Կանան Դևի

Կանան Դևի (բենգալերեն՝  কানন দেবী, , ), հնդիկ դերասանուհի և երգչուհի։ Եղել է հնդկական կինոյի վաղ շրջանի աստղերից, շատերի կողմից համարվել բենգալական կինոյի առաջին աստղը։ Իսկ երգելու նրա ոճը, որ սովորաբար արագ տեմպ ուներ, օգտագործվել է Կալկաթայի «Նոր թատրոններ» անվանումը կրող կինոստուդիայի հանրահայտ մի շարք հիթերում։

Բիրեն Սիրկարի «Նոր թատրոններ» ստուդիայում նկարահանված ֆիլմերը նրան բերել են սուպերհիթերի երգչուհու համարում, նրա մասնակցությամբ կինոնկարներըը ցուցադրվել են լեփ-լեցուն դահլիճներում։ Ուր էլ գնար, նրան ուղեկցում էր երկրպագուների բազմամարդ բանակը։  «Նոր թատրոններ» ստուդիայում 1937 թվականին կինոռեժիսոր Բարուայի նկարահանած «Մուքթի» ֆիլմում Կանան Դևին կատարել է գլխավոր հերոսուհու դերը, և  շատերը այդ դերակատարումը համարում են նրա լավագույն աշխատանքը այդ կինոստուդիայում։ Այդտեղ, դրանից բացի, նկարահանվել է Վիդյապատի, Սաատի (1938), Փողոցային երգիչը (1938), Սապերա (1939), Ջավանի Քի Ռիիթ (1939), Փարաջայ (1939), Աբինեթրի (1940), Լագան (1941), Փարիչայ (1941), Ջավաբ (1942) և այլ ֆիլմերում։ Հենց այդ ժամանակներից է, որ հայտնի է դարձել նախ՝ որպես Կանան Բալա, ապա՝ որպես Կանան Դևի։

Կենսագրություն 
Կանանը ծնվել է 1916 թվականի ապրիլի 22-ին, Հնդկաստանում՝ Արևմտյան Բենգալիայի Հաորա քաղաքում։ Եղել է Ռաթան Չանդրա Դասի և Ռաջոբալայի որդեգիրը։ Հայրացուն մահացել է, երբ նա դեռ մանուկ է եղել, ու խորթ մոր հետ հայտնվել են նյութական ծանր վիճակում։ Ընտանիքի բարեկամներից մեկի  միջնորդությամբ տասնամյա Կանանը մի փոքրիկ դեր է ստացել Madan Theaters / Jyoti Studios կինոստուդիայում այդ ժամանակ նկարահանվող «Ջայդև» կինոնկարում։ Դրան հաջորդել են նկարահանումները «Սանկարաչարյա» ֆիլմում, որով էլ դրվել է նրա՝ որպես կինոդերասանուհու և երգչուհու կարիերայի հիմքը, կարիերա, որը նրան ցնցոտիներից հասցրել է մեծահարուստի կարգավիճակի։ Իր կյանքի ուշագրավ և ուսանելի պատմությունը Կանանը հետագայում շարադրել է  Sabaray Ami Nami ինքնակենսագրական գրքում։
 
Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ նա կրթություն է ստացել իր բնօրրանի Սուրբ Ագնես վանքի դպրոցում, սակայն չի ավատել այն։ Իսկ երգեցողության դասեր առել է Հնդկաստանում լայն ճանաչում ստացած վարպետ երաժիշտներ Ալլա Ռախայից, Բհիշմադև Չաթերջիից, Ռաբինդրա Սանջիթից, Անադի Դասթիդարից։ Կինոյում աշխատակցել է հնդկական կինեմատոգրաֆի այնպիսի մեծանուն գործիչների հետ, ինչպես՝ Ք. Լ. Սայգալը, Փանքաջ Մուլիքը, Փրամաթեշ Բարուան, Փահարի Սանյալը, Չաբի Բիսվասը, Աշոկ Կումարը...

1926-1932 թթ. Կանան Դևին աշխատել է Madan Theatres, 1933-1936 թթ.՝ Radha Films, 1937-1941 թթ.՝ New Theatres, 1942-1948 թթ.` MP Productions կինոստուդիաներում։ 1949 թվականին հիմնադրել է իր սեփական կինոստուդիան, որտեղ շարունակել է նկարահանվել մինչև 1965 թվականը։
Հիսունից ավելի հիշարժան դերակարարումներ, մեծ ժողովրդականություն վայելող բազմաթիվ երգերի ձայնագրություններ. ահա նրա ստեղծագործական տասյակ տարիների աշխատանքի արդյունքը։ Հնդկական կինոյի և երաժշտական արվեստի զարգացման ասպարեզներում ներդած նշանակալի ավանդի համար Կանան Դևին արժանացել է մի շարք պարգևների։

1942 և 1943 թվականներին նրան BFJA մրցանակներ են շնորհվել որպես լավագույն դերասանուհու՝ «Փարիչայա» և «Շեշ Ութար» ֆիլմերի գլխավոր հերոսուհիներին վարպետորեն ու տպավորիչ կերպով մարմնավորելու համար։ 1968 թվականին պարգևատրվել է Հնդկաստանի Հանրապետության Պադմա Շրի շքանշանով, 1976-ին՝ Dadasaheb Phalke-ով։ Հայրենի երկրում 2011 թվականին թողարկվել է նրա դիմապատկերը կրող փոստային դրոշմանիշ։

Ֆիլմագրություն

Դերասանուհի

Երգչուհի

 Asha (1956) 
 Debatra (1955) 
 Naba Bidhan (1954) 
 Darpachurna (1952) 
 Mejdidi (1950) 
 Ananya (1949) 
 Anirban (1948) 
 Bankalekha (1948)  ... a.k.a. Ծուռումուռ գրվածք
 Faisla (1947) 
 Chandrashekhar (1947) 
 Arabian Nights (1946) 
 Krishna Leela (1946)  ... a.k.a. Radha Krishna Prem ... a.k.a. Կրիշնայի պատմությունը
 Tum Aur Main (1946) 
 Tumi Aar Aami (1946) 
 Ban Phool (1945) 
 Path Bendhe Dilo (1945) 
 Rajlaxmi (1945) 
 Bideshini (1944) 
 Jogajog (1943) 
 Jawab (1942)  ... a.k.a. Shesh Uttar (India: Bengali title) ... a.k.a. Վերջին պատասխանը
 Lagan (1941) 
 Parichay (1941)  ... a.k.a. Ծանոթություն ... a.k.a. Ամուսնություն
 Abhinetri (1940) 
 Haar Jeet (1940) 
 Jawani Ki Reet (1939) 
 Parajay (1939) 
 Sapera (1939)  ... a.k.a. Օձեր հմայողը 
 Sapurey (1939) (playback singer) ... a.k.a. Օձեր հմայողը
 Bidyapati (1937) 
 Mukti (1937/I)  ... a.k.a. Ազատություն ... a.k.a. Հոգու ազատագրումը
 Mukti (1937/II) 
 Vidyapati (1937) 
 Bishabriksha (1936)  ... a.k.a. Թույնի ծառը
 Krishna Sudama (1936)  ... a.k.a. Կրիշնա և Սուդամա
 Manmoyee Girls School (1935) 
 Maa (1934) 
 Char Darvesh (1933)  ... a.k.a. Արաբստանի վաճառականը
 Vishnumaya (1932)  ... a.k.a. Վիշնուի արածները
 Jore Barat (1931) 
 Prahlad (1931/I)

Պրոդյուսեր
 Աբհայա օ Սրիկանտա (1965) 
 Indranath Srikanta O Annadadidi (1959) 
 Ռաջլակշմի օ Սրիկանտա (1958) 
 Անդհարե Ալո (1957) 
 Աշա (1956) 
 Դեբաթրա (1955) 
 Նաբա Բիդհան (1954) 
 Դարպաչուրնա (1952) 
 Մեջդիդի (1950) 
 Անանյա (1949) 
 Բամուներ Մեյե (1949)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Welcome to the World of Kanan Devi
 

Հնդիկ դերասանուհիներ
Հնդիկ երգիչներ