Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Ագարակ)

Սուրբ Խաչ վանք, եղել է ավերված հայկական վանք, տեղակայված էր Ադրբեջանի տարածքի Նախիջևանի ինքնավար հանրապետության Քյուլյուս գյուղի մոտակայքում՝ Ագարակ գյուղում։ Գտնվում էր բլրի լանջին գտնվող դարատափի վրա, Ագարակից 500-600 մետր դեպի հյուսիս-արևմուտք, ներկա ժամանակի Քյուլյուս գյուղից 2 կիլոմետր հյուսիս։

Պատմություն 
Վանքը հիմնադրվել է 10-11-րդ դարերում, ապա վերակառուցվել է 1451 թվականից մինչև 1600 թվականը ընկած ժամանակահատվածում։

Ճարտարապետություն 
Միանավ կառույց էր թաղածածկ սրահով, կիսաշրջանաձև աբսիդով, որի երկու կողմերում ավանդատներն էին, իսկ մուտքը գտնվում էր արևմուտքում։ Ներսում եղել են հայկական արձանագրություններ։ Եկեղեցին շրջապատված էր օժանդակ վանական շինություններով և արտաքին պարիսպով, որոնք ԽՍՀՄ ժամանակաշրջանի ավարտին ավերվել են։

Ավերում 
Խորհրդային տարիներին վանքը ավերման թիրախ էր դարձել, իսկ ուշ՝ խորհրդային ժամանակաշրջանում վանքն արդեն ավերակների էր վերածվել։ Վանքի մնացորդներն ամբողջությամբ ոչնչացել են 1997 թվականի նոյեմբերի 11-ից մինչև 2009 թվականի նոյեմբերի 11-ն ընկած ժամանակահատվածում, ինչպես փաստագրված է Caucasus Heritage Watch-ի կողմից։

Ծանոթագրություններ 

Շահբուզի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
10-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Եկեղեցիներ այբբենական կարգով