Օհայո (գետ)

Օհայո () — գետ ԱՄՆ արևելքում , Միսիսիպի գետի ձախ և ամենաքաղցրահամ վտակն է։ Հոսում է Փենսիլվանիա, Օհայո, Արևմտյան Վիրջինիա, Կենտուկի, Ինդիանա և Իլինոյս նահանգներով։

Հիդրոլոգիա
Սնուցումը խառն է։ Ավազանի մակերեսը 528,1 հազ. կմ² է։ Բարձր ջրհեղեղները տարվա ցուրտ եղանակին, ցածր ամառ-աշնանային միջուկը' նվազագույն մակարդակը օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին։  ջրի միջին սպառումը Մետրոպոլիս քաղաքի մոտ 7973 մ³/վրկ է, տարեկան արտահոսքը մոտ 250 կմ³. Ջրի առավելագույն վերելքները  Պիտսբուրգի մոտ (10‒12 մ), у Ցինցինատի (17‒20 մ), գետաբերանում  (14‒16 մ). Պարբերաբար ուժեղ ջրհեղեղներ են նկատվում;  1887, 1913, 1927, 1937 թվականներին նրանք ունեին կատաստրոֆիկ բնույթ։ Օհայոյի ջրերը աղտոտված են արդյունաբերական ձեռնարկությունների արտանետումներով։

Հոսանքը

Գետը ձևավորվում է Փիթսբուրգի մոտակայքում,  Ալլեգեյնի և Մոնոնգախիլա գետերի միաձուլման արդյունքում, որոնք սկիզբ են առնում  в Ապալաչներ լեռներում։ Գետի երկարությունը 1579 կմ է։ Ընդհանուր երկարությունը Ալլեգեյնիի հետ 2102 կմ Է։ Մինչև Լուիսվիլ Օհայոն հոսում է Ապալաչի պլատոյով, ապա Կենտրոնական հարթավայրերով։

Քաղաքներ գետի վրա 
Օհայո գետի վրա շատ կան խոշոր քաղաքներ, որոնցից խոշորագույնն են։ Փիթսբուրգը, Խանթինգտոն(Արևմտյան Վիրջինիա, Պորտսմուտ, Ցինցինատի, Կովինգտոն, Լուիսվիլ, Ուիլինգ, Էվանսվիլլ և Մետրոպոլլիս։

Վտակները
Ակունքից դեպի գետաբերանը ուղղությամբ խոշոր վտակները՝ Ալեգեյնի, Մոնոնգահիլա, Բիվեր, Ուիլինգ-Կրիկ, Լիթլ-Մասկինգում, Դաք-Կրիկ, Մասկինգում, Լիթլ-Կանովա, Հոկինգ, Կանովա, Գայանդոտ, Բիգ-Սենդի, Լիթլ-Սենդի, Սայոտո, Լիթլ-Սայոտո, Լիթլ-Մայամի Լիկինգ, Մայամի-Ռիվեր, Կենտուկի, Գրին -Ռիվեր, Ուոտբաշ, Կամբերլանդ, Թենեսի։

Նավարկություն
Գետը արգելափակված է և նվարկելի ամբողջ երկայնով (երաշխիքային խորությունը նավարկության համար  2,7 մ  է)։ Նավագնացության խորքերում ապահովելու համար գետի վրա կառուցվել է կասկադ հիդրոհանգույց (տես. ).  Ջրային ուղիների ընդհանուր երկարությունը Օհայո ավազանում մոտ 4000 կմ Է։ Լուիսվիլ քաղաքի շրջանում ջրանցքներ են կառուցվել։ Գետի ավազանում խոշոր ՀԷԿ-եր են, որոնց մեծ մասը գտնվում է Թենեսի գետի վրա ։

Կամուրջներ
 Երկաթուղային կամուրջ  770 մերկարությամբ, միացնում է   Կենտուկի նահանգի Լուիսվիլ և Ինդիանա նահանգի  քաղաքները։ Բացվել է 1895 թվականին և օգտագործվել է ընդհուպ մինչև 1969 թվականը։ Անմիջապես փոկվելուց հետո երկու ծայրային անցումները`յուրաքանչյուր ծայրից մեկական, ապամոնտաժվել և վաճառվել են որպես մետաղական ջարդոն։  2014 թվականին կամուրջը վերաբացվել է, այժմ միայն հետիոտների եւ հեծանվորդների երթևեկության համար է. Շենքի անավարտ լինելու պատճառով 1969-ից մինչեւ 2014 թվականը կրել է մականունը «կամուրջ դեպի ոչ մի տեղ».
 1928 թվականին գետի վրա կառուցվել է կամուրջը, որը միացնում է Փոյնթ Փլեզանթը և Հալլիպոլիսը (Օհայո)։

Աստղագիտության մեջ 
Օհայոյի պատվին անվանվել է  աստերոիդ 439 Օհայո, բացված  1898 թվականին։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

ԱՄՆ-ի գետեր