Ժամադրություն

Ժամադրություն, սոցիալական փոխազդեցության ձևերից մեկը, սիրահետման ինստիտուտի մաս, որի նպատակն է գնահատել միմյանց՝ որպես ինտիմ հարաբերությունների կամ ամուսնական միության զուգընկեր։ Չնայած տերմինն ունի մի քանի իմաստ, սովորաբար այն վերաբերում է որպես զույգ հասարակության մեջ միասին հանդիպելուն և փոխադարձ համաձայնությամբ սոցիալական ակտիվություն դրսևորելուն։

Ժամադրության ընդունված պրակտիկաներն ու սովորույթները, ինչպես նաև այն նկարագրելու համար օգտագործվող տերմինները բոլոր երկրներում զգալիորեն տարբերվում են։ Ընդհանուր առմամբ, սա երկու մարդու հանդիպում է, որոնք հարաբերություններ են հաստատում և ուսումնասիրում են, թե արդյոք իրենք որպես զույգ համատեղելի են միասին ժամանակ անցկացնելու համար։ Նրանք կարող են միմյանց հետ սեռական հարաբերություններ ունենալ կամ չունենալ։ Սիրահետման այս ժամանակահատվածը երբեմն դիտվում է որպես նշանադրության կամ ամուսնության նախանշանը։

Պատմության մեջ 
Քաղաքակրթության մեջ մարդկային պատմության տեսանկյունից ժամադրությունը՝ որպես ինստիտուտ, համեմատաբար նոր երևույթ է, որը հիմնականում հայտնվել է վերջին մի քանի դարերում։ Մարդաբանության և հասարակագիտության տեսանկյունից ժամադրությունը կապված է այլ ինստիտուտների հետ, ինչպիսիք են ամուսնությունը և ընտանիքը, որոնք նույնպես արագ փոխվում են և ենթարկվում ազդեցությունների, այդ թվում՝ տեխնոլոգիայի և բժշկության նվաճումներին։

Ժամանակակից հասարակության զարգացմանը զուգահեռ արևմտյան շատ երկրներում ժամադրությունն ավելի հաճախ դառնում է հասարակության մեջ որպես զույգ միասին հանդիպող երկու երիտասարդի ինքնակազմակերպված գործունեություն։

Ժամադրությունները կարող են զգալիորեն տարբերվել՝ կախված ազգությունից, սովորույթներից, կրոնական դաստիարակությունից, տեխնոլոգիաներից և սոցիալական դասից, կան նաև անձնական ազատությունների վերաբերյալ բազմաթիվ երկրներում մնացած կարևոր բացառություններ, որոնք մինչ օրս պահանջում են պայմանագրային ամուսնություններ, օժիտ և արգելում են նույնասեռ ամուսնությունները։ Այսօր աշխարհի որոշ մասերում, ինչպիսիք են Հարավային Ասիան և Միջին Արևելքի շատ տարածաշրջաններ, այլ մարդու հետ որպես զույգ հանրության առաջ ներկայանալը ոչ միայն չի ողջունվում, այլ նույնիսկ կարող է հանգեցնել նրանց նկատմամբ սոցիալական օստրակիզմի։

20-րդ դարում ժամադրությունը երբեմն դիտվում էր որպես ամուսնության նախանշան, բայց կարող էր լինել նաև ինքնանպատակ, այսինքն՝ ոչ ֆորմալ սոցիալական գործունեություն, որը նման է ընկերության։ Հիմնականում մարդը դրանով զբաղվում էր միայն կյանքի մի մասում՝ մինչամուսնական տարիքում, բայց քանի որ ամուսնալուծության ի հայտ գալուց հետո ամուսնությունը դարձել է պակաս մնայուն, ժամադրությունը կարող է տեղի ունենալ նաև մարդկանց կյանքի այլ շրջաններում ևս։

Գործնականում 
Ժամադրության վերաբերյալ սոցիալական կանոնները զգալիորեն տարբերվում են՝ կախված այնպիսի փոփոխականներից, ինչպիսիք են երկիրը, սոցիալական դասը, կրոնը, տարիքը, սեռական կողմնորոշումը և սեռը։ Վարքագծի մոդելները սովորաբար գրված չեն և անընդհատ փոխվում են։ Սոցիալական և անձնական արժեքների միջև զգալի տարբերություններ կան։ Յուրաքանչյուր մշակույթում կան ընտրությունը որոշող հատուկ նորմեր, այդ թվում՝ որտեղ մարդիկ կարող են հանդիպել, արդյոք տղամարդը կնոջից խնդրում է թույլտվություն գնալու համար, արդյոք ընդունելի է համբուրվել առաջին ժամադրության ժամանակ, խոսակցության բովանդակությունը, ով պետք է վճարի սննդի կամ զվարճանքի համար, թույլատրելի է արդյոք կիսել ծախսերը։ Քանի որ ժամադրությունը կարող է լինել սթրեսային իրավիճակ, կա հնարավորություն լարվածությունը նվազեցնել հումորով։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Белянин В. П. «Психология знакомства в Интернете и в жизни: Инструкция к применению». М.: Ридеро , 2017.- 362 с. Предисл. А. И. Войскунского. ISBN 978-5-4485-4381-4
  (The Rules, 1995)

Միջանձնային հարաբերություններ
Սեր
Սեքս և հասարակություն
Մարդու սեռականություն
Մարդու սեքսուալության պատմություն