Կայֆ

Կայֆ ( - «հաճույք, վայելք», հաճախ ), արաբերեն բառ, որն օգտագործվում է ռուսերենում (ինչպես նաև եբրայերենում)՝ նկարագրելու հաճելի հույզերն ու զգացողություններն ընդհանրապես։

Բառի էվոլյուցիա 
Ռուսերեն «կայֆ» բառը գալիս է արաբերեն «քեյֆ» ()՝ «հաճելի անգործության ժամանակամիջոցը», բառից։ Ղուրանի համաձայն՝ արդար մարդիկ, հայտնվելով դրախտում, մշտապես գտնվում են քեյֆի վիճակում։

Առաջին անգամ ռուսերենում «կայֆ» («կեյֆ») բառը պաշտոնապես ամրագրվել է 1821 թվականին։ Հենց այդ տարում արևելագետ Օսիպ Սենկսովսկին, իր Եգիպտոս ուղևորության մասին պատմելով, բացատրել է՝ ինչ է նշանակում «կեյֆ».1848 թվականին «կեյֆ» բառը «Նետոչկա Նեզվանովա» պատմվածքում օգտագործել է Ֆեոդոր Դոստոևսկին («... բուլդոգը բնակություն էր հաստատել սենյակի մեջտեղում և ծուլորեն վայելում էր իր հետճաշյա կեյֆը»)։ Այն օգտագործել են նաև Անտոն Չեխովը (« Երբ ես կեյֆում եմ բազմոցին…»), Դմիտրի Գրիգորովիչը, Նիկոլայ Լեսկովը, Վսեվոլոդ Կրեստովսկին, Իվան Գոնչարովը և այլք։

Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո ենթադրվում էր, որ բառը կապված է բուրժուական գաղափարախոսության դրսևորման հետ և գործնականորեն դուրս եկավ գործածությունից։ Այն նորից խոսակցական բառ դարձավ 1957 թվականին Մոսկվայում անցկացված Երիտասարդների և ուսանողների VI համաշխարհային փառատոնից հետո, երբ մոդայիկ դարձավ խոսակցության մեջ «պտտել» օտար բառերի փոխառությունները։

«Աշխարհի շուրջ» ամսագրի տեսաբան Ա․ Սինելնիկովը 1967 թվականի Շահի Զինդայի մասին հոդվածում գրել է․

Այլ լեզուներով 
Ինչպես ռուսական ժամանակակիցները, 19-րդ դարի սկզբի և 20-րդ դարի վերջի արևմտաեվրոպական հեղինակներն, այցելելով Օսմանյան կայսրություն, հաճախ սկսեցին օգտագործել այդ բառը (օրինակ՝ (), ավելի քիչ kef, (), ֆրանս. kiff)՝ նկարագրելու թուրքերի սերը «հաճելի անգործությանը»։

Ալբաներենից այս բառը փոխառվել է qejf ձևից։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 В. В. Колесов, Язык города, М., 1991.
 В. С. Елистратова, Словарь русского арго: Материалы 1980—1990 гг., М., 2000, стр.182.

Արտաքին հղումներ 
 Итоги конкурса «Язык русского арго»: от профессора В. С. Елистратова, Справочно-информационный портал Грамота.ru

Բառեր
Էմոցիաներ
Տերմինաբանություն