دوازده ایزد المپ‌نشین

دوازده ایزد المپ‌نشین یا المپ‌نشینان  در اسطوره‌شناسی یونانی، ۱۲ تن بودند که پس از سرنگونی تیتان‌ها در قله المپ، مرتفع‌ترین قلهٔ یونان به حکومت پرداختند. هر چند ایزدان به نقاط دور سفر می‌کردند، همیشه به وطن خود واقع در فراسوی ابرهای المپ برمی‌گشتند. از این رو، آن‌ها را ایزدان المپ یا المپی می‌خوانند. هر ایزدی خانه‌گاه ویژهٔ خود را دارد، اگرچه معمولاً همه در کاخ زئوس، پادشاه ایزدان گرد می‌آیند. آن‌ها در آنجا ضیافت خوراک بهشتی و شراب لذیذ خدایان یونان یعنی نکتار و امبروزیا که به آنان زندگی جاودانه می‌داد می‌نوشیدند که هبه، ایزدبانوی زیبای جوانی در آن خدمت می‌کند و آپولو با چنگ خود پذیرای مهمانان است. این جشن جاودانان برای مباحثه پیرامون امور آسمانی و زمینی است.

کوه المپ محل نبرد تایتان‌ها با المپ‌نشینان بود و بعدها هم به عنوان محل زندگی خدایان از آن نام برده شد. تمام المپ‌نشینان به نوعی با یکدیگر خویشاوندی داشتند و بنا به شرایط زمانه هر از گاهی یک یا چند تن از آن‌ها بیشتر مورد توجه قرار می‌گرفت. برای مثال اگر در زندگی واقعی، همسر حاکم یا شخص قدرتمند منطقه از شخصیت قوی یا خانواده مهم‌تری بود، خدایان زن و به خصوص هرا که ایزدبانوی ازدواج بود مورد توجه قرار می‌گرفت؛ اگر جنگی در میان بود، پرستشگاه خدای جنگ بیشتر مورد توجه قرار می‌گرفت. از این قله مرتفع زئوس پادشاه خدایان فرمان‌های خود را به سایر خدایان صادر می‌کند و ایزدان هر کدام خانه‌ای ویژه خود دارند.

فهرست المپ‌نشینان 
ایزدان المپ‌نشین به قرار زیر هستند. در این جدول سیزده ایزد نام برده شده‌است زیرا در برخی فهرست‌ها هستیا و در برخی دیگر دیونیسوس به عنوان یکی از المپ‌نشینان برشمرده می‌شود.

طبق روایتی هستیا بعدها جای خود را به دیونیسوس داد. اگرچه هادس و پرسفونه نیز از خدایان مهم هستند و بعضی مواقع جزو المپ‌نشینان به‌شمار می‌روند، هادس همواره در زیر زمین جای دارد و هیچ وقت از قلهٔ المپ بازدید نکرده‌است. هرکول، اسقلبیوس و هبه نیز برخی مواقع جزو آن‌ها به‌شمار می‌روند.

یونانیان می‌گویند وقتی بین سه خدای اصلی یعنی زئوس، پوزئیدون و هادس پشک انداختند آسمان‌ها به زئوس، دریاها به پوزئیدون و دنیای زیر زمین به هادس رسید. این‌ها هر سه با هم برادرند و پسران کرونوس خدای کشت و زرع و همسرش رئا هستند. کرونوس در دیار هادس است و در غیاب وی، زئوس تواناترین ایزد به‌شمار می‌رود.

منابع 

 کتاب دائره المعارف زرین
 دوازده ایزد المپ‌نشین اساطیر یونان
 Burkert, Walter, Greek Religion, Wiley-Blackwell, 1991. .
 Chadwick, John, The Mycenaean World, Cambridge University Press, 1976. .
 Dowden, Ken, "Olympian Gods, Olympian Pantheon", in A Companion to Greek Religion, Daniel Ogden editor, John Wiley & Sons, 2010. .

دوازده ایزد المپ‌نشین
اسطوره‌شناسی یونانی
ایزدان یونانی
تاریخ باستان
مفاهیم خدا
فرهنگ در یونان
فهرست‌های فرهنگی
قرون وسطی