Հիպեսթեզիա

Հիպեսթեզիա, թմրածություն, տարբեր բժշկական վիճակների ընդհանուր կողմնակի ազդեցություն, որը դրսևորվում է որպես հպման կամ սենսացիայի նվազում կամ զգայական գրգռիչների նկատմամբ զգայունության մասնակի կորուստ։ Առօրյա խոսքում դա սովորաբար կոչվում է թմրություն։

Հիպեսթեզիան հիմնականում առաջանում է նյարդերի վնասման և արյունատար անոթների խցանումների հետևանքով, ինչը հանգեցնում է խցանված արյան անոթների կողմից մատակարարվող հյուսվածքների իշեմիկ վնասվածքի։ Այս վնասը հնարավոր է հայտնաբերել տարբեր պատկերային հետազոտությունների միջոցով։ Այսպիսի հետևանքներ են ունենում տարբեր հիվանդություններ և վնասվածքներ։ Ամենատարածված հիվանդությունների մի քանի օրինակներ, որոնք կարող են առաջացնել հիպեսթեզիա որպես կողմնակի ազդեցություն, հետևյալն են.

 Դեկոմպրեսիոն հիվանդություն
 Տրիգեմինալ շվանոմա
 Ռոմբենցէֆալիտ
 Ողնուղեղի ինտրադուրալ էքստրամեդուլյար տուբերկուլոմա
 Մաշկային զգայական խանգարում
 Բերի-բերի

Հիվանդություններ

Դեկոմպրեսիոն (ապաճնշումային) հիվանդություն 
Դեկոմպրեսիոն հիվանդությունը առաջանում է արագ վերելքի ժամանակ, որը տարածվում է 20 կամ ավելի ոտնաչափ (սովորաբար ստորջրյա)։ Դեկոմպրեսիոն հիվանդությունը կարող է արտահայտվել տարբեր ձևերով, ներառյալ հիպեսթեզիան։ Հիպեսթեզիան առաջանում է արյան մեջ ձևավորվող օդային փուչիկների պատճառով, որոնք կանխում են հյուսվածքների թթվածնամատակարարումը։ Դեկոմպրեսիոն հիվանդության դեպքում հիպեսթեզիայի ախտանիշները թեթևացնելու բուժումը արագ և արդյունավետ է։ Հիպերբարիկ թթվածինը օգտագործվում է երկարաժամկետ կայունություն պահպանելու համար, որը ներառում է 100% թթվածնի շնչառությունը։

Տրիգեմինալ շվանոմա 
Տրիգեմինալ շվանոման վիճակ է, երբ ուռուցք է ձևավորվում եռվորյակ նյարդի վրա (կոչվում է նաև գանգուղեղային նյարդի հնգյակ):Սա առաջացնում է այդ նյարդի նյարդավորման հատվածի սենսացիայի կորստի:Եռվորյակ նյարդի դեպքում դա դեմքն է,այսինքն առաջանում է դեմքի հիպեսթեզիա։ Ուռուցքի հեռացումը տրգեմինալ շվանոմայի միակ արդյունավետ բուժումն է, թեև դա կարող կարող է չբուժել նյարդավորման շրջանի հիպեսթեզիան, եթե արդեն վնաս է հասցրել։ Վիրահատությունից հետո շատ հիվանդներ դեռ զգացել են հիպեսթեզիա, իսկ որոշների մոտ նույնիսկ աճել է։

Ռոմբէնցեֆալիտ 
Ռոմբենցէֆալիտը ներառում է բակտերիաների ներխուժում ուղեղի ցողուն և եռվորյակ նյարդ, և ունի բազմաթիվ ախտանիշներ, որոնք կարող են տարբեր լինել տարբեր հիվանդների մոտ։ Ինչպես վերը նշվել է տրիգեմինալ շվանոնոմայի նման, դա կարող է հանգեցնել դեմքի հիպեսթեզիայի։ Ռոմբենցեֆալիտը կարող է նաև հանգեցնել V1-ից V3 դերմատոմների հիպեսթեզիայի։ Այս վարակի բուժման հիմնական տարբերակը հակաբիոտիկներն են, օրինակ՝ ամպիցիլինը, բակտերիաները հեռացնելու համար։

Ողնուղեղի ինտրադուրալ էքստրամեդուլյար տուբերկուլոմա (IETSC) 
IETSC-ը ողնուղեղի քաղցկեղ է, որը ներառում է մարմնի բոլոր մասերի հիպեսթեզիա՝ կապված ախտահարված ողնուղեղային նյարդերի հետ։ Մարմնից կենտրոնական նյարդային համակարգին տեղեկատվություն փոխանցելու անկարողությունը կառաջացնի զգացողության իսպառ բացակայություն հարակից շրջաններում։

Մաշկային զգայական խանգարում 
Հիպեսթեզիան բացասական զգայական ախտանիշներից մեկն է, որը կապված է մաշկի զգայական խանգարման (CSD) հետ։ Այս վիճակում հիվանդներն ունենում են մաշկի աննորմալ տհաճ սենսացիաներ, որոնք կարող են պայմանավորված լինել նյարդային համակարգի ակտիվության բարձրացմամբ (խայթոց, քոր կամ այրվածք) կամ նյարդային համակարգի գործունեության նվազում (թմրություն կամ հիպեսշթեզիա)։

Բերի-բերի 
Հիպեսթեզիան, որը առաջանում է ոտքերում, մատներում, անոթներում և/կամ շրթունքներում (և կենտրոնական մասում տարածվում է) բերիբերիի ընդհանուր ախտանիշներից մեկն է, որը թիամինի՝ վիտամին B-ի անբավարարության հետևանքով առաջացած ախտանիշների շարք է։

Ախտորոշում 
Հիպեսթեզիայի ախտանիշեր ունեցող հիվանդին հաճախ տրվում են մի շարք հարցեր՝ հստակեցնելու համար զգայական խանգարման տեղայնացումը և ծանրությունը։ Կարող է հետևել ֆիզիկալ հետազոտություն, որտեղ բժիշկը կարող է թեթև հարվածել մաշկին՝ որոշելու, թե որքան զգացողություն կա։ Կախված առաջացող ախտանիշների տեղակայությունից՝ բժիշկը կարող է խորհուրդ տալ որոշ թեստեր՝ որոշելու հիպեսթեզիայի հիմնական պատճառը։ Այս թեստերը ներառում են համակարգչային շերտագրություն (ՀՇ) և մագնիսառեզոնանսային շերտագրություն (ՄՌՇ), նյարդային հաղորդունակության ուսումնասիրություններ՝ չափելու էլեկտրական իմպուլսները, որոնք անցնում են նյարդերի միջով նյարդերի վնասը որոնելու համար, և տարբեր ռեֆլեքսային թեստեր։ Ռեֆլեքսային թեստի օրինակ կարող է լինել ծնկան ռեֆլեքսի թեստը։

Բուժում 
Հիպեսթեզիայի բուժումը նպատակաուղղված է ավելի լայն հիվանդությունների թիրախավորմանը, որոնք առաջացրել են սենսացիայի կորուստ, որպես կողմնակի ազդեցություն։

Ծանոթագրություններ 

Նյարդային համակարգի հիվանդությունների ախտանիշներ և նշաններ
Ախտանիշներ
Հիվանդություններ
Նյարդաբանություն
Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ