Էլեոնորա Նորքրոս

Էլեոնորա Նորքրոս (, իրական անունը՝ Էլլա Օգյուստա Նորքրոս, ), ամերիկացի նկարչուհի, հավաքորդ և մանկավարժ։ Կյանքի մեծ մասն ապրել է Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզում՝ ամառն անցկացնելով իր հայրենի քաղաքում։ Ֆիթչբերգի գեղարվեստի թանգարանի հիմնադիրն է։

Կենսագրություն 
Էլեոնորա Նորքրոսը ծնվել է 1854 թվականի հունիսի 19-ին Մասաչուսեթսի նահանգի Ֆիթչբերգ քաղաքում` իրավաբան և քաղաքագետ Ամասա Նորքրոսի և դպրոցի աշակերտուհի Սուսան Օգյուստա Նորքրոսի ընտանիքում։ 1863 թվականին նրա երեքամյա եղբայր Նելսոնը մահացել է քութեշից։ Երբ Էլեոնորան 14 տարեկան էր, նրա մայրը մահացել է թոքախտից։

Հոր հնարավորությունների շնորհիվ ստացել է արտոնյալ կրթություն, որը դժվար հասկանալի էր իր սերնդի շատ աղջիկների համար։ 16 տարեկանում ավարտել է Ֆիթչբերգի դպրոցը։ 1870-1872 թվականներին սովորել է «Wheaton Female Seminary» կանանց ճեմարանում (այժմյան Ուեթոնի քոլեջ)։ Նրա մանկության ընկերը` Ֆրենսիս Էմերսոնը (), հետագայում դարձել է իր հիմնադրած թանգարանի կառավարիչը։

Էլեոնորան գեղարվեստական կրթությունը ստացել է Բոստոնի արվեստի դպրոցում (), որն այժմ «Massachusetts College of Art and Design» արվեստի քոլեջն է։ Բոստոնում սովորելու համար երթևեկել է գնացքով։ 1876 թվականին ստանալով համապատասխան հավաստագիրը` Ֆիթչբերգի դպրոցներում սկսել է դասավանդել նկարչություն։ Մեկ տարի անց հոր հետ տեղափոխվել է Վաշինգտոն, որտեղ ընտրվել է Ներկայացուցիչների պալատի անդամ։ 1878 թվականին Նյու Յորքի ուսանող նկարիչների լիգայում` Վիլյամ Չեյզի մոտ շարունակել է սովորել արվեստ։ Չեյզի առաջարկով 1883 թվականի հունիսին տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ սովորել է Ալֆրեդ Սթիվենսի մոտ։ 1883 և 1884 թվականների ընթացքում այլ կանանց հետ սովորել է այդ բելգիացի վարպետի մոտ։

Հոր ֆինանսական աջակցությամբ Էլեոնորան իրեն թույլ է տվել բավականին հարմարավետ ապրել ու աշխատել։ Նա իր աշխատանքները ցուցադրել է սալոններում, սակայն, հոր հետ պայմանավորվածության համաձայն, կարող էր վաճառել միայն այն աշխատանքները, որոնք հայրը համարել է ուրիշին փոխանցելու արժանի։ Փարիզում Էլեոնորա Նորքրոսն ապրել է 40 տարի, որը թույլ է տվել նրան ճանապարհորդել ամբողջ Եվրոպայում։ Հայրը թոշակի անցնելուց հետո նրա հետ ապրել է մինչև մահը՝ 1898 թվականը։ Գրեթե յուրաքանչյուր ամառ նկարչուհին դստրերի հետ անցկացրել է հայրենի Ֆիթչբերգում։

Նորքրոսը մեծ մասամբ նկարել է դիմանկարներ և նատյուրմորտներ, ինչպես նաև կատարել է հին վարպետների ընդօրինակություններ։ Նրա ստեղծագործության վրա երևում է Չեյզի, Մոնեի և առհասարակ ֆրանսիական իմպրեսիոնիզմի ազդեցությունը։ 1887 թվականից մինչև իր մահը նրա նկարները ցուցադրվել են. այդ թվում՝ Միացյալ Նահանգների (Բոստոն, Չիկագո, Նյու Յորք) և Ֆրանսիայի թանգարաններում։ 1914 թվականին Փարիզի Դեկորատիվ արվեստի թանգարանը ծրագրել է անցկացնել նկարչուհու մեծ ցուցահանդեսը, սակայն այն չի կայացել Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառով։

Կյանքի վերջին 12 տարիներն ապրել է Փարիզում`«Rue de Bellechasse»-ում, որտեղ միշտ ուրախ է եղել Միացյալ Նահանգներից ժամանած ուսանող-նկարիչների հանդիպումներով։

Մահացել է 1923 թվականի հոկտեմբերի 19-ին հայրենի քաղաքում երիկամային անբավարարությունից և թաղվել «Laurel Hill Cemetery» գերեզմանատանը։

Հավաքորդություն և թանգարան 

Հավաքածուներն Ամերիկա ուղարկելու նպատակով արվեստի առարկաների ձեռքբերումը հնարավոր է դարձել Եվրոպայում ճամփորդելիս և Էլեոնորա Նորքրոսի ֆինանսական հնարավորություններով շրջագայելով։ Նա Ֆրանսիայի խորքերն այցելելու ժամանակ հավաքել է կահույք, տեքստիլ, ճենապակի և այլ իրեր։ Նրա հավաքածուներից որոշ աշխատանքներ` լուսանկարներ, էստամպներ, փորագրություններ, տեքստիլ, սպասք և կահույք, 1922 թվականին տեղափոխվել են «Wheaton College» քոլեջ, որոշներն էլ՝ Վուստեր արվեստի թանգարան և Ֆիթչբերգի հանրային գրադարան։

Էլեոնորա Նորքրոսի հայրենի քաղաքում թանգարան ստեղծելու գաղափարը դեռ կենդանության օրոք է ի հայտ եկել։ Բայց արդեն մահից հետո կտակում իր մանկության ընկեր Ֆրենսիս Էմերսոնը և նկարչության ուսուցիչ Սոֆյա Լորդ Փիթմանը նշանակվել են որպես թանգարանի հոգաբարձուներ։ Թանգարանի համար գնվել է հին աղյուսաշեն ախոռ, որը վերակառուցվել է Բոստոնի «Howe, Manning & Almy, Inc» ճարտարապետական ընկերության կողմից։ 1929 թվականին սկզբնապես բացված թանգարանը կոչվել է «Fitchburg Art Center» և ավելի ուշ վերանվանվել Ֆիթչբերգի գեղարվեստի թանգարան։ 1934 թվականին թանգարանի հավաքածուի և շենքի մեծ մասը ոչնչացվել է հրդեհի հետևանքով։ Ներկայումս թանգարանն ունի չորս շենք, որոնցում ցուցադրվում են մինչկոլումբոսյան դարաշրջանից մինչև այսօրվա արվեստի գործեր։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն

Արտաքին հղումներ 
 Էլեանորա Նորքրոս
 Էլեանորա Նորքրոս (1854—1923)

Ամերիկացի նկարչուհիներ
20-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
19-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Ամերիկացի մանկավարժներ