Տամայա էկոլոգիական կայան

Տամայա էկոլոգիական կայան (), էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Մատու Գրոսու նահանգում։

Հիմնադրում 
1970-ականներին Շրջակա միջավայրի հատուկ քարտուղարությունը բնապահպան Պաուլո Նոգեյրա Նետոյի ղեկավարությամբ նախաձեռնեց «Էկոլոգիական կայաններ» ծրագիրը՝ նպատակ ունենալով ստեղծել արգելոցների ցանց, որը կպաշտպաներ բրազիլական բոլոր էկոհամակարգերի ներկայացուցչական նմուշները։ 1981 թվականին ստեղծվեցին մի քանի կայաններ, որոնցից Տայամայի էկոլոգիական կայանը միակն էր Պանտանալում, ինչը ստեղծվել է 1981 թվականի հունիսի 2-ի հրամանագրով։ 

Տայամայի էկոլոգիական կայանը գտնվում է Մատու Գրոսուի Կասերիս ու Պոկոնե մունիցիպալիտետներում։ Ընդգրկում է Տայամա կղզին, որի ընդհանուր տարածքը 11,555 հա է և սահմանակից է Պարագվայ ու Բրաչինյո գետերին։ Նպատակն է պահպանել բնությունը և աջակցել գիտական հետազոտություններին։

Շրջակա միջավայր 
Կայանը հիմնականում բաղկացած է ողողված դաշտերից, բայց ներառում է լճակներ և ոլորապտույտ առվակներ, որոնք ուժեղ ազդեցություն են ունենում Պարագվայ գետի սեզոնային տատանումներից։ 
Պանտանալի բուսականությունը հիմնականում կրում է Սերրադո բիոմի ազդեցությունը, բայց ունի նաև տարրեր Ամազոնի խոնավ անտառից, Գրան Չակոյից և Ատլանտյան անտառից։ Կան արոտի մեծ դաշտեր՝ ընդհատված անտառային տարածքներով, և ափամերձ անտառներ՝ կայանի շրջակայքում գտնվող գետերի երկայնքով։ Ջրային հակինթի կղզյակները, ջրհեղեղների ժամանակ հոսելով գետն ի վար, տեղափոխում են բազմաթիվ կենդանիների և բույսերի տեսակներ։ Տարածաշրջանն աչքի է ընկնում իր արտասովոր համակենտրոնացմամբ և կենդանական աշխարհի բազմազանությամբ։ Չվող թռչուններից են՝ շագանակագույն ճանճորսորդը (pyrocephalus rubinus), գյուղական ծիծեռնակը (hirundo rustica) և այլն։

Կարգավիճակ 
2009 թվականի դրությամբ էկոլոգիական կայանը եղել է «խիստ բնական արգելոց» ԲՊՄՄ պահպանվող տարածքների Iա կատեգորիայի ներքո՝ 11200 հա ցամաքային տարածքով։ Վտանգված տեսակներից են՝ յագուարը (Panthera onca), հսկա ջրասամույրը (Pteronura brasiliensis) և ճահճային եղնիկը (Blastocerus dichotomus)։ 2018 թվականից կայանը նշանակվել է որպես Ռամսարի պահպանվող տարածք։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 

Բրազիլիայի էկոլոգիական կայաններ