شیده

شیدَه همان پشنگ است، که پدر او را شیده می‌خواند، پسر افراسیاب شاه توران در شاهنامه است. کی‌خسرو شاه ایران او را در آخرین جنگی که به کین خواهی سیاوش درگرفت کشت.

شیده در شاهنامه 
از شیده بار اول هنگام پناه بردن سیاوش به کشور توران یاد شده است. برای بار دوم شیده در داستان خاقان چین چند بار مذکور است. افراسیاب پیش از این طعم شکست سخت از ایرانیان و زابلیان چشیده و در این جنگ پیش‌رو مردد است که نتیجه نبرد چگونه خواهد بود. او برای اطلاع از کیفیت آرایش سپاه کیخسرو ، جاسوسی فرغار نام را برای تجسس به اردوگاه ایرانیان گسیل می‌نماید.

هویت دوگانه 
شاهنامه شیده را با هویت دوگانه تحت عنوان پشنگ نیز نام می‌برد ولی این پشنگ نمی‌تواند پورپشنگ لقب منوچهر باشد چون به لحاظ زمانی حیات منوچهر از دوره مزبور متقدم‌تر است. احتمال اینکه پشنگ نخست نیای افراسیاب و پشنگ دوم فرزند او باشد قویتر است اما این تفکیک در شاهنامه صورت نگرفته است. نظم فوق فرمان افراسیاب به شیده پسرش است ولی نخست با نام پشنگ از او یاد می‌شود.

شیده خال (دایی) کیخسرو بود و عاقبت نیز بدست کیخسرو هلاک شد.

در شاهنامه نام شیده نام اسب مخصوص و محبوب گیو پهلوان بزرگ ایرانی نیز میباشد که در برخی از جنگ ها از جمله نبرد معروف بیژن و هومان ، بیژن این اسب را از پدرش گیو برای داشتن موقعیت جنگی بهتر قرض گرفته است

جستارهای وابسته 
 گرازه
 شغاد

پانویس

منابع 
 

اسطوره‌شناسی تورانی
پهلوانان تورانی شاهنامه
داستان‌های شاهنامه
شخصیت‌های شاهنامه