ژان دیولافوا

مادام ژان دیولافوا () همسر مارسل اوگوست دیولافوا (۱۸۴۳–۱۹۲۰)، مهندس راه و ساختمان و باستان‌شناس فرانسوی بود و به همراه همسرش از سوی دولت فرانسه برای انجام کاوش‌های باستان‌شناسی سه بار به ایران سفر کردند. اولین مسافرت آن‌ها در سال ۱۸۸۱ به بنادر جنوبی ایران صورت گرفت. مادام دیولافوا مطالعات و مشاهدات اجتماعی و یافته‌های باستان‌شناسی همسرش را به صورت یادداشت‌های روزانه جمع‌آوری کرد و در دو کتاب جداگانه انتشار داد.

دستاوردها و کتاب‌ها 
کتاب اول با نام مسافرت دیولافوا در ایران و شوش و کلده است. این کتاب یکی از منابع مفید برای تحقیق در تاریخ دوره قاجاریه به ویژه سالهای سلطنت ناصرالدین شاه، و آشنایی با اوضاع اجتماعی و اقتصادی مردم ایران در عصر مذکور به‌شمار می‌رود. طرح‌ها و نقاشی‌ها و عکس‌هایی که مؤلف از مکان‌ها و اشخاص تهیه کرده در کتاب به چاپ رسیده‌است.

کتاب دوم مشتمل بر یادداشت‌های سفر دوم و سوم آنهاست و سال‌های ۱۸۸۴ تا ۱۸۸۶ را در بر می‌گیرد.

دیولافوا در در ۲۰ اکتبر ۱۸۸۶ لژیون دونور را دریافت کرد.

کاوش‌ها و یافته‌ها 
این زوج اشیای باستانی پرشماری را از کاخ‌های هخامنشی داریوش بزرگ و اردشیر دوم در شوش به موزهٔ لوور پاریس انتقال دادند، که اکنون در معرض نمایش قرار دارد.

دزدی و غارت فرهنگ و تاریخ و دارایی ایران 
خانواده دیولافوا به نام باستان شناس به ایران آمدند. اما در عمل غارتگر و دزد اموال و دارایی و تاریخ این کشور بودند. ایشان با تمام توان نسبت به غارت اموال تاریخی و عتیقه ها پرداختند و هر چه یافتند به کشور فرانسه و موزه لوور ارسال کردند. آثار بسیار زیاد موجود در موزه لوور از ایران، حاصل دزدی و غارتگری این خانواده بود. وی در کتاب خود به صراحت به این نکته اشاره کرده است. ژان دیولافوا در کتاب خاطراتش راجع به کاخ آپادانای شوش می گوید:

« دیروز گاو سنگی بزرگی را که در روزهای اخیر پیدا شده است با تاسف تماشا می کردم. نزدیک دوازده هزار کیلو وزن دارد! تکان دادن چنین توده ی عظیمی ناممکن است. بالاخره نتوانستم به خشم خود مسلط شوم، پتکی به دست گرفتم و به جان حیوان سنگی افتادم. ضربه های وحشیانه به او زدم. سرستون در نتیجه ی ضربه های پتک مانند میوه ی رسیده از هم شکافت. یک تکه سنگ بزرگ از آن پرید و از جلوی ما رد شد، اگر با چالاکی خودمان را کنار نمی کشیدیم پایمان را خرد می کرد.»

دستاوردها (و غارت‌های) زوج دیولافوا از شوش آن قدر ارزشمند بود و برای فرانسه پربها بود که به خاطر آن به این زوج نشان افتخار لژیون دونور / Légion D’honneur داده شد! یکی از موزاییک‌های کاخ شوش که زوج دیولافوا به فرانسه بردند و اینک در موزه‌ی لوور پاریس نگهداری می‌شود.

ترجمه به فارسی 
دو سفرنامهٔ ژان دیولافوا به زبان فارسی ترجمه و با مشخصات زیر به چاپ رسیده‌است:
 از قفقاز تا پرسپولیس، ترجمهٔ محمد مجلسی، تهران: دنیای نو، ۱۳۹۲.
 س‍ف‍رن‍ام‍ه… ت‍ا پ‍خ‍ت‍ه‍. ش‍ود خ‍ام‍ی (س‍ف‍رن‍ام‍هٔ خ‍ارج‍ی‍ان‍ی ک‍ه از ای‍ران دی‍دار ک‍رده‌ان‍د)، ب‍ه‌اه‍ت‍م‍ام م‍ن‍وچ‍ه‍ر دان‍ش‌پ‍ژوه، ۲ جلد، ج ۱: اب‍ن‌ب‍طوطه، م‍ارک‍وپ‍ول‍و، ب‍رادران ش‍رل‍ی، ش‍اردن، ف‍لان‍دن، ک‍ن‍ت دوگ‍وب‍ی‍ن‍و، دی‍ولاف‍وا، ج ۲: پ‍ی‍ر ل‍وت‍ی، ج‍ک‍س‍ن، آی‍رون‍س‍ای‍د، م‍ری‍ان س‍ی، ک‍وپ‍ر، ت‍ه‍ران: ث‍ال‍ث و م‍رک‍ز ب‍ی‍ن‌ال‍م‍ل‍ل‍ی گ‍ف‍ت‍گ‍وی ت‍م‍دن‌ه‍ا، چاپ اول: ۱۳۸۰.
 ایران کلده و شوش، علی‌محمد فره‌وشی، تهران: مؤسسهٔ انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، ۱۳۶۹؛ چاپ دوم: ۱۳۸۵.
 ای‍ران ک‍ل‍ده و ش‍وش (ب‍ا ۳۳۶ ک‍ل‍ی‍ش‍ه روی چ‍وب از روی ع‍ک‍س‌ه‍ای م‍ؤل‍ف و دو ن‍ق‍ش‍ه پ‍اری‍س ۱۸۸۷)، ت‍رج‍م‍هٔ ع‍ل‍ی‌م‍ح‍م‍د ف‍ره‌وش‍ی (م‍ت‍رج‍م ه‍م‍ای‍ون)، وی‍راس‍ت ۲ ب‍ا ت‍ج‍دی‍دن‍ظر ک‍ام‍ل و ت‍رج‍م‍ه اف‍ت‍ادگ‍ی‌ه‍ا و ف‍ه‍رس‍ت‌ه‍ا ب‍ه ک‍وش‍ش ب‍ه‍رام ف‍ره‌وش‍ی، ته‍ران: خ‍ی‍ام، ۱۳۶۱؛ ت‍ه‍ران: ق‍ص‍ه‌پ‍رواز، ۱۳۷۸؛ ت‍ه‍ران: اف‍راس‍ی‍اب، ۱۳۸۱؛ ت‍ه‍ران: دن‍ی‍ای ک‍ت‍اب، ۱۳۸۲.
 س‍ف‍رن‍ام‍ه: خ‍اطرات ک‍اوش‌ه‍ای ب‍اس‍ت‍ان‌ش‍ن‍اس‍ی ش‍وش ۱۸۸۴–۱۸۸۶، ت‍رج‍م‍ه ای‍رج ف‍ره‌وش‍ی، ت‍ه‍ران: دان‍ش‍گ‍اه ت‍ه‍ران، م‍ؤس‍س‍ه ان‍ت‍ش‍ارات و چ‍اپ، ۱۳۷۶.

نگارخانه 
نمونه‌هایی از نقاشی‌ها و طراحی‌های ژان دیولافوا از شهرها و بناهای تاریخی و مردمان ایران:

جستارهای وابسته 
 اوژن فلاندن
 پاسکال کوست
 ارنست هولتسر
 ژان شاردن
 لوئیجی پشه
 آنتوان سوریوگین
 ارنست هولتسر
 والتر میتل‌هولتسر

منابع 

https://hawzah.net

https://anthropologyandculture.com
در سایتها دیولافرا سرچ شود

اهالی تولوز
ایران‌شناسان اهل فرانسه
باستان‌شناسان اهل فرانسه
باستان‌شناسان زن
باستان‌شناسان سده ۱۹ (میلادی)
پرسنل نظامی جنگ فرانسه و پروس اهل فرانسه
تاریخ‌نگاران زن اهل فرانسه
کاوشگران اهل فرانسه
دارندگان لژیون دونور
درگذشتگان ۱۹۱۶ (میلادی)
رمان‌نویسان زن اهل فرانسه
رمان‌نویسان سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
زادگان ۱۸۵۱ (میلادی)
سفرنامه‌نویسان اهل فرانسه
سفرنامه‌نویسان زن
شوالیه‌های لژیون دونور
کاوشگران آسیا
کاوشگران زن
نویسندگان اهل اکسیتنی
نویسندگان اهل پیرنه میانه
نویسندگان زن سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
نویسندگان زن سده ۱۹ (میلادی)
نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی)
نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه