پلیکان خاکستری

پلیکان خاکستری یا مرغ سقای خاکستری یا مرغ سقای کاکُلی  گونه‌ای پرنده از راسته پلیکان‌سانان و خانواده پلیکانان است. با داشتن طولی برابر ۱۷۰ سانتی‌متر و وزنی تا ۱۵ کیلوگرم این پرنده بزرگترین پلیکان، بزرگ‌ترین پرنده آب شیرین در رقابت با برخی از قوهای بزرگ است و حتی یکی از بزرگ‌ترین پرندگان به‌شمار می‌رود. این پرنده در مواقعی از سال مهاجرت داشته و در زمستان‌ها به مناطق گرم تر مهاجرت می‌کند. تا کنون زیرگونه ای برای این پرنده ثبت نشده‌است. محل زندگی پلیکان پاخاکستری از سراسر اوراسیا، جنوب شرقی اروپا تا هند و چین و تایوان است. غذای این پرنده، ماهی، دوزیستان و پرندگان کوچک است.

ویژگی‌های ریخت‌شناسی 
طول بدن پلیکان خاکستری ۱۷۰–۱۹۰ سانتی‌متر و وزن آن ۱۱–۱۵ کیلوگرم است. فاصلهٔ میان دو بال این پرنده به هنگام باز شدن کامل نزدیک به ۳ متر است. پلیکان خاکستری اندکی بزرگ‌جثه‌تر از مرغ سقای سفید است. جنس نر آن بزرگ‌تر از جنس ماده است.

رنگ بدن این پرنده سفید چرکی است و کاکل ندارد، اما پرهای پشت سرش اندکی بلند و مجعد هستند و رنگ روشن صورتی در پر و بالش دیده نمی‌شود. پاهای آن خاکستری سربی هستند و بر خلاف پلیکان سفید، در زیر بال‌های خود سیاهی ندارد. پشت آن اندکی نقره‌ای‌وار است و لکهٔ بزرگی به رنگ زرد در پایین گلویش دیده می‌شود. در اطراف چشم‌ها، حلقه‌ای خاکستری همانند رنگ پاهایش وجود دارد. پرندهٔ نابالغ به رنگ قهوه‌ای کمرنگ و به پرندهٔ نابالغ مرغ سقای سفید شبیه است.

زیستگاه 
پلیکان خاکستری در آب دریاچه‌های کم‌عمق شور و شیرین، رودخانه‌ها، تالاب‌ها، باتلاق‌ها، و کرانه‌ها زندگی می‌کند. این پرنده مهاجر است و بر اساس عواملی چون شرایط محیط، دمای هوا و میزان طعمه در فصول مختلف سال در مناطق متفاوتی حضور دارد. این پلیکان در بسیاری از قسمت‌های اروپا و آسیا از سواحل مدیترانه تا مناطق شمالی اروپا و اطراف رود دانوب و از خلیج فارس تا سیبری و روسیه در شمال تا چین و هند و شرق آسیا قابل مشاهده است و همچنین در سراسر ایران نیز به زندگی و مهاجرت می‌پردازد. دریاچه بختگان، دریاچه پریشان، جزیره قشم، و دریاچه هامون از جمله مکان‌های زیست فصلی این پرنده در ایران هستند.

منابع 

 

پرندگان آسیا
پرندگان آفریقای شمالی
پرندگان اروپا
پرندگان اوکراین
پرندگان ایران
پرندگان با ژنوم تعیین‌شده
پرندگان پاکستان
پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۳۲ (میلادی)
پرندگان جمهوری آذربایجان
پرندگان صحرای غربی
پرندگان قزاقستان
پرندگان مرکز آسیا
پرندگان مهاجر آسیا
پلیکان‌ها
فهرست سرخ IUCN از گونه‌های آسیب‌پذیر
فهرست سرخ IUCN از گونه‌های نزدیک تهدید