Լիթլ Էգ նավահանգստի գործողություններ

Լիթլ Էգ նավահանգստի գործողություններ (), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում (Ամերիկյան հեղափոխության ժամանակ) 1778 թվականի հոկտեմբերի 15-ին հարավային Նյու Ջերսիում տեղի ունեցած ճակատամարտ։ Լոյալիստները սպանեցին մոտավորապես 50 քնած հայրենասերների՝ սվիներով հարձակվելով նրանց վրա։ Սպանությունը տեղի է ունեցել Չեսթնաթ Նեքի ճակատամարտից հետո, մեկ շաբաթվա ընթացքում։ Բրիտանացիների արշավանքը նպատակ է ունեցել ճնշելու կապերավոր անձանց, ովքեր այդ տարածքն օգտագործել են որպես հենակետ՝ բրիտանական նավերի վրա հարձակվելու ու նրանց բեռները առգրավելու համար։

Նախաբան

Բրիտանական բանակի սպա՝ կապիտան Պատրիկ Ֆերգյուսոնը, ղեկավարել է Չեսթնաթ Նեքի արշավանքը, որը տեղի է ունեցել Մալիկա գետի ափին։ Նպատակ է հետապնդել առգրավելու կապերավոր անձանց կողմից հափշտակված պաշարները և կանխել նրանց՝ քաղաքը՝ որպես հենակետ օգտագործելու փորձերը։ Նրանք փորձել են կանխել նաև առգրավված ապրանքների ուղարկումը Վալիյ Ֆորգում գտնվող գեներալ Վաշինգտոնին։

Իշխան Կազիմիր Պուլավսկուն և նրա կողմից ստեղծված ուժերին հրամայվել էր կասեցնել Ֆերգյուսոնի արշավանքը։ Ֆերգյուսոնի տարածքը լքելուց մեկ օր հետո Պուլավսկու զորագունդը՝ երեք հետևակի, ձիերի երեք զորքերի և մեկ հրետանային ջոկատի ուղեկցությամբ հասնում է Չեսթնաթ Նեք։ Բայց նրանց առաջխաղացմանը խանգարել է Ֆերգյուսոնի՝ երկաթապատման աշխատանքները, որը իրականացվում էր Բաթսթո նահանգում և կանխում Մալիկա գետի մոտ կապերավորների վրա հարձակումը։ Երկուստեք ուժերը դիմակայել են մեկ շաբաթ։

Հարձակում

Պուլասկու զորքը բաղկացած էր հիմնականում դասալիքներից և մի շարք օտարերկրյա արկածախնդիրներից։ Նրանք, հասանելով Լիթլ Էգ նավահանգիստը (ներկայիս Տուկերտոնի մոտակայքը), անմիջապես ագարակում ճամբար են կառուցում։

Գալուստ Գուստավ Ջուլիետը, ով դասալիք էր, գտնում է Ֆերգյուսոնին և տեղեկություններ հայտնում Պուլասկու զորքի մասին։ Նա  հայտնում է, որ Պուլասկու զորքի բարոյականությունը բավականին ցածր է, իսկ անվտանգություն՝ գրեթե գոյություն չունի։ Ֆերգյուսոնը  իր 250 լավագույն տղամարդկանց անմիջապես նստեցնում է նավակները և մթության մեջ ուղևորում տասը մղոն հեռավորության վրա գտնվող այժմյան Օսբորնյան կղզին։ Նա առաջնորդում է իր մարտիկներին երկու մղոն դեպի հետևակային ռազմաճակատի առաջապահ ուղեկալ, որը կազմված էր հիսուն տղամարդկանցից, և որոնք գտնվում էին հիմնական ճամբարից մի փոքր հեռու։ Լուսաբացին Ֆերգյուսոնը հարձակման հրաման է արձակում։ Նա գերեվարում է ընդամենը հինգ ռազմագերիների և սպանում գրեթե 50 տղամարդու։

Վերջապես Պուլասկին իր հեծյալ զորքով հարձակման է անցնում և Ֆերգյուսոնին ստիպում նահանջել դեպի իր նավակները՝  մարտի դաշտում թողնելով մի քանի մարդկանց, ովքեր հետո ընկնում են Հայրենասեր գաղութարարների ձեռքը։

Ժառանգություն

Ճակատամարտի վայր հանդիսացող ֆերմերային հողը մշակվել է որպես Երկրային Ակումբի կալվածքներ. գաղութային ագարակի մի փոքրիկ տարածք պահպանվել է Հոլլիբրուկ Դրայվայի և Սեդարբրուկի նրբանցքի միջև ընկած հողատարածքում։
Պուլասկու հուշարձանը տեղակայված է Պուլասկու բլրի վրա՝ Լիթլ Էգ նավահանգստի Խորհրդավոր կղզում։

Ծանոթագրություններ

Information adapted from Boatner's Landmarks of the American Revolution'', 1992 ed.

ԱՄՆ-ի ճակատամարտեր
Նյու Ջերսի 1778 թվական