Փշուրիկներ

«Փշուրիկներ», պատմվածքների ցիկլ Ալեքսանդր Սոլժենիցինի արձակում։ Որոշ գրականագետներ այս ստեղծագործությունները վերաբերում են «արձակ բանաստեղծություններ» ժանրին։

Ստեղծում և հրապարակում 
Պատմվածքների առաջին, հիմնական մասը գրվել է ԽՍՀՄ-ում 1958-1960 թվականներին։ 1961 թվականի դեկտեմբերին դրանք առաջարկվեցին «Новый мир» ամսագրին, բայց մերժվեցին Ա.Տ. Տվարդովսկու կողմից․
Հենց այդ այցելությունների ժամանակ ես բերեցի Տվարդովսկուն՝ մի քանի ճամբարային բանաստեղծություններ, մի քանի «Փշուրիկներ» ավելի անվնաս, և «Գյուղը առանց առաքինի մարդու չի լինի» պատմվածքը, որը զերծ էր ծանր արտահայտություններից։ Նա «Փշուրիկներին» ճանաչեց որպես «պահեստում գտնվող ընդհանուր նոթատետրում գրառումներ», բոլորովին չէր զգում դրանց ժանրը։

Դրանից հետո «Փշուրիկները» տարածվել են սամիզդատում, իսկ 1964 թվականին առանց հեղինակի իմացության տպագրվել «Грани» ամսագրում (Մայնի Ֆրանկֆուրտ, 1964, № 56)։ Այնուհետև դրանք բազմիցս տպագրվել են որպես Սոլժենիցինի ժողովածուների մի մաս։

«Աղոթք» պատմվածքը առաջին անգամ տպագրվել է «Вестник русского христианского движения» ամսագրում(1966, № 3 (81))։ Ըստ հեղինակի խոսքերի «Աղոթքը» տպագրվել է Ե. Դ. Վորոնյանսկայայի շնորհիվ, ով զբաղվում էր Սոլժենիցինի ստեղծագործությունների՝ սամիզդատում տարածմամբ.
Սամիզդատի համար նրա առաջին «մեքենագրված» գործերից էր իմ «Փշուրիկները», որին նա ինքնակամ անմիջապես ավելացրեց «Աղոթքը», որը  նրան էի տվել միայն կարդալու համար։ Ե. Դ․-ի անհոգ ձեռքերի միջոցով «Աղոթքը» ճախրեց դեպի համաշխարհային հրատարակություն։

Պտմվածքների երկրորդ՝ վերջին մասը հեղինակը գրել է 1996-1999 թվականներին Ռուսաստան վերադառնալուց հետո։ Առաջին անգամ տպագրվել է  «Новый мир» ամսագրի մի քանի համարներում (1997, № 1, 3, 10; 1999, № 7), ինչպես նաև № 23-24 «Роман-газета» 1998, ներառվեցին Սոլժենիցինի ամբողջական երկերի հատորներում։ 1996-ին փոխանցելով  «Новый мир» ամսագրի խմբագիրներին նոր «Փշուրիկների» առաջին բաժինը («Խեժափիճի», «Կայծակ», «Ուգլիչի զանգ»), Սոլժենիցինը գրել է․ «Միայն այն ժամանակ, երբ վերադարձա Ռուսաստան, կարողացա նորից գրել դրանք, բայց այնտեղ չէի կարողանում...»

Բովանդակություն

1958-1960 
 Շունչ
 Սեգդեն լիճ
 Բադիկ
 Բանաստեղծի աճյունը
 Ծփի գերանը
 Արտացոլում ջրի մեջ
 Ամպրոպ լեռներում
 Քաղաք Նևայի վրա
 Շարիկ
 Շարժվելու միջոց
 Հին դույլ
 Եսենինի հայրենիքում
 Կոլտնտեսական պայուսակ
 Խարույկ և մրջյուններ
 Մենք չենք մեռնի
 Անցնելով օրվան
 Ճանապարհորդություն Օկայի երկայնքով

1963 
 Աղոթք

1996-1999 
 Խեժափիճի
 Կայծակ
 Զանգակատուն
 Ուգլիչի զանգ
 Ծերացում
 Ամոթ
 Փորձանքաբեր խոտ
 Առավոտ
 Վարագույր
 Մթնշաղին
 Աքաղաղի կանչը
 Գիշերային մտքեր
 Մահացածների հիշատակը
 Աղոթք Ռուսաստանի

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
  — тексты рассказов на официальном сайте Александра Солженицына.
 Чалмаев, В. Александр Солженицын: Жизнь и творчество. — М., 1994.