ابن خالویه

ابوعبداﷲ حسین بن احمد بن خالویه (درگذشته ۳۷۰ ه‍.ق) از نحوشناسان و دستوردانان زبان عربی اهل همدان ایران و شیعه مذهب بود. شرح حال او را در عموم کتب معتبر رجال می‌توان یافت. ابن خالویه در سال ۳۱۴ قمری پس از رسیدن به سن رشد برای تکمیل تحصیل و آموختن فنون مختلف دانش وارد بغداد شد و با بزرگان اهل علم در هر فن ملاقات نمود و از محضر هر یک بهرهٔ علمی گرفت. از آنجا به شام رفت و سپس به حلب رفت و در آن دیار متوطن شد. در حلب کار وی بالا گرفت و در فضل و دانش شهرهٔ آفاق شد و در همهٔ علوم سرآمد گردید. علمای هر دیار از اطراف و اکناف عالم برای استفاده از محضر او به شهر حلب کوچ می‌کردند. او به سال ۳۷۰ درگذشت و در همان شهر به خاک سپرده شد.

آثار ابن‌خالویه 
 إعراب ثلاثین سورة من القرآن.
 الالفات.
 الحجة فی القراءات السبع.
 لیس فی کلام العرب.
 رسالة فی أسماء الریح.
 شرح دیوان ابوفراس حمدانی.
 شرح مقصورة ابن درید.
 مختصر فی شواذ القرآن.
 کتاب الاشتقاق.
 کتاب الجمل در نحو
 کتاب اطرغش در لغت
 کتاب المبتدی
 المقصور والممدود
 المذکر و المؤنث
 کتاب لیس. (ابن الندیم)
 لغتنامه دهخدا: ابن خالویه.

پانویس

منابع

پیوند به بیرون 

اهالی ایران در سده ۱۰ (میلادی)
اهالی همدان
دانشوران فارسی‌زبان
درگذشتگان ۹۸۰ (میلادی)
دستورنویسان اهل ایران
زبان‌شناسان اهل ایران
زبان‌شناسان زبان عربی قرون وسطی
عالمان شیعه
عرب‌های سده ۱۰ (میلادی)
مفسران قرآن شیعه دوازده‌امامی
مفسران قرآن
نام‌های ایرانی با پسوند ویه