Կարլ Ֆրիդրիխ Նեյման

Կարլ Ֆրիդրիխ Նեյման (, ), գերմանացի արևելագետ, պատմաբան, մանկավարժ։ Պրուս-գերմանական գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ։

Կենսագրություն

Իսահակ Լազարը ծնվել է 1793 թվականի դեկտեմբերի 28-ին, Շլյուսելֆելդ քաղաքում, հրեա առևտրականի ընտանիքում։  Նախնական կրթությունը  ստացել է հրեական դպրոցում, հետո փոխելով անունը՝ Կարլ Ֆրիդրիխ Նեյման, սովորել է Գեյդերբերսկի, Մյունխենի և Գետտինհենսկի համալսարաններում։

1829 թվականին Նեյմանը Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ էր։

Վենետիկի Մխիթարյան միաբանությունում սովորել է հայերեն, իսկ Լոնդոնում՝ չինարեն և չին գրականություն։ 1830 թվականին այցելել է Չինաաստան, այնեղից բերել մեծ քանակությամբ գրականություն։ նա դարձավ բերված գրականության պահապանը և Մյունխենի համալսարանի չինարեն լեզվի պրոֆեսորը։

Նեյմանը մեծ գործունեություն է ծավալել 1847-1848 թվականներին տեղի ունեցած հեղափոխությանը, եղել է բավարիական ժամանակավոր կառավարության անդամ, սակայն 1852 թվականին իր քաղաքական հայացքների պատճառով հեռացվել է իր պաշտոնից։

1853 թվականին Կարլ Նեյմանը բնակություն է հաստատել Բեռլինում, որտեղ և ապրել է մինչև իր մահը։ Մահացել է 1870 թվականի մարտի 17-ին և թաղված է Մյունխենում գտնվող հարավային հին գերեզմանատանը։

Նեյմանն  իրենից հետո թողել է մեծ հայ և չինական գրականություն։ Ռուսերեն լեզվով  (դեռրս իր կենդանության օրոք) թարգմանվել է իր  «Ամերիկյան նահանգների պատմությունը» գիրքը (հատոր առաջին, Սանկտ-Պետերբուրգ, 1864 թվական)։

Մատենագրություն
Նեյմանի աշխատանքները

 «Versuch einer Geschichte der armenischen Litteratur» (Լայպցիգ, 1836 թվական),
 «Geschichte des englisch-chinesischen Kriegs» (Լայպցիգ, 1846-1855 թվականներ),
 «Die Völker des südlichen Russland» (Լայպցիգ, 1846-1855 թվականներ),
 «Geschichte des englischen Reichs in Asien» (Լայպցիգ, 1857 թվական),
 «Ostasiatische Geschichte 1840—60» (Լայպցիգ, 1861 թվական),
 «Geschichte der Vereinigten Staaten von Amerika» (1863—1866 թվականներ)

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Neumann, Friedrich // Allgemeine Deutsche Biographie .
 Jewish Encyclopedia, IX, 237.

Արտաքին հղումներ 
 
 Neumann, Karl Friedrich // Encyclopædia Britannica .

Դեկտեմբերի 28 ծնունդներ
1793 ծնունդներ
Մարտի 17 մահեր
1870 մահեր
Բեռլին քաղաքում մահացածներ
Մյունխենի համալսարանի շրջանավարտներ
Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Անձինք այբբենական կարգով
Գիտնականներ այբբենական կարգով
Գերմանացի արևելագետներ
Գերմանացի պատմաբաններ
Գերմանացի մանկավարժներ
Գերմանացի լեզվաբաններ
Գերմանացի թարգմանիչներ
Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Գերմանացի հայագետներ
Գրադարանավարներ