Եվայի երեք դուստրերը

«Եվայի երեք դուստրերը» (թուրքերեն՝ Havva'nın Üç Kızı), թուրք գրող Էլիֆ Շաֆաքի վեպ։ Վեպը հրատարակվել է 2016 թվականին։ Այն պատմություն է միջին տարիքի հարուստ տնային տնտեսուհու, Ստամբուլում անցկացրած նրա մանկության, ինչպես նաև Օքսֆորդի համալսարանում նրա ուսանողական կյանքի մասին։ Հենց այստեղ էլ նա սիրահարվում է փիլիսոփայության իր դասախոսին։ Վեպում գլխավոր հերոսուհին իր ինքնության բացահայտման շարունակական փնտրտուքի մեջ է։ 2018 թվականին գիրքը ներառվել է «լավագույն գրքերի» մի քանի ցանկում։

Նկարագրություն 
Գրքում նկարագրված է Փերիի անցյալն ու ներկան, Թուրքիայում ծնողների հետ անցկացրած կյանքը։ Նա ունի 2 եղբյար, որոնք էապես տարբերվում են նրանից։ Նրա ծնողները նույնպես տարբերվում են իրարից. հայրը անտարբեր է կրոնի նկատմամբ, մայրը մոլի մուսալման է, իսկ Փերին կրոնական հարցերում դեռևս չունի հստակ կողմնորոշում։ Հենց այս հարցերի պատասխանները գտնելու ակնկալիքով էլ Օքսֆորդի համալսարնում ուսանելու տարիներին Փերին հաճախոււմ է պորֆեսոր Ազուրի՝ Աստծո մասին դասախոսություններին։ Գրքում հեղինակը պատմում է նաև Փերիի պատանեկան սիրո և դրա թողած հետևանքների մասին։ Կարճ ասած՝ ընթերցողին անմիջապես կլանող այս գրքի դեպքերը, որոնք տեղի են ունենում ժամանակակից Ստամբուլում, Փերիին տեղափոխում են իր հիշողություների գիրկը, որտեղ նա ևս մեկ անագամ պետք է առերեսվի իր կյանքի ոչ այդքան հաճելի իրադարձություններին։

Սյուժե

Ստամբուլ (1980-աներից–2016) 
Սկզբում գրքի դեպքերը զարգանում են Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքում, որտեղ Փերիի և նրա աղջկա նկատմամբ կատարվում է կողոպտման և բռնության փորձ։ Փերիի մանկության իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունենում 1980-ական թվականներին, նույնպես կաատարվում են Ստամբուլում։

Օքսֆորդ 
Երիտասարդության տարինեին Փերին ընդունվում է Օքսֆորդի համալսարան, որտեղ հանդիպում է պրոֆեսոր Ազուրին։ Պրոֆեսորը ամբողջովին փոխում է Փերիի կյանքը։ Համալսարանում Փերին ծանոթանում է երկու աղջիկների՝ Մոնային և Շիրինի հետ։ Մոնան եգիպտացի ճշմարիտ մուսուլման էր, իսկ կրոն ու հավատք չընդունող Շիրինը՝ Իրանից։ Գրքում այս 3 կերպարնները՝ Շիրինը, Մոնան և Փերին, նկարագրվում են որպես «մեղավոր», «հավատացյալ» և «շփոթված»։

Կերպարներ

Փերի 
Նազփերի Նալբանդօղլուն գրքի գլխավոր հերոսուհին է։ Նա ծնվել և մեծացել է Ստամբուլում, ամուսնացած է և ունի երկվորյակ երեխաներ։ Փերին կերպար է, որը «երկու քարի» արանքում է՝ հավատի և կասկածի։ «Իսլամը նրան հիշեցնում էր իր մանկությունը՝ ծանոթ և հարազատ, բայց ինչ-որ տեղ անորոշ, տարածության և ժամանակի մեջ գոյություն չունեցող՝ նման սուրճում լուծվող շաքարի կտորին...»: Վեպում Փերին «շփոթված» կերպարն է։

Դենիզ 
Դենիզը Փերիի աղջիկն է։ Նա նկարագրվում է գրքի սկզբում և ևս մի քանի այլ դրվագներում։

Ազուր 
Պրոֆեսոր Ազուրը մեծ համբավ ունեցող փիլիսոփայության դասախոս է Օքսֆորդի համալսարանում։ Վեպում Փերին սիրահարվում է Ազուրին, որը մեծ ազդեցություն է ունենում նրա վրա։ Ազուրի նկատմամբ որոշ գործողություններ հանգեցնում են նրան, որ Փերին հեռացվում է համալսարանից։

Շիրին 
Շիրինը Փերիի ընկերն է՝ իրանցի աղջիկ, որը չունի ոչ մի հետաքրքրություն կրոնի հանդեպ։ Վեպում նա նկարագրվում է որպես «մեղավոր»։

Մոնա 
Մոնան՝ ընկերներից երրորդը, ճշմարիտ մուսուլման է, որը Օքսֆորդ է եկել Եգիպտոսից։ Նա կրում է հիջաբ և միաժամանակ ֆեմինիստ է։ Վեպում Մոնան մարմնավորում է «հավատացյալի» կերպարը։

Թեմա 

Պատմությունը հավատի և անորոշության մասին է։ Շաֆաքը հարցազրույցներից մեկի ժամանակ խոսել է կրոնի նկատմամբ հավատի և անորշության մասին.«Ինձ հետաքրքրում է հավատի և պայքարի միջև պայքարը։ Ես ոչ մի առումով կրոնական անձ չեմ և իրականում հավանություն չեմ տալիս կրոնական կազմավորումներին և կոլեկտիվ ինքնություններին, բայց ինքնս հոգևոր եմ իմ ձևով։ Ես հարգում եմ և՛ հավատը, և՛ կասկածը։ Ես և ինձ նման մարդիկ՝ ագնոստիկները, հետերոդոքս միստիկները և հումանիստները, Թուրքիայում կազմում ենք փոքրամասնություն։ Բայց մենք գոյություն ունենք և կարող ենք հաղթահարել աթեիզմի և բացարձակ կրոնականության միջև առկա դուալիզմը»:

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 "Review: Three Daughters of Eve, Elif Şafak By Merve Pehlivan", Bosphorus Review Of Books
 "Three Daughters of Eve", www.curtisbrown.co.uk
 "Three Daughters of Eve Adventure", adventuresbythebook.com
 "#RivetingReviews: Rosie Goldsmith reviews THREE DAUGHTERS OF EVE by Elif Shafak", European Literature Network, April 12, 2017

Էլիֆ Շաֆաքի վեպեր
Թուրք գրողներ
Վեպեր
Ֆեմինիզմ և արվեստ
2023 երիտասարդական ամառային վիքիճամբարի դասընթացի ժամանակ ստեղծված կամ բարելավված հոդվածներ