پنج بازدارنده

در آیین بودا، پنج بازدارنده (به زبان پالی: pañca nīvaraṇāni) به پنج حالت و وضعیت روحی و روانی گفته می‌شود که مانع مراقبه (درون‌پویی، مدیتیشن) موفقت‌آمیز می‌شوند و انسان را از رسیدن به بیداری دینی منحرف می‌کنند. این حالت‌های عبارتند از:
 کام‌جویی (kāmacchanda): به دنبال لذت‌های جسمانی بودن
 خشم و کین (vyāpāda): احساس بدخواهی برای دیگران
 سستی و بی‌حال (thīna-middha): رخوت و کاهلی و شلختگی و انجام بدون تمرکز کارها
 ناآرامی-نگرانی (uddhacca-kukkucca): ناتوانی در آرام داشتن ذهن و اندیشه
 شک و گمان (vicikicchā): نبود اطمینان یا اعتماد

منابع 

 Anālayo (2006). Satipatthāna: The Direct Path to Realization. Birmingham: Windhorse Publications. .

مراقبه
مفاهیم فلسفی بودایی
واژگان بودایی