هماوردی استقلال و سپاهان

هماوردی  استقلال و سپاهان معروف به شهرآورد فوتبال ایران، دیدار دو تیم استقلال تهران و سپاهان اصفهان است که یکی از مهم‌ترین دیدارهای فوتبال در ایران است.

پیشینه

سال‌های نخست: ۱۳۵۶–۱۳۳۶ 

از سال ۱۳۳۶ دو تیم استقلال و سپاهان دیدارهای متعددی در قالب مسابقات لیگ، حذفی و دوستانه با یک‌دیگر برگزار کرده‌اند. نخستین بازی دو تیم در مسابقات جام قهرمانی فوتبال ایران به تاریخ ۲۱ شهریور ۱۳۳۶ در اصفهان برگزار گردید که تیم تاج توانست با نتیجه ۲–۰ شاهین اصفهان را شکست دهد. در شهریور تیم تاج در سفری به اصفهان با سه تیم از این شهر از جمله شاهین اصفهان روبرو شد. این دیدار با نتیجه مساوی ۱–۱ به پایان رسید. اولین مسابقه رسمی بین این دوتیم در جام منطقه‌ای ایران ۱۳۵۰ و در ورزشگاه باغ همایون  اصفهان  با قضاوت ارشد برازنده برگزار شد که با برتری ۴–۰ استقلال همراه بود. اولین برد سپاهان مقابل استقلال در مسابقات جام تخت جمشید ۱۳۵۳ با برتری ۱–۰ سپاهان و در اصفهان رقم خورد. قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، این دو تیم ۱۰ بار (۲ بار در جام منطقه‌ای و ۸ بار در جام تخت جمشید) به مصاف یک‌دیگر رفتند که از این ۱۰ بازی ۴ برد برای هر یک از دو تیم و ۲ نتیجهٔ تساوی به دست آمد.

لیگ آزادگان: ۱۳۸۰–۱۳۷۰ 
از سال ۱۳۷۰ تا سال ۱۳۸۰ این دو تیم ۱۸ بار (۱۶ بار در مسابقات لیگ آزادگان و ۲ بار در جام نقش جهان اصفهان) به مصاف یکدیگر رفتند. از این ۱۸ مسابقه، ۸ برد برای استقلال، ۵ برد برای سپاهان و ۵ نتیجه مساوی برای دو تیم ثبت شد.

لیگ برتر: هم‌اکنون–۱۳۸۰ 

از زمان تأسیس لیگ برتر فوتبال ایران در سال ۱۳۸۰ تا کنون، این دو باشگاه ۵۳ بار با یکدیگر به رقابت پرداختند (۴۳ بار در لیگ برتر، ۸ بار در جام حذفی، یک دیدار در لیگ قهرمانان آسیا و یک دیدار در جام اتحادیه تهران)؛ سهم استقلال از این بازیها ۳۰ برد، سپاهان ۳۰ برد و ۱۹ بازی نیز مساوی شده‌است.

بازیهای حساس  
این دو باشگاه در نیمه نهایی جام حذفی ۸۱–۱۳۸۰ با یکدیگر روبه شدند. اهمیت این دیدار حذفی برای استقلال مهم بود، زیرا آن‌ها قهرمانی لیگ برتر ۸۱–۱۳۸۰ در آخرین روز از دست داده و پرسپولیس قهرمان شده بود و تیم استقلال انگیزهٔ زیادی برای این بازی حساس داشت. از طرف دیگر سپاهان که هر دو دیدار خود را در لیگ برتر ۸۱–۱۳۸۰ مقابل استقلال واگذار کرده بود، انگیزه زیادی برای جبران داشت. بازی رفت در اصفهان برگزار شد که سپاهان با نتیجه ۴ بر ۲ به پیروزی رسید. بازی برگشت در تهران با نتیجهٔ ۳ بر ۱ در یک بازی سراسر هیجان به سود استقلال پایان یافت. با این نتایج دو تیم در مجموع دو دیدار رفت و برگشت به نتیجهٔ مساوی ۵–۵ رسیدند اما تیم استقلال با توجه به قانون گل زدهٔ بیشتر در زمین حریف، به فینال این مسابقات رسید. در فینال استقلال با شکست فجر سپاسی شیراز به مقام قهرمانی رسید.

این دو باشگاه در فینال جام حذفی ۸۳–۱۳۸۲ با یکدیگر روبه‌رو شدند. استقلال با مربیگری امیر قلعه‌نویی عملکردی خوبی در لیگ برتر ۸۳–۱۳۸۲ از خود به جای گذاشته و به مقام دوم رسیده بود. سپاهان هم با مربیگری فرهاد کاظمی یک فصل نسبتاً خوب را در لیگ سپری کرده بود و قبل از بازی فینال با توجه به رتبهٔ این دو تیم در لیگ به نظر می‌رسید استقلال کار راحت‌تری برای قهرمانی این جام دارد. بازی رفت فینال در اصفهان و در ورزشگاه نقش جهان به میزبانی تیم سپاهان برگزار شد که با برتری ۳ بر ۲ تیم میزبان یعنی سپاهان در دقایق پایانی و در یک بازی هیجان انگیز همراه بود. با این نتیجه استقلال با کسب نتایج ۱–۰ یا ۲–۱ در خانه مقابل سپاهان، می‌توانست قهرمان شود. در بازی برگشت که در تهران و در ورزشگاه آزادی در حضور بیش از ۸۵٬۰۰۰ هوادار برگزار شد، سپاهان با نتیجهٔ ۲ بر صفر استقلال را شکست داد. این شکست و از دست دادن قهرمانی جام حذفی برای امیر قلعه‌نویی و هواداران استقلال با توجه به مقام آن‌ها در لیگ غیرمنتظره بود و از طرف دیگر این قهرمانی برای فرهاد کاظمی و هواداران سپاهان چشمگیر بود. در مجموع این دو بازی رفت و برگشت سپاهان با نتیجهٔ ۵–۲ پیروز شده و به مقام قهرمانی این جام دست یافت و به مسابقات لیگ قهرمانان آسیا صعود کرد.

در مرحله يک هشتم نهايی ليگ قهرمانان آسيا سال ۲۰۱۲، سپاهان با برتری ۲-۰ مقابل استقلال تهران، راهی مرحله يک چهارم نهايی شد. این بازی اولین تقابل دو تیم در لیگ قهرمانان آسیا بود. اهمیت این بازی از آن جهت دو چندان بود که دو تیم در لیگ برتر آن سال (لیگ برتر ۹۱–۱۳۹۰) در کورس قهرمانی با یکدیگر بودند که سپاهان علاوه بر کسب عنوان قهرمانی و هتریک قهرمانی، توانست تیم استقلال را نیز در لیگ قهرمانان اسیا شکست دهد.

این دو باشگاه در نیمه نهایی جام حذفی ۹۲–۱۳۹۱ با یکدیگر روبه شدند. نیمه نهایی به صورت تک دیدار و در ورزشگاه آزادی به میزبانی استقلال تهران برگزار شد. ۹۰ دقیقه وقت قانونی مسابقه با تساوی ۱–۱ به پایان رسید تا کار به وقت اضافه کشیده شود. در وقت‌های اضافه گلی به ثمر نرسید تا کار به ضربات پنالتی کشیده شود. در ضربات پنالتی  مهدی رحمتی ، امیرحسین صادقی ، فرزاد حاتمی از تیم  استقلال تهران   و تیم سپاهان اصفهان ،    ایران نژاد وجمشیدیان نتوانستند پنالتیهای خود را  به ثمر برساند  ودرنهایت تیم سپاهان اصفهان  درضربات پنالتی با نتیجهٔ ۴–۵ به برتری رسید تا به فینال این دوره از مسابقات جام حذفی برسد. سپاهان در فینال با غلبه بر پرسپولیس به مقام قهرمانی دست یافت.

نکات قابل توجه 
در طی ۱۰ دیدار برگزار شده از تاریخ ۲۶ دی ۱۳۷۶ تا ۲۴ اردیبهشت ۱۳۸۱؛ سپاهان موفق به شکست دادن استقلال نشد. ۷ برد و ۳ تساوی سهم استقلال از این دیدارها بود.

در فصل ۸۲–۱۳۸۱ فوتبال ایران، دو تیم ۴ بار در لیگ برتر ۸۲–۱۳۸۱ و جام حذفی ۸۲–۱۳۸۱ به مصاف هم رفتند؛ که سپاهان در هر ۴ بازی با مربی‌گری فرهاد کاظمی به پیروزی رسید. همچنین پس از پایان فصل ۸۲–۱۳۸۱ و در تورنمنت  جام اتحادیه تهران (به میزبانی استقلال) دو تیم به مصاف هم رفتند؛ که سپاهان توانست برای پنجمین مسابقه پیاپی استقلال را مغلوب کند.

پس از سپری شدن یک فصل کامل بدون باخت برای استقلال در لیگ بیست و یکم (لیگ برتر فوتبال ایران ۰۱–۱۴۰۰)، بالاخره روند شکست ناپذیری استقلال در لیگ برتر ایران شکسته شد و آبی های پایتخت در همان هفته نخست از لیگ بیست و دوم (لیگ برتر فوتبال ایران ۰۲–۱۴۰۱ ) با نتیجه دو بر صفر برابر سپاهان تن به شکست دادند تا مدافع عنوان قهرمانی کار خود را با یک باخت تلخ آغاز کند. تا قبل از این شکست، آخرین تیمی که توانسته بود استقلال را شکست دهد همین تیم سپاهان بود ( آخرین بازی در لیگ برتر فوتبال ایران ۰۰–۱۳۹۹).

استقلال بیشترین شکست خود در تاریخ رقابت‌های باشگاهی فوتبال ایران را مقابل سپاهان (با پذیرش ۳۲ شکست) داشته‌است. همچنین در سوی مقابل، سپاهان هم بیشترین شکست خود در تاریخ رقابت‌های باشگاهی فوتبال ایران را مقابل استقلال (با پذیرش ۳۰ شکست) داشته‌است.

نتایج 
راهنما

آمار

عملکرد دو تیم در مجموع

رده رو در رو در لیگ فوتبال ایران 

 مجموع: استقلال ۲۹ مرتبه در رده بالاتر، سپاهان ۱۰ مرتبه در رده بالاتر.

برترین گلزنان

آمار مربیان 

 اسامی مربیان با کسب حداقل دو برد در لیست آمده‌است.

اخراج‌ها 
در این بازیها ۲۲ کارت قرمز از جیب داورها خارج شده‌است. ۱۳ کارت قرمز سهم بازیکنان تیم استقلال بوده و ۹ کارت قرمز نیز باعث اخراج بازیکنان تیم سپاهان اصفهان از زمین بازی شده‌است. سریع‌ترین کارت قرمز متعلق به فرشید طالبی بازیکن سپاهان می‌باشد که در دقیقه ۲۵ بازی شماره ۶۰ اخراج شده‌است. در این بازی‌ها دو بازیکن از تیم سپاهان دو بار اخراج شده‌اند (احمد باغبانباشی و فرشید طالبی).

در بازی شماره ۳۱ سه بازیکن از زمین بازی اخراج شده‌است (دو بازیکن از استقلال و یک بازیکن از تیم سپاهان اصفهان)

در بازیهای ۲۲، ۳۶، ۶۰ و ۶۱ از هر تیم یک بازیکن اخراج شده‌است.

ورزشگاه‌ها 

این بازی‌ها در سه ورزشگاه از شهر تهران و پنج ورزشگاه از شهر اصفهان برگزار شده‌است. ورزشگاه آزادی ۳۳ بار میزبان این بازی بوده و از این نظر بین این هشت ورزشگاه رکورددار است.

افتخارات

رکوردها

رکوردهای تیمی 
 بهترین برد
 استقلال: تاج ۴–۰ سپاهان، ۸ بهمن ۱۳۵۰
 سپاهان: سپاهان ۳–۰ استقلال، ۲۶ بهمن ۱۳۸۱
 بردهای رفت و برگشت
 استقلال: استقلال در ۴ دوره مختلف لیگ موفق شده سپاهان را در دو مسابقه رفت و برگشت شکست دهد؛ جام منطقه‌ای ۱۳۵۰، لیگ آزادگان ۷۷–۱۳۷۶، لیگ برتر ۸۱–۱۳۸۰ و لیگ برتر ۹۷–۱۳۹۶
 سپاهان: سپاهان در ۴ دوره لیگ و ۲ دوره جام حذفی موفق شده استقلال را در دو مسابقه رفت و برگشت شکست دهد؛ لیگ برتر ۸۲–۱۳۸۱، جام حذفی ۸۲–۱۳۸۱، جام حذفی ۸۳–۱۳۸۲ و لیگ برتر ۸۷–۱۳۸۶ و لیگ برتر فوتبال ایران ۱۴۰۰–۱۳۹۹ و لیگ برتر فوتبال ایران ۱۴۰۲–۱۴۰۱
 بیش‌ترین بازی متوالی بدون برد
 سپاهان: ۱۰ بازی بدون برد، از ۲۶ دی ۱۳۷۶ تا ۲۴ اردیبهشت ۱۳۸۱
 استقلال: ۶ بازی، از ۱۲ آبان ۱۳۸۱ تا ۹ آذر ۱۳۸۲
 بیشترین برد متوالی
 سپاهان: پنج برد متوالی از بازی شماره ۳۳ تا بازی شماره ۳۷
 استقلال: سه برد متوالی در سه نوبت مختلف (بازی ۱ تا ۳)، (بازی ۲۸ تا ۳۰)، (بازی ۶۹ تا ۷۱)
 بیشترین بازی بدون گل‌زده
 سپاهان: ۳ بازی و در ۲ نوبت، از ۸ بهمن ۱۳۵۰ تا ۱۳ اردیبهشت ۱۳۵۲ و از ۱۱ بهمن ۱۳۷۹ تا ۲۴ اردیبهشت ۱۳۸۱
 استقلال: ۳ بازی، از ۲۴ آبان ۱۳۵۳ تا ۲۴ آبان ۱۳۵۴
 پر تکرارترین نتیجه
 ۰–۱: ۱۸ مرتبه، ۱۱ برد برای سپاهان و ۷ برد برای استقلال
 ۱–۲: ۱۶ مرتبه، ۸ برد برای استقلال و ۸ برد برای سپاهان
 پرگل‌ترین دیدار: پرگل‌ترین مسابقه به دیدار رفت لیگ برتر ۹۰–۱۳۸۹ مربوط می‌شود که در آن مسابقه هفت گل رد و بدل شد، تیم استقلال با نتیجهٔ ۴–۳ در این دیدار پیروز شد.

رکوردهای انفرادی 
 سریع‌ترین گل: در دومین هفته از سیزدهمین دوره لیگ برتر ۹۳–۱۳۹۲، آرش افشین موفق شد در ثانیه ۶۰ بازی اولین گل را برای سپاهان به ثمر برساند و نام خود را در کنار رکوردسازان این هماوردی ثبت کند.
 دیرترین گل: در بیست و پنجمین هفته از هجدهمین دوره لیگ برتر ۹۸–۱۳۹۷، آیاندا پاتوسی موفق شد در دقیقه ۷+۹۰ بازی تک گل استقلال را به ثمر برساند و نام خود را در کنار رکوردسازان این هماوردی ثبت کند.
 بازیکنانی که در یک بازی سه گل زده‌اند :
 سپاهان: سید امین موسوی و لئون استپانیان دو بازیکن سپاهان هستند که در برابر استقلال هتریک کرده‌اند.
 بازیکنانی که در یک بازی دو گل زده‌اند:
 سپاهان: عبدالوهاب ابوالهیل، مهدی سیدصالحی، رسول خطیبی، محرم نویدکیا، ناصر فرشباف، افشین حاجی‌پور
 استقلال: سرور جباروف، میلاد میداوودی، میثم بائو، ستار همدانی
 گل‌زنان خارجی این بازی‌ها:
 سپاهان: جورجی ولسیانی، لوسیانو پریرا، برونو سزار، فابیو جانواریو، میلوراد یانوش، عبدالوهاب ابوالهیل، لئون استپانیان، کی‌روش استنلی، عمادرضا
 استقلال: شیخ دیاباته، آیاندا پاتوسی، مامه تیام، سرور جباروف، راجر فابریتسیو
 بازیکنانی که در بازی‌های رو در رو برای هر دو تیم گلزنی کرده‌اند
 مهدی سیدصالحی (۱ گل برای استقلال و ۵ گل برای سپاهان)
 احمد مومن‌زاده (۱ گل برای استقلال و ۱ گل برای سپاهان)

بازیکنان و مربیان

بازیکنان مشترک دو تیم 

  احمدرضا عابدزاده
  پرویز برومند
  داوود مهابادی
  احمد کعبیان‌پور
  محسن گروسی
  محمدرضا مهدوی
  شاهین خیری
  اصغر طالب‌نسب
  سید مهدی رحمتی
  داوود سیدعباسی
  حسین کاظمی
  حمید شفیعی
  رسول خطیبی
  افشین حاجی‌پور
  احمد مؤمن‌زاده

  سید مهدی سیدصالحی
  غلام‌رضا عنایتی
  خسرو حیدری
  هاشم بیک‌زاده
  بهمن طهماسبی
  مجتبی جباری
  یعقوب کریمی
  علی حمودی
  احمد جمشیدیان
  فرزاد حاتمی
  حسن اشجاری
  مهدی کریمیان
  فابیو جانواریو
  ژاک الونگ‌الونگ
  لئاندرو پادوانی سلین

  امید ابراهیمی
  امین منوچهری
  آرمین سهرابیان
  سرور جپاروف
  بختیار رحمانی
  علی کریمی
  علی قربانی
  وریا غفوری
  سجاد شهباززاده
  عارف غلامی
  سیاوش یزدانی
  امید نورافکن
  محمدحسین مرادمند
  روح‌الله باقری
  مسعود ریگی   
   حمید عزیززاده                          
  آرش افشین  
  رشید مظاهری
  محمد دانشگر
  رضا میرزایی   
  محمد محبی  
  میلاد زکی‌پور
 مهرداد محمدی
 کاوه رضایی

مربیان مشترک دو تیم 
 زدراکو رایکوف
  فیروز کریمی
  ناصر حجازی
  امیر قلعه‌نویی

جستارهای وابسته 
 شهرآورد تهران
 شهرآورد اصفهان
 هماوردی پرسپولیس و سپاهان
 هماوردی سپاهان و تراکتور
 باشگاه فوتبال استقلال تهران
 باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان

پانویس 

باشگاه استقلال
باشگاه فوتبال سپاهان
شهرآوردهای فوتبال ایران
شهرآوردهای فوتبال
هماوردهای باشگاه فوتبال استقلال تهران
|}