تزی شیء

تزی شی یا تزو شیء (۲۹ نوامبر ۱۸۳۵–۱۵ نوامبر ۱۹۰۸)، امپراتریس قدرتمند و پرنفوذ دودمان چینگ بود که ۴۷ سال از سال ۱۸۶۱ تا زمان مرگ در سال ۱۹۰۸ میلادی در عمل حکمران چین بود.

تزوشیء در ابتدا و دوران جوانی به عنوان صیغه امپراتور شیان‌فنگ به دربار راه یافت. او به تدریج در حرم رشد کرد و فرزندی را به دنیا آورد که بعد از مرگ همسرش شیان‌فنگ، تونگ‌ژی امپراتور چین شد. امپراتریس مادر تزی شی همراه با امپراتریس مادر سیان نایب السلطنه های امپراتور خردسال تونگ‌ژی بودند؛ که بین سال‌های ۱۸۶۱ تا ۱۸۷۲ حکومت کردند. بعد از اتمام دوره حکومت به عنوان نایب السلطنه آنها همچنان قدرت زیادی بر امور مهم و کارکنان دولتی اعمال می کردند و تونگ‌ژی تا پایان زندگی‌اش از دخالت نامادری‌‌اش سیان و به ویژه مادرش تزی شی رنج شدیدی میبرد.

تزی شی در سال ۱۸۷۵ با درگذشت پسرش، گوانجو خردسال از اقوام خود را بر مسند امپراتوری چین نشاند و دوباره با امپراتریس مادر سیان به راس امپراتوری بازگشتند و با مرگ سیان در ۱۸۸۱ تنها نایب السلطنه شد. پس از بازنشستگی ظاهری نیمه‌کاره در سال‌های ۱۸۸۹ تا ۱۸۹۸ فقط برای خانواده سلطنتی تصمیم‌گیری کرده و به حکومت کمک می‌کرد و بجای کاخ ممنوعه در کاخ تابستانی اقامت گزید.

تزی شی حکمرانی محافظه کار بود، پس با سیاست های اصلاحات گوانگ‌جو مخالف بود و به همین خاطر بر ضد او کودتا کرد و مشاوران اصلاح‌طلب امپراتور را اعدام کرد و خود امپراتور را در خانه حبس کرد و دوباره اعلام نایب السلطنگی را کرد. با مرگ او سلسله چینگ بعد از چند سال برچیده شد. او پیش از مرگش پویی دو ساله را به تخت امپراتوری نشاند.

پانویس 

افراد شورش مشتزن‌ها اهل چین
اهالی پکن
اهالی چین در سده ۱۹ (میلادی)
اهالی چین در سده ۲۰ (میلادی)
تاریخ چین
حاکمان زن چین
حاکمان زن سده ۱۹ (میلادی)
حاکمان نماینده پادشاه سده ۱۹ (میلادی)
درگذشتگان ۱۹۰۸ (میلادی)
دودمان چینگ
زادگان ۱۸۳۵ (میلادی)
زنان نماینده پادشاه
سران حکومت سده ۲۰ (میلادی) اهل چین
سیاستمداران دودمان چینگ اهل پکن
سیاستمداران زن سده ۱۹ (میلادی)
سیاستمداران زن سده بیستم (میلادی)
منچو
نایب‌السلطنه‌های زن