Եվգենյա Շիմկունայտե

Եվգենիա Ֆրանցևնա Շիմկունայտե (, ), լիտվացի և խորհրդային դեղագործ և ազգագրագետ, դեղաբույսերի գիտակ։ Բնական գիտությունների դոկտոր։

Կենսագրություն

Վաղ տարիներ 
Եվգենիա Շիմկունայտեն ծնվել է 1920 թվականի փետրվարի 11-ին, Նովոռոսիյսկում։ Նրա հայրը՝ Ֆրանց Շիմկունասը, եղել է դեղագործ Լիտվայի Ինդուբակիայ գյուղից, մայրը՝ Օլգա Լեբեդևան, բուժքույր Նովոռոսիյսկից։ 1922 թվականին ընտանիքը վերադարձել է Լիտվա, և Տաուրագնայ քաղաքում Եվգենիայի հայրը բացել է իր սեփական դեղատունը։

Կարիերա 
Տարրական դպրոցից հետո Եվգենիան ընդունվել է Ուտյանայի գիմնազիա, որն ավարտել է 1937 թվականին և նույն թվականին ընդունվել Մեծ Վիտովտի համալսարան, որտեղ ստացել է դեղագործի մասնագիտություն։ 1941 թվականից Կաունասում և Տաուրագնայում աշխատել է որպես դեղագործ, 1942 թվականից մինչև 1947 թվականը՝ Վիլնյուսի համալսարանին կից  դեղաբույսերի պուրակում։ 1951 թվականին մեկնել է Ղազախստան, որտեղ ՎԻԼԱՐ համակարգում զբաղվել է դեղաբույսերի հումքի պատրաստուկների մթերումների կազմակերպման տեսչական աշխատանքներով։ Վերադառնալով Լիտվա՝ նա մի քանի տարի աշխատել է Լիտվայի գիտությունների ակադեմիայի կենսաբանության ինստիտուտում, այնուհետև տեղափոխվել է Դեղատների գլխավոր վարչություն, որտեղ աշխատել է դեղաբույսերի բաժանմունքում մինչև թոշակի անցնելը։

Գիտական գործունեություն 
Եվգենիա Շիմկունայտեի գիտական գործունեությունը սերտորեն կապված է դեղաբույսերի հետ։ Համալսարանում սովորելու տարիներին նա օգտագործել է ցանկացած հնարավորություն առավելապես շատ բան սովորելու դրանց մասին։ Իր առաջին դիսերտացիան Շիմկունայտեն պաշտպանել է «Վալերիանի մշակույթը Լիտվական ԽՍՀ-ում» թեմայով 1951 թվականին։ Այդ աշխատանքը դարձել է առաջիններից մեկը Լիտվայի բուսական ռեսուրսների ուսումնասիրության ոլորտում։ Հետագայում նա սկսել է տեղեկություններ հավաքել մարզի բոլոր դեղաբույսերի մասին՝ միաժամանակ ուսումնասիրելով դրանք բնական պայմաններում և կատարելով դաշտային փորձեր։ Ամփոփելով հավաքված նյութը` 1951 թվականին Շիմկունայտեն պաշտպանել է «Լիտվայում դեղաբույսերի ռեսուրսների օգտագործման կենսաբանական հիմքերը» հաբիլիտացիոն աշխատանքը, որը նրա համար դարձել է իր կյանքի ամենամեծ գիտական աշխատանքը։

Բացի բուսաբանությունից, Եվգենիա Շիմկունայտեն հետաքրքրվել է նաև տեղական բանահյուսությամբ, սովորույթներով և տոներով, որոնց վերաբերյալ նա գրել է մի շարք գրքեր։ Նաև կապեր է պահպանել հնէաբանների հետ` օգնելով նրանց պեղումների ընթացքում հայտնաբերել բույսերի մնացորդները և օգտագործել ստացված տվյալները ՝ ուսումնասիրելու Լիտվայում դրանց տարածման վայրերը։

1993 թվականին Լիտվայի գիտական խորհուրդը Շիմկունայտեին շնորհել է բնական գիտությունների դոկտորի կոչում։

Մահ 
Եվգենիա Շիմկունայտեն մահացել է 1996 թվականի հունվարի 27-ին Վիլնյուսում։ Թաղված է Տաուրագնայում՝ ծնողների կողքին։

Հիշատակ 
1997 թվականին հիմնադրվել է Եվգենիա Շիմկունայտեի հիմնադրամը, որի նպատակն է օգնել երիտասարդ դեղագործներին, մասնավորապես` դեղաբույսերի և այլ բույսերի ուսումնասիրության բնագավառում։ 1998 թվականին Տաուրագնայի միջնակարգ դպրոցը կոչվել է Շիմկունայտեի անունով։

Ծանոթագրություններ 

Լիտվացի գիտնականներ
Խորհրդային գիտնականներ
Խորհրդային բուսաբաններ
Խորհրդային ազգագրագետներ