Տաբատ

Տաբատ (), շալվար (փոխառված է թուրքերենից), կամ վարտիք (lang-orv) արտահագուստ, որը ծածկում է մարմնի ստորին հատվածն ու երկու ոտքերը՝ առանձին-առանձին։

Դասական տարբերակով՝ տաբատը ներքևի հատվածում հասնում է ոտքի կոճին, կամ կրնկի վերին հատվածին։ Ավանդաբար ամրանում է գոտկատեղին, չնայած շատ ժամանակակից մոդելներ կարող են ունենալ ավելի ցածր դիրք և ամրանան կոնքի վրա։ Տաբատը մարմնի վրա ամրացվում է գոտիով կամ տաբատակալով։ Հաճախ ունենում է գրպաններ, որոնք փակվում են կոճակների, ճարմանդի կամ կոճակագամի օգնությամբ։

Պատմություն 
Տաբատի ամենահին հայտնաբերված նմուշը կարված է եղել Յանհայում (Yanghai, 42°48′–42°49′N, 89°39′–89°40′E)՝ Տուրֆան օազիսից ոչ հեռու (Չինաստանից հյուսիս արևմուտք)։ Երկու գերեզմանոցում հայտնաբերվել են բրդե տաբատներ՝ մոտ 3000 տարեկան (թվագրումը՝ համաձայն ռադիոածխածնային վերլուծության՝ մ.թ.ա. 13-10-րդ դարեր)։ Ենթադրվում է, որ տաբատների հայտնվելը պայմանավորված է եղել ձի հեծնելու հետ (մերկ ոտքերով ձի հեծնելն անհարմար է եղել)։

Հին հույները և հին հռոմեացիները, որպես կանոն, տաբատ չեն կրել (հին հույները կրել են հիմատիոն, իսկ հռոմեացիները՝ տոգա)։ Նրանք տաբատին վերաբերել են՝ որպես բարբարոսներին բնորոշ հանդերձանք, քանի որ պարսիկները կրել են շալվարներ ():

Պյոտր Կոմեստորը «Սխոլաստիկ  պատմության» մեջ (1173), որը երկար տարիներ հրեական համալսարաններում ուսումնական նյութ է եղել, նկարագրել է Բաբելոնի թագուհու՝ Շամիրամի տաբատը։ Այս կարծիքին են նաև 12-13-րդ դարերի Արևմտյան Եվրոպայի այլ հեղինակներ (Ռոդրիգո Հիմենես դը Ռադա, Սալիմբենե Պարմսկի,Լուկա Տույսկի և այլք)։

Ստուգաբանություն 
«Շալվար» բառը ռուսերենում ավելի վաղ է հայտնվել, քան «տաբատը»։ Այն թուրքական ծագում ունի (ըշտան, išton): Թուրքերեն այդ բառը նշանակում է փոխան կամ ոտաշոր։

Սկզբում նավաստիների ամեն ոտքի տաբատն առանձին է եղել, դրա համար էլ շատ լեզուներում այս հագուստի անվանումը կրող գոյականը հոգնակիով է նշվում։ Տաբատը հանդիսացել է նաև սոցիալական կարգավիճակի բաղադրիչ, բացի պալատականներից, այն կրել են նաև բարձր արիստոկրատիայի ներկայացուցիչները։

Պատկերասրահ

Գրականության մեջ

Տես նաև 
 Ջինս

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Брюки. История возникновения штанов
 Брюки. Из истории 

Հագուստ