Ուղիղ օսմոս

Ուղիղ (ինչպես նաև բնական, կամ սովորական ) օսմոս, օսմոսի գործընթաց, որում լուծիչը (սովորաբար՝ ջուր)՝ կիսաթափանցիկ թաղանթից անջատելով լուծույթը, ինքնաբերաբար թաղանթից անցնում է լուծույթի կողմը։

Ուղիղ օսմոսի օգտագործմամբ ջրի աղազրկումը 
Գործընթացի էությունը կայանում է հետևյալում. կիսաթափանցիկ թաղանթի մի կողմում գտնվում է աղի ջուրը, որը պետք է աղազատել, մյուս կողմում՝ հատուկ հավաքված նյութերի կոնցենտրացված լուծույթը։ Ուղիղ օսմոսի ազդեցության ուժով քաղցրահամ ջուրը թաղանթի միջով աղի ջրի մասից ներթափանցում է կոնցենտրացված լուծույթի մաս և ջրիկացնում այն։ Դրանից հետո ստացված լուծույթի ջերմաստիճանը փոխում են, նյութերը դուրս են գալիս լուծույթ, և արդյունքում առաջանում է ավելի թույլ կոնտենտրացիայով լուծույթ, քան սկզբնական աղի ջուրը։  

Հետագայում արդեն ստացված լուծույթը ենթարկվում է այս, կամ այլ մեթոդով աղազրկման, այդ թվում օգտագործվում է վերը նշված մեթոդը, սակայն այս անգամ կոնցենտրացված լուծույթ ստանալու համար օգատգործվում է այլ, հատուկ նյութեր։ Քանի որ լուծված նյութի կոնցենտրացիան ստացված լուծույթում ցածր է, քան սկզբնականինը, հետագա աղազրկման համար պահանջվում է էներգիայի քիչ ծախսում։ Այս մեթոդի օգտագործման արդյունքում թանկարժեք էլեկտրական էներգիայի մի մասը փոխարինվում է ցածրորակ (մոտ 100 °C) ջերմային էներգիայով (մասնավորապես՝ արևային)։

Օրինակ 1

Վերցվում է ամոնիումի կարբոնատի կոնցենտրացված լուծույթ, որը գտնվում է աղի ջրից այն կողմի կիսաթափանցիկ թաղանթում։ Քաղցրահամ ջուրը թափանցում է ամոնիումի կարբոնատի լուծույթ և ջրիկացնում այն։ Այնուհետև ամոնիումի կարբոնատի լուծույթը տաքացվում է մինչև 60-80 °С-ի, ամոնիումի կարբոնատը տարրալուծվում է և ցրիվ գալիս։ Արդյունում ստացվում է գրեթե թորած ջուր։ Նրան կարելի է լրացուցիչ աղազրկել, կամ օգտագործել առանց մշակման նպատակի ոռոգման։ Ամոնիումի կարբոնատը ռեգեներացվում է և բազմիցս օգտագործվում։    

Օրինակ 2՝ քաղցրահամ ոչ խմելու ջրից քաղցրահամ ջրի ստացում 

Կիսաթափանցիկ թաղանթի մի կողմում գտնվում է գլյուկոզ, սախարոզ և այլ նմանատիպ նյութեր։ Թաղանթի մյուս կողմ անցնում է խմելու համար անպիտան քաղցրահամ ջուր, օրինակ՝ աղտոտված բակտերիաներով։ Քաղցրահամ ջուրը ներթափանցում է թաղանթի մի կողմ, այն օգտագործվում է արտակարգ դեպքերում, օրինակ՝ բնական աղետների։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Օսմոսը՝ էներգետիկայի ապագա

Ջրամշակում