محمدخان دشتی

محمدخان دشتی، از خوانین منطقه دشتی (در استان بوشهر کنونی) و از شعرای دورهٔ ناصرالدین شاه که در خورموج حکمرانی داشت. محمدخان فرزند حاجی خان به سال ۱۲۴۶ قمری در قریه شُنبه (Shonbeh) متولد شد. از کارهای او ساخت عمارت حکومتی، احداث قنات‌ها، قلعه‌ها و بنای کاخ حکمرانی خود در خورموج از جمله قسمتی از قلعه خورموج می‌باشد. وی به سال ۱۲۹۸ قمری در زندان نصیرالمک حاکم بوشهر پس از نه ماه حبس درگذشت.

محمدخان دشتی از حکام بزرگ تاریخ جنوب کشور محسوب می‌شود. همچنین آثار و کتب خان دشتی اکنون در کتابخانه ملی ایران و دانشگاه فردوسی و دانشگاه تهران می‌باشد. از جمله آثار وی می‌توان به نون و نمکدون و دیوان محمدخان اشاره نمود.

نمونه شعری 
وی در انواع شعر و شیوه‌های ادبی طبع‌آزمایی کرده‌است. در شعر «دشتی» تخلص می‌کرده‌است؛ و دارای دیوان اشعار با انواع قالبهای شعری شامل: غزلیات، قصاید، رباعیات، مسمطها، دوبیتی‌ها و اشعار طنز در بمبئی به طبع رسیده‌است، مطلع یک غزل:

نمونه‌ای از دوبیتی مشهوری از او که از حال و روز حکمرانی خود حکایت کرده‌است:

منابع 
 شروه‌سرایی در جنوب ایران، علی باباچاهی، نشر: مرکز فرهنگی و هنری اقبال لاهوری، چاپ اول (۱۳۶۸).
 شرح حال شعرای دشتستان بزرگ، هیبت‌الله مالکی، چاپ رودکی، چاپ اول (۱۳۶۹).

پیوند به بیرون 
 محمد خان دشتی پایگاه مجلات تخصصی نور

اهالی شهرستان دشتی
دشتی
شاعران مرد اهل ایران
زادگان ۱۲۴۶ (قمری)
درگذشتگان ۱۲۹۸ (قمری)