Քաջի սիրտը (մուլտֆիլմ)

Քաջի սիրտը (), մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որն ստեղծել են ռեժիսորներ Բորիս Դյոժկինն ու Գենադի Ֆիլիպովը` ըստ Դմիտրի Նադիշկինի «Յոթ վախեր»` ստեղծագործության, որն էլ գրվել է ըստ ուդեգեյյան ժողովրդական հեքիաթի մոտիվների։

Դյոժկինի և Ֆիլիպովի համատեղ վերջին աշխատանքը։ 1952 թվականին, Ֆիլիպովի մահվանից հետո, Դյոժկինն սկսել է մուլտֆիլմեր նկարել ինքնուրույն կամ էլ ուրիշ ռեժիսորների հետ։

Սյուժե 

Տայգայում ապրում էին երկու եղբայրներ` Ինդիգան և Սալոմդիգան։ Մի օր եղնիկի որսի ժամանակ նրանք հանդիպում են վագրի, Ինդիգան փախչում է, իսկ Սալոմսիգային վագրը քշում է դեպի ապառաժոտ ժայռը։ Երբ Ինդիգան տուն է հասնում, տանը մայրը նրան ասում է. «Հայրդ քեզ սովորեցրել է` եղբորդ և ընկերներիդ երբեք նեղության մեջ չթողնես։ Նապաստակի սիրտ է քո սիրտը։ Գնա և եղբորդ գտիր, միայն քաջությամբ կփրկես նրան»։ Այդպես նա գնում է փնտրելու, չնայած, որ նա պայքարում էր իր վախի դեմ։ Նա հանդիպում է խոչընդոտների` ճահճի թագավոր Բոկոյին, քար մարդ Կակզամուին և կրակի գետին։ Հաղթահարելով բոլոր խոչընդոտները և իր վախը` Ինդիգան սպանում վագրին և փրկում իր եղբորը։ Երբ նրանք վերադառնում են տուն, մայրը Ինդիգային հանձնում է իր հոր նիզակը ասելով. «Դու արժանի ես այս նիզակին։ Հիմա քո սիրտը քաջի սիրտ է։

Նկարահանող խումբ 
 Ռեժիսորներ` Բորիս Դյոժկին, Գեննադի Ֆիլիպով
 Սցենարի հեղինակ` Օլեգ Լեոնիդով 
 Բեմադրող նկարիչներ` Վլադիմիր Դեգտյարյով, Վ. Վասիլչիկովա
 Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ` Դմիտրի Բելով, Վալենտին Լալայանց, Ռոման Դավիդով, Վադիմ Դոլգիխ, Ֆաինա Եպիֆանովա, Լիդիա Ռեզցովա, Բորիս Չանի, Լև Պոպով
 Նկարիչ-դեկորատորներ` Վերա Վալերիանովա, Օլգա Գեմերլլինգ, Վերա Ռոջերո
 Օպերատոր` Միխայիլ Դրույան
 Կոմպոզիտոր` Կարեն Խաչատրյան
 Հնչյունային օպերատորներ` Բորիս Ֆիլչիկով, Նիկոլայ Պրիլուցկի
 Նկարչի օգնական` Գրաժինա Բրաշիշկիտե
 Երկրորդ օպերատոր` Ն. Սակալովա
 Տեխնիկական օգնական` Ե. Նովոսելսկայա
 Մոնտաժող` Վալենտինա Իվանովա

Պարգևներ 
 1953 թվական` մուլտֆիլմն ստացել է Վենետիկի 5-րդ միջազգային կինոփառատոնի դիպլոմ։

Վերաթողարկում 
2001 թվականին մուլտֆիլմը վերականգնվել է և վերանհչյունավորվել է։ Նոր տարբերակում ամբողջովին փոխվել է ֆոնոգրաման, վերահնչյունավորմանը մասնակցել են ժամանակակից դերասաններ, լուսագրերում փոխվել են հնչյունային օպերատորի և հնչյունավորող դերասանների մասին տեղեկատվությունը։ Վերահնչյունավորումը ծայրահեղ վատ է ընդունվել ինչպես հեռուստադիտողների մեծ մասի, այնպես էլ` մասնագիտական համայնքի կողմից։ Պատկերի վերականգնման որակը ևս երբեմն քննադատության է արժանացել։

Վերաթողարկում 
Մուլտֆիլմը բազմիցս վերաթողարկվել է մուլտֆիլմերի հավածաքուներում` VHS և DVD ձևաչափերով.
 Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր (Studio PRO Video, 1990-ականներ),
 «Կախարդական հեքիաթներ» 2-րդ թողարկում, DVD (ներկայացուցիչ` «Խոշոր պլան»),
 «Հեքիաթներ ամբողջ աշխարհից», DVD (ներկայացուցիչ` «Թվիկ Լիրեկ»)։

Գրականություն 
 . Олег Леонидов «Сердце храбреца» с.85-94.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 

«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Բորիս Դյոժկինի մուլտֆիլմեր
1951 մուլտֆիլմեր