Զորա Ռշտունի

Զորա Ռշտունի (, ), հայ նախարար և զորավար Մեծ Հայքում, Վասպուրական աշխարհի Ռշտունիք գավառի տանուտերը, Մանաճիհր Ռշտունու որդին, Մեհենդակ Ռշտունու եղբայրը, Ռշտունիների նախարարական տոհմից։

Կենսագրություն 
Զորա Ռշտունին հաջորդել է հորը՝ Մանաճիհր Ռշտունուն, եղել է Ռշտունյաց տանուտեր։ Հոր մահից հետո՝ 338 թվականին, Մեծ Հայքի արքա Տիրան Բ-ի (339-350) հրամանով նշանակվում է Մեծ Հայքի հարավային զորավարության սպարապետ։ Մովսես Խորենացին հաղորդում է, որ Տիրան Բ-ն համաձայնվում է օգնել և զորք ուղարկել Հուլիանոս Ուրացողին (հետագայում՝ Հռոմի կայսր 361-363)՝ Սասանյան Պարսկաստանի շահնշահ Շապուհ Բ-ի (309-379) դեմ իր արշավում, որի համար Տիրան Բ-ն օգնական է ընտրում Զորա Ռշտունուն։ Բայց, Զորան հրաժարվում է գնալ օգնության, քանի որ Տիրան Բ-ն սպանել էր Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Հուսիկ Ա Պարթևին, իսկ Հուլիանոսն ուրացել էր քրիստոնեությունը։ Նա կարողանում է համոզել իր զորքին հետևել իրեն, և ամրանում է Վանա լճից հարավ և Տիգրիս գետից արևելք ընկած` Կորճայք աշխարհի Տմորիք գավառում։

Հուլիանոսի սուրհանդակները նամակ են ուղարկում Տիրանին՝ տեղեկացնելով կատարվածի մասին։ Արքան Հայր մարդպետին հրամայում է Զորային իր մոտ կանչել։ Բանակը տեսնելով որ նախարարները չեն միաբանվում Զորայի շուրջ, ցրվում են ու վերադառնում իրենց տները։ Մնալով մենակ, Զորան գնում է արքայի մոտ։ Տիրանը բռնում է նրան, հարքունիս գրավում Աղթամարի ամրոցը և Ռշտունիք գավառը ու կոտորել տալիս անհնազանդ Ռշտունիների տոհմը։ Կոտորածից ողջ է մնում միայն մի մանուկ, Զորայի Մեհենդակ եղբոր որդին՝ Տաճատը, որին նրա դայակ Մամիկոնյանները փախցնում են Տայք։ Տիրան Բ-ի հրամանով Զորայի փոխարեն Հարվային զորավարության սպարապետ է նշանակվում Սաղամութ Անձտեցին։

Ծանոթագրություններ 

Ռշտունիներ
Հայ զորավարներ
4-րդ դարի հայեր
3-րդ դարի հայեր