جوملا

جوملا  یک سامانه مدیریت محتوا آزاد و متن‌باز مخصوص انتشار محتوای وب در وبگاه است. جوملا در یک چارچوب نرم‌افزاری تحت وب مدل-نما-کنترل‌گر ساخته شده که می‌تواند به‌طور مستقل از سیستم مدیریت محتوا استفاده شود. جوملا به زبان پی‌اچ‌پی نوشته شده‌است و از پایگاه دادهٔ مای‌اس‌کیوال استفاده می‌کند.

قابلیت‌های جوملا! شامل امکان بارگذاری موقت در حافظه برای بهبود کارایی (caching)، ایجاد فهرست خودکار، ارسال خبر از طریق قالب RSS، ارائهٔ نسخه قابل چاپ، بخش‌های کوتاه خبری، تالار گفتگو، نظر سنجی، تقویم، جستجوی اینترنت و پشتیبانی از زبان‌های متعدد (از جمله فارسی) است.

علاوه بر امکانات پایه، افزونه‌هایی (شامل کامپوننت، ماژول، پلاگین، قالب، بسته زبان) هستند که به امکانات جوملا می‌افزایند. بیش از ۱۰٬۲۰۰ افزونهٔ رایگان و تجاری در شاخه رسمی افزونه‌های جوملا وجود دارد.

نام جوملا گرفته شده از واژه‌ای در زبان سواحیلی است که به معنی «جملگی» یا «همگی» و همچنین «همگی باهم» است. جوملا با اجازه‌نامهٔ جی‌پی‌ال منتشر می‌شود.

تاریخچه 
پیشینه این سیستم به سال ۲۰۰۱ و نرم‌افزار مامبو برمی گردد که توسط گروه مایکرو در استرالیا ایجاد شد. مامبو خیلی سریع جهانی شد و با ارائه ایده‌های مختلف توسط مهندسان و گرافیست‌ها، قدرتمند و به تدریج فراگیر شد. در سال‌های بعد در اثر اختلافاتی که در تیم مامبو به وجود آمد، گروهی از افراد تیم دور هم جمع شدند و جوملا را جایگزین مامبو کردند. جوملا با استفاده از زبان برنامه‌نویسی PHP ساخته شده‌است و از تکنولوژی برنامه‌نویسی شی گرا و پلت فرم‌های طراحی نرم‌افزار استفاده می‌کند. داده‌ها را در پایگاه داده‌های sql ذخیره می‌کند و شامل ویژگی‌هایی مانند جستجو، ذخیره‌سازی صفحه، نظر سنجی، آر اس اس خوان، نسخه قابل چاپ از صفحات، اخبار، وبلاگ و حمایت از زبان‌های بین‌المللی می‌شود.

تاکنون پنج نسخه توسط جوملا ارائه شده‌است که شامل نسخه‌های ۱، ۱٫۵، ۱٫۶، ۱٫۷، ۲٫۵ و جدیداً ۳٫۹ می‌باشد. هم‌اکنون فقط یک نسخه توسط گروه جوملا پشتیبانی و به روز رسانی می‌گردد که همانا نسخه ۳ جوملا است.

اولین نسخهٔ جوملا! نسخهٔ ۱٫۰٫۰ بود که در ۱۶ سپتامبر ۲۰۰۵ عرضه شد. این نسخهٔ جوملا در واقع بسته‌بندی جدیدی از نسخهٔ ۴٫۵٫۲٫۳ از نرم‌افزار مامبو بود که ایرادهای آن گرفته شده بود. در نقشه راه توسعه این پروژه تصمیم گرفته شده که نسخه ۱٫۵ این برنامه با زبان PHP نسخه ۵ از ابتدا نوشته شود.

جوملا ۱٫۷ و ۱٫۵ تا ۲۴ فوریه پشتیبانی می‌شدند و از آن به بعد تنها از جوملا ۲٫۵ پشتیبانی شد. پشتیبانی از نسخه جوملا ۲٫۵ نیز ۳۱ دسامبر ۲۰۱۴ (۱۰ دی ۱۳۹۳) پایان پذیرفت.

جوملا ۳ از آوریل ۲۰۱۳ در دسترس قرار گرفت و آخرین نسخه آن یعنی ۳٫۱۰ همزمان با انتشار نسخه پایدار جوملا ۴ در ۱۷ اوت ۲۰۲۱ (۲۶ مرداد ۱۴۰۰) در دسترس قرار گرفت. جوملا ۳٫۱۰ پلی برای مهاجرت به جوملا ۴ محسوب شده و تا ۲ سال از تاریخ انتشار پشتیبانی خواهد شد. جوملا ۴ حاوی تغییرات بسیار بزرگی نظیر بازنویسی کدها، مدیریت رسانه پیشرفته، رابط کاربری مدیریت جدید، سیستم گردش کار و… است.

تاریخچه نسخه‌های جوملا

نسخه‌های در حال استفاده 
نمودار زیر میزان استفاده از نسخه‌های مختلف جوملا را در بین تمام وب سایت‌هایی که از جوملا در مارس ۲۰۲۲ استفاده می‌کنند نشان می‌دهد.

جوایز

سهم بازار سیستم‌های مدیریت محتوا 
نمودار زیر سهم جوملا از بازار CMS را نشان می‌دهد (به عنوان مقایسه در برابر پیشرو فعلی بازار یعنی وردپرس).

روند جستجوهای گوگل 
نمودار زیر روند جستجوهای جوملا در گوگل را در طول زمان نشان می‌دهد.

جستارهای وابسته 
 وردپرس
 دروپال
 فهرست سامانه‌های مدیریت محتوا

نکته‌ها

منابع

پیوند به بیرون 
 
 

چارچوب‌های پی‌اچ‌پی
چارچوب‌های نرم‌افزاری تحت وب
سامانه‌های مدیریت محتوا
سامانه‌های مدیریت محتوای آزاد
نرم‌افزارهای ۲۰۰۵ (میلادی)
نرم‌افزارهای آزاد نوشته‌شده با پی‌اچ‌پی
نرم‌افزارهای اینترنتی لینوکس
نرم‌افزارهای توسعه وب
نرم‌افزارهای چندسکویی
نرم‌افزارهای منشعب‌شده
نرم‌افزارهای وب‌نوشت
نرم‌افزارهایی که از پروانه جی‌پی‌ال استفاده می‌کنند