Ուխրյաբ

«Ուխրյաբ»  (), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի պատմվածքը, որն առաջին անգամ հրապարակվել է 1991 թվականին։

Բովանդակություն 
Պելևինի վաղ շրջանի պատմվածքի իրադարձությունները տեղի են ունենում խորհրդային ժամանակներում (դատելով «այս յոթանասուն տարվա ընթացքում այնքան անհասկանալի բաներ են կուտակվել» արտահայտությունից՝ 1980-ական թվականների երկրորդ կեսին)։

Պատմվածքի հերոսը՝ հումանիտար գիտությունների մասնագետ թոշակառու Մարալովը, իրեն ամբողջությամբ թոշակառու չզգալու նպատակով պատասխանում է ընթերցողների՝ ամսագրերին գրած նամակներին, օրինակ՝ դպրոցականի «Ինչո՞ւ եմ ապրում» հարցին։ Մնացած ժամանակ նա փիլիսոփայական ընդհանուր թեմաներով զրուցում է միակ աշակերտի հետ։ Եվ ահա, հարբած զրույցներից մեկի ընթացքում, նա արտահայտում է անսպասելի միտք, որ Աստված որոշակի երկրում անհասկանալի ամեն ինչի անձնավորված ընդհանրացումն է։ Նա օբյեկտիվորեն գոյություն ունի, և նրան համապատասխանում է որոշակի կրոնական միստիկա։

Առավոտյան խումարից հետո պարզվում է, որ գաղափարն իր գյուտարարի հոգում արմատացել է տարօրինակ «ուխրյաբ» (ռուս.՝ «ухряб») բառի տեսքով։ Հերոսն ամենահաս «ուխրյաբը» սկսում է տեսնել ամենուր. միս կոտրելու հնչյուններում, թաքնված ձևով գրականության դասականների տողերում («вот-с, умял двух рябчиков, да ещё…»), ակրոստիքոսի տեսքով կարգախոսներում («Успеха участникам XI международного фестиваля за разоружение и ядерную безопасность!»), պատերին նկարների հաջորդականության մեջ (подсолнух, рябина)։

Աստիճանաբար նոր տեղական աստվածը դառնում է հերոսի մոլագար կիրքը, նա իրեն տեսնում է երկու «ուխրյաբների» մեջ սեղմված, ինչպես մամլիչում, նա չի համաձայնվում իրեն էլ ճանաչել «ուխրյաբ», թեպետ դա արդար չէ, քանի որ «ուխրյաբը» նաև նրա ներսում է։ Մոլագարությունը հանգեցնում է հերոսի կամավոր մահվան՝ քաղաքից դուրս ձյունապատ փոսում, որը նրան պատկերվում է որպես «հում ուխրյաբ նախնական տեսքով», ինչը և պատմվածքի բնական ավարտն է։ Վերջին՝ իններորդ գլուխը բաղկացած է մեկ նախադասությունից. «Նրան երկու օր անց գտան  դահուկորդները՝ ձյան միջից ցցված կարմիր գուլպայի շնորհիվ»։

Հրապարակում 
Պատմվածքն առաջին անգամ տպագրվել է 1991 թվականին Պելևինի հեղինակային առաջին՝ «Կապույտ լապտեր» ժողովածուում։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 «Ուխրյաբ»  պատմվածքը Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործությունների կայքում

Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ
Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ