Արճակ

Արճակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճակի գավառակում։ Գտնվում էր Վան քաղաքից 25 կմ հյուսիս-արևելք, Արճակ լճի հարավ-արևելյան ափից փոքր-ինչ հեռու։

Աշխարհագրություն 
Գյուղը շրջապատված էր լեռներով։ Մինչև 1915 թվականին ուներ փարթամ մարգագետիններ և ծառաստաններ։

Պատմություն 
Բնակիչները գործուն մասնակցություն են ունեցել Վանի 1915 թվականի հերոսամարտին։ Արճակն ավերվել ու ամայացել է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Բնակչության մի մասը զոհվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ, մյուս մասը գաղթել ու ապաստանել է Արևելյան Հայաստանում և Հյուսիսային Կովկասում։

Բնակչություն 
1850-ական թվականներին ուներ 71 տուն՝ 495 հայ բնակիչ, իսկ 1909 թվականին՝ 160 տուն հայ բնակիչ։

Տնտեսություն 
Զբաղվում էին այգեգործությամբ, երկրագործությամբ, անասնապահությամբ, մասամբ՝ մեղվաբուծությամբ։ Գյուղը տեղական ճանապարհով կապված էր Վան քաղաքի հետ։

Պատմամշակութային կառույցներ 
Արճակն ուներ Ս. Գեորգ անունով եկեղեցի, որը կառուցված էր XIX դարում ավելի քան 450 տարվա հնություն ունեցող տաճարի մոտ։ Ուներ Թուխ Մանուկ անուներով 3 սրբատեղիներ։

Կրթություն 
Գյուղն ուներ նախակրթական ուսումնարան։

Արճակցիներ 
 Արծրուն Կծոյան, հայ բժիշկ-պատմաբան
 Սենեքերիմ Մկրտչյան, հայ համաճարակաբան։ ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ (1961)։

Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Տես նաև 
 Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ 

Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր