Վարպետություն (պատմվածք)

«Վարպետություն» (), ռուս գրող Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը՝ գրված 1886 թվականին։

Հրապարակումներ 
Առաջին անգամ «Վարպետություն» պատմվածքը լույս է տեսել «Պետերբուրգյան թերթում» 1886 թվականի հունվարի 6-ին (թիվ 5), «Թռչող գրառումներ» բաժնում, Պատմվածք ենթավերնագրով, Ա. Չեխոնտե ստորագրությամբ։ Պատմվածքը ներառվել է Անտոն Չեխովի «Խայտաբղետ պատմվածքներ» ժողովածուում (Սանկտ Պետերբուրգ, 1899) և ընդգրկվել է Ա. Ֆ. Մարքսի հրատարակության մեջ։ Բազմաթիվ խմբագրումներով և փոփոխություններով «Վարպետություն» պատմվածքը 1899 թվականին լույս է տեսել նկարիչ Ֆ. Կոզաչինսկու նկարազարդումներով «Մեր ժամանակը» (Պետերբուրգյան թերթի անվճար առդիր) ամսագրում (թիվ 52)։ 1900 թվականին Չեխովը պատմվածքը փոփոխություններով ներառել է երկերի ժողովածուի երկրորդ հատորում, նա ջնջել հանել է մի քանի արտահայտություն։

Սյուժե 
«Վարպետություն» պատմվածքի գործողությունը տեղի է ունենում Բիստրյանկա գետի վրա։ Չեխովի հերոսներից շատերը զվարճալի, թշվառ և աննշան մարդիկ են. այդպիսին է նաև պատմվածքի գլխավոր հերոսը՝ Սերյոժկան, տգետ, հարբեցող, ծույլ, «երեսունից փոքր, կարճ ոտքերով, ցնցոտիավոր, մազերը թափված...», բայց նա ունի տաղանդ, «երբ նրա ձեռքին կարկին կամ կողմնացույց է, ապա Աստծու ծառան արդեն ամեն ինչից բարձր է»։

Ամեն տարի սուրբ Մկրտության տոնի նախօրյակին նա պատրաստվում էր ջրօրհնեքին սառցե քանդակներով։ Նրան այդ գործում օգնում էր եկեղեցու պահակը՝ բարետես ծերունի Մատվեյը։ Պատմվածքն ավարտվում է, քանի որ Սերյոժկայի հոգին «լցվում է փառքի և հաղթանակի զգացումով», «բայց հետո նրանք ընկղմում են խաչը, և օդը լցվում է անսովոր աղմուկով։ Հրացանների համազարկը, հիացմունքի բարձրաձայն արտահայտությունները, ճիչերը, հրմշտոցը երկար ժամանակ չեն ընդհատվում։ Սերյոժկան լսում է այս աղմուկը, տեսնում է իր վրա հառած հազարավոր աչքերը, և ծույլի հոգին լցվում է փառքի և հաղթանակի զգացումով»։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Чехов, А. П. Собрание сочинений: в 12 томах. Т. 4. [Рассказы], 1886. - М.: Государственное издательство художественной литературы, 1955. - 639 с.

Արտաքին հղումներ 
 Художество
 Антон Чехов. Художество

Անտոն Չեխովի ստեղծագործություններ
1886 պատմվածքներ