سرزمین‌های فلسطینی

سرزمین‌های فلسطینی‌نشین یا اراضی فلسطینی به همگی سرزمین‌های کرانه باختری رود اردن (شامل بیت‌المقدس شرقی) و نوار غزه نیز گفته می‌شود. در طول تاریخ عمدتا جنگ های صلیبی از این مناطق به‌ عنوان سرزمین های مقدس یاد شده است.  این سرزمین‌ها در جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ به تصرف اسرائیل درآمدند و از سال ۱۹۹۳ با تأسیس حکومت خودگردان فلسطین ادارهٔ بخش‌هایی از آن‌ها به این نهاد واگذار شد. جنگ داخلی فلسطین در سال ۲۰۰۷ موجب شد که غزه تحت کنترل حماس درآید.

تاریخ فلسطین

تاریخچهٔ شکل‌گیری فلسطین امروزی 
تا سال ۱۹۴۸ فلسطین تحت قیومیت بریتانیا قرار داشت. خروج بریتانیا از این سرزمین به جنگ عرب‌ها و اسرائیل در سال ۱۹۴۸ منجر شد. در موافقت‌نامه‌های آتش‌بس موقت مابین اسرائیل و کشورهای عرب همسایه آن هیچگاه از فلسطین به عنوان یک سرزمین مجزا نامی برده نشد. در این موافقت‌نامه‌ها فلسطین بین اسرائیل، مصر، سوریه و اردن تقسیم شد.

اسرائیل علاوه بر مناطقی که سازمان ملل متحد تقسیم‌بندی کرده بود ۲۶ درصد از سرزمین‌های فلسطین تحت قیمومت در کرانه باختری رود اردن را نیز تصرف کرد. اردن نیز ۲۱ درصد از سرزمین‌های تحت قیمومت را تصرف و به خاک خود ضمیمه کرد. بیت‌المقدس به دو بخش تقسیم شد؛ اردن بخش‌های شرقی از جمله شهر باستانی را در اختیار گرفته، و اسرائیل بخش غربی را در اختیار گرفت. مصر نیز باریکه غزه را در اختیار گرفت.

تاریخچهٔ شکل‌گیری فلسطین کنونی 

در ۲۹ نوامبر ۱۹۴۷، مجمع عمومی سازمان ملل متحد، با دو سوم رأی اکثریت بین‌المللی، طرح سازمان ملل برای تجزیهٔ فلسطین را به تصویب رساند (قطعنامهٔ ۱۸۱ مجمع عمومی سازمان ملل متحد)، این طرح که برای پایان دادن به مناقشهٔ عرب‌ها و اسرائیل (مناقشهٔ عرب‌ها و یهودیان) در نظر گرفته شده بود سرزمین فلسطین را به دو کشور یهودی‌نشین و عرب‌نشین تقسیم می‌کرد، و بخش اعظم بیت‌المقدس را که شامل بیت‌اللحم می‌شد تحت کنترل نیروهای بین‌المللی قرار می‌داد. رهبران یهودیان (و از آن جمله آژانس یهودیان)، این طرح را پذیرفتند، اما رهبران عرب فلسطین آن را نپذیرفته و از مذاکره در مورد آن امتناع کردند. کشورهای عرب و مسلمان همسایهٔ فلسطین نیز با طرح تجزیه مخالفت کردند. پس از آنکه کمیتهٔ عالی عرب در سال ۱۹۴۷ اعلام شورش در بیت‌المقدس کرد، جامعهٔ عرب واکنش خشونت‌آمیزی نشان داده و دست به درگیری زدند که در نتیجهٔ آن بسیاری از ساختمان‌ها و مغازه‌ها در آتش سوختند. با ادامهٔ کشمکش‌های نظامی میان شبه‌نظامیان فلسطینی و یهودی در فلسطین، حق سرپرستی انگلیس بر فلسطین در تاریخ ۱۵ مهٔ ۱۹۴۸ به پایان رسید در حالیکه یک روز پیش از آن تأسیس کشور اسرائیل اعلام شده بود (رجوع شود به اعلام تأسیس کشور اسرائیل). همسایگان عرب و ارتش‌های آنان (لبنان، سوریه، عراق، مصر، اردن، ارتش جهاد، ارتش آزادی‌بخش عرب و عرب‌های محلی) بلافاصله پس از اعلام استقلال اسرائیل به این کشور حمله کردند، و متعاقب آن جنگ عرب‌ها و اسرائیل در سال ۱۹۴۸ درگرفت. در نتیجه، طرح تجزیه فلسطین هیچگاه عملی نشد.

اصطلاح فلسطین 
از دههٔ ۱۹۶۰ به بعد، اصطلاح «فلسطین» مرتباً در بافت‌های سیاسی به کار گرفته می‌شد. اعلامیه‌های مختلف، همچون اعلام تشکیل کشور مستقل فلسطین در سال ۱۹۸۸ توسط سازمان آزادی‌بخش فلسطین به کشوری که فلسطین نامیده می‌شد اشاره می‌کرد، و مرزهای آن را با درجات مختلف وضوح تعریف کرده، و از جمله خواستار ضمیمه شدن کل کشور اسرائیل به فلسطین شد. اخیراً، پیش‌نویس قانون اساسی فلسطین بر اساس کرانهٔ باختری و نوار غزه پیش از ۱۹۶۷ (جنگ شش روزه) مرزهای فلسطین را تعیین کرده‌است. این خط سبز (اسرائیل) بر اساس موافقت‌نامهٔ خط آتش‌بس موقت۱۹۴۹ تعیین شده؛ و مذاکرات مربوط به تعیین مرزهای دائمی هنوز انجام نشده‌است. افزون بر این، از سال ۱۹۹۴، تشکیلات خودگردان فلسطین کنترل بخش‌های مختلف فلسطین باستانی را در اختیار گرفته‌است.

وضعیت جمعیتی کنونی 

طبق آمار فلسطینی‌ها بیش از ۴٫۲ میلیون فلسطینی در ساحل غربی زندگی می‌کنند. طبق یک بررسی که در ششمین کنفرانس Herzliya دربارهٔ تراز امنیت ملی اسرائیل ارائه شد، ۴٫۱ میلیون فلسطینی وجود دارد. طبق آمار فلسطینی‌ها بیش از ۲/۱ میلیون فلسطینی دیگر در نوار غزه هستند.

جستارهای وابسته 
 مناطق اشغال شده توسط اسرائیل
 حاکمیت قوم یهود بر سرزمین فلسطین

منابع 

ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۷ (میلادی)
جغرافیای اسرائیل
سرزمین‌های فلسطینی
شام (سرزمین)
عبارات
غرب آسیا
مناطق مورد مناقشه در آسیا
نزاع اسرائیل و فلسطین
هلال حاصل‌خیز