ای رقیب

{{Infobox anthem
|title = ئەی ڕەقیب
|transcription = ای رقیب
|image =File:Roj emblem.svg
|image_size = 
|caption =نشان خورشید کُرد
|prefix =
|country =  اقلیم کردستان عراق

سرود  ملی پیشین  جمهوری مهاباد
|author = دلدار
|lyrics_date = ۱۹۳۸
|composer =
|music_date =
|adopted = ۱۹۴۶ (جمهوری مهاباد)۱۹۹۱ (اقلیم کردستان عراق)
|until = ۱۹۴۷ (جمهوری مهاباد)
|sound = ئەی ڕەقیب - تاكا بك.ogg
|sound_title =
}}ای رقیب'''  که در زبان فارسی آن را «ای دشمن» ترجمه می‌کنند، یک سرود ملی‌گرایانۀ کردی و در حال حاضر سرود رسمی حکومت اقلیم کردستان عراق است.

این سرود در سال ۱۹۳۸ توسط شاعر کرد یونس رئوف دلدار (۱۹۱۸–۱۹۴۸) در زندان حکومت وقت عراق سروده شده‌است. اصل این سرود به زبان کردی میانی (سورانی) سروده شده، ولی با گذشت زمان به دیگر زبان های کردی نیز درآمده‌ و ترجمه شده است.

سرود ای رقیب نخستین بار به صورت رسمی در جمهوری مهاباد به عنوان سرود ملی مورد استفاده قرار گرفت.

اهمیت این سرود به حدی است که طی چند دهه گذشته اکثر احزاب ملی‌گرای کُردی در هر در هر چهار بخش کردستان در ترکیه، عراق و سوریه آن را به عنوان سرود ملی پذیرفته‌اند. با این وجود احزاب احزاب اسلامی کُردستان هنوز در برابر آن مقاومت می‌کنند.

تاریخچه 
این سرود را شاعر و کنشگر سیاسی کرد، یونس رئوف دلدار (۱۹۱۸–۱۹۴۸) در سال ۱۹۳۸ میلادی، در حالی که در زندان بود، نوشت. "ای رقیب" (به فارسی: "ای دشمن!")، اشاره‌ای به نگهبانان زندان در زندانی است که دلدار در آن زندانی و شکنجه شده بود و همچنین نماد کشورهای اشغالگر خاک کردستان به شمار می‌آید. این سرود و ترانه در ابتدا به زبان کردی میانی (سورانی) نوشته شده‌ بود که امروزه به همه زبان های کردی از جمله کردی جنوبی (کرماشانی و لکی)، کردی میانی (سورانی)، کردی شمالی (کرمانجی)، و زبان‌های زازاکی و هورامی ترجمه شده است.

در سال ۱۹۴۶ میلادی، این سرود به عنوان سرود رسمی جمهوری مهاباد، یک جمهوری کوتاه‌مدت در قرن بیستم میلادی در ایران که به مدت یک سال عمر داشت، تصویب شد.

"ای رقیب" توسط دولت اقلیم کردستان عراق به‌‌عنوان سرود اقلیم کردستان عراق تصویب شده‌است

متن سرود 
ترجمه به فارسی
ای رقیب، ملت کُرد همچنان با نشاط و سرزنده است

گردش چرخ زمانه نمی‌تواند او را به تسلیم وا بدارد

هیچکس نگوید کُرد مُرده است، کُرد زنده است

زنده است و پرچم‌مان هرگز فرونخواهد افتاد

جوانان کُرد دلیرانه به پا خاسته‌اند

تا با خون خود تاج زندگی را بیارایند

هیچکس نگوید کُرد مُرده است، کُرد زنده است

زنده است و پرچم ما هرگز فرونخواهد افتاد

ما فرزندان ماد و کیخسرو هستیم

کُردستان، دین و آیین ما است

هیچکس نگوید کُرد مرده است، کُرد زنده است

زنده‌ایم و پرچم ما هرگز فرو نخواهد افتاد

ما فرزندان رنگ سرخ و انقلاب هستیم

بنگر که چگونه گذشتۀ ما خونین است

هیچ کس نگوید کُرد مرده است، کُرد زنده است

فرزندان کُرد حاضر و آماده‌اند

جان‌فدایند و جان‌فدا باقی خواهند ماند

هیچکس نگوید کُرد مرده است، کُرد زنده است

زنده‌ایم و پرچم ما هرگز فرو نخواهد افتاد

منابع 

 Kurdistan Regional Government Kurdistan Regional Government, KRG 
 عصرنو- «ای رقیب»

جستارهای وابسته 
 مردم کرد
 کردستان
 ماد
 کیخسرو
 فهرست سرودهای ملی کشورها

پیوند به بیرون 
 سرود ای رقیب را بشنویم.
 سرود زیبای «ای رقیب» که‌س نه‌ڵێ کورد مردوه، کورد زیندوه/همراه با ترجمۀ انگلیسی، آلمانی و عربی
 یونس رئوف
 یونس رئوف
 پرونده صوتی ای رقیب با صدای حماسه‌سرای کرد، «شوان پرور» به کرمانجی و نیز به صورت جمعی

آهنگسازی سرود ملی در سل ماژور
آهنگسازی سرود ملی در فا ماژور
ترانه‌های ۱۹۳۸ (میلادی)
ترانه‌های میهن‌پرستانه
جمهوری مهاباد
سرودهای آسیا
سرودهای کردی
سرودهای ملی