Վայրէջք (բանաստեղծություն)

«Վայրէջք», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1909 թվականին։

Պատմություն 
Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1909 թվականի փետրվարի 7-ին, Թիֆլիսի Մետեխի բանտում, իր ծննդյան 40-ամյակի օրը։

Բանաստեղծության սևագիր-ինքնագիրը պահվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 66-ում, թվագրված՝ 1909 փետրվարի 7/20, հետագայում մատիտով կատարված ուղղումներով։

«Իմ ծննդյան քառասնամյակի առթիվ» ենթավերնագրով տպագրվել է 1909 թվականի ապրիլի 5-ին, «Գործ» թերթի № 69-ում, 1913 թվականին՝ «Նոր հոսանք» ամսագրի № 1-ում (էջ 71), այնուհետև՝ Կոտանդնուպոլսում՝ 1922 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքում, ապա՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 157)։

Այս բանաստեղծության գրման շարժառիթների  և Թումանյանի բանտարկության մասին խոսել են Ավ․ Իսահակյանը, Լեոն, Աշխեն Թումանյանը  և ուրիշները։

Իսահակյանը գրել է․

Նվարդ Թումանյանը հիշողությամբ մեջ է բերել Թումանյանի խոսքերն այս բանաստեղծության մասին, ասված 1920 թվականի մայիսի 19-ին․ «Վայրէջքը» իմ ամենալավ բանաստեղծություններից է, շատ է լավը, Մետեխի բանտում եմ գրել ծննդյանս 40-ամյակի օրը»։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է Կոստանդնուպոլսում լույս տեսած բանատեղծությունների գրքից։

Ծանոթագրություններ 

Բանաստեղծություններ
Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
1909 գրականությունում