چلیپا (صورت فلکی)

چَلیپا (crux)، که بیشتر به آن صلیب جنوبی (Southern Cross) می‌گویند، یکی از صورت‌های فلکی کوچک در میان ۸۸ صورت فلکی امروزی است و با اینحال یکی از جالب توجه‌ترین صورت‌های فلکی نیمکره جنوبی آسمان است.
این صورت فلکی از سه سمت توسط صورت فلکی قنطورس احاطه شده‌است. چلیپا زمانی، طبق افسانه‌های یونان باستان جزئی از قنطورس شمرده می‌شد اما از قرن پانزدهم از آن جدا شد، بعد از سفر آمریگو وسپوچی به آمریکای جنوبی در سال ۱۵۰۱. وسپوچی نقشه دو ستاره را کشید، آلفا سانتور و بتا سانتور که تماماً جزئی از چلیپا شدند که البته این مشخصات در یونان قدیم به همین منوال بود. این صورت فلکی از دو جهت صورت فلکی ای استثنایی است. این صورت فلکی با وسعت ظاهری حدود ۶۸ درجه مربّع کوچک‌ترین صورت فلکی است. این صورت فلکی چگالی اختری ای حدود ۱۹٫۱۲ دارد که به طوری غیرعادی زیاد و بی مانند است که دلیل دیگر استثنایی بودن این صورت فلکیست.

جغرافیا در آسمان فلکی 
در آسمان فلکی چلیپا در شمال صورت فلکی قنطورس قرار دارد. قنطورس به علت بزرگی شرق و جنوب شرقی و جنوب غربی چلیپا را نیز اشغال می‌کند. چلیپا در نیم کره جنوبی آسمان (آسمان جنوبی) قرار دارد.
صورت فلکی مگس در شمال چلیپا و در غرب آن صور بادبان و شاه‌تخته قرار دارد.
البته این صورت فلکی در انتهای مرئی راه شیری قرار دارد.

منابع 

 مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Crux»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.
 پیوست ۱ کتاب اطلس آسمان شب

صور فلکی غربی
صورت فلکی چلیپا
صورت‌های فلکی
نشان‌های نجابت خانوادگی
نمادهای ملی
نمادهای ملی استرالیا
نمادهای ملی برزیل
نمادهای ملی پاپوآ گینه نو
نمادهای ملی نیوزیلند
نمادهای ملیی ساموآ
جمهوری هلند در دهه ۱۵۹۰ (میلادی)
اخترشناسی در جمهوی هلند