مردم قزاق

قزاق‌ها (به قزاقی:Қазақтар، به روسی: Казахи)، یکی از اقوام ترک ساکن شمال آسیای میانه هستند که به زبان قزاقی صحبت می‌کنند و بیشتر آن‌ها در جمهوری قزاقستان ساکن هستند.

بیشتر قزاق‌ها مسلمان و اهل سنت (حنفی مذهب) هستند. اسلام در حدود قرن هشتم میلادی میان قزاق‌ها انتشار یافت. قزاق‌ها علاوه بر قزاقستان در روسیه، ازبکستان، چین، قرقیزستان، ترکمنستان، ترکیه، ایران، فرانسه، آلمان، هلند، کانادا، آمریکا و افغانستان نیز زندگی می‌کنند.

جمعیت قزاق‌های ایران بیش از ۵٬۰۰۰ نفر است که در شهرهای گرگان، بندر ترکمن و گنبد کاووس زندگی می‌کنند. بیشتر آن‌ها در اوایل قرن بیستم از قزاقستان شوروی به ایران مهاجرت کردند.

در زبان روسی قزاق‌ها را کازاخ می‌گویند که از لحاظ ریشه لغوی هیچ ارتباطی به کازاک/کُساک‌های اوکراینی (که نام خود به قوای قزاق دادند) ندارد.

ژنتیک 
یکی از مطالعات ژنتیکی بر روی میتوکندری دی‌ان‌ای قزاق‌ها که نسب مادری را نشان می‌دهد، از شیوع هاپلوگروپ‌های رایج در اروپای غربی (۵۵٪) و اروپای شرقی (۴۱٪) در این مردم حکایت داشته و همچنین تنوع ژنتیکی بالایی در بین این مردم مشاهده شده‌است. بر اساس یک تحقیق دیگر بر روی میتوکندری دی‌ان‌ای بیش از ۶۴ درصد قزاق‌های به هاپلوگروپ‌های شایع در آسیا و ۳۵ درصد به هاپلوگروپ‌های شایع در اروپای غربی تعلق دارند. نسب U7 که در ایران و مدیترانه شرقی معمول است و نسب‌های آسیای شرقی هم در تعداد قابل توجهی از قزاق‌ها دیده شده‌است. تحقیق بر روی کروموزوم ایگرگ که نسب پدری مردان را نشان می‌دهد هم شیوع هاپلوگروپ‌هایی را نشان داده که در میان مغول‌ها هم شیوع دارند. این تنوع نشان می‌دهد که گروه‌های قومی مختلف از جمله قبایل مغولی، مردمان ترک‌زبان سیبری و آلتایی، اقوام هندوایرانی خاورمیانه و اسلاوهای اروپای شرقی در سطوح مختلف در تشکیل قزاق‌های امروزین مشارکت داشته‌اند.

جستارهای وابسته 
 قزاقستان
 قزاق‌های ایران
 خانات قزاق

منابع 

اتحادیه‌های ایلی
اقوام به‌رسمیت شناخته‌شده توسط چین
اقوام ترک‌تبار
اقوام در ازبکستان
اقوام در تاجیکستان
اقوام در ترکمنستان
اقوام در روسیه
اقوام در قرقیزستان
اقوام در قزاقستان
اقوام در مغولستان
اهالی قزاقستان
جوامع مسلمان
جوامع مسلمان روسیه
قزاقستان
قزاق‌ها