Վարդանես քահանայի և Արևի խաչքար (Մայր Աթոռ)

Վարդանես քահանայի և Արևի խաչքար, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի կենտրոնում գտնվող Մայր Աթոռի հյուսիսային պարսպապատի մոտ կանգնեցված խաչքարերից ձախից երկրորդն է։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/14.1.22)։

Տեղադրություն 

Մայր Աթոռի հյուսիսային պարսպապատի մոտ կանգնեցված խաչքարերից ձախից երկրորդն է։ Կանգնեցված է բազալտե պատվանդանին։ Կանգնեցված է եղել Հայկական ԽՍՀ-ի Վարդենիսի շրջանի, իսկ այժմ Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային միավոր այժմյան Գեղարքունիքի մարզի Ակունք գյուղից 3 կմ հարավարևելյան ուղղության վրա գտնվող «Հին գոմեր» գյուղատեղու կիսավեր եկեղեցու արևելյան կողմում՝ երեսնիվայր։

Վիմական արձանագրություն 

Խաչքարի քիվին՝ ելնդատառ, և աջ կողմում՝ խորագիր, առկան են վիմական արձանագրություններ։

Արձանագրություն 1 
Խաչքարի քիվին 1 տող ելնդատառ վիմական արձանագրություն.

ՍԲ ԽԱՉՍ ԲԱՐԷԽԱՒՍ ՎԱՐԴԱՆԷՍ ՔԱՀԱՆԱՅԻ

Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը նվիրված է Վարդանես քահանային։

Արձանագրություն 2 
Խաչքարի աջ կողմում 18 տող խորագիր վիմական արձանագրություն.

Թ[ՎԻՆ]
ՋՂ[Բ.] (1543)
ԿԱՄԱՒՆ [Ա̅Յ]
ՄԷՔ` ՈՐԴԻԳՍ,
ՍԿԱՆՍ,
ՏՐ Գ[ՐԻ]ԳՈՐՍ,
ՍՈՒԼԹԱՆՍ,
ԱՂԷՍ Կ[ԱՆ]ԿՆ
ԵՑԱՔ Զ
ԽԱՉՍ ՏՐ
ՎԱՐԴԱՆ
ԻՍԻՆ, ԻՒՐ
ԿՈՂԱԿԻ
Ց ԱՐԷ
ՎԻՆ,
Ա̅Ծ  ՈՂ
ՈՐՄԻ
ԱՄԷՆ

Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը կանգնեցրել են Ոսկանի որդիներ Տեր Գրիգորը, Սուլթանը, Աղեն ի հիշատակ Վարդանես քահանային և նրա կողակից Արևին։

Այլ տեղեկատվություն 
Խաչքարը Մայր Աթոռ տեղափոխվել է 1975 թվականին։
«Հին գոմեր» գյուղատեղու կիսավեր եկեղեցու արևելյան կողմում երեսնիվայր ընկած լինելու պատճառով Ս. Բարխուդարյանը չի նկատել քիվի վրա եղած ելնդագիր վիմական արձանագրությունը և գրի չի առել։ Այդ ժամանակ արդեն իսկ կոտրված է եղել խաչքարի վերին աջ անկյունը, և Բարխուդարյանը թվականը լրացրել է ՋՂԲ. (1543)` համաձայն Ե. Լալայանի ընդօրինակման, ում ժամանակ խաչքարն ամբողջական է եղել և հավանաբար կանգուն։ Արձանագրությանը զուգահեռ Բարխուդադյանը ներկայացնում է նաև տեր Վարդանեսի տապանագիրը. «ԱՅՍ Է ՀԱ[Ն]ԳԻՍՏ ՏՐ ՎԱՐԴԱՆԻՍԻՆ»
Ակունք գյուղից 3 կմ հարավարևելյան ուղղության վրա գտնվող «Հին գոմեր» գյուղատեղու կիսավեր եկեղեցու արևելյան կողմից Մայր Աթոռ է տեղափոխվել նաև Թամթոյի խաչքարը։

Տես նաև 
 Էջմիածնի Մայր Տաճար
 Թամթոյի խաչքար (Մայր Աթոռ)

Ծանոթագրություններ 

Մայր Աթոռի խաչքարեր
Տեղահանված խաչքարեր
Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ