طایفه‌های بالاگریوه

ایل بالاگِریوِه یکی از ایلات لرستان و جزئی از مردم لر محسوب می‌شود. بالاگریوه نزد مردم لرستان دو معنی متفاوت می‌دهد، معنای اول همان معنای جغرافیای است. معنای دیگر بالاگریوه مردمانی لر زبان هستند که به گویشی خاص از زبان لری سخن می‌گویند، این گویش لری بالاگریوه‌ای نام دارد. ولادیمیر مینورسکی ایران‌شناس و خاورشناس معروف روسی طایفه‌های بالاگریوه را به عنوان لرهای اصیل معرفی می‌کند.

طوایف 
این ایل اتحادی از هفت طایفه دریکوند، بهاروند، میر، جودکی،رشنو، قلاوند و پاپی است.مسیو چریکف در سفرنامه خود طوایف بالاگریوه را ده طایفه معرفی می‌کند که عبارتند از کردعلیوند، دریکوند، بیرانوند، پاپی، جودکی، رشنو، ممصارم، مکان علی و مقیمه. و در ضمن مراد حسن پاپی در کتاب تبار هخامنش دیار بالاگریوه طایفه کوشکی را نیز یکی از ده طایفه اصلی بالاگریوه یاد کرده‌است.

هنری فیلد تقسیم بندی معمول بالاگریوه را در زمان خود چنین ذکر می‌کند بالاگریوه بزرگ ترین ایل لرستان است که شامل هشت  طایفه اصلی و چند طایفه کوچک تر می شودو جمعیت آن هارا به طور کلی ۷۰ هزار نفر تخمین می‌زند.

●طوایف اصلی

۱ رشنو 

۲ دریکوند 

۳ دالوند

۴ بیرانوند

۵ بهاروند

۶ تولابی

۷ پاپی

۸ طایفه جودکی
 
●طوایف مستقل

۱ رومیانی

۲ رک رک

۳ گرزگری 

۴ گلنداس

جغرافیای سکونت 

بالاگریوه منطقه‌ای سرسبز، استراتژیک و مهم در جنوب استان لرستان کنونی است که وسعت آن از شرق تا شهرستان دورود و بخش پاپی از شمال تا شهر خرم آباد از غرب تا کبیر کوه بخشهایی از استان ایلام و از جنوب تا شهرهای شوش، اندیمشک و بخشهای از شهر دزفول و بخش الوار گرمسیری در شهرستان اندیمشک است. این مناطق که جغرافیای اصلی سکونت ایل‌ بالاگریوه است به دلیل قرارگرفتن در راه ارتباطی شمال-جنوب و شرق-غرب لرستان و ایران در طول تاریخ همواره منطقه‌ای با اهمیت بالا تلقی شده‌است. بالاگریوه منطقه ای پر از نفت و گاز و آب و سنگ و مناطق تاریخی است و طبیعت زیبایی دارد

گویش 
گویش مردم بالاگریوه لری بالاگریوه‌ای است. زبان و گویش این مردم گویش اصیل لری و شبیه به گویش هخامنشیان است و بسیاری از کلمات و واژه‌هایی که در این گویش به کار برده می‌شود، ریشه در زبان هخامنشی دارد.

جمعیت 
جمعیت کنونی ایل بالاگریوه مشخص نیست. آمارهای ذکر شده مربوط به گذشته‌است. هنری راولینسون در سفرنامه خود جمعیت ایل بالاگریوه را ۶٫۰۰۰ خانوار ذکر کرده‌است. جمعیت ایل دیرکوند یا دریک وند (یکی از ایلات بالاگریوه) در دههٔ ۱۹۲۰ میلادی حدود ۱۰٫۰۰۰ خانوار ذکر شده‌است. جمعیت طایفه پاپی در سال ۱۳۳۶ ه‍.ش ۵٫۰۰۰ خانوار ذکر شده‌است. طایفه جودکی در سال ۱۹۹۰ میلادی ۸۰۰ خانوار جمعیت داشته‌است. جمعیت طایفه رشنو به درستی مشخص نسیت، رزم‌آرا در سال ۱۳۲۰ جمعیت طایفه بهاروند را ۴٫۸۵۰ خانوار ذکر کرده‌است که به دلیل وابسته بودن رشنو به بهاروند که هر دو جزئی از ایل دریک وند می‌باشند، جمعیت ۱٫۰۰۰ خانواری رشنو جز طایفه بهاروند ذکر شده‌است.

پانویس

منابع 
 
 
 جواد صفی‌نژاد - طایفه میر در گذر تاریخ - نامه انسان‌شناسی ۱۳۸۳ شماره ۵
 http://lrr.modares.ac.ir/article-14-3415-fa.pdf
گزارش خبری؛ نخستین کنگره منطقه ای بالاگریوه در پلدختر - ۲۷ خرداد ۱۳۹۱

ایل‌های لر ایران
طوایف لرستان