Սեբզևար

Սեբզևար (), քաղաք Իրանի հյուսիս-արևելքում՝ Հորասան-Ռեզավի նահանգում։ Սեբզևար շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը 215 հազար մարդ է։ Կարևոր տրանսպարտային կենտրոն է, որը գտնվում է Մաշհադ-Թեհրան ավտոմայրուղու վրա։ Քաղաքում կա խոշոր բժշկական ինստիտուտ և իսլամական Ազադ համալսարանի մասնաճյուղը։

Սեբզևարը քաղաքական հզորության գագաթնակետին է հասել 14-րդ դարում, երբ եղել է Սերբեդարների պետության մայրաքաղաքը։

Տեսարժան վայրեր 
Սեբզևվարի մզկիթը զբաղեցնում է 40 հազար կմ² տարածք։ Այն կառուցվել է 14-րդ դարում՝ այդ ժամանակվա ճարտարապետական ոճին համապատասխան։ Այն գտնվում է Բեյհակ փողոցի հարավում։ Մզկիթն ունի «Քիբլա» շքամուտք և հյուսիսային շքամուտք, նաև ներքին բակ և աղոթատուն։ Մզկիթում կան նաև գիշերակացի տեղ և դիտարժան պորտալ։ Միհրաբը գտնվում է «Քիբլայի» հարավային շքամուտքում։ Դրա վերևում կա Ղուրանից գրություն՝ արված 1875 թվականին։ Այվանի վերին մասում կարելի է տեսնել երկու մինարեթ՝ պատրաստված աղյուսից։ Մզկիթի երկու կողմերում կան աղոթարաններ, որոնք ունեն գմբեթների տեսքով բարձր կամարներ․ դրանք ստեղծվել են հարավային շքամուտքի հետ միաժամանակ։ Մզկիթի հյուսիսային շքամուտքի միջանցքում կարելի է տեսնել գրություններ՝ արված Սեֆևիդների ժամանակաշրջանում՝ 1571 և 1723 թվականներին։ Աղյուսե սալաքարը Սեբզևարի մզկիթի կարևորագույն զարդերից է։

Սեբզևվարի մզկիթներից մեկն էլ կոչվում է Պամենար։ Այն եղել է քաղաքի առաջին տաճարայի մզկիթը և կառուցվել է 9-րդ դարում՝ Մուհամմադ բին Թահիրի՝ Թահիրիդների դինաստիայի վերջին կառավարչի կառավարման օրոք։

Հաջ Մոլլա Հադիի գերեզմանոցը գտնվում է Աշխատավորների շուկայի հարավային կողմում և կառուցվել է Ղաջարիների դինաստիայի դարաշրջանում։ Շինությունը ամբողջությամբ կառուցված է աղյուսից և բաղկացած է գլխավոր կառույցից, որտեղ գտնվում է գերեզմանը և չորս այվան։

Քաղաքի սահմանագծից դուրս, բայց քաղաքին շատ մոտ գտնվում է արգելավայրը։ Այն համարվում է հյուսիս-արևմտյան Իրանի նշանավոր արգելավայրերից, քանի որ այնտեղ պահպանվել է անարատ բնությունը և կենդանիների եզակի տեսակներ են բնակվում։ Այն գտնվում է չոր կլիմայով լեռնային շրջանում։ Կենդանիներից հանդիպում են լեռնային խոյ, լեռնային այծ, վիթ, աղվես, կարակալ, վայրի կատու, բորենի, իսկ թռչուններից՝  բալոբան և այլն։

Ժողովրդագրական դինամիկա 
Ըստ 1996 թվականի մարդահամարի՝ բնակչությունը 170,7 հազար մարդ է, 2006 թվականին՝ 214,6 հազար, 2011 թվականին՝ 231,6 հազար և 2016 թվականին՝ 243,7 հազար։ Դա վկայում է ծնելիության մակարդակի անկման մասին։ Սեբզևբարում ապրում է Սեբզևարշահեստանի բնակչության 79,6%-ը։

Հայտնի բնիկներ, բնակիչներ 

 Ալի Ակբար Ֆուրուտան (1905 թվականի ապրիլի 25-2003 թվականի նոյեմբերի 23)՝ պարսիկ մանկավարժ և բահայի քարոզիչ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Сайт администрации Себзевара

 Последние новости о Себзеваре
 Себзеварский педагогический университет
 Себзеварский медицинский университет
 Исламский университет Азадй Себзевара 
Իրանի քաղաքներ
Իրանի բնակավայրեր