پومپه

نائیوس پومپیئوس مانیوس  یا به ایتالیایی نیه‌ئو پومپئو مانیو (Gneo Pompeo Magno) (زادهٔ ۲۹ سپتامبر۱۰۶-مرگ ۲۸ سپتامبر۴۸ پیش از میلاد) و نیز شناخته شده با عنوان «پومپی»، جنگ‌سالار و سیاستمدار برجستهٔ جمهوری روم بود. او با نشان دادن توانایی‌هایش به یکی از بزرگان روم بدل شد و به پاس دستاوردهایش در جنگ مهردادی سوم، سنای روم به وی لقب مانیوس به معنای بزرگ داد.
او رقیب کراسوس و هم‌پیمان ژولیوس سزار بود. این سه تن سیاست‌مداران نیرومند پایانی جمهوری روم بودند که به تریوم‌ویرات اول نامدار شدند. با مرگ کراسوس در نبرد حران، پومپه و سزار رقیب یکدیگر شدند. این دو بر سر به‌دست‌آوردن فرمانروایی روم به جنگ با یکدیگر پرداختند. پومپه پس از شکست در نبرد فارسال به مصر باستان پناه برد و در آنجا کشته شد.

او در ۶۴ پیش از میلاد به سوریه تاخت و آنتیوخوس سیزدهم را سرنگون ساخت و آن سامان را یکی از استان‌های روم نمود. آنگاه به جنوب روی نهاد و فینیقیه و یهودیه درگیر جنگ درونی را نیز به روم ضمیمه‌کرد.

در سال‌های ۶۷ تا ۶۳ پیش از میلاد، پومپه سردار رومی، سوریه و ارمنستان را فتح کرد و آخرین پادشاه سلوکیان را از سلطنت عزل نمود و جمهوری روم همسایه پادشاهی اشکانی شد.

پومپه، سرانجام پس از شکست خوردن از لشکریان ژولیوس سزار در نبرد فارسال و گریختن در لباس شهروندی عادی، در قلمرو امپراتوری بطلمیوسی به فرمان بطلمیوس چهاردهم کشته شد.

منابع 

Wikipedia contributors, "Pompey," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Pompey&oldid=218789011 (accessed June 14, 2008).

پومپه
اهالی مارکه
خبرنگاران سیسرون
درگذشتگان ۴۸ (پیش از میلاد)
کشتگان با سلاح سرد
دزدی دریایی
رومیان سده اول (پیش از میلاد)
زادگان ۱۰۶ (پیش از میلاد)
ژولیوس سزار
سرداران روم باستان
سناتورهای جمهوری روم
سیاستمداران ترورشده اهل روم باستان
ضد دزدان دریایی
کشته‌شدگان در مصر
کشته‌شدگان مرد
کنسول‌های جمهوری روم