Վեկշնյայ

Վեկշնյայ (), քաղաք Լիտվայի Թելշյայ գավառի Մաժեյք շրջանում։ Վեկշնսկ ստարոստվայի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ 2 183 մարդ (2010 թվական)։

Աշխարհագրություն 
Գտնվում է Վենտա գետի ափին՝ Մաժեկյայ քաղաքից 17 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Երկաթուղային կայարանը Շյաուլյայ-Լիեպայա գծի վրա է։

Պատմություն 
Առաջին անգամ հիշատակվել է 1253 թվականին։ Քաղաքի իրավունքներ ստացել է 1725 թվականին։ 1634 թվականին Վեկշնյայում կառուցվել է փայտե կոստյոլ։ 1656 թվականին Վեկշնյայն ամբողջովին ավերվել է շվեդների կողմից։ 1795 թվականին՝ Լեհաստանի երրորդ բաժանման ժամանակ, մտել է Ռուսական կայսրության կազմի մեջ։ Մինչև 1842 թվականը եղել է Վիլեն նահանգի Շավել գավառի կազմում։ 1843 թվականին քաղաքը փոխանցվել է նորաստեղծ Կովենի նահանգին։ 1853 թվականին կառուցվել է աղյուսե կոստյոլ։ Վեկշնյայը զգալիորեն աճել է 1871-1873 թվականներին՝ Լիբավո-Ռոմեն (Լիբավա (այժմ՝ Լիեպայա), Ռոմնի) երկաթուղային կայարանի շինարարության ժամանակ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ օկուպացվել է գերմանական բանակի կողմից։ Մինչև 1917 թվականը կրել է Վեկշնի անվանումը։ 

1918-1940 թվականներին գտնվել է Լիտվայի կազմում։ 1940-1991 թվականներին եղել է Լիտվական ԽՍՀ–ի կազմում։ 1958 թվականից քաղաքատիպ ավան է եղել Լիտվական ԽՍՀ Ակմյանի շրջանում։ 

1991 թվականից Լիտվայի կազմում է։ 1995 թվականին կրկին ստացել է քաղաքի իրավունքներ։ Համանուն ստարոստվայի վարչական կենտրոնն է։ 1998 թվականին ստացել է զինանշան և դրոշ։

Բնակչություն 
Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը բնակչության զգալի մասը կազմել են հրեաները (1897 թվականին նրանք կազմել են քաղաքի բնակչության 56 %-ը)։ Գործել է Սինագոգ։ 1941 թվականի օգոստոսի 4-ին Վեկշնյայի բոլոր հրեաները ուղարկվել են Մաժեկյայ և այնտեղ գնդակահարվել են։ 1990 թվականին մահապատժի վայրում՝ քաղաքի հին հրեական գերեզմանատանը, կանգնեցվել է հուշարձան։

Տնտեսություն 
Խորհրդային ժամանակաշրջանում եղել է սալիկիի և կերամիկական իրերի արտադրություն։

Տեսարժան վայրեր 
1875 թվականին կանգնեցվել է Ռադոնեժի Սուրբ Սերգի տաճարը։ 1944 թվականին տաճարի շենքը խիստ տուժել է։ 1947 թվականին տաճարը վերակառուցվել է։ 

 Դեղագործության թանգարան։

 Լիտվայի ավիացիոն ռահվիրա Ալեքսանդր Գրիշկևիչուսի հուշահամալիր (բացվել է 1981 թվականին)
 Խորհրդային զինվորների գերեզմանատուն

Հայտնի բնակիչներ 
Միկոլաս Բիրժիշկա՝ Լիտվայի գրականության և մշակույթի պատմաբան, հասարակական և քաղաքական գործիչ։

Քաղաքի զինանշան 
1998 թվականի օգոստոսի 4-ին Վեկշնյայը ստացել է զինանշան, որը եղել է 1792 թվականի զինանշանի կրկնությունը։ Ստացել է նաև դրոշ, որը հիմնված է եղել այդ զինանշանի վրա (հեղինակ՝ Ռոլանդաս Ռիմկունաս)։

Ծանոթագրություններ 

Լիտվայի քաղաքներ
Բնակավայրեր այբբենական կարգով