Վիշնու Շարմա

Վիշնու Շարմա (սան. विष्णुशर्मन् / विष्णुशर्मा, ), հնդիկ գիտնական և հեղինակ, որը գրել է Պանչատանտրան առակների ժողովածուն։

Ստեղծագործություններ 
Պանչատանտրանը պատմության մեջ ամենաշատ թարգմանված ոչ կրոնական գրքերից մեկն է։ Պանչատանտրանը թարգմանվել է միջին պարսկերեն/պահլավերեն մ.թ. 570 թվականին Բորզույայի կողմից, իսկ արաբերեն՝ մ.թ. 750 թվականին պարսիկ գիտնական Աբդալլահ իբն ալ-Մուկաֆֆաայի կողմից՝ որպես Կալիլա վա Դիմնա (արաբ․՝ كليلة و دمنة‎): Բաղդադում պնդում են, որ Աբբասյան երկրորդ խալիֆի՝ Ալ-Մանսուրի պատվերով արված թարգմանությունը դարձել է «Հանրաճանաչությամբ երկրորդը միայն Ղուրանից»։ Արդեն տասնմեկերորդ դարում այս ստեղծագործությունը հասավ Եվրոպա, և մինչև 1600 թվականը այն գոյություն ուներ հունարեն, լատիներեն, իսպաներեն, իտալերեն, գերմաներեն, անգլերեն, հին սլավոներեն, չեխերեն և գուցե այլ սլավոնական լեզուներով։ Այս շարքը ձգվում էր Ճավայից մինչև Իսլանդիա։ Ֆրանսիայում «Պանչատանտրայի մասին առնվազն տասնմեկ պատմություն ներառված է Ժան դը Լա Ֆոնտենի աշխատության մեջ»։

Լեգենդ 
Պանչատանտրանի նախաբանում ստեղծագործության հեղինակը Վիշնու Շարման է։ Քանի որ նրա մասին այլ ապացույցներ չկան, «անհնար է ասել՝ նա է եղել պատմական հեղինակը... թե նա գրական հորինվածք է»։ Հիմնվելով հնդկական տարբեր պատմությունների, ինչպես նաև պատմություններում նկարագրված աշխարհագրական առանձնահատկությունների և կենդանիների վերլուծության վրա՝ տարբեր գիտնականներ ենթադրում են, որ նրա ծննդավայրը Քաշմիրն է։ 

Նախերգանքում ասվում է այն մասին, թե ինչպես է նա ստեղծել Պանչատանտրանը։ Ժամանակին եղել է մի թագավոր՝ Սուդարշան անունով, նա կառավարում էր մի թագավորություն, որի մայրաքաղաքը Մահիլարոպյա (महिलारोप्य) քաղաքն էր, քաղաքի գտնվելու վայրը անհայտ է, այն բացակայում է Հնդկաստանի քարտեզի վրայից։ Թագավորը ունեցել է երեք որդիներ՝ Բահուշակտի, Ուգրաշակտի և Շակտի անուններով։ Չնայած թագավորը և՛ գիտնական էր, և՛ հզոր առաջնորդ նրա բոլոր որդիները «հիմարներ» էին։ Թագավորը հուսահատվել էր իր երեք արքայազների սովորելու անկարողությունից և խորհուրդներ խնդրել իր նախարարներից։ Նրանք նրան հակասական խորհուրդներ էին տալիս, բայց նրանցից մեկի՝ Սումատի, խոսքերը դուր եկան թագավորին։ Նա ասաց, որ գիտությունները, քաղաքականությունն ու դիվանագիտությունը անսպառ առարկաներ են, որոնց ամբողջական յուրացման համար մի ամբողջ կյանք է պահանջվում։ Արքայազններին սուրբ գրություններ և տեքստեր սովորեցնելու փոխարեն, նրանք պետք է ինչ-որ կերպ սովորեին իրենց հատուկ իմաստությունը, և տարեց գիտնական Վիշնու Շարման այն մարդն էր, ով կարող էր դա անել։

Վիշնու Շարման հրավիրվեց արքունիք, որտեղ թագավորը նրան առաջարկեց հարյուր հողային դրամաշնորհ, եթե կարողանար կրթեր արքայազներին։ Վիշնու Շարման հրաժարվեց խոստացված պարգեւից՝ ասելով, որ ինքը փողի համար գիտելիք չի վաճառում, բայց հանձն է առնում արքայազններին վեց ամսվա ընթացքում քաղաքականության եւ առաջնորդության մեթոդներ սովորեցնելու խնդիրը։ Վիշնու Շարման գիտեր, որ երբեք չէր կարողանա այս երեք աշակերտներին սովորեցնել սովորական միջոցներով։ Նա պետք է դիմեր ուղղափառ ձևով կրթելու միջոցին, այն է՝  պատմել մի շարք առակներ կենդանիների մասին, մի առակը հյուսվում էր մյուսի մեջ, որոնք նրանց փոխանցում էին այն իմաստությունը, որն անհրաժեշտ էր իրենց հոր իրավահաջորդը դառնալու համար։ Գրելով այն պատմությունները, որոնք պատմվել են Հնդկաստանում հազարամյակներ շարունակ, Պանչատանտրանը կազմվել է հինգ մասից բաղկացած զվարճալի ստեղծագործության տեսքով, որը նախատեսված էր արքայազներին դիվանագիտության, հարաբերությունների, քաղաքականության և կառավարման էությունը փոխանցելու համար։ Այս հինգ պատմվածքները՝ «Ընկերների կորուստը», «Ընկերների հաղթանակը», «Ագռավների և բվերի», «Շահույթի կորուստ» և «Անզգույշ» վերնագրերով, դարձան Պանչատանտրանը, որը նշանակում է հինգ (pancha) տրակտատներ (tantra):

Ծանթոագրություններ 

Հնդիկ գրողներ
Առակագիրներ
Հնդիկ փիլիսոփաներ
Առակներ
Վիքիպեդիա:ԲՊՀ հոդվածներ 2023