Վլադիմիր Նեկլյաև

Վլադիմիր Պրոկոֆիևիչ Նեկլյաև (, ), բելառուս բանաստեղծ, արձակագիր և հասարակական-քաղաքական գործիչ, գրական գործունեության համար մի շարք մասնագիտական և պետական մրցանակների դափնեկիր։

2010 թվականի փետրվարի 25-ից Նեկլյաևը դարձել է «Ասա ճշմարտությունը» հասարակական արշավի առաջատարը։ Նույն թվականին առաջադրել է իր թեկնածությունը Բելառուսի նախագահական ընտրություններում։ Ընտրությունների օրը՝ 2010 թվականի դեկտեմբերի 19-ին, ձերբակալվել է և դեկտեմբերի 29-ին մեղադրվել զանգվածային անկարգություններ կազմակերպելու մեջ։ Amnesty International-ը նրան խղճի բանտարկյալ է հայտարարել։

Կենսագրությույուն

Ծնողներ 
Ծնվել է 1946 թվականի հուլիսի 9-ին Սմորգոն քաղաքում, Գրոդնսկի շրջանում։ Հայրը՝ Նեկլյայև Պրոկոֆի Միխայլովիչ (), ռուս, մասնագիտությամբ մեխանիկ։ Մայրը՝ Մագեր Անաստասիա Իվանովնա (), բելառուս է։ Պրոկոֆի Նեկլյաև, ծնունդով Պրյամայա Բալկա գյուղից (այժմ՝ Վոլգոգրադի շրջանում), պատերազմի ավարտից հետո Արևմտյան Բելառուս էր ուղարկվել կոլտնտեսություն ստեղծելու։ Կրևո Սմորգոնի շրջանի գյուղում ծանոթացել է Վլադիմիրի մոր հետ։ Կրիվոյում աշխատել է որպես գյուղխորհրդի նախագահ։

Կրթություն 
Մանկության տարիներին Վլադիմիր Նեկլյաևը ապրել է Կրևո գյուղում, այնտեղ ավարտել է 1-ին դասարանը։

2-ից 9-րդ դասարաններում սովորել է Սմորգոն քաղաքի № 1 դպրոցում։ Դպրոցում սովորելու ընթացքում զբաղվել է երաժշտությամբ. նվագել է ցիմբալներում և մաքսանենգությամբ Օգինսկու անվան ժողովրդական երաժշտության նվագախմբում։

1962-1966 թվականներին սովորել է Մինսկի կապի տեխնիկումում։ Ուսումնառության ընթացքում տեխնիկումում ակտիվորեն զբաղվել է ըմբշամարտով և բռնցքամարտով։ Լուրջ վնասվածքի պատճառով դադարեցրել է մարզումները։

Տեխնիկումը ավարտելուց հետո աշխատել է Վլադիվոստոկում, Տայշեթում և Նորիլսկում։ 1967 թվականին նա վերադարձել է Մինսկ և աշխատել է հեռուստատեսային ստուդիայում մինև 1971 թվականը։

1969 թվականին Վլադիմիր Նեկլյաևը ընդունվել Է Մինսկի մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետ և ավարտել այն 1973 թվականին։ 1971 թվականին, առանց Մինսկի մանկավարժական համալսարանի հեռակա բաժնում ուսումը ընդհատելու, ընդունվել Է Մոսկվայի գրական ինստիտուտի պոեզիայի բաժին, իսկ 1972 թվականին տեղափոխվել է Լիտինստիտուտի հեռակա բաժին և վերադարձել Մինսկ։

Լրագրողական կարիերա 

1972-1999 թվականներին աշխատել է որպես լրագրող և խմբագիր մի շարք բելառուսական ԶԼՄ-ներում։

1972 թվականից Վլադիմիր Նեկլյաևը աշխատել է որպես Զնամյա թերթի խմբագրության գրական աշխատող։ Ուրբաթ  երգիծանքի և հումորի բաժնի հիմնադիրներից մեկն էր։

 1975-1978 թվականներին՝ «Тэатральны Мінск» տեղեկագրի խմբագիր;
 1978-1987 թվականներին՝ Բելառուսի հեռուստատեսության գրական-դրամատիկական ծրագրերի գլխավոր խմբագրության ավագ խմբագիր;
 1987-1998 թվականներին՝ «Крыніца» ամսագրի գլխավոր խմբագիր);
 1996-1999 թվականներին աշխատել է «Літаратура і мастацтва» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիր։

«Крыніца» գրական-մշակութաբանական ամսագրի ստեղծումը Նեկլյաևի լրագրողական գործունեության կարևոր փուլն էր։ Ամսագիրն ավելացրել է բելառուսական գրականության նոր սերունդ։ Խմբագրությունում աշխատել են բելառուս հայտնի բանաստեղծներ, արձակագիրներ, փիլիսոփաներ, մշակութաբաններ՝ Ալես Ռյազանով, Վլադիմիր Օրլով, Վալենտին Ակուդովիչ, Լեոնիդ Դրանկո-Մայսյուկ, Լեոնիդ Գոլուբովիչ։ Նեկլյաևի հիշողություններով՝ դա «փայլուն համաստեղություն» էր։ Սակայն 1999 թվականին Նեկլյաևի և իշխանության, փոխվարչապետ Վլադիմիր Զամալինի, որը ղեկավարում է մշակույթի ոլորտը, իսկ այնուհետև նախագահ Լուկաշենկոյի հետ կապված՝ Նեկլյաևը հեռացվել էր գլխավոր խմբագրի պաշտոնից, իսկ ամսագիրը հետագայում վերացվել էր։

Մեկնում և վերադարձ 

1999 թվականի հունիսի 6-ից ապրել է Լեհաստանում՝ հրապարակավ հայտարարելով բելառուսական իշխանությունների հետ խզման մասին։ Վլադիմիր Նեկլյաևը դարձել է բելառուսական մշակույթի առաջին գործիչը, որը Բելառուսից հեռացել է քաղաքական դրդապատճառներով։ Վարշավայից մեկնել է Ֆինլանդիա, որտեղ ապրել է Հելսինկիի ֆիննական  PEN միջազգային կենտրոնի հրավերով, ինչպես և Հելսինկիում իր առջև ապրող Վասիլ Բիկովը, քաղաքի պատվավոր հյուրի կարգավիճակ ունի։  Այդ ընթացքում գրել է բանաստեղծությունների և պոեմների Այսպես գիրքը, Լաբուխ վեպը, Եվրոպայի Կենտրոն գիրքը, Արմագեդոն դրաման կազմող վիպակներն ու պատմվածքները։ 2004 թվականին վերադարձել է Մինսկ և շարունակել է գրական և հասարակական գործունեությունը։

Նախքան ձերբակալությունը, 2010 թվականի դեկտեմբերին, Վլադիմիր Նեկլյաևը ապրել և աշխատել է Բելառուսում։ Նա պարբերաբար հանդես է եկել բանաստեղծություններով, էսսեներով, արձակով, քննադատական հոդվածներով, զբաղվել է հասարակական-քաղաքական գործունեությամբ ։

Ծանոթագրություններ 

ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Բելառուս հասարակական գործիչներ
Բելառուս բանաստեղծներ
Բելառուս գրողներ
Խորհրդային լրագրողներ
Բելառուս արձակագիրներ