Գյունտեր Բրուս

Գյունտեր Բրուս (, ), ավստրիացի նկարիչ, ակցիոնիստ։

Կյանք և ստեղծագործություն 
Ծնվել է 1938 թվականին Արդնինգում (Շտիրիա)։ Նկարչական նախնական կրթությունը ստացել է Գրացի կիրառական արվեստի դպրոցում։ 1956 թվականին Բրուսը տեղափոխվել է Վիեննա, որտեղ ուսանել է գեղանկարչություն։ Սկզբում նա եղել է գերմանական էքսպրեսիոնիզմի, Էդվարդ Մունկի և Վինսենթ վան Գոգի արվեստ ազդեցության տակ, ապա նրան գրավել է աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի և հատկապես Էմիլիո Վեդովայի գեղանկարչությունը։ Բրուսն աշխատել է ներկը կտավի վրա ցանելու եղանակով։ 1961 թվականին նրան զորակոչել են բանակ։ Զորացրվելուց հետո 1962 թվականի վերջին նկարիչը հոգեբանական ծանր ճգնաժամ է ապրել։

Բրուսը եղել է Վիեննական ակցիոնիզմի  (Wiener Aktionismus) առավել արմատական ներկայացուցիչներիչ մեկը։ 1964 թվականին նա ներկայացրել է իր առաջին էքշնը։ Այս աշխատանքը գրավել է նրան, և նա որոշ ժամանակ խզել է իր կապերը ինֆորմալիստական նկարչությունից։ Առաջին ներկայացումից հետո՝ «Նա» անվանումով, հաջորդել են ուրիշ ներկայացումներ՝ «Ձեռքերի ներկում», «Գլխի ներկում», «Ինքնանկարազարդում», «Ինքնաանդամահատում», «Արյան ներարկում», «Կտտանք», «Վիեննական զբոսանք», «Ակցիա 33» և այլն։ 1967 թվականին նա հանդես է եկել նոր ներկայացումներով, որտեղ իր մարմնի լեզվով ներկայացնում է երեխայի ծնունդի թեման՝ դրա մեջ ընդգրկելով նաև իր դստերը՝ Դիանային։ Ընդ որում, նույնիսկ այդ պարագայում նրա առաջ տաբու չի եղել․ ներկայացման ժամանակ նա իրեն կտրատել է ածելիով, միզել։ Նման պահվածքի արդյունքում նա հասարակության կողմից մեղադրվել է ավստրիական ազգային խորհրդանիշները ծաղրելու համար և դատապարտվել վեց ամիս ազատազրկման։ Որպեսզի խուսափի ձերբակալումից, Բրուսը մեկնել է Արևմտյան Բեռլին, որտեղ ապրել է մի քանի տարի։ Նրա վերջին ներկայացումը կայացել է 1970 թվականին։

1970 թվականից նկարիչը դարձյալ սկսել է շատ նկարել, ընդ որում նա փորձել է ստեղծել նկարչության ու գրականության որոշակի միաձուլում։ Այսպես են ստեղծվել «Նկար-բանաստեղծություններ» շարքի նրա գործերը, որոնք շատ համակիրներ են ունեցել 20-րդ դարի 80-ական թվականներին։ 1996 թվականին Բրուսն իր այդ աշխատանքների համար արժանացել է Ավստրիական պետական մեծ մրցանակի։

Ներկայումս Գյունտեր Բրուսն ապրում է Գրացում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 H. Klocker. Wiener Aktionismus. Wien 1960—1971. Klagenfurt 1989.

Արտաքին հղումներ 
 Իրինա Կուլիկի դասախոսությունները «Ավտոտնակ» թանգարանում։ Գյունտեր Բրուս, Չժան Հուան

Ավստրիացի նկարիչներ
Ավստրիացի լուսանկարիչներ
Ավստրիացի կինոռեժիսորներ
Ավստրիացի գրողներ
Ավստրիացի բանաստեղծներ
Ավստրիացի արվեստագետներ