Հոսե

Հոսե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չարսանջակի գավառակում։ Գտնվում էր Բերրի գյուղաքաղաքից 4-5 կմ արևելք, հարթավայրում։

Անվան ստուգաբանություն 
Գյուղի անվանումը առաջացել է «Հոս չէ, հոս չէ» բառերի աղավաղումից։

Բնակչություն 
Գյուղը կառուցված էր Փերի գետի երկու ափերին՝ ընդարձակ հովտում։ Այն ուներ արգավանդ հողեր և գեղեցիկ տեսարան։

Գյուղից հյուսիս-արևելք կար 2 մ բարձրության հասնող պարսպապատ տարածություն, որն կիստ թողնված շինության տպավորությունն էր ստեղծում։ Ըստ ավանդության մի ժամանակ Տիգրան Բ-ի Տիգրանակերտ մայրաքաղաքը պետք է այստեղ ստեղծվեր, իսկ այդ պարիսպը եղել է մայրաքաղաքի հիմքը։ Սակայն մի օր այն կառուցող վարպետը կորցնում է գործիքները և դրանք փնտրելուց սկսում է ասել. «Հոս չէ, հոս չէ»։ Վարպետը գործիքները փնտրելով հասնում է Տիգրանակերտ մայրաքաղաքի տեղարդավայրը և այնտեղ է կառուցում նախատեսած քաղաքը։

1915 թվականի Մեծ եղեռնին զոհ է գնացել 150 բնակիչ, իսկ մնացածն արտագաղթել են։ Ներկա պահին շուրջ 130 հոսեցիներ ցրված են 4 տարբեր երկրներում՝ Հայաստանում, Մեքսիկայում, Լիբանանում և ԱՄՆ-ում։

Տնտեսություն 
1915 թվականի նախօրեին գյուղն ուներ 219 հայ բնակիչ։

Պատմամշակութային կառույցներ 
Հոսեն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։

Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
 Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Տես նաև 
 Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ 

Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր