Հուլդա Լունդին

Հուլդա Լունդին (, ), շվեդ դերձակ և մանկավարժ, որը Շվեդիայում դրել է կարի ժամանակակից կրթության հիմքերը։

Կենսագրություն   
Հուլդա Լունդինը ծնվել է 1847 թվականին, Կրիստիանստադում, Անդերս Լունդինի և Քրիստինա Անդերսոնի ընտանիքում։ Եղել է նրանց երրորդ դուստրը։ Նրա հայրը եղել է դերձակ, և Հուլդան և նրա քույրը՝ Ավգուստա Լունդինը, նույնպես դարձել են դերձակուհիներ։ Նրանց մյուս քույրը` Աննա Դիդրիչը դարձել է դերասանուհի։

Հուլդան նախ սովորել է Մամսելլ Պրավից տարրական դպրոցում, ապա` Dahlska Flickskolan-ում։ 15 տարեկանում, դեռ աշակերտուհի լինելով, ինքն էլ դասավանդել է նույն դպրոցի տարրական դասարաններում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նա ևս երկու տարի աշխատել է որպես ուսուցիչ, իսկ 19 տարեկան հասակում նրան են վստահել ամբողջ դպրոցի ղեկավարությունը։

1867 թվականին Հուլդան տեղափոխվել է Ստոկհոլմ։ Այստեղ նա աշխատել է Կլարա դպրոցում որպես ուսուցչի օգնական և սովորել երեկոյան դպրոցում։ 1874 թվականին Հուլդան դարձել է լիիրավ ուսուցիչ։ Երկու տարի անց նա նշանակվել է ուսուցիչ Katarina södra skola-ում, որտեղ աշխատել է մինչև 1905 թվականը։ Նա մի շարք արտասահմանյան ուղևորություններ է կատարել, կանացի արհեստներ դասավանդող ուսուցիչների պատրաստման և փորձի փոխանակման հարցերով այցելել Անգլիա, Շոտլանդիա և Շվեյցարիա։ 1881 թվականին նա գործուղվել է Գերմանիա` Ռոզալի Շալենֆելդտի () մոտ աղջիկների ուսուցման համակարգը ուսումնասիրելու նպատակով։ Այնուհետև  նա սկսում է զարգացնել ուսուցման իր մեթոդաբանությունը, որը հետագայում կոչվեց Lundinska kursen, Stockholmsmetoden և Folkskolans metod: Վերապատրաստման համակարգը ներառում էր գործվածքների անցքերի նորոգումը, ճաղերով և հելունով հյուսելը, գործվածքներ կարելը, դիզայնի մշակումը, հագուստի ձևումը  և պատրաստումը։ Այս դասընթացն ավարտվելուց հետո աղջիկները դառնում էին ձեռագործության վարպետ։  Այս համակարգը սկսեց ներդրվել նախ Ստոկհոլմի դպրոցներում, այնուհետև Շվեդիայի այլ քաղաքներում, Հուլդա Լունդինը կիսեց իր փորձը այլ ուսուցիչների հետ, և նրան նույնիսկ հրավիրեցին Ֆինլանդիա։ 1884 թվականին Շվեդիայի կառավարությունը Հուլդային ուղարկել է Կարլսրուե` ուսումը շարունակելու համար, և 1885 թվականին` վերադառնալուց հետո, նա նշանակվել է սլոյդի համակարգի տեսուչ Ստոկհոլմի բոլոր հանրակրթական դպրոցներում։ 1887-1889 թվականներին Հուլդան այցելել է Ֆրանսիա և Բելգիա՝ հավաքելով նյութեր, որոնց հիման վրա մշակվել է Շվեդիայի պետական դպրոցական ուսուցման նոր և անկախ համակարգ։ Այս համակարգը կիրառություն է գտել Նորվեգիայում, Դանիայում, Ֆինլանդիայում և ԱՄՆ-ում, որտեղ այն ներդրվել է Նյու Յորքի քոլեջներից մեկի կողմից։ Հուլդան այդ հարցերի վերաբերյալ նաև գրել է նաև մի շարք ուղեցույցներ և կատարել նկարազարդումներ։ 1893 թվականին Հուլդան դրամաշնորհ է ստացել 1893 թվականին Չիկագոյի համաշխարհային ցուցահանդեսին մասնակցության համար, որտեղ նա ցուցադրել է շվեդական ձեռագործ աաշխատանքներ։

Հուլդա Լունդինը մասնակցել է նաև հասարակական գործունեությանը, եղել է Nya Idun կանանց ակումբի և  Sveriges allmänna folkskollärarf associationrening-ի («Հանրային դպրոցների ուսուցիչների շվեդական ասոցիացիա») տնօրեն, շվեդական Lärarnas ուսումնական ամսագրի խորհրդի անդամ։

Հուլդա Լունդինը մահացել է 1921 թվականին և թաղված է Սոլնայում։

Մատենագիտություն 
 Klädsömnad : Handledning i Måttagning, Mönsterritning och tillklippning af fruntimmerskläder, 1888 (շվեդերեն)
 Franska skolförhållanden : Reseanteckningar., 1889 (շվեդերեն)
 Handledning i metodisk undervisning i kvinnlig slöjd, 1892 (շվեդերեն)
 En efterskörd från Chicagoutställningen., 1895 (շվեդերեն)
 Klädsömnad : Handledning i måttagning, mönsterritning och tillklippning af fruntimmerskläder : Med 9 teckn:r : Till skolans och hemmets tjänst., 1899 (շվեդերեն)
 Föredrag hållet vid Hulda Lundins slöjdkurs 25-års-jubileum., 1907 (շվեդերեն)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Hulda Lundin by Engholm, Gunhild in Svenskt biografiskt lexikon (1982-1984) 

Շվեդ դերձակներ
Կին ուսուցիչներ
19-րդ դարի շվեդ գրողներ
19-րդ դարի շվեդ կին գրողներ