Վանդե Մատարամ

Վանդե Մատարամ (գործածվում է նաև Բանդե Մատարամ), պոեմ սանսկրիտ լեզվով, գրված 1870 թվականին՝ Բանկիմ Չանդրա Չատերջիի կողմից։ 1937 թվականի հոկտեմբերին հնդկական կոնգրեսը որոշում է ընդունել պոեմի առաջին երկու մասերը օգտագործել որպես Հնդկաստանի ազգային օրհներգ։

Պոեմն առաջին անգամ հրատարակվել է 1882 թվականին։ Այն նվիրված էր հայրենիքին, հետագայում մարդկանց կողմից մեկնաբանվում էր որպես նվիրված մայր աստծուն։ Սկզբնական շրջանում այն կոչվում էր «Բանգա Մատա» (Մայր Բենգալ), բայցև տեքստում չէր հիշատակվում սրա մասին։ Հնդիկ նացիոնալիստ և փիլիսոփա Շրի Աուրոբինդոնն անդրադարձել է Վանդե Մատարամին որպես «Բենգալի ազգային օրհներգ»։ Այնուամենայնիվ, պոեմը նվագարկվել է Հնդկաստանի անկախության հռչակման ժամանակ։ Այն առաջին անգամ քաղաքական նշանակություն է ստացել այն ժամանակ, երբ այն ասմունքեց Ռաբինդրանաթ Թագորեն՝ 1896 թվականին, Հնդկաստանի Կոնգրեսում։ 1905 թվականին երգը դառնում է պոպուլյար, օգտագործում էին քաղաքական ակտիվիստները ազատության և անկախության կողմ պայքարումէ երթերի ժամանակ։ Երգը արգելվել էր Բրիտանական ուժերի կողմից, քանի որ այն հեղափոխական բնույթ էր կրում, այն չքացավ մինչև Հնդկաստանի անկախություն ստանալը՝ 1947-ին։

1950 թվականի հունվարի 24-ին Հնդկաստանի Ազգային ժողովն այն ընդունում է որպես հանրապետության ազգային երգ, Հնդկաստանի նախագահն առաջարկում է որպեսզի երգն էլ ավելի գնահատել, և այն արժանի է գնահատանքի, ինչպես Հնդկաստանի հիմնը, երգը հավասարազոր էր Ջանա Գանա Մանային։ Միաժամանակ Հնդկաստանի որոշ ուժեր երգը չէին ճանաչում որպես «ազգային երգ»։ Հնդկաստանի կառավարությունը Դելիի իշխանությունների հետ սատար էին կանգնում Ջանա Գանա Մանային և Վանդե Մատարամին, նշելով, որ դրանք նույն նժարի վրա են և հավասարազոր, և քաղաքացիները պետք է հավասար հարգանք ցուցաբերեն երկուսին էլ։

Առաջին երկու տարբերակները կոչվում էին «մայր» և «մայրենիք», առանց ինչ-որ կրոնական փոխկապակցվածությամբ, բայց դրանից հետո առաջ եկած նոր տարբերակում նշվում է հնդու աստվածուհի Դուրգան։ Չնայած ազգային հիմնին, Վանդե Մատարամին չկային արգելքներ։

Ստուգաբանություն
Բառի արմատը Սանսկրիտից վերցված Վանդ (ջուր) բառն է: Մոնիեր Ուիլիամսի թարգմանություններում Վանդ նշանակում է նշել, տոնել, բարձր, ցույց տալ, տնական, հպարտություն և այլն: Իսկ Մատարամ բառն ունի հնդեվրոպական ծագում/արմատներ մատար (Սանսկրիտ), Մետեր (Հունարեն), Մատեր (Լատիներեն), որոնք թարգմանաբար նշանակում են մայր։

Երգի բառերը
Վանդե Մատարամի առաջին երկու տարբերակները ընդունված է որպես ազգային հիմն։

Տեքստ

Ծանոթագրություններ

Տես նաև՝ 

 Հնդկաստան
 Հնդկաստանի մշակույթ
 Հնդկաստանի ազգային ազատագրական շարժում