Ծիածանաբորբ

Ուվեիտ, աչքի անոթաթաղանթի բորբոքում։ Անոթաթաղանթն այն պիգմենտավորված թաղանթն է, որ գտնվում է ցանցաթաղանթի և ֆիբոզ թաղանթի միջև։ Ֆիբրոզ թաղանթն իր հերթին պարունակում է եղջերենին և սկլերան։ Անոթաթաղանթը բաղկացած է ծիածանաթաղանթից, թարթչամարմնից և բուն անոթաթաղանթից։ Ուվեիտը պահանջում է շտապ բուժօգնություն, և ունի հրատապ հետազոտության անհրաժեշտություն օպտոմետրիստի կամ ակնաբույժի կողմից։ Հարկ է իրականացնել շտապ բուժում և բորբոքման վերահսկողություն։ Ուվեիտը հաճախ ասոցացվում է այլ ակնային խնդիրների հետ։

Դասակարգում 
Անատոմիորեն ուվեիտը դասակարգվում է, որպես առաջային, միջանկյալ, հետին և պանուվեիտի, կաղված նրանից, թե որտեղ է տեղակայված պրոցեսը։

 Առաջային ուվեիտը ներառում է իրիդոցիկլիտն ու իրիտը։ Իրիտը առաջային խցիկի ու ծիածանաթաղանթի բորբոքումն է։ Իրիդոցիկլիտը՝ ծիածանաթաղանթի և թարթչամկանի բորբոքումն է։ Ուվեիտների դեպքերի երկու երրորդից- 90 տոկոսը առաջային ուվեիտների դեպքերն են։ Այս պրոցեսը կարող է հանդես գալ որպես եզակի էպիզոդ և բուժումից հետո այլևս չկրկնվել, կամ կարող է դառնալ քրոնիկ և պարբերաբար կրկնվել։ 
 Միջանկյալ ուվեիտի ժամանակ հիմնականում ախտահարվում են ապակենման մարմնի բջիջները։ ՀԻվանդները հատկապես բողոքում են աչքի առաջ լողացող պղտորումներից։
 Հետին ուվեիտը կամ խորեոռետինիտը ցանցաթաղանթի և բուն անոթաթաղանթի բորբոքումն է։ 
 Պանուվեիտը անոթաթաղանթի բոլոր շերտերի բորբոքումն է։

Նշաններ

Առաջային ուվեիտ 

 Աչքի կարմրությու
 Պղտոր տեսողություն
 Լուսավախություն
 Բբի դեֆորմացիա
 Գլխացավեր
 Լայնացած ցիլիար անոթներ, առաջային խցիկում բջիջների առկայություն, կերատիկ պրեցիպիտատներ ("KP") եղջերենու հետին մակերեսին։ Սուր բորբոքման ժամանակ կարող է առկա լինել հիպոպիոն։ Տարած ուվեիտի մասին են խոսում պիգմենտի կուտակումները ոսպնյակի վրա, կերատիկ պրեցիպիտատները, բբի անկանոն տեսքը։ 
 Բուսակայի հանգույցներ, բորբոքային հանգույցներ են ծիածանաթաղանթի մակերեսին, առաջային ուվեիտի գրանուլեմատոզ ձևերի դեպքում, ինչպիսիք են Ֆուկսի հետերոքրոիկ իրիդոցիկլիտը։ 
 Սինեխիաներ

Միջանկյալ ուվեիտ 

 Լողացող պղտորումներ
 Պղտոր տեսողություն

Միջանկյալ ուվեիտները սովորաբար ախտահարում են միայն մեկ աչքը։ Հազվադեպ հանդիպում են ցավ ու լուսավախություն։

Հետին ուվեիտ 

 Լողացող պղտորումներ
 Պղտոր տեսողություն
 Գիվանդը տեսնում է կայծեր

Պատճառները 
Ուվեիտը սովորաբար առանձին հիվանդություն է, բայց կարող է համակցվել նաև շատ այլ հիվանդությունների հետ։

Առաջային ուվեիտի դեպքերի մեծ մասում համակցված այլ ախտաբանական վիճակ չի հանդիպում, Այնուամենայնիվ, եթե լինում է համակցված ախտաբանություն, դա հիմնականում լինում է HLA-B27-ը։ Այս տիպի HLA ալելի առկայությունը 15%-ով բարձրացնում է առաջային ուվեիտի առաջացման հավանականությունը։

Ամենատարածված ձևը սուր առաջային ուվեիտն է, որը հենց համակցվում է HLA-B27-ի հետ, և ունի կարևոր առանձնահատկություններ․ HLA-B27 ուվեիտը կարող է համակցված լինել աչքի բորբոքման հետ ինչպես ինքնուրույն, այնպես էլ այլ համակարգային հիվանդության հետ։ HLA-B27 ուվեիտը ունի բնորոշ կլինիկական առանձնահատկություններ որոնցից են՝ արական սեռի նախատրամադրվածությունը, միակողմանի ախտահարումը, ոչ գրանուլոմատոզ արտահայտումը, հաճախակի սրացումները ի տարբերություն HLA-B27 չասոցացված ուվեիտի որն ունի հավասարապես նախատրամադրվածություն արական և իգական սեռերի մոտ, երկկողմանի ախտահարում և ավելի հաճախ գրանուլեմատոզ աարտահայտում։ Ռևմատոիդ արթրիտը նույնպես քիչ չէ հանդիսանում ուվեիտի պատճառ, հատկապես Ասիական երկրներում։

Ոչ ինֆեկցիոն կամ աուտոիմուն պատճառներ 

 Բեխչետի հիվանդություն
 Կրոնի հիվանդություն
 Ֆուքսի հետերոքրոմիկ իրիդոցիկլիտ
 HLA-B27 ուվեիտ
 Յուվինիլ իդիոպատիկ արթրիտ
 Սարկոիդոզ
 Սիմպաթիկ օֆթալմիա 
 Սպոնդիլոարթրիտ 
 Գրանուլեմատոզ պոլիանգիտով 
 Տուբուլոինտեստինալ նեֆրիտ և ուվեիտի սինդրոմ

Ինֆեկցիոն պատճառներ 

 Ուվեիտը կարող է լինել աչքում ընթացող ինֆեկցիային ուղղված իմուն պատասխան։ 
 Բրուցելյոզ
 Հերպես վիրուս
 Լեպտոսպիրոզ
 Լայմի հիվանդություն
 Սիֆիլիս
 Տոքսոպլազմիկ խորեոռետինիտ 
 Տուբերկուլյոզ
 Զիկա վիրուս։

Համակարգային հիվանդությունների հետ համակցված 
Ուվեիտի հետ համակցված համակարգային հիվանդություններից են․ 
 Անկիլոզացնող սպոնդիլիտ
 Բեխչետի հիվանդություն
 Կավասակիի հիվանդություն
 Ցրված սկլերոզ
 Պսորիատիկ արթրիտ
 Ռեակտից արթրիտ
 Ուիպլի հիվանդություն
 Սարկոիդոզ 
 Քրոնիկ գրանուլեմատոզ հիվանդություն 
 Յուվինիլ ռևմատոիդ արթրիտ

Որպես դեղորայքի կողմնակի ազդեցություն 

 Ռիֆաբութինը՝ Ռիֆամպինի ածանցյալը, կարող է հանդիսանալ ուվեիտի պատճառ։ 
 Որոշ հետազոտություններ նշում են քվինոլների, հատկապես Մոքսիֆլոքսացինի հնարավոր կապը ուվեիտի առաջացման հետ։ 
 Որոշ պատվաստանյութեր

Ծանոթագրություններ 

Աչքի հիվանդություններ