قتیل لاهوری

محمد حسن خان قتیل لاهوری  (زاده ۱۱۷۰ق، درگذشته ۱۲۳۳ق) مشهور به میرزا قتیل و قتیل لاهوری به خاطر اشعار عرفانی زیبا در ایران و شبه قاره هند شهرت دارد.  قتیل در شعرهای خود زادگاهش را دهلی و یا شاه‌جهان‌آباد خوانده است: 

و همچنین:

غلام همدانی مصحفی در کتاب خود «عقد ثریا»‌ (۱۱۹۹ق)، نام هندی قتیل را «دیوالی سنگهه» نگاشته و او را از قومِ کهتری (به انگلیسی: Khatri) بهنداری (به انگلیسی: Bhandari) پتالئی دانسته است .  قتیل نخست هندو بوده و بعدآً به اسلام گرویده است. بنا به همین سند نیز نامه نواب نظام الملک بهادر سپه سالار غازی الدهجان دربارهٔ میرزا قتیل شاعر به صاحب زاده خود نوشته، آمده است و در آن به موسی و طور سینا و ارتباط حروف بین این دو کلمه و چند بیت از اشعار وی اشاره شده‌است..

شیخ آغا بزرگ طهرانی در ذیل عنوانِ «دیوان قتیل لاهوری» در الذریعة می‌فرماید:«و هو المیرزا محمد حسین بن درگاهی مل من هنود کایته. نزل مع أبیه فیض آباد ، و اسلم هو وعمره ثمانیة عشر سنة علی ید المیرزا محمد باقر الشهید ، واعتنق التشیع وتخلص قتیل، ثم نزل لکهنو وتوفی ۱۲۴۰ » برگردان:«و او میرزا محمد حسین ابن درگاهی، از اهل کایته هندی است. او به همراه پدرش به فیض‌آباد آمد و اسلام را در هجده سالگی در پیشگاه میرزا محمد باقر شهید پذیرفت. او به تشیع گروید و قتیل تخلص کرد. سپس به لکهنؤ رفت و در ۱۲۴۰ [قمری] درگذشت.»

آثار 
آثار قتیل همه به زبان فارسی است و عبارتند از:

 ديـوان قتيل
 مثنوي صبح بهار
 مظهر العجائب
 درياي لطافت
 چهار شربت
 شجرة الامانی: به سال ۱۲۰۶ قمری به خواهش دوست مؤلفش سید امان‌علی نوشته شده است. این کتاب توسط محمدسلیم مظهر و مرتضی چرمگی عمرانی تصحیح شده است.
 نهر الفصاحت 
 هفت تماشا:‌ به خواهش آقا محمد صادق خان فراهانی و آقا ابوالحسن خان قزوینی، در آداب و رسوم هندوان و مسلمانان ساکن شبه قاره هند است.

نمونه شعر 
مشهورترین غزل عارفانه قتیل لاهوری که دستمایه قوالان هند نیز بوده بدین شرح است:

پانویس 

شاعران اهل هند
عارفان اهل هند