Գորդոն Գուլդ

Գորդոն Գուլդ (, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, որին վերագրվում է լազերի գյուտը։ Առավել հայտնի է ԱՄՆ-ի դեմ՝ լազերի և նրա հետ կապված տեխնոլոգիական պատճառներով, իր երեսնամյա արտոնագրային պայքարով։ Նաև պայքարել է լազեր արտադրողների դեմ, ովքեր խախտել էին արտոնագիրը։

Վաղ տարիներ 
Ծնվել է Նյու Յորքում, երեք եղբայրներից ավագն է եղել։ Նրա հայրը եղել է Scholastic Magazine Publications-ի հիմնադիրը և գլխավոր խմբագիրը։ Մեծացել է Նյու Յորքի արվարձաններից մեկում, սովորել է տեղի դպրոցում։ Յունիոն քոլեջում ստացել է բակալավրի աստիճան (ֆիզիկայի ոլորտում), որտեղ նա դարձել է Sigma Chi միաբանության անդամ։ Եյլի համալսարանում  լուսագիտության և սպեկտրոսկոպիայի ոլորտում ստացել է մագիստրոսի աստիճան լուսագիտության և սպեկտրոսկոպիայի ոլորտում։

1944 թվականի մարտից մինչև 1945 թվականի հունվարը աշխատել է Մանհեթենյան նախագծում, բայց որպես անդամ հեռացված է եղել ԱՄՆ-ի կոմունիստական կուսակցությունից։ 1949 թվականին ընդունվել է Կոլումբիական համալսարան, որպեսզի աշխատի բժշկական դիսերտացիայի շուրջ՝ օպտիկական և միկրոալիքային սպեկտրոսկոպիայի ոլորտում։ Նրա գիտական ղեկավարը եղել է Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Պոլիկարպ Կաշը։

1956 թվականին Գուլդը շարունակել է օգտագործել օպտիկական պոմպը, առաջարկել է օգտագործել այն՝ միջավայրում ինվերսիայի բնակվածության ստեղծման համար, և քննարկել է այդ միտքը մազերի գյուտարար Չարլզ Թաունսի հետ, ով 1964 թվականին ստացել էր Նոբելյան մրցանակ՝ մազերի և լազերի վրա իր կատարած աշխատանքի համար։ Թաունսը խորհուրդ է տվել Գուլդին՝ ինչպես ստանալ իր նորարարության արտոնագիրը, և համաձայնվել է հանդես գալ որպես վկա։

Գուլդը առաջարկել է շարունակել օգտագործել լազեր տերմինը (), ինքը հապավում է ներկայացրել անգլերենից՝ Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation, ինչը թարգմանաբար նշանակում է լույսի ուժեղացումը հարկադրական ճառագայթման միջոցով։ Առաջարկվող անվանման հանրային ներկայացումը կայացել է դեռևս Տ․ Մայմանի պատրաստած առաջին իրական աշխատող լազերի ստեղծումից առաջ (1960)՝ 1959 թվականի կոնֆերանսին, և շուտով դարձել է ընդունված։

Ընտրություններ Փառքի սրահում և մահը 
Չնայած նրա դերը լազերի փաստացի հայտնագործման մեջ վիճարկվել է տասնամյակների ընթացքում, բայց Գուլդը 1991 թվականին ընտրվել է Գյուտարարների ազգային Փառքի սրահի անդամ։

Գուլդը մահացել է 2005 թվականի սեպտեմբերի 16-ին։

Ծանոթագրություն

Աղբյուրներ

Արտաքին հղումներ 

 Bright Idea: The First Lasers 

Ամերիկացի գյուտարարներ
Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով