Աննա Բեշնովայի սպանություն

Բեշնովա Աննա Յուրիևնա, 15-ամյա մոսկվացի աշակերտուհի, աղմկահարույց սպանության զոհ, որը բռնաբարվել և սպանվել է 2008 թվականի սեպտեմբերի 30-ի լույս հոկտեմբերի 1-ի գիշերը, Ռուսաստանի Մոժայսկի շրջանի Կուբինկա փողոցի 1-ին շենքի՝ իր տանից ոչ հեռու գտնվող 16 տան բակում։ Հոկտեմբերի 23-ին ձերբակալվել է հանցագործության մեջ կասկածվողը։ 2009 թվականի հունիսին մեղադրյալը, որը հանդիսանում էր Ուզբեկստանի քաղաքացի, մեղավոր է ճանաչվել սպանության, բռնաբարության, սեռական բնույթի բռնի գործողություններ կատարելու մեջ և դատապարտվել 23 տարվա ազատազրկման։ Գործը հասարակական մեծ հնչեղություն է առաջացրել ռուսական ԶԼՄ-ներում և համացանցում։

Սպանություն 
Սեպտեմբերի 30-ի լույս հոկտեմբերի 1-ի գիշերը Մոսկվայի արևմուտքում գտնվող Կուբինկա փողոցի տան բակում սպանվել է Մոսկվայի թիվ 714 դպրոցի 10-րդ դասարանի աշակերտուհի Աննա Բեշնովան։ Դիակը հայտնաբերվել է նրա դպրոցից 30 մետր հեռավորության վրա։ Դատաբժշկական փորձագետները պարզել են, որ Բեշնովան մահից առաջ ծեծի է ենթարկվել և բռնաբարվել։ Ընդ որում, ըստ ԶԼՄ-ների, որոշ բնակիչներ տեսել են դա, բայց ոչ ոք ոստիկանություն չի կանչել։

Աննայի ծնողները՝ Տատյանա Վլադիմիրովնան մայրը, որի հետ նա ապրել է, և հայրը՝ Յուրի Էդուարդովիչը, որն արդեն շուրջ 11 տարի ապրել է մեկ այլ ընտանիքի հետ։

Թաղված է Մոսկվայում Վոստրյակովյան գերեզմանատանը, տեղամաս № 126։

Հետաքննություն 

Ինչպես նշում էր Թերթ ռու-ն՝ «սպանության հետաքննությունը ռեզոնանս է առաջացրել և ակտիվորեն քննարկվել է բլոգներում ու համացանցում»։ Ռուսաստանի դատախազությանը կից Քննչական կոմիտեի Մոսկվայի քննչական վարչությունում հայտարարել են, որ, հաշվի առնելով հանրության մեծ ուշադրությունը, հետաքննությանը հատուկ նշանակություն է տրվում՝ «հետաքննությունը հաշվի է առնում հասարակական մեծ հնչեղություն, որն առաջացրել է այդ սպանությունը, ուստի փորձառու խուզարկուները հնարավոր ամեն ինչ անում են մարդասպանին գտնելու համար։ Քրեական գործով նշանակվել են զգալի քանակությամբ փորձաքննություններ, այդ թվում՝ համալիր, շարունակվում են քննության համար նշանակալի տեղեկություններ ունեցող անձանց հարցաքննությունները»։

Հոկտեմբերի 23-ին Մոսկվայի Վիխինո միկրոշրջանի վարձակալած բնակարանում ձերբակալվել է կասկածյալ, Ուզբեկստանի քաղաքացի Ֆարխոդ Տուրսունովը, 31 տարեկան, բանվոր (գաստարբայտեր), որը խոստովանական ցուցմունք է տվել։ Ներքին գործերի նախարարության ներկայացուցիչ Վիկտոր Բիրյուկովը հայտարարել է՝ «Աշակերտուհու սպանությունից հետո ազգայնական երիտասարդական որոշ կազմակերպությունների ակտիվիստներ փորձել են այդ հանցագործությունն օգտագործել իրենց շահադիտական նպատակներով՝ ազգային ատելություն և թշնամանք բորբոքելու համար՝ կոչ անելով հետաքննել սպանությունն իրենց ուժերով և մեղավորին դավաճանել «ժողովրդական դատարանին»։

Հոկտեմբերի 4-ին Մոսկվայի Զամոսկվորեցկի շրջանային դատարանը թույլատրել է Տուրսունովի կալանքը, որը մեղադրվում է հանցագործության մեջ։ Տուրսունովը, ըստ ԶԼՄ-ների, ծնունդով Սամարղանդից է (Ուզբեկստան)։ Ինքը՝ Տուրսունովը նշել է, որ ալկոհոլային խմիչքների օգտագործումից հետո ոչ ադեկվատ վիճակում է եղել։ Նրա խոսքով՝ սթափ վիճակում ինքը երբեք հանցագործություն չէր կատարի։ Տուրսունովը, «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թերթի տվյալներով, հայտարարել է, որ մի քանի ժամ բռնաբարել է զոհին՝ «Ես թողեցի նրան առավոտյան։ Նա դժվարությամբ վեր կացավ, ամրացրեց ջինսը, իսկ հետո գոռաց, որ ամեն ինչ կպատմի մորը, դիմում կգրի ոստիկանությունում։ Հետո ես նրան գցեցի գետնին, սկսեցի ծեծել...»։

Հասարակական հնչեղություն 
Ըստ Կենտրոնական ԶԼՄ-ների՝ Աննա Բեշնովայի սպանությունը մեծ արձագանք է առաջացրել ռուսական բլոգոսֆերայում տեղեկատվության հրապարակումից հետո։ Այսպես, «Ինտերֆաքս» գործակալությունը հաղորդել Է, որ «Բեշնովայի սպանությունը, իր դաժանության պատճառով, միանգամից լայն հասարակական արձագանք է ստացել»։ «Վեստի» հեռուստաալիքի պորտալ Վեստի Ռու-ն գրում է, որ սպանությունը «վերջին շաբաթներին դարձել է այն հիմնական թեմաներից մեկը, որոնք քննարկվում են ինտերնետ-բլոգերի ռուսական հատվածում»։ ՌԻԱ Նովոստի լրատվական գործակալությունը գրել է, որ «սպանությունը հասարակական լուրջ արձագանք է առաջացրել»։ Ինչպես գրում է «Ռուս լրագրող» պարբերականը, «աշակերտուհու դաժան սպանությունը ցնցել է հասարակությանը»։

«Ինտերֆաքս»-ի տվյալներով՝ տեղեկությունն ի սկզբանե հայտնվել է ՎԿ կայքում, որից հետո սկսել է տարածվել LiveJournal-ի բլոգերում։

Ռուսական խոշոր «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թերթը մանրամասն լուսաբանել է գործը՝ նրան նվիրելով ութ հրապարակում՝ չորս տեսանյութով։ Թերթի հեղինակներից մեկը՝ Խայիրբեկ Ալմակաևը, ընդգծել է, որ մարդասպանը համարվում է «աշխատավոր-ուզբեկ»։ NEWSru- ը, մեկնաբանելով ներքին գործերի նախարար Ռաշիդ Նուրգալիևի հայտարարությունը, հասարակության դերը հանցագործությունների լուծման հարցում՝ նշել է՝ «15-ամյա մոսկվացի Աննա Բեշնովայի աղմկահարույց սպանությունը հաջողվել է բացահայտել նրա հարևանների ցուցմունքների և հասարակական հզոր հնչեղության շնորհիվ»։

ԱՆԴՇ-ի աջակցությամբ հոկտեմբերի 12-ին Մոսկվայի Մոժայսկի շրջանի վարչակազմի մոտ տեղի ունեցավ չարտոնված  հանրահավաք, որտեղ մասնակիցները պահանջում էին, որ խորհրդի ղեկավարը գործը վերցնի անձնական վերահսկողության ներքո։ Հանդիպմանը ներկա էին մոտ 500 բնակիչ ու ԱՆԴՇ-ի և սլավոնական միության ակտիվիստներ։ Ալեքսանդր Բելովը կարծիք է հայտնել, որ «Ռուսական երթ»-ի հերթական միջոցառումը պետք է նվիրել Բեշնովային։ Բելովը հայտարարել է՝ «ինձ համար Անյան ժամանակակից Ռուսաստանի և Մոսկվայի կերպար է, որին ամեն օր բռնաբարում և սպանում են օտարները»։ Հանրահավաքի արդյունքում ոստիկանությունը ձերբակալել է 35 մարդու, այդ թվում՝ Բելովին։ «Վաղը» թերթի տվյալներով՝ ձերբակալվածների թվում է եղել Վլադիմիր Տորը։ Դեպքը բանավեճ է առաջացրել ռուս ազգայնականների շրջանում։

Ազգային քաղաքականության հանրային տեղեկատվական կենտրոնի ղեկավար Թիմուր Մուզաևի կարծիքով՝ ԱՆԴՇ-ին առիթն օգտագործում է իր վրա ուշադրություն հրավիրելու համար.Այժմ Մոսկվայում հանցագործությունը կրկին օգտագործվում է ԱՆԴՇ-ի կողմից, որպեսզի ուշադրություն հրավիրվի զանգվածային բազա կրկին ստանալու համար։ Իսկ նման բազա Մոսկվայում կա՝ գաճաճ սկինհեդական կազմակերպությունները ցրված են, պարզապես երիտասարդներ, որոնք այս կամ այն պատճառով վարակված են ազգամիջյան ատելությամբ։ Որպեսզի միավորել այդ կազմակերպություններին, ԱՆԴՇ-ին պետք է կարգախոս, պետք է մի գաղափար։

«Էքսպերտ» ամսագրի հեղինակ, գրող Ելենա Չուդինովան կարծում է, որ դեպքը մի շարք ԶԼՄ-ների լուսաբանելու մոտեցումը «երկակի ստանդարտների» քաղաքականության դրսևորում է.Ահա մեզ մոտ էլ այսօր ամեն ոք, ով փորձում է ուշադրություն գրավել աշակերտուհու մահվան վրա, իհարկե, «արյան վրա PR է անում»։ (Պարզվում են արտահայտություններ և ավելի վատ, որոնք զուրկ են մահացած աղջկա հանդեպ տարրական մարդկային կարեկցանքից՝ «ազգայնականները թափ են տալիս փոքրիկ դիակին»)։ Բայց միայն հարց է առաջանում. ինչու՞ տաջիկ աղջկա սպանության շուրջ զգալիորեն ավելի մեծ աղմուկի դեպքում ինքնագովազդի մեջ ոչ մեկին չեն մեղադրել։ Ինչու՞ մի դեպքում հնարավոր է միայն «արդար զայրույթը», իսկ մյուսում՝ բացառապես «PR»-ը։ Չուդինովան քննադատում է «Մոսկովսկի կոմսոմոլց»-ի հոդվածը, որտեղ լուսաբանվում են Բեշնովայի անձնական կյանքի մանրամասները։ Չուդինովի մեկ այլ հոդվածում, գնահատելով «զոհված երեխայի կերպարի սևացման» Բեշնովի անձնական կյանքի մասին տեղեկատվությունը, պնդում է, որ այնուհետև «լիբերալ-ընդդիմադիր ճամբարի» միջավայրից նոր ակցիա է կազմակերպվել՝ «հասարակության ուշադրությունը շեղելու Անի Բեշնովայի գործից»։ ԶԼՄ-ներում ապատեղեկատվություն է տարածվել այն մասին, որ սկինհեդները սպանել են իրականում գոյություն չունեցող իրկուտսկի դպրոցական-հակաֆաշիստուհի Օլգա Ռուկոսիլային։ Ընդ որում, ինչպես գրում է Չուդինովան, համեմատությունները կատարվել են ոչ  Բեշնովայի օգտին։ Իրկուտսկի աշակերտուհու սպանության մասին հաղորդումներ են հայտնվել, մասնավորապես, «Էխո Մոսկվի»-ում (այդ թվում Грани.ру-ում՝ հղումով), NEWSru.co.il-ում, «Փաստարկներ ե-փաստեր»-ում, գերմանական Die Tageszeitung թերթում։Իրկուտսկի իրավապահ մարմիններում հերքել են նման աշակերտուհու գոյության մասին տեղեկատվությունը։

ԱՆԴՇ-ի ակտիվիստ Վլադիմիր Տորը նույնպես բացասաբար է գնահատել իրկուտսկի աշակերտուհու մասին տեղեկատվության հայտնվելը.Մենք ականատես եղանք զանգվածային հասարակական գիտակցության առաջարկած երկու սցենարների պայքարին:Մեկը վերցված է կյանքից, և այն չափազանց տհաճ է ներկայիս իսթեբլիշմենթի համար, որպես «սխալ», բորբոքող։ Բայց սա է, ավաղ, կյանքը։ ԱԴՆՇ-ի տղաները ասում են դառը ճշմարտությունը, հիվանդությունը անվանում են իրենց անունով։ Քանի որ հիվանդության փաստի ճանաչումը վերականգնման անհրաժեշտ նախադրյալ է։ Երկրորդ սցենարը, «բավականին պարկեշտ», «ճիշտ» տեսանկյունից, աղքատ աղջիկների սարսափելի ռուս ազգայնականները փողոցներում ուտում են, իսկ նրանց քուղերով կծում են՝ խոչընդոտելով խաղաղությանը, խորշին ու շնորհը բազմաէթնիկ ռուս ազգին։

«Եդինայա Ռոսիայի Երիտասարդ գվարդիայի» քաղխորհրդի անդամ Մարիա Սերգեևան ոչ կոռեկտ է համարում Բեշնովայի հասցեին արված արտահայտությունները։Այս սպանությունը ցնցել Է համացանցը և ազգայնական շարժումները։ Եվ գրեթե անմիջապես հանգուցյալ Աննայի վրա ցեխ լցվեց այդ նույն գրասենյակային ստրուկներից։ Նրանց կարծիքով, Մոսկվայի նորմալ աշակերտուհու հետ նման բան չէր կարող տեղի ունենալ, Անյայի սպանությանն ու բռնաբարությանը ինքն է բախվել։ Մարդիկ, ովքեր երբեք կյանքում չեն տեսել Անյային, նրան անվանում էին անպարկեշտ և հարբեցող, առանց հապաղելու պնդելով, որ Բեշնովան ինքն է մեղավոր ամեն ինչի համար։ Նրա լուսանկարները հայտնաբերել են մինի կիսաշրջազգեստով, որոնք իբր հաստատում են Անիայի անկարգությունները։Սերգեևան նշել է, որ այդ տարիքում նա նաև մինի կիսաշրջազգեստ է կրել, «հյուր է գնացել տղայի մոտ» և ուշ վերադարձել տուն, դատապարտել նման գնահատականները։

Հաջորդ օրերին Մոսկվայում սպանվել են մի քանի օտարերկրացիներ, ինչը որոշ ԶԼՄ-ներ կապում էին Բեշնովի վրեժխնդրության հետ։ Նոյեմբերին ԶԼՄ-ները նշել են Մոջայի շրջանում Միջին Ասիայից աշխատավորների ազատումը։

Դեկտեմբերի 6-ին Մոժայսկի շրջանի վարչակազմի շենքի մոտ գտնվող աղբարկղում հայտնաբերվել է Տաջիկստանի 20-ամյա քաղաքացի Սալոհիտդին Ազիզովի գլուխը։ Մի շարք իրավապաշտպան կազմակերպությունների հասցեներով ուղարկված էլեկտրոնային նամակների համաձայն՝ սպանության պատասխանատվությունն իր վրա է վերցրել նախկինում անհայտ «ռուս ազգայնականների մարտական կազմակերպությունը»։ Հետաքննությունը դիտարկել է տարբեր վարկածներ։ Սակայն ԶԼՄ-ների կարծիքով նեոնացիստների մասնակցության վարկածը ամենահավանականն է։ Տաջիկստանի արտաքին գործերի նախարարությունը Ռուսաստանի ներկայացուցչին բողոքի նոտա է հղել սպանության կապակցությամբ։ Ավելի ուշ հետաքննությունը կպարզի, որ սպանությունը կատարել են Ալեքսեյ Կորշունովը, որը հետագայում սպանել է հակաֆաշիստ Իվան Խուտորսկուն և դատավոր Էդուարդ Չուվաշովին, և Ալեքսանդր Պարինովը։Սպանությունից հետո իշխանություններին ուղղված դիմումը կազմել է Նիկիտա Տիխոնովը, որը հետագայում ցմահ դատապարտվել է Ստանիսլավ Մարկելովի և Անաստասիա Բաբուրովայի սպանության համար։

2008 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Մոսկվայի արևմտյան շրջանի ՆԳՎ մամուլի ասուլիսում նշվեց. «Նացիստները աղջկա ողբերգությունը օգտագործել են իրենց շահերից ելնելով և որոշել են ապօրինի ներգաղթյալների դեմ պայքարի դրոշի ներքո վախեցնել մայրաքաղաքի հյուրերին»։

Դատ և դատավճիռ 
2009 թվականի հունիսի 8-ին Մոսկվայի քաղաքային դատարանը Տուրսունովին մեղավոր էր ճանաչել սպանության (ՌԴ ՔՕ 105-րդ հոդված), բռնաբարության (ՌԴ ՔՕ 131-րդ հոդված) և սեռական բնույթի բռնի գործողություններ կատարելու մեջ (ՌԴ ՔՕ 132-րդ հոդված) և դատապարտել 23 տարվա ազատազրկման խիստ ռեժիմի գաղութում (դատախազը խնդրել էր պատիժ նշանակել 21 տարի ժամկետով. բացի այդ, Աննայի ծնողների օգտին դատապարտված դատապարտյալից բարոյական վնասի փոխհատուցման 4 մլն ռուբլի է բռնագանձվել։

Դատավճռից դժգոհ են մնացել Ինչպես Թուրսունովի փաստաբանը, այնպես էլ Բեշնովայի ծնողները. առաջինը կարծում է, որ դատարանը չի պարզել գործի բոլոր հանգամանքները, երկրորդը, որ դատավճիռն ավելորդ մեղմ է (ծնողների կարծիքով, սպանողը պետք է պատիժ նշանակեր ցմահ ազատազրկման տեսքով)։ Երկու կողմերն էլ հայտարարել են այդ դատավճիռը բողոքարկելու իրենց մտադրության մասին։

2009 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Ռուսաստանի Գերագույն դատարանը 23-ից նվազեցրել է Տուրսունովի կալանքի ժամկետը՝ հաշվի առնելով նրա զղջումը և հետաքննությանը ցուցաբերվող օգնությունը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 
 
 
 
 
Նոյեմբերի 25 ծնունդներ
1992 ծնունդներ
Հոկտեմբերի 1 մահեր
2008 մահեր
Սեպտեմբերի 30 մահեր