Հրաժեշտ զենքին (ֆիլմ, 1957)

«Հրաժեշտ զենքին»  (), ամերիկացի ռեժիսոր Չարլզ Վիդորի ֆիլմը, որը նկարահանվել է 1957 թվականին 20th Century Fox կինոստուդիայում Էռնեստ Հեմինգուեյի համանուն վեպի հիման վրա։ Դերասան Վիտորիո դե Սիկան երկրորդ պլանի դերի համար առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի։

Սյուժե 
Ամերիկացի Ֆրեդերիկ Հենրին (Ռոք Հադսոն), որը չի կարողացել դառնալ ռազմական թղթակից, Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին միանում է իտալական բանակին որպես սանիտարական գումարտակի լեյտենանտ։ Նրա ավագ ընկերը՝ ռազմական վիրաբույժ, մայոր Ռինալդին (Վիտորիո դե Սիկա) նրան ծանոթացնում է բուժքույր, անգլուհի Քեթրին Բարքլիի (Ջենիֆեր Ջոնս) հետ։ Երիտասարդների միջև արագ ռոմանտիկ հարաբերություններ են սկսվում։ Հարձակողական գործողության ժամանակ Ֆրեդերիկը ստանում է ոտքերի բազմաթիվ բեկորային վերքեր։ Նա հայտնվում է հիվանդանոցում, որտեղ ծառայում է Քեթրինը․ նրանց զգացմունքները վերածվում են փոխադարձ կրքոտ սիրո։ Ապաքինվելուց հետո Ֆրեդերիկը վերադառնում է գործող բանակ, որտեղ իրավիճակը հօգուտ իտալական կողմի չէ. նրա զորամասերը շտապ նահանջում են։ Զինվորական բժիշկները հրաման են ստանում հեռանալ հոսպիտալից՝ թողնելով վիրավորներին։ Նրանք հնազանդվում են հրամանին, սակայն նահանջող զորամասում մայոր Ռինալդին բավական բարձր և խստորեն քննադատում է հրամանատարության գործողությունները։ Նրան և լեյտենանտ Հենրիին ձերբակալում են կարաբիներները։ Ռազմադաշտային դատարանը մայորին մեղադրում է խուճապ առաջացնելու մեջ և նրան դատապարտում գնդակահարության։ Դատավճիռն անհապաղ ի կատար է ածվում։ Չսպասելով նման ճակատագրի՝ Ֆրեդերիկը փախչում է։ Նա փնտրում է Քեթրինին, և նրանք թաքնվում են Շվեյցարիայում։ Երիտասարդները մի քանի երջանիկ ամիս են անցկացնում, սպասում են երեխայի։ Բայց նորածինը մեռած է ծնվում, իսկ Քեթրինը մի քանի ժամ անց մահանում է Ֆրեդերիկի ձեռքում։

Դերերում 
 Ռոք Հադսոն – Ֆրեդերիկ Հենրի
 Ջենիֆեր Ջոնս – Քեթրին Բարքլի
 Վիտտորիո դե Սիկա – Ռինալդի
 Ալբերտո Սորդի – քահանա
 Էլեյն Սթրիթչ – Էլեն Ֆերգյուսոն
 Օսկար Հոմոլկա – դոկտոր Էմերիխ

Քննադատություն 
1958 թվականին «The New York Times»-ը հրապարակել է ֆիլմի խիստ բացասական գրախոսական․ «...Պարոն Սելզնիկի ֆիլմը երկու մարդկանց միջև սիրո մասին հոգնեցուցիչ պատմություն է, որոնք անհասկանալի համառությամբ պահպանում են իրենց ոչ պաշտոնական հարաբերությունները։ Նրանք երկար ռոմանտիկ ժամեր են անցկացնում հիվանդանոցում, որտեղ հերոսն ապաքինվում է վերքերից, իսկ հետո երկար ժամեր ձնագնդի են խաղում շվեյցարական գերժամանակակից ձմեռային հանգստավայրում, որտեղ հերոսուհին սպասում է երեխայի ծնվելուն։ Ֆիլմի ողջ ընթացքում բացակայում է վերահաս մահվան չարաբաստիկ զգացումը, այնպես որ, երբ հանկարծակի ողբերգություն է տեղի ունենում, դա ավելի շատ թվում է մանկաբարձական սխալ, քան այդ մարդկանց կյանքի անխուսափելի չար հեգնանքը»։

Ֆիլմի նկատմամբ դրական չեն տրամադրված նաև ժամանակակից քննադատները։ Այսպես, ամերիկացի կինոգետ Էմանուիլ Լևին իր գրախոսականում գրում է. «Արդյունքը (նկարահանումների) դարձել է սենտիմենտալ, չափազանց ուռճացված և ձգձգված բեմադրություն, որտեղ Հադսոնը չափազանց խստապատշաճ է, իսկ Ջոնսը չափազանց ծեր է իր դերի համար»։ Գրեթե 40-ամյա դերասանուհի Ջենիֆեր Ջոնսի (պրոդյուսեր Դևիդ Սելզնիկի կնոջ) անհամապատասխանությունը պատանի Քեթրին Բարքլիի կերպարին բազմիցս նշվել է նաև այլ քննադատների կողմից։ Էլ ավելի խիստ է քննադատել «Time Out» պարբերականը․ «Բեն Հեկտի թույլ սցենարը և Սելզնիկի՝ ավելորդությունների հանդեպ անփոփոխ հակվածությունը հավասարապես մեղավոր են անհաջողության մեջ»։

Rotten Tomatoes ինտերնետ-ագրեգատորում ֆիլմի վարկանիշը կազմում է 0 տոկոս՝ հիմնված քննադատների 10 գրախոսությունների վրա։

Լրացուցիչ տեղեկություններ 
 Կինոնկարի բեմադրությունը պետք է իրականացներ ռեժիսոր Ջոն Հյուսթոնը, սակայն պրոդյուսեր Դևիդ Սելզնիկը նրան հեռացրել է Բեն Հեկտի սցենարի հետ անհամաձայնության պատճառով։ Գլխավոր դերում Հյուսթոնը ծրագրում էր հրավիրել Գրեգորի Փեքին, որն ավելի վաղ հաջողությամբ արդեն խաղացել է Էռնեստ Հեմինգուեյի վեպի էկրանավորման մեջ, սակայն վերջինս նույնպես մերժվել է պրոդյուսերի կողմից։
 Այդ կինոնկարի նկարահանումներին մասնակցելու համար Ռոք Հադսոնը հրաժարվել է «Սայոնարա» և  «Բեն-Գուր» ֆիլմերում գլխավոր դերերից, իսկ ավելի ուշ այդ քայլն անվանել է իր կյանքի ամենամեծ սխալը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 

Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
1957 ֆիլմեր
Էռնեստ Հեմինգուեյի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
20th Century Fox ֆիլմեր
Ֆիլմեր Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասին
Անգլերեն ֆիլմեր
Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Ջոն Հյուսթոնի ֆիլմեր
Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր