شمشیر

شَمشیر یک سلاح سرد است که از یک تیغه بلند و لبه‌تیز و یک دسته تشکیل شده‌است. این سلاح انواع و شکل‌های متفاوتی داشته است که در هر کشور بسته به نوع مبارزه آن را تغییر می‌دادند.

پیرامون واژه 
واژۀ «شمشیر» برگرفته از واژگان پهلوی "شَم" (به معنای ناخن و انحنا)+"شیر" است تلویحاً به معنای ناخن شیر.

شمشیر در دیگر زبان‌های هندو-اروپایی به صورت انگلیسی sword، در روسی сабля (ترانویسی: sabla).

شمشیر در فارسی میانهٔ هم به همین صورت (با یای مجهول) بوده‌است.

واژهٔ  انگلیسی (و معادل‌هایش در زبان‌های اروپایی) نیز برگرفته از این واژه و به معنی نوعی شمشیر خمیده‌اند.

جنس شمشیر 
در خاور قدیم برای ساخت شمشیر از سه نوع فلز به نام‌های نرم‌آهن (آهن نرم)، شاپورگان (آهن سخت) و پولاد آمیخته بهره‌می‌گرفتند.
پولاد گوهردار که برای شمشیرسازی نیز استفاده می‌شد روهینا نام داشت. به ابزار ساخته‌شده از روهینا، روهنی می‌گویند.

نمونه شعر از مسعود سعد سلمان:
نعل اسبان شد آنچه ریم آهن 
تیغ شاهان شد آنچه روهیناست

انواع شمشیر 
شمشیرهای خاورمیانه قدیم
 شمشیر ایرانی
 شمشیر خراسانی
 شمشیر سلمانی
 شمشیر عراقی
 شمشیر هندی
 شمشیر منصوران
 شمشیر یمنی
 شمشیر سلیمانی
 شمشیر دمشقی

ژاپن:
 کاتانا
 شمشیر سوئدی
 شمشیر بریتانیایی
 شمشیر چینی
 شمشیر نیچیرین

شمشیر ایرانیان

ایران باستان 
ارتش بزرگ ایرانیان در زمان شاهنشاهی هخامنشی از آکیناکه استفاده‌ می‌کرد؛ این شمشیر که اندازه‌ای قابل حمل نیز داشته دولبه بوده و قابل فرو بردن نیز بوده‌است. این نوع شمشیر برای حمله‌های سریع و ناگهانی کاربرد عالی و خوبی داشت. در پایان دسته شمشیر، برآمدگی بزرگی وجود داشت که به‌نظر می‌رسد کاربرد خاصی داشته‌باشد. همچنین مدارکی وجود دارند مبنی بر این که پادشاهان ایرانی نیز از این سلاح استفاده می‌کردند. این نوع شمشیر در دو نوع بلند و کوتاه ساخته می‌شده‌است.

شمشیرهای معروف 
 ذوالفقار
 کاتانا
 شمشیر داموکلس

جستارهای بیشتر 
شمشیر ایرانی

منابع 

 مکنزی، دیوید نیل. فرهنگ کوچک زبان پهلوی. ترجمه مهشید میرفخرایی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ۱۳۷۹.

پیوند به بیرون 

دربارهٔ شمشیر ایرانی (به انگلیسی)

جادوی مراسمی
جنگ‌افزارهای باستانی
جنگ‌افزارهای قرون وسطی
سلاح‌های برنده