Կզըլ

Կզըլ (տուվայերեն և ), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնությունում՝ Արևելյան Սիբիր տարածաշրջանում։ Տուվայի Ինքնավար Հանրապետության մայրաքաղաքն է։ Անվանումը, ինչպես թյուրքական այլ լեզուներում, այնպես էլ տուվայերենում նշանակում է կարմիր։ Կզըլի մերձակայքում Մեծ և Փոքր Ենիսեյները միախառնվում են՝ կազմավորելով Վերին Ենիսեյ (Верхний Енисей, Ուլուգ Խեմ) գետը։ 

Տեղացիները համարում են, որ իրենց բնակավայրը հանդիսանում է Ասիա աշխարհամասի աշխարհագրական կենտրոնը և այդ առնչությամբ նույնիսկ հուշարձան են կանգնեցրել քաղաքում, չնայած այն հանգամանքին, որ չինացիները կասկածի տակ են առել այդ պնդումը և հայտարարում են, որ Ասիայի աշխարհագրական կենտրոնը գտնվում է չինական Ուրումչի քաղաքում։

Կզըլի բնակչության թվաքանակը 2018 թվականի տվյալներով եղել է 116 983։

Պատմություն 

Բնակավայրը հիմնադրվել է 1914 թվականին, անվանվել Բելոցարսկ (, այսինքն՝ սպիտակ ցարի քաղաք։ 1918 թվականին վերանվանվել է Խեմ-Բելդիր (), 1926 թվականին ստացել իր ներկայիս անվանումը։ 2014 թվականի սեպտեմբերին հանդիսավորությամբ նշվել է քաղաքի հիմնադրման 100-ամյա հոբելյանը։

Քույր քաղաքներ 

  Յակուտսկ, Ռուսաստան
  Հոնոլուլու, ԱՄՆ
  Ռովնո, Ուկրաինա (այս քաղաքում մարտնչել են տուվացի կամավորներ)
  Կույաբա, Մատու Գրոսու, Բրազիլիա
  Էրենհոտ, Չինաստան

Գործընկեր քաղաքներ 
  Կրասնոյարսկ, Ռուսաստան (2002)

Կլիմա

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Поспелов Е. М. - Географические названия мира. Топонимический словарь, 2-е изд., отв. ред. Р. А. Агеева, издательство Русские словари, Астрель, АСТ, 2002, 512 страницы, isbn=5-17-001389-2, тираж=3000, ref=Поспелов

Արտաքին հղումներ 

 
 Слайд-шоу Кызыла
 Герб города
 Фотогалерея г. Кызыл на «Фотосайте о Земле»

1914 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռուսաստանի քաղաքներ
Ռուսաստանի բնակավայրեր
Ռուսաստանի վարչական կենտրոններ
Տուվայի քաղաքներ
Տուվայի բնակավայրեր