سید مجتبی خامنه‌ای

سید مجتبی حسینی خامنه‌ای (زادهٔ ۱۷ شهریور ۱۳۴۸)، پسر دوم سید علی خامنه‌ای و داماد غلامعلی حداد عادل است. او تحصیلات دبیرستان خود را در مدرسه علوی گذراند. نخستین استادان دروس حوزوی او، سید محمود هاشمی شاهرودی و پدرش بودند. او در سال ۱۳۷۸ برای تحصیلات حوزوی وارد حوزه علمیه قم شد و در کلاس‌های درس مصباح یزدی، سید محسن خرازی و لطف‌الله صافی گلپایگانی حضور یافت.

گزارش شده‌است که خامنه‌ای کنترل شبه‌نظامیان بسیجی را که برای سرکوب اعتراضات به انتخابات ۱۳۸۸ مورد استفاده قرار گرفتند، به دست گرفته بود. مهدی کروبی در سال ۱۳۸۴ او را به دخالت در انتخابات ریاست‌جمهوری متهم کرد. او از نظر منابع اروپایی یکی از کاندیداهای احتمالی جانشینی پدرش علی خامنه‌ای است که بیش از سه دهه بر ایران حکومت کرده‌است. در آبان ۱۳۹۸، وزارت خزانه‌داری آمریکا، خامنه‌ای را به همراه هشت شخص حقیقی مرتبط با پدرش تحریم کرد.

زندگی شخصی 

مجتبی خامنه‌ای در سال ۱۳۷۸ با زهرا دومین دختر غلامعلی حداد عادل ازدواج کرد که ثمره این ازدواج دو فرزند پسر و یک دختر با نام‌های محمدباقر، محمد امین و فاطمه است. در خصوص نحوه تولد محمدباقر اظهارنظرهای مختلفی مطرح شده‌است. بر اساس اسناد منتشر شده ویکی‌لیکس، به‌خاطر اختلالات ناباروری مجتبی خامنه‌ای و همسرش، آنان در ۳ سفر مدت‌دار به لندن در بیمارستان‌های «ولینگتن» و «کرامول» تحت‌درمان قرار گرفتند و در سفر چهارم، پس از دو ماه اقامت در لندن همسرش باردار شد. در این سفرها مادر همسر، تعداد زیادی همراه، محافظ و سعید امامی، معاون امنیتی وزارت اطلاعات آنان را همراهی می‌کردند. بی‌بی‌سی، این پسر را متولد لندن می‌داند و عنوان کرده در زمان به دنیا آمدن وی، یک بیمارستان در کرایه خانواده خامنه‌ای قرار داشته‌است که هزینه این کرایه بالغ بر ۱ میلیون پوند می‌باشد. غلامعلی حداد عادل، پدر همسر مجتبی خامنه‌ای این سخن را رد کرده و عنوان کرده‌است که فرزند مجتبی در بیمارستانی در تهران به دنیا آمده و پزشک زهرا حداد عادل نیز مرضیه وحید دستجردی بوده‌است. به گفته حداد عادل، اوقات مجتبی به مطالعه و فقاهت می‌گذرد.

حضور در جنگ 
مجتبی خامنه‌ای در سال ۱۳۶۵ و زمانی که ۱۷ ساله بود به جبهه رفت و عضو گردان حبیب بن مظاهر شد که از معروف‌ترین گردان‌های لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله بود. او در چند عملیات از جمله «بیت‌المقدس ۲» «بیت‌المقدس ۳»، «بیت‌المقدس ۴»، «والفجر ۱۰» و «مرصاد» حضور داشته‌است. نورعلی شوشتری از فرماندهان جنگی ایران دربارهٔ حضور وی گفته‌است:

سیاست 

مخالفان مجتبی خامنه‌ای بر این عقیده‌اند که او با تشکیل حلقه‌ای از نزدیکانش در دستگاه‌های امنیتی و اطلاعاتی، بر مناسبات قدرت در ایران اثر می‌گذارد. در سال‌های اخیر از مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان یکی از گزینه‌های محتمل رهبری پس از پدرش نام برده می‌شود. بر اساس گزارش ۲۰۱۸، دفتر خدمات پژوهشی کنگره آمریکا، مجتبی خامنه‌ای به همراه حسین شریعتمداری و علی اکبر ولایتی نفوذ زیادی در دفتر سید علی خامنه‌ای دارند.‌

به گفته وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا، با اینکه مجتبی خامنه‌ای رسماً مقام سیاسی ندارد ولی رهبر جمهوری اسلامی ایران، قسمتی از مسئولیت‌های خودش را به وی سپرده و مجتبی خامنه‌ای با «نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و بسیج همکاری تنگاتنگی دارد.».

در دی ۱۳۹۰، سید مصطفی تاج‌زاده، سیاستمدار اصلاح‌طلب ایرانی گفت که پرونده قضایی او و همسرش، فخرالسادات محتشمی پور، مستقیماً زیر نظر مجتبی خامنه‌ای قرار دارد و تمامی فشارهای وارد شده به او و خانواده‌اش خواست مستقیم مجتبی خامنه‌ای است.

در اسفند ۱۳۹۰، برخی منابع خبری از جمله وبسایت جرس و بی‌بی‌سی فارسی گزارش دادند که مجتبی خامنه ای به محل حصر خانگی میرحسین موسوی رفته و از او خواسته بخاطر «وضعیت بحرانی موجود در کشور از مواضع خود عدول کند» ولی موسوی حاضر به انجام آن نمی‌شود و بر مواضع خود تأکید می‌کند.

محمد سرافراز، رئیس سابق سازمان صداوسیما در کتاب روایت یک استعفا به نفوذ مجتبی خامنه‌ای در این سازمان و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که حسین طائب (رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران)، حسین محمدی (معاون فرهنگی دفتر علی خامنه‌ای) و مجتبی خامنه‌ای زمینه استعفاء او را فراهم کردند. شهرزاد میرقلی‌خان در کتاب «قدرت قلم در برابر سلاح‌های مرگبار»، دیدار با او را روایت می‌کند که مجتبی خامنه ای «چگونه نظرات خود دربارهٔ سیاست خارجی، گفت‌گوهای برجام و موضوعات مرتبط با سپاه را به عنوان سیاست رسمی جمهوری اسلامی معرفی می‌کرده‌است.»

در آذر ۱۳۹۹، یک کاربر تأیید شده از سوی توییتر با حدود ۵۰۰ هزار دنبال‌کننده به اسم «محمد مجید» (با نام کاربری محمد اهوازی) نوشت که حال خامنه‌ای رو به وخامت است و به این علت، دیدار او با حسن روحانی در روز جمعه لغو شده و مسئولیت بیت رهبری به مجتبی خامنه‌ای منتقل شده‌است. او نوشت که اطرافیان وی این دفعه نگران شده‌اند و پزشکان ارشد بیمارستان دکتر مسیح دانشوری برای معاینه حضور یافتند. این خبر در وبگاه خارجی نیوزویک و د سان بازتاب یافت. مهدی فضائلی، از چهره‌های اصولگرا و از اعضای بیت رهبری، این موضوع را تکذیب کرد.

انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۴ 
در انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال ۱۳۸۴، مهدی کروبی در نامه به علی خامنه‌ای، مجتبی خامنه‌ای و سپاه پاسداران را به تلاش برای تغییر رای مردم و دخالت در انتخابات متهم کرد. خامنه‌ای در پاسخی کوتاه به کروبی گفت: «اگر به نتیجهٔ انتخابات اعتراضی دارد، باید به شورای نگهبان شکایت ببرد و تأکید کرد که اجازهٔ بحران‌سازی را به هیچ‌کس نمی‌دهد.»

انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ 
پس از تنش‌های انتخابات ریاست جمهوری دهم و مواضع علی خامنه‌ای در برابر معترضان و اصلاح طلبان، مجدداً نام فرزند خامنه‌ای بعنوان یکی از حامیان جدی محمود احمدی‌نژاد مطرح شد. با این حال از آن جهت که او پست دولتی نداشته و هیچ‌گاه در رسانه‌ها ظاهر نشده‌بود، اطلاعی از مواضعش موجود نبود. گاردین در تحلیلی همزمان با اعتراضات گسترده به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ و اعلام پیروزی احمدی‌نژاد، نوشت که مجتبی خامنه‌ای در مجاب کردن علی خامنه‌ای به نفع احمدی‌نژاد درسال ۱۳۸۴ که شهردار تهران بود، نقش داشته‌است. این روزنامه در مقالهٔ دیگری به نقل از یک «منبع بلندپایه سیاسی» در ایران گزارش داد که کنترل نیروی شبه نظامی بسیج به مجتبی خامنه‌ای، سپرده شده و او نقشی اساسی در سازمان دادن پیروزی احمدی‌نژاد در انتخابات ۲۲ خرداد بازی کرده‌است. و به نوشته روزنامه گاردین، مجتبی خامنه ای «یکی از عوامل اصلی سرکوب مردم معترض به نتیجه انتخابات است». در جریان اعتراضات پس از آن انتخابات، معترضان علی خامنه‌ای را به زمینه‌سازی برای موروثی کردن رهبری در نظام جمهوری اسلامی و مهیا کردن زمینهٔ جانشینی مجتبی خامنه‌ای متهم کردند. در پی این مطالب، شعار «مجتبی بمیری، رهبری رو نبینی» یا «مجتبی بمیری، رهبری رو نگیری» در اعتراضات روز ۵ شنبه ۱۸ تیر ۱۳۸۸ در تهران، از سوی معترضان بیان شد. شعارهای مردم علیه فرزند خامنه‌ای در رسانه‌های بین‌المللی نیز بازتاب داشت.

در سال ۱۳۹۱ فریدالدین حداد عادل (برادر زن مجتبی خامنه‌ای) در گفتگو با سالنامهٔ مثلث و در رد این ادعاها گفت که مجتبی خامنه‌ای به این شکل فعالیت سیاسی ندارد، او زندگی‌ای ساده‌تر از یک کارمند متوسط شهرستانی دارد و اوقاتش را به تدریس درس خارج در قم، مطالعهٔ فقه یا عبادت می‌گذراند.

انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ 
در بهمن ۱۳۹۹، ایندیپندنت فارسی ادعا کرد که احمدی‌نژاد با مجتبی خامنه‌ای دیدار کرده و مجتبی خامنه‌ای علاوه بر حمایت از دیدگاه‌های وی، از نامزدی احمدی‌نژاد در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ نیز حمایت کرده‌است. مهدی فضائلی، عضو دفتر سید علی خامنه ای، این دیدار را تکذیب کرد.

تهدید یکی از خویشاوندان منتقد به قتل 

بر پایه برخی منابع رسمی (و به گفته فروزان‌فر)، سید مجتبی خامنه‌ای و سید محمد خامنه‌ای در خطاب به سیده فاطمه‌سلطان حسینی خامنه (خواهر بزرگ سید علی خامنه‌ای)، نوه‌اش یعنی حمیدرضا فروزان‌فر را به دلیل کنشگری‌ها و موضع‌گیری‌های سیاسی، تهدید به مرگ کردند.

تحریم 

در ۱۳ آبان ۱۳۹۸، وزارت خزانه‌داری آمریکا، یک نهاد و ۹ شخص حقیقی مرتبط با علی خامنه‌ای از جمله مجتبی خامنه‌ای را تحریم کرد. به گفتهٔ مقامات آمریکایی، این تحریم‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که محدودیت‌های بیشتری را به حلقهٔ اطرافیان علی خامنه‌ای تحمیل کنند.طبق بیانیه وزارت خزانه‌داری این افراد در «سرکوب‌های داخل و خارج از ایران» نقش داشته‌اند. در این بیانیه آمده‌است: «این اقدام با هدف جلوگیری از تأمین مالی شبکه مشاوران نظامی و خارجی علی خامنه‌ای که سال‌ها است به مردم ایران ظلم کرده و به صدور تروریسم و توسعه سیاست‌های بی‌ثبات کننده در سراسر جهان ادامه می‌دهد، انجام می‌شود.»

منابع

پیوند به بیرون 
مهدی هاشمی ارسال توئیت با موضوع فساد فرزند خامنه‌ای را تکذیب کرد
آشنایی با فرزندان رهبری
نقش خامنه‌ای در «کودتای انتخاباتی» به روایت ویکی‌لیکس
حلقه گردان حبیب؛ تیم مجتبی خامنه‌ای
مجتبی خامنه‌ای؛ نگران از سرنوشت احمد خمینی و هاشمی رفسنجانی
قدرتمندترین فرد در بیت آیت‌الله خامنه‌ای کیست؟
نوه خواهر خامنه‌ای: پسر و برادر علی خامنه‌ای مرا به قتل تهدید کرده‌اند

افراد آذری‌تبار اهل ایران
افراد ایرانی آذری‌تبار
افراد ایرانی مشمول تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا
افراد زنده
اهالی مشهد
بنیادگرایی اسلامی
خانواده الحسینی
خانواده سید علی خامنه‌ای
دانش‌آموختگان حوزه علمیه تهران
دانش‌آموختگان مدرسه علوی
روحانیان شیعه اهل ایران
زادگان ۱۳۴۸
زادگان ۱۹۶۹ (میلادی)
سیاستمداران آذری‌تبار اهل ایران
سیاستمداران اهل مشهد
سید علی خامنه‌ای
فرزندان رئیس‌جمهورهای ایران
فرزندان رهبران ملی
ویکی‌سازی رباتیک