Դավիթ Գիշյան

Դավիթ Բարսեղի Գիշյան (), հայ զինվորական, Հայաստանի Հայաստանի զինված ուժերի ժամկետային զինծառայող, Հայ-ադրբեջանական պատերազմի (2022) մասնակից։ Ծանր վիրավորվել է № զորամասի պաշտպանության գոտու մարտական դիրքում՝ հարձակման ժամանակ, գերեվարվել, և ապա, արնաքամ լինելով մահացել գերության մեջ։

Կենսագրություն 
Դավիթ Գիշյանը ծնվել է 2002 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ Երևանում։

Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2022) 

Դավիթը բանակ էր զորակաչվել 2021 թվականի հուլիսին։ Ծառայել է Վաղարշապատի զորամասերից մեկում, հետո տեղափոխվել էր Կապան։ Երբ սկսվել է պատերազմը, Դավիթ Գիշյանը եղել է դիրքերում ու ժամեր շարունակ մասնակցել է համառ դիմադրությանը, առավոտյան կողմ երբ վիճակը արդեն անելանելի է եղել՝ խումբը նահանջել է։ Նկատելով, որ ընկերը չկա, միայնակ հետ է բարձրացել դիրք՝ ընկերոջը գտնելու համար, սակայն այդ ժամանակ ադրբեջանցիները արդեն եղել են մի քանի մետր հեռավորության վրա։ Որից հետո Դավիթը ծանր վիրավորում է ստացել և գերեվարվել։

Վիրավորվելը և մահը գերության մեջ  
Հայ-ադրբեջանական պատերազմի ժամանակ ադրբեջանական տելեգրամյան ալիքներում մի տեսանյութ է հայտնվում, որտեղ երևում է, որ Դավիթը վիրավորում է ստացել ուսի շրջանում, իսկ ադրբեջանցիները իբրև թե «օգնություն են ցուցաբերում» նրան։ Ադրբեջանական հարձակումից մեկ օր անց, սեպտեմբերի 14-ին Դավիթի հայրը՝ սոցիոլոգ Բարսեղ Գիշյանը ադրբեջնական տեսանյութերում ճանաչում է որդուն, և համոզվելով, որ որդին վիրավոր է և գերի, դիմում է իրավապաշտպաններին։ Դրանից հետո, Միջազգային իրավական հարցերով Հայաստանի ներկայացուցչի գրասենյակը դիմում է Եվրոպական դատարան՝ խնդրելով հրատապ միջոց կիրառել՝ ապահովելու ռազմագերու կյանքն ու առողջությունը։ Եվ մինչ Եվրադատարանը մինչև սեպտեմբերի 22-ը ժամանակ էր տվել Բաքվին պատասխանելու այս միջնորդությանը, սեպտեմբերի 17-ին երեկոյան պարզ է դառնում, որ Դավիթ Գիշյանը սպանվել է գերության մեջ։ Հայրը լրատվամիջոցներին արդեն տեղեկացրել էր, որ անձամբ է ճանաչել որդու մարմինը։ Այս տեղեկությունը հաստատում է նաև Միջազգային իրավական հարցերով ՀՀ ներկայացուցչության մամուլի խոսնակ Հասմիկ Սամվելյանը։ Շարքային զինծառայողը նույնականացված գերիների թվում է եղել։ 

Դավիթ Գիշյանի հայրը սխալ տեղեկություն է համարում որդուն ադրբեջանցիների կողմից գերեվարված ու սպանված համարելը։ Հենց այդ ժամանակ է տարածվում այն տեղեկությունը, ըստ որի վիրավոր ու գերեվարված Դավիթ Գիշյանին ադրբեջանցիները սպանել են։ Զինվորի հայրը, սակայն պնդում է՝ ադրբեջանցիները չեն սպանել իր որդուն. «Որ գրում են՝ Դավիթ Գիշյանին սպանել են, պետք է հղումներ անեն։ Ու հայտարարություններ են արվել այն ժամանակ, երբ տղայիս մարմինը դեռևս դատաբաժշկական փորձաքննության չէր ենթարկվել։ Այսինքն՝ այդ հղումները հիմք չունեն»։ Բարսեղ Գիշյանի խոսքով, որդին վիրավորվել է վիրավոր ընկերոջը փրկելու ճանապարհին, վիրավորումը ուսից է եղել․ «գնդակը մտել է ուսից ու դուրս եկել գոտկատեղի վերևի հատվածից։ Ինքը արյունաքամվել է, իր մարմնի վրա ոչ մի ուրիշ գնդակ չկար, որ ասեի՝ իրեն սպանել են։ Ինձ համար շատ զարմանալի էր, երբ տղայիս օրգաններում ջուր հայտնաբերվեց, դա նշանակում է՝ իրեն վիրավոր վիճակում թուրքերը ջուր են տվել։ Բացի դա, իր մարմինը մաքուր լվացած էր։ Շատ լավ վիճակում էր, ոնց որ ողջ լիներ, իմ առաջ պառկած։ Ես ապշած էի, մազերը փայլուն, մարմինը մաքուր։ Այդպես էին իրեն փոխանցել»։

Հասմիկ Սամվելյանը հավելել է նաև, որ դիմում է ուղարկվելու ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարան` Հաագայի դատարան։

Դավիթ Գիշյանի մասին տվյալները Միջազգային իրավական հարցերի Հայաստանի ներկայացուցչի գրասենյակին էր փոխանցել գերիների իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող փաստաբան Արտակ Զեյնալյանը։

Ծանոթագրություններ 

Հայ-ադրբեջանական պատերազմում զոհվածներ (2022)