Դավիթ Ռուբինգեր

Դավիթ (Դիտրիխ) Ռուբինգեր (, , ), իսրայելցի լուսանկարիչ։ Ռուբինգերը իր ողջ կարիերայի ընթացքում կատարել է ավելի քան կես միլիոն լուսանկար, Իսրայելի որոշ հայտնի լուսանկարների հեղինակ է, որոնց թվում է «Պարաշյուտիստը Լացի պատի մոտ» լուսանկարը։ 1997 թվականին դարձել է Իսրայելի մրցանակի դափնեկիր։

Կենսագրություն 

Ծնվել է Վիեննայում։ Հայրը՝ Կալմանը, մետաղի ջարդոնի վաճառող էր։ 1938 թվականին նացիստական ​​Գերմանիայի կողմից Ավստրիայի Անշլյուսից հետո նրա հայրը ձերբակալվեց և ուղարկվեց Դախաու, բայց Լոնդոնում գտնվող հարազատի շնորհիվ նրան հաջողվեց ազատվել և 1939 թվականին մեկնել Անգլիա։ Միևնույն ժամանակ, Դավիթ Ռուբինգերը թույլտվություն է ստացել մուտք գործել լիազորված Պաղեստին։ Նրա մայրը՝ Աննան, մնաց Վիեննայում, երեք տարի անց նրան նույնպես ձերբակալեցին և ուղարկեցին Բելառուսի Մալի Տրոստենեց համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ էլ նա մահացավ ։

Պաղեստինում Ռուբինգերը միացել է Բեյթ-Զերի կիբուցին, իսկ ավելի ուշ՝ Թել-Ամալի կիբուցին։ 1942 թվականին, 18 տարեկանում, 17 հրեա տղաների և աղջիկների հետ կամավոր մեկնել է բրիտանական բանակ։ Մասնակցել է հյուսիսաֆրիկյան արշավին, այնուհետև տեղափոխվել է Մալթա, մասնակցել է Բառլետայի դաշնակիցների խափհանմանը և հասել Գերմանիա։ Այնտեղից հրեական բրիգադի մյուս աշխատակիցների հետ նրան ուղարկեցին Բելգիա, քանի որ բրիտանական հրամանատարությունը վախենում էր հրեա զինվորների կողմից գերմանական բնակչությանը պատասխան գործողություններից։

1945 թվականի օգոստոսին, Փարիզի ապստամբության օրը` Ռուբինգերը և նրա գործընկերը ստացան արձակման թուղթ  այս քաղաք և երկու տոմս դեպի Փարիզի ազգային օպերա։ Նրանք ուշանում էին ելույթից, սակայն մոտակա բարում ժամանակ անցկացնելիս նրանք հանդիպեցին տեղացի աղջիկների։ Նրանցից մեկի՝ Կլոդետ Վադրոյի և Ռուբինգերի միջև սիրավեպ սկսվեց, որը երկար չտևեց։ Բաժանվելիս Կլոդետը Դեյվիդին նվիրեց իր առաջին «Արգուս» տեսախցիկը։ Սրանից սկսվեց Ռուբինգերի կիրքը լուսանկարչության նկատմամբ, որը տևեց նրա ողջ կյանքի ընթացքում։

1946 թվականին Ռուբինգերը վերադարձավ Պաղեստին իր հարսնացուի՝ Էննի Ռեյսլերի հետ, որը իր հեռավոր ազգականն էր և վերջինս վերապրել էր Հոլոքոստը։ Արաբա-իսրայելական պատերազմի ժամանակ Երուսաղեմում դասակի հրամանատար է եղել։ Նույն շրջանում նրա առաջին լուսանկարները սկսեցին հայտնվել «Դավար խա շավուա» և «Խա-Օլամ խա-զե» թերթերում[4]: Պատերազմի ավարտից հետո Ռուբինգերը որոշ ժամանակ ծառայել է Իսրայելի պաշտպանության բանակի քարտեզագրության և լուսանկարչության վարչությունում, իսկ 1951-1953 թվականներին եղել է «Խա-Օլամ խա-զե» խմբագրական հաստիքային լուսանկարիչ[4]: Դրանից հետո նա աշխատել է «Եդիոտ Ախրոնոտ» թերթում, իսկ 1954 թվականին դարձել Է Թայմ ամսագրի Սթրինգերը Իսրայելում (դա տեղի է ունեցել նրա առաջին աշխատանքի հրապարակումից հետո, որը հայտնի դարձավ՝ «կաթոլիկ միանձնուհու լուսանկարը» անվամբ, որը փնտրում էր անհայտ կորած ատամնաշարը Իսրայելի և Հորդանանի միջև գտնվող Կանաչ գոտի հողի վրա[6])։ Երկու տարի անց նա «Life» ամսագրի հանձնարարությամբ ֆոտոռեպորտաժներ էր պատրաստում Սուեզի ճգնաժամի մարտական գործողությունների թատրոնից և այդ ժամանակվանից  ավելի քան 60 տարի համագործակցել է այդ հրատարակության հետ՝ սահմանելով ռեկորդ ֆոտոլրագրողների աշխատանքում[2]: Նա նաև աշխատել է որպես ֆոտոխմբագիր «Jerusalem Post» թերթում և եղել է Քնեսեթ աշխատակազմի լուսանկարիչ։

Ռուբինգերը, որն իր մասնագիտական կարիերայի ընթացքում ավելի քան կես միլիոն լուսանկարի հեղինակ է, ավելի ուշ Շիմոն Պերեսին անվանել է «ծնվող ազգի լուսանկարիչ»։ Նա լուսանկարել է Իսրայելի բոլոր ժամանակակից ղեկավարներին, հաճախ մտերմիկ կամ անկաշկանդ մթնոլորտում, իր լուսանկարներում տեսնում ենք թոռանը կերակրող Գոլդա Մեիրին և Մենախեմ Բեգինին, որն օգնում է իր կնոջը՝ Ալիզեին։ 1977 թվականին Եգիպտոս կատարած պատմական այցի ընթացքում նկարահանել է նաև Բեգինին, իսկ 1983 թվականին մեկ ամսվա ընթացքում Վաշինգտոնում ուղեկցել Է ԱՄՆ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանին[2]: Նրա նկարներում կարող ենք տեսնել իսրայելցի զիվորների, որոնք  վերադառնում են տուն Էնտեբեում գերիների ազատ արձակումից հետո[7]: Մարկ Շագալը աշխատել է Քնեսեթի նկարի վրա։ Եթովպացի հրեաները տարհանվել են Իսրայել «Մոիսեյ» գործողության ժամանակ, այլախոհ մերժող Նատան Շարանսկին ինքնաթիռով իջնելիս Իսրայելի օդանավակայան 1986 թվականին, խաղաղության երգի արյունոտ տեքստը։ Սպանվել է վարչապետ-նախարար Իցհակ Ռաբինը։ Ռուբինգերը հաճախ է ֆոտոշարքեր անցկացրել Իսրայելում հոլիվուդյան ֆիլմերի նկարահանումների ժամանակ, այդ թվում՝ «Բեն Հուր (ֆիլմ, 1959)»։

Ռուբինգերի լուսանկարներից ամենահայտնին, այնուամենայնիվ, համարվում է Արևմտյան պատի մոտ իսրայելական դեսանտայինների նկարը, որը արվել է վեցօրյա պատերազմի ժամանակ, անմիջապես այն բանից հետո, երբ իսրայելական զորքերը գրավեցին Երուսաղեմի հին քաղաքը։ Լրագրողը Երուսաղեմ ժամանեց Սինայի թերակղզուց, որտեղ նա նկարահանում էր մարտերը, վիրավոր զինվորներին տարհանող ուղղաթիռով և իր իսկ հիշողության համաձայն, հասել էր Արևմտյան պատին Տաճարի լեռը ձեռքն անցնելուց կես ժամ չանցած կանգնեցրեց իսրայելցի երեք զինվորների և մի քանի լուսանկար արեց նրանց հետ՝ վերցնելով դրանք ներքևից, գետնից (այդ ժամանակ միայն մի նեղ անցում կար Լացի պատի և շրջակա տների պատերի միջև): Դրանից հետո Ռուբինգերը լուսանկարել է նաև բանակի գլխավոր Ռաբբի Շլոմո Գորենին, ով հենց նոր էր ժամանել Լացի պատից։ Նա հավատում էր, որ Գորենի լուսանկարը հայտնի կդառնա, և քննադատաբար էր վերաբերվում ինչպես այն ժամանակ, այնպես էլ ավելի ուշ, դեսանտայինների լուսանկարը, բայց նա էր, ով հայտնի դարձավ[8]: Ռուբինգերը լուսանկարը տվել է Իսրայելի կառավարության մամուլի ծառայությանը, որը լայնորեն տարածել է այն։ Ավելի ուշ, երբ տարբեր կոմերցիոն հրապարակումներ սկսեցին նկարը հրապարակել առանց հեղինակի համաձայնության, Ռուբինգերը փորձեց դիմել դատարան, սակայն դատարանի որոշմամբ լուսանկարը հայտարարվեց ազգային հարստություն, որը չի ծածկվում հեղինակի հեղինակային իրավունքով[2]։ Այնուհետև լուսանկարը համեմատվել է ամերիկացի զինվորականների հայտնի լուսանկարի հետ, դրոշը դնելով Իվո Ջիմայի վրա[1] :

1982 թվականին Դեյվիդ Ռուբինգերը ստացել է Էնրիկե Կավլինի մրցանակը Իսրայելի թանգարանից` լուսանկարչության մեջ իր ներդրման համար, իսկ 1997 թվականին նրան շնորհվել է Իսրայելի մրցանակ։ Թեև Աննիի հետ նրա ամուսնությունը մտադրված էր լինել ֆիկտիվ և նախատեսված էր միայն ապահովելու նրա մուտքը Պաղեստին, այն տևեց ավելի քան կես դար մինչև նրա մահը 2000 թվականին[6]: Այս ամուսնության մեջ ծնվել են դուստր Թամարը և որդի Ամին։ Էննիի մահից հետո՝ 78 տարեկանում, Ռուբինգերը ծանոթանում է Զիոնա Սպիվակի հետ, ով որոշ ժամանակ ապրել է նրա հետ, սակայն 2004 թվականին սպանվել է իր նախկին արաբ այգեպանի կողմից։ Ինքը՝ Ռուբինգերը, շարունակել է աշխատել նույնիսկ 90 տարեկան դառնալուց հետո և հանել, մասնավորապես, Իսրայելի նոր կառավարության երդումը 2015 թվականին։ 2008 թվականին լույս է տեսել նրա նկարազարդ ինքնակենսագրականը՝ «Իսրայելը իմ ոսպնյակի միջով»[7]: Դեյվիդ Ռուբինգերը մահացել է 2017 թվականի մարտին քաղցկեղից, 93 տարեկան հասակում[10]:

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Давид Рубингер на сайте Информационного центра израильского искусства

Հրեա լուսանկարիչներ
Քաղցկեղից մահացածներ