Ալոիզա

Ալոիզա (, (լրիվ անունը Ալոիզա Կորբազ), ), շվեյցարացի նկարչուհի,  Ար բրյուտ Շվեյցարիայի մասնաճյուղի հիմնադիր։

Կենսագրություն 
Ալոիզա Կորբազ ծնվել է Շվեյցարիայի Լոզան քաղաքում, 1886 թվականին։ 11 տարեկանում կորցրել է մորը։ Նա ծառայել է որպես մասնավոր ուսուցիչ Պրուսիայի ազնվական ընտանիքներում (Լայպցիգ, Պոտսդամ)։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո ստիպված է եղել վերադառնալ Շվեյցարիա։ 1918 թվականին նրա մոտ ախտորոշվել է շիզոֆրենիա։ 1920 թվականից հետո նա այլևս դուրս չեկավ հոգեբուժական կլինիկաներից։ Այդ ժամանակահատվածում նա սկսել է նկարել, առաջին տարիների աշխատանքների մեծ մասը չի պահպանվել։ 1936 թվականից բժիշկները հետաքրքրվել են նրա նկարներով և սկսել հավաքել դրանք։

Արվեստ 
Նա նկարել է  շագանակագույն թղթի և ստվարաթղթի վրա․ կարել է մի քանի թերթ կամ կտոր միասին և փորձել ամբողջ տարածքը լրացնել վառ գույներով։ Ամենից հաճախ նրա թեմաներն էին սիրահար զույգերը (պատանեկության տարիներին նա կրքոտ սիրահարված էր կայզեր Վիլհելմ II-ին), թատրոնի, Տրավիատա օպերայի կերպարները, Մանոն Լեսկոն (նա մանկուց երազում էր երգչուհի դառնալ), պատմական գործիչներ՝ Նապոլեոնը, Կլեոպատրան, Մարի Ստյուարտը, Ելիզաբեթ թագուհին։

Ժառանգություն 
Ալոիզայի աշխատանքների մի մասն այսօր ընդգրկված է Ժան Դյուբյուֆեի կողմից հավաքված Լոզանի Ար Բրյուտի հավաքածուում, ինչպես նաև Շվեյցարիայի համանուն կանտոնում գտնվող Զոլոթուռն քաղաքի արվեստի թանգարանի ցուցադրությունում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Porret-Forel J. Aloïse et le théâtre de l’univers. — Genève: Skira, 1993.
 Discovery of art brut: works by three Swiss artists, Wölfli, Aloïse, Müller. — Hong Kong: The Center, 1997
 Porret-Forel J. La voleuse de mappemonde: les écrits d’Aloïse. — Carouge-Genève: Editions Zoé, 2004.

Արտաքին հղումներ 
 Aloïse
 grands noms des petites gens de l'art brut
 Aloïse & the Theater of the Universe
 Aloïse Corbaz, known as Aloïse 
 Выставка Алоизы в Лозанне, лето 2012
 Фильм Московского музея творчества аутсайдеров «Коллекция Ар Брют» 2008)

Շվեյցարացի նկարչուհիներ