Ջոն Քուլիջ Ադամս

Ջոն Քուլիջ Ադամս (, ), ամերիկացի կոմպոզիտոր։

Կենսագրություն 
1972 թվականին Ջոն Ադամսը ավարտել է Հարվարդի համալսարանի գեղարվեստի բաժինը, որտեղ մասնագիտացել է երաժշտական կոմպոզիցիայում` Լ. Կուրչների, Դ. Դել Տրեդիչիի և Ռ. Սեշնսի մոտ։ Ուսման ընթացքում նա կլարնետ է նվագել Բոստոնի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ, ինչպես նաև ղեկավարել է Բախի համալսարանական ընկերության (սիրողական) նվագախումբը։ 1972-1981 թվականներին Սան Ֆրանցիսկոյի կոնսերվատորիայում դասավանդել է կոմպոզիցիա, երաժշտության տեսություն և գործիքավորման տեսություն։ 1979 թվականից Ադամսը երաժշտական խորհրդատու էր, իսկ 1982-1985 թվականներին՝ Սան Ֆրանցիսկոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի հաստիքային կոմպոզիտոր, նա մասնակցել է նվագախմբի նորագույն երաժշտության թեմատիկ համերգների պատրաստմանը։ 1985 թվականից համագործակցել է ականավոր թատրոնի ռեժիսոր և լիբրետիստ Փիթեր Սելարսի հետ։ 2009 թվականից եղել է Լոս Անջելեսի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի ստեղծագործական նախագահը։ Գրել է երաժշտություն տարբեր սիմֆոնիկ նվագախմբերի, կամերային անսամբլների և այլ կատարողական խմբերի համար։

Սան Ֆրանցիսկոյի նվագախմբի 100-ամյակի կապակցությամբ գրել է «Մաքուր կատակ» () պիեսը՝ օգտագործելով կոլաժ տեխնիկա, որտեղ Լ. Բեթհովենի երաժշտությունից մեջբերումները միահյուսվել են Ադամսի երաժշտության հետ ներկայացվելով պոստմոդեռնիզմի եղանակով։

Ադամսը բազմիցս հանդես է եկել որպես դիրիժոր (հիմնականում իր իսկ ստեղծագործությունների համար) տարբեր սիմֆոնիկ նվագախմբերի և գործիքային համույթների՝ այդ թվում՝ Սիդնեյի սիմֆոնիկ նվագախմբի (Ավստրալիա), Լոնդոնի սիմֆոնիկ նվագախմբի, Լոս Անջելեսի ամերիկյան ֆիլհարմոնիայի, Հյուսթոնի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ։

2008 թվականին Ադամսը Նյու Յորքում հրատարակել է իր հուշագրությունները «Hallelujah junction. Composing an American life» խորագրով։ 

Ամերիկյան ակադեմիայի և արվեստի ինստիտուտի անդամ է (1997 թվականից)։ 1995 թվականին դարձել է Գրավեմեյր մրցանակի դափնեկիր «Ջութակի և նվագախմբի կոնցերտ»–ի համար։ Ստացել է Պուլիցերյան մրցանակ «Հոգիների տեղափոխման մասին» ստեղծագործության համար (2003)։

Ստեղծագործություններ 
Ադամսի ստեղծագործությունների մեծ մասը գրված է մինիմալիզմի ոճով` զուգորդված էլեկտրոնային երաժշտության հետ («Music for a Big Pianola», «Malicious Marshmallow», «Phrygian Gates», «Shaker Loops», «the Dance of the President» և այլն)։ Բայց նա չի սահմանափակվել դրանով։ «Կաղապարների» կրկնության սկզբունքը, որը մինիմալիզմի հիմքն է, զուգորդվում է ավանդական արևմտաեվրոպական ներդաշնակության հետ («Ֆիսհարմոնիա», մեծ սիմֆոնիկ նվագախմբի և երգչախմբի համար, կամերային սիմֆոնիա), ձևերի, շարժառիթների զարգացման տեխնիկայի գործիքավորմամբ («Մաքուր կատակ», «Ատոմային բժիշկ» սիմֆոնիա)։ Ադամսը գործիքավորման վարպետ է՝ ինչպես ավանդական «ակուստիկ», այնպես էլ էլեկտրոնային ոճում («Չարաճճի զեփյուռ» սյուիտ). հաճախ ակադեմիական պարտիտուրաներին ավելացրել է սինթեզատորներ և էլեկտրոնային հատուկ էֆեկտներ («Կլինգհոֆերի մահը»), համակցված ակուստիկ և էլեկտրոնային հնչողություն (էլեկտրական ջութակի և նվագախմբի համար «Լույս ջրի վրա», «Դհարմա»)։

Նա ստեղծագործել է տարբեր ժանրերում՝ «Նիքսոնը Չինաստանում» (1987), «Կլինգհոֆերի մահը» (1991)<ref>, «Ատոմային բժիշկը» (2005, ատոմային ռումբ ստեղծողի մասին Ռ. Օպենհայմեր) և «Ծաղկած ծառ» (2006, Վ. Ա. Մոցարտի «Կախարդական սրինգի» հիման վրա), ծննդյան տոների վերաբերյալ («Քրիստոս երեխան» / «El Niño», 2000 թվական, Պ. Սելլարսի լիբրետոն անգլերեն, իսպաներեն և լատիներեն տեքստերի համար) և կրակոտ («Ավետարան մեկ այլ Մարիամից» 2012 թվական) օրատորիաներ, «Շեյքերյան հանգույց», լարային քառյակ և այլն), դաշնամուրային պիեսներ՝ ծրագրի վերնագրերով («Ֆրիգիական դարպասներ», «Չինաստանի դարպասներ»)։ 

Ադամսի ամենահաճախ կատարվող աշխատանքներից են «Կարճ ճանապարհորդություն արագընթաց մեքենայով» («Short ride in a fast machine») և «Նախագահը պարում է» («Chairman dances», «Նիքսոնը Չինաստանում» օպերայի երաժշտության հիման վրա), կամերային և նվագախմբային պիեսները «Շեյքերյան հանգույց» («Shaker loops»):

Բազմաթիվ աուդիո ձայնագրությունների շարքում է 10 ձայնասկավառակներ «The John Adams earbox: A retrospective» 10 սկավառակային հավաքածուն, որը թողարկվել է 1999 թվականին Nonesuch Records-ի միջոցով։

Ստեղծագործություն

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 Ադամսի վեբ կայք
 Հարցազրույց Ադամսի հետ

Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Ամերիկացի երաժիշտներ
Պուլիտցերյան մրցանակակիրներ
Ինքնակենսագիրներ