Պագանինիի թեմայով ռապսոդիա

Պագանինիի թեմայով ռապսոդիա Լա մինոր, opus 43- Սերգեյ Ռախմանինովի ստեղծագործությունը՝  դաշնամուրի և նվագախմբի համար։ 

Ռախմանինովն այդ ստեղծագործության վրա աշխատել է Սենար առանձնատանը (Շվեյցարիայի Վեգիսսի մոտ) 1934 թվականի հուլիսի 3-ից օգոստոսի 18։  Պրեմիերան կայացել է Բալթիմորի Lyric Opera House-ում 1934 թվականիի նոյեմբերի 7-ին, իսկ դաշնամուրի պարտիան կատարել է հեղինակը, Ֆիլադելֆիայի նվագախմբի ուղեկցությամբ, Լեոպոլդ Սթոքովսկու ղեկավարությամբ։ Այս երաժշտության մեջ նոստալգիան կապվում է բացահայտ «սատանայականի» հետ։  Իզուր չէ, որ Ռախմանինովը դրանում ներառել է «Զայրույթի օր» դրդապատճառը։  Ռապսոդիան ձայնագրած մյուս հայտնի կատարողների թվում են Արթուր Ռուբինշտեյն ը, Վլադիմիր Աշկենազին, Վան Քլիբեռնը, Լևոն Ֆլեյշերը, Ուիլյամ Կապելը, Միխայիլ Պլետնյովը։

Կառուցվածք 
Ստեղծագործությունը բաղկացած է քսանչորս տարբերակից ՝ հայտնի քսանչորս կապրիսից Նիկոլո Պագանինիի թեմայով, որը նախկինում ոգեշնչման աղբյուր է դարձել այլ կոմպոզիտորների համար, այդ թվում ՝ Յոհաննես Բրամսի համար, որն օգտագործել է նրա թեման Պագանինիի թեմայով Վարիացիաներ ստեղծելու համար։ 
 Вступление: Allegro vivace — Variation I (Precedente)
 Тема: L’istesso tempo
 Variation II: L’istesso tempo
 Variation III: L’istesso tempo
 Variation IV: Più vivo
 Variation V: Tempo precedente
 Variation VI: L’istesso tempo
 Variation VII: Meno mosso, a tempo moderato
 Variation VIII: Tempo I
 Variation IX: L’istesso tempo
 Variation X: L’istesso tempo
 Variation XI: Moderato
 Variation XII: Tempo di minuetto
 Variation XIII: Allegro
 Variation XIV: L’istesso tempo
 Variation XV: Più vivo scherzando
 Variation XVI: Allegretto
 Variation XVII: Allegretto
 Variation XVIII: Andante cantabile
 Variation XIX: A tempo vivace
 Variation XX: Un poco più vivo
 Variation XXI: Un poco più vivo
 Variation XXII: Un poco più vivo (Alla breve)
 Variation XXIII: L’istesso tempo
 Variation XXIV: A tempo un poco meno mosso

Չնայած Ռախմանինովի այս շարադրանքը կատարվում է առանց ընդմիջումների, այն կարող է բաժանվել երեք մասի՝ առաջինից տասնմեկերորդ, 12-ից մինչև 18, իսկ մնացածը ձևավորում են եզրափակիչը։

Օգտագործված երաժշտություն 
«Պագանինի» - բալետ Մ. Մ. Ֆոկինի բեմադրությամբ ՝ կոմպոզիտորի և բալետմեյստերի լիբրետտոյի համատեղությամբ(1939)
1960-7 Ապրիլի, «Պագանինի»։ Բալետմայստեր և լիբրետտոյի հեղինակ Լ. Մ. Լավրովսկի, Մեծ թատրոն, Մոսկվա, դիրիժոր Ե. Ֆ. Սվետլանով, սցենարիստ Վ. Ֆ. Ռինդին, կատարեցին Պագանինի-Յ. Դ. Սեհը, Մուզա-Մ. Վ. Կոնդրատևա։ Այդ բեմադրությունը վերսկսվել է 1978 թվականին 
1980- «ռապսոդիա» (անգլ. ՝ ) ռուսերեն:բալետը Ֆ. Աշտոնի բեմադրությամբ։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

belcanto.ru Классическая музыка, опера и балет. Артём Ляхович. «Рапсодия на тему Паганини» Рахманинова как модель постисторического мироощущения

Արտաքին հղումներ
 Рапсодия на тему Паганини на сайте «Сенар» — аудиозапись в исполнении Рахманинова; ноты — клавир, партитура, партии
 Анализ фортепианных концертов и Рапсодии на тему Паганини 
 "Рапсодия на тему Паганини" Рахманинова как модель постисторического мироощущения. Статья Артёма Ляховича