Ֆրիդրիխ Կեկուլե

Ֆրիդրիխ Ավգուստ Կեկուլե ֆոն Շտրադոնից (, ), գերմանացի քիմիկոս-օրգանիկ, Դենտի (Դանտ, Բելգիա, 1858 թվականից) և Բոննի (1865 թվականից) համալսարանների պրոֆեսոր, Գերմանիայի քիմիական ընկերության նախագահ (1886)։

Կենսագրություն 
Կեկուլե Ֆրիդրիխ Ավգուստը ծնվել է Դարմշտադտում, պաշտոնյայի ընտանիքում։ Մանուկ հասակում պատրաստվում էր դառնալ ճարտարապետ։ 1849 թվականին Կեկուլեն սկսեց ուսումնասիրել քիմիան Լիբիխի մոտ, 1852 թվականին ավարտելով համալսարանը Կեկուլն մեկնեց Փարիզ, որտեղ զբաղվեց քիմիայի ուսումնասիրություններով։ 1856 թվականին վերադառնալով Գերմանիա, հինեց քիմիական լաբորատորիա։ 1858 թվականից) և Բոննի (1865 թվականից) համալսարանների պրոֆեսոր, Գերմանիայի քիմիական ընկերության նախագահ (1886)։

Գիտական ​​աշխատանք 
Կեկուլեն ստացել է թիոքացախաթթու (1854), գլիկոլաթթու (1856), նիդերլանդացի քիմիկոս Ֆրանշիմոնի (1844-1919) հետ՝ եռֆենիլմեթան և անտրաքինոն (1872)։ Կեկուլեի հիմնական աշխատանքները վերաբերում են տեսական քիմիային։

Առաջինն է արտահայտել ծծմբի և թթվածնի «երկհիմնայնության» (այսինքն՝ երկատոմայնության կամ երկարժեքականության) մասին գաղափարը (1854)։ 1857 թվականին տարրերը բաժանել է միահիմնայնության, երկհիմնայնության և եռհիմնայնության, գերմանացի քիմիկոս Ա. Կուբեի հետ միաժամանակ ածխածինը համարել քառատոմ տարր։ 1858 թվականին շոտլանդացի քիմիկոս Արչիբալդ Կուպերի հետ ցույց է տվել ածխածնի ատոմների միմյանց շղթայաձև միանալու ունակությունը։ Հետագա տարիներին Կեկուլեն մշակել է բազմատոմ ռադիկալների տեսությունը։ 1865 թվականին առաջարկել է բենզոլի կառուցվածքի ցիկլիկ բանաձևը։ Պարզել է ազոմիացությունների և դիազոմիացությունների կառուցվածքները։

Կեկուլեն 
1978 թվականին Կեկուլեի անունով է կոչվել կեկուլեն սինթեզը, ածխաջրածին, որը բաղկացած է 12 կոնդենսատ բենզոլային օղակներից մակրոցիկլիկ վեցանկյան տեսքով.

Գրականություն 
 Биографии великих химиков. Перевод с нем. под редакцией Быкова Г. В. — М.։ Мир, 1981. 320 с.
 Волков В. А., Вонский Е. В., Кузнецова Г. И. Выдающиеся химики мира. — М.։ ВШ, 1991. 656 с.
 Джуа М., История химии, пер. с итал., М.։ Мир, 1966

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
«Естествознание, философия и науки о человеческом поведении в Советском Союзе, Глава IX. Химия»
 Kekulés Traum (Kekulé's dream, in German)
 Kekulé: A Scientist and a Dreamer 

Գերմանացի քիմիկոսներ
Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Գերմանացի մանկավարժներ
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Գերմանացի գիտնականներ
Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ
Գերմանացի բնագետներ