بالهایی

بالهائه یا بالهایی (۶۹۸–۹۲۶) یک پادشاهی کره‌ای بود که پس از سرنگونی گوگوریو به دست نیروهای متحد شیلا و سلسله چینی تانگ، ژنرالی از گوگوریو به نام ته جویونگ بنیان نهاد.پادشاهی بالهائه در دوران قلمروهای جنوب-شمال کره در کنار شیلا برقرار بود.

پیشینه 
پس از فروپاشی گوگوریو در سال ۶۶۸ میلادی، نیروهای بازمانده به صورت پراکنده در سرزمین‌های همسایه شبه جزیره حضور داشتند. دائه جویونگ (تجویونگ) به همراه پدرش و بازمانده‌های گوگوریو حزبی برای احیای گوگوریو تشکیل داد. او بعدها برای مبارزه با امپراطوری تانگ با نیروهای خیتان و همچنین خاقانات گوگ ترک متحد شد.
بالهایی توسط دائه جویونگ در سال ۶۹۸ میلادی تأسیس شد. دائه جویونگ توانست با کمک بازماندگان گوگوریو کشور جدید را که جانشین گوگوریو بود، به وجود آورد.
این پادشاه بعد از نابودی گوگوریو مردم رو جمع کرده و بال هه را تأسیس نمود. 

سرانجام تهاجمی از خیتان‌ها در سال ۹۲۶ میلادی، بعد از ۲۵ روز محاصره به سقوط پایتخت انجامید. بعد از سقوط این سلسله، شورش‌هایی برای احیای مجدد بالهه صورت گرفت که به ایجاد سه پادشاهی نوظهور انجامید. اما این سه پادشاهی هم عمر چندانی نداشتند و توسط خیتان‌ها (سلسلهٔ لیائو) تصاحب شدند. بعد از اینکه شورش «ته گوانگ هیون”(آخرین شاهزاده بالهه) برای احیای بالهه به شکست انجامید وی به همراه ده هزار مهاجر به گوریو گریخت. بعضی از نوادگان این ده هزار مهاجر نام خانوادگی “ته» را برای خود انتخاب کردند در حالی که به شاهزادهٔ بالهه نام خانوادگی «وانگ» که مخصوص خانواده سلطنتی بود داده شد. این اتفاق باعث قطع رابطهٔ گوریو با لیائو شد

نبرد در چون مون ریونگ 
ته جویونگ درسال۶۹۵ میلادی توانست با ارتش ۳۰۰۰۰ نفری اش قلعه‌های شین و یودونگ و پگام و انشی را تصرف کند؛ ولی چون آن‌ها به جای مناسبی برای گسترش نیاز داشتند پس با مردم قلعه‌ها به طرف کوهستان دونگمو (محل سکونت گوگوریویی‌های آواره شده) حرکت کردند. در این هنگام تانگ چین یک ارتش ۱۰۰۰۰۰ نفری را به طرف آن‌ها که مشغول عبور از کوهستان چون مون ریونگ بودند به رهبری «سو رینگی (Xue Ringui)» به طرف آن‌ها فرستاد. بین آن‌ها چندین جنگ بزرگ درگرفت که در نهایت از ارتش گوگوریو فقط ۵۰۰۰ نفر باقی‌ماند. آن‌ها دریک دره حدود یک روز شجاعانه جنگیدند و آن‌ها را شکست دادند.

در طی این جنگ برادر و پدر جویونگ (ژنرال ته جونگ سانگ) و فرمانده ارتش چین کشته شدند. بعد از این پیروزی ته جویونگ کشور جدیدش را برپا کرد. اندازه کشور او ۴ برابر اندازه گوگوریو قبلی بود.

شرایط مدنی 
مردم بیشتر پیرو ادیانی مانند بودا، کنفوسیوس و شمن باور بودند. در طول دوران پال هه پانزده نفر از خاندان سلطنتی ته بر کشور فرمان راندند. مردم نیز بیشتر به زبان کره باستان صحبت می‌کردند. پال هه روابط تجاری خود را بسیار گسترش داد و حتی با ژاپن و خلفای عباسی نیز ارتباط برقرار کرد.

بالهه زمانی که سرزمینش را گسترش داد به این فکر بود که از شیلا به علت نابودی گوگوریو انتقام بگیرد، اما به علت قدرتمند بودن شیلا و شاهان باتجربه ای که در شیلا وجود داشت نتوانست آن را نابود کند.

فهرست پادشاهان بالهایی

منابع 
 ویکی‌پدیا انگلیسی

پیوند به بیرون 

بالهایی
امپراتوری‌های پیشین
امپراتوری‌های پیشین آسیا
انحلال‌های ۹۲۶ (میلادی)
انحلال‌های دهه ۹۲۰ (میلادی)
ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۶۹۸ (میلادی)
ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۹۲۶ (میلادی)
ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در دهه ۹۲۰ (میلادی)
ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در سده ۱۰ (میلادی)
پادشاهی‌های پیشین شرق آسیا
تاریخ کره
کشورهای قدیم در شرق آسیا