دور دنیا در هشتاد روز

دور دنیا در هشتاد روز  نام رمانی است نوشتهٔ ژول ورن، نویسنده فرانسوی که داستانی ماجراجویانه دارد. دور دنیا در هشتاد روز، رمان پرحادثه ژول ورن، نخستین بار در سال ۱۸۷۳ به چاپ رسید. این رمان در شمار بهترین آثار او است. در این رمان، عنصر خنده (مثلاً سماجت مأمور پلیس در تعقیب شخصیت اصلی داستان و کارهای جالب پاسپارتو، خدمتکار وی) با عنصر حادثه‌پردازی به هم می‌آمیزد. کشش داستان در خونسردیِ انگلیسی‌مآب قهرمان آن و فعالیت بی‌اندازه او برای مبارزه با طول راه و از دست دادن وقت است. انتشار این کتاب به صورت سریالی و پاورقی، باعث شد تا عده‌ای گمان کنند که این سفر، واقعاً در حال انجام است و بر روی موفقیت و عدم موفقیت آن شرط‌بندی هم صورت پذیرفت. ژول ورن در نگارش کتاب دور دنیا در هشتاد روز به سه پیشرفت تکنولوژی عصر خودش توجه داشت که عبارت بودند از تکمیل اولین راه‌آهن بین‌قاره‌ای، اتصال راه‌آهن سراسری هند و احداث کانال سوئز.

خلاصه داستان 

یک آقای منظم و دقیق انگلیسی به نام فیلیس فاگ با رفقای خود در باشگاه شرط ۲۰۰۰۰ پوند می‌بندد که دور دنیا را در ۸۰ روز بپیماید و به همراهی خدمتکار وفادارش به نام ژان، معروف به پاسپارتو، عازم سفر می‌شود. اما چون مظنون به سرقت از یکی از بانکهای انگلیس است، زیر نظر یک پلیس قرار دارد که او را طی سیر و سیاحت‌هایش لجوجانه تعقیب می‌کند. فوگ در سرزمین هند فرصت می‌یابد تا زن جوانی به نام آئودا را، که بیوه مهاراجه وفات یافته‌ای است و طبق سنت هندوان باید زنده در آتش سوخته شود، از مرگ نجات دهد. پس از آن حوادث دیگری در چین برای او روی می‌دهد. در این مدت، مأمور پلیس همچنان به دنبال اوست و مسافر ما نیز با او و نوکرش راه خود را ادامه می‌دهد. مأمور پلیس نمی‌تواند او را بازداشت کند، زیرا برگ جلب به سبب تغییر مکان مداوم هنوز به دستش نرسیده‌است. در آمریکا، در قطاری که ساحل شرقی را به ساحل غربی آنجا می‌پیوندد، فوگ موفق می‌شود که حمله عده‌ای از سرخ‌پوستان را دفع کند. در ساحل شرقی، توفان شدیدی به پا می‌شود و کشتیهای عازم اروپا را در بندر متوقف می‌سازد، ولی فوگ تردید به دل راه نمی‌دهد و با پول خود یک کشتی کرایه می‌کند و راه دریا را در پیش می‌گیرد. در راه، سوخت کشتی به پایان می‌رسد و فوگ ناچار دکل را به جای سوخت به کار می‌برد. در پایان سفر، مأمور پلیس که سرانجام برگ جلب را به دست آورده‌است او را دستگیر می‌کند. فاگ بی‌گناهی خود را ثابت می‌کند و آزاد می‌شود. سپس با یقین به اینکه پنج دقیقه دیرتر از وقت مقرر به وعده‌گاه رسیده‌است، خود را بازنده می‌پندارد و تسلیم نومیدی می‌شود. اما زود به اشتباهش پی می‌برد و متوجه می‌شود که سفر از غرب به شرق کره زمین باعث شده‌است تا ۲۴ ساعت اضافه بیاورد و بنابراین شرط را نباخته‌است. در اوج شادمانی از آئودا خواستگاری می‌کند و او را به عقد ازدواج خود درمی‌آورد.

مهم‌ترین ترجمه‌های فارسی 
 سفر هشتاد روزه دور دنیا؛ ترجمه محمدحسین فروغی (ذکاءالملک)،]بی جا[ ۱۳۰۰.
 دور دنیا در هشتاد روز/ژول ورن ؛ ترجمه اردشیر نیک‌پور، تهران: کتابخانه گوتنبرگ، ۱۳۳۶. چاپ ششم ۱۳۸۳(۳۳۷ ص)
 س‍ف‍ر ه‍ش‍ت‍اد روزه ب‍دور دن‍ی‍ا/ اث‍ر ژول ورن؛ ت‍رج‍م‍ه ح‍ب‍ی‍ب‌ال‍ل‍ه ص‍ح‍ی‍ح‍ی، ت‍ه‍ران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب ۱۳۴۲. (۱۸۹ ص مصور) چاپ دوم، ۱۳۷۳
 دور دنیا در هشتاد روز؛ [اقتباس] محمدرضا جعفری، تهران: سازمان کتابهای طلائی وابسته به مؤسسه انتشارات امیرکبیر، ۱۳۵۲. (۲۵ ص)
 دور دن‍ی‍ا در ه‍ش‍ت‍اد روز؛ ت‍رج‍م‍ه ج‍م‍ال ص‍ن‍ع‍ت‌ن‍گ‍ار، م‍ش‍ه‍د: ۱۳۶۹. (۲۰۴ ص مصور)
 دور دنیا در هشتاد روز؛ ترجمه غزاله ابراهیمی، تهران: ۱۳۹۴. (۲۶۷ ص)
 دور دنیا در هشتاد روز؛ تصویرگران دو نویل، ال بنت؛ ترجمه فرزانه مهری، تهران: ۱۳۹۶. (۳۴۴ ص م)

منابع

پیوند به بیرون 

ادبیات داستانی در ۱۸۷۲ (میلادی)
ادبیات داستانی در دهه ۱۸۷۰ (میلادی)
الله‌آباد (هند)
انگلستان در ادبیات داستانی
ایالات متحده آمریکا در ادبیات ادستانی
ایتالیا در ادبیات داستانی
بنارس
پیروان کلیسای عیسی مسیح قدیسان آخرالزمان در فرهنگ عامه
نمودهای فرهنگی زنان اهل هند
دور دنیا در هشتاد روز
رمان‌های ۱۸۷۳ (میلادی)
رمان‌های ژول ورن
رمان‌های فرانسوی ۱۸۷۳ (میلادی)
رمان‌های فرانسوی سده ۱۹ (میلادی)
رمان‌های فرانسوی مورد اقتباس در فیلم‌ها
رمان‌های فرانسوی مورد اقتباس در نمایشنامه‌ها
رمان‌های فرانسوی
رمان‌های مورد اقتباس در بازی‌های ویدئویی
رمان‌های مورد اقتباس در برنامه‌های رادیویی
رمان‌های مورد اقتباس در کمیک‌ها
رمان‌های مورد اقتباس در مجموعه‌های تلویزیونی
رمان‌های واقع‌شده در ایالات متحده آمریکا
رمان‌های واقع‌شده در ایتالیا
رمان‌های واقع‌شده در بمبئی
رمان‌های واقع‌شده در چین
رمان‌های واقع‌شده در دودمان چینگ
رمان‌های واقع‌شده در دهه ۱۸۷۰ (میلادی)
رمان‌های واقع‌شده در ژاپن
رمان‌های واقع‌شده در سان‌فرانسیسکو
رمان‌های واقع‌شده در فرانسه
رمان‌های واقع‌شده در کلکته
رمان‌های واقع‌شده در لندن
رمان‌های واقع‌شده در لیورپول
رمان‌های واقع‌شده در مصر
رمان‌های واقع‌شده در نیویورک سیتی
رمان‌های واقع‌شده در هند
رمان‌های واقع‌شده در هنگ کنگ
رمان‌های واقع‌شده در یوتا
ژاپن در ادبیات داستانی
علمی تخیلی
فرانسه در ادبیات داستانی
لیورپول در ادبیات داستانی
مصر در ادبیات داستانی
ویکی‌سازی رباتیک
هند در ادبیات داستانی
هنگ کنگ در خیال
یوتا در ادبیات داستانی
کتاب‌های ۱۸۷۳ (میلادی)