Բաքոս (Լեոնարդո դա Վինչի)

Բաքոս (), նախկինում հայտնի որպես Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ (), նկար, որը պահվում է Փարիզի Լուվր թանգարանում։ Այն հիմնված է իտալացի Վերածննդի նկարիչ Լեոնարդո դա Վինչիի նկարի վրա։ Ենթադրվում է, որ այն ստեղծվել է իր անհայտ հետևորդի կողմից հնարավոր է հենց Լեոնարդո դա Վինչիի արհեստանոցում։ Արվեստաբան Սիդնեյ Ջ. Ֆրիդբերգը նկարը վերագրում է Լեոնարդոյի երկրորդ միլանյան շրջանին։ Բաքոս նկարի հնարավոր հեղինակների թվում էին լոմբարդյան նկարիչներ Չեզարե դա Սեստոն, Մարկո դ'Օջիոնոն, Ֆրանչեսկո Մելցին և Չեզարե Բեռնացանոն։ Նկարում պատկերված է տղամարդու մարմին՝ ծածկված ընձառյուծի մորթով, իսկ գլխին կար պսակ։ Նա նստած է հովվերգական բնապատկերի ֆոնին։ Նա աջ ձեռքով ցույց է տալիս ձախ կողմը, իսկ ձախ ձեռքով, իր թիրուսը սեղմելով, մատնանշում է գետինը։

Նկարում սկզբնապես պատկերված էր Հովհաննես Մկրտիչը։ 17-րդ դարի վերջին՝ 1683-1693 թվականներին, այն վերափոխվեց, և արական կերպարը սկսեց ներկայացնել Բաքոսին։

Իտալացի գիտնական Կասիանո դալ Պոցցոն, ով 1625 թվականին տեսել է նկարի բնօրինակը Ֆոնտենբլո պալատում, նկարագրել է, որ այն չունի ոչ բարեպաշտություն, ոչ պարկեշտություն, ոչ էլ նմանություն Հովհաննես Մկրտչին։ Գեղեցիկ, երիտասարդ և թեթևակի անդրոգեն Հովհաննեսը այս նկարում հակասում էր գոյություն ունեցող ավանդույթներին՝ որպես կանոն՝ տարեց ճգնավոր մարգարեի կերպարը աղավաղելով։ Բայց այս նկարի պատկերը շատ նման է Լեոնարդո դա Վինչիի Հովհաննես Մկրտիչին, որը նույնպես պահվում է Լուվրում։

Նկարի փոփոխության ժամանակ Հովհաննես Մկրտչի կերպարը վերածվել է հեթանոսական աստվածության կերպարի, երկար խաչաձև գավազանը դարձել է Բակոսի թիրուսը։ Ավելացվել է խաղողի ծաղկեպսակ։ Մորթյա հագուստը Հովհաննես Մկրտչի ժառանգությունն է, բայց այն ծածկված էր ընձառյուծի բծերով, որոնք, ինչպես ծաղկեպսակը, կապված էին Բաքոսի հետ՝ հռոմեական գինու և արբեցողության աստծուն։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Musée du Louvre, Hommage à Léonard de Vinci 1952