سنگ یادبود اولیه آرامگاه خیام

سنگ یادبود اولیه آرامگاه خیام مربوط به دوره پهلوی اول است و در نیشابور، میدان خیام واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۲۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

در سال ۱۳۱۳ مراسم جشن هزارهٔ فردوسی در تهران و توس برگزار گردید و چون پیش‌بینی می‌شد که خاورشناسان و دانشمندانی که به توس مسافرت می‌کنند و طبعاً از نیشابور می‌گذرند به زیارت عمر خیام هم خواهند رفت لذا انجمن آثار ملی بر آن شد که بر مزار او آرامگاهی بنا کند و چون وقت کافی در پیش نبود با شتاب ساختمان سنگی روبازی در محل غرفهٔ قبر خیام ایجاد شد. طرح جدید این آرامگاه اثر کریم طاهرزاده بهزاد، که در مشرق بارگاه امامزاده محمد محروق در زیر آسمان قرار داشت عبارت بود از دو ایوان بالا و پایین و دیوارهٔ کوتاه سنگی از سنگ خلج مشهد در اطراف محل قبر، روی قبر که سه چهار متر از دیوار بقعهٔ امامزاده فاصله داشت ستونی قرار داده شده و این رباعیات از ملک‌الشعرای بهار بر آن منقوش بود:
بر تربت خیام نشین کام طلب
یک لحظه فراق از غم ایام طلب
تاریخ بنای بقعه‌اش گر خواهی
کام دل و دین ز قبر خیام طلب

نگارخانه 
هزمان با م

جستارهای وابسته 
 فهرست آثار ملی شساخته شد زیرا ر
 سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

منابع 

آثار دوره پهلوی در شهرستان نیشابور
آرامگاه‌های تاریخی شهرستان نیشابور
مختصات نیازمند به بازبینی