بوپروپیون

بوپروپیون، که با نام‌های تجاری Wellbutrin(نسخه آهسته رهش ساخت شرکت آمریکایی باوش) و Zyban(نسخه سریع رهش شرکت باوش) و ولبان(ساخت شرکت عبیدی) فروخته می‌شود، دارویی است که در درجه اول برای درمان اختلال افسردگی عمده و کمک به ترک سیگار استفاده می‌شود. همچنین تنها دارویی که برای درمان اختلال عاطفی فصلی تایید شده بوپروپیون می باشد.

در دوزهای نسبتاً بالا، فرد را دچار بیقراری و تپش قلب می‌کند بوپروپیون یک داروی ضد افسردگی نسبتاً مؤثر است، اما در مواردی که بیمار پاسخ ناقص به داروهای ضد افسردگی SSRI خط اول دارد، به عنوان داروی مکمل نیز استفاده می‌شود.

بوپروپیون تنها دارویی است که برای اختلال عاطفی فصلی تأیید شده‌است.

عوارض جانبی معمول بوپروپیون شامل خشکی دهان، مشکل در خواب، بیقراری و سردرد است. عوارض جانبی جدی شامل افزایش خطر ابتلا به صرع و خودکشی است. در مقایسه با برخی از داروهای ضد افسردگی دیگر، بوپروپیون ممکن است میزان کمتری از اختلال عملکرد جنسی یا خواب‌آلودگی داشته و منجر به کاهش وزن شود. مشخص نیست که آیا مصرف آن در دوران بارداری یا شیردهی بی خطر است.

بوپروپیون یک ضد افسردگی آتیپیک است.که به عنوان یک مهارکننده بازجذب نوراپی‌نفرین و دوپامین (NDRI) عمل می‌کند.

بوپروپیون اولین بار توسط شیمیدان نریمان مهتا در سال ۱۹۶۹ ساخته شد و در سال ۱۹۷۴ توسط بروف ولز به ثبت رسیده‌است. نخستین بار برای استفاده پزشکی در ایالات متحده در سال ۱۹۸۵ تصویب شد.

در سال ۲۰۱۷، این ۲۳مین داروی رایج در ایالات متحده بود که بیش از ۲۴ میلیون نسخه در آن وجود داشت.

مکانیسم عمل 
بوپروپیون باعث فعالیت ضد افسردگی می‌شود زیرا به‌طور انتخابی مانع از جذب مجدد دوپامین و نوراپی‌نفرین می‌شود.

بوپروپیون همچنین می‌تواند باعث آزادسازی نوراپی‌نفرین و دوپامین از نورون پیش سیناپسی شود.

متابولیت اولیه، هیدروکسی بوپروپیون همان اثر بوپروپیون را دارد تا مجدداً جذب نوراپی‌نفرین و دوپامین را مسدود کند، بنابراین مدت زمان مصرف دارو را طولانی می‌کند.

بوپروپیون همچنین یک آنتاگونیست غیر رقابتی گیرنده‌های استیل کولین نیکوتین است، بنابراین به افراد کمک می‌کند تا سیگار را ترک کنند زیرا اتصال دارو به این گیرنده‌ها باعث فعال شدن آنها شده و هوس سیگار را کاهش می‌دهد.

تاریخچه 
بوپروپیون در سال ۱۹۶۹ کشف و در سال ۱۹۸۵ به‌عنوان داروی ضدافسردگی توسط سازمان غذا و داروی آمریکا تأیید شد، اما در پی بروز تشنج با مصرف این دارو که در دوزهای ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلی‌گرمی آن رخ داد از بازار جمع‌آوری شد و در نهایت پس از آنکه متوجه شدند ریسک تشنج وابسته به دوز بالای آن است مجدداً در سال ۱۹۸۹ معرفی و توصیه شد که حداکثر دوز مصرفی آن۴۵۰ میلی‌گرم در روز باشد.
در سال۱۹۹۷، FDA نوع آهسته (یا پیوسته) رهش آن را با نام Zyban به‌عنوان داروی ترک سیگار پذیرفت و در سال ۲۰۰۶ انواع آهسته‌رهش آن را در درمان اختلالات خلقی فصلی توسط FDA تأیید کرد.

موارد درمان

افسردگی 
بوپروپیون در سال ۲۰۰۶ توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) به منظور پیشگیری از اختلال عاطفی فصلی (SAD) تصویب شد.

بوپروپیون چندین ویژگی دارد که آن را از سایر داروهای ضد افسردگی متمایز می‌کند: به عنوان مثال، برخلاف اکثر داروهای ضد افسردگی، معمولاً باعث اختلال عملکرد جنسی نمی‌شود. درمان بوپروپیون همچنین با خواب آلودگی یا افزایش وزن همراه نیست که ممکن است توسط سایر داروهای ضد افسردگی ایجاد شود. در افراد افسرده که علائم خواب آلودگی و خستگی را تجربه می‌کنند، بوپروپیون مؤثرتر از مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRI) در کاهش این علائم است. افزودن بوپروپیون به SSRI ممکن است منجر به بهبود افسردگی در بعضی از افراد شود که پاسخ ناقص به داروی ضدافسردگی داده‌اند.

ترک سیگار 
بوپروپیون به عنوان کمکی برای ترک سیگار تجویز می‌شود. بوپروپیون شدت هوس نیکوتین و علائم ترک را کاهش می‌دهد. اثربخشی بوپروپیون با درمان جایگزینی نیکوتین قابل مقایسه است، اما از وارنیکلین کارایی کمتری دارد.

اختلال کمبود توجه و بیش فعالی 
مشخص نیست که بوپروپیون برای درمان ADHD در کودکان بی خطر یا مؤثر است. دستورالعمل سال ۲۰۰۷ در مورد درمان ADHD از آکادمی روانپزشکی کودکان و نوجوانان آمریکایی خاطرنشان می‌کند که شواهد برای بوپروپیون "بسیار ضعیف تر از درمان‌های مصوب FDA است. به طور مشابه، دستورالعمل خدمات بهداشتی وزارت امور خارجه تگزاس توصیه می‌کند که بعد از امتحان کردن دو محرک متفاوت و اتوکستین ، بوپروپیون یا داروی ضد افسردگی سه حلقه ای را به عنوان یک روش خط چهارم در نظر بگیرید.

اختلال عملکرد جنسی 
بوپروپیون نسبت به سایر داروهای ضد افسردگی کمتر باعث ایجاد اختلال عملکرد جنسی می‌شود. طیف وسیعی از مطالعات نشان می‌دهد که بوپروپیون نه تنها عوارض جانبی جنسی کمتری را نسبت به سایر داروهای ضد افسردگی ایجاد می‌کند، بلکه در واقع می‌تواند به کاهش اختلال عملکرد جنسی کمک کند. همچنین چندین مطالعه وجود دارد که نشان می‌دهد بوپروپیون عملکرد جنسی را در خانمهایی که افسرده نیستند بهبود بخشد.

چاقی 
بوپروپیون در صورت استفاده برای درمان چاقی در مدت زمان ۶ تا ۱۲ ماه ممکن است منجر به کاهش وزن تا ۲٫۷ کیلوگرم شود. این تفاوت چندانی با کاهش وزن ناشی از چندین داروی دیگر مانند سیبوترامین یا اورلیستات ندارد. در ترکیب با نالتروکسون مورد مطالعه قرار گرفته‌است. نگرانی از بوپروپیون شامل افزایش فشار خون و ضربان قلب است. در سپتامبر سال ۲۰۱۴، ترکیب (بوپروپیون / نالتروکسون) توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) برای درمان چاقی تصویب شد.

کاربردهای دیگر 
بحث در مورد اینکه آیا اضافه کردن یک داروی ضد افسردگی مانند بوپروپیون به تثبیت کننده خلقی در افراد مبتلا به افسردگی دو قطبی مفید است، وجود دارد اما نتیجه بررسی‌های اخیر نشان داده که بوپروپیون در این شرایط آسیب قابل توجهی ندارد و ممکن است بعضی اوقات فواید قابل توجهی داشته باشد. بوپروپیون هیچ اثربخشی در درمان وابستگی به کوکائین نشان نداده‌است، اما شواهد ضعیفی وجود دارد که نشان می‌دهد در درمان وابستگی متامفتامین مفید است. در کسانی که سطح اضطراب بالایی دارند بوپروپیون اضطراب آن‌ها را تشدید می‌کند.

موارد منع مصرف 

 به تاریخ انقضای داروی بوپروپیون (Bupropion) توجه کنید و اگر دارویی که در دستتان است تاریخ انقضای آن تمام شده است، از مصرف آن خودداری کنید.
 هرگز داروی بوپروپیون را به فرد دیگری حتی با علائم مشابه خودتان تجویز نکنید.

چنانچه شرایط یا بیماری خاصی دارید، قبل از تجویز این دارو، روان پزشک را مطلع سازید. به ویژه اگر شرایط زیر را دارید:

 چنانچه زیر ۱۸ سال یا بالای ۶۵ سال هستید
 حساسیت به این دارو یا دیگر داروها و مواد
 بارداری یا قصد باردار شدن
 شیردهی
 تومور مغزی یا نخاعی و یا سابقه صدمه به سر
 اختلالات تشنج
 مشکلات روانی (مانند افسردگی، اختلال دو قطبی)
 گلوکوم
 مشکلات قلبی (مانند حمله قلبی)
 مشکلات کبدی
 مشکلات کلیوی
 فشار خون بالا
 دیابت
 اختلال در خوردن مانند بی اشتهایی یا پرخوری عصبی
 اعتیاد به مصرف الکل یا مواد مخدر
 چنانچه در ۱۴ روز گذشته از داروهای مهارکننده MAO استفاده کرده‌اید.
 چنانچه به طور ناگهانی مصرف الکل، داروهای تشنج یا داروهای آرامبخش را متوقف کرده‌اید.

برچسب دارو توصیه می‌کند که بوپروپیون را نباید برای افراد مبتلا به صرع یا سایر شرایطی که آستانه تشنج را پایین می‌آورند، تجویز کرد. در مصرف همزمان با مهار کننده مونوآمین اکسیداز (MAOIs) منع مصرف دارد.

موارد هشدار و احتیاطات ویژه حین مصرف داروی بوپروپیون

مصرف داروی بوپروپیون برای افراد زیر ۱۸ سال تأیید نشده است. در مدت درمان با داروی بوپروپیون به طور منظم به پزشک مراجعه نمایید.

چنانچه در مدت درمان با این دارو باردار شدید، فوراً به پزشک اطلاع دهید.

داروی بوپروپیون ممکن است باعث تغییر در نتایج برخی آزمایش‌ها پزشکی (مانند آزمایش ادرار به منظور بررسی آمفتامین‌ها) شود، لذا پزشک معالج را در جریان مصرف این دارو قرار دهید.

در مدت درمان با این دارو از مصرف الکل بپرهیزید.

داروی بوپروپیون ممکن است تفکر یا واکنش‌های شما را مختل کند. لذا هنگام انجام کارهایی مانند رانندگی و کار با ماشین آلات که نیاز به هوشیاری کامل دارند، احتیاط کنید.

مصرف بوپروپیون در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی به دلیل افزایش دوپامین مغز می‌تواند باعث تشدید بیماری شود.

عوارض جانبی بوپروپیون 
همه داروها ممکن است عوارض جانبی ایجاد کنند. اما بسیاری از مصرف‌کنندگان نیز هیچ نوع عارضه‌ای بروز نمی‌دهند. یکسری از عوارض نیز بعد از گذشت مدت کوتاهی از مصرف دارو، از بین می‌روند. در صورت بروز هریک از عوارض زیر با مصرف داروی بوپروپیون با پزشک معالج مشورت نمایید.

عوارض شایع این دارو عبارتند از:

 سردرد
 سرگیجه
 گیجی
 اضطراب یا عصبی بودن
 تحریک پذیری
 مشکلات خواب (بی خوابی)
 ضربان قلب تند
 تاری دید
 زنگ زدن گوش
 گلو درد
 گرفتگی بینی
 خشکی دهان
 تعریق
 لرزش
 درد مفاصل یا عضلات
 راش
 کاهش وزن
 کاهش اشتها
 درد معده
 تهوع
 استفراغ
 یبوست
 افزایش ادرار

در صورت بروز عوارض زیر فوراً به پزشک مراجعه نمایید:

 تشنج
 تغییرات غیرطبیعی در خلق و خو یا رفتار
 حالات جنون آمیز- افکار هجومی، افزایش انرژی، رفتار بی پروا و بدون ملاحظه، احساس شادی (سرخوشی) یا زودرنجی شدید، صحبت کردن بیش از حد معمول، مشکلات خواب
 ضربان قلب تند
 تغییرات بینایی (مانند تاری دید، دید تونلی، درد یا تورم چشم، دیدن هاله در اطراف چراغ‌ها)
 در صورت بروز واکنش‌های آلرژیک مانند تنگی نفس، سرگیجه شدید، بثورات پوستی، خارش، ورم (به ویژه صورت، زبان یا گلو) فوراً به اورژانس مراجعه نمایید.

تداخل دارویی 
تداخلات دارویی ممکن است عملکرد و تأثیر داروها را تغییر دهد یا باعث افزایش ریسک بروز عوارض جانبی آنها شود. بنابراین برای مصرف این دارو، لیست تمام داروهایی که مصرف می‌کنید اعم از داروهای تجویزی و غیرتجویزی (گیاهی، مکمل و …) را با پزشکتان در میان بگذارید.

از جمله داروهایی که با داروی بوپروپیون تداخل دارند، عبارتند از:

 داروهای ضد افسردگی
 داروهای آنتی سایکوتیک
 آنتی هیستامین‌های خواب آور
 کورتیکو استروئیدها
 بتابلاکرها
 داروهای آنتی آریتمی IC
 داروهای ضد مالاریا
 پچ‌های پوستی نیکوتین
 آمانتادین
 لوودوپا
 کاربامازپین
 فنی توئین
 فنوباربیتال
 تئوفیلین
 سایمتیدین

منابع 
بوپروپیون چیست؟

آنتاگونیست‌های ۵-اچ‌تی۳
آنتاگونیست‌های نیکوتینی
پیش‌داروها
ترک سیگار
ترکیبات ترت بوتیل
داروهای ضروری سازمان بهداشت جهانی
داروهای ناکارآمدی جنسی زنان
ضد افسردگی‌ها
فنتیل‌آمین‌ها
کاتینون‌ها
کلروآرن‌ها
کلروبنزن‌ها
کلریدهای آلی
محرک‌ها
مهارکننده‌های بازجذب نوراپی‌نفرین–دوپامین
نشان‌های تجاری گلاکسواسمیت‌کلاین
هوس‌افزاها