Շուշիի հռչակագիր

Շուշիի հռչակագիր (, ), Ադրբեջանի և Թուրքիայի նախագահներ Իլհամ Ալիևի և Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կողմից 2021 թվականի հունիսի 15-ին ստորագրված համագործակցության հռչակագիր Արցախի Հանրապետության բռնազավթված Շուշի քաղաքում, որն այնժմ գտնվում է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։

Պատմություն 
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը տիկնոջ՝ Էմինեի ընկերակցությամբ, և պետական բարձրաստիճան պաշտոնյաների ուղեկցությամբ 2021 թվականի հունիսի 14-ին պաշտոնական այցով մեկնել է Ադրբեջան։ Հունիսի 15-ին թուրքական պատվիրակությունն ավտոշարասյունով ուղևորվել է Ֆիզուլի, որտեղ նրանց դիմավորել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը։ Երկու երկրների ղեկավարները միասին մեկնել են Շուշի։ Նույն օրը Շուշիում ստորագրվել է երկու երկրների համագործակցության մասին պայմանագիր։ Փաստաթուղթը կոչվում է «Շուշիի հռչակագիր»։

Նախագահների հայտարարություններ 
Փաստաթղթի ստորագրումից հետո Իլհամ Ալիևն ասել է, որ այն բարձրագույն մակարդակի է հասցնում Ադրբեջանի և Թուրքիայի համագործակցությունը։ Հռչակագիրը ենթադրում է փոխադարձ ռազմական օգնություն և սերտ համագործակցություն ռազմարդյունաբերության ոլորտում։ «Մեր ստորագրած դաշնակցային համաձայնագիրը ցույց է տալիս մեր հետագա համագործակցության ուղիները, հռչակագրում կարևորվում է փոխգործությունը միջազգային մակարդակում, էներգետիկ անվտանգության, Հարավային գազային միջանցքի, տնտեսության, առևտրի, մշակույթի, սպորտի բնագավառներում, բայց ես ուզում եմ առանձնացնել երկուսը՝ համագործակցությունը ռազմարդյունաբերության ոլորտում և փոխադարձ ռազմական օգնությունը»,- ասել է Ալիևը։ Նա «պատմական մեծ նվաճում է» անվանել դեկլարացիան։ Ալիևը խոսել է նաև այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքի» մասին, ասելով, թե «դա հնարավոր է դարձել ղարաբաղյան պատերազմից հետո ստեղծված աշխարհաքաղաքական նոր իրավիճակի արդյունքում»։

Թուրքիայի նախագահը գովեստով է խոսել Ադրբեջանի հետ «եղբայրական հարաբերությունների» մասին։
Նա ասել է, թե նպատակահարմար է առաջ տանել «Վեցի պլատֆորմի» գաղափարը, որը ենթադրում է տարածաշրջանի վեց պետությունների՝ Ռուսաստանի, Վրաստանի, Թուրքիայի, Հայաստանի, Իրանի և Ադրբեջանի համագործակցություն։ «Մենք ուզում ենք, որ Հարավային Կովկասը դառնա խաղաղության տարածաշրջան»,- ասել է Էրդողանը։

Հայաստանի արձագանքը հռչակագրին 
ՀՀ Արտաքին գործերի նախարարությունը 2021 թվականի հունիսի 17-ին հանդես է եկել մեկնաբանությամբ, որով դատապարտելի և սադրիչ է անվանել Շուշիում Թուրքիայի և Ադրբեջանի նախագահների կողմից ստորագրված հռչակագիրը և Թուրքիայի նախագահի կողմից Ադրբեջանի խորհրդարանում հնչեցված ելույթը։ Մեկնաբանությունում ասվում է.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Հռչակագրի տեքստը (ադրբ.)
 Հռչակագրի տեքստը (թուրք.)
 Հռչակագրի տեքստը (ռուս.։ թարգմանվել է ադրբ.)

Ադրբեջանա-թուրքական հարաբերություններ
Պայմանագրեր այբբենական կարգով
Շուշի