صفر قهرمانیان

صفر قهرمانیان یا صفر قهرمانی معروف به صفرخان (۱۴ اردیبهشت ۱۳۰۰ در روستای شیشوان – ۱۹ آبان ۱۳۸۱ در بیمارستان ایران‌مهر تهران) از زندانیان سیاسی مشهور ایرانی در زمان حکومت پهلوی بود. وی در زمان آزادی‌اش طولانی‌ترین زندان سیاسی را در تاریخ ایران - به مدت ۳۲ سال - تحمل کرده بود. صفر قهرمانیان افسر فرقه دموکرات آذربایجان بود و به همین جرم بازداشت گردید.

زندگی 

صفر قهرمانیان در سال ۱۳۰۰ در روستای شیشوان از توابع عجب‌شیر، در خانواده‌ای کشاورز به دنیا آمد. او در سال ۱۳۲۱، آغاز به مبارزهٔ علنی علیه فئودال‌ها کرد. پس از آن به فرقهٔ دموکرات آذربایجان پیوست. «صفر خان» در سال ۱۳۲۴ همزمان با فعالیت‌های تجزیه طلبان آذربایجان به رهبری پیشه‌وری با خانم ملوک باقر پور ازدواج و در شورش فرقه دموکرات آذربایجان بر ضد رژیم شاه شرکت کرد و به درجه «ماژوری» (سرگردی) در ارتش فرقه پیشه وری آذربایجان رسید. پس از شکست فرقه، رهسپار عراق شد. در نیمهٔ دوم فروردین ۱۳۲۶ در عراق بازداشت شد و تا اواخر ۱۳۲۷ را در زندان‌های عراق زندانی بود. پس از آزادی به ایران بازگشت. در اسفند ماه همان سال، در یکی از روستاهای ارومیه بازداشت شد. دادگاه نظامی ابتدا او را به اعدام و سپس با یک درجه تخفیف به حبس ابد محکوم کرد. او در جریانات انقلاب ۱۳۵۷، در آبان ماه آن سال همراه سایر زندانیان سیاسی آزاد شد. صفر قهرمانیان در ۱۹ آبان ۱۳۸۱ در بیمارستان ایران‌مهر تهران در گذشت. سه روز بعد، در ۲۲ آبان در امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شد.

پانویس

منابع 

 Misagh Parsa: Social Origins of the Iranian Revolution. New Brunswick: Rutgers University Press, 1989. P. 151.

زندانی زمان (شرح زندگی و مبارزات صفر خان)، امیر چهره گشا، تبریز: نشر اختر۱۳۸۳
یادمان صفرخان، امیر چهره گشا، تهران: نشر نخبگان ۱۳۹۶ چاپ دوم

پیوند به بیرون 
 http://www.ghandchi.com/179-IranianLeftism.htm دسترسی پنج شنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۱
 http://www.itnsource.com/shotlist//RTV/1979/05/12/BGY511090188/?s=* دسترسی پنج شنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۱

اهالی عجب‌شیر
درگذشتگان ۱۳۸۱
زادگان ۱۳۰۰
زندانیان کمیته مشترک ضدخرابکاری
اعضای فرقه دموکرات آذربایجان
خاک‌سپاری‌ها در امامزاده طاهر کرج
چپ‌گرایی در ایران
اعضای حزب توده ایران
درگذشتگان ۲۰۰۲ (میلادی)
اهالی ایران در سده ۲۰ (میلادی)
سیاستمداران آذری‌تبار اهل ایران