Համակախվածություն

Համակախվածություն, ախտաբանական վիճակ, որը բնութագրվում է խորը կլանվածությամբ և ուժեղ զգացմունքային, սոցիալական կամ նույնիսկ ֆիզիկական կախվածությամբ մեկ այլ անձից։ Առավել հաճախ տերմինն օգտագործվում է հարբեցողների, թմրամոլների և որևէ կախվածություն ունեցող այլ մարդկանց հարազատների և մտերիմների նկատմամբ, բայց դրանով այն չի սահմանափակվում։

Համակախվածության հիմնական բնութագրերից է չափազանց կախվածությունն այլ մարդկանց հավանությունից և ինքնության զգացումից։ Այս տերմինն ավելի քիչ անհատական ախտորոշիչ է և ավելի նկարագրական է հարաբերությունների դինամիկայի համար։

Հատկություններ 
Համակախված մարդը, թույլ տալով, որ այլ անձի վարքագիծը ազդի նրա վրա, դառնում է լիովին կլանված՝ այդ այլ անձի գործողությունները վերահսկելով և այդպիսով կարգավորելով սեփական վիճակը։ Օրինակ, հաճախ համակախվածության պատճառ հանդիսացող բարեկամական կապերը կարող են խանգարել դատավարության ընթացքում ճշմարտության սահմանմանը։ Համակախվածության վիճակին բնորոշ են․
 մոլորություն, ժխտում, ինքնախաբեություն,
կոմպուլսիվ գործողություններ,
 «սառեցված» զգացմունքներ,
 ցածր ինքնագնահատական, ատելություն ինքն իր հանդեպ, մեղքի զգացմունք,
 ճնշվող զայրույթ, անվերահսկելի ագրեսիա,
 այլ անձի ճնշում և վերահսկում, սևեռուն օգնություն,
 կենտրոնացում ուրիշների վրա, կարիքների անտեսում, հոգեսոմատիկ հիվանդություններ,
 շփման խնդիրներ, խնդիրներ անձնական կյանքում, փակվածություն, դեպրեսիվ վարքագիծ, սուիցիդալ մտքեր,
 այլ մարդկանց համար պատասխանատվություն զգալ՝ իրենց զգացմունքների, մտքերի, գործողությունների, լուծումների, խնդիրների և նույնիսկ ճակատագրի համար,
տագնապի, խղճահարության և մեղքի զգացում, եթե այլ մարդու մոտ խնդիրներ են առաջանում,
պարտավորված և/կամ հարկադրված զգալ օգնելու մեկ ուրիշին, տալ չպահանջված խորհուրդներ, «կարգի բերել» նրա զգացմունքները,
այլ մարդկանց կարիքները, մտքերը և գործողությունները կանխագուշակել,
անել այն, ինչ իրականում չեն ուզում անել։

Սոցիալական մոդելներ 
Սոցիալական հոգեբանությունն առանձնացնում է համակախված մարդկանց մի քանի դեր։ Հայտնի է «Կարպմանի եռանկյունի» մոդելը, որի մեջ առանձնացնում են․
 «փրկչի» դերը,
 «հետապնդողի» դերը,
 «զոհի» դերը։

Տես նաև 
 Կախյալ անձնային խանգարում
 Սահմանային անձնային խանգարում
 Հոգեկից

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
 
 
 

Կախվածություններ
Միջանձնային հարաբերություններ
Նարցիսիզմ
Դուետներ
Անձի զարգացում
Հոգեկան հիվանդություններ