کوی

کَوی یا کی هم به معنی فرمانروا، پادشاه می‌باشد و هم به معنی دیوان و فرمانروایان بد و دیویسنا. کوی‌ها یا امیران علاوه بر ریاست و زعامت سیاسی، پیشوای روحانی نیز بودند.منظور از کوی‌ها ناظر بر شاهان دوره کیانیان است. تنها کوی گشتاسب بود که پیش از فروپاشی سلسله کیانیان به زرتشت پیوست و آئین او را پذیرفت و او را یاری کرد. سایر کوی‌ها و امیران دوره کیانی که همزمان با زرتشت یا زمانی نزدیک وی بودند، نه تنها حکمت او را نپذیرفتند، بلکه با همراهی کرپن‌ها (پیشوایان مذهبی) به مخالفت با وی برخاستند.

به معنی فرمانروا 
کَوی را در فارسی کِی گویند. و کِی عنوان سر دودمان شاهان کیانی و قباد سر دودمان کیانیان بوده‌است.

در گات‌ها 
در گات‌ها کوی آمر و پادشاه است چرا که هم برای امرای مزدیسنا آمده و هم برای امرای دیویسنا. بیشتر با گرهم، کرپن و اوسیج که از دیوان هستند، همگروه است.

در اوستا 
در اوستا نام عده‌ای از پادشاهان و نام‌آوران با واژهٔ کوی همراه است. مانند کوی ائیپی ونگهو (کوی اپیوه)، کوی ارشن (کی آرش) کوی ویشتاسب (کی گشتاسب)، کوی هئوسروه (کیخسرو).

پانویس

منابع
 
 

فرهنگ واژگان شاهنامه
جغرافیای تاریخی
اسطوره‌شناسی ایرانی
دیوها
کیانیان
جایگاه‌ها و طبقه‌های اجتماعی در ایران باستان