Վայոց ձորի թեմ

Վայոց ձորի թեմ, Հայ առաքելական եկեղեցու նորագույն թեմերից մեկը, որն ընդգրկում է Հայաստանի Վայոց ձորի մարզը։ Թեմական կենտրոնը գտնվում է Եղեգնաձոր քաղաքում։ Եպիսկոպոսի նստավայրը Եղեգնաձորի 12-րդ դարի Սուրբ Աստվածածին տաճարն է։ Թեմը ստեղծվել է 2010 թվականին, երբ այն անջատվեց Սյունյաց թեմից։ Առաջնորդարանի շենքը գտնվում է Եղագնձոր քաղաքի Գրիգոր Նարեկացի փողոցում։

Կառուցվածք 
Թեմի առաջնորդն Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանն է։ Նա ծառայության մեջ է թեմի ձևավորման օրվանից՝ 2010 թվականի դեկտեմբերից։ Փոխանորդը Զարեհ վարդապետ Կաբաղյանն է, իսկ մնացած 5 քահանաները սպասարկում են Վայոց ձորի մարզի 17 հոգևոր կառույցներում։

Թեմն ունի հետևյալ բաժինները.

 Վարչություն
 Մեդիա
 Քրիստոնեական դաստիարակության կենտրոն
 Երիտասարդաց միություն
 Ստեղծագործական խումբ

Ակտիվ եկեղեցիներ 
Ստորև ներկայացված են Վայոց ձորի թեմի ենթակայության տակ գործող եկեղեցիների (10), վանքերի (5) և մատուռների (2) ցանկը՝ դրանց գտնվելու վայրը և օծման տարեթվերը.

Եկեղեցիներ 

 Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, 12-րդ դար
 Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Արենի, 1321 թ
 Զորաց Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի, Եղեգիս, 14-րդ դար
 Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Խաչիկ, 1681 թ
 Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Մարտիրոս, 1866 թ
 Սուրբ Հակոբ եկեղեցի, Վերնաշեն, 19-րդ դ
 Սուրբ Տրդատ եկեղեցի, Վայք, 2000 թ
 Սուրբ Աննա եկեղեցի, Մալիշկա, 2000 թ
 Սուրբ Մարիամ եկեղեցի, Աղավնաձոր, 2001 թ
 Սուրբ Գայանե եկեղեցի, Ջերմուկ, 2007թ
 Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցի, Ռինդ, 2021թ

Վանքեր 
 Նորավանք, Արենիի մոտ, 1205 թ
 Վերնաշենի մոտ գտնվող Սպիտակավոր վանք, 1321 թ
 Արկազ Սուրբ Խաչ վանք Վերնաշենի մոտ, 1872 թ

Մատուռներ 

 Սուրբ Մարիամ մատուռ, Մարտիրոս, 2004 թ
 Սուրբ Գայանե մատուռ, Կեչուտ, 2007 թ
 Սուրբ Եղիշե մատուռ, Գնդեվազ, 2013թ

Չգործող/ավերված եկեղեցիներ և վանքեր 

 Արատեսի վանք, Արատեսի մոտ, VII դ
 Վերնաշենի մոտ գտնվող Թանահատի վանք, 8-13-րդ դդ
 Քարեվանք, Եղեգիսի մոտ, 9-10-րդ դդ
 Շատիվանք, Շատինի մոտ, 929 թ
 Գնդեվանքը, Գնդեվազի մոտ, 936 թ
 Ցաղաց քար վանք, Արտաբույնքի մոտ, 10-րդ դար
 Հերմոնի վանք, Եղեգիսի մոտ, 10-րդ դ
 Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Եղեգիս, 10-րդ դար
 Խաչիկի մոտ Խոտակերաց վանք, 10-րդ դ
 Հերհերի Սուրբ Սիոն անապատ, Հերհերի մոտ, 10-13-րդ դդ
 Սալլիի մոտ գտնվող Սուրբ Մամաս վանք, 12-13-րդ դդ
 Սուրբ Նշան եկեղեցի, Եղեգիս, 13-րդ դ
 Մարտիրոսավանք, Մարտիրոս, 1286 թ
 Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Գնդեվազ, 1686 թ
 Սուրբ Հրեշտակապետաց եկեղեցի, Հորբատեղ, 1692 թ

Առաջնորդներ 

 Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյան (10 դեկտեմբերի 2010 - )

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Վայոց ձորի մարզի եկեղեցիներ
Վայոց ձորի թեմ