Վիտտորիո-Վենետոյի ճակատամարտ

Վիտտորիո-Վենետոյի ճակատամարտ,  առաջին աշխարհամարտի ժամանակ իտալական ռազմաճակատում (Պիավե գետի վրա) Անտանտի զորքերի հարձակողական գործողություն, որն իրականացվել է 1918 թվականի  Հոկտեմբերի 25-ից Նոյեմբերի 3-ը։

Հարձակումից առաջ 
Հարձակման սկզբում ավստրո-հունգարական զորքերը գործնականում կորցրել էին իրենց մարտունկությունը։ Հունգարական դիվիզիաները լքել են ռազմաճակատը, չեխական և խորվաթական զորամասերը դադարեցրել են պայքարը։ Ավստրո-հունգարական կայսրությունը փլուզման եզրին էր։ Չեխոսլովակյան ազգային խորհուրդը սեպտեմբերի 26-ին Փարիզում հայտարարել է Չեխոսլովակյան պետության ստեղծման մասին՝ Թոմաշ  Մասարիկոյի գլխավորությամբ, հոկտեմբորի 4-ին Զագրեբում ձևավորվել է խորվաթների, սերբերի և սլովենների Ազգային խորհուրդը, 1918 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Ռայխստագի գերմանախոս պատգամավորներն իրենց հայտարարել են գերմանական Ավստրիայի Ժամանակավոր ազգային ժողով, իսկ մեկ շաբաթ անց՝ հոկտեմբերի 30-ին, հռչակել են նրա միավորումը Գերմանական հանրապետությանը՝ որպես դրա բաղկացուցիչ մաս։

Հարձակում 
Դաշնակիցները՝ 57 դիվիզիայով (51 իտալական, 3 բրիտանական, 2 ֆրանսիական,1 ամերիկյան), 7700 հրանոթով և 1745 ականանետերով ճեղքել են ավստրո-հունգարական զորքերի պաշտպանությունը (58 դիվիզիա ոչ լրիվ կազմով և 6300 հրանոթ) և հարվածելով Վիտտորիո-Վենետոի  կենտրոնին (8-րդ и 12-րդ բանակներ)՝ մասնատել նրանց ռազմաճակատը։ Որոշ ավստրո-հունգարական զորամասեր ընդվզել և հրաժարվել են հնազանդվել, հոկտեմբերի 28-ին  արդեն գրեթե 30 դիվիզիաներ են հրաժարվել կռվել։ Իրավիճակը ավստրիացիների համար դարձել էր ճգնաժամային։ 6-րդ ավստրիական բանակը  անկանոն նահանջել է, իտալական զորքերը հարձակվել են ամբողջ ռազմաճակատով և դիմադրության չհանդիպելով՝ հարձակումը արագ տեմպերով շարունակվել է։ Շարունակական հարձակման արդյունքում զբաղեցվել է Տրիեստ ծովային դեսանտի կողմից։ Դաշնակիցների զորքերը ստիպել են ավստրո-հունգարական բանակին անձնատուր լինել։ Հրադադարը ստորագրվել է նոյեմբերի 3-ին Վիլլա-Ջուստիում։ Մարտական գործողությունները դադարել են նոյեմբերի 4-ին ժամը 15-ին:Հրադադարի պահին իտալացիները գերի էին վերցրել 387 000 ավստրիացիների և ավելի քան  2300 հրանոթ։ Ավստրո-հունգարական բանակը իտալական ռազմաճակատում դադարել է գոյություն ունենալ, իսկ Ավստրո-Հունգարիան  բաժանվել է առանձին մասերի։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Книга:Зайончковский А. М.: Первая мировая война
 
 Книга:Лиддел Гарт: History of the WW1

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ճակատամարտեր
Ավստրո-Հունգարիայի ճակատամարտեր
1918
Ավստրո-Հունգարիան Առաջին համաշխարհային պատերազմում
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Ճակատամարտեր Իտալիայում
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռազմագործողություններ և թատերաբեմեր