پسوند تصغیر

پسوند تصغیر پسوندی است که به اسم، معنای خردی و کوچکی می‌دهد. این پسوند را  می‌شود برای نشان‌دادن کوچکی اندازه، خوار (پست و فرودست) شمردن، سرزنش کردن و نیز برای ستایش و نشان دادن مهر به کسی یا چیزی به کار برد.

به اسمی که پسوند تصغیر داشته باشد «اصغر» (کوچک) می‌گویند که نشانگر کوچکی اندازه یا کوچکی ارزشی چیزی یا کسی است. برای نمونه پسرک می‌تواند. افزون بر اسم، صفت نیز می‌تواند مصغر شود. مانند بَدَک، کَمَکی، بیشترک، پیشترک.

پسوندهای تصغیر 
سه پسوند تصغیر همه‌گیر در زبان فارسی به کار رفته‌است:
 پسوند «ک» مانند دخترک، پسرک، مردک، گرمک، برفک و انجیرک
 پسوند «چه» مانند باغچه، دریچه، دنبالچه
 پسوند «و» مانند خواجو، خواجو، یارو، پسرو، خٌردو، گردو

پسوند «ک» می‌تواند معناهای گوناگونی را در واژگان برساند:
 بی‌ارزش بودن: مانند مردک، عالمک
 دلسوزی: طفلک، مامک
 همانندی به چیزی یا رنگی: مانند موشک، خروسک، زردک، سُرخَک

دستور زبان 
 در برخی از لهجه‌ها اگر در پایان واژه‌ای «ا» یا «و» باشد پسوند «ه» را به آن واژه می‌افزایند، مانند پسر ← پسره، دختر ← دختره.
 اگر در پایان واژه‌ای «ک» باشد به جای «ک» پسوند «یَک» را به کار می‌برند یا پیش از پسوند «ک» حرف «ی» را می‌افزایند، مانند پا ← پایَک، مو ← مویَک.
 اگر در پایان واژه‌ای «ه» باشد، «ه» به «گ» دگرگونی می‌یابد. مانند جوجه ← جوجگ.
 گاهی «چه» به «زه/ ژه» تبدیل می‌شود، مانند نیچه ← نیزه، مویچه ← مژه.
 پسوند «ـ ویه» (- uye) را از علامتهای تصغیر دانسته‌اند. مانند شیرویه، بابویه، ماهویه.
 گاه در تصغیر با «چه»، بر خلاف قیاس، یک «ی» نیز می‌آید: دریچه، دنبلیچه (دنبالیچه).
 گاه در یک قید، «ی» نکره و «ک» تصغیر باهم جمع می‌شوند: کَمَکی، لَختکی، نَرمکی.
 «ک» در واژه‌هایی مانند نمک و برمک پسوند نیست.

فهرست واژه‌ها و نام‌ها با پسوند تصغیر ک

واژه‌های عمومی

ابزار و وسایل

گیاهان

جانوران

جغرافیا

پانویس 

پسوندهای فارسی