هچیرود

هچیرود یا هچی‌رود یا هچه‌رود، از شهرهای شهرستان چالوس واقع در استان مازندران است. این شهر از شمال به دریای خزر، از شرق به شهر چالوس و از غرب به شهرستان عباس آباد و شهر کلارآباد و از جنوب به رشته کوههای البرز متصل می‌گردد. مردم هچیرود از قومیت طبری هستند و به زبان مازندرانی و گویش کلارستاقی صحبت می‌کنند. هچیرود بر اساس آخرین آمار سازمان سرشماری ایران در سال ۱۳۹۵ جمعیتی بالغ بر ۱۰٬۳۹۸ نفر را دارد.

جمعیت 
شهر هچیرود طبق آمار سال ۹۵ دارای ۱۰٬۳۹۸ جمعیت بوده‌است. مردم هچیرود به زبان مازندرانی گویش می‌کنند.

هچيرود در سال ۱۳۹۰ تبديل به شهر در حوزه‌ی شهرستان چالوس شد. اسامی روستاهايی که جزو حوزه‌ی اين شهر تازه تاسيس قرار گرفت بدين شرح است:

 هچيرود - محمدحسين آباد - نورسر - کیاکلا - مسده - امام رود - چاخانی- دلگشا- دوجمان- سنگوارث - اکبر آباد -دلگشا - هرطه کلا - عباسکلا

تاریخچه

وجه تسمیه 
هچیرود نام خود را از نهری که در دل کوه قرار دارد گرفته است این نهر پس از طی حدود چهار کیلومتر، در شرق هچیرود، به دریا می‌ریزد.
«هچه» مخفف هاچه از مصدر «هاچین» نام واژه ای در زبان طبری به معنی ملایم شدن، خنک شدن و از کاری باز ایستادن است. بنابراین، نام اصلی و قدیمی آن یعنی «هاچه‌رو» به معنی رود آرام است. تعبیر این نام با توجه به شیب ملایم و زمین های مسطح اطراف رود و حرکت بسیار آرام رودخانه به طرف دریا منطقی به نظر میرسد.

دوران باستان 

استان مازندران پیش از اسلام تپورستان (به پهلوی: ) نامیده می‌شد که برگرفته از نام قوم تپوری (به یونانی: Τάπυροι) می‌باشد که پس از اسلام قوم طبری نام گرفتند و سرزمینشان طبرستان نامیده شد.
به اعتقاد مورخان آماردها نخستین سکنه باستانی مازندران بودند و آماردها از آمل تا تنکابن و تپورها از آمل تا گرگان سکونت داشتند. در عصر هخامنشی در کرانه جنوبی دریای مازندران اقوام، تپوری، آمارد، آناریاکه و کادوسی سکونت داشتند. مورخان آماردها را به مردمان داهه و سکایی و پارسی پیوند داده‌اند.
هرودوت از قبیله مارد (mardes) در کنار دائی‌ها (daens)، دروپیک‌ها (dropiques)، و ساگارتی‌ها (sagarties) به عنوان پارس‌های کوچنشین و صحراگرد یاد کرده‌است. پلینیوس مورخ یونانی محل آماردها را قسمت شرقی مارگانیا شناسایی کرده‌است. استرابون(۶۳ ق. م) قوم آمارد را در کنار اقوام تپوری، کادوسی و کرتی به عنوان اقوام کوهستان نشین شمال کشور یاد می‌کند. استرابو می‌نویسد: تمام مناطق این کشور به استثنای بخشی به سمت شمال که کوهستانی و ناهموار و سرد است و محل زندگی کوهنشینانی به نام کادوسی (Cadusii) و آماردی (Amardi) و تپوری (Tapyri) و کرتی (Cyrtii) و سایر مردمان دیگراست، حاصلخیز است.
به گفته واسیلی بارتلد تپوری‌ها در قسمت جنوب شرقی ولایت سکونت داشتند و در قید اطاعت هخامنشیان درآمده بودند و آماردها مغلوب اسکندر مقدونی و بعد مغلوب اشکانیان شدند و اشکانیان در قرن دوم ق. م. آنها را در حوالی ری سکونت دادند و اراضی سابق آماردها به تپوری‌ها اهدا شد و بطلمیوس در شرح دیلم یعنی قسمت شرقی گیلان در ساحل بحر خزر در آن زمان از تپوری‌ها نام می‌برد.به گفته یحیی ذکا در «کاروند کسروی» آورده‌است: آماردان یا ماردان، در زمان لشکر کشی اسکندر مقدونی به ایران، این تیره در مازندران نشیمن می‌داشتند و آن هنگام هنوز قبایل تپوران به آنجا نیامده بودند. به گفته مجتبی مینوی قوم آمارد و قوم تپوری در سرزمین مازندران می‌زیستند و تپوری‌ها در ناحیه کوهستانی مازندران و آماردها در ناحیه جلگه‌ای مازندران سکونت داشتند. در سال ۱۷۶ ق. م فرهاد اول اشکانی قوم آمارد را به ناحیه خوار کوچاند و تپوری‌ها تمام ناحیه مازندران را فرو گرفتند و تمام ولایت به اسم ایشان تپورستان نامیده شد.  سرزمین لنگا و تنکابن بخشی از سرزمین دو قوم تپوری و آمارد بود.

پیشینه 
شهر هچیرود که تا پیش از سال ۱۳۸۹ ش مرکز دهستان کلارستاق غربی بود، از به هم پیوستن روستاهای اکبرآباد، دلگشا، امام‌رود، چاخانی، دلگشا، دوجمان، سنگ وارث، عباس‌کلا، محمدحسین‌آباد، هچیرود و هرطه کلا از روستاهای توابع بخش مرکزی چالوس شکل گرفته است. از طوایف طبری هچیرود می‌توان طوایف رودگر، صفاری، باقری، فقیه و میار و نکواصل را نام برد.

جستار های وابسته
شهرستان چالوس

کلارآباد

منابع 

 شهرهای شهرستان چالوس
شهرهای استان مازندران