شاهین سرکیسیان

شاهین سرکیسیان (زاده ۱۲۸۹ – درگذشته ۱۳۴۵) کارگردان تئاتر و نمایش‌نامه‌نویس ارمنی‌تبار اهل ایران و پایه‌گذار تئاتر نوین ایران در ۱۳۳۷ خورشیدی بود.

سرگذشت 
شاهین سرکیسیان در سال ۱۲۸۹ خورشیدی (۱۹۱۰ میلادی در شهر وارنا بلغارستان چشم به جهان گشود. پدر وی از ارمنی‌های ایران و مادرش از ارمنی‌های بلغارستان بود.

سرکیسیان تحصیلات خویش را در فرانسه و در رشتهٔ حقوق کسب نمود و لیکن مدت زمان اندکی در این رشته فعالیت کرد.

وی از سنین نوجوانی و تحصیل در فرانسه شیفتهٔ هنر تئاتر گردید. پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۱۵ خورشیدی (۱۹۳۶ میلادی) به عنوان منتقد هنری در نشریهٔ «ژورنال دو تهران» مشغول به کار شد و هم‌زمان همکاری خویش را با گروه‌های تئاتر «فردوسی» «سعدی» و «آناهید» آغاز نمود.

در اوایل سال‌های ۱۳۳۰ خورشیدی (۱۹۵۱ میلادی) با همکاری عده‌ای از جوانان علاقمند به تئاتر، از جمله خجسته کیا، علی نصیریان، جمشید لایق، عباس جوانمرد، بیژن مفید و جعفر والی شروع به تمرین نمایش نامه‌هایی از ادبیات جهان و تشکیل جلسات بحث و گفتگو پیرامون مسایل مطرح در تئاتر معاصر و به‌طور کلی هنر تئاتر می‌کنند.

شاهین سرکیسیان به زبان‌های فرانسه و روسی مسلّط بود و با زبان ایتالیایی نیز آشنایی داشت. بدین جهت وی شروع به ترجمهٔ متون نمایشی و مقالات هنری از این زبان‌ها کرد که حاصل آن ترجمهٔ نمایشنامه‌های «عقاب دو سر» (اثر ژان کوکتو) و «مرغ دریایی» (اثر چخوف) می‌باشد.

فعالیت هنری وی در ایران از سال ۱۳۳۳ خورشیدی (۱۹۵۴ میلادی) شروع شد و در سال ۱۳۳۵ خورشیدی (۱۹۵۶ میلادی) گروه هنر ملی را پایه‌گذاری نمود. تشکیل این گروه را می‌توان پایه‌گذاری تئاتر مدرن در ایران به شما آورد.

بسیاری از هنرمندان تئاتر و سینمای ایران فعالیت کارشان را با همکاری در این گروه آغاز نمودند و تجربه اندوختند که از آن جمله می‌توان به علی نصیریان و عباس جوانمرد اشاره نمود.

شاهین سرکیسیان همچنین نقش بسزایی در پیشرفت هنر تئاتر نزد ارمنی‌های ایران داشت و حاصل کوشش وی تربیت کارگردانان و بازیگرانی شاخص می‌باشد که از آن جمله می‌توان به آربی اُوانسیان اشاره نمود. شاهین سرکیسیان در سال ۱۳۴۵ خورشیدی (۱۹۶۶ میلادی) دیده از جهان فروبست.

نمایش‌ها

به کارگردانی سرکیسیان

به کارگردانی دیگران 

 مرغ دریایی (آنتوان چخوف)
 محلل (۱۳۳۴ صادق هدایت)
 مرده خورها (صادق هدایت)
 پوشاندن آنان که برهنه‌اند (لوئیجی پیراندلو)
 کسب و کار خانم وارن (برنارد شاو) اجرا نشد
 کشتی به نام تصمیم، (شارل و یلدراک)
 قفس نهنگ (یوجین اونیل)
 آرمنوهی (الکساندر شیروانزاده)
 چاقو (۱۳۴۱ رافائل پادگانیان)
 مازیار (۱۳۴۱ صادق هدایت)
 ناموفق‌ها (۱۳۴۱ هانری رنه لنورمان)
 شکار لالوار (۱۳۴۱ واهان میراکیان)
 دایی وانیا (۱۳۴۲ آنتوان چخوف)
 قوی تر (۱۳۴۲ اگوست استریندبرگ)
 پیش از صبحانه (۱۳۴۲ یوجین اونیل)
 آوای قو (آنتوان چخوف)
 برای شرف (۱۳۴۲ الکساندر شیروانزاده) اجرا نشد
 گل روی لب (۱۳۴۲ لوئیجی پیراندلو)
 بازی عشق (آرتور شنیتسلر)
 در راه کاردیف (۱۳۴۳ یوجین اونیل)
 چنگال (۱۳۴۳ صادق هدایت)
 در انتظار گودو (۱۳۴۳ سامول بکت) اجرا نشد
 بهارهای از دست رفته (۱۳۴۳ پل واندنبرگ)
 روزنه آبی (۱۳۴۵ اکبر رادی) بعد از مرگ کارگردان اجرا شد

ترجمه و نگارش کتاب‌های 

 جنوب، اثر ژولین گرین
 رسمر سهلم، اثر هنریک ایپسن
 طبقه ششم، اثر آلفرد ژاری
 عقاب دوسر، اثر ژان کوکتو
 مادموازل ژولی، اثر اوت استریندبرگ (توسط آربی آوانسیان اجرا شده‌است)
 مارگریت، اثر آرمان سالاکرو
 مایا، اثر سیمون گانتیلئیون
 دختر دهاتی، اثر کلیفورد اودتس
 تخیلات یک مغز، اثر ژان ویکتور پلون
 باد سام، اثر آگوت استریندبرگ
 قمارباز، اثر فرانسوا گروسور
 ترجمه بخشی از آثار استانیسلاوسکی
 ترجمه مقاله‌های متعدد دربارهٔ تئاتر و نقد نمایش‌ها و روزنامه‌ها.

نگارخانه

پانویس

منابع 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

افراد ایرانی ارمنی‌تبار
درگذشتگان ۱۳۴۵
زادگان ۱۲۸۹
درگذشتگان ۱۹۶۶ (میلادی)
زادگان ۱۹۱۰ (میلادی)
کارگردانان تئاتر اهل ایران
نمایشنامه‌نویسان مرد اهل ایران
دور از وطن‌های ارمنی‌تبار ساکن ایران
گروه هنر ملی