Ամիֆաոն

Ամիֆաոն կամ Ամիթաոն (), հին հունական դիցաբանության կերպար էոլիդյանների ընտանիքից, Կրեփեոսի և Տիրոյի որդին՝ Բիանտի և Մելամպոդի հայրը։ Էլիսի Ամիֆաոնիա շրջանի համանունը, հնագույն օլիմպիական խաղերի լեգենդար հիմնադիրներից մեկը։ Հիշատակվում է Յասոնի լեգենդում, ով նրա եղբոր որդին էր։ Ամիֆաոնի հետնորդներն աչքի էին ընկնում իրենց մարգարեական շնորհով և թագավորում էին Արգոսում։

Առասպելաբանության մեջ 
Հին հեղինակները Ամիֆաոնին անվանում են Կրեփեոսի երեք որդիներից մեկը՝ Թեսալիայի Իոլք քաղաքի հիմնադիրն ու առաջին թագավորը, Էոլի որդին և Հելենի թոռը, ով իր ծագումնաբանությունը փոխանցել է Պրոմեթևսին։ Կրեփեոսի կինը նրա զարմուհի Տիրոն էր՝ Էլիս Սալմոնեուսի թագավորի դուստրը, ով իր ամուսնուց ծնեց Էսոնին, Ֆերետին և Ամիֆաոնին, իսկ ծովի աստված Պոսեյդոնից՝ երկվորյակներին՝ Պելիասին և Նելևսին։ Երբ Նելևսը գնաց Մեսսենիա՝ այնտեղ իր թագավորությունը հաստատելու, Ամիֆաոնը հետևեց նրան և հետագայում ապրեց Փիլոսում։ Նա ամուսնացավ Իդոմենեի (իր եղբոր՝ Ֆերետի կամ Արգոսի արքա Աբանտի դուստրը) կամ Ագլայայի հետ։ Նրա կինը ծնեց նրան որդիներ Բյանտ և Մելամպոդ,դուստրեր Էոլիա (էտոլիայի հերոս Կալիդոնի կինը) և Փերիմելու (Անտիոնի կինը)։ Առասպելի այլընտրանքային տարբերակներում Ամիֆաոնը Իոլկայի թագավորն է։

Իմանալով, որ Էսոնի որդի Ջեյսոնը եկել է Իոլք և Պելիասից պահանջել է իր հոր ժառանգությունը, Ամիֆաոնը նույնպես եկել է հայրենի քաղաք՝ աջակցելու իր եղբորորդու պահանջին։ Ըստ Պինդարի՝ Ամիփաոնը, Ֆերեթը և Էոլիդի ընտանիքի այլ ներկայացուցիչներ ներկա են եղել հանդիպմանը, որին Յասոնը պահանջել է իր իրավունքները Իոլկի թագավորական գահի նկատմամբ, իսկ Պելիասը նրան առաջարկել է նախ նավարկել Կոլխիդա՝ Ոսկե գեղմը ստանալու համար։ Պաուսանիասը նշում է, որ Ամիֆաոնը վերսկսել է մրցումները՝ ի պատիվ Օլիմպիական Զևսի Էլիսում, որը մոռացվել է այն բանից հետո, երբ «Պելոպսի որդիները ցրվել են Էլիսից ամբողջ Պելոպոնեսում»; այս մրցումները դարձան պատմական դարաշրջանի Օլիմպիական խաղերի նախատիպը։

Ամիֆաոնի շատ ժառանգներ առանձնանում էին գուշակության ունակություններով։ Պրետոսի դուստրերի հետ ամուսնության միջոցով Ամիֆաոնի որդիները դարձան Արգոսի թագավորներ։

Հիշողություն 
Ըստ Ստեփանոս Բյուզանդացու՝ Ամիֆաոն անունից է առաջացել Էլիսի Ամիֆաոնիա շրջանի անվանումը։ Ըստ երևույթին, խոսքը գնում է Տրիֆիլիայի Լեպրի քաղաքի (Էլիսի հարավային մաս) տարածքում գտնվող տարածքի մասին։

Միկենյան քաղաքակրթության տեքստերում հանդիպում է a-mu-ta-wo անունը, որը հետազոտողները կապում են հին հունական Ἀμυθάων (Ամիֆաոն, «լուռ») հետ։

Ծանոթագրություններ 

Հին հունական դիցաբանության կերպարներ
Հին հունական դիցաբանություն
Հունական հերոսներ
Թեսալիայի առասպելներ
Կերպարներ այբբենական կարգով
Դիցաբանական կերպարներ այբբենական կարգով