Ներքին Չայլու

Ներքին Չայլու, չբնակեցված գյուղ Ադրբեջանի Թարթառի շրջանում՝ Մարտակերտ քաղաքից 16 կմ հյուսիս-արևելք։  Բնակավայրը եղել է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի (1991 թվականից՝ ԼՂՀ) Մարտակերտի շրջանում։ 1960-ական թվականներից միացվել է Վերին Չայլու գյուղին և դարձել նրա առանձին թաղամասը՝ միասին կազմելով Այգեստան գյուղը։ 1992 թվականին գրավվել է ադրբեջանցիների կողմից և դարձել է անբնակ։

Պատմություն 
19-րդ դարի առաջին քառորդում ռուս-պարսկական երկրորդ պատերազմի հետևանքով Արևելյան Հայաստանի մեծ մասը միացվեց Ռուսական կայսրությանը։ Պատմական Հայաստանի իրանահպատակ գավառների՝ Խոյի, Ուրմիայի, Սալմաստի, Մակուի ու Ղարադաղի հայերը աստիճանաբար լքեցին իրենց բնակավայրերը և հաստատվեցին Արաքս գետից հյուսիս ընկած տարածքներում։ 1827 թվականին հիմնադրվեց հիմնվեց Չայլու՝ «գետափնյա» գյուղը, որը պայմանականորեն բաժանվեց Վերին և Ներքին Չայլուների։ 1923 թվականին կազմավորվեց Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը։ Ներքին Չայլուն մտավ դրա՝ Մարտակերտի շրջանի կազմ՝ որպես սահմանամերձ գյուղ։

1960-ական թվականներին Թարթառի շրջանի Ղահիյար գյուղի բնակիչները փոխադրվում են այստեղ, տներ հիմնում երկու գյուղերի միջև ընկած բաց տարածությունում, որով Ներքին Չայլուն դադարում է ինքնուրույն գյուղ լինելուց։

Բնակչություն 
1890-ական թվականներին ուներ 45 տուն՝ 257 բնակչով։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Ներքին Չայլուի բնակչությունը կրկնակի պակաս էր Վերինից՝ 323 մարդ։

Պատմամշակութային հուշարձաններ 
Չայլուն ունի Սուրբ Աստվածածին անունով եկեղեցի (19-րդ դար), Պառավի կամուրջ (մթա I դար)։

Հասարարակական կառույցներ 
Գյուղն ուներ միջնակարգ դպրոց, ակումբ, գրադարան, կինո, բուժկայան։

Տես նաև 
 Վերին Չայլու

Աղբյուրներ 
 Արցախի բնակչության ազգային կազմի շուրջ
 Արցախի տեղանունները