Կոնստանտին Ֆեդին

Կոնստանտին Ալեքսանդրովիչ Ֆեդին (, ), ռուս խորհրդային գրող, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1958 թ.), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1967 թ.), Գերմանիայի արվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ (1958 թ.)։

Կենսագրություն և ստեղծագործություն 
1914 թվականին ավարտել է Մոսկվայի առևտրի ինստիտուտը։ Նույն տարում մեկնել է Գերմանիա՝ գերմաներենի մեջ կատարելագործվելու։ Վերադարձել է հայրենիք 1918 թ.։ 1921 թ. մտել է «Սերապիոնյան եղբայրներ» գրական խմբի մեջ։

Ֆեդինի գործերը տպագրվել են սկսած 1913 թ-ից։ 1923 թ. լույս է տեսել նրա պատմվածքների առաջին ժողովածուն՝ «Ամայի տարածություն»։ Հեղինակին լայն ճանաչում է բերել «Քաղաքներ և տարիներ» (1924 թ., համանուն կինոնկար, 1930 թ. և 1973 թ., հայերեն հրատակություն 1969 թ.) վեպը, որը պատմում է մտավորականության վարքագծի մասին՝ Հոկտեմբերյան հեղափոխության և քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։ «Եղբայրներ» (1927 - 1928 թթ.) վեպը նվիրված է հեղափոխության մեջ արվեստի դերի բացահայտմանը։

1920-ական թթ․ վերջին և 30-ական թթ․ սկզբին Ֆեդինը կատարել է մի քանի ուղևորություն Արևմտյան Եվրոպայի երկրներ։ Արդյունքը եղել են «Եվրոպայի առևանգումը» (գիրք 1-2, 1933 - 1935 թթ.) և «Արկտուր» առողջարանը» (1940 թ.) վեպերը, որոնցում բացահայտված են բուրժական աշխարհի սոցիալական հակասությունները, քննադատված են նրա քաղաքական ու բարոյական հիմքերը։ 
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին գրել է «Զգացմունքների փորձությունը» (1942 թ.) պիեսը, նաև պատմվածք-ակնարկներ, որոնք ամփոփվել են
«Մի քանի բնակավայր» (1943 թ.) և «Ժամադրություն Լենինգրադի հետ» (1944 թ.) շարքերի մեջ, սկսել է աշխատել «Առաջին բերկրանքը» (1945 թ., համանուն կինոնկար, 1956 թ., հայերեն հրատարակվել է 1954 թ.), «Արտասովոր ամառը» (1947-1948 թթ., համանուն կինոնկար, 1956 թ., հայ․ հրատ․ 1952 թ., երկու վեպերի համար՝ ՍՍՀՄ պետ․ մրցանակ, 1949 թ.) և «Խարույկ» (գիրք 1-2, 1961 - 1965 թթ.) եռերգության վրա։

Այս գործերում տրված է ռուսական հեղափոխական բնավորության կազմավորման պատմությունը, ռուս հասարակության հեղափոխական նորացման օրինաչափության գաղափարը։ «Գրող, արվեստ, ժամանակ» (1957 թ., լրց․ հրտ․ 1961 թ.) գրքում Ֆեդինը ստեղծել է անցյալի և իր ժամանակի գրողների դիմանկարներ, գրել գրողի աշխատանքի ու վարպետության մասին։ Լայնորեն հայտնի է «Գորկին մեզ հետ» (1941-1968 թթ.) հուշագրությունը։

Ֆեդինի ստեղծագործության մեջ առաջատարը «նոր աշխարհի մարդկայնության» գաղափարն Է։ Նրա երկերը թարգմանվել են ԽՍՀՄ և այլ ժողովուրդների լեզուներով։ եղել է ԽՍՀՄ ԳՄ առաջին քարտուղարը (1959-1971 թթ.) և վարչության նախագահը (1971 թ.-ից)։ ԽՍՄ VI - IX գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։

Պարգևատրվել է Լենինի 4, Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Աշխատանքային կարմիր դրոշի 2, ինչպես նաև ԳԴՀ-ի 2 շքանշաններով։

Երկեր 
 Собр․ СОЧ․, Т․ 1 - 10, 1969-73․
Федин К. А. Собрание сочинений. В 12 т. - М., 1982 - 1986.

Գրականություն 
 Брайнина Б․, Константин Федин․ Очерк жизни и творчества, 5 изд․, М-, 1962; 
 Брайнина Б․, По законам красоты․ О трилогии К․ Федина и о героях необыкновенного времени, М․, 1968; 
 Брайнина Б․, Федин и Запад, 2 изд․, М․, 1983; 
 Кузнецов Н․ И․, Константин Федин․ Очерк творчества, М․, 1969․
 Кузнецов М. Романы Константина Федина. - М., 1980.
 Оклянский Ю. Константин Федин. - М., 1986.
 Старков А. Ступени мастерства։ Очерк творчества К. А. Федина. - М., 1985.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Կ. Ֆեդինի թանգարանի պաշտոնական կայքը 
 Կ. Ֆեդինը «Культура Саратова» կայքում 

Ռուս գրողներ
ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Սարատով քաղաքում ծնվածներ
Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Անձինք նամականիշերի վրա
Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Ռուս բանաստեղծներ
Ռուս քաղաքական գործիչներ
Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Խորհրդային բանաստեղծներ
20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Խորհրդային տղամարդ գրողներ
Խորհրդային վիպասաններ
Խորհրդային պատմվածքագիրներ