Յոհան Պֆեֆֆերկորն

Յոհան Պֆեֆֆերկորն  (), 16-րդ դարի գերմանալատինական գրող, հումանիստների առաջնորդ։

Կենսագրություն 

Յոհան Պֆեֆֆերկորնը առանձնահատուկ տաղանդով աչքի չի ընկել  (Դավ. Շտրաուսը նրան ուղղակի գռեհիկ է կոչել) և  հեղինակություն չի ունեցել նույնիսկ իր համախոհների շրջանում։ Նա թեկուզ բացասական,բայց  շատ կարևոր դեր է խաղացել խավարամիտների և հումանիստների  երկար և համառ հակասություններում, որը  ամենից վառ  դրսևորվել է հայտնի «Նամակներ մութ մարդկանցից» ստեղծագործության մեջ։

Ծագումով նա  հրեա է Քյոլն քաղաքից  : Երբ  Պֆեֆֆերկորնը դարձել է քրիստոնյա, կատաղի դատապարտել է  իր նախկին համախոհներին։ 1509 թվականին նրան հաջողվել է Մաքսիմիլիան կայսրից գնել  հրաման, ըստ որի` հրեաներից պետք է հավաքվեին և այրվեին նրանց բոլոր գրքերը` բացառությամբ աստվածաշնչյան գրքերի։ Պատճառը այն էր, որ  այդ գրքերում ծաղրի են  ենթարկվել քրիստոնեական կրոնի կարծրատիպերը  և ավանդույթները ։ Սա դարձել է  կատաղի հակասությունների պատճառ, որը երկու թշնամի  ճամբարների է բաժանել այդ ժամանակի գիտնականներին,պրոֆեսորներին և  աստվածաբաններին։ Հակասությունները հատկապես սրվել են այն բանից հետո, երբ Յոհան Ռեիխլինը  արձագանքել է  իշխանության հարցին և ափսոսանք հայտնել Պֆեֆֆերկորնի և նրա համախոհների հայտարարությունների համար ու գրել է խորհուրդ. «Արժե՞, որ հրեաները տանեն ոչնչացնեն,այրեն իրենց բոլոր գրքերը» վերնագրով տրակտատ :

Մինչև գրքերը այրելու մասին վերջնական որոշում ընդունելը դադարեցվել է հրեաներից  գրքերի առգրավումը։ Պֆեֆֆերկորնը, ում հետևել են  Քյոլնի աստվածաբանները և գերիշխող կարգը, կատաղությամբ արձագանքել է Ռեիխլինի զեկույցին( որին նա ոչ օրինական ճանապարհով  էր հասցրել ծանոթանալ) և «Ձեռքի հայելի» պարսավագրում մեղադրել  հակառակորդին` ասելով, որ ծախվել է հրեաներին, դրա հետ մեկտեղ ջանացել ապացուցել, որ  նա  հրեերեն լավ չգիտի։

Պֆեֆֆերկորնը չի հանգստացել և իր «Այրող հայելի» և «Նաբատ» ստեղծագործություններում  ավելի մեծ զայրույթով հարձակվել է Ռեիխլինի և այլ հումանիստներ վրա` թափելով հայհոյանքներ և բացահայտ մատնությամբ դիմել հոգևոր և աշխարհիկ իշխանություններին։ Հակառակ կողմը իր պատասխանն է տվել «Կապնիոտայի հաղթանակ» բանաստեղծության մեջ (որը գրվել է այն բանից հետո, երբ  Պֆեֆֆերկորնի կողմից սկսված արշավը ավարտվել էր անարդյունք, և ամեն ինչ դադարեցվել էր) արտահայտվել է, օրինակ, ցանկություն, որ Պֆեֆֆերկորնը ընկնի դահիճի ձեռքը և այլանդակվի, իսկ  «Նամակ մութ մարդկանցից» ստեղծագործության մեջ եղել են ակնարկներ այն մասին, որ գլխավոր խավարամիտներից մեկը` Օրտուին Գրացը,  Պֆեֆֆերկորնի կնոջ հետ ունեցել է մտերիմ կապ։ Երբ հայտնվել է «Նամակների» առաջին մասը, Պֆեֆֆերկորնը հրատարակել է  «Defensio J. Pepericorni contra famosas et criminales obscurorum virorum epistolas» և առիթ ստեղծել  երկրորդ մասի  հրատարակման համար։ Զգալով բարեփոխությունների  նախադրյալները`  Պֆեֆֆերկորնը  հրատարակել է իր  «Փոքրիկ մարտական գիրքը», որը սպառնալի նախազգուշացում էր, բայց այն  մնացել է ձայն բարբառոյ  հանապատի։ Կյանքի վերջում Պֆեֆֆերկորնը դուրս է եկել  ասպարեզից, և նրա մասին գրեթե չի հիշատակվել։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 Дав. Штраус, «Ульрих фон Гуттен» (русский перевод под ред. Э. Радлова, СПб., 1896);
 Ludwig Geiger, «Reuchlin»; Kampfschulte, «Die Universit ät Erfurt in ihrem Verhä ltnisse zu Humanismus und Reformation» (Трир, 1860); * Hagen, «Deutschland’s literarische und religi öse Verhä ltnisse im Reformationszeitalter» (Эрланген, 1841—44);
 А. Кирпичников, «Письма темных людей» («Журнал Министерства Народного Просвещения», 1869, CXLIII);
 Сочинения Гуттена, изд. B ö cking (дополнительные тома, 1864—1870)
Գերմանացի աստվածաբաններ
Հուդայականության քննադատներ
1521 մահեր
Հակասեմականությունը Գերմանիայում
Հուդայականության հետ կապված վեճեր
1524 մահեր
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ