امیرحسین ربیعی

امیرحسین ربیعی (زادهٔ ۱۱ بهمن ۱۳۰۹ – درگذشتهٔ ۲۰ فروردین ۱۳۵۸) سپهبد خلبان در ارتش شاهنشاهی ایران بود. او خلبان جنگنده‌های اف-۸۶ سیبر و اف-۴ فانتوم ۲ و آخرین فرمانده نیروی هوایی شاهنشاهی از ۱۹ بهمن ۱۳۵۵ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ بود؛ که پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران دستگیر، محاکمه و سرانجام در زندان قصر اعدام شد.

زندگی‌نامه 
ربیعی به همراه نادر جهانبانی، محمد خاتمی، عبدالحسین مینوسپهر و سیامک جهانبینی جزئ اولین خلبانان تیم آکروجت تاج طلایی و نیروی هوایی شاهنشاهی بود. در سال ۱۳۵۵ پس از مرگ ارتشبد فضائل تدین فرمانده وقت نیروی هوایی در جریان یک سانحه هوایی، به دستور شاه به مقام فرماندهی نیروی هوایی ایران رسید.

ربیعی از دبیرستان هدایت تهران مدرک دیپلم خود را دریافت کرد، سپس در سال ۱۳۲۹ وارد دانشکده خلبانی گردید. در دوران خدمت، به پایگاه‌ها و مراکز شرکت‌های هوایی معتبر جهان سفر نمود که از آن جمله می‌توان به پایگاه‌های هوایی فورستنفلدبروک در مونیخ آلمان غربی در سال ۱۹۵۸، ویلیامز، نلیس، تراویس، ادواردز در ایالات متحده و کمپانی‌های هواپیماسازی بوئینگ و شرکت نورتروپ در سال ۱۹۷۴ اشاره کرد. او همچنین با ژنرال‌های سرشناس آمریکایی: براون، کارلتون و رایان آشنا شد و ارتباط برقرار کرد. ربیعی در جریان بازدید از پایگاه هوایی تراویس از فرماندهی تاکتیکی هوایی ایالات متحده بازدید نمود و یک فروند هواپیمای غول‌پیکر ترابری لاکهید سی-۵ گالکسی را به پرواز درآورد.

او با دختری آلمانی به نام گرتا (Greta Hierl، متولد ۲۹ ژانویه ۱۹۳۸) ازدواج کرده و در سال ۱۳۵۷ دو پسر به نام‌های آریان ۱۹ ساله و آرمان ۱۳ ساله داشت.
چهار روز پیش از رفتن شاه (۲۲ دی ۱۳۵۷) ژنرال آمریکایی رابرت هایزر در گزارشی به واشینگتن خبر می‌دهد که سپهبد امیرحسین ربیعی (فرمانده نیروی هوایی) و ارتشبد حسن طوفانیان می‌گویند که ارتش باید به محض رفتن شاه، دست به کودتا بزند. او می‌نویسد: «آن‌ها بازگشت خمینی را به کشور فاجعه می‌دانند؛ فکر می‌کنند بختیار موفق نخواهد شد و معتقدند که با گذشت زمان، ارتش توان کودتا را از دست خواهد داد.» هایزر در ادامهٔ گزارش خود، خبر می‌دهد که سپهبد ربیعی به شدت به شاه وفادار است. ۳ روز پیش از رفتن شاه از ایران، شاه از ربیعی و سایر فرماندهان ارتش می‌خواهد که از دولت شاپور بختیار، حمایت کنند. در جریان درگیری‌های انقلابیون و نیروهای وفادار به شاه، ربیعی به نیروهای خود دستور می‌دهد که از کشتن انقلابیون، خودداری کنند. زمانی که بختیار، به ربیعی دستور بمباران کارخانهٔ اسلحه‌سازی تهران را می‌دهد، ربیعی از این دستور، سرپیچی کرد. خمینی پس از ورود به ایران، از ربیعی می‌خواهد که استعفا دهد. پس از استعفای ربیعی، سعید مهدیون، فرماندهی نیروی هوایی را بر عهده گرفت.

اعلام همبستگی با انقلابیون 
وی در دفاعیات خود گفت: در روز ۱۹ بهمن برادرم به خانه ما آمد و پیشنهاد کرد اعلام همبستگی کنم … من نیز تلفن را برداشته با جناب آقای حاج عسکری تماس گرفته و اعلام همبستگی کردم.

... اسلحه را (به ۸۰۰۰ همافر برای درگیری با مأمورین گارد) پخش کردم .. دستور بختیار و قره باغی را اجرا نکردم

شاهپور بختیار می‌گوید: من نوشتم در شورای امنیت انداختم جلوی ربیعی گفتم شما دستور می‌دید برای اینکه این اسلحه سازی و این چیزهایی که اونجا داریم و این همافر بازی که راه انداختید به یک جای بدی نرسه شما بگویید که اینجا منطقه نظامی است و با تراکت و با بلندگو به مردم یک ساعت فرصت باید بدید که اگر از اونجا دور نشدند این منطقه مسلسل سازی را بمباران کنید هر کی هم مرد با منه جوابش. [اما] نکرد!

دستگیری و اعدام 
پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ وی توسط نیروهای انقلابی به اتهام کودتا علیه انقلاب مردمی و نظام جمهوری اسلامی ایران دستگیر شد و به دادگاه انقلاب سپرده شد که در پایان، پس از برگزاری دادگاه، برای او حکم اعدام صادر شد.

ربیعی سرانجام پس از محکومیت در دادگاه انقلاب، مفسد فی‌الارض شناخته و در ۲۰ فروردین ۱۳۵۸ در زندان قصر به حکم صادق خلخالی، تیرباران شد.
و در قطعه ۸۲ بهشت زهرا در کنار دیگر فرماندهان تیرباران شده ارتش به خاک سپرده شد.

محمود علیزاده طباطبایی از همافران انقلابی در خاطرات خود می‌گوید:"اطلاع دادند فرمانده نیروی هوایی در دفتر کار خود است و تعداد زیادی محافظ با مسلسل و تفنگ از دفتر وی محافظت می‌کنند. من گفتم می‌روم و تیمسار را با خودم می‌آورم. وقتی به ستاد نیروی هوایی در دوشان تپه رسیدم دیدم خبری از محافظ و مسلسل و تفنگ نیست و فقط آجودان ایشان حضور دارد. گفتم می‌خواهم تیمسار را ببینم. ایشان به داخل دفتر تیمسار رفتند و بعد از هماهنگی من را به داخل راهنمایی کردند. بعد از ورود ادای احترام نظامی کردم و گفتم تیمسار آمده‌ام شما رو ببرم. تیمسار از روی صندلی بلند شد و نگاهی به دیوار اتاق که عکس فرماندهان نیروی هوایی شاهنشاهی از ابتدای تاسیس روی آن نصب بود کرد و سپس رو به من کرد و گفت: سرکار همافر، ما که تمام شدیم و نیروی هوایی به دست شما افتاد این فرماندهان خائن نبودند و برای خشت خشت نیروی هوایی زحمت کشیدند شما خرابش نکنید. سپس بدون کلامی دیگر از اتاق خارج شد و با هم را افتادیم…"

تحصیلات و دوره‌های نظامی 
 ۱۳۲۹ – ۱۳۳۰: دانشجوی دانشکده خلبانی
 ۱۳۳۰ – ۱۳۳۱: آموزش خلبانی در پایگاه‌های Reese ویلیامز نیروی هوایی ایالات متحده
 ۱۳۳۸: دوره استاد خلبانی در پایگاه هوایی فورستنفلدبروک آلمان غربی
 ۱۳۳۹: دوره عالی مدرسه افسران اسکادران، پایگاه هوایی ماکسول، آلاباما ایالات متحده
 ۱۳۴۳: مدرسه استاد خلبانی اف-۵ پایگاه هوایی ویلیامز، آریزونا ایالات متحده
 ۱۳۵۲: دوره عالی مدیریت ۵ هفته‌ای مدرسه عالی نیروی دریایی ایالات متحده، مونتری کالیفرنیا
 دوره آموزش خلبانی جت آلمان غربی
 دوره آموزش استاد خلبانی جت آلمان غربی
 کالج فرماندهی و ستاد ایالات متحده
 دوره آموزش استاد خلبانی آلمان غربی
 دوره مدیریت ADC
 دوره عملیات هوا زمین A/G و CAS/BAI آلمان غربی

مدال‌ها 
 نشان افتخار درجه ۲ و ۳
 نشان لیاقت درجه ۲ و ۳
 مدال خدمت درجه ۲ و ۳
 نشان پاس درجه۲
 نشان همایون درجه۳
 مدال ۲۵۰۰ ساله سلطنتی
 تشویق در دستور همگانی ارتش
 تشویق بار دوم، تشویق بار سوم، تشویق نامه ۵ بار

مسئولیت‌ها 
 رئیس باشگاه هواپیمایی
 عضو باشگاه شاهنشاهی کشور
 ۱۳۳۵ – ۱۳۳۸: خلبان شکاری در گردان یکم شکاری مهرآباد تهران
 ۱۳۳۶ – ۱۳۳۸: دوره استاد خلبان جت در نیروی هوایی ایالات متحده در محل پایگاه هوایی فورستنفلدبروک
 ۱۳۴۱ – ۱۳۴۴: فرمانده اسکادران در گردان دوم شکاری
 ۱۳۴۵ – ۱۳۴۶: مدیر عملیات گردان یکم شکاری تهران
 ۱۳۳۷ – ۱۳۴۱: عضو تیم آکروجت تاج طلایی با هواپیمای اف-۸۴
 ۱۳۴۱ – ۱۳۴۸: فرمانده تیم پروازی تیم آکروجت تاج طلایی
 دو ماه خدمت در سمت فرماندهی اسکادران حافظ صلح سازمان ملل متحد در کنگو
 خلبان، گروه دوم، اسکادران هوایی، گردان شکاری، پایگاه سوم شکاری
 خلبان اول، گروه دوم، اسکادران هوایی، گردان شکاری، پایگاه سوم شکاری
 فرمانده گروه دوم اسکادران هوایی، گردان شکاری، پایگاه سوم شکاری
 فرمانده اسکادران سوم جت اف-۸۴، گردان شکاری
 فرمانده اسکادران چهارم شکاری بمب‌افکن پایگاه دوم شکاری
 فرمانده اسکادران سوم شکاری بمب‌افکن پایگاه دوم شکاری
 فرمانده اسکادران ۱۱۰ شکاری تاکتیکی پایگاه یکم شکاری
 رئیس عملیات پایگاه یکم شکاری
 جانشین فرمانده پایگاه یکم شکاری
 فرمانده پایگاه یکم شکاری
 فرمانده، فرماندهی تاکتیکی هوایی
 ۱۳۵۴ – ۱۳۵۷: فرمانده نیروی هوایی شاهنشاهی

منابع 

 
 گزارش ویژه روزنامه کیهان در سال ۱۳۵۳ درباره تیمسار ربیعی
 تیمسار خلبان امیرحسین ربیعی 

اعدام‌شدگان اهل ایران در زمان جمهوری اسلامی
اعدام‌شدگان اهل ایران
اعدام‌شدگان به حکم خلخالی
افراد اعدام‌شده توسط جنگ‌افزار گرم اهل ایران
افراد مربوط به انقلاب ۱۳۵۷ ایران
اهالی کرمانشاه
تاج طلایی
خاک‌سپاری‌ها در بهشت زهرا
خلبانان نظامی اهل ایران
خلبانان نیروی هوایی ارتش ایران
درگذشتگان ۱۳۵۸
درگذشتگان ۱۹۷۹ (میلادی)
دریافت‌کنندگان نشان افتخار
دریافت‌کنندگان نشان همایون
رهبران نظامی اعدام‌شده
زادگان ۱۳۰۹
زادگان ۱۹۳۰ (میلادی)
سپهبدهای ارتش شاهنشاهی ایران
سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
فرماندهان نیروی هوایی شاهنشاهی ایران
معلم خلبان
نظامیان اعدام‌شده در جریان انقلاب ایران
نظامیان اهل کرمانشاه
نظامیان کشته‌شده توسط جمهوری اسلامی ایران
وزیران دولت ایران