Լունար օրբիտեր 1

Լունար օրբիտեր 1, (), ԱՄՆ ՆԱՍԱ-ի Լունար օրբիտեր ծրագրի շրջանակներում իրականացված առաքելություն, որով նախատեսվում էր լուսանկարել Լուսնի մակերևույթի հարթ տարածքները, և գտնել փափուկ վայրէջք կատարելու համար հարմար կետեր Սերվեյոր կայանների և Ապոլոն տիեզերանավերի համար։ Որպես երկրորդական նպատակ կատարվում էին Լուսնի և միջավայրի հետազոտություններ։ Արձակվել է 1966 թվականի օգոստոսի 10-ին Քանավերալ տիեզերակայանից, Ատլաս-Աջենա կրող հրթիռով։ Լունար օրբիտեր 1-ը առաջին ամերիկյան կայանն էր, որը հաջողությամբ մտավ Լուսնի ուղեծիր։

Լունար օրբիտեր ծրագիրը ղեկավարվում էր Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայի կողմից, իսկ կայանը կառուցվել էր Բոինգ ընկերության կողմից։

Կայանի կառուցվածք
Լունար օրբիտեր կայանի հիմնական բլոկը ուներ հատած կոնի տեսք, 1,65 մ բարձրությամբ և 1,5 մ տրամագծով հիմքում։ Տիեզերանավը կազմված էր երեք տախտակամածներից։ Նավի ստորին տախտակամածերին տեղադրված էին հետևյալ սարքավորումները՝ մարտկոց, տվյալների հաղորդման մոդուլ, թռիչքի կառավարման համակարգիչ, իներցիալ նավիգացիոն համակարգ, աստղերին հետևող մոդուլ, մուլտիպլեքսային կոդավորիչ, և լուսանկարչական համակարգ։ Հիմնական բլոկի կոնաձև հիմքի ամեն կողմին ամրացված էին չորս արևային մարտկոցներ որոնց բացված դիրքի դեպքում կայանը ուներ 3,72 մ լայնություն։ Կայանի հիմքին միացված էին նաև երկու անտենաներ 1,32 մ և 2,08 մ ձողերի վրա։ 

Սարքավորումների տախտակամածի վեր միջին տախտակամածում տեղադրված էին՝ արագության վերահսկման շարժիչը, վառելանյութի տարողությունները, արևային տվիչները և միկրոասուպների տվիչները։ Երրորդ տախտակամածի վրա տեղադրված էր ջերմային վահանը, որը պաշտպանում էր կայանը շարժիչի այրման արդյունքում առաջացած արտանետումներից։

Թռիչք
Լունար օրբիտեր 1 կայանը արձակվել է 1966 թվականի օգոստոսի 10-ին Քանավերալ տիեզերակայանից, Ատլաս-Աջենա կրող հրթիռով։ Կայանը արձակումից հետո մտավ Երկրի ուղեծիր նույն օրը։ Դեպի Լուսին թռիչքը սկսվեց ուղեծիր դուրս գալուն պես, և շարունակվեց 92,1 ժամ։ Սկզբնական Լուսնի շուրջ ուղեծիրը էլիպտիկ էր 3 ժամ 37 րոպե պարբերությամբ։ Օգոստոսի 21-ին ուղեծիրը իջեցվեց մինչև 58 կմ պերիլուսին և օգոստոսի 25-ին այն հասցվեց 40,5 կմ։ Կայանը կատարել է լուսանկարումները օգոստոսի 18-ից 29, իսկ դրանց փոխանցումը Երկիր շարունակվեց մինչև սեպտեմբերի 14։

Կայանը ընդհանուր առմամբ կատարել է 42 բարձր թույլտվութայմբ և 187 միջին թույլտվությամբ լուսանկարներ, ինչը ծածկում էր Լուսնի մակերևույթի 5 միլիոն քառակուսի կիլոմետր տարածք, սա առաքելության պլանավորվածի մոտ 75%-ն էր կազմում։ Կայանից նաև կատարվել են Երկրի լուսանկարներ Լուսնի ուղեծրից։ Բոլոր մնացած սարքավորումներից նույնպես ստացվել են ճշգրիտ տվյալներ։

Լունար օրբիտեր 1-ը բախվեց Լուսնի հակադարձ կողմին 1966 թվականի հոկտեմբերի 29-ին, ավարտելով իր 577-րդ ուղեծրային պտույտը։ Առաքելության վաղ ավարտումը պայմանավորված էր ուղեծրի փոփոխման համար նախատեսված գազի սպառումով, ինչպես նաև խուսափելու համար նրան հաջորդող Լունար օրբիտեր 2 կայանի տվյալների հաղորդման խնդիրներից։

Տես նաև 
 Լունա ծրագիր
 Սերվեյոր ծրագիր
 Ռեյնջեր ծրագիր

Ծանոթագրություններ 

Լունար օրբիտեր ծրագիր
1966 թվականին արձակված տիեզերանավեր