میوه‌خور

میوه‌خور یا میوه‌خور خاکستری (نام علمی: Hypocolius ampelinus) گونه‌ای از پرندگان کوچک شاخه‌نشین است که دمی بلند داشته و عمدتاً از میوهها تغذیه می‌کند. این پرنده تنها عضو سردهٔ میوه‌خور بوده و در خانوادهٔ میوه‌خوریان قرار می‌گیرد. میوه‌خور در مناطق خشک و نیمه بیابانی شمال آفریقا، شبه جزیره عربستان، ایران، افغانستان، پاکستان و غرب هندوستان یافت می‌شود. این پرندگان به صورت گروهی پرواز کرده و در زمستان به مناطق گرم جنوبی مهاجرت می‌نمایند.

مشخصات ظاهری و رفتار 

میوه‌خور پرنده‌ای است کوچک به طول ۱۹ تا ۲۳ سانتی‌متر که دمی بلند و نوکی ضخیم، کوتاه و قلاب مانند دارد. رنگ پرندگان نر خاکستری متمایل به خاکی بوده و پرهای اطراف چشمانشان همچون نقابی سیاه و مثلثی شکل می‌باشد. شاهپرهای اولیه آنها سیاهرنگ با نوک سفید بوده و نواری سیاهرنگ در انتهای دمشان دارند. میوه‌خور ماده رنگش قهوه‌ای‌تر بوده و فاقد سیاهی اطراف چشم می‌باشد.

این پرندگان خجالتی و ترسو می‌باشند و در صورت احساس خطر خود را کاملاً پنهان نموده و تا برطرف شدن عامل آن بی‌حرکت باقی می‌ماند.

پراکندگی و زیستگاه 
میوه‌خور در نواحی جنگلی و خارستان‌ها و مناطق خشک و کم آب، بویژه درهٔ رودخانه‌های نزدیک بیابان‌ها و همچنین در مناطق زیر کشت همچون باغ‌ها و نخلستان‌ها زندگی می‌کند. این پرنده در منطقهٔ خاورمیانه در نواحی‌ای از ایران، عراق، افغانستان، پاکستان و ترکمنستان به تولید مثل می‌پردازد و زمستان را اغلب در نزدیکی دریای سرخ و سواحل خلیج فارس در شبه جزیره عربستان از جمله بحرین سپری می‌نماید. همچنین ممکن است گهگاه در ترکیه، اسرائیل، مصر و عمان نیز دیده شود. این پرنده در کوچ زمستانیش در نواحی آسیایی در غرب هندوستان در منطقهٔ کاچ یافت می‌شود و پرندگان سرگردان تا جنوبی‌ترین نواحی هندوستان همچون کیهیم و بمبئی نیز دیده شده‌اند.

تولیدمثل و تغذیه 
فصل تولید مثل این پرنده در شبه جزیرهٔ عربستان ماه خرداد یا تیر است. هر دو پرندهٔ نر و ماده به کمک یکدیگر اقدام به ساختن لانهٔ فنجانی‌شکلشان می‌نمایند. این لانه که اغلب در ارتفاع ۳ تا ۵ پایی درختان خرما و بر روی برگ‌های این درختان ساخته می‌شود کاملاً گود بوده و با کرک‌های نرم پوشانده شده‌است. پس از جفتگیری و لانه سازی، پرندهٔ ماده ۴ تخم می‌گذارد که پس از ۱۴ تا ۱۵ روز تبدیل به جوجه می‌شوند.

میوه‌خور در بین شاخ و برگ درختان یا خوشه‌های خرما به جستجو می‌پردازد و به ندرت بر روی زمین می‌آید. باوجودی‌که ممکن است از حشرات نیز تغذیه نماید اما میوه‌جاتی از قبیل توت، انجیر و خرما، خوراک اصلی این پرنده را تشکیل می‌دهند. در شرایط اسارت از نان نیز تغذیه می‌نماید.

منابع 

 
 

پرندگان
پرندگان پاکستان
پرندگان ترکمنستان
پرندگان ترکیه
پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۵۰ (میلادی)
پرندگان خاورمیانه
پرندگان عراق
گنجشکان
جانداران پدیدآمده در میوسن و هنوز منقرض‌نشده
آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط شارل لوسین بناپارت