Ալբեր Կոեն

Ալբեր Կոեն (, ), բանաստեղծ, գրող և դրամատուրգ՝ շվեցարական Ռոմանդիայից։ Առաջադրվել է Գրականության Նոբելյան մրցանակի։

Կենսագրություն 

Աբրահամ (Ալբերտ) Կոեն ծնվել է հրեա-ռոմանիոտների ընտանիքում՝ Կորֆու կղզում։ Նրա ծնողները օճառի գործարանի սեփականատեր էին և Մարսել էին տեղափոխվել, երբ նա դեռ երեխա էր։

Կոենն ավարտել է Ժնևյան համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը և սովորել գրականության ֆակուլտետում։ Ալեքսանդրիայում որոշ ժամանակ մնալուց հետո, որտեղ դարձել է փաստաբանական կոլեգիայի անդամ, վերադարձել է Ժնև (1921 թվականին), իսկ 1926 թվականից աշխատել է «Աշխատանքի միջազգային բյուրոյի» դիվանագիտական բաժանմունքում։ Մինչև 1947 թվականը զբաղեցրել է մի շարք պատասխանատու պաշտոններ Ազգերի լիգայում, հետո՝ Միացյալ Ազգերի Կազմակերպությունում։

1921 թվականին նրա առաջին գիրքը՝ «Հրեական բառեր» խորագրով բանաստեղծությունների ժողովածուն, գրվել է Փսալմների ազդեցության ներքո։

Նրա ստեղծագործության գագաթնակետը «Սոլալ», «Շատակերը» և «Տիրակալի սերը» (Ֆրանսիական ակադեմիայի մեծ մրցանակ վեպի համար) վեպերի եռերգությունն է (տրիոլոգիան)։

1968 թվականին հրատարակված «Տիրակալի սերը» վեպում՝ «որմնանկար, որն արտացոլում է տղամարդու և կնոջ հավերժական արկածները» (մահացու սեր, ինչպես Տրիստանի և Իզոլդայի մոտ), ներկայացվում են 1936 թվականի իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունեցել Ազգերի լիգայի ժամանակի Ժնևում։ Սոլալը հրեա դիվանագետ էր՝ շրջապատված ձանձրալի արևելյան ազգականներով, որը գրավում է Բովարիայի նոր տիրուհու՝ Արիանայի սիրտը․ վերջինս բելգիական պաշտոնյայի կին էր։

Առաջին անգամ ռուսերեն լեզվով «Սիրո տիրակալը» վեպը լույս է տեսել 2012 թվականին՝ «Флюид FreeFly» հրատարակությունում։ Գրքի թարգմանությունը դրամաշնորհի է  արժանացել, որը տրամադրվել էր Ռուսաստանում Ֆրանսիայի դեսպանատան գրքերի բաժնի կողմից։

Հրատարակություններ 
Թողարկվել է Կոենի կենդանության օրոք

 «Հրեական լիրիկա» (բանաստեղծություններ), Կունդիգ, 1921 թվական 
 «Սոլալ» (վեպ), Հալիմար, 1930 թվական
 «Mangeclous» (վեպ), Հալիմար, 1938 թվական
 «Իմ մայրիկի գիրքը», (ինքնակենսագրական տեղեկատու), Հալիմար, 1954 թվական
 Եզիեկիել(թատրոն), Հալիմար, 1956 թվական(առաջին տարբերակը 1930 թվականից)
 «Belle of the Lord» (վեպ,Ֆրանսիական ակադեմիայի գրան-պրի), Հալիմար, 1968 թվական 
 «Վալիանտներ» (վեպ), Հալիմար, 1969 թվական
 «Օ՜,դու՛ք, մարդկային եղբայրներ», (ինքնակենսագրական տեղեկատու), Հալիմար, 1972 թվական
 «Carnets», 1978 թվական (ինքնակենսագրական հաշվետվություն), Հալիմար, 1979 թվական

ԵՎ դիտված են հետևյալ հավաքածուները.

 «Նամակներ Անգլիային», տեքստեր,գրված Կոենի կողմից Անգլիայում 1940-ից 1949 թվականների ընթացքում, Դանիել Ջեյկոբի նախաբանը՝  2002 թվական
 «Շառլոյի մահը», տեքստեր, ուսումնասիրված ակոենի կողմից 1920-ական թվականներին, Դանիել Ջեյկոբի նախաբանը՝  2003 թվական
 «Ռուսաստանի բարևը», տեքստեր, գրված Կոենի կողմից 1942 թվականին, ֆրանս-լոնդոնյան «La France libre» ամսագրում. Դանիել Ջեյկոբի նախաբանը՝   2004 թվական.
 «Թաքնված արքան», հարցազրույց Ֆրանսուազա Էստեբի և Ժան Կուտյուրյեի հետ, որն անցկացվել է 1976 թվականին ֆրանսիական մշակուիթի համար, , 2009 թվական

Հետաքրքիր փաստեր 

 Ալբեր Կոենի «Տիրակալի սերը» վեպը զբաղեցրել է 32-րդ տեղը «Դարի 100 գրքերը  Լե Մոնդի տարբերակով» ցուցակում

Ծանոթագրություններ 

Հրեա գրողներ
Ֆրանսալեզու գրողներ
Շվեյցարացի գրողներ
Հրեաներ
Շվեյցարացի բանաստեղծներ
Շվեյցարացի արձակագիրներ
20-րդ դարի գրողներ
20-րդ դարի վիպասաններ
Թոքաբորբից մահացածներ
Պոստմոդեռնիստ գրողներ