Ժիլ Վիսենտե

Ժիլ Վիսենտե (Վիսենտի, , մոտ ), պորտուգալացի դրամատուրգ և բանաստեղծ, Վերածննդի ներկայացուցիչ։ Ստեղծագործել է նաև իսպաներեն։ Պորտուգալական ազգային թատրոնի հիմնադիր։ Գրել է 42 պիես, որոնցից 12-ը ֆարս է։

Վիսենտեի վաղ շրջանի երկերում («Աուտո հաճախման մասին կամ Հովվի մենախոսությունը» (1502 թ.), «Աուտո սուրբ Մարտինոյի մասին» (1504 թ.), «Աուտո տարվա չորս եղանակների մասին» (1504 թ.) և այլն) արդեն նկատելի են ժողովրդական մոտիվները։

Կենսագրություն 
Դրամատուրգի ծննդյան վայրն ու ամսաթիվը անհայտ են (ըստ որոշ աղբյուրների՝ ծնվել է Գիմարայնշում)։  Ծառայել է Մանուել I և Ժուան III թագավորների արքունիքում, որտեղ գրել է պիեսներ, եղել է դերասան և ռեժիսոր։ Իր ստեղծագործություններում Վիսենտեն ակտիվորեն օգտագործել է թատերական երաժշտությունը՝ իր սեփական (չպահպանված) և այլ կոմպոզիտորների։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ նա նաև զբաղվել է զարդերի բիզնեսով։ Երկու անգամ ամուսնացել է, ունեցել շատ երեխաներ։ Մահվան ամսաթիվը և վայրը նույնպես անհայտ են։

Արվեստ 
Վիսենտեն պորտուգալական թատրոնի հիմնադիրն է։ 1502-ից մինչև 1536 թվականները գրված 48 պիեսներից 20-ը գրված են պորտուգալերենով, 12-ը՝ կաստիլերենով (իսպաներենի հին տարբերակ), իսկ մնացածը հագեցած է մակարոնիզմով (մեքենայաբար կատարվող բառափոխառություն, երբ պահպանվում է փոխատու լեզվի ձևը)։

Գրողի սիրված ժանրերն էին աուտոն և ֆարսը՝ ուղղվելով դեպի ազգային վերտեպ և բալագան։ Դրանցում հայտնվում են սոցիալական խավի տարբեր ներկայացուցիչներ՝ գյուղացիներ, զինվորներ, քահանաներ, ինչպես նաև հեթանոսական դիցաբանության կերպարներ, աստվածաշնչյան հերոսներ։ Վիսենտեի կարևոր առանձնահատկությունը նրա հայրենասիրությունն է, որ երևում է նրա աշխատանքներում։

«Ֆարս Ինես Պերեյրայի մասին» (1523 թ.) պիեսը քաղաքային կյանքից վերցված բնավորությունների ու տիպերի կատակերգություն է։

Տուրք տալով արքունական թեմատիկային («Ողբերգակատակերգություն դոն Դուարդոսի մասին» (1525 թ.), «Ապոլլոնի տաճարը» (1526 թ.) և այլն)՝ Վիսենտեն գլխավորապես անդրադարձել է սոցիալական խնդիրներին, քաղաքաբնակների, գեղջուկների, զինվորների, քահանաների կյանքին՝ («Սիրո դարբնոցը» (1524 թ.), «Ֆարս ջորեպանների մասին» (1526 թ.), «Աուտո Մոֆինա Մենդեսի մասին» (1534 թ.))։ Որոշ պիեսներում երգիծել է կաթոլիկ հոգևորականությանը։

Վիսենտեի մահից հետո ինկվիզիցիան գրաքննության է ենթարկել նրա որոշ ստեղծագործությունները։

Չնայած ինկվիզիցիայի դիմադրությանը (նրա մի քանի գործեր ոչնչացվեցին, իսկ մյուսները կորցրեցին ավելի քան հազար խտանյութ), Վիսենտեի արվեստը հաստատապես մտավ համաշխարհային գրականություն՝ Կամոենսից մինչև Գարսիա Մարկես և Սարամագո։ Բանաստեղծի որոշ բանաստեղծություններ երաժշտության են վերածվել Բրուխի և Շումանի կողմից։

Պիեսներ 
«Աուտո հաճախման մասին կամ Հովվի մենախոսությունը» (1502 թ.)
«Մարիամ Մուլատի ողբը» (1522)
«Ֆարս  Ինես Պերեյրայի մասին» (1523)
«Քահանան Բեյրայից» (1526)

Տես նաև 
 Աուտո

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 
 Պոեմները իսպաներեն 
 Մեկ իսպաներեն պոեմ և դրա թարգմանությունն էսպերանտոյով
 Բառարաններ և հանրագիտարան Ակդեմիկում
 "Vicente, Gil."  The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition. Columbia University Press, 2006.
 "Vicente, Gil." Encyclopædia Britannica Online. 2006.

Պորտուգալացի դրամատուրգներ
Պորտուգալացի բանաստեղծներ
Պորտուգալացի գրողներ
Դրամատուրգներ
Իսպանալեզու գրողներ
Իսպանացի դրամատուրգներ
1540 մահեր
Վերածննդի դարաշրջանի գրականություն
16-րդ դարի մահեր
Իսպանացի բանաստեղծներ
15-րդ դարի ծնունդներ
Իսպաներեն գրականություն
Բանաստեղծներ այբբենական կարգով