Օլինդա Բեժա

Օլինդա Բեժա (, ), սանտոմեացի և պորտուգալացի բանաստեղծուհի, արձակագիր և թարգմանիչ։ Ֆրանսիսշկու Ժոզե Տենրեյրուի անվան գրական մրցանակի դափնեկիր (2013):

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1946 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Գվադալուպայում՝ Սան Տոմե կղզում, պորտուգալացի Ժոզե դե Բեժա-Մարտինշի և սանտոմեուհի Մարիա դա Տրինդադե-Ֆիդիպեի ընտանիքում։ Մանկությունից զբաղվել է գրականությամբ, շատ է կարդացել։ 1949 թվականին հոր կողմից Պորտուգալիա էրուղարկվել Մանգուալդիի քաղաք։ Ընդունվել է Պորտուի համալսարան, որն ավարտել է ֆրանսերեն և պորտուգալերեն լեզուների և գրականության դիպլոմներով։ Լսել է Լիսաբոնի Աբերտայի համալսարանի աֆրիկյան գրականության դասընթացը պորտուգալերեն լեզվով։ 1976 թվականին, ընտանեկան ավանդույթի համաձայն, աշխատանքի է ընդունվել որպես ուսուցիչ՝ միաժամանակ զբաղվելով գրական գործունեությամբ։ Բեժան բազմիցս ասել է․ «Գրողի գործը իմ կյանքի խարիսխն է։ Առանց նրա ես վաղուց խեղդվել էի»։

1985 թվականին վերադարձել է Սան Տոմե և Պրինսիպիում։ 1992 թվականին անդամակցել է Սան Տոմե և Պրինսիպիի գրողների և նկարիչների միությանը (UNEAS)։ 2000 թվականին տեղափոխվել է Շվեյցարիա, որտեղ դասավանդել է պորտուգալերեն ու մշակույթ և ծառայել է որպես մշակույթի կցորդ Շվեյցարիայում Սան Տոմե և Պրինսիպիի դեսպանատանը։ 2005 թվականին Բրազիլիայի նախագահը գրողին պարգևատրել է Բրազիլիայի ու Սան Տոմե և Պրինսիպիի եղբայրական երկրների Երախտագիտության շքանշանով։ 2005 և 2007 թվականներին արժանացել է «Գրական ստեղծագործություն» մրցանակի՝ «Ոտքերի օծանելիք» և «Գրավանայի պատմությունը» գրքերի համար։ 2012 թվականին առաջադրվել է Պորտուգալական գրական մրցանակի «Գրավանայի պատմությունը» գրքի համար։

Ստացել է Պորտուգալիայի քաղաքացիություն։ Բնակություն է հաստատել Վիզեու քաղաքում։ 2013 թվականին արժանացել է Ֆրանսիսշկու Ժոզե Տենրեյրուի անվան գրական մրցանակի «Օկայի ստվերում» բանաստեղծական ժողովածուի համար։ 2015 թվականին գրել է «Հատիկավոր սուրճ» գիրքը, որը ներառվել է Պորտուգալիայում դպրոցական կրթության ծրագրում։

Ստեղծագործություններ

Պոեզիա 
 «Լավ միտո՞ւմ» (, 1992)
 «Լույս, լույս» (, 1993)
 «Չիլոլիի երկրում» (, 1996)
 «Ալեկոծություն» (, 2001)
 «Կրեոլյան ջուր» (, 2002)
 «Կախամանգայի բույրերը» (, 2009)
 «Հարավային խաչ» (, 2011)
 «Օկայի ստվերում» (, 2015)

Արձակ 
 «Տասնհինգօրյա վերադարձը» (, 1994)
 «Վիլլա Նովայի քարը» (, 1999)
 «Անձրևի կաթիլներ» (, 2000)
 «Իզունարի կղզին» (, 2003)
 «Օծանելիք ոտքերի համար» (, 2004)
 «Հատիկավոր սուրճ» (, 2013)
 «Տոմե Բոնբոն» (, 2016)
 «Արքայազնի թեյ» (, 2017)

Ծանոթագրություններ 

21-րդ դարի կին գրողներ
20-րդ դարի կին գրողներ
21-րդ դարի վիպասաններ
Պորտուի համալսարանի շրջանավարտներ
20-րդ դարի բանաստեղծներ
Պորտուգալացի կին գրողներ
Պորտուգալացի բանաստեղծուհիներ