Մեհմեթ Ջավիդ բեյ

Մեհմեթ Ջավիդ բեյ (), օսմանցի տնտեսագետ, խմբագիր և քաղաքական գործիչ։ Անդամակցում էր «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցությանը, մասնակցում էր երիտթուրքերի շարժմանը։ Հանրապետության ստեղծումից հետո մահապատժի է ենթարկվել Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի դեմ մահափորձի մեղադրանքով։

Կենսագրություն 
Մեհմեդ Ջավիդ բեյը ծնվել է Սալոնիկ քաղաքում, առևտրական Նաիմի և նրա կնոջ՝ Պակիզեի ընտանիքում, որն այդ ժամանակ Սալոնիկի Օսմանյան վիլայեթի կազմում էր։

Մեհմեդ Ջավիդ բեյը ուսումնասիրում էր տնտեսագիտությունը Կոստանդնուպոլսում։ Ավարտելուց հետո աշխատել է որպես բանկային ծառայող և ուսուցիչ։

Ավելի ուշ աշխատել է որպես տնտեսագետ և խմբագիր։ Հայրենի քաղաք վերադառնալուց հետո նա միացավ «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցությանը։ 1908 թվականին երկրորդ Սահմանադրության ընդունումից հետո ընտրվել է պատգամավոր։ Մարտի 31-ին տեղի ունեցած միջադեպից հետո զբաղեցնում էր Ահմեդ Թևֆիք-փաշայի կառավարության ֆինանսների նախարարի պաշտոնը։

1914-ին հրաժարական տվեց։ Հրաժարականից հետո բանակցություններ է վարել Գերմանիայի հետ։ 1917 թվականի փետրվարին վերադարձել է նախարարի պաշտոնին։

Մեհմեդ Ջավիդ բեյը ամուսնացել է Ալիե Նազլայի հետ։ 1924 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ Օսման Շիարը։ 1934 թվականին ազգանունների մասին օրենքի ընդունումից հետո Օսման Շիարը վերցրեց Յալչին ազգանունը։

Հետագայում Մեհմեդ Ջավիդ բեյը մեղադրվում էր Իզմիրում Աթաթուրքի դեմ մահափորձի մասնակցության մեջ։ Մեհմեդ Ջավիդ բեյը մեղավոր է ճանաչվել և 1926 թվականի օգոստոսի 26-ին կախաղան է բարձրացվել Անկարայում։ Բացի դրանից, ևս 13 մարդ մեղավոր է ճանաչվել պետական դավաճանության մեջ և կախաղան բարձրացվել։

1950 թվականին Մեհմեդ Ջավիդ բեյի աճյունը վերահուղարկավորվել է Ջեբեջի Ասրի գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ 

Միություն և առաջադիմություն կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Օսմանյան կայսրության ֆինանսների նախարարներ
Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Թուրք տնտեսագետներ