Ռեյնջեր-4

Ռեյնջեր-4, (), ԱՄՆ ՆԱՍԱ-ի Ռեյնջեր ծրագրի շրջանակներում իրականացված առաքելություն, որով նախատեսվում էր հարվածել Լուսնի մակերևույթին, և հարվածի պահից 10 վայրկյան առաջ ուղարկել մակերևույթի լուսանկարներ, ինչպես նաև կոշտ վայրէջի միջոցով հասցնել մակերևույթ սեյսմոգրաֆ։ Արձակվել է 1962 թվականի ապրիլի 23-ին Քանավերալ տիեզերակայանից, Ատլաս ԼՎ-3 Աջենա-Բ կրող հրթիռով։ 

Կայանի համակարգչի խափանման պատճառով վերահսկողությունը ընդհատվեց, չգործարկվեցին արևային մարտկոցները և նավարկության մոդուլը, արդյունքում կայանը բախվեց Լուսնի չերևացող կողմին առանց որևիցե նշանակալի տվյալների փոխանցման։ Սա ԱՄՆ առաջին տիեզերական սարքն էր, որ հասավ այլ երկնային մարմնի։

Կայանի կառուցվածք
«Ռեյնջեր-4» կայանը առուցվել էր նոր Բլոկ II հիմքի վրա, այն ուներ 3,1 մետր բարձրություն, բաղկացած էր 635 մմ տրամագծով հարվածող մասից, որը ծածկված էր փայտով, արգելակող շարժիչներից, ինչպես նաև 1,5 մետր չափերով վեցանկյուն հիմքից։ Արեգակնային վահանակների երկու թևերը ունեին 5,2 մետր երկարությունը և ամրացված էին հիմքին։ Հիմքի ներքևի մասում տեղադրված էր մեծ հզորության ուղղորդված ալեհավաք։

Թռիչք
«Ռեյնջեր-4» կայանը արձակվել է 1962 թվականի ապրիլի 23-ին Քանավերալ տիեզերակայանից, Ատլաս ԼՎ-3 Աջենա-Բ կրող հրթիռով։ Կրող հրթիռիվ անջատման պահին պարզ դարձավ որ կայանի հետ խնդիր կա։ Երկրի հսկող կայանները ստանում էին Ռեյնջեր 4-ի հաղորդումը, սակայն այն չէր պարունակում որևէ տվյալ տելեմետրիայի մասին, ինչպես նաև համակարգչի կողմից հրամանները կատարելու ապացույցներ չկային։ Առանց պարզված տելեմետրիայի կայանը չէր կարող բացել արևային մարտկոցները, ինչը և հաստատվեց հետագայում։ 

Այս առաքելության ժամանակ էր, որ Ատլաս - Աջենա հրթիռը առաջին անգամ ամբողջությամբ իրականացրեց կայանի դուրս բերումը ուղեծիր։ Այնքան հաջող, որ համաձայն գնահատականների ուղեծրի ուղղորդման կարիք չկար։ Կառավարման կենտրոնից փորձեր կատարվեցին վերականգնել վերահսկողությունը կայանի նկատմամբ, ինչպես նաև վերահսկել թռիչքը, սակայն դրանք ապարդյուն անցան։ Առանց հոսանքի աղբյուրի կայանի վրա տեղադրված մարտկոցների լարումը սպառվեց ապրիլի 26-ին։ Այնուամենայնիվ, կայանի վրա տեղադրված սեյսմոգրաֆի թույլ հզորության հաղորդիչ կայանը շարունակում էր հաղորդել։ Համաձայն ՆԱՍԱ-ի տվյալների կայանը բախվեց Լուսնի հակադարձ կողմին 9600 կմ/ժ արագությամբ։ Այնուամենայնիվ կայանի բախման վայրը հնարավոր չի եղել բացահայտել Լունար ռեկոնասաս օրբիտերից ստացված բարձր որակի լուսանկարներում։

Տես նաև 
 Լունա ծրագիր
 Սերվեյոր ծրագիր

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Lunar impact: A history of Project Ranger (PDF) 1977

Ռեյնջեր ծրագիր
1962 թվականին արձակված տիեզերանավեր