اروین شرودینگر

اِروین رودولف یوزف آلکساندر شرودینگر  (زاده ۱۲ اوت ۱۸۸۷ – درگذشته ۴ ژانویه ۱۹۶۱) فیزیک‌دان اتریشی و از کسانی بود که در پیشنهاد و گسترش نظریه موج، نقش اساسی داشتند. از مکانیک موجِ او، نتایجی اساسی در مکانیک کوانتومی پدیدار شد.

شرودینگر، ۱۹۰۶ وارد دانشگاه وین شد و ۱۹۱۰، دکترا گرفت. او پس‌از آن، در جنگ جهانی اول حاضر شد.

۱۹۲۰، نظریه‌ای به نام مکانیک کوانتومی پای به عرصه نهاد و شرودینگر آن را به مفیدترین شکل به شیمی‌دانان عرضه کرد.
۱۹۲۱، به دانشگاه زوریخ رفت و ۱۹۲۶، اساسی‌ترین معادله غیرنسبیتی در مکانیک کوانتومی برای توصیف حالت یک ذره را به‌نام معادله شرودینگر به ثبت رساند و با کمک‌گرفتن از اصل عدم قطعیت، مدل جدید اتمی را، به‌نام اوربیتال اتمی، پیش نهاد. ۱۹۳۳، شرودینگر و پل دیراک، فیزیک‌دان انگلیسی، برای پیشنهاد معادله موج، برنده نوبل فیزیک شدند. ۱۹۳۵، او و آلبرت اینشتین، آزمایش گربه شرودینگر را پیش نهادند. شرودینگر، ۱۹۳۶، رئیس دانشگاهِ گراتس در اتریش شد، و ۱۹۳۸، با ورود نازی‌ها به اتریش، اتریش را ترک کرد.

شرودینگر، ۴ ژانویه ۱۹۶۱ در وین، در ۷۳ سالگی، در اثر سل درگذشت.

او بااینکه از خانواده‌ای مسیحی می‌آمد، خداناباور (آتئیست) بود. شرودینگر، به‌عنوان یک بی‌دین، خدا را آفرینندهٔ جهان نمی‌دانست و همواره، سنت‌گرایی دینی را نفی می‌کرد. بااین‌حال، او به آیین‌های شرقی همچون بودیسم، هندوئیسم و جِینیسم، و همه‌خدایی اسپینوزا، علاقه داشت. او از نمادهای مذهبی در نوشته‌هایش استفاده می‌کرد. شرودینگر باور داشت که تلاش‌های علمی‌اش، دست آخر به یافتن سرچشمهٔ هستی خواهد انجامید.

زندگی

دوران کودکی 
اِروین شرودینگر، ۱۲ اوت ۱۸۸۷ زاده شد. او تنها پسر رودولف شرودینگر، گیاه‌شناس و گئورگینه امیلا برندا، دختر الکساندرا باوئر بود. پدرش صاحب یک کارخانه مُشمَع‌سازی در وین و پدربزرگش، استاد شیمی بود. شرودینگر در نوجوانی از آرتور شوپنهاور اثر گرفت و آثارش را مطالعه کرد و در زندگی به تئوری رنگ و فلسفه بسیار علاقه داشت.

مادرش اتریشی-انگلیسی بود. پدرش مسیحی کاتولیک و مادرش مسیحی لوتری بودند. گرچه او کودکی را در خانه‌ای لوتری گذراند، هنوز معلوم نیست که دینش چه زیرشاخه‌ای از مسیحیت بوده‌است.

جوانی و میان‌سالی 
اِروین، ۱۹۰۶ وارد دانشگاه وین شد و زیر دست استادش، فردریش هاسنوهری، فیزیک آموخت و ۱۹۱۰، دکترا گرفت. او از ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۸ در جنگ جهانی اول، افسر توپ‌خانه قلعه اتریشی بود و پس از پایان جنگ به وین بازگشت. ۱۹۲۰، دستیار مکس وین، فیزیک‌دان آلمانی در یِنا شد. ۱۹۲۰، به دانشگاه ینا دعوت شد و وین را ترک کرد. آن‌جا با دختری به‌نام آن‌مِری برتال، دختر یک شیمی‌دان ازدواج کرد. کریسمس ۱۹۲۱، او به وروتسواو و سپس برای تدریس به دانشگاه زوریخ رفت. ۱۹۳۳، به‌دنبال مخالفت با نازی‌ها وادار به ترک آلمان شد. او در کالج ماگدالن در آکسفورد شروع به کار کرد و پس از آن بود که با پل دیراک نوبل فیزیک گرفتند.

تمایل جنسی 
اروین شرودینگر پارتنوفیل بود و تمایل جنسی به دختران تازه‌بالغ داشت و با چندین دختر رابطه داشت. ایتی یونگر، ۱۴ ساله بود که شرودینگر ۳۹ ساله با سوءاستفاده از موقعیتش به عنوان معلم ریاضی، از او سال‌ها سوءاستفاده جنسی کرد. او در ۱۷ سالگی باردار شد، سقط جنین کرد و در اثر نتایج فاجعه‌بار آن عقیم شد. از موارد دیگر، فلیس کراوس ۱۵ ساله و آنه‌ماری برتل ۱۶ ساله بودند. او بعدها با آنه‌ماری ازدواج کرد، اما آن‌طور که برنارد بیگار گفته، بی‌بندوباری جنسی‌اش تغییری نکرد. 

شرودینگر درباره زنان و دخترانی که با آنها هم‌خوابه بود نوشت: «آن بیچارگان لحظه‌هایی شاد در زندگی به من هدیه دادند اما خودشان گرفتار اندوه شدند. زندگی همین است.» شرودینگر «فتوحات» جنسی خود را در یک دفتر خاطرات با نام افیمریدی (ephemeridae) ثبت کرده‌بود. او تمایلش به دختران جوان را چنین توجیه می‌کند که معصومیت آن‌ها همتای ایده‌آلی برای نبوغ ذاتی اوست.

فعالیت‌های علمی

مدل کوانتومی 
او در جوانی، مهندسی برق را پی گرفت و معمولاً با معلم سابقش فرانتس اکسنر کار می‌کرد. در سال اول زندگی حرفه ای شرودینگر با ایده‌های کوانتومی در آثار ماکس پلانک، آلبرت اینشتین، نیلز بور، آرنولد زومرفلد و دیگران آشنا شد. ۱۹۲۶، شرودینگر برپایهٔ رفتار دوگانهٔ الکترون (موجی و ذره‌ای) و با تأکید بر رفتار موجی الکترون، محدودکردن الکترون به یک مدار را درست ندانست و از احتمال حضور الکترون در فضای سه‌بعدی سخن گفت. او این فضای سه‌بعدی را که در آن احتمال حضور الکترون می‌رود، اُربیتال نامید. شرودینگر پس از محاسبات پیچیده، به این نتیجه رسید که همان‌طور که برای پیدا کردن یک جسم در فضا به سه عدد (طول، عرض و ارتفاع) نیاز داریم، برای مشخص کردن اوربیتال یک اتم هم به ۳ عدد کوانتمی نیاز داریم. در واقع شرودینگر با معرفی تابع موج (معادله دیفرانسیل جزئی) و حل انتگرال سه‌گانه آن به نتایجی دست یافت که اساس مدل کوانتومی شد. شرودینگر سه عدد کوانتومی را از روی معادلات دیفرانسیل و حساب انتگرال به دست آورد: ۱-عدد کوانتومی اصلی (n) ۲-عدد کوانتوم، اُربیتالی یا فرعی (L) ۳-عدد کوانتومی مغناطیسی (mL). البته دیگران بعدها عدد کوانتومی چهارم (mS) (عدد کوانتومی اسپینی) را به‌دست آوردند.

افتخارات و جوایز 
 نوبل فیزیک (۱۹۳۳) - برای معادله شرودینگر
 مدال ماکس پلانک (۱۹۳۷)
 جایزه فرهنگستان علوم اتریش (۱۹۵۶)

جستارهای وابسته 

 گربه شرودینگر
 معادله شرودینگر

منابع 

اتریشی‌های مهاجرت‌کرده به ایرلند
اروین شرودینگر
استادان دانشگاه وین
اعضای افتخاری آکادمی علوم اتحاد شوروی
اعضای انجمن فیزیک آمریکا
اعضای خارجی انجمن سلطنتی
اعضای فرهنگستان علوم آلمان در برلین
اعضای کالج مگدالن، آکسفورد
اعضای مکاتبه‌ای آکادمی علوم اتحاد شوروی
اعضای هیئت علمی دانشگاه اشتوتگارت
اعضای هیئت علمی دانشگاه برسلاو
اعضای هیئت علمی دانشگاه گراتس
اعضای هیئت علمی دانشگاه هومبولت برلین
افراد اتریشی بریتانیایی‌تبار
افراد اتریشی مجارستانی‌تبار
اهالی دانشگاه زوریخ
برندگان جایزه نوبل اهل اتریش
برندگان جایزه نوبل فیزیک
برندگان مدال ماکس پلانک
بی‌خدایان اهل اتریش
بی‌خدایان سده ۲۰ (میلادی)
ترمودینامیک‌دانان
دانشمندان رنگ
دانشمندان سده ۲۰ (میلادی) اهل اتریش
دانشمندان فیزیک نظری
دانش‌آموختگان دانشگاه زوریخ
دانش‌آموختگان دانشگاه وین
درگذشتگان به علت بیماری عفونی در اتریش
درگذشتگان به علت سل در اتریش
درگذشتگان به علت سل
درگذشتگان سده ۲۰ (میلادی) به علت سل
درگذشتگان ۱۹۶۱ (میلادی)
دریافت‌کنندگان پور لو مریت (نشان غیرنظامی)
ریاضی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل اتریش
زادگان ۱۸۸۷ (میلادی)
زیست‌شناسی کوانتومی
عارفان
فیزیک‌دانان اهل اتریش
فیزیک‌دانان اهل ایرلند
فیزیک‌دانان سده ۲۰ (میلادی)
فیزیک‌دانان کوانتوم
فیزیک‌دانان نور
فیلسوفان علم
مهاجران گریخته از نازیسم
نظامیان جنگ جهانی اول اهل اتریش-مجارستان
برندگان جایزه نوبل اهل اتریش-مجارستان
مهاجران از اتریش پس از آنشلوس
ریاضی‌فیزیک‌دانان
اعضای فرهنگستان پاپی علوم
دریافت‌کنندگان نشان علم و هنر اتریشی