محمدتقی آملی

محمدتقی آملی (زادهٔ ۱۳۰۴ ق. تهران - ۱۳۹۱ ق. تهران) مشهور به علامه شیخ‌الاسلام محمد تقی آملی مجتهد و فقیه شیعه ایرانی معاصر بود.

نسب 
محمدتقی آملی از خاندان بنی جوان پدرش ملامحمد آملی از حکما و روحانیون مخالف با مشروطه بود. مادرش دختر ملا محمد سیبویه هزار جریبی مازندرانی است.

به نقل سید محمدحسین حسینی طهرانی در کتاب مهر تابان، وی در جوانی و در زمان تحصیل در نجف از محضر درس سید علی قاضی در امور عرفانی استفاده می‌برده و دارای کمالاتی بوده‌است. پدر وی ملامحمد آملی، دوست شیخ فضل‌الله نوری بود.

ولادت و تحصیل 
وی در روز چهارشنبه یازدهم ذیقعده ۱۳۰۴ در تهران متولد شد. مقدمات علوم را نزد پدر آموخت. پس از آن نزد عالمان دیگری مانند محمدحسن آشتیانی، شیخ‌الاسلام عبد النبی نوری مازندرانی و میرزا حسن کرمانشاهی از شاگردان میرزا حسین نوری درس خواند. سپس در سال ۱۳۴۰ به نجف رفت و مدت چهارده سال از محضر استادانی چون میرزای نائینی و آقا ضیاءالدین عراقی (اراکی) و آقا سید ابوالحسن اصفهانی بهره یافت. سپس به تهران بازگشت و به تدریس مشغول شد. وی شاگرد برجسته میرزا علی آقا قاضی نیز بوده‌است.

فعالیت و جایگاه 
وی تدریس و امامت مسجد مجدالدوله حوزه علمیه تهران را برعهده داشت.
مرتضی مطهری، آملی را مدرّس منقول و معقول در تهران شمرده و مهم‌ترین اثر عقلی او را حاشیه بر شرح منظومه ملا هادی سبزواری و مهم‌ترین اثر نقلی‌اش شرحی استدلالی بر عروة الوثقی نامیده‌است. ابوالحسن شعرانی شاگردان خود را برای تقلید به وی ارجاع می‌داد. آملی توسط بدیع‌الزمان فروزانفر رئیس دانشگاه تهران، برای تدریس معقول و منقول در این دانشگاه دعوت شده بود.

استادان 

 محمدحسین نائینی
 محمدهادی طالقانی
 مرتضی طالقانی
 سید علی آقا قاضی طباطبایی
 ملامحمد آملی
 سید جمیل موسوم به جلیل
 عبدالحسین هزارجریبی
 رضا نوری مازندرانی
 علی نوری
 میرزا حسن کرمانشاهی
 عبدالنبی نوری
 آقا ضیاءالدین عراقی
 سید ابوالحسن اصفهانی

شاگردان

 سید محمود طالقانی
 محمد صادقی تهرانی
 حسن حسن‌زاده آملی
 عبدالله جوادی آملی
 مهدی محقق
 عبدالجواد فلاطوری
 سید رضی شیرازی
 میرزا جوادآقا تهرانی
 محمدحسین نائینی
 محمدتقی شریعتمداری

فرزندان 
یکی از فرزندان شیخ محمد تقی، آقا ضیاءالدین آملی از استادان و علما دینی عصر خود بود.
دیگر فرزند وی کاظم آملی، پزشک و محقق ایرانی، متخصص ریه و پدر بیماری ریوی ایران است.

درگذشت 
آملی روز شنبه ۲۹ شوال ۱۳۹۱ برابر با ۲۷ آذر ۱۳۵۰ در تهران درگذشت و در حرم علی بن موسی الرضا در مقبره فقیه سبزواری به خاک سپرده شد.

آثار 
 منتهی الاصول الی غوامض الکفایة الاصول
 شرح و حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری در دانشگاه مک‌گیل
 کتاب الصلوة
 شرح بر عروة الوثقی
 حاشیه بر بخش حکمت منظومه سبزواری
 شرح بر اشارات بوعلی سینا
 رساله در احکام رضاع
 اثبات صانع از ماتریالیسم تا ایدئالیسم
 اثبات توحید
 حیات جاوید شامل دروس اخلاق
 تقریرات درس نائینی در اصول فقه
 از ماده‌پرستی تا خداپرستی
 مصباح‌الهدی
 تقریر اصول نائینی و ضیاءالدین عراقی تا آخر آن
 تقریرات اصول اصفهانی

پانویس

منابع 
 جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم. گلشن ابرار. ج۴، نشر معروف، قم: ۱۳۷۸.
 عابدی. یحیی. زندگی‌نامه شیخ محمد تقی آملی، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۸۰.
 حسن‌زاده آملی. حسن. آسمان معرفت، انتشارات تشیع.
 شبکه اطلاع‌رسانی اجتهاد

اهالی آمل
حقوق‌دانان اهل ایران
خاک‌سپاری‌ها در حرم امام رضا
خاک‌سپاری‌ها در حرم امام رضا
درگذشتگان ۱۳۵۰
درگذشتگان ۱۳۹۱ (قمری)
درگذشتگان ۱۹۷۱ (میلادی)
روحانیان اهل تهران
روحانیان شیعه اهل آمل
روحانیان شیعه اهل ایران
زادگان ۱۳۰۴ (قمری)
زادگان ۱۸۸۷ (میلادی)
شیخ‌الاسلام‌های ایران
عالمان شیعه
عارفان شیعه
فیلسوفان اهل ایران
فیلسوفان مسلمان
مراجع تقلید درگذشته
مراجع تقلید
نویسندگان متون دینی اهل ایران