میشیما یوکیو

یوکیو میشیما  نام ادبیِ کیمیتاکه هیرائوکا  ( – ) نویسنده، شاعر، نمایشنامه‌نویس، بازیگر و کارگردان نامدار ژاپنی بود که سه بار کاندیدای جایزه نوبل ادبیات شد و یکی از بزرگترین نویسندگان سده بیستم ژاپن به‌شمار می‌رود. کارهای پیشروی او آمیزه‌ای از زیبایی‌شناسی‌های امروزین و سنتی هستند که با شکستن مرزهای فرهنگی، بر جنسیت، مرگ و تغییرات سیاسی تأکید می‌کنند. او همچنین به خاطر خودکشی به روش هاراکیری شناخته می‌شود. او همچنین در کنار نویسندگی و سرودن شعر، در چند فیلم سینمایی از جمله در فیلم هراسان از مرگ (محصول ۱۹۶۰) به ایفای نقش پرداخت.

نویسندگی 
میشیما یوکیو در سال ۱۹۴۹ با کتاب اعترافات یک نقاب پا به عرصه ادبی ژاپن گذاشت. در ادامه با نوشتن انبوهی داستان‌ عامه‌پسند و همچنین ادبیات فاخر و ده‌ها نمایشنامه‌ نو (تئاتر سنتی ژاپن) برای خود در طبقه فرهیخته ژاپن جایی پیدا کرد. او به شدت تحت تاثیر فلسفه و فرهنگ اروپایی از جمله فریدریش نیچه و آثار رمانتیک متاخر بود.

از آثار مهم او می‌توان به چهارگانه دریای حاصل‌خیزی اشاره کرد؛ که به مسئله تناسخ در چند نسل می‌پردازد. همچنین رمان معبد طلایی از دیگر آثار شاخص او به‌شمار می‌رود. رمان کوتاه آوای امواج نوشته میشیما نیز داستانی عاشقانه است که موفق به دریافت جایزه شینچوشا شد. نمایشنامهٔ بانو آئویی میشیما را بهرام بیضایی در تهران به نمایش درآورده است.

میشیما یوکیو در صبح آخرین روز زندگی خود آخرین کتاب از چهارگانه‌اش به نام دریای حاصلخیزی را برای ناشر پست کرد.

مرگ 

در دهه ۱۹۶۰ فاز سیاسی زندگی میشیما آغاز شد. یوکیو میشیما در ۱۹۶۷ در نیروی زمینی دفاع از خود ژاپن نام‌نویسی کرد و آموزش‌های اولیه نظامی را دید. سال بعد، او تاتنوکای (Tatenokai به معنی انجمن سپر) را بنیان نهاد که گروهی شبه‌نظامی از دانشجویان جوانی بود که به فراگیری هنرهای رزمی و تمرینات سخت بدنی می‌پرداختند و سوگند دفاع از امپراتور ژاپن را خورده‌بودند.

در ۲۵ نوامبر ۱۹۷۰ او و چهار نفر از اعضای تاتنوکای با دست‌آویز کردن موضوعی، از فرماندهی نیروهای دفاع از خود ژاپن در منطقه ایچیگایای شهر توکیو بازدید کردند. آن‌ها در دفتر فرمانده سنگربندی کرده و او را به صندلی بستند و اطلاعیه و نیز خواسته‌های خود را که از قبل بر پرچمی آماده کرده‌بودند برافراشتند. او مخالف قانون اساسی و همچنین دولتی بود که از طرف امریکا حمایت می‌شد.

سپس میشیما به بالکون دفتر رفته و سربازان را به گرد آمدن فراخواند. او تلاش کرد که سربازان را به کودتا تشویق کند. او سربازان را به خاطر فرمانبرداری بی‌چون‌وچرا سرزنش کرد و از آنها خواست تا امپراطور را در جایگاه خداوندی زنده و رهبر ملی، به مقام و قدرت پیش از جنگ جهانی دوم برگردانند.

سربازان ابتدا سکوت کردند. اما خیلی زود به هو کردن و تمسخر او بدست سربازان منجر شد. او پس از چند دقیقه سخنانش را رها کرد و به داخل دفتر برگشت و گفت: «فکر نمی‌کنم حرف مرا درست شنیده باشند». سپس زانو زد و هاراکیری کرد. وظیفه بریدن سر او  نیز بر عهده یکی از چهار نفر اعضای تاتنوکای، ماساکاتسو موریتا گذاشته‌شد که پس از چندین بار تلاش نتوانست آن را به‌درستی انجام دهد. بنابراین هیرویاسو کوگا به جای او این کار را انجام داد. سپس موریتا نیز هاراکیری کرد و کوگا سر او را از بدن جدا کرد.

سنت دیگری که در این مراسم انجام می‌شود نوشتن شعر مرگ است که میشیما پیش از وارد شدن به دفتر آن را انجام داده‌بود. او نقشه این خودکشی را دست‌کم از یکسال پیش به دقت آماده کرده‌بود و حتی پول دفاع قانونی در دادگاه از سه نفر دیگر اعضای تاتنوکای را نیز آماده کرده‌بود.

آثار 
مهم‌ترین آثار میشیما عبارتند از:
 ۱۹۵۴ - آوای امواج (به انگلیسی: The Sound of Waves)
 ۱۹۵۶ - معبد طلایی (به انگلیسی: The Temple of the Golden Pavilion)
 ۱۹۶۵–۷۰ - چهارگانهٔ دریای حاصلخیزی(۱-برف بهاری ۲-اسبهای لگام گسیخته ۳-معبد سپیده دم ۴- زوال فرشته) (به انگلیسی: The Sea of Fertility tetralogy)
 ۱۹۶۸- آفتاب و فولاد (به انگلیسی: Sun and Steel) - ترجمه فارسی: فردین توسلیان، نشر آنیما-۱۳۹۶

آثار ترجمه‌شده به فارسی 
از یوکیو میشیما آثار متعددی به زبان فارسی ترجمه و با مشخصات زیر به چاپ رسیده‌اند.

 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، آفتاب و فولاد: دیدگاه‌هایی شخصی درباره‌ی هنر، عمل و مرگ معنوی، ترجمۀ فردین توسلیان، تهران: آنیما‏‫، ۱۳۹۶.‬
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، آوای امواج، ترجمۀ فرناز حائری، تهران: نشر قطره‏‫، ۱۳۹۵؛ تهران: کتابسرای میردشتی: نشر قطره، ۱۴۰۰.‬‬‬
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، آوای موج‌ها، ترجمۀ غلامحسین سالمی، تهران: انتشارات نگاه‏‫، ۱۴۰۰.‬‬
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، اس‍ب‌ه‍ای‌ ل‍گ‍ام‌‌گ‍س‍ی‍خ‍ت‍ه‌، ت‍رج‍مۀ ف‍ری‍ب‍رز م‍ج‍ی‍دی‌، ت‍ه‍ران‌: ن‍ش‍ر ق‍طره‌، ۱۳۷۱.
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، اسب‌های لگام‌گسیخته، ترجمۀ غلامحسین سالمی، تهران: انتشارات نگاه‏‫، ‫۱۳۹۹.‬‬‬
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، ب‍ان‍و آئ‍وی‍ی‌، ت‍رج‍مۀ ه‍وش‍ن‍گ‌ ح‍س‍ام‍ی‌، ت‍ه‍ران‌: ت‍ج‍رب‍ه‌، ۱۳۷۶؛ تهران: مؤسسۀ نگارش الکترونیک کتاب، ‏‫‬‏۱۳۹۴؛ تهران: مؤسسۀ نگارش الکترونیک کتاب: تجربه‏‫، ۱۳۹۵؛ تهران: نشر چشمه‏‫، ۱۳۹۶.‬‬‮
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، بانو آئویی، در مرگ در می‌زند، مجموعۀ تجربه‌های کوتاه (ده نمایش‌نامه اول)، ترجمه هوشنگ حسامی، تهران: تجربه‏‫، ۱۳۸۹؛ صص ۵۵-۹۴.
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، ب‍رف‌ ب‍ه‍اری‌، ت‍رج‍م‍ۀ غ‍لام‍ح‍س‍ی‍ن‌ س‍ال‍م‍ی‌ و س‍م‍ی‍ا ص‍ی‍ق‍ل‍ی‌، ت‍ه‍ران‌: ن‍ش‍ر ق‍طره‌، ۱۳۶۹؛ تهران: نگاه‏‫، ۱۳۹۱.‬
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، حراج، ترجمۀ هوشنگ حسامی، ت‍ه‍ران‌: ت‍ج‍رب‍ه‌، ۱۳۷۹؛ تهران: مؤسسۀ نگارش الکترونیک کتاب‏‫، ‏‫‬‏۱۳۹۴؛ تهران‏‫: نشر چشمه‬‏‫، ‏‫۱۳۹۶.‬‬
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، دری‍ان‍وردی‌ ک‍ه‌ از چ‍ش‍م‌ دری‍ااف‍ت‍اد، ت‍رج‍م‍ۀ ه‍رم‍ز ع‍ب‍دال‍ل‍ه‍ی‌، ت‍ه‍ران‌: ن‍ی‍ل‍وف‍ر، ۱۳۸۳.
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، ‏دریانوردی که از چشم دریا افتاد، ترجمۀ مریم رضایی، تهران: نشر سنگ، ‏‫۱۴۰۰.‬
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، زوال‌ ف‍رش‍ت‍ه‌، ت‍رج‍م‍ۀ غ‍لام‍ح‍س‍ی‍ن‌ س‍ال‍م‍ی‌، ت‍ه‍ران‌: ک‍ت‍اب‌ م‍ه‍ن‍از، ۱۳۷۷؛ تهران: نگاه‏‫، ‏‫۱۳۹۷.‬‬
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، م‍رگ‌ در ن‍ی‍م‍ۀ ت‍اب‍س‍ت‍ان‌ و داس‍ت‍ان‌ه‍ای‌ دی‍گ‍ر، ت‍رج‍مۀ ه‍رم‍ز ع‍ب‍دال‍ل‍ه‍ی‌، ت‍ه‍ران‌: م‍ع‍ی‍ن‌، ۱۳۶۹.
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، ه‍ف‍ت‌ پ‍ل‌، (م‍ن‍ت‍خ‍ب‍ی‌ از م‍ج‍م‍وع‍ۀ م‍رگ‌ در ن‍ی‍م‍ۀ ت‍اب‍س‍ت‍ان‌)، ت‍رج‍م‍ۀ اخ‍ت‍ر اع‍ت‍م‍ادی‌، ت‍ه‍ران‌: ف‍اری‍اب‌، ۱۳۶۴.
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، معبد سپیده‌دم، ترجمۀ غلامحسین سالمی، تهران: انتشارات نگاه، ۱۳۹۵.
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، م‍ع‍ب‍د طلائ‍ی‌، ت‍رج‍مۀ م‍ح‍م‍د ع‍ال‍ی‍خ‍ان‍ی‌، زن‍ج‍ان‌: دس‍ت‍ان‌، ۱۳۷۲.
 م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ی‍وک‍ی‍و، مهد بند، تهران: انتشارات غنچه، ‏‫۱۳۹۴.‬‬‬

گزیده داستان 
 رژۀ پیروزی در بند آرتور: داستان‌های کوتاه ژاپنی از آغاز تا امروز، نوشتۀ هاروکی موراکامی، کوبو آبه، یاسوناری کاواباتا، ریونوسوکه آکوتاگاوا، یوکیو میشیما، سوسکی ناتسومه و دیگران، با مقدمۀ جی توماس رایمر و ان سی جسل، ترجمۀ اشکان کاظمیان‌مقیمی، تهران: نشر شور‌آفرین، ‏‫۱۳۹۵.‬
 آتش گوگردین دوزخ و داستان‌های دیگر از نویسندگان شرق و جنوب شرق آسیا، نوشتۀ یانگ گوا-ژا، یاسوناری کاواباتا، یوکیو میشیما و دیگران، گزینش و ترجمه قاسم صنعوی، تهران: انتشارات دوستان، ‏‫‬‏۱۳۹۸.

دربارۀ میشیما به فارسی 
 م‍ی‍ل‍ر، ه‍ن‍ری‌، ع‍ص‍ر آدم‍ک‍ش‌ه‍ا: درب‍ارۀ آرت‍ور رم‍ب‍و ه‍م‍راه‌ ب‍ا م‍ن‌ خ‍ن‍گ‌ت‍ر از دی‍گ‍ران‌ ن‍ی‍س‍ت‍م‌ و ت‍ف‍ک‍ره‍ائ‍ی‌ درب‍اره‌ م‍رگ‌ ی‍وک‍ی‍و م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، ت‍رج‍مۀ ع‍ب‍دال‍ل‍ه‌ ت‍وک‍ل‌، ت‍ه‍ران‌: ک‍ت‍اب‌ زم‍ان‌، ۱۳۶۳.
 ج‍ع‍ف‍ری‌آث‍ار، ج‍م‍ال‌، ادب‍ی‍ات‌ م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا س‍رش‍ار از ک‍ن‍ای‍ه‌ اس‍ت‌، در ف‍ره‍ن‍گ‌ آش‍ت‍ی‌، ۲۶ آب‍ان‌ ۱۳۸۴؛ ص‌ ۱۱.
 ش‍ه‍ب‍ا، م‍ح‍م‍د، ب‍ررس‍ی‌ ت‍رج‍م‍ۀ داس‍ت‍ان‍ی‌ ک‍وت‍اه‌ از م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، در م‍ت‍رج‍م‌، س‍ال‌ ۶، ش‌ ۲۳ و ۲۴، پ‍ای‍ی‍ز ۱۳۷۶؛ ص‌ ۵۶-۶۱.
 خ‍رم‍ش‍اه‍ی‌، ب‍ه‍اءال‍دی‍ن‌، ت‍أم‍ل‍ی‌ ب‍ر م‍رگ‌ م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا، در س‍روش‌ ۱، زم‍س‍ت‍ان‌ ۱۳۷۳؛ ص‌ ۶۸-۶۹.
 ی‍زدان‍ی‌خ‍رم‌، ب‍ه‍م‍ن‌، ت‍ن‍ه‍ا دری‍ا پ‍اک‌ اس‍ت‌، در ه‍م‌‌م‍ی‍ه‍ن‌، ۲۱ ف‍روردی‍ن‌ ۱۳۷۹؛ ص‌ ۷.
 سالمی، غلامحسین، دردی پر درون جان، دردی بی‌کران!: نگاهی به زندگی و آثار یوکیو می‌شیما (قسمت اول)، در اعتماد ملی، ۲۸ شهریور ۱۳۸۷؛ ص ۱۰.
 س‍ال‍م‍ی‌، غ‍لام‍ح‍س‍ی‍ن‌، زندگی، عشق به وطن و دیگر هیچ: نگاهی به زندگی و آثار یوکیو می‌شیما (قسمت دوم)، در اعتماد ملی، ۳۱ شهریور ۱۳۸۷؛ ص ۱۰.
 ح‍م‍ی‍درف‍ی‍ع‍ی‌، م‍ح‍م‍دع‍ل‍ی‌، زوال‌ ف‍رش‍ت‍ه‌ و ن‍وزای‍ی‌ رم‍ان‌ ش‍رق‍ی‌، در ع‍ص‍ر آزادگ‍ان‌، ۲۶ آب‍ان‌ ۱۳۷۸؛ ص‌ ۸.
 ک‍ی‍ان‍ی‌، ح‍س‍ی‍ن‌، ش‍ب‍ح‌ زن‍ده‌، در ک‍ت‍اب‌ م‍اه‌ ه‍ن‍ر، ش‌ ۴۱ و ۴۲، ب‍ه‍م‍ن‌ و اس‍ف‍ن‍د ۱۳۸۰؛ ص‌ ۱۰۰-۱۰۱.
 س‍ال‍م‍ی‌، غ‍لام‍ح‍س‍ی‍ن‌، ش‍ی‍وا، ه‍م‍چ‍ون‌ ص‍دای‌ س‍ک‍وت‌، در ص‍ب‍ح‌ ام‍روز، ۱۸ ف‍روردی‍ن‌ ۱۳۷۹؛ ص‌ ۸.
 م‍ارم‍ی‍ز، ج‍ان‌، ف‍ل‍س‍ف‍ه‌ ن‍ی‍چ‍ه‌ و م‍ی‍ش‍ی‍م‍ا - س‍ام‍ورای‍ی‌ و اب‍رم‍رد: ق‍ه‍رم‍ان‍ان‌ ت‍راژدی‍ک‌، ترجمۀ ع‍ل‍ی‌غ‍لام‍ح‍س‍ی‍ن‌ ن‍ی‍اس‍م‍اک‍وش‌، در م‍ردم‌س‍الاری‌، ۷ آب‍ان‌ ۱۳۸۳؛ ص‌ ۶.
 دس‍ت‍غ‍ی‍ب‌، ع‍ب‍دال‍ح‍س‍ی‍ن‌، ق‍ص‍ۀ ع‍ق‍ای‍د در زوال‌ ف‍رش‍ت‍ه‌، در آف‍ت‍اب‌ ام‍روز، ۱۵ آذر ۱۳۷۸؛ ص‌ ۸.
 س‍ف‍ی‍دی‍ان‌، پ‍ری‌، گ‍ذری‌ ب‍ر زن‍دگ‍ی‌ و آث‍ار ی‍وک‍ی‍و م‍ی‌ش‍ی‍م‍ا: ب‍ه‌ س‍رع‍ت‌ ب‍رق‌ ب‍ه‌ ن‍رم‍ی‌ ب‍اد، در ه‍م‍ش‍ه‍ری‌، ۱۴ دی‌ ۱۳۸۲؛ ص‌ ۸.
 اوس‍ت‍ا، م‍ه‍رداد، م‍رد ف‍رش‍ت‍ه‌ای‌ ک‍ه‌ زوال‌ را دوس‍ت‌ ن‍داش‍ت‌ ...، در ف‍ت‍ح‌، ۲۵ ف‍روردی‍ن‌ ۱۳۷۹؛ ص‌ ۶.
 س‍ال‍م‍ی‌، غ‍لام‌ح‍س‍ی‍ن‌، م‍ی‌ش‍ی‍م‍ا، ف‍ری‍ادگ‍رع‍ص‍ی‍ان‌ ژاپ‍ن‍ی‌ ع‍ل‍ی‍ه‌ ف‍ره‍ن‍گ‌ م‍ه‍اج‍م‌ غ‍رب‌، در دوران‌، س‍ال‌ ۲، ش‌ ۱، آذر ۱۳۷۵؛ ص‌ ۵۲-۵۵.
 م‍ی‌ش‍ی‍م‍ا، ن‍ق‍اش‌ واژه‌ه‍ا، در ت‍وس‍ع‍ه‌، ۱۷ آذر ۱۳۸۱؛ ص‌ ۸.
 ق‍اس‍م‌ف‍ر، م‍ه‍رداد، م‍ی‌‌ش‍ی‍م‍ا ت‍ص‍وی‍رگ‍ر س‍رخ‍وردگ‍ی‌ه‍ای‌ ی‍ک‌ م‍ل‍ت‌، در دوران‌، س‍ال‌ ۲، ش‌ ۱۱، اردی‍ب‍ه‍ش‍ت‌ ۱۳۷۵؛ ص‌ ۵۹.

پانویس

منابع 

 

افراد ال‌جی‌بی‌تی اهل ژاپن
افراد پادکمونیست اهل ژاپن
اهالی توکیو
اهالی شینجوکو، توکیو
بازیگران دوجنس‌گرا
بازیگران مرد اهل توکیو
بازیگران مرد خودکشی‌کرده اهل ژاپن
بازیگران مرد خودکشی‌کرده
بازیگران مرد دوجنس‌گرا
بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ژاپن
بازیگران مرد فیلم اهل ژاپن
بدن‌سازان اهل ژاپن
برندگان جایزه یومیوری
تلاش‌ها برای کودتا
جستارنویسان اهل ژاپن
خودکشی بوسیله اجسام برنده در ژاپن
میشیما، یوکیو
دانش‌آموختگان دانشگاه توکیو
میشیما، یوکیو
رمان‌نویسان اهل ژاپن
رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
میشیما، یوکیو
سیاست‌های راست تندرو در ژاپن
شاعران اهل ژاپن
شاعران خودکشی‌کرده
شاعران سده ۲۰ (میلادی)
فعالان اهل ژاپن
فعالان خودکشی‌کرده
کاراته‌کاران مرد اهل ژاپن
کارگردانان ال‌جی‌بی‌تی
کارگردانان فیلم اهل ژاپن
کارمندان دولتی اهل ژاپن
کندوکاران اهل ژاپن
کودتاها و تلاش‌ها برای کودتای دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
کودتاهای نظامی در ژاپن
مانکن‌های ال‌جی‌بی‌تی
مانکن‌های مرد اهل ژاپن
مانکن‌های مرد خودکشی‌کرده
محافظه‌کاری در ژاپن
مردان دوجنس‌گرا
مقاله‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
ملی‌گرایان اهل ژاپن
مناقشه‌ها در ژاپن
منتقدان اجتماعی
منتقدان فرهنگی
نمایشنامه‌نویسان اهل ژاپن
نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
نمایشنامه‌نویسان کابوکی
نمایشنامه‌نویسان و نمایش‌پردازان خودکشی‌کرده
نویسندگان ال‌جی‌بی‌تی
نویسندگان اهل توکیو
میشیما، یوکیو
نویسندگان با نام مستعار
نویسندگان خودکشی‌کرده
نویسندگان داستان روان‌شناختی اهل ژاپن
نویسندگان داستان کوتاه اهل ژاپن
نویسندگان داستان کوتاه سده ۲۰ (میلادی) اهل ژاپن
نویسندگان داستان کوتاه مرد اهل ژاپن
نویسندگان دوجنس‌گرا
نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل ژاپن
همه‌خداباوران
یوکیو میشیما