شگفت‌بندان

شگفت‌بندان بالاراسته‌ای از پستانداران جفت‌دار (در فرورده هوددان) است که شامل مورچه‌خواران، تنبلها، و آرمادیلوهای ساکن قاره آمریکا می‌شود. منشأ این بالاراسته به پالئوژن (۶۵–۶۰ میلیون سال پیش و در فاصله کوتاهی پس از دوران میانه‌زیستی) در آمریکای جنوبی بر می‌گردد. شگفت‌بندان به ویژه در آمریکای جنوبی پدیدار و در دوره طولانی جدائی این قاره در آن گسترده شدند. آن‌ها در آغاز دوره میوسن به جزایر اندلیس رسیدند و سپس در نزدیک ۹ میلیون سال پیش به آمریکای مرکزی و شمالی مهاجرت کردند. این مهاجرت بخشی از تبادل جانوری بزرگ آمریکا به‌شمار می‌رود.

نام شگفت‌بندان (Xenarthra) به این دلیل به این جانوران گفته می‌شود که بندهای مفاصل بدن ایشان با دیگر گروه‌های پستانداران جفت‌دار تفاوت بسیار دارد. همچنین نرها دارای خایه‌های درون‌بدنی هستند که در میان مثانه و مقعد قرار گرفته‌اند. اعضای این بالاراسته همچنین دارای پایین‌ترین نرخ سوخت‌وساز در میان ددان هستند.

رده‌بندی 

XENARTHRA
 Order نواره‌سانان
 Family Chlamyphoridae: armadillos and glyptodonts
 آرمادیلوی پری‌وار بزرگ، Calyptophractus retusus
 آرمادیلوی پری‌وار صورتی، Chlamyphorus truncatus
 آرمادیلوی دم‌برهنه شمالی، Cabassous centralis
 آرمادیلوی دم‌برهنه چاکوآیی، Cabassous chacoensis
 آرمادیلوی دم‌برهنه جنوبی، Cabassous unicinctus
 آرمادیلوی دم‌برهنه بزرگ، Cabassous tatouay
 آرمادیلوی پشمی جیغ‌کش، Chaetophractus vellerosus
 آرمادیلوی پشمی بزرگ، Chaetophractus villosus
 آرمادیلوی پشمی آند، Chaetophractus nationi
 آرمادیلوی شش‌نواره or yellow armadillo, Euphractus sexcinctus
 آرمادیلوی غول‌پیکر، Priodontes maximus
 آرمادیلوی سه‌نواره جنوبی، Tolypeutes matacus
 آرمادیلوی سه‌نواره برزیلی، Tolypeutes tricinctus
 آرمادیلوی کوتوله or dwarf armadillo, Zaedyus pichiy
 زیرخانواده †شیاردندانان: glyptodonts
 خانواده پشمینه‌پاها: long-nosed armadillos
 آرمادیلوی نه‌نواره or long-nosed armadillo, Dasypus novemcinctus
 آرمادیلوی هفت‌نواره، Dasypus septemcinctus
 آرمادیلوی بینی‌دراز جنوبی، Dasypus hybridus
 آرمادیلوی بینی‌دراز جلگه، Dasypus sabanicola
 آرمادیلوی بینی‌دراز بزرگ، Dasypus kappleri
 آرمادیلوی بینی‌دراز پرمو، Dasypus pilosus
 آرمادیلوی بینی‌دراز کوچک یپس، Dasypus yepesi
 خانواده †پامپاددان: pampatheres
 Order کرک‌دارسانان
 Suborder تنبل (جانور): sloths
 خانواده تنبل سه‌پنجه: three-toed sloths
 تنبل سه‌پنجه کوتوله، Bradypus pygmaeus
 تنبل گلوقهوه‌ای، Bradypus variegatus
 تنبل گلوکم‌رنگ، Bradypus tridactylus
 تنبل یال‌دار، Bradypus torquatus
 خانواده بزرگ‌پنجگان (پستانداران): two-toed sloths and extinct تنبل زمینی ground sloths
 تنبل دوپنجه هوفمان، Choloepus hoffmanni
 تنبل دوپنجه لینه or southern two-toed sloth, Choloepus didactylus
 خانواده †بزرگ‌ددان: megatheriid ground sloths
 Family †Mylodontidae: mylodontid ground sloths
 Family †Nothrotheriidae: nothrotheriid ground sloths and aquatic sloths
 Suborder مورچه‌خوار: anteaters
 خانواده ابریشم‌مورچه‌خواران: silky anteaters
 مورچه‌خوار ابریشمی، Cyclopes didactylus
 خانواده مورچه‌خواران: anteaters
 مورچه‌خوار بزرگ، Myrmecophaga tridactyla
 مورچه‌خوار درختی شمالی، Tamandua mexicana
 مورچه‌خوار درختی جنوبی، Tamandua tetradactyla

منابع 

آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط ادوارد درینکر کوپه
جانداران پدیدآمده در پالئوسن و هنوز منقرض‌نشده
جانداران پدیدآمده در پالئوسن
شگفت‌بندان