دلفینیان

دلفینیان یا دلفین‌های اقیانوسی یکی از تیره‌های عضو جانوران آب‌باز هستند. این پستانداران دریایی وابسته نزدیکی به نهنگ‌ها و گرازماهی‌ها دارند. آن‌ها در سراسر زمین، و بیشتر در دریاهای کم‌عمق فلات قاره، یافت می‌شوند. همان گونه که از نامشان بر می‌آید این دلفین‌ها، بر خلاف روددلفین‌واران، بیشتر در آب‌های آزاد اقیانوس‌ها و دریاها زندگی می‌کنند؛ با اینکه بعضی از آن‌ها، از جمله دلفین نهنگی پوزه‌کوتاه، در مناطق کرانه‌ای و نزدیک به مصب رودخانه‌ها یافت می‌شوند.

شش تا از بزرگترین اعضای دلفینیان (به ترتیب نهنگ قاتل، نهنگ‌های خلبان، نهنگ کله‌خربزه‌ای، نهنگ قاتل کوتوله و نهنگ دندان‌کلفت) به دلیل جثه بزرگشان به جای آنکه دلفین نامیده شوند، با نام نهنگ خوانده می‌شوند.

ویژگی 
در میان آب‌بازان، دلفین‌سانان بیشترین گوناگونی را دارند. جثه آن‌ها از ۱٫۲ متر و ۴۰ کیلوگرم وزن (دلفین جنوب آفریقا)، تا ۹ متر طول و ۱۰ تن وزن (نهنگ قاتل) تغییر می‌کند. بیشتر آن‌ها میان ۵۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم وزن دارند. آن‌ها به گونه معمول دارای باله‌ای پشتی انحنادار و دهانی منقارگونه در جلوی سر هستند. رنگ بدن و الگوهای رنگ‌آمیزی در آن‌ها بسیار متنوع است.

بیشتر دلفین‌ها از ماهی به عنوان منبع اصلی غذا تغذیه می‌کنند و گاه به شکار ماهی مرکب و سخت‌پوستان کوچک نیز می‌پردازند؛ با این حال بعضی انواع در شکار ماهی مرکب مهارت دارند یا در مورد نهنگ قاتل، این جانور به پستانداران دریایی نیز حمله می‌کند. با این همه، همگی این جانوران گوشت‌خوار هستند. آن‌ها به گونه معمول دارای ۱۰۰ تا ۲۰۰ دندان در دهان هستند، با این حال بعضی از انواع تعداد دندان‌های به مراتب کمتری دارند.

دلفین‌ها در دسته‌های بزرگ حرکت می‌کنند که گاه تا هزاران عضو نیز دارند. هر دسته در محدوده‌ای از چندین تا صدها کیلومتر مربع زندگی می‌کند. بعضی دسته‌ها دارای اعضایی با وابستگی نه چندان زیاد هستند که گاه به گاه گروه را ترک می‌کنند یا به آن می‌پیوندند. با این حال بعضی دیگر انواع دارای گروه‌هایی بسیار مستحکم مادرنهاد یا رهبری‌شونده توسط یک نر غالب هستند. دلفین‌ها با تولید صدا با هم ارتباط برقرار می‌کنند و نیز به تولید سوت‌های کم‌بسامد یا تپ‌های با بسامد بالای ۲۲۰-۸۰ کیلوهرتز به منظور موقعیت‌یابی صوتی می‌پردازند. دوره بارداری در این جانوران ۱۰ تا ۱۲ ماه است و ماده در هر بار تنها یک فرزند به دنیا می‌آورد.

رده‌بندی 
 زیرراسته آب‌بازان دندان‌دار
 خانواده دلفینیان
 سرده خربزه‌سرها
 نهنگ کله‌خربزه‌ای، Peponocephala electra
 سرده گرگ‌های دریا
 نهنگ قاتل، Orcinus orca
 سرده کشنده‌های کوچک
 نهنگ قاتل کوتوله، Feresa attenuata
 سرده دندان‌کلفت‌ها
 نهنگ دندان‌کلفت، Pseudorca crassidens
 سرده گوی‌سرها
 نهنگ خلبان باله‌بلند، Globicephala melas
 نهنگ خلبان باله‌کوتاه، Globicephala macrorhynchus
 سرده کچه‌ماهی‌ها
 دلفین معمولی درازنوک، Delphinus capensis
 دلفین معمولی کوتاه‌نوک، Delphinus delphis
 سرده گوی‌سرها
 دلفین صاف شمالی، Lissodelphis borealis
 دلفین صاف جنوبی، Lissodelphis peronii
 سرده بطری‌بینی‌ها
 دلفین بطری‌بینی رودی، Sotalia fluviatilis
 دلفین گویان، Sotalia guianensis
 سرده گوژدلفین‌ها
 دلفین گوژپشت اقیانوس آرام، Sousa chinensis
 دلفین گوژپشت هندی، Sousa plumbea
 دلفین گوژپشت اطلس، Sousa teuszii
 سرده لاغردلفین‌ها
 دلفین خال‌دار اطلس، Stenella frontalis
 دلفین چرخان پوزه‌کوتاه، Stenella clymene
 دلفین خال‌دار گرمسیری، Stenella attenuata
 دلفین چرخان، Stenella longirostris
 دلفین نواری، Stenella coeruleoalba
 سرده پوزه‌باریک‌ها
 دلفین سخت‌دندان، Steno bredanensis
 سرده پوزه‌بطری‌ها
 دلفین پوزه‌بطری معمولی، Tursiops truncatus
 دلفین پوزه‌بطری گرمسیری، Tursiops aduncus
 دلفین بورونان، Tursiops australis
 سرده سیاه‌سفیدها
 دلفین شیلی، Cephalorhynchus eutropia
 دلفین راسو، Cephalorhynchus commersonii
 دلفین جنوب آفریقا، Cephalorhynchus heavisidii
 دلفین هکتور، Cephalorhynchus hectori
 سرده گردسرها
 دلفین یونس، Grampus griseus
 سرده پهلوسفیدکچه‌ماهی‌ها
 دلفین فریزر، Lagenodelphis hosei
 سرده پهلوسفیدها
 دلفین پهلوسفید اطلس، Lagenorhynchus acutus
 دلفین سربی، Lagenorhynchus obscurus
 دلفین ساعت شنی، Lagenorhynchus cruciger
 دلفین پهلوسفید آرام، Lagenorhynchus obliquidens
 دلفین چانه‌سیاه، Lagenorhynchus australis
 دلفین نوک‌سفید، Lagenorhynchus albirostris
 سرده پخ‌باله‌ها
 دلفین نهنگی پوزه‌کوتاه، Orcaella brevirostris
 دلفین پخ‌باله استرالیایی، Orcaella heinsohni

یادداشت

منابع 

 
 

آب‌بازسانان
پستانداران دریایی
دلفین‌های اقیانوسی
آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط جان ادوارد گری