بیه‌پس

بیه‌پس نام سرزمینهای بخش غربی گیلان در غرب سفیدرود از سفیدرود تا دولاب است. بیه پس در کنار بیه‌پیش و تالش، سرزمین گیلان را تشکیل می‌دهند. بیه‌پس مناطقی مانند رشت و فومن و صومعه سرا و خمام را شامل می‌شد. دودمان اسحاقی فومن، عمدتاً بر این منطقه فرمان می‌راند. آنان به مذهب تسنن تعصب داشتند و به مدت ۲۰۰ سال با خاندان شیعه آل کیا در بیه پیش رقابت داشتند و جنگهای بسیاری بین آنان پیش آمد. مردم بیه پس به زبان گیلکی و گویش بیه‌پس صحبت می‌کنند.

گیلان 
نخستین بار ابوالقاسم عبدالله بن محمد القاشانی در تاریخ الجایتو از حدود بیه پس سخن گفته‌است. وی حد گیلان را از هوسم تا دولاب معرفی می‌کند و چنین می‌نویسد:

وی در توصیف سپیدرود چنین می‌نویسد:

وی درمورد حدود بیه پس و بیه پیش چنین می‌نویسد:

وی در مورد تالشان چنین می‌نویسد:

حدود بیه پیش 
به گفته ابوالقاسم عبدالله بن محمد القاشانی مؤلف تاریخ الجایتو شهرهای لیاهجان و کوتم و کوچسبان و همام جز شهرهای بیه پیش است.

حدود بیه پس 
به گفته ابوالقاسم عبدالله بن محمد القاشانی مؤلف تاریخ الجایتو شهرهای تولیم و فومن و گسکر و دولاب و سر و شفت و رشت جز شهرهای بیه پس است.

منابع 
 http://noorportal.net/951/1254/1261/53789.aspx
 https://web.archive.org/web/20121005140813/http://anthropology.ir/node/13049
 http://rasht.ir/ShowPage.aspx?page_=form&order=show&lang=1&sub=0&PageId=117&CodeV=1&PageIDF=2&tempname=mun1

گیلان