Ալմա Դոլենս

Թերեզիտա Փարզինի''' (ի ծնե՝ դեի Բոնֆատի, առավել հայտնի է Ալմա Դոլենս' կեղծանունով, , ), իտալացի հայտնի պացիֆիստ, սուֆրաժիստուհի և լրագրող։ Նրա Ալմա Դոլենս (Alma Dolens) կեղծանունը լատիներեն alma՝ «հոգի», «սիրտ» և dolens՝ «տառապող», «սգացող» բառերի համադրությունից է. այսպիսով, նրա կեղծանունը կարելի է թարգմանել որպես «տխուր սիրտ» կամ «ծանր, տառապող սիրտ», ինչն էլ արտահայտում է միլիտարիզմի ու պատերազմի հանդեպ նրա ունեցած զգացմունքները։

 Անձնական կյանք 
Ալմա Դոլենսը ծնվել է ումբիրյան հարուստ ընտանիքում, 1869 թվականին։ Նրա ընտանիքը լավ հայտնի էր միացման համար իտալական շարժման մեջ, որի շրջանակներում նրանք սատարում էին Ջուզեպպե Գարիբալդիին։ Ալմա Դոլենսն ամուսնացել է միլանցի փաստաբանի հետ, որն աջակցում էր նրան իր աշխատանքում։

 Աշխատանք 
Ալմա Դոլենսը եղել է կանանց ընտրական իրավունքի ու աշխատավորների իրավունքների հարցերով Լոմբարդի կոմիտեի նախագահը։ Նա ելույթ է ունեցել 1909 և 1910 թվականների ազգային խաղաղ խորհրդաժողովներին՝ իր դերն ամրապնդելով խաղաղության համար իտալական շարժման մեջ, որտեղ գլխավոր տեղ ունեին տղամարդիկ։ Նա համարում էր, որ կանայք անհրաժեշտ են սոցիալական առաջընթացի համար և որ խաղաղության համար իտալական պայքարում և առհասարակ, քաղաքականության մեջ կանանց բացակայությունը կործանարար է։ Դոլենսը նաև իտալական շարժման ու արհմիությունների միջև կապ հաստատելու մոլի կողմնակից էր։ Նա հիմնել է Società per la paces femminile («Կանանց միություն՝ հանուն խաղաղության») կազմակերպությունն ու ճամփորդել է կենտրոնական Իտալիայում՝ տեղական կոմիտեներ հիմնելու նպատակով։ Նա աշխատել է «Արբիտրաժի և ապառազմականացման աշխատավորական համայնք» (Associazione nazionale pro arcate e disarmo'') անվանումով արհմիության հետ Միլանում, որին 1910-ական թվականներին անդամակցել է ավելի քան 700 մարդ։

Իտալա-թուրքական պատերազմը վերջ է տվել խաղաղության համար շարժմանը՝ անդունդ ստեղծելով նրանց միջև, ովքեր կարծում էին, որ պետք է սատարել պատերազմը, և նրանց, ովքեր դեմ էին պատերազմին։ Դոլենսը վերջին խմբի մեջ էր, հանրայնորեն արշավներ է արել պատերազմի դեմ և դիմել է ԱՄՆ-ում և Շվեյցարիայում գործող կազմակերպություններին՝ ֆինանսական աջակցության համար՝ պացիֆիստների բարեփոխումների համար։ Նա շարունակել է աշխատել 1911-12 թվականներին, սակայն իտալական պացիֆիստական շարժումն ի վերջո վերջնականապես սպառվել է, և Դոլենսին այս երկու տարիների ընթացքում արգելել են հանրային ելույթներ ունենալ Իտալիայում։ Նա իր ուշադրությունը կենտրոնացրել է մեկ այլ խնդրի վրա՝ գրելով իտալական քաղաքներում ցածր դասի մարդկանց կենսապայմանների մասին։ 1913 թվականին Բուդապեշտում խաղաղ խորհրդակցության ժամանակ Դոլենսը ծանոթացել և ընկերացել է Ռոզիկա Շվիմմերի հետ, որը նույնպես պացիֆստ ու սուֆրաժիստուհի էր։ 1913 թվականին նա վերադարձել է կուսակցական միջոցառումներում ելույթներին, երբեմն հանդես գալով Մարգարիտա Ցարֆատիի հետ։

1914 թվականին Դոլենսը մասնակցել է Եվրոպայում վերահաս պատերազմի դեմ հավաքներին, որոնք կազմակերպվում էին Հաագայի և Խաղաղության միջազգային բյուրոյի կողմից։ Նա և Ռոզալիա Գվիս-Ադամին եղել են հուլիսի 31-ին Բրյուսելում կայացած խորհրդաժողովում իտալական պատվիրակները։ Այս խորհրդաժողովը եղել է պատերազմը կանխելու վերջին փորձը։ Պատերազմի ողջ  ընթացքում նա հումանիտար աջակցություն է ցույց տվել այն ընտանիքներին, որոնք պատերազմի պատճառով ստիպված են եղել լքել իրենց տները Ավստրո-Հունգարական կայսրությունում։ Իտալա-թուրքական պատերազմի ավարտից հետո նա դասախոսություններ է կարդացել՝ ճամփորդելով Բելգիայում։ Պատերազմի հետևանքները տեսնելուց հետո նա ավելի է համոզվել իր խաղաղասիրական գործունեության մեջ, և իր դասախոսություններից մեկի ժամանակ նա ասել է. «Դա աղքատություն է, տուբերկուլոզ, գործազրկություն։ Այդ հիվանդությունների դեղամիջոցը սարսափելի ու թանկ սպառազինության ավարտն է»։ Նա պնդել է, որ պատերազմի ընթացքում պետք է լինեն արբիտրաժ դիմելու ընթացակարգեր։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Դոլենսը հաստատվել է իր սոցիալիստ ընկեր Ժիլբերտո Ջիլիոլիի և նրա կնոջ՝ Միրտա Ռիպամոնտիի տանը, որտեղ նա մահացել է 1948 թվականին։

Ծանոթագրություններ 

Իտալացի ֆեմինիստներ
Իտալացի կին գրողներ
Իտալացի լրագրողներ