جیوانی (عاشوق)

سروب استپانی لوونیان  مشهور به جیوانی  عاشوق و سیاست‌مدار ارمنی بود.

جیوانی را باید اندیشمندترین و انقلابی‌ترین عاشوق ارمنی و استاد بزرگ اشعار عاشقی بشمار آورد. وی بزرگترین عاشوق سده نوزدهم میلادی ارمنیان محسوب می‌شود.

زندگی‌نامه 
وی در سال ۱۸۴۶ میلادی در روستای کارزاخ، نزدیکی آخالکالاکی، گرجستان به دنیا آمد و در سن هشت سالگی یتیم شد. عمویش «مارتیروس» از وی نگهداری می‌کند. در سال ۱۸۶۶ به همراه «عاشوق (گوسان) سازین آقاجیان»، جیوانی به تفلیس نقل مکان نمود جایی که وی به فعالیت‌های موسیقایی ادامه داد. توسعه بیشتر هنر جیوانی را به آلکساندراپول (گیومری) و فرهنگ آن متصل نمود. بین سال‌های ۱۸۶۸–۱۸۹۵ در همان‌جا زیست و فعالیت نمود. در آلکساندراپول، به رهبری حلقه‌ای از خوانندگان-گوسان برگزیده شد و عنوان افتخاری «استاد برجسته» به وی اعطا شد. کنسرت‌هایی را در سرتاسر منطقه قفقاز جنوبی شامل باتومی، باکو، قارص، تفلیس اجرا نمود. در سال ۱۸۹۵ وی به تفلیس بازگشت. جیوانی بیش از ۹۰۰ ترانه سروده‌است. وی معلومات گسترده دربارهٔ ادبیات ارمنی سده نوزدهم میلادی داشت. در پاییز سال ۱۹۰۹ دچار بیماری شدید شد و به مدت پنج ماه بستری شد تا سرانجام در ۵ مارس ۱۹۰۹ درگذشت.

اولین مجموعه شعر وی در سال ۱۸۸۵ به چاپ رسید. موسیقی وی توسط آرام خاچاتوریان، کومیتاس وارداپت، کریستاپور کارا-مورزا و دیگران اجرا شده‌است و ماکسیم گورکی، والری بریوسف به اشعار وی علاقه‌مند بوده‌اند.

افکار و سبک شعری جیوانی (عاشوق) 
ترانه‌ها و شعرهای جیوانی بازتاب آرزوها، امیدها، آرمان‌ها و دردهای اجتماعی، تاریخی و رنج‌های عاطفی محروم‌ترین و رنجدیده‌ترین قشرهای ملت ارمنی است. جیوانی در اشعار هجو خود سودجویان و چپاولگران دسترنج مردم را بی‌امان به باد انتقاد می‌گیرد و مفتضح می‌کند و بر ضد مناسبات ناعادلانه اجتماعی می‌شورد و در ترانه‌های پندآمیز خود خصلت‌های نیک انسانی و نوعدوستی و یاری رساندن به دردمندان را تبلیغ می‌کند.

ترانه‌ها 

 "The Unhappy Days"
 "Mother"
 "At this night"
 "A good comrade"
 "I am an apricot tree"
 "Look at them"

تالیفات

جستارهای وابسته 
 فهرست آهنگسازان ارمنی
 فهرست نویسندگان ارمنی
 فهرست سیاستمداران ارمنی
 ارمنی‌های گرجستان

منابع

پیوند به بیرون 

 
 

آهنگسازان اهل ارمنستان
افراد امپراتوری روسیه‌ای ارمنی‌تبار
ارمنی‌های گرجستان
افراد گرجستانی ارمنی‌تبار
اهالی آخالکالاکی
اهالی سامتسخه-جاواختی
خوانندگان سده ۱۹ (میلادی)
خوانندگان مرد اهل ارمنستان
خوانندگان مرد سده ۱۹ (میلادی)
درگذشتگان ۱۹۰۹ (میلادی)
زادگان ۱۸۴۶ (میلادی)
سیاستمداران اهل ارمنستان
شاعران اهل ارمنستان
شاعران سده ۱۹ (میلادی) اهل ارمنستان
شاعران مرد اهل ارمنستان
عاشوق‌های اهل ارمنستان
فهرست افراد برروی تمبرها
گوسان‌های اهل ارمنستان
خاکسپاری‌ها در پانتئون ارمنیان تفلیس
موسیقی‌دانان اهل ارمنستان
نویسندگان اهل ارمنستان
نویسندگان مرد اهل ارمنستان
نویسندگان مرد سده ۱۹ (میلادی)