انجمن خیرین مدرسه‌ساز ایران

جامعه خیرین مدرسه‌ساز ایران یک نهاد غیردولتی در ایران است که با هدف ساختن مدرسه‌های جدید و نیز بازسازی، بهسازی و تجهیز مدارس موجود در این کشور بنا نهاده شده‌است. اعضای این نهاد مردمی از خیرین مناطق گوناگون ایران هستند. این انجمن به عنوان بازوی مردمی سازمان نوسازی مدارس ایران، تاکنون ده‌ها هزارمدرسه وکلاس درس در شهرها و روستاهای سراسر ایران ساخته شده‌است.

اعضا و تشکیلات 
جامعه خیرین مدرسه ساز کشور، یکی از بزرگ‌ترین سازمان‌های مردم نهاد (سمن) (ان جی او) فعال در ایران است که هزاران عضو دارد.

رئیس این سازمان زنده یاد محمدرضا حافظی بود که در خردادماه سال۱۳۹۸ از دنیا رفت. وی خود از خیرین مدرسه ساز بود و مدارسی در تهران و لرستان احداث نمود و درتوسعه فعالیت‌های جامعه خیرین مدرسه ساز کشور طی دو دهه مدیریت این نهاد مردمی نقش بسزایی داشت. بعد از ایشان ناصر قفلی که خود از خیرین مدرسه ساز واصالت مشهدی دارد. وی در منطقه ۹ شهر تهران نیز مدرسه ساخته‌است.

مجامع خیرین مدرسه‌ساز: در هریک از شهرستان‌های ایران مجمعی با حضور نمایندگان انجمن خیرین مدرسه ساز، سازمان توسعه و تجهیز مدارس و نیز آموزش و پرورش منطقه وجود دارد که کار هماهنگی ساخت و ساز مدارس را در سطح منطقه به عهده دارد. تا سال ۱۳۸۶، تعداد ۲۱۲ مجمع خیرین مدرسه‌ساز در شهرستان‌های مختلف ایران مشغول به ثبت رسیده‌اند.

فعالیت‌ها 
نحوه فعالیت انجمن بیشتر بر اساس تشکیل نشستهای محلی در سطح شهرها و استان‌ها یا برپایی جشنواره در داخل و خارج کشور برای تأمین زمین و هزینه ساخت مدارس جدید است. معمولاً فعالیت‌های انجمن بر اساس تعهداتی است که اعضا متقبل می‌شوند. بنابر گفته رئیس این انجمن ۳۴ درصد از تمامی مدارس موجود در ایران توسط اعضای انجمن خیرین مدرسه ساز ساخته شده‌است.

تاریخچه مجمع خیرین مدرسه ساز شهر تهران 
در این نوشتار با موضوعاتی چون تأسیس، اهداف و عملکرد مجمع در سال‌های اخیر آشنا می‌شوید.

تأسیس

در پی موافقت وزارت آموزش و پرورش در سال ۱۳۷۸، جامعه خیرین مدرسه ساز کشور با رعایت ضوابط قانونی نسبت به تأسیس و راه اندازی مجامع خیرین مدرسه ساز در استانهای مختلف کشور اقدام کرد. متعاقب این موضوع مجمع خیرین مدرسه ساز تهران به صورت قانونی و رسمی و زیر نظر جامعه خیرین مدرسه ساز کشور از نیمه سال ۱۳۷۸ بابرگزاری مجمع عمومی و شناسایی اعضای هیئت مدیره و بازرسان قانونی فعالیت خود را بر طبق اساسنامه مجمع آغاز کرد.

این تشکل مردمی در اداره ثبت شرکتها به شماره ۱۳۷۴۸ به ثبت رسیده و جایگاه قانونی دارد. ضمن آنکه تمامی ضوابط و شرایط حاکم بر این تشکیلات، اعم از برگزاری مجمع عمومی، ترکیب هیئت امناء ، انتخابات ، انتخاب اعضای هیئت مدیره و بازرسان و سازوکارهای اداری و مالی، تابع مقررات موجود و قوانین جاری کشور می‌باشد.

درترکیب اعضای هیئت مدیره این مجمع دو نهاد بسیار مهم در حوزه نظام تعلیم و تربیت، یعنی وزارت آموزش و پرورش و سازمان نوسازی مدارس کشور به عنوان شخصیت حقوقی حضور دارند و همین الگو در مجمع خیرین مدرسه ساز استان تهران نیز وجود دارد، به نحویکه در کنار هفت نفر اعضای هیئت مدیره مجمع که از میان خیرین مدرسه ساز و با آرای هیئت امناء انتخاب می‌شوند، مدیر کل نوسازی مدارس استان تهران و مدیر کل آموزش و پرورش شهر تهران به عنوان شخصیت حقوقی حضور دارند.

اعضای هیئت مدیره مجمع خیرین مدرسه ساز شهر تهران:

- نعمت بنی آدم (رئیس هیئت مدیره)

- محمدرضا قربانی (مدیرعامل)

- عبدالرضا فولادوند، مدیر کل آموزش و پرورش شهر تهران (عضو حقوقی)

- مدیرکل نوسازی مدارس استان تهران (عضو حقوقی)

- اکبر ابراهیمی (عضو)

- سید هادی موجانی (عضو)

- کاظم قلم چی (عضو)

- کاظم دلیلی (عضو)

- جعفر شریعتی (خزانه دار

- بهروز روزبهانی (عضو)

- علیرضا علی اکبر (بازرس)

- محمود زاهدی راد (بازرس)

اهداف

کلیه فعالیت‌های مجمع خیرین مدرسه ساز شهر تهران برطبق اساسنامه قانونی مجمع، غیرانتفاعی است و شناسایی، جذب و تکریم خیرین مدرسه ساز که علاقمند به ساخت مدارس جدید برای دانش آموزان هستند یا با اهدای زمین برای ساخت مدارس یا هدایای نقدی یا اهدای تجهیزات و لوازم کمک آموزشی یا سایر انواع مشارکت، متقاضی نقش آفرینی در این اقدام خداپسندانه هستند، از جمله اولویتها و اهداف اصلی این تشکل مردمی می‌باشد.

بنابراین، شناسایی و جذب انسانهای نیکوکار و خیرین نیک‌اندیش مدرسه ساز و در کنار آن تجلیل و تکریم این انسانهای بزرگ، به عنوان گامی اساسی برای توسعه نظام تعلیم و تربیت، محور اصلی فعالیت‌های مجمع خیرین مدرسه ساز شهر تهران را تشکیل می‌دهد.

دوره‌های فعالیت مجمع خیرین مدرسه ساز شهر تهران

اولین دوره مجمع خیرین مدرسه ساز تهران از سال ۱۳۷۸ آغاز شد و تا سال ۱۳۸۰ ادامه داشت. از آنجاکه دوره فعالیت این مجمع دو ساله است، دوره دوم مجمع خیرین مدرسه ساز تهران از سال ۱۳۸۰ آغاز و در سال ۱۳۸۲ به پایان رسید. دوره سوم مجمع خیرین تهران در سال ۱۳۸۲ شروع و تا سال ۱۳۸۴ ادامه داشته‌است. دوره چهارم مجمع تهران بین سالهای ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۷ قرار داشت. گفتنی است در همین دوره مجمع استان تهران به دو مجمع شهر و شهرستانهای استان تهران تفکیک شد.

دوره‌های پنجم تا نهم مجمع تهران از سال ۱۳۸۷ آغاز شد و درسال ۹۷ به پایان رسید و در حال حاضر نیز دوره دهم فعالیت مجمع خیرین مدرسه ساز شهر تهران ازتیرماه سال ۹۸ آغاز شده و تا تیرماه ۱۴۰۰ ادامه خواهد داشت.

لازم به یادآوری است در پایان هر دوره از فعالیت مجمع خیرین تهران با برگزاری مجمع عمومی و ارائه گزارش بازرسان از عملیات اداری و مالی مجمع، نسبت به برگزاری انتخابات و انتخاب اعضای جدید هیئت مدیره و بازرسان قانونی و اعضای علی‌البدل اقدام می‌شود.

عملکرد مجمع خیرین مدرسه ساز شهر تهران (طی ۲۲سال گذشته)

در طول حدود دودهه ای که از تشکیل مجمع خیرین مدرسه ساز استان تهران سپری شده‌است، تا کنون بیش از ۱۵۰۰ واحد آموزشی به همت خیرین نیک‌اندیش مدرسه ساز احداث و به ادارات آموزش و پرورش استان تهران اهداء شده‌است.

نگاهی به تعهدات خیرین گرانقدر مدرسه ساز در طول سالهای گذشته بیانگر روند رو به رشد مشارکت خیرین مدرسه ساز استان تهران در ساخت فضاهای آموزشی می‌باشد. میزان تعهدات خیرین در جشنواره‌های سالیانه خیرین مدرسه ساز موید این موضوع می‌باشد:

۱-اولین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (سال ۱۳۷۸) تعهدات خیرین مدرسه ساز:۴۲ میلیاردریال

۲- دومین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (سال ۱۳۷۹) تعهدات خیرین مدرسه ساز:۹۶ میلیاردریال

۳- سومین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (سال ۱۳۸۰) تعهدات خیرین مدرسه ساز:۱۴۶ میلیاردریال

۴-چهارمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (سال ۱۳۸۱) تعهدات خیرین مدرسه ساز:۵۵ میلیاردریال

۵- پنجمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (سال ۱۳۸۲) تعهدات خیرین مدرسه ساز:۲۳۰ میلیاردریال

۶- ششمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (سال ۱۳۸۳) تعهدات خیرین مدرسه ساز:۱۹۵ میلیاردریال

۷-هفتمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (سال ۱۳۸۴) تعهدات خیرین مدرسه ساز: ۳۳۰ میلیاردریال

۸-هشتمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (سال ۱۳۸۵) تعهدات خیرین مدرسه ساز:۲۶۰ میلیاردریال

۹- نهمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (سال ۱۳۸۶) تعهدات خیرین مدرسه ساز:۲۸۲ میلیاردریال

۱۰-دهمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (سال ۱۳۸۷) تعهدات خیرین مدرسه ساز:۷۶۰ میلیاردریال

۱۱- یازدهمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (سال ۱۳۸۸) تعهدات خیرین مدرسه ساز:۹۲۰میلیاردریال

۱۲-دوازدهمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (سال ۱۳۸۹) تعهدات خیرین مدرسه ساز:۱۱۰۰میلیاردریال

۱۳-سیزدهمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (سال ۱۳۹۰) تعهدات خیرین مدرسه ساز:۲۲۰۰ میلیارد ریال

۱۴- چهاردهمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (سال ۱۳۹۱) تعهدات خیرین مدرسه ساز :۲۲۴۰ میلیارد ریال

۱۵- پانزدهمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (۱۳۹۲) تعهدات خیرین مدرسه ساز:۱۸۶۰ میلیارد ریال

۱۶- شانزدهمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (۱۳۹۳)تعهدات خیرین مدرسه ساز:۱۷۵۰ میلیارد ریال

۱۷- هفدهمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (۱۳۹۴) تعهدات خیرین مدرسه ساز:۱۰۶۰ میلیارد ریال

۱۸- هجدهمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران(۱۳۹۵) تعهدات خیرین مدرسه ساز:۱۱۸۰ میلیارد ریال

۱۹-نوزدهمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (۱۳۹۶) تعهدات خیرین مدرسه ساز: ۱۴۰۰ میلیارد ریال

۲۰-بیستمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (۱۳۹۷) تعهدات خیرین مدرسه ساز: ۱۶۰۰ میلیارد ریال

۲۱- بیست و یکمین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران (۱۳۹۸) تعهدات خیرین مدرسه ساز: ۲۱۵۰ میلیارد ریال

۲۲- بیست و دومین جشنواره خیرین مدرسه ساز استان تهران به دلیل شرایط کرونایی به صورت محدود و مجازی در اسفندماه۱۳۹۹برگزار شد.

نظارت بر ساخت مدارس خیری

نظارت بر ساخت تمامی فضاهای آموزشی کشور و از جمله استان تهران برعهده سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور می‌باشد که در سطح استان تهران این مأموریت را اداره کل نوسازی مدارس استان تهران به عنوان یک دستگاه تخصصی و فنی واجرایی بر عهده دارد. مدیر کل نوسازی مدارس استان تهران، عضو حقوقی مجمع خیرین مدرسه ساز شهر تهران است و به همین دلیل نظارت بر ساخت مدارس خیری مطابق آخرین استانداردهای ساخت و ساز مدارس از سوی مهندسین ناظر این اداره کل انجام می‌شود. البته مجمع خیرین مدرسه ساز علاوه بر دستگاه نظارتی اداره کل نوسازی مدارس استان تهران، خود بصورت مجزا بر عملیات ساخت مدارس خیری نظارت مستمر و دقیق دارد. گفتنی است براساس اعلام نهادهای ذیربط، استاندارد ساخت فضاهای آموزشی در استان تهران و از جمله مدارس خیری در بالاترین سطح قرار دارد و این موضوع به دلیل حساسیتی است که در ساخت مدارس به ویژه مدارس خیری از سوی اداره کل نوسازی مدارس و هم مجمع خیرین مدرسه ساز اعمال می‌شود.

نکته دیگر اینکه نیاز به مدارس جدید از سوی ادارات آموزش و پرورش براساس جمعیت دانش آموزی یا وجود مدارس فرسوده اعلام می‌شود و متناسب با رضایت خیرین محترم مدرسه ساز نسبت به آغاز عملیات ساخت مدارس تحت نظارت اداره کل نوسازی مدارس و مجمع خیرین اقدام می‌شود؛ بنابراین مجمع خیرین مدرسه ساز و اداره کل آموزش و پرورش (به عنوان دستگاه بهره‌بردار) و اداره کل نوسازی مدارس (به عنوان دستگاه نظارتی) سه ضلع مثلثی هستند که در اجرای پروژه‌های خیری نقش اساسی را بر عهده دارند.

نکته قابل توجه اینکه عملیات ساخت مدارس خیری بر اساس تفاهم نامه‌های تنظمی و انعقاد قراردادهای قانونی صورت می‌گیرد و پس از انتخاب پیمانکار از سوی خیر محترم، مراحل ساخت فضاهای آموزشی آغاز می‌شود. در واقع روندهای مالی و قانونی ساخت مدارس به شکل کامل و براساس نظرات خیرین محترم انجام می‌شود.

الف) دربارهٔ وضعیت آموزشی در کلان‌شهر تهران:

۱- شهر تهران یک میلیون و ۱۵۰هزار نفر دانش آموز دارد که براساس برآوردهای موجود این تعداد دانش آموز درحدود ۲۵۰۰ مدرسه دولتی و ۱۸۰۰ مدرسه غیردولتی (غیرانتفاعی) تحت پوشش تحصیلی قرار دارند.

۲- تهران و مدارس فرسوده :

-آمارها نشان می‌دهد احدود۴۰درصد مدارس شهر تهران نیازمند نوسازی و مقاوم‌سازی است.

- تراکم کلاسی در شهر تهران حدود ۳۲ نفر است که نسبت به این شاخص در کشور ۸ نفر بیشتر است؛ یعنی کلاس‌های مدارس تهران حدود ۸ نفر شلوغ تر از کلاس‌های درس سایر نقاط کشور است.

- سرانه میانگین فضاهای آموزشی در سطح کشور به ازای هر دانش آموز حدود۵/۲ مترمربع (پنج و دو دهم متر مربع) است در حالیکه این شاخص در شهر تهران حدود ۳/۶(سه و شش دهم) متر مربع است و این به آن معناست که شهر تهران نیازمند ساخت مدارس بیشتر است. وبا توجه به مهاجرپذیری و فرسودگی مدارس شهر تهران، ضرورت مشارکت خیرین در این بخش احساس می‌شود و البته خیرین در این حوزه عملکرد مناسبی داشته‌اند. اخبار بیشتر در سایت مجمع خیرین مدرسه ساز شهر تهران:http://khayerinemadresesaz.ir

ب) چگونه می‌توان در ساخت مدارس پایتخت مشارکت نمود؟

برای مشارکت در ساخت مدارس تهران چند راه وجود دارد.

۱- ساخت مدرسه کامل

- در این روش «زمین» از طرف مجمع تأمین شده و هزینه ساخت از سوی خیر محترم تأمین می‌شود.

در این حالت مدرسه به نام خیر نامگذاری می‌شود.

۲- مشارکت در ساخت مدرسه

در این روش حداقل ۵۰ درصد از هزینه ساخت از سوی خیر محترم و مابقی از سوی مجمع خیرین مدرسه ساز تأمین می‌شود. در این حالت مدرسه به نام خیر نامگذاری می‌شود.

۳- مشارکت در تکمیل پروژه‌های نیمه تمام

در این روش حداقل ۳۰ درصد هزینه لازم برای تکمیل طرح‌های آموزشی نیمه تمام از سوی خیر محترم پرداخت و مدرسه بنام خیر نامگذاری می‌شود.

۴- مشارکت در مدرسه سازی با مبالغ کمتر

در این روش مبالغ بیشتر از ۵ میلیون تومان از سوی خیرین تجمیع شده و چند خیر با مشارکت یکدیگر در ساخت یک واحد آموزشی سهیم می‌شوند و نام خیرین نیز در کتیبه مدرسه ذکر می‌شود. این طرح تحت عنوان «طرح یاران» است.

۵- علاقه مندان همه روزه با شماره‌های ۴–۲۲۲۴۰۲۰۳ مجمع خیرین مدرسه ساز تماس حاصل نموده و دراین خصوص کسب اطلاع نمایند.

اهمیت مدرسه سازی:

اگر می‌خواهیم تصویری روشن از آینده یک جامعه به دست آوریم، لازم است وضعیت کمی و کیفی «آموزش» نونهالان، نوجوانان، و جوانان آن جامعه را بررسی کنیم.

آینده هر جامعه در تعداد کارخانه‌ها، مراکز تولیدی، یا تعداد فروشگاه‌ها و تعداد شعب بانک و طول بزرگراه‌ها و تعداد فرودگاه‌ها نیست، بلکه دانش آموزان هستند که آینده یک جامعه را تعیین می‌کنند.

جامعه ای که نسل آینده ساز آن به هر دلیل محروم از «آموزش» مناسب و «پرورش» اصولی باشد و از امکانات و زیرساخت‌های لازم محروم بماند، نمیت واند در فردای آن جامعه به خوبی ایفای نقش نماید.

اگر یک کشور دارای مواهب و سرمایه‌های فراوان طبیعی باشد و حتی به لحاظ موقعیت جغرافیایی و ذخایر معدنی و مشابه آن در وضعیت بسیار خوبی قرار داشته باشد ولی از نیروی انسانی ماهر و کارآمد برای استفاده از این ظرفیت‌ها بی بهره باشد، نمی‌تواند به توسعه یافتگی دست پیدا کند. بسیاری از کشورهای توسعه نیافته جهان، به لحاظ طبیعی و ظرفیت‌های سرزمینی در وضعیت خوبی قرار دارند ولی مشکل آنها این است که برای استفاده از این توانمندی‌های بالقوه نیروی انسانی کیفی ندارند و این مهم به دلیل ضعف آموزش در این کشورهاست.

آموزه‌های اسلامی و فرهنگ ملی ایرانیان در بحث اهمیت علم و دانش و هم جهت و هم داستانند. فضیلت دانش و آگاهی سنت نبوی و سیره علوی است ازطرف دیگر نام بزرگان فرهنگ و ادب این سرزمین در تارک تاریخ علمی جهان بسان خورشیدهای تابناک فروزان است و اصولاً ایرانیان به فخر و علم و دانش در سطح جهان شهره اند.

علم و دانش و آگاهی و توسعه فرهنگی کشور و تربیت نسلی فعال و پویا و تلاشگر در کلاس‌های درس و مدارس استاندارد محقق می‌شود.

هر آنچه که در بحث تأمین نیروی انسانی از آن سخن می‌گوییم. در گرو دارابودن مدارس امن و استاندارد و بهره‌مند از امکانات آموزشی، ورزشی، صورت عملی خواهد یافت.

اگر قصد توسعه یافتگی داریم -که داریم- مسیر آن از مدرسه می‌گذرد.

راه‌های مشارکت در مدرسه سازی:

خیرین محترم می‌توانند مبالغ نقدی خود را به حساب‌های مجمع خیرین مدرسه ساز شهر تهران واریز نمایند. این مبالغ براساس تفاهمنامه تنظیم شده صرف ساخت یا تجهیز مدارس مورد نظر خیر محترم خواهد شد.

واریز وجوه از طریق حساب‌های ذیل انجام می‌شود.

۱- بانک ملی حساب جاری بنام مجمع خیرین مدرسه ساز شهر تهران، شعبه صدر:

۰۱۰۶۷۷۸۰۲۱۰۰۸

۲- کارت بانک ملی به شماره ۰۸۸۷-۹۹۵۲-۹۹۱۱-۶۰۳۷

شماره شبا IR260170000000106778021008:

آخرین اخبار خیرین مدرسه ساز شهر تهران را درپایگاه اطلاع‌رسانی این مجمع دنبال کنید.http://khayerinemadresesaz.ir/

طرح به یاد مادرم مدرسه می‌سازم:

پویش «به یاد مادرم مدرسه می‌سازم»، طی بهمن و اسفند سال ۱۳۹۹در شهر تهران برگزار شد. در این پویش علاقمندان، خیران و داوطلبان با خرید یک یا چند کاشی از کتیبه مدرسه ای که نوسازی خواهد شد (مدرسه فرسوده توحید در منطقه ۸) و نام مادران گرامی مشارکت کنندگان در این کتیبه درج می‌گردد، در این طرح شرکت نمودند. مراسم کلنگ زنی این مدرسه در اسفند ۹۹برگزار شد. این مدرسه طی یک سال آینده ساخته ودر اختیار دانش آموزان عزیز قرار خواهد گرفت.

چنانچه علاقمند به شرکت در این طرح هستید ومی خواهید نام مادر عزیزتان در کتیبه این نوع از مدارس مشارکتی درج شود با مجمع خیرین مدرسه ساز شهر تهران تماس بگیرید. (۴–۲۲۲۴۰۲۰۳) شماره کارت بانک ملی (۰۸۸۷-۹۹۵۲-۹۹۱۱-۶۰۳۷) به نام مجمع خیرین مدرسه ساز شهر تهران

مدرسه سازان خارج از کشور 
ایرانیان ساکن در کشورهای دیگر نیز ضمن ارتباط با انجمن خیرین مدرسه ساز، فعالیت چشمگیری در ساخت مدرسه در ایران داشته‌اند. ایرانیان ساکن در امارات متحده عربی و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز تا سال ۱۳۸۶ بیش از ۷۷۵ مدرسه در استان‌های جنوبی ایران به ویژه استان‌های فارس، بوشهر، خوزستان و کهگیلویه و بویراحمد احداث کرده‌اند.

منابع 

 
سازمان‌های مردم‌نهاد غیررسمی ایران
مؤسسات خیریه ایرانی