Անդրե Մասոն

Անդրե Մասոն (, ), ֆրանսիացի գեղանկարիչ և գծանկարիչ։

Կենսագրություն 
Մեծացել է Բելգիայում։ Բրյուսելի գեղարվեստի ակադեմիայում Կոնստանտ Մոնտալդայի ղեկավարությամբ տասնմեկամյա հասակում սկսել է ուսումնասիրել կերպարվեստը։ 1912 թվականին հաստատվել է Փարիզում և ծանոթացել Մաքս Ժակոբի հետ։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, 1917 թվականին ծանր վիրավորվել է և մի քանի ամիս անցկացրել հոսպիտալում, իսկ 1919 թվականին ազատվել է զինվորական ծառայությունից։ 1922 թվականին Մասոնը բնակություն է հաստատել Մոնպառնասում և որպես արվեստանոց վարձել է Բլյումե փողոցի վրա գտնվող փոքրիկ մի շինություն։ Միևնույն թվականին նրա աշխատանքներից են ձեռք բերել Գերտրուդ Սթայնը և Էռնեստ Հեմինգուեյը։ 1923 թվականին ծանոթացել է Խոան Միրոյի, Անտոնեն Արտոյի, Միշել Լեյրիսի հետ և մտել է սյուրռեալիստների խմբի մեջ (1929 թվականին խզել է հարաբերությունները Անդրե Բրետոնի հետ)։ Մասնակցել է առաջին սյուրռեալիստական ցուցահանդեսին, որը կայացել է Պիեր պատկերասրահում։ 1924 թվականին ընկերացել է Ժորժ Բատայի հետ, իսկ ավելի ուշ նկարազարդել է նրա գրքերը։ Համագործակցել է «Ացեֆալ» ամսագրի հետ և խորապես ըմբռնել է էրոսի և բռնության նրա փիլիսոփայությունը։ 1934-1936 թվականներին ապրել է Իսպանիայում, իսկ 1940-1945 թվականներին՝ ԱՄՆ-ում։

Մասոնի աշխատանքները պահվում են խոշոր թանգարաններում, այդ թվում Նյու Յորքի Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարանում և Փարիզի Պոմպիդու կենտրոնում։

Ստեղծագործություն 
Վաղ աշխատանքները կատարված են կուբիզմի ոճով։ Առաջին անգամ որպես բեմանկարիչ հանդես է եկել 1933 թվականին Լ․ Ֆ․ Մյասինի «Նախանշան» բալետ-սիմֆոնիայի բեմադրությունում։ Մասոնը խորապես ազդել է ԱՄՆ-ում աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի կազմավորման վրա։ Ֆրանսիա վերադառանլուց հետո շարունակել է աշխատել թատրոնում և զբաղվել գրքերի նկարազարդմամբ։ 1964 թվականին նկարազարդել է Փարիզի Օդեոն թատրոնի առաստաղը։ 1954 թվականին դարձել է Ազգային գեղարվեստական մրցանակի դափնեկիր։ 1958 թվականին Ժան Գրեմիյոնի  Անդրեին նվիրված «Անդրե Մասոնն ու չորս բանաստեղծությունները» վավերագրական ֆիլմում նկարիչը հանդես է եկել որպես կամեո։

Ընտանիք 
 Դիեգո Մասոն (ծնվել է 1935)՝ ավագ որդին,  դիրիժոր։
 Լուի Մասոն՝  կրտսեր որդին,  դերասան։
 Լիլի Մասոն (ծնվել է 1920)՝ դուստրը, նկարչուհի։

Մասոնը իր և գեղանկարչության մասին 
 Entretiens avec Georges Charbonnier. Paris: Julliard, 1958.
 Les années surréalistes: Correspondance 1916—1942. Paris: La Manufacture, 1990.
 Le rebelle du surréalisme: écrits. Paris: Hermann, 1994.
 Отблески воспоминаний [об Антонене Арто]// Иностранная литература, 1997, № 4, с.235
 Müller-Yao M.H. Der Einfluß der Kunst der chinesischen Kalligraphie auf die westliche informelle Malerei. Bonn; Köln 1985.
 Ades D. André Masson. New York: Rizzoli, 1994.
 С. Зенкин. Конструирование пустоты: миф об Ацефале  // Предельный Батай: Сб. статей. — СПб.: Изд-во С.-Петерб. ун-та, 2006, с. 118—131

Նկարչի մասին 
 Limbour G., Leiris M. André Masson et son univers. Lausanne: Les Trois collines, 1947.
 Limbour G. André Masson, dessins. Paris: Editions Braun, 1951.
 Passeron R. André Masson et les puissances de signe. Paris: Editions Denoël, 1975.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 Անդրե Մասոն
 Աշխատանքները աշխարհի թանգարաններում
 on line գեղանկարչություն 
 Կենսագրություն

Հունվարի 4 ծնունդներ
1896 ծնունդներ
Անձինք այբբենական կարգով
Հոկտեմբերի 28 մահեր
1987 մահեր
Փարիզ քաղաքում մահացածներ
Նկարիչներ այբբենական կարգով
Ֆրանսիացի նկարիչներ
Սյուրռեալիստներ
Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ
Ֆրանսիացի քանդակագործներ
Ֆրանսիացի դիզայներներ
Ֆրանսիացի փորագրիչներ