Որդի Աստված

Որդի Աստված (, , ), քրիստոնեական աստվածաբանության մեջ Սուրբ Երրորդության երկրորդ անձ։ Եռամիասնության վարդապետությունը Հիսուսին ներկայացնում է որպես Աստծո մարմնացում, որն ունի մեկ էություն, սակայն երեք անձ՝ արտահայտված նաև Հայր Աստծով և Սուրբ Հոգով (Սուրբ Երրորդության առաջին և երրորդ անձինք)։

Աղբյուր 
«Որդի Աստված» արտահայտությունն Աստվածաշնչում չի հանդիպում, այն հանդիպում է ավելի ուշ շրջանի քրիստոնեական աղբյուրներում։ Դպիրների կողմից թույլ տրված սխալի պատճառով MS No.1985 միջնադարյան ձեռագրում Գաղտացիներ 2:20 տեքստում «Աստծո Որդին» դարձել է «Որդի Աստված»։

Անգլերեն արտահայտությունը հաջորդել է լատիներեն կիրառությանը, ինչպես նշված է Հավատքի Աթանեսյան դավանանքում և վաղ շրջանի եկեղեցական այլ տեքստերում․ հունարեն «Որդի Աստված» հնչում է որպես ho Theos ho huios, որը տարբերվում է ὁ υἱός του Θεού «Աստծո Որդի» արտահայտությունից։ Լատիներեն «Որդի Աստված» արտահայտությունը հնչում է Deus Filius, որը նաև հանդիպում է Աթանեսյան դավանանքում։

Կիրառություն 
Լատիներեն deus filius արտահայտությունն օգտագործվել է հավատքի Աթանեսյան դավանաքում և այլ ձևակերպումներում, ինչպիսիք են՝ Deus Pater, Deus Filius, Deus Spiritus Sanctus: Et non tres Dii, sed unus est Deus։

Արտահայտությունն օգտագործվել է Օգոստինոս Երանելու «Երրորդության մասին» աշխատության մեջ Հայր Աստծուն Որդու հնազանդությունը քննարկելու ժամանակ՝ deo patri deus filius obediens, ինչպես նաև Նոր Կտակարանի 90-րդ քարոզում։

Աուգսբուրգյան խոստովանությունն (1530) ընդունել է արտահայտությունը որպես Gott der Sohn։

Կաթոլիկ հանրագիտարանի «Սուրբ Հոգի» հոդվածում բելգիացի քահանա Ժակ Ֆորգեթը (1910) գրել է, որ « մեջ Աթենագորասը Սուրբ հոգին նշել է Հոր և Որդու հետ նույն հարթության վրա»։ «Ո՞վ չէր զարմանա», գրել է նա, «լսելով, որ մեզ աթեիստներ են անվանում, մեզ՝ ովքեր խոստովանում են Հայր Աստծուն, Որդուն Աստծուն ու Սուրբ Հոգուն, պահելով նրանց մեկ իշխանության, բայց հստակ հերթականության մեջ»։

Նոր Կտակարան 

«Որդի Աստված» արտահայտությունն օգտագործվել է Հիսուսի մասին Մարկոսի ավետարանի 1:1 տեքստում և դրա 15-րդ գլխի 39 տեքստում։

Հովհաննես ավետարանիչի 1։1 «Սկզբում եղել է բառը» տողը հաճախ եռամիսնականների կողմից մեկնաբանվել է որպես Քրիստոսի նախագոյություն։

Քրիստոնյաները հավատում են, որ Հիսուսն Աստծո միածին Որդին է (Հովհաննես 3:16)։ Նոր Կտակարանի կանոնական գրություններում նա ասել է․ «Համոզված կերպով ասում եմ ձեզ, նախքան Աբրահամի լինելը, ես ԵՄ» (Հովհաննես 8:58), որը որոշ եռամիասնականներ համարում են հղում Մովսեսին, որը Հին Կտակարանում գործ է ունեցել նախածնյալ Աստծո հետ։ «Եվ Աստված ասաց Մովսեսին․ Ես այն եմ, ով կամ», ու նա ասել է․ «Ուրեմն դու պետք է ասես Իսրայելի որդիներին, որ Ես ԵՄ-ն է ինձ ուղարկել ձեզ մոտ» [[[Ելք|Ելոց գիրք]] 3:14]։

Հովհաննեսի 1։18 ձեռագիր տարբերակը (Θεὸν  οὐδεὶς  ἑώρακεν  πώποτε·  μονογενὴς  Θεὸς  ὁ  ὢν  εἰς  τὸν  κόλπον  τοῦ  Πατρὸς,  ἐκεῖνος  ἐξηγήσατο) հանգեցրել է Որդու վերաբերյալ թարգմանությունների, այդ թվում՝ «Աստված մեկ և միակ» (Նոր միջազգային տարբերակ, 1984)։

Այս արտահայտության հետագա աստվածաբանական օգտագործումն արտացոլել է այն, ինչը դարձել է Հիսուսի աստվածությանը վերաբերվող Նոր Կտակարանի հղումների ստանդարտ մեկնաբանություն, սակայն նրա անձն առանձնացվել է Երրորդության մեկ այլ անձից, որը կոչվել է Հայր։ Որպես այդպիսին, կոչումն ավելի շատ կապված է Երրորդության վարդապետության մշակման հետ։ Եռամիսանականները հավատում են, որ Երրորդության վերաբերյալ հստակ հղում կա Մատթեոսի 28։19 հատվածում․ «Դրա համար գնա, աշակերտներ հավաքիր բոլոր ազգերից, մկրտիր նրանց Հոր, Որդու ու Սուրբ Հոգու անունով»։

Տարբեր տեսակետներ 
Եռամիասնական և հակաեռամիասնական քրիստոնեական խմբեր չեն ընդունում Հիսուս Քրիստոսին «Որդի Աստված» հասկացությամբ նկարագրելը (ինչպես նաև «Սուրբ Հոգի Աստված»՝ Սուրբ Հոգու նկարագրության համար)։ Եհովայի վկաները մերժում են նաև «Երրորդություն» գաղափարը որպես արտաաստվածաշնչյան տերմին։ Հիսուսի աստվածայնությունը հաստատող հիսունականները, սակայն, առարկում են տերմինի դեմ որպես Գրությունների լեզվի չթույլատրված շրջումի, որտեղ նա 40 անգամ նկարագրվում է որպես «Աստծո Որդի»։ Մեկ այլ ուղղություն՝ Քրիստոսի եկեղեցին, որն ընդունում է և՛ Քրիստոսի աստվածությունը, և՛ Երրորդության վարդապետությունը, նույնպես խուսափում է այս տերմինից, որովհետև նրանք կարևորում են «Աստվածաշնչյան իրերն աստվածաշնչյան անուններով անվանելն ու աստվածաշնչյան իրերի մասին աստվածաշնչյան ձևերով խոսելը»։

Տես նաև 

 Հիսուսի անուններն ու կոչումները Նոր Կտակարանում
 Աստծո որդիներ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Catholic Encyclopedia: The Blessed Trinity
 The Jewish Encyclopedia: Son of God—by Kaufmann Kohler, Emil G. Hirsch
 Jesus' Divinity—by christians.eu

Քրիստոնեական տերմիններ
Քրիստոնեական աստվածաբանություն
Հիսուս Քրիստոս
Աստված
Կրոն