Նատուրոպաթիա

Նատուրոպաթիա (  - «բնություն» +  «տանջանք; ցավ; հիվանդություն»), ալտերնատիվ բժշկության տարատեսակ, որը հիմադրվել է վիտալիզմ հավատքում՝ ըստ որի օրգանիզմում կատարվող բոլոր գործընթացները բացատրելի են գիտական տեսանկյունից և կառավարվում են հատուկ բնական ուժով, «կյանքի ուժով»։ Հիվանդությունների բուժման և կանխարգելման եղանակները հիմնված են բնական եղանակների և նյութերի օգտագործման վրա։

Նատուրոպաթիան դասական բժշկության մեջ դիտարկվում է որպես ոչ էֆեկտիվ և վնասակար։ Հետազոտությունների արդյունքում հաստատվել է, որ նատուրոպաթիայում օգտագործվող միջոցները ոչ միշտ են աելի անվտանգ կամ արդյունավետ։ ԱՄՆ-ի ազգային ոչ ավանդական բժշկության կենտրոնի հետազոտությունների արդյունքում հաստատվել է, որ մի շարք ոչ ավանդական բժշկության եղանակներն (դիտել ներքևում) և բազում սննդային հավելումներ չունեն ոչ մի ուժական ազդեցություն։

Նատուրոպաթիայի ուղղություններ և մեթոդներ 

Նատուրոպաթիան հիմնված է այն հավատքի վրա, որ օրգանիզմը կարող է ինքն իրեն «կյանքի ուժով» վերականգնել, որն ուղղորդում է օրգանիզմի ներքին գործողությունները։ Նատուրոպաթները ձգտում են կանխարգելել հիվանդությունները՝ սթրեսի նվազեցմամբ, սննդակարգի փոփոխությամբ՝ հաճախակի հերքելով դասական բժշկության մեթոդները։ Նատուրոպատները արտահայտվում են վիրաբուժության և հասարակ դեղերի դեմ։ Նատուրոպաթների բուժումն ու ախտորոշման մեթոդները հիմնված են այլընտրանտային բուժական մեթոդների, ինչպես նաև «բնական» մեթոդների հիման վրա, որոնք, ինչպես պնդում են նատուրոպաթները, նպաստում են օրգանիզմի վերականգնմանը։

 Արոմաթերապիա՝ հոտավետ նյութերով բուժում
 Աերոֆիտոթերապիա՝ բուժական բույսերի եթերային յուղերով բուժում
 Ապիթերապիա՝ մեղվաբուծության մթերքներով բուժում
 Աերոինոթերապիա՝ բացասական իոններով բուժում
 Ասեղնաբուժություն՝ բուժում ՝ մարմնի մեջ բարակ ասեղներ տեղադրելով
 Արևաբուժություն՝ բուժում օգտագործելով արևը
 Բուսաբուժություն՝ բուժում բույսերով
 Բուժական ծոմապահություն՝ սննդից, երբեմն նաև ջրից կամավոր հրաժարում
 Գինեբուժություն՝ գինով բուժում
 Ծառաբուժություն՝ բուժում «ծառերի հետ շփման» միջոցով
 Ծաղկաբուժություն՝ ծաղիկներով բուժում
 Ծովաբուժություն՝ բուժում ծովային ջրիմուռներով, աղերով, ցեխով
 Հալոթերապիա՝ հատուկ միկրոկլիմա ունեցող խցիկում նատրիումի քլորիդի աերոզոլով բուժում
 Հոմեոպաթիա՝ այլընտրանքային բժշկության տեսակ է, որը ներառում է խիստ նոսրացված դեղերի օգտագործումը
 Ջրաբուժություն՝ բուժում ջրի արտաքին օգտագործմամբ
 Սնկաբուժություն՝ բուժում սնկերով
 Տզրուկաբուժություն՝ բուժում տզրուկների օգտագործմամբ
 Քարաբուժություն՝ քարերով և հանքանյութերով բուժում

Նատուրոպաթին դիմելիս խորհրդատվությունը սկսվում է հիվանդի հետ երկարատև զրույցից՝ շեշտը դնելով կենսակերպի, բժշկական պատմության, հուզական վիճակի և ֆիզիկական առանձնահատկությունների, ինչպես նաև ֆիզիկալ հետազոտության վրա։

Շատ նատուրոպաթներ հանդես են գալիս որպես առաջնային բժշկական օղակի ներկայացուցիչներ, և նրանցից ոմանք կարող են դեղորայք նշանակել, կատարել աննշան վիրահատություններ և սահմանել բժշկական մոտեցումներ, ինչպիսիք են դիետան և կենսակերպի խորհրդատվությունը։ Ավանդական նատուրոպաթները զբաղվում են բացառապես կենսակերպի փոփոխություններով։

Նատուրոպաթները սովորաբար խորհուրդ չեն տալիս պատվաստանյութերի և հակաբիոտիկների օգտագործումը։

Բնական բժշկության կիրառումը այլ երկրներում 
Բնական բժշկության կիրառումը որոշ երկրներում

ԱՄՆ-ում, Գերմանիայում և Անգլիայում օգտագործվում են ինչպես ընդհանուր, այնպես էլ սպեցիֆիկ բուժման մեթոդներ։

 ԱՄՆ-ում կան հինգ հավատարմագրված նատուրոպաթիկ դպրոցներ՝ Չիկագոյի Առողջապահական գիտությունների համալսարան, Կոնեկտիկուտի Բրիջպորտի համալսարան, Ֆենիքսի Հարավարևմտյան նատուրոպաթիկ բժշկության քոլեջ (Արիզոնա), Պորտլենդի Բնական բժշկության ազգային քոլեջ (Օրեգոն), Սիեթլի Բաստիրի համալսարան (Վաշինգտոն) և ավելի քան 1000 բժիշկ-նաթուրոպաթներ։ ԱՄՆ-ում նատուրոպաթիայի հայտնի ներկայացուցիչներն են Էլնել Ուոլակը, Փիթեր Դ'Ադամոն, Փոլ Բրեգը, Հերբերտ Մ. Շելթոնը։ Հիմնական ուղղությունները կարելի է բաժանել երեք խմբի՝ 
 Ասեղնաբուժություն, այուրվեդա, չինական ավանդական բժշկություն, հոմեոպաթիա, ամերիկյան հնդկացիների բժշկություն։
 Դիետիկ և բուսական միջոցներ (սննդային հավելումներ, բուժական ծոմապահություն, բուսաբուժություն, մակրոբիոտիկա, բուսակերություն)։
 Կենսաբանական հակադարձ կապ, հիպնոս, վիզուալիզացիայի մեթոդներ, կիրլիանական լուսանկարչություն, մեդիտացիաներ, պլացեբոյի էֆեկտ, չինական հիմնաստիկա և ցիգուն-թերապիա։
 Գերմանիայում օգտագործվում են ավանդական մեթոդներ ՝ ասեղնաբուժություն, հոմեոպաթիա, աղիների մաքրում, դիետա և բուժական ծոմապահություն, մանուալ թերապիա, հոգեբանական մեթոդներ (հոգեվերլուծություն, բուժական հիպնոս)։ Նատուրոպաթիայի հայտնի մասնագետը Ռուդիգեր Դալկեն է։ Նատուրոպաթիայի հայտնի կողմնակից էր Էմանուել Ֆելկեն, որի բուժման մեթոդները (Ֆելկեկուր) կիրառվում են Գերմանիայի որոշ հանգստավայրերում։
 Անգլիայում զբաղվում են ասեղնաբուժությամբ, քիրոպրակտիկայով, հիլերիզմով, բուսաբուժությամբ, հոմեոպաթիայով, բուժական մերսմամբ, հիպնոթերապիայով, օստեոպաթիայով։
 Ռուսաստանում օգտագործվում են նատուրոպաթիայի ավանդական մեթոդներ՝ հոմեոպաթիա, սկիպիդար լոգանքներ, ասեղնաբուժություն, տզրուկաբուժություն և այլն։ Հայտնի բնաբան են Ա. Ս. Զալմանովը, Գ. Ս. Շատալովան։ Ստեղծվել է բնական բժշկության ընկերություն, որը ղեկավարում է պրոֆեսոր Վ. Ա. Կուրաշվիլին։

Ռուսաստանում օգտագործվում են նատուրոպաթիայի ավանդական մեթոդներ՝ հոմեոպաթիա, տորպենտինային լոգանքներ, ասեղնաբուժություն, տզրուկաբուժություն և այլն։ Հայտնի բնաբան են Ա. Ս. Զալմանովը, Գ. Ս. Շատալովան։ Ստեղծվել է բնական բժշկության ընկերություն, որը ղեկավարում է պրոֆեսոր Վ. Ա. Կուրաշվիլին։

Պատմություն 
Նատուրոպաթիա տերմինը ներմուծել են Բենեդիկտ Լուստը և Ֆոսթերը, որոնք 20-րդ դարի սկզբին համապատասխանաբար Նյու Յորքում և Այդահոյում հիմնել են նատուրոպաթիկ բժշկության դպրոցներ։ Մեկ այլ աղբյուրի համաձայն դա արել է Ջոն Շելը 1895 թվականին։ Նատուրոպաթիայի հիմնադիրներից մեկը Սեբաստիան Քնեյփն էր (Գերմանիա)։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 

Այլընտրանքային բժշկություն
Կեղծ գիտություն
Բժշկություն
Առողջություն
Թերապիա
Բնության փիլիսոփայություն
Բժշկական մասնագիտություններ
Բուժում
Առողջ ապրելակերպ
Նյու Էյջ
Բժշկության պատմություն
Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ