Մերի Մաքլեոդ Բեթյուն

Մերի Ջեյն Մաքլեոդ Բեթյուն (; ), ամերիկացի ուսուցչուհի, հասարակական գործիչ, ԱՄՆ-ի աֆրոամերիկացիների իրավունքների համար շարժման պայքարի ակտիվիստուհի, մարդասեր և բարեգործ։

Կենսագրություն 
Մերի Մաքլեոդը ծնվել է 1875 թվականին՝ Հարավային Կարոլինայում։ Նա նախկին ստրուկներ Սեմ և Պետս Մակլեոդների ընտանիքում 17 երեխաներից 15-րդն էր։ Մանկուց Մերին օգնել է ծնողներին աշխատանքում։ 1895 թվականին ավարտել է քոլեջը։ Հետագայում Մաքլեոդը երազում էր միսիոներ դառնալ, սակայն ոչ մի եկեղեցի չցանկացավ հովանավորել նրան։ 1898 թվականին Մերին ամուսնացավ Ալբերտուս Լ. Բեթյունի հետ։ Նա աշխատել է հարավային փոքր դպրոցներում որպես ուսուցիչ։

1904 թվականին Բեթյունի հետ ամուսնությունը լուծարվեց, և նա որդու հետ տեղափոխվեց Ֆլորիդա։ Նա Ֆլորիդա նահանգի Դեյթոնա-Բիչ քաղաքում բացել է իր սեփական դպրոցը և ինստիտուտը նեգրերի աղջիկների համար։ 1929 թվականից դպրոցը միավորվել է տղամարդկանց քոլեջի հետ և դարձել սևամորթների համար համալսարան : Բեթյունը  համալսարանի տնօրենն էր մինչև 1942 թվականը, իսկ հետո կրկին տնօրեն է եղել 1946-1947 թվականներին։ Նրա ղեկավարությամբ հաստատությունը ստացել է լիակատար հավատարմագրում և մարդկանց թիվը հասել է մինչև 1000-ի։

Բեթյունը աֆրոամերիկացիների իրավունքների համար շարժման ակտիվիստ էր և սեռերի իրավահավասարության կողմնակից։ 1935 թվականին նա ընտրվել է  նախագահ և այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1949 թվականը։ Բեթյունի հասարակական աշխատանքը նկատելի է դարձել պետական մակարդակում։ 1936 թվականին նախագահ Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտը նրան նեգրերի հարցերով խորհրդատու է ընտրել։ 1940 թվականից մինչ կյանքի վերջը նա «Գունավոր մարդկանց առաջընթացի ազգային ասոցիացիա»-ի (NAACP) փոխնախագահն էր։ Բեթյունը նաև հոդվածներ է գրել առաջատար «Չիկագո Դեֆենդեր» և «Փիթսբուրգ Քուրիեր» նեգրական թերթերի համար։

Բեթյունը մահացել է 1955 թվականին սրտամկանի ինֆարկտից։ 1974 թվականին նրա պատվին հուշարձան է կանգնեցվել Վաշինգտոնում։ 1985 թվականին նրա հիշատակին  ԱՄՆ-ում լույս է տեսել փոստային նամականիշ։

Մրցանակներ 
Բեթյունն իր գործունեության համար արժանացել է մի շարք մրցանակների, այդ թվում՝

 Պատվո ազգային շքանշան(1949)
 Ընդգրկումը Կանանց փառքի ազգային սրահում (1973)

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Աֆրոամերիկացիների իրավունքների շարժման ակտիվիստներ
Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Սուֆրաժիստներ ըստ ազգության
Ամերիկացի ուսուցչուհիներ
Ամերիկացի լրագրողներ
ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Ամերիկացի սուֆրաժիստներ
Ամերիկացի գրողներ
Ամերիկացի բարերարներ
Ամերիկացի մանկավարժներ
Կին ուսուցիչներ
Կին ակտիվիստներ
20-րդ դարի ամերիկացիներ
ԱՄՆ-ի կին քաղաքական գործիչներ
Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ