Կոմիտաս Քյոմուրճյան

Կոմիտաս Մարտիրոսի Քյոմուրճյան (), հայ քահանա, թարգմանիչ։

Կենսագրություն 
Կոմիտաս Քյոմուրճյանը ծնվել է 1656 թվականին Կ. Պոլսում Մարտիրոս քահանայի ընտանիքում։ Եղբայրն է Երեմիա Չելեպի Քյոմուրճյանի։ Մյուս եղբայրը եղել է Մարտիրոս քահանան։ Ամուսնացած է եղել Հուսի անունով կեսարացի կնոջ հետ։ Նրանք ունեին երկու որդի և երեք դուստր։

Աշակերտել է այնթապցի Մինաս վարդապետին, սովորել քերականություն, ճարտասանություն և աստվածաբանություն։ 1683 թվականին Եվդոկիայի առաջնորդ Կիրակոս եպիսկոպոսը Քյոմուրճյանին ձեռնադրել է քահանա։

Պաշտոնավարել է Սամաթիայի Սուրբ Գևորգ եկեղեցում։ Ներքաշվել է Կ. Պոլսի պատրիարքական աթոռի համար կռվի մեջ և ենթարկվել հալածանքների։ 1701 թվականին Երեմ վարդապետ Ղափանցին, ընտրվելով պատրիարք, սաստիկ հալածանք է սկսել կաթոլիկ եկեղեցու համակիրների, այդ թվում՝ Քյոմուրճյանի դեմ։ Քյոմուրճյանը ստիպված մեկնել է Երուսաղեմ, բայց պատշաճ ընդունելության չարժանանալով՝ վերադարձել է Կ. Պոլիս, 9 ամիս թաքնվել է, այդ ընթացքում չափածոյի է վերածել «Գործք առաքելոց»–ը, որը տպագրվել է 1704 թվականին Կ. Պոլսում՝ Սուրբ Էջմիածնի և Սուրբ Սարգսի տպարանում։ Տիտղոսաթերթին՝ «Ոտնաւորք բանք ի գործս առաքելոց» (196 էջ, 8՛՛, 11,6x7 սմ)։

1798 թվականին Տրիեստում՝ Մխիթարյան տպարանում լույս է տեսել Ստեփանոս Ավգերյանցի «Քէօմիւրճեանց տէր Կոմիտաս քահանայնըն վարքը, վէ նահատակութիւնու» հայատառ թուրքերեն գրքույկը՝ Քյոմուրճյանի վարքի ու նահատակության մասին։ Տիտղոսաթերթին՝ «Ալլահըն ազիզ Քուլու-Քէօմիւրճեանց տէր Կոմիտաս քահանայնըն վարքը, վէ նահատակութիւնու» (44 էջ, 8՛՛, 13,5x8,5 սմ)։

Օսմանյան կառավարության որոշմամբ Քյոմուրճյանին գլխատել են։ 1929 թվականին Հռոմի Պիոս XI պապը նրան կարգել է «երանելիների դասին»։

Թաղված է Պալըգլըի գերեզմանոցում՝ Թորոս կաթողիկոսի շիրմի մոտ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
Մաղարեան Յ, Համառօտ կենսագրութւին տեառն Կոմիտասայ քահանայի Քիւմւրճեանց Կ. Պոլսեցի Հայ-Կաթողիկէ վկային, ԿՊ, 1912։

Արտաքին հղումներ 
 Ուրբաթ 4 Նոյեմբեր 2011, Տօնն է Երանելի Տէր Կոմիտաս Քահանային
 Der Gomidas Kahana (1656-1707)

Հայ քահանաներ
Հայ թարգմանիչներ