Վոլֆգանգ Լիբենայներ

Վոլֆգանգ Գեորգ Լուի Լիբենայներ (, ), գերմանացի դերասան և թատերական ռեժիսոր։

Կենսագրություն  
Վոլֆգանգ Լիբենայները ծնվել է 1905 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Լիբաուում (Ստորին Սիլեզիա, այժմ՝ Լյուբավկա, Լեհաստան) սպայի և վուշե գործվածքեղեն արտադրողի ընտանիքում։ Հաճախել է Լիեբաուի տարրական դպրոց, Վալշտատի և Բեռլին-Լիխտերֆելդի կադետական ուսումնարաններ, ինչպես նաև Բեռլին-Ցելենդորֆի ռեալական գիմնազիա, որն ավարտել է 1923 թվականին։ 1924 թվականից փիլիսոփայություն, գերմանագիտություն և պատմություն է ուսանել Ինսբրուքում և Բեռլինում, 1926 թվականից՝ Մյունխենում, որտեղ նաև ղեկավարել է թատերախումբ։ 1928 թվականին նրան նկատել է Մյունխենի կամերային թատրոնի ռեժիսոր Օտտո Ֆալկենբերգը և հրավիրել իր թատերախումբ։ Նույն թվականին Լիբենայները առաջին անգամ բեմում ելույթը է ունեցել` Ֆրանկ Վեդեկինդի «Գարնանային զարթոնք» պիեսում մարմնավորելով Մելխիոր Գաբորի դերը և թողել է ուսումը համալսարանում։ 1929 թվականից աշխատել է նաև որպես ռեժիսորի օգնական։ 1931 թվականին, որպես ռեժիսոր, Քրիստա Վինսլոյի «Երեկ և այսօր» վեպի հիման վրա բեմադրել է ներկայացում (որի հիման վրա նույն թվականին նկարահանվել է «Համազգեստով աղջիկները» ֆիլմը)։

1930 թվականին Լիբենայներն առաջին անգամ ելույթ է ունեցել Բեռլինի գերմանական թատրոնի բեմում, որի թատերախմբում նա աշխատել է 1932-1934 թվականներին։ 1931 թվականին «Այլ կողմը» պատերազմական ֆիլմում խաղացել է իր առաջին դերը կինոյում։ 1932 թվականին խաղացել է ավստրիացի սպայի դերը Մաքս Օֆյուլսի «Ֆլիրտ» ֆիլմում։ Մինչև 1936 թվականը նկարահանվել է 19 լիամետրաժ և 2 կարճամետրաժ ֆիլմերում։ 1936 թվականին Գուստաֆ Գրյունդգենսը Լիբենայներին հրավիրել է Պետական թատրոն, որտեղ նա աշխատել է որպես դերասան և ռեժիսոր մինչև դրա փակումը՝ 1944 թվականը։

1937 թվականին Լիբենայները իր դեբյուտը նշել է որպես կինոռեժիսոր` նկարահանելով «Ինձ ոչինչ մի խոստացիր» կատակերգությունը։ Նույն թվականին նա դարձել է Տերրա ստուդիայի դիտորդական խորհրդի անդամ։ 1938-1944 թվականներին նաև ղեկավարել է Բաբելսբերգի կինոակադեմիայի գեղարվեստի ֆակուլտետը, 1939 թվականից կամավոր հիմունքներով ղեկավարել է կայսերական կինոպալատի կինեմիավորումը, 1942-1945 թվականներին եղել է «Ուֆա» ստուդիայի արտադրության ղեկավարը, 1942 թվականից ՝ կայսերական թատերական պալատի նախագահության անդամ։ 1943 թվականին Յոզեֆ Գեբելսը նրան շնորհել է պրոֆեսորի կոչում։ 

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Լիբենայները նկարահանել է երեք քարոզչական ֆիլմեր։ «Բիսմարկ» (1940) և «Հրաժարական» (1942) կենսագրական ֆիլմերը նվիրված էին «երկաթե կանցլերին», որը ներկայացվում էր որպես Հիտլերի նախակարապետ։ «Ես մեղադրում եմ» (1941) մելոդրաման նպատակ ուներ արդարացնել էֆթանազիայի գործողությունները։ Պատերազմի ավարտը Լիբենիներին դիմավորել է Համբուրգում։ 1945 թվականի աշնանը նա աշխատանքի թույլտվություն է ստացել, որը 1947 թվականին կրկին հաստատվել է նացիզմի լիկվիդացման հանձնաժողովի կողմից։ Լիբենայները մինչ 1954 թվականն աշխատել է Կամերային թատրոնում, որտեղ 1947 թվականին բեմադրել է ներկայացում Վոլֆգանգ Բորխերտի «Դռնից այն կողմ» պիեսի հիման վրա։ Մեկ տարի անց նա էկարանացրել է այն «Սեր 47» խորագրի ներքո։ 

1954 թվականին Լիբենայները տեղափոխվել է Վիեննա և մինչև 1958 թվականը եղել Իոզեֆշտադտի Թատրոնի թատերախմբի անդամ։ Այնուհետև աշխատել է որպես թատրոնի, օպերայի, կինոյի և հեռուստատեսության ազատ ռեժիսոր։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Hans-Michael Bock (Hrsg.): CINEGRAPH. Lexikon zum deutschsprachigen Film. edition text + kritik, München 1984

Արտաքին հղումներ 
Photographs and literature
 Audio recordings with Wolfgang Liebeneiner in the Online Archive of the Österreichische Mediathek (Plays and interviews in German). Retrieved 18 September 2019

Գերմանացի դերասաններ
Գերմանացի թատերական ռեժիսորներ
Գերմանացի ռեժիսորներ
Գերմանացի սցենարիստներ
Կինոդերասաններ
Թատրոնի դերասաններ