Սպարտակ (ֆիլմ-բալետ, 1975)

«Սպարտակ» (), խորհրդային գունավոր լայնէկրան ֆիլմ-բալետ, որը նկարահանվել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում, Մեծ թատրոնի համանուն ներկայացման էկրանավորումը Արամ Խաչատրյանի երաժշտության վրա (1968)։ Բեմադրվել է 1975 թվականին Վադիմ Դերբենյովի համահեղինակությամբ պարուսույց Յուրի Գրիգորովիչի հետ։ Առաջին անգամ վարձույթում հայտնվել է 1977 թվականի հունվարին։

Պատմությունն 
Կոմպոզիտոր Արամ Խաչատրյանի երաժշտությամբ և Սիմոն Վիրսալաձեի բեմադրությամբ Յուրի Գրիգորովիչի բալետի պրեմիերան տեղի է ունեցել ԽՍՀՄ Մեծ թատրոնում 1968 թվականին, 1970 թվականին ներկայացման ստեղծողներն ու կատարողները արժանացել են Լենինյան մրցանակի։ 1975-1976 թվականներին ներկայացումը էկրանավորվել է բալետի արտիստների և Մեծ թատրոնի նվագախմբի մասնակցությամբ. կինոթատրոններում ֆիլմ-բալետի պրեմիերան կայացել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 7-ին։ 2007 թվականին ֆիլմը վերականգնվել է «Մոսֆիլմ» կինոընկերության կողմից։

Սյուժե 
Բալետի հիմքում Ռաֆաելո Ջովանոլիի «Սպարտակ» պատմական վեպի սյուժեն է, որը պատմում է մ. թ. ա. I դարում Հին Հռոմում տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին։ Գլադիատոր Սպարտակը դառնում է ստրուկների ապստամբության ղեկավարը, որը դաժանորեն ճնշում է հռոմեական զորավար և պետական գործիչ Մարկոս Կրասսոսը։ Ապստամբության ֆոնին զարգանում է Սպարտակի և նրա կնոջ՝ Ֆրիգիայի սիրային պատմությունը, որին հակադրվում է Կրասսոսի և կուրտիզանուհի Էգինայի սիրային ինտրիգը։

Դերերում 
 Վլադիմիր Վասիլև – Սպարտակ
 Մարիս Լիեպա – Կրասսոս
 Նատալյա Բեսսմերտնովա – Ֆրիգիա
 Նինա Տիմոֆեևա – Էգինա
 ԽՍՀՄ Մեծ թատրոնի մենակատարներ ու կորդեբալետ

Երաժիշտներ 
 ԽՍՀՄ Մեծ թատրոնի նվագախումբ
 Դիրիժոր՝ Ալգիս Ժյուրայտիս

Նկարահանող խումբ 
 Բեմադրող ռեժիսորներ և սցենարի հեղինակներ՝ Վադիմ Դերբենյով, Յուրի Գրիգորովիչ
 Խորեոգրաֆիան՝ Յուրի Գրիգորովիչի
 Կոմպոզիտոր՝ Արամ Խաչատրյան
 Բեմադրող նկարիչներ՝ Սիմոն Վիրսալաձե, Վալենտին Վիրվիչ
 Բեմադրող օպերատորներ՝ Վադիմ Դերբենյով, Վիկտոր Պիշչալնիկով
 Ռեժիսոր՝ Ի. Կուզնեցովա
 Օպերատոր՝ Վալենտին Պիգանով
 Կոստյումների նկարիչներ՝ Սիմոն Վիրսալաձե, Տ. Կասպարով
 Նկարիչ-գրիմարար՝ Օ․ Սերգեևա
 Հնչյունային ռեժիսորներ՝ Վլադիմիր Կուրգանսկի, Յու. Կոկժայան
 Մոնտաժող՝ Ալլա Աբրամովա
 Խմբագիր՝ Ն. Բոյարովա
 Լույսի վարպետ՝ Ա. Գոլովանով
 Ռեժիսորի օգնական՝ Եվգենի Վզորովա
 Օպերատորի օգնական՝ Ա. Սկորինին
 Բալետմայստերի օգնականներ՝ Նիկոլայ Սիմաչյով, Գ․ Սիտնիկովա, Լ. Գլյուստովա
 Համակցված նկարահանումներ․
 Օպերատոր՝ Վիկտոր Ժդանով
 Նկարիչ՝ Ալբերտ Ռուդաչենկո
 Տնօրեն՝ Ադոլֆ Ֆրադիս

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումններ 
 
 Балет: энциклопедия. Гл. ред. Ю. Н. Григорович. М.: Советская энциклопедия, 1981.
 Русский балет. Энциклопедия. БРЭ, «Согласие», 1997.
 «Спартак» (фильм-балет, 1975) в Мегаэнциклопедии Кирилла и Мефодия
 «Спартак» на сайте онлайн-кинотеатра «Мосфильма»  
 «Спартак» на сайте www.ivi.ru
 «Спартак» на YouTube

«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
1977 ֆիլմեր
Խորհրդային ֆիլմեր
Ռուսերեն ֆիլմեր