Սարգիս Գուրզադյան

Սարգիս Արամի Գուրզադյան (), հայ ճարտարապետ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1970)։

ՀԽՍՀ Գիտության Ազգային Ակադեմիայի ակադեմիկոս Գրիգոր Գուրզադյանի եղբայրն է։

Կենսագրություն 
1946 թվականին ավարտել է Երևանի Ավետիք Իսահակյանի անվան միջնակարգ դպրոցը։ 1946-1951 թվականներին սովորել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի շինարարական ֆակուլտետի ճարտարապետական բաժնում, 1962 թվականից՝ դասախոս, դոցենտ)։ 1951 թվականին աշխատանքի է ընդունվել Հայնախագիծ ինստիտուտում՝ Սամվել Սաֆարյանի արվեստանոց, 1969 թվականից՝ «Հայպետնախագիծ» ինստիտուտի № 1 ճարտարապետական արվեստանոցի ղեկավար։ 1974-1979 թվականներին՝ ՀՃՄ վարչության քարտուղար, 1994 թվականին նշանակվել է «Հայնախագիծ» ԲԲԸ խորհրդի նախագահ։ 2002 թվականին արժանացել է Ճարտարապետության միջազգային ակադեմիայի պրոֆեսորի կոչման։

Իրականացված շենքեր

Քաղաքաշինական նախագծեր 
Սարգիս Գուրզադյանի նախագծերով իրականացվել են
 Թամանյան փողոցի բարեկարգման նախագիծ Երևանում («Կասկադ» համալիր, Ջիմ Թորոսյանի և Ասլան Մխիթարյանի համահեղինակությամբ, 1975-1980 թվականներ, 1995-2000 թվականներ)
 Պոլիտեխնիկական ինստիտուտի համալիր 12000 ուսանողի համար Երևանի Ավան թաղամասում (Կ. Մատինյանի համահեղինակությամբ, 1970-ական թվականներ)

Բնակելի շենքեր 
 Գործվածքային կոմբինատի բնակելի տուն Երևանում (1951-1953 թվականներ)
 Բնակելի շենք Երևանի Կոմիտասի պողոտայում (1960 թվական)
 Բնակելի շենք Երևանի Չարենցի փողոցում (Ս. Բարսեղյանի և Ս. Նազարյանի համահեղինակությամբ, 2003 թվական)

Հասարակական շենքեր 
 Մի շարք շենքեր Բյուրականի աստղադիտարանում (Հայելային Մեծ և Փոքր հեռադիտակների աշտարակներ (1976 թվական), գիտաժողովների դահլիճ, լաբորատոր մասնաշենք (1985 թվական), մասնակցություն Սամվել Սաֆարյանի և Ռաֆայել Իսրայելյանի նախագծած հյուրանոցի և գլխավոր գիտական մասնաշենքի աշխատանքային գծագրերի կատարմանը և մանրամասների մշակմանը, 1953-1970 թվականներ)
 ՀԽՍՀ ԳԱ ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտի համալիր (Ս. Մանուելյանի համահեղինակությամբ, 1960-ական թվականների վերջ)
 Մշակույթի տուն 800 տեղով Կապանում (Կ. Մատինյանի և Մ. Մուրզայի համահեղինակությամբ, 1972 թվական)
 Մշակույթի տուն 800 տեղով Արտաշատում (Կ. Մատինյանի և Մ. Մուրզայի համահեղինակությամբ, 1982 թվական)
 Մշակույթի տուն 600 տեղով Գորիսում (Կ. Մատինյանի և Մ. Մուրզայի համահեղինակությամբ, 1970-1971 թվականներ)
 Կինոթատրոն Էջմիածնում (Մ. Ալեքսանյանի համահեղինակությամբ, 1978 թվական)
 Մանկավարժական ինստիտուտի շենք 2000 ուսանողի համար Գորիսում (Կ. Մատինյանի և Ռ. Սարուխանյանի համահեղինակությամբ, 1968 թվական)
 240 տեղով հյուրանոց Սևանում (Մ. Մուրզայի համահեղինակությամբ, 1970-1985 թվականներ)
 Մենատուն Գառնիում (1974-1975 թվականներ)
 «Արարատ-պարկ Հայաթ» հյուրանոց. ճակատների մշակում և եկեղեցի -աղոթարան 9-րդ հարկում (2000-2002 թվականներ)
 Եկեղեցի Ասկերանում (2003 թվական)

Հուշարձաններ 
 Հայաստանի պետականացման հուշարձանը Երևանում (Ջիմ Թորոսյանի համահեղինակությաբ, 1967 թվական)
 Գայի հուշարձանը Երևանի Նոր Նորքի 1-ին զանգվածում (քանդակագործ՝ Սուրեն Նազարյան)
 Հայ բռնադատված զոհերի հուշարձանը Երևանում (Ջիմ Թորոսյանի համահեղինակությամբ, 2008 թվական)

Չիրականացված շենքերի նախագծեր 
 Վանաձորի մշակութային թանգարան, 1999 
 Ազգային ժողովի շենք Երևանում, 1994
 Պոլիտեխնիկական ինստիտուտի լսարանների համալիր Երևանի Ավան թաղամասում, 1997 
 Մատենադարանի շենք Էջմիածնում, 1998 
 Եկեղեցի Նորապատ գյուղում, 2000 
 Եկեղեցի Հաթերքում, Արցախ, 2004 
 Գյումրիի «Պատվո բլուր» հուշահամալիրի ճարտարապետություն, 2008

Պարգևներ 
 1962-1967 թվականներին խորհրդային ճարտարապետության նվաճումների դափնեկիր
 «Տարվա լավագույն ստեղծագործություն» (1982 թվական) համամիութենական ստուգատեսների դափնեկիր
 Խորհրդային կարգերի հաստատման 40-ամյակին նվիրված հուշակոթողի նախագծի համար հայտարարված հանրապետական մրցույթի 1-ին մրցանակ (Ջիմ Թորոսյանի համահեղինակությամբ), 1960 
 ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ, 1970 
 Կառուցված օբյեկտների ԺՏՆՑ մրցույթում (Մոսկվա) Բյուրականի աստղադիտարանի Հայելային տելեսկոպի շենքի ճարտարապետության համար արծաթե մեդալ, 1972 
 «Պատվո նշան» շքանշան
 Վանաձորի մշակութային թանգարանի շենքի մրցույթի մրցանակ, 1990
 Ազգային Ժողովի շենքի մրցույթի մրցանակ, 1994

Ջրաներկ աշխատանքներ 
 «Սանկտ Պետերբուրգ։ Անիչքով կամուրջը»
 «Փողոց Աշտարակում»
 «Սանկ Պետերբուրգ։ Վասիլևյան կղզի»
 «Աշտարակ։ Կարմրավոր եկեղեցի»
 «Հովհաննավանքի գավիթի ներքին տեսքը»
 «Սուրբ Իսահակի տաճարը Սանկտ Պետերբուրգում»
 «Սանկտ-Պետերբուրգյան տեսարան ֆիննական ծովածոցի ափից»
 «Տեղերի վանքի գավթի մուտքը»
 « Աշտարակ։ Կարմրավոր եկեղեցի»

Գրականություն 
 А. Плутник, Башня Саргиса, "Известия", 31 анваря, 1968 г..
 Ա. Տեր-Մինասյան, Անմնացորդ նվիրումով, «Ճարտարապետություն, շինարարություն», 2007, № 2։
 Ա. Տեր-Մինասյան, Սարգիս Գուրզադյան, Երևան, 2009 ։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Հանդիպում Սարգիս Գուրզադյանի հետ, ACTV

Հայ ճարտարապետներ
ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետներ