سیر حکمت در اروپا

سیر حکمت در اروپا کتابی از محمدعلی فروغی است که جلد اول آن در سال ۱۳۱۰ منتشر شد. جلد دوم و سوم به ترتیب در سال‌های ۱۳۱۸ و ۱۳۲۰ انتشار یافت. این کتاب نخستین اثر دقیق و منظم از فلسفه غرب در ایران است.

در مقدمه سیر حکمت در اروپا، فروغی انگیزه خود را از تألیف این کتاب اینگونه توضیح می‌دهد: «ملاحظه فرمایید که در مشرق‌زمین و ممالک اسلامی از چندین قرن به این‌طرف جریان امور معارفی کاملاً مانند اوضاع اسکولاستیک اروپا بوده‌است و این حالت بیشتر ازاین‌جهت شگفت‌آور است که شرع مقدس اسلام بنیاد احکام و کلیهٔ امور را بر عقل گذاشته و تعلیمات هیچ حکیم و فیلسوفی را ضروری دین نشمرده‌است. بااین‌همه، فضلای ما هم جمود و رکورد اصحاب اسکولاستیک را داشته‌اند و نتیجه یک‌سان بوده‌است و عجیب‌تر اینکه مردم کشور ما در علم و حکمت نسبت به اروپائیان پیش‌قدم بودند و مغربیان اسکولاستیک را برچیده، وارد مراحل جدید شده، هفت شهر علم را گشتند و ما هنوز اندر خم یک کوچه‌ایم.» در همین مقدمه فروغی می‌گوید که «کوشیده‌ام تا افکار اروپایی را به شیوهٔ بیان ایرانی ارائه دهم و اصطلاحاتی را که در زبان و بیان ما سابقه نداشته‌است، از نو بسازم. اگر قصوری رفته ما را معذور دارند که در این راه پیش از ما کسی قدم نگذاشته و جاده کوبیده نشده بود.»

محتویات کتاب 
این کتاب شامل سه جلد و یک ضمیمه‌است.
 جلد اول
 دیباچه
 فصل اول / حکمای پیش از سقراط
 فصل دوم / سقراط و افلاطون و ارسطو
 فصل سوم / متأخرین از حکمای قدیم
 فصل چهارم / حوزهٔ علمی اسکندریه و دورهٔ رومیان
 فصل پنجم / علم و حکمت در اوایل قرون وسطی
 فصل ششم / اسکولاستیک
 فصل هفتم / تجدید حیات علم و ادب
 فصل هشتم / فرنسیس بیکن
 فصل نهم / دکارت
 پیوست / گفتار در روش درست راه بردن عقل و طلب حقیقت در علوم (کلام دکارت)
 جلد دوم
 دیباچه
 مقدمه
 فصل اول / حکمای فرانسه در سدهٔ هفدهم
 فصل دوم / اسپینوزا
 فصل سوم / لایبنیتس
 فصل چهارم / حکمای انگلیس در سدهٔ هفدهم
 فصل پنجم / حکمای انگلیس در سدهٔ هیجدهم
 فصل ششم / حکمای فرانسه در سدهٔ هیجدهم
 فصل هفتم / کانت
 جلد سوم
 دیباچه
 مقدمه
 باب نخستین / حکمای اروپا در نیمهٔ اول سدهٔ نوزدهم
 باب دوم / حکمای اروپا در نیمهٔ دوم سدهٔ نوزدهم

نقد و نظر 
فروغی فایدهٔ تألیف سیر حکمت در اروپا را دو چیز می‌داند که یکی آشنایی دانش‌اندوزان با افکار حکمای باختر است و «دیگر این‌که مفتاح و روش نگارش فلسفهٔ جدید را به زبان فارسی امروزی به دست» می‌دهد.

پانویس 

کتاب‌های انتشارات سازمان کتاب‌های جیبی
کتاب‌های فلسفی