Լիկաոն

Լիկաոն (), հին հունական դիցաբանության կերպար, Արկադիայի առաջին թագավորներից մեկը։ Ըստ հին տեքստերի՝ նա բազմաթիվ որդիների հայր էր։ Զևսը կայծակով հարվածեց Լիկաոնին կամ նրան գայլ դարձրեց մի ճաշի պատճառով, որի ժամանակ սեղանին մարդկային միս էր մատուցվում։

Առասպելաբանության մեջ 
Լիկաոնը Արկադիայի առաջին թագավոր Պելասգուսի որդին էր, կա՛մ Գայայի որդին, կա՛մ Զևսի և Նիոբեի որդին՝ Ֆորոնեոսի թոռը։ Լիկաոնի մայրը օվկիանոս Մելիբեան էր կամ (ըստ այլընտրանքային տարբերակի) Դեջանիրան՝ ավագ Լիկաոնի դուստրը։ Հոր մահից հետո Լիկաոնը դարձավ Արկադիայի թագավոր (այդ ժամանակ այս երկիրը կոչվում էր նաև Պելասգիա)։ Նա հիմնադրել է Լիկոսուրա քաղաքը Լիկեոս լեռան վրա (ըստ որոշ աղբյուրների՝ Հելլադայի ամենահին քաղաքը), հիմնել է Լիկայայի Զևսի պաշտամունքը և Լիկայայի տոնը; Կիլեն լեռան գագաթին կառուցել է Հերմեսի տաճարը, որտեղ ծնվել է այս աստվածը։ Ըստ Դիոնիսիոս Հալիկառնասացու՝ Լիկաոնն իր ողջ թագավորությունը բաժանել է ճակատագրերի (պարզ) քսաներկու որդիների միջև։ Սակայն, ըստ այլ աղբյուրների, նա ունեցել է հիսուն որդի։

Լիկաոնը զայրացրել է Զևսին և նրան հարվածել է կայծակը կամ վերածվել գայլի։ Ըստ Պաուսանիասի՝ դա տեղի է ունեցել այն պատճառով, որ թագավորը երեխային զոհաբերել է աստծուն։ Պսևդո-Ապոլլոդորը գրում է, որ Զևսը լսել է Լիկաոնի որդիների չարության մասին և որոշել է անձամբ պարզել, թե արդյոք այդ լուրերը համապատասխանում են իրականությանը, և դրա համար նա եկել է թագավորի մոտ՝ ձևանալով որպես հասարակ ճամփորդ։ Նա, իր հերթին, կասկածեց, որ իր հյուրը աստվածներից մեկն է, և փորձություն կազմակերպեց. նա Զևսին մատուցեց իր որդու կամ թոռան՝ Արկադի միսը (ըստ Օվիդիսի, դա պատանդ էր մոլոսական ցեղից): Զևսը, զայրացած, շրջեց սեղանը։ Դրանից հետո նա կայծակով հարվածեց Լիկաոնին և նրա բոլոր որդիներին, բացառությամբ ամենափոքրի՝ Նիկթիմի։ Մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ կայծակից սպանվել են միայն արքայազնները, իսկ Լիկաոնը դարձել է գայլ; անսուրբ ճաշի տեղում էլ Արկադը կառուցել է Տրապիզոն քաղաքը։ Մեկ այլ պատիժ Լիկաոնի չարության համար, ըստ որոշ հին հեղինակների, Դևկալիոնի ջրհեղեղն էր։

Հնագույն հեղինակները Նոնակրիային,Կիլլենին և Նեյդա նիմֆային անվանում են Լիկաոնի կանայք։ Աղբյուրները պարունակում են Լիկաոնի որդիների մի քանի ցուցակներ, որոնք կազմվել են Պսևդո-Ապոլոդորոսի, Դիոնիսիոս Հալիկառնասացու, Պաուսանիասի, Պլուտարքոսի կողմից, և դրանք ամբողջությամբ չեն համընկնում. ընդհանուր առմամբ կա մոտ 70 անուն, որոնց մեծ մասը կապված է Արկադիայի հատուկ տեղանունների հետ։ Առասպելներում հայտնվում են նաև Լիկաոնի երկու դուստրերը՝ Դիան, որը ծնել է Ապոլոնից հերոս Դրիոպին, և Արկադոսի մոր՝ Զևսի սիրելին՝ Կալիստոն։

Մշակույթում 
Լիկաոնը դարձավ Քսենոկլ Ավագի և Աստիդամանտի ողբերգությունների տիտղոսային կերպարը։ Այն հայտնվում է Օվիդիսի Մետամորֆոզներում։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ և գրականություն

Աղբյուրներ

Գրականություն 
 
 
 

Հին հունական դիցաբանության կերպարներ
Հին հունական դիցաբանություն
Հունական հերոսներ
Կերպարներ այբբենական կարգով
Դիցաբանական կերպարներ այբբենական կարգով