پچنگ‌ها

پچنگ‌ها و یا پاتزیناک‌ها (به انگلیسی: Pechenegs یا Patzinaks) قومی ترک‌تبار و نیمه‌کوچ‌نشین در استپ‌های آسیای میانه بود. مردمان پچنگ به زبان پچنگی که از زبان‌های ترکی‌تبار بود سخن می‌گفتند.

تاریخچه 
پچنگ‌ها در پایان سدهٔ نهم در غرب رود ولگا اقامت گزیده بودند. سیاستمداران روم شرقی از طریق اتحاد با قوم پچنگ می‌کوشیدند تا در برابر اقدامات جنگجویانهٔ روسیه سدی به وجود آوردند. با این‌همه نتوانستند از دست‌یابی روسیه به دریای سیاه و بازارهای امپراتوری جلوگیری کنند.

در جنگ ملازگرد پچنگ‌ها به همراه بسیاری اقوام دیگر در جبهه بیزانس و علیه ترکان سلجوقی می‌جنگیدند. در هنگامه جنگ اما افراد پچنگ و اوز (اوغوز) از سپاه بیزانس جدا شده به نیروهای سلجوقی پیوستند. این عمل آن‌ها باعث اضطراب نیروهای بیزانسی و شکست آنان گردید.

امپراتوران روم شرقی، در زمان‌های مختلف، ترکان مهاجر اهل شمال دریای سیاه را، که اسیر یا به عنوان سپاهیان مزدور به ارتش خود وارد می‌کردند، تحت عنوان سرباز، مرزبان یا مستعمره‌نشین به آناتولی سوق می‌دادند. در جنگ صلیبی ۵۰۱-۵۰۲ ق. /۱۱۰۸-۱۱۰۹ م نیز پچنگ‌ها انتقال داده شدند.

هنگامی که ژان کومنن، پچنگ‌ها را در روملی شکست داد، گروهی از آن‌ها را به منظور ایجاد روستاهایی در سرزمین‌های بالکان ساکن کرد و به بقیّهٔ آن‌ها نیز با شرط پرداخت مالیات به او، زمین‌های حاصلخیزی در نزدیکی ازمیت، در نزدیکی استانبول، اختصاص داد.

ترکمنهای تحت رهبری سلجوق‌بیگ که به سوی غرب خراسان و کناره‌های خزر حرکت کردند در اثنای این حرکت مجبور به مبارزه با پچنگ‌ها و قبچاق‌ها نیز شده‌اند.

پانویس

منابع 
 
 امامی خویی، محمد تقی: نبرد ملازگرد یا خندق دوم دنیای اسلام. در نشریه: «علوم انسانی دانشگاه الزهرا». بهار ۱۳۸۴ - شماره ۵۳ (علمی-پژوهشی)

پچنگ‌ها
اسلام در مجارستان
اقوام ترک‌تبار
اقوام ترک‌تبار اروپا
اقوام در مجارستان
ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در دهه ۸۶۰ (میلادی)
ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۰۹۱ (میلادی)
تاریخ مردمان ترک‌تبار
روس کیف
روس کیف در سده ۱۰ (میلادی)
روس کیف در سده ۱۱ (میلادی)
سلسله‌های ترک
عشایر اوراسیا
کشورهای پیشین در اروپا
کشورهای تاریخی ترک‌تبار
مجارستان در قرون وسطی
مولداوی در قرون وسطای آغازین