Զոմբի ընկերություն

Քաղաքական տնտեսության մեջ զոմբիացված ընկերությունն այն ընկերությունն է, որին անհրաժեշտ է փրկության միջոցներ՝ գործելու համար, կամ պարտք ունեցող ընկերություն, որն ի վիճակի է մարել իր պարտքերի տոկոսները, բայց չմարել մայր գումարը։

Նկարագրություն 
Զոմբի ընկերությունները պարտք ունեցող ձեռնարկություններ են, որոնք, թեև արտադրում են կանխիկ, ընթացիկ ծախսերը ծածկելուց հետո և ֆիքսված ծախսերը (աշխատավարձ, դրույքաչափեր, վարձավճար) ունեն բավականաչափ միջոցներ իրենց վարկերի տոկոսները սպասարկելու համար, բայց ոչ բուն պարտքը։ Որպես այդպիսին, դրանք հիմնականում կախված են ժամկետանց պարտքի վերաֆինանսավորումից իրենց շարունակական գոյության համար և կարող են բախվել վճարունակության ռիսկերի, եթե տոկոսադրույքները բարձրանան կամ ներդրողները դուրս գան հետագա ֆինանսավորումից։

Պատմություն 
«Զոմբի ընկերություն» տերմինը կիրառվել է ճապոնական բանկերի կողմից աջակցվող ճապոնական ընկերությունների նկատմամբ այն ժամանակաշրջանում, որը հայտնի է որպես «Կորուսյալ տասնամյակ»՝ մոտ 1990 թվականին ճապոնական ակտիվների գների փուչիկի փլուզումից հետո։ Ճապոնական բանկերը շարունակել են աջակցել թույլ կամ ձախողված ընկերություններին :Մանրածախ Daiei-ն խոշոր ընկերության օրինակ է, որը մեծապես ընդլայնվել է 1990-ի վթարին տանող ժամանակահատվածում, և տարբեր հանգամանքներում ակնկալվում էր, որ նա կհայտնվեր ստանձնման կամ սնանկության մեջ։ Ֆինանսների նախարար Տակեո Հիրանուման նկարագրել է 96,000 աշխատող ունեցող ընկերությունը որպես «չափազանց մեծ՝ ձախողվելու համար»։

Այս տերմինը 2008թ.-ի ընթացքում ժողովրդականություն է ձեռք բերել ԶԼՄ-ներում այն ընկերությունների համար, ովքեր օգնություն են ստացել ԱՄՆ-ի Անհանգիստ ակտիվների օգնության ծրագրից (TARP).

Մինչև 2016 թվականը, Չինաստանի տնտեսական անկումից հետո (տես նաև 2015–16թթ. Չինաստանի ֆոնդային շուկայի վթարը), չինական արդյունաբերական ընկերությունները (պողպատ, ալյումին, թուղթ և այլն) զարգացրեցին համախառն գերարտադրության կարողությունների հետ կապված խնդիրներ, որոնց արդյունքում գերհզորությունը 2007-ի 0%-ից բարձրացավ մինչև մինչև 2015 թվականը միջինը 13%, իսկ որոշ արդյունաբերություններում (ցեմենտ, պողպատ, 2014թ.) 30%-ից բարձր ցուցանիշներ։ 2016 թվականի Ազգային Ժողովրդական Կոնգրեսում երկրի կառավարությունը ճանաչեց «զոմբի ձեռնարկությունների» հարցը և հայտարարեց, որ մինչև 2020 թվականը պետք է փակի կամ վերակազմավորի բազմաթիվ պետական (հանրային) արդյունաբերական ընկերություններ։ Ածխի և պողպատի արդյունաբերությունում, ակնկալվում էր, որ աշխատանքի արդյունքում կորուստը կհանգեցնի 1,8 միլիոն կրճատման (աշխատուժի 15%-ը), ընդ որում, ընդհանուր կրճատումները գնահատվում են մինչև 6 միլիոն աշխատող։

Տերմինը նաև ավելացել է օգտագործման ծավալը 2022 թվականին՝ մտահոգված լինելով մի շարք «զոմբիների», որոնք, հնարավոր է, սնանկանան կամ աշխատողներին կրճատելու կարիք ունեն տոկոսադրույքների բարձրացման պատճառով։

Ծանոթագրություններ