احمد باطبی

فعال سیاسی اصلاخ طلب

دستگیری 

وی در وقایع هجدهٔ تیر ۱۳۷۸ و کوی دانشگاه تهران دستگیر شد و به اتهام اقدام علیه امنیت ملی کشور در کنار سه تن دیگر؛ اکبر محمدی (که همراه با برادرش دستگیر شده بود)، مهرداد لهراسبی و عباس دلدار به اعدام محکوم شد. به گفتهٔ قاضی دادگاه وی با قصد ایجاد تشویش و شوراندن دانشجویان سعی در ایجاد اغتشاش و جو ناسازگاری در دانشگاه را داشت که دستگیر شد.

چندی بعد و تحت فشارهای بین المللی، حکم اعدام باطبی و سه دانشجوی دیگر محکوم به اعدام، به 15 سال حبس تخفیف داده شد. 

این گمان وجود دارد که قرار گرفتن عکس معروف باطبی بر روی جلد مجلهٔ اکونومیست (عکاس:جمشید بایرامی، دبیر گروه عکس روزنامهٔ جامعه)، نشان می‌داد در تشدید مجازات او تأثیر مهمی داشته‌است. دادسرای انقلاب وعدهٔ آزادی او با قید وثیقه را کان لم یکن تلقی نموده و او را تا انجام تحقیقات بیشتر در بازداشت نگه داشتند. این تصویر و صدور حکم اعدام باطبی سبب شد تا وی در آن زمان به نماد جنبش دانشجویی ایران بدل گردد.

دادگاه 
از آنجا که جلسهٔ دادگاه احمد باطبی غیر علنی برگزار شد هیچ‌یک از نشریات نتوانستند گزارشی در اینباره منتشر کرده یا به جزئیات آن دست یابند. وی در نامه‌ای به رئیس قوهٔ قضائیه، جریان یکی از محاکمه‌هایش و محکوم شدن به اعدام را شرح داد.<ref>نامه به رئیس قوهٔ قضاییه  (نامهٔ احمد باطبی به رئیس قوهٔ قضائیه)</ref>

 شکنجه و زندان 
باطبی در گفتگو با رادیو زمانه گفت که در زندان به دلیل تحمل شکنجه و حبس طولانی سکتهٔ ناقص مغزی کرده و به کما رفته‌است و همچنین در نامه به رئیس قوهٔ قضاییه ایران نوشت به بیماری‌های مختلف مبتلا گردیده‌است. جلسۀ وزارت خارجۀ آمریکا در مورد وضعیت حقوق بشر در ایران - پنل دوم (ویدئو مراسم وزارت خارجهٔ آمریکا از شبکهٔ تلویزیونی صدای آمریکا ۱۹ دسامبر ۲۰۱۹)

 برنامهٔ جامع اقدام مشترک 
برخی اقدامات باطبی، نظیر حضور او در فیلم تبلیغاتی سال ۲۰۱۵ کمیتهٔ روابط عمومی آمریکا و اسرائیل (آیپک) در خصوص توافق هسته‌ای، یا امضاء نامهٔ هشداردهنده دربارهٔ عواقب پذیرش برجام را نشانهٔ مخالفت باطبی با برنامهٔ جامع اقدام مشترک تلقی می‌کنند، اما باطبی تاکنون به صراحت با برجام مخالفت نکرده و می‌گوید که این توافق را مشروط بر تحت‌الشعاع قرار ندادن مقولهٔ نقض حقوق بشر در ایران قبول دارد. باطبی در سال ۲۰۱۶، از امضاکنندگان نامه‌ای به دونالد ترامپ بود که برجام را فاجعه‌بار خوانده‌است. در این نامه از رئیس‌جمهور منتخب آمریکا خواسته شد که تحریم‌ها علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نهادهای زیرنظر  خامنه‌ای شدت یابد.

 سفر صلح به اسرائیل 
‌احمد باطبی عضو گروهی از ایرانیان غیر یهودی بود که ماه ژوئیه سال ۲۰۲۱، برای اولین بار پس از انقلاب ۱۳۵۷ به صورت خودخواسته و علنی به اسرائیل سفر کردند.  این گروه در سفر خود از اورشلیم، تل‌آویو، بلندی‌های جولان و مراکز نظامی و صنعتی اسرائیل بازدید کرده و با مقامات دولت، چهره‌های اجتماعی و شهروندان اسرائیلی دیدار و گفتگو کردند.   باطبی هدف از این سفر را ایجاد پل دوستی بین دو ملت ایران و اسرائیل عنوان کرده  و از مردم اسرائیل خواست که اقدامات خصمانه جمهوری اسلامی را به پای ملت ایران ننویسند و حساب مردم را از رژیم ایران جدا کنند. او خطاب به مردم اسرائیل گفت که ما مردم ایران دشمن شما نیستم. 

 بازتاب 
 روزنامهٔ کیهان در خبری با عنوان «وقتی حقوق بگیران سیا، در ایران یکدیگر را لو می‌دهند''» مدعی شد که دکتر حسام فیروزی به دلیل مسائل مالی از احمد باطبی شکایت کرده‌است. البته دکتر فیروزی با انتشار بیانیه‌ای خبرسازی کیهان را قویا تکذیب کرد و خواستار چاپ جوابیه در کیهان طبق قانون مطبوعات شد.
 مجلهٔ اکونومیست که در جریان وقایع ۱۸ تیر تصویر باطبی را در صفحهٔ اول خود منتشر کرده بود، مجدداً پس از خروج وی از ایران عکس او را در صفحهٔ اول قرار داد و در مقاله‌ای با عنوان «سکوت بیشتر نه» به بررسی وضعیت مبارزات دانشجویی در ایران پرداخت.
 پژمان اکبرزاده در ۳۰ اوت ۲۰۰۸ در دانشگاه کلن در آلمان کنسرتی اجرا و آن را به احمد باطبی تقدیم کرد.

پانویس

منابع 
 
 سازمان عفو بین‌الملل

پیوند به بیرون 
 وبسایت رسمی احمد باطبی
 صفحه فیس بوک رسمی احمد باطبی
 صفحه تویتر احمد باطبی
 صفحه اینستاگرام احمد باطبی
 گزارش شبکه چهار بی. بی. سی از فرار احمد باطبی از ایران (ویدئو)

جستارهای وابسته 
 فهرست زندانیان سیاسی دربند ایرانی در سال ۱۳۸۵

افراد زنده
اهالی شیراز
دور از وطن‌های اهل ایران در ایالات متحده آمریکا
روزنامه‌نگاران مرد اهل ایران
زادگان ۱۳۵۶
زادگان ۱۹۷۷ (میلادی)
زندانیان اهل ایران
زندانیان عقیدتی عفو بین‌الملل زندانی‌شده توسط ایران
زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل ایران
زندانیان وجدان عفو بین‌الملل
شخصیت‌های اپوزیسیون جمهوری اسلامی
عکاسان اهل ایران
عکاسان خبری اهل ایران
فراریان از بازداشت اهل ایران
فعالان اجتماعی اهل ایران
فعالان جنبش سبز
فعالان حقوق بشر اهل ایران
فعالان دانشجویی اهل ایران
فعالان دموکراسی در ایران
فعالان سیاسی اهل ایران
کارکنان بخش فارسی صدای آمریکا
واقعه ۱۸ تیر
وبلاگ‌نویسان اهل ایران