ولسوالی دره صوف

این شهردر حدود ۱۳۰ کیلومتر دور از شهر ایبک مرکز ولایت سمنگان و ۲۰۰ کیلومتر از شهر مزارشریف واقع شده‌است.
مساحت مجموعی این ولسوالی در حدود ۴۴۰۰ متر مربع می‌باشد.

جغرافیا 
قسمت زیادی از این دره را تپه‌های بلند و هموار احاطه نموده‌است. همه ساله در این تپه‌ها گندم للم (گندم سفید) کشت می‌شود. ارتفای دره صوف حدود ۱۴۰۰ متر از سطح بحر می‌باشد.

دریای خروشان دره صوف از قلعه سرکاری مرکز دره صوف گذشته به زیبای این منطقه افزوده‌است. درحال حاضر مردم طور شخصی توربین‌های خیلی کوچک را در این دریا نصب نموده و از آن برق استحصال می‌نمایند.

مردم‌شناسی 
دره صوف دارای نفوس بیش از ۲۰۰ هزار می‌باشند. از آنجا که تاکنون سرشماری معیاری در افغانستان صورت نگرفته، هیچ آمار درستی از جمعیت این منطقه نیز در دسترس نیست اما بنا به تخمین اهالی محل، جمعیت این منطقه بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار نفر است. اکثریت باشندگان این دره از هزاره، ازبک و تاجیک می‌باشد.

تعلیم و تربیه 
در این ولسوالی ۱۱ مکتب ابتدائی یک لیسه، دو مدرسه دینی فعال اند.

تاریخچه 
دره صوف همچون دیگر مناطق ولایت سمنگان از جمله مناطق با سابقه بسیار قدیم تاریخی است و نام آن در برخی متون تاریخی ذکر شده‌است. قیام مردم دره صوف در ۲۵ دلو سال ۱۳۵۷ علیه حکومت حزب دموکراتیک خلق افغانستان بوقوع پیوست. پس از این قیام، حاکمیت دولت درین محل سقوط کرد. این ملت در جنب اینکه تلفات جانی را قبول کردند سایر تلفات را نیز متقبل شدن. در زمان طالبان دره صوف مرکز مقاومت در برابر طالبان گردیده بود. ==

راه‌ها 
راه اصلی دره صوف از طریق ایبک، مرکز ولایت سمنگان به شاهراه مزارشریف-کابل می‌رسد. راه دیگر دره صوف مستقیماً به سمت مزارشریف می‌باشد. در این اواخر دولت کار قیر ریزی این سرک را با همکاری دولت کره جنوبی به هزینه ۶۰ میلون دالر آغاز نموده و به پایان رسانده‌است

تقسیمات اداری 
دره صوف در این اواخر به دو ولسوالی تقسیم شدن دره صوف بالا و دره صوف پائین.
قریه‌های مشهور این ولسوالی قریه کمج (یکی از قریه‌های معروف و فرهنگی ولسوالی دره صوف و همچنین یکی از مراکز علمی سمت شمال افغانستان)، تور، دایمراد، تیوه تاش، حسنی، دهی، نوامد، شیخه، قره احمد، جرس تاقچی چهارده قرمقل و خاکباد می‌باشد.

اقتصاد 
معادن زغال سنگ دره صوف دارای بزرگ‌ترین و با کیفیت‌ترین معادن زغال سنگ افغانستان است، که سالانه درآمد فراوان آن به قوماندان‌ها و زورمندان محلی و نیز دولت مرکزی عائد می‌شود
اما این معادن هیج سودی برای مردم منطقه ندارد و سبب پیشرفت اقتصادی و فرهنگی منطقه نشده‌است. عموم مردمان آن به کشاورزی و دامداری نیز اشتغال دارند.

دره صوف شهدای فراوانی را در جنگهای که با شوروی و طالبان داشتند تقدیم کشور افغانستان نموده‌است اعم از شیعه وسنی برای آزادی و دفاع از سرزمین خود مبارزه نموده‌اند.

دره صوف از نگاه موقعیت سیاسی و نظامی بالاتر از پنجشیر افغانستان است، زیرا مقاومت پنجشیری‌ها در مقابل متجاوزین با ابزارهای مدرن نظامی انجام گرفت درحالی که دره صوفیها با دست خالی مقاومت و دفاع کردند.

علی‌رغم موقعیت سیاسی واقتصادی و سابقه مبارزاتی این مردم، دولت مرکزی افغانستان درقبال این شهر بی‌توجهی می‌کند
دولت سالانه از معادن ذغالسنگ دره صوف میلیون‌ها دلار به جیب می‌زند ولی در عوض هیچ کاری مهمی برای مردم انجام نداده‌است. حتی سرک‌های منتهی به این معادن قبر ریزی نشده‌است.

دره صوف تمام معیارهای که برای تبدیل شدن به ولایت لازم است را دارد، ولی به علت تبعیض‌های قومی وسیاسی، تا کنون تبدیل به ولایت نشده‌است.
بسیاری از ولایات پشتون نشین نه از نگاه وسعت جغرافیایی ونه از نگاه کثرت جمعیت ونه از حیث منابع اقتصادی به دره صوف نمی‌رسند ولی تبدیل به ولایت شده‌اند درحالیکه دره صوف با تمام این ویژگیها هنوزهم در حد ولسوالی باقی‌مانده‌است.

منابع 

 کتاب جغرافیای تاریخی بلخ
 سایت دره صوف: http://www.dara-i-suf.com 
 جفرافیای طبیعی افغانستان پوهنتون کابل دانشکده زبان و ادبیات کابل مطبه تعلیمات عالی
 معلومات عمومی درمورد دره صوف درسایدhttp://www.kabul.net.au/Topics/56.php 
 وبگاه دره صوف معلومات عمومی توسط عبدالمومن طلوع در مورد زندگی اهالی دره صوفhttp://www.daresufman.blogfa.com/
 عواید معدن زغال سنگ دره صوف افزایش یافته‌است | آژانس خبری پژواک
http://www.pajhwok.com/dr/2010/12/22/Ø¹Ù
 کار پروژهٔ سرک مزار- دره صوف متوقف شد در وبگاهhttp://www.turkicpress.com/fa/?p=2810

ولسوالی‌های ولایت سمنگان