برون‌مرکزی (هندسه)

در علم ریاضیات و هندسه، برون‌مرکزی یا خروج از مرکز برابر با نسبت نیم فاصله کانونی به نیم قطر بزرگ در مقاطع مخروطی مانند دایره و بیضی است. برون‌مرکزی، انحراف یک مقطع مخروطی را از دایره بودن می‌سنجد. خروج از مرکز را با e نشان می‌دهند.

به طور خاص:
 برون‌مرکزی بیضی بین ۰ تا ۱ است. در صورت ۰ بودن، مقطع دایره است.
 برون‌مرکزی سهمی ۱ است.
 برون‌مرکزی هذلولی بیشتر از ۱ است.

در صورتی که خروج از مرکز دو مقطع مخروطی یکسان باشد آن دو مقطع یکسانند (و برعکس).

تعریف 
هریک از مقاطع مخروطی می‌توانند بدین‌گونه تعریف شوند: مکان هندسی نقاطی که فاصلهٔ آنها از یک نقطه (کانون) و یک خط (هادی) دارای نسبتی ثابت باشند. این نسبت، خروج از مرکز است و با e نمایش می‌یابد.

اگر یک صفحه، مخروطی را در زوایای مختلف قطع کند، برون‌مرکزی برابراست با:

 

که در آن آلفا زاویه صفحه با افق و بتا زاویه بین مخروط و افق است.

در حالت دیگر، خروج از مرکز برابر است با c تقسیم بر a که c نصف فاصلهٔ بین دو کانون است و a اندازهٔ قطر بزرگ.

اندازه‌های مرجع 

a برابر با نصف قطر بزرگ و b برابر با نصف قطر کوچک است.

جستارهای وابسته 
 شلجمی
 قوانین کپلر
 هندسه فیثاغورثی

منابع 
 مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Eccentricity» ویکی‌پدیا دانشنامهٔ آزاد. (دسترسی در ۹ آوریل ۲۰۱۱

برای مطالعه بیشتر 
 Su, Francis E. , et al. "Eccentricity of Conics." Math Fun Facts. <http://www.math.hmc.edu/funfacts>.
خروج از مرکز مدار سیارات در وبگاه فرهنگ ستاره‌شناسی

مقاطع مخروطی
هندسه
هندسه تحلیلی