Սանսկի Մոստ

Սանսկի Մոստ (), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Համանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Մտնում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության կազմի մեջ։ Տեղակայված է Սանա գետի ափին՝ Պրիեդորի և Կլյուչի միջև։

Աշխարհագրություն 
Սանսկի Մոստ քաղաքը և համայնքը տեղակայված են Բոսնիական Կրաինա պատմական շրջանում։ Համայնքից արևմուտք տեղակայված է Գրմեչ լեռը, իսկ արևելք՝ Մուլեժ և Բեհրեմագինիցա լեռները։ Այդտեղ հոսում են ութ խոշոր գետեր՝ Սանիցա, Դաբար, Զդենա, Բլիհա, Մայդանսկա Ռիեկա, Յապրա, Սասինկա և Կոզիցա։ Մի քանի ոչ մեծ գետեր  Սանայի վտակներն են։ Շրջանն առանձնանում է նրանով, որ Իլիցա գյուղով հոսում է ռադիոակտիվությամբ հագեցած գետ, որի ջուրը ունի բուժիչ հատկություն։ Համայնքում գոյություն ունեն մի քանի մեծ քարանձավներ, որոնցից առավել հայտնի են Խրուստովացկայա և Դաբարսկայա քարանձավները։ Այստեղ գերակշռում է բարեխառն միջերկրածովային կլիման։

Բնակչություն 
Ըստ 1991 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի 75 քաղաքներում ապրել է 60307 մարդ։

1991 թվականի դրությամբ համայնքի ազգային կազմը եղել է հետևյալը.

 Սանսկի Մոստ համայնք, ընդհանուր՝ 55146 մարդ
 Բոսնիացիներ - 27841 (50,48 %)
 Սերբեր - 22100 (40,07 %)
 Խորվաթներ - 2840 (5,14 %)
 Հարավսլավներ - 1170 (2,12 %)
 Այլազգիներ - 1195 (2,19 %)
 Օշտրա Լուկա համայնք (Սանսկի Մոստ համայնքի սերբական տարածքը), ընդհանուր՝ 5161 մարդ
 Սերբեր - 3263 (63,22 %)
 Խորվաթներ - 1482 (28,71 %)
 Բոսնիացիներ - 295 (5,71 %)
 Հարավսլավներ - 77 (1,49 %)
 Այլազգիներ - 44 (0,87 %)

Պատմություն 
Համայնքի տարածքի վրա գոյություն են ունեցել բնակավայրեր դեռ Հռոմեկան կայսրության ժամանակներից։ Առաջին բնակավայրը ստեղծվել է մոտավորպես 820 թվականին, որը կրել է Լուկա անվանումը։ Սանսկի Մոստ քաղաքը առաջին անգամ հիշատակվել է 1244 թվականին՝ Զանա անունով։ Օսմանյան տիրապետության օրոք քաղաքը մտել է Բոսնիական սանջակի կազմում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին քաղաքում ուժեղ է եղել պարտիզանական գործունեությունը բոսնիացի հակաֆաշիստների շրջանում։

Բոսնիական պատերազմի տարիներին համայնքը 1992-ի գարնանից մինչև 1995 թվականը եղել է Սերբական Հանրապետության զորքերի տիրապետության տակ։ Սերբական զորքերը, ի պատասխան սերբերի սպանության, անխղճորեն հաշվեհարդար են տեսել բոսնիացիների հետ և վռնդել իրենց տներից։ 1995 թվականի հոկտեմբերին քաղաքն ազատվել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի բանակի կողմից։ Ամբողջ համայնքը հայտնվել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության կազմում, սակայն 2004 թվականին Սերբական Հանրապետության պահանջմամբ բոսնիացիներն Օշտրա Լուկան զիջել են սերբերին։

Քաղաքի տեսարժան վայրեր 
Սանսկի Մոստ քաղաքում գոյություն ունի ուղղափառ եկեղեցի և մզկիթ, նաև այնտեղ տեղակայված են բարեգործական «Խաղաղության կառուցման կենտրոն» և «Ֆենիքս կենտրոն» ընկերությունների գլխավոր գրասենյակները։ Սանսկի Մոստը հայտնի է իր ռեստորանների, սրճարանների և նախաճաշիկարանների ցանցով, այնտեղ աշխատում է «Radio Sana» ռադիոկայանը։

Սպորտ 
Քաղաքում տեղակայված է «Պոդգրմեչ» ֆուտբոլային ակումբի մարզադաշտը, որը հանդես է գալիս Երկրորդ լիգայում։ 1985 թվականին այստեղ հիմնադրվել է «Սանա» բասկետբոլի կանանց ակումբը, որը եղել է ամենահաջողակը Հարավսլավիայում, սակայն 1995 թվականին ակումբը դադարեցրել է իր գոյությունը։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Համայնքի և քաղաքի պաշտոնական կայքէջը 

Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքներ
Սանսկի Մոստ
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ