Լյուդմիլա Զեման

Լյուդմիլա Զեման (), (), չեխ-կանադացի նկարիչ, անիմատոր և երեխաների համար գրքերի հեղինակ։ Ռեժիսոր, մուլտիպլիկատոր և սցենարիստ Կարել Զեմանի դուստրն է։

Զեմանը ծնվել է Մորավիան Չեխիայի Զլին քաղաքում (որը 1949 թվականին վերանվանվել է Գոթվալդով և այդպես է կոչվել մինչև 1989 թվականը)։ Ավարտել է արվեստի քոլեջ Ուհերսկե Հրադիշտեում (Střední uměleckoprůmyslová škola): Աշխատել է իր հոր մոտ` որպես օգնական նրա վերջին ֆիլմերում և ամուսնացել է Էժեն Սպալենիի հետ, որը հոր ստուդիայի գլխավոր անիմատորն էր։ Նրանք ունեցել են երկու երեխա` Լինդան և Մալվինան։ Լյուդմիլան իր կարիեռան սկսել է պատմական գրքեր պատկերազարդելով և մանկական անիմացիաներ ստեղծելով։   

1983 թվականին Զեմանը և իր ամուսինը հրավիրվել են ֆիլմի տեխնիկա դասավանդելու Վանկուվերի Արվեստի և Դիզայնի Էմիլի Քար համալսարանում։ Երբ զույգը փորձել է արտագաղթել, Չեխոսլովակիայի կոմունիստական կառավարությունը մերժել է նրանց` մեղադրելով արևմտյան կողմնորոշման համար։ Զեմանին ստիպել են հեռանալ անիմացիոն ստուդիայից, իսկ Սպալենին ստիպված է եղել աշխատել որպես բանվոր։ 1984 թվականի ամռանը ընտանիք փախել է դեպի Հարավսլավիա, մնացել է Ավստրիայի գաղթականների ճամբարում, վերջապես հասել Կանադա, որտեղ ամուսիններն ստացել են ուսուցչի պաշտոն։   
  
«Կենաց ծառը»` երեսուն վայրկյանանոց անիմացիոն հատվածը, որը զույգը պատրաստել էր Կանադական Sesame Street հրատարակչության համար, գրավել է Կանադայի ազգային կինոարվեստի կառավարման ուշադրությունը, որը հրավիրել է զույգին նկարել կարճամետրաճ ֆիլմ իրենց նախընտրած թեմայով։ Զեմանը նկարահանել է «Երկնքի տիրակալը» ֆիմը, որը նկարահանվել է կանադական բնիկ ժողովուրդների առասպելների հիման վրա, ֆիլմի նկարահանման համար օգտագործվել են թղթի կտորներ։ Ֆիլմը հաջողության է հասել` հաղթելով տասնմեկ միջազգային մրցանակներ, այդ թվում` կապույտ ժապավեն Ամերիկայի կինոփառատոնում 1993 թվականին։ Այն հաջորդ տարի ցուցադրվել է Սանդանս կինոփառատոնում և հայտնվել է Օսկար մրցանակի ներկայացվող ֆիլմերի շորթլիսթում։

«Երկնքի տիրակալը» ֆիլմից հետո Զեմանը և Սպալենին պլանավորում են ստեղծել լիամետրաժ ֆիլմ, որը հիմնված էր Գիլգամեշ էպոսի վրա։ Կարել Զեմանը ներկայացրել էր էպոսը` իր սիրելի գիրքը, Լյուդմիլային, երբ վերջինս դեռ 11 տարեկան էր։ Բովանդակությունն ի վերջո վերածվել է մանկական գրքերի եռագրության, որը պատկերազարդել և գրել է Զեմանը. «Գիլգամեշ արքան» (1991 թվական), «Իշտարի վրեժը» (1993 թվական) և «Գիլգամեշի վերջին որոնումը (1995 թվական)։ 
1995 թվականին գրված եռագրության վերջին գիրքն արժանացել է  Գլխավոր նահանգապետի մրցանակին` մանկական պատկերազարդման համար։ Ճապոնիայում Կանադայի դեսպանատունը Տոկիոյում 2011 թվականին կազմակերպել է Լյուդմիլա Զեմայի աշխատանքների ցուցահանդեսը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ