قلعه سرماج

قلعه سرماج در شهرستان هرسین، روستای سرماج حسین‌خانی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۹۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

ظاهراً قلعه‌ی بزرگ سرماج در مجاورت دینور (شهر باستانی) بوده است، اگرچه محل آن هنوز معلوم نیست. یاقوت این قلعه را غیرقابل تسخیر معرفی کرده است. این قلعه را حسنویه که به سال ۳۶۹ در آنجا وفات یافت از سنگ‌های تراشیده ساخته بود. (بنا به قولی اين مكان از زمان ساسانيان اهميت داشته و بني حسنويه آنرا به عنوان تختگاه خود برگزيدند و حسنويه اولين فرد از حاكمان اين خاندان، به تجديد عمارت قلعه همت گمارد.) این حاکم بنا به قول ابن اثیر نزدیک به پنجاه سال سلطنت باشکوهی در آنجا داشته است. یک قرن بعد از آن یعنی در سال ۴۴۱ سلطان طغرل سلجوقی صد هزار نفر از لشگریان خود را برای تسخیر آن قلعه فرستاد و پس از آنکه چهار سال آن‌را در محاصره داشت توانست برادر خود یون‌‌نال را مقهور کند و از آنجا بیرون آورد.

جستارهای وابسته 
 فهرست آثار ملی ایران
 سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

منابع 

قلعه‌های تاریخی شهرستان هرسین
آثار دوره حسنویان در هرسین
قلعه‌های ساسانیان
قلعه‌ها در ایران