Խորվաթիայի ժողովրդական երգի-պարի համույթ LADO

Խորվաթիայի ժողովրդական երգի-պարի համույթ LADO (խորվաթերեն՝ Ansambl narodnih plesova i pjesama Hrvatske LADO), խորվաթական ֆոլկլորային երաժշտական կոլեկտիվ, որը՝ որպես պրոֆեսիոնալ ազգային համույթ, հիմնադրվել է 1949 թվականին Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Դաշնային Հանրապետության կազմի մեջ մտած Խորվաթիայի Սոցիալիստական Հանրապետության մայրաքաղաք Զագրեբում։ LADO-ն ներկայացրել և ներկայացնում է Խորվաթիայի տարբեր շրջանների հարուստ ու բազմազան երաժշտական և խորեոգրաֆիկ ավանդույթները  և համարվում է «մշակութային տեսակետից այդ երկրից արտահանվող առավել հաջողակ «արտադրանքը»։

Համույթը բաղկացած է 37 պարողներից (կատարումների ժամանակ հարկ եղած դեպքում նրանք նաև երգում են) և ավանդական ու դասական գործիքներ նվագող 15 երաժիշտների խմբից։ Համույթի հետ տարիների ընթացքում աշխատել են խորվաթ նշանավոր մի շարք ազգագրագետներ, պարուսույցներ, գործիքավորողներ, ֆոլկլորիստներ։

Պատմություն 
Lado-ն հիմնադրվել է 1949 թվականի նոյեմբերի 11-ին Խորվաթիայի կառավարության հատկացրած Državni zbor narodnih plesova i pjesama (DZNPiP) դրամաշնորհի միջոցներով։ Համույթի հիմնադրման գործում կարևոր դեր է խաղացել նրա առաջին գեղարվեստական ղեկավար ու խորեոգրաֆ Զվոնկո Լևակովիչը։ Lado-ի առաքելությունն է եղել և շարունակում է մնալ՝ հայտնաբերել, հավաքել ու ներկայացնել խորվաթական երաժշտական ու պարային հարուստ ավանդույթների նմուշները։

Պարգևներ
Համույթը տարիների ընթացքում նվաճել է ազգային ու միջազգային մի շարք մրցանակներ։ 1954 թվականին առաջին տեղն է գրավել Մեծ Բրիտանիայում՝ Հյուսիսային Ուելսի Լլանգոլլեն քաղաքում անցկացված [Llangollen International Musical Eisteddfod երաժշտական փառատոնում։ Հետագայում մրցանակներ է նվաճել զանազան մրցույթներում, որոնք անց են կացվել Զագրեբում, իռլանդական Քորքում, պատվո մրցանակներ ստացել Սանտյագոյի, Պունտա Արենասի, Անտոֆագաստայի, Լոս Անջելեսի, Ֆրանկֆուրտի մրցույթ-փառատոներում։ Ամերիկյան Քլիվլենդում էլ համույթին նվիրել են քաղաքի բանալին։

2002 - Lado-ն ներկայացրել է Եվրոպան ամերիկյան Մինեապոլիս քաղաքում անցկացված երգչախմբային երաժշտության համաշխարհային սիմպոզիումում։ 
2003 - Orlando մրցանակ Դուբրովնիկի ամենամյա ամառային փառատոնում
2004 - Ivan Lukačić մրցանակ Վարաժդինի ամենամյա Varaždin Baroque Evenings փառատոնում
2006 - INA մրցանակ՝ խորվաթական մշակույթը լավագույնս պրոպագանդելու համար

Սկավառակագրություն

Ալբոմներ
 1987 - Narodne pjesme i plesovi sjeverne Hrvatske
 1994 - Telo Kristuševo, Narodi se mladi kralj'
 1994 - Kalvarija 1998 - Iz Kajkavskih krajeva 1998 - Iz Kajkavskih krajeva vol.2 1998 - Iz Hrvatske narodne glazbene riznice vol.1 1999 - Kolo igra, tamburica svira vol.1 1999 - Kolo igra, tamburica svira vol.2 1999 - O vreme prelubleno -
 2000 - Na moru i kraju -
 2000 - U društvu svirača vol.1 2001 - Najljepše Božične pjesme 2001 - U društvu svirača vol.2 2001 - Na zelenom travniki 2002 - Raspelo 2003 - Preveliku radost navišćujem vama 2003 - LADO electro 2004 - Zorja moja zorja - Anđela Potočnik 2004 - Božić u svijetu 2005 - Iz Hrvatske narodne glazbene riznice vol.2'
 2006 - Kalvarija
 2007 - Polke i drmeši
 2007 - Tete Liza i Lado
 2009 - Janja - Niz Muru i Dravu

DVD
 2005 - Lado in concert
 2006 - Veronika

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 

Երաժշտական կոլեկտիվներ
Երգի-պարի համույթներ
Խորվաթիայի արվեստ
Խորվաթիայի մշակույթ
Ազգագրություն
Ֆոլկլոր
Բանահյուսություն