Դաշօղուզ

Դաշօղուզ (թուրքմեներեն՝ Daşoguz, նաև՝ Dashoguz, Dasoguz. նախկին անվանումները՝ Tashauz (մինչև 1992 թվականը ) և Dashkhovuz (1992–1999; . թուրքմեներենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է քարե ջրավազան), քաղաք Թուրքմենստանի հյուսիսային մասում։ Նույնանուն մարզի և շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է Սարիղամիշ ձկնառատ, աղի լճի մոտ, Ուզբեկստանի հետ Թուրքմենստանի պետական սահմանից մոտավորապես 10, Կարակալպակիայի մայրաքաղաք Նուկուսից 75, Թուրքմենստանի մայրաքաղաք Աշգաբադից 460 կիլոմետր հեռավորության վրա։

Ժողովրդագրություն
Ըստ 2010 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 245.872: Ընդ որում՝ բնակիչների գերակշիռ մասը թուրքմեններ և ուզբեկներ են։ Կան նաև փոքր քանակությամբ ռուսներ, կորեացիներ, կարակալպակներ, թաթարներ։ Ազգային այդ փոքրամասնությունների բազմաթիվ ներկայացուցիչների տարիներ առաջ բռնությամբ տեղահանել են Թուրքմենստանի նախկին ցմահ նախագահ Սափարմուրատ Նիյազովի կարգադրությամբ։

Պատմություն 
Բնակավայրը հիմնադրվել է 1681 թվականին և իր պատմության վաղ շրջանում եղել է Մետաքսի ճանապարհով երթևեկող առևտրական քարավանների կանգառքի սիրված վայր (խմելու ջրի պաշարների առկայության շնորհիվ. այստեղից էլ՝ բնակավայրի «Քարե ջրավազան» անվանումը)։ Ցարական Ռուսաստանի տիրապետության շրջանում՝ 19-րդ դարի սկզբներին մերձակայքում բերդամրոց է կառուցվել, որին տրվել է Տաշաուզ անվանումը։ 1992 թվականին, ԽՍՀՄ-ից անկախացած Թուրքմենստանում, քաղաքը վերանվանել են Dashkhovuz, 1999-ին էլ, Սափարմուրատ Նիյազովի կարգադրությամբ, Daşoguz (այդպիսով՝ տեղանունը շաղկապվել է օղուզ ցեղանվան հետ)։ Դաշօղուզը ոչ միայն վարչական, այլև տնտեսական, մշակութային կենտրոն է, երկաթուղային կարևոր հանգույց։ Քաղաքին սպասարկում է նաև 2000-ական թվականներին վերակառուցված օդանավակայանը, որտեղից կանոնավոր թռիչքներ են իրականացվում դեպի մայրաքաղաք Աշգաբադ և երկրի խոշոր այլ քաղաքներ։ Զարգացած է զբոսաշրջությունը. զբոսաշրջիկներին գրավում են հատկապես պատմական Խորեզմի խանության հնագույն քաղաք Քոնյա Ուրգենչի պահպանված շինությունները, որոնք ներառված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության հուշարձանների ցանկում։ Գործում են բամբակի և ջութի վերամշակման ձեռնարկություններ (տարածաշրջանի գյուղերում բամբակի արտադրությունը կարողանում են կազմակերպել Ամուդարյա գետի ու ջրանցքների մոտիկության շնորհիվ)։

Ուշագրավ փաստեր
1998 թվականի սեպտեմբերի 5-ին մոտավորապես 7 կիլոգրամ կշիռ ունեցող մի երնաքար՝ H5-ը, ընկել է Դաշօղուզի մերձակայքում։

Կլիմա
Կլիման անապատային է (Köppen climate classification-ի դասկարգման համաձայն՝ BWk), երկարատև ու շոգ ամառներով և կարճատև ու ցուրտ ձմեռներով։ Տեղումների քանակը մեծ չէ՝ տարեկան միջին հաշվով մոտավորապես 100 միլիմետր։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Թուրքմենստանի քաղաքներ
Թուրքմենստանի բնակավայրեր