قالی قزوین

قالی قزوین یا فرش قزوین، گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی همین خطه است که امروز و در گذشته تولید می‌شده‌است. فرش بافت قزوین از نفیس‌ترین فرشهای بافته شده ایران می‌باشد که متأسفانه بافت آن فراموش شده‌است و تنها تعدادی از آن‌ها در موزه‌ها و مجموعه‌های شخصی دیده می‌شود از ویژگیهای این فرش تنوع کاربرد رنگ و نقش می‌باشد.

احیای فرش قزوین 
قزوین دارای مکتب فرشی نفیس و مشهور بوده که به تدریج بازار آن ضعیف می‌شود و در نهایت مقارن با رخداد جنگ جهانی دوم و ورود متفقین به ایران، مشکلات متعدد اقتصادی و تجاری ناشی از اشغال ایران باعث می‌شود تا آخرین کارگاه فرش مکتب قزوین نیز در حدود ۸۰ سال قبل تعطیل شده و این سبک فرش به دست فراموشی سپرده شود، در سال 1394 جهاد دانشگاهی قزوین موفق شد پس از انجام پژوهش‌های علمی و تلفیق فناوری روز با یافته‌های خود از فرش قزوین، مکتب فرش قزوین را پس از حدود ۸۰ سال احیا کند و تجاری سازی این نوع فرش می‌تواند اشتغال بالایی در صنعت قزوین ایجاد نماید.

تاریخچه 
در سال‌ ۱۳۰۹ دو تن‌ از سرمایه‌‌داران‌ شهر قزوین به نام محمد مهدی معتمدی‌ قزوینی‌ و سید مجتبی‌ نبوی‌ كارخانه‌ فرشبافی بزرگی‌ به‌ نام‌ شركت‌ اعتماد تأسیس‌ كردند. این‌ كارخانه‌ در كاروانسرای‌ آقا معصوم‌ كه‌دارای‌ باراندازهای‌ گسترده‌ و دالان‌ها و انبارهای‌ گوناگون‌ بود، آغاز به کار کرد و گروه‌ بسیاری از هنروران‌ و صنعتگران‌ در حوزه فرش دستباف از قزوین، آذربایجان و كاشان در این‌ کارخانه به‌ طور منظم‌ مشغول به‌ كار شدند و چون‌ محصول‌ كارگاه‌های‌ آن‌، چه‌ از نظر نوع‌ خانه‌ و چه‌ از حیث‌ نقشه‌ و بافت‌ و رنگ‌ بسیار زیبا و مرغوب‌ بود، بزودی‌ فرش قزوین شهرت‌ جهانی‌ پیدا كرد و خریداران‌ آن‌ چه‌ در داخل‌ و چه‌ در خارج‌ از كشور روز به روز بیشتر می‌شد و تعداد كارگران آن‌ نزدیک به‌ ۲۰۰۰ نفر رسید و میزان‌ دستگاه‌های‌ فرشبافی‌ آن‌ نیز از ۴۵۰ دارقالی بیشتر شد. این کارخانه با آغاز جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ و رویدادهای‌ ناگوار شهریور سال‌ ۱۳۲۰، به‌ علت‌ در هم‌ ریختگی‌ اوضاع‌ و نامناسب‌بودن‌ شرایط اقتصادی‌ و متوقف‌ شدن‌ صدور فرش‌ به‌ آلمان‌ و دیگر كشورهای‌ جهان‌، تعطیل شد.

نقش و نگار 
فرش قزوین دارای‌ سبک خاصی‌ نیست‌ و معمولاً از نقشه‌های‌ مرغوبی‌ ازجمله‌ شاه‌ عباس‌ لچک ترنج‌، حاج‌خانمی‌، ظل‌ السطانی‌ استفاده می‌شود كه‌ از نظر كمیت‌ و كیفیت‌ بازار خوبی دارید. به طول خلاصه بیشترین انواع قالی قزوین شامل موارد زیر است:

 نقشه‌ شاه‌ عباسی‌

 شاه‌ عباسی‌ افشان‌
 شاه‌ عباسی‌ لچک ترنج‌
 نقش‌ شاه‌ عباس‌ (جانوری‌)
 شاه‌ عباس‌ (طره‌دار)
 شاه‌ عباسی‌ شیخ‌ صفی‌
 شاه‌ عباسی‌ تصرفی‌

 نقش‌ بته‌ای‌ (ظل‌ السطان‌)

 نقشه‌ حاج‌ خانمی‌

منابع 

 QAZVIN Carpet Properties
 نقشه فرش قزوین
 هنرمندان قالی باف قزوین

 فرش ایران. فضل الله حشمتی رضوی. چاپ سوم. دفتر پژوهش‌های فرهنگی. تهران. ۱۳۸۰

صنایع دستی ایرانی
فرهنگ در استان قزوین
قالی ایرانی
قزوین