Ջոն Գուդենաֆ

Ջոն Բանիսթեր Գուդենաֆ (, ), ամերիկացի գիտնական, ֆիզիկայի և նյութագիտության մասնագետ։ Նա լիթիում-իոնային մարտկոցում, որպես կատոդ, առաջարկել է լիթիումի կոբալտիտ (LixCoO2)։ Մի շարք հեղինակավոր մրցանակների դափնեկիր է։ 2012 թվականից՝ ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ, 1992 թվականից՝ Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի և 2012 թվականից՝ Լոնդոնի թագավորական ընկերության՝ օտարերկրյա անդամ։

Գործունեություն 
1944 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Եյլի համալսարանը, որից հետո որոշ ժամանակ ծառայել է ԱՄՆ բանակում։ Զորացրվելով՝ 1947 թվականին Չիկագոյի համալսարանում պաշտպանել է ֆիզիկայի վերաբերյալ իր թեզը (գիտական կոնսուլտանտ՝ Քլարենս Զեներ)։

Վերջին տարիներին աշխատել է մարտկոցի նոր տեսակի վրա, որտեղ մետաղը վերածվում է ապակու։ Գուդենաֆի կարծիքով՝ որոշ գիտնականներ բնութագրվում են ուշ հասունությամբ, և ամենից կարևոր գիտական նվաճումները նրանց են գալիս ծերության շրջանում։

Լիթիում-իոնային մարտկոցների աշխատանքներին մասնակցելու համար Գուդենաֆը 2019 թվականին արժանացել է Քիմիայի Նոբելյան մրցանակի (Սթենլի Ուիթինգհեմի և Ակիրա Յոշինայի հետ)։ Նա դարձել է մրցանակի ամենածեր դափնեկիրը․ մրցանակի պարգևատրման պահին նա եղել է 97 տարեկան։

Մահացել է 2023 թվականի հունիսի 25-ին՝ կյանքի 101-րդ տարում։

Մրցանակներ 
 Հարյուրամյակի մրցանակ (1975)
 Ճապոնիայի մրցանակ (2001)
 Էնրիկո Ֆերմիի մրցանակ (2009)
 ԱՄՆ ազգային գիտական մեդալ (2011)
 Չառլզ Սթարք Դրեյփերի մրցանակ (2014)
 Տրանսպորտային այլընտրանքային վառելիքի նորարարության մրցանակ (2015)
 «Welch Award in Chemistry» (2017)
 Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ (2018)
 Կոպլիի մեդալ (2019)
 Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ (2019)

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամերիկացի գյուտարարներ
Կոպլիի մեդալակիրներ
Ամերիկացի քիմիկոսներ
Ամերիկացի գիտնականներ
20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Ամերիկացի ճարտարագետներ
Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ