Կարիտա Նյուստրյոմ

Ֆաննի Կարիտա Կրիստինա Նյուստրյոմ  (, ), շվեդախոս ֆինն գրող, բանաստեղծ, լրագրող և ֆեմինիստ։ 1970-ականներին հայտնի է դարձել որպես կանանց իրավունքների պաշտպան` «Այս աշխարհը մերն է։ Ուղեցույց քույրերի համար» () Բիրգիտտա Բուշտի հետ համահեղինակությամբ գրված գրքի տպագրությունից հետո։ Նրա ֆեմինիստական հայացքներն իրենց արտացոլումն են գտել նրա հետագա բանաստեղծական ժողովածուներում, այդ թվում՝ «Մոր կյանքից» (, 1978) և «Մատղաշ ծառ» (, 1982): 1984 թվականին Նյուստրյոմը հիմնադրել է Hantverk  հրատարակչությունը և գրականության դասընթացներ կազմակերպել ամբողջ շվեդախոս Ֆինլանդիայում։

Կենսագրություն 
Կարիտա Նյուստրյոմը ծնվել է 1940 թվականի փետրվարի 20-ին Վաասայում։ Հելսինկիի համալսարանում սովորել է շվեդական գրականություն և սկանդինավյան բանասիրություն, որն ավարտել է 1968 թվականին։ Այնուհետև աշխատել է այդ համալսարանի Սկանդինավյան բանասիրության ամբիոնում և որպես լրագրող ֆիննական «Rundradion» հեռուստաընկերությունում։

1974-1978 թվականներին Բուշտի հետ համատեղ համակարգել է վերապատրաստման ծրագրերը Ժողովրդական կրթության ասոցիացիայում (): Միասին նրանք հրատարակել են «Այս աշխարհը մերն է։ Ուղեցույց քույրերի համար» () գիրքը՝ ներկայացնելով իր տեսակետները հասարակության մեջ կանանց նոր տեղի վերաբերյալ։ Իրենց աշխատանքում նրանք գրել են. «Տվեք կանանց այն գործիքները, որոնք հնարավորություն կտան նրանց տեսնել և վերլուծել իրենց ճնշումը, վերագնահատել իրենց պատմությունը և դրանով իսկ հասնել ֆեմինիստական գիտակցմանն ու ըմբռնումին իրենց իսկական ինքնության մասին»։ Նյուստրյոմի ֆեմինիստական դիրքորոշումը արտացոլված է նրա «Մոր կյանքից» (, 1978) և «Մատղաշ ծառ» (, 1982) բանաստեղծական ժողովածուներում։ Նա աջակցել է շվեդ-ֆիննական ֆեմինիստական, պացիֆիստական և քաղաքական շարժումներին, այդ թվում՝ Վիետնամի շարժմանը, Սոցիալ-դեմոկրատական ասոցիացիայի «Հաց և վարդեր» () և իր կողմից հիմնադրված կանանց մարքսիստական ֆեմինիստական խմբին։ 

1975 թվականից ի վեր Նյուստրյոմը հրատարակել է տարբեր ժանրերի 15 գիրք՝ պոեզիա, էսսեներ, վեպեր և ոչ գեղարվեստական գրականություն։ 1980-ականների կեսերից նա ավելի շատ սկսել է գրել ինքնակենսագրական ստեղծագործություններ։ «Տունը տիեզերքում»  (, 1984) բանաստեղծական հավաքածուում նա նկարագրում է այն տներն ու սենյակները, որտեղ ապրում էր ինքը։ Նրա  «Վերափոխված փողոց» վեպը , 1991) մասամբ հիմնված է Երկրորդ աշխարհամարտի ընթացքում Շվեդիայի մասին իր հիշողությունների վրա։ «Խելագարն այգում և այլ պատմություններ» (, 1996) ստեղծագործության մեջ նա  նկարագրում է իր պատանեկան ճանապարհորդական փորձը Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում։ Իր կյանքի պատմությունը Նյուստրյոմը շարունակեց ներկայացնել «Նամակներ գյուղից Եվրոպայում» (, 2001) և « Յոթ պատմություններ վաթսունական թվականներից» (շվեդական Sju berättelser från sextiotalet, 2009) ստեղծագործություններում։

Նրա բանաստեղծությունների թարգմանությունները ներառվել են 2013 թվականին հրատարակված «Վեց ֆինն բանաստեղծներ» երկլեզու գրքում։ Քննադատ Սթիվ Ուիտակերը բարձր է գնահատել բնության նկարագրությունը այս գրքի 2018 թվականի գրախոսության ընթացքում՝ առանձնացնելով «Լետի գետը» բանաստեղծությունը։

Կարիտա Նյուստրյոմը մահացել է Կորսնյասում 2019 թվականի հոկտեմբերի 12-ին։

Ծանոթագրություններ 

Ֆինն լրագրողներ
Ֆինն ֆեմինիստներ
Ֆինն բանաստեղծներ
Ֆինն գրողներ