Մարդոնգներ

«Մարդոնգներ» (), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի փիլիսոփայական-երգիծական կեղծ գրախոսականը, որը հրապարակվել է 1991 թվականին։ 

Պատմվածքի՝ «Իմ մասին ասեկոսեները կանցնեն դիակի նեխած հոտի պես» բնաբանը ընթերցողին հղում է Շառլ Բոդլերի «Չարի ծաղիկները» ժողովածուին։

Բովանդակություն 
Պատմվածքի գործողությունները տեղի են ունենում 1990-ական թվականներին, երբ ոմն Անտոնով հնարում է նոր աղանդ։ Աղանդում ստեղծվում է մահվան յուրահատուկ պաշտամունք, ամբողջ կյանքը, որը աղանդում կոչվում է «նախամահ», դիտվում է որպես մահվան՝ «դիակացման», նախապատրաստություն։ Աղանդում զարգացած են հոգևոր պրակտիկաներ, մասնավորապես՝ «Պուշկինը պուշկինաբար մեծ է» մանտրայի վանկարկում։ Անտոնովցիների աղանդում բանաստեղծի կերպարը կարևոր դեր է խաղում։ Մեկ այլ պրակտիկա է հին ռուսական մշակույթի ուսումնասիրությունը։ Այսպես, մատրյոշկան դառնում է ներդրված մեռելների համակարգ։

Անտոնովի «ինքնաիրացումից» հետո (սովորական լեզվով ասած՝ մահանալուց հետո) նրա «մարդոնգը», այսինքն՝ դիակը, որը վերածվել է արձանի, դառնում է աղանդավորների ուխտավայր։

Ողջ այս դիապաշտությունը կասկածի տակ է առնվում պատմվածքի վերջին արտահայտությամբ. «Մայրուղուց բացվում է ապշեցուցիչ տեսարան»։

Հատկանիշներ 
Մահվան թեման կենտրոնական է, կազմակերպող նաև «Մարդոնգներում»։ «Մարդոնգներում» Պելևինի նպատակը աղանդի համոզմունքների, նրա տեսական աշխատանքների և հիմնական գործչի՝ Անտոնովի, որի անունով էլ կոչվել է, այդ շարժման անդամների հատկանիշների և այլնի մաքուր արտացոլանքը ցույց տալն է։ Հետազոտողները նշում են, որ պատմվածքի ձևը նման էր ռեֆերատի։

Պատմվածքում օգտագործվում են հակադրություններ, որոնք հյուսում են այս և «Նեկրոմենթ» պատմվածքների փոխատեքստային միասնություն, օգտագործվում է «հավերժական - ժամանակավոր» հակադրությունը։ Այս հակադրությունն իրագործվում է մի շարք պատկերավոր համեմատությունների միջոցով. Անտոնով - գեներալ Կրուշին, ճանապարհը, որի մոտ տեղադրված է Անտոնովի մարդոնգը - ճանապարհներ, որոնց վրա տեղադրվում են նեկրոմոդուլները, մարդոնգներ - նեկրոմոդուլներ։ Ընդ որում, հակադրության առաջին մասին վերաբերում է հավերժության գաղափարը, իսկ երկրորդ մասին՝ որոշակի ժամանակի, որոշակի դարաշրջանի և, ի վերջո, ժամանակավորի հասկացությունը։

Ըստ փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու Ե. Ն. Վագների, որն ատենախոսությունում վերլուծելով առասպելներն ու Ալեքսանդր Պուշկինի հիշատակումները, պատմվածքը գրված է Բորխեսի գրական-հետազոտական նորավեպերի ոճով։ Ըստ Օ. Վ. Բոգդանովայի՝ Պելևինի պոստմոդեռնիզմի նախակարապետը Անդրեյ Բիտովի «Պուշկինի տունն» է։ Վագները նշում է նաև «մարդոնգ» հասկացության նմանությունը Լենինի պաշտամունքին։

Հրապարակում 
Պատմվածքն առաջին անգամ հրապարակվել է Վիկտոր Պելևինի առաջին հեղինակային «Կապույտ լապտեր» ժողովածուում (1991)։

Արտաքին հղումներ 
 «Մարդոնգները» Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործությունների կայքում

Գրականություն 
 А. В. Биякаева. Рассказы В. Пелевина «Мардонги» и «Некромент»: идейные и формальные особенности метатекстового объединения//Вестник Инновационного Евразийского университета. 2011
 Богданова, О.В. «Пушкин — наше всё»: литература постмодерна и Пушкин. — Факультет филологии и искусств СПбГУ, 2009

Ծանոթագրություններ 

Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ