(274301) Վիքիպեդիա

(274301) Վիքիպեդիա, հիմնական գոտու աստերոիդը հայտնաբերվել է 2008 թվականի օգոստոսի 25-ին, ժամը 22:47:45-ին, Անդրուշևսկի աստղադիտարանի աստղագետների կողմից (Ժիտոմիրի մարզ, Ուկրաինա)։ Անվանվել է «Վիքիպեդիա» ինտերնետային հանրագիտարանի պատվին։

Բացում և անվանում 

Աստերոիդն առաջին անգամ հայտնաբերվել է 1997 թվականի սեպտեմբերի 8-ին CERGA աստղադիտարանում՝ OCA-DLR նախագծի շրջանակներում։ Գրանցվելուց հետո օբյեկտին տրվել է 1997 RO4 անվանումը։ Ստացված տվյալները բավարար չէին ուղեծիրը հաշվարկելու համար։

2007 թվականի մարտ - ապրիլ ամիսներին աստերոիդը գրանցվել է երկրորդ անգամ՝ Mount Lemmon հետազոտության և Spacewatch նախագծի կողմից։ Միաժամանակ նա ստացել է 2007 FK34 անվանումը։

Ի վերջո, 2008 թվականի օգոստոսի 25-ին աստերոիդը հայտնաբերվեց երրորդ անգամ՝ Անդրուշևի աստղադիտարանում։ Երբ հայտնաբերումը գրանցվել է, օբյեկտին տրվել է 2008 QH24 անվանումը։

2011 թվականի ապրիլի 18-ին օբյեկտը ներառվել է փոքր մոլորակների կատալոգում՝ 274301 համարով։

Անդրուշևսկայա աստղադիտարանում հայտնաբերված աստերոիդներից մեկին «Վիքիպեդիա» անվանակոչելու առաջարկը՝ ի պատիվ ազատ հանրագիտարանի, եկել է Վիքիպեդիայից և «Վիքիմեդիա Ուկրաինա» հասարակական կազմակերպության խորհրդի անդամ Անդրեյ Մակուխային, այնուհետև Անդրուշևսկայայի աստղադիտարանի հիմնադիր Յուրի Իվաշչենկոն այս նախաձեռնությամբ դիմեց փոքր մոլորակների անվանակարգի կոմիտեին։ Առաջարկը հավանության է արժանացել կոմիտեի բոլոր անդամների կողմից, և 2013 թվականի հունվարի 27-ին աստերոիդը պաշտոնապես ստացել է նոր անվանում։

Նշումը ավելացվել է «Փոքր մոլորակների շրջանաձև»-ին, թիվ 82403 –ում։ Վիքիպեդիան անվճար, համատեղ խմբագրված առցանց հանրագիտարան է, որը գործարկվել է 2001 թվականին։ Կազմվելուց 11 տարի հետո այն դարձել է ամենախոշոր տեղեկատու աշխատություններից և համացանցի ամենաշատ այցելվող կայքերից մեկը։ Այն գրված է էնտուզիաստների կողմից ամբողջ աշխարհից՝ ավելի քան 270 լեզուներով։

Ըստ մի շարք լրատվամիջոցների՝ նման որոշումը համընկել է ուկրաինական Վիքիպեդիայի «Ծննդյան օրվա» հետ, աստերոիդը դարձնում է «Վիքիպեդիայի և ամբողջ աշխարհի վիքիպեդիացիների առաջին հուշարձանը»։

Ուղեծրային բնութագրեր 
Վիքիպեդիան պտտվում է աստերոիդների հիմնական գոտու միջին մասում 2,382  միջին հեռավորության վրա (356,3 մլն կմ) արեգակից։ Նրա ուղեծիրն ունի 0,1455 փոքր էքսցենտրիկություն և 6,732° թեքություն։ Վիքիպեդիայի առավելագույն հեռավորությունը արեգակից 2,728 է (408,2 մլն կմ), նվազագույնը՝ 2,035 (304,5 միլիոն կմ)։

Վիքիպեդիայի ուղեծրային բնութագրերը թույլ են տալիս այն վերագրել Վեստա ընտանիքին, որը հիմնական գոտու աստերոիդների ամենաբազմաթիվ ընտանիքն է։

Արեգակի շուրջ Վիքիպեդիայի հեղափոխության ժամանակաշրջանը 3,68 տարի է (1343 օր)։

Վիքիպեդիայի բացարձակ մեծությունը 16,9 մ է։ Սինոդիկ ժամանակաշրջանում նրա ակնհայտ փայլը տատանվում է 18,8-22,5 մ սահմաններում։

ֆիզիկական բնութագրեր 
Մինչ այժմ (2020 թվական) Վիքիպեդիայի ճշգրիտ չափը հաստատված չէ, բայց, ելնելով դրա պայծառությունից, այն կարող է լինել, կախված ալբեդոյից, 1-ից մինչև 2 կմ։

Ենթադրաբար աստերոիդը բաղկացած է քարից և մետաղներից։ Արտաքնապես այն գործնականում չի տարբերվում հիմնական աստերոիդների գոտու նմանատիպ երկնային մարմիններից։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 Орбита в интерактивном отображении
 Данные наблюдений за малой планетой
 Астероїд, відкритий в Україні, було названо «Вікіпедія»
Վիքիպեդիա
Աստերոիդներ
Գիտությունն Ուկրաինայում
Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ