Իվան Կալին

Իվան Պետրովիչ Կալին (, ), խորհրդային և մոլդովացի պետական գործիչ, Մոլդովայի ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի նախագահության նախագահ, 1980-1985 թվականներին ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի նախագահության նախագահի տեղակալ, 1985-1990 թվականներին Մոլդովայի ԽՍՀ նախարարների խորհրդի նախագահ։

1998-2010 թվականներին եղել է Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանի պատգամավոր։

Կենսագրություն 
Իվան Կալինը ծնվել է գյուղական ընտանիքում։ Բնիկ մոլդովացի է, մայրենի լեզուն մոլդովերենն է։ Ավարտել է հայրենի գյուղի յոթամյա դպրոցը, որից հետո ընդունվել է Քիշնևի խաղողագործության և գինեգործության ուսումնարան, որն ավարտել է 1955 թվականին՝ կարմիր դիպլոմով։ 1949-1955 թվականներին ՀԼԿՄԵ-ի անդամ էր։

1955 թվականին դարձել է ԽՄԿԿ անդամ։ 1960 թվականին ավարտել է Քիշնևի Մ. Վ. Ֆրունզենի անվան գյուղատնտեսական ինստիտուտը, որտեղ 1958-1960 թվականներին աշխատել է նաև պրոֆկոմի նախագահ։ Նա հետագայում աշխատել է կոլխոզի նախագահի տեղակալ և կոլխոզ կուսակցական կազմակերպության (1960-1963) կուսկոմիտեի քարտուղար, իսկ 1963 թվականին նշանակվել է Քելերաշական ԽՄԿԿ շրջկոմի առաջին քարտուղար՝ այդ պաշտոնում աշխատելով մինչև 1970 թվականը։ 1967-1969 թվականներին հեռացել է կուսակցական ակտիվ աշխատանքից՝ սովորելով ԽՄԿԿ կենտկոմին կից կուսակցական բարձրագույն դպրոցում, որն ավարտել է 1969 թվականին։

1970 թվականին նշանակվել է Մոլդովայի կոմունիստական կուսակցության կենտկոմի գյուղատնտեսության և սննդի արդյունաբերության բաժնի վարիչ, իսկ 1976 թվականին՝ Մոլդովայի կոմունիստական կուսակցության կենտկոմի քարտուղար՝ միաժամանակ դառնալով ԽՄԿ Կենտկոմի Բյուրոյի անդամ։

1980 թվականի ապրիլի 10-ից մինչև 1985 թվականի դեկտեմբերի 24-ը Մոլդովական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գերագույն խորհրդի նախագահության նախագահ էր, 1980 թվականի հունիսի 25-ից մինչև 1986 թվականի հունիսի 17-ը՝ ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի նախագահության նախագահի տեղակալ։ 1981-1990 թվականներին ԽՄԿԿ կենտկոմի անդամի թեկնածու էր։

1985 թվականի դեկտեմբերի 24-ից Մոլդովայի ԽՍՀ նախարարների խորհրդի նախագահն է։ ԽՍՀՄ սահմանադրության համաձայն՝ նա ավտոմատ կերպով նաև ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի անդամ էր։ 1990 թվականի հունվարի 10-ին Կալինը ազատվել է բոլոր կուսակցական և պետական պաշտոններից։ Հետագայում, ավարտելով 1990 թվականին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության դիվանագիտական ակադեմիայի ղեկավար դիվանագիտական կադրերի պատրաստման տարեկան դասընթացները, սկզբից ԽՍՀՄ-ի, ապա՝ 1990-1995 թվականներին Ռուսաստանի, Ռումինիայի դեսպանության խորհրդական-դեսպանորդ (նախարար-խորհրդական)։

Ավելի քան 35 տարի հանրապետության բարձրագույն օրենսդիր մարմնի պատգամավոր էր, այդ թվում՝ 1967-1990 թվականներին Մոլդովայի ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, իսկ 1998-2010 թվականներին Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանի պատգամավոր։ 1980-1992 թվականներին Մոլդովական ԽՍՀ-ից ընտրվել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր 

2008 թվականի փետրվարին լույս է տեսել Կալինի «Պայքարի և արարման տարիները» գիրքը՝ նվիրված Մոլդովայի նորագույն պատմության իրադարձություններին։

2009 թվականի օգոստոսի 28-ին նախագահել է նոր գումարման խորհրդարանի առաջին նիստը՝ որպես հին պատգամավոր։ Այդ նիստում պետք է տեղի ունենային Մոլդովայի խորհրդարանի նախագահի ընտրությունները, բայց կոմունիստների խորհրդարանական խմբակցությունը, որը 101 մանդատից միայն 48 մանդատ է ունեցել, ինչը նշանակում է, որ ընդդիմադիր էր, բոլոր ուժերով ձգտել է խուսափել քվեարկությունից։ Նիստի նախագահող և կոմունիստների կուսակցության ներկայացուցիչ Իվան Կալինը ընդմիջել է հայտարարել՝ այդ որոշումը չդնելով քվեարկության, ինչի հետևանքով խորհրդարանականների մեծամասնությունը կոմունիստների այդ պահանջը համարել են չհիմնավորված։ Արդյունքում Կալինը և մյուս կոմունիստ պատգամավորները լքել են նստադահլիճը, իսկ չորս խմբակցությունները, որոնք ունեցել են 101 պատգամավորներից 53-ի մեծամասնությունը, նիստը շարունակել են ինքնուրույն։

Իվան Կլաինը ունեցել է տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան, առաջին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդի դիվանագիտական աստիճան։ Տասնյակ մենագրությունների, գրքույկների, հոդվածների հեղինակ էր։

2010 թվականին հրաժարվել է առաջադրվել նոր գումարման խորհրդարանում՝ ծանր հիվանդության պատճառով։ Արդյունքում՝ Մոլդովայի խորհրդարանի ամենատարեց պատգամավոր Վլադիմիր Վորոնինը դարձել է կոմկուսի գործող նախագահ։

Մահացել է 2012 թվականի հունվարի 1-ի լույս հունվարի 2-ի գիշերը Քիշնևի հիվանդանոցներից մեկում։ Պաշտոնական մահախոսականը կազմվել և ԶԼՄ-ներին է փոխանցվել Մոլդովայի Հանրապետության կոմունիստական կուսակցության կենտկոմի կողմից։ Մահացածի քաղաքացիական հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել հունվարի 4-ին՝ Բանակի Տանը։ Իվան Կալինը թաղված է Քիշնևի կենտրոնական գերեզմանատանը։

Ընտանիք 
Ամուսնացած էր։ Ունեցել է երկու որդի և երեք թոռ։

Պարգևներ 
 «Հանրապետության» շքանշան
 «Լենինի» շքանշան
 «Հոկտեմբերյան հեղափոխության» շքանշան
 «Աշխատանքային կարմիր դրոշի» շքանշան
 ԽՍՀՄ յոթ մեդալ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Կայք Ի. Պ. Կալինի մասին
 «Կյանքն ու պայքարը նվիրում եմ նրան, ինչին հավատում եմ». Իվան Կալինի հարցազրույցը «Անկախ Մոլդովա» թերթին

 
Գիտնականներ այբբենական կարգով
Մոլդովայի քաղաքական գործիչներ
21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Լենինի շքանշանի ասպետներ
Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
ԽՄԿԿ 26-րդ համագումարի պատվիրակներ
ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ