Իդա Գերհարդի

Իդա Գերհարդի (, ), գերմանացի նեոիմպրեսիոնիստ նկարիչ։

Կենսագրություն  
Իդա Գերհարդին ծնվել է բժշկի ընտանիքում։ Հոր մահից հետո՝ 1869 թվականին, ընտանիքը տեղափոխվել է Դեթմոլդ, որտեղ Իդան անցկացրել է կայնքի հաջորդ 20 տարիները։ 28 տարեկան հասակում նա նկարչություն է սովորել Նկարիչների տեղական միության Մյունխենի Կանանց ակադեմիայում, հիմնականում բնանկարչուհի Թինա Բլաուի մոտ։ 1891 թվականին նա ուսումը շարունակել է Փարիզում՝ Կոլարոսի ակադեմիայում, քանի որ այդ ժամանակ կնոջ համար դժվար էր պետական ակադեմիա ընդունվելը։ Ըստ Կետե Կոլվիցի հուշերի՝ «Իդա Գերհարդին գիշերն անց էր կացնում Մոնմարտրի կաֆեշանտաններում և ուրվանկարներ նկարում, պարողները ճանաչում էին նրան և պարելու ընթացքում իրենց  իրերը թողնում էին նրա հսկողության ներքո»։ 

Փարիզում Գերհարդին մտերիմ է եղել նկարչուհի Յոլկա Ռոզենի և նրա ամուսնու՝ կոմպոզիտոր Ֆրեդերիկ Դելիուսի հետ։ 1900 թվականից Իդա Գերհարդին ստեղծագործական առումով կապված է եղել քանդակագործ Օգյուստ Ռոդենի հետ, իսկ այնուհետև միացել է Մոնպառնասի նկարիչների շրջանակին։ 

Գերհարդին շատ բան արեց գերմանա-ֆրանսիական մշակութային կապերը զարգացնելու համար։ Փարիզում բնակվելու ընթացքում նա սերտ կապեր է պահպանել գերմանական մշակույթի այնպիսի գործիչների հետ, ինչպիսիք են Մարիա Սլանովան, Ֆրանց Նյոլկենը, Վիլհելմ Ուդեն և ուրիշներ, ինչպես նաև զբաղվել է Գերմանիայում ժամանակակից ֆրանսիական արվեստի մասսայականացմամբ։ Գերհարդին եղել է ճանաչողական ցուցահանդեսների կազմակերպիչ ինչպես Բեռլինում (ֆրանսիական արվեստի ցուցահանդես Շուլտե սրահում, 1907), այնպես էլ Փարիզում (Ելիսեյան դաշտերում գերմանական արվեստի ցուցահանդես, 1910)։ Գերհարդին նաև հագենյան կոլեկցիոներ Կառլ Էռնստ Օստհաուզին ծանոթացրել է Ռոդենի և Արիստիդ Մայոլի աշխատանքներին՝ նպաստելով նրանց աշխատանքների գնմանը։ 

1913 թվականին հիվանդության պատճառով նկարչուհին ստիպված թողել է Փարիզի իր ստուդիան և տեղափոխվել Լյուդենշայդում բնակվող իր հարազատների մոտ։

Ստեղծագործություն  
Գերհարդին իր գեղարվեստական կարիերայի սկզբում ավելի շատ աշխատել է բնանկարների վրա․ նա Բարբիզոնյան դպրոցի հետևորդ էր։ Ավելի ուշ նա նկարել է հիմնականում դիմանկարներ։ 1900 թվականից սկսած նրա վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել հետիմպրեսիոնիստներն ու ֆովիստները, իսկ 1911 թվականից՝ Ռեյնի էքսպրեսիոնիզմը։ 1905 թվականին Բիարիցում գտնվելու ժամանակ Գերհարդին նկարել է ծովային թեմաներով նկարներ։ Իր կյանքի վերջին տարիներին նա նաև ստեղծել է նատյուրմորտներ և ժանրային նկարներ։ Նկարչուհու կենդանության օրոք նրա ստեղծագործությունների ցուցահանդեսներն անցկացվել են Փարիզում` Ազգային ընկերության սրահում և Անկախության սրահում, ինչպես նաև Գերմանիայում` Բեռլինյան և Մյունխենյան սեցեսիաների ժամանակ։

Հիշատակ 
1990 թվականից Իդա Գերհարդիի մրցանակը շնորհվում է Լյուդենշայդում։ Գերհարդի անունով է կոչվում Դեթմոլդ քաղաքի փողոցներից մեկը ():

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Vera Scheef, Die Künstlerin Ida Gerhardi 1862–1927. Detmold um 1900. 
 Susanne Conzen (Ed.), Ida Gerhardi-Deutsche Künstlerinnen in Paris um 1900, (Exhibition catalog), Hirmer, 2012 
 Annegret Rittmann (Ed.), Wozu die ganze Welt, wenn ich nicht malte, Ida Gerhardi, Briefe einer Malerin zwischen Paris und Berlin, Klartext, Essen 2012, 
 Hans Gottlob: "Die Wegbegleiterinnen Ida Gerhardi und Jelka Rosen". In: Frederik Delius, der vergessene Kosmopolit, Bielefeld, 2012

Արտաքին հղումներ 
 IDA GERHARDI, FÖRDERPREIS 2019

Գերմանացի նկարչուհիներ
Գերմանացի դիմանկարիչներ
Կոլարոսի ակադեմիայի շրջանավարտներ