստանի Դաշնության 1-ին դասի գործող պետական խորհրդական, տնտեսական գիտությունների դոկտոր։ ՌԴ Դաշնային հարկային ծառայության ղեկավար (2010-2020)։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1966 թվականի մարտի 3-ին Լոբնյայում։

1983 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի հաստոցաշինության ինստիտուտի (Ստանկին) երեկոյան բաժանմունք, ապա ուսման մեջ ունեցած հաջողությունների շնորհիվ կարողացել է տեղափոխվել ցերեկային ծառայության։

Ժամկետային զինվորական ծառայություն չի անցել։ Նրան հաջողվել է խուսափել ուսանողների զանգվածային զորակոչի տակ հայտնվելուց, քանի որ Ստանկինը այն ժամանակ «զրահ» տված այն սակավաթիվ բուհերից էր։ 1989 թվականին ավարտել է ավտոմատացված նախագծման համակարգեր մասնագիտությամբ ուսումը՝ ստանալով ինժեներ-համակարգատեխնիկի որակավորում, ապա 1992 թվականին նույն ինստիտուտում ավարտել է ասպիրանտուրան։

Ասպիրանտուրան ավարտելուց հետո սկսել է աշխատել թեստային լաբորատորիայի տնօրեն, իսկ ավելի ուշ գլխավորել է Միջազգային համակարգչային ակումբի (ՄՀԿ)՝ հասարակական ոչ առևտրային կազմակերպության վարչությունը։

1998 թվականին ընդունվել է պետական ծառայության՝ Ռուսաստանի Դաշնության Պետական հարկային ծառայության ղեկավարի հարկային վճարումների ստացման համար տեղեկատվական համակարգերի գծով օգնականի պաշտոնում։ Այնուհետև աշխատել է որպես Ռուսաստանի Դաշնության հարկերի և տուրքերի նախարարի տեղակալ, ՌԴ անշարժ գույքի կադաստրի դաշնային գործակալության ղեկավար, Ռուսաստանի Դաշնության տնտեսական զարգացման նախարարության կազմում, հատուկ տնտեսական գոտիների կառավարման դաշնային գործակալության ղեկավար։

2008 թվականին սեփական ցանկությամբ հեռացել է պետական ծառայությունից և կրկին զբաղվել բիզնեսով՝ այս անգամ ներդրումների ոլորտում։

2009 թվականի փետրվարին մտավ Ռուսաստանի նախագահի կադրային ռեզերվ և 2010 թվականի ապրիլին նշանակվեց Դաշնային հարկային ծառայության ղեկավար։

Աշխատանք բիզնեսում 
Միջազգային համակարգչային ակումբը (ՄՀԿ), որտեղ Միշուստինը սկսել է աշխատել 1992 թվականին, նպատակ է դրել «ռուսական և արտասահմանյան համակարգչային տեխնոլոգիաների ինտեգրմանը, իսկ ավելի ճիշտ՝ արևմտյան առաջատար տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներգրավմանը»։ 1993 թվականին Միշուստինը դարձավ տնօրենի տեղակալ, իսկ ավելի ուշ՝ վարչության նախագահ։ ՄՀԱ-ն իր շարքերն է ներգրավել արտասահմանյան խոշոր ընկերությունների և դարձել է Միջազգային համակարգչային ֆորումի կազմակերպիչը՝ Ռուսաստանում համակարգչային խոշորագույն ցուցահանդեսներից մեկը։

2008 թվականի մարտին Հատուկ տնտեսական գոտիների կառավարման դաշնային գործակալության ղեկավարի պաշտոնից հեռանալուց հետո Մ․ Միշուստինը 2 տարի աշխատել է UFG Capital Partners-ի նախագահի և UFG Asset Management խմբի կառավարչի գործընկերոջ պաշտոնում։ UFG խմբի հիմնադիրներից մեկը ֆինանսների նախկին նախարար Բորիս Ֆյոդորովն էր։ Այս աշխատանքում Միշուստինը «ղեկավարում էր վենչուրային հիմնադրամի, անշարժ գույքի հիմնադրամների գործարկման նախագծերը, ինչպես նաև մարզերում բիզնեսի զարգացումը»։

Պետական ծառայություն

Հարկերի և տուրքերի նախարարի տեղակալ 
1998 թվականին դառնալով պետական ծառայող, աշխատանքի անցնելով պետական հարկային ծառայության ղեկավարի օգնական Բորիս Ֆեոդորովի պաշտոնում, Միխայիլ Միշուստինը նույն թվականի օգոստոսին նշանակվեց Ռուսաստանի Դաշնության հարկերի և տուրքերի նախարարի տեղակալ։

Միշուստինն իր փոխնախարարի պաշտոնը պահպանել է հարկային գերատեսչության հաջորդ երեք ղեկավարների օրոք։ Այդ պաշտոնում զբաղվել է Հարկերի և տուրքերի նախարարության տեղեկատվական-տեխնոլոգիական համալիրի զարգացմամբ։ Միշուստինի անվան հետ կապված են այնպիսի նախաձեռնություններ, ինչպիսիք են էլեկտրոնային թվային ստորագրության և հարկ վճարողի նույնականացման համարի ներդրումը, «մեկ պատուհանի» սկզբունքով աշխատանքի կազմակերպումը և այլ տեխնոլոգիական նորարարությունները։ Նրա ղեկավարությամբ ստեղծվել են տվյալների մշակման կենտրոններ, իրականացվել է համակարգչային տեխնիկայի համալրում, տարածաշրջանային հարկային մարմինները միավորվել են միասնական տեղեկատվական-հաղորդակցական ցանցում։ 2002 թվականի վերջին Հարկերի և տուրքերի նախարարությունը մամուլում կոչվել է ամենաառաջադեմ (եթե ոչ ամենաառաջադեմ) տեղեկատվական տեխնոլոգիաների օգտագործման տեսանկյունից։ Իր հարցազրույցում Միշուստինն ասում է, որ այդ ընթացքում «կազմակերպվել է տվյալների էլեկտրոնային փոխանակում, ստեղծվել է օբյեկտների ընտրության ավտոմատացված համակարգի մեթոդաբանություն արտագնա ստուգման համար, հեռախոսի և համացանցի օգտագործմամբ խորհրդատվական ծառայությունների մատուցման համակարգ։ Հայտնվել է ճյուղավորված տեղեկատվական-հեռահաղորդակցային ենթակառուցվածք»։

Անշարժ գույքի կադաստրի դաշնային գործակալություն 
2004 թվականին Հողային կադաստրի դաշնային գործակալությունը վերակազմավորվել է անշարժ գույքի օբյեկտների կադաստրի դաշնային գործակալության, որը ենթարկվում էր Տնտեսական զարգացման նախարարության կողմից։ 2004 թվականի մարտի 22-ին Ռուսաստանի վարչապետ Միխայիլ Ֆրադկովի նշանակման գործակալությունը գլխավորել Է Միխայիլ Միշուստինը։ Այստեղ Միշուստինի առջև խնդիր էր դրված անշարժ գույքի կադաստրի մշակման և ներդրման և գնահատման խնդիրը։ Երկու տարվա ընթացքում գործակալությունը ավարտել է Ռուսաստանի Դաշնության հողերի զանգվածային կադաստրային գնահատումը, ինչը թույլ է տվել 2006 թվականից հողի հարկ սահմանել հողի կադաստրային (մինչև այդ նորմատիվային) արժեքի հիման վրա։ Բացի այդ, 2005 թվականին հայտարարել է համացանցի միջոցով մասնավոր սեփականության տակ գտնվող հողամասերի կադաստրային գնահատման տվյալները բացահայտելու մտադրության մասին։

Հատուկ տնտեսական գոտիներ 
2006 թվականի դեկտեմբերին Մ․ Միշուստինը զբաղեցրել է Հատուկ տնտեսական գոտիների կառավարման դաշնային գործակալության ղեկավարի պաշտոնը։ Երկու տարվա ընթացքում բացվել են Թաթարստանում (Ալաբուգա) և Լիպեցկում առաջին երկու արդյունաբերական և արտադրական Ազատ տնտեսական գոտիները, ինչպես նաև Մոսկվայի մարզի Դուբնա քաղաքում, Տոմսկ քաղաքում և Զելենոգրադում առաջին տեխնիկա-ներդրումային տեխնիկատնտեսական հիմնարկները։ Մշակվել և ՀՏԳ-ում ներդրվել է պետական և մունիցիպալ ծառայությունների մատուցման համակարգ՝ «մեկ պատուհան» սկզբունքով։

2008 թվականի փետրվարին Միշուստինը սեփական ցանկությամբ ազատվել էր պետական ծառայությունից։ Միշուստինի խոսքով՝ իր հրաժարականը նախապես էր պայմանավորված. «Մենք պայմանավորվել էինք, որ ես կհեռանամ պաշտոնից, հենց որ կատարեմ մի շարք խնդիրներ, դեռ նախկին նախարար Գերման Գրեֆի հետ»։ Դա հաստատել է նաև տնտեսական զարգացման և առևտրի նախարարության ղեկավար Էլվիրա Նաբիուլինան, ասելով, որ իր հրաժարականը «նախատեսված էր, իսկ բոլոր խնդիրները, որոնք դրված էին նրա առաջ, լուծված են»։

Դաշնային հարկային ծառայության ղեկավար 
2009 թվականի փետրվարին մտավ Ռուսաստանի նախագահի կադրային ռեզերվ 2010 թվականի ապրիլին նշանակվել է Դաշնային հարկային ծառայության ղեկավար։

Նոր պաշտոնում «կեղտոտ տվյալներով» պատերազմ է հայտարարել և զբաղվել է ԱԱՀ-ի չհիմնավորված վերադարձման հետ կապված խնդիրների վերացմամբ։

2010 թվականին Միշուստինի՝ դաշնային հարկային ծառայության ղեկավարի պաշտոնում նշանակվելուց հետո ձեռնարկատերերը հույս են հայտնել, որ Միշուստինին, որպես բիզնեսից եկած պաշտոնյա, կհաջողվի Դաշնային հարկային ծառայությունը ավելի բարյացակամ դարձնել ռուս գործարարների նկատմամբ։ Միշուստինն աջակցել է հարկային մարմինների հետ բիզնեսի և քաղաքացիների փոխգործակցության պարզեցմանը։ Մարդկանց աշխատանքի հարմարավետության և կոռուպցիայի դեմ պայքարի համար Միշուստինը հայտարարել է, որ մտադիր է առավելագույնս զարգացնել էլեկտրոնային ծառայությունները։

Տեղեկատվությունից բացի, Դաշնային հարկային ծառայությունը Միշուստինի ղեկավարությամբ ներդրել է հարկատուների սպասարկման նոր չափանիշներ։ Մասնավորապես, քաղաքացիների հարմարության համար երկարացվել են հարկային տեսչությունների աշխատանքային ժամերը։ 2015 թվականին սկսել է աշխատել դաշնային տվյալների կենտրոնը։

Հարկային ծառայությունն այդ ժամանակահատվածում քննադատում էր բիզնեսի նկատմամբ չափազանց կոշտ մոտեցման համար, Միշուստինը հերքում էր այդ մեղադրանքը՝ վկայակոչելով ստուգումների թվի էական կրճատումը։ 2010 թվականին Միշուստինի գալով՝ Դաշնային հարկային ծառայությունը փոխեց վերահսկողությունը կազմակերպելու մոտեցումը, շեշտը դնելով վերլուծական աշխատանքի վրա։ Արդյունքում կտրուկ նվազել է արտագնա հարկային ստուգումների քանակը, ընդ որում՝ բարձրացել է դրանց արդյունավետությունը։ Եթե նախկինում ստուգվում էր յուրաքանչյուր տասներորդ հարկատուն, ապա 2018 թվականին հարկայինները ստուգում էին 4000-ից միայն մեկ փոքր ձեռնարկատիրական ընկերություն։ Զգալիորեն նվազել է նաև խոշոր և միջին բիզնեսի ստուգումների թիվը։

2013 թվականին Մոսկվայում տեղի ունեցավ Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության հարկային վարչարարության համաժողովը, որին ներկա էին աշխարհի 51 հարկային վարչարարության ղեկավարներ։ 2014 թվականին Միխայիլ Միշուստինն ընտրվել է ՏՀԶԿ հարկային վարչարարության ֆորումի բյուրոյի փոխնախագահ։ Համաժողովի անդամներն են 45 երկրներ, որոնց թվում են ՏՀԶԿ-ի անդամ բոլոր երկրները, G20-ի անդամ պետությունները, ինչպես նաև այն երկրները, որոնք օգտագործում են հարկային վարչարարության առաջադեմ մեխանիզմներ։

ԶԼՄ-ները նաև գրել են այն մասին, որ դաշնային հարկային ծառայությունն աշխատում է ամպային հաշվարկների մոդելի ներդրման վրա, ինչը թույլ կտա տվյալների միասնական դաշնային պահեստ ստեղծել։ Դաշնային մակարդակի տվյալների մշակման ամենաժամանակակից կենտրոնի շնորհիվ տեսուչին ցանկացած պահի հասանելի կլինի Ռուսաստանի ցանկացած տարածաշրջանից, ցանկացած թեկնածուի վերաբերյալ ամբողջական և ժամանակակից տեղեկատվություն։

2015 թվականի մայիսին Մոսկվայի մարզում բացվել է տվյալների մշակման առաջին դաշնային կենտրոնը։ Նույն թվականի դեկտեմբերին գործարկվեց Նիժնի Նովգորոդի մարզի երկրորդ դաշնային կենտրոնը։ Կենտրոնները կապահովեն Ռուսաստանի ֆինանսների նախարարության, Ռուսաստանի Դաշնային հարկային ծառայության, Ռուսաստանի գանձապետարանի և Ռուսաստանի ֆինանսների նախարարության այլ ենթակայության հաստատությունների տեղեկատվական համակարգերի անխափան աշխատանքը։ Տվյալների վերամշակման կենտրոնների նախագիծը վավերացված է UptimeInstituteTier III ստանդարտի համաձայն։

2015 թվականին չորս պիլոտային շրջաններում՝ Մոսկվայում, Թաթարստանում, Մոսկվայի և Կալուգայի մարզերում, անցկացվել է նոր տեխնոլոգիայի՝ հսկիչ-դրամարկղային տեխնիկայի տվյալների առցանց փոխանցման փորձարկումը հարկային մարմիններին։ 2016 թվականի հուլիսի 3-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ստորագրել է համապատասխան № 290 Դաշնային օրենքը, ըստ որի՝ 2017 թվականի հունվարի 1-ից նոր կարգի են անցնում բոլոր այն անձինք, որոնք պարտավոր էին կիրառել հաշվիչ-վճռող սարք, իսկ 2018 թվականի հուլիսի 1-ից նրանք, որոնք պարտավոր չէին կիրառել հաշվիչ-վճռող սարքեր։

Ռուսաստանի Դաշնության Կառավարության նախագահ 

2020 թվականի հունվարի 15-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինն առաջարկել է Միխայիլ Միշուստինի թեկնածությունը Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության նախագահի պաշտոնում Դմիտրի Մեդվեդևի պաշտոնաթողությունից հետո։ Դաշնային հարկային ծառայության ղեկավար Միխայիլ Միշուստինը համաձայնել է զբաղեցնել կառավարության նախագահի պաշտոնը, որից հետո նախագահը Միշուստինի թեկնածությունը ներկայացրել է Պետական դումա։

Հունվարի 16-ին Պետական դուման հավանություն է տվել Միշուստինի թեկնածությանը կառավարության նախագահի պաշտոնում, ընդ որում 383 պատգամավոր կողմ է արտահայտվել, 41-ը ձեռնպահ է մնացել, «դեմ» ոչ ոք չի քվեարկել։ Նույն օրը Վլադիմիր Պուտինը հրամանագիր է ստորագրել Միշուստինին նշանակելու մասին։

Ծանոթագրություններ 

Ռուսաստանի վարչապետներ
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Ռուս տնտեսագետներ
Ռուսաստանի քաղաքական գործիչներ
Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Մոսկվայի բուհերի շրջանավարտներ
Պետության գործող ղեկավարներ
Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ
Ռուսաստանի բուհերի շրջանավարտներ
Գիտնականներ այբբենական կարգով
Ռուս պետական գործիչներ