480մ

480i կամ 480մ («i» տառը նշանակում է անգլերեն՝ Interlace, թարգմանաբար միահյուս) վիդեո ռեժիմ, որն օգտագործվում է ստանդարտ հստակությամբ թվային հեռուստատեսության համար Կարիբյան ավազանում, Մյանմայում, Ճապոնիայում, Հարավային Կորեայում, Թայվանում, Ֆիլիպիններում, Լաոսում, Արևմտյան Սահարայում և Ամերիկայի մեծ մասում (բացառությամբ Արգենտինայի, Պարագվայի և Ուրուգվայի)։ 480-ը նույնացնում է 480 տող ուղղահայաց լուծաչափը, իսկ i-ն՝ որպես միախառնված լուծաչափ։ Դաշտի հաճախականությունը, որը 60 Հց է (կամ 59,94 Հց, երբ օգտագործվում է NTSC գույնի հետ), երբեմն ներառվում է վիդեո ռեժիմի նույնականացման ժամանակ, այսինքն՝ 480i60; մեկ այլ նշում, որը հաստատվել է և՛ Հեռահաղորդակցության միջազգային միության կողմից՝ BT.601 և SMPTE-ի կողմից՝ SMPTE 259M-ում, ներառում է կադրերի հաճախությունը, ինչպես 480i/30-ում։ Մյուս ընդհանուր ստանդարտ սահմանման թվային ստանդարտը, որն օգտագործվում է մնացած աշխարհում, 576i է։ Այն ծագել է անալոգային հեռուստացույցի թվայնացման ստանդարտի անհրաժեշտությունից (սահմանված է BT.601-ում) և այժմ օգտագործվում է թվային հեռուստատեսային հեռարձակումների և կենցաղային տեխնիկայի համար, ինչպիսիք են խաղային կոնսուլները և DVD սկավառակային նվագարկիչները։

Չնայած կապված է, այն չպետք է շփոթել անալոգային «525 տող» լուծաչափի հետ, որը հանձնարարված է CCIR Systems M և J-ի կողմից և սովորաբար զուգորդվում է NTSC գույնի հետ։ Այս ասոցիացիան բացատրում է, թե ինչու 480i-ն երբեմն սխալ է կոչվում «NTSC», թեև NTSC գոյություն ունի միայն անալոգային տիրույթում։

Տեխնիկական մանրամասներ
Անալոգային NTSC-ի համար կա ընդհանուր առմամբ 525 սկանավորող տող մեկ կադրում, որից սկզբնապես տեսանելի էր 483 տող (241,5 տեսանելի գիծ մեկ դաշտում + 21 ուղղահայաց փակման գիծ մեկ դաշտում = 483 + 42 = 525 տող մեկ կադրում), իսկ ավելի ուշ՝ 480 (240): ամբողջական տողերը յուրաքանչյուր դաշտում)։ [Չորս տեսագրման համակարգերի համար մաթեմատիկան առաջարկում է 15 լայնակի անցում, որոնցից յուրաքանչյուրը բաղկացած է տեսանյութի 16 տողից, մեկ դաշտ լրացնելու համար:]

Ամբողջ շրջանակը բաղկացած է երկու դաշտից։ Մի դաշտը պարունակում է կենտ թվով տողեր, իսկ մյուսը՝ զույգերը։ Կոնվենցիայով NTSC վիդեո շրջանակը համարվում է, որ սկսվում է զույգ դաշտով, որին հաջորդում է կենտ դաշտը։ Գծերի համարակալման անհամամասնությունը այլ համակարգերի համեմատ լուծվում է՝ սահմանելով գծերի համարակալումը, որպեսզի սկսի հինգ հավասարեցնող իմպուլսներ (կամ 2 ու կես տող) ավելի շուտ, քան մյուս բոլոր համակարգերում, ներառյալ համակարգերը A (405 տող) և E (819-): գիծ) չնայած նրանք չունեին հավասարեցնող իմպուլսներ, առաջին հավասարեցնող զարկերակին, որը հաջորդում է ակտիվ գծին կամ կես գծին։ Սա հանգեցնում է տեսանյութի կես տող տեղադրելու զույգ (առաջին) դաշտի վերջում և կենտի սկզբում (երկրորդ դաշտ)։ Այսպիսով, տողերի համարները համապատասխանում են տեսանյութի կադրի իրական գծերին։ Մնացած բոլոր համակարգերում դաշտը համարվում էր, որ սկսվում է դաշտի առաջին իմպուլսի անկման եզրից, ինչը շփոթեցնող դիրք էր տալիս, որ կենտ դաշտը (առաջին) ուներ տեսանյութի կես տող, որը զբաղեցնում էր ամբողջ գծի վերջին կեսը և ավարտվում էր տեսանյութի մի ամբողջ գիծ, բայց կես սկան գիծ (և հակառակը հավասար դաշտի համար)։ NTSC կոնվենցիան լուծեց այս շփոթությունը։

DV-NTSC-ի համար օգտագործվում է ընդամենը 480 տող։ Թվային փոխանցվող հորիզոնական լուծաչափը սովորաբար կազմում է 720 նմուշ (որը ներառում է 16 նմուշ՝ հորիզոնական համաժամացման և հորիզոնական փակման համար) կամ 704 տեսանելի պիքսել՝ 4:3 հարաբերակցությամբ (ուղղահայաց ուղղանկյուն պիքսելներով) և, հետևաբար, էկրանի լուծաչափը 640 × 480 (VGA); դա ստանդարտ հստակությամբ հեռուստացույց է (SDTV) 4:3 հարաբերակցությամբ (քառակուսի պիքսելներով)։

Դաշտի արագությունը (ոչ կադրերի արագությունը) սովորաբար (60/1,001) = 59,94 հերց է գունավոր հեռուստացույցի համար և հաճախ սխալ կլորացվում է մինչև 60 Հց։ Բանաձևի և արագության համակցության գրավոր սղագրությունների մի քանի պայման կա՝ 480i60, 480i/30 (EBU/SMPTE միշտ օգտագործում է շրջանակի արագությունը՝ միահյուսված ձևաչափերը նշելու համար) և 480/60i: 480i-ը սովորաբար օգտագործվում է այն երկրներում, որոնք պայմանականորեն օգտագործում են NTSC (Ամերիկայի մեծ մասը և Ճապոնիան), քանի որ անալոգային NTSC-ի 60 հերց հաճախականությամբ փոխանցվող 525 գծերը պարունակում են 480 տեսանելի։

«60» տերմինաբանության կիրառման յուրաքանչյուր դեպքում 59.94-ի սղագրությունն է՝ այն 30-ից (29.97) կամ 24-ից (23.976) տարբերակելու համար։

Գույնի տեղեկատվությունը պահվում է YCbCr գունային տարածության միջոցով (տարբերվում է NTSC-ից, որն օգտագործում էր YIQ) 4:2:2 նմուշառմամբ (նաև տարբերվում է NTSC-ից) և հետևելով Rec. 601 գունաչափություն.

480մ-ը կարող է փոխադրվել թվային հեռուստատեսության բոլոր հիմնական ձևաչափերով (ATSC, DVB և ISDB) և DVD-ով։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
 rpsoft2000 - US HDTV, 480i, 480p, 1080i
 AfterDawn.com - 480i
 CNET - Glossary - 480i

Տես նաև
 Ընդլայնված հստակությամբ հեռուստացույց (ԸՀՀՏ)
 Ընդհանուր բանաձեւերի ցանկ
 4320փ, 2160փ, 1080փ, 1080մ, 720փ, 576փ, 576մ, 480փ, 360փ, 240փ

Հեռուստատեսային հեռարձակման ստանդարտներ