تئودور ون گوگ

تئودور ون گوگ  ملقب به تئو (Theo) یکی از فیلمسازان جنجالی و مطرح هلند بود. وی در سال ۲۰۰۴ به دست محمد بویری کشته شد. تئو ون گوگ یکی از نوادگان تئو ون گوگ، برادر ونسان ون گوگ، نقاش معروف پست‌امپرسیونیسم بود.

ترور 
در روز دوم نوامبر ۲۰۰۴ تئو ون گوگ روزنامه‌نگار، فیلمساز و چهره مشهور تلویزیون در هلند، در خیابانی نزدیک خانه‌اش در شرق آمستردام با شلیک چند گلوله به قتل رسید. قاتل او محمد بویری پس از شلیک گردن او را با کارد می‌برد و دشنه‌ای در قلبش فرومی‌کند. محمد، بیست‌وهفت ساله و بنیادگرای مسلمانی است که والدینش از مهاجرین مراکشی هستند. او در آمستردام به دنیا آمده، تحصیل کرده و قادر به خواندن و نوشتن به زبان عربی نیست. او از اعضای یک شبکه تروریستی به نام گروه هوفستاد است که قبل از این ترور توسط پلیس شناسایی شده بود.

تئو وان گوگ فیلمسازی با استعداد و درگیر با مسائل اجتماعی بود. او در مقالاتش با صراحت و طنز، بعضاً تند و توهین‌آمیز، اسلام و مسلمانان بنیادگرا را عقب مانده و قرون وسطایی می‌نامید. او با کارگردانی فیلم تسلیم («مطیع» هم ترجمه شده) که در آن به اسلام به‌عنوان عامل اصلی سرکوب زنان مسلمان پرداخته می‌شود؛ خشم مسلمانان را برانگیخت. پخش این فیلم از تلویزیون واکنش‌های تندی را در هلند به همراه داشت. در نامه‌ای که محمد بویری بر روی جسد وان گوگ بر جا می‌نهد؛ خانم آیان حرصی علی نماینده لیبرال و سومالیتبار مجلس هلند را که به دلیل موضع گیریهای ضداسلامی خود مشهور، و سناریوی فیلم «تسلیم» را نوشته بود، به مرگ تهدید می‌کند به‌دنبال این ترور خانم حرصی علی برای حفظ جانش مدتی در خارج از هلند به‌سر برد و هم‌اکنون تحت مراقبت شبانه‌روزی پلیس به سر کار خود برگشته‌است.

پیامدها 
پیامدهای این ترور در یکسال پس از مرگ وی در هلند بسیار وسیع بود. بلافاصله در شامگاه دوم نوامبر و در پی فراخوان روزنامه‌نگاران و شهردار آمستردام یوب کوهن، هزاران نفر در مرکز شهر به تظاهرات پرداخته و با نواختن طبل و ایجاد سر و صدای فراوان که نماد اعتراض بود؛ این واقعه را محکوم کردند. برای مردم آمستردام قتل ون گوگ شوک بزرگی بود. آمستردام شهری است با سنت چندصدساله آزادی فردی و اجتماعی که مردمش به دلیل داشتن منش مردم سالارانه و فرهنگ تساهل و مدارا در جهان غرب مشهورند. در تظاهرات اعتراضی مردم، شهردار کوهن با شعار: «کسی را نمی‌توان به جرم ابراز عقیده کشت»، گفته بود: امروز یک آمستردامی کشته شده‌است. او با خیلی‌ها و از جمله با من دعوا داشت و این آزادی، آزادی بیان و اعتراض در این مملکت وجود دارد؛ آزادی انتقاد و طرح نظر و حرف زدن…". کوهن در ادامه، بنیادگرایان تروریست را دشمنان آزادی و تهدیدی برای دموکراسی دانسته اما هم‌زمان برای جلوگیری از گسترش درگیریهای قومی و مذهبی میان شهروندان آنان را به حفظ آرامش و رعایت قانون فرا خواند بود. البته آتش زدن مساجد و مدارس اسلامی در چند شهر دیگر از پیامدهای بعدی قتل وان گوگ بودند که به گسترش اسلام‌ستیزی و اوج‌گیری تشنجات قومی در هلند منجر گردید. در ماه‌های بعد و در نتیجه سیاست‌های صلح جویانه آقای کوهن در آمستردام، شهری که بیش از صدو پنجاه ملیت مختلف در آن زندگی می‌کنند از تنش‌های قومی و مذهبی جلوگیری شده و شهر آرامش قبلی خود را بازیافت. کوششهای او در زمینه ایجاد گفتمان و تبادل نظر میان اقلیت مسلمان و اکثریت غیر مسلمان شهر و جلوگیری از گسترش خشونت در آمستردام منجر به انتخاب آقای کوهن به عنوان قهرمان اروپا از طرف هفته‌نامه تایمز شد.

و اما در یک سال اخیر بحث آزادی بیان و حدود آن از بحثهای داغ در پارلمان، مطبوعات و گردهمایی‌های گوناگون در هلند بوده‌است. وزیر دادگستری آقای دونر از حزب دموکرات مسیحی (که در ائتلاف با حزب مردم برای آزادی، دموکراسی و حزب دموکرات، دولت فعلی را تشکیل می‌دهد)؛ پس از این حادثه خواهان محدودیت در آزادی بیان و مجازات کسانی شد که به مقدسات الهی توهین می‌کنند. این اقدام او با مخالفت شدید احزاب سیاسی، رسانه‌ها و مردم مواجهه شد. آنان سانسور و محدودیت در انتقاد و ابراز عقیده را محکوم کرده و خواهان عذرخواهی آقای وزیر شدند. از بررسی یک همه‌پرسی که بتازگی انجام گرفته می‌توان گفت که هفتادوهفت درصد مردم هلند خواهان رعایت حقوق اقلیتهای قومی و مذهبی و احترام بیشتر برای مسلمانان این کشور هستند. شصت و شش درصد مردم خواهان آنند که از بکار بردن کلمات توهین‌آمیز و دشنام در بحث و انتقاد خودداری شود. نود درصد مردم در هلند می‌گویند که کسی حق ندارد به همجنس گرایان توهین کند یا آن‌ها را مریض بداند. هر چند که تئو وان گوگ به دلیل نوشتن مقالات تند و تیز و تحریک‌کننده‌اش در میان مسلمانان و بعضی از همکارانش محبوب نبود؛ اما با کشته شدن وان گوگ بخاطر ابراز عقیده و بدست یک مسلمان تند رو، از او به‌عنوان مبارز و شهید راه آزادی بیان تجلیل شد.

جستارهای وابسته 
 تروریسم اسلامی در اروپا

منابع 

 نوشتار: جامعه چندفرهنگی در هلند و بنیادگرایی اسلامی از فروغ نیری تمیمی، پنجشنبه ۱۲ آبان ۱۳۸۴.
 برگرفته از ایران امروز (برداشت آزاد با ذکر منبع)

آدم‌کشی در ۲۰۰۴ (میلادی)
آزار بی‌خدایان
اسلام در هلند
اسلام و خشونت
اهالی آمستردام
اهالی تلویزیون ترورشده
اهالی لاهه
اهالی واسنار
بازیگران تلویزیون مرد اهل هلند
بازیگران مرد اهل آمستردام
بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل هلند
بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل هلند
بازیگران مرد فیلم اهل هلند
بازیگران مرد کشته‌شده
برندگان گوساله طلایی
بی‌خدایان اهل هلند
تدوین‌گران اهل هلند
تدوین‌گران تلویزیونی اهل هلند
ترورشدگان
ترورشدگان اهل هلند
تروریسم اسلامی در هلند
تهیه‌کنندگان تلویزیونی اهل هلند
تهیه‌کنندگان فیلم اهل هلند
تهیه‌کنندگان فیلم مستند
تهیه‌کنندگان فیلم مستند اهل هلند
جمهوری‌خواهان اهل هلند
دانش‌آموختگان دانشگاه آمستردام
درگذشتگان ۲۰۰۴ (میلادی)
کشتگان با سلاح سرد
دین و خشونت
روزنامه‌نگاران به‌قتل‌رسیده
روزنامه‌نگاران نظر
روزنامه‌نگاران نظر اهل هلند
زادگان ۱۹۵۷ (میلادی)
ستون‌نویسان اهل هلند
شخصیت‌های رادیویی اهل هلند
ضد ملی‌گرایان
ضدخدایان
فعالان آزادی بیان
فعالان اهل هلند
فعالان بی‌خدایی
فعالان بی‌خدایی اهل هلند
فعالان ترورشده
فعالان حقوق ال‌جی‌بی‌تی اهل هلند
فمینیست‌های اهل هلند
فمینیست‌های بی‌خدا
فمینیست‌های مرد
فیلمنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
فیلم‌نامه‌نویسان اهل هلند
فیلم‌نامه‌نویسان مرد
فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل هلند
قربانیان تروریسم اسلامی
کارگردانان اهل هلند
کارگردانان تلویزیونی اهل هلند
کارگردانان فیلم اهل هلند
کارگردانان فیلم مستند اهل هلند
کشته‌شدگان تروریسم در هلند
کشته‌شدگان در هلند
کشتگان فیلمساز
مجریان تاک شوی تلویزیونی اهل هلند
مجریان تلویزیونی اهل هلند
مرگ‌ها به وسیله اسلحه گرم در هلند
مستندسازان اهل هلند
مناقشه‌های مربوط به اسلام در اروپا
منتقدان آفرینش‌گرایی
منتقدان اتحادیه اروپا
منتقدان اجتماعی
منتقدان اسلام
منتقدان اهل هلند
منتقدان اظهارات سیاست‌پسند
منتقدان تلویزیونی اهل هلند
منتقدان چندفرهنگ‌گرایی
منتقدان فرهنگی
منتقدان مارکسیسم
ناشران ترورشده
نمایشنامه‌نویسان اهل هلند
نمایشنامه‌نویسان مرد
نویسندگان اهل آمستردام
نویسندگان اهل لاهه
نویسندگان بی‌خدا
نویسندگان داستان کوتاه مرد اهل هلند
نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل هلند
نویسندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل هلند
نویسندگان سیاسی اهل هلند
نویسندگان مرد اهل هلند
نویسندگان مرد به‌قتل‌رسیده
نویسندگان مرد تلویزیونی
وبلاگ‌نویسان اهل هلند
ویراستاران ترورشده
هلند در ۲۰۰۴ (میلادی)
طنزپردازان اهل هلند
ضدسلطنت‌طلبان