سرنج

برای روستایی به این نام سرنج (روستا) را ببینید.

سُرَنج یا سرب تترا اکساید  با فرمول شیمیایی  یک ترکیب یونی با شناسه پاب‌کم ۱۶۶۸۵۱۸۸ است؛ که جرم مولی آن ۶۸۵٫۶ g/mol و شکل ظاهری این ترکیب، بلورهای بنفش و نارنجی است.

سرنج گردی سمّی و سرخ‌رنگ است که از حرارت دادن مردارسنگ به‌دست می‌آید و در نقاشی، تذهیب، سفالگری، شیشه‌سازی، ترقه‌های خطرناک (اکلیل سرنج) و نیز به عنوان ضدزنگ برای رنگ کردن اشیای آهنی به کار می‌رود.

سرنج ماده‌ای اکسیدکننده، سرطانزا، سمی و منفجره است. هنگام حمل و نقل آن باید بسیار دقت شود. از دیگر کاربردهای این ماده استفاده به عنوان رنگدانه در نقاشی‌هاست. به دلیل خطرناک بودن ماده امروزه کمتر از آن به عنوان رنگ استفاده می‌شود؛ و مکانیزم انفجار اکلیل سرنج به‌طور خلاصه به این گونه است: از آنجا که آلومینیوم به عنوان کاهنده تمایل زیادی برای واکنش با کاتیونهای اکسنده سرب (Pb(II) و Pb(IV)) دارد و برای واکنش با این کاتیونها با سرنج وارد واکنش می‌شود و در این واکنش اکسایش-کاهش، آلومینیوم به آلومینیوم اکسید و سرنج به سرب تبدیل می‌شود. این واکنش به شدت گرماده بوده و در محیط بسته با انفجار همراه است.

3Pb3O4+8Al= 4Al2O3+9Pb

نگارخانه

جستارهای وابسته 
 ترکیب شیمیایی
 نام‌گذاری اتحادیه بین‌المللی شیمی محض و کاربردی

منابع 

 

آلاینده‌ها
اکسانیون‌ها
اکسیدکننده‌های آتش‌زا
اکسیدها
بازدارنده‌های خوردگی
ترکیب‌های سرب
ترکیب‌های مخلوط ظرفیتی
رنگدانه‌های معدنی
کانی‌های اکسید
کانی‌های سرب