Էլսա Էնյայարվի-Հաավիո

Էլսա Էլինա Էնյայարվի-Հաավիո (, o.s. Eklund, ծննդյան անունը՝ Էկլունդ, ), ֆինն բանահավաք, հասարակական գործիչ։ Ֆինլանդիայում  առաջին կին բանահյուսության դոկտորը։ Իր կարճ կյանքի ընթացքում կարողացել է իրեն դրսևորել որպես մայր, որպես գիտնական-հետազոտող և հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն  
Էլսա Էլինա Էկլունդը ծնվել է վաճառականների ընտանիքում 1901 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Ուուսիմաա նահանգի Վիխտի համայնքում։ 1919 թվականին, հանձնելով հասունության ատեստատի քննությունը, Էլզան ընդունվել է  Հելսինկիի համալսարան, որտեղ  ուսումնասիրել է մաթեմատիկա, ֆիզիկա և քիմիա, բայց շուտով տեղափոխվել պատմա-բանասիրական ֆակուլտետ, որտեղ էլ  ուսումնասիրել է  ֆիննական գրականություն, ֆիննական լեզու, Ֆինլանդիայի և Սկանդինավիայի պատմություն։  1920 թվականին ծանոթացել է բանաստեղծ Մարտի Հաավիոյի հետ, ով հետաքրքրվում  էր նրա բանահյուսական ուսումնասիրություններով։ 

Էլսայի կարծիքով 1920-ականներին ինքը եղել է նոր ժամանակաշրջանի գիտնական կին՝ անկախ շարժիչ ուժով, «հզոր ֆեմինիստական սուբյեկտով»։ Իր օրիորդական Էկլունդ  ազգանունը նա 1922 թվականին փոխել է Էնյայարվի, իսկ 1929 թվականին ամուսնացել է Էնյայարվի Հաավիոյի հետ։

1932 թվականին Էլսան դարձել է Ֆինլանդիայում առաջին կինը, ով դոկտորական ատենախոսություն է պաշտպանել բանահյուսության բնագավառում։ Զբաղվել է ֆիննական և համեմատական ժողովրդական պոեզիայով, ուսումնասիրել է ժողովրդական երգեր և ժողովրդական պոեզիա, խաղեր և կատարումներ, ինչպես նաև սովորույթներ և հավատալիքներ, որոնք կապված էին ամենամյա տոների՝ Սուրբ ծնդյան և բարեկենդանի հետ։ 

Որպես գրականության և թատրոնի քննադատ՝ տպագրվել է շատ ամսագրերում, շատ է հրատարակվել, բազմաթիվ հարցազրույցներ է տվել «կինը գիտության մեջ» թեմայով։ Էնյայարվին կարծում էր, որ առաջին սերնդի կին գիտնականների դարաշրջանը` սովորաբար չամուսնացած և անզավակ, արդեն անցնում է։ Նոր սերնդի կանայք, նրա կարծիքով, արդեն կարող են բավականին հաջող կերպով համատեղել իրենց «կանանց կոչումը» բարձր ինտելեկտուալ աշխատանքի հետ։ Որպես այդպիսի համակցության ամենավառ օրինակ նա բերել է իր ընտանիքը, որում հինգ երեխա է մեծացել, և կինն ու ամուսինը ոչ միայն ամուսիններ և ծնողներ են եղել, այլև հավասարազոր գիտնական-գործընկերներ։  Նա շվեդերենից ֆիններեն է թարգմանել և տպագրության պատրաստել Էմմա Օստրյոմի հուշերի գիրքը, որը լույս է տեսել 1933 թվականին։ Էմմա Օստրյոմը համարվում է Ֆինլանդիայի առաջին կինը, որը բարձրագույն կրթության դիպլոմ է ստացել 1882 թվականին։ 

Էլսա Էնյայարվի-Հաավիոն ընտրվել է Հելսինկիի քաղաքային խորհրդի անդամ։ Նախագահական ընտրություններում նա եղել է ընտրական կոլեգիայի անդամ։ Հանդիսանում է նաև «Բնակչության ասոցիացիա» Ֆինլանդիայի ազգային բարեգործական և իրավապաշտպանական  կազմակերպության ակտիվ անդամներից մեկը։

Ընտանիք  
1929 թվականին Էլսա Էլինա Էկլունդն ամուսնացել է բանաստեղծ և բանահավաք Մարտտի Հենրիկկի Հաավիոյի հետ, որը հայտնի գիտնական է եղել և զբաղեցրել է պրոֆեսորի պաշտոն։ Նրանք ունեցել են հինգ երեխա։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Elsa Enäjärvi-Haavio : ensimmäinen kansanrunouden tutkimuksen naistohtori 1901—1951
 Majamaa R. Enäjärvi-Haavio, Elsa (1901—1951) : kansanrunouden tutkimuksen dosentti, järjestövaikuttaja

Հելսինկիի համալսարանի շրջանավարտներ
Ֆինն ֆեմինիստներ
Ֆինն բանահավաքներ
Ֆինն հասարակական գործիչներ
Ֆինն գիտնականներ