Դարյա Չուլցովա

Դարյա Դմիտրևնա Չուլցովա (, ), բելառուս լրագրող և քաղբանտարկյալ։

Կենսագրություն  
Դարյան ծնվել է Շկլովում։ Մանկուց հետաքրքրվել է լրագրությամբ։ Դեռևս համալսարանում սովորելիս աշխատել է «Մոգիլև։ Առցանց» նախագծում, իսկ 2020 թվականին Արկադի Կուլեշովի անվան Մոգիլևի պետական համալսարանն ավարտելուց հետո տեղափոխվել է «Белсат» հեռուստաալիք, որտեղ աշխատել է որպես թղթակից։

Քրեական հետապնդում 
Լրագրող Եկատերինա Անդրեևայի հետ միասին Չուլցովան դարձել է հասարակական կարգը կոպտորեն խախտող գործողություններ կազմակերպելու քրեական գործի մասնակից՝ Մինսկում սպանված Ռոման Բոնդարենկոյի հիշատակը հարգելու նպատակով 2020 թվականի նոյեմբերի 15-ին «Փոփոխությունների հրապարակում» կազմակերպված հանրահավաքը անվտանգության ուժերի կողմից դաժանորեն ցրելու տեսանյութը ուղիղ եթեր հեռարձակելուց հետո։

Վարչական կալանքից հետո նրան ազատ չեն արձակել։ Դարյային տեղափոխել են Ժոդինոյի քննչական մեկուսարան, որտեղ նա մնացել է մինչև դատավարությունը։ 2020 թվականի նոյեմբերի 24-ին տասը կազմակերպությունների համատեղ հայտարարությամբ, այդ թվում՝ Մարդու իրավունքների պաշտպանության «Վեսնա» կենտրոնը, Բելառուսի լրագրողների ասոցիացիան, Բելառուսի Հելսինկյան կոմիտեն, Բելառուսի ՊԵՆ կենտրոնը, նրան ճանաչել են քաղբանտարկյալ։ 2021 թվականի փետրվարի 18-ին Մինսկի Ֆրունզենսկի շրջանի դատարանում (դատավոր՝ Նատալյա Բուգուկ, դատախազ՝ Ալինա Կասյանչիկ, քննիչ՝ Իգոր Կուրիլովիչ) հրապարակվել է դատավճիռ, ըստ որի Դարյա Չուլցովան դատապարտվել է 2 տարվա ազատազրկման ընդհանուր ռեժիմի գաղութում։

Մինսկի քաղաքային դատարանի կողմից քննված դատավճռի դեմ բերված բողոքը 2021 թվականի ապրիլի 23-ին չի բավարարվել։

Արձագանք  
2021 թվականի փետրվարի 8-ին Բելառուսում ԱՄՆ դեսպանատունը հայտարարություն է տարածել՝ կոչ անելով ազատ արձակել Չուլցովային և Անդրեևային։ 2021 թվականի փետրվարի 15-ին բրիտանական խորհրդարանի Համայնքների պալատի անդամ Թոնի Լլոյդը ստանձնեց քաղբանտարկյալի հովանավորությունը։ 2021 թվականի փետրվարի 18-ին դատավճռի կայացումից հետո Լեհաստանի նախագահ Անջեյ Դուդան համաներում է պահանջել Չուլցովայի և Անդրեևայի համար։ Եվրոպական միության խորհրդի 2021 թվականի հունիսի 21-ի որոշման համաձայն՝ դատավոր Նատալյա Բուգուկն ընդգրկվել է «ԵՄ սև ցուցակում», «լրագրողների և ցուցարարների դեմ բազմաթիվ քաղաքական դրդապատճառներով որոշումներ կայացնելու, մասնավորապես Եկատերինա Բախվալովայի (Անդրեևա) և Դարյա Չուլցովայի դատավճռի» կայացման, նրանց   պաշտպանության և արդար դատավարության իրավունքների խախտումների համար։ Նույն որոշմամբ պատժամիջոցների ցուցակում էին ընդգրկվել է նաև Մինսկի Ֆրունզենսկի շրջանի դատախազի օգնական՝ Ալինա Կասյանչիկը, ի թիվս այլ բաների, լրագրողներին պատասխանատվության ենթարկելու համար «խաղաղ ցույցերի տեսագրման համար՝ «դավադրության» և «հասարակական կարգի խախտման» անհիմն մեղադրանքների» համար, Մինսկի Ֆրունզենսկի շրջանային դատարանի ավագ քննիչ Իգոր Կուրիլովիչը՝ խաղաղ բողոքի ցույցեր արձանագրած լրագրողների դեմ քաղաքական դրդապատճառներով քրեական գործ նախապատրաստելու համար։

Պարգևներ  
 2020 թվականի դեկտեմբերի 10-ին բելառուս իրավապաշտպանները նրան անվանել են «Տարվա լրագրող»,
 2021 թվականի մարտի 10-ին Դարյային շնորհվել է Դարիուշ Ֆիկուսի մրցանակ,
 2021 թվականի ապրիլի 9-ին նա դարձել է Ալես Լիպայի անվան «Гонар журналістыкі» (բելոռ.՝ «Լրագրության պատիվ») մրցանակի դափնեկիր,
 2021 թվականի հունիսի 7-ին դարձել է Axel-Springer-Preis մրցանակի դափնեկիր,
 2021 թվականի հունիսի 10-ին դարձել է «Լրագրության մեջ խիզախություն համար» մրցանակի դափնեկիր,
 2021 թվականի հուլիսի 29-ին նա ընտրվել է «ԶԼՄ-ների ազատության և ապագայի համար»  մրցանակի դափնեկիր,
 2021 թվականի օգոստոսի 12-ին արժանացել է Գերդ Բուցերիուսի անվան «Արևելյան Եվրոպայի ազատ մամուլ» մրցանակի,
 2021 թվականի հոկտեմբերի 15-ին դարձել է PrixEuropa մրցանակի դափնեկիր, «Եվրոպայի 2021 թվականի տարվա լրագրող» անվանակարգում։

Գնահատականներ  
«Ուժեղ ոգով, վստահ իրենց արդարության մեջ, ընկերներին, գործընկերներին և բոլորովին անծանոթներին  աջակցող, այդպիսին  կընդգրկվեն Կատյան և Դաշան դասագրքերում», - գրել է «Նոր ժամ »-ի գլխավոր խմբագիր Օկսանա Կոլբը, Եկատերինա Անդրեևայի և Դարյա Չուլցովայի դատավճռի արձակման նախօրեին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Страница Дарьи Чульцовой на сайте Правозащитного центра «Весна»

Բելառուս լրագրողներ