مرجان ساتراپی

مرجان ساتراپی (مرجان ابراهیمی) (متولد ۱ آذر ۱۳۴۸ در رشت) نویسنده، کارگردان، فعال حقوق بشر و انیماتور داستان‌های مصور است. شهرت او بیشتر به خاطر رشته داستان‌های مصور پرسپولیس است که جلد اول آن در سال ۲۰۰۰ به زبان فرانسوی چاپ شد. همچنین انیمیشن پرسپولیس به کارگردانی ساتراپی و ونسان پارونو در سال ۲۰۰۷،  جایزه هیئت داوران را از جشنوارهٔ فیلم کن دریافت کرد.

زندگی‌نامه 
مرجان ساتراپی در سال ۱۳۴۸ در رشت به دنیا آمد. جد مادری وی در زمان ناصرالدین شاه قاجار مدتی والی گیلان بود و بهمین علت خانواده مادری وی فامیل ساتراپی را برای خود برگزیده اند.

او در سال‌های انقلاب ایران و جنگ ایران و عراق در تهران بزرگ شد و در سال ۱۹۸۳ در ۱۴ سالگی توسط خانواده به وین اتریش فرستاده شد و نوجوانی را در تنهایی گذرانید.

وی بعد از پایان دوران دبیرستان، برای تحصیلات دانشگاهی به ایران برگشت. مرجان از سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۳ در دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه آزاد در رشتهٔ ارتباط تصویری درس خوانده‌است و از سال ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۴، به نوبت یا هم‌زمان، به عنوان تصویرگر مجله‌ها یا تدریس زبان فرانسه و زبان انگلیسی و نقاشی یا به عنوان گرافیست مشغول به کار بوده‌است. پس از ازدواج و سپس جدایی، مرجان ساتراپی در سال ۱۹۹۴ راهی فرانسه شد و تا سال ۱۹۹۷ در استراسبورگ در رشتهٔ تصویرگری آموزش دید. او از سال ۱۹۹۷ در پاریس زندگی می‌کند و حرفه اش نقاشی و تألیف کتابهای کودکان است و با مجلات و روزنامه‌های متعددی همکاری دارد.

در تاریخ ۳۰ آوریل ۲۰۰۸ از سوی سازمان‌دهندگان جشنواره فیلم کن اعلام شد که مرجان ساتراپی، عضوی از هیئت داوران جشنواره کن ۲۰۰۸ برای تعیین برنده نخل طلایی، جایزه اصلی جشنواره‌است.

در تاریخ ۱۶ ژوئن ۲۰۰۹، مرجان ساتراپی و محسن مخملباف، در نشست رسمی پارلمان اروپا در بروکسل حضور پیدا کرده و ضمن ابراز ادعاهایی با حمایت از اعتراضات پس از انتخابات نسبت به نتایج اعلام‌شده در انتخابات دهمین دوره ریاست‌جمهوری ایران، از مقام‌های اروپایی خواستند تا ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد را به رسمیت نشناسند و از جنبش اجتماعی مردم ایران حمایت کنند.

آثار

پرسپولیس 
رشته کتاب‌های پرسپولیس شامل چهار کتاب است که تاکنون در فرانسه بیش از دویست هزار نسخه به فروش رسیده‌است.

این رمان به شیوه اتوبیوگرافی بوده و شخصیت اصلی رمان که راوی داستان است، دختری ایرانی است به نام مرجان. مرجان دختری است که در جریان انقلاب ایران و بحران جنگ ایران و عراق به تشویق خانواده از کشور خارج شده و به اتریش می‌رود. این کتاب‌ها روایت جنگ و آوارگی، زندگی مهاجری در اروپا، بحران‌های مذهبی و سنتی جامعه ایران و حوادث انقلاب و جنگ هستند و تاریخ دههٔ بعد از جنگ ایران را از دید وی بیان می‌کنند.

پرسپولیس ۲٫۰ 

در پی اعتراض جمعی از مردم ایران نسبت به نتایج اعلام‌شده در انتخابات دهمین دوره ریاست‌جمهوری ایران، داستان مصور و اینتراکتیو «پرسپولیس ۲٫۰»، که برگرفته از سبک کار مرجان ساتراپی در رشته کتاب‌های پرسپولیس بود، در شبکه اینترنت منتشر شد.

فیلم پرسپولیس 

فیلم پرسپولیس نخستین فیلم سینمایی مرجان ساتراپی است که در سال ۲۰۰۷ در فرانسه و بر اساس داستان مصور پرسپولیس ساخته شده‌است.

این فیلم جایزه هیئت داوران جشنواره بین‌المللی فیلم کن در سال ۲۰۰۷ را به خود اختصاص داد.

وی هنگام دریافت جایزه در جشنواره فیلم کن، آن را به مردم ایران اهدا کرد.

این فیلم از سوی برخی نهادها و رسانه‌های دولتی ایران، به عنوان اثری «ضد ایرانی» و «ضداسلامی» معرفی شده‌است. در تاریخ ۲۵ بهمن۱۳۹۷ این فیلم با دوبله فارسی از شبکه ماهواره ای بی‌بی‌سی فارسی به نمایش درآمد.

فیلم خورش آلو با مرغ 

مرجان ساتراپی فیلم خورش آلو با مرغ، بر اساس کتابی به همین نام، در ژانر درام و با همکاری ونسان پارونو و بازی گلشیفته فراهانی در سال ۲۰۱۱ کارگردانی کرد.

فهرست کتاب‌ها 
 پرسپولیس ۱، نشر به فرانسه: ۲۰۰۰
 پرسپولیس ۲، نشر به فرانسه: ۲۰۰۱
 پرسپولیس ۳، نشر به فرانسه: ۲۰۰۲
 پرسپولیس ۴، نشر به فرانسه: ۲۰۰۳
 هیولاها ماه را دوست ندارند، نشر به فرانسه: ۲۰۰۱
 گل‌دوزی‌ها، نشر به فرانسه: ۲۰۰۳
 خورش آلو با مرغ (کتاب)، نشر به فرانسه: ۲۰۰۴
 رادیو اکتیو (فیلم) ۲۰۱۹
 Femme, Vie, Liberté ("زن، زندگی، آزادی") ۲۰۲۳

پانویس

منابع 
 مرجانه ساتراپی در نیویورک. سایت رادیو زمانه
 زندگینامه مرجانه ساتراپی
 گزارش بی‌بی‌سی از دریافت جایزه کن توسط مرجانه ساتراپی

پیوند به بیرون 

 چند صفحه از کتاب پرسپولیس
 گزارش رادیو زمانه از دریافت جایزه توسط مرجانه ساتراپی
 معرفی و نقد کتاب پرسپولیس
 معرفی مرجانه ساتراپی در وبگاه پیوند
 گفتگو اکسپرس با مرجانه ساتراپی
 Her author page at Pantheon Comics' Web site
 Interview at Powells
 Stripped Books: Persepolis 2.1 – The Story of a Signing

ادبیات مهاجرت ایران
افراد زنده
اهالی رشت
ایرانیان مقیم پاریس
ایرانی‌تبارهای مهاجرت‌کرده به فرانسه
پویانماهای اهل ایران
تصویرگران اهل ایران
تصویرگران زن
دانش‌آموختگان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
دور از وطن‌های اهل ایران در اتریش
رمان‌نویسان زن اهل ایران
زادگان ۱۳۴۸
زادگان ۱۹۶۹ (میلادی)
زنان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
سوسیالیست‌های اهل ایران
سوسیالیست‌های اهل فرانسه
فعالان دموکراسی اهل فرانسه
فعالان دموکراسی در ایران
فیلم‌نامه‌نویسان زن اهل ایران
کارگردانان زن فیلم اهل ایران
کارگردانان زن فیلم اهل فرانسه
کارگردانان فیلم اهل ایران
نویسندگان رمان گرافیکی اهل فرانسه
نویسندگان زن اهل ایران
نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
نویسندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
نویسندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
نویسندگان فرانسوی‌زبان
نویسندگان کمیک اهل ایران
نویسندگان کمیک اهل فرانسه
نویسندگان کمیک زن
هنرمندان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
هنرمندان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
هنرمندان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
هنرمندان کمیکس اهل ایران
هنرمندان کمیکس اهل فرانسه