جام ملت‌های اروپا ۲۰۲۰

قهرمانی فوتبال اروپای یوفا ۲۰۲۰، که با عنوان یورو ۲۰۲۰ یوفا یا ساده‌تر یورو ۲۰۲۰ نیز شناخته می‌شود، شانزدهمین دوره از قهرمانی اروپای یوفا، رقابت بین‌المللی چهار سالانه در فوتبال مردان اروپا است، که توسط اتحادیه فوتبال اروپا (UEFA) سازماندهی و برگزار شد. این دوره از رقابت‌ها با قهرمانی تیم ملی ایتالیا خاتمه یافت.

این رویداد ابتدا قرار بود از ۱۲ ژوئن تا ۱۲ ژوئیه ۲۰۲۰ در ۱۲ شهر در ۱۲ کشور عضو یوفا برگزار شود. در ۱۷ مارس ۲۰۲۰، یوفا تأیید کرد به دلیل شیوع بیماری کرونا، یورو ۲۰۲۰ یک سال به تعویق افتاد، و زمان جدید برای رقابت، ۱۱ ژوئن تا ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۱ پیشنهاد شد. به منظور کاهش فشار بر خدمات عمومی در کشورهای آسیب دیده و ایجاد فضای موجود در تقویم برای تکمیل لیگ‌های داخلی که به حالت تعلیق درآمده بودند، این رقابت به تعویق افتاد. در ۲۰ مارس ۲۰۲۰، یوفا اعلام کرد با وجود انتقال بازی‌ها از سال ۲۰۲۰ به ۲۰۲۱، رسانه‌ها همچنان می‌بایست از عنوان قهرمانی اروپا ۲۰۲۰ یا یورو ۲۰۲۰ یوفا برای نامیدن مسابقات استفاده کنند.

میشل پلاتینی، رئیس پیشین یوفا در سال ۲۰۱۲ گفت: «این مسابقات در چندین کشور به عنوان یک رویداد یک طرفه «عاشقانه» برگزار می‌شود تا سالگرد ۶۰ سالگی «تولد» قهرمانی اروپای یوفا را جشن بگیرد.» ورزشگاه ومبلی در لندن با داشتن بیشترین ظرفیت از هر یک از استادیوم‌های معرفی شده برای رقابت‌ها، برای دومین بار میزبان رقابت‌های نیمه‌نهایی و نهایی خواهد بود، ویمبلی پیش از این در مسابقات ۱۹۹۶ میزبانی قبلی خود را انجام داده بود. ورزشگاه المپیک در رم میزبان بازی آغازین بود که بین ترکیه و ایتالیای میزبان برگزار گردید.

این رقابت‌ها قرار بود در ۱۳ شهر انجام شود اما بروکسل به دلیل رها کردن پروژه ساخت ورزشگاه یورو استادیوم، در دسامبر ۲۰۱۷ از میزبانی کنار گذاشته شد. همچنین شهر دوبلین بخاطر تضمینی نبودن حضور تماشاگران از میزبانی کنار رفت. اسپانیا نیز میزبانی را از شهر بیلبائو به شهر سویل انتقال داد.

پرتغال به عنوان قهرمان ۲۰۱۶ این تورنمنت، مدافع عنوان قهرمانی بود که در دور یک‌هشتم پایانی، از بلژیک شکست خورد و حذف گردید. برای نخستین بار، از سیستم کمک داور ویدئویی (VAR) در رقابت قهرمانی اروپا استفاده شد.

کشورهای خواهان میزبانی 
کشورهای ایرلند جنوبی، اسکاتلند و ولز به صورت مشترک، جمهوری آذربایجان و گرجستان هم به صورت مشترک و ترکیه به صورت مجزا نامزد میزبانی رقابت‌های جام ملت‌های اروپا ۲۰۲۰ شده‌بودند که بعد از پیشنهاد میشل پلاتینی در رابطه با میزبانی کل اروپا برای یورو ۲۰۲۰، اعضای دیگر یوفا نیز این پیشنهاد را پذیرفتند. میشل پلاتینی رئیس یوفا در نشست اتحادیه‌های فوتبال اروپا تأکید کرد، هدف یوفا از اجرای این طرح به جای میزبانی متمرکز شراکت میزبانی با نقاط مختلف این قاره است.
یوفا تأکید کرد ۱۳ کشور به عنوان میزبان مشترک انتخاب می‌شوند و همین‌طور اعلام کرد که تا سپتامبر ۲۰۱۴ شهرهای میزبان یورو ۲۰۲۰ را معرفی می‌کند و کشورها تا سپتامبر ۲۰۱۳ فرصت ارسال درخواست میزبانی دارند.

ورزشگاه‌های میزبان

مقدماتی 

قرعه کشی مرحله مقدماتی در دوبلین واقع در ایرلند جنوبی و در تاریخ ۲ دسامبر ۲۰۱۸ انجام شد. مقدماتی این مسابقات با حضور ۵۵ تیم برگزار شد. این ۵۵ تیم برای کسب ۲۴ سهمیه به رقابت پرداختند. همچنین آقای گل مسابقات مقدماتی یورو هری کین با ۱۲ گل شد.

تیم‌های انتخاب‌شده

سیدبندی 
سیدبندی تیم‌ها به شرح زیر است:

گروه‌بندی تیم‌ها 

هر شهر میزبان سه بازی از مرحله گروهی و یک بازی از مرحله یک‌هشتم نهایی یا یک چهارم نهایی است بجز لندن که علاوه بر سه بازی مرحله گروهی و یک بازی از مرحله یک‌هشتم نهایی میزبان دو بازی مرحله نیمه نهایی و بازی فینال است.

ترکیب تیم‌ها 

در این دوره از جام ملت‌های اروپا به دلیل همه‌گیری بیماری کرونا تیم‌ها مجاز به استفاده از ۲۶ بازیکن بوده‌اند تا در صورت مبتلا شدن بازیکنی بتوانند از بازیکنان بیشتر بهره ببرند. با این حال حداکثر تعداد بازیکنان مجاز برای استفاده در هر مسابقه ۲۳ نفر خواهد بود. فهرست هر تیم ملی باید شامل سه دروازه‌بان باشد و فهرست تیم باید تا ده روز مانده به شروع بازی‌ها (۱ ژوئن ۲۰۲۱) ارسال شده باشد. اگر بازیکنی قبل از اولین مسابقه مصدوم یا بیمار شود می‌توان بازیکن دیگری جایگزین آن در فهرست تیم ملی کرد.

داوران 
در ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۸ اعلام شد که این مسابقات با استفاده از کمک داور ویدئویی انجام می‌شود.
یوفا در ۲۱ آوریل ۲۰۲۱ داوران جام ملت‌های اروپا ۲۰۲۰ را اعلام کرد.

لیست داوران در بخش کمک داور ویدئویی و در بخش داور پشتیبانی (داور چهارم یا داور ذخیره) نیز اعلام شد.

مرحله گروهی

گروه A

گروه B

گروه C

گروه D

گروه E

گروه F

رده‌بندی تیم‌های سوم

نمودار حذفی

یک‌هشتم نهایی

یک چهارم نهایی

نیمه نهایی

نهایی

قهرمان

آمار

گلزنان 
۵ گل

  کریستیانو رونالدو
  پاتریک شیک

۴ گل

  کریم بنزما
  هری کین
  امیل فورسبرگ
  روملو لوکاکو

۳ گل

  واینالدوم
  روبرت لواندوفسکی
  سفروویچ
  جردان شقیری
  رحیم استرلینگ
  آلوارو موراتا
  کاسپر دولبرگ

۲ گل

  تورگان هازارد
  ایوان پریشیچ
  یوسف پولسن
  یواکیم مهله
  میکل دامسگارد
  کای هافرتس
  مانوئل لوکاتلی
  چیرو ایموبیله
  متئو پسینا
  لورنزو اینسینیه
  فدریکو کیه‌زا
  دنزل دومفرایس
  ممفیس دپای
  آندری یارمولنکو
  رومن یارمچاک
  فران تورس
  پابلو سارابیا

۱ گل

  هری مگوایر
  جوردن هندرسون
  لوک شاو
  عرفان قهوه‌چی
  رابین گوسنس
  لئون گورتزکا
  مارکو آرناتوویج
  میشائیل گریگوریتش
  اشتفان لاینر
  کریستوف بامگارتنر
  ساشا کالادزیچ
  توما مونیه
  کوین دی بروینه
  یوئل پوهیانپالو
  نیکولو بارلا
  لئوناردو بونوچی
  توماس هولس
  واوت وگهورست
  کارول لینتی
  میلان اشکرینیار
  کالوم مک‌گرگور
  لوکا مودریچ
  نیکولا ولاشیچ
  میسلاو اورشیچ
  ماریو پاشالیچ
  گوران پاندف
  ازگیان الیوسکی
  رافائل گوئریرو
  دیگو ژوتا
  بریل امبولو
  ماریو گاورانوویچ
  الکساندر زینچنکو
  آرتن دووبیک
  کیفر مور
  آرون رمزی
  کانر رابرتس
  آنتوان گریزمن
  پل پوگبا
  آندریاس کریستنسن
  مارتین بریتویت
  توماس دلینی
  آتیلا فیولا
  آدام سالائی
  آندراس شافر
  الکسی میرانچوک
  آرتم دزوبا
  ویکتور کلاسون
  ایمریک لاپورت
  سزار آزپیلیکوئتا
  میکل اویارسابال

۱ گل به خودی

  مریه دمیرال
  وویچیخ شتزنی
  متس هوملس
  روبن دیاس
  رافائل گوئریرو
  لوکاس هرادتسکی
  مارتین دوبراوکا
  یورای کوتسکا
  پدری
  دنیس زکریا
  سیمون کیایر

کفش طلا 
انتخاب کفش طلا به عنوان بهترین گلزن جام از قوانین زیر تبعیت می‌کند.
 بیشترین تعداد گل
 در صورت برابر بودن تعداد گل، بیشتر بودن تعداد پاس گل
 در صورت برابر بودن تعداد گل و تعداد پاس گل، کمتر بودن دقایق حضور در زمین

تیم منتخب جام

بهترین بازیکن جام 
  جانلوئیجی دوناروما

بهترین بازیکن جوان 
  پدری –

بهترین گل مسابقات 
  پاتریک شیک (گل دوم به اسکاتلند)

رده‌بندی نهایی

انضباط 
یک بازیکن به دلیل تخلفات زیر به‌طور خودکار برای مسابقه بعدی محروم می‌شود:
دریافت کارت قرمز (تعلیق کارت قرمز ممکن است برای جرایم جدی تمدید شود)
دریافت دو کارت زرد در دو مسابقه مختلف؛ کارت زرد پس از اتمام مرحله یک چهارم نهایی منقضی می‌شود (محرومیت‌های کارت زرد به هیچ‌یک از مسابقات بین‌المللی آینده منتقل نمی‌شود).

جوایز 
در فوریه ۲۰۱۸ جوایز مربوط به هر قسمت اعلام شد.

درآمد

نماد 
نماد در تاریخ ۱۸ نوامبر ۲۰۱۹ به نام اسکیلزی رونمایی شد. این نماد تأثیر گرفته از فوتبال آزاد و فوتبال خیابانی می‌باشد.

توپ بازی‌ها 

در تاریخ ۶ نوامبر ۲۰۱۹ توپ مسابقات به نام یونیفوریا (ادغام کلمات Unity و Euphoria) توسط شرکت آدیداس رونمایی شد. این توپ دارای برجستگی‌های مشکی و آبی و رگه‌های صورتی و سبز می‌باشد.

پشتیبان‌های مالی 
 علی پی
 گروه پرایسلاین
 کوکا کولا
 فدکس
 گازپروم
 هینکن
 های‌سنس
 هواپیمایی قطر
 جاست ایت تیکوی
 تیک تاک
 ویوو
 فولکس‌واگن

ترانه رسمی 
ترانه رسمی این مسابقات تحت عنوان «ما یک مردم هستیم» توسط مارتین گریکس در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۹ ساخته شد. اولین اجرای زنده این ترانه نیز در افتتاحیه مسابقات در ورزشگاه ورزشگاه المپیک رم در ایتالیا برگزار شد.

حواشی

پیراهن اوکراین 
تزیین پیراهن اوکراین در این مسابقات با نقشه ای از مرزهای این کشور بوده‌است که در این نقشه شبه‌جزیره کریمه که در سال ۲۰۱۴ به کشور روسیه الحاق شده اما هنوز بخشی از قلمرو خود را به وسیله اوکراین در نظر گرفته‌است، نیز وجود داشت. همچنین روی پیراهن، شعارهای "افتخار به اوکراین، افتخار قهرمانان! " وجود داشت. سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، ماریا زاخارووا ضمن نامناسب بودن این شعار اعلام کرد که شعار ملی کشور اوکراین برگرفته از حکومت نازی‌ها بوده‌است. همچنین دیمیتری اسفیشچف نماینده پارلمان روسیه در اتحادیه اروپا گفت که هیچ اختلافی برای نقشه اوکراین وجود ندارد چرا که مرزه‌ای به‌رسمیت‌شناخته‌شده توسط سازمان ملل متحد را منعکس می‌کند.

بیهوشی اریکسن 
در جریان مسابقه بین تیم‌های دانمارک و فنلاند، کریستین اریکسن بازیکن تیم دانمارک به دلیل ایست قلبی بر زمین افتاد. تیم پزشکی بلافاصله به زمین آمده و اریکسن را از بیهوشی درآورده و به بیمارستان منتقل کردند. این بیهوشی باعث شد تا بازی نیمه کاره مانده و مجدد پس از دو ساعت دوباره از سر گیرد.

توهین آرناتوویچ 
در جریان بازی بین تیم‌ها اتریش و مقدونیه، مارکو آرناتوویج مهاجم تیم اتریش پس از گلزنی به مقدونیه، به ازگیان الیوسکی بازیکن مقدونیه و خانواده اش توهین کرد. آرناتوویج صرب تبار و الیوسکی آلبانی‌تبار بوده و بین این دو کشور جنگ‌های سیاسی در سال‌های مختلف رخ داده بود. فدراسیون فوتبال مقدونیه پس از این جریان به‌طور رسمی به یوفا اعتراض خود را اعلام کرد. پس از تحقیقات انجام شده توسط یوفا، آرناتوویج یک جلسه از همراهی تیم ملی اتریش محروم شد.

حذف تبلیغ نوشیدنی 
در کنفرانس مطبوعاتی بازی بین دو تیم پرتغال و مجارستان، کریستیانو رونالدو کاپیتان پرتغال، بطری نوشابه کوکا کولا را از روی میز برداشت و یک بطری آب به جای آن قرار داد، دلیل این کار تمام شدن قرارداد کریستیانو رونالدو با شرکت کوکاکولا بود. قبل از بازی فرانسه و آلمان نیز پل پوگبا بطری آبجو را از روی میز برداشت. پس از انجام این کارها از این دو بازیکن، یوفا با صحبت با فدراسیون کشورهای پرتغال و فرانسه اعلام کرد که این حرکت از بازیکنان لطمه بزرگی به حامیان مالی مسابقات خواهد زد و در صورت تکرار این قضیه بازیکنان با محرومیت رو به رو خواهند شد.

اعتراض صلح سبز 
در جریان مسابقه بین آلمان و فرانسه، مردی با پاراموتور بر فراز استادیوم آلیانز آرنا درآمد که به مانعی برخورد کرد و بر روی جایگاه تماشاگران افتاد. این حرکت به عنوان نماد اعتراض صلح سبز به کارخانه تولید خودرو فولکس‌واگن بود که موجب شد دو نفر در جایگاه تماشاچیان دچار جراحاتی شوند و مجبور به دریافت مراقبت‌های پزشکی شدند. یوفا از آلمان به خاطر عدم ایجاد امنیت کس برگزاری مسابقه اعتراض کرد و این حرکت را خطرناک دانست. سیاستمداران آلمان نیز ضمن عذرخواهی، ممنوعیت پرواز بر فراز آلیانز آرنا را در زمان مسابقات صادر کردند.

بازوبند کاپیتانی رنگین کمان 
مانوئل نویر کاپیتان تیم ملی آلمان، با گذاشتن بازوبند کاپیتانی رنگین کمان به حمایت از همجنس گرایان پرداخت. در ابتدا این عمل مورد اعتراض قرار گرفت اما یوفا ضمن تأیید این قضیه آن را «رنگی برای تنوع» اعلام کرد.

نورپردازی رنگین کمان آلیانز آرنا 

پیش از برگزاری بازی دو تیم آلمان و مجارستان در مرحله گروهی، شورای شهر مونیخ اقدام به روشن نمودن چراغ‌های اطراف آلیانز آرنا به نماد همجنس‌گرایی کرد. از آنجا که این پروژه به عنوان اعتراض علیه قانون تصویب شد پارلمان مجارستان در مورد حقوق اطلاعات افراد جوان را در رابطه با همجنس‌گرایی و تغییر جنسیت محدود کرد، یوفا با اشاره به اینکه این وضعیت به عنوان یک سازمان سیاسی و مذهبی می‌باشد به مقابله با آن پرداخت. شهردار مونیخ دیتر ریتر این اقدام را تحت عنوان سیاسی و مذهبی رد کرد و اعلام کرد این نمادی برای انسانیت و پذیرش مساوات برای همه مردم تلقی می‌شود. در مقابل وزیر امور خارجه مجارستان به حمایت از یوفا برای دخالت در این قضیه پرداخت. پس از این دخالت یوفا، در دیگر شهرهای آلمان مانند آوگسبورگ، فرانکفورت، وولفسبورگ، برلین، و دارمشتات شاهد روشن شدن چراغ‌هایی به صورت رنگین کمان بودیم.

پنالتی انگلستان 
در دقیقه ۱۰۴ بازی نیمه نهایی بین انگلستان و دانمارک دنی ماکلی، داور هلندی یک پنالتی بر روی رحیم استرلینگ به نفع انگلستان اعلام کرد. این پنالتی توسط هری کین زده شد در ابتدا دروازه‌بان دانمارک کاسپر اشمایکل توپ را گرفت اما در ادامه هری کین آن را وارد دروازه کرد و همین گل باعث صعود انگلستان به فینال مسابقات شد. پس از بازی مربی دانمارک اعلام کرد که در آن لحظه دو توپ در زمین وجود داشت و طبق قوانین فوتبال در لحظه ای که دو توپ در زمین وجود دارد باید بازی متوقف شود اما توسط داور مسابقه در آن لحظه بازی متوقف نشد. کارشناسان غیر انگلیسی همانند آرسن ونگر، خوزه مورینیو و دیتمارهامان اعلام کردند که پس از بازبینی صحنه توسط کمک داور ویدئویی باید جلوی اعلام پنالتی را می‌گرفتند. روی کین اعلام کرد این تصمیم خیلی بحث‌برانگیز بوده‌است و داور به نفع انگلستان گرفته‌است. آلن شیرر نیز اعلام کرد اگر همچین چیزی به نفع دانمارک اعلام می‌شد قطعاً خیلی عصبانی می‌شد و گری نویل مدافع سابق تیم ملی انگلیس نیز اعلام کرد که اگر منصف باشیم خراب کردن همچین پنالتی می‌توانست خیلی بد باشد. مارک کلاتنبرگ داور انگلیسی فینال یورو ۲۰۱۶ نیز اعلام کرد «گرفتن همچین پنالتی مشکوکی در آن لحظه تعیین‌کننده درست نبود».

نژادپرستی در شبکه‌های اجتماعی 
در مسابقه فینال بین انگلستان و ایتالیا، سه پنالتی توسط بازیکنان انگلستان وارد گل نشد. در ابتدا مارکوس رشفورد با اینکه بر خلاف جهت دروازه‌بان شوت زد اما توپش به تیرک دروازه اصابت کرد و وارد گل نشد. پس از آن جیدون سانچو و بوکایو ساکا پنالتی‌های خود را زدند اما هر دو توسط دروازه‌بان ایتالیا جانلوئیجی دوناروما گرفته شد. و این خراب شدن پنالتی‌ها باعث شد انگلستان در دریافت جام در خانه باز بماند. این سه بازیکن پس از مسابقه در شبکه‌های اجتماعی مورد حمله‌های نژاد پرستانه هواداران عصبانی انگلستان قرار گرفتند. اتحادیه فوتبال انگلستان ضمن مخالفت با این اقدام هواداران انگلستان طی بیانیه ای اعلام کرد: «ما با جدیت دنبال مقابله با این رفتار منزجر کننده هستیم. ما پشتیبان این سه بازیکن هستیم و شدیدترین مجازات را برای افراد خاطی خواستار هستیم. ما تمام تلاشمان را برای جلوگیری از تمامی تبعیض‌های نژادی در مسابقات خواهیم کرد و از دولت خواستار هستیم تا به سرعت به مقابله با اینگونه رفتارها بپردازد. شرکت‌های شبکه‌های اجتماعی باید یک گام به جلو بگیرند و کسانی که به تبعیض نژادی می‌پردازند را از استفاده از این شبکه اخراج کنند.» پلیس متروپولیتان در توییتر این گونه اقدام را کاملاً غیرقابل قبول دانست. نخست‌وزیر بریتانیا بوریس جانسون، رهبر اپوزیسون بریتانیا کی‌یر استارمر و شاهزاده ویلیام نیز مخالف تمامی این تبعیض نژادی‌ها بودند.

پانویس 

 
جام ملت‌های اروپا
رویدادهای ورزشی تعلیق شده به علت دنیاگیری کووید–۱۹
رویدادهای ورزشی ژوئن ۲۰۲۰
رویدادهای ورزشی ژوئن ۲۰۲۱ (میلادی) در اروپا
رویدادهای ورزشی ژوئیه ۲۰۲۰
رویدادهای ورزشی ژوئیه ۲۰۲۱ (میلادی) در اروپا
فوتبال اروپا در ۲۰–۲۰۱۹ (میلادی)
فوتبال در ۲۰۲۰ (میلادی)
فوتبال یوفا در ۲۰-۲۰۱۹ (میلادی)
فوتبال یوفا در ۲۱–۲۰۲۰ (میلادی)