Քաղաքային և շրջանային տրանսպորտ

Քաղաքային և շրջանային (մարզային) տրանսպորտը հասարակական տրանսպորտ է ՝ համեմատաբար կարճ տարածությունների համար։

Տրանսպորտային միջոցների 
Քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտի համար օգտագործվում են հետևյալ տրանսպորտային միջոցները.

 Ավտոբուս (քաղաքային ավտոբուս, մարզային ավտոբուս, թաղային ավտոբուս, տրոլեյբուս, էլեկտրոբուս)
 Տրամվայ (այդ թվում արագընթաց տրամվայ)
 Մետրո
 Ինքնավար երթուղային (միայն Ռոտերդամի մոտակայքում գտնվող «ParkShuttle»-ում)
 Ճոպանուղի

Վերոնշյալ տրանսպորտային տեխնիկան, ներառյալ գնացքների ապակենտրոնացված ծառայությունները և ջրային (արագ լաստանավերով) հասարակական տրանսպորտը, Նիդեռլանդերում նշվում են որպես՝ տարածաշրջանային հասարակական տրանսպորտ:

Նիդերլանդներ 

OV-չիպի քարտը Նիդեռլանդներում հասարակական տրանսպորտի վճարման ազգային միջոց է։ Այս քարտը կարող է լրացվել կրեդիտով կամ տրամադրվել, որպես մեկ կամ ավելի «ճանապարհորդական ապրանքներ» (բաժանորդագրություններ, օրային տոմսեր, ցանցային քարտեր)։

Հաջորդ հոդվածները ավելի սերտորեն նայում են Հոլանդիայի հասարակական տրանսպորտին.

 «Ուղևորափոխադրումների օրենք 2000»- քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտում շուկայական ուժերի մասին.
 Քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտի ոլորտում իրավասությունների ապակենտրոնացման վերաբերյալ հասարակական տրանսպորտի մարմին.
 Պետական տրանսպորտի պետական դրամաշնորհ - քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտի սուբսիդավորման վերաբերյալ.
 Ազգային տոմսեր `քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտում անցած տրանսպորտային եկամուտների և տոմսերի տեսակների մասին։

Փոխադրողներ 
Նիդեռլանդներում քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտը շահագործում են տարբեր տրանսպորտային ընկերություններ։

Հաջորդ ընկերությունները, մարզերում ապահովում են հասարակական տրանսպորտը, որը ձեռք է բերվել հրապարակային տենդերներների միջոցով.

 Arriva
 Connexxion
 EBS
 Hermes
 HTMbuzz
 Keolis Նիդեռլանդներ / Syntus
 OV Regio IJsselmond
 Qbuzz
 TCR / TCR Ֆլիլանդ
 Aquabus

Մի շարք քաղաքներում կան տրանսպորտային առանձին ընկերություններ (որոնք կարող են մասնավորեցվել կամ չսեփականաշնորհվել)։ Հետևյալ ընկերություններն ապահովում են քաղաքային տրանսպորտը մարզերում, որոնք ձեռք են բերվել ուղղակի մրցանակով.

 GVB, Ամստերդամ
 HTM, Դեն Հախ
 RET, Ռոտերդամ

Բացի այդ, կան տարբեր տաքսի ընկերություններ, որոնք շահագործում են փոքր հասարակական տրանսպորտ (թաղային ավտոբուս և այլն), հատկապես Խրոնինգենի և Դրենտեի նահանգներում։

Մարզեր 
Քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտի հոդվածներ ըստ մարզերի.

 Քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտ Դրենտեում
 Քաղաքային և մարզային տրանսպորտ Ֆլևոլանդում
 Քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտ Ֆրիսլանդում
 Քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտ Խելդերլանդում
 Քաղաքային և մարզային տրանսպորտ Խրոնինգենում
 Քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտ Լիմբուրգում
 Քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտ Հյուսիսային Բրաբանտում
 Քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտ Հյուսիսային Հոլանդիայում
 Քաղաքային և մարզային տրանսպորտ Օվերայսելում
 Քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտ Ուտրեխտում
 Քաղաքային և մարզային տրանսպորտ Զեյլանդում
 Քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտ Հարավային Հոլանդիայում

Բելգիա 

Բելգիայում քաղաքային և տարածաշրջանային փոխադրումներն իրականացվում են երեք մարզերի անունից ՝ Վալոնի, Ֆլամանդական և Բրյուսելի մայրաքաղաք

Փոխադրողներ 

 Ֆլամանդական տրանսպորտային ընկերությունը «De Lijn»- ը Ֆլանդրիայի անունից իրականացնում է քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտ։
 «TEC (Transport en Commun)» կամ «Opérateur du Transport de Wallonie» (OTW) գործում քաղաքային եւ տարածաշրջանային տրանսպորտում Վալոնիայի անունից։
 Բրյուսելի միջհամայնքային տրանսպորտային ընկերությունը (MIVB) Բրյուսել-մայրաքաղաքային շրջանի անունից իրականացնում է քաղաքային տրանսպորտ Բրյուսելում։

«De Lijn»-ի և «TEC»-ի համար վարում են նաև այսպես կոչված օպերատորները `ավտոբուսային ընկերությունները, որոնք վարձված են մեքենա վարելու համար։ Այս օպերատորները (կոչվում են նաև վարձակալներ) վարձատրվում են իրենց գնանշման և որոշակի պարամետրերի հիման վրա (օրինակ ՝ աշխատավարձի և վառելիքի ծախսերի էվոլյուցիայի արդյունքում)։ Նրանք պատասխանատու չեն ուղևորի եկամտի, ինչպես նաև երթուղիների, ուղևորությունների կամ ժամանակացույցի որոշման համար։ Հետևաբար, օպերատորները չեն կարող դիտվել որպես փոխադրողներ։

Քարտի տեսակները 
Բելգիական քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտում օգտագործվում են մագնիսական շերտաքարտեր և «MOBIB» էլեկտրոնային չիպային քարտեր։ «TEC»-ում այս քարտեզների վրա գոտիները արժեզրկվում են։ «MIVB»-ում նրանք չունեն գոտիներ և գրանցվում են ճանապարհորդությունները (չնայած փոխանցումները թույլատրվում են մեկ ժամվա ընթացքում)։ Բրյուսելի մագնիսական քարտը,  Jump-տոմսը ուժի մեջ է նաև այլ տրանսպորտային ընկերությունների, այդ թվում `երկաթուղիների համար, բայց միայն Բրյուսելի շրջակայքում։ «De Lijn»-ում օգտագործվում է ամենժամյա համակարգ, որով անջատումը կատարելու առաջին իսկ ժամից հետո կատարվում է նոր վճար։ Բացի այդ, կա էլեկտրոնային բրյուսելյան «MoBIB Basic» քարտ, որը կարող է օգտագործվել միայն STIB- ում ճանապարհորդությունների համար։ («MoBIB» քարտը ներկայումս օգտագործվում է միայն «De Lijn»- ում անձնական բաժանորդագրության համար) Բելգիայում ապրող 65-ից բարձր մարդկանց համար Բելգիայում բոլոր ավտոբուսները, տրամվայները և մետրոն անվճար էին մինչև 2015 թվականի հունվար, այդ ժամանակից ի վեր նրանք պետք է իջեցված դրույքաչափ վճարեն «De Lijn» (Ֆլանդրիա)-ից օգտվելիս։ Նրանք ստացել են այսպես կոչված «65+ Omnipas»-ը ավտոմատ կերպով կուղարկվի նրանց տուն իրենց 65-ամյակի նախորդ ամիս։

Հավելումներ 
Շատ կարևոր է հավելել, որ այս գործառիթը չպետք է շփոթել «գծատեր» երևույթի հետ, քանի որ սա դրա հետ բացարձակապես կապ չունի, այլ սա նույնպես պետության տնորինության տակ է գտնվում, ինչպես որ հասարակաց տրանսպորտային ցանցը։

Տես նաև 

 Տարածաշրջանային գնացք
Տարածաշրջանային հասարակական տրանսպորտ (Նիդեռլանդներ)

Տրանսպորտի տեսակներ
Հանրային տրանսպորտ