موسی غنی‌نژاد

موسی غنی‌نژاد اهری (متولد ۱۳۳۰ در تبریز) اقتصاددان اهل ایران است. او عضو بازنشسته هیئت علمی دانشگاه صنعت نفت و استاد مدعو دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف است. وی پژوهشگر حوزه فلسفه، معرفت شناسی علم اقتصاد و تاریخ عقاید اقتصادی است.

تحصیلات 
او کارشناسی خود را پیش از انقلاب در رشته حسابداری‌ از دانشگاه تهران گرفت و سپس با علاقه‌ای که به اقتصاد پیدا کرد به فرانسه رفت و در این رشته ادامه تحصیل داد. غنی‌نژاد کارشناسی‌ ارشد و دکترای خود را در رشته اقتصاد توسعه و در دانشگاه سوربن فرانسه گذراند. غنی‌نژاد همچنین اشاره می‌کند که دورهٔ دکترای معرفت‌شناسی اقتصادی خود را در دانشگاه پاریس ۱ آغاز کرده بود ولی با بازگشتش به ایران، این دوره ناتمام ماند.

او حمایت اولیه به همراه برخی دیگر از اقتصاد دانان از حسن روحانی را داشته است، اما هیچگاه حمایتی از اصلاح‌طلبان چپ‌گرا تری چون میرحسین موسوی را نداشته است.

مناظره‌ها

مناظره با درخشان 
در تاریخ ۴ اردیبهشت۱۴۰۲، مناظره ای به صورت زنده میان غنی نژاد و مسعود درخشان در برنامه جهان آرا در شبکه افق، با موضوع اقتصاد ایران، انجام شد. در این مناظره غنی نژاد انتقادهایی اساسی به نظام اقتصادی و سیاسی ایران وارد کرد و آن را به چالش کشید.

مناظره با علیزاده 
در تاریخ ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۲، مناظره دیگری به صورت زنده میان موسی غنی نژاد و علی علیزاده در برنامه شیوه در شبکه چهار، پخش شد. غنی نژاد و علیزاده، هر دو به روش مدیریت اقتصادی دولت‌های جمهوری اسلامی انتقاد کردند. اما غنی نژاد دستوری بودن بازار و دولتی بودن اقتصاد را عامل مشکلات دانست و علیزاده نئولیبرالیسم در ایران را.

آثار 
از غنی نژاد تاکنون ۸ جلد کتاب منتشر شده‌ است.

 کتاب پیکتی - مغالطه قرن بیست و یکم - بررسی انتقادی کتاب سرمایه در قرن بیست و یکم
 کتاب اندیشه آزادی - نگاهی از منظر اقتصاد سیاسی به تجربه ایران معاصر
 کتاب قانون، قانون گذاری و آزادی - جلد ۱ - قواعد و نظم
 کتاب قانون، قانون گذاری و آزادی - جلد ۲ - سراب عدالت اجتماعی
 کتاب قانون، قانون گذاری و آزادی - جلد ۳ - نظم سیاسی مردمان آزاد
 کتاب اقتصاد به روایت دیگر
 کتاب آزادسازی و عملکرد اقتصادی
 کتاب اقتصاد و دولت در ایران

دیدگاه‌ها

نظر درباره خمینی 
غنی‌نژاد در مناظره‌ای که در صدا و سیما با مسعود درخشان داشت، اعلام کرد که با وقوع انقلاب و غالب شدن جریان چپ، خمینی از تبدیل ایران به کامبوج دوم جلوگیری کرد و ایران را نجات داده است. با این حال در پاسخ به اینکه خمینی ایران را به سمت سرمایه‌داری برده است یا نه، می‌گوید که خمینی ایران را به سمت «هیچی» نبرد. او در بخشی از مناظره گفت:«زمانی‌که در ایران انقلاب شد جریان غالب آن چپ‌گرایی بود و انقلابیون هم کاملا متأثر از این تفکرات بودند. ‌اندیشه‌های دکتر شریعتی در جای جای قانون اساسی دیده می‌شود. قانون اساسی، صورت مذاکرات آن را دیدید؟ قسمت اقتصادی را آقای بنی‌صدر عمدتا نوشتند با همکاری جناب دکتر بهشتی. جناب دکتر بهشتی صددرصد تحت‌تأثیر اندیشه‌های چپ‌ بودند. اگر حضرت امام نبودند، با تفکری که در آن مقطع در کشور ما حاصل شده بود توسط روشنفکران چپ مانند بنی‌صدر و طرفداران شریعتی، کشور ما به کامبوج دوم تبدیل می‌شد، امام خمینی جلوی آن را گرفتند؛ چون فقیه بودند و می‌دانستند اسلام نمی‌تواند با مالکیت خصوصی مخالف باشد.»

مصدق و کودتای ٢٨ مرداد 
غنی‌نژاد از منتقدان سرسخت محمد مصدق به‌شمار می‌رود و او را یک پوپولیست می‌داند که بیش از ملی‌کردن نفت، درآمد نفت را دولتی کرده‌است.از نظر او، ملی شدن صنعت نفت ایران توسط مصدق یک اشتباه و اقدامی بر خلاف منافع ملی ایران بود. غنی‌نژاد از شخصیت‌هایی هست که با بررسی اسناد تاریخی، آنچه که در ٢٨ مرداد اتفاق افتاده‌ را کودتا نمی‌داند.

کرونا و واکسن رایگان 
در برنامه‌ی پرگار، بی‌بی‌سی فارسی، غنی نژاد استدلال پرویز صداقت، مبنی بر اینکه سرمایه‌داری عامل مشکلات محیط زیستی و بیماری‌هایی مانند کرونا است، را اشتباه می‌داند، و می‌گوید که اگرچه باید جلوی تخریب محیط زیست را گرفت، اما در واقعیت، کارنامه کشورهای سوسیالیستی در این زمینه بسیار نامطلوب‌تر است. همچنین بر اساس نظر او، این در جوابع لیبرال دموکراسی است که گروه‌های مدافع محیط زیست توانسته‌اند تبدیل به یک نیروی مهم و تأثیرگذار شوند، در غیر این صورت، در کشورهای سوسیالیستی این‌گونه تلاش‌ها به سرعت توسط حاکمیت سرکوب و زندانی شده‌اند. غنی نژاد با دفاع از دولت هایی که واکسن کرونا را به شکل هزینه دار توزیع می‌کنند، گفت:«دولت‌هایی که ریسک و هزینه تحقیق در واکسن را داده‌اند، صاحب واکسن ها هستند و می‌توانند هرگونه که علاقه‌مند هستند، به صورت رایگان یا با هزینه، واکسن را در دسترس دیگران قرار دهند؛ اما منطق بازار حکم می‌کند که بنگاهی که بر سر چیزی ریسک و سرمایه گذاری می‌کند، از مواهب آن برخوردار شوند، وگرنه آن سرمایه گذاری انجام نخواهد شد.» او در بخشی از برنامه، در پاسخ به مجری که موضوع ناتوانی کشور های فقیر در خریداری واکسن کرونا را مطرح کرده بود، گفت:«راه حل این مشکل این است که کشور های فقیر تلاش کنند و ثروتمند بشوند تا بتوانند هزینه واکسن کرونا را بپردازند.» مجری در واکنش به این سخنان غنی‌نژاد از او پرسید:«یعنی تا موقعی که کشور های فقیر ثروتمند نشدند بروند بمیرند؟!». غنی‌نژاد در پاسخ به مجری گفت :«نخیر! (کشور های ثروتمند) باید کمک بکنند. شما در جوامع دموکراسی لیبرال می‌توانید این مباحث را مطرح کنید تا افکار عمومی به دولت ها فشار بیاورد و سپس دولت ها بروند سهم کشور های فقیر را بدهند».

جستارهای وابسته 
 فریدریش هایک
 اقتصاد بازار
 آیزایا برلین
 لیبرالیسم
 جان اکتون
 نئولیبرالیسم
 لیبرالیسم در ایران
 لیبرال دموکراسی

منابع

پیوند به بیرون 
 پرتال جامع علوم انسانی - مقالات موسی غنی‌نژاد
 وبگاه رستاک - مقالات موسی غنی‌نژاد

استادان دانشگاه آذری اهل ایران  استادان دانشگاه صنعتی شریف  افراد زنده  اقتصاددانان اهل ایران  اهالی تبریز  حسابداران اهل ایران  دانش‌آموختگان ایرانی دانشگاه سوربن  دانش‌آموختگان دانشکده مدیریت دانشگاه تهران  دانش‌آموختگان دانشگاه پاریس  دانش‌آموختگان دانشگاه سوربن  دانش‌آموختگان دانشگاه صنعت نفت  دور از وطن‌های اهل ایران در فرانسه  زادگان ۱۳۳۰  زادگان ۱۹۵۱ (میلادی)  نویسندگان آذری‌تبار اهل ایران  نویسندگان مرد اهل ایران