Հայկ Մարտիրոսյան (երաժիշտ)

Հայկ Մարտիրոսյան (, ), ամերիկահայ երաժիշտ, համերգային երգեհոնահար, կոմպոզիտոր և դիրիժոր, Տամպայի համալսարանի արվեստի և գրականության քոլեջի դեկան, Վաշինգտոնի Ամերիկյան համալսարանի պրոֆեսոր։ Հանդես է եկել Հյուսիսային Ամերիկայի և Եվրոպայի ամենանշանավոր բեմերում։ Ունի ավելի քան մեկ տասնյակ առևտրային ձայնագրություններ, որոնք ներառում են Բախի, Բրամսի, Լիստի, Պետր Էբենի և Ժան Լանգլեի երգեհոնային ստեղծագործությունների հայտնի կատարումները։

Կատարողական կարիերա 
1977 թվականին Հայկ Մարտիրոսյանը հրավիրվում է ելույթ ունենալու Գերմանիայի Բոնն քաղաքում անցկացվող երգեհոնի միջազգային շաբաթին՝ դառնալով դրան մասնակցած առաջին ամերիկացին։ 1989 թվականին նա երկու ամերիկացիներից մեկն էր, որոնք ելույթ ունեցան խորհրդա-ամերիկյան երգեհոնային երաժշտության առաջին (և միակ) փառատոնում։ 1999 թվականին նրան շնորհվեց շվեյցարա-ամերիկյան մշակութային փոխանակման գործընկերային Ensemble Corund-ի դրամաշնորհ, որը հանգեցրեց ուսումնական և հյուրախաղային շրջագայության Շվեյցարիայում։ Ընդհանուր առմամբ նա տվել է ավելի քան 500 մենահամերգ իր կարիերայի ամենակարևոր վայրերում և ներկայացուցչական կազմակերպությունների հովանավորությամբ, այդ թվում՝ Ամերիկյան երգեհոնահարների գիլդիայի և Կանադայի երգեհոնահարների թագավորական քոլեջի հովանավորությամբ։

Որպես կոմպոզիտոր, դիրիժոր և երգեհոնահար Մարտիրոսյանը հնչել է WDR-ով, BBC-ով, Բելգիայի ռադիոյով, «Ամերիկայի ձայնով», ABC-ով, Ազգային հանրային ռադիոյով և Ամերիկյան հանրային մեդիայով։ Դրանք ներառում են Հարվարդի համալսարանի հայտնի Բուշ-Ռայզինգեր թանգարանից արված կարևոր հեռարձակումները։

Երգչախմբի, լարային և հարվածային գործիքների համար նրա նոր «Ռեքվիեմի» պրեմիերան տեղի է ունեցել 2007 թվականի նոյեմբերին Վաշինգտոնում։

Մամուլում 
Մարտիրոսյանը 25 տարի որպես քննադատ աշխատել է Fanfare Magazine-ում՝ ձայնագրությունների մասին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների առաջատար ամսագրում, 26 տարի The American Organist-ում նա գրել է ձայնագրությունների, պարտիտուրների, գրքերի և նոր մեդիաների վերաբերյալ ակնարկներ։ Դրանց հրապարակումը նա շարունակում է իր ամսական խմբագրական սյունակում՝ Vox Humana-ում։ Նա նաև հոդվածներ է հրապարակել The Diapason-ում և The Journal of American Organbuilding-ում։

1993 թվականին Մարտիրոսյանը մեկնել է Ստոկհոլմ՝ Շվեդական ինստիտուտի դրամաշնորհի հովանու ներքո ուսումնասիրելու և գրելու Օտտո Օլսոնի երաժշտության մասին։ Ընդհանուր առմամբ նա հրապարակել է ավելի քան 1900 հոդված։ Նա նաև ակտիվ է որպես խողովակային երգեհոնների նախագծման և կառուցման խորհրդատու։

Ձայնագրություններ 
Հայկ Մարտիրոսյանը ձայնագրվել է Centaur Records-ի համար։ Ձայնագրությունները ներառում են Օռլանդ դե Լասուսի մոտետներով երկու մեսսաները, որտեղ Մարտիրոսյանը ղեկավարում է Համբարձման և Սուրբ Ագնեսի եկեղեցու երգչախումբը (Վաշինգտոն)։ Նա նաև ձայնագրել է երգեհոնային սյուիտների հավաքածու, չեխ կոմպոզիտոր Պետր Էբենի երաժշտությունը և Յոհան Սեբաստիան Բախի, Clavierübung-ի III մասը։ 2008 թվականի աշնանը նա կարիերայում երկրորդ անգամ ձայնագրել է Յոհաննես Բրամսի երգեհոնային ստեղծագործությունները։

Հայկ Մարտիրոսյանը նախկինում եղել է Վաշինգտոնի Ամերիկյան համալսարանի ակադեմիական հարցերով դեկանը և երաժշտության պրոֆեսոր, ինչպես նաև Համբարձման և Սուրբ Ագնեսի եկեղեցու (Վաշինգտոն ԿՇ) երգեհոնահար և խմբավար, որտեղ ղեկավարել է պրոֆեսիոնալ երգչախումբը, որը հայտնի է պատարագային երգացանկի գլուխգործոցների բարդ ու յուրահատուկ մեկնաբանություններով։ 2016 թվականից Մարտիրոսյանը Տամպայի Սուրբ Անդրեաս եպիսկոպոսական եկեղեցու երգեհոնահարն է։

Սկավառակագրություն 
 Mors et Ressurectio [sic], Chant Requiem and Mass for Easter, Centaur Records CRC 3028
 Brahms, Complete Organ Works, Centaur Records CRC 2996
 Lo in the Time Appointed, A&StA 0601
 Bach, Clavierübung III, Centaur Records CRC 2667
 Choral Works of Orlande de Lassus, Centaur Records CRC 2477
 The Washington Organ Book, Gothic Records CD 49059
 Organ Suites, Centaur Records CRC 2368
 Eben and Langlais Organ Works, Centaur Records CRC 2042
 Mozart, Vespers and Mass, Centaur Records CRC 2074
 Works of Mendelssohn, Schroder, Organophon Records E 90018
 Organ Music of Liszt, Mitra Records, M 16182
 20th Century English Organ Music, Musical Heritage Society MHS 3265
 English Organ Voluntaries of the 18th Century, Musical Heritage Society, MHS 1854
 Organ Works of Johannes Brahms, Musical Heritage Society, MHS 1751

Գրքեր 
 Vox Humana: Essays about the World of the Pipe Organ and Those who Play it, St. Louis: Morningstar Music Publishers, 2017.
 J. Michael Barone and Pipedreams, New York: The American Guild of Organists Monograph Series, No. 1, 2018.
 The Organ on Campus,New York: The American Guild of Organists Monograph Series, No. 2, 2018 (in preparation).
 The Making of a Virtuoso, New York: The American Guild of Organists Monograph Series, No. 3, 2018 (in preparation).

Ծանոթագրություններ 

Ամերիկահայ երգեհոնահարներ
Ամերիկահայ կոմպոզիտորներ
Ամերիկահայ դիրիժորներ
Ամերիկահայ երաժիշտներ