سفر خروج

سِفر خُروج یا شِموت  دومین کتابِ کتاب مقدس است که داستان خروج بنی‌اسرائیل از مصر با هدایت موسی را نقل می‌کند. این کتاب مشتمل بر چهل فصل بوده و با شرح وضعیت قوم اسرائیل در مصر آغاز می‌شود. تعداد آنان در آن سرزمین افزایش یافته‌است و فرعونی جدید و ستمگر در آنجا حاکم می‌شود که دستور به کشتن تمام نوزادان پسر قوم اسرائیل، می‌دهد. زوجی از لاویان نوزاد پسرشان را با قرار دادن در سبدی، در نی‌زارهای رود نیل رها می‌کنند تا از چشم فرعونیان پنهان بماند. یکی از دختران فرعون آن طفل را می‌یابد و نامش را موسی می‌گذارد و از او همچون پسرش مراقبت می‌کند تا او بزرگ می‌شود. موسی پس از کشتن مأمور بیرحمی که بر اسرائیلیان شلاق می‌زد، از مصر می‌گریزد. سالها سپری شده و خداوند در میان شعله‌های آتشی به او می‌گوید که برای رهایی قوم اسرائیل به مصر بازگردد. موسی برمی‌گردد و خداوند برای نشان دادن قدرتش، بلایایی را بر مصریان نازل می‌کند. سرانجام فرعون پشیمان شده و می‌گذارد تا موسی قومش را از مصر به بیرون ببرد. آنان چهل سالِ دشوار، در بیابانها به سفر خود ادامه می‌دهند و یک عهد را به همراه قوانین دریافت می‌کنند ولی با پرستش یک گوساله زرین، موجب رنجیدن خداوند می‌شوند. موسی از خداوند برای قومش بخشش می‌طلبد که مستجاب می‌شود و آنان پرستش‌گاهی می‌سازند.

همچنین سفر خروج از ده فرمان و سرگردانی قوم یهود در صحرای سینا سخن می‌گوید.

ساختار 
سفر خروج از دو بخش اصلی تشکیل شده است: باب‌های ۱ تا ۱۵ و ۱۶ تا ۴۰؛ بخش نخست درباره رهایی ملت اسرائیل است و بخش دوم درباره «وعده الهی». از نظر آلتر اما این دو بخش، باب‌های ۱ تا ۲۰ و نیمه پس از آن که به مسائل حقوقی-قانونی پرداخته می‌شود.

تحلیل 
در سفر خروج، گرچه همان قراردادهای روایی، کلید واژه‌ها و گفتگوهای سفر پیدایش دیده می‌شود اما زاویه نگاه به رویدادها و شخصیت‌ها به شکلی اساسی تغییر می‌کند. سفر پیدایش با مرگ یوسف پایان میافت، سفر خروج با فهرست پسران یعقوب که به مصر رفتند آغاز می‌شود. این فهرست با سفر پیدایش باب ۴۶ آیه‌های ۸ تا ۲۷ در ارتباط است. قاعده عمومی در سفر خروج، توجه به ویژگی‌های موسی از جنبه رهبری کردن است. 

عنصر توصیف ساختن و نابود کردن گوساله طلایی را می‌توان در متن‌های اوگاریتی یافت. روایت کتاب مقدس در باب ۳۲ آیه ۴، با آیه ۲۴ در همان باب سازگار نیست.

پانویس

منابع 

 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 

 .
 .

 
کتاب‌های اسطوره‌شناسی
کتاب‌های تورات
کتاب‌های درباره مصر
کتاب‌های سده ۵ (پیش از میلاد)
کتاب‌های سده ۶ (پیش از میلاد)