Գաղութային վերածնունդ

Գաղութային վերածնունդ,  ճարտարապետական ոճ, որը ձգտում է վերակենդանացնել ամերիկյան գաղութային ճարտարապետության տարրերը։

Գաղութային վերածննդի ոճի սկիզբը հաճախ վերագրվում է 1876 թվականի հարյուրամյա ցուցահանդեսին, որը ամերիկացիների մեջ արթնացրեց իրենց գաղութային անցյալի ճարտարապետական ավանդույթները։ Գաղութային վերածննդի բավական փոքր թվով տներ կառուցվել են 1880-1910 թվականներին, մի ժամանակաշրջան, երբ թագուհի Աննայի ոճի ճարտարապետությունը գերիշխող էր Միացյալ Նահանգներում։ 1910-1930 թվականներից գաղութային վերածնունդ շարժումը վերելք ապրեց, այս ժամանակահատվածում գաղութային վերածննդի ոճով կառուցվեց ԱՄՆ տների շուրջ 40%-ը։ Հետպատերազմյան անմիջական շրջանում (1950-1960-ականների սկիզբ), գաղութային վերածննդի տները շարունակվում էին կառուցվել, բայց պարզեցված ձևով։ Ներկայումս, բազմաթիվ նոր ավանդական տներ ստացվում են գաղութային վերածննդի ոճերից։

Չնայած գաղութային վերածննդի ոճում գերիշխող ազդեցությունը գեորգիական և դաշնային ճարտարապետությունն է, գաղութային վերածննդի տները նույնպես ավելի փոքր չափով են նկարվում հոլանդական գաղութային ոճից և հետմիջնադարյան անգլիական ոճերից։ Գաղութային վերածննդի տները հաճախ ունեն ընտրողական ոճ` ազատորեն համատեղելով այս նախատիպերից մի քանիսը։

Չնայած նրան, որ կապված է ճարտարապետական շարժման հետ, «գաղութային վերածնունդը» վերաբերում է նաև պատմական պահպանությանը, լանդշաֆտային ճարտարապետությանը և այգու ձևավորմանը, ինչպես նաև դեկորատիվ արվեստի շարժումներին, որոնք ընդօրինակում կամ ոգեշնչում են գաղութային ձևերը։

Սիրիլ Մ. Հարիսի ամերիկյան ճարտարապետություն. Պատկերազարդ հանրագիտարանը նշում է, որ «Գաղութային վերածննդի տները սովորաբար իրենց նախատիպերի բավականին ազատ մեկնաբանության արդյունք են, դրանք հակված են ավելի մեծ լինել, կարող են էապես տարբերվել տներից, որոնց ձգտում են ընդօրինակել, և հաճախ չափազանցեցնում են ճարտարապետական մանրամասները»։

Պատկերասրահ

Հետագա ընթերցում 
 Alan Axelrod, ed. The Colonial Revival in America. New York: W.W. Norton, 1985.
 William Butler, Another City Upon a Hill: Litchfield, Connecticut, and the Colonial Revival 
 Karal Ann Marling, George Washington Slept Here: Colonial Revivals and American Culture, 1876–1986, 1988.
 Richard Guy Wilson and Noah Sheldon, The Colonial Revival House, 2004.
 Richard Guy Wilson, Shaun Eyring and Kenny Marotta, Re-creating the American Past: Essays on the Colonial Revival, 2006.

Նշումներ

Ծանոթագրություններ 
Cyril M. Harris, American Architecture: An Illustrated Encyclopedia (W.W. Norton: 1998).
Virginia Savage McAlester, A Field Guide to American Houses: The Definitive Guide to Identifying and Understanding America's Domestic Architecture (Knopf: 2017).

ԱՄՆ-ի ճարտարապետություն
19-րդ դարի ճարտարապետական ոճեր
20-րդ դարի ճարտարապետական ոճեր