Չկալով (Լոռու մարզ)

Չկալով, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Թումանյան համայնքում։

Գտնվում է Դեբեդ գետի աջափնյակում։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից 1 350 մետր է, հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 23 կմ, Դսեղից՝ 5 կմ։ 1939 թվականի փետրվարի 22-ին վերանվանվել է Չկալով։

Պատմություն 
Չկալով համայնքը հիմնադրվել 1850 թվականին Գուգարաց Սադուն իշխանի կողմից։ Գյուղը նախկինում կոչվել է Սադունաբագդի (Սդիբագդի, Սադիբագդի, Սեյիդ Բագդի)՝ ի պատիվ Սադուն Բ Արծրուն իշխանի։ 1939 թվականից գյուղը կոչվում է Չկալով՝ Խորհրդային Միության հերոս, օդաչու Վալերի Չկալովի անունով։

2022 թվականի փետրվարի 20-ից գյուղը ներառվել է Թումանյան համայնքի կազմում։ Համայնքի վարչական տարածքը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1 450 մ բարձրության վրա, ինչը հանգեցնում է տարածքի ներքին, միջին և վերին հատվածներում կլիմայական պայմանների ընդգծված տարբերության։

Համայնքում գործում է հիմնական դպրոց, բուժկետ, հեռուստակայան, գրադարան։ Դպրոցը կառուցվել է 1958 թվականին, վերաբացվել է 1995 թվականին և նախատեսված է շուրջ 90 աշակերտի համար։ Ներկայումս դպրոցում սովորում է 9 աշակերտ։

Բնակչություն 
Ըստ ՀՀ 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների՝ Չկալովի մշտական բնակչությունը կազմել է 144, առկա բնակչությունը` 140 մարդ։ 2022 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչության թիվը կազմում է 158 մարդ։  Բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.

Գյուղի բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է անասնապահությամբ, գյուղատնտեսությամբ և մեղվաբուծությամբ։

Տնտեսություն 
Համայնքը գյուղատնտեսության համար ռիսկային գոտի է, քանի որ հողերը չեն ոռոգվում, տարվա ընթացքում տեղումներն անհամաչափ են։ Գյուղատնտեսությանը մեծ վնաս են հասցնում կարկտահարումները, ցրտահարությունները, երաշտները։ Համայնքի բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է անասնապահությամբ և բուսաբուծությամբ, քանի որ հանդերն ու դաշտերը մինչև խորը աշուն ծածկված են փարթամ կանաչով։ Անասնապահությամբ զբաղվողներն արտադրում են գյուղատնտեսական մթերքներ՝ կաթ, միս, բուրդ, ձու, մեղր։

Գյուղում գործել է կրամիտի գործարան, ունեցել է նաև հացի փուռ։ Տարիներ շարունակ գյուղի հիմնական խնդիրը եղել է ջրի բացակայությունը, որը լուծվել է 2014 թվականին «ՎիվաՍել-ՄՏՍ»-ի և «Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամի» ջանքերով։ Համայնքում կառուցվել է 22 կմ երկարությամբ ջրագիծ։

Տեսարժան վայրեր 
Գյուղի եկեղեցին կառուցվել է 1862 թվականին։ Առաջին քահանան Տեր Ավետիք Մելիքյանն էր, որը կնոջ հետ թաղված է եկեղեցու բակում։ Գյուղում և շրջակայքում պահպանվել են խաչքարեր (13-17-րդ դարեր) և գյուղատեղիներ (13-19-րդ դարեր)։

Տես նաև 
 Չկալովի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

Ծանոթագրություններ 

Լոռու մարզի գյուղեր