احمد عبادی

احمد عبادی ( زادۀ ۱۲۸۵ خورشیدی در تهران، درگذشتۀ ۱۷ اسفند ۱۳۷۱ در تهران ) فرزند میرزا عبدالله فراهانی و نوۀ علی‌اکبر فراهانی، دایی هوشنگ سیحون، معمار برجستۀ ایرانی بود.

از او به عنوان یکی از استادان موسیقی ایرانی و نوازندهٔ برجستهٔ سه‌تار و همچنین ابداع‌کنندهٔ روش کوک و نوازندگی نوین سه‌تار یاد می‌شود. سبک نوازندگی وی از نظر کارشناسان، سبکی متفاوت و ویژه بوده است. او با خوانندگانی مانند غلامحسین بنان همکاری داشته و محمدرضا شجریان از او به عنوان یکی از بزرگ‌ترین استادان موسیقی ایرانی یاد کرده‌است.

زندگی 
احمد عبادی در سال ۱۲۸۵ در تهران به دنیا آمد. وی از ۷ سالگی مشق سه‌تار را نزد پدرش شروع کرد و ۱۳ سال بیشتر نداشت که پدرش میرزا عبدالله درگذشت. پس از آن، او مشق سه‌تار را پیش خواهرانش ملوک و مولود و برادرش جواد ادامه داد، به گونه‌ای که در ۱۸ سالگی توانایی نواختن قابل قبولِ ساز را پیدا کرد. با این که او پسر میرزا عبدالله بود، اما نوازندگی‌اش هیچ شباهتی به نوازنده‌های هم دوره‌اش، که اکثراً از شاگردان میرزا عبدالله بودند، نداشت و با نوازندگی هنرمندان قدیمی‌تر از خودش نیز متفاوت بود. وی در دوره‌ای که سه‌تار به خاطر حجم کمِ صدا رو به فراموشی بود، این ساز را در رادیو معرفی کرد. وی با موسیقی‌دانانی همچون رضاقلی‌میرزا ظلی، غلامحسین بنان، حسین قوامی، محمدرضا شجریان، فرامرز پایور، حسن زیرک، حسن کسایی و علی تجویدی همکاری داشت.

سبک جدید نوازندگی 
از شاخص‌های نواخته‌های قدما، مضرابهای پر و با واخوان و بعضاً پرقدرت بود. عبادی یک بار وقتی که از دوستانش دربارهٔ نواخته‌های خود پرسید (در آن زمان امکان ضبط از رادیو نبود و اجراها کاملاً زنده انجام می‌شد) آن‌ها جواب دادند: (گاهی اوقات نت‌ها دقیق شنیده نمی‌شوند، تداخل دارند و حالت ناخوشایندی ایجاد می‌کنند. عبادی به فکر حل این مشکل افتاد و در نهایت نوازندگی تک‌سیم را ابداع کرد که سبب شد سه تار نوازی متحول شود).عبادی در نواختن سه‌تار سبک و شیوه‌ای مخصوص به خود داشت که کمتر کسی توانسته از عهدهٔ تقلید آن بر آید. البته عده‌ای این سبک خاص ساز زدن او را مربوط به امکانات و وسایل صدابرداری زمان وی می‌دانند. مضراب‌های تک‌سیم و دومضراب‌ها از مشخصه‌های بارز سبک وی هستند. از دیگر شاخصه‌های ساز عبادی، بداهه‌نوازی‌ها و ویبره‌های طولانی و گلیساندوهای به موقع است.

یکی از کارهایی که او در نوازندگی سه‌تار ایجاد کرد، ابداع کوک‌های مختلف در سه‌تار است که در آلبوم کوک سه‌تار آن‌ها را عرضه کرده‌است. قبلاً نوازنده‌ها معمولاً از کوک‌های تار برای سه‌تار استفاده می‌کردند ولی عبادی این رویه را تغییر داد و ثابت کرد بعضی از این کوک‌ها مناسب سه‌تار نیست و دو نوار به عنوان آموزش کوک سه‌تار منتشر کرد که در آن برای گام‌های مختلف و حتی گوشه‌های مختلف کوک معرفی کرد. نکته جالب توجه در نوازندگی عبادی این است که او همیشه و کاملاً تک سیم نمی‌زد و به موقع واخوان می‌داد و پر قدرت می‌زد و به موقع تک سیم می‌زد که کاملاً در قطعات ضربی وی مانند ضربی سه‌گاه و چهارگاه و… مشهود است. احمد عبادی مدت‌ها در وزارت پیشه و هنر، موسیقی ایرانی و سه‌تار را تدریس می‌کرد و در جهت معرفی موسیقی ملی ایران، کنسرت‌های متعددی در داخل و خارج از کشور از جمله فرانسه، ایتالیا، آلمان و اتریش داشت.

تدریس موسیقی و شاگردان 

عبادی شاگردان بسیاری تربیت کرد که از میان آن‌ها مهربانو توفیق، بهنام وادانی، بهداد بابایی و سید خلیل عالی‌نژاد را می‌توان نام برد. او در رادیو نیز فعالیت می‌کرد و صفحه‌ها و کاست‌های زیادی ضبط کرد؛ از جمله: صفحۀ آواز شور همراه با رضاقلی‌میرزا ظلی و همچنین تکنوازی‌ها و بداهه‌نوازی‌ها و همراهی با نوازندگان و خوانندگان مختلف. همنوازی‌های او با غلامحسین بنان و محمدرضا شجریان آثاری در قالب برنامهٔ گل‌ها به جا گذاشته‌است. او همچنین اجراهایی با شهرام ناظری داشته‌است، که برخی از آن‌ها به صورت دیداری یا شنیداری در دسترس است.

خصوصیات اخلاقی و منش 

همهٔ شاگردانش از قلب رئوف عبادی حکایت می‌کنند. این‌گونه بود که او سه‌تار را از خلوت بیرون آورد و معرفی کرد. داریوش پیر نیاکان می‌گوید: «به همین دلیل است که می‌بینیم اکثر نوازنده‌های هم‌دورهٔ من، که در زمان استاد عبادی شاگرد بودند و سازشان سه‌تار نبود، سه‌تار را به عنوان ساز دوم خود انتخاب کردند و به آن گرایش پیدا کردند که می‌توان به آقایان علیزاده و مشکاتیان و پیرنیاکان و سید خلیل عالی‌نژاد اشاره کرد. آن‌طور که برخی نقل می‌کنند، او فردی معتقد و متدین بود، قبل از ساز زدن وضو می‌گرفت و در روزهای عزاداری و درگذشت امامان شیعه دست به ساز نمی‌زد.»

آثار منتشرشده 
آلبوم تکنوازی سه‌تار (انتشارات ماهور) و چکاوک (مؤسسهٔ فرهنگی هنری رنگین‌کمان) ازجمله آثار منتشرشدهٔ اوست.

مرگ 
وی در اواخر عمر به سرطان روده دچار شد به گونه‌ای که همواره از درد و ناله فشارهایی بر او حاکم بود و پس از یک دورهٔ بیماری در سال ۱۳۷۱ درگذشت. آرامگاه وی در امامزاده طاهر است.

جستارهای وابسته 
 علی‌اکبر فراهانی
 میرزا عبدالله فراهانی
 آقا حسینقلی فراهانی
 آقا غلامحسین فراهانی
 علی‌اکبر شهنازی
 عبدالحسین شهنازی
 حسن روحانی

پانویس

منابع 
 
 ʿEBĀDĪ, AḤMAD – Encyclopaedia Iranica
 IRANIAN CLASSIC_1, موزیک کلاسیک ایران ABADI, احمد ... - YouTube
 
 استاد احمد عبادی - موسیقی ایران

پیوند به بیرون 
 مراسم ختم استاد احمد عبادی

آموزگاران موسیقی اهل ایران
آهنگسازان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
اهالی ایران در سده ۲۰ (میلادی)
اهالی تهران
خاک‌سپاری‌ها در امامزاده طاهر کرج
درگذشتگان ۱۳۷۱
درگذشتگان ۱۹۹۳ (میلادی)
درگذشتگان به علت سرطان روده
زادگان ۱۲۸۵
زادگان ۱۹۰۶ (میلادی)
موسیقی‌دانان اهل تهران
موسیقی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
موسیقی‌دانان کلاسیک فارسی
موسیقی‌دانان مرد اهل ایران
موسیقی‌دانان موسیقی سنتی ایرانی
نوازندگان سه‌تار اهل ایران
اهالی ایران