فنگ شویی

فنگ شویی  که به معنای باد و آب است، یک فلسفه و فن باستانی در چین است و برای پیدا کردن دکوراسیون مناسب و چیدمان درست اشیا در ساختمان‌های مسکونی، تجاری، باغ و غیره استفاده می‌شود تا بهترین اثر را بر سلامتی، شادی، موفقیت، هماهنگی و به‌طور کلی انرژی مثبت چی داشته باشد. مهم‌ترین چیزهایی که باید رعایت کرد، پرهیز از بی نظمی و هرگونه انباشتگی، استفاده از رنگ‌های مناسب، خطوط منحنی، در نظر گرفتن جهت‌های مناسب است. عناصر نقش بسیار مهمی در فنگ‌شویی ایفا می‌کنند. عناصر ۵ گانه چینی عبارتند از: آب. فلز. خاک. آتش. چوب

اصول

نقطه چی 
در فلسفه فنگ شوی، چی (Qi یا chi) نوعی انرژی است که اگر در حالت مثبت باشد شنگ چی (Sheng chi) یا (دَم کیهانی) یا (انرژی حیاتی) نامیده می‌شود و شانس خوب را به انرژی فیزیکی، روابط عاطفی و رفاه مادی تبدیل می‌کند و جریان داشتن درست و مناسب چی در خانه بسیار مهم است.

اما اگر چی راکد بماند و نتواند جریان آزادانه‌ای داشته باشد به انرژی مخربی تبدیل می‌شود که شا چی (Sha Chi) یا همان شا نامیده می‌شود.

انباشتگی و بی نظمی (مثلاً اتاق نامرتب و کپه‌های لباس، یا وسایل بی‌مصرف در کیف، یا در راهرو و تراس ساختمان) موجب می‌شوند چی نتواند آزادانه به حرکت درآید و به شا چی تبدیل می‌شود.

برای جریان داشتن چی باید از خطوط نوک تیز اجتناب کرد. مثلاً اثاثیه‌ای که لبه گرد دارند بهتر از وسایل نوک تیز است. زیرا چی در خطوط منحنی حرکت می‌کند و شاچی در خطوط تیز و شکسته…

یین و ینگ 

در فلسفه چینی،یین و ینگ دو نیروی اصلی هستند که تمام زندگی را شکل داده و به تعادل می رسانند.درک و شناخت یین و ینگ از اصول مهم و کاربردی فنگ شویی است که با یاد گرفتن این اصول درباره محیط زندگی و نحوه اثر آن بر وجودمان اطلاعات مفیدی کسب می کنیم.ماه و خورشید سمبل یین و ینگ هستند،دو نیروی متضاد که جهان هستی را تحت تاثیر خود قرار میدهند.

یین و ینگ بودن یک چیز نسبی است،هیچ چیز به طور مطلق یین یا ینگ نیست.انسان در طول روز بیشتر در حالت ینگ قرار دارد ولی در شب یا روزهای ابری آرامتر و در حالت یین قرار دارد چون مهمترین منبع انرژی ینگ،خورشید است.در نتیجه بخش جنوبی خانه برای کار و فعالیت و بخش شمالی برای استراحت فضای مناسبی است.البته این قوانین نسبی هستند برای مثال ممکن است فردی خودش ینگ باشد پس این فرد در بخش شمالی که دارای انرژی سردتری است با راندمان بهتری کار می کند.

پنج عنصر 
در فلسفه چینی عناصر چهارگانه نداریم بلکه پنج عنصر (Wu shing یا Wu xing) داریم! این پنج عنصر چوب، آتش، خاک، فلز، آب هستند. عدد ۵ در چین عدد بخت است. بر خلاف عناصر چهارگانه، چینیان معتقد نبودند که جهان از عناصر پنجگانه ساخته می‌شود بلکه معتقدند این عنصرها نشانگر تغییر هستند و هر یک عنصر بعدی را می‌آفریند.

چرخه سازنده: این عنصرها نشانگر تغییر هستند و هر یک عنصر بعدی را می‌آفریند یعنی: آب، چوب را تغذیه می‌کند. --> چوب، سوخت آتش است. --> آتش، خاک را (به شکل خاکستر) به وجود می‌آورد. --> فلز از خاک بدست می‌آید. --> فلز می‌تواند مانند آب جاری شود.

چرخه مخرب: اگر این عنصرها نادرست استفاده شوند (یکی در میان استفاده شوند) خطرناک می‌شوند و چرخه مخربی ایجاد می‌کنند. زیرا: آب، آتش را خاموش می‌کند. آتش فلز را ذوب می‌کند. فلز، چوب را می‌برد. چوب، خاک را می‌فرساید. خاک، آب را آلوده می‌کند.

چرخه تحلیل برنده: برعکس چرخه سازنده است زیرا آتش چوب را تحلیل می‌برد. چوب آب را ضعیف می‌کند. آب فلز را، فلز خاک را، و خاک آتش را تحلیل می‌برد. چرخه تحلیل برنده با چرخه مخرب فرق دارد زیرا چرخه مخرب «شا چی» تولید می‌کند ولی چرخه تحلیل برنده انرژی منفی ایجاد نمی‌کند فقط عنصر مورد نظر را کمی ضعیف می‌کند و اگر عنصری بیش از حد وجود داشته باشد می‌توانیم از چرخه تحلیل برنده استفاده کنیم تا بدون ایجاد انرژی مخرب تعادل را در محیط به وجود بیاوریم.

هشت جهت 
در فنگ‌شویی باستانی بر اساس شرایط جوی و محیطی زمین هر یک از عناصر پنج‌گانه را به یکی از جهات جغرافیایی اختصاص می‌دادند که تا به امروز در کلیه متون فنگ‌شویی به جای خود باقی است.
جهت‌های قطب نما نیز در فنگ‌شویی مهم هستند. هر جهت جغرافیایی (شمال-جنوب-شرق-غرب-شمال شرقی-شمال غربی-جنوب شرقی-جنوب غربی) با یکی از عناصر پنجگانه در ارتباط است و برهم تأثیر دارند. هنگام دکوراسیون یا حتی هنگام ساختن ساختمان به این جهت‌ها دقت می‌کنند:

آب-->شمال

چوب-->شرق،جنوب شرقی

خاک-->مرکز،شمال‌شرقی،جنوبغربی

فلز-->غرب، شمال غربی

آتش-->جنوب

جدول عنصرها، جهتها، رنگها و نمادها

مربع لوشو 

مربع لوشو (Lo Shu Square) نوعی مربع جادویی ۳ در ۳ است که احتمالاً باستانی‌ترین روش استفاده از فنگ‌شویی است و طبق افسانه‌های چینی، امپراتور یو آن را بر لاک یک لاکپشت غول پیکر پیدا کرد! به هر خانه این مربع یک عدد تعلق دارد. از هر طرف که این اعداد را جمع کنیم حاصل آن ۱۵ می‌شود. کل خانه یا ساختمان، اتاق، دفتر کار، میز و هر چیزی را می‌توان بر اساس مربع لوشو و با در نظر گرفتن جدول بالا چید تا بهترین نتیجه را بدهد و هر بخش از خانه به یک حوزه زندگی انسان (مثلاً روابط، سلامتی، حرفه، ...) مربوط می‌شود. البته از مربع لوشو به چند روش مختلف می‌توان استفاده کرد.

روش رایج: ۱=دورنمای کاری-شغلی، منزلت شما از دیدگاه خودتان، ۲=ارتباطات از هر نوع به خصوص ارتباط عاطفی، ازدواج، شراکت و همراهی طولانی مدت، ۳= روابط خانوادگی، گذشته، نیاکان شما، ۴= خوشبختی و سعادت، ۵= سلامتی جسمی ۶= خدایان و ارواح، آن‌هایی که قادر به کمک به شما هستند ۷=کودکان، باروری، خلقت، علایق و اوقات فراغت، هدیه‌های جالب ۸= دانش و تحصیلات، نوآوری و خلاقیت، ۹=شهرت، نام نیک، احترام برای شما

بازتاب فنگ‌شویی در ایران 
در ایران کتاب‌های بسیاری در این باره ترجمه و منتشر شده‌است و همچنین کلاس‌هایی برای آموزش آن برگزار می‌گردد و نیز یک فیلم سینمایی با نام نارنجی پوش به کارگردانی داریوش مهرجویی با الهام از این مکتب در سال ۱۳۹۰ ساخته شده‌است .

کاربرد فنگ‌شویی در دکوراسیون 
فنگ‌شویی بر این اساس است که رنگ‌ها اثر قوی و قابل توجهی روی افراد و عملکرد مغزی آن‌ها می‌گذارد. چند مورد از اثر رنگ‌ها به این قرار است: برای خوش شانسی از رنگ قرمز استفاده می‌شود. این رنگ بهترین گزینه برای ورودی منزل است. زرد و بنفش رنگ‌های مبارک و سودمندی برای روحیه انسان تلقی می‌شوند. برای تازگی و رشد از رنگ سبز استفاده می‌شود.

رنگ‌های تیره باعث احساس آرامش و نیز ممکن است باعث پایین آوردن خلق شوند در حالی که رنگ‌های روشن باعث افزایش انرژی و شروع انجام کار می‌شوند. نارنجی و قهوه‌ای سمبلی از سلامتی و دانش هستند.

در حالی که آینه‌ها در دکوراسیون کاربرد دارند، در فنگ‌شویی به عنوان وسیله‌ای برای جذب کردن، حرکت یا تغییر جهت انرژی بکار برده می‌شوند. آینه‌ها باعث بزرگ شدن یک فضا، صاف کردن دیوار، یا پنهان کردن فضا بکاربرده می‌شوند. در فنگ‌شویی اغلب آینه‌ها به شکل دایره یا هشت ضلعی هستند. نکته مهمی که در مورد آینه‌ها در فنگ‌شویی وجود دارد این است که آینه‌ها باید کامل بوده و به شکلی نباشند که اشیا را تکه‌تکه تقسیم کنند.

ضرورت بکارگیری ساعت در فنگ‌شویی اندازه‌گیری گذر زمان است. فضاهای مناسبی در خانه برای نشان دادن ساعت وجود دارد. آشپزخانه، اتاق نشیمن یا اتاق کار از بهترین جاها هستند. وجود ساعت در اتاق خواب ضرورت دارد.

در فنگ‌شویی بکار بردن نقاشی‌های متعدد می‌تواند انرژی محیط را از لحاظ سلامتی، دانش، خانواده، عشق، شهرت و ثروت افزایش دهد. برای افزایش طول عمر و سلامتی بیشتر عکس‌هایی از آهوی کوهی، دختران زیبا، درخت کاج یا بامبو را در سمت راست نصب می‌کنند. برای ایجاد فضای دانش و معرفت از رنگ زرد و بژ برای محیط استفاده می‌شود. برای پیشرفت شغلی اتاق کار را در قسمت شمالی خانه قرار می‌دهند. از رنگ سفید در منزل برای استحکام پیوند خانوادگی استفاده می‌شود.

از قرار دادن تعدادی گل زرد در گلدان سرامیکی کرم رنگ در جنوب غربی منزل برای ایجاد روابط سالم بین اعضای خانواده استفاده می شود و نیزبرای افزایش اعتماد به نفس عکس کوهی به شکی لاک پشت روی دیوار پشت سر خود قرار می دهند.

منابع 

کتاب کوچک فنگ‌شویی. نوشته جانات دی. ترجمه لیلا هدایت پور

Wikipedia contributors, "Feng shui," Wikipedia, The Free Encyclopedia,http://en.wikipedia.org/wiki/Feng_shui (accessed May 21, 2012).

انواع باغ
رمل
زیبایی‌شناسی
سبک‌های باغبانی چینی
فرهنگ آسیایی
کیهان‌شناسی تائوییسم
نظریه معماری
طالع‌بینی
طراحی محیطی
واژه‌ها و عبارت‌های چینی
شبه‌علم