Ռուսաստանի սահմաններ

Ռուսաստանի սահմաններ, աշխարհի խոշորագույն պետության՝ Ռուսաստանի Դաշնության ցամաքային, ծովային և օդային սահմանների ամբողջությունը։ Այն ընդհանուր ցամաքային սահմաններ ունի 14 ինքնիշխան պետությունների հետ, ինչպես նաև ծովային երկու նեղ սահմանագիծ՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ու Ճապոնիայի հետ։ Ռուսաստանն ընդհանուր սահման ունի նաև մասամբ ճանաչված Աբխազիայի ու Հարավային Օսիայի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, Ռուսաստան Դաշնության միջազգայնորեն ճանաչված սահմանների երկարությունը կազմում է 22,407 կիլոմետր և աշխարհի բոլոր երկրների շարքում ունի երկրորդ ամենամեծ ցամաքային սահմանը` Չինաստանից հետո։ Ռուսաստանի Դաշնության միջազգայնորեն ճանաչված սահմանները (նախկինում՝ ՌԽՖՍՀ-ի) փոփոխության չեն ենթարկվել 1956 թվականից սկսած։ Մինչ այդ մի շարք երկրների հետ սահմանը, ինչպես օրինակ՝ Չինաստանի, որոշակի փոփոխություն էր ունեցել։ Այն նույնն էր մնացել նաև ԽՍՀՄ փլուզումից հետո։ 2014 թվականին Ղրիմի բռնակցումը Ռուսաստանի Դաշնությանը միջազգային հանրության կողմից չէր ճանաչվել։ Բացի այդ, միջազգային հանրությունը չի ճանաչում նաև 2022 թվականի փետրվարի 24-ից ի վեր Ուկրաինա ներխուժման հետևանքով Լուգանսկի, Դոնեցկի, Զապորոժիեի և Խերսոնի մարզերի որոշ հատվածների բռնակցումը Ռուսաստանին։

Ընդհանուր պատկեր
Ռուսաստանի Դաշնությունն սահմանակից է ավելի շատ երկրների, քան աշխարհի ցանկացած այլ պետություն՝ իր հսկայական տարածքի շնորհիվ։ Երկու աղյուսակներում ցամաքային սահմաններից զատ ներառված են նաև ծովային սահմանները (Միացյալ Նահանգների ու Ճապոնիայի հետ)։
Պետությունների և տարածքների աղյուսակը, որոնք սահմանակից են Ռուսաստանին (աղյուսակը ներկայացված է Ռուսաստանի շուրջ՝ ժամ սլաքի ուղղությամբ).

Միջազգայնորեն ճանաչված

Փաստացի վերահսկվող
Այս աղյուսակում ներառված են նաև մասամբ ճանաչված պետություններ։

Քարտեզ

Սահմանների մանրամասներ
Ստորև ներկայացված են Ռուսաստանի Դաշնության դաշնային այն սուբյեկտները, որոնք իրենց մեջ ներառում են ինչպես Ռուսաստանի հարևան շրջանները, այնպես էլ արտասահմանյան երկրների հարևան շրջանները։

Հյուսիսարևմտյան դաշնային շրջան 

Կարելիայի Հանրապետություն
 Ռուսաստան
Արխանգելսկի մարզ
Վոլոգդայի մարզ
Լենինգրադի մարզ
Մուրմանսկի մարզ
 Ֆինլանդիա
 Կայնուու
 Լապլանդիայի մարզ
 Հյուսիսային Կարելիա
 Հյուսիսային Օստրոբոտնիա
 Հարավային Կարելիա

Կոմի Հանրապետություն
 Ռուսաստան
Պերմի երկրամաս
Արխանգելսկի մարզ
Կիրովի մարզ
Սվերդլովսկի մարզ
Նենեցյան ինքնավար օկրուգ
Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգ
Խանտի-Մանսիական ինքնավար շրջան

Արխանգելսկի մարզ
 Ռուսաստան
Կարելիայի Հանրապետություն
Կոմի Հանրապետություն
Վոլոգդայի մարզ
Կիրովի մարզ
Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգ

Վոլոգդայի մարզ
 Ռուսաստան
Կարելիայի Հանրապետություն
Արխանգելսկի մարզ
Կիրովի մարզ
Կոստրոմայի մարզ
Լենինգրադի մարզ
Նովգորոդի մարզ
Տվերի մարզ
Յարոսլավլի մարզ

Կալինինգրադի մարզ
 Լիտվա
 Կլայպեդայի կոմսություն
 Մարիյամպոլեի կոմսություն
 Տաուրագեսի կոմսություն
 Լեհաստան
Վարմիա-Մազուրյան վոևոդություն
Պոդլյասյան վոևոդություն
Պոմերանյան վոևոդություն

Լենինգրադի մարզ
 Ռուսաստան
Կարելիայի Հանրապետություն
Վոլոգդայի մարզ
Նովգորոդի մարզ
Պսկովի մարզ
Սանկտ Պետերբուրգ
 Ֆինլանդիա
 Կյումենլաակսո
 Հարավային Կարելիա
 Էստոնիա
 Իդա-Վիրումաա

Մուրմանսկի մարզ
 Ռուսաստան
Կարելիայի Հանրապետություն
 Ֆինլանդիա
 Լապլանդիա (մարզ)
 Նորվեգիա
 Տրոմս օգ Ֆինմարկ

Նովգորոդի մարզ
 Ռուսաստան
Վոլոգդայի մարզ
Լենինգրադի մարզ
Պսկովի մարզ
Տվերի մարզ

Պսկովի մարզ
 Ռուսաստան
Լենինգրադի մարզ
Նովգորոդի մարզ
Տվերի մարզ
Սմոլենսկի մարզ
 Բելառուս
Վիտեբսկի մարզ
 Լատվիա
 Ալուքսենեի շրջան
  Բալտինավայի շրջան
 Վիլյակայի շրջան
  Զիլուպեի շրջան
  Կարսավայի շրջան
  Լուձայի շրջան
 Ցիբլայի շրջան
 Էստոնիա
  Վիռումաա
  Իդա-Վիրումաա
  Յիգևամաա
  Պիլվամաա
  Տարտումաա

Սանկտ Պետերբուրգ
 Ռուսաստան

Լենինգրադի մարզ

Նենեցյան ինքնավար օկրուգ
 Ռուսաստան
Կոմի Հանրապետություն
Արխանգելսկի մարզ
Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգ

Վոլգայի դաշնային շրջան 

Բաշկորտոստանի Հանրապետություն
 Ռուսաստան
Թաթարստան
Ուդմուրտիա
Պերմի երկրամաս
Օրենբուրգի մարզ
Սվերդլովսկի մարզ
Չելյաբինսկի մարզ

Մարի Էլ
 Ռուսաստան
Թաթարստան
Չուվաշիա
Կիրովի մարզ
Նիժնի Նովգորոդի մարզ

Մորդովիայի Հանրապետություն
 Ռուսաստան
Չուվաշիա
Նիժնի Նովգորոդի մարզ
Պենզայի մարզ
Ռյազանի մարզ
Ուլյանովսկի մարզ

Թաթարստան
 Ռուսաստան
Բաշկորտոստանի Հանրապետություն
Մարի Էլ
Ուդմուրտիա
Չուվաշիա
Կիրովի մարզ
Օրենբուրգի մարզ
Սամարայի մարզ
Ուլյանովսկի մարզ

Ուդմուրտիա
 Ռուսաստան
Բաշկորտոստանի Հանրապետություն
Թաթարստան
Պերմի երկրամաս
Կիրովի մարզ

Չուվաշիա
 Ռուսաստան
Մարի Էլ
Մորդովիայի Հանրապետություն
Թաթարստան
Նիժնի Նովգորոդի մարզ
Ուլյանովսկի մարզ

Պերմի երկրամաս
 Ռուսաստան
Բաշկորտոստանի Հանրապետություն
Կոմի Հանրապետություն
Ուդմուրտիա
Կիրովի մարզ
Սվերդլովսկի մարզ

Կիրովի մարզ
 Ռուսաստան
Կոմի Հանրապետություն
Մարի Էլ
Թաթարստան
Ուդմուրտիա
Պերմի երկրամաս
Արխանգելսկի մարզ
Վոլոգդայի մարզ
Նիժնի Նովգորոդի մարզ
Կոստրոմայի մարզ

Նիժնի Նովգորոդի մարզ
 Ռուսաստան
Մարի Էլ
Մորդովիայի Հանրապետություն
Չուվաշիա
Կոստրոմայի մարզ
Իվանովոյի մարզ
Վլադիմիրի մարզ
Կիրովի մարզ
Ռյազանի մարզ

Օրենբուրգի մարզ
 Ռուսաստան
Բաշկորտոստանի Հանրապետություն
Թաթարստան
Սամարայի մարզ
Չելյաբինսկի մարզ
 Ղազախստան
Ակտոբեի մարզ
Արևմտաղազախստանյան մարզ
 Կոստանայի մարզ

Պենզայի մարզ
 Ռուսաստան
Մորդովիայի Հանրապետություն
Ռյազանի մարզ
Սարատովի մարզ
Տամբովի մարզ
Ուլյանովսկի մարզ

Սամարայի մարզ
 Ռուսաստան
Թաթարստան
Օրենբուրգի մարզ
Սարատովի մարզ
Ուլյանովսկի մարզ
 Ղազախստան
Արևմտաղազախստանյան մարզ

Սարատովի մարզ
 Ռուսաստան
Վոլգոգրադի մարզ
Վորոնեժի մարզ
Պենզայի մարզ
Սամարայի մարզ
Տամբովի մարզ
Ուլյանովսկի մարզ
 Ղազախստան
Արևմտաղազախստանյան մարզ

Ուլյանովսկի մարզ
 Ռուսաստան
Մորդովիայի Հանրապետություն
Թաթարստան
Չուվաշիա
Պենզայի մարզ
Սամարայի մարզ
Սարատովի մարզ

Հարավային դաշնային շրջան 

Ադըղեայի Հանրապետություն
 Ռուսաստան
Կրասնոդարի երկրամաս

Կալմիկիա
 Ռուսաստան
Դաղստանի Հանրապետություն
Ստավրոպոլի երկրամաս
Աստրախանի մարզ
Վոլգոգրադի մարզ
Ռոստովի մարզ

Կրասնոդարի երկրամաս
 Ռուսաստան
 Ադըղեայի Հանրապետություն
 Կարաչայ-Չերքեզիա
Ստավրոպոլի երկրամաս
Ռոստովի մարզ
 Աբխազիա (մարզ)
 Գագրայի շրջան
Գուդաութի շրջան
 Ուկրաինա
 Ղրիմ

Աստրախանի մարզ
 Ռուսաստան
Կալմիկիա
Վոլգոգրադի մարզ
 Ղազախստան
Արևմտաղազախստանյան մարզ
Ատիրաույի մարզ

Վոլգոգրադի մարզ
 Ռուսաստան
Կալմիկիա
Աստրախանի մարզ
Ռոստովի մարզ
Սարատովի մարզ
Վորոնեժի մարզ
 Ղազախստան
Արևմտաղազախստանյան մարզ

Ռոստովի մարզ
 Ռուսաստան
Կալմիկիա
Ստավրոպոլի երկրամաս
Կրասնոդարի երկրամաս
Վոլգոգրադի մարզ
Վորոնեժի մարզ
 Ուկրաինա
Դոնեցկի մարզ
Լուգանսկի մարզ

Հյուսիսկովկասյան դաշնային շրջան 

Դաղստանի Հանրապետություն
 Ռուսաստան
Կալմիկիա
Չեչնիա
Ստավրոպոլի երկրամաս
 Ադրբեջան
Բալաքանի շրջան
Գաբալայի շրջան
Զաքաթալայի շրջան
Կախիի շրջան
Գուսարի շրջան
Վարդաշենի շրջան
Խաչմազի շրջան
Շաքիի շրջան
Վրաստան
Կախեթի մարզ

Ինգուշեթիայի Հանրապետություն
 Ռուսաստան
Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն
Չեչնիա
Վրաստան
Մցխեթ-Մթիանեթ

Կաբարդա-Բալկարիա
 Ռուսաստան
Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն
Ստավրոպոլի երկրամաս
 Կարաչայ-Չերքեզիա
Վրաստան
Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ
Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ

Կարաչայ-Չերքեզիա
 Ռուսաստան
 Կաբարդա-Բալկարիա
Ստավրոպոլի երկրամաս
Կրասնոդարի երկրամաս
 Աբխազիա (մարզ)
 Գուլրիփշի շրջան (Աբխազիա)
Գուդաութի շրջան
Սուխումի շրջան (Վրաստան)
Վրաստան
Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ

Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն
 Ռուսաստան
 Ինգուշեթիայի Հանրապետություն
 Կաբարդա-Բալկարիա
Ստավրոպոլի երկրամաս
Չեչնիա
Վրաստան
Մցխեթ-Մթիանեթ
Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ
Հարավային Օսիա
Ձաուի շրջան

Չեչնիա
 Ռուսաստան
Դաղստանի Հանրապետություն
 Ինգուշեթիայի Հանրապետություն
Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն
Ստավրոպոլի երկրամաս
Վրաստան
Կախեթի մարզ
Մցխեթ-Մթիանեթ

Ստավրոպոլի երկրամաս
 Ռուսաստան
Դաղստանի Հանրապետություն
 Կաբարդա-Բալկարիա
Կալմիկիա
 Կարաչայ-Չերքեզիա
Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն
Չեչնիա
Կրասնոդարի երկրամաս
Ռոստովի մարզ

Ուրալյան դաշնային շրջան 

Կուրգանի մարզ
 Ռուսաստան
Սվերդլովսկի մարզ
Չելյաբինսկի մարզ
 Ղազախստան
Հյուսիս-Ղազախստանյան մարզ
 Կոստանայի մարզ

Սվերդլովսկի մարզ
 Ռուսաստան
Կոմի Հանրապետություն
Բաշկորտոստանի Հանրապետություն
Պերմի երկրամաս
Կուրգանի մարզ
Տյումենի մարզ
Չելյաբինսկի մարզ
Խանտի-Մանսիական ինքնավար շրջան

Տյումենի մարզ
 Ռուսաստան
Կոմի Հանրապետություն
Կրասնոյարսկի երկրամաս
Կուրգանի մարզ
Օմսկի մարզ
Սվերդլովսկի մարզ
Տոմսկի մարզ
Նենեցյան ինքնավար օկրուգ
 Ղազախստան
Հյուսիս-Ղազախստանյան մարզ

Չելյաբինսկի մարզ
 Ռուսաստան
Բաշկորտոստանի Հանրապետություն
Կուրգանի մարզ
Օրենբուրգի մարզ
Սվերդլովսկի մարզ
 Ղազախստան
 Կոստանայի մարզ

Խանտի-Մանսիական ինքնավար շրջան
 Ռուսաստան
Կոմի Հանրապետություն
Կրասնոյարսկի երկրամաս
Սվերդլովսկի մարզ
Տոմսկի մարզ
Տյումենի մարզ
Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգ

Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգ
 Ռուսաստան
Կոմի Հանրապետություն
Կրասնոյարսկի երկրամաս
Խանտի-Մանսիական ինքնավար շրջան
Նենեցյան ինքնավար օկրուգ

Սիբիրյան դաշնային շրջան 

Ալթայի Հանրապետություն
 Ռուսաստան
Տիվայի Հանրապետություն
Խակասիա
Ալթայի երկրամաս
Կեմերովոյի մարզ
 Ղազախստան
 Արևելաղազախստանյան մարզ
 Չինաստան
Սինծիան
 Մոնղոլիա
 Բայան-Ուլգիի մարզ

Բուրյաթիայի Հանրապետություն
 Ռուսաստան
Տիվայի Հանրապետություն
Անդրբայկալյան երկրամաս
Իրկուտսկի մարզ
 Մոնղոլիա
 Բուլգանի մարզ
 Սելենգեի մարզ
 Խովսգյոլի մարզ

Տիվայի Հանրապետություն
 Ռուսաստան
Ալթայի Հանրապետություն
Բուրյաթիայի Հանրապետություն
Խակասիա
Իրկուտսկի մարզ
Կրասնոյարսկի երկրամաս
 Մոնղոլիա
 Բայան-Ուլգիի մարզ
 Խովսգյոլի մարզ
 Զավխանի մարզ
 Ուվսի մարզ

Խակասիա
 Ռուսաստան
Ալթայի Հանրապետություն
Տիվայի Հանրապետություն
Կրասնոյարսկի երկրամաս
Կեմերովոյի մարզ

Ալթայի երկրամաս
 Ռուսաստան
Ալթայի Հանրապետություն
Կեմերովոյի մարզ
Նովոսիբիրսկի մարզ
 Ղազախստան
 Արևելաղազախստանյան մարզ
 Պավլոդարի մարզ

Անդրբայկալյան երկրամաս
 Ռուսաստան
Բուրյաթիայի Հանրապետություն
Սախա-Յակուտիայի Հանրապետություն
Ամուրի մարզ
Իրկուտսկի մարզ
 Մոնղոլիա
 Դորնոդի մարզ
 Սելենգեի մարզ
 Խենտիի մարզ
 Չինաստան
Ներքին Մոնղոլիա
Հեյլունցզյան

Կրասնոյարսկի երկրամաս
 Ռուսաստան
Սախա-Յակուտիայի Հանրապետություն
Իրկուտսկի մարզ
Կեմերովոյի մարզ
Խակասիա
Տիվայի Հանրապետություն
Խանտի-Մանսիական ինքնավար շրջան
Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգ
Տոմսկի մարզ

Իրկուտսկի մարզ
 Ռուսաստան
Բուրյաթիայի Հանրապետություն
Սախա-Յակուտիայի Հանրապետություն
Տիվայի Հանրապետություն
Կրասնոյարսկի երկրամաս
Անդրբայկալյան երկրամաս

Կեմերովոյի մարզ
 Ռուսաստան
Ալթայի Հանրապետություն
Խակասիա
Ալթայի երկրամաս
Կրասնոյարսկի երկրամաս
Նովոսիբիրսկի մարզ
Տոմսկի մարզ

Նովոսիբիրսկի մարզ
 Ռուսաստան
Ալթայի երկրամաս
Կեմերովոյի մարզ
Օմսկի մարզ
Տոմսկի մարզ
 Ղազախստան
 Պավլոդարի մարզ

Օմսկի մարզ
 Ռուսաստան
Նովոսիբիրսկի մարզ
Տոմսկի մարզ
Տյումենի մարզ
 Ղազախստան
Հյուսիս-Ղազախստանյան մարզ

Տոմսկի մարզ
 Ռուսաստան
Կրասնոյարսկի երկրամաս
Կեմերովոյի մարզ
Նովոսիբիրսկի մարզ
Օմսկի մարզ
Տյումենի մարզ
Խանտի-Մանսիական ինքնավար շրջան

Հեռավորարևելյան դաշնային շրջան 

Սախա-Յակուտիայի Հանրապետություն
 Ռուսաստան
Անդրբայկալյան երկրամաս
Կրասնոյարսկի երկրամաս
Խաբարովսկի երկրամաս
Ամուրի մարզ
Իրկուտսկի մարզ
Մագադանի մարզ
Չուկոտկայի ինքնավար շրջան

Կամչատկայի երկրամաս
 Ռուսաստան
Չուկոտկայի ինքնավար շրջան
Մագադանի մարզ
Սախալինի մարզ
 ԱՄՆ
 Ալյասկա

Պրիմորիեի երկրամաս
 Ռուսաստան
Խաբարովսկի երկրամաս
 Չինաստան
Գիրին
Հեյլունցզյան
 Հյուսիսային Կորեա
Ռասոն

Ամուրի մարզ
 Ռուսաստան
Սախա-Յակուտիայի Հանրապետություն
Անդրբայկալյան երկրամաս
Խաբարովսկի երկրամաս
Հրեական ինքնավար մարզ
 Չինաստան
Հեյլունցզյան

Մագադանի մարզ
 Ռուսաստան
Սախա-Յակուտիայի Հանրապետություն
Կամչատկայի երկրամաս
Խաբարովսկի երկրամաս
Չուկոտկայի ինքնավար շրջան

Սախալինի մարզ
 Ռուսաստան
Խաբարովսկի երկրամաս
Կամչատկայի երկրամաս
 Ճապոն
 Հոկայդո

Հրեական ինքնավար մարզ
 Ռուսաստան
Խաբարովսկի երկրամաս
Ամուրի մարզ
 Չինաստան
Հեյլունցզյան

Չուկոտկայի ինքնավար շրջան
 Ռուսաստան
Սախա-Յակուտիայի Հանրապետություն
Կամչատկայի երկրամաս
Մագադանի մարզ
 ԱՄՆ
 Ալյասկա

Ղրիմ 
Ղրիմի և Սևաստոպոլ քաղաքի կարգավիճակը ներկայումս վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Ուկրաինան և միջազգային հանրության մեծ մասը Ղրիմը դիտարկում են որպես Ուկրաինայի կազմում ինքնավար հանրապետություն, իսկ Սևաստոպոլը հատուկ կարգավիճակ ունեցող ուկրաինական քաղաք։ Մինչդեռ Ռուսաստանը Ղրիմը համարում է իր դաշնային սուբյեկտներից մեկը, իսկ Սևաստոպոլը՝ դաշնային երեք քաղաքներից մեկը։

2022 թվականին Ռուսաստանը հայտարարեց Ուկրաինայի Դոնեցկի, Լուգանսկի, Խերսոնի և Զապորոժիեի մարզերի մի հատվածների բռնակցման մասին, որը չի ճանաչվում միջազգային հանրության կողմից։

Ղրիմի Հանրապետություն
 Ռուսաստան
Սևաստոպոլ
 Ուկրաինա
Խերսոնի մարզ

Սևաստոպոլ
 Ռուսաստան
Ղրիմի Հանրապետություն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
  Федеральное агентство по обустройству государственной границы Российской Федерации (Росграница)/ The Federal Agency for the Development of the State Border Facilities of the Russian Federation (Rosgranitsa) – official site of the government agency responsible for Russia's international borders

Ռուսաստանի աշխարհագրություն