Լեոն Վալրաս

Մարի Էսպրի Լեոն Վալրաս (; ), ֆրանսիացի տնտեսագետ, Լոզանի մարժինալիստական դպրոցի առաջնորդ։ 1870-1892 թվականներին եղել է Լոզանի համալսարանի պրոֆեսոր։ Ընդհանուր տնտեսական հավասարակշռության տեսության հիմնադիր։ 

Օգյուստ Վալրասի որդին է։

Կենսագրություն 
Լեոն Վալրասը ծնվել է Էվրյոյում (Ֆրանսիա), փիլիսոփա և տնտեսագետ Օգյուստ Վալրասի ընտանիքում։

Ավարտել է Փարիզի համալսարանը՝ նախ 1851 թվականին գրականության ոլորտում ստանալով դիպլոմ, ապա 1853 թվականին` բնագիտության։ Փարիզի լեռնահանքային ինստիտուտում ինժեներություն սովորելու անհաջող փորձից հետո, փորձել է ուսումնասիրել լրագրություն, դասախոսել, հրապարակել սիրային պատմություն, երկաթուղային ընկերությունում աշխատել որպես ծառայող և ղեկավարել գյուղատնտեսական կոպերատիվներին սպասարկող բանկ։

Այնուհետև հոր ազդեցությամբ ոգեշնչվել է սոցիալական գիտություն ստեղծելու գաղափարով և այս նպատակի իրականացման համար մշակել վիթխարի ծրագիր։ Հորից վերցրել է ինչպես հարկային, այնպես էլ հողային բարեփոխումների (հողերի սեփականության ազգայնացում) սոցիալիստական համոզմունքները և հիմնական տնտեսական գաղափարները (արժեքի սուբյեկտիվ տեսություն, տնտեսության մաթեմատիկա)։

Վալրասի գիտական կարիերան սկսել է 1860 թվականին Լոզանում կայացած «Հարկային խնդիրների միջազգային կոնգրեսում» հաջող ելույթից հետո, որից հետո ստացել է Լոզանի իրավաբանական ֆակուլտետի քաղաքական տնտեսագիտության ամբիոնի ղեկավարումը, որտեղ աշխատել է մինչև թոշակի անցնելը՝ 1892 թվականը։ Նրան փոխարինել է Վ. Պարետոն։ Վալրասը հրաժարական տալուց հետո շարունակել է ակտիվ աշխատել։

Հիմնական գաղափարներ 

 Առաջին անգամ ներկայացրել է շուկայի հավասարակշռության ամենատարածված չափանիշները. «Պահանջարկը հավասար է առաջարկին»,
 Առաջարկել է ընդհանուր տնտեսական հավասարակշռության հայեցակարգը, առաջին մաթեմատիկական մեկնաբանությունը,
 Ներկայացրել է չորս շուկաների հայեցակարգը՝ աշխատուժ, կապիտալ, ֆինանսական և սպառողական ապրանքներ ու ծառայություններ,
 Մաթեմատիկական մեթոդները ներկայացրել է որպես տնտեսական գիտության անփոխարինելի տարր։

«Իրական մաքուր քաղաքական տնտեսության տարրեր» գրքում Վալրասը ներկայացրել է ընդհանուր հավասարակշռության հիմնական սկզբունքները.
Տնտեսական հավասարակշռության տեսությունը Վալրասի հավակնությունն է անմահության համար, հիանալի տեսություն, որի բյուրեղյա հստակ ընթացքը լուսավորում էր զուտ տնտեսական հարաբերությունների կառուցվածքը՝ մեկ հիմնարար սկզբունքի լույսի ներքո։ Լոզանի համալսարանի կողմից Վալրասի պատվին տեղադրված հուշարձանի վրա միայն երկու բառ է ճիշտ փորագրված. «Տնտեսական հավասարակշռություն» (Équilibre économique):

Հիմնական աշխատանքներ 

 Լ. Վալրաս: «Մաքուր քաղաքական տնտեսության տարրեր» — Մ.: Իզոգրաֆ, 2000. — 448 էջ. (Éléments d’économie politique pure, 1874);
 «Սոցիալական տնտեսության ուսումնասիրություններ» (Études d’économie sociale, 1896);
 «Կիրառական քաղաքական տնտեսության դրվագներ» (Études d’économie politique appliquée, 1898).

Հետազոտական կենտրոններ 
Գիտնականի աշխատանքի ուսումնասիրությունն իրականացնում են Վալրաս-Պարետոյի (Լոզան) միջդիսցիպլինար հետազոտությունների կենտրոնը, Վալրասի միջազգային ասոցիացիան և Օգյուստի և Լեոն Վալրասովի կենտրոնը (Լիոն)։

Վալրասի միջազգային ասոցացիա (фр. L’Association Internationale Walras; AIW), միջազգային տնտեսական գիտական հասարակություն, որը հիմնադրվել է 1997 թվականին՝ պրոֆեսոր Դ. Ուոլքերի նախաձեռնությամբ։ Ասոցիացիայի հիմնական նպատակը ստեղծագործական գործունեության ուսումնասիրությունն է և Լ. Վալրասի գաղափարների զարգացումը։ Ասոցիացիայի նախագահն է Ռ. Բարանզինին։ Ասոցիացիայի անդամ էր Նոբելյան դափնեկիր Պ. Սամուելսոնը։ Ասոցիացիան անցկացրել է մի շարք գիտական ստուգազրույցներ նվիրված գիտնականի աշխատանքին. 1999 թվական ՝ Փարիզ, 2000 թվական՝ Դիժոն, 2002 թվական՝ Լիոն, 2004 թվական՝ Նիցա։ 2006 թվականին ստուգազրույցն անցկացվել է սեպտեմբերի 21-22-ը, Լոզանում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Բլաուգ Մ. Վալրաս, Լեոն // 100 հայտնի տնտեսագետները Քեյնսից առաջ - Սանկտ Պետերբուրգ. Տնտեսագիտություն, 2008 .-- S. 55-58: - 352 էջ։ - (Տնտեսական դպրոցի գրադարան, հատոր 42)։ - 1500 օրինակ։
 Վալրաս Բլաուգ, Ընդհանուր հավասարակշռությունն ըստ Վալրասի // Տնտեսական միտքը հետադարձ հայացքով = տնտեսական տեսություն հետադարձ հայացքից։ - Մ .: Բիզնես, 1994 .-- S. 527-540: - XVII, 627 էջ։ 
 Մարի Էսպրի Լեոն Վալրաս / Վասիլչուկ Յու. Ա. - Մ։ Սովետական հանրագիտարան, 1971. - (Մեծ սովետական հանրագիտարան. [30 հատորով] / Ch. Ed. A. M. Prokhorov; 1969-1978):
 Շումպետեր Յ. Գլուխ 2. Մարի Էսպրի Լեոն Վալրաս (1834—1910) // 10 հայտնի տնտեսագետները Մարքսից մինչև Քեյնս — Մ.: Հայդարի համալսարան, 2011. — էջ. 117-124. — 400 էջ. — 1 000 օրինակ։

Արտաքին հղումներ 
 Լեոն Վալրաս
 Ուոքեր Դ. Ա. Վալրասի տեսության շոշափումը

Ֆրանսիացի տնտեսագետներ
Ֆրանսիացի մաթեմատիկոսներ
Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Ֆրանսիացի պրոֆեսորներ