Հրաչիկ Փանոյան

Հրաչիկ Փանոյան (), հայ բժիշկ, հոգեբույժ, առողջապահության կազմակերպիչ։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1922 թ. դեկտեմբերի 18-ին Կիրովական (ներկայումս Վանաձոր քաղաքում՝ ծառայողների ընտանիքում։ 1930-1940 թթ. սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է Կիրովականի թիվ 2 դպրոցը։ 1940-1941 թթ. եղել է Սամարղանդի սանինստրուկտորների դպրոցի կուրսանտ։

1941-1945 թթ. մասնակցել է Հայրենական Մեծ պատերազմին։ Ծառայել է Խորհրդային բանակի 2-րդ Ուկրաինական և Տափաստանային հետևակային դիվիզիայի 12-րդ գնդում՝ որպես ֆելդշեր։ Ծառայության բերումով եղել է Չեխոսլովակիայում, Ռումինիայում, Հունգարիայում, Ավստրիայում, որտեղ պարգևատրվել է «Վիեննայի ազատագրման մեդալ»-ով։ 1946-1951 թթ. սովորել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետում։

Վերապատրասստման դասընթացներ է անցել Երևանում (1951, 1968, 1988) և Մոսկվայում (1954, 1966, 1969, 1972)։ 1951-1955 թթ. աշխատել է Կիրովականի 1-ին բուժմիավորման հոգեբուժական կաբինետի բժիշկ։ 1955-1993 թթ. աշխատել է իր կողմից հիմնադրված Կիրովականի միջշրջանային հոգեբուժական դիսպանսերի գլխավոր բժիշկ։ 1973 թ. ԵրԲի-ում պաշտպանել է թեկնածուական թեզ՝ Հոգեկան հիվանդությունների էպիդեմիոլոգիան Հայաստանի հյուսիսային շրջաններում թեմայով և ստացել բժշկագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։

1951-1975 թթ. դասավանդել է Կիրովականի բժշկական ուսումնարանում։ 1975-1993 թթ. դասախոսել է Կիրովականի, այնուհետև՝ Վանաձորի մանկավարժական ինստիտուտում՝ 1982 թվականից հանդիսանալով մանկավարժության և հոգեբանության ամբիոնի դոցենտ։ Գիտական ուսումնասիրությունները նվիրված են հոգեբուժության և հոգեբանության խնդիրներին։ Հեղինակ է մեկ տասնյակ գիտական հոդվածների։ Մասնակցել է միջազգային միութենական և հանրապետական գիտաժողովների Մոսկվայում (1954, 1967, 1975), Վորոնեժում (1972), Երևանում։

Տիրապետել է հայերեն, ռուսերեն, գերմաներեն լեզուներին։

1943 թ. ընդունվել է Կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Եղել է Հայաստանի Կոմկուսի 28-րդ համագումարի պատգամավոր։ 1965-1988 թթ. անընդմեջ եղել է Կիրովականի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր։ Եղել է Կիրովականի քաղխորհրդի առողջապահության և սոցիալական ապահովության մշտական հանձնաժողովի նախագահը, Կիրովականի Սթափության ընկերության նախագահը, Գիտելիք ընկերության դասախոս, Պատերազմի և աշխատանքի վետերանների խորհրդի նախագահության անդամ։

Մահացել է 2000 թ. օգոստոսի 28-ին Վանաձոր քաղաքում։

Պարգևներ 
Պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի՝ 2 և Կարմիր աստղի շքանշաններով, Հայրենական Մեծ պատերազմի 11 մեդալներով, Առողջապահության գերազանցիկի նշանով, Գիտելիք ընկերության, Կարմիր խաչի և մահիկի պատվոգրերով, շնորհակալագրերով և այլն։ 1970 թ. արժանացել է Հայաստանի վաստակավոր բժշկի կոչման։

Հիշատակ 
2002 թվականին նրա հիմնադրած հոգենյարդաբանական դիսպանսերը վերանվանվել է և կրում է Հրաչիկ Փանոյանի անվան Լոռու մարզի հոգենյարդաբուժական դիսպանսեր անունը։

Աղբյուրներ 
 Հարություն Մինասյան, 100 հայ հոգեբույժներ, Գիրք Ա, Երևան, 2002։

Հայ հոգեբույժներ
ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկներ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ