Դիոսկուրոսներ

Դիոսկուրոսներ կամ Դիոսկուրներ (, բառացի՝ «Զևսի պատանիներ»), հին հունական և հին հռոմեական դիցաբանությունների մեջ Կաստոր (` «կուղբ», ) և Պոլիդևկես (, ` Պոլլուքս) երկվորյակ եղբայրների մականունը, Լեդայի որդիները երկու հորից՝ Զևսից և Տինդարեոսից։

Իրենց կյանքի ընթացքում կատարել են մի շարք սխրագործություններ։

Առասպելներ

Ծնունդ 
Առաջին անգամ Կաստորը և Պոլիդևկեսը հիշատակվել են Հոմերոսի «Իլիականում»։ «Ոդիսականում» ներկայացվել են որպես սպարտական Տինդարեոս թագավորի և Լեդայի որդիներ։ Համաձայն անտիկ այլ ստեղծագործությունների՝ նրանք Զևսի զավակներն էին։ Առավել տարածված է եղբայրների ծննդի մասին այն առասպելը, ըստ որի Էտոլիայի արքա Թեստիոսի դուստր Լեդայի գեղեցկությամբ հմայված Զևսը փոխակերպվում է կարապի և տիրում նրան։ Գիշերը Լեդայի մոտ է գալիս նաև նրա օրինական ամուսինը՝ Տինդարեոսը։ Արդյունքում կինը ունենում է երկու որդի և երկու դուստր (Հեղինեն և Կլիթեմնեստրան)։ Կաստորը և Կլիթեմնեստրան Սպարտայի արքայի զավակներն էին, իսկ Պոլիդևկեսը և Հեղինեն՝ օլիմպիական աստծու։ Այդ իսկ պատճառով Կաստորը մահկանացու էր, իսկ Պոլիդևկեսը՝ անմահ։ Հղիանալով կարապի տեսք ստացած Զևսից՝ Լեդան ձու է ունենում, որի կճեպից դուրս են գալիս երեխաները։ Հետագայում մեծանալով՝ նրանք կրում էին սրածայր սաղավարտներ, որոնք ձվի կճեպի նմանություն ունեին։

Անբաժան եղբայրները մեծացել են և դարձել իրենց հայրենի Սպարտայի պարծանքը։ Ավանդության համաձայն՝ նրանց եղբայրական զգացմունքներն այնքան ամուր էին, որ նրանք բոլոր գործերն սկսում էին միասին, երբեք չէին վիճում առաջնության համար։ Կաստորը դարձել է հայտնի զինվորական, վազող և ամենաանսանձ նժույգների չգերազանցված զսպող, իսկ Պոլիդևկեսը հավասարը չունեցող հմուտ բռնցքամարտիկ էր։ Կաստորի ռազմական կարողությունների մասին է վկայում այն փաստը, որը նա է սովորեցրել Հերակլեսին՝ կռվել ամբողջ սպառազինությամբ։ Երկուսն էլ մրցանակներ են ստացել Օլիմպիական խաղերի ժամանակ։

Ծանոթագրություններ 

Արգոնավորդներ
Լակոնիայի առասպելներ
Երկվորյակների մասին առասպելներ
Կատաստերիզմներ