Միհրան Խոջամիրյան

Միհրան Խաչատուրի Խոջամիրյան (նոյեմբերի 1 (նոյեմբերի 14), 1882, Երևանի նահանգի Նախիջևանի գավառ, գ. Վերին Ագուլիս (այժմ՝ Նախիջևանում) - փետրվարի 8, 1938, Թիֆլիս), հայ բոլշևիկ հեղափոխական։ 

ՌՍԴԲԿ մեջ է մտել 1902 թվականին, Բաքվում, կուսակցության II համագումարից հետո հարել է բոլշևիկներին։ Բարձրագույն տնտեսագիտական կրթություն է ստացել Ժնևում։

1903 - 1905 թվականներին կուսակցական աշխատանք է տարել Կիևում և Թիֆլիսում։ 1905 թվականին, Կիևի մարտական կազմակերպություններից մեկի բացահայտման կապակցությամբ, թաքնվելով ոստիկանությունից, մեկնել է Ժնև, ուր կատարել է Լենինի գլխավորած ՌՍԴԲԿ արտասահմանյան բաժանմունքի հանձնարարությունները։ 1907 - 1908 թվականներին Ցխակայայի, Սեմաշկոյի, Լունաչարսկու, Կնունյանցի և այլ ընկերների հետ կազմակերպել է «Радуга» բոլշևիկյան ուղղության ամսագրի հրատարակությունը, այն լույս էր տեսնում ժնևում։

1908 թվականին Խոջամիրյանը կուսակցության հանձնարարությամբ մեկնել է Գերմանիա, որտեղ և ձերբակալվել է՝ մեղադրվելով Կամոյի (Սիմոն Տեր-Պետրոսյան) հետ համագործակցելու մեջ։ Շնորհիվ Լենինի եռանդուն ջանքերի և բոլշևիկների ծավալած ագիտացիայի հաջողվել է ձախողել Խոջամիրյանի հանձնումը ցարական իշխանություններին։ Մեկ ու կես տարվա բանտարկությունից հետո ազատ է արձակվել։ Մինչև 1914 թվականը ապրել և գործել է ժնևում՝ շարունակելով կատարել կուսակցության հանձնարարությունները, իսկ հետո հեռացել կուսակցական աշխատանքից։ 1914 թվականի վերջին վերադարձել է հայրենիք և կամավոր մեկնել Կովկասյան ռազմաճակատ։ Զորացրվել է 1918 թվականին։ 1920 - 1923 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ արտգործժողկոմատում։ Եղել է Խորհրդային Հայաստանի խամաճիկային պատվիրակության քարտուղարը Կարսի կոնֆերնասում։ 1923 - 1937 թվականներին աշխատել է Հայաստանի և Ադրբեջանի բանկային-ֆինանսական մարմիններում։

Ծանոթագրություններ 

Հայ հեղափոխականներ