Թոմաս Նեշ

Թոմաս Նեշ (, ), Եղիսաբեթյան դարաշրջանի անգլիացի առաջատար արձակագիր, բարոկկո գրականության նախակարապետներից մեկը։ Հանդես է եկել նաև որպես հրապարակախոս, դրամատուրգ և պամֆլետների հեղինակ։ Առավել հայտնի ստեղծագործություններից է «Տարաբախտ ճանապարհորդը» () վեպը։

Կենսագրություն 
Թոմաս Նեշը ծնվել է 1567 թվականի նոյեմբերին Լոուստոֆտում, սաֆֆոլկական  քահանա Վիլյամ Նեշի ընտանքիում։ 1586 թվականին ավարտել է Քեմբրիջի Սուրբ Ջոնի քոլեջը՝ ստանալով բակալավրի աստիճան։  1588 թվականին մեկնել է Լոնդոն, որտեղ  մոտիկից շփվել  է  այլ «խելացի  համալսարանականների»՝ Ռոբերտ Գրինի և Մառլո Քրիստոֆերի  հետ։ Վերջինիս հետ համատեղ աշխատել  է  Դիդոնեի  մասին պատմող ողբերգության  վրա։ Թոմաս Նեշն իր կյանքն անցկացրել է ծայրահեղ  աղքատության  մեջ, չնայած հայտնի է, որ նրան  հովանավորել  է  լորդ  Ջորջ Քերին՝ Եղիսաբեթ թագուհու բարեկամը։

1952 թվականին հրատարակվել է Նեշի «Փիրս Անգրոշի խնդրանքը սատանային» () ստեղծագործությունը, որը վերահրատարակվել է 1593 և 1595 թվականներին, իսկ 1594 թվականին թարգմանվել է ֆրանսերեն։ Նրա երգիծական տեքստը կառուցված է  Ռաբլեի  ավանդույթներով և  լի է խոսակցական արտահայտություններով ու  բարդ կազմություն ունեցող նորաբանություններով։ Սատիրան ուղղված  է Գրինի  գրական հակառակորդների՝ Գաբրիել Հարվիի և նրա եղբայրների դեմ։ Զուրկ չլինելով  սրամտությունից՝ Նեշի ու Հարվիի բանավեճը  շարունակել է գրքից գիրք  մինչև  1599 թվականը, երբ Քենթերբերիի արքեպիսկոպոսը  արգելել է տպագրել  երկուսի  աշխատանքները։

Անգլիական գրականության մեջ Թոմաս Նեշի առավել նշանակալի ներդրումը  «Տարաբախտ ճանապարհորդը, կամ  Ջեք Ուիլտոնի  կյանքը» () (1594) ստեղծագործությունն է, որը դարձել է առաջին խաբեբայապատում վեպն Անգլիայում։ Նրա գործողությունները բաժանվում են տարբեր դիպվածների, որոնք ոգեշնչված  են 16-րդ դարի սկզբի իրական  իրադարձություններից։ Գրքում մտացածին հերոսների կողքին ներկայացված են նաև իրական դեմքեր՝ Մարտին Լյութերը, Էրազմ Ռոտերդամցին, Թոմաս Մորը։

Թոմաս Նեշի և Բենջամին Ջոնսոնի հաատեղ գրած «Շների կղզի» (, 1597) երգիծական պիեսի բեմադրությունը ցնցել է Լոնդոնի  թատերական  աշխարհը։ Այս  պիեսի  բովանդակության  ստույգ  հայտնի  չէ,սակայն այն արժանացել է թագուհու  զայրույթին այնպես, որ  Ջոնսոնը հայտնվել է  վանդակաճաղերի  հետևում, իսկ Նեշը հազիվ է հասցրել մայրաքաղաքից փախչել Նորֆոլկի  կոմսություն։ Նրա հետագա ճակատագրի  վերաբերյալ գրեթե ոչ մի տվյալ չի  պահպանվել։

Կինոյում 
 «Անանուն» / Anonymous (2011, Մեծ Բրիտանիա, Գերմանիա, ԱՄՆ), ռեժիսոր՝ Ռոլանդ Էմմերիխ, Թոմաս Նեշի դերը կատարել է Թոնի Վեյը։

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Կենսագրությունը Բրիտանիկա հանրագիտարանում
 Charles Nicholl. A Cup of News: The Life of Thomas Nashe. Routledge, 1984. ISBN 9780710095176.

Անգլիացի գրողներ
Անգլիացի դրամատուրգներ
Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Անգլիացի արձակագիրներ
Անգլիացի վիպասաններ
Անգլիացի բանաստեղծներ
Անգլիացի հրապարակախոսներ