Եմենի առաջին պատերազմ

Եմենի առաջին պատերազմը կարճ ռազմական հակամարտություն էր Եմենի Արաբական Հանրապետության (Հյուսիսային Եմեն) և Եմենի Ժողովրդական Ժողովրդավարական Հանրապետության (Հարավային Եմեն) միջև։

Նախապատմություն 
Հարավարաբական լիգայի (ՍԱԼ) ապստամբները գրոհել են Հարավային Եմենի արևելյան մասի դիրքերը ՝ 1972 թվականի փետրվարի 20-ին ժամանելով Սաուդյան Արաբիայից։ Ապստամբները ջախջախվել են Հարավային Եմենի կառավարական զորքերի կողմից 1972 թվականի փետրվարի 24-ին։ Ռազմական գործողությունների ընթացքում սպանվել է շուրջ 175 ապստամբ։ Վարչապետ Ալի Նասիր Մուհամադը ենթարկվել է ՍԱԼ-ի ապստամբների մահափորձին 1972 թվականի մայիսի 22-ին։ Վեց մարդ մահապատժի Է դատապարտվել 1972 թվականի հուլիսի 9-ին կառավարության տապալման նպատակով դավադրության համար։ Սաուդյան Արաբիան շարունակել է հանդես գալ Հարավային Եմենի դեմ և աջակցել Հյուսիսային Եմենի զորքերին առաջիկա պայքարում։

Հակամարտությունը 
Հյուսիսային Եմենի սկսած պատերազմը սկսվել է 1972 թվականի սեպտեմբերի 26-ին ՝ Հյուսիսային Եմենում քաղաքացիական պատերազմի մեկնարկի տասներորդ տարեդարձի օրը։ Մարտական գործողությունները հիմնականում ներառում էին սահմանային բախումները։ Հակամարտության ընթացքում Հյուսիսը մատակարարվել Է Սաուդյան Արաբիայի, Հորդանանի, Եգիպտոսի, Իրանի, Մեծ Բրիտանիայի և Միացյալ Նահանգների կողմից, իսկ Հարավը ՝ Խորհրդային Միության, Չեխոսլովակիայի, Իրաքի, Լիբիայի և Կուբայի կողմից։

Հետևանքները

Կահիրեի համաձայնագիրը 1972 թվականին 
Պատերազմը ավարտվեց 23 օր անց ՝ հոկտեմբերի 19-ին, հրադադարի միջոցով։ Դրան հաջորդել է հոկտեմբերի 28-ի Կահիրեի համաձայնագիրը, որում երկու երկրների միավորման պլան է ներկայացվել «Հանրապետական, ազգային և ժողովրդավարական» պետության մեջ, որը հիմնված է «ազատ» ընտրությունների վրա։

Ռազմական գործողությունները 1970-ականների վերջին 

1970-ականների կեսերին Հարավային Եմենը Հյուսիսում հրահրել և ֆինանսավորել է լայն ընդդիմադիր շարժումը ՝ Ազգային ժողովրդավարական ճակատը։

Տես նաև 
 Եմենի ժամանակակից պատմությունը
 Եմենի Մութավաքիլյան Թագավորություն

Աղբյուրներ 

1972 թվականը Եմենում
1972 թվականի հակամարտությունները
Եմենի մասնակցությամբ պատերազմներ
Հարավային Եմեն
Պրոքսի պատերազմներ
1972 թվականի սեպտեմբերի իրադարձությունները Ասիայում
1972 թվականի հոկտեմբերի իրադարձությունները Ասիայում