Կուկ եղբայրներ

Էնթոնի Կուկ (; ) և Նաթանիել Կուկ (; ), ամերիկացի սերիական մարդասպաններ, հարազատ եղբայրներ, ԱՄՆ Օհայո նահանգի Տոլեդո քաղաքի մերձակայքում 1973-1981 թվականներին կատարել են բռնաբարությունների հետ կապված 9 սպանություն՝ ելնելով ռասիստական դրդապատճառներից։ Բոլոր զոհերը սպիտակամորթ են եղել։ Սպանություններին եղբայրների մասնակցությունը ապացուցվել է միայն 1990-ական թվականների վերջին ԴՆԹ-թեստավորման հիման վրա, որից հետո երկու եղբայրներն էլ մեղադրվել և դատապարտվել են երկարատև ազատազրկման։

Վաղ տարիներ 
Կուկ եղբայրների կյանքի վաղ տարիների մասին քիչ բան է հայտնի։ Հայտնի է, որ եղբայրները ծնվել են Մոբիլ քաղաքում (Ալաբամա նահանգ)։ Նրանցից բացի ընտանիքում ևս 7 երեխա է եղել, ինչի հետևանքով ընտանիքը նյութական դժվարություններ է ունեցել։ Օհայո տեղափոխվելուց հետո եղբայրների հայրը հեռացել է ընտանիքից։ Տոլեդոյում ընտանիքը ստիպված է եղել ապրել քաղաքային շրջանում, որը բնակեցված է եղել գունավոր փոքրամասնություններով, ցածր սոցիալական կարգավիճակ և կրթության մակարդակ ունեցող այլ ապադասակարգայնացված տարրերով, ինչի շնորհիվ եղբայրները մեծացել են սոցիալապես անապահով պայմաններում և ենթարկվել են տարանջատման քաղաքականության։

Էնթոնիի և Նաթանիելի ավագ եղբայրը՝ Հայս Կուկը, 1960-ական թվականների կեսերին դատապարտվել է բռնաբարության համար, Էնթոնին սկսել է մարգինալ կենսակերպ վարել՝ վաղ լքել է դպրոցը, սկսել է ավելի շատ ժամանակ անցկացնել փողոցում և շփվել քրեական ենթամշակույթի ներկայացուցիչների հետ։ 1974 թվականին Էնթոնի Կուկը ձերբակալվել և դատապարտվել է կողոպուտի մեղադրանքով՝ հաջորդ մի քանի տարիները անցկացնել է բանտում։ Ազատ արձակվելուց հետո Էնթոնի Կուկը հայտարարել է, որ ենթարկվել է բանտի պահակների և մաշկի սպիտակ գույն ունեցող մյուս կալանավորների բարոյական ճնշումների և ֆիզիկական հարձակումներին, ինչից հետո սկսել է ռասայական ատելության նշաններ դրսևորել քաղաքի սպիտակ բնակչության նկատմամբ։

Նաթանիել Կուկը խնդիրներ չի ունեցել օրենքի հետ, չի չարաշահել ալկոհոլը և թմրանյութերը, աշխատել է որպես վարորդ բարձր վարձատրությամբ։ 1979 թվականին բանտից ազատ արձակվելուց հետո Էնթոնի Կուկը վերադարձել է Տոլեդո և ավելի շատ ժամանակ է անցկացրել Նաթանիելի հետ։ Ունենալով սոցիալ-հոգեբանական ծանր բնավորության գծեր՝ նա բացասաբար է ազդել եղբոր հոգեբանա-հուզական վիճակի վրա, որից հետո քաղաքի մերձակայքում տեղի է ունեցել մի շարք սպանություններ։

Սպանությունների շարք 
Սպանությունների շարքը սկսվել է 1980 թվականի մայիսին, երբ եղբայրները հարձակում են գործել 24-ամյա Թոմաս Գորդոնի և նրա 18-ամյա աղջկա վրա, Տոլեդոյի հյուսիսային մասում։ Եղբայրները զենքի սպառնալիքով գրավել են ավտոմեքենայի նկատմամբ վերահսկողությունը և պատանդ վերցնելով զույգին՝ տարել են Լուկաս շրջանի անտառապատ տարածք, որտեղ գնդակահարել են Գորդոնին և բռնաբարել նրա աղջկան, որից հետո դանակի հարված հասցրել և փախուստի դիմել հանցանքի վայրից։ Աղջիկը ողջ է մնացել։ 1981 թվականի հունվարի 3-ին եղբայրներն ընտրել են 19-ամյա ավտոստոպարդուհի Կոննի Սյու Թոմփսոնին։ Եղբայրները աղջկան կրկին տարել են Լուկաս շրջան, որտեղ նրան բռնաբարել ու սպանել են։ Զոհի մարմինը հանցագործները կամրջից նետել են գետակ, որտեղ այն հայտնաբերվել է հունվարի 17-ին։

Նույն տարվա փետրվարին Էնթոնի Կուկը, վերադառնալով աշխատանքից, իր մեքենան է նստեցրել 12-ամյա Դոուն Բեքսիին։ Շուտով նրանց է միացել Նաթանիելը, որից հետո հանցագործները զոհին տարել են լքված թատրոնի շենք, որտեղ հաջորդ մի քանի ժամ շարունակ բռնաբարել և խոշտանգել են պաթոլոգիական հաճույք ստանալու նպատակով, որից հետո նրան մի քանի հարված են հասցրել աղյուսե բլոկով գլխին, որից Դոունը մահացել է։ 1981 թվականի մարտի 27-ին Էնթոնի Կուկը հարձակում է գործել  21-ամյա Սքոթ Մոլթոնի և 21-ամյա Դենիզ Ստոյկովսկու վրա, քաղաքի կենտրոնում գտնվող սուպերմարկետի մոտ։ Հանցագործը պատանդներին տարել է քաղաքից դուրս, որտեղ սպանել է նրանց՝ աղջկան սեռական բռնության ենթարկելով։ Այդ հանցագործությունը Էնթոնի Կուկը կատարել է առանց եղբոր մասնակցության։

1981 թվականի օգոստոսի 2-ին, Էնթոնի Կուկը կրկին մենակ գործելով, հարձակում է գործել 21-ամյա Դերիլ Քոուլի և Սթեյսի Բալոնեկի վրա։ Բռնաբարությունից հետո, Կուկը ծեծել է Քուոլին բռյսբոլի մահակով, որը գտել էր Քոուլի մեքենայի սրահում, հասցնելով նրանց ծանր գանգուղեղային վնասվածքներ, ինչից էլ նրանք մահացել են, դրանից հետո մարմինները թաքցրել է մեքենայի բեռնախցիկում։ Նույն թվականի սեպտեմբերին Էնթոնի Կուկը հանցագործություն էր կատարել քաղաքի շքեղ թաղամասում՝ ոստիկանական տեղամասից ընդամենը երկու թաղամաս հեռավորության վրա։ Վաղ առավոտյան Կուկը զենքի սպառնալիքով կողոպտել է կայանված ֆուրգոնի ուղևորներին, որոնց թվում են եղել 21-ամյա Թոդ Սեբոն և 20-ամյա Լիզա Սավիցկին, որից հետո կապել է իր զոհերին և փորձել բռնաբարել աղջկան։ Բռնաբարության փորձի ընթացքում Թոդ Սեբոյին հաջողվել է ազատվել ճիրաններից և պայքարել հանցագործի դեմ, որի ընթացքում Էնթոնի Կուկը ծեծի է ենթարկվել և կորցրել զենքը։ Լիզա Սավիցկին ոստիկանություն է կանչել և օգնության համար դիմել է հորը՝ Փիթեր Սավիցկիին, որը Տոլեդոյում հայտնի էր որպես գործարար։ Սավիցկին և Սեբոն, սպասելով իրավապահ մարմինների աշխատակիցների ժամանելուն, փորձել են ինքնադատաստան տեսնել Էնթոնի Կուկի հետ, սակայն հանցագործը կատաղի դիմադրություն է ցույց տվել, որի ընթացքում վերադարձրել է զենքը, գնդակահարել Պիտեր Սավիցկիին և ծանր վիրավորել Թոդ Սեբոյին, որից հետո դիմել փախուստի։

Հանցանքի վայրում ոստիկանությունը հայտնաբերել է Կուկի մատնահետքերը և նրա նկատմամբ հետախուզում է իրականացվել։ Մարդասպանը գաղտնիություն չի պահպանել ինչի շնորհիվ նրա գտնվելու վայրի մասին շուտով տեղեկացվել են փողոցային իրազեկիչները, որոնց տվյալների հիման վրա Էնթոնի Կուկը հայտնաբերվել և կալանավորվել է 1981 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։

Բացահայտում 
Էնթոնի Կուկին այլ սպանությունների մեջ մեղադրող ապացույցներ չեն հայտնաբերվել, ինչի արդյունքում 1982 թվականին Էնթոնի Կուկը դատապարտվել է միայն Փիթեր Սավիցկու սպանության մեղադրանքով։ Նա դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման։ Նաթանիել Կուկը եղբոր դատապարտումից հետո ավարտել է իր քրեական գործունեությունը և հետագա տարիներին ձերբակալվել է միայն աննշան իրավախախտումների համար։ 1990-ական թվականների կեսերին ձերբակալություններից մեկի ժամանակ Նաթանիելից արյան նմուշ են վերցրել։ Քանի որ հանցագործությունների կատարման ժամանակ եղբայրները թողել են իրենց կենսաբանական հետքերը, 1998 թվականին կատարվել է կենսաբանական հետքերի նմուշների ԴՆԹ-թեստավորում, որը ցույց է տվել Էնթոնի և Նաթանիել Կուկի պրոֆիլների համապատասխանությունը մարդասպանների պրոֆիլներին, ինչի հիման վրա փետրվարի 14-ին Նաթանիել Կուկը ձերբակալվել է և նրան մեղադրանքներ են առաջադրվել Թոմաս Գորդոնի սպանության և նրա աղջկա կյանքի նկատմամբ ոտնձգության համար։

2000 թվականին եղբայրները գործարքի մեջ են մտել արդարադատության հետ, նրանք իրենց մեղավոր են ճանաչել Թոմաս Գորդոնի սպանության մեջ և մանրամասն նկարագրել են այլ սպանությունների կատարումն այն բանի դիմաց, որ այդ դրվագները դատարանում չեն քննարկվի նրանց դեմ։ Ի վերջո, Նաթանիել Կուկը իրեն մեղավոր է ճանաչել Թոմաս Գորդոնի սպանության, Դոուն Բեքի և Կոննի Թոմփոսոնի սպանության մեջ մեղսակցության մեջ։ Էնթոնի Կուկն իրեն մեղավոր է ճանաչել 8 սպանություն կատարելու մեջ, ինչպես նաև խոստովանել է 22-ամյա Վիկի Սմոլի սպանությունը, որը կատարվել է 1973 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, ում սպանության մեջ նա երբեք չի կասկածվել հետաքննության կողմից։ Արդարադատության հետ գործարքի հիման վրա Էնթոնի Կուկը 2000 թվականի ապրիլին դատապարտվել էր երկրորդ ցմահ ազատազրկման, նրա եղբայրը՝ Նաթանիելը, դատապարտվել էր 75 տարվա ազատազրկման՝ 20 տարվա ազատազրկում կրելուց հետո պայմանական վաղաժամկետ ազատման միջնորդություն ներկայացնելու իրավունքով։

Վերջում 
Անազատության մեջ անցկացնելով 34 տարի՝ Էնթոնի Կուկը 2015 թվականին պայմանական վաղաժամկետ ազատման միջնորդություն է ներկայացրել, սակայն նրան մերժել են և արգելել նման միջնորդություններ ներկայացնել մինչև 2025 թվականը։ Նաթանիել Կուկը, բանտարկության մեջ մնալով 20 տարի, արդարադատության հետ գործարքի հիման վրա, 2018 թվականի մարտին նույնպես պայմանական վաղաժամկետ ազատման միջնորդություն է ներկայացրել։ Չնայած զոհերի հարազատների բողոքներին, դատարանը հաշվի առնելով մեղքի ճանաչման մասին համաձայնագրի պայմանները և 2000 թվականին Նաթանիելի կատարած արդարադատության հետ գործարքի փաստը, իրավական հիմքեր չի գտել նրա ազատ արձակումը կանխելու համար և բավարարել է նրա միջնորդությունը։ 

Նաթանիել Կուկն ազատ է արձակվել 2018 թվականի օգոստոսի 10-ին, սակայն նրա ազատությունը չափազանց սահմանափակ է եղել, նա պարտավոր էր շարունակել մասնակցել սեռական հանցագործների վերականգնողական տարբեր ծրագրերի, կրել GPS ապարանջան՝ վերահսկելու համար իր շարժումները, ինչպես նաև նրան արգելվել է հայտնվել երեխաների հավաքների վայրերում։ 2019 թվականին տեղեկություն է տարածվել, որ Նաթանիելը բնակվում է Տոլեդո քաղաքի դպրոցներից մեկից 200 մետր հեռավորության վրա, սակայն ոստիկանության կողմից անցկացված հետաքննության ընթացքում պարզվել է, որ Կուկը չի խախտել այն տարածքների սահմանները կանոնակարգող կանոնները և դրույթները, որոնց սահմաններից դուրս բնակության արգելք է սահմանվել։

Ծանոթագրություններ