حسینعلی معیرالممالک

حسینعلی‌خان معیرالممالک (۱۲۱۳–۱۲۷۴، ۱۱۷۷–۱۲۳۶ هجری شمسی)، از رجال قاجار، خزانه‌دار و عیارزن مسکوکات در دورهٔ سلطنت محمد شاه قاجار و ناصرالدین شاه قاجار

پدرش دوستعلی‌خان معیرالممالک خزانه‌دار آقامحمدخان قاجار و فتحعلی شاه بود و مادرش حاجیه خانم نام داشت. طایفه معیری از روستای ابرسج بسطام بودند حاجیه خانم از معاشران و مونسان آسیه خانم مادر فتحعلی شاه بود و مورد محبت و احترام فتحعلی شاه قرار داشت.

در جوانی فرزانه خانم دختر فتحعلی شاه را به زنی گرفت و به دلیل خدمات بسیار پدرش، از پرداخت وجوه و هدایایی که برای ازدواج با شاهزاده‌ای لازم بود، معاف شد. معیرالممالک در جنگ هرات در رکاب محمد شاه حضور داشته و در محاصرهٔ آن شهر شرکت کرده بود. پس از وفات محمد شاه، با کمک مهد علیا ناصرالدین شاه را به تخت نشاند در دوران صدارت امیر کبیر، مخالفت و عدم اعتماد امیر کبیر به معیرالممالک باعث دور شدن معیر از دربار شد. او علاوه بر خزانه‌داری و عیارزنی، به تواتر به حکومت یزد و رشت نیز منصوب می‌شد. باغ فردوس را (که اکنون محل موزه سینمای ایران است) حسینعلی‌خان بنا کرد.
معیرالممالک در ۱۲۷۴ درگذشت و در کربلا به خاک سپرده شد.

حسینعلی‌خان از فرزانه‌خانم دو دختر داشت که هر دو در جوانی درگذشتند و از همسر دوم، شیرین‌شاه‌خانم بسطامی، دختر عمویش، صاحب پسری به نام دوستعلی‌خان نظام‌الدوله بود.

پانویس

منابع 
 دائرةالمعارف فارسی (به سرپرستی غلامحسین مصاحب)
 

معیرالممالک، حسینعلی‌خان
خاندان معیری
زادگان ۱۲۱۳ (قمری)
درگذشتگان ۱۲۷۴ (قمری)