Սվետոզար Ռուսակով

Սվետոզար Կուզմիչ Ռուսակով (, ), խորհրդային նկարիչ-մուլտիպլիկատոր, փոստային բացիկների նկարիչ, Նկարիչների միության և Կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ։

Կենսագրություն 
Սվետոզար Ռուսակովը ծնվել է 1923 թվականի ապրիլի 3-ին Մոսկվայի մարզի Տուչկովո քաղաքատիպ ավանում, պրոֆեսիոնալ հեղափոխական Կուզմա Ֆեդոտովիչ Ռուսակովի (1883-1944) ընտանիքում, որն աքսորում և ցարական տաժանավայրում անցկացրել է տասնմեկ տարի։

Սվետոզար Ռուսակովը սովորել է դպրոցում և Պիոներների կենտրոնական տան գեղարվեստի ստուդիայում։ Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբում Մոսկվայի ԿԿ կոմերիտմիության կողմից զորակոչվել է աշխատանքային ռազմաճակատ Սմոլենսկի շրջանում։

Աշխատել է Նովոսիբիրսի «ՏԱՍՍ պատուհաններում» և «Կրասնայա զվեզդա» () բանակային թերթում։ 1943 թվականից եղել է գործող բանակի շարքերում։ Մասնակցել է մարտերի 3-րդ Բելառուսական և 2-րդ Ուկրաինական ռազմաճակատներում, նախ՝ հետևակի կազմում, հետո որպես Առանձին հակատանկային դիվիզիոնի հրետանային հետախույզ։ Կոնտուզիայի է ենթարկվել ու վիրավորվել, եղել է II կարգի հաշմանդամ։

Զորացրվելուց հետո՝ 1946 թվականին, ընդունվել է Կալինինի անվան գեղարվեստա-արդյունաբերական ուսումնարան, որը գերազանցությամբ ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի գեղարվեստի ֆակուլտետում, որը նույնպես ավարտել է գերազանցությամբ  1956 թվականին։ Հետագա տարիներին աշխատել է որպես բեմադրող նկարիչ «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։ 1986 թվականին անցել է թոշակի։

Սվետոզար Ռուսակովը եղել է «Դե, սպասիր» մուլտսերիալի 16 սերիաների անփոխարինելի բեմադրող նկարիչը։ Ստեղծել է գայլի ու նապաստակի կերպարները, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ հայտնի մուլտֆիլմերի հերոսների, որոնք ճանաչման են արժանացել հանդիսատեսի կողմից և ստացել մրցանակներ Համամիութենական ու միջազգային կինոփառատոններում։

Սվետոզար Ռուսակովը մահացել է 2006 թվականի օգոստոսի 15-ին Մոսկվայում։ Թաղվել է Մոսկվայի Դոնսկի գերեզմանատանը։

Պարգևներ 
 ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1988 թվական, «Դե, սպասիր» սերիալի վրա աշխատելու համար)
 Փառքի III աստիճանի շքանշան
 Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան
 «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
 «Քյոնիգսբերգի գրավման համար» մեդալ
 «Պրահայի ազատագրման համար» մեդալ

Մրցանակներ 
 «Տափօղակը, տափօղակը» – Կորտինա դ’Ամպեցոյի սպորտային ֆիլմերի XXIII միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ (Իտալիա), 1967
 «Դե, սպասիր» (թողարկում 4) – Կորտինա դ’Ամպեցոյի սպորտային ֆիլմերի XXVIII միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ (Իտալիա), 1972

Ֆիլմագրություն 
 1959 – «Բուրատինոյի արկածները» ()
 1960 – «Երկաթե ընկերներ» ()
 1961 – ՄՈՒԿ (Մուլտիպլիկացիոն կոկորդիլոս) ()
 1961 – «Ֆունտիկը և վարունգները» ()
 1963 – «Ձյունե ճանապարհներ» ()
 1964 – «Տափօղակը, տափօղակը» ()
 1965 – «Նկար» ()
 1967 – «Սահմանաշերտ» ()
 1967 – «Մարգարեներ և դասեր» ()
 1967 – «Անհեթեթություն» (, «Фитиль» № 54)
 1967 – «Ահա և ես» (, «Фитиль» № 58)
 1967 – «Зайкины рога» («Фитиль» № 61)
 1968 – «Սատանան խճճեց» ()
 1968 – «Երկու անգամ երկու» (, «Фитиль» № 71)
 1969 – «Կեղծ նոտա» ()
 1969 – «Դե, սպասիր (թողարկում 1)
 1970 – «Անպատասխանատու պատասխանատուն» (, «Фитиль» № 100)
 1970 – «Դե, սպասիր (թողարկում 2)
 1971 – «Դե, սպասիր (թողարկում 3)
 1971 – «Դե, սպասիր (թողարկում 4)
 1972 – «Դե, սպասիր (թողարկում 5)
 1972 – «Երգ պատանի թմբկահարի մասին» ()
 1973 – «Դե, սպասիր (թողարկում 6)
 1973 – «Դե, սպասիր (թողարկում 7)
 1973 – «Դեպի հարավ, դեպի հարավ» ()
 1974 – «Դե, սպասիր (թողարկում 8)
 1975 – «Անտառային արահետում» ()
 1976 – «Դե, սպասիր (թողարկում 9)
 1976 – «Դե, սպասիր (թողարկում 10)
 1977 – «Դե, սպասիր (թողարկում 11)
 1978 – «Դե, սպասիր (թողարկում 12)
 1980 – «Դե, սպասիր (թողարկում 13)
 1981 – «Նա բռնվեց» ()
 1983 – «Ուրախ կարուսել № 14։ Որտեղ ճաշեց ճնճղուկը» ()
 1983 – «Բռնվեց նա, որ կծում էր» ()
 1984 – «Դե, սպասիր (թողարկում 14)
 1985 – «Դե, սպասիր (թողարկում 15)
 1986 – «Դե, սպասիր (թողարկում 16)

Ցուցահանդեսներ 
 «Նապաստակը, գայլն ու մյուսները» () ցուցահանդես

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
  . с. 557—558.
 Московская энциклопедия. Том 1: Лица Москвы. Книга 4: Р-Т. — М.: ОАО «Московские учебники», 2012
 Макеева, Марина. Волк и Заяц выросли в Свиблове // Звёздный бульвар, № 48 (558), декабрь 2017 г.

Արտաքին հղումներ 
 
 Սվետոզար Ռուսակովը Аниматор.ру կայքում
 Светозар Русаков. Упоминания в прессе
 Светозар Кузьмич Русаков , finecard.ru.
 Журнал «Русское искусство». Светозар Русаков, который нарисовал «Ну, Погоди!», russiskusstvo.ru.
 Москва простилась с художником Светозаром Русаковым август 2006

Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Ռուս մուլտիպլիկատորներ
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Մանրանկարիչներ
20-րդ դարի մուլտիպլիկատորներ
Նոր Դոնսկի գերեզմանատանը թաղվածներ