Կ-5 (հրթիռ)

Կ-5, խորհրդային հրթիռ, որը պատկանում է «օդ-օդ» դասին և ունի ինքնանշանառման համակարգ։ Ստեղծվել է ԽՍՀՄ ավիացիայի նախարարության կողմից՝ Դմիտրի Լյուդվիգովիչ Թոմաշևիչի ղեկավարությամբ, աշխատանքներն սկսվել են 1951 թվականից։

Ստեղծման պատմություն 
Սկզբնապես Կ-5-ը նախագծվել է որպես կոմպակտ զենք, որը հնարավոր կլիներ տեղադրել ՄԻԳ-15 կործանիչի վրա, ընդ որում ենթադրվում էր, որ կործանիչը կարող էր տեղավորել չորս հրթիռ, որը պետք է մեծացներ նպատակակետին խոցելու հավանականությունը։ Գաղտնի փաստաթղթերում հրթիռը կոչվում էր «ՇՄ»։

«ՇՄ» հրթիռի առաջին գործարկումը կատարվել է ՄԻԳ-17Պ (ՍՊ-6) կործանիչից 1953 թվականի հոկտեմբերի 8-ին, Աստրախանի շրջանի Վլադիմիրովկա հրաձգադաշտի տարածքում։

ՄԻԳ-19 կործանիչի համար մշակվել է կատարելագործված Կ-5Մ հրթիռը, որը ուներ թևերի ավելի մեծ բացվածք, բարելավված դիմացկունություն, ավելացված վառելիքային լիցքավորման ծավալ։ Կ-5Մ հրթիռը ենթարկվել է փորձարկումների ՄԻԳ-19 կործանիչից 1956 թվականի գարնանը Վլադիմիրովկայում։

Արդեն 1950-ական թվականների երկրորդ կեսին Կ-5 համակարգը համարվում էր հնացած և չէր նախատեսվում օգտագործել հեռանկարային ինքնաթիռների համար։ Այնուամենայնիվ, հանգամանքներն այնպես են դասավորվել, որ որոշ փոփոխություններով այն դարձել է ՍՈՒ-9-ի սպառազինության հիմնական մասը։ Կ-5ի այս տարբերակն ստացել է Կ-51 անվանումը, բայց որոշ փաստաթղթերում օգտագործվել է Կ-5ՄՍ անվանումը։

Կ-5 դասի հրթիռներ թողարկվել են նաև Չինաստանում։ 1990-ական թվականների վերջին Լեհաստանում ՌՍ-2ՈՒ հրթիռի հիման վրա ստեղծվել է թիրախ-հրթիռ՝ զենիթային հրթիռային համակարգերի մարզումների համար։

Փոփոխություններ և կրիչներ 

 Կ-5 (ՌՍ-1ՈՒ) —ՄիԳ-17-ի հիմնական բազային տարբերակը զինված էր չորս ՌՍ-1ՈՒՍ հրթիռներով։
 Կ-5Մ (ՌՍ-2ՈՒ) —կատարելագործված հրթիռներ ՄիԳ-19ՊՄ և ՄԻԳ-19ՊՄԼ կործանիչների համար։
 Կ-5Ս — Կ-5 հրթիռի մեծացված տարբերակն է։
 Կ-5ՄՍ (Կ-51, ՌՍ-2ՈՒՍ) — K-5 հրթիռների վերջին սերիական տարբերակը։
 Կ-55 (Փ-55) — ՌՍ-2ՈՒՍ հրթիռի ժամանակակից տարբերակը  հակաարգելափակման ջերմային մարտագլխիկով և պոչային մասում լրացուցիչ մարտական մասով։
  ՓԼ-1 — K-5 հրթիռի չինական օրինակը, որը թողարկվել է լիցենզիայի ներքո։

Տակտիկա-տեխնիկական բնութագրիչներ

Օպերատորներ

Նախկիններ 

 ։Կ-5, 1967 թվականին  փոխարինվել է Կ-55-ով, բայց սպառազինության մեջ մնացել է մինչև 70-ական թվականների սկիզբները։
 ։ ՌՍ-2ՈՒՍ
 ։ Կ-5-ի կրկնօրինակ
 ։ ՌՍ-2ՈՒ և ՌՍ-2ՈՒՍ
 ։ ՌՍ-2ՈՒ և ՌՍ-2ՈՒՍ

Աղբյուրներ

Ծանոթագրություններ

Գրականության ցանկ

Հղումներ 
 Уголок Неба // К-5
 Уголок Неба // К-5М
 Уголок Неба // К-5МС
 Семейство управляемых снарядов класса «воздух-воздух» К-5  на сайте missiles.ru
 RS-2U — Air-to-Air missile на сайте aviation.ru

Զենք այբբենական կարգով