ریوجی نویوری

ریوجی نویوری  شیمی‌دان ژاپنی که همراه با ویلیام نولز به خاطر دستاوردهایشان در زمینه هیدروژن‌دار کردن کاتالیزوری نامتقارن، به صورت مشترک برنده نیمی از جایزه نوبل شیمی سال ۲۰۰۱ را از آن خود نماید. نیمه دیگر جایزه نوبل آن سال، به بری شارپلس، به خاطر واکنش اکسایشی موسوم به شارپلس اختصاص داده شد.

زندگی‌نامه 
او در کوبهٔ ژاپن متولد شد و از ۱۲ سالگی پس از شنیدن یک سخنرانی دربارهٔ ویژگی‌های نایلون به شیمی علاقه‌مند شد. او برتری شیمی را در قدرت فوق‌العاده آن در تبدیل مواد بی اهمیت به مواد با ارزش و سودمند می‌دانست. او مطالعه شیمی را در دانشگاه کیوتو آغاز کرد و نهایتاً پست‌دکترای خود را در دانشگاه هاروارد گذراند. پس از آن با عنوان استاد تمام به دانشگاه ناگیا آمد. سپس ریاست موسسه پژوهشی ملی RIKEN را با بودجه سالانه ۸۰۰ میلیون دلار به عهده گرفت. از سال ۲۰۰۰ به بعد او چند دکترای افتخاری از دانشگاه‌های مختلف دریافت کرده‌است.

تحصیلات 
به جز یک دورهٔ کوتاه انتهای جنگ جهانی دوم، در یک دبستان وابسته به دانشگاه کوبه مشغول به تحصیل شد. سپس وارد دبیرستان نادا شد. پدر او مسئول پژوهشی یک شرکت شیمیایی بود و همین تأثیر قابل توجهی در علاقه‌مندی او به شیمی داشت. هنگامی که به مدرسهٔ راهنمایی می‌رفت همراه پدرش در یک کنفرانس علمی عمومی با موضوع نایلون شرکت کرد و علاقه‌اش به شیمی شکل تازه‌تری پیدا کرد. او در زندگی‌نامه خودنوشتش که در وبگاه نوبل قرار دارد می‌نویسد:

سمت‌های اجرایی 
 مربی در دانشگاه کیوتو (۱۹۶۸-۱۹۶۳)
 استادیار در دانشگاه ناگویا (۱۹۷۲-۱۹۶۸)
 استاد در دانشگاه ناگویا از ۱۹۷۲ تا هم‌اکنون
 رئیس مرکز تجهیزاتی شیمی (۱۹۹۱-۱۹۷۹)
 رئیس دانشکده علوم (۱۹۹۹-۱۹۹۷)
 رئیس مرکز پژوهشی علوم مواد از ۲۰۰۰ تا هم اکنون
 مشاور وزیر علوم (۱۹۹۶-۱۹۹۲)

زمینه پژوهشی 
نویوری علاقه خاصی به کاتالیز و شیمی سبز دارد.

جستارهای وابسته 
 جایزه ریوجی نویوری

پانویس

پیوند به بیرون 

 سخنرانی در هنگام تحویل گرفتن نوبل ۲۰۰۱
 ویدیوی نوبل ۲۰۰۱ شیمی)
 زندگی‌نامه خودنوشت در وبگاه نوبل
 Biographical snapshots: Ryoji Noyori, Journal of Chemical Education web site.
 T. J. Colacot. "2001 Nobel Prize in Chemistry". Platinum Metals Review 2002, 46(2), 82–83.

استادان دانشگاه ناگویا
اعضای خارجی انجمن سلطنتی
اعضای خارجی فرهنگستان علوم روسیه
اعضای فرهنگستان ملی دانش آمریکا
اعضای وابسته خارجی آکادمی ملی علوم
افراد زنده
اهالی شهر کوبه
برندگان جایزه نوبل شیمی
برندگان جایزه ولف در شیمی
برندگان ژاپنی جایزه نوبل
دانش‌آموختگان دانشگاه کیوتو
دریافت‌کنندگان نشان زرین لومونسف
زادگان ۱۹۳۸ (میلادی)
شیمی فضایی‌دانان
شیمی‌دانان اهل ژاپن
کارکنان دانشگاه هاروارد
اعضای خارجی آکادمی علوم چین
اعضای فرهنگستان پاپی علوم