Մահմուդ Շևքեթ փաշա

Մահմուդ Շևքեթ փաշա (, ), Օսմանյան կայսրության ռազմական և քաղաքական գործիչ, Օսմանյան կայսրության մեծ վեզիր։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1856 թվականին Բաղդադում։ Նրա ընտանիքը չեչենական արմատներ ունի, պապը Թիֆլիսից տեղափոխվել է Իրաք, որտեղ տոհմի ներկայացուցիչները մի քանի սերունդ բարձր ղեկավար պաշտոններ են զբաղեցրել։ Շևքեթ փաշայի նախնիները Արևելյան Չեչնիայից տեղափոխվել են Թիֆլիս՝ փրկվելով արյան վրեժից։ Բաղդադի դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Ստամբուլի ռազմական ակադեմիա։ 1882 թվականից  զինվորական ծառայության մեջ էր։ Որոշ ժամանակ ուսումնասիրել է ռազմական գործը Ֆրանսիայում, ծառայել է Կրետեում, ապա սկսել է դասավանդել ռազմական ակադեմիայում։ Աշխատել է Կոլմար ֆոն դեր Գոլցի հետ, եղել է Գերմանիայի սպառազինությունների գնումների հանձնաժողովի կազմում։

1899 թվականին դարձել է բրիգադի գեներալ և նշանակվել է քննական հանձնաժողովի ղեկավար։ 1905 թվականից Կոսովոյի նահանգապետն է։ 1908 թվականի երիտթուրքերի հեղաշրջումից հետո գլխավորել է Սալոնիկում տեղակայված 3-րդ բանակը։ 1909 թվականի հեղաշրջման ճնշման ժամանակ նա գլխավորեց «Գործողության բանակը», որը գրավեց Ստամբուլը և ճնշեց ապստամբությունը։

1910 թվականին Մահմուդ Շևքեթը դարձավ 1-ին, 2-րդ և 3-րդ բանակների ռազմական նախարար և գլխավոր տեսուչ։ Նա ստիպված էր գործ ունենալ Ալբանիայում և Արաբիայում ապստամբությունների ճնշման հետ։ 1911 թվականին Մահմուդ Շևքեթը ստեղծեց Օսմանյան կայսրության Ռազմաօդային ուժերը։ 1912 թվականի հուլիսին Իտալա-թուրքական պատերազմում կրած պարտությունից հետո նրան հեռացրեցին ռազմական նախարարի պաշտոնից (այդ պաշտոնը զբաղեցրեց Նազըմ փաշան), երկրում իշխանության եկան լիբերալները։ Առաջին Բալկանյան պատերազմում երկրի պարտությունից հետո երիտթուրքերը կրկին վերցրին իշխանությունը, և 1913 թվականի հունվարի 23-ին Մահմուդ Շևքեթ փաշան նշանակվեց մեծ վեզիր, արտաքին գործերի նախարար և ռազմական նախարար։ 1913 թվականի հունիսին սպանվել է Նազիմ փաշայի ազգականներից մեկի կողմից՝ ի պատասխան Օսմանյան կայսրությունում պետական հեղաշրջման ժամանակ վերջինիս զոհվելու համար։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Միություն և առաջադիմություն կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Օսմանյան կայսրության պատմություն
Օսմանյան գեներալներ