Էնդրյու Յաո

Էնդրյու Յաո ( , ), չինացի համակարգչային գիտնական և հաշվարկային տեսաբան։ 2020 թվականի դրությամբ եղել է Ցինխուա համալսարանի միջառարկայական տեղեկատվական գիտությունների ինստիտուտի (IIIS) դեկան։ Յաուն օգտագործեց մինիմաքսի թեորեմը, որն այժմ հայտնի է որպես Յաոյի սկզբունք։

Յաոն ԱՄՆ-ի քաղաքացի էր, և երկար տարիներ աշխատել է ԱՄՆ-ում, բայց 2015 թվականին Չժեննին Յանգի հետ միասին նա հրաժարվել է ԱՄՆ քաղաքացիությունից և դարձել Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս։

Վաղ կյանքը 

Յաոն ծնվել է Չինաստանի Շանհայ քաղաքում։ 1967 թվականին ավարտել է Թայվանի պետական ​​համալսարանի ֆիզիկայի բաժինը։ Ստացել է Փիլիսոփայության դոկտորի երկու աստիճան։ Առաջինը՝ 1972 թվականին Հարվարդի համալսարանում ֆիզիկայի բնագավառում, իսկ երկրորդը՝ 1975 թվականին համակարգչային գիտության ոլորտում Իլինոյսի Ուրբանա-Շամպայն համալսարանում։

Ակադեմիական կարիերիան 

Նա եղել է պրոֆեսորի օգնական՝ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում (1975–1976), Ստենֆորդի համալսարանում (1976–1981), և պրոֆեսոր՝ Բելկլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում (1981–1982):
1982 թվականից մինչև  1986 թվականը եղել է Ստենֆորդի համալսարանի լիարժեք պրոֆեսոր։ 1986 թվականից մինչև 2004 թվականները նա եղել է Ուիլյամի և Էդնա Մաքալեերի Փրինսթոնի համալսարանի ճարտարագիտության և կիրառական գիտությունների պրոֆեսոր, որտեղ նա շարունակում էր աշխատել ալգորիթմների և հաշվարկների բարդությունների տեսության շուրջ։ 2004 թվականին դարձավ Պեկինի Ցինգխուա համալսարանի Հեռանկարային հետազոտությունների կենտրոնի պրոֆեսոր (CASTU) և տեսական համակարգչային գիտության ինստիտուտի (ITCS) տնօրեն։ 2010 թվականից Ցինխուայի համալսարանում աշխատում է որպես միջառարկայական տեղեկատվական գիտությունների ինստիտուտի (IIIS) դեկան։ Նա նաև Հոնկոնգի չինական համալսարանի վաստակավոր պրոֆեսոր է։

Մրցանակներ 

1996 թվականին նրան շնորհվել է Քնուտի մրցանակ։ 2000 թվականին ստացել է Թյուրինգի մրցանակ, որը համակարգչային գիտության մեջ ամենահեղինակավոր մրցանակն է, ի հավանություն հաշվարկային տեսության մեջ իր հիմնարար ներդրումների՝ ներառյալ կեղծ պատահական թվերի առաջացման տեսությունը, գաղտնագրությունը և հաղորդակցության բարդությունը։
Նա հանդիսանում է ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի, Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի, գիտության առաջխաղացման ամերիկյան ասոցիացիայի, հաշվողական տեխնիկայի միության անդամ, և Չինական գիտությունների ակադեմիա ակադեմիկոս։ Նրա կինը՝ Ֆրենսիս Յաոն, նույնպես տեսական համակարգչային գիտնական է։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

  Մաթեմատիկայի ծագումնաբանության նախագիծ
 Էնդրյու Յաո
 Էնդրյու Յաո Առաջադեմ ուսումնասիրությունների կենտրոն, Ցինխուայի համալսարան

Չինացի գիտնականներ
Թյուրինգի մրցանակակիրներ
ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Ինֆորմատիկայի տեսաբաններ