Կազանյան աշնանային

Կազանյան աշնանային () տոն արևելյան սլավոնների ազգային օրացույցում, որը տոնվում է հոկտեմբերի 22-ին (նոյեմբերի 4-ին)։ Օրվա անունը ծագել է այս օրը Կազանյան Սուրբ Աստվածամոր սրբապատկերի եկեղեցական երկրպագությունից։ Ազգային ավանդույթում այդ սրբապատկերը համարվում է կանանց պաշտպան։ Այդ օրը փրձել են հարսանիքներ կազմակերպել, ինչն արտացոլվել է ասացվածքում` «Ով կազանյան օրն ամուսնանա, նա չի զղջա»։

Այլ անվանումներ 
Ռուսերեն` Կազանյան Ձմեռային (), Կազանյան (), Ամենամաքուր Կազանյան, Կանանց պաշտպան, Կազանյան օր, Կազանյան Աստվածամայր (), Կազանյան (), Աստվածածին, Աստվածային պատիժ, Աստվածամոր հրամանը, Սրբապատկերի պատիժը, Կազանյան մայր։

Արևելյան սլավոնների ավանդույթներ 
Համատարած կարծիք կար, որ Կազանյան Աստվածամայրը հատկապես պաշտպանում է հասարակ ժողովրդին, որ նա կանանց պաշտպանն է։ Դա կանանց ամենակարևոր տոներից է, որը նշում էին շքեղ խնջույքով` գարեջրով և ալկոհոլային ըմպելիքներով։

Եթե արևածագից առաջ նրանք հասցնում էին հավաքել գոնե մի քիչ ցող, որն այդ օրը հատկապես բուժիչ էր, քսում էին իրենց աչքերը, թարախակույտերը, բուժում էին մաշկի հիվանդությունները։ Կար մի ժողովրդական հավատք, ըստ որի երբ երիտասարդ աղջիկները մտածում էին, որ իր դեմքը գեղեցիկ չէ, այդ պատճառով էլ իրեն չեն սիրում, նա փորձում էր տոնի օրն առավոտյան շուտ արթնանալ և գնալ պուրակ։ Այնտեղ նա փնտրում էր կեչու տերև, որը ծառից ներքև էր կախված և պատված էր եղյամով։ Մարդիկ հավատում էին, որ եթե այդպիսի տերևի նայես (ասես արծաթե հայելու մեջ), ապա դեմքի ողջ անհրապույրը կանհետանա։

Սիբիրում տոնի օրը մարդիկ զվարճանում են` ալկոհոլային խմիչք խմելով, խմբակային այցելություններ են կատարում տնից տուն, երթևեկում են փողոցներով և այլն։ Երեկոյան երիտասարդները հավաքվում են երեկույթի։ Անգարում աղջիկներն այդպիսի հավաքույթների ժամանակ տնային գարեջուր են պատրաստւմ և պահում ձկնորսությունից վերադարձող տղաների համար։ Վերջիններս աղջիկներին նվերներ են բերում։ Մարդիկ նվագում են, երգում և պարում մինչև ուշ գիշեր։ Զվարճանքի համար նրանք են դիմակներ են կրում։ Կազանյան օրվանից և դրանից հետո կազմակերպվում են հարսանիքներ։ Կեժմե գյուղում (Անգարում) այդ օրը աղջիկները սովորաբար մինչև «երեկույթի» սկսելը «հարսանիք են գնում» գյուղում։ Հատուկ ավանդույթով` սահնակներին նստած, համապատասխան հագնված, նրանք անցնում են գյուղի փողոցներով։

Պոլեսիեում գոյություն է ունեցել «Կազանյան պապիկներ» ծեսը` նախնիների հիշատակի օրը, որը նշվել է Կազանյան տոնից առաջ, ուրբաթ կամ շաբաթ օրը։

Կազանյան Աստվածամոր սրբապատկերի առջև հավատացյլաներն աղոթում էին աչքի հիվանդությունները բուժելու համար, իսկ Անդրոնիկովսյան (Հունաստան) Աստվածամոր սրբապատկերից մարդիկ բուժում են խնդրում հոգեկան և մարմնական ցավերի համար։

Ասացվածքներ և նշաններ 

 Ով Կազանյան օրն ամուսնանա, չի զղջա։
 Կովն ընտրեք ըստ կոտոշների, իսկ աղջկան` ըստ ծնողների։
 Կազանյան սրբապատկերը` կանանց պաշտպան ։
 Կազանյան Աստվածամոր օրը միշտ անձրև է գալիս։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 Празднование в честь Казанской иконы Божией Матери // Pravoslavie.ru