Կախել չի կարելի ներել

Կախել չի կարելի ներել, տարածված թևավոր արտահայտություն, որն օգտագործվում է երկու փոխադարձ բացառող հնարավորությունները նկարագրելու համար, ամֆիբոլիայի հայտնի օրինակներից մեկը։

Արտահայտության իմաստն ստորակետի բացակայության մեջ է, որի տեղափոխումն արտահայտության իմաստը հակառակ է դարձնում.
 Կախել, չի կարելի ներել (կախել)։
 Կախել չի կարելի, ներել (ներել)։

Արտահայտությունը հաճախ օգտագործվում է այլ բայերով (օրինակ՝ «կառուցել չի կարելի քանդել» ( և այլն)։

Արտահայտության ծագում 
Արտահայտությունը վերագրվել է ռուսական տարբեր ցարերի՝ սկսած Պետրոս I-ից, չնայած այն հայտնվել է բավականին ուշ և, հավանաբար, ծագել է արևմտյան աղբյուրներից։ Այսպիսով, «Ներել չի կարելի։ Աքսորել Սիբիր։» (, ) բանաձևը մեջբերվել է ամերիկացի լրագրող Ռ. Ռիփլիի () «Ուզում եք՝ հավատացեք, ուզում եք՝ ոչ» թերթի սյունակում։ Իբր Ալեքսանդր III-ն այդպես է պատասխանել ներման մասին խնդրանքին, բայց կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնան փոխել է տեղափոխել է կետը։

Վերագրվում է նաև Կառլոս V կայսրին (1500-1558) «Perdón(,) imposible(,) que cumpla su condena» ձևով (բառացի՝ «Ներել(,) անհնար է(,) ի կատար ածել նրա դատավճիռը»)։

Հայտնի է նաև ավելի վաղ ստեղծված հետևյալ լեգենդը. Անգլիայի թագուհի Իզաբելլան իր ամուսնու՝ 1327 թվականին սպանված Էդուարդ II-ի բանտապահին ուղղված նամակում գրել է. «Edvardum occidere nolite(,) timere(,) bonum est» (լատիներենից հավանական թարգմանությունը՝ «Էդուարդին սպանել չհամարձակվեք ցուցաբերել վախկոտություն»)։

ԽՍՀՄ-ում արտահայտությունն առավել լայն ճանաչում է ստացել Լիա Գերասկինայի «Չսովորած դասերի երկրում» պատմվածքի հրատարակումից և դրա հիման վրա նկարահանված «Չսովորած դասերի երկրում» մուլտֆիլմի թողարկումից (ռեժիսոր՝ Յուրի Պրիտկով, 1969) հետո, որտեղ գլխավոր հերոսի կյանքը կախված է նրանից, թե ինչպես կդնի կետադրական նշանները տվյալ նախադասության մեջ։

Կետադրություն 
Ստորակետը ցույց է տալիս նախադասության բաղադրիչների հակադրումը.

 «Կախել, չի կարելի ներել։» 
 «Կախել չի կարելի, ներել։»

Միջակետն օգտագործվում է պատճառի բացահայտման համար («որովհետև» իմաստով).

 «Կախել. չի կարելի ներել։»
 «Կախել. չի կարելի ներել։»

Տես նաև 
 Համանուններ
 12 ամիս

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 К. Душенко. Цитаты из русской истории. От призвания варягов до наших дней. Справочник.  
 Վարկած արտահայտության ծագման վերաբերյալ: 

Կետադրություն
Ռուսերեն բառեր և արտահայտություններ
Թևավոր խոսքեր
Բառախաղեր