کاظم مدیر شانه‌چی

کاظم مدیر شانه‌چی (۱۳۰۶، مشهد - ۱۳۸۱، مشهد) از علمای عرصه حدیث و روایت و از پژوهشگران و اندیشمندان ایرانی است. او دروس مقدماتی و ادبی حوزه را از علمایی چون ادیب نیشابوری، ادیب هروی و مدرس یزدی فرا گرفت. وی از بنیان‌گذاران دانشکدهٔ الاهیات دانشگاه مشهد بود.

زندگی 
وی پس از طی مقدمات و سطوح در درس خارج فقه و اصول علمای برجسته‌ای چون میرزا حسین فقیه سبزواری، حاج شیخ هاشم قزوینی، حاج سعید یونسی اردبیلی، خویی، میرزا احمد کفایی و سید محمدهادی میلانی آموخت و علوم عقلی را از استادان فن فرا گرفت و به تدریس پرداخت.

شانه‌چی از زمان تأسیس دانشکده الهیات دانشگاه مشهد در سال ۱۳۳۷ به تدریس در این دانشگاه دعوت شد و در طی دوران تدریس، به تحقیق و تتبع درباره منابع احادیث و کتب معتبر حدیث شیعی و سنی دست زد و آثاری را پدید آورد. او توانست از روحانیونی همچون شیخ آقا بزرگ تهرانی،  سبزواری و آیت‌الله مهدی الهی قمشه‌ای، اجازه اجتهاد دریافت کند و خود بعد از آن به تربیت طلاب علوم دینی بپردازد.

آثار 
تألیفات شانه‌چی در زمینه حدیث و فقه اسلامی فراوان بوده که گزیده‌ای از آنها عبارتند از:

علم الحدیث - ترجمه و شرح تبصره - روش استنباط و سنن النبی در ۹ جلد- آیات الاحکام - درایةالحدیث - تاریخ فقه مذاهب اسلامی - حجّ پیغمبر (ص) - مزارات خراسان و تاریخچه ادوار منطق

وی علاوه بر تدریس تاریخ اسلام، تاریخ ادیان، آیات الاحکام و ادوار فقه، مقالات فراوانی نگاشته و در زمینه کتاب‌شناسی و نسخه‌شناسی، چندین فهرست را منتشر ساخته‌است و در راستای شناسایی کتب خطی و نسخه‌شناسی، سفرهای متعدد به کشورهای روسیه، آذربایجان، ازبکستان، مصر، ترکیه، سوریه، لبنان، مراکش، واتیکان و اسپانیا نمود و از نسخه‌های نفیس، عکس‌برداری و فیش‌برداری کرد.

کتابخانه تخصصی شانه‌چی در دانشگاه فردوسی مشهد قرار دارد. این کتابخانه دارای بیش از ۷ هزار جلد کتاب، یکصد پایان‌نامه دانشگاهی اهدایی به شانه‌چی، ۴۵ عنوان کتاب و چندین مقاله علمی، تخصصی و تحقیقی از تألیفات او است. کتاب‌های اهدایی بیشتر در زمینه تفسیر قرآن کریم، حدیث، فقه، اصول و حقوق اسلامی، کتاب‌شناسی و علم رجال است. این کتابخانه تخصصی بنا به وصیت شانه‌چی به کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی اهدا شد.

افتخارات 
 چهره ماندگار (سال ۱۳۸۰ شمسی)

درگذشت 
حجت‌الاسلام شانه‌چی  در بیست و چهارم اردیبهشت ۱۳۸۱ شمسی در ۷۵ سالگی درگذشت و در حرم علی بن موسی‌الرضا به خاک سپرده شد.

منابع 

 مرکز تعلیمات اسلامی واشینگتن، "سیمـای دانشوران".

الهی‌دان‌ها
اهالی مشهد
برگزیدگان همایش چهره‌های ماندگار در الهیات
محدثان اهل ایران
درگذشتگان ۱۳۸۱
روحانیان شیعه اهل ایران
روحانیان شیعه اهل مشهد
زادگان ۱۳۰۶
خاک‌سپاری‌ها در حرم امام رضا