Վասիլի Սուրիկով (ֆիլմ)

«Վասիլի Սուրիկով» (), պատմակենսագրական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Անատոլի Ռիբակովը «Մոսֆիլմ»  կինոստուդիայում 1959 թվականին։ Ֆիլմը պատմում է ռուս հայտնի գեղանկարիչ Վասիլի Իվանովիչ Սուրիկովի կյանքի երկու տասնամյակի մասին։ Նրա կենսագրության վերաբերյալ փաստերը ներկայացվում են կինոժապավենին հատուկ գրական-գեղարվեստական մեկնաբանությամբ։

Սյուժե 
1860-ական թվականների վերջին Կրասնոյարսկից մեկենաս, ոսկու արդյունաբերող Պ. Ի. Կուզնեցովի ֆինանսական աջակցության շնորհիվ տաղանդավոր պատանի Վասիլի Սուրիկովը մեկնում է Սանկտ Պետերբուրգ և եռամսյա պատրաստությունից հետո քննություններ է հանձնում Գեղարվեստի ակադեմիա ընդունվելու համար։

Չնայած նրան, որ Սուրիկովի առաջին մեծ նկարը՝ «Ստրելեցների մահապատժի առավոտը», գնել է Տրետյակովը, յուրաքանչյուր հաջորդ աշխատանքը, Սուրիկովի՝ ինքն իր հանդեպ ունեցած բարձր պահանջկոտության պատճառով ավելի շատ ժամանակ ու ջանք էր պահանջում։

Նկարչի հավատարիմ օգնականը եղել է նրա կինը՝ Լիզան, ում անժամանակ մահը առիթ է հանդիսացել հայրենի Կրասնոյարսկ վերադառնալու համար։ Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերությունից նրա ընկերներ Իլյա Եֆիմովիչ Ռեպինը և Իվան Նիկոլաևիչ Կրամսկոյը միշտ պատրաստ են տալ ընկերական խորհուրդ և անհրաժեշտ աջակցություն։

Որոշ ժամանակ Սուրիկովը մտերիմ է եղել Ալեքսեյ Լունյովի հետ, որը խոստումնալից նկարիչ էր, սակայն իր տաղանդը վատնել է փոքր սրահների պատվերների վրա։ Լունյովի վառ ստեղծագործական տաղանդը տխուր վախճան է ունեցել, և նա կյանքն ավարտել է ցավալի խելագարությամբ ։

Սուրիկովի՝ «Մենշչիկովը Բերյոզովոյում» նկարի համար բնորդի տանջալի որոնումներն արդյունք են տվել, նա խանդավառությամբ է աշխատում մասշտաբային կտավի վրա և  հետագայում ստանձնում է ռուսական եկեղեցական պառակտման պատմությունից բարդ սյուժեի մարմնավորումը։

Դերերում 
 Եվգենի Լազարև – Վասիլի Իվանովիչ Սուրիկով
 Լարիսա Կադոչնիկովա – Ելիզավետա Ավգուստովնա Սուրիկովա, նկարչի կինը
 Լեոնիդ Գալլիս – Օգոստոս Շարե, Լիլիայի հայրը
 Գենադի Յուդին – Ալեքսեյ Ալեքսեևիչ Լունյով
 Գեորգի Վիցին – Իլյա Եֆիմովիչ Ռեպին
 Իվան Կուդրյավցև – Իվան Նիկոլաևիչ Կրամսկոյ
 Անատոլի Ֆեդորինով – Պավել Տրետյակով
 Վլադիմիր Մարուտա – Նևենգլովսկի, մաթեմատիկայի ուսուցիչ
 Վլադիմիր Բելոկուրով – Պյոտր Կուզնեցով, մեկենաս
 Գեորգի Չեռնովոլենկո – Նիկոլայ Վասիլևիչ Գրեբնև
 Նիկոլայ Սերգեև – սևամորուք
 Անատոլի Կուբացկի – Տյուլկին
 Նիկոլայ Գորլով – Կուզմա, բնորդ
 Վլադիմիր Պիցեկ – գերեզանափոր
 Վլադիմիր Կաշպուր – խենթ
 Յակով Լենց – նկարչության ուսուցիչ
 Գեորգի Միլյար – ծպտյալ
 Եվգենի Մորգունով – ձյունե քաղաքի պարետ 
 Բորիս Տերենտև – Իվան Իվանովիչ Շիշկին
 Միխայիլ Պոգորժելսկի – կայսր Ալեքսանդր III
 Վլադիմիր Կիրիլին – ''լուսավորության նախարար

Նկարահանող խումբ 
 Սցենարի հեղինակ՝ Էմիլ Բրագինսկի, գեղանկարչության ակադեմիկոս Վասիլի Յակովլևի մասնակցությամբ
 Բեմադրող ռեժիսոր՝ Անատոլի Ռիբակով
 Բեմադրող օպերատոր՝ Գաբրիել Եղիազարով
 Կոմպոզիտոր՝ Վլադիմիր Յուրովսկի
 Բեմադրող նկարիչ՝ Վիտալի Գլադնիկով, Ալեքսեյ Պարխոմենկո

Ծանոթագրություններ 

Խորհրդային ֆիլմեր
Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
1959 ֆիլմեր
Ռուսերեն ֆիլմեր
«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Ռուսական պատմական ֆիլմեր
Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր