Չաուաս էկոլոգիական կայան

Չաուաս էկոլոգիական կայան (), էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Սան Պաուլու նահանգում։ Այն պաշտպանում է Ատլանտյան անտառի կենսաբազմազանության ծովածոցերի և ճահճուտների տարածքը ու մի քանի անհետացող տեսակների հայրենիքն է։

Տեղագրություն 
Չաուաս էկոլոգիական կայանը գտնվում է Սան Պաուլու նահանգի Իգուապի մունիցիպալիտետում։ Ունի 2700 հա տարածք։ Նահանգապետ Պաուլո Էգիդիո Մարտինսը 1978 թվականի սեպտեմբերի 26-ին արձակեց 12.327 հրամանագիրը Իգուապիում ազատ հողատարածքը գյուղատնտեսության պետական քարտուղարությանը փոխանցելու մասին։ Չաուաս էկոլոգիական կայանը ստեղծվել է 1987 թվականի փետրվարի 6-ի 26.719 հրամանագրով՝ ազատ հողերի այս տարածքում։ Արգելոցը խստորեն պաշտպանվում է և բաց չէ զբոսաշրջիկների համար։ 
Չաուաս էկոլոգիական կայանն ընդգրկում է Սան Պաուլու նահանգի ծայր հարավում գտնվող Իգուապի Կանանեա ծովածոցի համալիրի մի մասը։ Մոմունա և Կովուչու գետերը հոսում են էկոլոգիական կայանով, որոնք գտնվում են Ռիբեյրա դե Իգուապի գետի ավազանում։ Բաղկացած է գետահովիտներից ու փոքր տեռասներից։ Հյուսիսային ծայրում ավելի բարձր տարածք կա։ Չաուաս էկոլոգիական կայանն Ատլանտյան անտառ կենսոլորտային արգելոցի մի մասն է։ Էկոլոգիական կայանը Լագամար Մոզաիկի մի մասն է։

Բուսական աշխարհ 
Հազարավոր կիլոմետրերով ձգվող մանգլենիները, որոնք տարածվում են Պարանա նահանգի Պարանագուա քաղաքում, հանդիսանում են հարավ-ատլանտյան ծովային կյանքի կարևոր բուծման տարածքներ։ Լանջերի և առափնյա հարթավայրերի անտառները տեսակների մեծ բազմազանություն ունեն։ Բուսականությանը բնորոշ է ափամերձ հարթավայրում ու ճահիճներում աճող լայնատերև անտառը։ Այն հիմնականում ծածկված է բարձր ռեստինգային անտառով, որը հարուստ է բրոմելներով ու արմավենազգիներով։ Կա նաև Ատլանտյան անտառ բիոմի ողողատային խոնավ անտառը, այդ թվում՝ արմավենիները, լիաններն ու վերաբուսակները։ Կաքսետան աճում է Մոմունա գետի ափին։ Ողողված տարածքներում աճող այս ծառը ունի փափուկ փայտ, որն օգտագործվում է մատիտներ և կոշիկներ պատրաստելու համար։ Ժուսարան ևս վտանգված է։

Կենդանական աշխարհ 
Գետերը ջրային կրիաների ու լայնադունչ կոկորդիլոսների հայրենիքն են։ Կաթնասուններից նեոտրոպիկ ջրասամույրը և ջրախոզուկը ապրում են խոնավ վայրերում։ Ներկա է նաև պուման։ Բացահայտվել է թռչունների 220 տեսակ։ Ներառյալ՝ կապույտ բեբուկը (Chiroxiphia caudata), դեղին ոտքերով տինամը (Crypturellus noctivagus), բծավոր թևավոր լորն (Odontophorus capueira) ու հրավային տամանտուն (Tamandua tetradactyla): Քաղցրահամ ջրեր ունեցող ճահիճներին բնորոշ թռչուններից են ցախսարեկների նման թռչունները (Phleocryptes melanops)։ Վտանգի տակ հայտնված թռչնատեսակներն են՝ կարմրապոչ ամազոնը (Amazona brasiliensis), արակարին ու տինամը (Tinamus solitarius) ։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 

Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Բրազիլիայի էկոլոգիական կայաններ