Արագիլ (բանաստեղծություն)

«Արագիլը», Հովհաննես Թումանյանի բանատեղծություններից մեկը։ Գրության թվականը հայտնի չէ, ակունքը ժողովրդական է։

Ստեղծման պատմությունը 
«Արագիլը» բանատեղծությունը տպագրվել է 1858 թվականին «Բազմավեպում» ապա՝ Մ․ Միանսարյանի «Քնար հայկականում»։ Ժողովրդական երգի 7 քառատողերից Թումանյանը ընտրել է երկուսը, վերամշակել, ավելացրել ևս մի քառատող՝ սկզբնական «Երգ արագլի» վերնագիրը դարձնելով «Արագիլ»։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի №64 համարում պահվում է մեկ սևագիր-ինքնագիր։

Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում է 1908 թվականի Լուսաբեր դասագրքի Բ տարիից մեկ օրինակ, որի վրա Թումանյանն ուղղումներ է կատարել։
Առաջին անգամ «Արագիլը» բանատեղծությունը տպագրվել է 1907 թվականին Լուսաբեր դասագրքի Ա տարիի 68-րդ էջում, այնուհետև 1908 թվականին՝ Լուսաբեր դասագրքի Բ տարիի 68-րդ էջում։ Բանաստեղծությունը 1909 թվականին տպագրվել է Լուսաբեր դասագրքի Բ տարիի 64-րդ էջում, ապա 1921 թվականին՝ Լուսաբեր դասագրքի Բ տարիի 84-րդ էջում։ Հետագայում «Արագիլը» բանատեղծությունը հրատարակվել է 1940-1959 թվականներին Երևանում 6 հատորով գիտական հրատարակությունում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի 230-րդ էջում։

Բանաստեղծությունն արտատպվել է 1909 թվականին Լուսաբեր դասագրքի Բ տարիից, քանի որ 1921 թվականին Լուսաբեր դասագրքի Բ տարիիում կան վիպակներ։

Ծանոթագրություններ 

Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ