Ռայնլանդի պետական թանգարան (Բոն)

Ռայնլանդի պետական թանգարան (Ռայնլանդյան տարածաշրջանային թանգարան, նաև՝ Ռայնլանդի երկրագիտական  թանգարան, ), Գերմանիայի Բոն քաղաքում (Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա երկիր) գտնվող թանգարան, որը ղեկավարում է Ռայնլանդ լանդշաֆտային ասոցիացիան։ Բացվել է 1874 թվականին, համարվում է Գերմանիայի հնագույն թանգարաններից մեկը և հանդիսանում է Ռայնլանդական տարածաշրջանի հնագիտության, պատմության և մշակույթի կենտրոնական գիտահետազոտական ​​ինստիտուտ, որի ցուցադրություններն ընդգրկում են անտիկ շրջանից մինչև մեր օրերը։ 1997 թվականից մինչև 2003 թվականն ընկած ժամանակահատվածում թանգարանը ենթարկվել է լայնածավալ վերակառուցման։ 2010 թվականին «Քարի դարի տարածքը» վերափոխվել է։ 2014 թվականի հունիսին բացվել է նոր մշտական ​​ցուցադրություն՝ նվիրված Ռեյնլանդի կելտերի պատմությանը։ «Szene Rheinland» նախագծի շրջանակներում թանգարանում անցկացվում են տեղացի նկարիչների կողմից ստեղծված ժամանակակից արվեստի ստեղծագործությունների ժամանակավոր ցուցադրություններ։

Պատմություն և նկարագիր   
1820 թվականի հունվարի 4-ին Պրուսիայի կանցլեր Կարլ Ավգուստ ֆոն Հարդենբերգի հրամանագրով Բոնում հիմնադրվում է Հնությունների թանգարանը (Museum Rheinisch-Westfälischer Altertümer),  ժամանակակից դասակարգմամբ՝ պատմա-գավառագիտական թանգարան, որի առաջին ղեկավարն է եղել  «Verwaltung für Alterthumskunde im Rheinlande und in Westfalen» վարչության տնօրեն Վիլհելմ Դորովը (Wilhelm Dorow, 1790-1845)։   Գավառագիտական թանգարանի (Provinzialmuseums) հիմնադրումը տեղի է ունեցել կես դար անց՝ 1874 թվականին, պատմաբան և հնագետ Էռնստ Վերտի (Ernst aus'm Weerth, 1829-1909) և մարդաբան Հերման Շաֆհաուզենի (18936-18916) նախաձեռնությամբ։ 1877 թվականին Տրիրում հիմնադրվել  է Ռայնլանդի թանգարանը (Rheinisches Landesmuseum Trier), որպես «հարակից» թանգարան՝ մասնագիտանալով Ռայնլանդի մարզի Մոզելի գավառագիտական պատմության բնագավառում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ավերված Բոնի թանգարանի շենքը 1967 թվականին փոխարինվել է վիսբադենցի ճարտարապետ Ռայներ Շելի (1917–2000) նախագծած շենքով։ 1997-2003 թվականներին թանգարանը վերակառուցման փուլում է եղել, և նրա հավաքածուն տեղափոխվել է։ 2003 թվականին այն վերաբացվել է նոր հայեցակարգով՝ որպես թեմատիկ թանգարան (Themenmuseum)։ 2010 թվականի կեսերին հնագիտական ​​հավաքածուի համար հատկացված տարածքները վերակառուցվել են։ Ի թիվս այլ փոփոխությունների, ստեղծվել է առանձին սենյակ քարե դարի գտածոների համար (Steinzeitbereich)՝ մասնավորապես, այնտեղ պահվում են «Նեանդերթալ 1»-ի մնացորդները, որոնք թանգարանում պահվում էին 1877 թվականից։ 2014 թվականի հունիսին բացվել է նոր մշտական ​​ցուցահանդես՝ նվիրված Ռայնլանդիում կելտերի պատմությանը, որտեղ ներկայացված էին ինչպես հին ցուցանմուշներ, այնպես էլ այդ ժամանակաշրջանի նշանավոր մարդկանց մի քանի դամբարաններից նոր գտածոներ։

Մշտական ​​հավաքածուի մյուս ցուցանմուշները ներկայացնում են տարածաշրջանի պատմությունը ուշ սառցե դարաշրջանից (մ.թ.ա. 12000 տարի) մինչև Հռոմեական կայսրության և Ֆրանկական պետության ժամանակաշրջանը, միջնադարյան հավաքածուն հասանելի է նաև այցելուներին։

Շենք 
Տեղական պատմության թանգարանի համար հատուկ շենք է կառուցվել 1889-1892 թվականներին Colmantstraße փողոցում, որը նախագծել է ճարտարապետ Կլեմենս Գինբերտը, Կարլ Թոմի (1857-1923) ղեկավարությամբ։ Թանգարանի բացումը տեղի է ունեցել 1893 թվականի հուլիսի 12-ին, իսկ 1907-1908 թվականներին թանգարանի շենքն ընդլայնվել է հարակից շենքերի հաշվին ճարտարապետ Հենրիխ Ռետգենի (1863-1932) կողմից, բացի այդ, գլխավոր մասնաշենքին կից կառուցվել է վարչական շենք՝ հուշարձանների պահպանության կառավարման համար։ 1934-1935 թվականներին՝ տնօրեն Ֆրանց Օելմանի (Franz Oelmann, 1883-1963) օրոք, ով զբաղեցրել է այդ  պաշտոնը երկու տասնամյակից էլ պակաս, կցակառույցի դահլիճը վերանախագծվել է։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հիմնական մասնաշենքն ամբողջությամբ ավերվել է 1944 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Բոնի լայնածավալ ռմբակոծության ժամանակ, սակայն Բախշտրասեի վրա գտնվող կցակառույցը համեմատաբար ավելի լավ է պահպանվել և կարող էր վերականգնվել պատերազմից հետո։ 1963-1967 թվականներին նախկին գլխավոր մասնաշենքի տեղում Շելլեի նախագծով կառուցվել է նոր չորսհարկանի շենք, միաժամանակ քանդվել է Բախշտրասեի վրա գտնվող հին կցակառույցը։ Թանգարանի ընդլայնումն ու վերակառուցումը  տեղի է ունեցել 1997 թվականից մինչև 2003 թվականը, որն  իրականացվել է շտուտգարտցի մի խումբ ճարտարապետների նախագծով՝ Կնուտ Լոհերի գլխավորությամբ («Atelier Lohrer» բյուրո)։ Շենքը հարմարեցվել է ցուցահանդեսային տարածքի ժամանակակից չափանիշներին, նախագծում հաշվի են առնվել նաև բնապահպանական նոր չափանիշները։ Սկզբում վերակառուցումը ծրագրված է եղել իրականացնել երեք տարում և գնահատվել է 45 միլիոն եվրո, սակայն նախագիծը տևել է վեց տարի և արժեցել է շուրջ 80 միլիոն։

Արվեստ  
Բացի մեծածավալ պատմական հավաքածուից, թանգարանն ունի նաև միջնադարից մինչև մեր օրերը ստեղծված արվեստի ստեղծագործությունների ֆոնդ։ Թանգարանի շենքում է գտնվում նաև «Arthaus-Kino» կինոթատրոնը, որը ցուցադրում է ֆիլմեր բնօրինակ լեզվով՝ գերմաներեն ենթագրերով։ Cinéfête փառատոնի շրջանակում թանգարանը տարին մեկ անգամ ցուցադրում է հանրահայտ ֆրանսիական ֆիլմեր դպրոցականների համար։ Բացի այդ, «Szene Rheinland» հատուկ նախագծի շրջանակներում թանգարանը կազմակերպում է տեղացի նկարիչների կողմից ստեղծված ժամանակակից արվեստի ստեղծագործությունների ժամանակավոր ցուցադրություններ, օրինակ 2016 թվականին անցկացվել է ZERO art խմբի նկարիչների լայնածավալ խմբակային ցուցահանդես։

Տես նաև 
 Բոնի գեղարվեստի թանգարան
 Դաշնային ցուցասրահ

Գրականություն 
 Frank Günter Zehnder (Hrsg.): Das Rheinische Landesmuseum Bonn. Die neun Themen: Der offizielle Museumsführer. Greven Verlag, Köln 2003, ISBN 978-3-7743-0347-8.
 Rheinisches Landesmuseum Bonn. 150 Jahre Sammlungen. 1820—1970. (= Kunst und Altertum am Rhein Bd. 38). Rheinland-Verlag, Düsseldorf 1971, ISBN 3-7927-0140-5.
 Bettina Bouresh: Die Neuordnung des Rheinischen Landesmuseums Bonn, 1930—1939. Zur nationalsozialistischen Kulturpolitik der Rheinprovinz. (= Kunst und Altertum am Rhein Bd. 141). Rheinland-Verlag, Köln 1996, ISBN 978-3-7927-1604-5.
 Führer durch das Provinzialmuseum in Bonn. 2 Bände, Bonn 1913—1915 Digitalisat
 Hans Lehner: Das Provinzialmuseum in Bonn. Abbildungen seiner wichtigsten Denkmäler. 2 Bände, Cohen, Bonn 1905—1917.
 Hans Lehner: Das rheinische Provinzialmuseum in Bonn, in: Rheinische Heimatblätter, 1924 Nr. 11
 Hans-Eckart Joachim: Der Museumsleiter Franz Oelmann. Ein Direktor in schwierigen Zeiten. In: Bonner Jahrbücher 216, 2016 (2017), S. 3-12.
 Andreas Denk, Ingeborg Flagge: Architekturführer Bonn. Dietrich Reimer Verlag, Berlin 1997, ISBN 3-496-01150-5, S. 34.
 Ursel und Jürgen Zänker: Bauen im Bonner Raum 49-69. Versuch einer Bestandsaufnahme // Landschaftsverband Rheinland (Hrsg.): Kunst und Altertum am Rhein. Führer des Rheinischen Landesmuseums Bonn. Nr. 21. Rheinland-Verlag, Düsseldorf 1969, S. 174—175.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 

Գերմանիայի պատկերասրահներ
Բոնի թանգարաններ
Գերմանիայի hնագիտական ​​թանգարաններ
Գերմանիայի պատմության թանգարաններ
1820 հիմնադրված թանգարաններ