سازمان

سازمان مجموعهٔ هدفمندی است که پیرو یک نظام (سیستم) است، و دارای مرزها و حدودی است که آن را از محیط خود جدا می‌سازد.

تعریف و ویژگی‌ها 
بروس کوئین در کتاب درآمدی به جامعه‌شناسی در فصل ۱۷ صفحه ۳۰۳ دربارهٔ تعریف سازمان می‌نویسد: سازمان‌های رسمی به گروه‌هایی از افراد اطلاق می‌شوند (نه نظام‌هایی از هنجارها و ارزش‌ها) که برای رسیدن به یک هدف بسیار مشخص کوشش‌هایشان را هماهنگ می‌سازند سازمان‌های رسمی معمولاً بزرگ هستند و با قواعد و سلسله‌مراتب مشخصی از اقتدار و مسئولیت می‌باشند اما سازمان‌های غیررسمی عموماً کوچک هستند و هدف‌های مشخصی ندارند یا از روی یک رشته قواعد و عملکردهای دقیق و حساب‌شده‌ای کار نمی‌کنند.

تالکوت پارسونز، در کتاب ساختار و فرایند در جوامع مدرن، می‌گوید: سازمان، واحدی اجتماعی‌ست که عامدانه ساخته و بازسازی شود تا حصول به اهدافی مشخص، ممکن شود.

یک سازمان، یک نهاد مستقل است که یک مأموریت خاص دارد و می‌تواند با نیت انتفاعی یا غیرانتفاعی تأسیس شده باشد. یک سازمان، یک ماهیت اجتماعی است که دارای ساختار، اهداف و مرز مشخصی است.

سازمان:
 هدف دارد.
 برای هدفش برنامه دارد.
 راهبرد دارد.
 منابع خود را می‌شناسد و از آن‌ها به‌طور بهینه و هماهنگ استفاده خواهد کرد.
 وابسته به اطلاعات است.

یک سازمان دارای ویژگی‌های زیر است:
 مأموریت یا هدف ویژه‌ای دارد.
 برای بقا به دیگر سازمان‌ها وابسته است.
 هیئت حاکمهٔ مستقلی دارد.
 از بخش‌های مختلف تشکیل شده‌است.
 دارای ساختاری فیزیکی و منطقی‌ست.

کاربرد عملی 
سازمان در محیط‌های گوناگون کاربردهای متفاوتی دارد. بنگاه‌های اقتصادی (شرکت‌های بازرگانی)، سازمان‌های دولتی، سازمان‌های غیردولتی و سازمان‌های ائتلافی را نیز می‌توان به عنوان یک سازمان نام برد. حسن خورسند، تحلیلگر اقتصادی، در تعریف سازمان‌های دولتی ایران می‌گوید: «در نظام اداری ایران، سازمان به نهادی دولتی گفته می‌شود که وظایفی تخصصی دارد و بر همین اساس بهتر است که استقلال نسبی داشته باشد تا وظایف تخصصی خود را به‌دور از گرفتاری‌های سیاسی دنبال کند. برای نمونه، سازمان انتقال خون یا سازمان میراث فرهنگی».

جستارهای وابسته 
 مؤسسه
 سازمان آماری

منابع 
 لغت‌نامه دهخدا
 فرهنگ فارسی معین
 ویکی‌پدیای انگلیسی
 نظام‌الدین فقیه، سازمان و مدیریت: فراگرد مفاهیم و نظریه‌ها. شابک: ۵-۱۸-۸۵۶۹-۹۶۴

پانویس

پیوند به بیرون 
 سازمان و تحول سازمانی 

انواع سازمان
جامعه‌شناسی

مدیریت