Օլալա (պատմվածք)

Օլալա (), Ռ. Լ. Սթիվենսոնի պատմվածքը, որը լույս է տեսել 1885 թվականին «The Court and Society Review» ամսագրի ամանորյա համարում: 1887 թվականին այն ընդգրկվել է Սթիվենսոնի «Ուրախ կտրիճները և այլ պատմվածքներ ու առակներ» ժողովածուի մեջ:

Սյուժե 
Պատմությունը պատմվում է շոտլանդացի երիտասարդ սպայի անունից, որը բուժվում է Իսպանիայում, Պիրենեյան պատերազմների ընթացքում վիրավորվելուց հետո: Բժիշկը նրան խորհուրդ է տալիս քաղաքից դուրս գնալ` բնության մեջ կազդուրվելու նպատակով: Ծանոթ գյուղական քահանայի միջոցով բժիշկը սպային ուղղում է դեպի սնանկացած արիստոկրատ ընտանիքի մեկուսացված ամրոց: Ամրոցում, որը գտնվում է լեռներում, ապրում է ընդամենը երեք մարդ` մայրը, որդին և դուստրը: Սպանի առջև դրված պայմանն այն է, որ նա չպետք է մտերմանալու փորձ կատարի ամրոցի բնակիչների հետ: Այնուամենայնիվ, ժամանակի ընթացքում տիրուհու որդին՝ Ֆելիպը, որը տառապում է տկարամտությունից, կապվում է սպային: Տանտիրուհին գրեթե ամբողջ ժամանակը ծախսում է գտնվելով ամրոցի բակում արևի տակ կիսաքուն վիճակում: Սպանը երբեմն զրուցում է նրա հետ՝ նկատելով, որ արտաքին գեղեցկությամբ կինն առանձնանում է աչքերի անսովոր անիմաստ արտահայտությամբ և կյանքում որևէ հետաքրքրության բացակայությամբ: Ամրոցում դիմանկարները զննելուց հետո երիտասարդը որոշում է, որ այս ընտանիքը, որը ժամանակին հզոր էր, այժմ ենթարկվում է այլասերվածության: Մի գիշեր հերոսը սարսափելի գոռոցներ է լսում ինչ-որ տեղ ամրոցում, բայց նա չի կարող լքել սենյակը, իսկ հաջորդ օրը Ֆելիպը հրաժարվում է այդ մասին խոսել:

Մի օր սպանը հայացք է նետում տիրուհու դստեր՝ Օլալայի վրա: Նա շատ գեղեցիկ է, և այլասեռության նշաններ չկան, որ հերոսը նկատել էր մոր և եղբոր մեջ: Նա սիրահարվում է Օլալային և նրան թվում է, որ աղջիկը նույնպես սիրահարվել է: Օլալան, այնուամենայնիվ, չի փնտրում հանդիպումներ սպայի հետ և նրան մեկ անգամ է մոտենում, խնդրելով  հնարավորինս շուտ հեռանալ ամրոցից: Հերոսը չի հասկանում այս խնդրանքը և չի ցանկանում նահանջել, բայց շուտով տեղի է ունենում մի իրադարձություն, որը նրան ստիպում է այլ կերպ գնահատել իր մնալը ամրոցում: Երբ նա վնասում է ձեռքը և խնդրում է տիրուհուն վիրակապել սպայի ձեռքը, վերջինս արյուն տեսնելով հարձակվում է հերոսի ձեռքի վրա:  Ֆիլիպը հեռացնում է մորը, Օլալան վիրակապում է սպայի ձեռքը, իսկ արդեն գիշերը նա նորից է լսում սարսափելի ճիչերը՝ հասկանալով, որ դա մայրն է գոռում:

Օլալան պնդում է, որ սպան հեռանա ամրոցից, և նա տեղափոխվում է քահանայի մոտ: Գյուղացու հետ զրույցից հերոսը տեղեկանում է, որ ամրոցում ապրող ընտանիքը համարվում է անիծված, և նրանց խղճի վրա կան շատ սպանվածներ, այնպես որ վաղ թե ուշ ժողովրդի զայրույթը կարող է ընկնել մորը և երեխաներին: Անտառի մի բլրի վրա Քրիստոսի խաչելության բլրի վրա, անտառում տեղի է ունենում հերոսի վերջին հանդիպումը Օլալայի հետ: Նա ասում է, որ չի կարող պատասխանել հերոսի սիրուն, քանի որ նա ուխտ է տվել, որ իր ընտանիքն ավարտվելու է: Իմանալով իր տոհմի անեծքի մասին, նա չի կարող ամուսնանալ, քանի որ վտանգ կա, որ նրա սերունդները նույնպես կկրեն այդ անեծքը: Հերոսը համաձայն է նրա հետ՝ գիտակցելով, որ «ոգով ուժեղները գնում են տառապանքի փշոտ ճանապարհով, որ մարդը պարտականություն ունի, և փորձությունները միայն կոփում են նրան»:

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Информация о рассказе на FantLab.ru
 

1885 պատմվածքներ