Վլատադոն

Վլատադոն (), Կոստանդնուպոլսի ուղղափառ եկեղեցիների ուղղափառ ստավրոպոիգիական վանք, գտնվում է հին քաղաքային պատերից ոչ հեռու՝ Սալոնիկի Էպտապիրգիու և Ակրոպոլեոս փողոցների անկյունում, Հունսատան։ 1988 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության մշակութային օբյեկտների ցանկում։

Վանքի հիմնադիրներ են դարձել Դորոֆեյ և Մարկ Վլատադները՝ Գրիգորյա Պալամայի հետևորդները։ Գլխավոր տաճարի կառուցումն ընթացել է 1351-1354 թվականներին։ Կառուցման աջակցություն է հայտնել Աննա Սավոյսկայա կայսրուհին։ Տաճարի ներսը զարդարվել է 1360-1380 թվականների դարաշրջանի որմնանկարներով։

16-րդ դարում բնակիչների արտոնություններն արմատավորվել են Հովսեփ II և Երեմիա II պատրիարքների կողմից։ 1633 թվականին Կոստանդնուպոլսի պատրիարք Կիրիլլ I Լուկարիսն այն տեղափոխել է աթոսական Իվերական վանքի տիրապետության տակ, միայն 1648 թվականին Յոհաննիկի II բնակիչներին վերադարձրել են նախկին կարգավիճակը։

Գլխավոր մայր տաճարի կառույցն ուժեղ վնասվել է 1978 թվականի երկրաշարժի ժամանակ և ավելի ուշ վերականգնվել։ Հնագույն հատվածներ են հանդիսանում սուրբ Պետրոս և Պողոս առաքյալների մատուռը, տաճարի գմբեթը և ներքին հարավային պատը։ Վանքում պահպանվում է բյուզանդական սրբապատկերների մեծ հավաքածու։

Այժմ վանքն ունի Կալմարիայում Սուրբ Գևորգ մեծ նահատակի և Նիկոլայ Հրաշագործ եպիսկոպոսի վանատները Հալատիստին մոտ։ Վանքի վանատներից մեկը 2017 թվականին դարձել է դատական դատավեճի առարկա Կոստանդնուպոլսի և Էլլադական ուղղափառ եկեղեցիների միջև։

Վանքում գործում է սրբահայրական ուսումնասիրությունների Պատրիարքների համալսարան։

Վանահայրեր 

 Ստիլիան (Հարկիանակիս) (1966-1974)
 Իեզեկիլ (Ցուկալաս) (1974 օգոստոսի 5-1975 օգոստոս)
 Նիկոդիմ (Անագնոստու) (1975—1977)
 Պանթելեիմոն (Ռոդոպուլոս) (1977 նոյեմբերի 15-1980 հունվարի 25)
 Ֆեոդորիտ (Ցիրիգոտիս) (1980 հունվարի 25-1985)
 Պանթելեիմոն (Ռոդոպուլոս) (1985—2012)
 Նիկիֆոր (Փսիշլուդիս) (2012 օգոստոսի 30-ից)

Ծանոթագրություններ 

Հունաստանի պատմություն
Համաշխարհային ժառանգություն Հունաստանում