Ալոգիզմ

Ալոգիզմ ( - Ժխտական մասնիկ + λαΎωμός - բանականություն), ճանաչողության մեջ տրամաբանության դերի ժխտում։ Վկայակոչելով ձևական տրամաբանության միջոցով շարժումը բացատրելու անհնարինությունը՝ ալոգիզմի պաշտպանները (Ա. Շոպենհաուեր, Ֆրիդրիխ Նիցշե, Ա. Բերգսոն և ուրիշներ) փորձում են ժխտել մարդկային բանականության հնարավորությունները՝ դրանց հակադրելով ինտուիցիան, բնազդը, հավատը և այլն։ Ալոգիզմը հիմքից մերժվում է ճանաչողության պրոցեսի դիալեկտիկական մեկնաբանությամբ։ Տերմինն առաջարկել է Հարոլդ Պալմերը լեզվական այն միջոցների՝ բառերի դասավորության, ինտոնացիա, մասնիկավորում համար, որոնք կարող են արտահայտել ժամանակի, թվի, հարաբերության և այլ իմաստներ։

Թատերագրության մեջ 
Թատերագրության մեջ ալոգիզմը արտահայտչական միջոց է, որ խախտում է դարձվածքների, առանձին խոսքերի տրամաբանական կապը, խաթարում է երկխոսության հետևողական ընթացքը՝ խոսքի զավեշտական տարրերը ակնհայտ դարձնելու նպատակով։ Ալոգիզմն առավել տարածված է վոդևիլներում, զավեշտներում, ֆարսերում։

Ծանոթագրություններ 

Տրամաբանություն