Զարդագիր

Զարդագիր, զարդատառ, տարբեր եղանակներով ոճավորված տառատեսակ։

Պատմություն 
Հայկական գրքարվեստում տառերը զարդարելու մշակույթն սկզբնավորվել է 10-րդ դարից (989-ի «Էջմիածնի Աւետարանում» Օ և Ծ տառերում ներգծված են մարդու դեմքեր)։ 

11-րդ դարի վերջից զարդագրերը դարձել են ձեռագիր նկարազարդ մատյանների անբաժան մասը։ 

Զարդագրել են անվանաթերթերի, պարբերությունների, հատվածների, վերնագրերի սկզբնատառերը։ Հայաստանի վարպետները նախընտրել են «արևելան դրոշմ ունեցող» երկրաչափական և բուսական մոտիվերով զարդագրերը, իսկ Կիլիկիայի ձեռագրերում նկատելի է բյուզանդական ազդեցությունը։ 

Հայկական գրքարվեստում, ըստ զարդարման եղանակի, տարբերում են ծաղկագիր (ծաղկապատկերներով), թռչնագիր (ձագագիր, ճնճղագիր թռչունի պատկերներով), վիշապագիր (օձի, վիշապի, առասպելական կենդանիների պատկերներով, գործածվում է նաև օձագիր անվանումը), մարդագիր (մարդու պատկերով), գազանագիր (կենդանագիր՝ վագրի, առյուծի, եղնիկի պատկերներով) զարդագրեր։ 

Գրքի 1-ին էջերի շքեղ զարդարուն սկզբնատառերն անվանում են փառագիր (Գարեգին Լևոնյան), որը, սակայն, միանշանակ չէ, որովհետև Արշակ Չոպանյանը փառագիր անվանումը կիրառել է կետերով ձևավորված զարդագրերի համար։ 

Զարդագրերի ավելի բարդ տեսակի՝ հանգուցագրի բաղադրիչները զանազան հյուսվածքներ և հանգույցներ են։

Զարդագրի բարձրարվեստական ավանդույթներն օգտագործվում են արդի գեղարվեստական գրականության, դասագրքերի, ուղերձների, շնորհավորագրերի, հրավիրագրերի ձևավորման համար։