جلیلوند (عشایر)

جلیلوند نام یکی از طوایف اصیل لک زبان لکی ساکن استانهای کرمانشاه است. آنان که از شیراز دوره زندیه نشأت می‌گیرند و جلیلوندهای اصیل و قدیمی جز سربازان یا سرداران کریم خان زند بوده که بعد از شکست کریم خان زند به ناچار پراکنده و بسیاریشان به مناطق پیرامون کرمانشاه مهاجرت کردند و عده ای در روستای چالاب از توابع تویسرکان سکنی گزیدند که معروفترین آنان سهام الدوله (جعفر قلی خان جلیلوند) و سناتور علی اکبر خان جلیلوند و کدخدا آقاخان جلیلوند که همسرش زمرد جلیلوند بوده (دارای چهار فرزند پسر به نامهای ایلخان جلیلوند و احمدخان جلیلوند و علی جلیلوند و هوشنگ جلیلوند و چهار دختر به نام‌های صدیقه جلیلوند و صفیه جلیلوند و ماه ‌دولت جلیلوند و خوش
قدم جلیلوند) از خان‌های خوش‌نام و مردمی منطقه می‌باشند. رابینو در ۱۹۰۵ از وجود ۲۰۰ تا ۳۰۰ خانواده یک جانشین جلیلوند ساکن بخش دینور که از فشار و سرکوب در کرمانشاه فرار کرده بودند نام می‌برد. بنا بر بررسی یونسکو در اوایل دهه ۱۹۶۰ باقی‌مانده جلیلوند دینور بخشی از اتحادیه قبایلی سنجابی را تشکیل می‌دهند. رابینو در خصوص جلیلوند در منطقه قزوین در ۱۹۰۹ شمارشان را ۸۰۰ خانواده تخمین می‌زند. تا ۱۹۳۲ بنا بر مسعود کیهان تعدادشان به فقط ۳۰۰ خانواده کاهش یافته بود. در اواخر دهه ۱۹۶۰ پرویز ورجاوند مشاهده گرد آنها تنها ۱۵۰ تا ۲۰۰ خانواده را تشکیل داده ساکن روستاهای آغچکند، بشگل؛ قره باغ و ینگیجا پایین در در دهستان قاقزن بودند.

منابع 

 مقالهٔ «جلیلوند JALILAVAND» در دانشنامه ایرانیکا.

ایلات کرد
عشایر ایران
مردم لک
مردمان ایرانی‌تبار