ابوسعید جنابی فارسی

ابوسعید حسن بن بهرام جنّابی (گناوه‌ای) معروف به (ابوسعید گناوه‌ای)، بنیانگذار قرمطیان در بحرین و احساء بود. وی اصالتاً از گناوه و  دیلم  در شصت‌وچند سالگی، بسال ۳۰۰ قمری (۹۱۳ میلادی) در بحرین به قتل رسید.

ابوسعید دیلمی در دههٔ چهار (یا نیمهٔ اوّل دههٔ شش) قرن سوم قمری در شهر جنابه (گناوه کنونی) استان بوشهر در یکی از محله‌های قدیمی احتمالاً محله تل‌گوری متولد شد.

زمانی که مقتدر عباسی به خلافت رسید، ابوسعید جنّابی، یکی از رهبران قرامطه بود که در بحرین قیام کرد (۲۸۶ قمری برابر ۸۹۹ میلادی). وی به کمک قبایل عبدالقیس و ربیعه بحرین شهر الاحسا را تسخیر کرد و حکومت قرامطه را تشکیل داد. ابوسعید در نامه‌ای به معتضد عباسی، علت قیام خود را «بیداد» و ظلم خلیفه دانست.ابوسعید در هنگام به قدرت رسیدن خود را وارث و از نوادگان شاهنشاهی ساسانی معرفی می‌کرد.  بعد از مرگ او در سال ۳۰۰ قمری (۹۱۳ میلادی)، پسرش ابوطاهر، رهبر قرامطهٔ بحرین شد. وی به مقتدر نامه نوشت و در آن، سپاه خود را ارتش خدا معرفی کرد. قرامطهٔ بحرین دردسرهای فراوانی برای عباسیان ایجاد کردند؛ حج را چند بار متروک کرده، حجرالاسود را ربودند.

حسن قرمطی جنّابی (دیلمی) مکنی به ابوسعید در ذیحجه ۳۰۰ قمری در حمام مقتول شد.

جستارهای وابسته 
 ابوطاهر جنابی

منابع 

 نهضت ابوسعید گناوه‌ای، سید جعفر حمیدی، تهران: مؤسسهٔ خدمات فرهنگی رسا، چاپ سوم 1372.
 جنّابی پایگاه اطلاع رسانی دانشنامه جهان اسلام

اسماعیلیه
اهالی ایران در سده ۱۰ (میلادی)
اهالی ایران در سده ۹ (میلادی)
اهالی گناوه
تاریخ امارات متحده عربی
تاریخ بحرین
تاریخ عربستان سعودی
جمهوریت‌خواهی در بحرین
حاکمان بحرین
خانواده جنابی
خلافت عباسیان در سده ۱۰ (میلادی)
خلافت عباسیان در سده ۹ (میلادی)
درگذشتگان ۹۱۳ (میلادی)
زادگان سده ۹ (میلادی)
شاهان مقتول سده ۱۰ (میلادی)
قرمطیان