Միխայիլ Ժելեզնով

Միխայիլ Ժելեզնով (, ), խորհրդային գեղանկարիչ և գծանկարիչ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։

Կենսագրություն 
Միխայիլ Ժելեզնովը ծնվել է 1912 թվականի սեպտեմբերի 28-ին, Պենզա նահանգում, բազմազավակ գյուղացու ընտանիքում։ 1929 թվականին ավարտել է գյուղական դպրոցը և գործուղվել է Մոսկվա, սովորելու մոսկովյան բարձրագույն գեղարվեստա-տեխնիկական ինստիտուտին կից աշխատավորական ֆակուլտետում, որտեղ սովորել է մինչև 1930 թվականը։ 1930 թվականին աշխատավորական ֆակուլտետի վերակամավորումից հետո տեղափոխվել է Լենինգրադ` սովորելու լենինգրադյան բարձրագույն գեղարվեստա-տեխնիկական ինստիտուտին կից աշխատավորական ֆակուլտետում, որը այդ տարի վերակազմավորվել է որպես Կերպարվեստի պրոլետարիական ինստիտուտ։ 1932 թվականին ընդունվել է ինստիտուտի առաջին կուրս, որը 1933 թվականից անվանվել է Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիային կից Լենինգրադի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտ։      

1938 թվականին ավարտել է ինստիտուտը Իոսիֆ Բրոդսկու արվեստանոցում` որակավորված գեղանկարչի կոչումով։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Երջանիկ մանկություն» նկարը։ Նրա հետ միասին ավարտել են Պյոտր Վասիլևը, Անատոլի Կազանցևը, Ալեքսանդր Լակտիոնովը, Անատոլի Յար-Կրավչենկոն, Յուրի Նեպրինցևը և ապագայում հայտնի դարձած այլ նկարիչներ։ Ժելեզնովը մինչև կյանքի վերջ շարունակել է ընկերությունն ու սերտ շփումները նրանցից շատերի հետ։ 

Ինստիտուտը ավարտելուց հետո Ժելեզնովը որպես դասախոս գործուղվել է Ելեցյան գեղարվեստական ուսումնարան։ 1940 թվականին վերադառնալով Լենինգրադ, աշխատել է Լենիզոյում։ 1942 թվականի հունվարին զորակոչվել է Կարմիր բանակ, ավարտել է կրտսեր լեյտենանտների կուրսը, կռվել է Լենինգրադյան ճակատում, մասնակցել է Նևսկայա Դուբրովկայի մարտերին, ղեկավարել է հրաձգային դասակը, այնուհետև` վաշտը։ 1943 թվականի սկզբին վիրավորվել է։ Ապաքինվելուց հետո գործուղվել է պահեստային սպայական գունդ, որը ղեկավարում էր Անատոլի Յար-Կրավչենկոն, որտեղ որպես նկարիչ կատարում էր ճակատի քաղաքական բաժնի առաջադրանքները։ Մասնակցել է լենինգրադյան ճակատի նկարիչների աշխատանքների ցուցահանդեսներին։ Զորացրվելուց հետո ստացել է լեյտենանտի կոչում, պարգևատրվել է Հայրենական մեծ պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշանով, «Լենինգրադի պաշտպանության համար» և «Գերմանիայի դեմ հաղթանակի համար» մեդալներով։   

Զորացրումից հետո աշխատել է Լենիզոյում։ 1940 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների` ցուցադրելով իր աշխատանքները Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների աշխատանքների հետ։ Հիմնական ոճը եղել է գեղանկարչական դիմանկարը։ Նկարել է նաև բնանկարներ, ժանրային կոմպոզիցիաներ և նատյուրմորտներ։ Ստեղծագործության առաջատար թեմաներից մեկը` մանկական և երիտասարդական կերպարներն են։ Նրա ստեղծագործություններից են «Ուսանողուհին» (1939 թվական), «Նարվան», «Ականների վնասազերծումը» (1944 թվական), «Ճակատային ճանապարհները» (1947 թվական), «Մորդովուհին» (1954 թվական), «Աշակերտուհին» (1955 թվական), «Մանկապարտեզը` ամառանոցում» (1957 թվական), «Մորդովուհիների դիմանկարը» (1958 թվական), «Ուսանողուհիների դիմանկարը», «Դերասան Գ. Սամոյլովի դիմանկարը» (երկուսն էլ` 1960 թվական), «Երեխաները» (1961 թվական), «Գաջագործ Ռ. Մատվեևայի դիմանկարը» (1962 թվական), «Ծեր բոլշևիկ Մ. Օգուրցովի դիմանկարը» (1964 թվական), «Սոցիալական աշխատանքի հերոս Վ. Վոյաչեկի դիմանկարը» (1970 թվական), «Սոցիալական աշխատանքի հերոս Պ. Սմիրնովի դիմանկարը» (1971 թվական) և այլն։ 1946 թվականից դարձել է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։ 

Մահացել է 1978 թվականի օգոստոսի 13-ին Լենինգրադում, 66 տարեկան հասակում։ 

Միխայիլ Ժելեզնովի ստեղծագործությունները պահվում են Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների, Իտալիայի, Մեծ Բրիտանիայի և այլ երկրների թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։

Ցուցահանդեսներ

Ծանոթագրություններ

Աղբյուրներ 
 Центральный Государственный Архив литературы и искусства. СПб. Ф.78. Оп.5. Д.65.
 Третья выставка работ художников ленинградского фронта. — Л: Военное издательство Наркомата обороны, 1945. — с.19-20.
 Весенняя выставка произведений ленинградских художников 1955 года. Каталог. — Л: ЛССХ, 1956. — с.18.
 1917 — 1957. Выставка произведений ленинградских художников. Каталог. — Л: Ленинградский художник, 1958. — с.14.
 Осенняя выставка произведений ленинградских художников 1958 года. Каталог. — Л: Художник РСФСР, 1959. — с.12.
 Выставка произведений ленинградских художников 1960 года. Каталог. — Л: Художник РСФСР, 1963. — с.10.
 Выставка произведений ленинградских художников 1960 года. Каталог. — Л: Художник РСФСР, 1961. — с.18.
 Выставка произведений ленинградских художников 1961 года. Каталог. — Л: Художник РСФСР, 1964. — с.17.
 Осенняя выставка произведений ленинградских художников 1962 года. Каталог. — Л: Художник РСФСР, 1962. — с.12.
 Ленинград. Зональная выставка. — Л: Художник РСФСР, 1965. — с.20.
 Наш современник. Каталог выставки произведений ленинградских художников 1971 года. — Л: Художник РСФСР, 1972. — с.11.
 Выставки советского изобразительного искусства. Справочник. Том 3. 1941—1947 годы. М., Советский художник. 1973. С. 12, 123, 170, 215.
 Справочник членов Союза художников СССР. Том 1. — М: Советский художник, 1979. — с.373.
 Выставки советского изобразительного искусства. Справочник. Том 5. 1954—1958 годы. М., Советский художник. 1981. C. 27, 142, 261, 386, 548.
 Художники народов СССР. Биографический словарь. Том четвёртый. Книга первая. — М: Искусство, 1983. — с.98.
 Михаил Петрович Железнов (1912—1978). Выставка произведений. Каталог. — Л: Художник РСФСР, 1986.
 Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР. — Л: Художник РСФСР, 1972. — с.19.
 L' Ecole de Leningrad. Catalogue. Paris. Drouot Richelieu, 21 December, 1990. Р.36-37.
 L' Ecole de Leningrad. Catalogue. Paris. Drouot Richelieu, 25 Novembre, 1991. Р.92-93.
 Matthew Cullerne Bown. A Dictionary of Twentieth Century Russian And Soviet Painters. 1900 — 1980s. — London: Izomar Limited, 1998.
 Иванов С. В. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа. — Санкт-Петербург: НП-Принт, 2007. — с.15, 384, 386, 387, 397, 402, 406, 445. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.
 Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005. — Санкт Петербург: «Первоцвет», 2007. — с.47.
 Иванов, С. В. Железнов Михаил Петрович //Страницы памяти. Справочно-биографический сборник. 1941-1945. Художники Санкт-Петербургского (Ленинградского) Союза художников — ветераны Великой Отечественной войны. Кн.1. СПб: Петрополис, 2014. С.380-381.

«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ
Խորհրդային նկարիչներ
Ռուս դիմանկարիչներ
Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ