Տոյամա (քաղաք)

Տոյամա (ճապ.՝ 富山市 Տոյամա-սու ), կենտրոնական քաղաք Ճապոնիայում, Տոյամա պրեֆեկտուրայի վարչական կենտրոնը։ Գտնվում է Ճապոնական ծովի ափին` Հոնսյու կղզում, Տոկիոյից 300 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Հիմնադրվել է 1889 թվականի ապրիլի 1-ին։ 2008 թվականից այն ճանաչվել է որպես քաղաքների էկոլոգիական մոդել։

Քաղաքի տարածքը կազմում է 1241,85 կմ², բնակչությունը կազմում է 419 008 մարդ ( 2014 թվականի հուլիսի 1), խտությունը` 337,41 մարդ/կմ²։

Քաղաքն ունի նավահանգիստ, երկաթուղային կայարան, միջազգային օդանավակայան։

Պատմական տարեթվեր 
 1583 թվական - զորահրամանատար Սացուս Նարիմասը միացրեց Էթյուն (Տոյամայի հին անվանումը)
 1871 թվական - Տոյամայում ոստիակական կառավարման հիմնում
 1889 թվական - Քաղաքական համակարգի կառավարման հիմնում
 1945 թվական - Քաղաքը փաստացի ջնջվեց երկրի երեսից ամերիկյան ավիացիայի ռմբակոծության հետևանքով

Ընդհանուր նկարագիր 
Տոյամա քաղաքը համարվում է Տոյամա պրեֆեկտուրայի վարչական կենտրոնը, տեղակայված Ճապոնական ծովի ափին, Տյուբու շրջանում (Հոնսյու կղզու կենտրոնական մաս)։ Քաղաքը գտնվում է Տոյամա հովտում, երեք կողմից՝ արևելքից, արևմուտքից և հրարավից շրջապատված է բարձր լեռներով։ Իսկ հյուսիսում ափը ողողում են Ճապոնական ծով թափվող  Տոյամա  ծոցի ջրերը։ «Տոյամա» բառի հիերոգլիֆը կարելի է վերծանել որպես «լեռներով հարուստ» կամ «հարուստ լեռներ»։ Այնպիսի գետեր, ինչպիսիք են Ձյոգանձի-գավան, Ձինձու-գավան, Սյո-գավան և այլն, սկիզբ առած երկու-երեք հազար մետր բարձրության լեռներից, կազմավորել են Տոյամա հովիտը։ Այդպիսի աշխարհագրական պայմանականությունը ձևավորում է Տոյամայի կլիմայական առանձնահատկությունները. այստեղ ամռանը շատ են լինում անձրևներ,իսկ ձմռանը ձյան առատ տեղումներ։ Ճապոնական ծովից փչող քամիները բերում են ամպեր, որոնք չեն կարող հաղթահարել լեռների բարձրությունը, և դրանք լիցքաթափում են տեղումներ Տոյամական հովտի վրա, որին փոխաբերական իմաստով կարելի է անվանել բնական ամֆիթատրոն։ «Ձյունե երկրի» բնական երևույթի հետևանքով Տոյամայում ձյան շերտի միջին տարեկան հաստությունը,  աշխարհում զբաղեցնում է 4-րդ տեղը:1981-ից մինչև 2010 թվականը այդտեղ տեղացել է  միջինը 383 սմ ձյուն։

Այս աշխարհագրական պայմանները Տոյամային տալիս են համեղ բնական աղբյուրներ, որոնք ապահովում են ոչ միայն բրնձի աճեցումը, այլ նաև ներկայացնում են ամուր հիդրոէլեկտրական ռեսուրսներ և հնարավորություն են տալիս ժամանակակից արդյունաբերությանը։ Բացի ժամանակակից գյուղատնտեսական և ձկնաբուծական տնտեսությունից այստեղ գոյություն ունեն գործարաններ, որոնք արտադրում են պլասմասե և ալյումինե, մեքենաշինական, դեղագործական իրեր և այլն։ Դեղագործությունը Տոյամայում ունի երկար սովորույթներ, որոնք սկսվել են դեռևս 17֊րդ դարի 90֊ական թվականներից։ Դեղագործական առևտուր է կատարվել ողջ Ճապոնիայում։

Ծովային նավահանգիստը և օդանավակայանը քաղաքը միացնում են ոչ միայն ճապոնական, այլ նաև հյուսիս֊արևելյան Ասիայի խոշոր քաղաքների, այդ թվում Վլադիվաստոկի հետ։

Եղբայր-քաղաքներ 
  Մոժի-դաս-Կրուզիս, Սան Պաուլու նահանգ 1979 թվականի նոյեմբերի 8-ից
  Ցինհուանդաո 1981 թվականի մայսի 7-ից
  Դարհեմ, Հյուսիսային Կարոլինա 1898 թվականի հունիսի 13-ից
  Վելինգթոն, Նոր Հարավային Ուելս 1992 թվականի օգոստոսի 24-ից

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Официальный сайт

Բնակավայրեր այբբենական կարգով
1889 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր