Խամ (քաղաք)

Խամ (), քաղաք Շվեյցարիայի Ցուգ կանտոնում, Ցուգ լճի ափին։ Զբաղեցնում է 17.8 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2017 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով քաղաքում ապրում էր 16,571 մարդ, որոնց գերակշիռ մեծամասնությունը՝ 85.7%-ը գերմանախոս էր։

Ժողովրդագրություն 
Քաղաքի բնակչության թվաքանակը պատմական ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները</ref>

Պատմություն 

Հնագիտական պեղումների արդյունքները վկայում են, որ Ցուգ լճի ափերը բնակեցված են եղել դեռևս 6000 տարի առաջ։ Խամի մերձակայքում պեղվել են նաև միջին և ուշ բրոնզի դարաշրջանների բնակավայրերի ավերակներ։ Իսկ Հագենդորն գյուղում 1944–45 թվականներին հայտնաբերվել է հին հռոմեական ժամանակների ջրաղաց, Հայլիգկրոյցում՝ այդ նույն ժամանակների պահեստարան։

Բնակավայրի «Խամ» անվանումը նշանակում է գյուղ և վերագրվում է Ցուգ լճի ափին հարյուրավոր տարիներ առաջ գոյություն ունեցած կելտական մեծ բնակավայրին։ Արևմտյան հռոմեական կայսրության կործանումից հետո այստեղ ալեմանյան բնակավայր է եղել։ Պատմական փաստաթղթերում այն որպես Խամա քաղաք հիշատակվել է 858 թվականի ապրիլի 16-ին Լուի Գերմանացու նվիրատվական արձանագրության մեջ, որտեղ թագավորը նշում է, որ Խամա քաղաքը ընծայում է Ցյուրիխի Ֆրաումյունստեր վանքի աբբայությանն անդամագրված իր դստերը՝ Հիլդեգարդին։

1360 թվականին Խամին շնորհվել է խարտիա և իրավունք է վերապահվել ունենալու իր շուկան։

Պատմամշակութային հուշարձաններ
Խամի մի շարք պատմամշակութային հուշարձաններ ընդգրկված են Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության ցանկում, այդ թվում՝ նորքարեդարյան լճափնյա Eslen բնակավայրը, Ֆրաուենտալի ցիստերցյան վանքը, սբ. Անդրեասի միջնադարյան ամրոցը, հին քաղաքամասի երկու շենք ու աղյուսապատ մի բակ։ Հիշատակման արժանի պատմամշակութային հուշարձաններից է նաև 18-րդ դարում ուշ բարոկկոյի ճարտարապետական ոճով կառուցված St. James եկեղեցին՝ 15-րդ դարի գոթիկա ոճի աշտարակով հանդերձ։

Պատկերասրահ

Անվանի անձինք 

 Վիկտոր Վիլլիգեր (1868 – 1934) - քիմիկոս, Baeyer-Villiger օքսիդացիայի հայտնագործողը
 Ռոբերտ Շիս (1896 – 1956) - նկարիչ, նաև՝ Պապական գվարդիայի անդամ
 Ջորջ Փեյջ - լեռնադահուկորդ, 1936 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի մասնակից
 Կոռա Հուբեր (ծնվ. 1981) - բոբսլեյիստ, 2006 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի մասնակից
 Պրիսկա Դոպման (ծնվ. 1971) - խճուղային հեծանվորդ, 2008 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի մասնակից
 Մարտին Էլմիգեր (ծնվ. 1978) - խճուղային հեծանվորդ, Շվեյցարիայի չեմպիոն 2001, 2005, 2010 և 2014 թթ.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Պաշտոնական կայքէջ 
 Լուսանկարներ, թվեր, փաստեր 
 Զբոսաշրջություն  

Շվեյցարիայի քաղաքներ
Շվեյցարիայի բնակավայրեր
Ցուգ կանտոնի բնակավայրեր