محمد مهیار

محمد مهیار (متولد ۱ فروردین ۱۳۳۰ در قم) نویسنده و پژوهشگر متون کهن ادب فارسی و قرآن‌پژوه.

زندگی 
مهیار در خانواده‌ای مذهبی به‌دنیا آمد. پس گذراندن تحصیلات ابتدایی و متوسطه در شهر قم، در سال ۱۳۴۹ وارد دانشگاه تهران شد و دوران لیسانس و فوق لیسانس را در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران سپری کرد. وی همچنین برای ادامه تحصیل به انگلستان رفت و در دانشگاه اسکس تحصیلات خود را در رشته زبان‌شناسی اجتماعی ادامه داد.

فعالیت‌ها 
همزمان با انقلاب پنجاه و هفت به ایران بازگشت و در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران به فعالیت مشغول شد. بعد از انقلاب فرهنگی به قم انتقال پیدا کرد و در آموزش و پرورش مشغول به تدریس گردید و در عین حال وی در دانشگاه‌های متعدد به تدریس مشغول بود. همچنین مدتی با فرهنگستان زبان و ادب فارسی همکاری می‌کرد. در طی این سال‌ها مقالات فراوانی در نشریات علمی و فرهنگی از وی منتشر شده و سخنرانی‌هایی در سمینارهای مختلف ارائه داده‌است. همکاری با دانشنامه دانش‌گستر نیز از مجموعه فعالیت‌های این محقق می‌باشد.

کتاب‌ها 

 فرهنگ دستوری (شامل اصطلاحات زبانشناسی و دستور زبان فارسی)، نشر میترا، ۱۳۷۶.

 جان معنی (زندگی وشعر کمال‌الدّین اسماعیل)، انتشارات باورداران، ۱۳۷۸.

 فرهنگ لغات و کنایات دیوان مسعود سعد سلمان، انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۷۷.

 کتاب‌شناسی دستور زبان فارسی، انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۱.

 قرآن کریم ترجمه ابوالفتوح رازی (با مقدّمه و تصحیحِ ترجمه و تعلیقات)، انتشارات مطبوعات دینی،۱۳۸۰.

 القرآن الکریم ترجمه ابوبکر عتیق نیشابوری (با مقدّمه و تصحیحِ ترجمه و تعلیقات)، انتشارات کلیدر، ۱۳۸۴.
 چندین هزار بیت بدیع بلند نقد حال، گزیده آثار و شرح حال مسعود سعد سلمان، انتشارات اطلاعات، 1393.

 دیوان مسعود سعد سلمان بر اساس نسخه حکیم اغلو پاشا، و مقابله با هشت نسخه کهن دیگر و استفاده از یازده جنگ کهن. مقدمه، تصحیح و تعلیقات از محمد مهیاز، انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال 1390.

مقالات 
 غزل‌سرایی در هشتصد سال، مجله پیام نوین، ش ۳، آبان و آذر ۱۳۵۴، ص ۱۳-۶. و ش۴، دی تا اسفند ۱۳۵۴، ص ۳۷-۳۲.
 شرق و غرب یا نور و ظلمت (نقد کتاب آسیا در برابر غرب، اثر داریوش شایگان)، مجله نگین، ش ۱۶۰، شهریور ۱۳۵۷، ص ۳۳-۳۱.
 در خدمت و خیانت روشنفکران (نقد کتابی با همین نام، از جلال آل‌احمد)، مجله نگین، ش۱۶۲، سال۱۳۵۷، ص۲۳-۲۲ و ۵۴.
 بینش عامیانه، مجله نگین، ش۱۶۶، سال۱۳۵۸، ص۴۸-۴۶.
 ادبیات و مشکل آموزش و پرورش، مجله نگین، ش۱۶۹، سال۱۳۵۸، ص۵۲-۵۰.
 جلوه‌های هنر در نثر زرین‌کوب، مجله کتاب ماه (ادبیات و فلسفه)، ش۱، آبان ۱۳۶۷. و در کتابِ درخت معرفت (جشن‌نامه استاد عبدالحسین زرین‌کوب)، انتشارات سخن، سال۱۳۷۶، ص۱۴۳-۱۳۱.
 دیوان مسعود سعد (نقد دیوان مسعود سعد، تصحیحِ دکتر مهدی نوریان)، مجله آینده، ش۵-۳، خرداد تا مرداد سال۱۳۶۸، ص۳۵۴-۳۴۹.
 کاربرد «را» در فارسی دری، مجله رشد ادب فارسی، ش۱۸-۱۷، تابستان و پاییز ۱۳۶۸، ص۴۶-۴۳ و زمستان ۱۳۶۸ و بهار ۱۳۶۹، ش۲۰-۱۹، ص۵۲-۵۰.
 جَهِشِ ضمیر، مجله رشد ادب فارسی، ش۳۵، زمستان ۱۳۷۲، ص۵۱-۴۶.
 خطایی که از ارزش کار کاست (نقد کتاب درسی«نگارش و دستور زبان فارسی»، اثر علی سلطانی گردفرامرزی)، روزنامه اطلاعات، ش۲۰۲۶۵، یکشنبه ۲۳ مرداد ۱۳۷۳، ص۶.
 واژه‌ها و ترکیبات ناآشنا در دیوان مسعود سعد، مجله رشد ادب فارسی، ش۳۸، زمستان ۱۳۷۴، ص۴۸-۴۵.
 کتاب‌شناسی توصیفی زبان و ادبیات فارسی، مجله رشد آموزش زبان و ادب فارسی، ش۴۵، زمستان ۱۳۷۶، ص۴۵-۳۸.
 در بارهٔ صورت چاپ شدهٔ دیوان مسعود سعد، مجله نامه پارسی، ش۸، بهار ۱۳۷۷، ص۲۳۲-۲۲۴.
 مقدمه‌ای بر زیبایی‌شناسی نثر معاصر، مجله کتاب ماه (ادبیات و فلسفه)، ش۱۳، آبان ۱۳۷۷، ص۲۱-۲۰.
 نگاهی به موقعیّت کنونی ادبیات فارسی، مجله رشد آموزش زبان و ادبیات فارسی، ش۴۷، تابستان ۱۳۷۷، ص۲۸-۲۶.
 نگاهی به ترجمه ابوالفتوح رازی در تفسیر روض‌الجنان، مجله نامه پارسی، ش۱، بهار ۱۳۷۸، ص۲۳۲-۲۲۴.
 کلیات سلمان ساوجی (نقد دیوان سلمان ساوجی، چاپ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی)، مجله کتاب ماه (ادبیات و فلسفه)، ش۲۲، مرداد ۱۳۷۸، ص۲۷-۲۵.
 نگاهی به معیارهای زیبایی‌شناسی در انتخاب نام کتاب‌ها، مجله کتاب ماه (ادبیات و فلسفه)، ش۱۹، اردیبهشت ۱۳۷۸، ص۵۳-۵۲.
 بررسی اجمالی نثر هنری معاصر و راه‌کارهای تقویت آن، نشریه «در قلمرو آموزش زبان و ادب فارسی» (دفتر سوم) مجموعه سخنرانی‌های دومین مجمع علمی آموزش زبان و ادب فارسی، تبریز، شهریور ۱۳۷۸، ص۲۰۸-۲۰۴.
 طرح تدوین درسنامهٔ فارسی عمومی، مجله کتاب ماه (ادبیات و فلسفه)، ش۳۴، مرداد ۱۳۷۹، ص۱۵-۱۴.
 گزارشی در بارهٔ تصحیح ترجمه ابوالفتوح رازی اولین مترجم شیعی قرآن، فصل‌نامه ترجمان وحی، ش۸، اسفند ۱۳۷۹، ص۱۳۰-۱۲۷.
 تفسیر ابوالفتوح رازی، معرفی و نقد چاپ‌ها و تصحیح‌های آن، مجله گلستان قرآن، ش۱۴۳، شانزدهم اسفند ۱۳۸۱، ص۲۱-۱۸.
 جلوهٔ ادب پارسی در تفسیر سورآبادی: نگاهی به پیشینه و حال تصحیح و انتشار تفسیر سورآبادی، مجله گلستان قرآن، ش۱۴۵، شانزدهم فروردین ۱۳۸۲، ص۱۸-۱۵.
 وزن و وزنه کتاب دستور تاریخی فعل (نقد کتاب دستور تاریخی فعل، تألیف دکتر حسن احمدی گیوی)، مجله کتاب ماه (ادبیات و فلسفه)، ش۶۹، تیرماه ۱۳۸۲، ص۱۰۳-۱۰۰.
 سخنی در بارهٔ کشف‌الاسرار و مؤلّّف آن، مجله گلستان قرآن، ش۱۵۱، شانزدهم خرداد ۱۳۸۲، ص۴۰-۳۷.
 پیشینه دستورزبان‌نویسی برای زبان فارسی، مجله قند پارسی (شورای گسترش زبان فارسی، مرکز تحقیقات فارسی، دهلی نو)، ش۱۹، سال ۱۳۸۲.
 چند ویژگی زبانی روض‌الجنان، مجله بیّنات، ش۴۷، پاییز ۱۳۸۴، ص۸۳-۷۴.
 ترجمه تفسیر طبری، کهن‌ترین ترجمه قرآن به فارسی، مجله گلستان قرآن، ش۱۴۶، اوّل اردیبهشت ۱۳۸۲، ص۲۱-۱۸. و مجله بیّنات، ش۴۹ و۵۰، بهار و تابستان ۱۳۸۵، ص۳۳۸-۳۳۴.
 نگاهی به ترجمه و تفسیرهای کهن، مجله بیّنات، ش۴۹ و۵۰، بهار و تابستان ۱۳۸۵، ص۳۶۲-۳۵۸.
 ترجمهٔ قرآن ابوبکر عتیق نیشابوری (سورآبادی)، مجله بیّنات، ش۴۹ و۵۰، بهار و تابستان ۱۳۸۵، ص۳۴۲-۳۳۹.
 میبدی وترجمه آیات قرآن، مجله بیّنات، ش۴۹ و۵۰، بهار و تابستان ۱۳۸۵، ص۳۶۸-۳۶۳.
 ترجمه قرآن ابوالفتوح، مجله بیّنات، ش۴۹ و۵۰، بهار و تابستان ۱۳۸۵، ص۳۸۷-۳۸۵.
 در جستجوی زبان پاک، (در کتاب «شاخه‌های شوق: یادگارنامهٔ بهاءالدین خرمشاهی»)، به اهتمام علی دهباشی، نشر قطره، ۱۳۸۷.
 جای خالی برخی از واژه‌های دیوان مسعود سعد در فرهنگ بزرگ سخن، مجله کتاب ماه (ادبیّات)، ش۵۹، مهرماه ۱۳۹۰.
 ''ذیلی بر تصحیح دیوان مسعود سعد سلمان. گزارش میراث، ش 56 و 67، فروردین - تیر 1392، ص 24.
 نکاتی درباره قم پژوهی
 نکاتی چند دربارة اشعار فارسی کلیله و دمنه. جشن نامة دکتر سیروس شمیسا

منابع 
میراث مکتوب
 بانک اطلاعات نشریات کشور
پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
 VIEW&id=1693155&pageStatus=1&sortKeyValue۱=sortkey title&sortKeyValue۲=sortkey author سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
http://www.magiran.com
 
 
کتاب نامه
 
 
 

افراد زنده
اهالی قم
زادگان ۱۳۳۰
نویسندگان مرد اهل ایران