Բատյարություն

Բատյարություն (ուկրաիներեն՝ Львівські батяри, ռուս.՝ батярство), լվովյան ենթամշակույթ է, որը գոյություն է ունեցել 19-րդ դարի կեսերից մինչև 20-րդ դարի կեսերը։ Ենթամշակույթի անունը տրվել է հունգարերեն  բառով, որը նշանակում է «ավազակ», «արկածախնդիր» և գալիս է իրանական լեզուներից ։ Լվովում բատյարը կտրիճ է, որն ընդունակ է տարբեր ձեռնարկումների և ռիսկային կատակների։ Բատյարների մեծ մասը արվարձանների (հատկապես Լիչակովոյի և Պոդզամչեի) բնակիչներն էին, ովքեր հավաքվում էին պանդոկներում և «սադոչկաներում»՝ պլեբեյական խմելու հաստատություններում տարբեր զվարճանքների համար։

Բատյարներն օգտագործում էին հատուկ ժարգոն (այսպես կոչված Լվովի «բալակ»), որը լեհերեն, ուկրաիներեն, գերմաներեն և հրեական բառերի խառնուրդ էր, որոնցից մի քանիսը դեռ օգտագործվում են Լվովում՝ «гальба»՝ «գարեջրի գավաթ», «мент»՝ «ոստիկան», «рандка»՝ սիրահարների ժամադրություն, «спацькати»՝ փչացնել, «шкраби»՝ կոշիկ։ 1933 թվականին Լվովում հայտնվեց «Ուրախ Լվովի ալիք» ռադիոհաղորդումը հաղորդավարներ Տոնկոյի և Շչեպչոյի հետ, որի շնորհիվ Լեհաստանի մյուս վարչական շրջանները ավելի լավ ճանաչեցին բատյարի ենթամշակույթը։

Բատյարի օրհներգն է համարվել մի երգ, որը ստեղծել է կոմպոզիտոր Հ. Վարսոմը Է. Շլեխտեռի «Tylko ve Lvov» բառերով, այսինքն՝ «Միայն Լվովում», որը հետագայում դարձավ քաղաքի ոչ պաշտոնական օրհներգ։ Բատյարիզմը տարածված է եղել հիմնականում լեհերի շրջանում, դրա մասին է վկայում բացառապես Լվովի լեհական բատյարական բանահյուսությունը։

Լվովի քաղաքային խորհրդի 2008 թվականի մայիսի 1-ի որոշմամբ քաղաքում հայտարարվել է ամենամյա բատյարի օրը։

Ծանոթագրություններ 

Լվովի պատմություն
Ուկրաինայի մշակույթ