Կումանովոյի համաձայնագիր

Ռազմատեխնիկական համաձայնագիր Միջազգային անվտանգության ուժերի և Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետության և Սերբիայի Հանրապետության կառավարությունների միջև, հայտնի է նաև որպես Կումանովոյի համաձայնագիր, հրադադարի համաձայնագիր, որը ստորագրվել է Կոսովոյի միջազգային անվտանգության ուժերի (KFOR), Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետության և Սերբիայի Հանրապետության կառավարությունների միջև 1999 թվականի հունիսիս 9-ին Կումանովոյում (Հյ․ Մակեդոնիա)։ 

Համաձայնագրի ստորագրումը ազդարարում է Կոսովոյի ռազմական գործողությունների ավարտը և հաստատում նոր հիմնարար հարաբերություններ Հարավսլավիայի և Կոսովոյի ուժերի միջև։

Նախապատմություն 
Կումանովոյի համաձայնագրին նախորդել է բանակցությունների տարափ ոչ միայն Հարավսլավիայի և Սերբիայի, այլև Հյուսիսատլանտյան դաշինքի (նաև ուղիղ կերպով ԱՄՆ-ի) և Ռուսաստանի Դաշնության միջև։ Չնայած նախնական պայմանավորվածությանը, օրինակ՝ Կոսովոյից սերբական զորքերի դուրսբերման ժամանակացույցի վերաբերյալ, Կոսովոյում գտնվող ՆԱՏՕ-ի ուժերը դեռևս շարունակում էին մնալ իրենց տեղակայման վայրերում՝ սպասելով սերբական զորքերի ամբողջական դուրսբերման ավարտին։

Որոշ աղբյուրներ վկայակոչում են համաձայնագրի ձեռքբերման գործում Ռուսաստանի նշանակալի դերի մասին։ Նախքան Կումանովոյում համաձայնագրի ստորագրումը՝ տեղի է ունեցել հանդիպում ՌԴ ԱԳ նախարար Իգոր Իվանովի և ԱՄՆ պետքարտուղար Մադլեն Օլբրայթի միջև, որի շրջանակներում ձեռք են բերվել որոշ նախնական պայմանավորվածություններ։ Դրանք վերաբերում էին ՆԱՏՕ-ի օդային հարձակումների դադարեցմանը, ինչպես նաև Ռուսաստանի խնդրանքով ապագա համաձայնագրում նախատեսվող որոշ կետերի հեռացմանը (փոխարենը ՌԴ-ն խոստանում էր վետո չկիրառել ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդի բանաձևի ընդունման ժամանակ)։

Առանց Ռուսաստանի Դաշնության ներգրավվածության իրատեսական էր Հարավսլավիայի հրթիռակոծությունների շարունակականությունը ՆԱՏՕ-ի կողմից։

Համաձայնագրի դրույթներ 
Համաձայնագրի հիմնական դրույթները նախատեսում էին հետևյալը.

 Կոսովոյի ուժերի (KFOR) և Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետության (ՀԴՀ) միջև ռազմական գործողությունների դադարեցում, մասնավորապես՝ ռմբակոծությունների դադարեցում Հարավսլավիայի կողմից համաձայնագրի դրույթներին հավատարիմ մնալու պարագայում, 
 Կոսովոյի սահմանների շուրջ 25 կմ օդային անվտանգության և 5 կմ ցամաքային անվտանգության գոտու ստեղծում,
 Ստորագրումից ավելի քան 11 օրվա ընթացքում ՀԴՀ-ի ուժերի փուլային դուրսբերում Կոսովոյից, ներառյալ կապի գծերից ռազմական օբյեկտների (ականների, պայթուցիկ թակարդների) մաքրում և հնարավոր վտանգների մասին ՆԱՏՕ-ի ուժերին տեղեկատվության տրամադրում,
 Կոսովոյում քաղաքացիական և անվտանգության ուժերի տեղակայում՝ համաձայն ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի ընդունվելիք բանաձևի,
 ՆԱՏՕ-ի Կոսովոյի ուժերին օգնություն տրամադրելու և անհրաժեշտ ուժի կիրառման թույլտվություն՝ միջազգային քաղաքացիական ներկայության և խաղաղ կարգավորման առաքելության համար անվտանգ միջավայր ստեղծելու համար։

ՆԱՏՕ-ի ներկայությունը հաստատվել է ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի թիվ 1244 բանաձևով, որը լիազորում էր ՄԱԿ-ի անդամ պետություններին և միջազգային կազմակերպություններին պահպանել միջազգային ներկայությունը՝ Կոսովոյի ուժերի (KFOR) կարգավիճակով։

Ծանոթագրություններ 

Հաշտության համաձայնագրեր
Կոսովոյի պատմություն
Կոսովոյի պատերազմ