Մարիա։ Փրկել Մոսկվան

«Մարիա։ Փրկել Մոսկվան» (), ռուսական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վերա Ստորոժևան։ Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ։ Պրեմիերան կայացել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 12-ին «Ստալկեր» փառատոնում։ Ֆիլմը լայն վարձույթի է հանվել 2022 թվականի հունվարի 27-ին։ Գլխավոր դերերը խաղացել են Մարիա Լուգովայան, Արթուր Սմոլյանինովը, Սերգեյ Պուսկեպալիսը, Իլյա Մալակովը։

Սյուժե 
Ֆիլմի սցենարը հիմնված է 1941 թվականի Մոսկվայի ճակատամարտի նախօրեին Ստալինի և Մոսկվայի Մատրոնայի հանդիպման լեգենդի վրա։ Երբ Մոսկվային սպառնում է գերմանական բանակը, մայրաքաղաքում հայտնվում է ծեր կին՝ Մոսկվայի Մատրյոնան։ Նրա համբավը արագորեն տարածվում է քաղաքում, և այցելուների բազմությունը հավաքվում է նրա մոտ՝ հույս ունենալով իմանալ իրենց սիրելիների և հարազատների ճակատագիրը։ Ղեկավարության հանձնարարությամբ նրա մոտ է ուղարկվում ՆԳԺԿ-ի կրտսեր լեյտենանտ Մարիա Պետրովան։ ԼԻնելով համոզված աթեիստ՝ նա չի գիտակցում, որ Մատրյոնայի մոտ գնալը ոչ միայն կփոխի իր սեփական ճակատագիրը, այլև կփրկի մայրաքաղաքը։ Ստալինն ինքը այցելում է ծեր կնոջը, որը նրա համար կանխատեսում է պատերազմում հաղթանակ և խորհուրդներ է տալիս, թե ինչպես փրկել Մոսկվան թշնամուց. դրա համար պետք է  թույլատրել աղոթքը և մայրաքաղաքի շուրջը պտտել հրաշագործ սրբապատկերը։

Սակայն սրբապատկերը գտնվում է շրջափակված տարածքում, և հենց Մարիա Պետրովան է հրաման ստանում այն հասցնել Մոսկվա։ Դիվերսիոն խմբի հետ միասին Մարիան գաղտագողի անցնում է գերմանացիների թիկունքը, տաճարից գողանում սրբապատկերը և պատանդ վերցնում տեղի քահանա հայր Վլադիմիրին։ Գործողությունը դուրս է գալիս վերահսկողությունից, խումբը գաղտնազերծվում է, և Մարիան ու նրա հետ գնացած մարտիկները ստիպված են պայքարել գերմանացիների դեմ։ Ընկերները մեկ առ մեկ մահանում են, և շուտով հայր Վլադիմիրը դառնում է Մարիայի միակ ուղեկիցը. նա չի կարող թողնել սրբապատկերը։ Բացի այդ, քահանան ի դեմս Մարիայի ճանաչում է իր նախորդի՝ գնդակահարված հայր Ալեքսանդրի դստերը և իր պարտքն է համարում Մարիային ուղեկցել մինչև Մոսկվա։

Մոսկվայի մատույցներում հայր Վլադիմիրը զոհվում է, բայց Մարիան կատարում է առաջադրանքը և մայրաքաղաք է բերում Տիխվինի սրբապատկերը։

Դերերում 
 Մարիա Լուգովայա – Մարիա Պետրովա, պետանվտանգության կրտսեր լեյտենանտ
 Արթուր Սմոլյանինով – հայր Վլադիմիր (Վլադիմիր Սերգեևիչ Ստրոգանով), ծխական քահանա
 Սերգեյ Պուսկեպալիս – կոմիսար
 Իլյա Մալակով – սերժանտ
 Վալերի Գորին – Իոսիֆ Ստալին
 Վադիմ Մեդվեդև – Լավրենտի Բերիա
 Ստանիսլավ Սելիվանով – գեներալ Վլասիկ
 Օլգա Լապշինա – պառավ
 Դմիտրի Մազուրով – Պավել Մինաև
 Տատյանա Յախինա – Լյուբա Մինաևա
 Յուրի Պոտեենկո – բայան նվագող
 Սերգեյ Կոլեսնիկով – Վասիլի Ստեպանովիչ

Ստեղծում և պրեմիերա 
Ֆիլմը նկարահանվել Է Մոսկվայում և Վելիկի Ռոստովում։ Նկարահանումներն ավարտվել են 2021 թվականի փետրվարին, իսկ պրեմիերան կայացել է 2022 թվականի հունվարի 27-ին։ Ֆիլմը նվիրված է Մոսկվայի ճակատամարտի 80-ամյակին։ Նկարահանումների ամենակարևոր վայրերից մեկը Մոսկվայի մարզն է, որտեղ իրական մարտեր են տեղի ունեցել Մոսկվայի համար 1941 թվականի ձմռանը։ Նկարահանումներն անցկացվել են «Կայազորի Ա»-ի գտնվելու վայրից ոչ հեռու, որը տեղակայված է եղել Պավլովսկի Պոսադում։

Ռոստովում նկարահանումները տեղի են ունեցել 2021 թվականի սկզբին՝ Իսիդոր Երանելու եկեղեցու մոտ։ Ռոստովը կատարել է Տիխվին քաղաքի դերը, որը գրավել են գերմանացիները Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ։

Ֆիլմում ցուցադրվում են պատերազմի ժամանակվա տեխնիկայի բազմաթիվ օրինակներ, այդ թվում՝ «ԶԻՍ-101», «Mercedes», «Buick», ԳԱԶ-Մ1 մեքենաները, իսկական գերմանական մոտոցիկլետներ գնդացիրներով և գերմանական Magirus բեռնատարը, լուսարձակող զենիթային կայանք և այլն։

Ֆիլմը լայն վարձույթում հայտնվել է 2022 թվականի հունվարի 27-ին։

Ծանոթագրություններ 

Ռուսական ֆիլմեր
2021 ֆիլմեր
Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Ռուսերեն ֆիլմեր
Ռուսական մարտաֆիլմեր
Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Ռուսական ռազմական ֆիլմեր