دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق

دادگاه بین‌المللی تعقیب مسئولان نقض فاحش حقوق بین‌الملل بشردوستانه در خاک یوگسلاوی سابق از ابتدای ۱۹۹۱ یا دیوان بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق (ICTY)، از ارکان فرعی شورای امنیت سازمان ملل متحد است که برای تعقیب و مجازات عاملانی که در جریان جنگ‌های صورت گرفته در خاک یوگسلاوی سابق، شدیداً و در ابعاد وسیع ابتدایی‌ترین حقوق بشری افراد را نقض کردند، ایجاد گردید. اساسنامهٔ این دادگاه، پس از تصویب قطعنامه ۸۲۷ شورای امنیت، در ۲۵ مه ۱۹۹۳ مورد تصویب قرار گرفت. دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق یک دادگاه موقتی و منطقه‌ای است و مقر آن در شهر لاهه، هلند قرار دارد. این دادگاه بر اساس صلاحیت خود می‌تواند این ۴ دسته از جرائم، نقض شدید کنوانسیون‌های ژنو، نقض قوانین یا رسوم جنگ، کشتار دسته جمعی و جنایات علیه بشریت را تحت تعقیب قرار دهد. بیش‌ترین شدت مجازات افراد محکوم شده در این دادگاه حبس ابد است.

تأسیس و ساختار 
پس از تأسیس دادگاه نورنبرگ و دادگاه توکیو، این نخستین بار است که جامعهٔ بین‌المللی (سازمان ملل) اقدام به تشکیل یک دادگاه بین‌المللی کیفری برای تعقیب، محاکمه و مجازات افراد متهم به نقض حقوق بشردوستانه بین‌المللی می‌کند. این دادگاه بر پایه تصمیم شورای امنیت و بر طبق فصل هفتم منشور ملل متحد ایجاد گردید.

هدف اصلی از تأسیس این دادگاه رسیدگی به جرایم ارتکابی اشخاص متهم به جرایم عمده‌ای نظیر، قتل، شکنجه، تجاوز، انتقال اجباری، تخریب گستردهٔ اموال و دیگر جرایمی مذکور در اساسنامه دادگاه در خاک یوگسلاوی سابق است. هم‌چنین در توجیه تأسیس این دادگاه، جامعه بین‌المللی معتقد است که از طریق محاکمه مرتکبان این جرایم، می‌توان از بروز این جنایات در آینده جلوگیری کرد و هم‌چنین به تسریع پایداری و ادامه روند صلح و برگرداندن عدالت به هزاران قربانی این جرایم امیدوار بود.
دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق تاکنون بالغ بر ۱۶۰ نفر را به دلیل نقض شدید حقوق بشردوستانه در کرواسی، بوسنی و هرزگوین، صربستان، کوزوو و مقدونیه شمالی طی سال‌های ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۱، تحت پیگرد قانونی قرار داده‌است. در اساسنامه دادگاه آمده‌است که عناوین رسمی متهمان نظیر، رئیس دولت یا حکم‌ران حکومت، نخست‌وزیر، رؤسای ستاد ارتش، وزرای داخلی، کارمند عالی‌رتبه و رهبران ارتش و ادارهٔ پلیس و بسیاری از عناوین سیاسی دیگر، مانع از تعقیب کیفری افراد نمی‌گردد.
ساختار دادگاه از شعبه‌ها (۳ شعبه برای محاکمه بدوی و یک شعبه استیناف)، دادستانی و بایگانی تشکیل شده‌است. هزینهٔ دادگاه از محل بودجهٔ عادی سازمان ملل تأمین می‌شود.

دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق دسامبر ۲۰۱۷ پس از ۲۴ سال رسماً به کار خود پایان داد.

مراسم پایان فعالیت این دادگاه بین‌المللی با حضور آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد و پس از برگزاری ۱۰۸۰۰ روز جلسه و استماع شهادت ۴۶۵۰ شاهد برگزار شد.

فهرست قاضی‌ها

پانویس

جستارهای وابسته 
دادگاه بین‌المللی کیفری برای رواندا

پیوند به بیرون 
وبگاه رسمی دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق

دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق
تاریخ بوسنی و هرزگوین
جنگ استقلال کرواسی
جنگ کوزوو
سازمان‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۳ (میلادی)
سازمان‌های لاهه
سازمان‌های منحل‌شده در ۲۰۱۷ (میلادی)
یوگسلاوی