Նեդելյա Պետկովա

Նեդելյա Պետկովա (, ), բուլղարացի հեղափոխական և մանկավարժ, Բուլղարիայի և Մակեդոնիայի կրթության առաջամարտիկ։

Կենսագրություն 
Նեդելյա Պետկովա ծնվել է 1826 թվականի օգոստոսի 13-ին Սոպոտ քաղաքում։ 19 տարեկանում ամուսնացել է հեղափոխական Վասիլ Լևսկու ազգականի՝ առևտրական Պետկո Կարաիվանովի հետ, որն ավելի ուշ մահացել է խոլերայից։ Նայդեն Գերովի առաջարկությամբ դարձել է ուսուցիչ Սոֆիայի աղջիկների նորաբաց դպրոցում (1858-1861), որտեղ աշխատում էր Սավոյ Ֆիլարետովի հետ։ Հետագայում շարունակել է դասավանդել երեխաներին, աշխատել է որպես ուսուցիչ Սամոկովում (1862-1864), Կյուստենդիլում (1864-1865), Պրիլեպում (1865-1866), Օխրիդում (1868-1869), Վելեսում (1870-1871)։ 

Պրիլեպում 1865 թվականի հուլիսի 1-ին նշանակվել է ուսուցչուհի աղջիկների դպրոցում, իսկ դպրոցը տեղակայվել է եկեղեցու հարևանությամբ գտնվող առևտրական տանը։ Առաջին անգամ քաղաքում կազմակերպել է Սուրբ Կյուրեղ և Մեֆոդիայի օրվա տոնակատարությունը։ 

Վելեսում միացել է տեղի հեղափոխական կոմիտեին։ Ռազլովի ապստամբության առաջնորդ Դիմիտար Բերովսկին հանձնարարել է Պետկովային և նրա դստերը, նաև ուսուցիչ Ստանիսլավա Կարայվանովային, ստեղծել ապագա ապստամբության դրոշը։ Պաստառը եղել է կարմիր, որի վրա պատկերված է եղել դեղին առյուծ։ Վահանակի վրա գրված են եղել «Македония» և «Станете да ви освободя» գրությունները։ Ապստամբությունից անմիջապես առաջ դրանք բացահայտվել են, բայց հաջողվել է ստեղծված դրոշը փոխանցել հեղափոխականներին, և հենց այդ դրոշի ներքո տեղի է ունեցել ընդվզումը։ 

Ապստամբության նախապատրաստմանն իր մասնակցությունը բացահայտելուց հետո արտաքսվել է քաղաքից, և Զոգրաֆի վանքի աջակցությամբ ուղարկվել է Սալոնիկի ուսուցչուհի աշխատելու։ Հունաստանում մասնակցել է օսմաններից անկախության համար տեղի բնակչության պայքարին, ստեղծել է կանանց և բարեգործական ընկերություններ, օգնել է բուլղարացի աղջիկներին Ռուսաստան սովորելու համար, այդ պատճառով տեղափոխվել է Մոսկվա։ 

Բուլղարիայի ազատագրումից հետո՝ 1878 թվականից, ապրել է Կուստենդիլում, իսկ 1879 թվականին՝ տեղափոխվել Սոֆիա։  1883 թվականին տեղափոխվել է Ռակիտովո՝ շարունակելով աշխատել որպես ուսուցիչ։ 

Մահացել է Սոֆիայում 1894 թվականի հունվարի 1-ին։ 

Անտարկտիկայի Լիվինգսթոն կղզում գտնվող Բաբա Նեդելյա հրվանդանը անվանակոչվել է Պետկովայի  անունով։

Ծանոթագրություններ 

 

Բուլղարացի ֆեմինիստներ
Բուլղարացի մանկավարժներ
Բուլղարացի հեղափոխականներ