فهرست آثار ملی استان فارس

فهرست آثار ملی استان فارس شامل تمام آثار ملی ثبت شده (۲۹۸۵ اثر تا سال ۱۴۰۰) در این استان از ابتدا تا کنون می‌باشد. فارس رتبه نخست کشور را در تعداد آثار ثبتی به خود اختصاص داده‌است. استان فارس غنی‌ترین و متنوع‌ترین ذخایر تاریخی در دوره‌های مختلف را در بین استان‌های کشور داراست، همچنین وجود جاذبه‌های طبیعی و گردشگری به اهمیت این موضوع می‌افزاید. این استان ۱۰ درصد از آثار ملی ایران را شامل می‌شود. بیشترین آثار تاریخی استان به ترتیب در شهرستان‌های شیراز، مرودشت، کازرون و لارستان ثبت شده‌است. شهر شیراز با بافتی بالغ بر ۳۶۰ هکتار یکی از منسجم‌ترین این بافت‌ها محسوب می‌شود.

استان فارس یکی از استان‌های جنوبی است که با وسعت بیش از ۱۲۲ هزار کیلومترمربع در جنوب ایران واقع شده و کهن پیشینه ای از دوران هخامنشی داشته‌است و شهر شیراز، از سده سوم هجری به تدریج جای شهر اصطخر به عنوان مرکز استان قرار گرفته و در ادوار مختلف تاریخی از جمله دوران اتابکان، دیلمیان، آل اینجو، آل مظفر و زندیه پایتخت ایران بوده‌است.

۳۰ درصد از آثار تاریخی کشور و ۱۲ اثر از جمله تخت جمشید، پاسارگاد و باغهای پاسارگاد، باغ ارم، شهر تاریخی بیشاپور، تنگ چوگان، غار و مجسمه شاپور، کاخ ساسانی سروستان، قلعه دختر، کاخ اردشیر و شهر تاریخی گور و نقش برجسته‌های تنگاب به فهرست جهانی پیوسته‌اند و آثار درخشان دوران اسلامی که در نوع خود بی نظیر و گویای اوج هنر معماری این سرزمین می‌باشند از جمله مسجد نصیرالملک، مسجد جامع عتیق، مسجد وکیل و مسجد جامع نی ریز در این دیار و مهد تاریخ، فرهنگ و هنر ایران زمین قرار دارند.

فارس با ۲۹۸۵ اثر ثبت ملی و علاوه بر آن با ۴۰۰ جاذبه طبیعی منحصر به فرد همچون آبشار مارگون، هر ساله پذیرای تعداد بیشماری از دوستداران طبیعت است. فارس از مهمترین مناطق عشایری کشور محسوب می‌شود و وجود ایلات عشایری در این استان خود جاذبه‌های بی بدیل برای گردشگران داخلی و خارجی به‌شمار می‌آید. این استان هنر پرور و هنر دوست از دیر باز مهد پرورش اساتید، هنرمندان و صنعتگران به نام بوده به طوری که علاوه بر ثبت هنر منبت شهرستان آباده در شورای جهانی صنایع دستی، ۴ اثر خاتم شیراز، گلیم عشایری و ۲ نمونه قالیچه عشایری استان، مهر اصالت یونسکو را دریافت نموده‌اند.

پیشینه 
در سال ۱۳۹۸ علاوه بر قلات، مسجد سیف گراش، خانه برکت شیراز، خانه عادل یزدی شیراز، کارخانه نساجی (گالری تار و پود) شیراز، مسجد جامع مرودشت، موقوفه معدل الملک شیراز، پنج برکه گراش، تل خندق کهنویه خنج، تل قلعه خدومی خنج، تمب گلی خنج، خانه حاجی باقر آقا غفوری لارستان، خانه شاکری شیراز، قبرستان جاماسب حکیم جهرم، قلعه گبری جهرم، گورستان‌های توده سنگی کفترک شیراز، آب انبارهای سعیدا گراش، تپه قربانقلی پاسارگاد، تپه لفا خنج، خانه حاج میرزا رحیم دهقان ایچ استهبان، خانه خوشخو شیراز، خانه معتمدی نی ریز، قلعه قزل ارسلان شیراز، قنات باشا شبانکاره- میرشکاری میمند- فیروز آباد، گورستان جوادیه شیراز، مسجدالزهراء نی ریز، قلعه کهنه و قبرستان فیشورلارستان، اشکفت فاروق مرودشت، استودان فاروق مرودشت، پل آسعدی مرودشت و خانه احمد علی پاکباز استهبان نیز در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده‌است. با ثبت این ۳۰ اثر و روستای قلات، تعداد آثار تاریخی فارس در فهرست آثار ملی کشور به ۲ هزار و ۹۸۵ اثر رسید که با این تعداد، فارس همچنان رتبه نخست کشور را در تعداد آثار ثبتی به خود اختصاص داده‌است.

مرداد ۱۴۰۰ وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در نامه‌های جداگانه به استاندار فارس مراتب ثبت ملی شش اثر فرهنگی‌تاریخی زیر را ابلاغ کرد.
 خانه سلیمان‌پور واقع در استان فارس، شهرستان فسا، بخش مرکزی، شهر فسا، خیابان شهید طالقانی، کوچه شهید خلقتی به شماره ۳۳۴۰۷
 خانه صالحی واقع در شهرستان فسا، بخش نوبندگان، شهر نوبندگان، محله قلعه بالا، خیابان ابن‌سینا، روبه‌روی کوجه درمانگاه، سه راه عشق، به شماره ۳۳۴۰۱
 کتیبه پهلوی دروای زرین‌دشت واقع در بخش مرکزی شهرستان زرین‌دشت، دهستان خسویه، دو کیلومتری روستای دروا به شماره ۳۳۴۰۳
 مجموعه دستکندهای خرمی واقع در شهرستان خرم بید، بخش مرکزی، شهر صفاشهر، محله خرمی به شماره ۳۳۴۰۴
 خانه گل تاج سینایی واقع در شهرستان فسا، بخش نوبندگان، شهر نوبندگان، محله قلعه پایین، خیابان شهدا، جنب مسجد امام حسین، به شماره ۳۳۴۰۵
 خانه غازیانی واقع در شهرستان شیراز، بخش مرکزی، شهر شیراز، خیابان کریم‌خان زند، کوچه ۱۳، پلاک ۳۵، به شماره ۳۳۴۰۶

در سوم مهر ۱۴۰۰ فلکه گاز شیراز در فهرست آثار واجد ارزش تاریخی-فرهنگی ایران به ثبت رسید.

جدول

برپایه شهرستان

خنج 

|}

زرین‌دشت 

|}

جستارهای وابسته 

 آثار ملی ایران
 فهرست آثار ملی استان فارس
 جاذبه‌های گردشگری در ایران
 جاذبه‌های گردشگری استان فارس
 جاذبه‌های گردشگری استان فارس بر پایه شهرستان
 جاذبه‌های گردشگری استان فارس بر پایه نوع

منابع

پیوند به بیرون 
 اداره کل میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی استان فارس
 Visit Iran | Official Travel Guide of Iran

فهرست‌های آثار ملی ایران بر پایه استان