دولت‌شهر

دولت‌شهر دولتی است که فقط در یک شهر و مناطق اطراف آن شهر حاکم است. نخستین آن‌ها در منطقهٔ بین‌النهرین به وجود آمده‌اند اما دولت‌شهرهای مهم در یونان سرشناس می‌باشند.

دوران کنونی

موناکو 

شاهزاده‌نشین موناکو یک دولت‌شهر و بعد از واتیکان دومین کشور کوچک غیروابستهٔ جهان است. مشهورترین شهر آن مونت‌کارلو است. موناکو همچنین از نظر تراکم جمعیت در ردهٔ دوم کشورهای متراکم قرار دارد.

سنگاپور 

جمهوری سنگاپور دولت‌شهری در جنوب‌شرقی آسیا است و پایتخت آن سنگاپور است. جنوب شبه‌جزیرهٔ مالایا و کوچک‌ترین کشور جنوب‌شرقی آسیا است.

واتیکان 

واتیکان کشوری است مستقل که در درون شهر رم در کشور ایتالیا جای دارد. واتیکان محل اقامت پاپ، رهبر کاتولیک‌های جهان و مرکز کلیسای کاتولیک است. واتیکان با مساحتی در حدود ۴۴ هکتار، کوچک‌ترین کشور دنیا و با جمعیتی در حدود ۸۰۰ نفر، کم‌جمعیت‌ترین کشور مستقل دنیا محسوب می‌شود.

کویت 

کُویت کشوری کوچک در خاورمیانه است که در میان عراق، عربستان سعودی و آب‌های خلیج فارس واقع شده‌است. پایتخت این کشور شهر کویت است.

بحرین 

بحرین شامل سه شهر یا به عبارت بهتر سه جزیرهٔ اصلی منامه و محرق و ستره است و منامه یعنی بزرگ‌ترین این جزایر پایتخت آن به‌شمار می‌آید.

جیبوتی 

جیبوتی کشوری است در شرق آفریقا. پایتخت آن جیبوتی است.

هنگ کنگ 

هنگ کنگ شهری است جزیره‌ای در چین. هنگ کنگ از سال ۱۸۴۲ تا ۱۹۹۷ جزو مستعمرات پادشاهی بریتانیا بود و در سال ۱۹۹۷ به خاطر انقضای پیمان قبلی به جمهوری خلق چین پیوست. بر پایهٔ قانون مقرر، قرار است هنگ کنگ تا سال ۲۰۴۷ از درجهٔ بالایی از خودمختاری برخوردار باشد.

ماکائو 

ماکائو شبه‌جزیره‌ای در دریای جنوبی چین است. تا همین سال‌های نزدیک مستعمرهٔ پرتغال بود ولی اکنون بخشی از خاک جمهوری خلق چین است.

دوران باستان

شهر سوخته 

شهر سوخته نام بقایای شهری باستانی است که در ۵۶ کیلومتری زابل در استان سیستان و بلوچستان و در حاشیهٔ جادهٔ زابل-زاهدان واقع شده‌است. این شهر در ۳۲۰۰ سال پیش از میلاد پایه‌گذاری شده و مردم این شهر در چهار دوره میان سال‌های ۳۲۰۰ تا ۱۸۰۰ پیش از میلاد در آن سکونت داشته‌اند.

شهری که گفته می‌شود پیشرفته‌ترین شهر جهان قدیم بوده‌است و حتی بسیار پیشرفته‌تر از شهر کرت که سینوهه در کتاب خود از آن یاد کرده‌است. به اعتقاد برخی باستان‌شناسان اگر بخواهیم به معنای کامل و دقیق شهر توجه کنیم، این شهر را باید قدیمی‌ترین شهر دنیا دانست، چرا که معدود شهرهای پیش از آن، از نظر امکانات و اصول و پزشکی و شهرنشینی با آن قابل مقایسه نیستند.

بابِل 

شهر قدیم بابِل یک دولت‌شهر در میان‌رودان (بین‌النّهرین) بود که برخی اوقات به‌عنوان یک امپراتوری تلقی می‌شد. بقایای این شهر هم‌اکنون در استان بابِل در شهر الهلالِ عراق در ۸۸کیلومتری جنوب بغداد یافته می‌شود.

سومر و اکد 
چهارده دولت‌شهر در سراسر سومر و اکد وجود داشته که عبارت‌اند از: سپیار، کیش، اکشک، لارک، نیوپور، ادب، شوروپاک، اوم، لاگاش، بدتیبیره، اوروک، لارسا، اور و اریدو؛ ضمن آنکه باستان شناسان دو آبادی را از زیر خاک بیرون آورده‌اند که نام‌های آنان نامعلوم است.

یونان 
شامل دولت‌شهرهای آتن و اسپارت و ایونیه

منابع 

جغرافیای سیاسی
دسته‌بندی کشورها
دولت‌شهرها
سیاست
کشورها بر پایه ویژگی‌ها