عمادالدین اصفهانی

محمد بن محمد بن حامد اصفهانی معروف به عمادالدین کاتبِ اصفهانی (جمادی الثانی یا شعبان ۵۱۹ هجری- ۱ رمضان ۵۹۷ هجری)(۱۱۲۵–۱۲۰۱ میلادی) مورخ و دانشمند فارسی‌زبان بود که مجموعه شعری بسیار مهم به زبان عربی به همراه کتب مهم تاریخی از او به جای مانده‌است. او همچنین رئیس دیوان در دودمان زنگیان و ایوبیان بوده‌است. عمادالدین در جنگ‌های صلیبی همراه صلاح‌الدین ایوبی حضور داشت.

زندگی 
وی در خاندانی دیوانی در اصفهان متولد شد. در سال ۵۳۴ همراه پدرش به بغداد رفت و در نظامیه بغداد به تحصیل پرداخت. همچنین، سه سال در مدرسه شافعی  در بغداد فقه آموخت. از سال ۵۵۰ هجری مناصب دیوانی در بخش‌های جنوبی عراق نظیر واسط و بصره را عهده‌دار شد و نهایتاً معاون ابن هبیره وزیر عباسیان گردید، تا آنکه ابن هبیره در سال ۵۶۰ درگذشت. وی مدتی دستگیر و سپس آزاد شد و در سال ۵۶۲ به جانب شام رفت. در دمشق وی مورد حمایت کمال الدین شهرزوری، وزیر نورالدین زنگی، قرار گرفت. در ابتدا به عنوان رئیس دیوان انشاء استخدام شد و بتدریج در دیوان ارتقا یافت. با قدرت گرفتن صلاح الدین ایوبی، به واسطه دوستی پدر و عموی صلاح الدین با عموی عمادالدین و نیز با حمایت وزیر وی، قاضی فاضل، وی موقعیتی در دربار صلاح الدین یافت و منشی او شد. عمادالدین، جز زمان کوتاهی، پیوسته با صلاح الدین بود و امور مربوط به مکاتبات، قراردادها، انتصابات و ارتباط با سفیران فارسی‌زبان را بر عهده داشت. با مرگ صلاح الدین در سال ۵۸۹، جایگاه عمادالدین از دست رفت و جز برخی امور دیپلماتیک برای العادل سیف الدین، برادر صلاح الدین، وقت خود را تا زمان مرگ به کتابت سپری کرد.

آثار 
عمادالدین اصفهانی صاحب آثار زیر می‌باشد:
 خریده القصر و جریده العصر در ده جلد
 الفتح القسی فی الفتح القدسی
 البرق الشامی در تاریخ در هفت جلد
 بستان الجامع للتواریخ الزمان
 دیوان شعر در چهار جلد
 نصره الفتره و عصره الفطره
 السیل علی الذیل در سه جلد
 العتبی و العقبی
 نحله الرحله

منابع 

ادبیات جنگ صلیبی
ادبیات جنگ‌های صلیبی
اهالی اصفهان
اهالی ایران در سده ۱۲ (میلادی)
اهالی ایران در سده ۱۳ (میلادی)
تاریخ‌نگاران اهل ایران
تاریخ‌نگاران سده ۱۲ (میلادی)
تاریخ‌نگاران مسلمان
درگذشتگان ۱۲۰۱ (میلادی)
زادگان ۱۱۲۵ (میلادی)
شاعران مسلمان
صلاح‌الدین ایوبی
نویسندگان قرون وسطی در رابطه با جنگ‌های صلیبی