تریسراتوپس

تریسراتوپس یا سه‌شاخ‌چهره  یک سرده از دایناسورهای پرنده‌کفل سراتوپسید است که گیاه‌خوار بوده و در آخرین عصر دورهٔ کرتاسه یعنی ماستریختین بین ۶۸ تا ۶۶ میلیون سال پیش زندگی می‌کرد.

تریسراتوپس‌ها ساکن غرب آمریکای شمالی بودند و از گیاهانی مانند سرخس‌های نخلی تغذیه می‌کردند. نام تریسراتوپس از کلمه یونانی -tri/τρι به معنی سه و کلمه یونانی ceras/κέρας به معنای شاخ و کلمه یونانی -ops/ωψ به معنای صورت گرفته شده و به معنای سه‌شاخ‌چهره است. این جانور از آخرین دایناسورهای غیر پرنده محسوب می‌شود که قبل از رویداد عظیم انقراض دوران سوم کرتاسه فرگشت یافتند.

وجود یک یقه بزرگ استخوانی و سه شاخ روی جمجمه، چهارپا بودن، اندازه بزرگ بدن و شباهت با کرگدنهای امروزی، باعث شده تریسراتوپس یکی از شناخته‌ترین دایناسورها باشد. تریسراتوپس احتمالاً از دو شاخ بلندش بعنوان سلاحی در برابر حمله درندگانی مانند تیرانوسور و نیز برای عشق‌بازی (مانند گوزن) و چیره شدن بر رقبا از آن‌ها استفاده می‌کرده‌است.

این جانور روی چهارپای محکم و ستون مانندش راه می‌رفته‌است. به‌خصوص دو پای جلویی‌اش قوی‌تر بودند چون باید وزن سر بسیار سنگین‌اش را تحمل می‌کردند. تریسراتوپس‌ها از بزرگ‌ترین دایناسورهای شاخ‌دار بوده‌اند که احتمالاً در دسته‌های بزرگ، مانند فیلهای امروزی، زندگی می‌کردند. این جانوران بین ۷٫۵ تا ۹ متر طول، ۲٫۹ تا ۳ متر ارتفاع و بین ۶ تا ۱۲ تن وزن داشته‌اند.

درخت تکاملی

نگارخانه

پانویس

منابع 
 

آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط اتنیل چارلز مارش
دایناسورهای آمریکای شمالی
دایناسورهای کرتاسه
دایناسورهای کرتاسه پسین آمریکای شمالی
دیرین‌شناسی در آلبرتا
دیرین‌شناسی در داکوتای جنوبی
دیرین‌شناسی در ساسکاچوان
دیرین‌شناسی در کلرادو
دیرین‌شناسی در وایومینگ
زیست در دور ماستریختین
سنگواره‌های توصیف‌شده در ۱۸۸۹ (میلادی)
شاخ‌چهرگان
نمادهای داکوتای جنوبی
نمادهای وایومینگ
نوشتارهای صوتی
سرده‌های پرنده‌ورکیان