Մուռնայի

Մուռնայի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չմշկածագի գավառակում։ Գտնվում էր Չմշկածագ գյուղաքաղաքից 34 կմ արևմուտք, վիթխարի ժայռի կատարին։

Անվան ստուգաբանություն 
Ըստ «Հայսմավուրք»-ի Մուռնային եղել է Բյուզանդիայի կասր Հովհաննես Չմշկիկի (969-976) ամառանոցը։ Այն շատ է սիրել ամառանոցը և կյանքի վերջին տարիներին բացականչել է. «Ախ, երանի թե մոռանայի», որից էլ առաջացել է գյուղի անունը։

Պատմություն 
Գյուղն ավերվել, իսկ բնակիչները կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Մոտ 9 տուն բնակիչ ապաստանել է Հալեպ քաղաքում։

Բնակչություն 
1915 թվականին ուներ 31 տուն՝ 140 հայ բնակչով։

Տնտեսություն 
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործությունն ու արհեստներն էր։

Պատմամշակութային կառույցներ 
Մուռնայիի հարավ-արմտյան ծայրամասում գտնվում էր գյուղի Ս. Աստվածածին եկեղեցին։ 1895 թվականին եկեղեցին կողոպտվել և ավերվել։ Այն վերանորոգվել է 1895 թվականին։ Գյուղում էին գտնվում նաև Ս. Գևորգ, Ս. Թորոս, Ս. Խաչ, Ս. Սարգիս և Ս. Սևթիլ ավերված եկեղեցիները։

Կրթություն 
Գյուղն ուներ 1892-1894 թվականներին կառուցված երկհարկանի դպրոց։ Սկզբում այն կոչվում էր Մուռնայի Աբգարյան երկսեռ վարժարան, իսկ 1911 թվականին վերանվանվեց Թորգոմյան վարժարանի։

Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
 Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Տես նաև 
 Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ 

Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր