تی‌اف‌تی‌پی

Trivial File Transfer Protocol) TFTP) یک پروتکل انتقال فایل است که به دلیل سادگی در به‌کارگیری، پرکاربرد شده‌است. این پروتکل به کاربران دسترسی برای قرار دادن یا دریافت فایل از ریموت هاست را می‌دهد . از عمده‌ترین کاربرد آن می‌توان به انتقال خودکار فایل‌های مربوط به تنظیمات یک دستگاه یا فایل‌های مورد نیاز یک دستگاه برای بوت شدن در یک شبکه محلی اشاره کرد. این پروتکل اولین بار در سال 1998 استانداردسازی شد که مشخصات فعلی این پروتکل را می‌توان در RFC 1350 یافت.

بررسی اجمالی 
TFTP دارای طراحی ساده ایست که به‌کارگیری آن را آسان کرده‌است. این پروتکل  برای انتقال اطلاعات در مراحل اولیه ی بوت کردن از طریق شبکه مانند  BOOTP  , PXE , PSDP و... استفاده می‌شود. در واقع TFTP یکی از عناصر PXE یا پروتکل بوت شدن دستگاه‌ها از محیط شبکه است که در واقع درون بایوس کارت شبکه رایانه‌های میزبان، الگوریتمی برای استفاده از آن پیش‌بینی و نهادینه شده‌است.
از TFTP برای انتقال دیسک ایمیج‌های سیستم عامل‌ها و پرونده‌های پیکربندی به روتر ، آی پی‌های تلفن و فایروال‌ها نیز استفاده می‌شود. 
طراحی این پروتکل از پروتکل EFTP  که بخشی از مجموعه پروتکل‌های PUP است تأثیر گرفته‌است . امروزه به دلیل امنیت پایین این پروتکل از آن در انتقالات فایل در اینترنت استفاده نمیشود و تقریباً تنها استفاده ی آن در شبکه ی محلی (LAN) می‌باشد.
TFTP اولین بار در سال 1980 توسط IEN 133  تعریف شد. پس از آن در سال بعد در ماه June  تجدید نظر دوم این پروتکل به عنوان RFC 783  منتشر شد. بعد از آن آپدیت‌های مختلفی برای این پروتکل ارائه شد که آپدیت‌های کلی آن به ترتیب عبارتند از :

پروتکل TFTP که یکی از ساده‌ترین پروتکل انتقال است با استفاده از پروتکل UDP از پورت شماره ی 69 استفاده میکند. کار با این پروتکل بسیار آسان است و از بسیاری از تنظیمات و امکانات پیشرفته‌ای که بسیاری از پروتکل‌های انتقال داده پیشنهاد می‌کنند مستثنا است. این پروتکل تنها برای خواندن و نوشتن اطلاعات به ریموت سرور یا از ریموت سرور طراحی شده‌است و نمی‌تواند اطلاعات را تغییر نام دهد ، حذف یا لیست کند.

تفاوت TFTP و FTP 
در مقایسه با پروتکل انتقال داده TFTP، FTP بسیار ساده‌تر عمل می‌کند. به عنوان مثال در TFTP خبری از احراز هویت استفاده‌کننده نیست و هر کسی که دسترسی شبکه به آن داشته باشد می‌تواند از آن استفاده کند در حالی که برای استفاده از FTP  احراز هویت اهمیت بالایی دارد. البته این موضوع امنیت TFTP را کاهش می‌دهد.
TFTP در مقایسه با FTP  از سرعت بالاتری نیز برخوردار است. دلیل این موضوع این است که FTP در هنگام انتقال اطلاعات نیاز به تصدیق کردن بسته ی فرستاده شده(Packet) دارد ولی TFTP منتظر تصدیق بسته ی فرستاده شده نمیماند و فایل بعدی را ارسال میکند. در نتیجه سرعت آن بسیار بالاتر از اف تی پی است و می‌تواند فایل‌های با حجم بالایی را انتقال دهد.

کاربردهای TFTP 
 بوت کردن از راه دور از طریق شبکه بدون هارد دیسک
 پشتیبان‌گیری از تنظیمات شبکه
 پشتیبان‌گیری از فایل پیکر بندی روتر
 ذخیره ی دیسک ایمیج‌های سیستم عامل ها

میزبان‌های TFTP 
سایت‌های زیر نمونه‌هایی از TFTP سرورهستند:
SourceForge tftp-server
mobiletftpserver.com
tftp-server.com
Tftpd32

مطالعهٔ بیشتر 
 RFC 1785 – TFTP Option Negotiation Analysis, G. Malkin, A. Harkin, March 1995.
 RFC 2090 – TFTP Multicast Option, A. Emberson, February 1997. Status: Experimental
 RFC 2347 – TFTP Option Extension, G. Malkin, A. Harkin, May 1998. (This superseded the preceding, RFC 1782
 RFC 2348 – TFTP Blocksize Option, G. Malkin, A. Harkin, May 1998. (This superseded the preceding, RFC 1783
 RFC 2349 – TFTP Timeout Interval and Transfer Size Options, G. Malkin, A. Harkin, May 1998 (This superseded the preceding, RFC 1784.
 RFC 3617 – Uniform Resource Identifier (URI) Scheme and Applicability Statement for the Trivial File Transfer Protocol (TFTP), E. Lear, October 2003.

منابع 

 RFC 783
 Karen R. Sollins (1980-01-29). The TFTP Protocol. IETF. IEN 133. Retrieved 2010-05-01.
 RFC 1350
 http://www.uefi.org/sites/default/files/resources/2_4_Errata_A.pdf  "Unified Extensible Firmware Interface Specification"(PDF). UEFI. 2013-12-02. Retrieved 2014-04-04
 https://web.archive.org/web/20131102003141/http://download.intel.com/design/archives/wfm/downloads/pxespec.pdf  "Preboot Execution Environment (PXE) Specification - Version 2.1" (PDF). Intel Corporation. 1999-09-20. Retrieved 2014-02-08

استانداردهای مربوط به شبکه‌ها
پروتکل‌های شبکه
یوئی‌اف‌آی