جابلسا

جابُلسا (یا جابُرس / جابُرسا/ جابُلص / جابُلصا) شهری ناشناخته است که در دورترین نقطه مغرب زمین قرار گرفته است. جابلسا در مقابل جابلقا قرار دارد که دورترین شهر در شرق است. می‌گویند هزار دروازه دارد و بر سر هر دروازه هزار پاسبان نشسته است. به اعتقاد محققین منزل نهایی سالک است. جابلسا گاهی نماد جای بسیار دور است و گاهی نیز رمزی از عالم ارواح، مثال، برزخ یا آخرین مرحله سلوک عرفانی است.

نام جابلقا و جابلسا در روایات اسلامی زیاد استفاده شده‌است در وصف این دو شهر عبارات مشابهی در منابعی چون تاریخ بلعمی، و عجایب المخلوقات طوسی آمده که از آن جمله است: «هریک هزار یا ده هزار در دارد، مخلوقات آنها غیرقابل شمارش اند، ساکنان آنها از ابلیس و حضرت آدم علیه السلام بی اطلاع اند و هریک هفت هزار سال عمر می‌کنند، خورشید و ماه را نمی‌بینند و از نور دیگری استفاده می‌کنند».

به این دو شهر در ادبیات فارسی هم زیاد اشاره شده است. از جمله:

سنایی گوید:
 

ناصر خسرو گوید:

مفتون همدانی گوید:

جستارهای مرتبط
 جاپلق
 کوه قاف
 جابلقا

منابع

پیوند به بیرون 
 

شهرهای افسانه‌ای
شهرهای افسانه‌ای در ادبیات ایران
آخرالزمان در اسلام
شهرها و شهرک‌ها در اسطوره‌شناسی