Հրդեհ

Հրդեհ, բոց, որն ընդգրկում է և ոչնչացնում ինչ-որ բան` անտառ, դաշտ, տուն և այլն։

Հրդեհների առաջացման պատճառներ 
Հրդեհների առաջացման պատճառներ։

 արտադրական սարքավորումների և էլեկտրական սարքերի շահագործման կանոնները չպահպանելը կամ դրանց անսարքության պատճառով,
 կրակի հետ անզգույշ վարվելը,
 նյութերի և մատերիալների ինքնաբուխ այրումը,
 ամպրոպի ճայթքումները,
 մարտական գործողությունները,
 գազի սարքավորումների սխալ օգտագործումը,
 դիտավորյալ հրկիզումը։

Հրդեհների տեսակները ըստ ծագման վայրի 
 հրդեհներ տրանսպորտային միջոցների վրա,
 տափաստանային և դաշտային հրդեհներ,
 ստորգետնյա հրդեհներ հանքահորերում և հանքավայրերում,
 տորֆային և անտառային հրդեհներ,
 տեխնածին հրդեհներ (ջրամբարներում և պահեստարաններում, ատոմակայաններում, էլեկտրակայաններում և այլն),
 հրդեհներ շենքերում և շինություններում,
 արտաքին (բաց),
 ներքին (փակ),
 տնային հրդեհներ։

Հրդեհների կանխարգելում և պայքար 

Հրդեհի հակազդման մեթոդները բաժանվում են հրդեհի առաջացման հավանականությունը նվազեցնող (պրոֆիլակտիկ) և մարդկանց կրակից անմիջապես պաշտպանող և փրկող (մարտավարական)։ Հրդեհին արագ արձագանքելու համար օգտագործում են տարբեր տեսակի հրշեջ ահազանգեր։

Հրդեհի մարումը բաղկացած է երկու մասից` հրդեհի տեղայնացում, այսինքն  կրակի տարածման դադարեցում և չորացում, այսինքն  հրդեհի օջախի վերացում։ Այրման և հրդեհների մարման առավել մատչելի միջոցներն են ջուրը, ավազը, ձեռքի կրակմարիչները, ասբեստային և բրեզենտ ծածկոցները, ինչպես նաև ծառերի ճյուղերը և հագուստը։ Քաղաքային զգալի տարածքներում հրդեհի բռնկվելու արդյունքում (օրինակ ՝ մարտական գործողությունների արդյունքում), հրդեհների տեղայնացումն ու վերացումը, որպես կանոն, բարդանում են ջրի պակասով, փողոցների փլատակներով, մեծ թվով հրդեհներով։ Նման պայմաններում անհրաժեշտ է նախ տեղայնացնել հրդեհները աշխատանքների առավել պատասխանատու հատվածներում։

Հետևանքներ 

 2007 թվականին Հունաստանում հրդեհների հետևանքով 84 մարդ Է զոհվել։
 Ըստ Արտակարգ իրավիճակների նախարարության վիճակագրության ՝ 2008 թվականին Ռուսաստանում 200 հազար հրդեհների հետևանքով 15 հազար մարդ Է զոհվել։ 2009 թվականին Ռուսաստանում տեղի է ունեցել 187 150 հրդեհ, որոնց հետևանքով զոհվել է 13 934 մարդ, տուժել է 13 155 մարդ։ Ավելի քան 70% հրդեհների տեղի է ունենում բնակելի հատվածում, տարեկան զրկվում են բնակարանային 138 հազար ռուսաստանցիների. 2010 թվականին Ռուսաստանում 32 հազար անտառային հրդեհների հետևանքով տուժել է 2,3 մլն հա հող, 62 մարդ զոհվել է, իսկ հարյուրավոր մարդիկ անօթևան են մնացել։
 ԱՄՆ-ում 2009 թվականին հրդեհների հետևանքով 4 հազար մարդ Է զոհվել։
 Ավստրալիայում 2019 թվականին բնական հրդեհների պատճառով 173 մարդ է զոհվել և քաղաքներ են ավերվել։

Մշակույթում

Գրական (Ստեղծագործություններ հրդեհների և հրշեջների մասին) 
 Վ.Մ. Սաննի Մեծ հրդեհ. վեպ 1986. — 320.

Ֆիլմում (Ֆիլմեր և սերիալներ հրդեհների և հրշեջների մասին) 
 1916 — Հրշեջը
 1974 —  Հոգոց հանող դժոխք
 1981 — 34-րդ շտապ
 1983 — Տագնապալի կիրակի
 1987 — Հրշեջ Սեմը (մուլտսերիալ)
 1991 — Հակառակ քաշում
 2004 — Թիմ 49։ Կրակե սանդուղք
 2006 — Երկվորյակ Աշտարակներ
 2006 — Հրշեջ շուն
 2008 — Հրակայուն
 2012 — Չիկագոն կրակի մեջ
 2014 — Երբ լույսը մարվում է
 2014 — Ինքնաթիռ։ Կրակ և ջուր (մուլտֆիլմ)
 2016 — Խորջրյա հորիզոն
 2017 — Միայն քաջը
 2018 — Երկնաքեր

Վիդեոխաղերում 
 Fire Department խաղերի շարք
 Flash Point
 Firewatch
 Little Inferno
 Life Is Strange: Before The Storm
 Overwatch

Զանգվածային հրդեհներ

Ծանոթագրություններ 

Բնական աղետներ
Կրակ
Հրդեհային անվտանգություն
Այրում
Հրդեհ