سلوکیه

سلوکیه  نام یکی از بزرگترین شهرهای جهان باستان در روزگار سلوکیان و پس از آن‌ها بود. این شهر در میانرودان در کرانهٔ باختری رود دجله و روبه‌روی شهرک اوپیس(و در آینده تیسفون) جای گرفته بود. پایه‌گذار این شهر سلوکوس یکم بود که با برپایی این شهر در سال ۳۰۵ (پیش از میلاد) آن را به نام خود نامگذاری کرد و آن را نخستین تخت‌گاه امپراتوری سلوکی نهاد.

بهرسیر یا به‌اردشیر، شهری باستانی در سرزمین عراق کنونی، بر ساحل غربی رود دجله در روبروی تیسفون و ایوان مدائن بوده است. به نوشته تاریخ طبری شهر «به اردشیر» را اردشیر بابکان ساخت و آنرا «کوره» (مرکز استان) قرار داد و شهرهای بهرسیر، رومگان، نهر درقیت، کوثا و نهر گوبر را تحت نظر آن قرار داد. هر یک از این شهرها یک رستاک، در نظام تقسیم‌بندی کشوری ساسانیان بوده است. به عقیده خاورشناسان این شهر را اردشیر ایجاد نکرد، بلکه در واقع همان شهر سلوکیه است که توسط سلوکوس یکم بنا شده بود و اردشیر آن را تجدید بنا کرده بود. بعدها بهرسیر و به‌اردشیر جای یکدیگر به کار برده شده‌اند. در دوره اسلامی بهرسیر و به اردشیر معادل هم شده‌اند. در این دوره بهرسیر همچون تیسفون یکی از شهرهای تشکیل دهنده مدائن بوده‌است. 

در سال ۱۴۱ پیش از میلاد مهرداد یکم وارد میانرودان می‌گردد و شهر سلوکیه را آزاد می‌نماید و با تصرف سلوکیه، قلمروی سلوکیان محدود به سوریه شد.

سلوکیه در دوران ساسانی 
این شهر را در دوران ساسانی، ویه‌اردشیر می‌خواندند و عرب‌ها آن را بهرسیر ضبط کرده‌اند. این شهر یکی از هفت شهر تشکیل دهندهٔ مدائن محسوب می‌شد. در این دوران شهری نسبتاً بزرگ بود با کوچه‌های سنگفرش و بازار بزرگ. مخصوصاً عیسویان در آنجا فراوان بودند و سوداگران یهودی نیز بازار پر ازدحام آن را رونق می‌بخشیدند.

پانویس

منابع 
 زرینکوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲

Wikipedia contributors, "Seleucia," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Seleucia&oldid=205526277 (accessed June 6, 2008).

استان بابل
بنیان‌گذاری‌های دهه ۳۰۰ (پیش از میلاد)
تاریخ ایران باستان
سلوکیان
شهرهای اشکانیان
شهرهای راه ابریشم
شهرهای ساسانیان
شهرهای یونان باستان
محله‌ها و حومه‌های تیسپون
محوطه‌های باستان‌شناختی در عراق
محوطه‌های باستان‌شناختی یونان باستان در عراق
مستعمره‌های سلوکیان
مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۴ (پیش از میلاد)
مناطق مسکونی پیشین در عراق