Նոր Հռոմ։ Սուրբ Հրեշտակի ամրոցը

Նոր Հռոմ։ Սուրբ Հրեշտակի ամրոցը, Սիլվեստր Ֆեոդոսի Շչեդրինի նկարների շարքը, որը գրվել է վաղ հռոմեական շրջանում (1821-1825)։ 

Պատկերված է Տիբերի ափը, նկարչի տան մոտակայքը։

Այս շարքը շրջադարձային փուլ է Շեդրինի ստեղծագործության մեջ։ Առաջին հերթին նորովի է մեկնաբանվում սյուժեն. ջրի մեջ ձկնորսական նավակներ, մարդկանց հետ, բնակելի տների պատեր, ահա թե ինչ է առաջին պլանում, իսկ «հին» Հռոմը (Սուրբ Հրեշտակի ամրոցը և Սուրբ Պետրոսի տաճարը) տեղակայվում է խորքում և դառնում յուրօրինակ ֆոն։ Այս բնապատկերների շարքը շատ հաջող փորձը է բացօթյա տարածքում գեղանկարչության վարպետ Շեդրին-պլեների համար։ Այդ բնապատկերներում փոխվում են նաև գունային գամման. առաջին շեդրինական աշխատանքների ստվերոտ շագանակագույն երանգներին այժմ փոխարինելու են գալիս ավելի ցուրտ՝ արծաթափայլ, կապույտ և կանաչավուն երանգները։

Ժամանակակիցներից մեկի խոսքով՝ «նկարիչը պետք է կրկներ այդ տեսարանն ութ անգամ... Ամեն անգամ նա փոխում էր օդը և նկարի տոնը»։

Կոմպոզիցիոն միասնությունը ձեռք է բերվում Տիբերի պատկերի շնորհիվ։ Եթե աջից և հեռվից վեր են խոյանում Սուրբ Հրեշտակի ամրոցի, Սուրբ Պետրոսի տաճարի և Վատիկանի պալատի վեհ շինությունները, որոնք մարմնավորում են «հին Հռոմը», ապա ձախից կոմպոզիցիան փակում է քաղաքի աղքատիկ տները՝ «Նոր Հռոմ» (Տրաստևերե թաղամաս)։ Դրանով Շեդրինն ընդգծում է, որ «Հավերժական քաղաքում» կողք կողքի գոյություն ունի բարձրը և ցածրը, հավերժականը և ժամանակավորը։ Հատուկ խնամքով պատկերված են հասարակ հռոմեացիները Տիբերի ափին՝ նկարին տալով իրական կենսունակություն և արժանահավատություն։

«Նոր Հռոմ։ Սուրբ Հրեշտակի ամրոց» նկարը մեծ հաջողություն է ունեցել և հետագայում նկարիչը հաճախ է կրկնել այդ մոտիվը տարբեր լուսավորության ժամանակ։ Պետական Տրետյակովյան պատկերասրահում պահվում է կտավի երեք տարբերակները։

Աղբյուրներ 
 

1821 նկարներ
Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ