علی سامی

علی سامی (زاده ۱۲۸۹ ش در شیراز – مرگ ۲۲ مرداد ۱۳۶۸) نویسنده، محقق و استاد دانشگاه، باستان‌شناس و رئیس مؤسسه باستان‌شناسی تخت جمشید بود. مرمت آرامگاه کورش بزرگ در سال ۱۳۵۰ ش به سرپرستی وی انجام شد. وی فرزند آقابزرگ از شاعران و نقاشان کازرونی است.

تحصیلات 
علی سامی پس از تحصیل ابتدایی و متوسطه در سال ۱۳۰۸ ش به استخدام آموزش و پرورش درآمد و به عنوان دبیر تاریخ و جغرافیا در مدارس شیراز مشغول تدریس شد و پس از آن به مدیری مدرسه و تصدی دانشسرای مقدماتی ارتقا یافت.

پس از آن در رشته ادبیات و باستان‌شناسی و تاریخ مشغول تحقیق شد و در این رشته از دانشگاه آزاد آسیایی درجه دکتری افتخاری دریافت کرد، سپس وارد وزارت فرهنگ شد و از سال ۱۳۱۵ نیز به تعمیرات ابنیه تاریخی شیراز پرداخت.

در همین زمان، آرامگاه حافظ ساخته شد و موزه پارس و آرامگاه خواجوی کرمانی و مسجد جامع عتیق مرمت شدند. سپس به ریاست بنگاه علمی و حفاری تخت جمشید و بعد به سِمت ریاست اداره باستان‌شناسی فارس منصوب شد.

کتاب‌شناسی 
وی بیش از سی جلد کتاب نوشت که مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از:
 آثار تاریخی جلگه مرودشت
 پارس در عهد باستان
 پاسارگاد یا قدیمی‌ترین پایتخت کشور شاهنشاهی ایران (۱۳۳۰، این کتاب بعدها در سال ۱۳۷۵ تحت نام پاسارگاد، پایتخت و آرامگاه کورش هخامنشی «ذوالقرنین» از سوی بنیاد فارس‌شناسی به چاپ رسیده) که در این کتاب یافته‌های باستان‌شناسی دربارهٔ پاسارگاد را شرح داده‌است.
 تمدن هخامنشی (۴ جلد)
 تمدن ساسانی (۲ جلد)
 شیراز شهر جاویدان
 نقش ایران در فرهنگ اسلامی
 مقام دانش در ایران باستان
 روزها و یادها

اکتشافات 
از اشیای کشف‌شده توسط علی سامی، تعدادی در موزه ملی ایران نگهداری می‌شود که از آن جمله است: سر شاهزاده هخامنشی از سنگ لاجورد و بشقاب سنگی به خط آرامی.

فعالیت‌ها 
همکاری در مرمت
 آرامگاه کورش کبیر
 حافظیه
 سعدیه
 آرامگاه شاه شجاع
 رئیس بنگاه علمی تخت حمشید

منابع 

سامی
سامی
باستان‌شناسان اهل ایران
درگذشتگان ۱۳۶۸
درگذشتگان ۱۹۸۹ (میلادی)
درگذشتگان در شیراز
زادگان ۱۲۸۹
زادگان ۱۹۱۰ (میلادی)
تاریخ‌نگاران ایران