زبان‌های ایرانی غربی

زبان‌های ایرانی غربی، شاخه‌ای از زبان‌های ایرانی هستند. پارسی باستان و مادی کهن‌ترین زبان‌های ایرانی غربی هستند.

زبان‌های ایرانی غربی به دو گروه «شمال‌غربی» و «جنوب‌غربی» دسته‌بندی می‌شوند.

زبان‌ها 
 گروه شمال‌غربی:
 مادی†
 پارتی†
 آذری باستان†
 زبان‌های حاشیه دریای خزر:
 زبان گیلکی (بیه پیش، بیه پس)
 زبان تالشی (تالشی شمالی یا گشتاسبی، تالشی میانی، تالشی جنوبی)
 زبان‌های تاتی (هرزنی-دیزماری، خلخال، طارم-کباته، خوئین زنجان، تاتی جنوبی، شمال و شمال خاوری قزوین، الویر و ویدر، وفس، رودبار و…)
 زبان مازندرانی (گویش‌ها: سارَوی، بابُلی، آمُلی، لُفوری؛ سوادکوهی، سالوسی، کِلاری، شَهسَواری؛ گرگانی†، دِلَندی/ دَلَندی؛ زبان شهمیرزادی، خُلَردی، فیروزکوهی؛ اَستَرآبادی/ اِستَرآبادی، کَتولی، کلارستاقی، کجوری)
 زبان‌های سمنانی: زبان سمنانی، زبان سَنگسَری، لاسگِردی، سُرخه‌ای، اَفتَری، بیابانَکی
 گذرخانی، کَباته‌ای، کجلی، کرنگانی (گویش آذری ذکر کرده‌اند)، خورش‌رستمی، مراغی، رزجردی، شاهرودی
 کردی: سورانی (کردی مرکزی)، کرمانجی (کردی شمالی)، کردی جنوبی، 
 زازا-گورانی: گورانی (هَوْرامی/اورامی)، باجِلانی / باجَلانی، کرمانجکی (زبان زازاکیِ شمالی)، زبان دیملی (زبان زازاکیِ جنوبی)، زبان شَبَکی، سَرلی
 بلوچی: زبان بلوچی، کُرُشی
 گروه ایران مرکزی:
 تفرش: زبان آشتیانی، آمُره‌ای، کهکی، زبان وَفسی، گویش کلیمیان همدان، گویش کلیمیان بروجرد، گویش کلیمیان نهاوند، الویری-ویدری (الویری، ویدری)
 شمال‌غربی: زبان خوانساری (خوانساری، گویش کلیمیان خوانسار)، محلاتی، وانِشانی، گویش کلیمیان گلپایگان
 شمال‌شرقی: آرانی، بیدگُلی، دِلیجانی، نَشلَجی، زبان ابوزیدآبادی، قُهرودی، بادرودی، کامویی، جُوشَقانی، مِیمه‌ای، ابیانه‌ای، زبان سویی/ سُهی، بادی، زبان نطنزی (نَطَنزی، فَریزَندی/ فَریزهَندی، یارَندی/ یارَنی)، کَشه‌ای، طاری، طَرْقی، گویش کلیمیان کاشان
 جنوب‌غربی: زبان گَزی، سِدِهی، اردِستانی، نُهوجی، سَجزی، زبان جرقویه‌ای، رودَشتی، کَفرودی، کَفرانی/ کَفرونی، گویش کلیمیان اصفهان
 جنوب‌شرقی: دری زرتشتی (یزدی، کرمانی، گویش کلیمیان یزد، گویش کلیمیان کرمان)، زبان نایینی (نایینی، انارَکی)، زِفره‌ای، وَرزَنه‌ای (ورزِنه‌ای)، تودِشْکی، کِیجانی، آبْچویه‌ای
 کویر: زبان خوری، فَروی، فَرُّخی، گرمه‌ای، مِهرْجانی
 سیوندی: زبان سیوَندی، گویش‌های ایرانی شمال غربی استان فارس منحصر به استان فارس (به‌جز کُرُشی که جزء بلوچی است)، عَبدویی، کوهمَرّه‌ای (کُهمرّه‌ای)، کُرونی (جزء گویش‌های جنوبی لری)
  گروه جنوب‌غربی:
 فارسی باستان†
 فارسی میانه†
 فارسی/ پارسی: فارسی ایران، فارسی افغانستان، فارسی تاجیکی، فارسی هزارگی، فارسی جیدی، یهودی-بخارایی، فارسی خوزستانی، زبان ایماقی، دَروازی، دِهواری، فارسی پهلوانی، شوشتری، دزفولی، سیستانی
 پارس: گویش‌های منطقه فارس، گویش کلیمیان شیراز، زبان اچمی، زبان کُمزاری، زبان بَشاگَردی، گویش‌های گرمسیری
 لری: زبان لری (گویش‌ها: لری خرم‌آبادی،  لری بالاگریوه‌ای، لری فیلی، ممسنی، کهگیلویه/ کُهکیلویه‌ای، لری بختیاری)،لری بویراحمدی

پانویس

جستارهای وابسته 
 زبان‌های ایرانی شرقی
 زبان‌های ایرانی

پیوند به بیرون 
 گویش‌های ایرانی
 زبان‌های ایرانی
 نگارهٔ درختیِ زبان‌های ایرانی
 آمارهایی درمورد زبان‌های رایج ایران

زبان‌های ایرانی
زبان‌های ایرانی غربی