Բյուխների անվան մրցանակ

Գեորգ Բյուխների անվան մրցանակ (), գերմանալեզու գրականության բնագավառում առավել հեղինակավոր երկու գրական մրցանակներից մեկը (Գյոթեի անվան մրցանակի հետ մեկտեղ)։ Մրցանակը, որին տրվել է գերմանացի նշանավոր արձակագիր և թատերագիր, «Վոյցեկ» և «Լեոնս և Լենա» թատերգությունների հեղինակ Գեորգ Բյուխների անունը, շնորհվում է յուրաքանչյուր տարի, գերմանալեզու այն հեղինակին, ով իր ստեղծագործությամբ էական ավանդ է ներդրել ժամանակակից գերմանական մշակութային կյանքի ձևավորման գործում։

Պատմություն 

Բյուխների անվան մրցանակը սահմանվել է 1923 թվականին՝ ի հիշատակ Գեորգ Բյուխների և սկզբնական շրջանում շնորհվել է վերջինիս հայրենի երկրամասի՝ Հեսսենի հետ սերտ առնչություն ունեցող արվեստագետների՝ նկարիչների, քանդակագործների, բանաստեղծների, դերասանների, երգիչների...:

1951 թվականից վերածվել է գլխավորապես գրական մրցանակի, որն ամեն տարի շնորհվում է գերմանալեզու մեկ, երբեմն՝ երկու հեղինակի, լեզվի և գրականության գերմանական ակադեմիայի կողմից, որը գործում է Դարմշտադում (մրցանակը հանձնվում է, և դափնեկիրն ավանդական ճառը հնչեցնում է հենց այդ քաղաքում)։ 2002 թվականից սկսած՝ մրցանակակիրներին տրվում է նաև €50.000 եվրո դրամական պարգև։

Ուշագրավ է, որ Գյունտեր Գրասը (1965), Հայնրիխ Բյոլը (1967), Էլիաս Կանետին (1972), Պետեր Հանդկեն (1973), Էլֆրիդե Ելինեկը (1998) Բյուխների անվան մրցանակ ստանալուն հաջորդած տարում արժանացել են նաև գրականության բնագավառում Նոբելյան մրցանակի։ Կարծես խախտելով այդ ձևավորվող ավանդույթը և առաջ ընկնելով լեզվի և գրականության գերմանական ակադեմիայից՝ շվեդական ակադեմիան (Ստոկհելմ) վերջերս Նոբելյան գրական մրցանակ շնորհեց գերմանալեզու բեղմնավոր գրող Հերտա Մյուլլերն, ով դեռևս չի արժանացել Բյուխների անվան մրցանակի։

Մրցանակի դափնեկիրները՝ սկսած 1951 թվականից

1923–50 թվականների մրցանակակիրներ 
1923  Ադամ Կառիլոն (1853–1938) և Առնոլդ Մենդելսոն (1855–1933)
1924  Ալֆրեդ Բոկ (1859–1932) և  (1882–1954)
1925  Վիլհելմ Միխել (1877–1942) և Ռուդոլֆ Կոխ (1876–1934)
1926   (1880–1954) և Վիլհելմ Պետերսեն (1890–1957)
1927  Կազիմիր Էդշմիդ (1890–1966) և  (1890–1957)
1928  Ռիխարդ Հոլշեր (1867–1943) և  (1884–1966)
1929  Կարլ Ցուկմայեր (1896–1977) և Ադամ Անտես (1891–1984)
1930   (1884–1962) և  (1858–1935)
1931  Ալեքսանդր Պոշ (1890–1950) և  (1897–1982)
1932   (1882–1949) և  (1904–1970)
1933–44 Չի շնորհվել:
1945  Հանս Շիբելհութ (1895–1944)
1946  Ֆրից Ուզինգեր (1895–1982)
1947  Աննա Զեգերս (1900–83)
1948  Հերման Հայս (1897–1967)
1949   (1895–1984)
1950  Էլիզաբեթ Լանգեզեր (1899–1950)

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
Georg-Büchner-Preis , Պաշտոնական կայքէջը 

Մրցանակներ այբբենական կարգով
Գրական մրցանակներ
Գերմանիայի գրական մրցանակներ
Մրցանակակիրների ցանկեր