علیرضا فغانی

علیرضا فغانی (زادهٔ  در جابوز در غرب استان خراسان رضوی) داور بین‌المللی فوتبال ایرانی است که در ای-لیگ استرالیا داوری می‌کند. فغانی قبلاً در لیگ برتر خلیج فارس قضاوت می‌کرد، او همچنین مسابقات مهمی از جمله دیدار فینال لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۱۴، دیدار فینال جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۵، دیدار فینال جام باشگاه‌های جهان ۲۰۱۵، دیدار فینال فوتبال المپیک ۲۰۱۶ ریو، دیدار نیمه‌نهایی جام کنفدراسیون‌ها ۲۰۱۷ و دیدار رده‌بندی جام جهانی ۲۰۱۸ و ۲ دیدار در جام جهانی ۲۰۲۲ را قضاوت کرده‌است.  فغانی در ایران نیز پیشینهٔ داوری در فینال جام حذفی و شهرآورد تهران را دارد؛ همچنین در سال ۲۰۲۰ به عنوان بهترین داور آسیا شناخته شد.

علیرضا فغانی از سال ۲۰۰۸ وارد فهرست داوران بین‌المللی شد و برای داوری مسابقات جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ از سوی فیفا انتخاب شد و نخستین داوری خود در جام جهانی را در بازی بین تیم ملی فوتبال آلمان و تیم ملی فوتبال مکزیک در ۲۷ خرداد ۱۳۹۷ انجام داد و با کسب ۴٫۸۴ امتیاز در صدر جدول داوران جام جهانی قرار گرفت.
پدرش محمد فغانی، داور فوتبال بوده و برادر او، محمدرضا نیز داوری می‌کند.

علیرضا فغانی به‌عنوان بازیکن در تیم نوجوانان باشگاه فوتبال بانک ملی تهران حضور داشت و پیشینه بازی در تیم‌های شهاب خودرو، اتکا، و نیروی زمینی را دارد. او پیشینه بازی در لیگ دسته‌دوم فوتبال ایران را نیز دارد. اما از آنجا که مسئولان آن هنگام فدراسیون فوتبال اعلام کردند که کسی نمی‌تواند همزمان هم داور و هم بازیکن باشد فغانی داوری را به بازیکنی ترجیح داد.

در ۲۴ شهریور ۱۳۹۸ فغانی برای زندگی و تحصیل فرزندانش به استرالیا مهاجرت کرد. و رسماً داور لیگ برتر استرالیا شد.

علیرضا فغانی برای قضاوت شهرآورد ۹۶ بین پرسپولیس و استقلال در جام حذفی و برای چند بازی آخر لیگ ایران در تیر ماه ۱۴۰۰ به ایران برگشت.

شهرآورد تهران 
علیرضا فغانی در تیم داوری ۹ شهرآورد تهران حضور داشته‌است. در شش دربی داور وسط بوده و در سه دربی داور چهارم بازی بوده‌است.

فغانی با شش بار داوری شهرآورد تهران پس از هفت داوری محسن ترکی در رده دوم داوران از نظر داوری این بازی مهم قرار دارد:

جام باشگاه‌های جهان ۲۰۱۲ 
حضور به‌عنوان داور چهارم:
 سانفریس هیروشیما و آوکلند سیتی (پلی-آف یک‌چهارم نهایی)
 سانفریس هیروشیما و الاهلی مصر (یک‌چهارم نهایی)
 الاهلی مصر و کورینتیانس (نیمه‌نهایی)
 باشگاه مونتری و چلسی (نیمه‌نهایی)
 کورینتیانس و چلسی (فینال)

جام باشگاه‌های جهان ۲۰۱۳ 
حضور به‌عنوان داور اول:
 رجا کازابلانکا و مونتری (یک‌چهارم نهایی)
 گوانگ‌ژو اورگراند و اتلتیکو مینیرو (رده‌بندی)

جام جهانی ۲۰۱۴ 
حضور به‌عنوان داور چهارم:
 برزیل و کرواسی (گروه A - افتتاحیهٔ جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴)
 کلمبیا و یونان (گروه C)
 بلژیک و الجزایر (گروه H)
 اروگوئه و انگلستان (گروه D)
 کرهٔ جنوبی و الجزایر (گروه H)
 انگلستان و کاستاریکا (گروه D)
 فرانسه و نیجریه (یک‌هشتم نهایی)

جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۵ 
حضور به‌عنوان داور اول:
 عربستان سعودی و چین (گروه B)
 کویت و کرهٔ جنوبی (گروه A)
 عراق و ژاپن (گروه D)
 ژاپن و امارات متحدهٔ عربی (یک‌چهارم نهایی)
 کرهٔ جنوبی و استرالیا (فینال)

جام باشگاه‌های جهان ۲۰۱۶ 
حضور به‌عنوان داور اول:
 باشگاه فوتبال آمریکا و مازمبه کنگو (بازی مقام پنجمی)
 ریور پلاته و بارسلونا (فینال)

المپیک ریو ۲۰۱۶ 
حضور به‌عنوان داور اول:

مرحلهٔ گروهی 
 برزیل و دانمارک
 آلمان و مکزیک

فینال 
 برزیل و آلمان

جام کنفدراسیون‌ها ۲۰۱۷ 
حضور به‌عنوان داور اول:

مرحلهٔ گروهی 
 آلمان و شیلی

مرحلهٔ نیمه‌نهایی 
 پرتغال و شیلی

بازی تراکتورسازی و نفت تهران 

این دیدار حساس، به نوعی فینال لیگ برتر فصل ۹۴–۱۳۹۳ محسوب می‌شد که با پیروزی هر یک از این دو تیم بر یکدیگر، آن تیم برای نخستین بار قهرمان لیگ می‌شد. این دیدار با اشتباهات داوری علیرضا فغانی به جنجال کشیده شد. اتفاقات جنجالیِ این دیدار بعد اشتباه در یک صحنهٔ مشکوک به پنالتی روی بازیکن تراکتورسازی و اخراج آندرانیک تیموریان توسط داور مسابقه، علیرضا فغانی، اتفاق افتاد. پس از این اخراج و در حالی که تراکتور ۳ بر ۱ از نفت پیش بود، بازی به تساوی کشید. بعدتر، کارشناسان داوری اعلام کردند که داور در این بازی اشتباهات تأثیرگذاری داشته‌است. اتفاقات جمعهٔ تبریز پای سیاست‌مداران کشور را به این موضوع باز کرد و چند روز در صدر اخبار مهم ورزشی ایران و جهان قرار گرفت و در آخر رئیس‌جمهور قول رسیدگی به واقعهٔ روز جمعه را به مردم آذربایجان داد.

سمینار داوران جام جهانی ۲۰۱۸ 
فدراسیون جهانی فوتبال، با ارسال نامه‌ای از علیرضا فغانی به‌عنوان داور وسط دعوت کرد تا در سمینار داوران جام جهانی ۲۰۱۸ شرکت کند. این سمینار، با شرکت ۵۸ داور از سراسر جهان و از ۱۴ تا ۱۸ فروردین ۱۳۹۶ در روسیه برگزار گردید.

جام جهانی ۲۰۱۸ 
علیرضا فغانی به همراه دو کمک خود (رضا سخندان و محمدرضا منصوری) در جام جهانی روسیه بازی‌های زیر را داوری کردند.

جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۹ 
علیرضا فغانی به همراه دو کمک خود رضا سخندان و محمدرضا منصوری در جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۹ داوری کردند.

جام جهانی ۲۰۲۲ 
علیرضا فغانی به همراه دو کمک خود (محمدرضا ابوالفضلی و محمدرضا منصوری) در جام جهانی قطر بازی‌های زیر را داوری کردند.

علیرضا فغانی به دلیل اشتباه در اعلام پنالتی به سود تیم پرتغال در بازی با اروگوئه شانس قضاوت در ادامه مسابقات جام جهانی را از دست داد و دوحه را ترک کرد.
اشتباه علیرضا فغانی در دقایق پایانی مسابقه پرتغال و اروگوئه درحالی اتفاق افتاد که جنجال بزرگی در فضای داوری جام جهانی ایجاد کرد.
پس از آن بازی سرمربی تیم ملی اروگوئه انتقادهای تندی علیه داور ایرانی بر زبان آورد.

منابع

پیوند به بیرون 

 علیرضا فغانی در وبگاه داوران
 علیرضا فغانی در وبگاه فدراسیون فوتبال
 علیرضا فغانی در وبگاه همشهری

افراد استرالیایی ایرانی‌تبار
افراد زنده
افراد مهاجر
اهالی کاشمر
ای-لیگ
ایرانیان خارج از کشور
ایرانی‌های مهاجرت‌کرده به استرالیا
داوران جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸
داوران جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲
داوران جام جهانی فوتبال
داوران فوتبال اهل ایران
زادگان ۱۳۵۷
زادگان ۱۹۷۸ (میلادی)
مهاجران ایرانی
نوشتارهای خرد بازیکنان فوتبال اهل ایران