Ռուբեն Սաֆրաստյան

Ռուբեն Արամի Սաֆրաստյան (), արևելագետ-թուրքագետ, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (2014), պատմական գիտությունների դոկտոր (2009), պրոֆեսոր (2007)։ ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն (2006-2020 թթ․), ՀՀ Նախագահին կից Հանրային խորհրդի կրոնի, սփյուռքի և միջազգային ինտեգրման հանձնաժողովի նախագահ։ 2021 թ-ից ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի գլխավոր գիտաշխատող։

Կենսագրություն 
Ծնվել է 1955 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Երևանում հայտնի թուրքագետ, արևելագետ և քաղաքական գործիչ Արամ Սաֆրաստյանի ընտանիքում։

1977 թ. ավարտել է ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետի թուրքագիտության բաժինը և 1980 թ.` Հայաստանի Հանրապետության ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։

1981 թ. աշխատանքի է անցել ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի համակարգում։ Եղել է Արևելագիտության ինստիտուտի կրտսեր, հետագայում` ավագ և առաջատար գիտաշխատող, Թուրքիայի բաժնի վարիչ։ 2006 թվականից նույն ինստիտուտի տնօրենն է։ 1988- 1991 թթ. աշխատել է որպես ՀՀ ԳԱԱ Սփյուռքի ուսումնասիրման կենտրոնի փոխտնօրեն։

1983 թ. համատեղության կարգով գիտամանկավարժական աշխատանք է տարել Երևանի պետական համալսարանում, Հայկական մանկավարժական ինստիտուտում, Գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում, Աճառյան համալսարանում)։

Ունի նաև պետական կառավարման բարձրագույն մարմիններում քաղաքագետ-վերլուծաբանի, ինչպես նաև դիվանագիտական աշխատանքի փորձառություն. 1991-1992 թթ. եղել է Հայաստանի Գերագույն խորհրդի միջազգային հարաբերությունների գծով ավագ փորձագետ, 1992-1996 թթ.՝ ՀՀ նախագահի աշխատակազմի վերլուծական բաժնի վարիչի տեղակալ։ 1996-1997 թթ. վարել է դիվանագիտական աշխատանք Գերմանիայում` աշխատելով Բոննում ՀՀ դեսպանատան խորհրդական։

1999 թ. հաղթել է Հումբոլդտի անվան միջազգային գիտական մրցույթում (Գերմանիա) և մեկ տարի հետազոտական աշխատանք է վարել Ռուրի համալսարանում (Բոխում)։

2001 թ. հաղթել է Ֆուլբրայթի ծրագիրում  (ԱՄՆ) և մեկ տարի գիտական պրպտումներ է կատարել Կալիֆոռնիայի համալսարանում (Բերկլի)։

2002 թ. հաղթել է Կենտրոնական եվրոպական համալսարան (Բուդապեշտ, Հունգարիա) կողմից հայտարարված միջազգային քաղաքականության ուսումնասիրման գիտական մրցույթում և մեկ տարի գիտական ուսումնասիրություններ է կատարել նույն համալսարանի Քաղաքականության ուսումնասիրման կենտրոնում։

Ռուբեն Սաֆրաստյանը շարունակողն է Սաֆրաստյանների արևելագիտական գերդաստանի. Արամ Սաֆրաստյան և Արշակ Սաֆրաստյան։

Գիտական աշխատանք
Հետազոտական աշխատանք է տարել այդ ԱՄՆ և Հունգարիայի առաջատար համալսարաններում։

Հիմնադիրն է ու խմբագիրը «Թյուրքագիտական և օսմանագիտական հետազոտություններ» և «Ժամանակակից Եվրասիա» գիտական պարբերականների։ Հեղինակ է երկու հարյուրից ավելի գիտական աշխատությունների, որոնք նվիրված են Թուրքիայի նոր ու նորագույն պատմության և արտաքին քաղաքականության, ինչպես նաև Հայոց Ցեղասպանության ուսումնասիրման հարցերին։

Պարգևներ 
Պարգևատրվել է «Մովսես Խորենացի» (2008 թ.) և «Գարեգին Նժդեհ» (2010) մեդալներով։

Ընտրված աշխատություններ

Գրքեր 

1. Доктрина османизма в политической жизни Османской империи (50-70 гг. XIX в.), – Ереван: АН Арм. ССР, 1985, 147 с.

2. “Հնարավոր չէ 21-րդ դարում պատնեշներ ստեղծել հարևանների միջև…”. Հայաստանը և Թուրքիան տարածաշրջանային հոլովույթներում (2001-2003 թվականների հոդվածներ ու հարցազրույցներ), Երևան, Զանգակ-97, 2003, 96 էջ։

3. Օսմանյան կայսրություն. ցեղասպանության ծրագրի ծագումնաբանությունը (1876-1920 թթ.), Երևան,  Լուսակն, 2009, 248 էջ։

4. Ottoman Empire: The Genesis of the Program of Genocide (1876 - 1920), Institute of Oriental Studies, National Academy of Sciences of RA, Yerevan: Zangak-97, 2011, 175 p.

5. Empire Ottoman: la genèse du programme de génocide (1876-1920), Institute d’Etudes Orientales, Académie Nationale des Sciences République d’Arménie, Erévan: Zangak Publishing House, 2012, 232 p.

6. Les programmes du génocide dans l’Empire Ottoman, 2ème édition revue et corrigé, Institute d’Etudes Orientales, Académie Nationale des Sciences République d’Arménie, Erévan: Zangak Publishing House, 2013, 232 p. 

7. Ottoman Empire: The Genesis of the Program of Genocide (1876 - 1920), Yerevan: Zangak-97, 2015, 175 p. (Second Edition). 

8․ Les programmes du génocide dans l’Empire Ottoman, 3ème édition revue et corrigé, Institute d’Etudes Orientales, Académie Nationale des Sciences République d’Arménie, Erévan: Zangak Publishing House, 2015, 209 p.

9. El plan estatal del genocidio de los armenios, Ereván, “Gitutyun”, 2018, 48 p.

10. Մուսթաֆա Քեմալ. պայքար Հայաստանի Հանրապետության դեմ (1919-1921 թթ.), ՀՀ Սփյուռքի նախարարություն - ՀՀ ԳԱԱ Արեվելագիտության ինստիտուտ, Երևան, «ՏԻՐ» հրատարակչությոն, 2019, 140 Էջ։

11. Թուրքիայի քաղաքականությունը Հայաստանի նկատմամբ «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության կառավարման ժամանակահատվածում (2002–2012 թթ.): Հեղինակներ՝ Ռ. Սաֆրաստյան, Վ. Տեր–Մաթևոսյան, Տ. Մանուկյան, Ա. Հովհաննիսյան, Երևան, «Զանգակ», 2020, 184 էջ։

Մամուլ 
 Հոդվածների մատենագիտություն։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարանի նախաձեռնած «Վաստակաշատ գիտնականներ» շարքի տեսանյութը նվիրված Ռուբեն Սաֆրաստյանին
 ՀՀ Գիտությունների Ազգային Ակադեմիա
 Linkedin 
 Academia.edu 

Հայ թյուրքագետներ
Հայ պրոֆեսորներ
ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ
Հայաստանի հանրային խորհրդի անդամներ
Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Ֆուլբրայթի կրթաթոշակակիրներ
Հայ արևելագետներ