Պացիենտի կրթում

Պացիենտի կրթում, պլանավորված ինտերակտիվ ուսուցում, որը նախատեսված է փորձառու պացիենտներին աջակցելու և կյանքի որակը բարելավելու կամ սեփական առողջությունն ու բարեկեցությունը օպտիմալացնելու համար։

Ընդհանուր ակնարկ 
Ուսուցումը կարող է կատարվել տարբեր բուժաշխատողների կողմից, որոնք անցել են համապատասխան վերապատրաստում, տիրապետում են պացիենտին ուսուցանելու և լուսավորչական աշխատանքներ կատարելուն։ Բացի դրանից պահանջվում է նաև հետագա երկարատև աշխատանք հատուկ հմտությունների զարգացման համար, որոնք անհրաժեշտ են պացիենտի վարքի և ապրելակերպի փոփոխության վրա ազդելու համար։
Սանիտարալուսավորչական աշխատանքները նույնպես կարևոր են և իրենց մեջ ընդգրկում են թե՛ կանխարգելիչ լուսավորչական աշխատանքները կամ առողջության ամրապնդումը, թե՛այն աշխատանքները, որոնք ուղղված են կոնկրետ հիվանդության կամ վիճակի։
Պացիենտների կրթման համար կարևորագույն դետալ է հմտությունների շարունակական զարգացումը և պատասխանատվությունը։ Պացիենտները պետք է իմանան երբ, ինչպես և ինչու է անհրաժեշտ փոխել ապրելակերպը։ Խմբակային աշխատանքները պակաս կարևոր չեն։ Թիմի յուրաքանչյուր անդամ պետք է լինի շահագրգռված որևէ փոփոխություն անելուն։ Դա նույնպես կարող է օգնել պացիենտին լավացնել իր կյանքի որակը և տալիս է հնարավորություն ստանալու նոր տեղեկատվություն։
Պացիենտների կրթման նշանակությունը կարելի է ներկայացնել հետևյալ կերպ․
 Սեփական առողջական վիճակի, ախտորոշման, հիվանդության կամ հաշմանդամության նկատմամբ վերաբերմունքի փոփոխություն՝ ինքնակրթման շնորհիվ
 Բժշկական վիճակների տարբեր ասպեկտների հաղթահարման մեթոդների և հնարավորությունների ընկալման բարելավում
 Ինքնապաշտպանության բարձրացում ինչպես միայնակ, այնպես էլ բուժաշխատողի հետ համատեղ որոշումների կայացման դեպքում
 Բուժման արդյունավետության բարձրացում, քանի որ գրագետ կատարված հաղորդակցական և լուսավորչական աշխատանքները բարձրացնում են պացիենտների մոտիվացիան շարունակելու բուժումը
 Պացիենտի բուժման արդյունքների լավացում, քանի որ պացիենտները շատ լավ են արձագանքում բուժմանը, հետևաբար բարդությունները լինում են ավելի քիչ
 Տեղեկացված փոխհամաձայնություն՝ պացիենտները գիտակցում են, որ ձեր տված տեղեկատվությունը նրանց անհրաժեշտ է հիմնավորված որոշում կայացնելու համար
 Հնարավորություն ընդունելու համատեղ որոշումներ՝ պացիենտի առավելությունների և ռիսկերի գնահատումը մասնագետի կողմից օգնում է, որ պացիենտը գնա փոխզիջման նույնիսկ այն հարցերում, որոնք նախկինում չէր անի
 Բժշկական գրագիտության բարձրացում և վստահության ներշնչում առողջապահական համակարգի նկատմամբ
 Կիրառում՝ բժշկական ծառայությունների օգտագործման արդյունավետության բարձրացում, անտեղի այցելությունների և զանգերի կրճատում
 Բավարարվածություն և գովազդ՝ պացիենտները շատ մեծ հավանականությամբ կօգտվեն նույն կլինիկայի ծառայություններից նաև հետագայում և այդտեղ կուղղորդեն այլ պացիենտների
 Ռիսկերի կառավարում՝ վստահության չարաշահման ռիսկի նվազեցում, երբ պացիենտը ունի ռեալ ակնկալիքներ բուժումից
 Հասարակության տարբեր խմբեր և առողջություն՝ նպատակաուղղված լուսավորչական աշխատանքներ, որոնք օգնում են նվազեցնել բնակչության այն խմբի ծանրաբեռնվածությունը, որոնք ունեն մահացության բարձր ռիսկ։
Բուժաշխատողի կոմպետենտությունը ընդգրկում է հետևյալ դրույթները․
 Էթիկայի կանոնների օգտագործում կապված դիմացինի հանդեպ սոցիալական պարտականությունների և ծառայությունների հետ
 Ցուցաբերեք համապատասխան, կոմպետենտ, ապացուցողական բժշկության վրա հիմնված բժշկական օգնություն
 Կանխարգելիչ բժշկական օգնության ցուցաբերում
 Կենտրոնացեք հոգատարության վրա, որն ուղղված է տարբեր մարդկանց կամ ընտանիքներին
 Բուժօգնություն ցուցաբերելիս ի նկատի ունեցեք առողջության բազմաթիվ կարևոր ցուցանիշները
 Եղեք տոլերանտ տարբեր մշակութային առանձնահատկությունների նկատմամբ և բաց եղեք հանրության տարբեր խմբերի առաջ
 Տեխնոլոգիաները օգտագործեք պատշաճ և արդյունավետ
 Մշտապես հետևեք բժշկական նորամուծություններին ու զբաղվեք շարունակական ինքնակրթությամբ
Կան բազմաթիվ բժշկական ոլորտներ, որտեղ պացիենտի կրթվածությունը մեծապես լավացնում է բուժման արդյունքները
 Օրինակ վերջույթների ամպուտացիայի դեպքում ապացուցված է պացիենտների կրթման դերը, ընդ որում ուսուցումը պետք է իրականացվի ամբողջ բուժանձնակազմի կողմից (առաջին բժշկական օգնության բժիշկ, բուժքույր, ֆիզիոթերապևտ և այլն)։ Ապացուցված է նաև աջակցության խմբակների օգտակար դերը խմբի՝ դեպրեսիայի դեմ պայքարելուն։ Պացիենտների նախավիրահատական տեղեկացումը օգնում է այդ ընթացքում որոշումների ընդունման հարցում, քանի որ նրանք տեղեկատվություն են ստանում տարբեր իրավիճակների մասին, կապված ցավի, վերջույթի կորստի և ֆունկցիոնալ սահմանափակման հետ, ինչը դիտվում է ամպուտացիայից հետո։
 Արթրիտի դեպքում բացահայտվել է, որ պացիենտների կրթումը իրականացվում է 3 մեթոդով։ Այն ընդգրկում է բուժաշխատողների հետ հանդիպումները, պացիենտների խմբի հետ հանդիպումները, աջակցության օնլայն ծրագրերը։ Առաջին մեթոդի ապացուցվածությունը հաստատվել է դեմ առ դեմ խորհրդատվության ժամանակ։ Նշվում է, որ ռևմատոլոգների, ֆիզիոթերապևտների, բուժքույրերի և բժշկական ոլորտի այլ ներկայացուցիչների հետ խորհրդատվությունները արդյունավետ են բուժմանը ենթարկվելու, բուժվելու և ընդհանուր վիճակը բարելավելու համար։
 Ռևմատոիդ արթրիտի դեպքում պացիենտի կրթումը համարվում է արդյունավետ բուժման ոչ դեղորայքային մեթոդ։ Ցանկալի է, որ պացիենտի տեղեկացվածությունը ընկած լինի ինքնակազմակերպման, ապրելակերպի փոփոխման բոլոր միջոցառումների հիմքում։
 Պացիենտներին աջակցող կազմակերպությունների դերը արթրիտ ունեցող մարդկանց օգնության և կազմակերպված վարման հարցում շատ բարձր է գնահատվում պացիենտների և մասնագետների կողմից and patients.։
 Շատ կարևոր է հաշվի առնել այն գործոնները, որոնք կօգնեն էլ ավելի բարձրացնել պացիենտի կրթման արդյունավետությունը։ Այդ գործոններից են պացիենտի ակտիվությունը, հիվանդության ընկալումը, անհանգստությունը, մասնակիցների գիտելիքները իրենց վիճակի վերաբերյալ, ռուտին հետազոտություններին մասնակցությունը և դրական դիրքորոշումը առողջության պահպանման վերաբերյալ։
Այս գործոնները կարող են լինել նաև խանգարող հանգամանք պացիենտի կրթման գործընթացում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն
 Cordier JF. The expert patient: towards a novel definition. Eur Respir J. 2014 Oct;44(4):853-7. doi: 10.1183/09031936.00027414. PMID 25271227
 Doak, C. C., Doak, L. G., & Root, J. H. (1996). Teaching patients with low literacy skills http://www.hsph.harvard.edu/healthliteracy/doak.html
 London, F. (2009). No Time To Teach: The Essence of Patient and Family Education for Health Care Providers. Atlanta: Pritchett & Hull
 Rankin, S. H., Stallings, K. D., & London, F. (2005). Patient Education in Health and Illness (5th ed.). Philadelphia, PA: Lippincott Williams & Wilkins
 Bastable, S.B, Grambet, P., Jacobs, K., Sopczyk, D.L. (2011). Health professionals as educator: Principles of teaching and learning. Sudbury, MA: Jones & Bartlett Learning, LLC.

Հանրային առողջություն
Բժշկական էթիկա