Տուգանային գումարտակներ (երգ)

«Տուգանային գումարտակներ» (), Վլադիմիր Վիսոցկու երգը Հայրենական մեծ պատերազմի իրադարձությունների մասին։ Բանաստեղծի վաղ «ռազմական» երգերից մեկն է. գրվել է 1963 թվականի աշնանը։ Կա երգի վերնագրի տարբերակ․ այն կոչվում է իր առաջին տողով։

Նկարագրություն 
Այս երգը ներառում է Վլադիմիր Վիսոցկու երգերում «գողական» և ռազմական թեմաների համադրությունը։ Վիսոցկին երգ է երգում խորհրդային զինվորների անունից, որոնք կռվում են Հայրենական մեծ պատերազմի տուգանային գումարտակներում։ Նա նկարագրում է այդ մարդկանց համարձակությունն ու քաջությունը։

Երգի հատվածն օգտագործվել է «Ես մանկությունից եմ» կինոֆիլմում։ Ենթադրվում էր, որ երգը կօգտագործվի հեռուստատեսային հաղորդման մեջ, որին մասնակցելու էր բանաստեղծի հորեղբայրը՝ Ալեքսեյ Վլադիմիրովիչ Վիսոցկին, 1970 թվականի մայիսին, սակայն հաղորդումը չի կայացել։

Ձայնագրություններ, հրապարակումներ և առաջին հրատարակություններ 
 Երգի վաղ ձայնագրություններից մեկն արվել է ձայնային ռեժիսոր Կոնստանտին Մուստաֆիդիի տան ստուդիայում։
 Երգը ներառվել է բանաստեղծ Underground Soviet Ballads-ի I ձայնասկավառակի մեջ։ Vladimir Visotski, թողարկվել է ԱՄՆ-ում 1972 թվականին։
 Ռուսերենով երգի տեքստն առաջին անգամ տպագրվել է բանաստեղծի կենդանության օրոք՝ Փարիզի «YMCA-Press» հրատարակչության «Ռուսական բարդերի երգեր» ժողովածուում (1977)։ Ենթադրվում է, որ այդ հրապարակումը տեղի է ունեցել առանց հեղինակի իմացության և համաձայնության։
 ԽՍՀՄ-ում երգը հրապարակվել է «Վ. Վիսոցկու համերգներին» շարքի սկավառակների կազմում։
 «Բոլշայա Կարետնայա» (փետրվար-մարտ 1989, շարքի 7-րդ  սկավառակ),
 «Տխուր սիրավեպ» (1992 թվականի սկիզբ, սերիայի 21-րդ սկավառակ)։

Ի սկզբանե Վիսոցկու հասցեին շատ քննադատություններ են հնչել այդ երգը գրելու առթիվ։ Հայրենական մեծ պատերազմին տուգանային գումարտակների մասնակցությունը ամեն կերպ թաքցվել է ու լռության մատնվել Խորհրդային Միությունում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 

Ռուսերեն երգեր
Վլադիմիր Վիսոցկու երգեր