Արևմտյան Ուկրաինայի ազգային համալսարանի Երևանի կրթագիտական ինստիտուտ

ԱՐԵՎՄՏՅԱՆ ՈՒԿՐԱԻՆԱՅԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ (հակիրճ` ԱՈՒԱՀ)(), Ուկրաինայի IV (բարձրագույն) կարգի հավատարմագիր ունեցող պետական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն է, որը հիմնադրվել է 1966թ. Տերնոպոլ քաղաքում։ ԱՈՒԱՀ-ն Մեծ խարտիայի համալսարանների  բաժանորդ է և Եվրոպական համալսարանների ասոցիացիայի անդամ։

ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

1966թ. Տերնոպոլ քաղաքում  բացվել է Կիևի ժողովրդական տնտեսության  ինստիտուտի ֆինանսատնտեսգիտական ֆակուլտետը։

1971 թվականին ֆինանսատնտեսագիտական ֆակուլտետի հիման վրա ստեղծվել է Տերնոպոլի ֆինանսատնտեսագիտական ինստիտուտը։

1994 թվականի օգոստոսի 29-ին Ուկրաինայի Նախարարների կաբինետի «Բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների բարելավման մասին» թիվ 592 որոշման համաձայն՝ Տերնոպոլի ֆինանսատնտեսագիտական ինստիտուտի հիման վրա ստեղծվել է Տերնոպոլի ժողովրդական  տնտեսության ակադեմիան։

2005 թվականի մարտի 30-ին Ուկրաինայի Նախարարների կաբինետը իր թիվ 72 հրամանով բավարարել է ուսումնական հաստատության գիտական խորհրդի, Տերնոպոլի մարզային պետական վարչության և Ուկրաինայի կրթության ու գիտության նախարարության խնդրանքը և ստեղծել է Տերնոպոլի պետական տնտեսագիտական համալսարանը։

2006 թվականի սեպտեմբերի 29-ին, հաշվի առնելով Տերնոպոլի պետական տնտեսագիտական համալսարանի գործունեության արդյունքների համազգային և միջազգային ճանաչումը, նրա նշանակալի ներդրումը ազգային կրթության և գիտության զարգացման գործում, Ուկրաինայի նախագահ Վիկտոր Յուշչենկոյի հրամանագրով համալսարանին շնորհվել է ազգային կարգավիճակ։

2020 թվականի օգոստոսի 25-ին Տերնոպոլի ազգային տնտեսագիտական համալսարանը վերանվանվել է Արևմտյան Ուկրաինայի ազգային համալսարան., և ստացել դասական բարձրագույն ուսումնական հաստատության կարգավիճակ։

ԱՐԵՎՄՏՅԱՆ ՈՒԿՐԱԻՆԱՅԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ ԵՐԵՎԱՆԻ ԿՐԹԱԳԻՏԱԿԱՆ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏ

Հայաստանի Հանրապետության և Ուկրաինայի կրթության ու գիտության նախարարությունների փոխադարձ համաձայնությամբ ՀՀ և Ուկրաինայի կառավարությունների միջև կնքված միջպետական համաձայնագրի հիման վրա 2001թ. հոկտեմբերի 20-ին Երևանում բացվել է Ուկրաինայի կողմից Անդրկովկասում ստեղծված առաջին և միակ պետական համալսարանը՝  Տերնոպոլի ժողովրդական  տնտեսության ակադեմիայի Երևանյան մասնաճյուղը, որն այսօր Ուկրաինայի կրթության և գիտության նախարարության և Տերնոպոլի ազգային տնտեսագիտական համալսարանի գիտական խորհրդի որոշմամբ վերանվանվել է Արևմտյան Ուկրաինայի ազգային համալսարանի Երևանի կրթագիտական ինստիտուտ` Ուկրաինայի միակ պետական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը Ուկրաինայի սահմաններից դուրս։
Արևմտյան Ուկրաինայի ազգային համալսարանի 03.04.2001թ. գիտխորհրդի որոշմամբ` ինստիտուտի  տնօրեն է նշանակվել նույն բուհի շրջանավարտ, տնտեսագիտության թեկնածու, դոցենտ,  կրթության վաստակավոր գործիչ, Հայաստանի Հանրապետությունում Ուկրաինայի պատվավոր հյուպատոս Սահակ Մերուժանի Ղուդրատյանը։
Երևանի կրթագիտական ինստիտուտը Արևմտյան Ուկրաինայի ազգային համալսարանի(Західноукраїнський національний університет)  կառուցվածքային ստորաբաժանումն է Երևանում։
Ինստիտուտը հավատարմագրված է Ուկրաինայի կրթության և գիտության նախարարության կողմից, ունի IV (բարձրագույն) կարգի հավատարմագիր, լիցենզավորված է Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության և Ուկրաինայի կրթության և գիտության նախարարության կողմից 2001 թվականից։

ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ ՎԱՐԿԱՆԻՇԸ

2023 թվականին Արևմտյան Ուկրաինայի ազգային համալսարանը զբաղեցրել է 21-րդ տեղը Ուկրաինայի երկու հարյուր բուհերի մեջ «Top-200 Ukraine»։  բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների վարկանիշում և 18-րդ տեղը 239 համալսարանների միջև Ուկրաինայի համախմբված վարկանիշում։ Համաձայն աշխարհի համալսարանների գիտական գործունեության որակի գնահատման արդյունքների, որը ձևավորվել է Google Scholar տվյալների բազայի կողմից՝ գիտնականների կատարած մեջբերումների վերլուծության որն իրականացրել է Webometrics-ը, ԱՈՒԱՀ-ն ընդգրկվել է լավագույն բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների վեցյակում։ Աշխարհի համալսարանների Webometrics Ranking Web-ում (Edition 2023) համալսարանը զբաղեցնում է 14-րդ տեղը Ուկրաինայի 300 բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների շարքում, իսկ  միջազգային UniRank վարկանիշում՝ 17-րդ տեղը։ SCImago Institutions Rankings-ի նորարարության ինովացիոն վարկանիշում ԱՈՒԱՀ-ն զբաղեցնում է պատվավոր 5-րդ տեղը։ Արևմտյան Ուկրաինայի ազգային համալսարանը Ուկրաինայում յոթերորդն է՝ հետազոտողների թվով, ովքեր ունեն Web of Science-ում պրոֆիլներ։

2010թ. հոկտեմբերի 18-ին Շվեյցարիայի Ժնև քաղաքում տեղի ունեցած աշխարհի «Trade Leaders' Club» (Առևտրի առաջնորդներ) կազմակերպության կողմից Արևմտյան Ուկրաինայի ազգային համալսարանի Երևանի կրթագիտական ինստիտուտին շնորհվել է «ՆՈՐ ՀԱԶԱՐԱՄՅԱԿԻ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՈՐԱԿԻ ՆՇԱՆ» հատուկ մրցանակ, իսկ ինստիտուտի տնօրեն Սահակ Մերուժանի Ղուդրատյանը՝ որպես հմուտ և պրոֆեսիոնալ ղեկավար, պարգևատրվել է ՈՍԿԵ ՄԵԴԱԼՈՎ։ Պարգևատրման որոշումը կայացվել էր տվյալ կազմակերպության 112 երկրների 7000 անդամների կողմից։

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑ

Արևմտյան Ուկրաինայի ազգային համալսարանի Երևանի կրթագիտական ինստիտուտում ուսուցումն իրականացվում է բակալավրի և մագիստրոսի կրթական  ծրագրերով։ Գործում է նաև ինստիտուտին կից մասնագիտական քոլեջ։

ԱՈՒԱՀ Երևանի կրթագիտական ինստիտուտը հնարավորություն է տալիս ստանալու մասնագիտությունների  ուսուցում  բակալավրի կրթական ծրագրով՝ առկա և հեռակա կրթաձևերով,  հետևյալ մասնագիտություններով՝
ԶԲՈՍԱՇՐՋՈՒԹՅՈՒՆ (Տուրիստական բիզնեսի կառավարում)
ՄԵՆԵՋՄԵՆԹ ( Բիզնեսի կառավարում) 
ՀԱՇՎԱՌՈՒՄ ԵՎ ՀԱՐԿՈՒՄ
ՀԱՄԱԿԱՐԳՉԱՅԻՆ ԻՆԺԵՆԵՐԻԱ
ՖԻՆԱՆՍՆԵՐ, ԲԱՆԿԱՅԻՆ ԳՈՐԾ ԵՎ ԱՊԱՀՈՎԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ (բանկային գործ)
ՖԻՆԱՆՍՆԵՐ, ԲԱՆԿԱՅԻՆ ԳՈՐԾ ԵՎ ԱՊԱՀՈՎԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ (մաքսային գործ)

Ուսման տևողությունը  առկա  և հեռակա կրթաձևերի համար  4 տարի է։

Ընդունելության քննությունները կազմակերպվում են ինստիտուտում՝ համաձայն Մայր բուհի ընդունելության կարգի։

Քոլեջների շրջանավարտներն ընդունվում են hամալսարանի 3-րդ կուրս նույն մասնագիտությամբ, եթե ակադեմիական տարբերությունները չեն գերազանցում 8-ը, իսկ մասնագիտությունը փոխելու դեպքում՝ 2-րդ կուրս առկա և հեռակա կրթաձևերով, բակալավրի կրթական ծրագրով՝ հանձնելով ակադեմիական տարբերությունները։

Ավարտելով բակալավրիատը՝ շրջանավարտը ուսումը կարող է շարունակել մագիստրոսի կրթական ծրագրով, առկա և հեռակա կրթաձևերով։ Մագիստրատուրայում ուսման տևողությունը  1 տարի 4 ամիս է առկա և հեռակա կրթաձևերի համար։
	Ինստիտուտի բարձր առաջադիմությամբ ուսանողները հնարավորություն ունեն մեկ կիսամյակ անվճար ուսում ստանալու եվրոպական երկրների պետական համալսարաններում, որտեղ հատկացվում է հանրակացարան ։

Շրջանավարտներն ստանում են Արևմտյան Ուկրաինայի ազգային համալսարանի միջազգային ճանաչում ունեցող ՊԵՏԱԿԱՆ ԴԻՊԼՈՄ՝ Ուկրաինայի կրթության և գիտության նախարարության կողմից, որը ճանաչվում է ոչ միայն Հայաստանի Հանրապետությունում, այլև ամբողջ աշխարհում։
Դիպլոմը համապատասխանում է եվրոպական ստանդարտներին, ինչը հնարավորություն է ընձեռում աշխատանքի անցնել աշխարհի ցանկացած երկրում։ 
Մինչ օրս Մայր բուհը  տվել է շուրջ 210.000 շրջանավարտ։ Այս բուհի շրջանավարտներն են եղել նաև Ուկրաինայի նախկին նախագահ Վիկտոր  Յուշչենկոն, Մայր բուհի նախկին ռեկտոր Անդրեյ Կրիսովատին, ներկայիս ռեկտոր՝ Օկսանա Դեսյատնյուկը, ինչպես նաև ԱՈՒԱՀ Երևանի կրթագիտական ինստիտուտի տնօրեն՝ Սահակ Ղուդրատյանը։ 
Մեր բուհի շրջանավարտները բարձրաստիճան պաշտոններ են զբաղեցնում Հայաստանի Հանրապետության տարբեր պետական կառույցներում՝
ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունում
ՀՀ պաշտպանության նախարարությունում
ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունում
ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեում
Ինչպես նաև ղեկավարում են ՀՀ առաջատար կազմակերպություններ, ինչպիսիք են՝
«Տավուշ տեքստիլ» ՍՊԸ- տնօեն, փոխտօրեն
8778 Հայաստան տեղեկատու՝ տնօրեն
«Մարիաննա» կաթնամթերքի արտադրության ՍՊԸ՝  տնօրեն։
Մեր շրջանավարտները աշխատում են ոչ միայն  Հայաստանի Հանրապետության   պետական կառույցներում, այլ նաև արտասահմանյան երկրներում՝  Իսպանիայի մաքսատանը, Բելգիայում Բրյուսելի AKSA բանկում, Ռուսաստանի Դաշնության Պսկով քաղաքի քաղաքապետարանում  և այլուր։

Ուսանողներն արտադրական և նախադիպլոմային պրակտիկաներն անցնում են Հայաստանի Հանրապետության նախարարություններում, բանկերում և առաջատար այլ կազմակերպություններում, որոնց հետ համագործակցում ենք։

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ
Արևմտյան Ուկրաինայի ազգային համալսարանը համագործակցում է  օտարերկրյա համալսարանների հետ կնքելով  երկկողմ պայմանագրեր։ Մինչ օրս  կնքվել է   132 համաձայնագիր՝ գործընկեր համալսարանների հետ ավելի քան 33 արտասահմանյան երկրների՝ ԱՄՆ, Կանադա, Ֆրանսիա, Իտալիա, Իսպանիա, Շվեյցարիա, Ավստրիա, Նորվեգիա, Դանիա, Գեմանիա, Սլովակիա, Նիդեռլանդներ, Լեհաստան, Բուլղարիա, Հունաստան, Չինաստան, Ղազախստան, Տաջիկստան, Մարոկկո և Էկվադոր։ 
Համալսարանը վավեր անդամ է այնպիսի կազմակերպությունների, ասոցիացիաների և ցանցերի, ինչպիսիք են՝
Եվրոպական համալսարանների ասոցիացիա, 
Միջազգային կրթության եվրոպական ասոցիացիա,
Համալսարանների մեծ կանոնադրություն, 
Անդրսահմանային համագործակցության բուհերի ցանց,
Արևելյան Եվրոպայի համալսարանների ցանց, 
Բալթյան համալսարանների ծրագիր, 
Նորվեգական-ուկրաինական համալսարանների դաշինք։

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

Ինստիտուտում հաճախ կազմակերպվում են տարբեր միջոցառումներ, ցերեկույթներ՝ նվիրված ուկրաինական և հայ գրականության մեծ բանաստեղծներին։ Տեղի են ունենում հանդիպումներ բարձրաստիճան հյուրերի՝ Հայաստանի Հանրապետությունում Ուկրաինայի դեսպանատան աշխատակիցների, Հայրենական մեծ պատերազմի վետերանների,  պատվավոր այլ հյուրերի հետ։ Ամեն տարի նշվում է Մեծ եղեռնի և Հոլոդոմորի զոհերի հիշատակների օրերը։
Հայ-ուկրաինական միջպետական հարաբերությունները նախատեսում են շարունակական համագործակցություն նաև կրթության և մշակույթի ոլորտում։ Այդ առումով ԱՈՒԱՀ Երևանի կրթագիտական ինստիտուտին վստահվել է հատուկ առաքելություն` ներկայացնելու Ուկրաինայի կրթությունն ու մշակույթը Հայաստանի Հանրապետությունում, ուստի ԱՈՒԱՀ Երևանի կրթագիտական ինստիտուտը դարձել է Ուկրաինայի մշակույթի օջախներից մեկը, որտեղ, հպարտանալով ձեռքբերումներով,  դասավանդում և սովորում են տարբեր ազգերի ներկայացուցիչներ։

ԱՐԴԻԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Արևմտյան Ուկրաինայի ազգային համալսարանի Երևանի կրթագիտական ինստիտուտի գրադարանը ինստիտուտի կարևոր կառուցվածքային միավոր է, որը նպաստում է դասախոսների և ուսանողների կրթական, հետազոտական և կրթամշակութային գործունեությանը։ Գրադարանի առաքելությունն է ստեղծել, հավաքագրել, կազմակերպել և պահպանել համաշխարհային տեղեկատվական ռեսուրսները, որոնք համապատասխանում են ինստիտուտում ուսումնական գործընթացի և գիտահետազոտական աշխատանքի պահանջներին, իրականացնել ինստիտուտի կրթական և գիտական գործընթացները եվրոպական կրթական չափանիշներին համապատասխան՝ բարձրորակ և արագ մուտք գործելու տեղեկատվական տարածք ինչպես լոկալ, այնպես էլ հեռավար օգտվողների միջոցով։
Արևմտյան Ուկրաինայի ազգային համալսարանի Երևանի կրթագիտական ինստիտուտում գործում է երկու  գրադարան՝ մասնագիտական և գեղարվեստական։ Մասնագիտական գրադարանը հագեցած է մասնագիտական  գրականությամբ։ Ուսանողները օգտվում են ինստիտուտի էլեկտրոնային գրադարանից, որը Ժամանակակից բարձր տեխնոլոգիական տեղեկատվական համակարգ Է, այն  ապահովում է տեղեկատվական ռեսուրսների շուրջօրյա հեռահար մուտք և հասանելի է ինստիտուտի կայքից։
ԱՈՒԱՀ  ազատ մուտքի ինստիտուցիոնալ պահուստի ամենահամակարգված էլեկտրոնային ռեսուրսը  ներառում է այնպիսի բաժիններ, ինչպիսիք են.
թեզեր և ռեֆերատներ,
ուսանողների կուրսային և մագիստրոսական թեզեր,
մենագրություններ,
ԱՈՒԱՀ-ի գիտական հրապարակումներ,
գիտական և գիտագործնական կոնֆերանսների նյութեր,
ԱՈՒԱՀ-ի դասախոսների գիտական աշխատանքներ։

Արտաքին աղբյուրներ