فهرست شاهان ایران

فهرست شاهان ایران فهرستی از شاهان و دودمان‌های اصلی ایران است که دربرگیرندهٔ تمام پادشاهی‌ها و شاهنشاهی‌های حاکم در گسترهٔ جغرافیایی ایران می‌شود. این فهرست از زمان تمدن ایلام در حدود ۲۷۰۰ پیش از میلاد آغاز و تا ایران پهلوی در سال ۱۹۷۹ به پایان می‌رسد.

عهد باستان

تمدن ایلام حدود ۲۷۰۰ تا ۶۷۸ پیش از میلاد

پادشاهی ماد ۷۲۶ تا ۵۵۰ پیش از میلاد

پادشاهی هخامنشی ۷۳۰ تا ۵۵۰ پیش از میلاد

شاهنشاهی هخامنشی ۵۵۰ تا ۳۲۹ پیش از میلاد

امپراتوری سلوکی ۳۳۴ تا ۱۳۸ پیش از میلاد

پادشاهی محلی پارس ۱۳۲ پیش از میلاد تا ۲۲۴ پس از میلاد 

شاهان پارس اشاره به پادشاهانی دارد که از حدود ۳۳۷ پیش از میلاد تا ۲۲۴ پس از میلاد، بر منطقه شاه‌نشین پارس، در جنوب ایران، حکومت کردند. این پادشاهان، فرمانروای اشکانی را به عنوان شاهنشاه خود به رسمیت می‌شناختند؛ با این حال در نهایت یکی از آن‌ها (اردشیر بابکان) شورشی را علیه آخرین شاهنشاه اشکانی اردوان پنجم رهبری کرد و شاهنشاهی ساسانی را بنیان نهاد.

پادشاهی اشکانی ۲۴۷ تا ۱۷۱ پیش از میلاد

شاهنشاهی اشکانی   ۱۷۱ پیش از میلاد تا ۲۲۸ میلادی

شاهنشاهی ساسانی ۲۲۴ تا ۶۵۲ میلادی

دوران خلافت

خلفا ۲۰ تا ۳۳۴ هجری قمری/۶۴۱ تا ۹۴۶ میلادی

گاوباریان 

گاوباریان، دودمانی از شاهزادگان ساسانی بودند که از سال ۶۴۲ تا سال ۷۶۰ میلادی به مدت ۱۱۹ سال بر مناطق طبرستان و گیلان فرمانروایی کردند.

باوندیان

شاخه کیوسیه 
 باو
 سهراب یکم
 مهرمردان
 سهراب دوم
 شروین یکم
 شهریار یکم
 شاپور
 جعفر
 کارن یکم
 رستم یکم
 شروین دوم
 شهریار دوم
 دارا
 شهریار سوم

شاخه اسپهبدیه 
 شهریار چهارم
 کارن دوم
 رستم دوم
 علی یکم
 رستم سوم
 حسن یکم
 اردشیر یکم
 رستم چهارم

شاخه کینخواریه 
 اردشیر دوم
 محمد
 علی دوم
 یزدگرد
 شهریار پنجم
 کیخسرو
 شرف‌الملوک
 حسن

طاهریان

صفاریان

علویان تبرستان

سامانیان

زیاریان

بوییان

غزنویان 
غزنویان پس از ضعیف شدن سامانیان و صفاریان قلمرو آنان را تصرف کردند. در زمان اوج قدرت غزنویان که تا ری را تصرف نمودند ایران به دوبخش تقسیم شده بود آل بویه در غرب از گیلان تا فارس و خوزستان و عراق و غزنویان در شرق خراسان و سیستان و سند و تا نزدیکی هند را در تصرف داشتند و قدرت عباسیان در ایران کمرنگ شد.

سلجوقیان

خوارزمشاهیان

از حمله مغول تا ظهور صفویه

ایلخانان

دودمان‌های محلی

جلایریان (بغداد وغرب) 
 شیخ حسن بزرگ (۷۳۶ق)
 شیخ اویس بهادرخان (۷۵۷ق)
 جلال‌الدین حسین‌خان (۷۷۶ق)
 غیاث‌الدین سلطان احمد بهادر (۷۸۳ق)
 شاه محمود (۸۱۴-۸۱۳ق)

چوپانیان (تبریز)
 شیخ حسن چوپانی
 ملک اشرف چوپانی

آل مظفر یا مظفریان 
 مبارزالدین محمد (۵۹–۷۱۸ / ۵۸–۱۳۱۸)
 شاه محمود (۷۶–۷۵۹ / ۷۴–۱۳۵۸)
 عمادالدین احمد (۹۵–۷۸۶ / ۹۳–۱۳۸۴)
 نصرةالدین شاه یحیی (۹۵–۷۶۴ / ۹۳–۱۳۶۳)
 شاه شجاع مظفری
 زین‌العابدین بن شاه شجاع(۸۹–۷۸۶ / ۸۷–۱۳۸۴)
 شاه منصور (۹۵–۷۹۰ / ۹۳–۱۳۸۸)

دودمان بابادی(سرزمین بختیاری و لرستان

حاکم امان الله خان بابادی

حاکم زین العابدین خان بابادی

آل اینجو

کیاییان 
 سید امیر کیای مَلاطی، بنیان‌گذار حکومت خاندان کیاییان در گیلان. حکومت از (۷۶۳–۷۷۶) ق.
 سید رضی کیا حکومت از (۷۲۹–۷۹۹) ق.
 کارکیا سید محمد اول حکومت از (۸۲۹–۸۳۷) ق.
 کارکیا ناصر کیا حکومت از (۸۳۷–۸۵۱) ق.
 کارکیا سلطان محمد دوم حکومت از (: ۸۵۱–۸۸۳) ق.
 کارکیا میرزاعلی
...

تیموریان

آق قویونلو و قرا قویونلو

ایران معاصر

جستارهای وابسته 
 فهرست شاهان اسطوره‌ای شاهنامه
 فهرست شهبانوان ایران
 شکارهای شاهانه در ایران
 فهرست شاهان محلی ایران
 فهرست وزیران اعظم ایران
 دودمان‌های ایران

یادداشت‌ها و منابع

کتاب‌شناسی 

 Assar, G.R.F. , "Genealogy & Coinage of the Early Parthian Rulers. I", Parthica, 6, 2004, pp. ۶۹–۹۳.
 Assar, G.R.F. , "Genealogy & Coinage of the Early Parthian Rulers, II a revised stemma", Parthica, 7, 2005, pp. ۲۹–۶۳.
 Assar, G.R.F. , "Moses of Choren & the Early Parthian Chronology", Electrum, vol. 11, 2006, pp. 61–86. 
 Assar, G.R.F. , "A Revised Parthian Chronology of the Period 165-91 B.C.", Electrum, vol. 11, 2006, pp. 87–158. 
 Assar, G.R.F. , "A Revised Parthian Chronology of the Period 91-55 B.C.", Parthica, 8, 2006, pp. ۵۵–۱۰۴.
 Briant, Pierre, "From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire", ۲۰۰۲.
 Cameron, George, "History of Early Iran", Chicago, 1936 (repr. , Chicago, 1969; tr. E. -J. Levin, L’histoire de l’Iran antique, Paris, 1937; tr. H. Anusheh, ایران در سپیده دم تاریخ، Tehran, 1993)
 D’yakonov, I. M. , "Istoriya Midii ot drevenĭshikh vremen do kontsa IV beka de e.E" (The history of Media from ancient times to the end of the 4th century BCE), Moscow and Leningrad, 1956; tr. Karim Kešāvarz as Tāriḵ-e Mād, Tehran, 1966.
 Dandamaev, Muhammad A. , "Persien unter den ersten Achämeniden (6. Jahrhundert v. Chr.)", tr. Heinz-Dieter Pohl, Wiesbaden, 1976.
 Henkelman , wouter. Defining Neo-Elamite History. ARTA , 2003.
 Hinz, W. , "The Lost World of Elam", London, 1972 (tr. F. Firuznia, دنیای گمشده ایلام، Tehran, 1992)
 Josephus Flavius, Antiquities of the Jews.
 Justi, Ferdinand, "Iranisches Namenbuch", Tehran, Asatir, 2003.
 Legrain, Leon, "Historical Fragments", Philadelphia, The University of Pennsylvania Museum Publications of the Babylonian Section, vol. XIII, 1922.
 Majidzadeh, Yusef, "History and civilization of Elam", Tehran, Iran University Press, 1991.
 Majidzadeh, Yusef, "History and civilization of Mesopotamia", Tehran, Iran University Press, 1997, vol.۱.
 Miroschedji, P. de, ‘La fin du royaume de l’Ansˇan et de Suse et la naissance de l’empire perse’, ۱۹۸۵، ZA 75, pp. ۲۶۵–۳۰۶.
 Nöldeke, Theodor, "Geschichte der Perser und Araber zur Zeit der Sasaniden. Aus der arabischen Chronik des Tabari übersetzt" (۱۸۷۹)
 Olmstead, A. T. , "History of the Persian Empire", Chicago, 1948
 Plutarch, Lives.
 Polybius, The Histories.
 Potts, D. T. , The Archaeology of Elam, Cambridge University Press, 1999.
 Pourshariati, P. , Decline and Fall of the Sasanian Empire, I. B. Tauris, 2008.
 Qashqai, H. , "The successors of Mithridates II", Bulletin of Ancient Iranian History (UCLA), vol. 5, March 2009.(in Persian)
 Qashqai, Chronicle of early Iran history, Tehran, Avegan press, 2011 (in Persian: گاهنمای سپیده دم تاریخ در ایران)
 Qashqai, Chronicle of Elamites, Tehran, Avegan press, 2011 (in Persian: گاهنمای ایلامیان)
 Qashqai, Chronicle of Achaemenids, Tehran, Avegan press, 2011 (in Persian: گاهنمای هخامنشیان)
 Qashqai, Chronicle of Macedonians, Tehran, Avegan press, 2011 (in Persian: گاهنمای مقدونیان)
 Qashqai, Chronicle of Arsacids, Tehran, Avegan press, 2011 (in Persian: گاهنمای اشکانیان)
 Qashqai, Chronicle of Sasanids, Tehran, Avegan press, 2012 (in Persian: گاهنمای ساسانیان)
 Reade , Julian E. Elam after the Assyrian Sack of Susa in 647 B.C. NABU, 2000.
 Tacitus, The Annals.
 Tavernier , Jan. Some Thoughts on Neo-Elamite Chronology. ARTA , 2004.
 The Cambridge Ancient History (CAH)
 The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 1, THE LAND OF IRAN, Cambridge University Press, 1968.
 The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 2, THE MEDIAN AND ACHAEMENIAN PERIODS, Cambridge University Press, 1985.
 The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 3(I), THE SELEUCID, PARTHIAN AND SASANIAN PERIODS, Cambridge University Press, 1983.
 The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 3(II), THE SELEUCID, PARTHIAN AND SASANIAN PERIODS, Cambridge University Press, 1983.
 The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 4, THE PERIOD FROM THE ARAB INVASION TO THE SALJUQS, Cambridge University Press, 1975.
 The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 5, THE SALJUQ AND MONGOL PERIODS, Cambridge University Press, 1968.
 The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 6, THE TIMURID AND SAFAVID PERIODS, Cambridge University Press, 1986.
 The Cambridge History of Iran (CHI), vol. 7, FROM NADIR SHAH TO THE ISLAMIC REPUBLIC, Cambridge University Press, 1991.
 Vallat , François. Elam: The History of Elam. Encyclopaedia Iranica , vol. VIII pp. 301-313. London/New York , 1998.
 Vallat , François. Shutruk-Nahunte , Shutur-Nahunte et l'imbroglio neo-elamite. NABU , 1995.
 Vallat , François. Le royaume elamite de SAMATI. NABU , 1996.
 Vallat , François. Les pretendus fonctionnaires Unsak des texts neo-elamites et achemenides. ARTA , 2002.
 Vallat , François. Le royaume elamite de Zamin et les 'Letters de Nineveh'. Iranica Antique , 33 , 1998. pp. ۹۵–۱۰۶.
 دریایی، تورج؛ فرزندان و نوادگان یزدگرد سوم در چین، ایران‌شناسی سال پانزدهم پاییز 1382 شماره .59

تاریخ ایران
شاهان ایران
شاهان ایلام
شاهان ماد
شاهان هخامنشی
شاهنشاهی اشکانی
شاهنشاهی ساسانی
فهرست‌های شاهان
فهرست‌های مربوط به تاریخ ایران