Էլվիրա Դոլինար

Էլվիրա Դոլինար (,), գրական անունը՝ Դանիցա (), սլովենացի գրող, ֆեմինիստ և ուսուցիչ։ Նա առավել հայտնի է «Սլովենկա» ամսագրում կանանց իրավունքների պաշտպանության համար գրելով և համարվում է Սլովենիայի առաջին ֆեմինիստը։

Կենսագրություն 
Դոլինարը ծնվել է 1870 թվականին Կրշկոյում ()՝ ավստրիական և գերմանական ծագում ունեցող ծնողների ընտանիքում։ Նա ստացել է ուսուցչի կրթություն, քանի որ այն ժամանակ դասավանդումը Սլովենիայի այն սակավաթիվ մտավոր մասնագիտություններից մեկն էր, որը կանանց համար ընդունելի էր համարվում, բայց հետագայում՝ ամուսնությունից հետո, նա դադարել է դասավանդելը։ Նա և ամուսինն ունեցել են չորս երեխաներ․ որպես կեղծանուն նա օգտագործել է իր դստեր՝ Դանիցայի անունը։

Ուսուցչուհու մասնագիտությունը սովորելու ընթացքում Դոլինարը հետաքրքրված էր կանանց խնդիրներով, ինչը նրան ոգեշնչել է գրել այս թեմայով հոդվածներ, որոնք տպագրվել են ավստրիական տարբեր ամսագրերում։ Նրա ամենաազդեցիկ աշխատանքը տպագրվել է 1897-1902 թվականներին լույս տեսած «Սլովենկա» («Սլովենացի կին») ամսագրում, որտեղ հիմնականում գրում էին կին ուսուցիչները։ Նա ավելի քան 40 հոդված է գրել «Սլովենկա» - ի համար՝ քարոզելով կանանց իրավունքները։ Իր առաջին հոդվածով՝ «Ժենսկա էմանսիպացիյա» («Կանանց ազատագրում»), որը լույս է տեսել 1897 թվականին, նա դարձել է ամսագրի առաջին հեղինակը, ով բացահայտորեն պաշտպանում էր կանանց իրավունքները, և այդ ժամանակից ի վեր համարվում է Սլովենիայի առաջին ֆեմինիստը։ Նրա ամենաազդեցիկ և ամենաընթերցված հոդվածը՝ «Սվոբոդնա լյուբեզեն ին զակոն» («Ազատ սեր և ամուսնություն»), լույս է տեսել 1900 թվականին և հռչակել է, որ ամուսնալուծությունը թույլատրելի է, եթե երկու ամուսիններն էլ հարաբերություններ «անտանելի» են համարում, ինչը հակասում էր այն ժամանակ սլովենացիների մեծամասնության կաթոլիկ արժեքներին։ Իր հայացքների համար նա լայն քննադատության է ենթարկվել՝ հատկապես կաթոլիկների կողմից։ Բացի լրագրությունից և կարծիք գրելուց, նա նաև գրել է գեղարվեստական ստեղծագործություններ։

Դոլինարը մահացել է 1961 թվականին Բլեդում։ 1945 թվականից սկսած այն ամբողջ ժամանակահատվածում, երբ Սլովենիան ղեկավարվել է կոմունիստական Հարավսլավիայի կողմից, Դոլինարը և ֆեմինիստական շարժման այլ ակտիվիստներ դատապարտվել են, և միայն 1991 թվականին, երբ Սլովենիան անկախացել է Հարավսլավիայից, նա սկսել դիտվել որպես «սլովենական ֆեմինիստական մտքի ռահվիրա»։

Ծանոթագրություններ 

Սլովենացի գրողներ
Ֆեմինիզմ