رضا فاضلی

رضا فاضلی (۱۲ تیر ۱۳۱۴ – ۲۴ فروردین ۱۳۸۸) بازیگر سینما، فعال سیاسی ملی‌گرا، نویسنده، مجری و مدیر تلویزیون سیاسی مخالف حکومت جمهوری اسلامی ایران بود. مطالعات وی در فلسفه ادیان بود. وی پیش از انقلاب ایران در سینما فعالیت داشت اما پس از مهاجرت به خارج از کشور در سال ۱۳۵۷ به فعالیت علیه جمهوری اسلامی و به طرفداری از نظام سلطنتی مشروطه و علیه ادیان و نقد خرافات دینی پرداخت.

گزیدهٔ فیلم‌شناسی

فیلم‌های ایرانی 

 خانم عوضی گرفتی (۱۳۴۰)
 بامعرفت‌ها (۱۳۴۲)
 طلاق (۱۳۴۲)
 مسیر رودخانه (۱۳۴۳)
 دزد شهر (۱۳۴۳)
 زندگی دوزخی (۱۳۴۳)
 ببر رینگ (۱۳۴۳)
 جهنم زیر پای من (۱۳۴۳)
 سرکش (۱۳۴۳)
 اشک یتیم (۱۳۴۳)
 صیادان نمک‌زار (۱۳۴۴)
 همه سر حریف (۱۳۴۴)
 رانندگان جهنم (۱۳۴۵)
 الماس ۳۳ (۱۳۴۶)
 قهرمان شهر ما (۱۳۴۶)
 شب فرشتگان (۱۳۴۷)
 ضرب شست (۱۳۴۸)
 زن وحشی وحشی (۱۳۴۸)
 نامادری (۱۳۴۹)
 رنگین‌کمان (۱۳۵۰)
 جین باند ۰۰۸: عملیات کراچی (۱۳۵۰)
 خر دجال (۱۳۵۱)
 اتل متل توتوله (۱۳۵۱)
 علی سورچی (۱۳۵۱)
 جنوبی (۱۳۵۲)
 خیالاتی (۱۳۵۲)
 مغربی (۱۳۵۲)
 مصطفی لره (۱۳۵۲)
 مهدی فرنگی (۱۳۵۳)
 ماشین مشتی ممدلی (۱۳۵۳)
 آب توبه (۱۳۵۳)
 هم‌قسم (۱۳۵۴)
 غلام زنگی (۱۳۵۴)
 پیش‌کسوت (۱۳۵۵)
 آتش جنوب (۱۳۵۵)
 سفر سنگ (۱۳۵۶)

فیلم‌های غیرایرانی 
 جایی برای مردن پیدا کن (۱۹۶۸)
 خانم صاحبخانه هم روابط عاشقانه دارد (۱۹۶۸)
 سه رفیق (۱۹۷۵)
 راننده سربلند (۱۹۷۵)
 ترانه بی‌پایان (۱۹۷۶)

زندگی‌نامه 
رضا فاضلی در دوازدهم تیر سال ۱۳۱۴ در عودلاجان تهران به دنیا آمد. وی دوران کودکی اش را در خیابان اسماعیل‌بزّاز کوچه صالحی گذرانده‌است. دوران ابتدایی را در مدارس نوشیروان و خیام گذراند و دوره متوسطه را در دبیرستان‌های پهلوی و فرخی بپایان رسانید.

پس از استخدام در نیروی هوایی شاهنشاهی ایران و گذشت یکسال آموزش در شهریور ۱۳۳۲ تهران را ترک کرد و پس از هشت سال به کشورهای حوزهٔ خلیج فارس، مصر، و لبنان مهاجرت و سپس از سال ۱۹۵۴ تا ۱۹۵۹ در کشورهای فرانسه، آلمان، انگلیس، و در نهایت آمریکا به کار و تحصیل مشغول گردید.

وی پس از بازگشت به ایران به خاطر داشتن پیشینه سیاسی به سوی شغل آزاد رفت و سپس وارد سینما شد. با فیلم «خانم عوضی گرفتی» کار خود را در سینما شروع کرد و تا سال ۱۳۵۶ در هفده فیلم ایرانی بازی، در یک فیلم کارگردان و در یک فیلم تهیه‌کننده و کارگردان بود. آخرین فیلم او سفر سنگ به کارگردانی مسعود کیمیایی در سال ۱۳۵۶ بود.

پس از انقلاب مجدداً ایران را ترک کرد و خود را به اروپا رسانید. به محض دریافت پناهندگی در لندن با همراهی دوستانش سازمان کی‌وی‌سی (K.V.C) را در خیابان کنزینگتن (Kensington) دایر نمود. وی در طول سال‌های ۱۹۸۱ تا ۱۹۹۰ پنجاه و دو نوار ویدئوئی را علیه جمهوری اسلامی منتشر نمود. از این مجموعه با عنوان «واریته آخوندی» نام برده می‌شود. در این مجموعه فیلم‌ها بازیگرانی با پوشش شبیه‌سازی‌شده با مقام‌های جمهوری اسلامی برنامه نمایشی طنز اجرا می‌کنند.

در ۲۸ مرداد ۱۳۶۵ برابر با ۱۹ اوت ۱۹۸۶ با انفجار بمبی در محل کار او در لندن پسر ۲۲ ساله‌اش بیژن کشته شد.

در بهار ۱۹۹۲ به توصیه پلیس انگلیس خاک آن کشور را ترک و به آمریکا رفت و تا سال ۲۰۰۱ که شهروندی آمریکا را به‌دست نیاورده بود اجباراً در شرق آمریکا در دهکدهٔ دور افتاده‌ای زندگی می‌کرد.  وی از سال ۲۰۰۱ بقیهٔ عمر خود را در شهر لس آنجلس آمریکا زندگی کرد.

سرگذشت رضا فاضلی از ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ تا ۲۸ مرداد ۱۳۶۵ در کتابی به نام بازمانده  توسط شرکت First Book در سال ۲۰۰۱ در آمریکا بچاپ رسید.

رضا فاضلی در ۲۴ فروردین ۱۳۸۸ در سن ۷۴ سالگی درگذشت. نقل قول همیشگی او در پایان صحبت‌هایش این بود:

فعالیت رسانه‌ای 
پس از دریافت شهروندی آمریکا با کمک دوستانش تلویزیون آزادی را در نوامبر ۲۰۰۲ راه‌اندازی کرد. این شبکه تا بیست و هفتم ژانویه ۲۰۰۵ به‌طور ۲۴ ساعته از طریق ماهواره پخش می‌شد. از ماه ژوئیه ۲۰۰۵ رضا فاضلی به دعوت امیر شجره به شبکه تلویزیونی پارس دعوت شد و پس از اتمام همکاریش با تلویزیون پارس، به دعوت شهرام همایون به تلویزیون کانال یک رفت و تا ۲۰۰۹ همکاری خود را با پخش برنامه «نوید آزادی» که از تلویزیون آزادی شروع شده بود ادامه داد.

جستارهای وابسته 
 بیژن فاضلی
 فهرست منتقدان اسلام
 نقض حقوق دین‌ناباوران و نوکیشان در جمهوری اسلامی ایران

پانویس

منابع 
 سرگذشت رضا فاضلی از زبان علیرضا نوری‌زاده
 رضا فاضلی - سایت ایرانیان
 مصاحبهٔ CNN با رضا فاضلی در سال ۲۰۰۳

پیوند به بیرون 
 سایت شخصی
 مجموعه برنامه‌های رضا فاضلی
 
 
 

اهالی تهران
اهالی عودلاجان
ایرانیان مقیم لس آنجلس
بازیگران مرد اهل ایران
بازیگران مرد فیلم اهل ایران
بی‌خدایان اهل ایران
خاطره‌نویسان اهل ایران
فاضلی
درگذشتگان ۲۰۰۹ (میلادی)
دور از وطن‌های اهل ایران در بریتانیا
روشنفکران دین‌ناباور ایرانی
روشنفکران دین‌ناباور مخالف جمهوری اسلامی ایران
زادگان ۱۳۱۴
زادگان ۱۹۳۵ (میلادی)
شخصیت‌های اپوزیسیون جمهوری اسلامی
فیلم‌نامه‌نویسان اهل ایران
کارگردانان فیلم اهل ایران
مسلمانان سابق اهل ایران
مسلمانان سابق
منتقدان اسلام
مهاجران ایرانی به ایالات متحده آمریکا
نویسندگان مرد اهل ایران