Կրուպայ աղբյուր

Կրուպայ աղբյուր (, ), ջրային աղբյուր Արևելյան Սերբիայում և Պոմորավլյե շրջանում՝ Բելյանիցայի արևմտյան կրաքարային զանգվածի տակ, Կրուպայ գետի աջ կողմում, 220 մետր բարձրության վրա։ Այն մոտ է Միլանովաց գյուղին, Ժագուբիցայից 35 կիլոմետր (22 մղոն)։

Տարածք և նկարագրություն 
Կրուպայ աղբյուրը արևելյան Սերբիայում, Պոմորավլյե շրջանում է և պատկանում է կարսթ աղբյուրներին, 9-11 աստիճան ջերմաստիճանով։ Աղբյուրը հատակում ունի ամֆիթատրոնի ձև ունեցող հիմնականում ուղղահայաց կողմեր։ 

Աղբյուրի հոսանքը 435 մետր երկարություն ունի, սկզբում հոսում է դեպի հյուսիս և 130 մետրից այն կողմ փոխում է իր ուղղությունը դեպի արևմուտք, որ շարունակի հոսել ևս 300 մետր մինչ այն միանա Կրուպայի գետի հետ։ Երբ պատնեշը կառուցվել է, Կրուպայի աղբյուրը ստացել է օվալային տեսք 40 մետր երակարությամբ և 17 մետր արևմուտք։ Աղբյուրի ջուրը հոսում է լճից շատ գեղեցիկ ջրվեժի տեսքով։

1998 թվականի հողաբանական ուսումնասիրությունները, որոնց հետևեց մանրակրկիտ հետազոտական ծրագիր, որը արտացոլում է քարանձավի սիֆոնի 70 մետր խորությամբ հակադարձ թևը, որը տանում է դեպի Բելյանիցայի կրաքարի հալում։ Պատնեշից մինչև ջրաղաց, հոսանքի ջուրը հոսում է կրաքարի միջով, բարձրանալով զառիթափ կողմերից և ջրվեժներից։ Աղբյուրի հիդրոլոգիական ռեժիմը և դրա ուժգնությունը բավականաչափ թեստավորված չեն։

Կարսթի աղբյուրների մեծ մասի նման, Կրուպայի աղբյուրում ջրի քանակը բավականին փոփոխական է տարվա ընթացքում։ Ջրաղացի կառույցի մոտ կա մի տաք ջրի աղբյուր, որը կցված է և ուղղորդում է դեպի շատրվանը։ Շատրվանից հազարավոր մետրե րի վրա, մեկ այլ տաք ջուր է հոսում ջրվեժի մանրակերտի պատկերով, որը սկսել է ինքնամարվող գեոլոգիական ջրամբարից։

Կրուպայ աղբյուրը և շրջապատող 9 հեկտար տարածքը պահպանված են, որպես ազգային կաևորության բնության կոթող է Սերբիայի Հանրապետությունում։ Բնության կոթողը «Կրուպայսկո Վրելո»-ն հիմնադրվել է Սերբիայի Հանարապետության որոշման և Բնության պահպանության ակտի հիման վրա, հատկանշական նշանակություն ունեցող պահպանվող բնական ժառանգության համար այն Սերբիայի ամենաուժեղ կարստային ռեսուրսներից մեկն է։ Ըստ աղբյուրի մորֆոլոգիայի, հիդրոլոգիական ֆունկցիաների և ուղեկցող բնական հատկանիշների, պատկանում է գրավիտացիոն աղբյուրների առավել ներկայացուցչական խմբին։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Tourist organization of Zagubica 
 Serbian landscape and wildlife - rivers and springs
Սերբիայի գետեր
Սերբիայի աշխարհագրություն
Աղբյուրներ
Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ