Զորա Հրստոն

Զորա Նիլ Հրստոն (, ), ամերիկացի գրող, աֆրոամերիկացի (չորս վեպերի և հիսուն հրատարակված պատմվածքների հեղինակ), բանահավաք և մարդաբան, հայտնի է որպես «Նրանց աչքերը տեսել են Աստծուն» (1937) վեպի հեղինակ։ Մասնակցել է այսպես կոչված հարլեմական ռենեսանսի շարժմանը։

Կենսագրություն 
Ծնվել է բապտիստ հոգևորականի և դպրոցի ուսուցչուհու ընտանիքում։ 1918 թվականին ընդունվել է Հովարդի համալսարան, որտեղ անցել է իսպաներեն, անգլերեն և հունարեն լեզուների, ինչպես նաև հանրային ելույթի կուրսեր։ 1920 թվականին ստացել է քոլեջն ավարտելու դիպլոմ։ 1927 թվականին ավարտել է Նյու Յորքի Բարնարդ քոլեջը մարդաբանի մասնագիտությամբ։ Եղել է քոլեջի միակ սևամորթ ուսանողը՝ մասնագիտացված աֆրոամերիկական ֆոլկլորի և ղայթանական վուդուի ուսումնասիրմամբ։

Առաջնորդվել է աջերի հայացքներով։ 1948 թվականին վեպի հրապարակումից հետո, որում գլխավոր հերոսները աղքատ սպիտակներն էին, տարբեր հասարակական ուժերի կողմից ենթարկվել է ճնշման, և մնացած կյանքն անցկացրել է Ֆլորիդա նահանգի փոքրիկ քաղաքում, որտեղ աշխատել է դպրոցում և գրադարանում։

Հիշողություն և գնահատականներ 
Երկար տարիներ եղել է փաստացի մոռացված, նրա ստեղծագործության հանդեպ հետաքրքրությունը սկսել է վերածնվել միայն 1975 թվականից սկսած։

2013-2019 թվականներին նրա ստեղծագործությունները վերահրատարակվել են, 2014 թվականին նրա 123-ամյա տոնախմբությունը նշվել է Google Doodle-ում։

Մատենագրություն 
 «Journey’s End» (:en:Negro World, 1922), poetry
 «Night» (Negro World, 1922), poetry
 «Passion» (Negro World, 1922), poetry
 :en:Color Struck (:en:Opportunity: A Journal of Negro Life, 1925), play
 Muttsy (Opportunity: A Journal of Negro Life) 1926, short story
 «Sweat» (1926), short story
 «How It Feels to Be Colored Me» (1928), essay
 «Hoodoo in America» (1931) in :en:The Journal of American Folklore
 «The Gilded Six-Bits» (1933), short story
 :en:Jonah's Gourd Vine (1934), novel
 :en:Mules and Men (1935), non-fiction
 :en:Their Eyes Were Watching God (1937), novel
 :en:Tell My Horse (1938), non-fiction
 :en:Moses, Man of the Mountain (1939), novel
 :en:Dust Tracks on a Road (1942), autobiography
 :en:Seraph on the Suwanee (1948), novel
 «What White Publishers Won’t Print» (:en:Negro Digest, 1950)
 I Love Myself When I Am Laughing … and Then Again When I Am Looking Mean and Impressive: A Zora Neale Hurston Reader (:en:Alice Walker, ed.) (1979)
 The Sanctified Church (1981)
 Spunk: Selected Stories (1985)
 Mule Bone: A Comedy of Negro Life (երգ Լենգսթոն Հյուզի հետ՝ խմբագրված և ներկայացված George Houston Bass-ի և Գեյթս, Հենրի Լուիսի կողմից) (1991)
 The Complete Stories (Գեյթս, Հենրի Լուիսի և Sieglinde Lemke-ի ներկայացում) (1995)
 Novels & Stories: Jonah’s Gourd Vine, Their Eyes Were Watching God, Moses, Man of the Mountain, Seraph on the Suwanee, Selected Stories (Cheryl A. Wall, ed.) (Library of America, 1995) 
 Folklore, Memoirs, & Other Writings: Mules and Men, Tell My Horse, Dust Tracks on a Road, Selected Articles (Cheryl A. Wall, ed.) (Library of America, 1995) 
 Every Tongue Got to Confess: Negro Folk-tales from the Gulf States (2001)
 Zora Neale Hurston: A Life in Letters, collected and edited by Carla Kaplan (2003)
 Collected Plays (2008)
 Barracoon: The Story of the Last "Black Cargo" (2018)
 Hitting a Straight Lick with a Crooked Stick: Stories from the Harlem Renaissance (2020)

Ֆիլմեր 
 1935 և 1936 թվականներին Զորա Նիել Հյորսթոնը նկարահանել է փաստագրական բեմադրություններ Ֆլորիդայում և Գայթայում իր դաշտային աշխատանքների շրջանակում։ Այդ նկարահանումները դարձել են հազվագյուտ և արժեքավոր էթնոգրաֆիկական վկայություններ ԱՄՆ-ում և Գայթայում հուդու և վուդու կրոնների համար։
 1937 թվականի Their Eyes Were Watching God վիպակն էկրանավորել է Օփրա Ուինֆրիին 2005 թվականին։

Մշակույթում 
 1989 թվականին PBS-ի եթեր է հեռարձակվել Հյորսթոնի կյանքի մոտիվներով «Զորան իմ անունն է» դրաման։
 1992-1995 թվականներին հեռարձակվել է PBS «Ghostwriter» մանկական հեռուստասերիալը, որում մեծ ուշադրություն է հատկացվել կարդալու և գրելու հմտություններին։ Նրա գլխավոր հերոսները հաճախել են Զորա Նիլ Հյորսթոնի մտացածին դպրոցը։
 2004 թվականի «Ինչպես եղբայրը եղբորը» ֆիլմում, որի գործողությունները մասամբ կատարվել են հարլեմական ռենեսանսի ժամանակ, նրա դերը խաղացել է Օնժանյու Էլիսը։
 2008 թվականի ապրիլի 9-ին PBS-ը հեռարձակել է 90-րոպեանոց փաստագրական ֆիլմ Zora Neale Hurston: Jump at the Sun՝ ստեղծված Քրիստի Անդերսենի կողմից, որը American Masters սերիալի մասն է։
 2009 թվականին Հյորսթոնը ցուցադրվել է WPA Writers' Project մասին պատմող 90-րոպեանոց փաստագրական ֆիլմում՝ վերնագրված Soul of a People: Writing America’s Story, which premiered on the Smithsonian Channel. Her work in Florida during the 1930s is highlighted in the companion book, Soul of a People: The WPA Writers' Project Uncovers Depression America.:
 2017 թվականին Ջեկի Քեյը ներկայացրել է 30-րոպեանոց ռադիոհաղորդում A Woman Half in Shadow BBC Radio-ով Զորա Հյորսթոն մասին։ Առաջին հաղորդումը ապրիլի 17-ին էր, իսկ հետագայում՝ փոդքասթը։
 Ռոզոնդա Թոմասը խաղացել է Հյորսթոնի դերը 2017 թվականի Մարշալ ֆիլմում։

Գրականություն 
 Abcarian, Richard and Marvin Klotz. «Zora Neale Hurston.» In Literature: The Human Experience, 9th edition. New York: Bedford/St. Martin’s, 2006: 1562-3.
 Baym, Nina (ed.), «Zora Neale Hurston.» In The Norton Anthology of American Literature, 6th edition, Vol. D. New York, W. W. Norton & Co., 2003: 1506—1507.
 Beito, David T. "Zora Neale Hurston, " American Enterprise 6 (September/October 1995), 61-3.
 Boyd, Valerie (2003). Wrapped in Rainbows: The Life of Zora Neale Hurston. New York: Scribner. ISBN 0-684-84230-0.
 Ellis, C. Arthur Zora Hurston And The Strange Case Of Ruby McCollum, 1st edition. Lutz, FL: Gadfly Publishing, 2009. ISBN 978-0-9820940-0-6.
 Hemenway, Robert E. Zora Neale Hurston: A Literary Biography. Urbana, Ill: University of Illinois Press, 1977. ISBN 0-252-00807-3.
 Hemenway, Robert E. «Zora Neale Hurston.» In The Heath Anthology of American Literature, 5th edition, Vol. D. Paul Lauter and Richard Yarborough (eds.). New York: Houghton Mifflin Co., 2006: 1577—1578.
 Jones, Sharon L. A Critical Companion to Zora Neale Hurston: A Literary Reference to her Life and Work (New York: Facts on File, 2009)
 Kaplan, Carla (ed.). Zora Neale Hurston: A Life in Letters. New York: Random House, 2003.

Ծանոթագրություններ 

Հունվարի 7 ծնունդներ
1891 ծնունդներ
Հունվարի 28 մահեր
1960 մահեր
Գուգենհայմի կրթաթոշակառուներ
Ամերիկացի գրողներ
Հովարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկացի մարդաբաններ
Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկացի կին վիպասաններ
Աֆրոամերիկացի գրողներ
Ամերիկացի կին գրողներ
20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Ամերիկացի հակակոմունիստներ
Ամերիկացի հումանիստներ
20-րդ դարի կին գրողներ
Ամերիկացի կին լրագրողներ
Ամերիկացի աթեիստներ
Ամերիկացի կին դրամատուրգներ
20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Ամերիկացի պատմաբաններ
Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Անիսֆիլդ Վուլֆ գրքային մրցանակի դափնեկիրներ