مورمانسک

مورمانسْک (به روسی: Му́рманск، به فنلاندی: Muurmanni، ساآمی شمالی: Murmanska، ساآمی اسکولت: Muurman) شهری است در دوردست‌های شمال غربی روسیه در نزدیکی مرز روسیه با نروژ و فنلاند.

این شهر مرکز استان مورمانسک روسیه است و دارای بندری در خلیج کولا می‌باشد.
شهر مورمانسک ۳۲۰٬۹۰۰ نفر جمعیت دارد (برآورد ۲۰۰۵) و یک پایگاه مهم دریایی برای نیروی دریایی روسیه به‌شمار می‌آید.

پیشینه 
نام مورمانسک از زبان ساآمی (Saami) گرفته شده‌است و معنی آن «سرزمین کنار دریا» است. در این زبان مور به معنی دریا و ما به معنی سرزمین است.

امروزه در حدود ۱۵۰۰ ساآمی در شبه‌جزیرهٔ کولا زندگی می‌کنند. پیشهٔ آن‌ها در قدیم شکارگری، پرورش گوزن شمالی و ماهیگیری بود.

شهر مورمانسک که در آغاز رومانوف-نا-مورمانه (Рома́нов-на-Му́рмане) نامیده می‌شد در ۴ اکتبر ۱۹۱۶ بنیاد شد و نام خود را از خاندان پادشاهی روسی رومانوف گرفت. نام این شهر پس از انقلاب اکتبر به مورمانسک دگرگون شد.

نیروهای آلمانی مستقر در قلمرو فنلاند در سال ۱۹۴۱ به عنوان بخشی از عملیات روباه نقره‌ای به شهر مورمانسک حمله کردند. این شهر در این حمله به شدت ویران شد و شدت ویرانی آن فقط با تخریب لنینگراد و استالینگراد در جنگ قابل مقایسه است.

با این حال، مقاومت سرسختانه شوروی‌ها و شرایط سخت آب‌وهوای محلی به اضافه زمین‌های سخت‌گذر منطقه، آلمانی‌ها را از تصرف شهر بازداشت و آن‌ها موفق به بستن مسیر راه‌آهن حیاتی کارلیا و مسیر منتهی به بندر بدون یخ نشدند. به سبب مقاومت شدید در مورمانسک علیه آلمان ها، این شهر عنوان شهر قهرمان  را در تاریخ 6 می 1985 دریافت کرد.
در ادامه جنگ هم به همراه شهر و بندر آرخانگلسک نقش کلیدی در رساندن آذوقه و مهمات متفقین به شوروی را ایفا کرد. در طول جنگ سرد نیز این شهر پایگاه زیردریایی ها و یخ شکن های شوروی بود.
در سال 1974 مجسمه آلیوشا که نمایانگر سرباز شوروی در جنگ است در این شهر نصب شد. این مجسمه 35.5 متر طول دارد و هتل آزیموت مورمانسک که 72 متر ارتفاع دارد، تبدیل به بزرگترین ساختمان در محدوده ی دایره قطبی شد.

منابع 

 
 

مورمانسک
بنیان‌گذاری‌های ۱۹۱۶ (میلادی) در امپراتوری روسیه
پایگاه‌های دریایی اتحاد شوروی و روسیه
دریای بارنتز
سکونتگاه‌های قطبی روسیه
مناطق مسکونی در استان مورمانسک
شهرهای بندری در روسیه
مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۱۶ (میلادی)
مناطق مسکونی ساحلی در روسیه