Վերադարձ դեպի կյանք

«Վերադարձ դեպի կյանք» (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վլադիմիր Բասովը Ահտո Լևիի «Գորշ գայլի նոթերը» () վեպի մոտիվներով «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում 1972 թվականին։

Սյուժե 
Պատերազմի ժամանակ իր հայրենի Էստոնիայից դպրոցական Առնոն, մանկական արկածների որոնելով, շոգենավով մեկնում է Գերմանիա։ Նա երազում է օվկիանոսային ինքնաթիռով հասնել Հարավային Ամերիկա։ Սակայն իրական կյանքը, ինչպես պարզվում է, շատ ավելի բարդ է։ Սկզբում նա հայտնվում է «Հիտլերյուգենդում», ապա աշխատում դաշտերում և ծառայում գերմանական բանակում։

Պատերազմից հետո Առնոն մնում է օկուպացիայի արևմտյան գոտում։ Չունենալով մշտական աշխատանք՝ նա իր ապրուստը վաստակում է պատահական աշխատանքներով՝ միանալով կասկածելի ընկերախմբի։ Նրան սովորեցնում են խաբել մարդկանց, կեղծիքներ վաճառել շուկայում և, վերջապես, պարզապես գողանալ։

Ծանոթ լրագրողն Առնոյին խորհուրդ է տվել գնալ խորհրդային հյուպատոսություն և մեկնել Խորհրդային Միություն։ Առնոն վերադառնում է Էստոնիա և հանդիպում է իր հոր ընկերոջը։ Նա բոլոր դժբախտությունների համար մեղադրում է նոր իշխանություններին, և Առնոյին համոզում է հեռանալ անտառ՝ «անտառային եղբայրների» մոտ։ Առնոն հրաժարվում է մարդկանց սպանել և որոշ ժամանակ անց փախչում է անտառից։

Քաղաքում նա հանդիպում է քրեական հանցագործներին և, ունենալով փորձ, բավականին արագ միանում է նոր, գողական կյանքին։ Մի օր փողոցում նա հանդիպում է դեռ գերմանական ճամբարից իրեն ծանոթ երիտասարդ կնոջ՝ Մարիին։ Առնոն հետևում է նրան, իմանում անունը և հասցեն։

Թողնելով իր գողական միջավայրը՝ Առնոն ձգտում է հանդիպել Մարիին, վերջինս համբերատար լսում է նրա անկեղծ պատմությունը և թողնում իր տանը։ Գայլը գտնվում է իր հին ընկերների հսկողության տակ։ Մի երեկո Առնոն վերադառնում է տուն և Մարիին գտնում ծեծված։

Շուտով Առնոն ճանաչվում է, և նրան ձերբակալում են հին քրեական գործերի համար։ Նա կրկին հայտնվում է ճամբարում, փախչում և նորից դատապարտվում։ Եվս մեկ անգամ փախչելուց հետո Առնոն հայտնվում է ազատության մեջ և կրկին գնում է անտառ՝ պարտիզանների մոտ («անտառային եղբայրներ»)։ Նրան հանձնարարում են սպանել ուսուցչուհու տեղի խուտորներից մեկում, բայց Առնոն, պատժիչներին սպանելով, հանձնվում է իշխանություններին և, իր վերջին ժամկետը կրելով, դուրս է գալիս նոր մարդ դարձած։

Դերերում 
 Լեոնհարդ Մերզին – Առնո, «մոխրագույն գայլ» մականունով
 Վալենտինա Տիտովա – Մարի
 Իգոր Բեզյաև – Լոնգ
 Կոնստանտին Զաբելին – Իոհաննես Ռոոսլա / Օրաս, նախկին լեգեոներ (հնչյունավորել Է Ստանիսլավ Չեկանը)
 Թամարա Լոգինովա – ուսուցչուհի խուտորից
 Վլադիմիր Մարենկով – Յան Կորոտվաշ
 Պաուլի Ռիննե – սերժանտ
 Իտա Էվեր – Լիլ
 Վլադիմիր Բասով – կիթառահար
 Նիկոլայ Սիմկին – պահակախմբի պետ
 Գառնիկ Արազյան – «Պրոնիրա»
 Վլադիմիր Սալոպով – «Խլիստ»
 Վլադիմիր Ագեև «Վեշիչկա»
 Լեմբիտ Անտոն – ''«Խոր»

Նկարահանող խումբ 
 Սցենարիստներ՝ Վլադիմիր Բասով, Մարո Երզնկյան
 Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Բասով
 Բեմադրող օպերատոր՝ Անատոլի Կուզնեցով
 Կոմպոզիտոր՝ Վենիամին Բասներ
 Երգերի տեքստի հեղինակ՝ Միխայիլ Մատուսովսկի
 Մոնտաժող՝ Լյուդմիլա Բադորինա 
 Նկարիչ՝ Ալեքսեյ Պարխոմենկո 
 Ֆիլմի տնօրեն՝ Պյոտր Ֆելլեր

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 «Վերադարձ դեպի կյանք» ֆիլմը  «Энциклопедия отечественного кино» կայքում

Խորհրդային ֆիլմեր
«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
1972 ֆիլմեր
Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Ռուսերեն ֆիլմեր
Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ