Կաթնաջուր

Կաթնաջուր, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Սպիտակ համայնքում։

Գտնվում է Սպիտակ քաղաքից մոտ 10 կմ արևելք, ծովի մակարդակից մոտ 1720մ բարձրության վրա։ Վերանվանվել է Կաթնաջուր 1946 թ. ապրիլի 26-ին։

Պատմություն 
Գյուղի բնակիչները հին գյուղի ավերակների վրա բնակություն են հաստատել 1826 թվականին։ Գյուղում բնակություն հաստատած առաջին ընտանիքների մեծ մասը գաղթել էր Իրանի հայաշատ գավառներից, ինչպես նաև Մուշից, իսկ մի քանի ընտանիքներ էլ փոխադրվել էին Աշտարակից։ 

Կաթնաջուր գյուղն ընկած է  Փամբակի լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջին, գտնվում է ծովի մակերևույթից 1715 մ բարձրության վրա։ Ունի լեռնային ռելիեֆ և չոր կլիմա։ Գյուղի կլիման ձմռանը ցրտաշունչ է, ամռանը՝ զով։ 

Համայնքի գյուղացիական տնտեսությունները հիմնականում զբաղվում են ցորենի, գարու, կարտոֆիլի բազմամյա խոտաբույսերի արտադրությամբ, մշակում են նաև բանջարա-բոստանային կուլտուրաներ։ Գյուղատնտեսության բնագավառում համայնքը աչքի չի ընկնում բարվոք ոռոգման ներքին ցանցով։ Անասնապահության բնագավառում հիմնականում զբաղվում են խոշոր եղջերավոր անասնապահությամբ։

Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, որը կառուցվել է 2001 թ.-ին, սակայն բացակայում են մարզադահլիճը և լաբորատոր սենյակները։ Դպրոցում սովորում են 420 աշակերտ։ Համայնքն ունի մշակույթի տուն, որը չունի շենքային պայմաններ և համապատասխան գույք, որը հնարավարություն կտար կազմակերպել ազգաբնակչության հանգիստը։ Գյուղն ունի բուժ-կետ, որը գործում է տնակային պայմաններում։ Գյուղի առաջին վարժուհին եղել է օրիորդ Մանյան, որը եկել է Թիֆլիսից, ավարտել էր Գայանյան դպրոցը։

Համաշխարհային առաջին պատերազմի տարիներին գյուղացիները մտել են կամավորական ջոկատներ՝ արևմտահայության ազատագրման գործին օգնելու համար։ Արցախյան հերոսամարտին Կաթնաջուրից մասնակցել և զոհվել է Ազատամարտիկ Սողոմոն Բաբկենի Սեյրանյանը [21.11.1957]։ Նա հերոսաբար զոհվեց 22.11.1992 -ին, Լաչինի շրջանում։

Բնակչություն 
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Կաթնաջուրի մշտական բնակչությունը կազմել է 1536, առկա բնակչությունը` 1295 մարդ։ 1831 թվականից ի վեր բնակիչները հայեր են, որոնց մի մասի նախնիները 1829-1830 թթ. եկել են Մուշից, Կարսից և այլ շրջաններից։

Կաթնաջուրի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.

Տես նաև 
 Լոռու մարզ
 Կաթնաջուրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

Ծանոթագրություններ 

Լոռու մարզի գյուղեր