Թելլո (պար)

Թելլո կամ Աման Թելլո, հայկական ժողովրդական կանացի մասսայական պար, երգ-պար։ Պատկանում է երկու գնալ, երկու դառնալ պարզ պարաձևին։ Պարի ընթացքում մասնակիցների թիվը կարող է փոփոխվել։ Կատարվում է պարերգերի և երաժշտական գործիքների (բլուլ, սրինգ) նվագակցությամբ։

Ծագում 
Պարի անունը կապված է աղջկա անվան հետ։ Պարի պարային ֆիգուրն ընդհանուր ձև ունի հայկական այլ ժողովրդական պարերի հետ, ինչպիսիք են՝ «Բերզենի տարան Տիկոյ», «Վայ, իմ նազանի յարս» և «Լազ պարի»։

Կատարում 
Պարը հաճախ կատարվում է զուռնայի, դհոլի, բլյուլի և սրինգի նվագի ներքո։ Երաժշտական չափը՝ 2/4։ Պարաձևը, պարեղանակը, պարերգի տեքստը անփոփոխ են (բեմադրական փոփոխությունները հիմնականում կատարվում են դասավորումների մեջ)։ Պարերգի տեքստը երկուսն ասում, երկուսը դարձնում են կամ խմբի մի մասն ասում, մյուսը պատասխանում է։ Վերաբեմադրություններում այժմ երգում և պարում է ամբողջ խումբը (հաճախ մի մասը երգում է, մյուսը՝ պարում)։ Պարի ընթացքում մասնակիցների թիվը կարող է տարբեր լինել։

«Աման Թալլո» երգ-պարի ամենավաղ տարբերակներից մեկը ձայնագրել է հայ ազգագրագետ և կոմպոզիտոր Կոմիտասը Հառիճում 1905 թվականին։

Ազգագրագետ Սրբուհի Լիսիցյանի՝ Երևանում գրառած տարբերակում ձեռքերը սեղմվում են ափերով․ կամ անշարժ իջնում են ներքև, կամ արմունկները ծալվում են ուղիղ անկյան տակ։ Պարը բաղկացած է երկու մասից, նրան բնորոշ են տարբեր տեսակի ուղղահայաց պարաշարժումներ ոտքերով։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Երգի տեքստը
 «Աման Թելլո»

Հայկական պարեր
Հայկական ժողովրդական երգեր
ՀԹՎ 2023 հոդվածներ