Աուգսբուրգյան խոստովանություն

Աուգսբուրգյան խոստովանություն (, ), ամենավաղ պաշտոնական կրոնական փաստաթուղթը, որը դեռ լյութերացիների համար աստվածաբանական նորմ էր։ Այն մշակվել է Մելանխթոնի կողմից և հաստատվել է Լյութերի կողմից՝ որպես լութերական եկեղեցու հավատքի խոստովանության հայտարարություն։ Փաստաթուղթը ներկայացվել է Կառլոս V-ին Աուգսբուրգի ռայխստագում 1530 թվականի հունիսի 25-ին, որը պատմության մեջ մտավ որպես Աուգսբուրգյան ռայխստագ։ Որպես պատասխան կաթողիկոսները գրեցին պապական հակահարված (Confutatio Pontificio), իսկ Կոստանդնուպոլսի պատրիարք Երեմիա Երկրորդը պատասխանեց ուղղափառների անունից։

Ի պատախան հակահարվածին (Confutatio), հետագայում գրվեց Աուգսբուրգյան խոստովանության գովաբանություն։

Բովանդակություն 
Աուգսբուրգյան խոստովանությունը բաղկացած է 28 վարդապետական դրույթներից (հոդվածներ, պարագրաֆներ)։ Կաթոլիկ ուսմունքների հետ անհամաձայնությունները արտահայտվում են շատ ուշադիր, քանի որ Մելանթտոնը շատ փափուկ և դիվանագիտական բնույթ է կրում, և Լյութերը դեռ փայփայում է այն հույսը, որ կայսրը գումարելու է Տիեզերական ժողովը։

Այնուհետև, 1540-ի լատինական հրատարակության մեջ Մելանխտոնը փոխեց հաղորդության ուսմունքը Կալվինիստների հետ մերձեցման շահերից ելնելով, ինչը հանգեցրեց Աուգսբուրգի խոստովանության երկու հրատարակությունների՝ invariata և variata: Վերջինը վերցվեց որպես բոլոր կրոնական և քաղաքական պայմանագրերի կնքման հիմք։ Աուգսբուրգի խոստովանության երկրորդ հրատարակությունը ստորագրեցին Կալվինը և գերմանացի այլ բարեփոխիչները և հետևաբար լյութերական հավատքի խոստովանությունից այն վերածվեց ընդհանուր բողոքականների։

Խոստովանական լյութերանները, շեշտելով իրենց անհամաձայնությունը հետխորհրդարանականների հետ, հաճախ շեշտում են, որ նրանք հավատարիմ են հավատքի հոդվածներին, քանի որ դրանք ներկայացված են Աուգսբուրգի «անփոփոխ (կամ իրական)» խոստովանության  մեջ։

1999 թվականի հոկտեմբերի 31-ին նույն Աուգսբուրգում Վատիկանի միասնության խորհրդի ղեկավար, կարդինալ Էդուարդ Քասսիին և Համաշխարհային Լյութերական ֆեդերացիայի նախագահ, եպիսկոպոս Քրիստիան Կրուսը ստորագրեցին «Համատեղ հռչակագիր հիմնավորման վարդապետության վերաբերյալ»։ Համաշխարհային հանրությունն այս արարքը ընկալեց որպես հաշտություն կաթոլիկների և լյութերականների միջև։ Սակայն իրականում փաստաթղթի տեքստը հիմք չի տալիս նման եզրակացությունների։ Պայմանավորվող կողմերն ասացին. «Մենք համատեղ ընդունում ենք, որ Աստծո կողմից ընդունվելու ենք միայն ողորմածությունից, Քրիստոսի Փրկչի հավատքով և ոչ թե անձնական արժանիքներով»։ Փաստաթղթի հեղինակները ներկայացնում են «տարբերակված համաձայնության» հայեցակարգը, որը թույլ է տալիս յուրաքանչյուր կողմին, օգտագործելով գիտնական հռետորաբանություն, մնալ չհամոզված։ Ավելի քան երկու հարյուր կաթոլիկ եպիսկոպոսներ և աստվածաբաններ դեմ էին համատեղ հայտարարության ստորագրմանը՝ որպես «Եկեղեցու սկզբունքների պղծում՝ հանուն աշխարհիկ քաղաքականության»։ Կրոնադավան լյութերաները ոչ պակաս թերահավատորեն են վերաբերվում այս իրադարձությանը, մանավանդ այն փաստի համատեքստում, որ Հռոմի Պապը հաջորդ տարի հայտարարվել է «ինդուլգիայի տարի»։

Տես նաև 
 Երեմիա II-ի պատասխանը Աուգսբուրգյան խոստովանությանը

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Архимандрит Августин (Никитин) АУГСБУРГСКОЕ ИСПОВЕДАНИЕ —ВЕРОУЧИТЕЛЬНАЯ КНИГА ЛЮТЕРАНСТВА
 Аугсбургское вероисповедание 
 Аугсбургское вероисповедание 
 Христианство: Энциклопедический словарь. Т. 1. М., 1993. ISBN 5-85270-023-1
 Confutatio Pontificia (Папское опровержение), составленное Иоганном Экком (рус.). 

Ռեֆորմացիա