Լազուր

Լազուր, երկնագույնի երանգներից, ազուրիտ հանքաքարի գույն, ազուր ներկանյութի գույն, պարզ օրվա երկնքի գույն։

Վասմերի ստուգաբանական բառարանը տալիս է հին ռուսերեն ձևը՝ լազոր () (XVI դար)։ Նրա կարծիքով, փոխառությունը եկել է   (XV դար) կամ   «երկնագույն քար», որը ծագել է միջ-լատիներենից lazurium, lasurium (,  из ) արաբերենի la^zavard։

Լազուր կենդանական աշխարհում 
Լազուրը բնության մեջ բավականին տարածված է։ Կենդանական աշխարհում՝  երկնագույն ճպուռ, կապույտ  թութակ, երկնագույն ալկիոն, երկնագույն երաշտահավ, կապույտ վարսակի կարդինալ, լազուր թռչուններ, լազուր ճանճասպան, Կաբանիս տանագրա, լազուր տանագրա մեղր ծծող, երկնագույն կաչաղակ, Malurus splendens, կապտականաչավուն արա թութակ։ Չինացիները նույնպես հավատում էին լազուր վիշապի գոյությանը։

Ստացում 
Հին ժամանակներից ի վեր լազուրային պիգմենտը ստացվել է ազուրիտից կամ կոբալտի և ուլտրամարինի խառնուրդից։ Մայա հնդիկները օգտագործել են0 ինդիգոյի, ինդիգոյի տերևների և պալիգորսկիտի հանքանյութի բարդ կազմը։ Ցանկալի գույնի զարդեր պատրաստվել են լապիս լազուլիից։ Երբ արհեստական կապույտ ներկը հայտնվել է 18 -րդ դարի սկզբին, այն կոչվել է «բեռլինյան լազուր»։

Բանահյուսության և գրականության մեջ 
Մ. Շոլոխովը լազուր է անվանել դեղնամոխրագույն տափաստանը և նույնիսկ կարմիր կարմիր կակաչը․  հարավային Դոնի վրա լազուրը սիրո գույնն է ՝ խառնված կրքի հետ։

Ռուսական էպոսներում «латырь» կոչվում է կապույտ քար և ընդհանրապես «գունավոր»; «գունավոր զգեստ», այսինքն ՝ բազմագույն; «Լազուր ծաղիկներ» (լազուր, երկնքի խիտ գույն . Ռյազուի գուբերնիայում լազուրի ծաղիկը կոչվել է «գլխարկ»,  թավ վառ դեղին ծաղիկ)։

Կերպարվեստ 
 Իգոր Գրաբարի ամենահայտնի նկարներից մեկը կոչվում է «Փետրվարյան լազուր».

Սիմվոլիզմի մեջ 
Հերալդիկայում լազուրը հասկացվում է ավելի լայն` ինչպես կապույտի կամ բաց կապույտի ցանկացած երանգ: Զինանշանների սև և սպիտակ վերարտադրության մեջ այն պատկերված է հորիզոնական գծերով։ Խորհրդանշում է մեծահոգություն, ազնվություն, հավատարմություն, կատարելություն, երկինք։ Լազուրի և սպիտակի համադրությամբ ամենահայտնի դրոշներից մեկը ՄԱԿ -ի դրոշն է։

Պետական խորհրդի հերալդիկ ամփոփագիրը մատնանշել է Ռուսական կայսրության դրոշի գույները` սպիտակ, կապույտ և կարմիր։ Գույները որոշվել են Սուրբ սինոդի Հերալդիկ հանձնաժողովի կողմից (УК. 006-1999-ОК_ի պահ․ ГИМР)։

Տեղանունների մեջ 
 Տվերում հոսում է Լազուր գետը։
 Ֆրանսիայի միջերկրածովյան ափը կոչվում է Կոտ դ'Ազուր՝ Լազուր ափ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 

Գույներ
Ֆիզիկա
Պղնձի միացություններ
Գունանյութեր