Դոնալդ Թրամփի իմպիչմենտ

Դոնալդ Թրամփի դեմ իմփիչմենթի գործով հետաքննություն, հարուցվել է 2019 թվականի սեպտեմբերի 24-ին, երբ ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Նենսի Փելոսին հեռուստատեսային ելույթում հայտարարել Է ԱՄՆ-ի 45-րդ նախագահ Դոնալդ Թրամփի պաշտոնազրկման պաշտոնական հետաքննության մեկնարկի մասին։ Հետաքննությունը հայտարարվել է անանուն հաղորդագրությունից հետո, որում նշվում էր, որ նախագահ Թրամփը խնդրել է Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկուն հետաքննել ուկրաինական գործարար հարաբերությունները Ռոբերտ Հանթերի՝ 2020 թվականի նախկին փոխնախագահ և նախագահի թեկնածու Ջոզեֆ Բայդենի որդու հետ 2019 թվականի հուլիսին կայացած հեռախոսազրույցի ժամանակ։ Թրամփի վարչակազմը հրապարակել է այդ հեռախոսազանգի խմբագրված սղագրությունը, որը հաստատել է, որ Թրամփը խնդրել է Զելենսկիին լուծել Բայդենի շուրջ վեճը։ Հետաքննության ընթացքում Բայդենը դեմոկրատական կուսակցության նախնական քվեարկության առաջատար թեկնածուն էր, ըստ հարցումների ագրեգատների, ինչը նրան դարձնում է 2020 թվականի համընդհանուր ընտրությունների ամենահավանական հակառակորդը։ Հարցազրույցի ժամանակ Թրամփի անձնական փաստաբան Ռուդոլֆ Ջուլիանին պաշտպանել Է Թրամփին՝ Ուկրաինայի նախագահի հարցումը անվանելով միանգամայն տեղին, ինչպես նաև նշել է, որ ինքը, հնարավոր է, նման խնդրանքով դիմեր ուկրաինացի պաշտոնյաներին։

2019 թվականի հուլիսին Թրամփը դադարեցրել էր Ուկրաինային ռազմական օգնությունը՝ այն վերսկսելով նույն տարվա սեպտեմբերին։ Դեմոկրատների առաջնորդները, այդ թվում՝ սենատորներ Ռոբերտ Մենենդեսը և Քրիս Մերֆին, ենթադրել են, որ այդ ձգձգումը կարող էր ուղղված լինել այն բանին, որ ուղղակի կամ անուղղակի ճնշում գործադրի Ուկրաինայի կառավարության վրա Ռոբերտ Հանթերի գործը հետաքննելու նպատակով։ Թրամփը հերքել է, որ այս ձգձգումը կապված է Ուկրաինայի կառավարության կողմից Ռոբերտ Հանթերի հետ վեճի հետաքննության մերժման հետ, և միևնույն ժամանակ ասել է, որ այդ պատճառով օգնությունից հրաժարվելը էթիկապես ընդունելի կլիներ, եթե նա դա աներ։

Նախապատմություն 
2019 թվականի հուլիսին Թրամփը դադարեցրել էր Ուկրաինային ռազմական օգնությունը՝ այն վերսկսելով նույն տարվա սեպտեմբերին։ Դեմոկրատների առաջնորդները, այդ թվում՝ սենատորներ Ռոբերտ Մենենդեսը և Քրիս Մերֆին, ենթադրել են, որ այդ ձգձգումը կարող էր ուղղված լինել այն բանին, որ ուղղակի կամ անուղղակի ճնշում գործադրի Ուկրաինայի կառավարության վրա Ռոբերտ Հանթերի գործը հետաքննելու նպատակով։ Իմպիչմենտի մասին խոսակցությունը սկսվել է մինչև Թրամփի պաշտոնն ստանձնելը։ Պաշտոնական ջանքեր են գործադրվել ներկայացուցիչներ Ալ Գրինի և Բրեդ Շերմանի, երկու դեմոկրատների (D), 2017 թվականին, իր նախագահության առաջին տարում։ 2017 թվականի դեկտեմբերին իմպիչմենտի մասին որոշումը ձախողվեց այն ժամանակվա հանրապետական պալատում՝ 58-364 տարբերությամբ։

Դեմոկրատները պալատի նկատմամբ վերահսկողություն են ստացել 2018 թվականի ընտրություններից հետո և սկսել են Թրամփի գործողությունների և ֆինանսների հետաքննություն։ 2019 թվականի հունվարի 17-ին նոր մեղադրանքներ են հայտնվել Թրամփի նկատմամբ՝ պնդելով, որ նա իր վաղեմի փաստաբան Մայքլ Քոենին հրահանգել է երդման տակ ստել, Մոսկվայում Թրամփի աշտարակ կառուցելու Ռուսաստանի կառավարության նախագծին Թրամփի մասնակցության մասին։ Դա նաև հետաքննության կոչեր է առաջացրել և նախագահին հրաժարական տալ կամ իմպիչմենտի ենթարկվել, եթե նման հայտարարությունները ճշմարիտ լինեն։

Մյուլլերի զեկույցում, որը հրապարակվել է 2019 թվականի ապրիլի 18-ին, ոչ մի եզրակացություն չի արվել այն մասին, արդյոք Թրամփը քրեական խոչընդոտ է գործել արդարադատությանը։ Մյուլլերը հստակ ակնարկել է, որ հենց Կոնգրեսը պետք է նման որոշում կայացնի։ Արդյունքում իմպիչմենտի վերաբերյալ հարցումով Կոնգրեսի աջակցությունն աճել է։ Խոսնակ Նենսի Փելոսին սկզբում դիմադրում էր իմպիչմենտի կոչերին։ 2019 թվականի մայիսին նա նշել է, որ Թրամփի հետագա գործողությունները, որոնք նա բնութագրել է որպես արդարադատության ուղարկմանը խոչընդոտ և Կոնգրեսի օրակարգի պահպանման մերժում, կարող են պահանջել իմփիչմենթի գործով հետաքննություն անցկացնել։ Ներկայացուցիչների պալատի ավելի ու ավելի մեծ թվով դեմոկրատներ և մեկ հանրապետական, ներկայացուցիչ Ջասթին Ամաշը (Միչիգան), պահանջել է նման հետաքննություն։

Կոնգրեսի բանաձևեր 
 H. Res. 13, ներկայացվել է 2019 թվականի հունվարի 3-ին Բրեդ Շերմանի ներկայացուցչի կողմից (Դ. - Կալիֆորնիա) անհապաղ հանձնվել է Սահմանադրության դատական կոմիտե և ենթակոմիտե, քաղաքացիական իրավունքների և քաղաքացիական ազատությունների ենթահանձնաժողով 2019 թվականի փետրվարի 4-ին։
 H. Res. 257, ներկայացվել է 2019 թվականի մարտի 27-ին Ռաշիդա Թլեյբի (Դի-Միչիգան) ներկայացուցչի կողմից, որը փոխանցվել է Կանոնների կոմիտե։
 H. Res. 396, ներկայացվել է 2019 թվականի մայիսի 22-ին Շեյլա Ջեքսոն Լիի (Տեխասի նահանգ) ներկայացուցչի կողմից, հանձնվել է Կանոնների կոմիտե։
 H. Res. 498 ներկայացվել է 2019 թվականի հուլիսի 17-ին Ալոմ Գրինի (Դի Տեխաս) ներկայացուցչի կողմից, արտոնյալ թույլտվություն, որը ներկայացվել է քվեարկության միջոցով՝ 332-95։

Թրամփի ուկրաինական սկանդալ 

2019 թվականի մայիսից մինչև օգոստոս նախագահ Թրամփը և նրա անձնական փաստաբան Ռուդի Ջուլիանին պնդում էին, որ Ուկրաինայի կառավարությունը հետաքննի Ռոբերտ Հանթերի՝ 2020 թվականի նախագահի թեկնածու Ջո Բայդենի որդու գործը։ Միևնույն ժամանակ Թրամփը դադարեցրել Է Ուկրաինային ռազմական օգնությունը, Reuters-ի տվյալներով՝ բացատրություններ չտրամադրելով, իսկ հետո վերսկսել է օգնությունը։ Ենթադրվում է, որ հետախուզական համայնքի ներկայացուցիչներից դիմողի բողոքը կապված է այս իրավիճակի հետ։

2019 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Թրամփը խոստովանել է, որ քննարկել է Բայդենի հարցը Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկու հետ հուլիսի 25-ին կայացած զրույցի ժամանակ։ Թրամփը հայտարարել է, որ «մենք չենք ցանկանում, որ մեր մարդիկ, ինչպիսիք են փոխնախագահ Բայդենը և նրա որդին, արդեն Ուկրաինայում կոռուպցիա ստեղծեն»։ Սեպտեմբերի 25-ին Սպիտակ տունը հրապարակել Է Թրամփի և Զելենսկու հեռախոսազրույցի սղագրության մի մասը՝ նախօրյակին դա անելու խոստումից հետո։

։ Նույն օրը դիմողի բողոքը փոխանցվել է Կոնգրեսին։

Ներկայացուցիչների պալատի հետաքննություն 
Սեպտեմբերի 26-ին ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի հետախուզության կոմիտեի կայքում հրապարակվել է օգոստոսի 12-ին թվագրված իրազեկիչի զեկուցագիրը։ Սեպտեմբերի 25-ին Սպիտակ տունը ստիպված էր հրապարակել Թրամփի և Զելենսկու միջև հեռախոսազրույցի վերծանումը, որը տեղի է ունեցել հուլիսի 25-ին։

Սեպտեմբերի 27-ին Ներկայացուցիչների պալատը ձայների մեծամասնությամբ (222 կողմ, 184 դեմ) մերժել է հանրապետական փոքրամասնության առաջարկած բանաձևը, որն առաջարկում է դադարեցնել Թրամփի պաշտոնազրկման հարցով հետաքննությունը։

Արտաքին գործերի կոմիտեի նախագահներ Էլիոտ Էնգելը (Նյու Յորք նահանգից դեմոկրատ), հետախուզության հարցերով հատուկ հանձնաժողովի նախագահ Ադամ Շիֆը (Կալիֆոռնիայի նահանգից դեմոկրատ) և վերահսկողության և կառավարական բարեփոխումների կոմիտեի նախագահներ Էլայջա Քամինգսը (Մերիլենդի նահանգից դեմոկրատ) համատեղ նամակ են հղել պետքարտուղար Մայքլ Պոմպեոյին՝ պահանջելով փաստաթղթեր տրամադրել Թրամփի՝ Կանաչների հետ շփումներին վերաբերող, այդ թվում՝ տվյալներ այն մասին, թե ով է, բացի Թրամփից, հուլիսի 25-ին մասնակցել է Կանաչների հետ։ «Մենք շատ հիասթափված ենք, որ նախագահ Թրամփը մեզ և ամբողջ երկրին նման դրության մեջ է դրել։ Նրա գործողությունները մեզ այլ ընտրություն չեն թողնում, քան հարցում ուղարկելը», – հայտարարել են կոնգրեսականները։

Ցուցմունքներ տալու համար Կոնգրես են հրավիրվել Կիևում ԱՄՆ նախկին դեսպան Մարի Յովանովիչը, Ուկրաինայի հարցով ԱՄՆ նախկին հատուկ ներկայացուցիչ Կուրտ Վոլքերը, պետքարտուղարի օգնականի տեղակալ Ջորջ Քենթը և այլք։

Հոկտեմբերի 3-ին իմպիչմենտի հարցով հետաքննության շրջանակներում Կոնգրեսին ցուցմունք է տվել Ուկրաինայի հարցով ԱՄՆ նախկին հատուկ ներկայացուցիչ Կուրտ Վոլքերը։ Նա հայտարարել է, որ Ուկրաինայի իշխանություններին խորհուրդ է տվել չփորձել ազդեցություն ունենալ ներամերիկյան քաղաքականության վրա։ Նա նաև պնդել է, որ ոչ Թրամփը, ոչ էլ ամերիկյան վարչակազմից որևէ մեկը ճնշում չեն գործադրել իր վրա՝ Ուկրաինայում ԱՄՆ նախկին փոխնախագահ Ջո Բայդենի և նրա որդու՝ Հանթերի նկատմամբ հետաքննություն սկսելու նպատակով։ Վոլքերը հաստատել է, որ ամռանը օգնել է պայմանավորվել Ռուդոլֆ Ջուլիանիի և Անդրեյ Երմակի՝ Զելենսկու օգնականի անձնական հանդիպման մասին։ Կուրտ Վոլկերն այն ժամանակ իբր նախազգուշացրել էր Ջուլիանիին, որպեսզի նա այնքան էլ չվստահի Ուկրաինայի գլխավոր դատախազ Յուրի Լուցենկոյին, որը նշանակվել է նախագահ Պորոշենկոյի կողմից։ Օգոստոսին Լուցենկոն հրաժարական է տվել, իսկ ավելի ուշ պատմել Է, որ Ջուլիանին բազմիցս խնդրել է իրեն հետաքննություն սկսել Բայդենների նկատմամբ, սակայն մերժում է ստացել։ Վոլքերը «տարօրինակ» է անվանել Ուկրաինային ռազմական օգնության համար հատկացված 250 մլն դոլարը սառեցնելու ամերիկյան վարչակազմի որոշումը։ Գումարը սառեցվել է ստուգման ժամանակ, որը նախաձեռնել է Դոնալդ Թրամփը։ Վոլքերը պնդել է, որ իրեն չեն բացատրել, թե ինչով է պայմանավորված օգնության տրամադրման ուշացումը։ Թրամփն ինքն ասել է, որ ստուգումներ է սկսել միջոցների ոչ պատշաճ օգտագործման հետ կապված մտավախությունների պատճառով։ Սեպտեմբերին ԱՄՆ-ը վերականգնել Է Ուկրաինային ռազմական օգնությունը, սակայն Թրամփը չի բացառել, որ ֆինանսավորումը կրկին կարող է արգելափակվել։ Կոնգրեսում լսումների ժամանակ Կուրտ Վոլքերը հայտարարել է, որ Թրամփն Ուկրաինան «սարսափելի մարդկանցով» կոռումպացված երկիր է համարել։

Հոկտեմբերի 8-ին Սպիտակ տունը տեղեկացրել է Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Նենսի Փելոսիին, ինչպես նաև Ներկայացուցիչների պալատի երեք կոմիտեների նախագահներին, որ չի պատրաստվում համագործակցել նրանց հետ նախագահ Թրամփի իմփիչմենթի ընթացակարգի շրջանակներում։ Ինչպես հայտարարել Է Սպիտակ տան մամուլի քարտուղար Ստեֆանի Գրիշեմը, Ներկայացուցիչների պալատում առաջատար դեմոկրատներին ուղղված նամակում ընդգծվում է, որ իրենց սկսած հետաքննությունում «բացակայում են որևէ օրինական սահմանադրական հիմքեր, օբյեկտիվության տեսանելիություն և պատշաճ դատաքննության նույնիսկ տարրական երաշխիքներ»։ Նախագահի ընդդիմախոսներին մեղադրել են իմպիչմենտի ընթացակարգի միջոցով վերանայել 2016 թվականի ընտրությունների արդյունքները և ազդել 2020 թվականի ընտրությունների վրա։ Թրամփի վարչակազմը Պետդեպարտամենտի և Սպիտակ տան գործող աշխատակիցներին արգելել Է մասնակցել Կոնգրեսի լսումներին։

Նենսի Փելոսին հայտարարել է, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի իմpիչմենթի ընթացակարգի շուրջ համագործակցությունից Սպիտակ տան հրաժարվելը ժողովրդավարության դավաճանություն է, իսկ Թրամփի գործողությունները սպառնում են մեր ազգային անվտանգությանը, խախտում են մեր Սահմանադրությունը և խաթարում են մեր ընտրությունների ազնվությունը։ Նրա խոսքով՝ Սպիտակ տունը փորձում է թաքցնել ԱՄՆ վարչակազմի ճնշումն այլ երկրների վրա՝ 2020 թվականի ընտրություններին նրանց միջամտելու նպատակով։

Ինքը՝ Ջո Բայդենը, ելույթ ունենալով Նյու Հեմփշիրում նախընտրական հանրահավաքի ժամանակ, հայտարարել Է. «Դոնալդ Թրամփը խախտել է իր երդումը, դավաճանել է ազգին և կատարել գործողություններ, որոնք հանգեցնում են իմփիչմենթի ... Նա պետք է ենթարկվի իմպիչմենթի»։

Հոկտեմբերի 8-ին Ներկայացուցիչների պալատում ԵՄ-ում ԱՄՆ դեսպան Գորդոն Սոնդլենդի մասնակցությամբ լսումներ տեղի չեն ունեցել. Սոնդլենդն անտեսել է իրեն ուղղված օրակարգը և չի ներկայացել Կոնգրեսին։ Կուրտ Վոլկերից հետո երկրորդ վկան, որը ցուցմունք տալու պատրաստակամություն է հայտնել, դարձել Է Ուկրաինայում ԱՄՆ-ի նախկին դեսպան Մարի Յովանովիչը։

Միևնույն ժամանակ Ներկայացուցիչների պալատի արտաքին գործերի կոմիտեի ավագ Հանրապետական Մայքլ Մաքքոլը Նենսի Փելոսիին և դեմոկրատների մյուս առաջնորդներին մեղադրել է նախորդ իմպիչմենտների ընթացակարգերի կանխամտածված խախտման մմեջ. " ... Ադամ Շիֆը և խոսնակ Փելոսին միտումնավոր փորձում են անտեսել իմպիչմենտի կանոնները՝ հանրապետականներին մերժելով երկկուսակցական հետաքննության իրավունքը, ինչպես դա եղավ Ռիչարդ Նիքսոնի և Բիլ Քլինթոնի դեպքում... իմպիչմենտի հետ կապված շտապողականությունը համոզում է, որ այդ գործընթացում անկողմնակալություն չի լինի»։

Հոկտեմբերի 11-ին Կոնգրեսում լսումներ են տեղի ունեցել Ուկրաինայում ԱՄՆ նախկին դեսպան Մարի Յովանովիչի մասնակցությամբ։ Նա Թրամփի վարչակազմին մեղադրել է այն բանում, որ իր արտաքին քաղաքականությունը հիմնված է առանձին անձանց մասնավոր շահերի պաշտպանության վրա։ Իր հրաժարականը Յովանովիչը անվանել է անհավանական և կասկածելի, հայտարարելով, որ նա հեռացվել է հիմք ընդունելով... մարդկանց կողմից չհիմնավորված և հորինված մեղադրանքները, որոնք առաջնորդվել են կասկածելի շարժառիթներով։ Յովանովիչի խոսքով՝ նախագահ Թրամփի նկատմամբ իր անհավատարմության մեղադրանքները տարածել է նրա անձնական փաստաբան Ռուդոլֆ Ջուլիանին։ «Ես չգիտեմ, թե ինչ պատճառներով է պարոն Ջուլիանին որոշել պատերազմ հայտարարել ինձ ... հնարավոր է, դրա հետ կապված մարդիկ կարծում էին, որ իրենց անձնական ֆինանսական հավակնությունները կտուժեն հակակոռուպցիոն քաղաքականության պատճառով, որը մենք իրականացրել ենք Ուկրաինայում»։

ԱՄՆ Ազգային անվտանգության խորհրդի Ռուսաստանի հարցերով նախկին ավագ տնօրեն Ֆիոնա Հիլը հետաքննության շրջանակներում պատմել է հանդիպման մասին, որտեղ արծարծվել է Ջո Բայդենի և նրա որդու հետ կապված հետաքննության հարցը։ Հանդիպումը, որին ներկա են եղել ինքը՝ Հիլը, ԱՄՆ նախագահի ազգային անվտանգության հարցերով նախկին խորհրդական Ջոն Բոլթոնը, ամերիկյան վարչակազմի մի շարք այլ ներկայացուցիչներ և ԵՄ-ում ԱՄՆ դեսպան Գորդոն Սոնդլենդը, կայացել է հուլիսի 10-ին։ Նրա խոսքով՝ հենց Սոնդլենդն է բարձրացրել հետաքննության հարցը, այն մեկնաբանել են հանդիպման մյուս մասնակիցները, որից հետո Ֆիոնա Հիլը և Ջոն Բոլթոնը որոշել են լքել խորհրդակցությունը՝ վախենալով, որ քննարկումը կարող է ձայնագրվել։ Ինչպես պնդում է Ֆիոնա Հիլը, Գորդոն Սոնդլենդը համակարգել է իր գործողությունները Սպիտակ տան աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնակատար Միք Մալվեյնիի հետ հետաքննության հարցում, իսկ նախագահի փաստաբան Ռուդի Ջուլիանին ջանքեր է գործադրել կառավարական ընթացակարգերը շրջանցելու համար, որպեսզի ստիպի Ուկրաինային հետաքննություն անցկացնել։

Հոկտեմբերի 15-ին ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարարությունը հրաժարվել է Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատից դեմոկրատներին տրամադրել փաստաթղթեր, որոնք վերաբերում էին Ուկրաինային ռազմական օգնության սառեցմանը, որոնք նրանց կողմից պահանջվել էին նախագահ Դոնալդ Թրամփի նկատմամբ իմպիչմենտի ընթացակարգի շրջանակներում անցկացվող հետաքննության կապակցությամբ։ Ընդ որում, ԱՄՆ պաշտպանության նախարարությունում ընդգծել են, որ գերատեսչությունը պատրաստ է աշխատել Ներկայացուցիչների պալատի պրոֆիլային հանձնաժողովների հետ այդ հարցի շուրջ։

ԱՄՆ փոխնախագահ Մայքլ Փենսի մամուլի ծառայությունը նամակ է տարածել այն մասին, որ փոխնախագահը չի համագործակցի դեմոկրատ կոնգրեսականների հետ, որոնք հետաքննություն են անցկացնում Դոնալդ Թրամփի իմպիչմենթի ընթացակարգի շրջանակներում։ Ընդ որում, մամուլի ծառայությունում ընդգծել են, որ պատրաստ են աշխատել կոնգրեսականների հետ, եթե նրանք ցանկանան վերադառնալ օրինական խնդրանքների սովորական կարգին, որոնք վերաբերում են օրենսդրական վերահսկողությանը, և կդիմեն տեղեկատվություն տրամադրելու պատշաճ խնդրանքներին, որն ունի փոխնախագահը։ Կոնգրեսում ցուցմունք չտալու ցանկության մասին հայտարարել է նաև ինքը՝ Ռուդի Ջուլիանին։

Հոկտեմբերի 17-ին Կոնգրեսում լսումներ են տեղի ունեցել Եվրամիությունում ԱՄՆ դեսպան Գորդոն Սոնդլենդի մասնակցությամբ, որն ի վերջո համաձայնել է մասնակցել հետաքննությանը, չնայած Պետդեպարտամենտի արգելքին։ Նախօրեին տարածված իր ելույթի տեքստում դիվանագետը խոստովանել է, որ նախագահ Ռուդի Ջուլիանիի փաստաբանը Կիևից պահանջել է հետաքննություն անցկացնել նախկին փոխնախագահ Ջո Բայդենի նկատմամբ։ Սոնդլենդը հիասթափություն է հայտնել, որ նախագահ Թրամփը Ջուլիանիին ներգրավել է Ուկրաինայի ղեկավարության հետ աշխատանքի և խոստովանել, որ Ջուլիանիի առաքելությունը դուրս է եկել ամերիկա-ուկրաինական հարաբերությունների ամրապնդման և տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականության ռազմավարական խնդիրների լուծման շրջանակներից։ Ավելի վաղ Կուրտ Վոլքերը Կոնգրեսին հայտնել էր, որ Սոնդլենդը միջնորդի դեր է խաղացել Ուկրաինայի ղեկավարության ևև Ռուդի Ջուլիանիի միջև և իմացել է ծառայողական նամակագրության մասին, որտեղ քննարկվել Է Ուկրաինային ռազմական օգնության ուշացման հնարավորությունը՝ Ջո Բայդենի դեմ հետաքննությունն արագացնելու համար։

Հոկտեմբերի 22-ին Ուկրաինայում ԱՄՆ գործերի ժամանակավոր հավատարմատար Բիլ Թեյլորը, Կոնգրեսում ելույթ ունենալով ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի իմպիչմենտի ընթացակարգի հնարավոր գործարկմանը նախորդող հետաքննության շրջանակներում, հայտարարել է, որ Վաշինգտոնը ճնշում է գործադրել Կիևի վրա օգնություն տրամադրելու հարցում։ Նրա խոսքով՝ Սպիտակ տունը սպառնացել է հետ կանչել ռազմական օգնությունը, եթե Ուկրաինան չհայտարարի Բայդենի նկատմամբ հետաքննություն անցկացնելու մասին։ Թեյլորը հայտարարել է, թե իբր բազմիցս իր տարակուսանքն է հայտնել այդ կապակցությամբ։

Հոկտեմբերի 29-ին Կոնգրեսում լսումների ժամանակ ելույթ է ունեցել ԱՄՆ բանակի փոխգնդապետ Ալեքսանդր Վինդմանը՝ ԱՄՆ ազգային անվտանգության խորհրդի Ուկրաինայի հարցերով մասնագետ, որը հուլիսի 25-ին Զելենսկու հետ Թրամփի հեռախոսազրույցի գաղտնալսմանը թույլատրված մարդկանց թվում էր։ Վինդմանը հայտնել է, որ ինքը երկու անգամ զեկուցել է իր առարկությունները այն ճնշման վերաբերյալ, որը Թրամփը ցույց է տվել Զելենսկու վրա Ջո Բայդենի հետաքննության նկատմամբ։

Թրամփի պաշտոնազրկման գործով ցուցմունքներ տալուց մեկ օր առաջ, որոնք նախատեսված են եղել հոկտեմբերի 31-ին, լքել է Ազգային Անվտանգության խորհրդում Եվրոպական և ռուսական գործերի գծով ավագ տնօրեն Թիմ Մորիսոնը՝ Ջոն Բոլթոնի հայտնի կողմնակիցը։

Իմպիչմենտի ընթացակարգի պաշտոնական սկիզբ 
2019 թվականի հոկտեմբերի 31-ին ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատն արտոնել է նախագահ Թրամփի իմպիչմենտի ընթացակարգի պաշտոնական մեկնարկը։ Այդ որոշումը, մասնավորապես, չեղարկել է վկայականների վկայությունների գաղտնիության ռեժիմը, որոնք ավելի վաղ ստացվել էին քննության ընթացքում։

Նոյեմբերի 13-ին սկսվել են հետախուզության հարցերով Ներկայացուցիչների պալատի կոմիտեում իմփիչմենթի ընթացակարգի վերաբերյալ հանրային լսումները։ Ընդհանուր առմամբ, կոմիտեի առջև կանգնած էր 12 վկա։

Առաջին հեռուստահեռարձակումը դիտել է 13,8 մլն մարդ։ Իմպիչմենտի անցկացման համար պատասխանատու է նշանակվել Ներկայացուցիչների պալատի հետախուզության կոմիտեի ղեկավար Ադամ Շիֆը։ Բացելով լսումները՝ նա ներկայացրել է իրադարձությունների այն վարկածը, որին հետևում են իմպիչմենտի կազմակերպիչները. այս ամենի համաձայն՝ Դոնալդ Թրամփը հետաձգել Է Ուկրաինային գրեթե 400 մլն դոլարի փոխանցումը և ճնշում գործադրել Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկու վրա՝ նրանից պահանջելով հետաքննել Burisma գազային ընկերության գործունեությունն ու այն տեսությունը, որ Ուկրաինան միջամտել է 2016 թվականի ամերիկյան ընտրություններին։ Բաց լսումների սկզբում օրենսդիրների առջև ելույթ կունենան նախկին և ներկա պաշտոնատար անձինք, որոնք արդեն ելույթ են ունեցել փակ լսումների ժամանակ՝ Բիլ Թեյլորը, Ջորջ Քենթը, Մարի Յովանովիչը, Կուրտ Վոլքերը, Ալեքսանդր Վինդմանը և այլն։ Թրամփը դիմել է համաքաղաքացիներին՝ ասելով, որ խոսքը ամերիկյան քաղաքականության պատմության մեջ ամենազարհուրելի սկանդալի մասին է։

Բիլ Թեյլորը լսումների ժամանակ հայտարարել է. «Ես բախվել եմ Ուկրաինայի նկատմամբ ամերիկյան դիվանագիտության ոչ պաշտոնական ալիքին, որն անհասանելի է Կոնգրեսի համար։ Մենք զբաղվում էինք Թրամփի և Զելենսկու հանդիպման նախապատրաստմամբ, բայց, ինչպես ես ավելի ուշ հասկացա, դրա համար պայման կար՝ Burisma ընկերության վերաբերյալ հետաքննություն։ Այս պայմանը պետք է Զելենսկուն փոխանցվեր ոչ պաշտոնական ալիքով, որը ղեկավարում էր Ռուդի Ջուլիանին։ Հուլիսին փակ հեռախոսային բանակցությունների ժամանակ Սպիտակ տան բյուջետային վարչության աշխատակիցն ասել էր, որ Ուկրաինային ռազմական օգնությունը դադարեցվել է։ Նա չի բացատրել, թե ինչու. Ուկրաինան պայքարում է Ռուսաստանի դեմ, նա պետք է զգա ԱՄՆ աջակցությունը։ Բայց այն ամենը, ինչ նա պատասխանել է, որ հրահանգը տվել է անձամբ նախագահը»։

Ուկրաինայում ԱՄՆ-ի նախկին դեսպան Մարի Յովանովիչը լսումների ժամանակ պատմել է ԱՄՆ-ի դիվանագիտության ոչ պաշտոնական ալիքի և ուկրաինական կոռուպցիոներների (այդ թվում՝ գլխավոր դատախազ Յուրի Լուցենկոյի) գաղտնի ազդեցության մասին Թրամփի վարչակազմի որոշումների ընդունման վրա։ Մարի Յովանովիչը հայտնել է, որ ինքն իր պաշտոնից զրկվել է սևացման արշավի արդյունքում, որի ակտիվ մասնակիցներն էին Ռուդոլֆ Ջուլիանին և Յուրի Լուցենկոն։

Նոյեմբերի 15-ին Թրամփի իմպիչմենտի ընթացակարգի շրջանակներում հանրային լսումների ժամանակ Սպիտակ տունը հրապարակել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի և Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկու առաջին զրույցի հուշագիրը, որն ապրիլին տեղի էր ունեցել ընտրություններում Զելենսկու հաղթանակից հետո։ Տարածված հաղորդագրության մեջ նշվում է, որ այդ տեքստը զրույցի բառացի տառադարձություն չէ, այն միայն արտացոլում Է Սպիտակ տան օպերատիվ շտաբի աշխատակիցների և ԱԱԾ աշխատակիցների գրառումներն ու հիշողությունները, որոնց անհրաժեշտ էր լսել և պահպանել խոսակցության բովանդակությունը գրավոր ձևով։

Նոյեմբերի 19-ին Կոնգրեսում լսումներ են անցկացվել, որոնց ընթացքում ցուցմունքներով հանդես են եկել Ազգային անվտանգության խորհրդի Ուկրաինայի հարցերով գլխավոր փորձագետ Ալեքսանդր Վինդմանը, փոխնախագահ Մայք Փենսի՝ Ռուսաստանի հարցերով խորհրդական Ջենիֆեր Ուիլյամսը, Ուկրաինայի հարցերով նախկին հատուկ դեսպանորդ Կուրտ Վոլքերը և Ազգային անվտանգության խորհրդում Եվրոպայի և Ռուսաստանի հարցերով դեպարտամենտի նախկին տնօրեն Թիմ Մորիսոնը։

Նոյեմբերի 21-ին Ներկայացուցիչների պալատում ավարտվել են ԱՄՆ նախագահի իմպիչմենտի վերաբերյալ լսումները։ Ցուցմունքներ են տվել Ֆիոնա Հիլը և Կիևում ԱՄՆ դեսպանատան աշխատակից Դևիդ Հոլմսը։ Ֆիոնա Հիլը, մասնավորապես, կարծիք է հայտնել, որ վարկածը, որի համաձայն 2016 թվականի ամերիկյան ընտրություններին միջամտել է ոչ թե Ռուսաստանը, այլ Ուկրաինան, առաջ են տանում ռուսական հատուկ ծառայությունները՝ փորձելով պառակտել ամերիկյան հասարակությունը։

Այժմ, երբ լսումներն ավարտվեցին, Ներկայացուցիչների պալատի հետախուզության կոմիտեն պետք է ընդհանրացնի վկաների ցուցմունքները և դրանք փոխանցի Ներկայացուցիչների պալատի իրավաբանական կոմիտեին, որը պետք է որոշի, թե արդյոք Թրամփին պաշտոնական մեղադրանք կներկայացնի։ Եթե այն կայացվի, ապա Թրամփը դատարանի առաջ կկանգնի Սենատում։

<…>

Ինչպես դեկտեմբերի 2-ին հաղորդել Է The Washington Post թերթը, հանրապետական կոնգրեսականները հաշվետվություն են պատրաստել, որը վերաբերում է նախագահ Դոնալդ Թրամփի իմփիչմենթի ընթացակարգին։ Փաստաթղթում նրանք հերքում են դեմոկրատների պնդումները, թե Թրամփը չարաշահել է իր իշխանությունը և գործել է Կոնգրեսի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի հետ։ 123 էջանոց զեկույցը հրապարակվել է դեկտեմբերի 2-ին։

Դեկտեմբերի 3-ին Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի հետախուզության հարցերով հատուկ հանձնաժողովը հավանություն է տվել նախագահ Դոնալդ Թրամփի իմպիչմենտի վերաբերյալ զեկույցին և փաստաթուղթը փոխանցել իրավաբանական կոմիտե։

Մինչդեռ հանրապետական կուսակցությունը զանգվածային տեղեկատվական հակահարձակման է անցել դեմոկրատների դեմ։

Նոյեմբերի 22-ին Թրամփը գրեթե մեկ ժամ հեռախոսազրույց է ունեցել Fox News-ի լրագրողների հետ, որի ընթացքում նա Ադամ Շիֆին անվանել է հիվանդ լակոտ, իսկ Նենսի Փելոսին՝ «կատաղած, մահճակալի փայտոջիլի պես»։ Թրամփը ևս մեկ անգամ հաստատել է, որ Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկիից օգնություն չի պահանջել իր մրցակից Ջո Բայդենի դեմ պայքարում, և դեմոկրատներին մեղադրել է իրեն տապալելու փորձի մեջ։ Թրամփն ասել է, որ երբ իմփիչմենթը հայտարարվի և իր մեղքը որոշելու հարցը անցնի Սենատի վարմանը, նա կպնդի գործով վկաների՝ այդ թվում Ադամ Շիֆի, նախկին փոխնախագահ Ջո Բայդենի և նրա որդի Հանթերի հրապարակային հարցաքննությունը։

Հանրապետական սենատոր Լինդսի Գրեմը դիմել է պետքարտուղար Մայք Պոմպեոյին և խնդրել է բոլոր փաստաթղթերը Ուկրաինայում Ջո Բայդենի գտնվելու, Պյոտր Պորոշենկոյի հետ նրա բանակցությունների տպագրությունը և Հանթեր Բայդենի բիզնես-գործընկեր Դևոն Արչերի, նախկին պետքարտուղար Ջոն Քերիի հանդիպման մասին նյութերը։ Լինդսի Գրեմի խոսքով՝ նա ցանկանում է այդ կերպ «օգնել պատասխանել այն կասկածներին, որոնց համաձայն փոխնախագահ Բայդենը դեր է խաղացել Ուկրաինայի գլխավոր դատախազ Շոկինի ազատման գործում՝ ընկերության դեմ հետաքննությունը դադարեցնելու նպատակով, որտեղ աշխատել է նրա որդին»։ Բայդենն ի պատասխան Լինդսի Գրեմին նախազգուշացրել է, որ նա «պատրաստվում է սկսել մի բան, որի մասին զղջալու է իր ամբողջ կյանքում»։

Ռուդոլֆ Ջուլիանին հայտարարել է, որ ինքը երեք վկա ունի, որոնք ուղիղ ապացույցներ ունեն դեմոկրատների և Ուկրաինայի ներկայացուցիչների համագործակցության վերաբերյալ՝ Դոնալդ Թրամփի նախագահ ընտրվելը թույլ չտալու նպատակով։ Նրանք ունեն բանավոր և փաստագրական վկայություններ, ինչպես նաև գրառումներ, որոնք ապացուցում են Բայդենի ընտանիքի մասնակցությունը կաշառակերությանը, փողերի լվացմանը, շորթմանը և այլ հնարավոր հանցագործություններին։ Ջուլիանին խոստացել է նյութեր ներկայացնել «հսկայական կոռուպցիոն սխեմայի մասին, որոնք պետք է ջախջախեն Դեմոկրատական կուսակցությանը»։

Սենատում հանրապետական մեծամասնության առաջնորդ Միթչ Մակքոնելը հայտարարել է, որ հանրապետականները կարող են ինքնուրույն սահմանել նախագահ Դոնալդ Թրամփի իմպիչմենտի ընթացակարգի կանոնները վերին պալատում։ Այդ նորմերը սահմանված են միայն ընդհանուր գծերով, և սենատորներն ամեն անգամ պետք է պայմանավորվեն մանրամասների մասին։  Հանրապետականները կարող են ինքնուրույն կանոններ սահմանել, քանի որ Սենատում որոշում կայացնելու համար անհրաժեշտ է 51 ձայն, իսկ կուսակցությունը Կոնգրեսի վերին պալատում ունի 53 տեղ։

Դեկտեմբերի 3-ին ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի հետախուզության հարցերով հատուկ հանձնաժողովը հավանություն տվեց իմփիչմենթի վերաբերյալ զեկույցին։ Դեկտեմբերի 4-ին տեղի է ունեցել Ներկայացուցիչների պալատի Դատական կոմիտեի նիստը, որին հրավիրված էին իրավաբան պրոֆեսորներ, որոնք պետք է վերլուծեին հետախուզության հատուկ հանձնաժողովի զեկույցում ներկայացված փաստերը և դրանցից իրավաբանորեն կոռեկտ իմպիչմենտի գործ կառուցեին։ Դատական կոմիտեի նախագահ Ջերոլդ Նադլերը հայտարարել է, որ Թրամփի իմպիչմենտի հետաքննության բոլոր երեք մասերը համապատասխանում են առկա պահանջներին և իմպիչմենտի ընթացակարգն իրավաչափ է։ Դեկտեմբերի 5-ին Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Նենսի Փելոսին հեռուստաուղերձում Ներկայացուցիչների պալատի մի քանի կոմիտեների առաջնորդներին խնդրել էր հստակ մեղադրանքներ ձևակերպել նախագահ Թրամփի հասցեին՝ պալատի ամբողջական կազմի հետագա քվեարկության համար։ ԱՄՆ-ի ԶԼՄ-ների հաղորդագրությունների համաձայն՝ դեմոկրատները հույս ունեն մինչև տարեվերջ իմփիչմենթի ներկայացումը քվեարկության դնել. քվեարկության հաջողության դեպքում Սենատը արդեն հունվարին կքննարկի նախագահ Թրամփին մեղավոր ճանաչելու հարցը և, ամենայն հավանականությամբ, արդարացնի նրան։

Դեկտեմբերի 10-ին Ներկայացուցիչների պալատը պաշտոնական մեղադրանքներ Է առաջադրել Դոնալդ Թրամփի իմպիչմենտի ընթացակարգի շրջանակներում։ Դրանք ներառում են իշխանության չարաշահումը և Կոնգրեսի աշխատանքին խոչընդոտելը, ինչը, նախագահի ընդդիմախոսների կարծիքով, բավարար հիմք է ծառայում նրան պաշտոնից հեռացնելու համար։

Մեկնաբանություններ 
ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն WCSC հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում, մեկնաբանելով Ուկրաինայում ԱՄՆ-ի իմփիչմենթի և քաղաքականության հետաքննությունը, հայտարարել է, որ Թրամփի վարչակազմը Կիևին զենք է տվել, որպեսզի ուկրաինացիները կարողանան կռվել ռուսների դեմ․ «Ես եղել եմ Ուկրաինայի նկատմամբ ամերիկյան քաղաքականության մի մասը, մենք շատ պարզ էինք։ Մենք ցանկանում էինք համոզվել, որ այն կոռուպցիան, որը գոյություն ուներ Ուկրաինայում սարսափելի երկար ժամանակ, հաջողվել է նվազեցնել, որ նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին հնարավորություն ունի դա անել, և ներկայիս նախագահը ցանկանում էր համոզվել, որ Վլադիմիր Պուտինը հնարավորություն չի ունենա վնասելու ուկրաինացի ժողովրդին։  Դրա համար մենք Ուկրաինայի ժողովրդին պաշտպանական զենքի համակարգեր ենք տրամադրել ... մենք որոշել ենք նրանց իսկական զենք տալ, որպեսզի նրանք կարողանան պայքարել ռուսների դեմ։  Ես հպարտ եմ, թե ինչպես է վարչակազմը քաղաքականություն վարել Ուկրաինայի նկատմամբ»։

Հայտ 
Սեպտեմբերի 24-ի երեկոյան Փելոսին հայտարարել է, որ Ներկայացուցիչների պալատի վեց կոմիտեներ նախագահ Թրամփի դեմ իմպիչմենտի պաշտոնական հետաքննություն կանցկացնեն։ Փելոսին Թրամփին մեղադրել է իր երդումը դավաճանելու, ԱՄՆ ազգային անվտանգության և երկրում ընտրությունների ազնվության մեջ։ Վեց հանձնաժողովները, որոնց հանձնարարված է կատարել այս խնդիրը, ֆինանսական ծառայությունների, դատական մարմինների, հետախուզության, արտաքին գործերի, վերահսկողության և բարեփոխումների հանձնաժողովներն են, ինչպես նաև ուղիներն ու միջոցները։

Ազգային հետախուզության տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար Ջոզեֆ Մագուայրը, որը ձերբակալել Է Կոնգրեսի բողոքող դիմումատուներին, պետք է ցուցմունքներ տա Ներկայացուցիչների պալատի հետախուզության կոմիտեի առաջ 2019 թվականի սեպտեմբերի 26-ին։

ԱՄՆ-ում իմպիչմենտի ընթացակարգի առանձնահատկություններ 
ԱՄՆ Սահմանադրության համաձայն՝ իմպիչմենտը նախատեսում է պատասխանատվության ենթարկել դաշնային ծառայողներին, այդ թվում՝ նախագահին պաշտոնից հեռացնելու միջոցով, եթե նրանք մեղավոր ճանաչվեն դավաճանության, կաշառակերության կամ այլ ծանր հանցագործությունների և զանցանքների մեջ։

Մեղադրանք ձևակերպելու և առաջադրելու բացառիկ իրավասություն ունի Ներկայացուցիչների պալատը։ Այստեղ պետք է քվեարկություն անցկացվի հարցը Ներկայացուցիչների պալատի իրավաբանական կոմիտեի քննարկմանը հանձնելու համար, որտեղ անցկացվում է մեղադրանքների հետաքննությունը։  Եթե իմփիչմենթի հիմքերը հայտնաբերվել են, պատրաստվում է փաստացի մեղադրական եզրակացություն, որը կոմիտեի կողմից հաստատվելուց հետո ուղարկվում է ամբողջական կազմի ներկայացուցիչների պալատի քննարկմանը, որտեղ դրա հաստատման համար պահանջվում է ձայների պարզ մեծամասնություն։

Եթե Ներկայացուցիչների պալատը պաշտպանի առաջարկը, հաջորդ քայլը պետք է լինի Կոնգրեսի վերին պալատում՝ Սենատում իմփիչմենթի հաստատումը։ Մեղադրանքները փոխանցվում են Կոնգրեսի Սենատին, որտեղ ընթացակարգը վերածվում է դատական գործընթացի, որտեղ Ներկայացուցիչների պալատը փաստացի հանդես է գալիս որպես մեղադրող կողմ, իսկ սենատորները կատարում են երդվյալ ատենակալների դատարանի անդամների դերը։ Որպեսզի իմփիչմենթը կայանա, անհրաժեշտ է սենատորների ձայների առնվազն երկու երրորդը (առնվազն 67)։

Սենատն այժմ վերահսկում է հանրապետականները։ Այսպիսով, այս փուլում իմպիչմենտի առաջարկը, ամենայն հավանականությամբ, կարգելափակվի։

Սկանդալը, սակայն, ծագել է 2020 թվականի ընտրությունների սկսվող նախընտրական արշավի պայմաններում, որտեղ Դոնալդ Թրամփը ձգտելու է վերընտրվել։ Կոնգրեսում լսումների գործընթացը կարող է մի քանի ամսով ձգվել։ Նույնիսկ եթե չի հաջողվի իմփիչմենթ հայտարարել, հետաքննությունը երկարաժամկետ բարենպաստ ֆոն կդառնա դեմոկրատական կուսակցության համար գործող նախագահի դեմ պայքարելու համար։

Նշումներ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Меморандум от 25 июля 2019 года, телефонный разговор между президентом Дональдом Трампом и президентом Украины Владимиром Зеленским 

Դոնալդ Թրամփ
2019 քաղաքականությունում