Սրբոց Նահատակաց եկեղեցի (Աղավնո)

Սրբոց Նահատակաց եկեղեցի (նաև՝ Սուրբ Նահատակաց եկեղեցի, Նահատակաց Սուրբ եկեղեցի), հայկական առաքելական եկեղեցի Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի Աղավնո գյուղում՝ Հայաստան-Արցախ հսկիչ-անցագրային կետի մոտ։ 

Կրոնական կառույցը բաղկացած է եկեղեցուց և Արցախյան ազատամարտի հուշահամալիրից, որտեղ տեղադրված քարե սալիկների վրա գրված են Բերձորի և հարակից տարածքների ազատագրական և ինքնապաշտպանական մարտերում նահատակված մի շարք ազատամարտիկների անուններ։

2022 թվականի օգոստոսի 26-ին Աղավնո գյուղը, այդ թվում՝ Սրբոց Նահատակաց եկեղեցին, հանձնվել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։

Պատմություն 
Սրբոց Նահատակաց եկեղեցու կառուցումը նախաձեռնել է «Ազգային ինքնորոշում միավորում» կուսակցությունը կառույցի անդամների և բարերարների հովանավորությամբ, այդ թվում՝ ամերիկահայ Վահե Կարապետյանի։ Շինարարությունն ավարտվել է 2002 թվականին և նույն թվականի հուլիսին օծվել։ Եկեղեցին նվիրված է Բերձորի և հարակից տարածքների ազատագրական և ինքնապաշտպանական մարտերում զոհված ազատամարտիկների հիշատակին, ինչից էլ ստացել է իր անունը։

Եկեղեցու ճարտարապետը Բաղդասար Արզումանյանն է։ Շինարարության համար ծախսվել է 80․000 ԱՄՆ դոլար (այդ ժամանակ շուրջ 45 միլիոն դրամ)։ 

2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը համաձայնել է Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ միասին ստորագրել եռակողմ համաձայնագիր, որով Աղավնո գյուղը, այն Գորիսին ու Ստեփանակերտին կապող ավտոճանապարհը, այդ թվում՝ Սրբոց Նահատակաց եկեղեցին, անցել է Արցախի Հանրապետությունում տեղակայված Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի խաղաղապահ զորախմբի վերահսկողությանը։

Կրոնական կարգավիճակ 
Սրբոց Նահատակաց եկեղեցին պատկանում է Հայ առաքելական եկեղեցու Արցախի թեմին։ 2021 թվականի նոյեմբերի 15-ի դրությամբ այն գործող է։ Եկեղեցում պարբերաբար կազմակերպվում է մկրտության արարողություն։ 2021 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Արցախի թեմի առաջնորդ Տեր Վրթանես եպիսկոպոս Աբրահամյանի, թեմի քահանաների, այդ թվում՝ Տեր Բենիամին քահանա Ծատուրյաին կողմից, Աղավնո համայնքի ղեկավար Անդրանիկ Չավուշյանի կնքահայրությամբ եկեղեցու անցկացվել է համայնքի 60 բնակչի մկրտության արարողություն։ 2021 թվականի նոյեմբերի 15-ին Սրբոց Նահատակաց եկեղեցում անցկացվել է Աղավնո համայնքի մի շարք բնակիչների մկրտության արարողությունը։

Արցախյան ազատամարտի հուշահամալիր 
Սրբոց Նահատակաց եկեղեցու կողքին է գտնվում Բերձորի և հարակից տարածքների ազատագրական և ինքնապաշտպանական մարտերի ժամանակ զոհված մի շարք ազատամարտիկների հիշատակին նվիրված հուշահամալիրը, այն կազմված է 4 քարե սալիկներից, որոնց վրա վերին մասում փորագրված է «Նրանք հավերժ մեզ հետ են», իսկ ներքևի մասում նահատակված ազատամարտիկների անունները։ 

Հուշատախտակներին գրված են հետևյալ ազատամարտիկների անունները՝

Ծանոթագրություններ 

Քաշաթաղի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Եկեղեցիներ այբբենական կարգով