Խոչանց

Խոչանց, հայկական  եկեղեցի Ադրբեջանի Լաչինի շրջանի Գյուսյուլու գյուղում։

1992-2020 թվականներին եկեղեցին գտնվել է Արցախի Հանրապետության վերահսկողության ներքո։

Պատմություն 
Գտնվում է Հայաստանի պատմական Սյունիք նահանգում։

Խոչանց (Ղոչազ), հարուստ պատմությամբ Քաշաթաղի մելիքության հայտնի գյուղ։ Ստեփանոս Օրբելյանի կազմած Աղաէճքի մարզի գյուղերի ցանկում այն առաջին անգամ հիշատակվում է որպես Խունչակ։ Գյուղը հիշատակվում է երկու դեպքերի հետ կապված՝ 17-րդ դարի սկզբին, երբ Տաթևի Մեծ անապատից երկու եպիսկոպոսներ նրա շրջակայքում հիմնեցին Նոր Հոչանց վանքը, 17-րդ դարի վերջին, երբ Կարբի գյուղի հայերը կռվում էին քոչվոր քրդերի դեմ։

Եկեղեցին հիշատակվում է 19-րդ դարի վերջից այն պատճառով, որ հայերի կողմից լքված գյուղի լքված տաճարը քրդերն օգտագործել են որպես անասնակերի պահեստ։

Եկեղեցու արևմտյան պատին պահպանվել է հայերեն հետևյալ արձանագրությամբ սալաքարը՝

Ճարտարապետություն 

Եկեղեցին միանավ կամարակապ բազիլիկ է, կառուցված անմշակ քարից՝ կրաքարային շաղախի վրա։ Եկեղեցին ունի խորան, միակ մուտքը հարավային մասում, յուրաքանչյուր պատի մեջ դեպի ներս ընդարձակվող մեկ պատուհան, իսկ հյուսիսային պատի մեջ՝ մկրտության ավազան։ Եկեղեցու պատերի մեջ կառուցված են մի քանի խաչքարեր։ Եկեղեցու արտաքին չափերն են՝ 13,40քս8, 15 մ։

Խորհրդային իշխանության վերջին տասնամյակներում եկեղեցու շենքը գյուղացիների կողմից օգտագործվել է որպես հացաբուլկեղեն, այդ իսկ պատճառով ձևափոխվել են եկեղեցու որոշ հատվածներ, հարավային և արևմտյան կողմերից կցվել են նոր շինություններ։

Ծանոթագրություններ 

Քաշաթաղի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Մեհյանների տեղում կառուցված շինություններ
17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ