Կծվակ

Կծվակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խլաթի գավառակում։ Գտնվում էր Դատվանից 6 կմ հյուսիս՝ Վանա լճի ափին։

Անվան ստուգաբանություն 
Գյուղի անվանումը կապված է Կայծակ տանուտիրոջ անվան հետ։ Մեկ այլլ վարկածի համաձայն առաջացել է կծու և ակ բառերից և բնորոշում է գյուղի կծու ջուր ունենալը։

Պատմություն 
1895 թվականին գյուղի բնակչությունը ենթարկվել է կոտորածի, իսկ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ բռնությամբ տեղահանվել է։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։

Բնակչություն 
Կծվակը զուտ հայաբնակ գյուղ է եղել։ 1882 թվականին ուներ 71 տուն՝ 642 հայ բնակչով, իսկ 1909 թվականին ուներ 642 (60 տուն) հայ բնակիչ։

Տնտեսություն 
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էր երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։

Պատմամշակութային կառույցներ 
Կծվակն ուներ Ս. Գևորգ անունով եկեղեցի։ Գյուղն մոտ կար միջնադարյան բերդ, որի ավերակները XX դարի սկզբին դեռ երևում էր բլրի գագաթից։

Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
 Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Տես նաև 
 Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ 

Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր