Համբույր (նկար, Հայեց)

«Համբույր» (), իտալացի նկարիչ Ֆրանչեսկո Հայեց նկարը՝ ստեղծված 1859 թվականին իտալական ռոմանտիզմի ոճով։

Պատմություն 
Հայեցն ստեղծել է նկարի երեք պատճեններ, որոնցից երկուսը պահվում են մասնավոր հավաքածուներում, իսկ երրորդը, որում կինը սպիտակ շրջազգեստ է կրում, ստեղծվել է 1861 թվականին Մյուլիուս (Mylius) ընտանիքի համար և վաճառվել է 2008 թվականի նոյեմբերի 12-ին Լոնդոնի Սոթբիս աճուրդում 780 450 ֆունտ ստերլինգի դիմաց։

Հայեցը «Համբույր» կտավը համարել է իր ամենակարևոր աշխատանքներից մեկը։ Դրանում նա փորձել է միավորել իտալական ռոմանտիզմի այնպիսի հատկանիշներ, ինչպիսիք են նատուրալիզմը և սևեռուն ուշադրությունը դեպի զգացմունքային սեր, ինչպես նաև Ռիսորջիմենտոյի իդեալը՝ հայրենասիրությունը։ Համբուրվող զույգն իրենից ներկայացնում է ակնարկ Ուիլյամ Շեքսպիրի Ռոմեոյին և Ջուլիետին, ինչպես նաև Ալեսանդրո Մանձոնիի «Նշանվածները» վեպից Ռենցոյին և Լյուչիային։ Բացի այդ Հայեցը նկարի կերպարներով ձգտում է ցույց տալ վերածնվող իտալական ազգին։ Այդպես նա մի սյուժեի մեջ միավորել է անձնական սերը և սերն առ հայրենիք։ 

Հերոսների հագուստները և ճարտարապետությունը վկայում են այն մասին, որ տեսարանը տեղի է ունենում Միջնադարում, սակայն նկարի բացարձակապես նոր պատկերագրությունը և դրա հայրենասիրական հղումը դիտողին համոզում են ժամանակակից լինելու մասին։ Նկարչի կիրառած գույները ակնարկում են Իտալիայի և Ֆրանսիայի միջև կնքված Պլոմբիերյան գաղտնի համաձայնագրի մասին, որով նշանավորվել է իտալական ազգի ծնունդը։

Նկարը հասարակությանն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1859 թվականի սեպտեմբերի Բրերա ակադեմիայի ցուցահանդեսի ժամանակ՝ Վիկտոր Էմանուիլ II և ֆրանկ-սարդինյան բանակի հրամանատար Նապոլեոն III-ի (որը կարճ ժամանակ առաջ էր ջախջախվել ավստրիական զորքերի կողմից Սոլֆերինոյի մոտ) Միլան գալուստից ուղիղ 3 ամիս անց։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 C. Bertelli, G.Briganti, A. Giuliano Storia dell'arte italiana, Electa-Mondadori vol. 4.
 C. Castellaneta, S. Coradeschi. L'opera completa di Hayez, Classici dell'arte Rizzoli, Milano, 1966.
 F. Mazzocca Hayez, Dossier Art Giunti, Florence, 1998.
 M. Monteverdi, Neoclassicismo e aspetti accademici del primo romanticismo italiano, in: Storia della pittura italiana dell'Ottocento. Vol. I. 
 Bramante Editrice, Busto Arsizio, 1984.
 La Nuova Enciclopedia dell’arte Garzanti, Giunti, Florence, 1986.

Արտաքին հղումներ 
 
 
 «Поцелуй» на сайте аукциона Сотби
1859 նկարներ
Բրերա պատկերասրահի նկարներ
Համբույր