Էմի Աբգար

Էմի Հարությունի Աբգար (Աբգարյան), (), հայ երաժշտագետ, մանկավարժ, խմբավար։

Կենսագրություն 
Էմի Աբգարը ծնվել է 1863 թվականի հոկտեմբերի 29-ին, Կալկաթայում։ Եղել է Նոր Ջուղայից սերող Աբգարյանց հայտնի գերդաստանի անդամ։
Երաժշտական կրթությունը կատարելագործել է Անգլիայում և Գերմանիայում։ 1880-ական թվականներին վերադարձել է Կալկաթա և զբաղվել հայ հոգևոր երաժշտության ուսումնասիրությամբ։ 1896 թվականին նա առաջին անգամ հրատարակել է իր «Հայաստանի Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Պատարագի մեղեդիները»։

Հայ երաժշտությանը վերաբերող հոդվածների հեղինակ է որոնք, հրապարակվել են եվրոպական մամուլում։ Եվրոպական նոտագրությամբ ձայնագրել և քառաձայն երգեցողության համար ներդաշնակել է հայ հոգևոր երգարվի Նոր Ջուղայի (հնդկահայերի) ավանդույթը ներկայացնող երգասացությունները, որոնք առանձին հատորներով հրատարակվել են 1896–1920-ին Կալկաթայում և Լայպցիգում։ Հատորները ներառում են Սբ․ Պատարագի, Ավագ շաբաթվա, Սբ․ Ծննդյան և Սբ․ Զատկի հոգևոր երգերը և այլ հարակից նյութեր։ Բոլոր ժողովածուներում բնագրային տեքստերը ներկայացված են անգլերեն թարգմանությամբ և տառադարձությամբ։ 1898 թվականին Կալկաթայի Հայոց մարդասիրական ճեմարանում Էմի Աբգարը դասավանդել հայ հոգևոր երաժշտություն և եվրոպական երաժշտության տեսություն, հիմնադրել է երգչախումբ, որը ղեկավարել է մինչև 1930-ական թվականները։

Էմի Աբգարը իր գրառած Նոր Ջուղայի Պատարագի մեղեդիների հիման վրա ստեղծել է բազմաձայն մշակումներ, որոնց մեծ մասը պահպանվել է սևագիր տարբերակներով։

Էմի Աբգարը մահացել է 1942 թվականին։

Գրականություն 
Թահմիզյան Ն, Մակար Եկմալյան, Երևան, 1981, էջեր 65-66։ 
Ղազելեան Մ., Հայոց Պատարագը և նրա երաժշտութեան Էմի Աբգարեան տարբերակը, աւարտաճառ, Էջմիածին, 1994
Կոմիտաս Վարդապետ Գէորգեան, Հայ եկեղեցական երաժշտութիւն, Կոմիտաս Վարդապետ,
Ուսումնասիրութիւններ և յօդուածներ, աշխատասիրութեամբ Գ. Գասպարեանի և Մ. Մուշեղեանի, Երևան, 2007, Գիրք Բ, էջեր 35-36։ Կոմիտասը նորջուղայական երգվածքը բնորոշում է որպես պարսկահայոց

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Հայկական խազային նոտագրությունը,  Աթայան, Ռոբերտ Արշակի; Խաչիկյան, Լևոն Ստեփանի.  Արվեստի ինստիտուտ ՀՍՍՌ ԳԱ; Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա, էջ  164-166
«Սուրբ Աստված», Էմի Աբգար

Հայ երաժիշտներ
Հայ երաժշտագետներ
Հայ մանկավարժներ
Հայ խմբավարներ