Տատյանա Աֆանասևա

Տատյանա Աֆանասևա (Աֆանասևա-Էրենֆեստ, Ehrenfest-Afanassjewa, ), ռուս և հոլանդացի գիտնական, մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս։

Կենսագրություն 
Հոր մահից հետո Տատյանա Աֆանասևային Սանկտ Պետերբուրգում դաստիարակել է քեռին։ 1900 թվականին ավարտել է Կանանց բարձրագույն դասընթացների ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի մաթեմատիկական բաժինը և 1901—1902 թվականներին վարել է մաթեմատիկայի գործնական դասընթացներ։ 1902 թվականին ուղարկվել է Գյոթինգենի համալսարան պրակտիկայի, որտեղ լսել է Դ. Հիլբերտի և Ֆ. Կլայնի դասախոսությունները։ Այնտեղ էլ նա ծանոթացել է իր ապագա ամուսնու՝ Պոլ Էրենֆեստի հետ և ամուսնացել է 1904 թվականի դեկտեմբերի 21-ին։ Նրանք ունեցել են երկու դուստր և երկու որդի, դուստրերից Տատյանա Պավլովնա Էրենֆեստ-Արդենեն (1905—1984) նույնպես մաթեմատիկոս է։

1907 թվականին Տ․ Աֆանասևան ընտանիքի հետ վերադարձել է Պետերբուրգ, այնուհետև 1912 թվականին մեկնել է Հոլանդիա, որտեղ Պ․ Էրենֆեստը Լեյդենի համալսարանում ստացել է պրոֆեսորի կոչում։

Աֆանասևային են պատկանում Ֆիզիկայի, նմանության տեսության և չափայնությունների ոլորտի կարևոր հետազոտությունները։ Ջերմադինամիկայի աքսիոմատիկայի վերաբերյալ իր աշխատանքներում նա ցույց է տվել Ջերմադինամիկայի երկրորդ օրենքում ներառված երկու պնդումների՝ էնտրոպիայի գոյության և իրական ադիաբատական գործընթացներում դրա աճի տրամաբանական անկախությունը և հարստացրել է դասական ջերմադինամիկան հետևյալ դրույթներով.

 աքսիոմ ջերմադինամիկական հավասարակշռության գոյության մասին,
 աքսիոմ, որն արգելում է ցանկացած ոչ ստատիկ (ոչ հավասարակշռված) գործընթացի դարձելիությունը,
 աքսիոմ, որը որոշում է նման գործընթացի ուղղությունը,
 աքսիոմ բացարձակ ջերմաստիճանի նշանի կայունության մասին (բացարձակ զրոն որպես ջերմաստիճանի որոշիչ կետերից մեկը ընտրելիս)։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 Ehrenfest-Afanassjewa T. Zur Axiomatisierung des zweiten Hauptsatzes der Thermodynamik (нем.) // Zeitschrift für Physik. — 1925. — Vol. 33, Nr. 1. — P. 933–945.
 Ehrenfest-Afanassjewa T. Berichtigung zu der Arbeit: Zur Axiomatisierung des zweiten Hauptsatzes der Thermodynamik (нем.) // Zeitschrift für Physik. — 1925. — Vol. 34, Nr. 1. — P. 638.
 Ehrenfest-Afanassjewa Tatjana. Exercises in Experimental Geometry (англ.). — 1931. — P. 1–30. Архивировано 1 апреля 2013 года.
 Ehrenfest-Afanassjewa T. Die Grundlagen der Thermodynamik. — Leiden: E.J. Brill, 1956. — XII + 131 с.
 Ehrenfest-Afanassjewa T. On the Use of the Notion 'Probability' in Physics (англ.) // American Journal of Physics. — 1958. — Vol. 26, no. 6. — P. 388–392. Архивировано 30 декабря 2004 года.
 Афанасьева-Эренфест Т. А. Необратимость, односторонность и второе начало термодинамики (рус.) // Журнал прикладной физики. — 1928. — Vol. 5, № 3–4. — P. 3—30.
 Гельфер Я. М. История и методология термодинамики и статистической физики. — 2-е изд., перераб. и доп.. — М.: Высшая школа, 1981. — 536 с.
 Свиридонов М. Н. Развитие понятия энтропии в работах Т. А. Афанасьевой-Эренфест (рус.) // История и методология естественных наук. Выпуск X. Физика. — Издательство МГУ, 1971. — P. 112—129.

Արտաքին հղումներ 

 Աֆանասևա-Էրենֆեստ, մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս, մանակավարժг

Կին մաթեմատիկոսներ
Կին ֆիզիկոսներ
Ռուս մաթեմատիկոսներ
20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Հոլանդացի կին ֆիզիկոսներ
Ռուս ճարտարապետներ
Ռուս գիտնականներ