پرندگان افغانستان

افغانستان کشور کوهی و دارای ارتفاعات نامتناظر می‌باشد. این تفاوت در خود انواع حیات بیولوژیکی را پرورش داده‌است؛ که تعداد این جانوران شناخت گردیده و تعداد تا هنوز کشف نگردیده‌است. پرندگان افغانستان گوشتخوار وغیر گوشتخوار شکاری و غیر شکاری می‌باشند که تا اکنون حدود ۵۰۰ نوع پرنده گوشتخوار و غیر گوشتخوار تشخیص گردیده‌است. پرندگان گوشت‌خوار چون باشه شاهین لاش خوار و عقاب می‌باشد. پرندگان غیر گوشتخوار پرندگانی هستند که آواز مقبول دارند یا از گوشت آن‌ها استفاده می‌شود. انواع که در افغانستان زیاده دررفت و آمد است عبارتند است از: مرغابی، کلنک سایبریائی، کوک زری، بودنه، کبک، کنری، گل سر، شانه سرک، تیهو، بودنه، لک لک، فاخته، قمری، بلبل، سی سی، کلنگ، سیاه سینه، کبوتر، زاغ، کرکس، قاز، جل، باز، هدهد، نیله زاغ، سائره، قره سینه، مرغابی، موسیچه، مینا، طوطی، جغد و… می‌باشد.

مناطق پراهمیت پرندگان افغانستان 
 هامون هلمند در جنوب غرب افغانستان
 هامون پوزک در جنوب غرب افغانستان
 هامون صابری در جنوب غرب افغانستان
 بند امیر در بامیان
 جهیل زرقول در بدخشان افغانستان
 جهیل چقمقتین در بدخشان افغانستان
 جهیل شیوا در بدخشان افغانستان
 جهیل سرغیلان بدخشان
 آب استاده غزنی ۲۷۰۰۰ هکتار
 در قد۲۰۰۰۰ هکتار
 دشت ناور ۲۷۰۰۰ هکتار
 وادی هریرود ۳۵۰۰۰ هکتار
 امام صاحب ۲۰۰۰۰هکتار
 جلال‌آباد ۲۵۰۰۰هکتار
 قول حشمت خان ۱۹۰ هکتار
 وادی پیچ و وایگل ۱۲۰۰۰۰هکتار
 دشت راجستان ۳۰۰۰۰۰۰۰هکتار
 خوست ۱۵۰۰۰۰هکتار
 سفید کوه ۲۰۰۰۰۰هکتار
 وادی سالنگ ۲۰۰۰هکتار

انواع پرندگان افغانستان

غیر گنجشک شکلان 
در جهان امروزی ۵۰ درصد پرندگان در تحت نام گنجشک شکلان یا گنجک سانان یا سبک بالان و ۵۰ درصد در جمله غیر گنجشک شکلان می‌آید. حدود ۳۸ خانواده یا ۲۵۳ گونه پرندگان افغانستان از جمله غیر گنجشک شکلان یا غیر سبک بالان می‌باشد. ۲۴۷ گونه یا ۳۵ فامیل درجمله گنجشک سانان شامل‌اند.
 کشیم:در جهان ۲۰نوع اسفرود وجود دارد درافغانستان ۵ نوع آن زیست می‌نماید.
 مرغ سقا : در جهان ۸ نوع مرغ سقا وجود دارد درافغانستان ۳ نوع آن وجود دارد.
  باکلان : در جهان ۳۸ نوع باکلان وجود دارد درافغانستان ۳ نوع آن زیست می‌نماید.
 حواصیل، بوتیمار و اگریت : درجهان ۶۱ نوع حواصیل ۸وجود دارد درافغانستان نوع آن زیست می‌نماید.
 لک لک: در جهان ۱۹نوع لک لک وجود دارد در افغانستان ۲ نوع آن زیست می‌نماید.
 کراس کج نول، و کفچه نول : درجهان ۲ نوع وجود دارد در افغانستان نوع آن زیست می‌نماید.
 فلامینگ: درجهان ۶ نوع فلامینگ وجود دارد در افغانستان ۲ نوع آن زیست می‌نماید.
 مرغابی غاز و قو : درجهان ۱۳۱ نوع مرغابی غاز و قو وجود دارد در افغانستان ۲۹ نوع نوع مرغابی غاز و قو زیست می‌نماید. از جمله ۲۲ نوع مرغابی ۷ نوع قاز ۲ نوع قو زیست می‌نمایند.
 هما یا عقاب دریائی: در جهان یک نوع وجود دارد در افغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید.
 عقاب کورکور و لاشخوار: در جهان ۲۳۳ نوع عقاب باز و لاشخوار وجود دارد درافغانستان ۳۰ نوع از این ۳ پرنده زیست می‌نماید.
 عقابها: در افغانستان ۱۰ نوع آن زیست می‌نماید.
 باز: در افغانستان ۱۵نوع باز زیست می‌نماید.
 لاشخوار: در افغانستان نوع ۵ نوع لاشخوار زیست می‌نماید.
 شاهین: در جهان ۶۲ نوع وجود دارد درافغانستان ۱۱ نوع آن زیست می‌نماید.
 کبک و قرقاول : این دو پرنده در یک فامیل اند ولی پرنده نر قرقاول خیلی زیبا مانند طاوس می‌باشد. در جهان نوع ۱۵۶ وجود دارد درافغانستان ۱۳ نوع آن زیست می‌نماید.
 بودنه یا بلدرچین : در جهان ۱۶ نوع وجود دارد درافغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید.
 درنا: در جهان ۱۵ نوع وجود دارد در افغانستان ۳ نوع آن زیست می‌نماید.
  یلوه، چنگر، چهارخو، طاوسک : در جهان ۱۴۳ نوع وجود دارد در افغانستان ۸ نوع آن زیست می‌نماید. شکل این پرنده‌ها به قره قش و مرغابی می‌ماند.
  میش مرغ، بوستارد، زنگوله بال: در جهان ۲۶ نوع وجود دارد در افغانستان ۳ نوع آن زیست می‌نماید. این پرنده شکل مرغ ماکیان نصواری خالدار رنگ شبهت دارد.
 Jacanas یا قره قش: در جهان ۸ نوع وجود دارد در افغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید.
 باشلک بنگالی : در جهان ۲ نوع وجود دارد در افغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید. این حیوان به بلدرچین بزرگ که دارای منقار دراز باشد شباهت دارد.
 صدف خوار: در جهان نوع ۱۱ وجود دارد درافغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید. این پرنده شباهت به کبوتر بزرگ ساه سفید که دارای منقار دراز برنگ سرخ و چشمان سرخ باشد. شاهت دارد.
 چوب پا و نول خنجری: درجهان نوع ۹ وجود دارد درافغانستان ۲ نوع آن زیست می‌نماید. دارای بال سیاه جسم خورد پای خیلی دراز می‌باشد.
 چاخ لقها: در جهان ۹ نوع وجود دارد در افغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید.
 دودک و گلاریول: در جهان ۱۷ نوع وجود دارد در افغانستان ۳ نوع آن زیست می‌نماید. این پرنده به موسیچه که قد بلند و نول دراز داشته باشد شباهت دارد.
 خروس کلی و سلیم (شانه سرک): در جهان ۶۶ نوع وجود دارد در افغانستان ۲۲ نوع آن زیست می‌نماید.
  آبچلک، پاشلک وتیله دم: در جهان ۸۹ نوع وجود دارد در افغانستان ۲۷ نوع آن زیست می‌نماید.
  پرستوها و کاکاپی (غچی کلان): در جهان ۵۵ نوع وجود دارد در افغانستان ۸ نوع آن زیست می‌نماید.
 کاکاپی : پرنده بحری است. در جهان ۴۴ نوع وجود دارد در افغانستان ۸ نوع آن زیست می‌نماید.
 باقرقره: در جهان ۱۶ نوع وجود دارد در افغانستان ۷ نوع آن زیست می‌نماید.
 کبوتر و قمری: در جهان ۳۰۸ نوع وجود دارد در افغانستان ۱۱ نوع آن زیست می‌نماید.
 طوطی: در جهان ۳۳۵ نوع وجود دارد در افغانستان ۳ نوع آن زیست می‌نماید.
 کوکوی یا فاخته: در جهان ۱۳۸ نوع وجود دارد در افغانستان ۳ نوع آن زیست می‌نماید.
 جغد یا بوم: در جهان ۱۹۵ نوع وجود دارد در افغانستان ۱۰ نوع آن زیست می‌نماید.
 شبگرد: در جهان ۸۶ نوع وجود دارد در افغانستان ۴ نوع آن زیست می‌نماید.
 غچی یا پرستو کوچک : در جهان ۹۸ نوع وجود دارد در افغانستان ۳ نوع آن زیست می‌نماید.
 شاه ماهی خوار: در جهان ۹۳ نوع وجود دارد در افغانستان ۴ نوع آن زیست می‌نماید.
 زنبور خوار: در جهان ۲۶ نوع وجود دارد در افغانستان ۳ نوع آن زیست می‌نماید.
 سبزقباسانان: در جهان ۱۲ نوع وجود دارد در افغانستان ۲ نوع آن زیست می‌نماید.
 هد هد: در جهان ۲ نوع وجود دارد در افغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید.
  دارکوبها: در جهان ۲۱۸ نوع وجود دارد در افغانستان ۵ نوع آن زیست می‌نماید.

گنجشک سانان 
 چکاوک: درجهان ۹۱ نوع چکاوک وجود دارد درافغانستان ۱۶ نوع آن زیست می‌نماید.
 چلچله :از فامیل پرستو یا غچی می‌باشد. درجهان ۷۰ نوع وجود دارد درافغانستان ۱۰ نوع آن زیست می‌نماید.
 دم جمبانک‌ها و پپت: درجهان ۵۴ نوع وجود دارد درافغانستان ۱۵ نوع آن زیست می‌نماید.
  عکک رنگهCuckoo-shrikes: درجهان نوع وجود دارد درافغانستان نوع آن زیست می‌نماید.
 بلبل: درجهان ۱۳۰ نوع وجود دارد درافغانستان ۵ نوع آن زیست می‌نماید. از جمله بلبل نی نادراست.
  گندشک طلائی : این پرنده کمیاب است. درجهان نوع ۷ وجود دارد درافغانستان ۱ نوع آن زیست می‌نماید.
 بال لاکی: درجهان ۳ نوع وجود دارد درافغانستان ۱ نوع آن زیست می‌نماید.
 میوه خورک: درجهان… نوع وجود دارد درافغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید.
 غوطه زنک نصواری و سفید: درجهان ۵ نوع وجود دارد درافغانستان ۲ نوع آن زیست می‌نماید.
 الیکائی: درجهان ۸۰ نوع وجود دارد درافغانستان ۱ نوع آن زیست می‌نماید.
 صعوه ی: درجهان ۱۳ نوع وجود دارد درافغانستان ۵ نوع آن زیست می‌نماید.
 طرقه و توکای : درجهان ۳۳۵ نوع وجود دارد درافغانستان۱۱ نوع آن زیست می‌نماید.
 ملاگک : درجهان ۱۱۱ نوع وجود دارد درافغانستان ۴ نوع آن زیست می‌نماید.
 چکاوک دنیای قدیم: درجهان ۲۹۱ نوع وجود دارد درافغانستان ۳۵ نوع آن زیست می‌نماید.
 مگس خوار دنیای قدیم: درجهان ۲۷۴ نوع وجود دارد درافغانستان ۳۹ نوع آن زیست می‌نماید.
 شاه مکس خوار: درجهان ۹۹ نوع وجود دارد درافغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید.
 گندشک بابولر: درجهان ۲۷۰ نوع وجود دارد درافغانستان ۳ نوع آن زیست می‌نماید.
 گندشک ریشو: درجهان ۲۰ نوع وجود دارد درافغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید.
 چرخ ریسک دم دراز: درجهان ۹نوع وجود دارد درافغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید.
 چرخ ریسک‌ها : درجهان ۵۹ نوع وجود دارد درافغانستان ۸ نوع آن زیست می‌نماید.
 کمرکلی کوچک یا ملخ خوار: درجهان ۲۴ نوع وجود دارد درافغانستان ۴ نوع آن زیست می‌نماید.
 دیوار خزک: درافغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید.
 درخت خیزک : درجهان ۶ نوع وجود دارد درافغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید.
 تیره پشت بلوطی چرخ رسک: درجهان ۱۳ نوع وجود دارد درافغانستان ۳ نوع آن زیست می‌نماید.
  شهد خوار و جولاخوار: درجهان۱۳۱ نوع وجود دارد درافغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید.
  سارگیه چشم سفید : درجهان ۹۶ نوع وجود دارد درافغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید.
  پری شاهرخ دنیای قدیم : درجهان نوع وجود دارد درافغانستان نوع آن زیست می‌نماید.
 سنگ چشم پشت سرخ: درجهان ۳۱ نوع وجود دارد درافغانستان ۸ نوع آن زیست می‌نماید.
 بوچانگاه: درجهان ۲۴ نوع وجود دارد درافغانستان ۲ نوع برنگ خاکستری و سیاه زیست می‌نماید.
 کلاغ‌ها: درجهان ۱۳۰ نوع سیاه سفید و رنگه وجود دارد درافغانستان ۱۳ نوع آن زیست می‌نماید. این خانواده شامل انواع کلاغ، زاغ، زاغی، غراب و جیجاق می‌شود.
 سار یا میناها: درجهان ۱۲۵ نوع وجود دارد درافغانستان ۵ نوع آن زیست می‌نماید.
 فنج : درجهان ۱۴۱ نوع وجود دارد درافغانستان یک نوع آن زیست می‌نماید.
 زردپره یا گل سر:از نوع گنجشکی است. درجهان ۲۷۵ نوع وجود دارد درافغانستان ۱۷ نوع آن زیست می‌نماید.
 سهیره: درجهان ۱۳۷ نوع وجود دارد درافغانستان ۲۴ نوع آن زیست می‌نماید.
 گنجشکان: درجهان ۳۵ نوع وجود دارد درافغانستان ۱۱ نوع آن زیست می‌نماید.

شرایط زیست پرندگان در افغانستان 
شرایط زیست پرندگان در افغانستان طبیعی بوده در مناطق پرجمعیت پرندگان از طرف دولت ویا مردم جیره داده نمی‌شود. بالاثر بی بند باری دولت ومردم تعداد زیادی پرندگان به خارج قاچاق گردیده باقی‌مانده نسل آن در حال انقراض‌اند. از جمله قاچاق شاهین و باشه درین اواخر ازدیاد یافته‌است. این پرنده طور قاچاق به پاکستان برده شده سپس به کشورهای عربی بفروش می‌رسد.
پس از سال ۲۰۰۲ اداره بنام محیط زیست و حفاظت حیات وحش تأسیس گردید. فعلاً این اداره به همکاری WSPA، اداره همکاری آمریکا،WCS,USIDو IUCN برنامه حفاظت حیات وحش را آغاز نموده‌است؛ که تا فعلاً ۵۰ نوع جانداران در فهرست تحت حفاظت شامل گردیده‌اند. این ادارات یک تعداد گونه‌های جدید جاندار را شناخت نموده و در لیست محافظت جا داده‌اند. بلبل نی که یکی از نادرترین پرنده‌است پس ۱۳۹ سال در منطقه واخان دوباره به مشاهده رسیده‌است.

فهرست پرندگان افغانستان

جستارهای وابسته 
 کشاورزی در افغانستان
 بلبل خرما
 دارکوب سبز راه‌راه
 فلامینگوی کوچکتر
 مینای جنگلی
 پرندگان

پانویس

منابع 
 لست پرندگان افغانستان ویکی‌پدیا انگلیسی
 لست پرندگان ایرانی نوشته انجمن‌های تخصصی حیوانات خانگی در وبگاه مای پکت
 https://web.archive.org/web/20140520061329/http://persianpet.org/forum/thread91662.html
 پرندگان افغانستان لست و کنترل لست نوشته کور کانتینر در وبگاه چک لست
 http://www.birdpost.com/check_lists/1317?page=2

 
جانوران افغانستان
منابع طبیعی افغانستان