سوانته آرنیوس

سوانته آرنیوس ( زاده ۱۹ فوریه ۱۸۵۹ – درگذشته ۲ اکتبر ۱۹۲۷) شیمی‌دان سوئدی بود که برندهٔ اولین جایزهٔ نوبل شیمی در سال ۱۹۰۳ و در سال ۱۹۰۵ مدیر مؤسسه نوبل شد. او همچنین اولین کسی بود که با استفاده از اصول اساسی شیمی‌فیزیک میزان افزایش کربن دی‌اکسید اتمسفر مربوط به افزایش دمای سطح زمین را تخمین زد.همچنین آرنیوس نخستین فردی بود که اسید و باز هارا طبق یک مبنای علمی توصیف کرد. درواقع او قدرت اسید و باز ها را بر اساس میزان رسانایی الکتریکی شان بیان کرد.

نام او به خاطر پژوهش‌های علمی که سهم بسزایی در علوم دارند با معادله آرنیوس، نظریهٔ آرنیوس، دهانه‌های ماه آرنیوس، دهانه‌های مریخ آرنیوس و آزمایشگاه آرنیوس در دانشگاه استکهلم به خاطر سپرده شده‌اند.

اسیدها و بازها 
آرنیوس معتقد بود که اسیدها و بازها هنگام حل شدن در آب، به‌طور جزئی یا کامل تفکیک می‌شوند و ذره‌های بارداری به نام یون، پدیدمی‌آورند. این ایدهٔ آرنیوس، در زمان خود، یک ایدهٔ انقلابی بود. به‌طوری که اغلب شیمیدان‌ها بر این باور بودند که مولکولها نمی‌توانند به یون‌های مثبت و منفی، شکسته شوند. به همین دلیل، با دادن کرسی استادی به وی، مخالفت کردند؛ اما شیمیدان‌های جوان در پژوهش‌های خود، به نتایجی دست یافتند که با نظریه آرنیوس، همخوانی داشت.

سوانته آرنیوس شیمیدان سوئدی طی پژوهش‌هایی که در دههٔ ۱۸۹۰ روی رسانایی الکتریکی و برقکافت ترکیب‌های محلول در آب انجام می‌داد، به نظریه‌ای برای اسیدها و بازها دست یافت. او اسید را ماده‌ای تعریف کرد که در آب حل می‌شود و یون هیدروژن یا پروتون پدیدمی‌آورد. از نگاه او گاز هیدروژن کلرید چنین ماده‌ای است؛ زیرا به هنگام حل شدن در آب، یون‌های هیدروژن و کلرید دیدمی‌آورد. محلول آبی حاصل که این یون‌ها را دارد، هیدروکلریک اسید نامیده می‌شود. مطابق نظریهٔ آرنیوس، باز، ماده‌ای است که به هنگام حل شدن در آب یون هیدروکسید پدیدمی‌آورد. برای مثال، از دید آرنیوس سدیم هیدروکسید یک باز است؛ زیرا بر اثر حل شدن این ترکیب یونی در آب، یونهای سازندهٔ آن از هم جدا می‌شود و یونهای هیدروکسید را در آب آزاد می‌کند.

جستارهای وابسته 
 اثر گلخانه‌ای
 گرتا تونبرگ
 یونیس نیوتن فوت

منابع 

 

اخترشناسان اهل سوئد
استادان دانشگاه استکهلم
اعضای آکادمی سلطنتی بلژیک
اعضای افتخاری آکادمی علوم اتحاد شوروی
اعضای خارجی انجمن سلطنتی
اعضای فرهنگستان سلطنتی علوم سوئد
اعضای فرهنگستان سلطنتی هنر و علوم هلند
اعضای فرهنگستان هنر و دانش آمریکا
اعضای مکاتبه‌ای فرهنگستان علوم سن پترزبورگ
اعضای وابسته خارجی آکادمی ملی علوم
اهالی بخش اوپسالا
برندگان جایزه تحقیقی فارادی
برندگان جایزه نوبل اهل سوئد
برندگان جایزه نوبل شیمی
بی‌خدایان اهل سوئد
پان‌اسپرمیا
دانشمندان شیمی‌فیزیک اهل سوئد
دانش‌آموختگان دانشگاه اوپسالا
درگذشتگان ۱۹۲۷ (میلادی)
زادگان ۱۸۵۹ (میلادی)
شیمی‌دانان اهل سوئد
شیمی‌فیزیک‌دانان
مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های SNAC-ID