ماهیچه جناغی‌پستانکی

ماهیچهٔ جناغی‌پستانکی (Sternomastoid muscle) یا ماهیچه جناغی‌ترقوه‌ای‌پستانکی یا عضله استرنوکلیدوماستوئید  دو ماهیچه متقارن در دو سمت گردن (در لایه‌های سطحی در قسمت پیشین (قدامی) گردن) هستند. عمل این ماهیچه‌ها کمک به خم کردن سر به جلو و چرخش سر است.

کالبدشناسی 
این ماهیچه در پائین از سطح فوقانی قدامی استخوان جناغ و یک سوم داخلی استخوان ترقوه سرچشمه گرفته و در بالا به زائده پستانکی (ماستوئید) استخوان گیجگاهی در پشت گوش می‌چسبد. عملکرد آن کمک به چرخش سر به سمت مخالف و خم کردن گردن است. عصب موتور یا حرکتی این عضله عصب فرعی یا ۱۱ مغزی (accessory nerve) می‌باشد. ماهیچهٔ جناغی‌پستانکی (عضله جناغی‌چنبری‌پستانی) در هر سمت گردن را به دو مثلت یا سه گوشه قدامی و خلفی تقسیم می‌کند. این مثلث‌ها توسط نیام (فاشیا) عمقی گردن پوشیده شده‌است. مثلث‌های گردن به دلیل محتویات (غدد، اعصاب ٬عروق، گره‌های لنفاوی) در جراحی دارای اهمیت بسیار است.

مسیر ماهیچه مورب و در سراسر دو طرف گردن است. عضله در قسمت مرکزی آن ضخیم و باریک است، اما در هر دو پایان گسترده‌تر و نازک‌تر است. این عضله در پایین از دو بخش جناغی (از سطح قدامی فوقانی استخوان جناغ) و ترقوه‌ای (از سطح قدامی فوقانی یک سوم داخلی استخوان ترقوه) منشأ می‌گیرد. این دو بخش ماهیچه (سر داخلی و سر خارجی) پس از عبور از دو طرف گردن به هم پیوسته و به زایده پستانکی استخوان گیجگاهی (در پشت گوش) و خط پس گردنی فوقانی ختم می‌شوند.

عملکرد این ماهیچه کمک به چرخش سر به سمت مخالف یا مورب چرخاندن سر، همچنین خم کردن گردن است.
از اعصاب گردنی C۲ و C۳ عصب‌دهی می‌شوند.

نگارخانه

جستارهای وابسته 
عضلات پشت

منابع 

 Williams & Warwick/ Gray's Anatomy; ۱۹۸۹.
 
Masoud Yaghmae: The Beauty of Selected Oral & Maxillofacial Anatomy, 2021.

ماهیچه‌های سر و گردن