سختی موس

به منظور سنجش سختی کانی‌ها ده کانی به عنوان مبنای سختی انتخاب شده‌است که از لحاظ سخت بودن هر کدام یک درجهٔ کامل فرق دارند. زیرا بعضی کانی‌ها از هم دیگر نیم درجه یا به صورت کسری تفاوت دارند؛ و با خراشیدن یکی بر روی یکی دیگر از این ده کانی می‌توان سختی سایر کانی‌ها را با آن‌ها مقایسه کرد. این مقیاس به نام مقیاس موس معروف است. این مقیاس توسط کانی‌شناس آلمانی فردریک موس ابداع شد.
در این مقیاس، نرم‌ترین کانی تالک یا پودر بچه با درجه سختی ۱ و سخت‌ترین کانی الماس با درجه سختی ۱۰ می‌باشد. کانی‌ها در طبیعت به سه شکل ساخته شده‌اند: آذرین، رسوبی و دگرگونی. در جدول زیر سختی مطلق  چند کانی بعنوان نمونه آورده شده‌ است:

 به طور مثال عدد سختی موس برای چند فلز شناخته شده عبارت است از:
سدیم، پتاسیم= ۰٫۲ تا ۰٫۳، طلا، نقره، آلومینیوم، روی= ۲٫۵ تا ۳، فولاد= ۴، وانادیم= ۷ و کاربید تنگستن= ۹
 سختی چینی بی لعاب (آزمایش گرد خاکه) در مقیاس موس حدود ۷ است.

منابع 

آزمایش‌های سختی
آلمان در ۱۸۱۲ (میلادی)
سختی
علم در ۱۸۱۲ (میلادی)
علم مواد
کانی‌شناسی