خمر (طایفه)



<  طایفه خمر> 
طایفه خِمَّریاخَمْبَر، یکی از طوایف بزرگ براهویی بلوچ با پیشنه طولانی است این طایفه را اغلب نخی هم می‌گفتند نام این خاندان بزرگ ابتدا به نام جد بزرگ این طایفه یعنی میر کمبر کمبرانی است و بعد ها طی مهاجرت بیشتر مردمان این طایفه به سرکردگی میر امامداد خان به سیستان به کمبر به خمبر و خمر تبدیل شده است .

+تاریخچه+ 
مردمان طایفه خِمَّر با لقب نخی چون دیگر طوایف سیستانی نسب شان به رستم دستان می‌رسد در گذشته نشان خاندان بزرگ سورن درفش اژدها بود و به مالکین این درفش اژدها پیکر و اعراب آنان را مالک اژدر می نامیدند که بعد ها این نام به مالک اشتر تعقیر یافت مردان طایفه خمر درفشداران اژدها بودند و این خصوصیات سلحشوری آنان تا به امروز باقی ماندن است.

.

ویژگی طایفه 
یکی از خصایل مهم مردان طایفه خمر ستیزه‌گری آنان است که حکایت از روحیه سلحشوری و جنگاوری آنان را دارد. یک شعر مصطلح و عامیانه و رایج در سیستان به شرح حال مختصر این طایفه اشاره دارد.

سون لُف خِمَّرو مَرو بی تیر و بی کَمو مَرو

یعنی به طرف طایفه خمبرها نروید و اگر می‌روید بدون تیر وکمان (ابزارجنگی) نروید. به استناد همین شعر است که می‌توان به خصلت ذاتی این طایفه که، روح جنگاوری و سلحشوری است، اعتقاد پیدا نمود.
...در بین کتب موجود نامه عالم آرا نادری تنها ماخذی است که از طایفه ای به نام نخی یا نخعی اسم می برد نخی ها یا نخعی ها رزمیان متحد لالویی ها هستند که آنان مشترکا عساکر سیستانی الاصل ملک محمود سیستانی وبعدها جنگ جویان زیر فرمان میر قنبر و میر کوچک خان سربندی را تشکیل می دادند. 

پاتینجر مؤسس دولت براهویی را میرقنبرکمبرانی (خمر)، نیای طایفه یا تیرهٔ قنبرانی  می‌داند و سایکس  ، میر قنبر را سرکردهٔ شبانان براهویی دانسته که در اواسط سدهٔ ۱۷ میلادی، به دعوت یکی از راجه‌های هندوستان با افاغنهٔ مهاجم به بلوچستان جنگیدند و پس از شکست افغان‌ها بر منطقه تسلط یافتند و حتی راجه را از حکومت برداشتند و خود مستقلاً زمام امور را در دست گرفتند.[۱۴] مقارن لشکرکشی‌های نادرشاه، عبدالله خان نوادهٔ میر قنبر در کلات حکومت داشت. نادر حکومت او و سپس حکومت پسر او نصیرخان یا ناصرخان را تأیید کرد و به او لقب بیگلربیگی داد.

 با این‌همه، او بعد از مرگ نادر ادعای استقلال کرد و با احمدخان درّانی حاکم افغانستان به جنگ برخاست، ولی توفیق نیافت و بعد از او محمودخان و سپس مهراب خان حاکم شدند. مهراب خان نخست با نمایندهٔ انگلیس قرارداد همکاری بست، ولی پس از مدتی از تعهد شانه خالی کرد و از کسانی بود که با نیروهایش در ۱۲۵۴ قمری/۱۸۳۹ میلادی در گردنهٔ بولان، همراه با افغانان از پیشروی ارتش انگلیس جلوگیری کرد.
 انگلیسی‌ها اردویی برای تنبیه او به کلات فرستادند و در جنگی که بین آن‌ها درگرفت و انگلیسی‌ها ناصرخان دوم را جانشین او کردند و یک نفر انگلیسی را به عنوان مشاور او در نظر گرفتند. وقتی در ۱۲۷۲ قمری/۱۸۵۶ میلادی بین دو کشور ایران و انگلیس جنگ درگرفت، مشاور انگلیسی او به مأموریت بوشهر رفت و ناصرخان توسط مخالفانش مسموم شد و خدادادخان جای او را گرفت.[۴] او نیز ۲۰ سال بر ناحیه‌ای که تا بمپور امتداد داشت، فرمانروایی کرد، تا آنکه بلوچستان تجزیه شد و دولت بریتانیا کلات را جزو امپراتوری هند درآورد و قسمتی از بلوچستان به پاکستان ملحق شد.[۱]

محل سکونت 
محل سکونت طایفه خمر در زهک ، زابل ، هامون ، نیمروز ، هیرمند ، زاهدان ، ایرانشهر ، خاش ، سراوان ، چابهار ،  تهران ، کرج ،  کرمان ، استان خراسان رضوی مشهد استان گلستان کلاله ، گرگان .
 روستاه‌های جزینک ،  لف خمر ،دودی شیب آب ، قوام آباد، شندک، بالاخانه، سیادک، تپه کخا، دولت‌آباد، تپه خمک (نیزار سدکی واقع در میانکنگی)، طلفک، قلعه نو، جزینک، کلوخی، پلکی خمر  و... می‌باشد.طایفه خمر  با طوایف نارویی، سارانی، سرابندی، سرگلزایی، سنجرانی ، بارکزایی  ، دهمرده ، رئیس سادات ، سید الحسینی و صادقی کیا
 مواصلت ریشه ای دارند.

منابع 
 

اقوام و طایفه‌های استان سیستان و بلوچستان