Գուլաբ ջամուն

Գուլաբ ջամուն (, , , ), հնդկական խոհանոցի ավանդական ուտեստ։ Մի պտղունց ալյուրով, գհիի յուղի մեջ տապակած և շաքարի օշարակով մատուցվող քաղցր գնդիկներ։ Հայտնի աղանդեր Հնդկական թերակղզու երկրներում (Հնդկաստան, Պակիստան, Շրի Լանկա, Նեպալ և Բանգլադեշ)։ Գոյություն ունեն ուտեստի մի քանի տարատեսակներ, որոնք Մեծ մողոլների կայսրության ժամանակաշրջանից հայտնի են դարձել Հնդկական թերակղզում։ 

«Գուլաբ» բառը պարսկերենից թարգմանաբար նշանակում է «վարդաջուր»։ Հինդիերենով և ուրդուերենով ջամուն են անվանում ջամբոլան միրգը, որը ձևով նման է ուտեստին։ Համարվում է, որ աղանդերը փոխ է առնված Պարսկաստանից, բայց Հնդկաստանում բաղադրատոմսը շատ է փոփոխվել․ սովորական խմորի փոխարեն սկսել են գործածել չոր կաթ (պարսկական պաղպաղակ ֆալուդեյի և հնդկական ֆալուդա խմիչքի վերափոխման պատմությունները նման են)։ Կա վարկած, որ գուլաբ ջամունի հնդկական տարբերակի բաղադրատոմսը մշակել է հանրահայտ Թաջ Մահալը կառուցած Շահ Ջահանի խոհարարը։

Գուլաբ ջամունը Հնդկաստանում ընդունված է մատուցել կրոնական տոնակատարությունների ժամանակ,  ինչպես հինդուիստական, այնպես էլ մուսուլմանների շրջանում։ Հինդուիստները գուլաբ ջամունը հատկապես շատ են մատուցում Դիվալիի տոնակատարության ժամանակ։ Բանգլադեշում նմանատիպ աղանդերն անվանում են պանտուա։

Կա նաև գուլաբ ջամունի մեկ այլ հայտնի տարբերակ, որտեղ չոր կաթի փոխարեն օգտագործում են փափուկ կաթնաշոռային պանիր։ Այս տարբերակը կոչվում է Լեդիկենի (աղավաղված Լեդի Քանինգ), որովհետև առաջին անգամ այն պատրաստվել է 19-րդ դարի կեսերին Կալկաթայում, Բհիմ Չանդրա Նագոմի խոհարարի կողմից Շարլոտա Քանինգի՝ Հնդկաստանի բրիտանացի գեներալ-նահանգապետ Չարլզ Քանինգի կնոջ համար։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 
 Յամունա Դևի․ «Վեդայական խոհարարական արվեստ»

Պակիստանական խոհանոց
Հնդկական խոհանոց
Աղանդեր