DARVO

DARVO, անգլերեն հապավում (Deny, Attack, and Reverse Victim and Offender), նշանակում է՝ հերքել, հարձակվել, զոհին և հանցագործին տեղերով փոխել։ Այսպես են անվանում հոգեբանական բռնության տիպիկ ռազմավարությունը (աբյուզիվ հարաբերություններ)։ Հանցագործը սկզբից հերքում է, որ բռնությունը երբևէ տեղի է ունեցել, ապա հարձակվում է զոհի վրա՝ նրան պատասխանատվության ենթարկելու փորձի համար և պնդում, որ ինքը իրականում զոհ է տվյալ իրավիճակում, այդպիսով տեղերը փոխելով շփոթության մեջ գցում իրավապահներին։ Սովորաբար դա ենթադրում է ոչ միայն հանցագործի կողմից իրեն զոհ ներկայացներլը, այլ նաև իսկական զոհին մեղադրելը։ Այս մարտավարությունը հիշեցնում է որոշ մեխանիզմներ, որոնք փոխանցվել են ենթամշակութային ճանապարհով և պատճառ են հանդիսացել ինստիտուցիոնալ չարաշահումների, ինչպիսիք են էթնիկ այլատյացության դրսևորումները, որոնք հազարավոր տարիներ շարունակում են ակտուալ մնալ։

Ծագում 
DARVO հապավումն առաջին անգամ հայտնվում է հոգեբան Ջենիֆեր Ֆրեյդի աշխատության մեջ, որի վեբ էջը հղում է արվում մի հոդվածի, որը բացատրում է, որ DARVO-ի առաջին փուլը՝ հերքումը, ներառում է իր մեջ գազլայթինգ, այն  հոգեբանական բռնության ձև է, որի նպատակն է զոհին թերի, աննորմալ համարել կամ ստիպել նրան տանջվել և կասկածել իրեն շրջապատող իրականության  ընկալման ադեկվատության մեջ։ 

Ջենիֆեր Ֆրեյդը գրել է․Ես նկատել եմ, որ իրական աբյուզերները սպառնում են, վախեցնում և մղձավանջ են ստեղծում բոլոր նրանց համար, որոնք իրենց փորձում են պատասխանատվության ենթարկել կամ խնդրում են փոխել իրենց վիրավորական վարքը։ Դա հարձակում է, որը ուղղված է դեպքի ականատեսներին վախեցնելու և կանգնեցնելու համար, սովորաբար ներառում է իրավական գործողությունների սպառնալիքներ, բռնության վերաբերյալ իրազեկողների հեղինակության վրա բացահայտ և քողարկված հարձակումներ։ Հարձակումը հաճախ ծաղրում է այն անձին, որը փորձում է բռնարարին պատասխանատվության ենթարկել։ Բռնարարն արագ տպավորություն է ստեղծում, որ ինքն է զոհը, իսկ զոհը կամ դեպքի ականատեսը բռնարարն է՝ իրավիճակը շուռ տալով։ Թվում է, թե կարծես հանցագործն է հանցագործության զոհը, այդպիսով իրական մեղավորին պատասխանատվության ենթարկել փորձող անձը ստիպված է լինում պաշտպանվել։

Օրինակներ 
 Ամերիկացի ռեփեր Ար Քելլիի պահվածքը հարցազրույցի ժամանակ՝ կապված նրա նկատմամբ հարուցված քրեական գործի վերաբերյալ, անչափահասների նկատմամբ սեռական ոտնձգություն կատարելու կասկածանքով։
 ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարքագիծը սեռական ոտնձգություն կատարելու և այլ իր տարբեր արարքներին առնչվող մեղադրանքներից պաշտպանվելու հարցում։
 Հարվի Վայնշտեյնը 2017 թվականի հարցազրույցում իր զոհերին մեղադրել է գազլայթինգի մեջ։

Ժամանակակից արվեստ 
Հարավային այգի մուլտսերիալի դրվագներից մեկում՝ բանտարկյալը զանգում է նախագահ Դոնալդ Թրամպին խորհուրդ հարցնելու։ Նախագահը բացատրում է նրան DARVO-ի սկզբունքը և բացատրում, թե ինչպես օգտագործել այդ հնարքը։

Ծանոթագրություններ 

ԱԽՎ նախագծի հոդվածներ
Հոգեբանական բռնություն
Հոգեբանական մանիպուլյացիա
Տուժողի հոգեբանություն
Հռետորություն
Քարոզչություն
Մարդկային վարք
Սոցիալական հոգեբանություն
Միջանձնային հարաբերություններ
Սեռական բռնություն