کوچر بیرکار

کوچَر بیرکار (زاده با نام فریدون درخشانی، ۱۳۵۶ مریوان) ریاضی‌دان کرد ایرانی، پناهنده سیاسی و شهروند بریتانیا است.

بیرکار در سال ۲۰۱۸ به دلیل فعالیت و پژوهش در زمینه هندسه جبری برنده مدال فیلدز شد. او دومین ایرانی است که توانسته این جایزه را از آن خود کند؛ جایزه‌ای که پیش از وی، مریم میرزاخانی به‌عنوان نخستین زن و نخستین ایرانی موفق به دریافتش شده بود. بیرکار پس از دریافت جایزه خود به کنگره بین‌المللی ریاضیدانان گفت امیدوارست این مدال لبخند کوچکی بر لبان چهل میلیون کرد بنشاند. در همان روزی که مدال فیلدز به بیرکار تقدیم شد از او دزدیده شد. بیرکار در نظرخواهی مجله پراسپکت از بین ۵۰ نفر کاندید با رای ده‌ها هزار نفر از خوانندگان مجله به عنوان اندیشمند برتر سال ۲۰۱۹ انتخاب و معرفی شد.

او که در دانشگاه کمبریج انگلستان به تدریس و پژوهش مشغول بود، تحصیلات کارشناسی خود را در رشته ریاضی، در دانشگاه تهران سپری کرده‌است.

در ژوئن ۲۰۲۱ کوچر بیرکار به‌طور رسمی به دانشگاه چینهوا در شهر پکن چین پیوسته‌است. مسئولان دانشگاه چینهوا طی مراسمی پیوستن بیرکار را به جمع استادان خود اعلام کردند.

زندگی و تحصیلات 
نام پیشین کوچَر بیرکار، «فریدون درخشانی» بود. او کوتاه مدتی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران در روستای نی در مریوان در استان کردستان ایران زاده شد. او سومین فرزند یک خانوادهٔ شش‌فرزندی است. پدرش سواد دبستانی دارد و مادرش هیچ‌گاه تحصیل نکرده‌است. خانوادهٔ کوچر بیرکار، کشاورز سبزی برگی و گندم بودند. برادرش که شش سال از او بزرگتر بوده متوجه استعدادش شد و به او کمک کرد تا بر روی ریاضیات متمرکز شود. کوچر در ۱۰ یا ۱۱ سالگی ریاضیات و فیزیک پیشرفته، معادل سال آخر دبیرستان می‌خوانده‌است. بیرکار تحصیلاتش را تا دبیرستان در مریوان به پایان رساند.

او دانشجوی سال آخر کارشناسی دانشگاه تهران بود که به انگلستان سفر کرد و در المپیاد ریاضی بین‌المللی دانشجویی در سال ۲۰۰۰ که در کالج دانشگاهی لندن برگزار شد موفق به دریافت جایزهٔ سوم شد. او در آنجا، در پاسخ به مشکلات سیاسی به خاطر اقلیت کُرد بودن، درخواست پناهندگی سیاسی کرد. دولت بریتانیا او را در ناتینگهام جا داد. در یک سالی که طول کشید تا پروندهٔ بیرکار از سوی دولت بررسی شود او با اعضای هیئت علمی دانشگاه ناتینگهام ملاقات کرد و پس از پذیرشِ درخواست پناهندگی‌اش، در آنجا ثبت‌نام کرد. در سال ۲۰۰۳ به عنوان آینده‌دارترین دانشجوی دکترا، بورس تحصیلی جامعهٔ ریاضیات لندن را گرفت. بیرکار در سال ۲۰۰۴ از دانشگاه ناتینگهام مدرک دکترا گرفت. او پس از پناهندگی، نام خود را به «کوچَر بیرکار»، که در زبان کردی به معنی «مهاجرِ ریاضی‌دان» است، تغییر داد.

ریاضی‌دان مورد علاقه بیرکار، الکساندر گروتندیک است.

او می‌گوید هنگامیکه در ایران بوده، روی دیوار باشگاه ریاضی که به آن می‌رفته، عکس برندگان مدال فیلدز بوده‌است و در رؤیای خود، دیدار با برندگان مدال فیلدز را تصور می‌کرده‌است.

جوایز 
بیشتر کارهای پژوهشی کوچَر بیرکار در زمینه هندسه جبری هستند. وی به خاطر پژوهش‌هایش برندهٔ جوایز زیر شد:
 جایزهٔ لورهولم (۲۰۱۰)
 جایزهٔ بنیاد ریاضی پاریس (۲۰۱۰)
 جایزهٔ مور برای مقاله پژوهشی (۲۰۱۶)
 مدال فیلدز (۲۰۱۸)
 دکترای افتخاری دانشگاه صلاح‌الدین (۲۰۱۹)

منابع

پیوند به بیرون 
 ویدئوی تدریس در مدرسه ریاضی کردی (به زبان کردی)

آواره‌ها در بریتانیا
افراد بریتانیایی کردتبار
افراد زنده
اهالی مریوان
ایرانی‌های مهاجرت‌کرده به بریتانیا
هندسه‌دانان جبری
برندگان مدال فیلدز
پناهندگان اهل ایران
دانش‌آموختگان دانشگاه تهران
دانش‌آموختگان دانشگاه ناتینگهام
ریاضی‌دانان اهل ایران
ریاضی‌دانان اهل بریتانیا
ریاضی‌دانان کرد
ریاضی‌دانان کمبریج
زادگان ۱۳۵۷
زادگان ۱۹۷۸ (میلادی)
شهروندان بریتانیا از طریق تغییر تابعیت
کردهای اهل ایران
دانشوران اهل ایران
مدال آوران اهل ایران در مسابقه‌های ریاضی
ویکی‌سازی رباتیک
کردها
اعضای کالج ترینیتی، کمبریج
اعضای انجمن سلطنتی