Խոջա Նահապետ Գուլնազար

Խոջա Նահապետ Գուլնազար (1629, Վ. Ագուլիս - դեկտեմբերի 31, 1694), հայ վաճառական, տպարանապետ, մեկենաս։

Կենսագրություն 

Խոջա Նահապետ Գուլնազարը 1676 թվականին Կ. Պոլսում մեծ գումարով ընդօրինակել է տվել մի Հայսմավուրք։ 1680-ական թվականներին նրա միջոցներով հրատարակվել է վենետիկյան տպարանատեր Միքելանջելո Բարբոնիի տպարանում լույս տեսած գրքերից մեկը։ Անտոն Բարթոլիի տպարանում (Վենետիկ) ջուղայեցի վաճառական Խարտաշենց Անտոնի ընկերակցությամբ տպագրել է տվել «Դաշանց թուղթ»-ի 2-րդ հրատարակությունը (լույս է տեսել 1695 թվականին)։ 1686 - 1687 թվականներին Վենետիկում հիմնել է սեփական տպարան և լույս ընծայել նախ Ներսես Շնորհալու «Յիսուս Որդի»-ն (1686), ապա՝ «Պարզաբանութիւն հոգենուագ Սաղմոսացն» (1687), որի սկզբում Խոջայիի դիմանկարն է՝ հայ վաճառականի տարազով։ Գրքի յուրաքանչյուր էջի ձախ կողմում տպված է գրաբար բնագիրը, աջում՝ Հովհաննես Կոստանդնուպոլսեցու (Հովհաննես Հոլով) աշխարհաբար մեկնությունը։ «Պարզաբանութիւն»-ը համարվում է աշխարհաբարով տպագրված երկրորդ գիրքը (1675 թվականին Մարսելում լույս տեսած «Արհեստ համարողութեան» գրքից հետո)։

Խոջան թաղված է Ագուլիսի կաթոլիկական Ս. Հուլիանոս եկեղեցում։

Հրատարակություններ 
 Ներսէս Շնորհալի, Յիսուս Որդի, Վենետիկ, 1686։
 Պարզաբանութիւն հոգենուագ Սաղմոսացն Դաւթի, Վենետիկ, 1687։

Գրականություն 
 Ղևոնդ Ալիշան, Սիսական. Տեղագրութիւն Սիւնեաց աշխարհի։ Վենետիկ, 1893։
 Լեո, Հայկական տպագրություն, հ. 1, [2 հրտ.], Թ., 1904, էջ 395-99
 Լևոնյան Գ., Հայ գիրքը և տպագրության արվեստը, Ե., 1958։
 Կարապետ եպս. Ամատունի, Ոսկան վրդ. Երևանցի և իր ժամանակը. Լուսաւոր էջ մը ԺԷ. դարու հայ եկեղեցական պատմութենէն, Վենետիկ-Սբ. Ղազար, 1975 (Հայագիտական մատենաշար «Բազմավէպ» թիւ 9)։
 Հ. Սահակ Ճեմճեմեան, Հայ տպագրութիւնը և Հռոմ (ԺԷ դար), Վենետիկ-Սբ. Ղազար, 1989 (Հայագիտական մատենաշար «Բազմավէպ» թիւ 29)։
 Ն. Ա. Ոսկանյան, Ք. Ա. Կորկոտյան, Ա. Մ. Սավալյան, Հայ գիրքը 1512-1800 թվականներին. Հայ հնատիպ գրքի մատենագիտություն, Երևան, 1988։
 Ռաֆայել Իշխանյան, Հայ գրքի պատմություն, հատոր 1, Հայ տպագիր գիրքը 16-17-րդ դարերում, Երևան, 2012։
 Raymond H. Kévorkian, Catalogue des «incunables» arméniens, 1511-1695 ou Chronique de l'imprimerie arménienne, avec Jean-Pierre Mahé, Genève: P. Cramer. 1986.
 Raymond H. Kévorkian, Le livre arménien à travers les âges, avec Jean-Pierre Mahé, Catalogue de l'Exposition Marseille 1985.
 Vrej Nersessian, Catalogue of Early Armenian Books, 1512-1850, The British Library, 1980. ISBN 0904654354

Հայ վաճառականներ
Հայ բարերարներ
1629 ծնունդներ
1694 մահեր
Դեկտեմբերի 31 մահեր