Թրամփ-Զելենսկի հակասություն

Քաղաքական սկանդալ ԱՄՆ-ում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի և Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկու միջև 2019 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած հեռախոսազրույցի կապակցությամբ, կապված նախագահ Թրամփի՝ իր դիրքը չարաշահելու մեղադրանքների հետ՝ 2020 թվականի առաջիկա նախագահական ընտրություններում հիմնական պոտենցիալ ընդդիմախոսի՝ Ջո Բայդենի, որն ԱՄՆ-ի նախկին փոխնախագահն Է, դեմ վարկաբեկիչ նյութեր ստանալու նպատակով։ Ամերիկյան մամուլը սկանդալին տվել է «Ուկրաինագեյթ» անվանումը։

Ինչպես հայտնի է դարձել, 2019 թվականի մայիսից մինչև օգոստոս ընկած ժամանակահատվածում ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը և նրա անձնական փաստաբան Ռուդի Ջուլիանին ճնշում են գործադրել Ուկրաինայի նորընտիր նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկու վրա՝ փորձելով համոզել նրան վերսկսել Ջո Բայդենի որդու՝ Հանթեր Բայդենի գործունեության հետաքննությունը։ Հուլիսի 25-ին Թրամփի և Զելենսկու միջև հեռախոսազրույց է տեղի ունեցել, որի ընթացքում Թրամփն անձամբ է խնդրել Զելենսկուն աջակցել Բայդենների ընտանիքի կոռուպցիոն կապերի հետաքննությանը և ստացված արդյունքները փոխանցել իր ներկայացուցիչներին։

Ուկրաինայի իշխանությունների վրա գործադրվող ճնշումը հայտնի է դարձել ԱՄՆ-ի հետախուզական համայնքի անանուն աշխատակցի շնորհիվ, որն այս տեղեկատվությունը հասանելի է դարձրել։ Սպիտակ տունը փորձել է թաքցնել այդ փաստը Կոնգրեսից, թեև գործող օրենսդրության համաձայն՝ զեկույցը պետք է ուղարկվեր Ներկայացուցիչների պալատի և Սենատի հետախուզության կոմիտեներ։

Իմանալով, որ Սպիտակ տունը փորձում է Կոնգրեսից թաքցնել այս տեղեկատվությունը, Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Նենսի Փելոսին հեռուստատեսային ելույթում հայտարարել Է ԱՄՆ-ի 45-րդ նախագահ Դոնալդ Թրամփի պաշտոնազրկման պաշտոնական հետաքննության մեկնարկի մասին։ Նույն օրը Սենատը ևս բանաձև է ընդունել՝ պահանջելով իրազեկիչի զեկույցը անհապաղ փոխանցել Սենատի հետախուզության կոմիտեին։ Օգոստոսի 12-ին թվագրված զեկուցագիրը Կոնգրեսի հետախուզության կոմիտեներին է փոխանցվել միայն սեպտեմբերի 25-ին։

Նախապատմություն

Ամերիկա-ուկրաինական հարաբերությունները Պորոշենկոյի օրոք

Բայդենի գործը 
ԱՄՆ-ն աջակցել է Ուկրաինայի ընդդիմությանը, որը իշխանության է եկել 2014 թվականի փետրվարին, և Ղրիմի իրադարձությունների ընթացքում կանգնել Է Ուկրաինայի կողքին։ Մարտի 12-13-ը Ուկրաինայի կառավարության ղեկավար Արսենի Յացենյուկը մեկնել է ԱՄՆ, որտեղ բանակցություններ է վարել Բարաք Օբամայի հետ։

Օբամայի վարչակազմում Ուկրաինայի հետ հարաբերությունները համակարգել է ԱՄՆ փոխնախագահ Ջո Բայդենը։ Մասնավորապես, 2014 թվականի ապրիլի 22-ին Կիև կատարած իր այցի ընթացքում նա կոչ է արել Ուկրաինայի իշխանություններին «... նվազեցնել իր կախվածությունը Ռուսաստանից բնական գազի մատակարարման հարցում» և առաջարկել է ԱՄՆ-ի տեխնիկական աջակցությունը Ուկրաինայում բնական գազի արդյունահանումն ավելացնելու համար։

2014 թվականի ապրիլին Բայդենի որդին՝ Հանթերը, ընդգրկվել է ուկրաինական «Burisma Holdings» էներգետիկ ընկերության տնօրենների խորհրդում, որն Ուկրաինայում բնական գազի խոշորագույն ոչ պետական արտադրողն է։ Իր ծառայությունների համար նա ամսական ստանում էր մինչև 50 հազար դոլար։

Burisma ընկերության սեփականատեր Նիկոլայ Զլոչևսկու նկատմամբ դեռևս 2012 թվականին՝ նախագահ Յանուկովիչի օրոք, Ուկրաինայի գլխավոր դատախազությունը հետաքննություն է սկսել փողերի լվացման, հարկերի վճարումից խուսափելու և կոռուպցիայի մեղադրանքների կապակցությամբ։

Մեծ Բրիտանիայում 2014 թվականին անցկացված հետաքննության ընթացքում բրիտանական իշխանությունները սառեցրել են Չարոչվացու ակտիվները Մեծ Բրիտանիայում, սակայն հետաքննությունը փակվել է ապացույցների բացակայության պատճառով։

2015 թվականին Վիկտոր Շոկինը, որը նշանակվել է Ուկրաինայի նոր գլխավոր դատախազ, շարունակել է ժառանգաբար իրեն հասած հետաքննությունը։

Օբամայի վարչակազմում, սակայն, հայտարարել են իրենց մտահոգության մասին, որ Շոկինը բավարար չափով պայքարում է Ուկրաինայում կոռուպցիայի դեմ, պաշտպանում է քաղաքական վերնախավին, ինչը «խոչընդոտում է կոռուպցիայի դեմ պայքարին ուղղված ջանքերին»։

Շոկինի խոսքով՝ ԱՄՆ-ի վարչակազմը սկսել է խոչընդոտել Burisma Holdings-ի նկատմամբ նրա հետաքննությանը։ Սկզբում 2015 թվականի ամռանը Ուկրաինայում ԱՄՆ դեսպան Ջեֆրի Փայեթն ակնարկել էր, որ հետաքննությունը պետք է անցկացվի «սպիտակ ձեռնոցներով» (դատախազը դա մեկնաբանել էր որպես ոչինչ չանելու հրահանգ)։ Այնուհետև 2016 թվականի գարնանը փոխնախագահ Ջո Բայդենը, իր խոսքով, Պորոշենկոյից պահանջել էր անհապաղ հեռացնել Շոկինին, հակառակ դեպքում Ուկրաինան 1 միլիարդ դոլարի փոխառություն չի ստանա։ Շոկինն ուղարկվել է թոշակի և ավելի ուշ հայտնել այն վարկածը, որ նրա հրաժարականի պատճառը եղել է Burisma-ի հնարավոր չարաշահումների հետաքննությունը։

Շոկինի հետնորդ Յուրի Լուցենկոն՝ այն ժամանակվա նախագահ Պորոշենկոյի կումը, գործը փոխանցել է ԱՄՆ-ի աջակցությամբ ստեղծված Ուկրաինայի Ազգային հակակոռուպցիոն բյուրոյին, որտեղ գործն աստիճանաբար կոծկվել է։ Մեկ տարի անց Լուցենկոն հայտարարել է, որ բոլոր դատավարությունները և Չարոչևսկու դեմ առաջադրված մեղադրանքներն «ամբողջովին փակել են»։ 2019 թվականի մայիսին Լուցենկոն հայտարարել էր, որ Բայդենի կողմից ոչ իրավաչափ գործողությունների ոչ մի ապացույց չի հայտնաբերվել, բայց Լուցենկոն ինքը,նրա խոսքով, իբր պատրաստվում էր ԱՄՆ-ի գլխավոր դատախազ Ուիլյամ Բարրին տեղեկատվություն տրամադրել Burisma-ի տնօրենների խորհրդի անդամներին վճարումների մասին, որպեսզի ամերիկյան իշխանությունները կարողանան ստուգել՝ արդյոք Հանթեր Բայդենն այդ վճարումները ներառել է իր հարկային հայտարարագրում։

Ինչպես նշում են ամերիկյան ԶԼՄ-ները, ոչ մի ապացույց չկա, որ Ջո Բայդենի գործողություններն Ուկրաինայի նկատմամբ նպատակ են ունեցել պաշտպանել Burisma ընկերությունը, որի տնօրենների խորհրդի կազմում եղել է նրա որդին, թեև և Թրամփը, և նրա անձնական փաստաբան Ջուլիանին նման ենթադրություններ են անում։

Պոլ Մանաֆորտի գործը 
2016 թվականի օգոստոսին՝ ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրություններից երկուսուկես ամիս առաջ, քաղաքական տեխնոլոգ Փոլ Մանաֆորթը՝ Դոնալդ Թրամփի նախընտրական շտաբի ղեկավարը, հայտարարել էր իր պաշտոնաթողության մասին։ Կիևում մեկնաբանների մեծ մասն այդ հրաժարականը կապել է Ուկրաինայի Ռեգիոնների կուսակցության այսպես կոչված սև հաշվապահության շուրջ Մեդիա-սկանդալի հետ։ Ազգային հակակոռուպցիոն բյուրոն, որը ստեղծվել է Օբամայի վարչակազմի աջակցությամբ, համացանցում զետեղել է Ռեգիոնների կուսակցության ինչ-որ տեղեկագրերի սքանավորված պատճենները, որոնցում պատկերված է Փոլ Մանաֆորտի անունը։ Ուկրաինայի Ազգային հակակոռուպցիոն բյուրոյի տվյալներով՝ այն ուղղակի ապացույցներ չուներ, որ Մանաֆորտը գումար է ստացել ՔՊ-ից, սակայն նրա անունը հիշատակվել է 2007 թվականից մինչև 2012 թվականն ընկած ժամանակահատվածում առնվազն 22 անգամ, իսկ ստացված միջոցների ընդհանուր գումարը գերազանցել է 12,7 միլիոն դոլարը։ Ինքը՝ Մանաֆորթը, հերքել է որևէ վճարումների ստացումը, սակայն ստիպված է եղել լքել իր պաշտոնը։ Կոմպրոմատի հրապարակմանը մեղսակից են եղել ԲՊԿ-ի պատգամավոր Սերգեյ Լեշչենկոն, որը համագործակցել է «Ուկրաինսկայա պրավդա» պարբերականի հետ, որն աջակցություն է ստանում ԱՄՆ-ի դեսպանատնից։ Լեշչենկոյի վարկաբեկող նյութերը ստացել Է Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության ղեկավարի առաջին տեղակալ Վիկտոր Տրեպակից։ ԱՄՆ-ի դեսպան Ջեֆրի Փայեթը, նրա առաջին տեղակալ Ջորջ Քենթը և Փայեթին փոխարինած Մարի Յովանովիչը, որն ինքը չի մասնակցել կոմպրոմատի փոխանցմանը, բայց տեղյակ է եղել այդ մասին և չի տեղեկացրել իր ղեկավարությանը։

Ուկրաինայի քաղաքական էլիտաները, որոնք վաղուց և սերտորեն համագործակցել են Բարաք Օբամայի վարչակազմի հետ և անհանգստանում են իրենց գոյատևման համար, 2016 թվականի ընտրություններում բացահայտ կերպով անցել են Հիլարի Քլինթոնի կողմը և կարծում էին, որ նման վարկանիշով Թրամփի հաղթանակն անհնար կլինի։ Թրամփը, սակայն, հաղթել է, և դեռ Պորոշենկոյի օրոք։ 2018 թվականի դեկտեմբերին, Կիևի շրջանային վարչական դատարանը անօրինական է ճանաչել պատգամավոր Լեշչենկոյի և Նաբու Սայտնիկի գործողությունները, որոնք Մանաֆորտի դեմ կոմպրոմատ են հրապարակել։ Դատարանը խոստովանել է, «որ դա հանգեցրել է 2016 թվականի ԱՄՆ-ի ընտրական գործընթացների միջամտության և վնաս է հասցրել Ուկրաինայի շահերին»։

Առաջին շփումները Վոլոդիմիր Զելենսկու ներկայացուցիչների հետ 
Ուկրաինայի նախագահական ընտրություններում Վոլոդիմիր Զելենսկիի հաղթանակից հետո Թրամփի անձնական փաստաբան Ռուդի Ջուլիանին ակտիվություն է ծավալել ՝ նպատակ ունենալով համոզել ուկրաինական նոր իշխանություններին, որ անհրաժեշտ է հետաքննություն անցկացնել Burisma-ի նկատմամբ, ինչպես նաև ստուգել, թե արդյոք խախտումներ չեն եղել Ուկրաինայում Փոլ Մանաֆորտի գործունեության հետաքննության մեջ։ Նա պնդում էր, որ նման հետաքննությունները օգտակար կլինեն իր պաշտպանյալի՝ Դոնալդ Թրամփի համար, և որ Թրամփը լիովին աջակցում է Ջուլիանիի ջանքերին այդ կապակցությամբ։ Ջուլիանին հայտարարել է, որ ինքը հինգ ուկրաինացի պաշտոնյաների ցուցմունքներ ունի այն մասին, որ 2016 թվականի հունվարին Օբամայի վարչակազմից ցուցում են ստացել «ցեխ շպրտել Թրամփի և Մանաֆորտի վրա»։

Մայիսի 10-ին Ջուլիանին, սակայն, չեղարկել Է պլանավորված ուղևորությունն Ուկրաինա, որտեղ նա մտադիր էր համոզել Զելենսկիի ընտրված նախագահին հետաքննություն անցկացնել Հանթեր Բայդենի նկատմամբ, ինչպես նաև պարզել, թե՞ արդյոք ԱՄՆ-ի Դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչները համաձայնության չեն եկել Ուկրաինայի նախկին իշխանությունների հետ՝ Պոլ Մանաֆորտի հետ առնչություն ունեցող տեղեկատվությունը բացահայտելու նպատակով։

Ջուլիանին հայտարարել է, որ հրաժարվել Է Կիևում Զելենսկու հետ հանդիպելու պլաններից նրա խոսքով՝ ինքը մտավախություն ունի, որ Զելենսկին «տառացիորեն շրջապատված կլինի ԱՄՆ-ի նախագահի թշնամիներով»։ «Fox News»-ին տված հարցազրույցում Ջուլիանին ասել է. «ելնելով այն բանից, որ ես լսեցի այս երեկո երկու շատ հուսալի մարդկանցից, նախագահ Զելենսկին շրջապատված է այն մարդկանցով, ովքեր նախագահ Թրամփի թշնամիներն են և մարդիկ, ովքեր, առնվազն, մի դեպքում, ակնհայտորեն կոռումպացված են»։

Մայիսի 15-ին ուկրաինական «Ինտեր» հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում Ռուդոլֆ Ջուլիանին հայտարարել է, որ Վոլոդիմիր Զելենսկին շրջապատված է այն մարդկանցով, որոնք դեմ են արտահայտվել Դոնալդ Թրամփի՝ ԱՄՆ-ի նախագահ ընտրվելուն։ Ջուլիանիի խոսքով՝ Զելենսկու որոշ հանգուցային խորհրդականներ ԱՄՆ-ի նախագահի նկատմամբ անազնիվ վերաբերմունքի պատմություն ունեն, մասնավորապես, նրանցից մեկն անօրինական կերպով աջակցել Է Հիլարի Քլինթոնի նախընտրական արշավին (նկատի ուներ Սերգեյ Լեշչենկոն, որի միջոցով ԶԼՄ-ներում հայտնվել են Փոլ Մանաֆորտի վրա վարկաբեկող նյութեր)։ Ջուլիանին կարծում է, որ մարդիկ, որոնց մասին նա խոսում է, տրամադրված են հետագայում էլ խնդիրներ ստեղծել Թրամփի համար։ Ջուլիանիի կարծիքով՝ Զելենսկուն անհրաժեշտ է կազմակերպել դավադրության հետաքննություն, որին մասնակցել են ուկրաինացի պաշտոնյաներ, ԱՄՆ-ի Դեմոկրատական կուսակցության անդամներ և հեռացնել իրենց այն մերձավորներին, ովքեր մասնակցել են Թրամփի արշավին «վնաս հասցրած տեղեկատվության կոռուպցիոն փոխանակմանը»։ Հարցին, թե ով է սպառնալիք ներկայացնում Ուկրաինայի առաջնորդի համար, Ջուլիանին պատասխանել է. «ես խոսում եմ նրանց մասին, ովքեր կապված են Իգոր Կոլոմոյսկու և Գենադի Բոգոլյուբովի հետ»։

Մայիսի 20-ին Պետդեպարտամենտը Կիևից հետ է կանչել դեսպան Մարի Յովանովիչին՝ նրա եռամյա դիվանագիտական ժամկետի ավարտից առնվազն երեք ամիս առաջ։ Պետդեպարտամենտում և Սպիտակ տանը նրա հրաժարականը չեն մեկնաբանել։ Ինչպես հոկտեմբերի 3-ին հայտնել է «The Wall Street Journal» թերթը, Յովանովիչը հետ է կանչվել այն բանից հետո, երբ Թրամփին բողոքել են, որ նա խոչընդոտում է Կիևում Ջո Բայդենի և նրա որդու՝ Հանթերի նկատմամբ հետաքննություն անցկացնելու փորձերին։ Բացի այդ, Յովանովիչը, իբր, անհեթեթ է արտահայտվել հենց Թրամփի մասին։ Ռուդոլֆ Ջուլիանին պնդել է, որ հրաժարականի պատճառը եղել է Յովանովիչի մասնակցությունը 2016 թվականի ամերիկյան ընտրություններին։

Օգոստոսին հայտնի էր դարձել Ջուլիանիի և Զելենսկու օգնական Անդրեյ Երմակի միջև բանակցությունների մասին։ Ըստ «The New York Times»-ի, կողմերը քննարկել են երկու հետաքննություն, Դոնալդ Թրամփի համար հետաքրքրություն ներկայացնող՝ 2016 թվականի ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրությունների ժամանակ ուկրաինացի պաշտոնյաների փորձերը հետաքննելու և Ուկրաինայում նախկին փոխնախագահ Ջո Բայդենի գործունեությունը հետաքննելու և այն վճարումները, որոնք նրա որդին ստացել Է ուկրաինական Burisma ընկերությունից։

Օգոստոսի 29-ին հայտնի է դարձել, որ ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը կարգադրել է ստուգել Ուկրաինային ռազմական օգնության ծախսերը, որպեսզի համոզվի, որ փողը լավագույնս ծախսվում է ԱՄՆ-ի շահերի տեսանկյունից (այդ կարգադրությունը տրվել է դեռևս հուլիսի 18-ին՝ նախքան Թրամփի և Զելենսկու զրույցը)։ 2019 թվականին այդ նպատակների համար հատկացված 250 միլիոն դոլարի գումարը ժամանակավորապես սառեցվել է։

Արդյունքում, սակայն, ԱՄՆ նախագահի վարչակազմը որոշում է կայացրել ապաշրջափակել 250 միլիոն դոլարը, որը հատկացվում է Ուկրաինայի ռազմական կարիքների համար։ ԱՄՆ-ում Ուկրաինայի դեսպանատանը ողջունել են այդ որոշումը և պարզաբանել, որ խոսքը Պենտագոնի բյուջեից 250 միլիոն դոլարի մասին է անվտանգության բնագավառում «Ուկրաինային օգնության նախաձեռնություն» ծրագրի շրջանակներում, պետդեպարտամենտի 2019 թվականի բյուջեից 115 միլիոն դոլարի «միջազգային ռազմական ֆինանսավորում» ծրագրի շրջանակներում, ինչպես նաև նույն ծրագրից 26,5 մլն դոլարի մասին՝ 2018 թվականի բյուջեից ընդամենը 391,5 միլիոն դոլար։ Ընդ որում, Թրամփը Եվրոպայի երկրներին կոչ է արել ավելի շատ գումար հատկացնել Ուկրաինային աջակցելու համար և նախազգուշացրել է, որ Վաշինգտոնը կարող է դադարեցնել գումարի հատկացումը, եթե Եվրոպայի երկրները չբարձրացնեն իրենց ծախսերը։

Ինչպես հոկտեմբերի 3-ին պնդում էր The New York Times թերթը, 2019 թվականի օգոստոսին երկու ամերիկացի բարձրաստիճան դիվանագետներ՝ Եվրամիությունում ԱՄՆ-ի դեսպան Գորդոն Սոնդլանդը և Ուկրաինայի հարցով ԱՄՆ-ի նախկին հատուկ ներկայացուցիչ Կուրտ Վոլքերը, հայտարարության նախագիծ էին պատրաստել Վոլոդիմիր Զելենսկիի համար՝ Burisma ընկերության նկատմամբ հետաքննություն անցկացնելու Ուկրաինայի հանձնառության մասին։ Նախագծի վրա աշխատանքը սկսվել է հուլիսի 25-ին կայացած Զելենսկու և Թրամփի հեռախոսազրույցից մի քանի շաբաթ անց։ Այդ մասին իմացել Է Թրամփի անձնական փաստաբան Ռուդոլֆ Ջուլիանին, ինչպես նաև Երմակը՝ Զելենսկու օգնականը։ Ընդ որում, պարզ չէ, արդյոք ինքը՝ Ուկրաինայի նախագահը ծանոթացել է նախագծին թե ոչ։ Նախագծում նաև խոսք է եղել 2016 թվականին ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրություններին Ուկրաինայի ենթադրյալ միջամտության հետաքննության մասին՝ հօգուտ Դեմոկրատական կուսակցությունից թեկնածու Հիլարի Քլինթոնի։

Հեռախոսազրույց Թրամփի և Զելենսկու միջև 

Թրամփի հուլիսյան զանգից մի քանի օր առաջ Ջուլիանին հեռախոսով զրուցել է Զելենսկիի օգնական Անդրեյ Երմակի հետ Բայդենի նկատմամբ հետաքննության, ինչպես նաեւ Սպիտակ տանը Կանաչների և Թրամփի միջև ենթադրյալ հանդիպման մասին։

Սերգեյ Լեշչենկոյի խոսքով ՝ Թրամփը պատրաստ էր հեռախոսով խոսել Զելենսկու հետ միայն այն պայմանով, որ նրանք կքննարկեն Բայդենի ընտանիքի գործունեության հետաքննության հնարավորությունը։

Ինչպես սեպտեմբերի 30-ին հայտնել Է The Wall Street Journal թերթը, հուլիսի 25-ին Թրամփի և Զելենսկու հեռախոսազրույցին մասնակցել է նաև ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն։

Թրամփի զանգից մի քանի օր անց Ջուլիանին Մադրիդում հանդիպել է Էրմակի հետ։ Սեպտեմբերի 23-ին Ջուլիանին հայտարարել էր, որ Պետդեպարտամենտը իրեն հանձնարարել է բանակցել Երմակի հետ։ Պետդեպարտամենտը, սակայն, օգոստոսի 22-ին հայտարարել էր, որ ուկրաինական հարցերով ԱՄՆ-ի հատուկ ներկայացուցիչ Կուրտ Վոլքերը կազմակերպել է այդ հանդիպումը, սակայն Ջուլիանին գործել է որպես Թրամփի փաստաբան, թեև Պետդեպարտամենտին տեղեկացրել է կայացած հանդիպման մասին։

Կիևում ԱՄՆ դեսպանատան ներկայացուցիչները բազմիցս անհանգստություն են հայտնել Ջուլիանիի հանդիպումների կապակցությամբ։ Ջուլիանին հայտարարել է, որ Երմակին ասել է. «ձեր երկիրը պարտական է մեզ և ձեր երկրին՝ պարզելու թե իրականում ինչ է տեղի ունեցել»։ Սեպտեմբերի 19-ին հեռուստատեսությամբ հայտնվելով՝ Ջուլիանին սկզբում հերքել է, որ ուկրաինացի պաշտոնյաներին խնդրել է հետաքննել Ջո Բայդենի գործը, սակայն մի քանի րոպե անց հայտարարել է. «Իհարկե, ես դա արել եմ»։

Սեպտեմբերի 25-ին Սպիտակ տունը հրապարակել Է Թրամփի և Զելենսկու միջև հուլիսի 25-ին կայացած հեռախոսազրույցի գաղտնազերծված հուշագիրը։ Զրույցի ընթացքում Թրամփը պնդել է իր քաղաքական մրցակիցների, այդ թվում Ջո Բայդենի դեմ հետաքննության մասին։ Թրամփը նաև իր անձնական փաստաբան Ռուդի Ջուլիանիին է ներկայացրել, թեև Ջուլիանին ԱՄՆ-ի կառավարությունում պաշտոնական պաշտոն չի զբաղեցնում։ Թրամփը երեք անգամ հայտարարել է, որ գլխավոր դատախազ Ուիլյամ Բարրին և Ջուլիանին կխնդրի զանգահարել Զելենսկիին և հավելել է. «այնպես որ, այն ամենը, ինչ դուք կարող եք անել գլխավոր դատախազի հետ, օգտակար կլինի»։ Ի պատասխան Զելենսկին ասել է, որ Ուկրաինայի գլխավոր դատախազի պաշտոնի իր թեկնածուն «կքննարկի իրավիճակը, մասնավորապես, այն ընկերությունը, որը դուք հիշատակել եք»։ Այն բանից հետո, երբ Զելենսկին տվել է այդ խոստումը, Թրամփն առաջարկել է Սպիտակ տանը հանդիպել Կանաչների հետ։ Զրույցի ընթացքում Թրամփը նաև հավանություն է տվել այն ենթադրությանը, որ փոստային սերվերը, որից օգտվել Է Հիլարի Քլինթոնը, գտնվում է Ուկրաինայում։ Նա քննադատել Է ԱՄՆ-ի եվրոպական դաշնակիցներին այն բանի համար, որ նրանք բավարար օգնություն չեն ցուցաբերում Ուկրաինային։

Թրամփի հետ հուլիսի 25-ին կայացած զրույցի ընթացքում Զելենսկին շնորհակալություն է հայտնել Թրամփին «պաշտպանության ոլորտում ԱՄՆ-ի մեծ աջակցության համար»։ Թրամփը Զելենսկիին խնդրել է «մեզ լավություն անել» կիբեռանվտանգության ոլորտում ամերիկյան ընկերության՝ CrowdStrike-ի հարցով, որը հետաքննել է կիբեռգրոհները 2015 և 2016 թվականներին դեմոկրատական կուսակցության ազգային կոմիտեի դեմ։

Թրամփն ինքը հրապարակված հեռախոսազրույցի հուշագրության մեջ չի օգտագործել «ռազմական օգնություն» բառերը, սակայն սեպտեմբերի 20-ին Ջուլիանիի Թվիթերյան գրառումը, հավանաբար, հաստատում է այն ենթադրությունը, որ կապ կա ռազմական օգնության դադարեցման և  հետաքննության միջև, որը նա և Թրամփը ցանկանում էին անցկացնել Ուկրաինայում։ Ջուլիանին գրել է. «Իրականությունն այն է, որ Միացյալ Նահանգների նախագահը, ով էլ որ նա լինի, լիակատար իրավունք ունի ասելու մեկ այլ երկրի նախագահին, որ դուք ավելի լավ է զսպեք կոռուպցիան ձեր երկրում»։

Իմպիչմենտի ընթացակարգ 

Սեպտեմբերի 24-ին Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Նենսի Փելոսին նախաձեռնել է հետաքննություն, որը կհետևի նախագահ Թրամփի իմպիչմենտի ընթացակարգին։ Փելոսին Թրամփին մեղադրել է իր երդումը դավաճանելու, ԱՄՆ ազգային անվտանգության և երկրում ընտրությունների ազնվության մեջ։

Նախագահը սկսված հետաքննությունը անվանել է «վհուկների որս»։

Նենսի Փելոսին հայտարարել է, որ Ներկայացուցիչների պալատը վերահսկող դեմոկրատները լի են օպերատիվ գործելու և մինչև տարեվերջ աշխատանքն ավարտելու վճռականությամբ։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Declassified whistleblower complaint  of August 12, 2019 (released in redacted form on September 26, 2019)
Declassified letter from Intelligence Community Inspector General to acting Director of National Intelligence  (August 26, 2019), regarding the whistleblower complaint 
Memorandum of the July 25, 2019, telephone conversation between US President Donald Trump and Ukrainian President Volodymyr Zelenskiy 
Text messages between Kurt Volker, Gordon Sondland, Bill Taylor and Andrey Yermak 

Դոնալդ Թրամփ
Վոլոդիմիր Զելենսկի
2019 Ուկրաինայում