کردهای قزوین

مردم کُرد، قومی ایرانی‌تبار هستند که در منطقه‌ای به وسعت تقریبی ۵۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع یعنی بخش‌هایی از خاورمیانه (به ویژه در ترکیه، عراق، سوریه، قفقاز و اسرائیل) و آسیای مرکزی (به ویژه در قزاقستان و ترکمنستان) و در ایران (به ویژه در شمال شرق و غرب ایران) زندگی می‌کنند. علاوه بر این در سال‌های اخیر به علت جنگ‌های داخلی و خارجی جمعیت زیادی از کردها به اروپا مهاجرت کردند که پرتعدادترین آن‌ها در کشورهای آلمان، فرانسه، سوئد و انگلستان هستند.

«حضور طوایف مردم کرد در شهرستان قزوین را بعضی در عهد شاه عباس و برخی در دوران نادرشاه دانسته‌اند. گروهی نیز زمان حضور این طوایف را در دوران آقامحمدخان قاجار می‌دانند. ظاهراً این طوایف پیش از دوران قاجاریه در قزوین حضور داشته‌اند. در صورتی که اگر در زمان آقامحمدخان آنها را به این شهرستان آورده بودند هم در خاطر مردان آنها سینه به سینه محفوظ می‌ماند و هم در تاریخ قاجاریه ذکر می‌شد» (نیاز به بحث دارد، معتبر نیست).

«طوایف اکراد را هم ممکن است تصور نمود که شاهنشاه صفوی بحدود قزوین حضور یافته‌اند و در دهستانهای غربی و شمال غربی در برابر شاهسونها مکان داده باشد که اگر طوایف مزبور بخیال خودسری و گردنکشی افتادند با نیروی اکراد آنها را سرکوب کند و اگر اکراد بیاغیگری برخاستند به کمک شاهسونها بتادیب آنها بپردازد. چون قسمتی از شاهسونهای اطراف قزوین به «شاهسون بغدادی» معروفند احتمال داده می‌شود آن‌ها را از پیرامون بغداد به آنجا کوچ داده باشند» (نیاز به بحث دارد معتبر نیست).

«بالجمله طوایف لرها در دهستانهای طارم و قاقازان و دودانگه و رودبار و الموت و کوهپایه و فشاریات و فشگلدره، اکثر تخته قاپی و در دهات سکونت دارند. معذالک عده‌ای نیز به قشلاق _ ییلاق می‌روند. (در حالی که اقوام کرد از قوم ماد بوده و کوچ نشین نبوده‌اند) قشلاق آنها «طارم» و سواحل رودخانهٔ شاهرود و خاک عمارلو است و ییلاقشان قاقازان و اطراف جاده رشت و دامنه البرز کوه و غیره‌است» (نیاز به بحث دارد معتبر نیست).

محل زندگی طوایف کرد در اطراف قزوین 
«روستای قزل دره. روستای سرسنگ روستای شیرین سو. الوندی. ناصری. در دهات‌های اسبوین، انجلیق، امیرآباد امیر امجد، پشام، توت چال، تیاندشت، تله جین، جرن چاک، چلک، خروس، خشکنات، داغدشت، سنگ چاله، غیاث آباد، قانشار بلاغ، قزقلعه (قره دره)، دهستان قاقزان و روستای شاه تپه، اوچ تپه، گاو دره، دهستان کاوند، ککه جین دره، کشکور قره‌چم، گشنه‌رود، گورد، گندم چال، گوراندشت بزرگ، گوراندشت کوچک، مزرعهٔ زرد چشمه، مزرعه محمودی، میانج واقع در دهستانهای اقبال و رودبار و قاقزان سکونت دارند. عده‌ای از سکنهٔ مزبور که ملتزم به ییلاق و قشلاق نیستند در آبادیهای ذیل ساکنند: پشام، تیاندشت، غیاث آباد، قنشار بلاغ، قزقلعه، کاکوهستان، ککه جین دره، کشکور قره چم، گشنه رود، گورد، مزرعهٔ محمودی و میانج. بقیهٔ سکنه دهات مذکور در فوق تغییر مکان می‌دهند. ییلاق آنها در فشال و تلمبه سر ۱۲ کیلومتری توت چال و سوخته چنار است. زمستانها نیز برای قشلاق به شیرین سو و قره دره (عمارلو) و شارلق، اروس آباد، چهار طاقی، گزوان (تارم)، کنار رودخانهٔ شاهرود و کاکوهستان، توت چال (رودبار)، پل انبوه و ملا علی (مقصود دره ملاعلی زرینخانی  بابر دره گنجعلی دره آزادخان قپانچای گزگیر گلزرد است در راه قزوین به منجیل) می‌روند. به عبارت دیگر از پل انبوه تا پل لوشان سکونت دارند یا در حرکتند».

منابع

پیوند به بیرون 
اقوام در ایران
پراکنش کرد
قزوین