فایرفاکس

موزیلا فایرفاکس  یا به‌سادگی فایرفاکس، یک مرورگر وب آزاد و متن-باز برگرفته از مجموعه نرم‌افزار اینترنت موزیلا (en) است که توسط بنیاد موزیلا و شرکت موزیلا توسعه و پشتیبانی می‌شود. فایرفاکس از موتور چیدمان گکو برای ارائه صفحات وب استفاده می‌کند، که استانداردهای وب را پیاده‌سازی می‌کند. فایرفاکس به‌طور رسمی برای ویندوز ۷ یا جدیدتر، مک‌اواس و لینوکس و همچنین برای اندروید و آی‌اواس نیز در دسترس است. با این حال، نسخه آی‌اواس به دلیل محدودیت‌های سکو مانند سایر مرورگرها، از موتور وب‌کیت به جای گکو استفاده می‌کند. فایرفاکس مرتباً در حال بروزرسانی است و در هر بروزرسانی، توسعه دهندگان آن سعی بر آن داشته تا مشکلات گزارش شده را برطرف نمایند.

این مرورگر در ابتدا بیشتر بین کاربران لینوکس محبوبیت داشت، ولی رفته‌رفته با پدیدار شدن مشکلات امنیتی در اینترنت اکسپلورر پراستفاده‌ترین مرورگر وب، کاربران دیگر سیستم‌عامل‌ها از قبیل ویندوز و مکینتاش نیز استفاده از این مرورگر وب را آغاز کردند تا جایی که بدون نصب پیش‌فرض روی ویندوز یا مکینتاش، طی چند سال پراستفاده‌ترین مرورگر وب جهان بود.

فایرفاکس محبوبیت خود را مدیون داشتن سطح بالایی از قابلیت‌های سفارشی‌سازی و افزونه‌هایش است.

نام 
نام این مرورگر وب برخلاف واژه «فاکس» (روباه) و لوگوی آن که شبیه روباه سرخ است، بنا به گفته مقامات موزیلا در حقیقت یک پاندای سرخ است.همچنین در ابتدا،لگوی این مرورگر شبیه یک ققنوس بود.

ویژگی‌ها 
 ویژگی اسکرین شات‌گیری از صفحه وب و اشتراک‌گذاری آن در نسخه (Quantum 57.0) به بالا
 سرعت دو برابر نسبت به نسخه‌های پیشین
 ۳۰٪ مصرف کمتر رم نسبت به مرورگر گوگل کروم
 امکان کشیدن و رها کردن متن به جعبه جستجو
ویژگی وبگردی به صورت ناشناس و از بین بردن تمامی اطلاعات مرورگر بعد از بسته شدن پنجره مرورگر
 با گسترش وب و اهمیت تبلیغات، طراحان وب‌سایت‌ها به فکر ایجاد صفحاتی افتادند که بدون خواست کاربر گشوده شوند، با استفاده از امکان pop-up blocker، این صفحات امکان ایجاد مزاحمت را ندارند.
 امکان گشودن چند صفحه در یک پنجره (tabbed browsing) و کشیدن و رها کردن (drag-and-drop) آنها.
 پشتیبانی از RSS و اتم
 امکان مدیریت و پاک کردن آسان اطلاعات شخصی.
 امکان کشیدن و رها کردن متن به جعبه جستجو.
 پشتیبانی از SVG و CSS2 و CSS3 و JavaScript
 پشتیبانی از صفحات طراحی‌شده با فناوری ای‌جکس (AJAX)
 پشتیبانی از ویژگی‌های ویژهٔ CMSهای رایج
 ده‌ها ویژگی مختلف دیگر

توانایی سفارشی‌سازی 
یکی از ویژگی‌های فایرفاکس امکان تغییر آن به سلیقه هر فرد است. برای این کار فایرفاکس دو مورد را در نظر گرفته‌است. اول توانایی‌های مرورگر وب، دوم ظاهر آن.

سفارشی‌سازی توانایی‌های فایرفاکس با کمک فایل‌هایی با حجم کم به نام افزونه ممکن می‌شود. این افزونه‌ها در واقع تکه‌های کوچک برنامه‌اند که قابلیت‌های مختلفی را به این مرورگر وب می‌افزایند. تم‌های مختلف این مرورگر وب هم شخصی‌سازی ظاهر آن را راحت می‌کند.

مشکلات فایرفاکس 
بعضی کاربران خواستار اضافه شدن افزونه‌های پرتقاضا به فایرفاکس هستند ولی توسعه دهندگان فایرفاکس این کار را مغایر با هدف آن‌ها یعنی یک مرورگر وب سبک می‌دانند؛ البته بیشتر این افزونه‌ها و قابلیت‌های بسیار دیگر مستقیماً قابل بارگیری و نصب روی فایرفاکس هستند.

یکی از مشکلات دیگری هم که به فایرفاکس نسبت داده می‌شود مشکلاتی است که توسط پلاگین ادوبی فلش (Macromedia Flash) ایجاد می‌شود که برای لینوکس ارائه شده که این مشکل ارتباطی به خود فایرفاکس ندارد.

انتشارهای فایرفاکس 
قبل از آوریل ۲۰۱۱ موزیلا در مدت‌های طولانی نسخه فینال فایرفاکس را توزیع می‌کرد اما با تغییر سیاست‌ها و برای رقابت، نسخه‌های پایدار هر شش هفته عرضه و شمارهٔ اصلی نسخه یکی بالا می‌رود. از همین تاریخ فرایند توسعهٔ فایرفاکس به چند کانال مختلف تقسیم شد:
 "Nightly Builds" که انتشار پیش آلفا (Pre-Alpha) است و حاوی آخرین ویژگی‌ها و به‌روز رسانی‌های آزمایش نشده است.
 "Aurora" که انتشار آلفا (Alpha) مبتنی بر "Nightly Builds" است و ویژگی‌ها و به‌روز رسانی‌هایی که تحت آزمایش‌های پایه هستند را ارائه می‌دهد؛ از نسخهٔ ۳۵ نام این کانال به "Developer Edition" تغییر کرد.
 "Beta" که انتشار بتا مبتنی بر کانال قبل است و پایداری بیشتری نسبت به دو کانال اولیه دارد.
معمولاً موزیلا قبل از انتشار نسخهٔ پایدار نهایی، نسخه‌های نامزد انتشار (Release candidate) را عرضه می‌کند و سپس انتشار پایدار عرضه می‌شود که از تاریخ مذکور موزیلا آن را انتشار سریع (Rapid release) گذاشته‌است. این چرخهٔ انتشار شتاب داده شده با انتقاداتی از کاربران مواجه شد که معتقدند این انتشارهای بسیار سریع اغلب باعث شکسته شدن سازگاری افزونه‌ها با نسخه‌های فینال می‌شود و نیاز به توسعهٔ مستمر و مداوم برای سازگار نگه داشتن افزونه‌ها است. همچنین عده‌ای معتقدند فایرفاکس تلاش می‌کند تا شمارهٔ نسخه‌ها را به تقلید از گوگل کروم بالا ببرد تا با آن مقایسه شود.

فایرفاکس با پشتیبانی بلند مدت 
فایرفاکس با پشتیبانی بلند مدت که تحت نام "Extended Support Release" به معنای "انتشار با پشتیبانی تمدید شده" (مخفف:ESR) توسط بنیاد موزیلا عرضه و پشتیبانی می‌شود نسخه‌ای از فایرفاکس است که هم‌زمان با هر هفت انتشار معمولی می‌شود ولی برخلاف نسخه‌های معمولی که هر شش هفته عرضه و به محض عرضهٔ نسخه جدید، پشتیبانی از نسخهٔ قبل متوقف می‌شود، نسخه‌های با پشتیبانی بلند مدت تا حدود یک سال پشتیبانی می‌شوند، این پشتیبانی فقط محدود به اصلاحات امنیتی با ریسک بالا هست و هیچ قابلیت جدید و اصلاحات مرتبط با پایداری برنامه ارائه نمی‌شود، لذا این نسخه‌ها برای سازمان‌ها، ادارات و مراکز آموزش که در به-روز-رسانی سیستم‌ها دارای محدودیت هستند ارائه می‌شود.

انتشارهای با پشتیبانی بلند مدت با هر هفت انتشار معمولی، منتشر می‌شوند:

۱۰, ۱۷, ۲۴, ۳۱, ۳۷, ۴۵, ۵۲

فایرفاکس قابل حمل 

وب‌سایت portableapps.com, فایرفاکس قابل حمل را عرضه می‌کند. این نسخه قابلیت اجراشدن روی درایوهای USB Flash و CD-ROM و همچنین درایو‌های سخت خارجی و بعضی از پخش‌کننده‌های دیجیتالی موسیقی را دارد.

جستارهای وابسته 

 موزیلا تاندربرد
 فهرست نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز

منابع و مراجع

پیوند به بیرون 

 
 
فایرفاکس در فروشگاه مایکروسافت

 
تاریخ اینترنت
مرورگرهای وب آزاد
مرورگرهای وب اواس ده
مرورگرهای وب برای لینوکس
مرورگرهای وب پازیکس
مرورگرهای وب چندسکویی
مرورگرهای وب ویندوز
مرورگرهای وب
مقاله‌های دارای ویدئو
موزیلا
نرم‌افزارهای ۲۰۰۲ (میلادی)
نرم‌افزارهای آزاد چندزبانه
نرم‌افزارهای آزاد چندسکویی
نرم‌افزارهای آزاد نوشته‌شده با سی++
نرم‌افزارهای اینترنتی یونیکس
نرم‌افزارهای مبتنی بر گکو
نرم‌افزارهایی که از پروانه موزیلا استفاده می‌کنند
نرم‌افزارهایی که از زول استفاده می‌کنند