ذرات زیراتمی

در فیزیک و شیمی به ذرات کوچکتر از اتم ذره زیراتمی گفته می‌شود. این ذرات به دو دسته ذرات بنیادی و ذرات ترکیبی تقسیم می‌شود.
فیزیک ذرات و فیزیک هسته‌ای بخشی از فیزیک هستند که به مطالعه این ذرات می‌پردازند.

معروفترین ذرات زیراتمی الکترونها پروتونها و نوترونها هستند. الکترون ذره بنیادی و غیرقابل تقسیم است و پروتون و نوترون ذرات ترکیبی هستند که از سه کوارک تشکیل شده‌اند.

طبقه‌بندی ذرات 
ذرات به سه روش طبقه‌بندی می‌شوند.

طبقه‌بندی براساس آمار 

هر ذره‌ای بر پایه اسپین آن، در یک دسته آماری جای می‌گیرد. ذرات با اسپین نیمه صحیح از آمار فرمی-دیراک پیروی کرده و فرمیون نامیده می‌شوند. ذرات با اسپین صحیح از آمار بوز-اینشتین پیروی کرده و بوزون نامیده می‌شوند.

طبقه‌بندی براساس ترکیبات 
انواع مختلف ذرات بنیادی طبقه‌بندی خاص خود را در مدل استاندارد دارند و به سه دسته اصلی کوارک و لپتون و ذرات واسطه تقسیم می‌شوند.
ذرات ترکیبی به دسته‌های ذرات فرضی و هسته و هادرون طبقه‌بندی می‌شوند.
هر ذره متشکل از کوارک‌ها هادرون نامیده می‌شود که خود هادرون به دو دسته مزون و باریون تقسیم می‌شود. مزون‌ها از دو کوارک و باریون‌ها از سه کوارک تشکیل شده‌اند.

طبقه‌بندی براساس جرم 
ذرات به دسته‌های بدون جرم و جرم‌دار تقسیم می‌شوند. ذرات جرم دار به سه دسته سبک‌وزن (مانند لپتون) و میان وزن (مانند مزونها) و سنگین‌وزن (مانند باریونها) تقسیم می‌شود.

منابع

پیوند به بیرون 
 particleadventure.org: The Standard Model
 particleadventure.org: Particle chart
 University of California: Particle Data Group
 Annotated Physics Encyclopædia: Quantum Field Theory
 Jose Galvez: Chapter 1 Electrodynamics (pdf)

ذرات زیراتمی
فیزیک ذرات بنیادی
فیزیک هسته‌ای
مکانیک کوانتم