ادسخر دیکسترا

ادسخر ویبه دِیکسترا ( (زاده ۱۱ مه ۱۹۳۰ - درگذشته ۶ اوت ۲۰۰۲) دانشمند هلندی در علوم ریاضی و علوم رایانه، برنامه‌نویس، مهندس نرم‌افزار، علوم سامانه‌ها، مقاله‌نویس علمی و پیشگام در علم محاسبات بود. او که یک فیزیکدان نظری بود، از سال ۱۹۵۲ تا ۱۹۶۲ به عنوان برنامه‌نویس در مرکز ریاضیات (آمستردام) کار کرد. دیکسترا که در بیشتر عمر خود استاد دانشگاه بود، از سال ۱۹۸۴ تا زمان بازنشستگی‌اش در سال ۱۹۹۹، کرسی صدمین ساله اشلومبرگر در علوم رایانه را در دانشگاه تگزاس در آستین داشت.

او استاد ریاضیات در دانشگاه فناوری آیندهوون (۱۹۶۲–۱۹۸۴) و پژوهشگر در شرکت باروز (۱۹۷۳–۱۹۸۴) بود. در سال ۱۹۷۲، او اولین فرد غیر آمریکایی و انگلیسی بود که برنده جایزه تورینگ شد. وی این جایزه را به خاطر کمک‌های بنیادین به پیش برد زبان‌های برنامه‌سازی دریافت کرد. یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های نسل پایه‌گذار علم محاسبات، دایکسترا بود که به شکل‌گیری این رشته جدید هم به عنوان مهندس و هم به عنوان نظریه‌پرداز در علوم نظری رایانه کمک کرد.

فعالیت‌ها 
 الگوریتم دایکسترا (مسئله یافتن کوتاهترین مسیر)
 الگوریتم پریم (درخت پوشای کمینه)
 نخستین کامپایلر اجرای زبان برنامه‌نویسی الگول ۶۰
 تحلیل ساختارمند
 برنامه‌نویسی ساخت‌یافته
 نشان‌بر
 ریسه
 رایانش توزیع‌شده
 همگام‌سازی
 انحصار متقابل
 بخش بحرانی
 گسترش و تعمیم الگوریتم دکر
 پشته فراخوانی
 گرسنگی منابع
 بن‌بست
 الگوریتم بانکدار
 مسئله غذا خوردن فیلسوف‌ها
 مسئله آرایشگر خوابیده
 مسئله تولیدکننده-مصرف‌کننده (مسئله تولیدکننده-مصرف‌کننده)
 مرتب‌سازی روان
 معماری نرم‌افزار

جستارهای وابسته 
 الگوریتم دیکسترا
 نشان‌بر

منابع

پیوند به بیرون 

 E.W. Dijkstra Archive (مرکز تاریخ آمریکا، دانشگاه تگزاس در آستین) 

 
آموزگاران علم رایانه
استادان دانشگاه اهل هلند
استادان دانشگاه تگزاس در آستین
استادان دانشگاه فنی آیندهوون
اعضای فرهنگستان سلطنتی هنر و علوم هلند
اهالی روتردام
برنامه‌نویسان رایانه اهل هلند
برنامه‌نویسان رایانه
برندگان جایزه تورینگ
پژوهشگران در رایانش توزیع‌شده
جستارنویسان اهل هلند
دانشمندان اهل روتردام
دانشمندان رایانه اهل هلند
دانشمندان سامانه‌ها اهل هلند
دانشمندان سامانه‌ها
دانشمندان سده ۲۰ (میلادی) اهل هلند
دانشمندان نظری رایانه
دانش‌آموختگان دانشگاه لیدن
درگذشتگان ۲۰۰۲ (میلادی)
درگذشتگان به علت سرطان در هلند
درگذشتگان به علت سرطان روده بزرگ
دور از وطن‌ها در ایالات متحده آمریکا اهل هلند
ریاضی‌دانان اهل هلند
ریاضی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل هلند
زادگان ۱۹۳۰ (میلادی)
طراحان زبان‌های برنامه‌نویسی
فلوهای انجمن ماشین‌های حسابگر
فیزیک‌دانان اهل هلند
محققان مهندسی نرم‌افزار
محققین زبان‌های برنامه‌نویسی
مخترعان اهل هلند
مقاله‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
مهندسان سده ۲۰ (میلادی) اهل هلند
مهندسان سده ۲۰ (میلادی)
مهندسان نرم‌افزار اهل هلند
نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل هلند
نویسندگان علم اهل هلند
نویسندگان علوم رایانه
نویسندگان فناوری اهل هلند