سیاه‌خروس

{{جعبه اطلاعات آرایه زیستی
| name = سیاه‌خروس
| image =SageGrouse21.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = سیاه‌خروس دم‌سیخ Centrocercus urophasianus
| regnum = جانوران
| phylum = طنابداران
| classis = پرندگان
| ordo = ماکیان‌سانان
| familia = قرقاولان
| familia_authority = ویگورس، ۱۸۲۵
| subdivision_ranks = گونه‌ها
| subdivision =
 سیاه‌خروس بال‌داسی
 تیره‌خروس‌ها
 باقرقره‌های پرپا تذروها سیاه‌خروس‌ها سیاه‌خروس یالدار سیاه‌خروس دم‌سیخ چمن‌خروس‌ها}}سیاه‌خروس پرنده‌ای از زیرخانوادهٔ تَذَرویان (Tetraoninae)، راستهٔ ماکیان‌سانان (Galliformes) است.

این پرنده ۴۰ تا ۴۸ سانتی‌متر طول دارد و جثه‌اش بزرگ است. پرنده نر سیاه با جلای سبز آبی، زیر بال‌ها سفید با انحنای به درون، دم دوشاخه، دو لکهٔ سفید روی شانه‌ها و یک لکه قرمز تاج‌مانند بالای هر چشم دیده می‌شود. پرنده ماده کوچک‌تر از نر است و به رنگ قهوه‌ای خرمایی به راه راه عرضی تیره بسیار، زیرتنه خاکستری، دم بسیار کوتاه‌تر از نر که انتهایش مستطیلی شکل است و قرمزی بسیار کوچک و ناواضح بالای چشمش دیده می‌شود. این پرنده، پروازی پر سر و صدا دارد و هنگام نمایش‌های جنسی که هنگام غروب و صبح زود انجام می‌گیرد، پرنده نر با سر و صدا، در هوا جست‌هایی تا ارتفاع ۱٫۵ متر می‌زند.

 گونه‌ها سرده سیاه‌خروس بال‌داسی Falcipennis
 سیاه‌خروس روسی،  Falcipennis falcipennisسرده سیاه‌خروس کانادایی Canachites
 سیاه‌خروس کانادایی،  Canachites canadensis
 Franklin's grouse, Canachites (canadensis) frankliniiسرده تیره‌خروس‌ها Dendragapus
 Dusky grouse, Dendragapus obscurus
 Sooty grouse, Dendragapus fuliginosus

سرده باقرقره‌های پرپا – Lagopus (ptarmigans)
 باقرقره پرپای بیدی،  Lagopus lagopus
 باقرقره پرپای حنایی،  Lagopus (lagopus) scoticus
 باقرقره پرپای صخره،  Lagopus muta
 باقرقره پرپای دم‌سفید،  Lagopus leucura

سرده سیاه‌خروس‌ها Lyrurus
 سیاه‌خروس سیاه،  Lyrurus tetrix
 سیاه‌خروس قفقازی،  Lyrurus mlokosiewiczi

سرده تذروها (Tetrao)- ستبرخروس‌ها (Capercaillies)
 ستبرخروس اوراسیایی،  Tetrao urogallus
 ستبرخروس کانتابریایی, Tetrao urogallus cantabricus
 ستبرخروس نوک‌سیاه, Tetrao urogalloides

سرده سیاه‌خروس فندقی Tetrastes
 سیاه‌خروس فندقی،  Tetrastes bonasia
 سیاه‌خروس چینی, Tetrastes sewerzowi

سرده سیاه‌خروس یالدار Bonasa
 سیاه‌خروس یالدار،  Bonasa umbellus

سرده سیاه‌خروس دم‌سیخ – Centrocercus (sage grouse)
 سیاه‌خروس دم‌سیخ بزرگ، Centrocercus urophasianus
 سیاه‌خروس دم‌سیخ کوچک، Centrocercus minimus

سرده چمن‌خروس‌ها Tympanuchus (prairie grouse)
 Sharp-tailed grouse, Tympanuchus phasianellus
 چمن‌خروس دم‌تیز کلمبیایی،  T. phasianellus columbianus
 چمن‌خروس بزرگ, Tympanuchus cupido
 Attwater's prairie chicken, Tympanuchus cupido attwateri
 Heath hen, Tympanuchus cupido cupido (انقراض،  ۱۹۳۲)
 Lesser prairie chicken Tympanuchus pallidicinctus

زیستگاه 
سیاه‌خروس‌ها در حاشیه جنگل‌ها و مناطق کوهستانی و مرتفع به سر برده و در زیر بوته‌های کوتاه یا پای صخره‌ها آشیانه می‌سازد.(1) این گونه از پرندگان در ایران در منطقه حفاظت شده ارسباران دیده می‌شود.

منابع 

۱-جمشید منصوری. راهنمای پرندگان ایران. تهران، کتاب فرزانه، ۱۳۸۷: ۱۵۵–۱۵۶.

 
آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط نیکولاس ایلوارد ویگورس
پرندگان اروپا
پرندگان ایالات متحده آمریکا

جانداران پدیدآمده در زانکلین و هنوز منقرض‌نشده
ماکیان‌سانان
نام‌های رایج پرندگان
آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط ویلیام الفورد لیچ