تضاد طبقاتی

تضاد طبقاتی  عبارتست از مبارزه‌ای که با اشکال گوناگون بین طبقهٔ استثمارگر و استثمار شونده جریان دارد و بیانگر خصلتِ آشتی‌ناپذیر منافع دوطبقه است. تضاد طبقاتی نیروی اساسی در تمام جوامع منقسم به طبقات متخاصم یعنی دوران‌های برده‌داری، فئودالیسم و سرمایه‌داری به‌شمار می‌رود.

کشف طبقه و مبارزه طبقاتی قبل از پیدایش مارکسیسم صورت گرفت و مورخین و اقتصاددانان و جامعه‌شناسان مترقی و حتی بورژوایی به وجود طبقات در جامعه و مبارزه طبقاتی بین آن‌ها پی برده بودند، ولی تئوری علمی مبارزه طبقاتی را کارل مارکس و فردریک انگلس تدوین نمودند و اهمیت آن را به مثابه نیروی محرکه جوامع منقسم به طبقات متخاصم ثابت کردند و نشان دادند که بالاخره این مبارزه از طریق انقلاب سوسیالیستی و استقرار دیکتاتوری پرولتاریا به از بین بردن هر نوع طبقه و ایجاد جامعهٔ بدون طبقات یعنی جامعه کمونیستی می‌انجامد.

وقایع نگاری (کرونولوژی) 
شورش‌هایی با پیشینه ناسیونالیستی را شامل نمی‌شود.

باستان کلاسیک 
 برادران گراکوس
 جنگ اجتماعی، ۹۱–۸۷ پ. م
 جنگ‌های گالی و ترور ژولیوس سزار به گفته مایکل پارنتی
 تعارض دستورات
 جنگ‌های نوکری روم
 شورش دستار زرد، ۱۸۴–۲۰۵ میلادی

قرون وسطی 
 چیومپی در فلورانس، ۱۳۷۸
 شورش دهقانان در انگلستان، ۱۳۸۱
 شورش ژاکری در فرانسه سده چهاردهم
 قیام شبانه سنت جورج

عصر مدرن 

 جنگ رعایاین آلمان از ۱۵۲۴
 شورش شیمابارا، ۱۶۳۷–۱۶۳۸
 جنگ داخلی انگلستان، ۱۶۴۲–۱۶۵۱ (حفارها)
 انقلاب فرانسه از ۱۷۸۹
 شورش‌های قیمت قدیمی، ۱۸۰۹
 شورش‌های کانوت در لیون از سال ۱۸۳۱، که اغلب به عنوان آغاز [[جنبش کارگری] مدرن در نظر گرفته می‌شود.
 شورش ژوئن، ۱۸۳۲
 کشتار گالیسیایی، ۱۸۴۶
 انقلاب‌های ۱۸۴۸ در فرانسه و دیگران.
 نیوپورت رایزینگ، شورش سیاسی در سال ۱۸۳۹ به رهبری چارتیست‌ها
 کمون پاریس، ۱۸۷۱
 جنگ شهرستان جانسون، ۱۸۸۹–۱۸۹۳
 جنگ‌های زغال سنگ، ۱۸۹۰–۱۹۳۰
 انقلاب دهقانی دونگاک در کره، ۱۸۹۳/۱۸۹۴
 انقلاب ۱۹۰۵ روسیه
 شورش دهقانان رومانیایی ۱۹۰۷
 انقلاب مکزیک از سال ۱۹۱۰
 انقلاب اکتبر در سال ۱۹۱۷
 لیمریک شوروی در ایرلند، ۱۹۱۹
 خیزش ژانویه در آلمان، ۱۹۱۹
 اعتصاب عمومی سیاتل ۱۹۱۹ در سیاتل
 اعتصاب عمومی ۱۹۱۹ در اسپانیا
 اعتصاب عمومی وینیپگ، ۱۹۱۹
 قیام روهر در آلمان، ۱۹۲۰
 شورش کرونشتات، ۱۹۲۱
 نبرد کوه بلر، ۱۹۲۱
 قیام هامبورگ، ۱۹۲۳
 اعتصاب عمومی ۱۹۲۶ بریتانیا
 ۱۹۳۴ حمله در ساحل غربی
 جنگ داخلی اسپانیا، ۱۹۳۶–۱۹۳۹
 کشتارهای دسته جمعی زمینداران در زمان مائوتسه تونگ، ۱۹۴۷–۱۹۵۰
 شورش کمونیستی در میانمار، ۱۹۴۸–۱۹۸۸
 قیام ۱۹۵۳ در آلمان شرقی
 شورش تلانگانا
 انقلاب کوبا، ۱۹۵۳–۱۹۵۹
 انقلاب ۱۹۵۶ مجارستان، تأسیس شورای کارگری
 اعتراضات ۱۹۵۶ پوزنان
 شورش ناکسالیت-مائوئیست، ۱۹۶۷ تا کنون
 مه ۶۸ رویدادهای ۱۹۶۸ در فرانسه
 نبرد واله جولیا در ایتالیا، ۱۹۶۸
 شورش کمونیست‌ها در فیلیپین، ۱۹۶۹ تا کنون
 گربه‌های وحشی در آلمان غربی، ۱۹۶۹
 چندین اعتصاب توسط کارگران معدن زغال سنگ در بریتانیا
 ۱۹۶۹
 ۱۹۷۲
 ۱۹۷۴
 ۸۵–۱۹۸۴
 زمستان نارضایتی ۱۹۷۸/۱۹۷۹
 انقلاب نیکاراگوئه
 بحران قانون اساسی ۱۹۹۳ روسیه
 اعتراض ۱۹۹۹ سازمان تجارت جهانی سیاتل
 تظاهرات ۲۰۰۶ اواکساکا در مکزیک
 انقلاب بولیواری
 شورش‌های ۲۰۰۸ یونان
 انقلاب ۲۰۱۰ قرقیزستان
 انقلاب ۲۰۱۱ مصر
 شورش‌های ۲۰۱۱ انگلستان
 انجمن اجتماعی جهانی
 مجمع جهانی اقتصاد
 جنبش اشغال وال استریت
 حادثه جاسیک
 درگیری‌های بخش‌های کردنشین سوریها
 جنبش جلیقه زردها در فرانسه، ۲۰۱۸–اکنون
 اعتراضات ۲۰۱۹ شیلی

منابع 

سوسیالیست‌ها
سوسیالیسم
طبقه‌های اجتماعی
علوم سیاسی
ناسازگاری اجتماعی
نظریه تعارض