Կատվեի թագուհին (ֆիլմ)

Կատվեի թագուհին, ամերիկյան կենսագրական սպորտային դրամա, որը նկարահանվել է 2016 թվականին Միրա Նաիրի կողմից։ Սցենարի հեղինակը Ուիլյամ Ուիլերն է։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Դեյվիդ Օյելովոյը, Լյուպիտա Նիոնգոն և Մադինա Նալվանգան: Ֆիլմը ներկայացնում է Ֆիոնա Մութեսիի՝ Ուգանդայի մայրաքաղաք Կամպալայի աղքատ թաղամասում ապրող մի աղջկա կյանքը։ Նա սովորում է շախմատ խաղալ և շախմատի համաշխարհային օլիմպիադաներում տարած հաղթանակներից հետո դառնում է կանանց սպորտի վարպետի թեկնածու։

Ստեղծվել է ESPN ամսագրի հոդվածի և Թիմ Քրոզերսի գրքի հիման վրա։ Ֆիլմը ներկայացվել է Walt Disney Pictures-ի և ESPN Films-ի կողմից։ «Կատվեի թագուհին» ցուցադրվել է Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնում 2016 թվականին։ 2016 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ֆիլմը Միացյալ Նահանգներում ներկայացվել է սահմանափակ ցուցադրման, իսկ սեպտեբերի 30-ին՝ վարձույթի։

Սյուժե 
Կամպալա քաղաքի Կատվե ետնախորշում ապրելը մեծ պայքար է 10-ամյա Ֆիոնայի (Մադինա Նալվանգա), նրա մոր՝ Նակու Հարիեթի (Լյուպիտա Նիոնգո) և նրանց ընտանիքի կրտսեր անդամների համար։ Ֆիոնան և նրա եղբայրը օգնում են մորը շուկայում վաճառել եգիպտացորեն։ Նա նաև զբաղվում է իր փոքր եղբոր խնամքով։ Ֆիոնայի կյանքը փոխվում է, երբ միսսիոներական ծրագրի ժամանակ հանդիպում է Ռոբերտ Կատենդեին (Դևիդ Օյելոուո)։ Կատենդեն ֆուտբոլի մարզիչ էր, նաև հատուկ կենտրոնում սովորեցնում էր երեխաներին խաղալ շախմատ։ Ֆիոնան ուսումնասիրում և սովորում է խաղը։ Նա հրապուրվում է խաղով և շուտով դառնում Կատենդեի խմբի լավագույն խաղացողը։

Մարզիչը, չնայած տեղական շախմատային իշխանությունների նախնական դիմադրությանը, նրան և թիմին տանում է տեղական հեղինակավոր դպրոցում ազգային դպրոցական մրցաշարի։ Խումբը սկզբում իրեն լավ չի զգում այլ անդամների և ավելի հարուստների միջավայրում։ Այնուամենայնիվ, նրանց տաղանդը հաղթում է, և Ֆիոնան զբաղեցնում է առաջին տեղը։

Հաջորդիվ ֆիլմում ներկայացվում են Ֆիոնայի և նրա ընկեր պիոներների վերելքներն ու վայրէջքները տարբեր մրցումներում և մրցաշարերում։ Կատվեում կյանքի դժվարությունները միշտ առկա էին, և Ֆիոնան հուսով էր, որ շախմատը Կատվեից փախչելու միջոց կլինի իր և իր ընտանիքի համար։

Ֆիոնան գլխավորում է Ուգանդայի հավաքականը Ռուսաստանի շախմատային օլիմպիադայում, վստահ է, որ իրեն կհաջողվի դառնալ գրոսմայստեր՝ ապահովելով անհրաժեշտ ֆինանսներ, որպեսզի դուրս բերի իր ընտանիքին աղքատությունից։ Սակայն մրցակցությունը չափազանց թեժ է, և նա զիջում է կանադացի մրցակցին։

Ֆիոնան վերադառնում է Կատվե ճնշված և կասկածում իր ունակությունների վրա։ Սակայն մարզիչ Կատենդեի և Կատվեի մարդկանց աջակցության շնորհիվ նա վերադառնում է շախմատի ոլորտ և, ի վերջո, հաջողության հասնում։ Արդյունքում կարողանում է տուն գնել իր ընտանիքի համար։

Դերասանական կազմ 

 Մադինա Նալվանգան՝ Ֆիոնա Մութեսիի դերում

 Դևիդ Օյելոուոն՝ Ռոբերտ Կատենդեի դերում
 Լյուպիտա Նիոնգոն՝ Նակու Հարիեթի դերում
 Մարտին Կաբանզան՝ Մուգաբի Բրիանի դերում
 Տարին Քյազը՝ Նայթի (Ֆիոնայի մեծ քրոջ) դերում 
 Ռոնալդ Սեմագանդան՝ Իվանի դերում
 Էթան Նազարիո Լուբեգան՝ Բենջամինի դերում
 Նիկիտա Փիրլ Վալիգվան՝ Գլորիայի (Ֆիոնայի ընկերոջ) դերում
 Էդգար Կանյիկը՝ Ջոզեֆի դերում
 Էսթեր Տեբան՝ Սարա Կատենդեի դերում
 Պիտեր Օդեկը՝ միստր Բարումբայի դերում
 Շիբահ Կարունգին՝ Շակիրայի դերում
 Ջոանիտա Բևուլիրա-Վանդերան՝ տիկին Գալիի դերում Մաուրս Կիրյան և Նթարե Մվինը, համապատասխանաբար, կատարել են Թեոյի և Թենդոյի դերերը։ Իսկ Գլեդիս Օյենբոթն ու Ռեհեմա Նանֆուկան խաղացել են վաճառողի և բուժքույրի երկրորդական դերերում։

Ընդունում

Քննադատական արձագանք 
«Կատվեի թագուհին» ֆիլմը դրական արձագանքներ է ստացել քննադատների կողմից, ընդ որում՝ Դեյվիդ Օյելոուոյի և Լյուպիտա Նիոնգոյի կատարումները միաձայն գովեստի են արժանացել։ Գրախոսությունների զանգվածային «Rotten Tomatoes» կայքը ֆիլմին տվել է 93% հավանության վարկանիշ՝ հիմնված 184 ակնարկի և 7,42/10 միջին գնահատականի վրա։ Կայքի քննադատական կոնսենսուսում ասվում է․ «Կատվեի թագուհին հաճելի ֆիլմ է, որը լի է արտասովոր խելքով և կրքով, իսկ Լյուպիտա Նիոնգոյի և Դեյվիդ Օյելոուոյի հիանալի կատարումները օգնում են ֆիլմը վեր բարձրացնել իր կլիշեներից»։ Metacritic-ում ֆիլմն արժանացել է 73/100 միջինացված գնահատականի, որը հիմնված է 40 քննադատական ակնարկի վրա՝ նշելով «ընդհանուր առմամբ բարենպաստ ակնարկներ»։ CinemaScore-ի կողմից հարցված հանդիսատեսը ֆիլմին տվել է «A+» միջին գնահատական՝ A+-ից F սանդղակով։

Ծանոթագրություններ 

Walt Disney Pictures ֆիլմեր
Ֆեմինիստական ֆիլմեր
Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր
Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր
Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Աֆրիկա
Շախմատ