Սիրաչա (սոուս)

Սիրաչա, կամ սրիրաչա (թայերեն ศรีราชา [sǐː.rāː.tɕʰāː], վիետնամերեն Tương ớt Sriracha, Sriracha [sɪˈrɑːtʃə]), չիլի սոուսի տեսակներից մեկը։ Սիրաչայի բաղադրատոմսի մեջ մտնում է չիլի պղպեղ, քացախ, սխտոր, շաքարավազ, աղ։ Սիրաչա սոուսն անվանումը ստացել է Թաիլանդի արևելքի Չոնբուրի գավառի ափամերձ Սիրաչա քաղաքի անվանումից։ Համարվում է, որ առաջին անգամ սիրաչա սուսը պատրաստվել է հենց այդ քաղաքում։ Որպես կանեն, սիրաչա սոուսը ավելացնում են Ծովամթերքից պատրաստված ուտեստների մեջ։

Կիրառություն 
Թաիլանդում սիրաչա սոուսը, որպես կանոն, ուղղակիորեն չեն ավելացնում ուտեստի մեջ։ Այն մատուցվում է ուտեստների հետ հատուկ սպասքի մեջ։ Վիետնամում սիրաչա սոուսը ուտում են տապակած արիշտայի, ռոլլերի հետ և խառնում են այլ սոուսներին։ Բացի այդ՝ սիրաչա սոուսը ավելացնում են սուպերի, ձվով ուտեստների և բուրգերների մեջ։ Ինչպես նաև Թաիլանդի խանութներում և շուկաներում կարելի է հանդիպել սիրաչա սոուսով ջեմեր, սառնաշաքարներ, կոկտեյլներ։ Թաիլանդում սիրաչա սոուսի համով կարտոֆիլի չիփսերը շատ հայտնի են։

Թաիլանդում 
Թաիլանդում սոուսը հաճախ անվանում են «սոթ սիրաչա» (), և հազվադեպ «նամ փխրիկ սիրաչա» ()։ Թայական ավանդական սոուս սիրաչան՝ որպես կանոն, ունի ավելի կծու համ, քան վիետնամական սոուսների այլ տարբերակները։ Բացի այդ՝ թայական այլ սոուսներից սիրաչա սոուսը տարբերվում է թանձրությամբ․ սիրաչա սոուսն ավելի թանձր է։

Bon Appétit ամսագրի հարցազրույցի ժամանակ ասիական մթերքներ տարածող Eastland Food Corporation-ը պնդում էր, որ կծու սոուսի թայական սիրաչա ապրանքանիշը, որը վաճառվում է Eastland խանութների ցանցում, իրականում պատրաստվում է թայական օրիգինալ բաղադրատոմսով։ Սիրաչա սոուսի բաղադրատոմսը ստեղծվել է 1930-ական թվականներին Թայիլանդի Սիրաչա քաղաքում։ Այդ բաղադրատոմսը պատկանում է Թան Չակկապակ տնային տնտեսուհուն։

ԱՄՆ-ում 

Միացյալ նահանգներում սիրաչա սոուսը ասոցացնում են Huy Fong Foods ապրանքանիշի սոուսի հետ։ Հաճախ սոուսը անվանում են «աքաղաղի» սոուս, քանի որ փաթեթավորման վրա պատկերված է աքաղաղ։ ԱՄՆ-ում կան սիրաչա սոուսի այլ տեսակներ։

ԱՄՆ-ի տարատեսակ ռեստորաններում, այդ թվում՝ Wendy’s, Applebee’s, P.F. Chang’s, Pizza Hut, Domino’s Pizza, Jack in the Box, ՄաքԴոնալդս, Subway, Taco Bell, White Castle, Gordon Biersch, Chick-fil-a, Firehouse Subs, Սթարբաքս և Բուրգեր Քինգ ավելացնում են սիրաչա սոուսն ուտեստների մեջ՝ հաճախ խառնելով նրան մայոնեզին կամ այլ սոուսներին։

Մշակույթում 
2013 թվականի դեկտեմբերին ամերիկական ռեժիսոր Գրաֆֆին Հեմմոնդը թողարկել է փաստագրական ֆիլմ սիրաչա սոուսի ծագման և արտադրության մասին։

Մրցանակներ 
2010 թվականին ամերիկական Bon Appetit ժամանցային և մշակութային ամսագիրը սիրաչա սոուսը անվանել է ամսվա համեմունք։

Ծանոթագրություններ 

Սոուսներ
Վիետնամական խոհանոց
Համեմունքներ