Հյուսեյնիկ

Հյուսեյնիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։ Գտնվում էր Խարբերդ քաղաքից մոտ։ Երբեմն նույնիսկ համարել են Խարբերդ քաղաքի թաղամաս։

Անվան ստուգաբանություն 
Ըստ ասորագետների Հուսեյնիկ անվանումը բաղկացած է 2 բառից՝ «հըսը նեք» և նշանակում է գեղեցիկ վայր։

Պատմություն 
Գյուղն հանդիսանում էր Խաբերդ նահանգի երկրորդ ամենահայաշատ բնակավայրը և իր մարդաշատությամբ զիջում էր միայն Խարբերդ քաղաքից։ Խարբեդրի բերդից մինչև այստեղ կար ստորերկյա անցուղի։

1895 թվականին գյուղն ու եկեղեցիները ավերվել ու կողոպտվել են, իսկ մեծ թվով հայեր բռնությամբ մուսուլմանացվել են։ Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ 4200 հոգի զոհվել են Տեր Զորի անապատում։ Փրկվածները գաղթել ու բնակություն են հաստատել տարբեր երկրներում։

Բնակչություն 
Գյուղը Խարբերդ քաղաքի Սերա կոչված արվարձանի հետ միասին 1880-ական թվականներին ուներ 16306 բնակիչ, որից 7700-ը հայեր։ 1914 թվականին գյուղն ուներ 4500 հայ բնակիչ։

Տնտեսություն 
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործություն, անասնապահություն, արհեստներն ու առևտուրն էր։

Պատմամշակութային կառույցներ 
Հյուսեյնիկն ուներ 5 եկեղեցի։

Կրթություն 
Գյուղն ուներ Ս. Վարվառե անունով երկսեռ դպրոց, որտեղ սովորում էին մի քանի հարյուր աշակերտ։

Անվանի մարդիկ 
Հյուսեյնիկում են ծնվել.:
 1895 թվականին Զեյթունի ապստամբության կազմակերպիչ Մլեհը (Ասատուր Տաղմաճյան),
 գրող Շահան Նաթալիը,
 գրող Բենիամին Նուրիկյանը։

Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
 Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Տես նաև 
 Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ 

Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր