سید عباس عراقچی

سید عباس عراقچی (زاده ۱۳۴۱ در تهران) دیپلمات و سیاستمدار ایرانی است که به عنوان دبیر شورای راهبردی روابط خارجی فعالیت می‌کند. وی از دی ۱۳۹۶ تا شهریور ۱۴۰۰ به عنوان معاون سیاسی وزیر امور خارجه فعالیت می‌کرد. او همچنین از اعضای تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران با گروه ۱+۵ بوده‌ که در وین حضور داشته‌است.

وی دانش‌آموخته کارشناسی روابط بین‌الملل از دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه، کارشناسی ارشد علوم سیاسی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی و همچنین دکترای اندیشه‌های سیاسی از دانشگاه کنت است.

عراقچی از اعضای سپاه پاسداران در جنگ ایران و عراق بود و فعالیت شغلی خود را از سال ۱۳۶۷ در وزارت امور خارجه ایران آغاز کرد. از سال ۱۳۷۸ تا سال ۱۳۸۲ سفیر ایران در فنلاند بود و در فاصله سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۰ به عنوان سفیر ایران در ژاپن فعالیت می‌کرد. وی در سال ۱۳۹۲ برای یک دوره ۴ ماهه در دولت دهم، سخنگوی وزارت امور خارجه بود و از سال ۱۳۹۲ تا سال ۱۳۹۶ نیز معاونت حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه را برعهده داشت. نامبرده در پی تغییر ساختار این وزارتخانه، از ۲۷ دی ۱۳۹۶ تا ۲۳ شهریور ۱۴۰۰ به‌عنوان معاون سیاسی وزیر امور خارجه، مسئولیت داشت. او در حال حاضر بعنوان مشاور عالی وزیر امور خارجه و عضو انجمن ملی دیپلماسی و دبیر شورای عالی روابط خارجی فعالیت می‌کند کند.

زندگی‌نامه 
عباس عراقچی در سال ۱۳۴۱ در یک خانواده سنتی در تهران زاده شد. او دارای ۳ خواهر و ۳ برادر است، که قریب به اتفاق اعضای خانوادهٔ وی در حوزهٔ بازرگانی و تجارت فعال می‌باشند و پدربزرگ وی تاجر فرش بود. وی در ۱۷ سالگی پدر خود را از دست داد. او دارای دو برادر بزرگتر از خود است که یکی از آنها، عضو هیئت رئیسه اتحادیه صادرکنندگان و دیگری عضو اتحادیه فروشندگان است. برادر زاده عراقچی؛ بنام سید احمد عراقچی، از سال ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۷ به عنوان معاون ارزی رئیس کل بانک مرکزی ایران فعالیت می‌کرد، که در پی نوسانات ایجاد شده در بازار ارز، پس از جدایی ولی‌الله سیف از ریاست بانک مرکزی، او نیز از سمت خود برکنار شد و توسط قوه‌قضائیه دستگیر گردید.

تحصیلات 
 دکترای اندیشه‌های سیاسی، دانشگاه کنت
 فوق‌لیسانس علوم سیاسی، دانشکده علوم سیاسی واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی 
 لیسانس روابط بین‌الملل، دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه

پیشینه سیاسی 

عباس عراقچی سخنگوی پیشین وزارت امور خارجه، معاون پیشین وزارت امور خارجه در امور آسیا و اقیانوسیه و سفیر ایران در ژاپن از اسفند ۱۳۸۶ تا مهر ۱۳۹۰ است. وی پس از تغییر ساختار وزارت خارجه از ۱ بهمن ۱۳۹۶ تا ۲۳ شهریور ۱۴۰۰ به عنوان معاون سیاسی وزارت خارجه فعالیت می‌کرد.

در ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۲، در پی ثبت نام سخنگوی وزارت امور خارجه کشور برای یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری رامین مهمانپرست طی نامه‌ای به علی اکبر صالحی؛ وزیر امور خارجه وقت، خواستار کناره‌گیری خود از سمت سخنگویی شد، که در پی آن، عباس عراقچی به عنوان سخنگوی جدید وزارت امور خارجه منصوب شد. کمتر از ۴ ماه بعد، در ۷ شهریور ۱۳۹۲ مرضیه افخم جایگزین عراقچی شد و در ۱۳ شهریور ۱۳۹۲ عراقچی با حکم محمد جواد ظریف، به عنوان معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه منصوب گردید. وی پس از اجرای برجام موفق به دریافت نشان لیاقت و مدیریت از رئیس‌جمهور شد.

پیشینه شغلی 
پیشینه‌های شغلی به ترتیب تقدم و تأخر تاریخی:
 معاون سیاسی وزارت امور خارجه (از ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰)
 معاون امور حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه (از ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶)
 سخنگوی وزارت امور خارجه (از اردیبهشت ۱۳۹۲ تا شهریور ۱۳۹۲)
 سفیر ایران در ژاپن (از ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۰)
 معاون امور حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه (از ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۶)
 رئیس دانشکده روابط بین‌الملل (از ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۴)
 رئیس اداره اول اروپای غربی وزارت امور خارجه (از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۳)
 سفیر ایران در فنلاند (از ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۲)
 همزمان سفیر ایران در استونی (از ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۲)
 مدیرکل دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی (از ۱۳۷۷ تا ۱۳۷۸)
 سردبیر مجله سیاست خارجی دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی (از ۱۳۷۸)
 معاون پژوهشی دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی (از ۱۳۷۷ تا ۱۳۷۸)
 رئیس مرکز مطالعات خلیج فارس دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی (از ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۷)
 معاون سفیر ایران در سازمان همکاری اسلامی ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۶
 معاون ادارهٔ مجامع اسلامی، منطقه‌ای و غیرمتعهدهای وزارت امور خارجه (از ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۲)
 کارشناس بین‌الملل وزارت امور خارجه (از ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۰)

فعالیت‌های علمی 

 رتبهٔ اول پژوهشگر برگزیدهٔ وزارت امور خارجه از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (۱۳۸۴)
 عضو هیئت علمی دانشکده روابط بین‌الملل با رتبهٔ استادیاری (از ۱۳۸۴ تاکنون)
 عضو شورای راهبردی سیاست خارجی وزارت امور خارجه (از ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۶)
 عضو کمیسیون علوم اجتماعی و تربیتی شورای پژوهش‌های علمی کشور (۱۳۷۸)
 سردبیر مجلهٔ سیاست خارجی (از ۱۳۷۷ تا ۱۳۷۹)
 عضو هیئت تحریریهٔ مجلهٔ سیاست خارجی (از ۱۳۷۷ تاکنون)
 عضو هیئت تحریریهٔ همشهری دیپلماتیک (از ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۶)
 استاد دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه

مذاکرات هسته‌ای 

عراقچی، معاون وزیر امور خارجه دولت یازدهم، با انتصاب از جانب محمدجواد ظریف، از تاریخ ۱۹ مهر ۱۳۹۲ به عضویت تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران درآمد. علاوه بر عراقچی، دیپلمات‌هایی از جمله حمید بعیدی‌نژاد و داوود محمدنیا نیز به عضویت این تیم انتخاب شدند. ریاست این هیئت نیز بر عهده محمدجواد ظریف بود.

عراقچی در کلیه مذاکرات دو جانبه ایران با گروه پنج به علاوه یک حضور داشت. در آخرین روز دور اول از مذاکرات ژنو (۲۴ نوامبر ۲۰۱۳) عراقچی با ثبت پیغامی با مضمون «برخاستن دود سفید از مذاکرات ژنو» در صفحه توییتر خود، موفقیت در دستیابی به توافق اولیه، در خصوص برنامه اتمی ایران را اعلام رسانه‌ای کرد. عراقچی تا پایان مذاکرات هسته‌ای ایران و دستیابی به برنامه جامع اقدام مشترک، به عنوان مذاکره‌کننده ارشد در متن مذاکرات حضور داشت و پس از ظریف، نفر دوم ایران در مذاکرات محسوب می‌شد.

مذاکرات وین 
پس از آغاز مذاکرات برای احیای برجام عباس عراقچی معاون وزیر امور خارجه به عنوان رئیس تیم مذاکره کننده انتخاب شد و راهی وین پایتخت اتریش گشت.اولین دور مذاکرات نشست کمیسیون مشترک برجام با حضور معاونان و مدیران سیاسی وزرای امور خارجه ایران، آلمان، فرانسه، انگلیس، روسیه، چین و انریکه مورا به نمایندگی از جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در ۶ آوریل ۲۰۲۱ در وین برگزار شد.

منابع

پیوند به بیرون 
 
 
 

استادان دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه
افراد زنده
افسران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جنگ ایران و عراق
اهالی تهران
دانش‌آموختگان دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه
دانش‌آموختگان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
دانش‌آموختگان دانشگاه کنت
دانش‌آموختگان علوم سیاسی
دریافت‌کنندگان نشان لیاقت و مدیریت
دیپلمات‌های اهل ایران
زادگان ۱۳۴۱
زادگان ۱۹۶۰ (میلادی)
سخنگوهای وزارت امور خارجه (ایران)
سفیران ایران در ژاپن
سفیران ایران در فنلاند
مذاکره‌کنندگان هسته‌ای ایران
معاونان سیاسی وزیر امور خارجه (ایران)
معاونان امور حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه
معاونان آسیا، اقیانوسیه و مشترک‌المنافع وزیر امور خارجه