Ռոման Մեծ

Ռոման Մստիսլավիչ (, ), հայտնի է Ռոման Մեծ անունով), Ռուսիայի իշխան, Կիևի մեծ իշխան, Ռյուրիկների տոհմի ներկայացուցիչ։

Եղել է Նովգորոդի իշխան (1168–1170), Վոլինի Վլադիմիրի իշխան (1170–1189, 1189–1205), Հալիչի (Գալիցիայի) իշխան (1189, 1198/99–1205).: Հալիչի թագին տիրանալով՝  դարձել է Կիևյան Ռուսիայի ողջ արևմտյան հատվածի տիրակալը։ 13-րդ դարի սկզբներին ժամանակագիրները նրա վերաբերմամբ գործածում են բյուզանդական կայսերական αύτοκράτωρ (ինքնակալ) տիտղոսը, սակայն որևէ վկայություն չկա, որ նա պաշտոնապես ստացել է այդ տիտղոսը։

Ռոման Մստիսլավիչը երկու հաջող ռազմարշավ է կատարել կումանների դեմ՝ ամեն անգամ տիրանալով մեծ ռազմավարի և գերությունից ազատելով մեծաթիվ քրիստոնյաների։ Սակայն Ռուսիայի իշխանների շարունակական պառակտումների ու ներքին բախումների պատճառով նրա ռազմական հաղթանակների դերը, ազդեցությունն ու արդյունավետությունը մեծապես նվազել է։

Ռոմանը զոհվել է Զավիխոստի մերձակայքում լեհերի դեմ մղած ճակատամարտում։ Նա հիմնել է Ռոմանովիչների ազնվականական տոհմը, որը մինչև 1340 թվականը իշխել է Վոլինի Վլադիմիրում ու Հալիչում։

Գրականություն

Մենագրություններ 
 Войтович Леонтій Вікторович -  Княжа доба на Русі: портрети еліти. — Біла Церква, 2006.
Dimnik, Martin: The Dynasty of Chernigov - 1146-1246; Cambridge University Press, 2003, Cambridge; .
Subtelny, Orest: Ukraine: A History; University of Toronto Press, 2000, Toronto, Buffalo & London; 
Vernadsky, George: Kievan Russia; Yale University Press, 1948, New Haven and London; .

Հոդվածներ 
 Головко О. Останній похід князя Романа Мстиславича у джерелах та історичній думці // Український історичний журнал. К., 2009. № 4 (487) (лип.—серп.) С. 28—48.

Տեղեկատուներ 
 Роман Мстиславич 
 Історія України в особах: IX—XVIII ст. — К. : Видавництво «Україна», 1993. — 396 с.
 Котляр, М.Ф. Роман-Борис Мстиславич // Українська дипломатична енциклопедія: У 2-х т./Редкол.:Л. В. Губерський (голова) та ін. — К.:Знання України, 2004 — Т.2 — 812с. ISBN 966-316-045-4
 Нагірний В.НАЧАЛО КНѦЖЕНИѦ.
 Роман Мстиславич // Довідник з історії України . За ред. І. Підкови та Р. Шуста. — К. : Генеза, 1993.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Роман Великий — об'єднавець Русі
 Про політичні обставини загибелі Романа Мстиславича
 Князі володимирські
 Олег Однороженко. «Добрий порядок» // Український тиждень, 24.12.2010
 Останній похід князя Романа Мстиславича в джерелах і історичній думці
 Біографія Романа Мстиславича на «Персоналіях» 
 Біографія Романа Мстиславича на «Хроносі»  
 Абетково-довідниковий перелік государів російських і знатних осіб крові 
 DYNASTIA RURYKOWICZÓW 8 
 Майоров А. В. Царский титул галицко-волынского князя Романа Мстиславича и его потомков.//Studia Slavica et Balcanica Petropolitana № 1-2. 2009.

Ռյուրիկովիչներ