Ավգուստովյան ջրանցք

Ավգուստովյան ջրանցք (, ), նավարկելի ջրանցք Լեհաստանի Պոդլյասկե վոևոդությունում և Բելառուսի Հանրապետության Գրոդնոյի մարզում։ Միմյանց է միացնում Վիսլա և Նեման գետերը։ Երկարությունը 101,2 կիլոմետր է, որից շուրջ 79 կիլոմետրը Լեհաստանի տարածքում է, 22 կիլոմետրը՝ Բելառուսի։ Համարվում է հիդրոտեխնիկական ճարտարապետության հուշարձան, ընդգրկված է Լեհաստանի ու Բելառուսի՝ համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների նախնական ցանկերում և գտնվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հատուկ պահպանության ենթակա գոտում։ Անվանումն ստացել է լեհական Ավգուստով քաղաքի անունից։

Պատմություն

Շինարարությունը (1821-1850) 
Ջրանցքի շինարարությունն ուներ քաղաքական ու տնտեսական նախադրյալներ։ 1821 թվականին Պրուսիան, միակողմանի կերպով մաքսային նոր տուրքեր սահմանելով, արգելք էր դրել իր տարածքով Լեհաստանից ու Լիտվայից բեռների փոխադրման վրա, արգելափակել առևտրականների մուտքը Բալթիկ ծովի նավահանգիստներ: Հրամայական պահանջ էր դարձել Լեհաստանի և Կուռլանդիայի (ներկայիս Լիտվայի) միջև առևտրային միջանցքի ստեղծումը՝ պրուսական տարածքի շրջանցումով, այնպես, որ վերացվեր կախվածությունը Պրուսիայի Դանցիգ (ներկայումս՝ Լեհաստանի Գդանսկ) նավահանգստից։ Ջրանցքի շինարարության համար անհրաժեշտ նախագծա-նախահաշվային փաստաթղթերի պատրաստման ապահովումը հանձնարարվել է լեհ պետական գործիչ, իշխան Ֆրանցիշեկ Քսավերի Դրուցկի-Լյուբեցկուն (1779—1846): 1824 թվականին 395 կիլոմետր ընդհանուր երկարությամբ ջրանցքի նախագիծը ներկայացվել է Ռուսաստանի կայսր Ալեքսանդր Առաջինին, որը նաև Լեհաստանի թագավորն էր, և և այդ նույն տարում կայսրը հավանության է արժանացրել ու հաստատել նախագիծը։ Այդ նախագծի իրագործումով վերջ էր տրվելու Լեհաստանի կախվածությանը պրուսական նավահանգիստներից։ Շինարարական աշխատանքներին մասնակցել է ավելի քան յոթ հազար բանվոր։ Ջրանցքի բացումը տեղի է ունեցել 1839 թվականին։ Նրա վերջին՝ «Windawska» անվանված հատվածի շինարարությունն ընդհատվել է Ռուսաստանի դեմ 1830 թվականին լեհերի բարձրացրած ապստամբության և Պրուսիայի հետ նոր պայմանագրի կնքման պատճառով (այդ վերջին հատվածով պիտի ապահովվեր կապը լիտվական Վենտսպիլս ծովային նավահանգստի հետ) :

Գրականություն 
 Wojciech Batura|tytuł=Kanał Augustowski. Arcydzieło ludzkich rąk i natury|wydawca=Młotkowski|miejsce=Toruń|data=2005}}
 Krajobraz kulturowy Kanału Augustowskiego| wydawca = Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu| miejsce = Warszawa| rok=1999| isbn=83-85548-73-4}}

Արտաքին հղումներ 
 Beschreibung bei der UNESCO (englisch)
 www.suwalszczyzna.pl  (englisch)
 http://germany.mfa.gov.by/de/konsularwesen/visaerteilung/c3c5620ad608004d.html  
 Kanał Augustowski – Informacje, zdjęcia

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ 

Լեհաստանի աշխարհագրություն
Ջրանցքներ
Ճարտարապետություն