Թադևոս (Կաֆայի եպիսկոպոս)

Թադևոս (կամ Թադեոս ), 14-րդ դարի հայ եկեղեցական գործիչ։ 1321 թվականին կամ դրանից էլ առաջ Աղվանքի կաթողիկոս Ստեփանոս IV-ի կողմից օծվել է որպես հայ առաքելական եկեղեցու Կաֆայի (ներկայիս Թեոդոսիայի) թեմի եպիսկոպոս  : Հռոմի Հովհաննես XXII պապի պապական բուլլան՝ ՝ Doctor gentium egregius, թվագրված 1321 թվականի նոյեմբերի 22-ին, նրան բնորոշում է որպես «կործանման որդի... ով առանձնացել է եկեղեցու հետ միասնությունից»։ Նա դեմ էր լատին եպիսկոպոս Ջերոմ Կատալոնացու նշանակմանը պաշտոնի։ Այդուհանդերձ՝ 1322 թվականին հենց ինքն էլ կաթոլիկություն է ընդունել և միացել Դոմինիկյան միաբանությանը։ Նրան, հավանաբար, խոստացել են, որ կփոխարինի Ջերոմին, երբ վերջինս մահանա։  Այս ժամանակաշրջանի Կաֆայի կաթոլիկ եպիսկոպոսների ժամանակագրությունը որոշ չափով խառնված է։ 

Ավելի ուշ՝ 1322 թվականին, Թադևոսը Ջերոմի հետ մեկնել է Ավինյոն՝ Հռոմի պապին այցելելու նպատակով։  1323 թվականին նա դեռ այնտեղ է գտնվել։ 1323 թվականին Կիլիկյան Հայաստանի թագավոր Լևոն II- ին ուղղված նամակում Մարինո Սանուդո Տորսելոն գրում է, որ «Եղբայր Թադեոսն ու նրա աջակիցները, ձեր բանագնացները, որոնք այժմ գտնվում են հռոմեական կուրիայում, կկարողանան բանավոր զեկուցել ձեզ, երբ վերադառնան ձեզ մոտ», թե ինչպես էր Սանուդոն աղաչում, որ օգնություն հասցվի Հայոց թագավորությանը։

1328 թվականին Թադևոսը նշանակվել է Կոռիկոսի լատինական/կաթոլիկ եպիսկոպոս։ 1334 թվականին նա փոխարինել է Ջերոմին որպես Կաֆայի եպիսկոպոս  և այդ պաշտոնը վարել է մինչև իր մահը, որը տեղի է ունեցել 1357 թվականին։

Թադևոսը հայերեն է թարգմանել Դոմինիկյան Բրեյվիարիի/վարքականոնի մի մասը։  Փոլ Ռայանթը, խմբագրելով 1291 թվականին Ակրայի անկման լատիներեն պատմությունը՝ Ystoria de desolatione et conculcatione civitatis Acconensis et tocius terre sancte,, այն վարկածն է առաջ քաշել, որ դրա հեղինակը՝ Թադեոս Նեապոլցին, նույն ինքը՝ Թադևոս Կաֆացին է։ Սակայն այս վարկածը չափազանց անհավանական է համարվում։

Նշումներ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
Loenertz, Raymond-Joseph. "Deux évêques dominicains de Caffa: frère Thaddée d'Arménie et frère Matthieu Manni de Cortone." Archivum Fratrum Praedicatorum 5 (1935): 346–357
Richard, Jean. "Deux évêques dominicains agents de l'Union arménienne au Moyen-Âge." Archivum Fratrum Praedicatorum 19 (1949): 255–265.

Կրոնական գործիչներ
1357 մահեր
ՀԹՎ 2023 հոդվածներ