زعفران (سرده)

زعفران یا زرپران  نام یک سرده از تیره زنبقیان است. گیاهان کوچکی هستند که گل‌های آن‌ها در اوایل بهار یا اوایل پاییز ظاهر می‌گردند. دارای غده‌های کم و بیش کروی که با اقسام مختلف پوشینه مستور هستند. برگ‌های باریک آن‌ها دو زائدهٔ ناوی در سطح زیرین و معمولاً یک خط سفید مرکزی در سطح فوقانی دارد. گلپوش شامل یک لولهٔ بلند و یک لبه زنگوله‌ای شش زبانه است که در زیر نور شدید آفتاب کاملاً باز شده و کم و بیش ستاره‌ای شکل می‌گردد. رنگ گل‌ها در این جنس متغیر و به رنگ‌های سفید، زرد، یاسمنی، بنفش، یا ارغوانی مایل به یاسمنی دیده شده که اغلب دارای رگه‌های تیره‌تری در سطح خارجی هستند. خامه اغلب به چندین شاخه تقسیم گردیده و میوه کپسول آن در سطح خاک و بر روی یک پایهٔ کوتاه و باریک قرار گرفته‌است و در گونه‌هایی هم که در پائیز گل می‌دهند در بهار ظاهر می‌گردد.

این جنس در حدود ۸۰ گونه دارد که در اروپا و نواحی مدیترانه تا آسیای مرکزی و پاکستان غربی پراکنده‌است ولی مرکز آن در یونان و ترکیه است و در ایران نیز ۸ گونهٔ آن دیده می‌شود.

تعداد زیادی از گونه‌ها اشکال انتخابی و دو رگه‌های آن‌ها به عنوان گیاهان متداول باغی محسوب گردیده و زعفران هم از کلاله‌های خشک شدهٔ نارنجی پررنگ گونهٔ زعفران خوراکی به دست می‌آید که در خراسان کشت گردیده و احتمالاً دارای گسترش کمتری در سایر نقاط ایران است. وجه تمایز زعفران‌ها از گونه‌های نسبتاً مشابه گل حسرت سفید یا بنفش و گونهٔ زرد رنگ جام زرین وجود ۳ پرچم به‌جای ۶ پرچم دو جنس اخیر است.

نگارخانه

پانویس

منابع

پیوند به بیرون 

 
 World Checklist - genus Crocus
 Crocus photos of International Bulb Society
 Crocus photos of Pacific Bulb Society
 Sorting Crocus Names
 USDA
 E A Bowles Society
 Dave's Garden
 The Alpine House - Crocus Group 
 NCBI Taxonomy Browser

 
سرده‌های زنبقیان
گل‌ها
گیاهان باغی
واژه‌ها و عبارت‌های عربی