Ստեփանոս Սյունեցի (առաջին)

Ստեփանոս Սյունեցի (ծննդյան և մահվան տարեթվերն անհայտ են), V դարի հայ բանաստեղծ-երաժիշտ, Սյունիքի եպիսկոպոս։ Որոշ հետազոտողներ Ստեփանոս Սյունեցի Առաջինին նույնացնում են Ստեփանոս Սյունեցի Երկրորդի հետ։

Հավանաբար եղել է Մեսրոպ Մաշտոցի և Սահակ Պարթևի կրտսեր աշակերտներից մեկը։ Հայկական «Շարականում» պահպանվել են հեղինակի շուրջ 80 ստեղծագործություններ։ Սյունեցու աշխատությունները առանձնանում են բարձր գեղարվեստական արժեքով, էմոցիոնալ անմիջականությամբ և արտահայտչականությամբ։ Նրա բանաստեղծությունները և օրհներգերը («Հարության օրհնություն») պահպանել են V դարի երկրորդ կեսի հայկական օրհներգության բնորոշ գծերը։

Հնագույն և հազվադեպ գեղեցկությամբ աչքի ընկնող այդ երգերը կոչվում են «Յարութեան աւագ օրհնութիւնք» և կատարվում են Զատկին և առհասարակ բոլոր կիրակիներին (Սուրբ Հարությունը խորհրդանշող օրերին)։ Ստեղծվել են հայոց հնագույն Սաղմոսարան-Ժամագրքում ընդգրկված մարգարեական 10 օրհնությունների հարասությամբ և 
սկզբնապես երգվել են վերջիններին կից՝ որպես կցուրդներ։ Հորինվել են հայ հոգևոր ինքնուրույն երգի զարգացման վաղ շրջանում (ոչ ուշ քան V դ-ի կեսը)։ Բոլոր 
80 երգերի ձայնակարգերի հիմքը պարզ է. ոչ մեկը բազմաճյուղ-ստեղի կամ զարտուղի եղանակով նմուշ չէ։ Զարտուղություն չկա նաև դարձվածք տիպի (2 շարքում) ձայնեղանակներում։ Երգերի ընթացքը միջակ է կամ չափավոր, եղանակները փոքրածավալ, սակայն աչքի են ընկնում մոնումենտալ ոճով և հնչյունների իմաստավոր փոխհարաբերությամբ։ Նկատելի են նաև երգերի զուտ գեղագիտական արժանիքները՝ տրամադրության խորություն, խոհականություն, ապրումների անկեղծություն, արտահայտության անմիջականություն։ Նրանց մի շարք նմուշներ շփման եզրեր ունեն Սահակ-Մեսրոպյան այն երգերի հետ, որոնք զերծ են հետսամույծ ակնհայտ փոփոխություններից։ Ստեփանոս Սյունեցին ստեղծագործաբար կիրառել է իր մեծ ուսուցիչների երաժշտաբանաստեղծական արվեստի լավագույն ավանդույթները։

Գրականություն 
 Թահմիզյան Ն., Սյունիքի համանուն երկու երաժիշտներ և Հարության ավագ օրհնությունները, Էջմիածին, 1973, № 2:

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Древнеармянская поэзия 

Հայ հոգևոր գործիչներ
Հայ բանաստեղծներ
Սյունիքի եպիսկոպոսներ