دبیرستان ادب

دبیرستان ادب از دبیرستان‌های قدیمی اصفهان است که توسط کشیش رابرت بروس در حدود سال ۱۲۴۹، در محله جلفای اصفهان به عنوان مدرسه و سپس کالج بنیان نهاده شد.

تاریخچه 
شالوده تأسیس این دبیرستان توسط دکتر رابرت بروس انگلیسی در حدود سال ۱۲۴۹ (خورشیدی)/(۱۸۷۰ میلادی) در محله جلفای اصفهان بنیان نهاده شد. دکتر بروس یکی از مأموران انگلیسی بود که در راه سفر به هندوستان با قحطی اصفهان در سال ۱۲۴۹ (خورشیدی)مواجه شد و از رفتن به هندوستان صرف نظر کرد و این مدرسه را در جلفا به وجود آورد. پس از بروس، اسقف استیورت در سال ۱۲۷۲ کالج را از جلفا به خانه امین الشریعه واقع در چهار سوق شیرازی‌ها (نام کنونی: خیابان هشت بهشت) منتقل کرد. این اسقف در مدت ۱۷ سال مدرسه را اداره کرد تا در سال ۱۲۹۰ به انگلیس رفت و فوت شد. پس از اسقف استیورت در سال ۱۳۰۰ آقایان الیس و واکر ولینتن به ریاست رسیدند. 

ساختمان کالج در سال ۱۳۰۲ بازسازی شد و اسقف استیورت مموریل کالج نامیده شد. در سال ۱۳۱۲ به دستور رضا شاه نام استیورت مموریل کالج به دبیرستان ادب تغییر یافت. دبیرستان ادب و دبیرستان بهشت آیین و ده‌ها مدرسه دیگر طی قراردادی به مبلغ ۲۰۰۰۰ لیره استرلینگ به صورت اقساط به وزارت فرهنگ دولت شاهنشاهی واگذار گردید و سند رسمی تنظیم شده در سال ۱۳۱۹ در وزارت خارجه موجود است.

طبق امریه دولت ایران در سال ۱۳۱۹ که تمامی مدارس خارجی باید بسته شود پس از مذاکراتی دبیرستان ادب با اثاثه‌اش به دولت ایران فروخته شد و از آن به بعد تحت نظر مستقیم وزارت فرهنگ قرار گرفت. اسقف تامسن و آیلیف آخرین رؤسای دبیرستان بودند و تا سال ۱۳۱۹ (خورشیدی) که دبیرستان به وزارت فرهنگ منتقل شد در این مقام باقی بودند. در سال ۱۳۱۹ از طرف اداره فرهنگ که ریاست آن با  مهدی بیاتی بود منصور منصوری که یکی از کارمندان لایق و دانشمند فرهنگ بود به ریاست دبیرستان و حسین عریضی به عنوان معاون انتخاب شدند.مدیران متعددی در این دبیرستان حضور داشته اند که اسامی آنها در همین صفحه ذکر گردیده است  

اما با شروع دهه نود و با پایان یافتن دوره مدیریت شیشه‌گر ،دبیرستان  ادب ۲ با دبیرستان  ادب ۱ در تاریخ ۲/۳/۹۰ با هم ادغام و آقای  مجید پاکدل نیا به عنوان مدیر دبیرستان منصوب شد. در سال 93 بهمن مومنی به عنوان  مدیریت دبیرستان معرفی شد و با بازنشستگی جناب مومنی در سال   ۱۴۰۰ بعد از یک وقفه ،چندین ماه سرپرستی دبیرستان ادب عهده دکتر توکلی گذاشته شد ، که نهایتا پروفسور دکتر مصطفی مهدیان (تنها شخص فرهنگی و دارای  مدرک پسا دکترای ریاضی محض  ) در این مرکز علمی به عنوان مدیر دبیرستان منصوب شد ودر مهرماه ۱۴۰۲ دکتر فاندر دارای دکترای فیزیک و از اساتید دانشگاه  اصفهان با سابقه معاونت متوسطه نواحی اصفهان، جایگزین پروفسور مهدیان شد ایشان فردی مجرب در مسایل آموزشی و فرهنگی وعلمی میباشند .

کتابخانه دبیرستان ادب 
کارهای آموزشی میسیون‌ها و مبلغین کلیسای پروتستان انگلستان در ربع اول قرن نوزدهم در جنوب ایران، با تأسیس مدارس دخترانه و پسرانه در جلفای اصفهان آغاز شد.

در سال ۱۲۷۳ اسقف استیورت مدرسه را از جلفا به خانهٔ امین الشریعه واقع در چهارسوق شیرازی‌ها و بعد به خانه‌ای واقع در خیابان پشت مطبخ و در سال ۱۲۹۳ شمسی به عمارت جدید به نام «استیورت مموریل کالج»انتقال داد. در سال ۱۳۰۱ شمسی اسقف تامسن نسبت به ساخت عمارت شبانه‌روزی آن اقدام نمود. مدرسه با حدود ۲۵ محصل و داشتن عمارت کوچک کتابخانه و قرائت‌خانه به کار خود ادامه داد.

در سال ۱۳۱۲ به دستور رضاشاه، نام «استیورت مموریل کالج» به «دبیرستان ادب» تغییر یافت و منصور منصوری و سپس بدرالدین کتابی از فرهنگیان وزارت فرهنگ، مدیریت مدرسه را به عهده گرفتند.

مدیران از آغاز تاکنون 
مدیران: تامسون، ایلیف، منصور منصوری، بدرالدین کتابی، حسین عریضی، ابراهیم هورفر، ابراهیم نیلفروشان، حسین مصاحبی، رضا سیدالاسلامی، تقی بهدادفر، حسام قاضی، حسینعلی بهدادفر، سید مجید عاملیان، علیرضا مجلسی، ناصر منوچهری، قیصری، شیشه‌گر، محمد علی پوربافرانی(اینک مدیر دبیرستان ماندگار هراتی میباشند) ، مجیدپاکدل نیا(اینک معاون ناحیه دو میباشند)، بهمن مؤمنی،(در سال ۱۴۰۰دکتر توکلی به عنوان سرپرست و قائم مقام و مقام  ارشد دبیرستان با تجربه و سابقه اداره مدارس تیزهوشان برای بالا بردن سطح کیفی و کمی به این دبیرستان دعوت به همکاری شد)، پروفسور مصطفی مهدیان،دکتر فاندر

گردهمایی دانش آموختگان 
اردیبهشت هر سال، کارکنان و فارغ التحصیلان قدیمی دبیرستان، گرد هم می‌آیند و با بیان خاطرات گذشته، یاد آن دوران بیاد ماندنی را گرامی می‌دارند. ضمناً این جشن از ساعت شش بعد از ظهر آغاز می‌گردد و روز آن از طریق وبسایت دبیرستان ادب در فروردین ماه به اطلاع می‌رسد.

دانش‌آموختگان سرشناس 
حسن دهقانی تفتی

سمبات در-کیورغیان

بهرام صادقیرضا ارحام صدرحمید مصدقحسن کامشادحسن کساییهوشمند عقیلیداریوش فروهرمحمدعلی کشاورزحامد کمیلی محمد حقوقیهوشنگ گلشیریمهدی جمالی‌نژادعلی‌اصغر غرویحسین خرازیمجید شریف واقفیابراهیم اسرافیلیانحسن شماعی زادهمنصور معظمیجهانبخش پازوکیجهانگیر فروهر

پیوند به بیرون 
 وبسایت رسمی دبیرستان شهدای ادب
 فصلنامه آموزه، شماره ۲۱ و ۲۲
 فصلنامه فرهنگ اصفهان، شماره نهم و دهم
 نشریات موجود در کتابخانه عمومی ابن مسکویه اصفهان.
 گروه اینترنتی دانش آموزان و فارغ التحصیلان دبیرستان ادب

منابع 

آموزش در اصفهان
دبیرستان‌های اصفهان
مدرسه‌ها در اصفهان
ویکی‌سازی رباتیک
دبیرستان‌های ایران
مقاله‌های خرد مدرسه ایرانی