دانشگاه گیلان

دانشگاه گیلان (به انگلیسی:University of Gilan) یکی از دانشگاه‌های دولتی ایران است. این دانشگاه در سال ۱۳۵۳ راه‌اندازی شد؛ پردیس اصلی و برخی پردیس‌های آن در شهر رشت قرار دارد. 

بر اساس آخرین رتبه‌بندی شانگهای، دانشگاه گیلان در رتبه‌بندی سال ۱۳۹۳ در رده‌ی هشتم دانشگاه‌های جامع کشور قرار گرفت.همچنین بر اساس رتبه‌بندی تایمز در سال ۲۰۱۹ میلادی، دانشگاه گیلان در رده‌ی ششم دانشگاه‌های جامع کشور جای گرفته است.

تاریخچه 
تأسیس دانشگاه گیلان در سال ۱۳۵۳ به تصویب شورای گسترش آموزش عالی رسید. در سال‌های ۱۳۵۵–۱۳۵۴ در چارچوب قرارداد بین دولت‌های ایران و آلمان غربی سابق، دانشگاه گیلان تأسیس شد و از سال ۱۳۵۶ فعالیت‌های آموزشی خود را با پذیرش ۱۵۵ دانشجو در ۹ رشته تحصیلی آغازکرد. در سال ۱۳۵۶ مدرسه عالی مدیریت و مدرسه عالی بازرگانی رشت (تأسیس ۱۳۴۶) که تنها مراکز آموزش عالی در استان گیلان بودند با دانشگاه گیلان ادغام و فعالیت‌های آموزشی آن تا پایان سال تحصیلی ۱۳۵۸ با تعداد ۶۰۵ نفر دانشجو در ۱۴ رشته تحصیلی ادامه‌یافت.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، دانشگاه گیلان به‌طور مستقل و بدون وابستگی به آلمان، فعالیت‌های آموزشی خود را در ۸ رشته‌ تحصیلی و با حدود ۵۰۰ دانشجو از سرگرفت و با رشد و گسترش آموزش عالی در کشور، دانشکده‌های علوم پایه، فنی، علوم کشاورزی، علوم انسانی و پزشکی ساخته شد و پس از آن نیز دانشکده‌ تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشکده‌ منابع طبیعی و معماری و هنر تأسیس‌ شدند.

هم‌اکنون 

دانشگاه گیلان هم‌اکنون با ۱۱ دانشکده و ۱ واحد پردیس بین‌الملل و ۲ پژوهشکده (حوزه آبی دریای خزر و گیلان‌شناسی) با بیش از ۵۸۰ عضو هیئت علمی، نزدیک به ۲۴۰۰۰ دانشجو دارد. و به عنوان یکی از بزرگ‌ترین مراکز آموزش عالی در منطقه شمال کشور مشغول به فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی می‌باشد.  سالانه حدود ۶۰۰۰ نفر دانشجو را در ۳۱۰ رشته - گرایش در مقاطع تحصیلی کارشناسی (۱۱۲ رشته - گرایش)، کارشناسی ارشد (۱۴۸ رشته - گرایش) و دکترا (بیش از ۵۰ رشته- گرایش) برای دوره‌های روزانه، شبانه، پردیس و مجازی پذیرش می‌کند. دانشگاه گیلان از اواخر دهه ۱۳۶۰ پذیرنده دانشجو در مقاطع تحصیلات تکمیلی بوده‌است. این دانشگاه دارای پردیسی زیبا و سرسبز در خطهٔ شمالی کشور است که عموماً کمک زیادی به ایجاد فضایی مناسب برای دانشجویان می‌کند. اغلب استادان این دانشگاه از دانشگاه‌های معتبر داخلی و خارجی فارغ‌التحصیل شده‌اند و برخی دیگر از فارغ‌التحصیلان ممتاز همین دانشگاه هستند.

افتخارات و سوابق 
دانشگاه گیلان از لحاظ تولیدات علمی با کیفیت در جایگاه دانشگاه‌های مطرح ایران به‌شمار می‌آید. ثبت تعداد قابل توجهی از مدارک علمی (مانند همکاری‌های بین‌المللی، مقالات علمی، طرح‌های پژوهشی و پژوهش‌های تقاضامحور، پایان‌نامه‌های برتر دانشجویی، اختراعات و اکتشافات و کتب علمی یا هنری چاپ شده) بیانگر این مسئله است. رکورد این اطلاعات در سامانهٔ معاونت پژوهشی دانشگاه گیلان و کارنامهٔ پژوهشی سالیانه این دانشگاه موجوداست.

دانشگاه گیلان از استادان برجسته و همچنین پژوهشگرانی برخوردار است که از وجهه ملی و بین‌المللی برجسته‌ای برخوردار هستند. قرارگیری نام برخی از اعضای هیئت علمی این دانشگاه در بین دانشمندان برجستهٔ ایران و یک درصد برتر تولیدکنندگان علم در جهان مبین این مسئله است. 

از اعضای هیئت علمی برجستهٔ افتخاری این دانشگاه می‌توان به نام حسن ابراهیم‌زاده اشاره کرد که از چهره‌های شاخص بین‌المللی است.

دانشگاه گیلان بیش از ۲۰ مجلهٔ معتبر در زمینه‌های مختلف علمی و هنری دارد که تعدادی از آن‌ها به زبان انگلیسی است . همچنین همه ساله تعداد زیادی کتب علمی در این دانشگاه به چاپ می‌رسد.

علاوه بر این، برخورداری از تعداد زیادی از دانشجویان ممتاز در آزمون‌های سراسری و المپیادهای دانشجویی از جمله افتخارات دانشگاه گیلان است.

رؤسای دانشگاه 

ریاست این دانشگاه هم‌اکنون بر عهده دکتر فرید نجفی است که در آذر ۱۴۰۰ به این سمت منصوب شده‌است. فرید نجفی دارای دکتری تخصصی در رشته مهندسی مکانیک از دانشگاه فنی مسکو و در حال حاضر در مرتبه استادی است.

افراد زیر ریاست این دانشگاه را در طول سالیان گذشته بر عهده داشته‌اند:

دانشکده‌ها 

دانشگاه گیلان دارای ۱۱ دانشکده و یک واحد پردیس بین‌الملل است:
 دانشکده ادبیات و علوم انسانی
 دانشکده علوم پایه
 دانشکده فنی شرق
 دانشکده علوم کشاورزی
 دانشکده فنی
 دانشکده مهندسی مکانیک
 دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی
 دانشکده منابع طبیعی
 دانشکده معماری و هنر
 دانشکده علوم ریاضی

مراکز پژوهشی 
دانشگاه گیلان هم‌اکنون دارای دو پژوهشکده به نام‌های پژوهشکده حوضه آبی دریای خزر و پژوهشکده گیلان‌شناسی بوده و گروه‌های پژوهشی آزمایش سرزمین و کرم ابریشم به همراه مرکز قطب علمی  ورزش و تندرستی  و قطب علمی بهینه‌سازی ریاضی سایر مراکز پژوهشی مستقر در دانشگاه گیلان را تشکیل‌ می‌دهند.

هیئت امنا

آدرس دانشگاه گیلان 
اغلب دانشکده‌های دانشگاه گیلان در پردیس اصلی در کیلومتر ۵ آزادراه قزوین-رشت قرار دارند. دانشکده تربیت بدنی دانشگاه گیلان در نزدیکی پردیس اصلی در آزادراه قزوین-رشت قرار دارد. همچنین دانشکده علوم دانشگاه گیلان در مرکز شهر رشت در خیابان منظریه قرار دارد. دانشکده منابع طبیعی نیز در صومعه سرا واقع شده است.

دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی 
گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی در سال۱۳۵۳ بر اساس تفاهم‌نامه همکاری ایران و آلمان زیر نظر دانشکده علوم انسانی دانشگاه گیلان راه‌اندازی شد، سپس در سال۱۳۵۷ به عنوان رشته‌ای مستقل، با ۴۴ دانشجو فعالیت خود را آغاز کرد. افزایش قابلیت‌های فکری و نیروی انسانی این گروه، ویژگی‌های جغرافیایی و فرهنگی خاص و پیشینه‌ی غنی ورزش در استان گیلان موجب شد تا در سال ۱۳۷۱ موافقت اصولی برای تبدیل گروه به دانشکده از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اخذ شده و دو سال پس از آن، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی تأسیس‌ شود. در حال حاضر چهار گروه آموزشی شامل فیزیولوژی ورزشی، مدیریت ورزشی، آسیب‌شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی و تربیت بدنی و علوم ورزشی در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا در حال فعالیت هستند. از اساتید مطرح دانشکده در کشور در درجه استادی می‌توان به حمید محبی، ارسلان دمیرچی، فرهاد رحمانی‌نیا، مهرعلی همتی نژاد، حسن دانشمندی، رحیم رمضانی‌نژاد، علی اصغر نورسته، بهمن میرزایی و حمید اراضی اشاره‌ کرد.

دانشکده مکانیک 
در سال ۱۳۹۶ گروه مهندسی مکانیک دانشکده فنی طی تلاش‌های اساتید، مدیر گروه وقت، "علی جمالی اسکلکی" و تصمیم هیئت امنای دانشگاه گیلان از دانشکده فنی جدا شده و به یک دانشکده مجزا به نام دانشکده مهندسی مکانیک انتقال یافت. ساختمان اصلی دانشکده مکانیک در پشت دانشکده فنی قرار دارد که هنوز در دست ساخت است و کلاس‌های دانشجویان، دفتر ریاست و اساتید دانشکده و آموزش دانشکده مکانیک در ساختمان آزمایشگاه مرکزی دانشگاه گیلان به صورت موقت قرار دارد. ریاست دانشکده مکانیک را از ابتدای سال ۱۳۹۶ تاکنون "نادر نریمان‌زاده" بر عهده دارد. دانشکده مکانیک در تمامی گرایش‌های مهندسی مکانیک (تبدیل انرژی، طراحی کاربردی و دینامیک و کنترل) دانشجو می‌پذیرد. این دانشکده دارای ۳۳ هیئت علمی شامل شش استاد ("نیما امانی‌فرد" در گروه حرارت و سیالات، "نادر نریمان‌زاده"، "احمد باقری" و "فرید نجفی" در گروه دینامیک، کنترل و ارتعاشات و "ابوالفضل درویزه" و "رضا انصاری خلخالی" در گروه طراحی جامدات)، ۱۳ دانشیار، ۱۱ استادیار و سه مربی است.

دانشکده علوم پایه 
دانشکدهٔ علوم پایه در سال ۱۳۵۶ فعالیت آموزشی خود را در ۴ گروه فیزیک، ریاضی، زیست‌شناسی و شیمی آغاز کرد و در سال ۱۳۸۲ نیز گروه آموزشی آمار به این دانشکده اضافه شد. در سال ۱۳۸۸ گروه‌های ریاضی و آمار به صورت جداگانه و تحت عنوان دانشکدهٔ علوم ریاضی به فعالیت خود ادامه‌ دادند. دانشکدهٔ علوم در حال حاضر شامل ۳ گروه آموزشی فیزیک، زیست‌شناسی و شیمی می‌باشد. همچنین این دانشکده دارای ۷۸ عضو هیئت علمی است که ۳۲ نفر از آنها متعلق به گروه شیمی، ۲۵ نفر گروه فیزیک و ۲۶ نفر نیز متعلق به گروه زیست‌شناسی هستند.

منابع

پیوند به بیرون 
 

آموزش در استان گیلان
بنیان‌گذاری‌های ۱۳۵۳ در ایران

دانشگاه‌های ایران
گیلان
ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان گیلان
نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۴ (میلادی)