Կարկառ

Կարկառ, քաղաք (ամրոց, բերդ, գյուղ, գյուղաքաղաք, ավան) Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Կարկառի գավառակում։ Հանդիսանում էր համանուն գավառակի կենտրոն։ Գտնվում էր Մալաթիա քաղաքից հարավ-արևելք, Եփրատ գետի աջ կողմում։

Անվանումներ 
Բնակավայրն ունեցել է հետևյալ անվանումները. Գախթա, Գախտա, Գարգառ, Գարգար, Գեռգեռ, Գերգեր, Գերգեր գալեսի, Գյառգյառ, Կախթա, Կախտա, Կահտա, Կահտայն, Կառկառ, Կառկառ Նոր, Կարկար, Կեռկեռ, Կերկեռ քալեսի, Կերկեր, Կյախտա, Քարզալա, Քարքար, Քիխթա, Քյախթա, Քյախթե, Քյախտա, Քյուրքյուր։

Պատմություն 
Բնակավայրի տեղում ժամանակին գտնվել է Կոմագենեի Արսամեա քաղաքը։ 1283 թվականին բնակավայրը Մարաշի հետ միասին գրավվել է եգիպտական սուլթանի կողմից։

Հայ բնակչության մի մասը բնաջնջվեց, իսկ մնացածը բռնի մուսուլմանացվեցին 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։

Բնակչություն 
20-րդ դարի սկզբին ուներ 100 հայ տուն բնակիչ։

Պատմամշակութային կառույցներ 
Կարկառն ուներ հայկական եկեղեցի և բերդ։ Բերդը կառուցված էր սև քարից՝ բարձր լեռան վրա։ Բերդի մասին տեսեկություններ են պահպանվել Մատթեոս Ուռհայեցու և Միխայիլ Ասորու մոտ։

Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
 Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Տես նաև 
 Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Արտաքին հղումներ 
 «Ձմեռը հայ են, ամառը՝ տաճիկ» կամ Կոմմագենեի արեւորդիները՝ Նեմրութի ստորոտին

Ծանոթագրություններ 

Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Թուրքիայի քաղաքներ
Կարկառի շրջանի համայնքներ
Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
Ադըյամանի մարզի բնակավայրեր