Դալայ Լամա II

Գենդուն Գյացո  , աշխարհիկ անունը՝ Յոնտեն Պունցոգ, ), երկրորդ Դալայ Լամա։

Կենսագրություն 
Ծնվել է  Շիգաձեից ոչ հեռու՝ Կենտրոնական Տիբեթի  Ցանգ շրջանում։ Հայրը Կունգա Գյալցենը (1432-1481), եղել է լամա-նգակպա Նինգմա գծով, հայտնի տանտրայի վարպետ։ Մայրը եղել է Մաչիկ Կունգա Պեմոն, իսկ ընտանիքն զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ։

Ըստ լեգենդի՝ երբ նա նոր էր սկսել խոսել, իր ծնողներին ասել է, որ իր անունը Պեմա (Պադմա) Դորջե է (Գենդուն Դուբի (1391-1474) ծննդյան անունը), և որ իր հայրը Լոբսանգ Դակպան է։ Երբ նա չորս տարեկան էր, նա ծնողներին ասել է, որ ցանկանում է  ապրել Տաշիլունպոյի վանքում (Շիգաձեի մոտ, որը հիմնադրվել է Գենդուն Դուբի կողմից 1447 թվականին), որպեսզի լինի իր վանականների կողքին։

Այսպիսով, Յոնտեն Պունցոգը, ըստ որոշ աղբյուրների՝ չորս տարեկանում, իսկ ըստ այլ աղբյուրների՝ ութ տարեկանում հայտարարվել է Գենդուն Դուբի վերամարմնավորում։ 1486 թվականին տասը տարեկան հասակում նա ստացել է նախնական երդում Պանչեն Լունրիգ Գյացոյից։ Տասնմեկ տարեկան հասակում Գենդուն Գյացոն իր տեղն է ստացել Տաշիլունպո վանքում որպես Գենդուն Դուբի վերամարմնավորում։ Նա  Տաշիլունպոյում մնացել է մինչև 16-17 տարեկան հասակը, բայց հետո ստիպված է եղել լքել վանքը և գնալ Լհասա՝ սովորելու Դրեպունգ վանքում։

Գենդուն Գյացոն դարձել է հայտնի գիտնական և միստիկ բանաստեղծ, շատ է ճամփորդել, որպեսզի ընդլայնի Գելուգպայի ազդեցությունը և դարձել է Դրեպունգի աբբա, որը Գելուգի դպրոցի ամենամեծ վանքն էր, որն այդ ժամանակվանից սերտորեն կապվել է Դալայ Լամաների հետ։ Համաձայն Գելուգի մեծ պատմաբան Սումբա Խամբոյի` նա նաև ուսումնասիրել է Նինգմա դպրոցի որոշ ուսմունքներ։

1509 թվականին Գենդուն Գյացոն ուղևորվել է  հարավային Տիբեթ, այնտեղ հիմնել է Չոքորգյալ վանքը Լհամոլա ցո լճի մոտակայքում՝ Ցզեթանից մոտ 115 կմ հյուսիս-արևելք, 4500 մետր բարձրության վրա։

1512 թվականին Գենդուն Գյացոն երեսունվեց տարեկան հասակում դարձել է Տաշիլունպոյի վանքի աբբա։

1517 թվականին նա դարձել է Դպրունգ վանքի աբբա։

1518 թվականին Գենդուն Գյացոն վերակենդանացրեց Գելուգի դպրոցի Մոնլամ Չենմոն՝ Մեծ աղոթքի տոնը, որը միավորում էր Գելուգ երեք մեծ վանքերի (Սերա, Դրեպունգ և Գանդեն) վանականներին։ 1525 թվականին նա դարձել է Սերայի վանքի աբբա։

Գենդուն Գյացոն մահանում է 1542 թվականին՝ խորը մեդիտացիա ժամանակ, 67 տարեկան հասակում։ Դալայ Լամայի տիտղոսը նրան հանձնվում է հետմահու այն բանից հետո, երբ 1578 թվականին Սոնամ Գյացոն առաջին անգամ ստացել է այս տիտղոսը մոնղոլական Ալթան խանից։

Ծանոթագրություն

Գրականություն 
 Essence of Refined Gold by the Third Dalai Lama: with related texts by the Second and Seventh Dalai Lamas. (1978) Translated by Glenn H. Mullin. Tushita Books, Dharamsala, H.P., India.
 Mullin, Glenn H. (2001). The Fourteen Dalai Lamas: A Sacred Legacy of Reincarnation, pp. 86–129. Clear Light Publishers. Santa Fe, New Mexico. ISBN 1-57416-092-3.
 Mullin, Glenn H. (2005). Second Dalai Lama His Life and Teachings, Snow Lion Publications, ISBN 1559392339, EAN 9781559392334
 2nd Dalai Lama. Tantric Yogas of Sister Niguma, Snow Lion Publications, 1st ed. U. edition (May 1985), ISBN 0937938289 (10), ISBN 978-0937938287 (13)

Դալայ Լամաներ
Լհասայում մահացածներ