داستان توکیو

داستان توکیو  عنوان فیلمی سیاه و سفید به کارگردانی یاسوجیرو اوزو است که سال ۱۹۵۳ توزیع شد. این فیلم در برخی نظرسنجی‌ها جزو بهترین فیلم‌های تاریخ سینمای ژاپن و گاه تاریخ سینمای جهان انتخاب شده و از آن با عنوان شاهکار اُزو نام برده می‌شود. این اثر پیوندهای خانوادگی، والدین و فرزندان، پیری و مرگ و زندگی انسان را با نگاهی خونسرد، از طریق تصاویر والدین سالخورده ای که به توکیو به هدف دیدار با فرزندانشان سفر می‌کنند، به تصویر می‌کشد. این خانواده با دقت با استفاده از تکنیک کارگردانی منحصربه‌فردی که به «سبک اوزو» توصیف می‌شود، به تصویر کشیده می‌شود. این سبک شامل استفاده مکرر از قرار دادن دوربین در «موقعیت پایین» و عدم تحرک دوربین است. مضامین فیلم شامل فروپاشی و غرب‌گرایی خانوادهٔ سنتی ژاپنی پس از جنگ جهانی دوم و ناگزیر بودن رشد کودکان جدا از والدین است. داستان توکیو اغلب به‌عنوان اثری تحسین می‌شود که در عین اجتناب از ملودرام به تأثیر عاطفی بزرگی دست می‌یابد.

این فیلم در سال ۲۰۱۲ در نظرسنجی کارگردانان سایت اند ساوند در صدر قرار گرفت و در نظرسنجی منتقدان در همان سال در رتبه سوم قرار گرفت همچنین در نظرسنجی سال ۲۰۰۹ که توسط مجله فیلم ژاپنی کینما جونپو برگزار شد، به عنوان بهترین فیلم ژاپنی تمام دوران انتخاب شد. در نظرسنجی دیگری از منتقدان فیلم، مدیران جشنواره، برنامه‌نویسان، و کارگردانان از سراسر جهان که توسط جشنواره فیلم بوسان در سال ۲۰۱۵ برگزار شد، این فیلم به عنوان بهترین فیلم آسیایی تمام دوران انتخاب شد.

داستان 
زوج بازنشسته شوکیچی و تومی هیرایاما در اونومیچی، هیروشیما در غرب ژاپن به همراه دخترشان کیوکو که معلم مدرسه ابتدایی است، زندگی می‌کنند. آنها چهار فرزند بالغ دارند و یک پسرشان در جنگ جان خود را از دست داده‌است. این زوج برای دیدار با پسر، دختر و عروس بیوه خود به توکیو سفر می‌کنند.

پسر بزرگ آنها، کویچی، یک پزشک است که یک کلینیک کوچک را در حومه توکیو اداره می‌کند و دختر بزرگ آنها، شیگه، یک آرایشگاه را اداره می‌کند. کویچی و شیگه هر دو سرشان شلوغ است و وقت زیادی برای والدین خود ندارند. فقط عروس بیوه آنها، نوریکو، همسر پسر وسطی آنها شوجی، که در عملیاتی در طول جنگ اقیانوس آرام ناپدید شده و مرده فرض شده، تمام تلاش خود را می‌کند تا آنها را سرگرم کند. او از شغل پرمشغله‌اش می‌گذرد و وقت می‌گذارد تا شوکیچی و تومی را به یک تور گردشگری در کلان‌شهر توکیو ببرد. 

کویچی و شیگه هزینه اقامت والدینشان را در یک حمام آب معدنی در آتامی، شیزوئوکا را می‌پردازند، اما آنها زود به توکیو برمی‌گردند زیرا سروصدای شبانه مسافرخانه خواب آنها را مختل می‌کند. تومی در آتامی دچار سرگیجه می‌شود. پس از بازگشت، شیگه ناامید توضیح می‌دهد که آنها را به آتامی فرستاده‌است زیرا می‌خواست از اتاق خواب آنها برای یک جلسه استفاده کند. زن و شوهر مسن در موقعیتی قرار می‌گیرند که باید برای عصر خانه او را ترک کنند. تومی می‌رود تا آن شب را در خانه نوریکو که پیوند عاطفی بین آن دو وجود دارد بماند. شوکیچی برای دیدار با دو نفر از دوستانش به یک غذاخوری می‌رود. آنها در حالی که از احساس ناامیدی در مورد فرزندانشان شکایت می‌کنند، مست می‌شوند. شب دیر هنگام یک پلیس شوکیچی و یکی از دوستانش را به خانهٔ شیگه می‌آورد. شیگه خشمگین است که پدرش مانند دوران کودکی او مست شده است.

این زوج در مورد اینکه چگونه فرزندانشان تغییر کرده‌اند، صحبت می‌کنند و زودتر از زمان برنامه‌ریزی شده به خانه بازمی‌گردند و قصد دارند وقتی قطار در اوساکا می‌ایستد، پسر کوچکترشان کیزو را هم ببینند. آنها به شهرشان اونومیچی برمی‌گردند و تومی به شدت بیمار می‌شود. کویچی، شیگه و نوریکو برای دیدن تومی به اونومیچی می‌روند اما اندکی بعد او می‌میرد. کیزو خیلی دیر می‌رسد.

پس از تشییع جنازه، کویچی، شیگه و کیزو فوراً آنجا را ترک می‌کنند. فقط نوریکو باقی می‌ماند. پس از رفتن آنها، کیوکو از خواهر و برادرش به خاطر خودخواهی آنها نسبت به والدینشان انتقاد می‌کند. او معتقد است که کویچی، شیگه و کیزو اهمیتی نمی‌دهند که اکنون که پدرشان مادرشان را از دست داده، چقدر برای پدرشان سخت خواهد بود. او همچنین از شیگه ناراحت است که به سرعت لباس‌های تومی را به عنوان یادگاری می‌خواهد. نوریکو پاسخ می‌دهد که در حالی که او ناامیدی کیوکو را درک می‌کند، هرکسی زندگی خود را دارد و شکاف رو به رشد بین والدین و فرزندان اجتناب‌ناپذیر است.

بعد از رفتن کیوکو به مدرسه، نوریکو به پدرشوهرش اطلاع می‌دهد که باید همان بعد از ظهر به توکیو برگردد. شوکیچی به او می‌گوید که علیرغم اینکه خویشاوندی خونی هم نبودند اما او با آنها بهتر از فرزندانشان رفتار کرده‌است. نوریکو می‌گوید که خودخواه است و همیشه به همسر گمشده‌اش فکر نکرده‌است و شوکیچی خودارزیابی او را به دلیل فروتنی می‌داند و ساعتی از همسرش تومی را به عنوان یادگاری به او می‌دهد. نوریکو گریه می‌کند و به تنهایی خود اعتراف می‌کند. شوکیچی او را تشویق می‌کند که هر چه زودتر دوباره ازدواج کند و می‌خواهد او خوشحال باشد. نوریکو از اونومیچی به توکیو برمی‌گردد و به ساعت فکر می‌کند، در حالی که شوکیچی به تنهایی‌ای که از این پس باید تحمل کند، تسلیم شده‌است.

شجره‌نامه خانواده

بازیگران 

 چیشو ریو در نقش ، پدر خانواده، وقتی فیلم ساخته شد، چیشو ریو، که احتمالاً در اوایل دهه ۷۰ زندگی اش بود، در واقع ۵۰ سال هم نداشت و با بازی درخشان خود همراه با چیه‌کو هیگاشییاما در تبدیل فیلم به یک شاهکار نقش بزرگی داشتند. پس از مرگ تومی، شوکیچی با لبخندی بر لب می‌گوید: «سپیده دم قشنگی بود». در این صحنه احتمالاً مردی در تلاش برای پذیرش مرگ همسرش و پذیرفتن تناسخ زندگی انسان در طبیعت به تصویر کشیده شده‌است. در صحنه‌ای که او با دوستانش مشروب می‌نوشد، می‌گوید: «فکر می‌کردم شما (فرزندانش) درست و حسابی‌تر از این می‌شوید.» و از این واقعیت ابراز تاسف می‌کند که با وجود اینکه پسرش در توکیو زندگی می‌کند، هنوز فقط یک پزشک محله در حومهٔ شهر است. در این گفتار هیچ احساس درک و همدلی برای پسرش وجود ندارد و یک ارزیابی بی‌رحمانه است. او احتمالاً پس از اینکه پسر و دختر بزرگش برای زندگی به توکیو رفتند از نوشیدن مشروب دست کشیده‌است. دید دختر دوم به همین دلیل با فرزندان بزرگتر تفاوت دارد و طرف پدرش است. بنابر این تنهایی نهایی شوکیجی تنها در اثر وضعیت اجتماعی، خودخواهی فرزندان، بدشانسی به وجود نیامده است و خودخواهی خودش نیز این تنهایی را رقم زده‌است.
 چیه‌کو هیگاشییاما در نقش ، مادر خانواده، همسر شوکیچی، بیشتر از یک زن پاکدامن و مهربان ژاپنی، به عنوان یک فرد قوی ظاهر می‌شود. او در طول جنگ و پس از آن بر سختی‌ها غلبه کرده‌است، پنج فرزند بزرگ کرده‌است و سال‌ها بدون تردید به دستورهای شوهرش شوکیچی عمل کرده‌است، با این حال به نوعی شاداب و بی‌خیال است؛ بنابراین، داستان توکیو هم داستانی از شیوهٔ زندگی تومی است و هم نمادی از نگاه کلی او به انسانیت و زندگی.
 ستسوکو هارا در نقش ،عروس بیوه،  فیلم‌های «سه‌گانه نوریکو» که در هر سه فیلم ستسوکو هارا در هر یک از آنها زن جوانی به نام نوریکو را به تصویر می‌کشد، به‌طور رایج نقطه اوج کارگردانی اوزو و شاهکارهای او به‌شمار می‌آیند. این سه فیلم عبارتند از: اواخر بهار ۱۹۴۹، اوایل تابستان ۱۹۵۱ و داستان توکیو هستند.  هرچند سه نوریکو شخصیت‌های متمایز و غیر مرتبطی هستند اما عمدتاً به دلیل موقعیت آنها به عنوان زنان مجرد در ژاپن پس از جنگ به هم مرتبط هستند. در داستان توکیو نوریکو پس از مرگ شوهرش در جنگ که از او فرزندی هم ندارد، دیگر هیچ ارتباطی با پدر و مادر شوهرش ندارد، اما چون به دلیل کار و تعهدهای دیگر، پسر بزرگ خانواده نمی‌تواند برای آنها وقت بگذارد. نوریکو فداکارانه خود را وقف پذیرایی از آنها می‌کند. در پاسخ، آنها بارها می‌گویند که می‌خواهند او آنها و شوهرش که درگذشته را فراموش کند. شوکیچی پس از مرگ همسرش از مهربانی او قدردانی می‌کند و می‌گوید: «تو بهترین کار را برای ما کردی». نوریکو با چشمان اشک‌آلود پاسخ می‌دهد: «من انقدرها هم که پدر در موردم فکر می‌کند، آدم خوبی نیستم.» و خود را به ریاکاری محکوم می‌کند. نوریکو همیشه ماسک لبخند بر صورت خود دارد و در طول فیلم دو بار این ماسک را کنار می‌زند بار اول هنگامی است که تومی به او می‌گوید که «می‌خواهد دوباره او ازدواج کند و خوشحال باشد.» نوریکو با لبخند به تومی اطمینان می‌دهد که «نه، خوبه. من اینجوری راحت ترم.» تومی از صحبت‌های نوریکو گریه اش می‌گیرد و لبخند نوریکو ناپدید می‌شود و چهره‌اش حالتی از تنهایی دارد. دومین باری که لبخندش محو می‌شود در صحنه ای است که با پدرشوهرش شوکیچی صحبت می‌کند در این صحنه او برای اولین بار احساسات واقعی خود را بیان می‌کند. اوزو هرگز اجازه نمی‌دهد بازیگرانش حرکات بی‌معنی یا اجرای غیرضروری انجام دهند. بیان باید به حداقل برسد؛ بنابراین لبخند نوریکو هم‌معنی دارد. نوریکو به عنوان یک زن خوب و وفادار زندگی کاملی را می‌گذراند، اما در نهان احساس تنهایی و اضطراب می‌کند. او آگاه است که مهربانی‌اش ناشی از شرایط خودش است که احتمالاً تمامی بستگان خود را در حمله هوایی از دست داده، جایی که می‌خواهد به عنوان تنها بستگانش به پدر و مادر ناتنی‌اش نزدیک باشد. 
 سو یامامورا در نقش ، پسر ارشد، او یک پزشک است. صبح یکشنبه در حالی که همه خانواده آماده رفتن به گردش و تفریح هستند، خبر یک وضعیت اضطراری را دریافت می‌کند و به سراغ بیمار می‌رود که باعث ناراحتی فرزندانشان می‌شود. هرچند او به عنوان یک پزشک وظیفه اجتناب‌ناپذیری دارد که بیماران را در اولویت قرار دهم، اما در نهایت در عوض اینکه به وعدهٔ خود را در قبال خانواده عمل نکرده کار دیگری را هم جهت جبران انجام نمی‌دهد.
 کونیکو میاکه در نقش ، همسر پسر ارشد، شخصیت او به‌عنوان یک خانه‌دار تمام‌وقت که در مطب پزشک نیز کمک می‌کند، در صحنه آغازین نشان داده می‌شود و تصویر مادری مهربان اما سختگیر را نشان می‌دهد. فومیکو نسبت به دو فرزند خود کاملاً سختگیر است و آنها را به خاطر رفتار سرکشانه‌شان سرزنش می‌کند. پس از آمدن پدر و مادر شوهرش رفتار او کمی رسمی‌تر و محتاطانه‌تر می‌شود که باعث می‌شود رفتار بی‌اعتنای شیگه بیش از پیش برجسته شود.
 هاروکو سوگیمورا در نقش ، دختر ارشد، او در دوران سخت پس از جنگ توانسته به تنهایی یک آرایشگاه را مدیریت کند اما بعد از پشت سر گذاشتن سختی‌های بسیار نسبت به انسانیت و اندوه عمیق بی‌احساس شده‌است. او احساسات واقعی خود را با همه بیان می‌کند، هیچ قید و شرطی ندارد، مادرش را مجبور به دوخت و دوز در هنگام ملاقات می‌کند و اغلب بیش از حد قاطع و کمی پرخاشگر است. او شرایط و معیارهای خودش را دارد.
 نوبوئو ناکامورا در نقش ، همسر دختر ارشد، او تابع همسر است و به نظر می‌آید که از خود درآمد چندانی ندارد.
 کیوکو کاگاوا در نقش ، او علاوه بر کار به عنوان معلم مدرسه ابتدایی، از پدر و مادرش در خانه پدری اش در اونومیچی مراقبت می‌کند. در نتیجه، نگران آینده پدر سالخورده خود است که همسرش را از دست داده‌است. او برادران و خواهر بزرگتر خود را خودخواه می‌داند.
 شیرو اوساکا در نقش ، سومین پسر، در راه بازگشت به اونومیچی، تومی احساس بیماری می‌کند، بنابراین آنها در اوساکا توقف کردند و مجبور شدند یک شب را با کیزو بمانند. صبح روز بعد پس از رفتن آنها، کیزو به همکارانش در دفتر راه‌آهن ملی ژاپن که در آن کار می‌کند، می‌گوید: «وقتی قصد داری حق والدین را به جا بیاری، دیر شده و دیگه پدر و مادر نداری.» و این ضرب‌المثل ژاپنی را ذکر می‌کند که «نمی‌توان لحاف روی قبر انداخت». فقط چند روز بعد، کلمات او به واقعیت تبدیل می‌شوند و کیزو با حسرت عمیق بار دیگر همان ضرب‌المثل ژاپنی را به زبان می‌آورد.
 ایجیرو تونو در نقش ، دوست قدیمی شوکیجی، شوکیجی با دیدار از او انتظار دارد که شب را در خانه او بگذراند اما نوماتا همسرش را به تازگی از دست داده و با پسر و عروسش زندگی می‌کند و حتی خودش هم از بودن در آن خانه معذب است. پس از مستی نوماتا همراه با شوکیجی شب را در خانهٔ شیگه می‌گذرانند.
 هیسائو توآکه در نقش  دوست قدیمی شوکیجی. در توکیو در یک کتابفروشی کار می‌کند و دو پسرش در جنگ کشته شده‌اند.

تولید 

داستان توکیو از فیلم آمریکایی راهی برای فردا بساز محصول ۱۹۳۷ به کارگردانی لئو مک‌کری الهام گرفته شده‌است که به راحتی با بافت ژاپنی و سبک اوزو تطبیق داده شده‌است. نودا، همکار قدیمی اوزو، در ابتدا طرح فیلم قدیمی را به اوزو که آن را ندیده بود پیشنهاد داد. نودا آن را از زمان اکران اولیه در ژاپن به یاد داشت. هر دو فیلم یک زوج مسن، مشکلاتشان را با خانواده  و سفر برای دیدار فرزندانشان را به تصویر می‌کشند. تفاوت‌ها شامل این است که فیلم قدیمی‌تر در زمان رکود بزرگ همراه با مشکل اقتصادی این زوج در ایالات متحده اتفاق می‌افتد و در داستان توکیو در زمان ژاپن پس از جنگ، جایی که مشکلات فرهنگی و عاطفی خود را نشان می‌دهد. پایان فیلم‌ها متفاوت است.  دیوید بوردول نوشت که اوزو به جای اقتباس از فیلم اصلی، آن را «دوباره ریخته‌گری» کرده‌است.

فیلمنامه توسط اوزو و نودا در مدت ۱۰۳ روز در یک  مسافرخانه سنتی به نام چیگازاکیکان در چیگاساکی، کاناگاوا، استان کاناگاوا نوشته شد. اوزو، نودا و فیلمبردار یوهارو آتسوتا، یک ماه بعد قبل از شروع فیلمبرداری، مکان‌هایی را در توکیو و اونومیچی، هیروشیما جستجو کردند. فیلمبرداری و تدوین از ژوئیه تا اکتبر ۱۹۵۳ انجام شد. مکان‌های فیلمبرداری در توکیو (آداچی-کو، توکیو، چوئو-کو، توکیو، تایتو-کو، توکیو و چیودا-کو، توکیو)، اونومیچی، آتامی، شیزوئوکا و اوساکا بود. در میان بازیگران اصلی تنها ریو، هارا و کاگاوا در لوکیشن اونومیچی شرکت کردند. همه صحنه‌های داخلی، به جز صحنه‌های ایستگاه توکیو و در واگن مسافربری راه‌آهن، در استودیو شوچیکو اوفونا در کاماکورا، کاناگاوا فیلم‌برداری شده‌اند. اوزو از همان گروه فیلم‌برداری و بازیگرانی استفاده کرد که سال‌ها با آنها کار کرده بود. چیشو ریو گفت که اوزو همیشه هنگام اتمام پیش‌نویس نهایی یک فیلمنامه بسیار خوشحال بود و هیچ تغییری در پیش‌نویس نهایی ایجاد نشد.

سبک و درونمایه‌ها 
مانند همه فیلم‌های صوتی اوزو، داستان توکیو نیز کند است.
اگرچه اوزو آن را فیلم خود می‌نامد از آنجائیکه «به شدت به ملودرام گرایش دارد.» اوزو آشکارا با قراردادهای داستان‌سرایی هالیوود مخالفت می‌کند و در داستان‌سرایی روایی خود، اغلب صحن‌های کلیدی خاصی را خارج از دوربین داشت. به طوری که بیننده فقط از طریق گفتگوی شخصیت‌ها با آن موضوع‌ها آشنا می‌شود. به عنوان مثال، در سکانس آغازین فیلم، والدین دربارهٔ دیدار پسرشان در اوساکا صحبت می‌کنند، و اگرچه بعداً متوجه می‌شویم که والدین با پسرشان در اوساکا دیدار کرده‌اند اما این ملاقات هرگز نشان داده نمی‌شود و در عوض فقط به آن اشاره می‌شود.

ترجیح اوزو برای دوربین ثابت، نشان دهنده احترام اساسی او به سوژه‌هایش است و به شدت به ساده‌گرایی اعتقاد داشت. ارتفاع دوربین کم است و تقریباً هرگز حرکت نمی‌کند. منتقد فیلم راجر ایبرت خاطرنشان می‌کند که دوربین یک بار در فیلم حرکت می‌کند که برای فیلم اوزو همین هم «بیش از حد معمول» است. قرار گرفتن دوربین در پایین یادآور نشستن روی یک تاتامی ژاپنی سنتی است. اوزو به ندرت همه بازیکنان را در معرض دید نگه می‌دارد و اغلب  قانون ۱۸۰ درجه را زیر پا می‌گذارد. شخصیت‌هایی که اغلب در صحنه‌ها کنار هم می‌نشینند و اغلب در طول صحنه‌های دیالوگ، شخصیت‌های فیلم مستقیماً در مقابل دوربین قرار می‌گیرند، انگار که با مخاطب صحبت می‌کند. منتقد فیلم آنتونی کویین از روزنامهٔ ایندیپندنت می‌نویسد، دوربین در فضای داخلی خالی مکث می‌کند و تصاویر (قطارها، قایق‌ها) را چنان زیبا به تصویر می‌کشد که ممکن است فکر کنید کمتر به مردم علاقه‌مند است تا فضاها. با این حال، مردم — احساسات، خودفریبی و کمبودهایشان — برای او کاملاً محوری هستند. لطافت ظاهری این فیلم شبیه هیچ فیلمساز دیگری نیست. به نظر می‌رسد بازیگران او اصلاً بازی نمی‌کنند، آنها فقط زندگی می‌کنند. در «سینمای آهسته» اوزو شخصیت‌ها اجازه دارند واقعاً در فضاهایی که اوزو ایجاد می‌کند زندگی کنند. این زمان به ما اجازه می‌دهد در دنیای اوزو زندگی کنیم، فارغ از فشار کنش یا دیالوگ ساختگی و آزادانه به خود فضا فکر کنیم. این ایستایی ریتم آرامش‌بخشی دارد. داستان توکیو در انسانیت خود سخاوتمند است: ما به عنوان مخاطب، در هر لحظه کوچک به ظاهر ناچیز در زندگی خانواده هیرایاما — از جمله غم و اندوه آنها — شریک هستیم.

مضامین فیلم شامل فروپاشی و غرب‌گرایی خانوادهٔ سنتی ژاپنی پس از جنگ جهانی دوم و ناگزیر بودن رشد کودکان جدا از والدین است. داستان فیلم پس‌زمینه‌ای اساسی در دوران پس از جنگ دارد، جایی که بسیاری از خانواده‌ها شوهر و سایر اعضای نزدیک خانواده خود را از دست دادند و ناامیدانه در تلاش بودند تا زندگی خود را تامین کنند. این فیلم زندگی شهری کودکان در توکیو را با زندگی روستایی والدینشان در تضاد قرار می‌دهد. داستان فیلم در سال ۱۹۵۳ پس از جنگ ژاپن، چند سال پس از اینکه قانون مدنی جدید در سال ۱۹۴۸ اجرا شد، اتفاق می‌افتد. رشد مجدد سریع کشور و پذیرش آرمان‌های سرمایه‌داری غربی، در حالی که همزمان سنت‌های قدیمی‌تر مانند خانواده ژاپنی و ارزش‌های آن در حال از بین رفتن است. اوزو به مادر خود بسیار نزدیک بود و به عنوان جانشین یک زن با او زندگی می‌کرد و در عمر خود هرگز ازدواج نکرد. این فیلم به دلیل به تصویر کشیدن مردم عادی و طبقه متوسط ​​ژاپنی، فیلمی شوشیمین ایگا (درام مردمی)، محسوب می‌شود.

انتشار 

داستان توکیو در ۳ نوامبر ۱۹۵۳ در ژاپن منتشر شد. سال بعد هاروکو سوگیمورا برنده جایزه فیلم ماینیچی برای بهترین بازیگر نقش مکمل زن برای نقش دختر بزرگ شیگه شد.

این فیلم در سال ۱۹۵۷ در بی‌اف‌ای ساوت بانک در لندن به نمایش درآمد. پس از موفقیت راشومون آکیرا کوروساوا در جشنواره فیلم ونیز ۱۹۵۱، فیلم‌های ژاپنی شروع به توزیع بین‌المللی کردند.{ با این حال صادرکنندگان فیلم ژاپنی، آثار اوزو را بیش از حد ژاپنی و غیرقابل فروش می‌دانستند. در دههٔ ۱۹۶۰ بود که فیلم‌های اوزو در شهر نیویورک در جشنواره‌های فیلم، موزه‌ها و تئاترها به نمایش درآمدند.

در سال ۱۹۵۸، داستان توکیو اولین جایزه ساترلند را برای اصلی‌ترین و خلاقانه‌ترین فیلم دریافت کرد. منتقد بریتانیایی لیندسی اندرسن نوشته‌است که «این فیلمی است دربارهٔ روابط، فیلمی دربارهٔ زمان و تأثیر آن بر انسان‌ها (به ویژه والدین و فرزندان) و اینکه چگونه باید خودمان را با عملکرد آن آشتی دهیم.»

پس از نمایش در استودیو ۵۴ در سال ۱۹۷۲، این فیلم نقدهای تحسین‌برانگیزی از منتقدان برجسته دریافت کرد که با فیلم یا اوزو آشنایی نداشتند. چارلز میچرر از نیوزویک گفت: «مثل گل خشک‌شده ژاپنی است که در آب می‌ریزند و بعد متورم می‌شود تا تمام ظرف را با زیبایی خود پر کند.» استنلی کافمن آن را در فهرست ۱۰ بهترین خود در سال ۱۹۷۲ قرار داد و نوشت: «اوزو، شاعری غنایی، که اشعارش بی سر و صدا به حماسه تبدیل می‌شود.»

گیشه 
در ژاپن، هشتمین فیلم پرفروش در سال ۱۹۵۳ با درآمد گیشه  بود. در فرانسه، این فیلم پس از اکران در سال ۱۹۷۸، ۸۴٬۶۴۶ بلیت فروخت. در سایر کشورهای اروپایی، این فیلم بین سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۱، ۹۲٬۸۱۰ بلیت فروخت.

بازخورد انتقادی 
راجر ایبرت نوشته‌است که این اثر «فاقد محرک‌های عاطفی و احساسات ساختگی است. نمی‌خواهد احساسات را تحمیل کند، بلکه می‌خواهد درک خود را به اشتراک بگذارد.» او اوزو را «جهانی» نامیده‌است و ذکر کرده که ۳۰ دقیقه آخر فیلم را در حال اشک ریختن بوده‌است همچنین اظهار داشت که این اثر به «سینما نجابت می‌بخشد» و تأکید می‌کند که «بله، یک فیلم می‌تواند به ما کمک کند تا برای برطرف کردن نقص‌هایمان قدم‌های کوچکی برداریم.» مارتین اسکورسیزی آن را در فهرستی از ۳۹ فیلم خارجی ضروری برای یک فیلمساز جوان قرار داد.

آرتور نولتی جونیور، با نوشتن مقاله‌ای در کتابی با عنوان داستان توکیو اوزو، این فیلم را با فیلم راهی برای فردا بساز ساخته شده در ایالات متحده آمریکا، در سال ۱۹۳۷، به کارگردانی لئو مک‌کری مقایسه می‌کند و اشاره می‌کند که: نظریه‌پرداز فیلم دیوید بوردول، اوزو را در حال بازسازی یک فیلم آمریکایی — با وام گرفتن و اقتباس از آن — می‌بیند و به اختصار به شباهت‌هایی در داستان، مضمون و ساختار داستان وجود دارد، اشاره می‌کند. هر دو فیلم بر روی یک زوج مسن تمرکز می‌کنند که متوجه می‌شوند فرزندان بزرگشان آنها را به عنوان یک سربار خانواده در نظر می‌گیرند. هر دو فیلم حاوی سفرهایی هستند که در آن زن و شوهر از خانواده‌ای به خانواده دیگر جابجا می‌شوند؛ هر دو فیلم در اکثر موارد موضوعی یکسانی را مورد بررسی قرار می‌دهند (مثلاً خودمحوری خواهر و برادر و سرخوردگی والدین) و هر دو فیلم دربارهٔ وضعیت انسانی هستند - چرخهٔ زندگی همراه با شادی‌ها و غم‌ها – و واقعیت‌های اجتماعی که شرایط زندگی را تحت تأثیر قرار داده و شکل می‌دهند: در فیلم مک‌کری، رکود بزرگ؛ در فیلم اوزو، فشار شدید پس از جنگ به سمت صنعتی‌شدن ژاپن. لحن هوشیار اما دارای طنز غنی و ملایم، در هر دو فیلم متعلق به دسته‌بندی‌ای هستند که در سینمای ژاپن «شومین گکی» نامیده می‌شود، فیلم‌هایی که به زندگی روزمره طبقات متوسط رو به پایین می‌پردازند. 

داستان توکیو اغلب به‌عنوان اثری تحسین می‌شود که در عین اجتناب از ملودرام به تأثیرات عاطفی بزرگی دست می‌یابد. والی هاموند منتقد فیلم اظهار داشت که «روشی که اوزو برای حس ناامیدی در شخصیت‌های مختلف خود و همدلی عاطفی ایجاد می‌کند، همان جایی است که مهارت او در آن نهفته‌است.»

در ویلج ویس، کارگردان و تهیه‌کنندهٔ فیلم اریک هاینز استدلال کرد که زمان خود قوی‌ترین سلاح [اوزو] است. سکانس‌های طولانی شما را برای حرکت رو به جلو بی‌تاب می‌کند، اما پس از رد شدن از تصویر، شما برای زیبایی‌هایی که شتاب‌زده رد شده‌اند، افسوس می‌خورید.

در سال ۲۰۱۰، منتقد فیلم دیوید تامسون به‌طور لفاظی پرسید که آیا در تاریخ سینما درام خانوادگی دیگری را می‌توان یافت که از داستان توکیو تأثیرگذارتر بوده باشد.

رتبه‌بندی و جوایز 
  جان واکر، سردبیر سابق لزلی هالیول، داستان توکیو را در بالای فهرست بهترین ۱۰۰۰ فیلم ساخته شده منتشرشده‌اش قرار می‌دهد. داستان توکیو همچنین در فیلم‌های قرن درک مالکوم منتقد فیلم، که فهرستی است از فیلم‌هایی که به نظر او از نظر هنری یا فرهنگی مهم است، گنجانده شده‌است راجر ایبرت از شیکاگو سان تایمز آن را در مجموعه فیلم‌های بزرگ خود،و پل شریدر آن را در بخش طلای کنون فیلم خود گنجاند.

جوایز 
 در ۱۹۵۴، جایزه فیلم ماینیچی در زمینه جایزه بازیگر نقش مکمل زن به هاروکو سوگیمورا (در نقش شیگه) اهدا شد.
 در سال ۱۹۵۸، جایزه ساترلند این جایزه به اصیل‌ترین و خلاق‌ترین کارگردان فیلم سال تعلق می‌گیرد، به یاسوجیرو اوزو به دلیل کارگردانی داستان توکیو اهدا شد.

نفوذ 
 در سال ۲۰۱۳ یوجی یامادا فیلم را با نام خانواده توکیو بازسازی کرد.
 دوریس دوریه کارگردان آلمانی از داستان توکیو برای فیلم شکوفه‌های گیلاس در سال ۲۰۰۸ الهام گرفت که داستانی مشابه را دنبال می‌کند.

رسانه خانگی 
این فیلم توسط مجموعه کرایتریون و توسط ویدئو تارتان در کد منطقه‌ای دی‌وی‌دی منطقه ۲ بر روی دیسک بلوری و دی‌وی‌دی منتشر شد. در سال ۲۰۱۰، انستیتوی فیلم بریتانیا نسخه دو فرمت (دیسک بلوی + دی‌وی‌دی) را در منطقه ۲ منتشر کرد.

پانویس

منابع

پیوند به بیرون 

 
 
Tokyo Story: Compassionate Detachment یک مقاله نوشته شده توسط دیوید بوردول در مجموعه کرایتریون

ژاپن پس از جنگ جهانی
فیلم‌نامه‌های کوگو نودا
فیلم‌نامه‌های یاسوجیرو ازو
فیلم‌ها به زبان ژاپنی
فیلم‌ها به کارگردانی یاسوجیرو ازو
فیلم‌های ۱۹۵۳ (میلادی)
فیلم‌های درام ۱۹۵۳ (میلادی)
فیلم‌های درام ژاپنی
فیلم‌های درباره بیوگی
فیلم‌های درباره بیوگی
فیلم‌های درباره سالمندی
فیلم‌های درباره مرگ
فیلم‌های ژاپنی
فیلم‌های سیاه‌وسفید ژاپنی
فیلم‌های شوچیکو
فیلم‌های فیلم‌برداری شده در اونومیچی، هیروشیما
فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در توکیو
فیلم‌های واقع‌شده در آتامی، شیزوئوکا
فیلم‌های واقع‌شده در توکیو
واقع‌گرایی اجتماعی در سینما