پلی‌آرتریت ندوزا

پلی‌آرتریت ندوزا  یک واسکولیت سیستمیک هم در شریان‌های کوچک و هم در شریان‌های متوسط است. دیواره رگ‌های متعددی ("پلی" آرتریت) به شکل پراکنده در نقاط مختلف بدن درگیر می‌شوند. مناطق دچار التهاب در سرخرگ تضعیف شده و به دلیل فشار جریان خون، به صورت حفره‌های کوچک بیرون زده (آنوریسم) و در طول رگ شکل گره به خود می‌گیرند که نام "گرهی" از همین‌جا ناشی شده‌است. بیماری اغلب در دهه‌های پنجم و ششم زندگی و بیشتر در مردان دیده می‌شود.

دلایل بروز بیماری 
دلیل ایجاد این بیماری هنوز یافت نشده‌است ولی ۳۰ درصد از افراد مبتلا به این بیماری به هپاتیت ب نیز مبتلا هستند و ممکن است یکی از عوارض تب روماتیسمی باشد. مردان دو برابر زنان به این بیماری دچار می‌شوند.

تظاهرات بالینی 
تظاهرات بالینی PAN شامل علائم سیستمیکی مانند خستگی و خواب‌آلودگی (لتارژی)، ضعف، تب، کاهش وزن، درد مفاصل (آرترالژی) و پرفشاری خون و درد ماهیچه‌ای است. به صورت موضعی تظاهرات پوستی، نفریت، منونوریت مولتی پلکس و ایسکمی مزانتر (عروق روده باریک) رخ می‌دهد. پلی‌آرتریت ندوزا به ندرت ریه‌ها را درگیر می‌کند و P_ANCA مثبت دارد. شایع‌ترین عضو درگیر کلیه است که ابتلاء آن می‌تواند تعیین‌کنندهٔ پیش‌آگهی بیماری نیز باشد. درگیری کلیه‌ها می‌تواند باعث ظاهر شدن خون یا پروتئین در ادرار و بالا رفتن فشار خون گردد. تظاهرات پوستی PAN توده‌های قرمز دردناک یا خطوط ارغوانی بر روی پوست هستند. درگیری سرخرگ‌هایی که تغذیه‌رسانی روده را به‌عهده دارند غالباً باعث درد شکم و اختلال در اجابت مزاج و جذب مواد غذایی می‌گردد.

تشخیص 
 با کمک بافت‌برداری از پوست و کلیه است.
 شمارش کامل سلول‌های خون (آزمایش خون) که افزایش گلبول‌های سفید یکی از نشانه‌های این بیماری است.
 افزایش سرعت رسوب گلبول‌های قرمز (ESR)
 افزایش CRP

درمان 
درمان با داروهای سرکوب‌کننده ایمنی مانند پردنیزون (Prednisone) و سیکلوفسفامید (Cyclophosphamide) انجام می‌شود که در ۹۰ درصد موارد کاهش بیماری یا درمان صورت می‌گیرد. در موارد کاهش (که درمان به صورت کامل انجام نشده) پس از ۵ سال٫ در ۶۰ درصد افراد بیماری دوباره عود می‌کند.

منابع 

 واشینگتن، درمان‌های طب داخلی ۲۰۰۷
 جاوتز، باکتری‌شناسی ۲۰۱۰

اختلال‌ها در نیام‌ها
اختلال‌های بافت همبند
بیماری‌های پوستی مرتبط با عروق
بیماری‌های روماتولوژی
واسکولیتها