لیلیت

لیلیت  در اساطیر کهن میانرودان خدای طوفان بوده و او را به بادها نسبت می‌داده‌اند. نخستین بار چهره لیلیت در میان گروهی از خدایان بادها و طوفان‌های سومری در ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد به چشم می‌خورد که به لیلیتو موسوم بودند. بسیاری از صاحبنظران پیدایش نام لیلیت را در زمانی حدود ۷۰۰ سال پیش از میلاد مسیح ارزیابی کرده‌اند. در افسانه‌ها و روایات یهود، لیلیت در اساطیر یهودی به عنوان یکی از خدایان شب و در ترجمه انگلیسی شاه جیمز کتاب اشعیای نبی به عنوان جغد ذکر شده‌است. در منابع متاخر یهودی، مثل تلمود بابلی، از لیلت به عنوان همسر اول آدم نام برده شده‌است. البته بسیاری از منابع سنتی ربانی، از جمله ابن میمون و مناخیم میری، وجود لیلیت را رد می‌کنند. از او در منابع مندائی نیز یاد شده‌است.

واژه‌شناسی 
نخستین بار چهره لیلیت در میان گروهی از خدایان بادها و طوفان‌های سومری در ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد به چشم می‌خورد که به لیلیتو موسوم بودند. بسیاری از صاحبنظران پیدایش نام لیلیت را در زمانی حدود ۷۰۰ سال پیش از میلاد مسیح ارزیابی کرده‌اند. لغت عبری لیلیت که معادل اکدی لیلیتو است، صفتی منشعب از ریشه لیل (ل ی ل) به معنای شب در زبان سامی اولیه‌است که ترجمه تحت‌اللفظی آن معادل «موجود یا خداوند مؤنث ظاهر شونده در شب» می‌باشد. البته در کتیبه‌های میخی این واژه‌ها به صورت لیلیت و لیلیتو و با معنای «ارواح بادهای بیماری‌زا» آورده شده‌اند. واژه اکدی لیل-ایتو (Lil-itu) به معنای بانوی نسیم (Lady Air) ممکن است اشاره‌ای باشد به الهه سومری نینلیل (Ninlil) که وی نیز به عنوان بانوی نسیم شناخته می‌شود. وی الهه باد جنوب و همسر انلیل (Enlil) است. در عراق قدیم، باد جنوب با هجوم طوفان‌های شنی تابستانه و شیوع بیماری‌ها شناخته می‌شده‌است.

فرهنگ عربی
نویسنده غیبی احمد بن علی البونی (متوفی ۱۲۲۵) در کتاب خورشید علم بزرگ (عربی : شمس المعارف الکبرى) از شیطانی به نام "مادر فرزندان" (ام الصبیان) یاد می کند. در روایات عامیانه ثبت شده در حدود سال ۱۹۵۳ درباره جنی به نام قرینه حکایت می کند که توسط آدم طرد شد و با ابلیس جفت شد. او انبوهی از شیاطین به دنیا آورد و به مادر آنها معروف شد. او برای انتقام از آدم، به تعقیب فرزندان انسان می پردازد. به این ترتیب، او نوزاد مادر باردار را در رحم می کشد، باعث ناتوانی جنسی مردان می شود یا به کودکان کوچک مبتلا به بیماری حمله می کند. طبق آداب غیبی، او تابع موره الابیض پادشاه شیطان است که به نظر می رسد نام دیگری برای ابلیس باشد که در نوشته های جادویی استفاده می شود.

منابع 

 
 آکادمی فانتزی، محتوا، «اسطورهٔ لیلیث»؛ علی‌رضا قسمتی

لیلیت
آدم و حوا
اسطوره‌شناسی ابراهیمی
اسطوره‌شناسی مسیحیت
شخصیت‌های سوپرنچرال
شیطان‌ها در یهودیت
شیطان‌های بین‌النهرین
کابالا
آفریده‌های افسانه‌ای زن
همجنس‌گرایی در اسطوره‌شناسی
افسانه‌های فراطبیعی