رضا سقایی

محمدرضا سقایی (۲۰ فروردین ۱۳۱۸ خرم‌آباد – ۲۷ تیر ۱۳۸۹ تهران) خواننده محلی موسیقی لری بود.

سقایی در خرم‌آباد به دنیا آمد و با کشف استعداد او توسط محمد رایگان گوینده رادیو به بی‌سیم ارتش در قلعه فلک الافلاک رفت پس از مدتی توسط استاد حمید ایزدپناه به رادیو تهران معرفی شد و دو ترانه «گندم‌خر» و «کوش‌طلا» را خواند و در طول زندگی هنری خود با نوازندگانی چون مجتبی میرزاده ، و فرج علیپور همکاری داشت. به تشویق عبدالله غیابی نخستین فیلمساز لرستانی بر اساس موسیقی متن فیلم میراث پس از اکران ترانه‌های لری را با سازهای خارجی اجرا کرد و در همان اثر ترانه دایه دایه معروف‌ترین اثر خود را به یادگار نهاد. وی در اواخر جنگ ایران و عراق در شهر ازنا بر اثر اصابت ترکش یک بمب مجروح شد و تا پایان عمر به خاطر عوارض آن بیمار بود. از جمله کارهای معروف او «زندگی بی چشم تو درد و عذابه» است که بعدها عبدالوهاب شهیدی و علی‌اصغر زند وکیل هم این کار را خواندند.

زندگی 
سقایی بعد از ۱۳۴۴ بسیار معروف و به خواننده‌ای شناخته شده تبدیل شد و تا ۱۳۵۷ خوانندگی را ادامه داد. او در طول زندگیش تحصیلات چندانی کسب نکرد و در حد ۴ کلاس ابتدایی سواد داشت. او در مراسم بازدید فرح پهلوی از لرستان نیز خوانندهٔ مراسم بود اما بعد از انقلاب تقریباً خواندن را کنار گذاشت. در زمان جنگ در بمباران شهر ازنا مجروح شد و تارهای صوتی‌اش آسیب دید. او در طول زندگی خود هرگز ازدواج نکرد. تنها فیلمی که از او به یادگار مانده‌است، فیلم مستند رضا دوباره می‌خواند به کارگردانی سید محمد سیف‌زاده است که زندگی و آثار او را در دهه شصت به تصویر کشیده‌است.
فریدون فرخزاد در شو تلویزیونی خود میزبان رضا سقایی بود که آن‌ زمان به همراهی فرج علیپور در مقام کمانچه‌نواز و چند تن از نوازندگان لرستانی به روی صحنه رفتند.

ترانهٔ «دایه دایه» 
ترانهٔ «موتورچی» («دایه دایه») که سال‌ها پیش با تنظیم مجتبی میرزاده و با صدای سقایی اجرا شده بود در سال ۱۳۸۶ در میان ترانه‌های فاخر و ماندگار ۱۰۰ سال اخیر موسیقی ایران به ثبت ملی رسید.

آلبوم‌ها 
تا پیش از انقلاب ۵۷ کاست‌هایی معمولاً بدون نامِ آلبوم به صورت غیررسمی و توسط استریوهای وقت تهران ازجمله شرکت سی‌بی‌اس به‌صورت سیستم دالبی حرفه‌ای از وی پخش شد ولی پس از انقلاب به اهتمام اهالی موسیقی لرستان و به‌ویژه شرکت‌های آوای سپهر و نوای زاگرس سه آلبوم قدم‌خیر، تفنگ و موتورچی از وی انتشار یافت فیلم مستند رضا دوباره می‌خواند به کارگردانی سیدمحمدسیف‌زاده در سال ۱۳۹۴ به‌صورت سینمایی اکران شد. در سال ۱۳۹۵ نیز تعداد هفت ترانه از ترانه‌های تمرینی و بدون ساز رضا سقایی که درمحافل خصوصی خوانده بود با تلاش امین عباسیان، ریاست انجمن موسیقی لرستان، و جمعی از نوازندگان شهرستان خرم‌آباد در قالب آلبومی با عنوان دنگ دیر به علاقه‌مندان عرضه گردید. آثار منتشرنشدهٔ بسیاری از او به یادگار مانده‌است.

درگذشت 

رضا سقایی در تاریخ ۲۷ تیر ۱۳۸۹ به دلیل نارسایی تنفسی در پی سکته مغزی در بیمارستان ساسان تهران درگذشت. پیکر وی در تاریخ ۳۱ تیر ۱۳۸۹ در تهران تشییع و به شهر زادگاهش خرم‌آباد منتقل شد، در این مراسم تعدادی از هنرمندان و اهالی لرستان و دوستداران این هنرمند شرکت داشتند درویش‌رضا منظمی، نوازندهٔ کمانچه، با انتقاد از کم‌توجهی مسئولان به وضعیت هنرمندان گفت:

علی‌اکبر شکارچی، خواننده و کمانچه‌نواز، دربارهٔ سقایی گفت:

تشییع در خرم‌آباد 
پیکر هنرمند  رضا سقایی پس از تشییع در تهران به خرم‌آباد منتقل شد و در تاریخ ۲ مرداد ۱۳۸۹ با شرکت جمعی از مسئولان دولتی استان لرستان، مردم، اهالی موسیقی و دوست‌داران وی تشییع و در قطعه هنرمندان آرامستان خرم‌آباد به خاک سپرده شد. حسین پرنیا، نوازنده سنتور و آهنگساز و از شرکت کنندگان در مراسم تشییع پیکر رضا سقایی در خرم‌آباد، در خصوص این مراسم گفت:

منابع

پیوند به بیرون 
 فیلم مستند رضا دوباره می‌خواند کارگردان محمدسیف‌زاده
 
 فصلنامه متارخ ویژه‌نامه استاد سقایی
 آهنگ‌های رضا سقایی

اهالی خرم‌آباد
لرهای اهل ایران
خوانندگان اهل خرم‌آباد
خوانندگان موسیقی سنتی ایرانی اهل ایران
درگذشتگان ۱۳۸۹
زادگان ۱۳۱۸
ویکی‌سازی رباتیک