Լիբիտինա

Լիբիտինա, Լիբենտինա կամ Լուբենտինա (), հին իտալյան խթոնիկ աստվածուհի։ Օգտագործվել է որպես մահվան փոխանուն, իսկ մահացած մարդկանց մարմինները կոչում էին libitinarii։

Իբրև երկրի աստվածություն, որից ծնվում և որտեղ վերադառնում է ամեն ինչ, Լիբիտինան մեծարվել է իբրև այգիների պտղաբերության և մահվան (թաղման) աստվածուհի։ Իբրև ստորգետնյա աստվածուհի՝ նույնացվել է Պերսեփոնեի (Պրոզերպինա) հետ, իբրև պտղաբերության աստվածուհի՝ Վեներայի հետ, օգտագործվել որպես նրա մակդիր (Վեներա Լիբիտինա)։ Հորացիուսի «Հուշարձան» բանաստեղծության մեջ Լիբիտինայի անունն օգտագործվում է իբրև մահ բառի հոմանիշ։

Լիբիտինայի նվիրված պուրակ կար Էսկվիլին լեռան վրա։

Լիբիտինային երբեմն վերագրում են նաև էտրուսկյան ծագում։ Նրա անունը հնարավոր է, որ ծագած լինի էտրուսկերեն lupu- արմատից, որ նշանակում է «մեռնել»։ Վառոն բառի ստուգաբանությունը բխեցնում է լատիներեն lubere բառից՝ «լինել գրավիչ» նշանակությամբ՝ կապված լիբիդո արմատի հետ, որով փորձում էր բացատրել աստվածուհու կապը Վեներայի հետ։ Վեներա Լուբետինիան կամ Լիբիտինան կարող էր լինել էտրուսկյան Ալպանուի (հայտնի նաև որպես Ալպան կամ Ալպնու) հետ նույնականացման արդյունք, որը միաժամանակ և՛ սիրո աստվածուհին էր, և՛ անդրաշխարհի աստվածություն։ Էտրուսկերեն alpan turce արտահայտությունը համարժեք է լատիներեն libens dedit՝ «ազատորեն կամ կամովին տալ» մտքին։

Ծանոթագրություններ 

Հռոմեական աստվածներ և աստվածուհիներ
Հռոմեական դիցարանի աստվածուհիներ