Պաշտպանիչ սակագներ

Պաշտպանիչ սակագներն այն սակագներ են, որոնք սահմանվում են ներքին արդյունաբերությունը պաշտպանելու նպատակով։ Նրանք նպատակ ունեն ներմուծվող ապրանքների արժեքն ավելի թանկ դարձնել, քան հայրենական արտադրված համարժեք ապրանքները՝ այդպիսով առաջացնելով տեղական արտադրության ապրանքների վաճառքի աճ՝ միաժամանակ աջակցելով տեղական արդյունաբերությանը։ Սակագներ են սահմանվում նաև կառավարության եկամուտները բարձրացնելու կամ անցանկալի գործունեությունը նվազեցնելու համար։ Թեև սակագինը կարող է միաժամանակ պաշտպանել ներքին արդյունաբերությունը և ստանալ պետական եկամուտներ, պաշտպանության և եկամուտների առավելագույնի հասցման նպատակները առաջարկում են սակագների տարբեր դրույքաչափեր՝ ենթադրելով փոխզիջում երկու նպատակների միջև։

Ինչպես են սակագներն աշխատում 
Սակագինը երկիր ներմուծվող ապրանքների վրա ավելացված հարկ է։ Պաշտպանիչ սակագները հարկեր են, որոնք նախատեսված են ներմուծման արժեքը բարձրացնելու համար, ուստի այն ավելի քիչ մրցակցային է, մոտավորապես համարժեք ներքին ապրանքի նկատմամբ։ Օրինակ՝ եթե Ամերիկայում վաճառվող նմանատիպ կտորն արժե 4 դոլար՝ Բրիտանիայից ներմուծված ապրանքի համար (ներառյալ լրացուցիչ առաքում և այլն) և 4 դոլար՝ Միացյալ Նահանգներից ծագող ապրանքի համար, ամերիկյան կառավարությունը կարող է ցանկանալ սահմանել պաշտպանիչ մաքսատուրք՝ Բրիտանական ապարանքի գինն ավելի բարձր դարձնելով ամերիկացիների համար։ Պաշտպանիչ սակագնի հիմքում ընկած նպատակը ներքին արդյունաբերությունը արտաքին մրցակցությունից պաշտպանելն է։

Այս քաղաքական խնդիրը հիմնված է ներգրավված երկրների արժույթների գնողունակության հավասարության վրա, ինչպես նաև տարբեր երկրներում արժույթի զուգահեռ փոխարինման վրա։

Պատմություն

ԱՄՆ 

Ալեքսանդր Համիլթոնն առաջին ամերիկացին էր, որն իր «Արտադրանքի մասին զեկույցում» ինդուստրացման խթանման նպատակով առաջարկել է օգտագործել պաշտպանիչ մաքսատուրքեր։ Հեմիլթոնը կարծում էր, որ տեքստիլի ներմուծման մաքսատուրքը կսուբսիդավորվի՝  նպաստելով արտադրական օբյեկտների ստեղծմանը, որոնք ի վերջո մրցակցում են բրիտանացիների հետ։ Լսելով Համիլթոնի խորհուրդը՝ նախագահ Ջորջ Վաշինգտոնը 1790 թվականին ստորագրել է Սակագնային օրենքը՝ որպես Ամերիկայի երկրորդ օրենսդրություն։ Նա նշել է, որ սակագները անհրաժեշտ են ազգային անվտանգության նկատառումներից ելնելով.

1812 թվականի պատերազմից հետո բրիտանական էժանագին ապրանքները «լցվել» էին ամերիկյան շուկա, ինչը նվազեցրել է և սպառնալիք դարձել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ինֆանտիլ արդյունաբերության համար։ 1816 թվականին Կոնգրեսը սահմանել է սակագինը, որպեսզի կանխի այդ բրիտանական ապրանքների մի մասի մուտքը Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, որին հաջորդել է մյուս սահմանումը՝ 1824 թվականին և ավարտվել 1828 թվականին «վիճահարույց» սակագնով</ref> This 1828 tariff was so unpopular that it played a significant role in the failure of John Quincy Adams' reelection bid in 1828.:
Նախագահ Ջոն Քվինսի Ադամսը հաստատել է «վիճահարույց սակագինը» այն բանից հետո, երբ այն ստացել է Ներկայացուցիչների պալատի ձայների մեծամասնությունը։ 1828 թվականին սահմանված այս մաքսատուրքի նպատակն էր պաշտպանել հյուսիսային և արևմտյան գյուղատնտեսական ապրանքները արտաքին մրցակցությունից, սակայն դրանով ազգային բանավեճ է առաջացրել ներմուծման համար մաքսատուրքեր սահմանելու սահմանադրականության շուրջ։ Այս դեպքում նախատեսված ապրանքները ներառում էին երկաթ, մելաս, թորած սպիրտ, կտավատ և այլ պատրաստի ապրանքներ։ Այս մաքսատուրքին դեմ էին հիմնականում հարավային կողմը, քանի որ այս տարածաշրջանը զուրկ էր արտադրական ոլորտից, ինչի պատճառով վերջինս իր արտադրությունը մատակարարելու համար կախված էր հյուսիսից և արտաքին առևտրից։ Ներմուծման ծախսերը արհեստականորեն բարձրացնելուց բացի, այսպես կոչված «Վիճահարույց սակագինը» հարվածել է հարավին՝ խոչընդոտելով բամբակի առևտուրը դեպի Անգլիա, որը տարածաշրջանի եկամտի հիմնական աղբյուրն էր։ 1828 թվականի այս սակագինը այնքան անհայտ էր, որ նշանակալի դեր է խաղացել 1828 թվականին Ջոն Քվինսի Ադամսի վերընտրման հայտի ձախողման մեջ։
Բարձր սակագներն օգտագործվում էին բիզնեսին ավելի բարձր վաճառքներ ապահովելու, արդյունաբերական աշխատողներին ավելի բարձր աշխատավարձեր և ֆերմերներին բերքի ավելի մեծ պահանջարկ խոստանալու համար։ Դեմոկրատները կարծում էին, որ այն «փոքր մարդու» համար հարկ է։ 1900 թվականից հետո առաջադեմ ապստամբներն ասում էին, որ այն նպաստում է մենաշնորհին։ Այն ամենամեծ աջակցությունն ուներ հյուսիս-արևելքում, իսկ ամենամեծ ընդդիմությունը՝ հարավում և արևմուտքում։ Միջին Արևմուտքը մարտադաշտ էր։ Ռուզվելտը փորձել է հետաձգել հարցը, սակայն Թաֆթը 1909 թվականին ստիպված է եղել վերանայել՝ Փեյն-Օլդրիչ սակագնային ակտով։ Արևելյան պահպանողականները՝ Նելսոն Վ. Օլդրիխի գլխավորությամբ, ցանկանում էին սահմանել բարձր մաքսատուրքեր արտադրված ապրանքների համար (հատկապես բրդյա ապրանքների համար), մինչդեռ միջինարևմտյան երկրները պահանջում էին ցածր մաքսատուրքեր։ Օլդրիչը գերազանցել է նրանց՝ իջեցնելով գյուղմթերքի սակագինը, ինչը վրդովեցրել է ֆերմերներին։ 1910 թվականին Փեյն-Օլդրիչ բարձր սակագնային ակտի շուրջ մեծ ճակատամարտը բաժանել է հանրապետականներին և ստեղծել վերադասավորում՝ հօգուտ դեմոկրատների։
1913 թվականին դեմոկրատները իջեցրել են սակագինը, սակայն Առաջին համաշխարհային պատերազմի տնտեսական տեղաշարժերը այն դարձրել են անտեղի։ Երբ 1921 թվականին հանրապետականները վերադարձան իշխանության՝ նորից սահմանելով պաշտպանիչ սակահին։ Նրանք կրկին բարձրացրել են այն 1930 թվականին՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում Մեծ ճգնաժամը դիմավորելու համար։ Բայց դա ավելի վատացրեց դեպրեսիան[12]: Դեմոկրատները խոստացան վերջ տալ պաշտպանությանը, և ցածր տոկոսադրույքները գերակշռել են 20-րդ դարի մնացած մասի բանավեճում։ 2017 թվականին Դոնալդ Թրամփն առաջարկել է պաշտպանիչ սակագները օգտագործել որպես տնտեսությունը բարելավելու միջոց։

Ծանոթագրություններ

Տես նաև 
 Սակագին
 Հովանավորման համակարգ
 Առևտրի համաշխարհային կազմակերպություն

Մաքսային իրավունք
Տնտեսություն