یحیی شیدا

یحیی شیدا شاعر، ادیب، روزنامه‌نگار و نویسنده آذری و از یاران شهریار بود. در سال ۱۳۰۳ هجری خورشیدی در تبریز زاده شد؛ پدرش «حسن یوزباشی چرندابی» از مجاهدان انقلاب مشروطه و از محلهٔ چرنداب تبریز بود. شیدا بر اثر کهولت سن در شامگاه ۲۹ مهر ۱۳۹۰ هجری خورشیدی در منزل شخصی خودش در منطقهٔ طالقانی درگذشت.

وی تحصیلات خود را در دبیرستان فردوسی رشته ادبیات را به سرانجام رساند، به زبان‌های آلمانی، عربی، ترکی و پارسی آشنایی کامل و به الهیات، فلسفه و روانشناسی نیز تسلط داشت، فعالیت ادبی خود را از جوانی آغاز کرد، از سال ۱۳۲۷ همکاری خود را با مطبوعات آغاز و در روزنامه «آذر مرد» به عنوان سردبیر مشغول به کار شد تحصیلات خود را در سالهای ۱۳۵۱–۱۳۸۸ در تهران ادامه داد و در این مدت در جلسات مختلف ادبی شرکت داشت. استاد شیدا، مدتی در مدرسه طالبیه تبریز رشته علوم دینی را تحصیل کرد و عضو انجمن نویسندگان باکو بوده و دارای دکترای افتخاری ادبیات از این دانشگاه است.

شعر ارس 
از جمله مهم‌ترین اثر وی می‌توان به شعر ارس (آراز) که پس از اشغال مجدد اران سروده شده اشاره کرد.

بخشی از سروده وی بدین شکل است:

ترجمه به زبان پارسی:

واکنش یحیی شیدا به جعل دیوان تُرکی منسوب به نظامی گنجوی 
نوشتارهای وابسته: کارزار نمایاندن نظامی به عنوان شاعر ملی آذربایجان

یحیی شیدا که در احیای آثار زبان ترکی آذربایجانی مسبوق به سابقه فراوانی است، چاپ و انتشار کتاب دیوان ترکی نظامی گنجه‌ای را دستاورد جعل «ائل اوغلو» و «محمدزاده صدیق» دانسته و اصل این دیوان را متعلق به یک شاعر تُرک زبان موسوم به نظامی قارامانلی از سخن سرایان سده هشتم و اوایل سده نهم هجری در آسیای کوچک دانسته‌است.

آثار 
وی بیش از ۲۲ هزار بیت شعر به زبان پارسی و ۱۸ هزار بیت شعر به زبان ترکی سروده‌است، از جمله آثار وی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.
 ادبیات اوجاغی (۳جلد)
 پسر خان (رمان)
 دیوان معجز شبستری
 در زوایای تاریخ نثر
 بدیهه‌گویی در ادبیات فارسی
 تلواسه‌ها
 ساری کوینک
 جنایات زن یا شاهکارهای طبیعت (در زوایای ادبیات)
 دریای متلاطم
 مذنب کیست؟
 فرآورده‌ها
 اودلی سؤزلر
 اودلار وطنی
 بی ریانین اورهک سوزلری
 میرزا علی معجزین 'یاپیلمامیش' شعر لری
 شعر مجموعه‌سی
 احساسلی غزللر
 قورخولو سفر
 گلینلر بزه‌ای
 اون‌لارجا
 اون جزوه

منابع 

<https://www.facebook.com/Yahya.Sheyda/>استاد یحیی شیدا

افراد ایرانی آذری‌تبار
اهالی تبریز
پژوهشگران ادبیات اهل ایران
درگذشتگان ۱۳۹۰
درگذشتگان ۲۰۱۱ (میلادی)
روزنامه‌نگاران اهل تبریز
زادگان ۱۳۰۳
زادگان ۱۹۲۴ (میلادی)
شاعران آذری اهل ایران
شاعران آذری‌زبان
شاعران اهل تبریز
شاعران ترک‌زبان ایران
شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
شاعران سده ۲۰ (میلادی)
شاعران فارسی‌زبان سده ۱۴ (قمری)
شاعران فارسی‌زبان سده ۱۵ (قمری)
شاعران فارسی‌زبان
شاعران مرد آذری‌تبار
شاعران مرد اهل ایران
نویسندگان آذربایجانی
نویسندگان آذری‌تبار اهل ایران
نویسندگان آذری‌زبان
نویسندگان اهل آذربایجان
نویسندگان اهل تبریز
نویسندگان مرد اهل ایران