Յոհաննես Շմիդտ

Յոհաննես Շմիդտ (, ), գերմանացի լեզվաբան։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1865)։ Գրացի (1873 թվականից) և Բեռլինի (1876 թվականից) համալսարանների պրոֆեսոր։ Պետերբուրգի ԳԱ արտասահմանյան թղթակից անդամ (1892 թվականից)։ Աշակերտել է Ա․ Շչայխերին։ Հայտնի է հնդեվրոպական լեզուների տարածման իր ալիքների տեսությամբ, որ առաջադրել է Ա․ Շլայխերի -«տոհմածառի» սխեմայի փոխարեն։ Շմիդտը գտնում էր, որ հնդեվրոպական լեզուները փոխկապակցված են մեկից մյուսն անցնող լեզվական երևույթների ցանցով, և յուրաքանչյուր լեզու կապող օղակ է աշխարհագրականորեն հարևան լեզուների միջև։ Հնդեվրոպական հիմք լեզուն նույնպես եղել է բարբառային երևույթների մի ցանց, որի աստիճանական ծավալումով առաջացել են պատմականորեն հայտնի հնդեվրոպական լեզուները։ Այդ զարգացումը կարելի է պատկերացնել ջրի ալիքների կենտրոնից գնալով թուլացող համակենտրոն օղակների ձևով։ Շմիդտը հայերենը տեղադրել է թրակա-փռյուգական և հնդիրանական լեզուների միջև։ Նրա տեսության կարևոր սկզբունքներն ընկած են հնդեվրոպական տարածքային լեզվաբանության հիմքում։ Շմիդտը հնդեվրոպական հաշվման համակարգի ուսումնասիրությամբ գալիս է այն եզրակացության, որ հնդեվրոպացիները հարևան են եղել սեմիտներին, հետևաբար՝ նրանց նախահայրենիքը պետք է գտնված լինի Փոքր Ասիայում։ 80-ական թվականներից հարել է երիտերականների դպրոցին։

Երկեր 
 Zur Geschichte des indogermanischea Vokalismus, Bd 1—2, Weimar, 1871—75;
 Die Verwandtschaftsverhaltnisse der indoger- manischen Sprachen, Weimar, 1872․

Գրականություն 
 Գ․ Բ․ Ջահուկյան, Լեզվաբանության պատմություն, հատոր 1, Երևան, 1960։

Ծանոթագրություններ 

Բոննի համալսարանի շրջանավարտներ
Գերմանացի լեզվաբաններ
Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Ենայի համալսարանի շրջանավարտներ
Հնդեվրոպագետներ
Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Գրացի համալսարանի դասախոսներ