Եվրոպական վիճակագրական վարչություն

Եվրոպական Վիճակագրական Վարչություն (Եվրոստատ), Եվրոպական հանձնաժողովի գլխավոր տնօրինություն, որը գտնվում է Լյուքսեմբուրգի Լյուքսեմբուրգ քաղաքի Կիրշբերգ թաղամասում։ Նրա հիմնական պարտականություններն են Եվրոպական Միության (ԵՄ) ինստիտուտներին վիճակագրական տեղեկությունների տրամադրումը և Եվրոմիության անդամ և անդամակցման թեկնածու երկրներում, ինչպես նաև ԵՏՀ անդամ երկրներում վիճակագրական մեթոդների ներդաշնակեցմանը նպաստելը։ Տարբեր երկրներում գործող և Եվրոստատի հետ համագործակցող կազմակերպությունները ամփոփված են Եվրոպական Վիճակագրական Վարչության հայեցակարգի շրջանակներում։

Կազմակերպություն 
Եվրոստատը գործում է ԵՄ No 223/2009 կանոնակարգի համաձայն։ 2019 թվականի դեկտեմբերին Լեյենի հանձնաժողովի երդումից ի վեր Եվրոստատը տրամադրվում է տնտեսության հարցերով Եվրոպական հանձնակատար Պաոլո Ջենտիլոնիի պորտֆելին։ 

Եվրոստատի գլխավոր տնօրենը Եվրոստատի նախկին տնօրենի տեղակալ և Բուլղարիայի ազգային վիճակագրական ինստիտուտի նախագահ Մարիա Կոցևան է։

Պատմություն 

 1953 Ստեղծվել է Ածխի և Պողպատի Եվրոպական համայնքի վիճակագրական բաժինը։
 1958 Հիմնադրվել է Եվրոպական համայնքը և ստեղծվել Եվրոստատի նախկին տարբերակը։
 1959 Ընդունվել է Եվրոստատի ներկայիս անունը՝ «Եվրոպական Համայնքների Վիճակագրական Վարչություն»։ Կատարվել է առաջին հրապարակումը գյուղատնտեսական վիճակագրության վերաբերյալ։
 1960  Կատարվել է համայնքների աշխատուժի վերաբերյալ առաջին հետազոտությունը։
 1970 Հրապարակվել է Ինտեգրացված Տնտեսական Հաշիվների Եվրոպական Համակարգը (Հաշիվների Եվրոպական Համակարգ, ՀԵՎՀ), և հաստատվել Եվրոպական համայնքում տնտեսական գործունեության տեսակների վիճակագրական դասակարգումը։
 1974 «Cronos» վիճակագրական տվյալների շտեմարանում տեղադրվել է առաջին տիրույթը։
 1988 Եվրոպական հանձնաժողովը ընդունել է վիճակագրական տեղեկատվության ոլորտում առաջին քաղաքականությունը սահմանող փաստաթուղթը։
 1989 Ստեղծվել է վիճակագրական ծրագրի կոմիտեն և Խորհրդի կողմից ընդունվել է առաջին ծրագիրրը (1989–1992), որպես վիճակագրական տեղեկատվության քաղաքականություն իրականացնող գործիք։
 1990  Խորհուրդը ընդունել է հրահանգ ՝ Եվրոստատին գաղտնի տվյալների փոխանցման մասին, ինչը նախկինում խոչընդոտում էր համայնքային վիճակագրական աշխատանքին։
 1991 Եվրոստատի դերը մեծացավ Եվրոպական Տնտեսական Շրջանի ստեղծման համաձայնագրի և Մաաստրիխտի պայմանագրի արդյունքում։ 
 1993 Միասնական շուկան ընդլայնել է Եվրոստատի գործունեությունը, օրինակ՝ ստեղծվել է Ինտրաստատը, որը պատասխանատու էր Եվրամիությունում առևտրի վիճակագրության համար։ Եվրոստատը սկսել է թողարկել կանոնավոր լրատվական թողարկումներ։
 1994 Տեղի  է ունեցել տնային տնտեսությունների վերաբերյալ եվրոպական առաջին ուսումնասիրությունը, որտեղ վեր են լուծվել եկամուտը, բնակչության զբաղվածությունը, աղքատությունը, օտարացումը, տնային տնտեսությունները, առողջությունը և այլն։ 
 1997 Առաջին անգամ խորհրդի կողմից Ամստերդամի պայմանագրին և Վիճակագրական Օրենքին ավելացվել է վիճակագրություն։ Առաջին անգամ հրապարակվել է Սպառողական գների ներդաշնակեված ինդեքսները, որոնք Եվրոմիության Տնտեսական ու Արժույթային միության կոնվերգենցիայի չափանիշներն էին։
 1998 Եվրոստատը թողարկել է Եվրոմիության Տնտեսական ու Արժույթային միությանը հատուկ առաջին ցուցանիշները։
 1999 Եվրոմիության Տնտեսական ու Արժույթային միության գործունեության սկիզբը, 2001թ․ հունվարի 1։
 2001 Ապրիլին Եվրոստատն սկսել է նավթի վերաբերյալ տվյալների հավաքման գործընթաց՝ համագործակցելով հինգ այլ միջազգային կազմակերպությունների հետ (ԱԽՏԽ, Էներգիայի միջազգային գործակալություն, Էներգիայի լատինաամերիկյան կազմակերպություն, ՆԱԵԿ, Միավորված ազգերի վիճակագրական բաժանմունք)։ Այդ համագործակցությունը 2005թ․-ին դարձավ Միավորված կազմակերպությունների տեղեկատվական նախաձեռնություն (JODI)։
 2002 Հունվարի 1-ից մեկնարկվել եվրոյի օգտագործումը, Եվրոստատը ներկայացրել է դրամավարկային քաղաքականության հիմնական վիճակագրական տվյալները։
 2003 Եվրոստատում նկատվել էին խախտումներ։
 2004 Հետազոտական նպատակներով սկսեցին ազատ տարածել բոլոր վիճակագրական տվյալները՝ բացառությամբ միկրոտվյալների։  
 2005 Ընդունվել է հանձնաժողովի հանձնարարականը Ազգային ու Համայնքային վիճակագրական մարմինների անկախության ու հաշվետվողականության մասին (Պրակտիկայի Եվրոպական Վիճակագրական օրենսգիրք)
 2007 Ընդունվել է  2008-2012 թվականների հնգամյա վիճակագրական ծրագիրը
 2009 Եվրամիության տարածքում վիճակագրական համագործակցությունը կարգավորող նոր եվրոպական կանոնակարգ է ընդունվել։
 2011 Եվրոպական վիճակագրական համակարգի կոմիտեի կողմից վերանայվել է Եվրոպական վիճակագրության պրակտիկայի օրենսգիրքը։

Գլխավոր տնօրեներ

Կանոնադրություն 
Եվրոպական խորհրդարանի No 223/2009 և Եվրոպական խորհրդի 2009թ․ մարտի 11-ի  կանոնադրությունը սահմանում է Եվրոպայի վիճակագրական վարչության իրավական համակարգը։

Եվրոստատի նախորդ կանոնադրությունները եղել են Եվրոստատի  № 2012/504/EU և  №  97/281/EC որոշումները։

Վիճակագրական գործունեության հիմնական տարածաշրջանները 
Եվրոստատի վիճակագրական աշխատանքի կառուցվածքը բաղկացած է թեմաներից ու ենթաթեմաներից։

Ընդհանուր և տարածաշրջանային վիճակագրություններ 

 Տարածաշրջաններ և քաղաքներ
 Հողածածկույթի և հողօգտագործման վիճակագրություններ
 Միջազգային համագործակցություն

Տնտեսություն և Ֆինանսներ 

 Ազգային հաշիվներ (այդ թվում՝ ՀՆԱ)
ԵՏԳ մուտքի-ելքի աղյուսակներ
Եվրոպական սեկտրի հաշիվներ
Կենսաթոշակները Ազգային հաշիվներում 
Կառավարության ֆինանսներ և էլեկտրոնային տվյալների մշակում
Փոխարժեք և տոկոսադրույքներ
Սպառողական գների ներդաշնակեցված ցուցանիշներ
Բնակարանների գների վիճակագրություն
Գնողունակության համարժեքություն
Վճարային հաշվեկշիռ
Տնտեսության համաշխարհայնացում

Բնակչություն և սոցիալական պայմաններ 

 Բնակչություն․ ժողովրդագրություն, ժողովրդագրական կանխատեսումներ, մարդահամար, ապաստան և միգրացիա
 Առողջապահություն
 Կրթություն
 Աշխատանքի շուկա (այդ թվում՝ աշխատուժի հետազոտություններ)
 Եկամուտ, սոցիալական ինտեգրում և կենսապայմաններ
 Սոցիալական պաշտպանություն
 Տնային տնտեսությունների բյուջեի հետազոտություններ
 Երիտասարդություն
 Մշակույթ
 Սպորտ
 Հանցագործություն և քրեական արդարադատություն
 Կյանքի որակի ցուցանիշներ
 Հավասարություն (տարիքային, գենդերային և հաշմանդամություն)
 Վիճակագրական հմտություններ

Տնտեսություն, առևտուր և ծառայություններ 

 Կառուցվածքային բիզնեսի վիճակագրություն
 Կարճաժամկետ բիզնեսի վիճակագրություն
 Զբոսաշրջություն
 Արտադրված բարիքներ

Գյուղատնտեսություն և ձկնաբուծություն 

 Գյուղատնտեսություն
 Անտառային տնտեսություն
 Ձկնաբուծություն

Միջազգային առևտուր 

 Ապրանքների միջազգային առևտուր
 Ծառայությունների միջազգային առևտուր

Տրանսպորտ

Շրջակա միջավայր և էներգիա 

 Շրջակա միջավայր
 Էներգիա
 Կլիմայի փոփոխություններ

Գիտություն, տեխնոլոգիաներ, թվային հասարակություն 

 Գիտություն, տեխնոլոգիաներ և նորարարություններ
 Թվային տնտեսություն և հասարակություն

Եվրոպական վիճակագրական համակարգի հետ կապված ընդհանուր վիճակագրական գործողություններն են.

 Եվրոպական վիճակագրական համակարգի համակարգում և կառավարում
 Վիճակագրական մեթոդաբանական համակարգում և հետազոտություն
 Վիճակագրական հավասարություն և հաշվետվություն

Տեղադրություն 
1988 թվականին Լյուքսեմբուրգ քաղաքի Կիրշբերգ թաղամասի Ժոզեֆ Բեք շենքի բացումից ի վեր Եվրոստատը տեղակայված է այդ շենքում։ Գլխավոր տնօրինությունը կտեղափոխվի Կիրշբերգի Եվրոպական շրջանի Jean Monnet 2 շենք, վերջինիս շինարարության առաջին փուլի ավարտից հետո, որը նախատեսվում է 2023 թվականի փետրվարին։

Ծանոթագրություններ 

Վիճակագրական կազմակերպություններ
Եվրոպական միության տնտեսություն
Եվրոպական միության կազմակերպություններ
Եվրոպական միություն