Լուդոլֆ վան Քյոլեն

Լուդոլֆ վան Քյոլեն (, նաև van Keulen, van Collen, van Cuelen, ), հոլանդացի մաթեմատիկոս։

Կենսագրություն 
Լյուդոլֆ վան Քյոլենը տեղափոխվել է Դելֆթ, ամենայն հավանականությամբ, 1576 թվականին, որպեսզի դասավանդի սուսերամարտ և մաթեմատիկան, իսկ 1594 թվականին Լեյդենում բացել է սուսերամարտի դպրոց։ 1600 թվականին նշանակվել է Duytsche Mathematique ինժեներական դպրոցի մաթեմատիկայի առաջին պրոֆեսոր, որը հիմնադրել էր Մորիսը՝ Օրաննի արքայազնը։

Վան Քյոլենի կարևորագույն աշխատանքը եղել է պի մաթեմատիկական հաստատունի հաշվարկումը, որի վրա նա ծախսել է իր կյանքի զգալի մասը՝ ըստ էության, օգտագործելով այն նույն մեթոդները, որոնք օգտագործել էր Արքիմեդը շուրջ տասնյոթ դար առաջ։ Նա հրատարակել է պի թվի 20 տասնորդական թվանշանները 1596 թվականի իր «Van den Circkel» գրքում, որը հրապարակվել է նախքան նրա Լեյդեն տեղափոխվել, իսկ ավելի ուշ նա ընդլայնել է այդ արժեքը մինչև 35 տասնորդական թվանշան։ Այդ թիվը հայտնի է որպես Լյուդոլֆի թիվ, և ըստ նրա կտակի, այն պետք է փորագրվեր նրա տապանաքարի վրա։ Հաշվարկի ժամանալ նրան շատ է օգնել նրա կինը՝ Ադրիանա Սիմոնսը։ 

Ցեյլենի հեղինակած աշխատություններից են.
 «Solutie ende Werckinghe ор twee Geometrische vraghen by Willem Goudaem 1580» (Ամստերդամ, 1584),
 «De Arithmetische en Geometrische fondamenten» (Լեյդեն, 1615; 2-րդ հրատ. լատիներենով Վիլեբրորդ Սնելիուսի մշակմամբ լույս է տեսել «Fundamenta Arithmetica et Geometrica» վերնագրով, Լեյդեն, 1615),
 «De Annulis» (1619). Rammelman Elsevier, «Over Mr. Ludolf van Ceulen, als schermeester en hoogleeraar in de wiskunde te Leuden» (Ուտրեխտ, «Histor. genvotschap», Kroniik II, 1846),
 Vorsterman van Oijen, «Notice sur Ludolphe van Colen» (Boncompagni, «Bullettino di bibliografia e di storia delle scienze matematiche e fisiche», I, 1868)։

Ժառանգություն 
Լյուդոլֆ վան Քյոլենի մահվանից հետո Լյուդոլֆի թիվը՝

3.14159265358979323846264338327950288...,

փորագրվել է նրա շիրմաքարի վրա Լեյդենում։ Հետագայում շիրմաքարը կորել է, սակայն ավելի ուշ՝ 2000 թվականին, վերականգնվել է։

Լյուդոլֆ վան Քյոլենի մահվանից հետո նրա «De circulo & adscriptis liber» գիրքը թարգմանվել է լատիներեն Սնելիուսի կողմից։

Գերմանիայում պի թիվը ներկայում էլ երբեմն կոչվում է Լյուդոլֆի թիվ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 "Digits of Pi" by Barry Arthur Cipra (includes photo of tombstone)
 Oomes, R. M. Th. E.; Tersteeg, J. J. T. M.; Top, J. "The epitaph of Ludolph van Ceulen." Nieuw Arch. Wiskd. (5)  1  (2000),  no. 2.  online
 
Ludolph van Ceulen (1596) Vanden circkel - Linda Hall Library
Ludolph van Ceulen (1619) De circulo et adscriptis liber and Surdorum quadraticorum arithmetica - Linda Hall Library

Հոլանդացի մաթեմատիկոսներ
Գերմանացի մաթեմատիկոսներ
1539 ծնունդներ
Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով