فضائل تدین

فضائل تدیّن (زاده ۱۲۸۷ در زنجان – درگذشته ۱۸ بهمن ۱۳۵۵ در تهران) ارتشبد پزشک نیروی هوائی شاهنشاهی در دوران پهلوی دوم و فرمانده آن نیرو از ۲۱ شهریور ۱۳۵۴ تا ۱۸ بهمن ۱۳۵۵ بود.

سالهای نخست زندگی 
فضائل تدین پس از تحصیلات مقدماتی وارد دانشکده افسری نیروی زمینی شاهنشاهی ایران گردید و در عین حال تحصیلات خود را در رشتهٔ پزشکی و به عنوان بورسیه پزشکی ارتش شاهنشاهی دنبال نمود. وی دوران دانشکده پزشکی را با موفقیت سپری نمود و در عین حال به عنوان افسر نیروی زمینی دوره‌های مربوط به پزشکان را در دانشکده افسری نیروی زمینی طی نمود. وی از جمله افسران نیروی زمینی بود که به طور سالیانه و به عنوان سهمیه نیروی هوایی، از دانشکده افسری به این نیرو انتقال می‌یافتند و بدین ترتیب وی، با اینکه خلبان نبود و دوره‌های مربوط به نیروی هوایی را نگذرانده بود، پیشرفت خویش را در نیروی هوایی ارتش شاهنشاهی و پس از انتقال به این نیرو آغاز نمود.

نقش در وقایع پس از ۲۸ مرداد ۳۲ 
از فضائل تدین در تاریخ معاصر ایران، نخستین بار در وقایع پس از ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و در ماجرای دستگیری دکتر حسین فاطمی و ماجرای سوء قصد به وی با چاقو، توسط شعبان جعفری (معروف به شعبون بی‌مخ) و اکبر گیلیکه‌ای و جمعی دیگر از اوباش تهران، که به زخمی شدن دکتر فاطمی (و همین‌طور خواهرش، سلطنت فاطمی) و بستری شدن وی در بیمارستان نظامی منجر می‌شود، نام برده می‌شود. ظاهراً دکتر فضائل تدین با درجه سرهنگی و با عنوان سرهنگ پزشک فضائل تدین در این زمان یکی از پزشکان معالج دکتر فاطمی بوده‌است. بعنوان نمونه در این ارتباط در مقاله‌ای به قلم دکتر آرمان نوری (که از طرفداران فاطمی و بالطبع از مخالفان محمدرضا شاه و افسران وفادار به او، همچون سرهنگ دکتر فضایل تدین است)، می‌خوانیم:

مناصب مهم 
از ظواهر چنین برمی‌آید که فضایل تدین، به خاطر وفاداری خویش به محمدرضا شاه پهلوی، در سالهای بعد پیشرفت خویش در نیروی هوایی ارتش شاهنشاهی را به سرعت آغاز کرده‌است. وی در سال ۱۳۴۶ به عنوان ریاست ستاد نیروی هوایی و سپس، و بعد از بازنشستگی تیمسار سپهبد نوری اسفندیاری، به عنوان جانشین فرمانده نیروی هوایی، یعنی به عنوان جانشین تیمسار ارتشبد محمد خاتم منصوب می‌گردد.

همچنین پس از اینکه تیمسار ارتشبد خلبان محمد خاتم، فرمانده نیروی هوایی ارتش شاهنشاهی در روز جمعه ۲۱ شهریور ۱۳۵۴، و در جریان سقوط کایت، درمی‌گذرد، جانشین وی، تیمسار سپهبد فضائل تدین به درجه ارتشبدی نائل شده و به سمت فرمانده نیروی هوایی شاهنشاهی منصوب می‌شود.

وی از روز ۲۱ شهریورماه ۱۳۵۴ تا روز ۱۸ بهمن ۱۳۵۵ یعنی زمان مرگش، فرمانده نیروی هوایی ایران بود.

درگذشت 

ارتشبد فضائل تدین، سرانجام در روز ۱۸ بهمن ماه سال ۱۳۵۵ خورشیدی، هنگامی که در حال تمرین برای آموزش خلبانی هلیکوپتر بود، و در تپه‌های لویزان واقع در شمال شرقی تهران پرواز می‌کرد، بر اثر نقص فنی در هلیکوپتر خویش، سقوط نمود و در دم، کشته شد.
دراین سانحه ای هوایی ستوان جمال محزون زاده ۱۳۲۵ و استواراسماعیل شایسته نیا زاده ۱۳۲۸ همراه او کشته شدند
وی را در گورستان ظهیرالدوله تهران به خاک سپردند. بر سنگ قبر مجللی که بر آرامگاه او نصب شده‌است، این عبارات ساده به چشم می‌خورد:

شایعاتی دربارهٔ مرگ او 
بعد از کشته شدن ارتشبد  فضائل تدین در سانحه هلیکوپتر، شایعاتی دربارهٔ عمدی بودن این سانحه و نقش شاه در از میان بردن او، به گوش می‌رسید و برخی با توجه به این که فرمانده قبلی نیروی هوایی یعنی ارتشبد خاتمی نیز، بر اثر سانحه سقوط کایت در سد دز کشته شده بود، بر آن بودند که دربار در هر دوی این سوانح ایفای نقش نموده است. در مورد این شایعات هیچگونه سند و مدرکی ارائه نشد.

جستارهای وابسته 
 نیروی هوایی شاهنشاهی ایران
 محمد خاتمی (خلبان)

منابع 

 
 
 
 

تدین
درگذشتگان ۱۳۵۵
زادگان ۱۲۸۷
فرماندهان نیروی هوایی شاهنشاهی ایران
قربانیان سوانح یا حوادث هوایی در ایران
تدین
افسران نیروی زمینی شاهنشاهی ایران
دانش‌آموختگان دانشکده افسری
افسران نیروی هوایی شاهنشاهی ایران
زادگان ۱۹۰۸ (میلادی)
درگذشتگان ۱۹۷۶ (میلادی)
افراد دودمان پهلوی