شهرزور

دشت شهرزور  یک شهر واقع در شمال سلیمانه و شرق هورامان، در کردستان عراق است. بیشتر شهرت این شهر به دلیل وجود جلگه هایی است که در اطراف آن وجود دارد. در واقع شهرزور دشتی حاصل خیز است که رودخانه تندجار از آن می گذرد و به رودخانه دیاله و دجله می ریزد.

در شمال آن نیز سد دربندیخان وجود دارد که سبب شده این دشت دارای پوشش گیاهی مناسبی باشد. 

از جمله مهم‌ترین استان و شهر‌های این دشت می‌توان استان حلبچه، سید صادق، عُربت، خرمال و سیروان را نام برد.

نام 
کلمه شهرزور متشکل از دو کلمه قدیمی کردی: شهر(شاه) و زور (جنگل) است که این دو کلمه درکنار یکدیگر به معنی: (جنگل شاهانه) است.
هرتسفیلد بر اساس این واقعیت که نام این شهر در منابع باستانی با ( س) نوشته میشود نه (ش) نام دشت سفید را برای آن پیشنهاد داده است.که خود با افسانه های اوستایی در ارتباط است.دشت شهرزور دارای وضعیت مهمی تا به امروز است.پیروان دین یارسان معتقدند خدا برای آخرین داوری در آنجا فرود می آید.یعقوب الحماوی ،جغرافیدان قرن ۱۲میلادی بر اساس ریشه شناسی عامیانه،منشا نام را از پسر ضحاک،که آن را مؤسس دشت شهرزور می‌داند تفسیر کرده است.

کشاورزی
یکی از محصولات کشاورزی این شهر انار می باشد.سالانه حدود ۲۵تا۳۰ هزار تن انار در دشت شهرزور برداشت می شود که خود باعث ایجاد شدن فرصت های کاری برای کشاورزان شده.این انار ها بیشتر به کشورهای اروپایی صادر می شود و همچنین برای فستیوال انار و پاییز حلبجه آماده می شود.

گندم و جو از دیگر محصولات زراعی در دشت شهرزور می باشند. در سال های اخیر به دلیل کم بارانی و خشکسالی میزان بهره وری زمین ها کاهش یافته بود اما با زیاد شدن میزان بارندگی،میزان بازده آنها نیز افزایش یافت.به طوری که اگر قسمتی در خشکسالی حدود ۱۰تن گندم یا جو داشت،بعد از خشکسالی حدود۱۵تا۲۰ تن بهره دارد.

تاریخ 
تحقیقات گسترده باستان‌شناسی به ویژه از سال ۲۰۰۹ در منطقه هایی مانند:تپه باستانی بەکر آوا، بگم ، قەلا رش و بیستان سور( که خود جزو آثار باستانی یونسکو می باشد) نشان می دهد که دشت شهرزور در ماقبل تاریخ نیز در آن سکونت وجود داشته.

بیلبریک بیان میکند که شهرزور در دوران آشوری بخشی از زآموا بود و در زمان حکومت آشور ناصیر پال دوم، لولوبیان در آن سکونت داشتند.اعراب شهرزور را با افسانه های کتاب مقدس مرتبط با شاول و داوود می دانند که خود نشان می دهد در این سرزمین یهودی زندگی می کرده است.
در اسناد دورۀ ساسانی‌ نام شهرزور ذکر شده‌ است . در قرن چهارم میلادی تعدادی از مردم شهرزور که به دین مسیح درآمده بودند، توسط شاه ساسانی کشته شدند.

شهرزور و پادشاه آن یزدان کرد در کارنامه اردشیر بابکان،اردشیر اول ذکر شده.همچنین در کتیبه نرسه در کنار گرمیان،یکی از پنج ساتراپ مادها در دوران ایران باستان بود.

هراکلیوس (Heraclius) امپراتوری روم در دومین ماه از سال 628 میلادی در شهر زور سکونت داشته‌است. در سال 642 میلادی، جنگ ساسانیان و سپاه اسلام به دشت شهرزور می‌رسد.

حکومت شهرزور، در سده یازدهم تا شانزدهم تحت تسلط میرنشین اردلان بوده و مکان‌های تاریخی این حکومت در (یاسین تپه) به جای مانده است.  همچنین اولین پایتخت آنها نیز بود.پس از آن به دست حکومت بابان افتاد.

منبع 

سەرچاوە: ڕۆڵى هۆکارە سیاسییەکان لەدابەشبوونى پارێزگای سلێمانی، جاسم محەمەد محەمەد عەلى، سلێمانى، ٢٠٠٨
جغرافیای کردستان عراق
کردستان عراق
مقاله‌های خرد
همه مقاله‌های خرد
دشت‌های عراق