شمس پهلوی

شَمس پهلوی (زاده ۶ آبان ۱۲۹۶ – درگذشته ۱۰ اسفند ۱۳۷۴) اولین و بزرگ‌ترین فرزند رضاشاه از دومین همسرش، ملکه تاج‌الملوک آیرملو و خواهر بزرگتر محمدرضا شاه پهلوی بود. او تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ با عنوان سلطنتی والاحضرت شاه‌دُخت شمس پهلوی خوانده می شد.

نوجوانی و ازدواج 
او پس از سپری کردن تحصیلات رایج در آن زمان، در سال ۱۳۱۶ (خورشیدی) با فریدون جم فرزند محمود جم (وزیر و نخست‌وزیر دودمان‌های قاجاریان و پهلوی) ازدواج کرد. اما پس از استعفای رضاشاه از پادشاهی، در سال ۱۳۲۳ (خورشیدی) از فریدون جم جدا شد. چندی بعد با عزت‌الله مین‌باشیان آشنا شد و در سال ۱۳۲۴ (خورشیدی) در قاهره مصر با او ازدواج کرد. همسر جدید او نام و نام خانوادگی خود را به «پَهْلبُد» تغییر داد. مهرداد پهلبد در سال ۱۳۴۳ (خورشیدی) به وزارت فرهنگ و هنر رسید و به مدت ۱۵ سال تا هنگام انقلاب ۱۳۵۷ ایران در این سمت باقی‌ماند.

فعالیت‌ها 
شمس در زمان سلطنت برادرش ریاست جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران را بر عهده داشت. او سی سال برای تبدیل این سازمان به بزرگترین سازمان خیریه در ایران تلاش کرد. در طول دوره رهبری او، این جمعیت از صدها بیمارستان و یتیم خانه، فعالیت‌های جوانان و پاسخ به حوادث غیرمترقبه حمایت کرد. شمس همچنین ریاست افتخاری جامعه پیشگیری از ظلم به حیوانات و بیمارستان حفاظت از کودکان محروم در ایران را بر عهده داشت و از کمک کننده‌های مالی عمده به آنها بود.

وی ریاست کانون بانوان ایران را بر عهده داشت که در اردیبهشت سال ۱۳۱۴ (خورشیدی) توسط رضاشاه برای پیشبرد و اجرای اهداف خود در خصوص کشف حجاب ایجاد شده بود.

خروج از ایران 
با بالا گرفتن انقلاب ۱۳۵۷ ایران به همراه همسر و مادر سالخورده و بیمار خود از ایران خارج شد. آنان مدتی را در کشور ترینیداد و توباگو گذراندند و سپس وارد آمریکا شدند. شمس و خانواده اش از سال ۱۹۸۴ تا زمان مرگ در سانتا باربارا، کالیفرنیا زندگی کرد.

درگذشت 
شمس پهلوی در ۱۰ اسفند ۱۳۷۴ (خورشیدی) در سن ۷۸ سالگی درگذشت. وی در شهر سنتا باربارا، کالیفرنیا به خاک سپرده شد.

زندگی شخصی 
ثمره ازدواج شمس و مهرداد پهلبد سه فرزند به نام‌های شهباز، شهیار و شهرآزاد پهلبد بودند

گرایش به مسیحیت 
شمس پهلوی در اواخر دهه ۱۹۴۰ (میلادی)، در مصر در دهه پنجاه تغییر دین داد و به مسیحیت گرویدو در سال ۱۳۵۲ (خورشیدی) یک کلیسای اختصاصی در کاخ خود (کاخ مروارید) ساخت و به آیین مسیحیت کاتولیک درآمد. پس از وی همسر و فرزندانش نیز کاتولیک شدند. او بارها به ایتالیا و واتیکان سفر کرد و با رهبران مسیحی دیدار نمود. او کاتولیکی با ایمان شده بود، در تجمل می‌زیست و در سیاست دخالتی نمی‌کرد.

کاخ مروارید 
او در کاخی در مهرشهر کرج به نام کاخ مروارید زندگی می‌کرد. این کاخ یکی از نمونه‌های برتر هنر معماری در ایران است. این ساختمان به دست وسلی پیترز طراحی و بنیاد فرانک لوید رایت به هزینه یک میلیون دلار آمریکا و ساخته شد.

نگارخانه

پانویس

منابع 

افراد ایرانی مازندرانی‌تبار
افراد آمریکایی ایرانی‌تبار
افراد مربوط به انقلاب ۱۳۵۷ ایران
افراد مرتبط با نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر
اهالی ایران در سده ۲۰ (میلادی)
اهالی تهران
اهالی سنتا باربارا، کالیفرنیا
پیروان کلیسای کاتولیک رم اهل ایالات متحده آمریکا
تبعیدشدگان مربوط به انقلاب ۱۳۵۷ ایران در ایالات متحده آمریکا
پهلوی، شمس
درگذشتگان ۱۳۷۴
درگذشتگان ۱۹۹۶ (میلادی)
دریافت‌کنندگان نشان آریامهر
دریافت‌کنندگان نشان هفت‌پیکر
دودمان پهلوی
زادگان ۱۲۹۶
زادگان ۱۹۱۷ (میلادی)
زنان دودمان‌های پادشاهی اهل ایران
شاهدخت‌های پهلوی
شاهزادگان پهلوی
کاتولیک‌های رومی اهل ایران
کاتولیک‌های رومی سده ۲۰ (میلادی)
کارکنان صلیب سرخ
محمدرضا پهلوی
مسلمانان سابق اهل ایالات متحده آمریکا
مسلمانان سابق اهل ایران
مسلمانان شیعه سابق اهل ایران
مسیحیان خاورمیانه‌ای
مهاجران ایرانی به ایالات متحده آمریکا
نوکیشان کلیسای کاتولیک از شیعه
زنان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران