احمد کاظمی موسوی

سید احمد کاظمی موسوی (زادهٔ ۹ شهریور ۱۳۱۸ رشت) حقوقدان، تاریخ شناس، نویسنده، پژوهشگر دینی و استاد مطالعات اسلامی است.

زندگی 
احمد کاظمی موسوی در نهم شهریور ۱۳۱۸ در شهر رشت متولد شد. وی دانش‌آموخته دبیرستان دارالفنون و فارغ‌التحصیل دانشکده حقوق دانشگاه تهران در سال ۱۳۴۱ شمسی است. او پس از اخذ لیسانس حقوق و انجام خدمت نظام وظیفه به استخدام دادگستری درآمد و دو سال در سمت قاضی در شهرهای مهاباد و تربت حیدریه به قضاوت پرداخت. سپس به وزارت امور خارجه وارد شد و دوازده سال به عنوان دیپلمات در کشورهای عراق، آمریکا و کانادا حضور داشت.

تحصیل و تدریس 
کاظمی موسوی پس از بازنشستگی از وزارت خارجه ایران به قصد تحصیل به کانادا مهاجرت کرد و در دانشگاه مک گیل مشغول تحصیل شد و در ۱۹۹۱ دکتری خود را در زمینهٔ نهادهای حقوقی _ سیاسی اسلام اخذ نمود. او ضمن تحصیل در دانشگاه مک گیل به خاطر تخصصش در زبان فارسی و عربی، دروسی از این دو زبان را در آن دانشگاه تدریس کرد. در ۱۹۸۶، انجمن ادبی مونترئال را بنیان نهاد که سخنرانانی چون پروفسور هرمان لندلت و دکتر مهدی محقق را به خود جلب کرد. وی نخستین مقالهٔ تحقیقی خود را به زبان انگلیسی دربارهٔ «شکل گیری نهاد مرجعیت تقلید در قرن نوزدهم» نوشت که برنده جایزه ویژه دانشگاه مک گیل گردید. پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۶۴ در دانشگاه امام صادق (ع) شروع به تدریس کرد و نیز در سال‌های ۱۳۷۰–۱۳۷۱ ضمن اشتغال در دانشنامه جهان اسلام، در دانشگاه‌های تهران، الزهرا و دانشگاه آزاد اسلامی تهران دروس حقوقی اسلامی را تدریس نمود. در سال ۱۳۷۱ به دعوت دانشگاه بین‌المللی اسلامی مالزی به کوالالومپور رفت و به مدت ۱۳ سال در این دانشگاه به تدریس دروس حقوقی اسلام اشتغال داشت. در سال ۱۳۸۴ به دعوت دانشگاه مریلند به آمریکا رفت و پس از دو سال تدریس در این دانشگاه به ایران بازگشت و در دانشگاه مذاهب اسلامی (وابسته به مجمع جهانی تقریب بین مذاهب) «حقوق بین‌الملل اسلام» را تدریس نمود. در سال ۱۳۸۶ دوباره به دانشگاه مریلند آمد و مدت چهار سال در این دانشگاه و دانشگاه ویرجینیا درس‌هایی با عنوان «اسلام و دموکراسی در عصر حاضر» و «عرفان اسلامی» را ارائه کرد. در سال ۱۳۹۱ و ۹۲ در دانشگاه جرج واشینگتن «حقوق بین‌الملل از نگاه اسلام» را تدریس کرد.

احمد کاظمی موسوی پژوهش‌های ویژه‌ای در زمینه‌ای نهادهای سیاسی – فرهنگی اسلام انجام داده است که بخشی از آن‌ها را در قالب هفت کتاب و بیش از صد مقاله منتشر کرده‌است. وی در کنفرانس‌های بین‌المللی بسیاری شرکت نموده و آثاری را ارائه کرده‌است که آخرین آن کنفرانس مطالعات ایرانی در ۱۳۹۳ در مونترئال کانادا بود.

آثار

کتاب‌ها 
 خاقان صاحب‌قران و علمای زمان: نقش فتحعلی شاه قاجار در شکل‌گیری روندها و نهادهای مذهبی نو، احمد کاظمی موسوی، تهران: نشر آگاه، ۱۳۹۷.
نگاهی به نهادهای سنتی و آیین‌های بومی ایران، احمد کاظمی موسوی، تهران، نشر آگاه، ۱۳۹۶.
 باز اندیشی در آیین استنباط: نگاهی به سیر تاریخی اصول فقه و رویکردهای نوین مصالح – مقاصدجویانه و هرمنوتیکی، احمد کاظمی موسوی، تهران، نگاه معاصر، اسفند 1395.
 شیخ یوسف بحرانی: نماد اعتدال و رواداری در فقه شیعه، احمد کاظمی موسوی، مهر ۱۳۹۵ (به انگلیسی و فارسی)
 علمای شیعه و قدرت سیاسی: تحلیلی از مبانی نظری قدرت علماء و سیر تاریخی آن، احمد کاظمی موسوی، مالزی، ۱۳۸۳
 روی کردن به یک قبله، احمد کاظمی موسوی و کریم داگلاس کرو، ۲۰۰۳
Facing One Qibla, 2003, co-authored by Dr. Karim Douglas Crow, Singapore
 حق اقتدار در تشیع، ۱۹۹۶ به زبان انگلیسی، انتشارات استاک، کوآلالومپور، مالزی
Religious Authority in Shi'ite Islam, 1996, ISTAC, Kuala Lumpur, Malaysia
 رهنمون برابری در خانواده در مغرب، بنیاد مطالعات ایران، واشینگتن، ۲۰۰۷
Guide to Equality in the Family in the Maghreb, published by Foundation of Iranian Studies, Washington D.C, 2007

برخی از مقالات مهم به زبان انگلیسی 
 "Rethinking Islamic Legal Methodology with Reference to Maqasid al-Shari'ah" Islam and Civilisational Renewal, Kuala Lumpur, 2/2 (ژانویه ۲۰۱۱), pp.272–284
 "Modern Intellectual Approaches to Islamic Law", Islam and Civilisational Renewal, 1/۳(آوریل ۲۰۱۰), pp.474–494.
 "A Schema of Islamic Legal Methodology (usul al-fiqh) in Early Islam", Al-Shashajarah: Journal of the International Institute of Islamic Thought and Civilization (ISTAC), Vol 0,No 1(2004), pp.1–43.
 "The Presence of Perso- Islamic Mysticism in Malay-Indonesian Literature" in Measuring the Effect of Iranian Mysticism on Southeast Asia, edited by Imtiyaz Yusuf (Bangkok: Cultural Center, 2004), 56-66

برخی از مقالات مهم به زبان فارسی 
 «عرف و شوکت، دو شاخص حکومت در تاریخ اسلام»، ایرانشناسی، ۲۰۱۲
 «آیین رفاقت و همبستگی اجتماعی در میان اهل فتوت و جوانمردی»، نقد و بررسی کتاب، ۱۹۹۵
 «سیری در تطور نهاد دادرسی در اسلام»، آیینه پژوهش، آذر و دی ماه ۱۳۸۵
 «باز اندیشی در مفهوم جهاد: استقبال از ترجمه کتاب یک فقیه شیعه»، ایرانشناسی ۲۰۱۳
 «علت بی قانونی در ایران»، بخارا، ۱۳۸۹
 «رویکرد علمای شیعه به شعائر و آداب عامه پسند»، ایرانشناسی، بهار ۱۳۸۱
 «مشکل حقوق بشر در اسلام»، ایران نامه، ۱۳۸۱
 «برقراری موقعیت مرجع تقلید در جامعه شیعه»، تاریخ پژوهی، پاییز ۱۳۸۳، ترجمه توسط فخری زنگی آبادی.
 «نوآوری در چارچوب سنت»، ایرانشناسی، زمستان ۱۳۸۴
 «تلاش‌های تازه برای امروزی کردن روش استنباط در اسلام»، ایرانشناسی، پاییز ۱۳۸۸
 «دوره‌های تاریخی تدوین و تحول فقه شیعه»، تحقیقات اسلامی، بهار و تابستان ۱۳۶۹
 «پیدایش رساله عملیه و نقش آن در گسترش حقوق مثبته شیعه»، تحقیقات اسلامی، بهار و تابستان ۱۳۷۰
 «تجربه دموکراسی در کشورهای خاورمیانه»، نگاه نو، بهار ۹۶

پیوند به بیرون 
مقالات احمد کاظمی موسوی

مقالات احمد کاظمی موسوی

مقالات احمد کاظمی موسوی

مجله بخارا، دکتر احمد کاظمی موسوی، علی دهباشی و پروفسور ویلم فلور

منابع 

فقیهان
پژوهشگران دین
دانشگاه مک‌گیل
دانشوران اهل ایران
نویسندگان مرد اهل ایران
نویسندگان دانشنامه ایرانیکا
نویسندگان دانشنامه جهان اسلام