بتی

بتی (بتول فخری) (زاده ۱ شهریور ۱۳۳۱، تهران) خواننده ایرانی است که فعالیت هنری‌اش را قبل از انقلاب ایران (۱۳۵۷) آغاز کرده و هم‌اکنون مقیم شهر تورنتو کانادا است.

بَتِی/batti 
بتی در لهجه هزارگی زبان فارسی چراغ تیلی/اریکین یا فانوس را گویند. در مناطق شرقی افغانستان نیز به چراغ بتی میگویند. این اسم برگرفته از واژه batti در زبان هندی می‌باشد. بتی در زبان هندی به مفهوم فتیله و یا شیء را گویند که روشنایی را انعکاس دهد.

منبع: رحیم، حسن .(۱۳۶۷). گویش مردم. چ۱.کویته:بی‌نا

زندگی 
بتی در شهریور ماه سال ۱۳۳۱ در تهران متولد شد در شش سالگی به خاطر کار پدرش عباس فخری به زنجان رفت و از اول دبستان به مدت ۹ سال در شهر زنجان بود. اما پس از این مدت بتی دوباره به همراه خانواده اش به تهران برگشتند.

قبل از انقلاب 
بتی در سن ۱۷ سالگی از دبیرستان عطار فارغ‌التحصیل شد و چند ماه بعد در سازمان جغرافیایی به عنوان نقشه‌کش استخدام شد و بعد از دوره آموزشی به اصرار یکی از همکارانش به دفتر هنری ضیا آتابای (خواننده) معرفی شد و همان‌جا به او پیشنهاد خواندن ترانه عزیزم شد (که اصل آهنگ ترکی است و آن را نکار بوک خوانده بود) و بدین ترتیب بتی در سن ۱۸ سالگی با دو ترانه عشق افسرده و عزیزم با اشعار سعید دبیری وارد عالم هنر شد. صفحه اول بتی به‌طور بی‌سابقه‌ای رکورد فروش را شکست به‌طوری‌که در دو روز اول ۶۰٬۰۰۰ صفحه فروش کرد و تا مدت‌ها جز صفحه‌های پرفروش روز بود.

این همکاری با سعید دبیری موجب آشنایی بتی با سعید دبیری شد و خیلی زود این آشنایی به ازدواج انجامید و حاصل این ازدواج فرزندی به نام هایدن است که در ایران زندگی می‌کند. بتی بعد از ازدواج با سعید دبیری و تولد هایدن خوانندگی را به مدت دو سال کنار می‌گذارد و بعد از این مدت دوباره وارد عالم هنر می‌شود که آلبوم غریبانه از کارهای آخر او در سال ۱۳۵۶ قبل از جدا شدن از سعید دبیری است.

پس از انقلاب 
بتی در سال ۱۳۵۷ با توجه به اوضاع آن زمان چندین ترانه را به صورت آزمایشی در استودیو اجرا کرد که به علت وقوع انقلاب دیگر فرصت نشد آن‌ها را اجرا کندو بتی تا سال ۱۳۵۷ حدوداً ۴۵ ترانه اجرا کرد که بسیاری از آن‌ها در آلبوم غریبانه یا بروی صفحهٔ گرامافون، یا در فیلم‌ها و رادیو پخش شد.

همکاری هنری 
بتی در طی این دوره با شاعران و آهنگسازان خبره و بنامی همچون: سیاوش قمیشی، جهانبخش پازوکی، حسن شماعی‌زاده، اردلان سرفراز، واروژان، منوچهر چشم آذر، احمد شاملو، سعید دبیری، اریک ارکانت و … همکاری داشته‌است.

زندگی او پس از انقلاب دچار دگرگونی‌های زیادی شد و به خاطر سفری که به همراه پسرش هایدن به اسرائیل داشت، مدتی پیش ایران را به مقصد کانادا ترک کرد و هم‌اکنون در تورنتو زندگی می‌کند.

شروع مجدد فعالیت هنری پس از ۳۵ سال 
بتی در مهرماه ۱۳۹۱ پس از ۳۵ سال با موزیک ویدیو (فردا تو راهه) به دنیای خوانندگی بازگشت.

آلبوم‌ها 

غریبانه

لبخند قدیمی

عزیزم

فردا تو راهه (۱۳۹۲)

تک‌آهنگ‌ها

منابع

پیوند به بیرون 
 گفتگو با بتی؛ از شوی تلویزیونی رنگارنگ تا غربت در بی‌بی‌سی فارسی
 رحیم، حسن .(۱۳۶۷). گویش مردم. چ۱.کویته:بی‌نا
 بتی در سوره‌سینما
 
 ایران اولد
 https://www.youtube.com/watch?v=8dw1iIBMSbU
 بتی خواننده قدیمی که دوباره شروع به خواندن کرده
 گفتگوی مجله جوانان با بتی
 بتی و سعید دبیری چند خواننده را متهم می‌کنند
آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز • بتی | فرهنگ و هنر | DW | 30.09.2021

افراد زنده
بتی
بتی
بتی