احمد ظاهر

احمد ظاهر (۲۴ جوزا ۱۳۲۵ – ۲۴ جوزا ۱۳۵۸) آواز خوان برجستهٔ  افغانستان در دهه‌های ۵۰ و ۶۰ خورشیدی بود. از احمد ظاهر با عنوان《 بهترین و محبوب‌ترین خوانندهٔ تاریخ افغانستان 》یاد می‌شود. وی در عمر کوتاه خود بیشتر از سی و سه آلبوم منتشر کرد و در سالروز تولد۳۳ سالگی‌اش در سانحه‌ای «مشکوک» در تونل سالنگ، درگذشت.
همچنین وی را در افغانستان «الماس شرق» نامیده اند و در خارج از مرزهای افغانستان (در اروپا و آمریکا) مشهور به الویس پریسلی افغانستان است.

زندگی 
احمد ظاهر در ۲۴ جوزا (خرداد) ۱۳۲۵ در شهر کابل از پدر لغمانی و مادر بدخشان است. او آوازخوانی را از مکتب آغاز کرد و نخستین آهنگش با این شعر ضیا قاری‌زاده ای بلبل شوریده شو از تو فغان از من را در لیسه حبیبیه خواند و لقب بلبل حبیبیه را به دست آورد. وی پس از نشان دادن استعداد در موسیقی در رادیو افغانستان برنامه‌هایی اجرا کرد.

احمد ظاهر پس از گذراندن دوره دانشسرا (دارالمعلمین) راهی هندوستان شد تا در رشتهٔ آموزش و پرورش مدرک کارشناسی ارشد بگیرد. شاید او نخستین کسی بود که آلات موسیقی غربی را با موسیقی شرقی وفق داد و سازهای آکوردئون، ارگ و ترومپت را به موسیقی افغانستان هدیه آورد. آوازه او از طریق موسیقی از شهرت پدرش که صدراعظم وقت افغانستان بود بالاتر رفت.

او در سال ۱۳۵۱ خورشیدی، لقب بهترین آوازخوان سال افغانستان را به دست آورد و بسیاری از مردم افغانستان او را بهترین خوانندهٔ تاریخ این کشور می‌دانند.

احمد ظاهر سه بار ازدواج کرد و از این سه ازدواج دو فرزند دارد، یکی «شبنم» و دیگر «احمدرشاد» که هر دو خارج از کشور در آمریکا زندگی می‌کنند.

احمد ظاهر به خاطر درگیری‌های خانوادگی راهی زندان شد و در این هنگام بود که مادرش درگذشت. روایتی وجود دارد که وی پس از رهایی از زندان، در عروسی دختر زمامدار وقت حفیظ‌الله امین بنابر اصرار دخترش، شرکت کرد و آواز خواند. بسیاری بر این عقیده‌اند که این واقعه باعث شد تا حفیظ‌الله امین به فکر قتل وی گردد و از همین روی، قتل احمد ظاهر را که در سالنگ صورت گرفت، نیز به امین نسبت می‌دهند. پیکر او ابتدا در مسجد حاجی مجید در سردخانه نگهداری و سپس در گورستان شهدای صالحین به خاک سپرده شد.

احمدظاهر در ۱۴ جون ۱۹۷۹ در شاهراه سالنگ در شمال کابل به طرز مرموزی در یک حادثه رانندگی درگذشت. فخریه ظاهر همسرش به واشینگتن پست گفت کسانی که جسد او را دیدند زخم گلوله را دیدند "او را کشتند "همه این را می‌دانستند خیلی واضح بود اما هیچ‌کس نمی‌توانست صحبت کند یا سؤالی بپرسد." فخریه ظاهر می‌گوید در آن زمان هشت‌ماهه باردار بوده‌است.

در فرهنگ عامّه 
احمد ظاهر نماینده موسیقی کلاسیک افغانستان شمرده می‌شود که آهنگ‌هایی پرمفهوم و جاندار برای شنوندگان عرضه داشت. او نه تنها در افغانستان، که بلکه در تاجیکستان، ایران و پاکستان نیز علاقه‌مندان بی‌شماری دارد. احمد ظاهر بیشتر می کوشید تا از بهترین، زیباترین و معتبرترین اشعار در آهنگ‌های خود استفاده کند و از همین روی، علاقه او به مولانا، حافظ، سعدی، بیدل، سیمین بهبهانی، رهی معیری، خلیل‌الله خلیلی، ابوالقاسم لاهوتی، فروغ فرخزاد و دیگر شعرای زبردست زبان فارسی بود ولی به زبان‌های هندی، روسی، پشتو و انگلیسی نیز آواز خوانده‌است.

از جمله آهنگ‌های مشهور او «خدا بود یارت»، «مادر من»، «اوبانو جانا»، لیلی جان»، «'چشم سیاه داری» است که افغانها با خود زمزمه میکنند.)

از احمد ظاهر آهنگ‌های زیادی به یادگار مانده‌است که در ۳۳ آلبوم رسمی تدوین گردیده و به شکل صوتی در بازار عرضه شده‌است. به غیر از دو آهنگ تصویری سایر آهنگ‌های وی مقتبس از همین دو آهنگ یا هم عکس‌های وی هستند. شعر آهنگ «اُ بانو بانو جانا» که در میان افغانها مشهور است را «شاه ولی ولی» مشهور به ترانه‌ساز یکی از تصنیف‌نویسان شهیر افغانستان برای دختر کوچک خود بنام «فیروزه» سروده‌است. 

 آلبوم‌ها 

آلبوم‌های موسیقی افغان
 دِلَکم (۱۹۷۳)
 بهار (۱۹۷۳)
 شبهای ظلمان (۱۹۷۴)
 مادر (۱۹۷۴)
 آواره (۱۹۷۵)
 غلامی قمر (۱۹۷۵)
 سلطان قلبم (۱۹۷۶)
 از غمت هی نازنین (۱۹۷۶)
 گل بادان (۱۹۷۱)
 یار بی وفا (۱۹۷۷)
 لیلی (۱۹۷۷)
 احمد ظاهر و ژیلا (۱۹۷۸)
 آهنگ زندگی (۱۹۷۸)
 شب هجران (۱۹۷۹) (انتشار پس از مرگ)

آلبوم‌های موسیقی آریانا
 درد دل (۱۹۷۲)
 موسوم گل (۱۹۷۷)

آلبوم‌های مرکز موسیقی
 عاشق رویت من (۱۹۷۳)
 نیش گژدم (۱۹۷۶)
 لیلی جان (۱۹۷۷)
 احمد ظاهر با ستاره‌ها (۱۹۷۷)
 تو به امانی'' (۱۹۷۸)

منابع

پیوند به بیرون 
 
 روشنتر از ستاره، برنامه ویژه از احمد ظاهر آوازخوان معروف افغان، از شهزاده سمرقندی، ۱۰ بهمن ۱۳۸۵
 #شما؛ احمد ظاهر؛ 'حنجره طلایی' افغانستان

افراد پادکمونیست اهل افغانستان
انقلابیون اهل افغانستان
پشتون
تاجیک‌های اهل افغانستان
ترورشدگان اهل افغانستان
خوانندگان سده ۲۰ (میلادی)
خوانندگان فارسی‌زبان
خوانندگان مرد اهل افغانستان
خوانندگان مرد پشتون
خوانندگان مرد سده ۲۰ (میلادی)
دانش‌آموختگان دبیرستان حبیبه
درگذشتگان ۱۹۷۹ (میلادی)
درگذشتگان حادثه رانندگی در افغانستان
زادگان ۱۹۴۶ (میلادی)
سکولارهای اهل افغانستان
فعالان دموکراسی افغانستان
موسیقی‌دانان اهل افغانستان