Ռիո Պլատանո

Ռիո Պլատանո (), կենսոլորտային արգելոց Հոնդուրասում։ Գտնվում է երկրի հյուսիսարևելյան մասում, երեք` Գրասյայաս-ա-Դիոս, Կոլոն, Օլախո դեպարտամենտների տարածքում։ Կոչվել է Ռիո Պլատանո գետի անունով (իսպ.` «Բանանի գետ»), որը հոսում է արգելոցով և թափվում Կարիբյան ծով։ Հիմնադրվել է 1982 թվականին։ Ընդհանուր տարածքը 5250 կմ² է։ Ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Արգելոցի տարածքում ապրում է մոսկիտի ազգության շուրջ 2000 մարդ, որոնք ավանդական կյանքով են ապրում։

Արգելոցի մեծ մասը խոնավ և արևադարձային անտառներ են, որոնք տեղ-տեղ հասնում են 130 մետր բարձրության, սոճու սավաննաներ, պատկերասրահային անտառներ` գետի հովիտներում, արմավենու ճահիճներ և մանգրեների թփուտներ, որոնք աճում են ծովի ափին։

Ռիո Պլատանոյում հանդիպում է կատուների ընտանիքի 5 տեսակ (յագուար, պումա, օցելոտ, յագուարունդի և երկարապոչ կատու), թռչունների 400 տեսակ, որոնց թվում են հարպիան, գոկկոն, արա թութակները և այլն։

Չնայած արգելոցի հատուկ կարգավիճակին` Հոնդուրասի կառավարությունը չի կարողանում պատշաճ կերպով ապահովել դրա պահպանությունը։ Ըստ «Էկոլոգիական հետազոտությունների գործակալության» (Environmental Investigation Agency — EIA) և «Միջազհային քաղաքականության կենտրոնի» (Centre for International Policy) տվյալների` Հոնդուրասից արտահանվող կարմիր ծառի 80 %-ն անօրինականորեն է հատվում։

Հոնդուրասի արտահանվող սոճու գրեթե կեսը նույնպես ապօրինի է հատվում։ Հոնդուրասի մահագոնի կարմիր ծառերը փայտամթերման ներկայիս տեմպերի պահպանման դեպքում ամբողջությամբ կհատվեն առաջիկա 10-15 տարում։

Պարկին հավելյալ վնաս են հասցրել նաև փախստականները Նիկարագուայից, որոնք քաղաքացիական պատերազմի տարիներին զանգվածային բնակվել են արգելոցի տարածքում։

Այդ պատճառով 1996 թվականին Ռիո Պլատանոն ներառվել է Համաշխարհային ժառանգության վտանգված օբյեկտների ցանկի մեջ։

21-րդ դարի առաջին տարիներին իրավիճակի բարելավումը թույլ է տվել 2007 թվականին հանել պարկի` անհետացման վտանգի տակ գտնվելու կարգավիճակը։ Կարգավիճակը վերադարձվել է Հոնդուրասի կառավարության պահանջով, որը քննարկվել է 2011 թվականի հունիսին կայացած Համաշխարհային ժառանգության կոմիտեի 35-րդ նստաշրջանում։

Արգելոցն ազգային պարկի կարգավիճակ ստանալու թեկնածու է։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 UNESCO news

Համաշխարհային ժառանգություն Հոնդուրասում
Հոնդուրասի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով