معاون اول رئیس‌جمهور ایران

معاون اول رئیس‌جمهور ایران دومین مقام عالی‌رتبه در هیئت دولت است. او وظیفه اداره هیئت وزیران در غیاب رئیس‌جمهور و مسئولیت هماهنگی سایر معاونان رئیس‌جمهور را بر عهده دارد.
رئیس‌جمهور می‌تواند برای انجام وظایف قانونی خود معاونانی داشته باشد. معاون اول رئیس‌جمهور با موافقت وی اداره هیئت وزیران و مسئولیت هماهنگی سایر معاونت‌ها را به‌عهده خواهد داشت‏.

معاون اول رئیس‌جمهور مانند دیگر معاونان وی از سوی رئیس‌جمهور انتخاب شده و احتیاج به رأی اعتماد مجلس ندارد. همچنین در صورت «فوت، عزل، استعفا، غیبت یا بیماری بیش از دو ماه رئیس‌جمهور یا در موردی که مدت ریاست‌جمهوری پایان یافته و رئیس‌جمهور بر اثر موانعی هنوز انتخاب نشده یا امور دیگری از این قبیل» مسئولیت‌ها و اختیارات او برعهده معاون اول قرار می‌گیرد و او به همراه رؤسای مجلس و قوه قضائیه بایستی در مدت کمتر از ۵۰ روز انتخابات ریاست‌جمهوری را برگزار کند.

این مقام در اصلاح قانون اساسی ۱۳۶۸ به قوه مجریه افزوده شد و حسن حبیبی اولین شخصی بود که معاونت رئیس‌جمهور را در دولت هاشمی رفسنجانی و بعد از آن محمد خاتمی به مدت ۱۲ سال در اختیار داشت. محمدرضا عارف در دوره دوم ریاست‌جمهوری خاتمی (از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴) به این مقام منصوب شد و پرویز داوودی هم معاون اول دولت اول احمدی‌نژاد (۱۳۸۴ تا ۱۳۸۸) و محمدرضا رحیمی معاون اول دولت دوم او بوده‌اند. همچنین حسن روحانی طی حکمی در ۱۴ مرداد ماه ۱۳۹۲ اسحاق جهانگیری را به معاونت اول خود منصوب کرد.همچنین در ابتدای دولت سیزدهم سید ابراهیم رئیسی طی حکمی در تاریخ ۱۷ مرداد ماه ۱۴۰۰ محمد مخبر را به سمت معاون اول خود منصوب کرد.

در دوران ریاست‌جمهوری سید محمد خاتمی، با تغییراتی که در پروتکل‌های تشریفاتی ایران به وجود آمد، معاون اول رئیس‌جمهوری ایران هم‌رتبه نخست‌وزیر قرار گرفت و در پی آن مراسم استقبال از نخست‌وزیر کشورهای مختلف که به ایران سفر می‌کنند توسط معاون اول رئیس‌جمهوری برگزار می‌شود.

ساختار اداری 
معاونت‌ها
 معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم کشور
 معاونت برنامه‌ریزی و امور زیربنایی
 اداره‌کل برنامه‌ریزی
 اداره‌کل امور زیربنایی
 معاونت سرمایه‌گذاری، فرهنگی و اجتماعی
 اداره‌کل سرمایه‌گذاری
 اداره‌کل فرهنگی و اجتماعی
 معاون بین‌الملل و همکاری‌های منطقه‌ای
 معاونت هماهنگی و نظارت اقتصادی و زیربنایی
سایر حوزه‌ها
 دبیرخانه هیئت دولت
 دبیرخانه ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی
 دبیرخانه ستاد توسعه روابط اقتصادی ایران با عراق و سوریه
 دبیرخانه ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی
 دفتر معاون اول رئیس‌جمهور
 معاونت ارتباطات و اطلاع‌رسانی
 اداره‌کل امور اطلاع‌رسانی و خدمات کارشناسی
 …

فهرست معاونان اول

پانویس 

 
حکومت ایران
فهرست‌های معاونان اول ریاست جمهوری