سریه نخله

سریه نخله یا راهزنی نخله به عملیات راهزنی ۸ تا ۱۲ تن از مسلمانان مهاجرین در صدر اسلام گویند که به دستور محمد و تحت فرماندهی عبدالله بن جحش (در راستای تامین نیاز مسلمانان) و در منطقهٔ نخله در جاده طائف - مکه رویداد. این حادثه به کشته‌شدن یکی از ۴ محافظ کاروان تجاری مشرکین و اسارت ۲ تن دیگر انجامید.

منابع برای تاریخ‌نگاری رویداد سریه نخله 
گزارش استاندارد از اولین نبرد بین مهاجرین (مسلمان) و قریش مشرک در طی لشگرکشی به نخله، بر اساس روایت ابن اسحاق است که او به گزارش عروه و نقل قول الزهری و همچنین یزید بن رومان استناد کرده‌است.

شرکت کنندگان 
در کاروان قریش چهار نفر به اسامی زیر شرکت داشتند:
امر بن الحدرمی. او رهبری کاروان را به عهده داشت.
عثمان بن عبدالله بن المغیره از قبیله مخزوم.
 نوفل بن عبدالله بن المغیره (برادر عثمان بن عبدالله).
الحکیم بن قیسان، برده آزاد شده (مولی) از هاشم بن المغیره.

شرح رویداد 
به گزارش ابن اسحاق عبدالله بن جحش، متحد بنو عبدالشمس با لشکر کوچکی از ۸ تا ۱۲ نفر از مهاجرین به بیرون فرستاده شد. محمد به او فرمانی به صورت نامهٔ مهر و موم شده داده بود تا اینکه بعد از ۲ روز از خروج از مدینه، نامه را باز کرده و بخواند. در مسیر مقرر شده،  نامه را باز کرده و فهمیدند که به آنها دستور داده شده‌است تا به محل نخله در جاده طائف-مکه بروند و در آنجا به کاروان مکه‌ای‌ها شبیخون بزنند. آنها سرانجام در نخله با کاروان مکه‌ای‌ها مواجه شدند و با تغییر شکل، تردیدشان را با حاجی نشان دادن خود، برطرف کردند. مسلمانان پس از بدست آوردن موقعیتی مناسب حمله را آغاز کردند. از ۴ محافظ اختصاصی کاروان، عمر بن خضرمی کشته شد و ۲ تن دیگر اسیر شدند، در حالی که نفر چهارمی فرار کرد. با وجود دادن هشدار به دشمن در نتیجهٔ این کار، به نظر نمی‌رسد گروه مسلمانان مشکلی در برگرداندن کاروان و اسیرها به مدینه داشته باشند. با این وجود برخی تردیدها در گزارش کشتن مکی‌ها در ماه حرام رجب - ماهی که خونریزی حرام است - بیان شده‌است. محمد در آغاز غنائم را تقسیم نکرده باقی گذاشت و سهم خمس آن را که به او پیشنهاد شده بود، قبول نکرد، ولی سرانجام یک وحی(۲:۲۱۷/۲۱۴) کار آنها را توجیه کرد. هیئت نمایندگان مکی به مدینه آمدند تا برای توافق برای پرداخت فدیه اسیران، آنها را آزاد کنند و محمد با پرداخت ۱۶۰۰ درهم برای هر یک بعد از برگشت سالم ۲ تن از مسلمانانی که از بقیه گروه جامانده بودند، موافقت کرد.

نکتهٔ نخست که در مورد این ماجرا باید گفته شود این است که محمد اقدام احتیاطی پیچیده‌ای برای ضمانت امنیت عملیاتش کرده‌است؛ نه تنها به فرمانده گروهش دستورالعملی در قالب نامهٔ مهر و موم شده داده‌است که از قرار معلوم محتوایش را فقط خودش، کاتبش، و یکی دو تن از مشاوران معتمدش می‌دانستند، بلکه گروهش را به سمت جادهٔ نجد فرستاد که حدوداً سمت شرق (مدینه) می‌شده‌است، اگر چه هدف نهایی آنها سمت جنوب (مدینه) بوده‌است. بدون شک این کار برای این انجام شده تا از کشف آن توسط سیستم جاسوسی مکی‌ها جلوگیری شود. اما به هر حال، چون این لشکرکشی به نقطه‌ای صورت می‌گرفت که به مکه خیلی نزدیکتر بود تا مدینه، احتمالاً خطر لو رفتن نقشه گروه وجود داشته‌است.

در کتاب تاریخ اسلام کمبریج 
مونتگمری وات در کتاب تاریخ اسلام کمبریج اینگونه شرح می‌دهد:

پانویس

منابع

برای مطالعه بیشتر 
 
 Watt, W. Montgomery, “Nak̲h̲la”, in: Encyclopaedia of Islam, Second Edition, Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel, W.P. Heinrichs. Consulted online on 21 November 2021 <http://dx.doi.org/10.1163/1573-3912_islam_SIM_5774>
First published online: 2012
First print edition: ISBN 9789004161214, 1960-2007

جستارهای وابسته 
 فهرست جنگهای محمد

لشکرکشی‌های انجام‌شده به فرمان محمد
ویکی‌سازی رباتیک