جنگ پیش‌دستانه

حمله یا اقدام یک کنشگر به قصد از میان بردن امکان حملهٔ قریب‌الوقوع طرف دیگر را جنگ پیش‌دستانه می‌گویند.

جنگ پیش‌دستانه معمولاً زمانی می‌تواند آغاز شود که یکی از طرف‌های درگیر، خطر حمله حریف را اجتناب‌ناپذیر و فوری فرض کند یا برای دست‌یابی به برتری راهبردی مدعی اجتناب‌ناپذیری و فوریت حمله شود.

در متون گاه جنگ پیش‌دستانه را با جنگ پیش‌گیرانه اشتباه می‌گیرند.
در تعریف علوم سیاسی فرق جنگ پیش‌دستانه با جنگ پیش‌گیرانه این است که در نوع اول حمله‌کننده، تهاجم حریف را قریب‌الوقوع و فوری می‌داند و بر پایه آن عمل می‌کند ولی نوع دوم در پاسخ به تهدیدات کمتر فوری صورت می‌گیرد.

در حمله پیش‌دستانه، فوری و قطعی‌بودن اصل تهدید، نکته محوری است. حمله پیش‌دستانه، راه‌حلی بر این باور است که حمله دشمن اجتناب‌ناپذیر و فوری است و از این‌رو، فرصت اندکی برای جلوگیری از آغاز آن وجود دارد.
حملات پیش‌دستانه از نظر حقوق بین‌الملل تا حدودی قابل قبول است.

برای توصیف هر دو حالت (پیش‌دستانه و پیش‌گیرانه) از عبارت حملات پیش‌نگرانه استفاده می‌شود.

منابع 

*D. Sofaer. On the Necessity of Pre-emption. European Journal of International Law, Vol. 14 No. 2, 2003, p.220
 فصلنامه مطالعات راهبردی، در: وبگاه دانش سیاست و روابط بین‌الملل، بازدید: مارس ۲۰۱۰.

جرم پرخاشگری
جنگ علیه ترور
جنگ‌ها بر پایه نوع
حقوق بین‌الملل کیفری
سیاست مبارزه با تروریسم ایالات متحده
قوانین جنگ
مبارزه با تروریسم
مناقشه‌های دوران زمامداری جرج دابلیو بوش