Արմտան Մեծ

Արմտան Մեծ, գյուղ Մեծ Հայքի Բարձր Հայք աշխարհի Դարանաղի գավառի Արմտան գավառակում, իսկ ապա գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում։

Գյուղի մեծության պատճառով այն երբեմն հիշատակել են որպես ավան։

Պատմություն 
Արմտանը համապատասխանում է մ․ թ․ ա․ XV—XIV դարերի խեթական արձանագրությունների «Արմտան» կամ «Արմատան» տեղանվանը։ Արմտանը մտել է Հայասա ցեղային միության կազմի մեջ։ XVII դարի մատենագիր Հակոբ Կարնեցին հիշատակել է Արմտանը։ Ենթադրվում է, որ Արմտան անվան մեջ պահպանվել է «Արմեն» ցեղանվան ձևերից մեկը։

Արմտանը ավերվել է Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Տեղի բնակչությունը տեղահանվել է և ցրվել զանազան երկրներ։

Բնակչություն 
1915 թվականի Մեծ եղեռնը հիմնականում հայաբնակ է եղել։ XX դարի սկզբին ուներ մոտ 2000 բնակիչ։

Տնտեսություն 
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործություն և արհեստներն էին։

Պատմամշակութային կառույցներ 
Արմտանն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։ Գյուղի մոտակայքում կար հին բերդի ավերակներ, պատմական Ս. Նշան վանքի կիսակործանված համալիրը, Քառասուն Մանկանց եկեղեցու մնացորդները, Ս. Լուսավորիչ եկեղեցու փլատակները։

Կրթություն 
Գյուղում գործում էր Արամյան անունով վարժարան։

Անվանի մարդիկ 
Արմտան Մեծ գյուղում է ծնվել Հակոբ Մնձուրին։

Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
 Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Տես նաև 
 Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ 

Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր