پژوهشکده تاریخ و سیره اهل بیت

پژوهشکده تاریخ و سیره اهل بیت یکی از مراکز تحقیقات تاریخی در ایران است که در قم تأسیس شده و تابع بازوی پژوهشی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم یعنی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی است.

تاریخچه 

پژوهشکده تاریخ و سیره اهل بیت جهت بررسی روشمند حوزه‌های مرتبط با تاریخ و سیره اهل‌بیت و بسترهای تأثیرگذار در آنها، در سال ۱۳۶۴ تأسیس و فعالیت‌های پژوهشی خود را آغاز کرد. تمرکز بر جوانب گوناگون تاریخ و سیره امامان و ساز و کارهای منطقی و اصولی دست‌یابی به حقایق تاریخی و هم‌چنین مطالعه و تحقیق دربارهٔ هویت تاریخی تشیع و نقش آن در فرهنگ و تمدن اسلامی به عنوان اساسی‌ترین رویکردهای پژوهشکده مد نظر قرار گرفت. در کنار انجام مطالعات موردی، اجرای پروژه‌های بزرگی هم‌چون «فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی» از جمله فعالیت‌های این مجموعه بوده‌است. تدوین «دانش‌نامه اهل‌بیت«و تحقیق در زوایای تاریک فرهنگ و تمدن اسلامی از جمله برنامه‌های کلان مجموعه است که زمینه‌های انجام آن در سال‌های اخیر فراهم آمده است..

گروه‌ها 
 گروه سیره اهل بیت
 گروه تاریخ تشیع
 گروه فرهنگ و تمدن اسلامی

آثار منتشر شده 
 آثار چاپی:
 تصحیح کتاب اضبط المقال فی شرح اسماء الرجال، حسن حسن‌زاده آملی (۱۳۷۶)
 تاریخ تحول دولت و خلافت از برآمدن اسلام تا بر افتادن سفیانیان، رسول جعفریان (۱۳۸۰)
 درآمدی بر تاریخ نگری و تاریخ‌نگاری مسلمانان، ابوالفضل شکوری (۱۳۸۰)
 راویان مشترک جلد ۱ و ۲، گروهی از پژوهشگران (۱۳۸۰)
 پیامبر و یهود حجاز، مصطفی صادقی (۱۳۸۲)
 نگاهی نو به جریان عاشورا، گروهی از محققان زیر نظر دکتر سید علیرضا واسعی (۱۳۸۳)
 تحلیل تاریخی نشانه‌های ظهور، مصطفی صادقی (۱۳۸۵)
 خاستگاه تشیع و پیدایش فرقه‌های شیعی در عصر امامان، علی آقانوری (۱۳۸۵)
 رویدادهای تاریخ اسلام ج۱، گروهی از مترجمان (۱۳۸۵)
 اوضاع سیاسی - اجتماعی و فرهنگی شیعه در غیبت صغرا، غلامحسن حسین‌زاده شانه‌چی (۱۳۸۶)
 جانشینان پیامبر در پرتو شرح نهج‌البلاغه ابن ابیالحدید، دکتر سید علیرضا واسعی (۱۳۸۶)
 درآمدی بر روش تبلیغی ائمه‌علیهم السلام، دکتر سید علیرضا واسعی و محمدشمس‌الدین دیانی (۱۳۸۶)
 معرفی و نقد منابع عاشورا، سید عبدالله حسینی (1386)
 نقد و بررسی گزارش‌های زندگی پیش از بعثت پیامبرصلی الله علیه وآله، رمضان محمدی (۱۳۸۷)
 مشورت و مشاوران در سنت و سیره پیشوایان، سید محمود سامانی (۱۳۸۷)
 دیوان نقابت، محمدهادی خالقی (۱۳۸۷)
 زندقه در سده‌های نخستین اسلامی، حمیدرضا مطهری (۱۳۸۷)
 سیری در تاریخ تشیع مازندان، یوسف اسماعیلی (۱۳۸۷)
 فرهنگ و تمدن اسلامی در ماوراءالنهر، علی غفرانی (۱۳۸۷)
 رویدادهای تاریخ اسلام ج ۲، گروهی از مترجمان (۱۳۸۷)
 اخبار الملاحم و الفتن، عمار عبودی نصار (۱۳۸۷)
 کتابشناسی تاریخ تشیع، مصطفی صادقی و حامد قرائتی(1388)
 فرهنگ نامه مؤلفان اسلامی   گروهی از محققان (۱۳۸۹)
 دولتمردان شیعی در دستگاه خلافت   مصطفی صادقی (۱۳۹۰)
 نهاد ولایتعهدی در دوره اموی و عصر اول عباسی   عباس احمدوند (۱۳۹۰)
 تقابل سنت‌های جاهلی با ارزش‌های دینی در واقعه حرّه   سیدعلیرضا واسعی (۱۳۹۱)
 سیاست‌های مالی امام علیعلیه السلام   محمدحسین علیاکبری

 آثار دیجیتالی (رایانه‌ای):
اهل بیت (ع) (به صورت موضوعی در زمینه تاریخ و سیره، افزون بر هزار جلد کتاب)

آثار برگزیده 
 نگاهینو به جریان عاشورا / کنگره دین پژوهان
 جانشینان پیامبر در پرتو شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید/ جشنواره نهج البلاغه، نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه.
 پیامبر و یهود حجاز/ کسب رتبه تشویقی کنگره دین پژوهان کشور (۱۳۸۰)
 تحلیل تاریخی نشانه‌های ظهور/ برگزیده کنگره دین پژوهان  کشور سال ۱۳۸۳، کتاب سال دانشجویی سال ۱۳۸۵، برگزیده کتاب سال حوزه 1386 و برگزیده جشنواره مسکویه 1389.
 معرفی و نقد منابع عاشورا، سیدعبدالله حسینی/ کنگره دین پژوهان ۱۳۸۵

پانویس

پیوند به بیرون 
وبگاه پژوهشکده دانشنامه نگاری
وبگاه پژوهشکده

پژوهشگاه‌های ایران
مراکز پژوهشی در ایران
مراکز تحقیقاتی استان قم