Ֆեթհի Օքյար

Ալի Ֆեթհի Օքյար (,  Ալի Ֆեթհի բեյ), թուրք պետական գործիչ և դիվանագետ, որը նույնպես ծառայել է որպես զինվորական սպա և դիվանագետ Օսմանյան կայսրության գոյության վերջին տասնամյակում։ Նա նաև Թուրքիայի երկրորդ վարչապետն էր (1924-1925) և Թուրքիայի խորհրդարանի երկրորդ նախագահը Մուսթաֆա Քեմալից հետո։

Կենսագրություն 
Ծնվել է չերքեզական կամ ալբանական ընտանիքում։

1913 թվականին նա միացել է միության և առաջադիմության կոմիտեին (վե թերաքքի ջեմիյեթի) և ընտրվել է կոմիտեի գլխավոր քարտուղար։ Նույն թվականին նշանակվել է դեսպան Բուլղարիայում, իսկ դիվանագիտական առաքելության ռազմական կցորդը Մուստաֆա Քեմալն էր։

1922 թվականի հոկտեմբերին նշանակվել է Թուրքիայի ներքին գործերի նախարար։

1924-1923 թվականներին և 1924-1925 թվականներին՝ Թուրքիայի վարչապետ։ Միաժամանակ այդ պաշտոնը համատեղել է երկրի ազգային պաշտպանության նախարարի պաշտոնի հետ (1924-1925)։

Այդ նշանակումների միջև ընկած ժամանակահատվածում եղել է Ազգային մեծ ժողովի նախագահ։

1925-1930 թվականներին եղել է Ֆրանսիայում Թուրքիայի դեսպանը։ Նա Աթաթուրքին խնդրել է Յալովայում կայացած հանդիպման ժամանակ թույլ տալ ընդդիմադիր Լիբերալ Հանրապետական կուսակցություն հիմնել՝ Թուրքիայում Բազմակուսակցական ժողովրդավարության ավանդույթ ստեղծելու համար։ Սակայն երբ կառավարությունը նկատել է իսլամիստների և Աթաթուրքի բարեփոխումների հակառակորդների շրջանում այդ ընդդիմադիր կուսակցության աջակցությունը, այն հայտարարվել է անօրինական և փակվել էր, իրավիճակը նման է Առաջադիմական հանրապետական կուսակցությանը, որը  1924 թվականին գոյատևել է մի քանի ամիս։

1939-1941 թվականներին զբաղեցրել է արդարադատության նախարարի պաշտոնը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

W. F. Weiker, Political tutelage and decocracy in Turkey: the Free Party and its afternath, Leyde 1973.

Արտաքին հղումներ 
 Ali Fethi Okyar'ın Biyografisi, Millî Savunma Bakanlığı
 Primers ministres de Turquia (llista)
 http://www.freebase.com/m/026tgct 

Թուրքիայի վարչապետներ
Զինջիրլիքույու գերեզմանատանը թաղվածներ
Թուրքիայի Ժողովրդահանրապետական կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Թուրքիայի նախարարներ
Թուրք-իտալական պատերազմի օսմանյան ռազմական գործիչներ
Թուրքիայի պաշտպանության նախարարներ
Թուրքիայի մեջլիսի խոսնակներ
Օսմանյան կայսրության Հատուկ կազմակերպության անդամներ
Օսմանյան կայսրության քաղաքական գործիչներ
Մակեդոնացի թուրքեր
Միություն և առաջադիմություն կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Թուրք պետական գործիչներ
Ալբանական ծագմամբ թուրքեր
Բալկանյան պատերազմներում Օսմանյան կայսրության ռազմական գործիչներ