Նաում Գաբո

Նաում Գաբո (Ֆր. Naum Gabo, իսկական անունը՝ Նեեմյա Պևզներ, ), ռուս և ամերիկացի նկարիչ, քանդակագործ, ճարտարապետ, արվեստի տեսաբան, համաշխարհային գեղարվեստական ավանգարդի առաջատարներից մեկը։ Պատկանում էր կոնստրուկտիվիզմին, եղել է կինետիկ արվեստի հիմնադիրներից մեկը։ Բրիտանական կայսրության շքանշանի պատվավոր ասպետ-հրամանատար (1973):

Անտուան Պևզների եղբայրը։

Կենսագրություն 
Նրա ծնողները Բորիս (Բերկո) և Ագրիպինա (Ֆաննի) Պևզներներն էին։ Սովորել է Տոմսկում  և Կուրսկում։ 1914 թվականից ապրել և աշխատել է արտասահմանում (Ֆրանսիա, Նորվեգիա, Գերմանիա)։ 1915 թվականից հանդես է եկել կեղծանունով։ Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո՝ 1917 թվականի աշնանը, ավագ եղբոր՝ Անտոն Պևզների հետ վերադարձել է Ռուսաստան։ Նա դասավանդել է Վխուտեմասում, մտերիմ է եղել Տատլինի, Մալևիչի, Ռոդչենկոյի հետ։ Մոսկվայում ցուցահանդես է կազմակերպել եղբոր և Գ.Կլուցիսի հետ։ Սուր «Իրատեսական հրովարտակով» հանդես է եկել կուբիզմի և ֆուտուրիզմի դեմ՝ պաշտպանելով ինչպես «խորության», այնպես էլ տարածության և ժամանակի միասնության, շարժման և զանգվածի գաղափարները, բայց մերժելով գիծը, ծավալը և գույնը, զուտ արտաքին, «գեղարվեստական» տարրերը։ 1922 թվականին արտագաղթել է Խորհրդային Ռուսաստանից։ Տեղափոխվել է Գերմանիա, որտեղ ծանոթացել է նկարիչ Ադոլֆ Օբերլենդերի հետ, դասավանդել է Բաուհաուզում։ 1927 թվականին եղբոր հետ Դյագիլևի համար բեմադրել է Անրի Սոգեի «Կատու» բալետը։ 1932 թվականին տեղափոխվել է Ֆրանսիա, մտերիմ է եղել Մոնդրիան Պիտի հետ։ 1935 թվականից ապրել է Մեծ Բրիտանիայում, որտեղ մեծ ազդեցություն է ունեցել բրիտանական գեղարվեստական ավանգարդի վրա (Բ.Նիքոլսոն, Բարբարա Հեփուորտ, Լ. Մարտին)։ 1946 թվականից բնակություն է հաստատել ԱՄՆ-ում, (1952-ից՝ ԱՄՆ քաղաքացի)։ Դասավանդել է Հարվարդի համալսարանում։ 1961 թվականին այցելել է ԽՍՀՄ։

Պարգևներ 
Լոնդոնի թագավորական արվեստի քոլեջի պատվավոր դոկտորը պարգևատրվել է Լոգանովյան մեդալով Արվեստի բնագավառում ներդրած ավանդի համար (ԱՄՆ), արժանացել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի։

Տեքստեր 
 Of divers arts. New York: Pantheon Books, 1962

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 

Օգոստոսի 5 ծնունդներ
20-րդ դարի նկարիչներ
Օգոստոսի 23 մահեր
Բրյանսկ քաղաքում ծնվածներ
Նկարիչներ այբբենական կարգով
Ռուս քանդակագործներ
Կեղծանուններ
Բաուհաուզ
Աբստրակցիոնիզմ
Ամերիկացի քանդակագործներ
Ռուսաստանի հրեաներ
Հրեա քանդակագործներ
Ռուս ճարտարապետներ
Ամերիկացի ճարտարապետներ
Ռուս նկարիչներ
Կոնստրուկտիվիզմ
Ամերիկացի նկարիչներ
20-րդ դարի քանդակագործներ
Ամերիկացի ճարտարագետներ
Ամերիկացի լուսանկարիչներ