حاجب مرتاض

حاجب مرتاض متولد چهارم دی ماه ۱۳۱۰ استان یزد، مادرش بی بی سکینه و پدرش میرزا عزیزالله خان مرتاض تاجر و وکیل و دانش آموخته مدرسه دارالفنون، که در دبیرستان کیخسروی یزد زبان انگلیسی تدریس می نمود، وی از نسل میرزا علی آقا شیرازی تاجر است.

میرزاهدا مرتاض، دیگر پزشک شهیر یزدی هم برادر اوست.

زندگی‌نامه 
حاجب مرتاض در سال ۱۳۲۹ شمسی به دانشگاه علوم پزشکی تهران وارد شد و برای ادامه تحصیل شهر یزد را به مقصد تهران ترک کرد. 

وی  دوران دانش جویی خود را زیر نظر پروفسور یحیی عدل پدر جراحی ایران و دوران آموزش جراحی را در بیمارستان سینا طی نمود. جراحی در آن زمان شامل تمام موارد جراحی‌ها می‌شد.

زندگی حرفه‌ای 
وی در سال ۱۳۴۳ با سفر به آمریکا و انگلستان تکنیک جراحی استخوان مدرن و جراحی عمومی فرا گرفت. در سال شروع فعالیت دکتر در بیمارستان گودرز این مرکز را با ساخت ۶ تختخواب آغاز و در طول ۲۷ سال فعالیت دکتر در آنجا تا سال ۱۳۶۷، بر اثر توسعه و رونق آن، به ۲۵۰ تختخواب افزایش یافت. بعد از آنکه بیمارستان گودرز با مدیریت دکتر مرتاض به وضعیت مطلوبی رسید، حاجب به فکر احداث بیمارستانی در یزد افتاد همان وعده‌ای که در دوران همکاری به پروفسور عدل داد در سال ۱۳۷۰ کلنگ احداث بیمارستان مرتاض توسط پروفسور عدل زده شد. این بیمارستان مجهز نمونه‌ای کوچک از بیمارستان‌هایی است که در انگلستان است زمین احداثی آن، با مساحتی حدود ۱۵ هزار متر مربع و زیر بنای ۱۶ هزار متر مربع، در ۵ طبقه احداث گردید. این مرکز درمانی در ۲۳ بهمن ماه سال ۱۳۸۲ رسماً افتتاح شد و مورد بهره برداری قرار گرفت. اقدام ارزشمندی که دکتر حاجب مرتاض انجام داد وی را به عنوان یک کارآفرین نمونه در نظام سلامت ایران معرفی کرد بر اثر کارآفرینی وی ۵۷۰ نفر در بیمارستان مرتاض مشغول به کار می‌باشند. نام دکتر مرتاض بقدری برای یزدیان و حتی افراد دیگر در ایران آشناست که هرکس می‌شنود بی اختیار نام بیمارستان مرتاض که اقدام با ارزش و خداپسندانه او برای یزدیان به حساب می‌آید، ذهنش خطور می‌کند.  او همان پزشک میهن دوستی است که از هزار فرسنگ راه دور، از میان ناز و نعمتی که آمریکائیان و اروپایی‌ها برای نگه داشتن او، به پایش ریختند و نثارش می‌کردند، با غیرت  و تعصب ایرانی و یزدی قامت برافراشت؛ بنام  ایران بزرگ برگشت. دکتر مرتاض می‌گوید نهراسیدن از شکست کلید موفقیت است.

جوایز 
دکتر حاجب مرتاض که از سوی انجمن علمی جراحان عمومی ایران به عنوان جراح پیشکسوت سال ۹۰ انتخاب شد

افتخارات 

در سال ۱۳۴۰ بیمارستان گودرز یزد را با ۶۰ تختخواب راه اندازی نمود.
در سال ۱۳۵۰ زایشگاه لعل فیروز را با ۴۰ تختخواب احداث نمود.
در سال ۱۳۵۵ بخش مدرن و مجهز مراد را با ۱۶۰ تختخواب راه اندازی و افتتاح نمود
در سال ۱۳۴۳ برای ادامه تحصیلات پزشکی به انگلستان و آمریکا رفت.
در سال ۱۳۶۴ دانشکدهٔ پزشکی علی‌ابن ابی طالب وابسته به دانشگاه آزاد با مسؤولیت وی به عنوان اولین رئیس دانشکده راه‌اندازی شد و با جلب پزشکان و استادان معروف مانند دکتر رجحان، دکتر مستقیمی و دکتر فرح شادان مورد توجه همگان قرار گرفت و فارغ التحصیلان آن دوران اغلب دوره تخصصی و فوق تخصصی را پشت سرگذاشته و در نقاط مختلف ایران به درمان بیماران مشغول می‌باشند.
در سال ۱۳۸۲ بیمارستان ۱۲۰ تختخوابی «مرتاض»  در زمینی به مساحت ۱۵ هزار متر مربع و زیربنای ۱۶ هزار متر مربع  افتتاح گردید. هم‌اکنون ۱۲۴ پزشک متخصص و فوق تخصص و ۲۰ نفر پزشک عمومی و 620 نفر پرسنل در این بیمارستان به درمان بیماران استان یزد و استان‌های هم جوار مشغول می‌باشند.
در سال 40-1339  با کمک مالی گسترده  جهت تعمیر و گسترش و بهبودی شرایط زیست بچه های پرورشگاهی فقیر در یزد که جهنمی برای بچه های یتیم و بد سرپرست بود را به بهشتی زیبا تبدیل نمود . ( از خاطرات دکتر حسین پاپلی یزدی در کتاب شازده حمام  جلد چهارم ) و خانم اقدس بقایی

منابع 

 مقاله کارآفرینی و خلاقیت در ایران در دوماهنامه خبر یزدا، شماره ۲۶، ۱۳89 http://www.magiran.com/view.asp?Type=pdf&ID=869244
 پیام جراح شبکه اطلاع رسانی جراحان ایران - شاجا
https://web.archive.org/web/20111106131222/http://www.payamejarrah.com/spip.php?article96

اهالی یزد