Մարտունու ռմբակոծում (2020)

Մարտունու ռմբակոծում, Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանի քաղաքների, ավանների և գյուղերի ռմբակոծումը ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից, որը տեղի է ունեցել Արցախյան երկրորդ պատերազմի ընթացքում։ Հրթիռակոծության հետևանքով մեծ վնասներ են կրել Մարտունի քաղաքը, մայրաքաղաք Ստեփանակերտը։ Հրթիռակոծության հետևանքով զոհվել է հինգ խաղաղ բնակիչ։ Արցախի քաղաքաշինության նախարարության տվյալներով՝ ռմբակոծության հետևանքով շրջանում վնասվել է շուրջ 1203 շինություն։ Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունու շրջանի բնակչուհի Վիկտորյա Գևորգյանը պատերազմի հենց առաջին օրը դարձավ զոհված առաջին երեխան։

Նախապատմություն 
Ռազմական գործողությունները Արցախյան հակամարտության մաս են կազմում, որոնց նպատակը Արցախի Հանրապետության գրավումն էր Ադրբեջանի կողմից և հայերի էթնիկ զտումները։ Էթնիկ բռնությունները սկսվեցին 1980-ականների վերջին և ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո, 1991 թվականին վերածվեցին լիակատար պատերազմի։ Պատերազմն ավարտվեց 1994 թվականին՝ հրադադար պայմանագրով, երբ Արցախի Հանրապետությունը վերահսկում էր Լեռնային Ղարաբաղի շրջանի մեծ մասը, ինչպես նաև հարակից շրջաններ։

Ժամանակացույց 
Մարտունու հրետակոծությունը սկսվել է 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ին։

2020 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Արցախի Հանրապետության Մարտունի քաղաքը ենթարկվել է Ադրբեջանի զինված ուժերի հրետանային կրակի և ռմբակոծության։ Քաղաքը հրթիռակոծվել է նաև TOS-1 համազարկային կրակի ռեակտիվ կայաններից, որոնք հարվածել են բնակելի շենքերին։

Տուժածներ 
Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջվարչակազմի ղեկավար Էդիկ Ավանեսյանի խոսքով՝ հոկտեմբերի սկզբի դրությամբ Մարտունի քաղաքում զոհվել է 5 բնակիչ, վիրավորվել 10 բնակիչ։ Ավերվել են նաև ենթակառուցվածքները։ Մարտունեցիները ստիպված են եղել թաքնվել ապաստարաններում։

Արձագանքներ

Amnesty International 
 
2020 թվականի Արցախում հրադադարի համաձայնագրից հետո Amnesty International-ն այցելել է Հայաստանում, Ադրբեջանում և Արցախի Հանրապետությունում հարվածային կետեր։

Human Rights Watch 
Human Rights Watch-ը և Հայաստանի իշխանությունները հայտարարել են, որ հակամարտության ընթացքում Մարտունիում և Լեռնային Ղարաբաղի այլ շրջաններում վնասվել է առնվազն ինը բժշկական հաստատություն։

Տես նաև 

 Ստեփանակերտի ռմբակոծում (2020)
 Սուրբ Ղազանչեցոց եկեղեցու հրթիռակոծություն (2020)

Ծանոթագրություններ 

Ադրբեջանի պատերազմական հանցագործություններ
Արցախյան հակամարտություն