ابوالقاسم غفاری

ابوالقاسم غفاری (زادهٔ ۲۵ خرداد ۱۲۸۶ در سرچشمه، تهران - درگذشته ۱۴ آبان ۱۳۹۲ در ایالات متحده آمریکا)، دانشمند حوزهٔ علوم ریاضی، فیزیک و صنعت فضا بود. او، نخستین ایرانی شاغل در سازمان فضایی ایالات متحده (ناسا) بوده‌است.

او سال‌ها مشغول پژوهش‌هایی در حوزهٔ علوم ریاضی و فیزیک بوده که همکاری با آلبرت اینشتین تحت سرپرستی رابرت اوپنهایمر در مرکز مطالعات پیشرفته‌ی پرینستون در نیوجرسی ایالات متحده بر روی نظریهٔ «وحدت میدان» (Grand Unification Theory) و الکترومغناطیس، از برجسته‌ترین این پژوهش‌ها ست.

او پس از خواندن ریاضیات در مدرسه دارالفنون، به فرانسه رفته و دکترای ریاضیات و فیزیک را در سال ۱۹۳۶ از دانشگاه سوربن دریافت کرد. از ۱۹۳۷ تا ۱۹۳۹ در دائره جفرافیای سازمان ارتش مشغول بود. در جلسه دفاع تز او در پاریس محمدعلی مجتهدی گیلانی و غلامحسین صدیقی حضور داشتند. از سال ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۵ استاد دانشسرای عالی شد اما به عنوان استاد مدعو در کینگز کالج حضور یافت. او در سال ۱۹۴۸ از دانشکده ریاضی کینگز کالج پی‌اچ‌دی دریافت کرد. در ۱۹۵۰ با بورس فولبرایت به دانشگاه هاروارد رفت. پس از یک سال به مؤسسه مطالعات پیشرفتهٔ دانشگاه پرینستون منتقل شد. در این مؤسسه تحت سرپرستی اوپنهایمر همکار آلبرت اینشتین بود. در ۱۹۵۲ به دانشکده علوم دانشگاه تهران بازگشت اما چون محیط را برای تحقیق و پرورش آزاد فکر مناسب نمی‌دید در ۱۹۵۶ میلادی / ۱۳۳۵ خورشیدی به آمریکا بازگشت و ریاضیدان ارشد بنیاد ملی استاندارد آمریکا شد. پس از تأسیس ناسا در ۱۹۵۸، با هیو درایدن آشنا شد که چندی بعد به سمت معاون ناسا برگزیده شد و همو بود که غفاری را برای برنامه مسیریابی آپولو ۱۱ به ناسا دعوت کرد. غفاری در سال ۱۹۶۹ جایزه دستاورد آپولوی ناسا را در کاخ سفید از نیکسون رییس‌جمهور آمریکا دریافت کرد. همکاری وی با ناسا در ۱۹۷۱ خاتمه یافت و در ۱۹۷۲ به ایران برگشت.

استاد غفاری روز سه شنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۲ در ساعت ۱۰ و ۵۵ دقیقه شب در سن ۱۰۶ سالگی درگذشت.

پانویس

منابع 
 یکصدمین زادروز دکتر ابوالقاسم غفاری - خبرگزاری ایسنا مورخ ۲ تیر ۱۳۸۶
 گفتگوی ایسنا با دکتر غفاری، نخستین محقق‌ایرانی ناسا - خبرگزاری ایسنا مورخ ۱۸ آبان ۱۳۸۶
 دانشمند ایرانی مأموریت «آپولو» در ۱۰۶ سالگی درگذشت - خبرگزاری ایسنا مورخ ۱۸ آبان ۱۳۹۲
 فیروز نادری: غفاری، غولی در جامعه علمی ایران بود - خبرگزاری ایسنا مورخ ۱۹ آبان ۱۳۹۲
 http://www.parstimes.com/history/ghaffari/bio.pdf
 http://www.radiozamaneh.com/science/2012/06/24/16147
 درباره ابوالقاسم غفاری | برجسته‌ترین دانشمند ایرانی در حوزه صنعت فضا
 http://www.mehregon.com/culture/iranbiography/aboulghasemghafari
 http://iran-times.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=4267:moon-man-still-ticking-at-105&catid=115:dia-right
 http://www.persianmirror.com/Article_det.cfm?id=1535&getArticleCategory=59&getArticleSubCategory=230

استادان دانشگاه تهران
افراد صدساله اهل ایران
اهالی تهران
دانش‌آموختگان ایرانی دانشگاه سوربن
دانش‌آموختگان دارالفنون
دانش‌آموختگان دانشگاه سوربن
دانش‌آموختگان کالج سلطنتی لندن
درگذشتگان ۱۳۹۲
ریاضی‌دانان اهل ایران
زادگان ۱۲۸۵
فیزیک‌دانان اهل ایران
کارکنان ناسا
اعضای انجمن پیشبرد علوم آمریکا
مردان صدساله