Շվեյցարիայի քաղաքացիական օրենսգիրք

Շվեյցարիայի քաղաքացիական օրենսգիրք (պաշտոնական լրիվ անվանումը՝ 1907 թվականի դեկտեմբերի 10-ի Շվեյցարիայի քաղաքացիական օրենսգիրք, , , , ), Շվեյցարիայի տարածքում մասնավոր իրավունքի ոլորտում հասարակական հարաբերությունները կարգավորող օրենսդրական ակտ։ Ընդունվել է 1907 թվականի դեկտեմբերի 10-ին, ուժի մեջ է մտել 1912 թվականից։

Քաղաքացիական օրենսգրքի հիմնական հեղինակը շվեյցարացի հայտնի իրավաբան Օյգեն Հուբերն է, ով սկսել է դրա մշակումը Շվեյցարիայի դաշնային կառավարության հանձնարարությամբ։ Սկզբում Քաղաքացիական օրենսգիրքը հրապարակվել է միայն գերմաներենով, հետագայում այն թարգմանվել է երկու այլ պաշտոնական լեզուներով՝ ֆրանսերեն և իտալերեն (այդ ժամանակ ռոմանշերեն բարբառը պետական լեզվի կարգավիճակ չի ունեցել)։

Քաղաքացիական օրենսգիրքն ընդունվել է հիմնականում Գերմանիայի քաղաքացիական օրենսգրքի և մասամբ Ֆրանսիայի քաղաքացիական օրենսգրքի ազդեցությամբ, սակայն համեմատական իրավունքի մասնագետների մեծ մասը պնդում է, որ Շվեյցարիայի օրենսգիրքը հավաքական բնույթ է կրում և կառուցված չէ բացառապես վերոհիշյալ ակտերի օրինակով, այլ ներառում է նաև պատմական ու ազգային առանձնահատկություններ։

Շվեյցարիայում, ի տարբերություն Ֆրանսիայի կամ Գերմանիայի, մասնավոր իրավունքի դուալիզմի հայեցակարգը չի ընդունվել, այդ պատճառով էլ քաղաքացիական և գործարար հարաբերությունները կարգավորվում են միայն Քաղաքացիական օրենսգրքի շրջանակներում, այլ հատուկ օրենսգրքեր չեն ընդունվել, օրինակ՝ Ֆրանսիայի առևտրային օրենսգիրքը, կամ Գերմանիայի առևտրային օրենսգիրքը, որոնք կարգավորում են զուտ ձեռնարկատիրական ոլորտի հարաբերությունները։ 

1911 թվականին ընդունվել է Շվեյցարիայի պարտավորությունների օրենսգիրքը (SR 22) և համարվել է Շվեյցարիայի քաղաքացիական օրենսգրքի հինգերորդ մասը։ Այսպիսով, այն դարձել է առաջին քաղաքացիական օրենսգիրքը, որը ներառում է առևտրային իրավունք։

Թուրքիայի քաղաքացիական օրենսգիրքը, որն ընդունվել է 1926 թվականին Քեմալ Աթաթուրքի կառավարության լայնածավալ բարեփոխումների ժամանակ՝ Թուրքիան աշխարհիկ պետության վերածելու նպատակով, գրեթե ամբողջությամբ կրկնում է Շվեյցարիայի քաղաքացիական օրենսգիրքը, բացառությամբ աննշան առանձնահատկությունների։

Կառուցվածք 
Շվեյցարիայի քաղաքացիական օրենսգիրքը բաղկացած է հինգ գրքից.
 Գիրք առաջին — «Իրավունքի սուբյեկտներ` ֆիզիկական և իրավաբանական անձինք»,
 Գիրք երկրորդ — «Ընտանեկան իրավունք»,
 Գիրք երրորդ — «Ժառանգության իրավունք»,
 Գիրք չորրորդ — «Գույքային իրավունք»,
 Գիրք հինգերորդ — «Պարտավորությունների իրավունք» (ընդունվել է առանձին օրենքի տեսքով 1911 թվականին), բաղկացած է բաժիններից։ I — «Ընդհանուր դրույթներ պարտավորությունների վերաբերյալ», II — «Պարտավորությունների որոշակի տեսակներ», III — «Առևտրային գործընկերություններ», IV — «Առևտրային գրանցում, ընկերության իրավունք, առևտրային հաշվառում», V — «Արժեթղթեր»։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Bernhard Schnyder, "Code civil (CC)" in Dictionnaire historique de la Suisse, 02/08/2005.;
 English semi-official translation:
Parts 1–4 (Swiss Civil Code: persons, family, succession, property)
Part 5 (Code of Obligations)

Շվեյցարական իրավունք
Քաղաքացիական օրենսգրքեր
Քաղաքացիական իրավունք
Շվեյցարիայի պատմություն