Լիզա Ումարովա

Լիզա Սուլիմովնա Ումարովա (, ), չեչեն երգչուհի և Չեչնիայում հայտնի քաղաքացիական և հայրենասիրական երգերի հեղինակ՝ «Գրոզնի — հերոս քաղաք», «Իմ հոգին» և մի շարք այլ։ Նա ծնվել է 1965 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, Չեչնիայում։ Երգչուհու մասին առաջին հրապարակումներից մեկում Աննա Պոլիտկովսկայան Լիզա Ումարովային անվանել է «չեչեն Լյուբե»։

Կենսագրություն 
Ծնվել և մեծացել է Ղազախստանում, ավարտել է Յարոսլավլի թատրոնի ինստիտուտը՝ դրամատիկական թատրոնի դերասանուհու մասնագիտությամբա։ Մինչ առաջին չեչենական պատերազմի սկսվելը աշխատել Է Գրոզնիում՝ որպես մշակույթի տան տնօրեն, այնուհետև տեղափոխվել և ապրել է Մոսկվայում։ Հայտնի է դարձել «Նովայա գազետա» - ում Աննա Պոլիտկովսկայայի հրապարակումներից հետո։ 2009 թվականին խորհրդարանի նախագահի հայրենիք վերադառնալու կոչից հետո Լիզա Ումարովան փորձել է վերադառնալ Չեչնիա։ Բայց տնտեսական պատճառներով և ավագ եղբոր գնդակահարությունից հետո նա ստիպված էր վերադառնալ Մոսկվա։ 2012 թվականին, մեկնելով Ֆինլանդիա հյուրախաղերի, այնտեղ քաղաքական ապաստան է խնդրել։

Ստեղծագործություն 
Լիզա Ումարովան սկսեց երգել և երգեր գրել Չեչնիա կատարած մեկ այլ ուղևորությունից հետո, որտեղ նա գնում էր գրքեր գնելու, երկրորդ չեչենական պատերազմի ժամանակ։ Իր հարցազրույցներում նա ասում է, որ իր ստեղծագործության հիմնական գաղափարը կապված է «պատերազմը դադարեցնելու, մարդկանց օգնելու, ժողովրդին փոխանցելու ցանկության հետ, թե ինչ է կատարվում այնտեղ Չեչնիայում»։ Լիզա Ումարովայի առաջին գրառումները Չեչնիայում տարածվում էին միայն ծովահեն եղանակով և շատ տարածված էին։ Տարբեր աղբյուրների տված հարցազրույցում Լիզա Ումարովան խոսում է ելույթների կազմակերպման դժվարությունների մասին, չնայած իր երգերի համբավին։ 2006 թվականին մասնակցել է Սախարովի մայևկայում։

2016 թվականի մարտին Հելսինկիում Stoa մշակութային կենտրոնում ներկայացվեց երգչուհու «Մարշո» («Ազատություն»), պորտուգալացի ռեժիսոր Լուիշ Ռապոզու դա Կրուզի մոնոներկայացումը։

Ազգայնականների հետապնդումները 
Մոսկվա տեղափոխվելուց հետո Լիզա Ումարովան հետապնդվել է ազգայնականների կողմից նրանք սպառնացել են հաշվեհարդարով նրան և նրա երեխաներին։ 2005 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Մոսկվայում հարձակում է տեղի ունեցել Լիզա Ումարովայի և նրա 15-ամյա որդու վրա, դատարանը հարձակվող ազգայնական ուսանողներին մեղավոր է ճանաչել ազգային ատելություն եւ թշնամանք հրահրելու մեջ։

Քաղաքական ապաստան 
2012 թվականին, մեկնելով երաժշտական փառատոնի, Լիզա Ումարովան երեխաների հետ քաղաքական ապաստան է խնդրել Ֆինլանդիայի տարածքում։ Լիզա Ումարովան մամուլին մեկնաբանել է, որ գտնվելով այնտեղ՝ երկար ժամանակ անց առաջին անգամ իրեն ազատ է զգացել։

Առաջին անգամից չէ, բայց նրան ու երեխաներին, Այնուամենայնիվ, քաղաքական ապաստան են տվել։ Այս մասին ասվում է «Դոժդ» հեռուստաալիքի էմիգրանտների մասին ֆիլմում։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 Интервью Лизы Умаровой об Анне Политковской (видео)
 Кавказский Узел. Певица из Чечни Лиза Умарова попросила политическое убежище в Финляндии
 Путь к свободе