جایزه اسکار بهترین بازیگر زن

جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن (که نام رسمی آن جوایز آکادمی برای بهترین بازیگر زن است) یکی از جوایز اسکار است که هرساله توسط آکادمی علوم و هنرهای تصاویر متحرک  به بازیگری که از سوی هیئت داوران به‌عنوان بهترین بازیگر نقش اول زن صنعت فیلمسازی شناخته شده‌است، اهدا می‌شود.

در اولین دوره مراسم جوایز آکادمی که در سال ۱۹۲۹ برگزار شد، جنت گینور به خاطر بازی در فیلم‌های بهشت هفتم، فرشته خیابانی و طلوع: آواز دو انسان موفق شد جایزه را دریافت کند. امروزه، نامزدها در بخش بازیگران آمپاس با روش تک‌رأی انتقال‌پذیر تعیین می‌شوند و برنده‌ها توسط تمام اعضای واجد شرایط آکادمی با شیوه اکثریت آرا انتخاب می‌شوند.

در سه سال اول این جوایز، بازیگران به خاطر بهترین کارهایشان در این رشته نامزد می‌شدند. در آن زمان، تمام فیلم‌هایی که در طول دوره انتخابی بازی می‌کردند، برای جایزه فهرست می‌شدند (حتی در بعضی از موارد سه فیلم نیز فهرست می‌شد). در جریان سومین دوره مراسم، که در سال ۱۹۳۰ برگزار شد، بااینکه هرکدام از برندگان بازیگری دو فیلم را روی برگه‌های رای داشتند، اما به هنگام اعلام نام برنده، تنها به یکی از فیلم‌های آنان اشاره شد.

سال بعد، این سیستم گیج‌کننده و مبهم جای خود را به شیوه حال حاضر داد. به صورتی که بازیگران تنها برای یک نقش مشخص نامزد جایزه می‌شوند. در مراسم نهم، که در سال ۱۹۳۷ برگزار شد، آکادمی به‌طور رسمی، تعداد نامزدها را به پنج نامزد محدود کرد. تنها بازیگری که بعد از مرگش نامزد دریافت این جایزه شده‌است، جین ایگلز می‌باشد. سه نقش در فیلم‌ها بوده‌اند که تاکنون بیش از یک بار در این بخش نامزد شده‌اند: الیزابت یکم انگلستان (دوبار توسط کیت بلانشت)، لزلی کراسبی در نامه، استر بلاگت در ستاره‌ای متولد شده‌است. همچنین شش بازیگر زن، جایزه اسکار افتخاری را به خاطر ایفای نقش‌هایشان دریافت کرده‌اند: گرتا گاربو، باربارا استانویک، مری پیکفورد، دبورا کار، جنا رولندز و سوفیا لورن.

از زمان شروع مراسم، این جایزه به دست ۷۶ بازیگر رسیده‌است. کاترین هپبورن با چهار جایزه، بهترین عملکرد را نسبت به دیگر بازیگران داشته‌است و مریل استریپ با ۱۷ نامزدی بیشتر از هر بازیگر دیگری نامزد دریافت این جایزه شده‌است.

نامزدها و برندگان 
در جدول زیر، سال‌های برگزاری مراسم آکادمی فهرست شده‌است و به‌طور کلی با سال انتشار فیلم‌ها در شهرستان لس‌آنجلس، کالیفرنیا مطابقت دارد. مراسم همیشه در سال بعد برگزار می‌شود. در پنج سال اول برگزاری مراسم، تنها فیلم‌هایی که از تاریخ ۱ اوت تا ۳۱ ژوئیه اکران می‌شدند مشمول مراسم همان سال بودند. برای مراسم ششم که در سال ۱۹۳۴ برگزار شد، این زمان به ۱ اوت ۱۹۳۲ تا ۳۱ دسامبر ۱۹۳۳ تغییر پیدا کرد. از مراسم هفتم (۱۹۳۵) به بعد دوره مشمولیت به یک سال میلادی کامل تبدیل شد به گونه‌ای که فیلم‌ها باید از ۱ ژانویه تا ۳۱ دسامبر اکران شوند تا بتوانند در مراسم حضور پیدا کنند.

دهه ۱۹۲۰

دهه ۱۹۳۰

دهه ۱۹۴۰

دهه ۱۹۵۰

دهه ۱۹۶۰

دهه ۱۹۷۰

دهه ۱۹۸۰

دهه ۱۹۹۰

دهه ۲۰۰۰

دههٔ ۲۰۱۰

دهه ۲۰۲۰

برندگان و نامزدان چندین جایزه 

اشخاص زیر دو یا چند جایزه در رشته بهترین بازیگر نقش اول برده‌اند:

اشخاص زیر دو یا چند بار در رشته بهترین بازیگر نقش اول نامزد شده‌اند:

شخصیت‌هایی با چندین نامزدی

تداخل میان بازیگر نقش اصلی و مکمل 
به تصویر کشیدن شخصیت که بازیگری نقش اصلی یا مکملش را ایفا کرده‌است.

چندین نامزدی از یک فیلم 
 آن بکستر و بتی دیویس در فیلم همه‌چیز درباره ایو (۱۹۵۰)
 کاترین هپبورن و الیزابت تیلور در فیلم ناگهان تابستان گذشته (۱۹۵۹)
 آن بنکرافت و شرلی مک‌لین در فیلم نقطه عطف (۱۹۷۷)
 شرلی مک‌لین (برنده) و دبرا وینگر در فیلم شرایط مهرورزی (۱۹۸۳)
 جینا دیویس و سوزان ساراندون در فیلم تلما و لوییز (۱۹۹۱)

نامزدی‌هایی برای ایفای چند نقش در یک فیلم 
 مریل استریپ در نقش‌های سارا وودروف و آنا در فیلم زن ستوان فرانسوی (۱۹۸۱)

رکورد داران از لحاظ سن

جستارهای وابسته 

 اسکار
 جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد
 جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
 جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن

یادداشت‌ها 

 الف:در سه سال اول برگزاری این مراسم، قانون این اجازه را می‌داد تا بازیگری که نامزد شده‌است، به خاطر فیلم‌های دیگرش نیز مورد تقدیر قرار گیرد. در همین رشته افرادی مانند گرتا گاربو و نورما شیرر برای دو نقش متفاوت نامزد دریافت جایزه شدند. حتی در موردی هم که شیرر جایزه را برد، دلیلی برای اینکه چرا تنها یک فیلم او برای دریافت جایزه فهرست شده بود، ارائه نشد. امروزه، افتادن همچین اتفاقی در آکادمی ممنوع می‌باشد.
 ب:ایفای نقش بت دیویس در فیلم پیرامون اسارت بشری برای اسکار نامزد نشد. افراد مختلفی با نفوذ و قدرت خود سعی کردند تا نام او نیز میان نامزدها قرار بگیرد ولی این بحث‌ها هیچ نتیجه‌ای را به دنبال نداشت. تاکنون فقط در همان سال (و سال بعدش) آکادمی قوانین خود را نادیده گرفت و از آرای کتبی استفاده کرد. از لحاظ فنی این معنی را می‌دهد، نقشی واجد شرایط بردن جایزه می‌باشد صرف نظر ازینکه نامزد شده یا نشده باشد. با این حال آکادمی تشخیص داد که دیویس نامزد جایزه نشود، اما آن‌ها نام او را در میان نامزدهای سال ۱۹۳۵، در وبسایت، قرار دادند.
 پ:کاترین هپبورن و باربارا استرایسند دقیقاً به یک تعداد رای دریافت کردند؛ بنابراین، با توجه به قوانین آکادمی، به هردوی آن‌ها جایزه داده شد.

منابع

کتاب‌شناسی

پیوند به بیرون 

 Oscars.org
 Best Film Actress
 The Academy Awards Database
 Oscar.com

 فهرست کامل و قابل دریافت نامزدهای جوایز آکادمی

اسکار
برندگان جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن
جوایز بهترین بازیگر نقش اول زن
فیلم‌های برنده اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن