Փաստ (ֆիլմ)

«Փաստ» (մյուս անվանումը՝ «Արյան խումբը «Զրո»»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ-հետաքննություն։ Ֆիլմը Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Լիտվայի գերմանական օկուպացիայի պատմությունից մի դրվագի` պատժիչների կողմից Պիրչյուպիս գյուղի հրդեհման փաստի  գեղարվեստական միջոցներով վերստեղծելու փորձ է։

Սյուժե 
1944 թվականի ամռանը գերմանական պատժիչ ուժերի կողմից ավերվեց լիտվական Պիրչյուպիս գյուղը։ Պատերազմից հետո խորհրդային իշխանությունները հետաքննություն անցկացրեցին գերմանացի օկուպանտների և նրանց տեղական հանցակիցների՝ լիտվացի ազգայնականների պատերազմական հանցագործությունների փաստերի վերաբերյալ։ Ֆիլմում փաստաթղթերի հիման վրա մանրամասնորեն վերստեղծվում է գյուղի ավերման նախապատմությունը` անտառապահի սպանությունը, գնդապետ Տիտելի գլխավորությամբ օկուպացիոն իշխանությունների կողմից գյուղի ոչնչացման որոշման կայացումը, երիտասարդ գյուղացի Վինցասի կողմից գերմանական  սպա, լիտվացի Շակնիսի սպանությունը և այլն։

Դերերում 
 Յուոզաս Բուդրայտիս - լեյտենանտ Յուզեֆաս Շակնիս
 Դոնատաս Բանիոնիս - գնդապետ Տիտել
 Ռեգիմանտաս Ադոմայտիս - Բուցկուս
 Ալգիմանտաս Մասյուլիս - ծերունի Պյացյուկոնիս
 Լայմոնաս Նորեյկա– Ջանաս
 Իրենա Լեոնավիչյուտե - Պյացյուկոնիսի դուստրը՝ Տեկլեն
 Սաուլյուս Բալանդիս - Վինցաս, Տեկլեի սիրելին
 Ելենա Սոլովեյ - Տեկլեի քույրը
 Լեոնիդ Օբոլենսկի - Ալեքսանդրա, հովիվ
 Ալեքսանդր Կայդանովսկի - Ստանիսլավ
 Եվգենիա Շուլգայտե - Ստանիսլավի մայրը
 Դոլորես Կազրագայտե - դերձակուհի
 Վայվա  Վիդա Մայնելիտ - Կազյա, Բակկուսի կինը
 Ուլդիս Դումպիս - Շմիդման
 Եվգենիա Պլեշկիտե - Կարոլինա, Ջանասի կինը
 Արնիս Լիցիտիս - լեյտենանտ Ակերման
 Էլվիրա Պիշկինայտե - Սալոմե
 Ալգիս Կիբարտաս - Անտանաս
 Այվարս Սիլինշ – էսէսական 
 Ռասա Կիրկիլյոնիտե - դուստրը
 Նիյոլ Լեպեշկայտե - Մոնիկա
 Յուրիս Պլյավինշ - Մեշկե
 Յուստինա Շերվինսկայտե - Բուցկուսի դուստրը

Էպիզոդներում  
 Վալենտինաս Մասալսկիս, Պետերիս Լիեպինշ, Եվգենի Օլբիսկաս, Սաուլյուս Վլադաս Սիպայտիս, Դանգուոլե Բաուկայտե, Լեոնիդ Գրաբովսկիս, Կրիստինա Գուդոնիտե, Ռեգինա Զդանավիչյուտե, Արտուրաս Պրավիլոնիս, Ալեքսանդրաս Ռիբայտիս, Էդգարաս Սավիցկիս, Միլե Շաբլաուսկայտե։  
Դերերը կրկնօրինակել  են
 Վ. Բալաշով, Վ. Ստրուկով, Ա. Նեստերով, Ռ. Նահապետով, Ն. Կազնաչեևա, Կ. Տիրտով, Ն. Ռիչագովա, Վ. Անտոնիկ

Նկարահանող խումբ     
 Սցենարիստ՝ Վիտաուտաս Ժալակյավիչուս  
 Բեմադրության ռեժիսոր՝ Ալմանտաս Գրիկյավիչյուս
 Բեմադրող օպերատոր՝ Դոնատաս Պեչյուրա
 Նկարիչ՝ Գալյուս Կլիչյուս
 Ռեժիսոր՝ Ռ. Լյաուդանսկայտե
 Օպերատորներ
 ՎիտաուտասԴամաշևիչուս  
 Ալգիրդաս Յանուկենաս
 Մոնտաժ՝ Դ. Պինայտիտե
 Զգեստների դիզայներ՝ Վիկտորիա Բիմբայտե

Փառատոներ և մրցանակներ 
 1981 թվականին համամիութենական 14-րդ կինոփառատոնի (Վիլնյուս) խաղարկային ֆիլմերի բաժնում «Փաստ» ֆիլմին շնորհվել է գլխավոր մրցանակ։
 1981 թվականին «Արյան խումբը զրո» ֆիլմը մասնակցել է Կաննի միջազգային կինոփառատոնի մրցութային ծրագրին։
 Դերասանուհի Ելենա Սոլովեյն  արժանացել է FIPRESCI մրցանակի՝ «Երկրորդ պլանի կանացի լավագույն դեր» անվանակարգում։

Ծանոթագրություններ 

1981 ֆիլմեր
Խորհրդային ֆիլմեր
Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
1980 ֆիլմեր
Ռուսերեն ֆիլմեր
Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Խորհրդային դրամա ֆիլմեր