عبدالله هدایت

عبدالله خان هدایت (زاده ۱۲۷۸ – درگذشته ۱۳۴۷) ارتشبد نیروی زمینی شاهنشاهی و از مرداد ۱۳۳۴ تا ۲۴ اسفند ۱۳۳۹ نخستین رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران بود. او وزیر جنگ دوره پهلوی، سناتور و نخستین ارتشبد ایران بود.

خانواده و تحصیلات 
عبدالله خان پسر غلامرضان خان مخبرالدوله (از نوادگان رضاقلی‌خان هدایت ادیب و تذکره‌نویس دوره قاجار) و ابتهاج‌الملوک، دختر میرزا اسماعیل‌خان اعتبارالسلطنه بود. او از محصلانی بود که رضا خان سردار سپه در خرداد ۱۳۰۲ که وزیر جنگ بود، برای تحصیل به مدارس نظامی فرانسه اعزام کرد. وی در مدرسه توپخانهٔ پواتیه تحصیل کرد.

فعالیت‌های نظامی و اداری 
هدایت در فروردین ۱۳۱۳ به درجه سرهنگ و بعد سرتیپی ارتقاء یافت. در کابینه محمد ساعد در سال ۱۳۲۳ که ابراهیم زند وزیر جنگ شد، او را معاون خود کرد و در ۲۲ تیر آن سال با این سمت به مجلس معرفی کرد. در سال ۱۳۲۹ در دولت رزم‌آرا به وزارت جنگ رسید.

هدایت از نظامیانی بود که با عضویت در کمیته نجات وطن به سرلشکر زاهدی پیوسته برای سرنگونی مصدق تلاش می‌کردند. او اولین نظامی بود که درجه ارتشبدی گرفت. پس از کودتای ۲۸ مرداد در کابینهٔ تیمسار زاهدی وزیر جنگ شد. اقدام قابل توجه او در این دوره، تأسیس رتبه افسریاری در ارتش برای ترفیع دادن به درجه دارانی بود که تحصیلات سوم متوسطه داشتند. 

پس از کنار رفتن دولت زاهدی، هدایت رئیس ستاد کل ارتش (سپس‌تر ستاد بزرگ‌ارتشتاران) و سپس مدت کوتاهی سناتور شد.

محاکمه و اخراج از ارتش 
هدایت دوبار به دلیل اختلاس در دادگاه نظامی محاکمه و هر دوبار محکوم شد. در محاکمه نخست در سال ۱۳۴۲ به اتهام سوء استفاده در معامله ای ۱۲۰ هزار تومانی به دو سال زندان و و پرداخت ۱۲۰ هزار تومان در حق دولت و در محاکمه دوم  به دلیل دستور خرید یک چهل چراغ  به افسر زیر دست خود و عدم پرداخت پول ان به افسر، یک سال به زندان رفت.

جستارهای وابسته 
 خاندان هدایت

یادداشت

پانویس 

ارتشبدهای ارتش شاهنشاهی ایران
اهالی تهران
خاندان هدایت
درگذشتگان ۱۳۴۷
زادگان ۱۲۷۸
فرماندهان ارتش شاهنشاهی ایران
وزیران جنگ (ایران)
وزیران دولت حسین علاء
نمایندگان دوره سوم مجلس سنای ایران
زادگان ۱۸۹۹ (میلادی)
درگذشتگان ۱۹۶۸ (میلادی)
سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
وزیران دولت ایران
سپهبدهای ارتش شاهنشاهی ایران
زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل ایران
افراد دودمان پهلوی