Ալտ-աջ

Ալտ-աջ (), նաև ալտերնատիվ աջեր, ալտ-աջեր (), իրար մեջ թույլ կապված աջ ծայրահեղական, սպիտակ-ազգայնական շարժում։ Տերմինը չունի հստակ սահմանում և տարբեր խմբերի և մարդկանց կողմից օգտագործվում է տարբեր ձև։ Շարժումը ի հայտ է եկել ԱՄՆ-ում և առավել տարածված է այնտեղ։ Ալտ-աջը իր մեջ ներառում է սպիտակամորթների գերակայության կողմնակիցների և սպիտակ ազգայնականների, նեոնացիստների, նեոֆաշիստների, նեոկոնֆեդերատների, Հոլոքոստի ժխտողների և ծայրահեղ աջակողմյան այլ խմբերի, որոնք բոլորն էլ ԱՄՆ-ում նկարագրվում են որպես ատելության խմբեր։

Ալտերնատիվ աջերի համոզմունքները նկարագրվում են որպես իզոլյացիոնիստական, պրոտեկցիոնիստական, հակասեմական և սպիտակ շովինիստական, հաճախ հատվելով նեոնացիզմի, իդենտարիզմի, նատիվիզմի և իսլամաֆոբիայի, հակաֆեմինիզմի, միզոգնիայի և հոմոֆոբիայի, աջ պոպուլիզմի և նեոռեակցիոն շարժման հետ։ Հետագայում շարժման հայեցակարգը կապվել է մի քանի խմբերի հետ, ինչպիսիք են ամերիկյան ազգայնականները, պալեոպահպանողականները, անարխո-կապիտալիստները, նացիոնալ-անարխիստները, պալեոլիբերտարիստները, քրիստոնյա ֆունդամենտալիստները, նեոմոնարխիստները, տղամարդկանց իրավունքների շարժման կողմնակիցները և Դոնալդ Թրամփի նախագահական քարոզարշավը։

Ալտ-աջերի հաղորդակցության և մտքերի փոխանակման հիմնական հարթակներն են իմիջբորդերները, վեբ-ֆորումները և պորտալները, ինչպիսիք են 4chan-ը, 8chan-ը, որտեղ անանուն օգտատերերը քաղաքական թեմաներով համացանցային մեմեր են տեղադրում։ Ալտերնատիվ աջերը նաև լայնորեն օգտագործում են սոցիալական ցանցերը, ինչպիսիք են Twitter-ը և ինտերակտիվ լրատվական պորտալները (Breitbart News)՝ իրենց գաղափարները տարածելու համար։ Ալտերնատիվ աջերի կողմից հրապարակվող հաղորդագրությունների հաճախակի թեմաներն են դարձել ագիտացիան ի աջակցություն Դոնալդ Թրամփի, ինչպես նաև ներգաղթի, բազմամշակութայնության և քաղաքական կոռեկտության քննադատությունը։

Ըստ «Southern Poverty Law Center»-ի 2018 թվականի փետրվարին հարպարակված զեկույցի, 2014 թվականից ի վեր ավելի քան 100 մարդ սպանվել կամ վիրավորվել է 13 հարձակումների հետևանքով, որոնք իրականացվել են ալտ-աջերի ազդեցությանը ենթարկված մարդկանց կողմից։ Քաղաքագետները և քաղաքական առաջնորդները առաջարկել են ընդգրկել ալտ-աջը ահաբեկչական կամ ծայրահեղական շարժումների շարքին։ Զեկույցում լուրջ անհանգստություն էր արտահայտվում ալտերնատիվ աջերի վերաբերյալ՝ պնդելով, որ նրանց գաղափարախոսությունը արմատականացնում է արվարձաններում ապրող սպիտակամորթ երիտասարդներին և արդեն ոգեշնչել է հրաձգությունը Այլա-Վիսթում, Չարլսթոնի հրաձգությունը, Քվեբեկ քաղաքի մզկիթի կրակոցները, «Միացյալ աջերի» երթի միջադեպը, Ռոզբուրգի մասսայական սպանությունը, Քրայսթչերչի հրաձգությունը, ինչպես նաև մի շարք ավելի քիչ հայտնի հարձակումներ և բռնության դեպքեր։ Ըստ Anti-Defamation League-ի, 2017 թվականին ահաբեկչական հարձակումները և բռնությունը, որոնք կապված էին ալտ-աջերի հետ, ԱՄՆ-ում ծայրահեղական բռնության հիմնական պատճառն էին։

Անվանում 
«Ալտերնատիվ աջ» տերմինը առաջին անգամ հիշատակվել է Փոլ Գոթֆրիդի կողմից Mencken Club-ում ունեցած ելույթում 2008 թվականի նոյեմբերին։ Չնայած դրան, տերմինը լայն տարածում է ստացել National Policy Institute-ի նախագահ և շարժման ամենահրապարակային ներկայացուցիչներից մեկի՝ Ռիչարդ Սպենսերի շնորհիվ։

Հայացքներ 
Ալտ-աջը բնութագրվում է որպես քաղաքական սպեկտրի ծայրահեղ աջ կողմում գտնվող շարժում։

Ալտ-աջը չունի հստակ, միասնական գաղափարախոսություն։ Ամերիկյան «Columbia Journalism Review» ամսագիրը նրանց մասին այսպես է արտահայտվել. «Անանունությունը, որը տրամադրվում է վեբ-ֆորումների և ալտերնատիվ աջերի համայնքների կողմից, չի թույլատրում մեզ վստահորեն ասել, թե ովքեր են նրանք և ինչ շարժառիթներ ունեն»։ Ավելին, հարաբերակցությունը ծայրահեղ աջ գաղափարների իսկական կողմնակիցների և համացանցային տրոլների միջև, որոնք հակասական հաղորդագրություններ են հրապարակում սկանդալ հրահրելու նպատակով, դեռևս մնում են անհասկանալի։

Ըստ ամերիկյան մի շարք լրատվամիջոցների սահմանումների՝ ալտ-աջ համայնքների ընդհանուր հատկանիշները, որպես կանոն, հավատարմությունն են սպիտակ ազգայնականության, ռասիզմի, հակասեմականության, նատիվիզմի և նեոռեակցիոն արժեքների, ինչպես նաև մասկուլիզմի, թրայբալիզմի և նույնիսկ նեոմոնարխիզմի գաղափարներին։ Ալտ-աջ համայնքի ճնշող մեծամասնությունը խիստ դիրքորոշում է հայտնում ներգաղթի և, մասնավորապես, Եվրոպայում միգրացիոն ճգնաժամի նկատմամբ, ինչպես նաև մերժում է քաղաքական կոռեկտության գաղափարը, որը, նրանց կարծիքով, սահմանափակում է իրենց ազատությունը։

Ալտ-աջ համայնքի մեկ այլ ընդհանուր հատկանիշ է դժգոհությունը քաղաքական էլիտաներից և իսթեբլիշմենթից, ինչպես նաև 2016 թվականի ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում Դոնալդ Թրամփի թեկնածության աջակցությունը։

Շարժման ներսում վեճի առարկա է դարձել սպիտակ ազգայնականության շուրջ հարցը։ Ալտ-աջերի մեջ հայտնի և հարգված լրագրողներ Ալում Բոխարին և Մայլո Յանոպուլոսը հրապարակայնորեն հրաժարվել են ալտ-աջ շարժումը կապել սպիտակ ազգայնականության հետ։ Միևնույն ժամանակ,  հայտնի ծայրահեղ աջակողմյան The Daily Stormer և Fash the Nation բլոգները պնդում են, որ սպիտակ ազգայնականությունը ամբողջ շարժման գաղափարական հիմքն է։ Ըստ Անգլինի՝ «[Ալտ-աջերի] նպատակն է մաքրել սպիտակ երկրները ոչ սպիտակամորթ բնակիչներից և հաստատել ավտորիտար վարչակարգեր։ Մեր շատ կողմնակիցներ նաև անհրաժեշտ են համարում բնաջնջել հրեաներին»։

Որոշ ալտերնատիվ աջեր հավանություն են հայտնում ժամանակակից Ռուսաստանի ներքին և արտաքին քաղաքականությանը։ Ռիչարդ Սփենսերը հայտարարել է, որ Ռուսաստանը «աշխարհի ամենահզոր սպիտակ ուժն է», մինչդեռ Դևվիդ Դյուկը, ով 2000-ականներին մի քանի անգամ այցելել է Ռուսաստանի Դաշնություն, նկարագրել է այն որպես «սպիտակների գոյատևման բանալին»։ Ալ-աջերից շատերը Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինին տեսնում են որպես ուժեղ ազգայնական սպիտակ առաջնորդ, որը պաշտպանում է իր երկիրը ինչպես արմատական ​​իսլամիզմից, այնպես էլ արևմտյան լիբերալիզմից։ Այսպես, Մեթյու Հեյմբախը Պուտինին անվանել է «ազատ աշխարհի առաջնորդ» ()՝ գովեստի խոսքեր, որոնք սովորաբար ուղղվում են ԱՄՆ նախագահներին։

Պատմություն 
Տնտեսագետ Ջեֆրի Թաքերի կարծիքով՝ ալտերնատիվ աջերը «գաղափարներ է քաղում Գեորգ Հեգելի, Թոմաս Կարլայլի, Օսվալդ Շպենգլերի, Մեդիսոն Գրանտի, Օթմար Սպանի, Ջովանի Ջենտիլի աշխատանքներից և նույնիսկ Դոնալդ Թրամփի ելույթներից»։ Նա նշում է, որ ալտ-աջերը «նոստալգիա են ապրում ոսկե դարի նկարմամբ, երբ էլիտաները իշխում էին, իսկ ստրուկները հնազանդվում էին», և որ նրանց կարծիքով՝ «Ինքնությունն ամեն ինչ է, իսկ այն կորցնելը կամ նրանից հրաժարվելը ամենամեծ հանցագործությունն է սեփական անձի հանդեպ»։

2016 թվականի մարտին Breitbart News լրատվական պորտալում հայտնվեց ալտ-աջի յուրօրինակ «մանիֆեստ», որում շարժման նշանավոր ներկայացուցիչներ Ալում Բոխարին և Միլո Յանոպուլոսը պնդում էին, որ շարժումը արմատավորված է ինչպես ամերիկյան պալեոպահպանողականության, այնպես էլ Եվրոպայի 20-րդ դարի երկրորդ կեսի նոր աջերի շարժումների մեջ։ Հոդվածի հեղինակները պնդում են, որ ալտ-աջ շարժման ձևավորման վրա ազդել են նաև Օսվալդ Շպենգլերի, Հենրի Լուի Մենքենի և Յուլիուս Էվոլայի գաղափարները։

Լրագրող Էլ Ռիվը՝ Շառլոտսվիլի ծայրահեղ աջերի բողոքի ցույցերի և դրանց հետ կապված իրադարձությունների մասին ֆիլմի հեղինակը, նշել է, որ այս բողոքի ցույցերը «առաջին հնարավորությունն էին ապացուցելու, որ նրանք համացանցային մեմ չեն, այլ իրական քաղաքական ուժ Միացյալ Նահանգներում»։

Տես նաև 

 Մայլո Յանոպուլոս

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 
 
 

ԱԽՎ նախագծի հոդվածներ