آرشیو اسناد و پژوهش‌های ایران

آرشیو اسناد و پژوهش‌های ایران هشتم خرداد سال ۱۳۷۱ با تلاش یازده پناهنده سیاسی ایرانی (۶ زن و ۵ مرد) در برلین آلمان افتتاح شد.

آرشیو اسناد و پژوهش‌های ایران یکی از مهم‌ترین نهادهایی است که در تبعید شکل گرفته و برجا مانده‌است. آرشیو مزبور مجموعه ای غنی از اسناد و مدارک مربوط به ایران به ویژه آنچه به فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی و ادبی تبعیدیان مربوط است را جمع‌آوری و رده‌بندی کرده‌است.

بایگانی 
در مقابله با جریان تاریخی به فراموشی سپردن تجارب تلخ و سخت بدست آمده، یازده پناهنده ایرانی در آلمان با اعتقاد به این واقعیت که مبارزه با فراموشی یک وظیفه تاریخی است، به جمع‌آوری مدارک و اسناد متعلق به جریان‌های مختلف فکری در دهه‌های قبل و بعد از ۱۳۵۷ پرداختند.

آرشیو مزبور تا کنون موفق به جمع‌آوری اسناد زیر شده‌است:
 بیش از ۱۱۰۰ دوره نشریهٔ چاپ ایران و خارج از کشور از جمله ۶ دوره نشریه کثیر الانتشار چاپ ایران
 بیش از ۳۰۰۰ جلد کتاب و جزوه انتشارات نهادهای سیاسی و فرهنگی،
 بیش از ۱۱۰۰۰ جلد کتاب (از جمله ۸۰۰ جلد به زبان‌های آلمانی و انگلیسی) راجع به ایران،
 بیش از ۱۵۰۰۰ برگ اعلامیه از سال ۱۳۴۰ تا کنون،
 بیش از ۴۰۰ پوستر از ۱۳۳۶ به بعد چاپ خارج از کشور،
 بیش از ۱۵۰۰ جلد کتاب داستانی، آموزشی و نوار موسیقی و قصه، (بخش کودکان)، و ـ
 آرشیو زنان که حاوی اکثر کتابها، نشریات، اعلامیه‌ها و بریدهٔ نشریات مربوط به زنان می‌باشد.

اگر از آرشیوهای دولتی بگذریم دوره نشریات آرشیو اسناد و پژوهش‌های ایرانیان غنی‌ترین مجموعهٔ نشریات چاپ خارج از کشور را دربردارد.

پانویس

منابع 
 یرواند آبراهمیان، اعترافات شکنجه‌شدگان، پیشگفتار صفحهٔ ۱۵
 نشریه آرش، شماره ۸۱–۸۲، مهر ۱۳۸۱ صفحهٔ ۸۲
گفتگوی نوشین شاهرخی با مؤسسان آرشیو،  ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۱ آرشیو اسناد و پژوهش‌های ایران بیست‌ساله شد
گفتگوی ناصر مهاجر با مهران پاینده، رضا یگانه و عباس خداقلی
اسناد