Օրացույց (ֆիլմ)

Օրացույց, Ատոմ Էգոյանի 1993 թվականին նկարահանած դրամա ֆիլմը:

Սյուժե
Լուսանկարիչը (Ատոմ Էգոյան) Հայաստան է ուղարկվել` օրացույցի համար եկեղեցիներ նկարելու նպատակով: Նա կամաց-կամաց սկսում է հասկանալ, որ հայ թարգմանչուհի իր կինը (Արսինե Խանջյան) սիրում է իրենց վարորդ և էքսկուրսավար Աշոտին (Աշոտ Ադամյան): Նրանք գնալով ավելի են հեռանում իրարից և ի վերջո բաժանվում են: Հաջորդ մի քանի տեսարաններում լուսանկարիչը, օգտագործելով ծանոթության գործակալություններ, հրավիրում է մի շարք կանանց, որոնք բոլորը մշակութապես կամ ռասայական կապերով կապված են Հայաստանին, ճաշելու Տորոնտոյի իր տանը:

Ենթադրվում է, որ վերջին ժամանադրության ընթացքում, ճաշի ժամանակ հեռախոսի արարողակարգային օգտագործումը նախօրոք ծրագրած էր, և լուսանկարիչն օգտագործում է առիթը` հասկանալու համար, թե արդյոք նա իրեն հանգիստ է զգում ընտանեկան նման միջավայրում, և արդյոք նա որևէ նմանություն ունի իր հեռացած կնոջ հետ:

Ոճ
Ֆիլմը պատմվում է լուսանկարիչի կողմից: Լուսանկարչի, իր կնոջ և նրանց վարորդի միջև հարաբերությունները մեծապես հանպատրաստից են կառուցվում:

Վայրեր
Պատմության ընթացքում գործողությունները կատարվում են երեք վայրերում` Հայաստանում, լուսանկարչի` Տորոնտոյի տան հյուրասենյակում և լուսանկարչի պատասխանող սարքի մոտ:

Հայաստան
Հայաստանում բոլոր տեսարանները նկարահանվել են լուսանկարչի սուբյեկտիվ տեսանկյունից, հիմնականում` երբ նա պատրաստվում է եկեղեցիներ նկարել (ներառյալ այն պահը, երբ լուսանկարիչը Գառնի հեթանոսական տաճարը շփոթում է եկեղեցու կամ բանկի հետ), նրա կինը և վարորդը խոսում են նրա հետ` նայելով ուղիղ տեսախցիկի մեջ: Lուսանկարիչը վերցնում է վիդեոտեսախցիկ ճանապարհորդության համար: Հայաստանում արված որոշ լուսանկարներ ճամփորդության ժամանակ արված սիրողական կադրեր են:

Տեսարան ճաշասենյակում
Ճաշարանի տեսարաններում ցույց են տալիս լուսանկարչին, որը ճաշում է ուղեկցորդ գործակալության կանանց հետ: Գրեթե բոլոր ժամադրություններն ունեն նույն սցենարը. լուսանկարիչն ու նրա զուգընկերւհին կարճ զրուցում են, լուսանկարիչը գինի է լցնում, իսկ աղջիկը ներողություն է խնդրում` կողքի սենյակում հեռախոսից օգտվելու համար. լուսանկարիչը լսում է նրա խոսակցությունը: Վերջին ժամադրությանը պարզ է դառնում, որ այս օրինակը մշակվել է յուրաքանչյուր ժամադրությունից առաջ և որ սա նրա համար իր կնոջ նմանին գտնելու ճանապարհ է, չնայած սա անելու նրա շարժառիթներն անորոշ են մնում:

Պատասխանող սարքի մոտ
Լուսանկարչի պատասխանող սարքը դրված է հայկական օրացույցի մոտ, որը նշում է ֆիլմում անցնող ժամանակը: Մենք իմանում ենք նրա ամուսնական դրության մասին իր հեռացած կնոջ թողած հաղորդագրությունների միջոցով։

Արձագանքներ
Իր սահմանափակ թողարկման պատճառով «Օրացույցը» շատ անդրադարձներ չի ստացել հիմնական լրատվամիջոցների կողմից: Այնուամենայնիվ, այն հիմնականում դրական արձագանքներ է ստացել: Այն 100 տոկոսանոց վարկանիշ ունի «Rotten Tomatoes»-ում և առաջադրվել է 1993 թվականի Genie Awards-ին` լավագույն ռեժիսուրայի և լավագույն սցենարի համար: «The New York Times»-ից Սթիվեն Հոլդենը բարձր է գնահատել ֆիլմը:

Chicago Reader-ի հեղինակներից Ջոնաթան Ռոզենբաումը ֆիլմին չորս աստղերից չորս է գնահատել (գլուխգործոց) և սկսել իր խանդավառ ակնարկը հետևյալ նախադասությամբ. «Արհեստի, ինքնատիպության և ինտելեկտի առումով աշխարհում այսօր քիչ թվով երիտասարդ կինոգործիչներ կան, որոնք համարժեք են Ատոմ Էգոյանին...»:

Այնուամենայնիվ, ոչ բոլոր ակնարկներն էին դրական: Վաշինգտոն Փոստի հեղինակներից Ռիտա Քեմփլեյը գրել է. «Էգոյանի մոտեցումը չափազանց գիտակցական է` մտավոր հետաքրքրությունից ավելի որևէ բան առաջացնելու համար»:

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 
 

Հայկական դրամա ֆիլմեր
Կանադական դրամա ֆիլմեր
1993 ֆիլմեր
Ատոմ Էգոյանի ֆիլմեր
Կանադական կինոկատակերգություններ
Անգլերեն ֆիլմեր
Գերմանական դրամա ֆիլմեր
Կանադական ֆիլմեր
Հայերեն ֆիլմեր