عبدالاحد مومند

عَبدُالاَحَد مومَند یا عبدالاحد مُهمَند نخستین فضانورد افغان و زاده ۱۱ دی ۱۳۳۷ (خورشیدی) (۱ ژانویه ۱۹۵۹) است. او در سال ۱۹۸۸ میلادی نه روز را در ایستگاه فضایی میر گذراند. وی هم‌اکنون در شهر اشتوتگارت در کشور آلمان ساکن است.

روند شغلی 
عبدالاحد مومند در سرده غزنی در کشور افغانستان به دنیا آمد و از مدرسه عالی پلی‌تکنیک کابل و سپس دانشکده نیروی هوایی فارغ‌التحصیل شد. او در نیروی هوایی افغانستان به خدمت پرداخت و بعداً در اتحاد جماهیر شوروی به عنوان خلبان آموزش دید.

مأموریت فضایی 
اتحاد جماهیر شوروی در آن دوران طی برنامه‌ای با نام اینترکسموس، سعی در افزایش مشارکت فضانوردان از کشورهای دیگر به ویژه کشورهای بلوک شرق در برنامه اکتشافات کیهانی داشت و همراهی مومند در برنامه فضایی شوروی، نماد مهمی در دوران حاکمیت حزب دمکراتیک افغانستان بشمار می‌آمد. 

عبدالاحد مومند به همراه فرمانده ولادیمیر لیاخوف و والری پولیاکوف عضو یک تیم سه‌نفره در مأموریت سایوز تی‌ام-۶ بود، که در تاریخ ۷ شهریور ۱۳۶۷ (۲۹ اوت ۱۹۸۸) از پایگاه فضایی بایکونور به فضا پرتاب شدند و به مدت ۸ شبانه روز و ۲۰ ساعت و ۲۶ دقیقه تا تاریخ ۱۶ شهریور (۷ سپتامبر) در فضا بود. فضاپیمای آنها در ایستگاه فضایی میر پهلو گرفت، و فضانوردان در طول اقامت در آن ایستگاه به پژوهش‌های علمی و کیهانی دست زدند.

عبدالاحد مومند در جریان اقامتش در ایستگاه فضایی میر، از افغانستان عکسبرداری نمود و در آزمایش‌های اخترفیزیکی، پزشکی و زیست‌شناختی شرکت کرد. وی از ایستگاه فضایی میر با محمد نجیب‌الله، رئیس‌جمهور وقت افغانستان نیز گفتگویی تلفنی داشت.

در پایان مأموریت، عبدالاحد مومند در فضاپیمای سایوز تی‌ام-۵ در ژزقازغان در قزاقستان بر زمین نشست.

یادداشت

منابع

پیوند به بیرون 
 مأموریت‌های فضایی عبدالاحد مهمند 
 بازگشت نخستین فضانورد افغان به کابل بعد از دو دهه
 داستان فضانورد افغان پس از ۲۵ سال

مهمند، عبدالاحد
افغان‌های مهاجرت‌کرده به آلمان
پشتون
دریافت‌کنندگان نشان لنین
مهمند، عبدالاحد
شهروندان آلمان از طریق تغییر تابعیت
فضانوردان اهل آلمان
مهمند، عبدالاحد
فضانوردان مسلمان
قهرمانان اتحاد شوروی
کارکنان نظامی افغانستان
کارمندان دولتی اهل افغانستان
دانشمندان اهل افغانستان
اهالی ولایت غزنی