بدیع اصطرلابی

هبةالله بن حسین بغدادی با کنیهٔ ابوالقاسم، لقب‌گرفته به بدیعُ الزَّمان و شهرت‌یافته به بدیعِ اُسطُرلابی (?-۱۱۳۹م) اخترشناس، فیلسوف، پزشک، متکلم، ادیب و شاعر عربی عراقی بود. در اخترشناسی سده‌های میانه و به‌ویژه در اسطرلاب سرآمد بود. در روزگار مسترشد با امین‌الدوله بن تلمیذ (پزشک) دوستی داشت، در اصفهان به سال ۵۱۰ ق هردو حضور داشتند. بدیع همچنین دوست ابن قیسرانی شاعر بود. او بر اثر فلج کامل در ۱۱۳۹م/ ۵۳۴ ق در بغداد درگذشت. در حدود ۱۱۱۶، در اصفهان و سپس در بغداد می‌زیست، و در ۱۱۳۹–۱۱۴۰، در همان‌جا درگذشت. در ۱۱۳۹–۱۱۴۰، رصدهایی تحت سرپرستی او در قصر مغیث‌الدین محمود سلطان سلجوقی عراق (۱۱۱۷–۱۱۳۱)، صورت گرفت. بدیع، زیجی ساخت و آن را به‌نام آن پادشاه زیج محمودی نام نهاد.

آثار 
 اختصار دیوان ابی‌عبدالله الحسین بن الحجاج: که آن را دُرة التاج من شعر ابن الحجاج نامید.
 زِیج یا المعرب المحمودی
 رسالةٌ فی الکُرة ذاتِ الکُرسی
 رسالةٌ فی الآلات الشاملة: که آن را تکمیل نمود.

منابع 

 

اخترشناسان اهل ایران
اخترشناسان اهل عراق
پژوهشگران ادبیات اهل ایران
اهالی بغداد
پزشکان اهل ایران
پزشکان اهل عراق
درگذشتگان ۱۱۳۹ (میلادی)
درگذشتگان ۵۳۴ (میلادی)
درگذشتگان به علت سکته
شاعران دوره عباسیان
شاعران مرد اهل ایران
عراقی‌های سده ۱۲ (میلادی)
فیلسوفان اهل ایران
فیلسوفان اهل عراق
عرب‌های سده ۱۲ (میلادی)
پزشکان سده ۱۲ (میلادی)
ستاره‌شناسان عرب قرون وسطی
ساعت‌سازان عرب قرون وسطی
فیلسوفان عرب‌زبان
پزشکان عرب قرون وسطی
پزشکان سده‌های میانه اسلامی