Բաքվի հայկական մամուլ

Բաքվի հայկական մամուլը գործել է ավելի քան 100 տարի։

Հայկական մամուլը Բաքվում առաջին անգամ տպագրվել է 1874 թվականին՝ «Հայկական Աշխարհի» պարբերականով։ Այն գրական և մանկավարժական հանդես էր, որն ի սկզբանե լույս է տեսել Թիֆլիսում (Թբիլիսի), այնուհետև 1874 թվականին տեղափոխվել է Շուշի, 1875 թվականին՝ Ելիզավետպոլ (Գանձակ), 1877 թվականին՝ Բաքու, 1879 թվականին՝ Երևան։

1877-1920 թվականներին Բաքվում լույս է տեսել ավելի քան 60 հայկական պատմական թերթ։ Սակայն Բաքվում կային նաև այլ հայկական թերթեր և ամսագրեր, որոնք պատմական չեն համարվում։ Դրանք ներառում են՝ 

 «Հայկական աշխարհ», կրոնական և մանկավարժական, Բաքու, 1877–1878, խմբագիր և հրատարակիչ Ս. Ստեփաննոս
 Արոր, պատկերազարդ օրացույց, Բաքու, 1893–1896, «Արոր» հրատարակչություն
 Սոցիալիստ, սոցիալ-դեմոկրատական հայ աշխատավորական կուսակցության պաշտոնական հանդես, Սոցիալ-դեմոկրատական հայկական կուսակցության հրատարակչություն, 1904–1905 թթ.
 Արշալույս, Բաքու, 1904
 Սոցիալ-դեմոկրատ, տնտեսագիտություն և քաղաքականություն լուսաբանող հասարակական կապերի ամսագիր, Բաքու, 1905, խմբագիրներ Վ. Մարսյան և Լազո
 Բանվորի ձայն, 1906, խմբագիր Ս. Կասյան
 Բարի Լուր, քրիստոնեական թերթ, հայ ավետարանական համայնքի պաշտոնաթերթ, Բաքու, Պարայան և Միրզոյանց հրատարակչություն, 1906–1917, խմբագիր և հրատարակիչ Հ.Ջ.Տարայանց։
 Գրոհ, Բաքու, 1906–1907 թթ
 Թռուցիկ, շաբաթաթերթ, 1906–1907 թթ
 Կիրակնօրյա թերթ, Բաքու, 1906
 կոչ Դևեթ, հայ-ադրբեջանական թերթ, Բաքու, 1906, խմբագիրներ և հրատարակիչներ Տ.Հարությունյանց և Ի.Բ. Աշուրբեկով
 «Բանվորը», հասարակական-տնտեսական-քաղաքական-գրական թերթ, Բաքու, «Երևանցյան» հրատարակչություն, 1907, խմբագիրներ և հրատարակիչներ Հ. Յուզբահսյան և Գ. Փիջիկյան։
 «Մոծակ», երգիծական թերթ, Բաքու, 1907, խմբագիր Խոջամիր Հ
 «Օրեր», բոլշևիկների հասարակական-քաղաքական-գրական պաշտոնաթերթ, Բաքու, 1907, Խմբագիրներ Ս.Կ. Շահումյան, Սուրեն Սպանդարյան, Ս.Կասյան
 Անիվ, Սոցիալական հեղափոխականների գրական-տնտեսական-քաղաքական պաշտոնաթերթ, Բաքու, Ն.Ա.Երևանցյան Հրատարակչություն, 1908, խմբագիր և հրատարակիչ Գ.Աղաջանյան
 Զանգ, գրական–հասարակական–տնտեսական թերթ, Բաքու, Խատիսյան հրատ., 1908–1909, խմբագիր և հրատարակիչ Կ.Խատիսյան
 «Նոր օրեր», քաղաքական-գրական-հասարակական-տնտեսական թերթ, Բաքու, 1908–09, Երևանցյան հրատ., 1908–1909, խմբագիր և հրատարակիչ Ռ.Օհանջանյան
 Շեփոր, գրական-հասարակական-տնտեսական-թերթ, Բաքու, Ն.Ա.Երևանցյան Հրատարակչություն, 1908, Բաքու, խմբագիր և հրատարակիչ Ս.Շահ-Պարոնյան
 Պատանեկան գրադարան, հանդես, Բաքու, Բաքվի հայ մշակութային համայնքի հրատարակչություն, 1908, խմբագիր Կ. Խառատյան։
 Առավոտ, գրական-հասարակական-տնտեսական-քաղաքական թերթ, Բաքու, Ն.Ա.Երևանցյան հրատ., 1909, խմբագիր և հրատարակիչ Ս.Հարությունյան
 Զնդան, գրական-հասարակական-տնտեսական-քաղաքական թերթ, Բաքու, Ն.Ա.Երևանցյան Հրատարակչություն, 1909, խմբագիր և հրատարակիչ Նիկ. Պ.Իզմայելյան
 Ուղի, քաղաքական-հասարակական-տնտեսական թերթ, Բաքու, «Երևանցյան» հրատարակչություն, 1909, խմբագիր և հրատարակիչ Ն.Հ. Քարհանյան
 Թատրոն և Երաժշտություն, թատերական-երաժշտական-գրական-գեղարվեստական պատկերազարդ հանդես, Բաքու, 1910–17, Ս.Թ. Շահբազյան հրատարակչություն, հետագայում՝ Տրուդ, խմբագիր և հրատարակիչ Ա. Մայելյան
 Փարոս, գրական-գեղարվեստական պատկերազարդ շաբաթաթերթ, Բաքու, Երևանցյան հրատ., 1910, խմբագիր և հրատարակիչ Վ. Թումանյան
 Կոչ, գրական-հասարակական-տնտեսական շաբաթաթերթ, Բաքու, Երևանցյան Հրատարակչություն, 1911, խմբագիր և հրատարակիչ Ի.Բ. Միքայելյան
 Նոր Խոսք, գրական-հասարակական-քաղաքական շաբաթաթերթ, Բաքու, Երևանցյան Հրատարակչություն, 1911–1912, խմբագիր Ս.Կ. Շահումյան
 Նոր կյանք, գրական-հասարակական-քաղաքական շաբաթաթերթ, Բաքու, «Երևանցյան» հրատ., 1911–1912, խմբագիր և հրատարակիչ Դ. Տեր-Դանիելյան
 Եռանդ, սոցիալ-հեղափոխական կուսակցության գրական-հասարակական-տնտեսական-քաղաքական պաշտոնական շաբաթաթերթ, Բաքու, Երևանցյան հրատարակչություն, 1912, խմբագիր և հրատարակիչ Վ.Ս. Ղազարյանց
 Կիրակի, քրիստոնեական շաբաթաթերթ, Բաքու, Ա. Ն. Տարաևա և Լ.Դ. Միրզոյանց հրատարակչություն, 1912 թ.
 Մեր ուղին, գրական-քաղաքական-տնտեսական ժողովածու, Բաքու, Երևանցյան հրատ., 1912, խմբ. Դ. Անանուն
 Բաքվի ձայն, թերթ, Բաքու, Բաքվի քաղաքապետի հրատարակչություն, հրատարակիչ Կ. Խատիսյան
 Լուսադեմին, գրական ժողովածու, Բաքու, Բաքվի թղթի հրատարակչություն, 1913–1914, խմբագիր Ա.Ալշուշյան
 Արև, սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության գրական-հասարակական-քաղաքական պաշտոնաթերթ, «Շահբազյան» հրատարակչություն, 1914–1919 թթ., խմբագիր Թաղյանոսյան
 Գորձ, գրական-գիտա-քաղաքական հանդես, Բաքու, «Վերա» հրատարակչություն, 1917, խմբագիր Կ. Կրասիլնիկյան
 Ծիլ, գրական-գեղարվեստական անթոլոգիա, Բաքու, Երևանցյան հրատ., 1914–1915, խմբագիր և հրատարակիչ Ա. Բարութչյան
 Մեր կյանք, Բաքու, 1914, խմբ. Շահումյան Ստ.
 Նավակ, գրական-հասարակական շաբաթաթերթ, Բաքու, «Արամազդ» հրատարակչություն, 1914 թ.
 Շավիղ, գրական-հասարակական հանդես, Բաքու, Բաքվի հրատարակչություն, 1914 թ.
 Արեգ, գրական-հասարակական-քաղաքական օրաթերթ, Բաքու, «Երևանցյան» հրատարակչություն, խմբագիր և հրատարակիչ Է. Աբովյան
 Նվեր որբերին, Բաքու, 1915
 Աշխատանքի դրոշով, Բաքու, 1917
 Առողջ կյանք, Բաքու 1917, Երևանցյան հրատ., խմբ. Զաքարյան
 Բանվոր, Բաքու, 1917, «Երևանցյան» հրատարակչություն, խմբագիր և հրատարակիչ Գ. Փիջիկյան
 Նոր կյանք, Բաքու, 1917, «Երևանցյան» հրատ., խմբ. Ե. Տեր-Օհանյան
 Հառաջ, հասարակական-քաղաքական օրաթերթ, Բաքու, 1917
 Մեր գործ, Բաքու, 1917, Երևանցյան հրատ., խմբագիր Ա.Ստեփանյան
 Մեր օրեր, սոցիալ-դեմոկրատական պաշտոնաթերթ, Բաքու, 1917
 Սոցիալ դեմոկրատ, Բաքու, 1917
 Վերածնունդ, Բաքու, 1917
 Աշխատավորի ձայն, Բաքու, 1918
 Բանվոր, Զինվոր և Նավաստի պատգամավորների խորհրդի տեղեկատու, Բաքու, 1918 թ.
 Բանվորի խոսք (Բանվորի խոսք), Բաքու, 1918
 Շեփոր, Բաքու, 1918, խմբագիր և հրատարակիչ Է. Պալյան
 Տեղեկատու, Բաքու, 1918
 Երկիր, քաղաքական–հասարակական–գրական թերթ, Բաքու, 1919, խմբագիր Ի Ամիրյան
 Կոմունիստ, Ադրբեջանի կոմունիստական կուսակցության և Բաքվի կոմունայի պաշտոնաթերթ, Բաքու, 1920 թ.
 Տեղեկագիր, Ադրբեջանի Կոմունիստական կուսակցության Կենտկոմի հանդես, Բաքու, 1920–1921 թթ.

Ծանոթագրություններ 

Հայերը Բաքվում
Ադրբեջանահայ մամուլ