Ժորա Հարությունյան

Ժորա (Գևորգ) Սաղաթելի Հարությունյան (), հայ դրամատուրգ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1975)։ ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1979, «Խաչմերուկ» ներկայացման համար)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1964 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1970 թվականից։

Կենսագրություն 

Ժորա Հարությունյանը ծնվել է 1928 թվականին, Երևանում։ 1946 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական տեխնիկումը, 1962 թվականին` Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1950-1965 թվականներին աշխատել է Երևանի բժշկական տարբեր հիմնարկություններում։ 1964 թվականին եղել է ԽՍՀՄ գրական ֆոնդի հայկական բաժանմունքի պոլիկլինիկայի գլխավոր բժիշկը, 1965 թվականից՝ ԽՍՀՄ գրական ֆոնդի հայակական բաժանմունքի տնօրեն (ընդմիջում է ունեցել ընդամենը 5 ամիս՝ 1976 թվականի հունիսից մինչև դեկտեմբերի 15-ը)։ 1969-1995 թթ. եղել է ՀԳՄ գրականության ֆոնդի տնօրեն։ Ռուսերեն լույս է տեսել նրա «Գլխի գինն է 50 միլիոն» դրաման (Մոսկվա, 1969, բեմադրվել է Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երեժշտական թատրոնում)։

Առաջին պիեսը «Սրտի արատ» կատակերգությունն է (բեմադրում՝ Գաբրիել Սունդուկյանի անվան թատրոնում, 1957, ռեժիսոր Վարդան Աճեմյան)։ Հայաստանի տարբեր թատրոնների խաղացանկում տեղ են գտել նրա «Հիվանդ  N 199» (1960), «Ղազարը գնում է պատերազմ» (1968), «Հարսնացու հյուսիսից» (1973, Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան թատրոն), «Խաչմերուկ» (1978, ՀԽՍՀ պետական մրցանակ 1979, բեմադրվել է նաև Հունգարիայում, 1980), «Քո վերջին հանգրվանը» (Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոն, Գյումրիի Վարդան Աճեմյանի անվան թատրոն, ՀԳՄ Գաբրիել Սունդուկյանի անվան մրցանակ 1983), «Բախտավոր մարդիկ» (1987), «Մեր այս տարիքում» (1991) և այլ կատակերգություններ, որոնց մի մասը բեմադրվել է Արցախում և արտասահմանում։ Հարությունյանի պիեսներին բնորոշ են կյանքի հրատապ խնդիրների արծարծումը, կատակերգական ցայտուն իրավիճակները։ Նա վեր է հանում ժամանակակից իրականության սոցիալական և մարդկային հարաբերությունների ստվերոտ կողմերը՝ դրանց հակադրելով ազգային բարոյականության ավանդներն ու հոգևոր կայուն արժեքները։

Ֆիլմեր Ժ. Հարությունյանի սցենարով 
Հարությունյանի սցենարներով Հայֆիլմ և հեռուստատեսային ֆիլմերի «Երևան» ստուդիաներում նկարահանվել են մի շարք կարճամետրաժ և լիամետրաժ գեղարվեստական կինոնկարներ, այդ թվում՝
 «Ոսկե ցլիկ» (համահեղինակ, 1953)
«Շրթներկ N 4» (1967)
 «Ձախորդ Փանոսը» (1970)
 «Հուշարձան» (1973)
 «Հարսնացու հյուսիսից» (1974)
 «Խոշոր շահում» (1982)
 «Հրդեհ» (1984)
 «Խաչմերուկի դեղատունը» (1988)

Պարգևներ 
 ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 1975
 «Պատվո նշան» շքանշան, 1978
 ՀԽՍՀ պետական մրցանակ, 1979
 ՀԳՄ Գաբրիել Սունդուկյանի անվան մրցանակ, 1983

Երկեր 
 Պիեսների ժողովածու (գրքում տեղ է գտել նաև Ժորա Հարությունյանի «Ժամադրություն» պիեսը), Երևան, «Հայաստան», 1971։
 Խաչմերուկ, պիեսների ժողովածու, Երևան, «Սովետական գրող», 1979։
 Քո վերջին հանգրվանը, պիեսներ, կինոպատումներ, 1986։
 Ընտիր երկեր, պիեսներ, Սովետական գրող, 1988, 541 էջ։
Իմ լռությունը, Էդիթ Պրինտ, 2003, 140 էջ։

Գրականություն 
 Պատուհան դեպի հավերժություն. Ժորա Հարությունյան, Էդիթ Պրինտ, 2013, 396 էջ։

Ծանոթագրություններ 

Հայ դրամատուրգներ
Հայ տղամարդ գրողներ
ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ