میرزا کاظم بیگ

الکساندر قاسمویچ کاظم بک ( یا ; آذربایجانی: Aleksandr Kazımbəy یا Mirzə Kazım-bəy) (۲۲ ژوئیه ۱۸۰۲، رشت، ایران—۲۷ نوامبر ۱۸۷۰، سنت پترزبورگ), روسیه، نام در هنگام تولد محمدعلی کاظم‌بیگ (ترکی آذربایجانی: Məhəmməd Əli Kazımbəy)، خاورشناس، مورخ و فیلولوژیست شهیر آذربایجانی‌الاصل بود.

او پدربزرگ الکساندر کاظم‌بیگ مؤسس ملادوروسی بود.

شرح حال 
پدر میرزا کاظم بیگ، حاج قاسم کاظم بیگ، روحانی سرشناس آذری مسلمان و اهل شهر دربند داغستان بود که پدرش نظیر محمد خان سررشته دار کل خانات دربند بود. محمد قاسم کاظم بیگ در راه برگشت از حج، از شهر رشت (در استان گیلان کنونی ایران) دیدن کرد و زنی اهل آنجا به نام شرف النسا را دید که دختر حاکم باقرخان بود. این دو ازدواج کرده، در رشت سکنی گزیدند و کاظم بیگ در آنجا متولد شد. پدرش در ۱۸۱۱ به سمت قاضی دربند منصوب شد و خانواده بدانجا کوچیدند. کاظم بیگ که به آذربایجانی و فارسی مسلط بود، در زمینه اسلام تحصیل کرد و روسی، ترکی و عربی را هم فرا گرفت. اولین کتابش «موضوعاتی در صرف و نحو زبان عربی» را در ۱۷ سالگی نوشت. پدرش می‌خواست او یک عالم اسلامی بشود و داشت او را به ایران و عربستان می‌فرستاد تا در زمینه مطالعات اسلامی تحصیل کند. به هر حال، محمد قاسم کاظم بیگ در ۱۸۲۰ به جاسوسی برای ایران محکوم شد و از جایگاه مذهبیش خلع و به همراه همسرش به آستاراخان تبعید شد.

او در ۱۸۲۳ تحت تأثیر مبلغین اسکاتلندی مسیحی شد.

منابع 

استادان دانشگاه سن پترزبورگ
اعضای مکاتبه‌ای فرهنگستان علوم سن پترزبورگ
افراد ایرانی آذری‌تبار
افراد روسی آذری‌تبار
اهالی دربند، روسیه
اهالی رشت
ایرانی‌تبارهای اهل روسیه
برندگان جایزه دمیدوف
پروتستان‌های اهل ایران
خاورشناسان اهل روسیه
درگذشتگان ۱۸۷۰ (میلادی)
زادگان ۱۸۰۲ (میلادی)
زبان‌شناسان آذری‌تبار اهل ایران
زبان‌شناسان اهل امپراتوری روسیه
گرویدگان از اسلام به پروتستانتیسم
لغت‌شناسان اهل روسیه
مسلمان اهل امپراتوری روسیه
مسلمانان سابق اهل ایران
مسلمانان سابق اهل جمهوری آذربایجان
مسلمانان سابق اهل روسیه
مسلمانان شیعه سابق اهل ایران
مسلمانان مسیحی‌شده
مسیحیان آذری‌تبار
مسیحیان امپراتوری روسیه
مسیحیان اهل ایران
مهاجرت اهالی جمهوری آذربایجان به روسیه
نوکیشان پروتستانیسم از شیعه