Բնիձորի մեծ վանք

Բնիձորի մեծ վանք, Հայ առաքելական եկեղեցի, որը կառուցվել է 16-րդ դարերում։ Գտնվում է Վրաստանից Շուլավեր գյուղից համարյա 4 կմ արևմուտք, Բնիձորի ներքին կամ միջին վանքից 0,5 կմ հարավարևելք։

Շուլավերի մերձակայքում առավել գիտական այցելուներ ունեցող հուշարձաններից է։ Այստեղ եղել են արքեպիսկոպոս Ջալալյանցքը, Սարգիս Քամալյանը, Երվանդ Լալայանը նաև Նիկողայոս Մառը։

Օգտվելով Ե․ Լալայանից՝ վանքի գոյությունը հիշատակվել է նաև Հ․ Ոսկեանը, որը վերահրապարակել է նաև 1663 թվականին շինարարական արձանագրությունը։

Վանական հուշարձանախմբի զարդն է՝ եկեղեցի-դամբարան-զանգակատուն եռահարկ շինությունը՝ արևմտյան ճակատից բացված սրբատաշ գեղազարդ շքամուտքով, սրածայր ավաարտվող կտավածաքում՝ ութանիստ թվով տասը սյուներով զանգակատնով։

Մկրտարանի առկայությունը հուշում է, որ վանքի գլխավոր եկեղեցին բավարարել է նաև ծխականների հոգևոր կարիքները։

Հարավային ճակատում պահպանվել է արևայի ժամացույցը։ Բացի անկյունաքարերից, սյուներից և կամարներից, որ սրբատաշ են,եկեղեցու մնացած հատվածներն իրականացված են անմշակ քարով, կրաշաղախով։

Արտաքին չափերն են՝ 6,18x5,87 մ։ Համաձայն միակ մուտքի բարավորին պահպանված արձանագրության՝ եկեղեցին կառուցվել է 1663 թվականին․ Հովհաննես քահանայի կողմից։

Այս վանական համալիրը բացառիկ է, վանական համալիրը եռահարկ է ունի դամբարան, եկեղեցի և զանգակատուն, սակավադեպ հորինվածք, պաշտպանական հզոր համակարգ, գեղարվեստական և պատմական բացառիկ արժեք ներկայացնող խաչքարեր և տապանաքարեր։ 19-րդ դարի կեսին Ս․Ջալալյանցի մեջբերումներից այս վանական համալիրի մասին․

Հաջորդ ուսումնասիրությունը, որն ամբողջացրել է շուլավերցի ազգագրագետ՝ Սարգիս Քամալյանը, որի նյութը հրապարակվել է 1884 թվականին։

Այդտեղ առաջին անգամ վանքի ճարտարապետական նկարագրից զատ հրապարակվել են թվով 5 վիմագրեր։

Ծանոթագրություններ 

16-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Վանքեր այբբենական կարգով
Մառնեուլի շրջանի հայկական առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
Հայկական առաքելական կիսավեր վանքեր և եկեղեցիներ (Վրաստան)