مونواستابل

مونوستابل (به انگلیسی: monostable) یک نوع از مولتی‌ویبراتورها است.
مونوستابل دارای یک حالت پایدار است و در صورت اعمال تریگر مناسب به حالت ناپایدار منتقل شده ولی بعد از از گذشت زمانی مشخص مجدداً به حالت پایدار بر می‌گردد.

مونوستابل را به کمک ترانزیستور، تقویت‌کننده عملیاتی و تراشه زمان‌سنج ۵۵۵ می‌توان ساخت.

تحلیل مونوستابل با ترانزیستور 

 حالت پایدار: خازن C۱ شارژ و مدار باز است.
چون ترانزیستور Q۲ از طریق مقاومت R۲ به منبع تغذیه متصل است اشباع می‌شود و ترانزیستور Q۱ خاموش است. مدار در این حالت پایدار است.
 حالت ناپایدار: اگر تریگر اعمال شود و ترانزیستور Q۲ را خاموش شود، این حالت پایدار نیست چون خازن C۱ اتصال باز است و ترانزیستور Q۲ به کمک منبع تغذیه روشن شده، ترانزیستور Q۱ را خاموش می‌کند. پس مدار فقط یک حالت پایدار دارد. (خازن از طریق منبع تغذیه، مقاومت R۲ و ترانزیستور Q۱ شارژ می‌شود)

مونوستابل با تراشه زمان‌سنج ۵۵۵ 

مونوستابل دارای یک حالت پایدار است و در صورت اعمال تریگر مناسب به حالت ناپایدار منتقل شده، ولی بعد از گذشت زمان مشخص t به حالت پایدار برمی‌گردد.
 توضیح عملکرد: فرض کنیم ابتدا خروجی در حالت low باشد، پس ترانزیستور در حالت اشباع است. در این حالت مدار هیچ تغییر وضعیتی پیدا نمی‌کند و این حالت پایدار است. با اعمال یک تریگر مناسب با ولتاژ منفی، خروجی آی سی High می‌شود. در این حالت ترانزیستور خاموش می‌شود و مسیر برای شارژ خازن فراهم می‌شود. ولتاژ خازن از صفر ولت، شروع به افزایش کرده و به سمت Vcc حرکت می‌کند ولی هرگز به Vcc نمی‌رسد چون خازن به پایه آستانه متصل است و به محض رسیدن ولتاژش به ۲/۳Vcc (دو سوم ولتاژ منبع تغذیه) خروجی آی سی مجدداً low می‌شود و مدار به حالت پایدار برمی‌گردد.

رابطه زمان High بودن خروجی عبارت است از:

این زمان با مقادیر مقاومت و خازن رابطه مستقیم دارد. به جای مقاومت می‌توان یک پتانسیومتر قرار داد تا به زمان‌های مختلف دست یافت.

پیوند مرتبط 
بای استابل

آستابل

منابع 

ویکی‌پدیای انگلیسی

مدارهای دیجیتال
مهندسی الکترونیک
نوسان‌سازها