155 մմ հաուբից Մ114

155 mm Howitzer M114, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակվա ամերիկյան դաշտային հաուբից։ Մշակվել է 1939—1941 թվականներին Շնեյդերի հնացած 155 մմ հաուբիցին փոխարինելու համար դեռևս Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, որպեսզի սպառազինությունում զբաղեցնի թեթև դաշտային 105-մմ Մ2 և ծանր հրետանու կորպուսային զենքերի տեղը։ 1942 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1945 թվականը հաջորդաբար արտադրվել է Մ1 պայմանանշանով, ընդհանուր արտադրվել է 4035 այդպիսի զենք։ Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմում ԱՄՆ-ի զորքերում Մ2-ից հետո ամենատարածված դաշտային զենքն է եղել և օգտագործվել է բոլոր թատրոնների ռազմական գործողությունների ժամանակ։ Պատերազմից հետո արդիականացվեց և ստացավ Մ114 անվանումը։ Արդիականացված հաուբիցների թողարկումը շարունակվեց մինչև 1953 թվականը։ Տվյալ տարբերակում թողարկվել են մոտ 2000-ը։ Այն ԱՄՆ-ի սպառազիությունում մնաց մի քանի տասնամյակ, փորձարկվեց Կորեական և Վիետնամական պատերազմներում, նախքան դա փոխարինվեց նոր 155-մմ Մ198 հաուբիցով։ Ներկայացվել է շատ երկրներում, այն զենքերի շարքերում, որոնք դեռևս մնում են 2008 թվականության սպառազինությունում և օգտագործվել են տարածաշրջանային շատ կոնֆլիկտներում։

Կառուցվածք 

Հաուբիցն ունի մեկ տեղանոց փող, Վելինա մխոցային փական, ետասահույթի հիդրավլիկ արգելակ և հիդրավլիկ առաջասահիչ։ Զսպանակային հավասարակշռված մեխանիզմ հորիզոնական տեղադրված զսպանակով։ Մարտական իրադրությունում անիվները պտտվում են և հաուբիցը հենվում է առջևի ետ ծալովի հենակի վրա։ Հրաձգության համար օգտագործվում են յոթ փոփոխական լիցքավորիչներ։

Մարտական կիրառություն 
Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Մ114 հաուբիցները ավելի ակտիվ օգտագործվեցին Վիետնամի պատերազմում։ Ամերիկյան և հարավ-վիետնամական զենքերի մեծ մասը զավթվեց Հյուսիսային Վիետնամի կողմից։ Lam Son 719 ռազմական գործողությունից հետո գործածվեցին 48 հարավ-վիետնամական և 28 ամերիկյան 155մմ զենքեր։ Մարտական գործողությունների՝ հիմնականում հակամարտկոցային կռիվների ժամանակ, հարավ-վիետնամցիները կորցրին 26 զենք։ Հյուսիս-վիետնամցիները 1975 թվականին զավթեցին մոտ 250 Մ114 զենք։

Մ114 հաուբիցի մասնակցությամբ մյուս խոշորագույն կոնֆլիկտը իրանա-իրաքակական պատերազմն էր։ Պատերազմի սկզբում Իրանը ուներ 150 Մ114 զենք, իսկ պատերազմի վերջում մնաց 70-ը։

Սպառազինությունում

Ժամանակակից օպերատորներ 
  — որոշակի քանակություն
  — 119 Մ114A2, ըստ 2010 թվականի 
 ։
 Բրազիլիայի բանակ — 95 Մ114, ըստ 2010 թվականի 
 Բրազիլիայի ծովային հետևազոր — 8 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ 
  — 12 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
  — որոշակի քանակություն, 2010 թվականի դրությամբ
  — 129 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ 
  — 50 Մ114Ա1 պահպանության համար, 2010 թվականի դրությամբ
  — 18 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ 
  — 70 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
  — 52 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
  — 15 Մ114,2010 թվականի դրությամբ
  — որոշակի քանակություն, 2010 թվականի դրությամբ
  — 12 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
  — 18 Մ114Ա1, 2010 թվականի դրությամբ
  — 20 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
  — 144 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
  — 36 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
  — 38 Մ114Ա1, 2010 թվականի դրությամբ
  — 50 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
  — 12 Մ114Ա1, 2010 թվականի դրությամբ
  — 50 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
  — 250 Տ-65, 2010 թվականի դրությամբ
  — 12 Մ114Ա1, 2010 թվականի դրությամբ
  — 517 Մ114Ա1 и Մ114Ա2, 2010 թվականի դրությամբ
  — 8 Մ114Ա1, 2010 թվականի դրությամբ
  — 12 Մ114/Մ-68, 2010 թվականի դրությամբ 
  — 12 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ

Նախկին օպերատորներ 
  — հանվել է սպառազիությունից
  — որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից
  —  որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից
  —  որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից
  — ոչ ավել, քան 97 Մ114/Մ139, հանվել է սպառազինությունից
  —  որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից
  —  որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից
  — 20-ից ոչ ավել Մ114 и 80 Մ114/Մ139, հանվել է սպառազինությունից
  — ոչ ավել, քան 46 Մ114/Մ-139, հանվել է սպառազինությունից
  —  որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից
  —  որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից
  —  որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից

Նմանօրինակներ 
 152-մմ թնդանոթ-հաուբից Դ-20

Համեմատական բնորոշում

Գրականություն

Ծանոթագրություններ 

Հաուբիցներ
Հրետանի
Ռազմական տեխնիկա