Հույն Զոռբան (վեպ)

«Հույն Զոռբան» (, «Ալեքսիս Զոռբայի կյանքն ու արկածները»), կրետեացի հույն գրող Նիկոս Կազանձակիսի վեպը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1946 թվականին։ 1952 թվականին գրքի անգլերեն թարգմանությունը Zorba The Greek վերնագրով լույս է ընծայվել Մեծ Բրիտանիայում, մեկ տարի անց՝ ԱՄՆ-ում։ Վեպը մի հույն երիտասարդ մտավորականի մասին է, ով իր գրքային կյանքին հրաժեշտ է տալիս եռանդուն ու խորհրդավոր Ալեքսիս Զոռբայի օգնությամբ։

1916 թվականին Հունաստանով ճամփորդելիս Կազանձակիսը Աֆոնում (Աթոսում) հանդիպել, ծանոթացել ու մտերմացել է հանքագործ բանվոր Յորգիս Զոռբասի հետ (, 1867–1941), ում կյանքի պատմությունն ապշեցրել ու հրապուրել է գրողին։ Դրանից երեք տասնամյակ անց նա գիրք է գրել, որի հիմքում դրել է վերոհիշյալ պատմությունը և որպես գլխավոր հերոսի՝ պատկերել է իր ընկերոջը՝ Ալեքսիս Զոռբաս անունով։

1964 թվականին հույն անվանի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր Միխալիս Կակոյանիսը «Հույն Զոռբան» վեպի հիման վրա նկարահանել է նույնանուն ֆիլմը, որը հեղինակավոր «Օսկար» կինոմրցանակի է արժանացել երեք անվանակարգում։ Գլխավոր հերոսին այդ կինոնկարում մարմնավորել է նշանավոր կինոդերասան Էնթոնի Քուինը։ Բացի այդ, 1968 թվականին Բրոդվեյում բեմադրվել է Զոռբա մյուզիքլը, 1993 թվականին էլ BBC-ն հեռարձակել է «Հույն Զոռբան» երկմասանոց ռադիոբեմադրությունը, որտեղ գլխավոր դերերի կատարմամբ հանդես են եկել Ռոբերտ Սթիվենսն ու Մայքլ Մելոնին։ 
Այս ամենի արդյունքում Զոռբա-ն հատուկ անունից դարձել է բնութագրող հասարակ անուն։

Ի հավելումն վերոնշյալի արժե հիշատակել, որ վեպի գերմաներեն թարգմանության հիման վրա 1972 թվականին հեռուստաֆիլմ է նկարահանվել, 1987–88 թվականներին էլ Verona Arena-ում ներկայացվել է Միկիս Թեոդորակիսի գրած Zorba il Greco բալետի բեմադրությունը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

Ռուսերեն հրատարակություններ
 Грек Зорба. М.։ София, Гелиос, 2003. ISBN 5-344-00298-X
 Невероятные похождения Алексиса Зорбаса. М.։ Лотос, Классика плюс, 2005. ISBN 5-89973-944-4
 Невероятные похождения Алексиса Зорбаса. М.։ Азбука, 2014. ISBN 978-5-389-07933-5

Արտաքին հղումներ 

The Nikos Kazantzakis Files 
Book review, Time Magazine, April 20, 1953

Վեպեր
20-րդ դարի վեպեր
1946 գրքեր
Ժամանակակից հունական գրականություն
Գրական ստեղծագործություններ