گورستان هفتاد ملا

گورستان تاریخی هفتادمُلّا که شاهکار معماری اسلامی به حساب آمده و از تاریخ ایران پس از اسلام به جای مانده‌است و به سبک مقبره‌ی کوروش بزرگ هخامنشی طراحی شده‌است، در روستای روپس از توابع بخش تمین در شهرستان میرجاوه قرار دارد. این گورستان به‌خاطر سبک خاص معماری و قرارگرفتن در دل غار، در طول سالیانِ سال از برف، باران، طوفان و حتی نور خورشید نیز در امان بوده‌است. عمر تقریبی این اثر به بیش‌از ۱۰۰۰ سال می‌رسد و علّت نام‌گذاری آن نیز معلوم نیست. رازهای سربه‌مُهری که این گورستان دارد عبارتند از: گورهای چندطبقه، معماری و حفر گور در سینه‌ی صخره‌هایی که علم و تکنولوژی جدید نیز نمی‌تواند در آن حفاری کند، ظروف سفالی‌ای که درون گورها وجود دارد، گوررهای خانوادگی و تشریفاتی که نشان از طبقه‌بندی اشرافی-رعیتی در آن زمان دارد.

برای سفر به این نگین پوشیده‌ شده در میان صخره‌ها از مبدا خاش، دو راه وجود دارد. راه اوّل که از مسیر خاش—کلچات—کوشه—گُدار می‌گذرد و حدود ۶۰ کیلومتر طول دارد و به‌دلیل خاکی‌بودن، مخصوص خودروهای آفرود و تویوتاست و راه دوم که از مسیر خاش—کولکو—سنگان—تمین—جش می‌گذرد و آسفالته بوده و مناسب هر خودرویی بوده و حدود ۱۱۰ کیلومتر طول دارد.

اثر تاریخی گورستان هفتادمُلّا در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

جستارهای وابسته 
 فهرست آثار ملی ایران
 سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
 مافه‌گه
 گور دختر
 تخت گوهر
 مصطبه

منابع 

آثار دوران پس از اسلام در شهرستان زاهدان
گورستان‌های تاریخی شهرستان زاهدان