توماس هنری هاکسلی

توماس هنری هاکسلی  اف‌آراس (۴ مه ۱۸۲۵ –۲۹ ژوئن ۱۸۹۵) زیست‌شناس (آناتومیست) انگلیسی بود. وی به دلیل دفاعیه‌هایش از نظریه فرگشت چارلز داروین به «بولداگ داروین» شهرت یافت.

مناظره مشهور هاکسلی با ساموئل ویلبرفورس در سال ۱۸۶۰، نقطه عطف پذیرش عمومی فرگشت بود. هاکسلی روز قبلش تصمیم گرفته بود آکسفورد را ترک کند، ولی با ملاقاتی که با رابرت چیمبرز نویسنده کتاب وستیج‌ها داشت، نظرش عوض شد و تصمیم گرفت او هم به مناظره بپیوندد. هاکسلی با ویلبرفورس که توسط ریچارد اوون حمایت می‌شد، بحث مشهور نزدیکی انسان‌ها به کپی‌ها را انجام داد.

هاکسلی در پذیرش برخی ایده‌های داروین مثل تدریجی‌گرایی کند بود، و دربارهٔ انتخاب طبیعی مردد بود، ولی با این حال از داروین در حوزه عمومی با قدرت دفاع می‌کرد. او در آموزش و پرورش علمی در بریتانیا نقش کلیدی ایفا کرد، و با تندروی‌های سنتی دینی مبارزه می‌کرد.

توماس هاکسلی در سال ۱۸۹۶، واژه 'ندانم‌گرا' را برای توصیف دیدگاه خود نسبت به خداباوری ابداع کرد، که تا امروز هم کاربرد دارد.

هاکسلی تحصیل رسمی نداشت، و تقریباً هر چیزی می‌دانست خودش آموخته بود. برخی او را بهترین کالبدشناس تطبیقی قرن ۱۹ دانسته‌اند. او ابتدا روی بی‌مهرگان کار کرد، و بسیاری روابط ناشناخته میان این گروه را روشن کرد. سپس به مهره‌داران روی آورد، و به ویژه روی رابطه کپی‌ها و انسان کار کرد. بعد از مقایسه آرکئوپتریکس با کامپسوناتوس، نتیجه‌گیری کرد که پرندگان از دایناسورهای گوشتخوار فرگشت یافته‌اند، نظریه‌ای که تا به امروز نیز پذیرفته‌شده‌است.
تمایل به این بوده‌است که این اثر آناتومیک خوب تحت تأثیر فعالیت پرانرژی و بحث‌برانگیز وی به نفع تکامل و کارهای گسترده عمومی وی در زمینه آموزش علمی باشد که هر دو اثرات قابل توجهی در جامعه در انگلیس و جاهای دیگر داشته‌اند. سخنرانی رومی هاکسلی در سال ۱۸۹۳ با عنوان «تکامل و اخلاق» در چین بسیار تأثیرگذار بود. ترجمه چینی از سخنرانی هاکسلی حتی ترجمه چینی خاستگاه گونه‌ها داروین را دگرگون کرد.

اوایل زندگی 
توماس هنری هاکسلی، هفتمین فرزند از هشت فرزندِ جورج هاکسلی (پدر) و ریچل ویترز (مادر) در ناحیه ایلینگ که آن زمان بخشی از میدلسکس بود در لندن به دنیا آمد. والدین او از معتقدان به کلیسای انگلستان بودند اما خود او بیشتر با جنبش «ناسازگاران» که پروتستان‌هایی در مخالفت با کلیسای انگلستان بودند علاقه‌مند بود. مانند بسیاری از دانشمندان قرن ۱۹امی انگلستان، او نیز در خانواده‌ای متوسط و باسواد رشد کرد. پدر او تا پیش از تعطیل شدن مدرسهٔ شهرستان ایلینگ به تدریس ریاضی در آن مشغول بود و پس از آن بود که خانواده با مشکلات جدی مالی مواجه شد و در نتیجهٔ این مشکلات توماس هنری نوجوان در ۱۰ سالگی مجبور به ترک تحصیل شد در حالی که تنها دو سال از شروع تحصیلات او می‌گذشت.

برخلاف این شروع بد، او مصمم بود تا خود بدون معلم شروع به یادگیری علم کند و این‌چنین او به یکی از بزرگترین خودآموخته‌های قرن ۱۹ام تبدیل شد. از همان ابتدای ترک تحصیل او شروع به خواندن کتاب‌های مختلفی نظیر زمین‌شناسی توماس کارلایل و منطق همیلتون کرد. در نوجوانی با اتکا به استعداد خود، شروع به یادگیری زبان آلمانی کرد که بعدها در ترجمهٔ کارهای داروین به زبان آلمانی برایش راهگشا بود، در جوانی آن‌قدری لاتین و یونانی یادگرفته بود که آثار ارسطو را به زبان اصلی یونانی بخواند.

بعدها در جوانی به‌طور خودآموخته در شناخت و بررسی مهره‌داران و بی‌مهرگان متخصص شد. او در طراحی هم استعداد خوبی داشت و بسیاری از طراحی‌های کتاب‌هایش از جاندارانی که روی آن‌ها تحقیق می‌کرد را خود طراحی می‌کرد. او در نوجوانی چندسالی را نزد چند پزشک مختلف که از آشنایان خانواده بودند به کار مشغول شد تا این که در نهایت به دلیل پشتکار زیادش یک بورسیه تحصیلی کوچک برای بیمارستان چارینگ کراس لندن دریافت کند. بعدها و در سال ۱۹۴۵ بود که او اولین مقالهٔ علمی خود را در مورد وجود یک غشای ناشناخته در لایه‌های زیرین مو را به چاپ رساند، لایه‌ای که از همان زمان تاکنون به لایهٔ هاکسلی معروف است. به دلایلی دیگر او هیچ‌گاه دانشگاه خود را تمام نکرد و واجد دریافت مدرک دانشگاهی نشد و در نهایت به نیروی دریایی سلطنتی انگلستان پیوست.

پانویس

پیوند به بیرون 
 Huxley, Thomas Henry (1825-1895) National Library of Australia, Trove, People and Organisation record for Thomas Huxley
 The Huxley File at Clark University - Lists his publications, contains much of his writing.
 Works by Thomas H. Huxley in audio format from LibriVox
 Huxley review: Darwin on the origin of species تایمز, 26 December 1859 p8–۹.
 Huxley review: Time and life: Mr Darwin's "Origin of species." Macmillan's Magazine 1: 1859 p142–148.

آرایه‌شناسان اهل انگلستان
اعضای انجمن سلطنتی
اعضای شورای خصوصی بریتانیا
اعضای فرهنگستان سلطنتی هنر و علوم هلند
اعضای مکاتبه‌ای فرهنگستان علوم سن پترزبورگ
اعضای وابسته خارجی آکادمی ملی علوم
انسان‌شناسان اهل بریتانیا
انسان‌شناسان سده ۱۹ (میلادی)
اهالی ایلینگ
برندگان مدال پادشاهی
برندگان مدال والستن
جانورشناسان اهل انگلستان
جانورشناسان سده ۱۹ (میلادی) اهل بریتانیا
چارلز داروین
خاک‌سپاری‌ها در گورستان فینچلی شرقی
خاک‌سپاری‌ها در لندن
خانواده هاکسلی
دانشگاهیان کالج سلطنتی لندن
دانش‌آموختگان کالج دانشگاهی لندن
درگذشتگان ۱۸۹۵ (میلادی)
دریافت‌کنندگان مدال کاپلی
دیرین‌شناسان اهل انگلستان
رؤسای انجمن زمین‌شناسی لندن
رؤسای انجمن سلطنتی
رئیسان دانشگاه آبردین
زادگان ۱۸۲۵ (میلادی)
زیست‌شناسان اهل انگلستان
زیست‌شناسان سده ۱۹ (میلادی)
زیست‌شناسان فرگشتی
سخت‌پوست‌شناسان اهل بریتانیا
شک‌گرایان اهل انگلستان
فرگشت زیستی
فرگشت
کالبدشناسان اهل انگلستان
کالبدشناسی مقایسه‌ای
مترجمان از آلمانی
مترجمان اهل انگلستان
مترجمان سده ۱۹ (میلادی)
ندانم‌گرایان اهل انگلستان
نویسندگان انگلیسی سده ۱۹ (میلادی)
نویسندگان دوره ویکتوریا
نویسندگان غیر داستانی سده ۱۹ (میلادی) اهل انگلستان