سد شهید کاظمی

سد شهید کاظمی بوکان، سد بوکان(پیش از انقلاب ۱۳۵۷ کوروش کبیر نام داشت) یکی از سدهای بزرگ ایران با هستهٔ رسی است که در جنوب شرقی استان آذربایجان غربی و شمال استان کردستان قرار دارد.

تاج این سد در ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر بوکان تابع استان آذربایجان غربی نزدیک مرز استان کردستان قرار دارد.

قسمتی از مخزن سد در محدودهٔ استان کردستان شهر سقز قرار گرفته و حوضهٔ آبریز آن از کوهستان‌های چهل چشمه و کیله شین از رشته کوه‌های زاگرس در کردستان بین سقز و بانه و دیواندره سرچشمه می‌گیرد.

سد بوکان برای تنظیم و استفاده از آب و سیلاب‌های رودخانهٔ زرینه در سال ۱۳۵۰ شمسی ایجاد شد و جهت آبیاری اراضی پایین دست سدی در محل جنوب‌شرقی بوکان بر روی این رودخانه بسته شده‌است.

ساخت 
شروع احداث این سد در مرداد ماه سال ۱۳۴۶ با هدف تأمین آب کشاورزی، شرب و برق منطقه توسط یک شرکت اتریشی (پور اتریش) آغاز شد. در مهرماه ۱۳۵۰ طی یک مراسم با حضور محمدرضا پهلوی در بوکان، این سد افتتاح شد. سد بوکان در مسیر رودخانه زرینه‌رود قرار دارد.

نام پیشین این سد، کوروش کبیر بود. در سال ۱۳۵۸ خورشیدی، هیئت وزیران دولت موقت جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ ششم مرداد آن سال بنا به پیشنهاد وزارت نیرو تغییراتی در نام سدهای ایران اجرا و تصویب شد و در دهه ۶۰ نام این سد به «شهید کاظمی» تغییر نام یافت.

مختصات 
طول تاج سد بوکان ۷۲۰ متر و ارتفاع آن از پی ۵۰ متر است. با افزایش حجم مخزن سد در سال ۱۳۸۴، حجم کل مخزن سد به ۷۶۲ میلیون مترمکعب رسید. این سد علاوه بر تأمین آب شهرهای بوکان، میاندوآب و عمدهٔ آب شهر تبریز، سالیانه بیش از یکصد میلیون متر مکعب آب شرب و صنعت و در حدود ۵۵ هزار هکتار از زمین‌های کشاورزی شهرستان‌های عجب‌شیر و آذرشهر را نیز آبیاری می‌کند. همچنین این سد هرساله پذیرای هزاران نفر از سرتاسر ایران است.
دریاچه سد بوکان با ۷۱۸ میلیون مترمکعب بیشترین آب پشت سد را به خود اختصاص داده‌است.

دسترسی 
راه دسترسی آسفالته از سمت شهر بوکان میسر است که سایر شهرهای همجوار با ورود به شهر بوکان، به سمت جاده منتهی به سد «معروف به جاده سد» امکان دسترسی به آن را پیدا می‌کنند. این سد از شهر سقز، حدود ۶۲ کیلومتر فاصله دارد.

از نظر نظامی و راهبری این سد در حوزه استحفاظی شهرستان بوکان در منابع رسمی ایران عنوان می‌شود.

نگارخانه

منابع 

ایستگاه‌های برق‌آبی در ایران
سدهای استان آذربایجان غربی
سدهای پشت‌بنددار
سدهای کامل‌شده در ۱۹۷۱ (میلادی)
شهرستان بوکان
شهرستان سقز