سر سنگ (معدن)

معدن سَرِ سنگ یک معدن معروف لاجوَرد در ولایت بدخشان در افغانستان است که دیرینگی آن به دوران پیشاتاریخ (با پیشینه‌ای بالغ بر بیش از ۷۰۰۰ سال پیش) می‌رسد. این معدن از یک دالان (تونل) قدیمی بدون استفاده و دو دالان جدید تشکیل شده‌است. 

معدن سر سنگ تنها منبع لاجورد در عصر باستان بوده، بطوریکه لاجورد استخراج‌شده از این معدن در کشفیات باستان‌شناسی مشهور جهان چون گنجینهٔ شاهی اور و آرامگاه توت‌عنخ‌آمون، فرعون مشهور در مصر باستان دیده شده‌است.

سپالی‌تپه■
جارکوتن■

گونورتپه■
توگولوک‌تپه■
نمازگا■
■اناو

دشلی■
■تپه فُلول
سَرِ سنگ■
شورتوغَی■
■مُندیگک
■تپه دِه‌مُراسی
گردان‌ریگ■
دَم■

■تکسیلا
هَرَپه■
■◉کویته
داوده‌دمب■
سیبری■
مهرگره■
■نوشهرو
■موهن‌جو دارو

■شهر سوخته
■شهداد
■تپه یحیی
■مارلیک

■بابل
■ایسین
■لارسا
اور■
لاگاش■

حــــوزهٔ تـــمـــدن بـــاخـــتـــر-مــــرو
حــــوزهٔ تـــمـــدن دره ســــند
حــوزهٔ تــمــدن جــیــرُفــت (نــیــاعــیــلامی)
تمدن عیلام
حوزهٔ تمدن‌های میان‌رودان

◉تهران
◉اصفهان
◉تبریز
◉مشهد
◉شیراز
◉بندرعباس

◉کابل
◉مزار شریف
◉هرات
◉قندهار

دوشنبه◉
خجند◉
◉قرغان‌تپه
خاروغ◉

◉سمرقند
بخارا◉
◉تاشکند

عشق‌آباد◉

اسلام‌آباد◉
پیشاور◉
◉لاهور
کراچی◉

◉بغداد
پایگاه‌های باستان‌شناسی عمدهٔ افغانستان از عصر برنز و تمدن‌های تأثیرگذار در افغانستان در آن عصر.پایگاه باستان‌شناسی ■شهر امروزی ◉
توجه: برای مشاهدهٔ موقعیت صحیح این پایگاه‌ها از تفکیک‌پذیری (resolution) ابعاد ۱۹۲۰ در ۱۰۸۰ و زوم %۱۰۰ در صفحهٔ نمایشگر خود استفاده کنید.

جستارهای وابسته 
 وزارت معادن افغانستان
 لاجورد
 عصر برنز

پانویس

منابع 
 Sarah Stone, 'LAPIS LAZULI in pursuit of a celestial stone', EAST and WEST PUBLISHING LTD, London, 2010, 
 فهرست پایگاه‌های باستان‌شناسیِ افغانستان (عنوان فرانسوی: Catalogue des sites archeologiques d'Afghanistan/عنوان انگلیسی: Archaeological gazetteer of Afghanistan)، جلد اول و دوم، نوشتهٔ وارویک بال (Warwick Ball)، انتشارات Editions Recherche sur les civilisations، پاریس، ۱۹۸۲، . 
 بناهای افغانستان: تاریخ، باستان‌شناسی و معماری (عنوان انگلیسی: The Monuments of Afghanistan: History. Archaeology and Architecture)، نوشتهٔ وارویک بال (Warwick Ball)، انتشارات I.B. TAURIS، نیویورک، ۲۰۰۸، .

مطالعهٔ بیشتر 

 Wood, J. 1872. Journey to the Source of Oxus: 170-172. London. 
 Le Strange, G. 1905. Lands of the Eastern Caliphate: 436-437. London.
 Nasiri, A. 1962-63. 'The lapis lazuli in Afghanistan'. Afghanistan 17-18.
 Hermann, G. 1970. 'Lapis lazuli: the early phases of its trade'. Iraq 30: 21-57.
 Stone, S., 2010, LAPIS LAZULI in pursuit of a celestial stone: 10, 11, 13, 15, 17, 19, 20, 82, London. 

مناطق مسکونی در ولایت بدخشان، افغانستان
اقتصاد افغانستان
پایگاه‌های باستان‌شناسی افغانستان
پایگاه‌های باستان‌شناسی افغانستان از عصر آهن
پایگاه‌های باستان‌شناسی افغانستان از عصر برنز
لاجورد