Անտիկլեա

Անտիկլեա, նաև Անտիկլեյա (), հին հունական դիցաբանության կերպար, Ավտոլիկոսի դուստրը, Լաերտի կինը և Ոդիսևսի մայրը։ Մահացել է, մինչև որ որդին կգար Տրոյական պատերազմից հետո։ Նրա ստվերը Հոմերոսի «Ոդիսական» պոեմի հերոսներից մեկն է։

Դիցաբանության մեջ 
Անտիկլեան եղել է Հերմեսի որդի Ավտոլիկոսի դուստրը, որը ճանաչված խորամանկ և գող էր, ապրում էր Պառնասում։ Նրա մորը աղբյուրներն անվանում են կամ Նեերա՝ Պերեոսի դուստրը, կամ Ամֆիթեա, իսկ քրոջը՝ Պոլիմեդա՝ Յասոնի մայրը։ Երիտասարդ տարիքում Անտիկլեան հաճախ է որսով զբաղվել և եղել է Արտեմիս աստվածուհու մշտական ուղեկցորդներից (այդ մասին իր հիմներից մեկում գրել է Կալիմաքոսը)։ Հայրը նրան կնության է տվել Իթակեի թագավոր Լաերտին, սակայն մինչև հարսանիքը նա հանդիպել է կորնթոսցի հերոս Սիզիփոսին։ Վերջինս բռնացրել է Ավտոլիկոսին անասունների գողության մեջ և որպեսզի պատժի նրան, բռնաբարել է Անտիկլեային (մեկ այլ վարկածով՝ ամեն ինչ տեղի էր ունեցել աղջկա և նրա հոր համաձայնությամբ)։ Ամուսնանալով Անտիկլեան որդի է ունեցել կամ Իթակեի ճանապարհին Բեոտիայում, Ալալկոմենա քաղաքի շրջակայքում, կամ էլ արդեն ամուսնու թագավորությունում, Ներիթոն լեռան վրա, անձրևի տակ։ Տղան ստացել է Ոդիսևս անունը, իսկ որոշ անտիկ հեղինակներ պնդել են, որ նրա իրական հայրը եղել է ոչ թե Լաերտը, այլ Սիզիփոսը։ Այդ կերպ Անտիկլեայի միջոցով կապ են հաստատել հունական դիցաբանության երեք ամենահայտնի խորամանկների՝ Սիզիփոսի, Ոդիսևսի և Ավտոլիկոսի միջև։

Հետագայում Անտիկլեան ունեցել է դուստր Քթիմենա անունով, որը դարձել է հարևան Զամ կղզու արիստոկրատի կին (հավանաբար Եվրիլոխոսի)։ Թագուհին որդուն ուղարկել է Տրոյական պատերազմին, սակայն նրա գալստյանը չի համբերել, մահացել է թախծից։ Հոմերոսի ծանոթագրությունների հեղինակի խոսքերով՝ Ոդիսևսի թշնամի Նավպլիոսն է ասել Անտիկլեայի, իբր թե նրա որդին սպանվել է Տրոյայում, և Անտիկլեան վշտից կախվել է։

Հիշատակ 
Անտիկլեան հիշատակվում է Հոմերոսի «Ոդիսականում»։ Երբ գլխավոր հերոսն իջնում է ստորերկրյա թագավորություն, որպեսզի Թիրեսիասից իմանա իր ապագայի մասին, այնտեղ հանդիպում է իր մոր ստվերին, որին տանը ողջ էր թողել։ Ոդիսևսը լաց է լինում, սակայն որքան էլ ցավալի էր նրա համար, հեռու է վանում ստվերը զոհաբերված կենդանիների մարմինների արյունից։ Հետագայում նա խոսում է մոր հետ, վերջինս պատմում է, որ Պենելոպեն պահում է նրա հանդեպ հավատարմությունը, որ նրան Իթակեում դեռ սպասում են ծեր հայրը և հասունացած որդին։ Հայտնի է, որ Եվրիպիդեսն ունեցել է սատիրական «Ավտոլիկոս» դրամա (տեքստը չի պահպանվել)։ Նկարիչ Պոլիգնոտոսը պատկերել է Անտիկլեային Հադեսի թագավորությունում, ինչը դեռևս Ք. ա. 2-րդ դարում պահպանվել է Դելֆիքում։

Անտիկլեայի պատվին է անվանակոչված Անտիկլեա (651) աստերոիդը, որը 1907 թվականին հայտնաբերել է Աուգուստ Կոպֆը։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ

Գրականություն 
 
 
 
 

Հին հունական դիցաբանության կերպարներ
Ոդիսական
Հորինված ինքնասպաններ
Տրոյական պատերազմ