Մանասե (ընտանիք)

Մանասե (), հայ նկարիչների ընտանիք։ Ապրել և ստեղծագործել են Կ․ Պոլսում, 17-րդ դարի վերջից մինչև 1920-ական թվականները։

Ոճ 
Մանասեները թուրքական արվեստում սկզբնավորել են հաստոցային նկարչությունը, առաջինը ստեղծել դիմանկարներ, երփնագրել կտավի վրա։ Նրանց վրձնած դիմանկարները կրել են եվրոպական դիմանկարչության դասական օրինակների ազդեցությունը՝ զուգորդված տեղական գեղագիտական ըմբռնումների վրա։

Բնորոշվում են ոչ միայն վավերականությամբ, այլև դեկորատիվ տարրերի նրբագեղ վերարտադրումով, միջավայրի ու տարածության զգացողությամբ։ Նշանակալից է Մանասեների ընտանիքի դերը հայ նոր կերպարվեստի ձևավորման շրջանում։

Ներկայացուցիչներ 
Ստորև ներկայացված են ներկայացուցիչները․

 Բարսեղ Մանասե
 Ռաֆայել Մանասե
 Մանաս Մանասե
 Զենոբ Մանասե
 Ալեքսանդր Մանասե
 Գասպար Մանասե
 Սեպուհ Մանասե
 Ժոզեֆ Մանասե

Ավագը՝ Բարսեղը (17-րդ դարի վերջ - 18-րդ դարի սկիզբ), եղել է Ահմեդ III-ի պալատական նկարիչը, հեղինակ է մանրանկար-դիմանկարների։

Որդին՝ Ռաֆայելը (18-րդ դարի առաջին կես), մասնագիտական կրթություն է ստացել Իտալիայում, հիշվում որպես խոշոր գեղանկարիչ և ճարտարապետ։ Հայտնի են նրա «Երկու երիտասարդ», «Արտեմիս», «Աստղիկ աստվածուհին» նկարները, ինչպես և Կ․ Պոլսի հայկական եկեղեցիների համար արված սրբապատկերները։

Պալատական նկարիչներ էին նաև նրա որդիները՝ Մանասը և Զենոբը (18-րդ դարի վերջ - 19-րդ դարի սկիզբ), նաև դիվանագետ էր ու թարգմանիչ։ Վերջինիս որդիները ստեղծագործել են 19-րդ դարում։

Ալեքսանդրն ավարտել է Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիան։

Գասպարը 32 տարի Վիեննայում Թուրքիայի դեսպանատան 1-ին քարտուղարն էր, Մաքսուդը գեղարվեստական կրթություն է ստացել Իտալիայում, Ռուբենը եղել է Թուրքիայի դեսպանատան քարտուղարը Փարիզում, իսկ 1869 թվականից՝ հյուպատոս Միլանում։ Հեղինակ է մանրանկար-դիմանկարների (Ֆաթիմայի դիմանկարը)։

Ծոռը՝ Սեպուհը (1816-1889), 1858 թվականին՝ Շվեդիայում, 30 տարի Փարիզում Թուրքիայի դեսպանատան 1-ին քարտուղարն էր։ Հայտնի են նրա՝ Աբդուլ Ազիզ և Աբդուլ Մեջիդ սուլթանների դիմանկարները։ Տոհմի շնորհալի նկարիչներից էր նաև Ժոզեֆ Մկրտչի Մանասեն (1836-1916), որը նույնպես վարել է դիվանագիտական պաշտոններ։ Նրա աշխատանքներից են Անգլիայի Վիկտորյա թագուհու և Դելի Ֆաուստ փաշայի դիմանկարները։

Մանասեների ստեղծագործությունները պահպանվում են Կ․ Պոլսի թանգարաններում։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 Ստեփանյան Գ․, Նկարիչ Մանասեները, «Տեղեկագիր ՀԱԱՀ ԳԱ», 1963, № 12:
 Ղազարյան Մ․, Հայ կերպարվեստը XVII-XVIII դարերում, Երևան, 1974։
 Sarkissian A., Les Manasses une dynastie des peintres au XVIII e et XIX e siècles, « Pages d'Art Arménien », Paris, 1940, p. 97-101.

Արտաքին հղումներ 
 Մանասյան ընտանիք, akunq.net

Հայ նկարիչներ
Հայկական տոհմեր
Հայերն Օսմանյան կայսրությունում