Մատթեոս առաքյալի հրավերը

«Մատթեոս առաքյալի հրավերը» (), Կարավաջոյի նկարներից՝ նկարված 1599 թվականին՝ Սան Լուիջի դե Ֆրանչեզի եկեղեցու մատուռի համար։

Ստեղծման պատմություն 
Ըստ հարուստ շինարարության կապալառու Մատթեո Կանտարելիի կտակի՝ մատուռը՝ ի պատիվ Մատթեոս առաքյալի, Ֆրանսիայի Սան Լուիջի դե Ֆրանչեզի եկեղեցում պետք է Ֆրեսկո որմնանկարներ դրվեին։ Որմնանկարների թեման և դրանց քանակը գրված էր կտակում։ 1593 թվականին այդ աշխատանքների պայմանագիրը ստորագրվել է հայտնի հռոմեական նկարիչ Չեզարի Դ'Արփինոյի (Cavalier d' Arpino)՝ Կարավաջոյի նախկին տիրոջ և մրցակցի հետ։ Սակայն շատ հայտնի Դ'Արփինոն, թաղված  այլ պատվերների մեջ, մինչև 1599-ը միայն որմնանկարներն է անում։ Մտավախություն կար, որ հոբելյանական տարվան եկեղեցու ձևավորումն այդպես էլ պատրաստ չի լինի, և հաշվի առնելով Ֆրանսիայի դեսպան Ֆիլիպ դե Բետյունի դժգոհությունը՝ հիմնադրամը տնօրինողը խզել է պայմանագիրը Դ'Արփինոյի հետ և դիմել Կարավաջոյին։ Սա նկարչի առաջին աշխատանքն էր, որը նախատեսված էր ոչ թե մասնավոր հաճախորդների, այլ հանրության համար։ Կարավաջոն հրաժարվել է որմնանկարն նկարելուց և մեծ կտավների վրա է պատկերել։ Սուրբ Ծննդյան նախօրեին «Մատթեոս առաքյալի հրավերը» կտավը Նավիչելի պալատից է բերվել  եկեղեցի, որտեղ այդ ժամանակ գտնվում էր նկարչի արվեստանոցը։ Կարավաջոյի այս աշխատանքը համարվում է այն առավել կարևոր և հազվադեպ հանդիպող նկարներից մեկը, որի սյուժեն ավետարանական պատմություն  էր Մատթեոսին հրավիրելու մասին։

Սյուժե 

Ըստ Ավետարանի, Հիսուսը տեսնում է Լևիին՝ (Մատթեոս) Կափառնայումի դարպասների մոտ  և կանչում է նրան առաքելական ծառայության։   
Կարավաջոն սյուժեն մեկնաբանել է ժամանակակից մոտեցմամբ։ Սեղանի մի հատվածում՝ ստվերի մեջ, մաքսավոր Լևինը հաշվում է օրվա եկամուտը, նրան օգնում է ակնոցավոր ծերունին։ Պահակները, զինված երիտասարդները՝ հագնված վերջին նորաձևության ոճով, շրջված են դեպի նոր ժամանողները։ Մաքսավորի հագուստը վկայում է նրա կարգավիճակի մասին։ Բոլոր ներկաներից միայն Լևին է հասկացել, թե ով է կանգնած նրա առջև։

Լույսի հոսքը ընկնում է այն կողմից, որտեղ Հիսուսը և Պետրոս առաքյալը կանգնած են, և խավարը ցրվում է։ Այն խորհրդանշում է հավատքի լույսը, որ ներխուժեց  Լևիի ունայն, փառամոլ աշխարհ։ Նրա ուղղությունը հանիդատեսին ուղղորդում է տեսարանը դիտել ձախից աջ։ Հիսուսը կանգնած է Պետրոսի հետևում, միայն գլուխը և ձեռքն են ընդգծված երևում։ Հիսուսը հայտնվում է ընդամենը մի պահ, նրա մերկ ոտքերը շրջվում են դեպի ելքը։ Կարավաջոն երեք անգամ կրկնել է ձգված ձեռքի ժեստը, հետազոտողները դա նմանեցնում են Սիքստինյան կապելլայում գտնվող Միքելանջելոյի «Ադամի արարումը» որմնանկարի հետ։

Ի տարբերություն նմանտիպ ստեղծագործությունների՝ Կարավաջոյի պատկերազարդ լեզուն պարզ էր և աննախատեսելի հանդիսատեսի համար, և հենց դա է մեծ ժողովրդականություն առաջացրել նրա կտավներում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 
 
 

Կարավաջոյի նկարներ
1599 նկարներ
Նոր Կտակարանի սյուժեով նկարներ