نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (به‌اختصار: نهسا) شاخه‌ای از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است، که در سال ۱۳۸۸ با ادغام نیروی هوایی سپاه پاسداران و بخش فضایی (موشکی و فضایی) به آن، تشکیل شد. این سازمان علاوه بر وظایف نیروی هوایی، مأموریت‌های موشکی و فضایی سپاه پاسداران را نیز برعهده دارد. فرماندهی این نیرو از زمان تأسیس تاکنون، برعهده سرتیپ پاسدار امیرعلی حاجی‌زاده است.

فرماندهان ارشد 
 فرمانده: سرتیپ پاسدار امیرعلی حاجی‌زاده
 جانشین فرمانده: سرتیپ پاسدار سیدمجید موسوی
 معاون هماهنگ‌کننده: سرتیپ پاسدار فریدون سقایی
 فرمانده فضایی: سرتیپ دوم پاسدار علی جعفرآبادی
 فرمانده پدافند هوایی: سرتیپ پاسدار رضا شبان

فرماندهان

هواپیماها و بالگردها

موشکی و پدافندی 
 
موشک کروز پاوه 

برد = ۱۶۵۰ کیلومتر

شهاب ۳ 

شهاب ۳ موشک میان‌برد ساخت ایران است. این موشک با کلاهک ۱٫۲۰۰ کیلوگرمی ۱٫۳۰۰ کیلومتر برد و با کلاهک ٨٠۰ کیلوگرمی، در حدود ۲٫۱۰۰ کیلومتر برد دارد. هم‌اکنون تولید موشک‌های شهاب ۳ متوقف شده‌است، اما در نیروی هوافضای سپاه همچنان عملیاتی است.

قدر ۱۱۰

سجیل 

سجیل نسلی از موشک‌های بالستیک ایران است. این موشک زمین‌به‌زمین دو مرحله‌ای، ۲ موتور سوخت جامد مرکب و حدود ۲٫۵۰۰ کیلومتر برد دارد. سجیل سریع‌ترین موشک ایرانی است و با سرعت ۱۳ ماخ بر سر هدف فرود می‌آید.

خرمشهر 

خرمشهر موشکی میان‌برد، با برد ۲٫۰۰۰ تا ۲٫۵۰۰ کیلومتر است.

خرمشهر۲ با استفاده از آلیاژ های مختلف و کاهش وزن و همچنین کلاهک سبک تر قادر به پیمایش۵۰۰ ۵ کیلومتر است که برد بلندترین موشکی ایرانی است.

عماد 
عماد موشک میان برد ساخت ایران است. این موشک قابلیت هدایت و کنترل تا لحظه اصابت دارد. برد این موشک ۱۷۰۰ کیلومتر است.

هویزه 
هویزه یک موشک کروز میان‌برد ایرانی است، که توسط سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ساخته شده‌است. این موشک شناساگریز از خانواده موشک سومار و دارای برد پروازی ۱٫۳۵۰ کیلومتر است، که پس از آزمایش موفق در برد پروازی ۱٫۲۰۰ کیلومتری، تحویل به نیروی هوافضای سپاه پاسداران شده‌است.

سومار 
سومار اولین موشک کروز زمین به زمین ایران است. برخی این موشک را کپی موشک خا-۵۵ روسی می‌دانند.

فاتح ۱۱۰

فاتح ۳۱۳ 
موشک فاتح ۳۱۳، نسخه ارتقاء یافته از فاتح ۱۱۰ است.

خیبرشکن 
خیبرشکن یک موشک تاکتیکی میان برد با برد۱۴۵۰ کیلومتر است که در سال1400 خورشیدی رونمایی و به سازمان رزم نیروی هوافضای سپاه پاسداران الحاق شد.

خلیج فارس 
خلیج فارس موشک بالستیک زمین به دریای ضد کشتی ساخت ایران، با هدایت الکترواپتیک است، که دارای برد ۳۰۰ کیلومتر است.

ذوالفقار 
ذوالفقار یکی از موشک‌های کوتاه برد بالستیک ایران است. این موشک در عملیات حمله موشکی ۲۰۱۷ دیرالزور مورد استفاده قرار گرفت. برد این موشک ۷۰۰ کیلومتر است.

دزفول 
دزفول نام یک موشک بالستیک هوشمند زمین به زمین است، که در ۱۸ بهمن ۱۳۹۷ در کارخانه زیرزمینی تولید موشک‌های بالستیک سپاه، رونمایی شد. این موشک دارای برد ۱٫۰۰۰ کیلومتر است.

سوم خرداد 
سامانه پدافند هوایی سوم خرداد یک سامانهٔ پدافند هوایی ساخت ایران است. این سامانه از موشک‌های صیاد ۲ استفاده می‌کند. برد این سامانه ۷۰ کیلومتر است، همچنین این سامانه می‌تواند پرنده‌های در ارتفاع ۳۰ کیلومتری را منهدم کند.

در ۱۹ ژوئن ۲۰۱۹ یک پهپاد نورثروپ گرومن آر کیو-۴ گلوبال هاوک در تنگه هرمز توسط یک موشک زمین به هوای ایرانی مورد اصابت قرار گرفت. سامانه سوم خرداد این پهپاد را شکار کرده‌است.

دانشگاه 
از دانشگاه علوم و فنون هوافضای عاشورا به عنوان دانشگاه نیروی هوافضای سپاه نام برده می‌شود. مجتمع دانشگاهی هوافضای عاشورا با تجمیع مرکز آموزش آیت الله کاشانی و دانشکده‌های پدافند موشکی، علوم و فنون و پرواز در سال ۱۳۸۳ تشکیل شد. این دانشگاه در زمینه‌های آموزش خلبانی ، کنترل هوایی، خدمات پروازی، عملیات موشکی، عملیات پدافند، برق، الکترونیک و مکانیک هواپیمایی و موشکی را در مقاطع کاردانی و کارشناسی توانایی دارد. مرکز انتشارات این دانشگاه ۱۸ کتاب در موضوعات هوافضا به چاپ رسانده‌است.

جستارهای وابسته 
 نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
 نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران

منابع 

بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۵ (میلادی) در ایران
جنگ فضایی
نیروهای استراتژیک
نیروی هوافضا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
واحدها و تشکیلات نظامی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۵ (میلادی)