Գրիգոր Գալֆայան (կոմպոզիտոր)

Գրիգոր Գալֆայան (), հայազգի երաժիշտ, կոմպոզիտոր։

Կենսագրություն 
Գրիգոր Գալֆայանը ծնվել է 1873 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, Բուրսա քաղաքում։ Նրա հայրը եղել է ճարտարապետ։ Նախնական կրթությունն ստացել է տեղի հայկական դպրոցում։ Այնուհետև նա տեղափոխվել է Կոստանդնուպոլիս, որտեղ ուսումը շարունակել է Կեդրոնական վարժարանում։ Երաժշտական կրթությունն ստացել է Փարիզի Schola Cantorum de Paris-ում, աշակերտել անվանի երաժիշտներ և կոմպոզիտորներ Շառլ Բորդին և Վենսան դ’Էնդիին։ Գրիգոր Գալֆայանը Փարիզում և Մանչեստրում հայ երաժշտության մասին հանդես է եկել դասախոսություններով, տպագրել է հոդվածներ։ 1905 թվականին Փարիզում հրատարակել է «Կռունկ» թերթը (հայերեն, ֆրանսերեն)։ 

1911 թվականին տեղի է ունեցել Գրիգոր Գալֆայանի առաջին հեղինակային համերգը։ 1913 թվականից ԱՄՆ-ի տարբեր քաղաքներում եղել է Հայ եկեղեցու դպրապետ, երգի մի շարք փառատոների ղեկավար։ 1918 թվականից ապրել է Ֆրեզնոյում։ 1922 թվականին դարձել է ԱՄՆ-ի քաղաքացի։

Ստեղծագործություններ 

Գրել է մոտ 150 երաժշտական աշխատություն, առավելապես՝ հայրենասիրական երգեր՝ հեղինակայինն տեքստերով («Ապրի՛ր, Հայաստան», «Փա՛ռք քեզ, Հայաստան», «Հույսը», «Ինչո՞ւ Լուսին», «Ալեչարչար», «Վեր կաց», «Մինչև երբ»)։ Ստեղծագործության մեջ առանձնանում է «Պատարագը»՝ մեներգիչների, երգչախմբի և երգեհոնի համար։ 1910 թվականին գրել է օսմանյան «Ազատություն» քայլերգը։ ԱՄՆ տեղափոխվելուց հետո գրել է հայտնի «Օ, Ամերիկա» երգը Էլիս Սթոուն Բլեքվելի խոսքերով։

Գրիգոր Գալֆայանը մահացել է 1949 թվականի հունիսի 2-ին, Ֆրեզնո քաղաքում։

Ծանոթագրություններ 

Հայ կոմպոզիտորներ
ԱՄՆ-ում օսմանյան ներգաղթյալներ
Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Անձինք Բուրսայից
Հայ երաժշտագետներ