جرج سانتایانا

خورخه اگوستین نیکلاس روئیز د سانتایانا ای بوراس  معروف به جرج سانتایانا  (زادهٔ ۱۶ دسامبر ۱۸۶۳ در مادرید، اسپانیا - درگذشتهٔ ۲۶ سپتامبر ۱۹۵۲ در رم، ایتالیا) فیلسوف، شاعر و رمان‌نویس اسپانیایی بود.

سانتیانا، با اینکه تمام عمر شهروند اسپانیا بود ولی در آمریکا بزرگ شد، تحصیل کرد و آثارش به زبان انگلیسی بود به همین دلیل وی را عموماً یک فرزانه آمریکایی محسوب می‌کنند. او از نزدیک به ۸۹ سال عمر خود، ۳۹ سال را در آمریکا سپری کرد.

سانتایانا شاید بیشتر برای جملات قصارش معروف است، خصوصاً جملهٔ: «آنان که تاریخ را به یاد نسپارند محکوم به تکرار آن هستند.» (که گاهی قانون پی‌آمدهای تکرارشونده سانتایانا خوانده می‌شود). به همین نحو جمله‌ای از سانتایانا: «تنها مردگان پایان جنگ را دیده‌اند.» که اغلب به اشتباه به افلاطون نسبت داده می‌شود.
نظر سانتایانا در مورد انقلاب ها:
انقلابها غالباً امور دوپهلو هستند ، به طور کلی پیروزی آنها با استعداد تطابق با اموری که خود بر ضد آن طغیان کرده‌اند ، متناسب است . هزارها داعیه اصلاح طلبی جهان را به وضعی بدتر از آنچه هست دچار ساخته‌اند ، زیرا هر نهضت اصلاحی مؤسسات نوی برپا کرده و این موسسات از نو دچار همان سوء استفاده گشته است .<کتاب عقل دین>

مفهوم کلیدی، در زیبایی‌شناسی سانتایانا حس زیبایی است. بر همین اساس، یکی از مبانی زیبایی‌شناسی او، احساسی بودن زیبایی ست. سانتایانا معتقد است که زیبایی، چیزی است که ما تجربه می‌کنیم؛ ارزشی است که احساس می‌کنیم. چون زیبایی هر چیزی، وابسته به ادراک ما از شیء محسوس زیبا ست و کسب میزان لذتی ست که از آن متلذذ می‌شویم. حاصل این نگاه تجربه گرایانه به هنر، این است که اصالت طبیعت و تبیین روان‌شناختی و فیزیولوژیکی هنرT از دیگر مبانی زیبایی‌شناسی تلقی شود. علاوه بر این‌ها، می‌توان به ';اخلاقی بودن هنر به‌عنوان یکی دیگر از مبانی اشاره کرد. زیرا، به‌زعم این فیلسوف، باید هنر را در قالب اخلاق ببینیم. باید گفت که ازآنجا که در اندیشه این فیلسوف، خیر و زیبایی بهم گره‌خورده است؛ افلاطون‌گرایی''، به‌عنوان یکی دیگر از مبانی زیبایی‌شناسی وی به شمار می‌آید. سانتایانا، زیبایی‌شناسی را نه‌بخشی از روان‌شناسی و نه رشته‌ای از فلسفه می‌داند. سرانجام، اینکه نگاه سانتایانا به هنر، نه یک نگاه نظام‌مند فلسفی، از نوع کانت یا هگلی، بلکه از نوع خاص پراگماتیسمی ست. پراگماتیسمی بودن نگاه او به هنر، نتیجه نفوذ تفکرات ویلیام جیمز و دیویی ست.

منابع 

 
 کتاب عقل دین نوشته سانتایانا

پیوند به بیرون 

 
 
 

اخلاق‌گرایان اهل ایالات متحده آمریکا
اسپانیایی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
اسپینوزاشناسان
اسپینوزیست‌ها
استادان دانشگاه هاروارد
افراد آمریکایی کاتالان‌تبار
افراد اسپانیایی فیلیپینی‌تبار
اهالی رم
بی‌خدایان اهل اسپانیا
بی‌خدایان اهل ایالات متحده آمریکا
بی‌خدایان سده ۱۹ (میلادی)
بی‌خدایان سده ۲۰ (میلادی)
جستارنویسان اهل اسپانیا
جستارنویسان اهل ایالات متحده آمریکا
جستارنویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
خاطره‌نویسان اهل آمریکا
خاطره‌نویسان اهل اسپانیا
دانش‌آموختگان دانشگاه هاروارد
دانش‌آموختگان کینگز کالج، کمبریج
درگذشتگان ۱۹۵۲ (میلادی)
درگذشتگان به علت سرطان در ایتالیا
درگذشتگان به علت سرطان معده
رمان‌نویسان اهل ایالت ماساچوست
رمان‌نویسان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل اسپانیا
رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رمان‌نویسان مرد اهل اسپانیا
رمان‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
زادگان ۱۸۶۳ (میلادی)
شاعران اهل اسپانیا
شاعران سده ۱۹ (میلادی) اهل اسپانیا
شاعران سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل اسپانیا
شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
شاعران مرد اهل اسپانیا
شاعران مرد اهل ایالات متحده آمریکا
عمل‌گرایان
دانش‌آموختگان کالج هاروارد
فیلسوفان آموزش و پرورش
فیلسوفان اخلاق
فیلسوفان ادبیات
فیلسوفان اهل اسپانیا
فیلسوفان بی‌خدا
فیلسوفان تاریخ
فیلسوفان تمایلات جنسی
فیلسوفان دین
فیلسوفان ذهن
فیلسوفان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
فیلسوفان سیاسی
فیلسوفان فرهنگ
فیلسوفان منطق
فیلسوفان هنر
کاتولیک‌های رومی سابق
ماده‌باوران
مقاله‌نویسان سده ۱۹ (میلادی)
مقاله‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
مقاله‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
منتقدان اجتماعی
منتقدان فرهنگی اهل ایالات متحده آمریکا
منطق‌دانان اهل ایالات متحده آمریکا
موجزنویسان
نویسندگان اهل بوستون
نویسندگان اهل رم
نویسندگان اهل مادرید
نویسندگان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل اسپانیا
نویسندگان غیر داستانی سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
نویسندگان فیلیپینی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
نویسندگان مرد سده ۱۹ (میلادی)
نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی)
نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
هستی‌شناسان
شک‌گرایان اهل ایالات متحده آمریکا
شناخت‌شناسان
نویسندگان فلسفه