Հայ-եգիպտական հարաբերություններ

Հայ-եգիպտական հարաբերություններ, Հայաստանի և Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության միջև երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ։ Եգիպտոսը եղել է արաբական աշխարհի առաջին երկրներից մեկը, որը 1991 թվականին ճանաչել է Հայաստանի անկախությունը։

Պատմություն 

Հայաստանի՝ ԽՍՀՄ-ից անկախացում ձեռք բերելուց հետո Եգիպտոսը Հայաստանի անկախությունը ճանաչած առաջին երկրներից մեկն էր, 1992 թվականին ստորագրվել է երկկողմ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման մասին պայմանագիրը։ Երևանում Եգիպտոսի դեսպանատունը բացվել է 1993 թվականի մայիսին, իսկ Կահիրեում Հայաստանի դեսպանությունը բացվել է 1992 թվականի մարտին։

Երկու երկրների միջև քաղաքական հարաբերություններում ամենանշանակալի պահն այն է, որ հայերը գնահատում են Եգիպտոսի չեզոք դիրքորոշումը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության վերաբերյալ, ինչպես նաև այն, որ Եգիպտոսն ընդունում է Հայոց ցեղասպանության ժամանակ իրենց դեմ տեղի ունեցած սպանություններից փախչող հայերին և նրանց ինտեգրումը եգիպտական հասարակությանը։

Վերջին 20 տարիների ընթացքում Հայաստանին և Եգիպտոսին հաջողվել է լավ քաղաքական, տնտեսական, մշակութային, կրթական և գիտական համագործակցություն հաստատել։ Եգիպտոսը եղել է արաբական աշխարհի առաջին երկրներից մեկը, որը 1991 թվականին ճանաչել է Հայաստանի անկախությունը։ Հայաստանը և Եգիպտոսը ստորագրել են ավելի քան 40 երկկողմ իրավական փաստաթուղթ, երկու պետությունների կողմից տասնյակ բարձրաստիճան պաշտոնական պատվիրակություններ կատարել են փոխադարձ այցելություններ, տեղի են ունեցել մշակութային և հասարակական կարևոր միջոցառումներ, համատեղ ջանքերով մշակվել են տնտեսական համագործակցության նախագծեր։

Հայոց ցեղասպանության ճանաչում 
Համաձայն ամերիկահայկական «Asbarez» թերթի՝ 2013 թվականի վերջին՝ թուրք-եգիպտական աճող լարվածության ֆոնին, որը հաջորդել է Եգիպտոսի նախագահ Մուհամմեդ Մուրսիի պաշտոնանկությանը նույն տարվա հուլիսի սկզբին, բազմաթիվ եգիպտական խմբագրական հոդվածներ են գրվել, որոնք դատապարտում են Թուրքիայի կառավարության կողմից Հայոց ցեղասպանության ժխտումը։ Այս թեման քննարկվել է եգիպտական հայտնի «Ալ Սուրա Ալ Կամիլա» հեռուստատեսային թոք-շոուում, որի հեղինակն էր Լիլիան Դաուդը։

Եգիպտոսի խորհրդարանի անկախ անդամ Մուստաֆա Բաքրին Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու կոչով բանաձև է ներկայացրել։ «Ո՞վ սպանեց հայերին» արաբալեզու վավերագրական ֆիլմը թողարկվել է Եգիպտոսում և ցուցադրվել Հելիոպոլիսի գրադարանում։

2019 թվականին Մյունխենի անվտանգության համաժողովում իր ելույթում Եգիպտոսի նախագահ Աբդել Ֆաթթահ Ալ-Սիսին անուղղակիորեն ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը՝ նշելով, որ հարյուր տարի առաջ՝ «ցեղասպանությունից հետո», Եգիպտոսն ընդունել է հայ փախստականներին։ Մեկնաբանությունները ողջունվել են Եգիպտոսի հայ համայնքի կողմից։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Հայաստանի դեսպանատունը Կահիրեում 

Հայաստանի երկկողմ հարաբերություններ