Կապույտը հուդայականության մեջ

Կապույտը (թեխելեթը) հուդայականության մեջ, հուդայականության սուրբ գույնն է։ Այն կապույտ կամ մանուշակագույն է ներկված։

Պատմություն 
Իրենց ոչ հրեա հարևանների պես Միջին արևելքի հրեաները իրենց դռների կողափայտերը և տների մնացած մասերը ներկել են թեխելեթ (կապտամանուշակագույն) ներկանյութով, զարդարել իրենց երեխաներին թեխելեթ ժապավեններով և նշաններով։ Օգտագործել են այդ գույնի պաշտպանիչ թալիսմաններ։ 

Թորայում իսրայելցիներին հրամայվում է իրենց հագուստների անկյուններում պատրաստել ծոպիկներ՝ թզիթզիթներ, և հյուսել ծոպերը «ոլորված (թեխելեթ) կապույտ թելերով»։ Բանավոր զրույցներն ասում են, որ հնագույն ժամանակներում կապույտ թելերը պատրաստվել են միջերկրածովյա խեցիներից ստացված ներկով և րաբբիական գրականության մեջ կոչվել է հիլազոն։ Այս գույնին նայելն օգնել է մեդիտացիային՝ պատկերացում տալով մեզ «երկնքի մաքրության պես շափյուղայի սալահատակի» մասին, որն Աստծո Գահի նմանությամբ է։ Խորանի բազմաթիվ իրեր, օրինակ՝ շարժական սրբավայրը անապատում, ինչպիսին է մենորան, շատ անոթներ, Ուխտի տապանակը, ծածկվել է կապտամանուշակագույն կտորով, երբ տեղից տեղ են տարվում։ 

Այն պատկերացվել է որպես հավասարակշռություն, քանի որ դրա երանգը ենթադրում է ստվեր՝ սպիտակի և սևի, օրվա և երեկոյան միջև։

Ժամանակակից շրջան 

Իսրայելի դրոշին սպիտակ ետին պլանի վրա երկու կապույտ շերտերն են և Դավթի կապույտ աստղ։ Քանի որ այն զուգորդվում է Իսրայելի Պետության հետ, կապույտը շատ տարածված է ժամանակակից հրեական դիզայնում։ Ժամանակակից տալլիտոտը, հատկապես կրոնական սիոնիստ հրեաների կիրառած, հաճախ սպիտակ ֆոնի վրա ունի կապույտ շերտեր՝ ի տարբերություն Հարեդի համայնքներում տարածված սև շերտերի։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Zvi Ruder (1999): The National Colors of the People of Israel: Tradition, Religion, Philosophy, and Politics Intertwined

Արտաքին հղումներ 
 The Ptil Tekhelet Organization dedicated to the manufacture and distribution of tekhelet fringes.

Հուդայական աստվածաբանություն
Հուդայականություն
Հրեական մշակույթ
Կրոնական խորհրդանիշներ