نصر یکم

نصر یکم سامانی (درگذشتهٔ اوت ۸۹۲ میلادی) بنیان‌گذار و از امیران سلسلهٔ سامانی بود. پدر او احمد، پدربزرگش اسد و نیای او سامان‌خدا بود.

اصل وی از خراسان است، از خاندان ایرانی معروفی که نسبش به ساسانیان می‌رسد. نیای وی سامان در خدمت ابومسلم خراسانی بود و پس از سامان پسرش اسد جانشین او شد و در عهد خلافت هارون‌الرشید درگذشت. اسد چهار پسر داشت به نام‌های احمد و نوح و یحیی و الیاس. احمد به حکومت فرغانه رسید و نوح بر سمرقند و یحیی بر چاچ و اشروسنه و الیاس بر هرات امارت یافتند. احمد خوش‌رفتارترین برادران بود و چون به سال ۲۵۰ در فرغانه درگذشت، هفت پسر از او باقی ماند که از آن جمله نصر به جانشینی پدر فرمانروای سمرقند و چاچ و فرغانه شد و خلیفهٔ عباسی المعتمد بالله امارت او را بر ماوراءالنهر به سال ۲۶۱ تأیید کرد. بخارا و غزنه هم به قلمرو او افزوده گشت. وی در سال ۲۷۹ ه‍.ق درگذشت و برادرش اسماعیل سامانی جانشین وی گشت. نصر پادشاهی بخرد و متدین و ادیب و شاعر بود.

منابع 

 ویکی‌پدیای انگلیسی، ۳ آوریل ۲۰۰۷.
 تاریخ ادبیات در ایران، دکتر صفا، ج۱ ص۲۰۴ و ۲۰۵
 اعلام زرکلی ج۸ ص۳۳۷
 مقدمهٔ ابن‌خلدون ج۴ ص۳۳۳
 النجوم الزاهرة ج۳ ص۸۳
 تاریخ گزیده ص۳۷۷
 http://www.aftabir.com/government/iran/history/duration/evolution_escalade_ahmad.php

اهالی ایران در سده ۹ (میلادی)
درگذشتگان ۲۷۹ (قمری)
درگذشتگان ۸۹۲ (میلادی)
سامانیان
قانون‌گذاران سده ۹ (میلادی) در آسیا