Սուզաբադ

Սուզաբադ () բադերի ընտանիքին պատկանող ջրային թռչուն։

Արաքին տեսք 

Մարմնի երկարությունը 48-56 սմ է, քաշը՝ 0.9-1.7 կգ։ Մարմնի կազմվածքը ամուր է, պարանոցը՝ կարճ, գլուխը՝ մեծ։ Հետևի ոտքի վրա կաշվե շեղբեր կան։ Արուները ավելի մեծ են, քան էգերը։ Արուների գունավորումը սև է, երբեմն թևի վրա կա սպիտակ կետեր («հայելին»), կտուցը դեղին, սև կամ կարմիր է, գունավորված հիմքով։ Էգերի գունավորումը արուներից մուգ է։

Տարածվածութություն և բնակավայրեր 

Առանձնացվում են սուզաբադի հինգ տեսակներ։ Նրանք ապրում են Եվրոպայի հյուսիսում, Ասիայում և Հյուսիսային Ամերիկայում։ Նախկին ԽՍՀՄ տարածքում հայտնաբերվել են չորս տեսակներ՝ արծվաքիթ սուզաբադ (Melanitta deglandi), սուզաբադ (Melanitta fusca), կապտավուն (Melanitta nigra) և խաղաղօվկիանոսյան կապտավուն (Melanitta americana), Ջոբլինգ Ջեյմս Ա-ն (2010) տեսնում է բազմազան սուզաբադեր (Melanitta perspicillata) Ռուսաստանի հյուսիս-արևելքում։ Հարավում՝ ծովափերի երկայնքով, սուզաբադերը ներթափանցում են Էստոնիա։

Վարք 

Սուզաբադերը չվող թռչուններ են, ձմեռում են ափամերձ ջրերում և ծովերում։ Նրանք լավ սուզվում են, դժկամորեն դուրս գալիս՝ վարվելով շատ ուշադիր։

Բուծում

Հիմնականում նրանք բնադրում են լճերի, հանգիստ գետերի և ծովային ափերին գտնվող տունդրա և անտառ-տունդրաներում։ Առատորեն կնճռոտ բները կարող են պատրաստված լինել տարբեր ճյուղերից։ 6-10 ձու է լինում բնում։ Բնադրումը տևում է մոտ 3 շաբաթ, սա, ինչպես նաև ճուտիկների խնամքը, կատարվում է միայն էգերի կողմից։

Սնուցում

Հիմնականում սնվում են մոլլուսներով, ջրային միջատների թրթուրներով։ Երբեմն դրանք սննդակարգում պարունակում են փոքր ձկներ և բույսեր։

Սուզաբադը և մարդը 
Որոշ տեղերում սուզաբադերը որսորդության օբյեկտ են։

Ծանոթագրություններ

Պատկերասրահ

Գրականություն 
 Большая советская энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия. 1969—1978.
 Энциклопедия природы России. — М.: ABF. Р. Л. Беме, В. Л. Динец, В. Е. Флинт, А. Е. Черенков. 1998

Թռչուններ
Հարավային Ամերիկայի թռչուններ
Եվրասիայի թռչուններ
Բադեր
Ծովաբադեր