بادکنک‌ماهیان

بادکُنَک‌ماهیان که بادکنک‌ماهیان چهاردندانی و فوگل‌ماهیان و ماهی پُفی (Tetraodontidae) نیز نامیده می‌شوند یکی از خانواده‌های ماهیان هستند.
بادکنک‌ماهیان به گونه‌ای تکامل یافته‌اند که می‌توانند به هر دو سو و حتی به عقب شنا کنند. آن‌ها در هنگام ترس یا رویارویی با خطر بدن خود را با بلعیدن آب تا چند برابر متورم می‌کنند
واگر خارج از آب باشند با بلعیدن هوا.
این ماهیان در آب‌های جنوبی ایران نیز زندگی می‌کنند که از رایج‌ترین گونه در ایران، گونه بادکنک‌ماهی خال‌شیری (Chelonodon patoca) است.
بادکنک‌ماهیان از لحاظ آکواریومی و زینتی و بعضاً خوراکی در خاور دور دارای ارزش خوبی می‌باشند.

بادکنک ماهیان از لحاظ ژنتیکی بسیار دارای ژن‌های کمتری می‌باشند. (حدود یک چهارم انسان) علت این موضوع حذف اینترون می‌باشد. به گونه‌ای که تا حد امکان ماده ژنتیکی خود را کاهش داده تا جایی که اختلالی در عملکرد ارگانیسم ایجاد نشود. در این حالت مقدار حذف ماده ژنتیکی بیشتر از افزودن آن است که از لحاظ ژنتیکی حائز اهمیت می‌باشد.

سرده‌ها 

 بادکنک‌ماهی‌های آب گرم 
 Amblyrhynchotes 
 Auriglobus 
 Canthigaster 
 Carinotetraodon 
 Chelonodon 
 Chonerhinos 
 Colomesus 
 Contusus 
 Dichotomyctere 
 Ephippion 
 Feroxodon 
 Guentheridia 
 Javichthys 
 Lagocephalus 
 Leiodon 
 Marilyna 
 Omegaphora 
 Pao 
 Pelagocephalus 
 Polyspina 
 Reicheltia 
 Sphoeroides 
 Takifugu 
 Tetractenos 
 Tetraodon 
 Torquigener 
 Tylerius

گونه‌های موجود در ایران 
 بادکنک‌ماهی خالدار Stellatus Arothrn
 بادکنک‌ماهی خاکستری Immaculatus.A
 بادکنک‌ماهی گورخری reticularis.. A
 بادکنک‌ماهی خال‌شیری Patoca chelonodon
 فوگل‌ماهی لکه‌دار Guentheri Lagocephalus
 فوگل‌ماهی صاف Inermis.L
 فوگل‌ماهی زیتونی lunaris. L
 فوگل‌ماهی دراز Sceleratus.L
 بادکنک‌ماهی کوتوله خال‌زرد Flavimaculosus Torquigener
 پوفی‌ماهی خالدار قرمز Solandri Canthigaster.

مصرف غذایی 
روده، تخمدان و کبد این گونه از ماهی‌ها حاوی سم تترو دوتوکسین است که ۱۲۰۰ برابر کشنده‌تر از سم سیانور است. سم موجود در یک بادکنک‌ماهی می‌تواند جان ۳۰ نفر را بگیرد. این ماهی در ژاپن به عنوان غذایی تجملی مصرف می‌شود. برای طبخ این ماهی باید دوره‌های آموزشی طولانی‌مدتی را گذراند. این ماهی‌ها نخست توسط آشپزهای ماهر، سم‌زدایی شده و سپس به فروش می‌رسند.

نگارخانه

جستارهای وابسته

منابع 

 حمیدرضا بارگاهی و فریدون عوفی، بررسی تنوع گونه‌ای و پراکنش بادکنک ماهیان خلیج فارس و دریای عمان، ۱۳/۳/۱۳۸۷
 اسدی، هدایت و دیگران، اطلس ماهیان خلیج فارس و دریای عمان، سازمان تحقیقات و آموزش شیلات ایران، تهران: ۱۳۷۵.

بادکنک‌ماهیان
خانواده‌های ماهیان
تیره‌های ماهیان پرتوبال
آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط شارل لوسین بناپارت
ماهیان تجاری
ماهی‌های زهردار