سومار

سومار (به کُردی:سه‌ومار) شهری مرزی در بخش سومار شهرستان قصر شیرین در استان کرمانشاه ایران است.
این شهر به عنوان کوچکترین ترین نقطه شهری در استان کرمانشاه و همچنین کوچکترین شهر در ایران شناخته میشود‌.

در کتیبه های آشوری نام شهر سومار به شکل دیرین آن یعنی سومورزو ذکر شده است این کلمه را به لغت اوستایی می توان به معنی زمین چمنزاری گرفت. می دانیم که این شهر مکان قشلاقی ایلات منطقه بوده است
سومار کم جمعیت‌ترین شهر ایران و یکی از شهرهای شهرستان قصرشیرین است که بین دو استان کرمانشاه  و ایلام تقسیم شده است. این شهر مرزی میان بلندی‌های سارات، چغاامان و اردوبان قرار دارد و بلندی‌های مرزی گیسکه و کهنه‌ریگ همچون دیوار بلندی در غرب شهر قرار گرفته‌است.

این منطقه فرصت و مکانی خوب است برای عبور قاچاقچیان مرزی گیلانغرب و قصرشیرین که اکثر آنها جوانان هستند که شغلی برای آنها در شهر خود نبوده و عبور از مناطق صعب‌العبور این مرز فرصت قاچاق اسلحه ، سوخت ، قطعات خودرو ، مشروبات الکلی و … فراهم می‌سازد 

سومار در مرز ایران و عراق واقع شده و فاصله آن با شهر مندلی عراق پانزده کیلومتر و یکی از نزدیکترین شهرهای ایران به بغداد است. این شهر دارای آب و هوایی ملایم در زمستان و تابستان‌هایی نسبتاً گرم است. سطح آن نیز با تپه‌ماهور پوشیده شده‌است.

کشاورزی و دامپروری رونق خاصی در این منطقه دارد و محصولات باغی آن مرکبات و انگور و خرماست. انواعی از محصولات جالیزی دراین منطقه رشد می‌کند. نفت‌شهر نیز از توابع آن دارای منابع گازی و نفتی است که هم‌اکنون از آن‌ها استفاده می‌شود. در این منطقه رودخانه دائمی کنگیر جاری است.

سومار در زمان جنگ ایران و عراق به تصرف نیروهای عراقی درآمد. از جمله عملیات‌های جنگی انجام‌شده در این منطقه عملیات مطلع‌الفجر بود.حفاظت از مرزهای سومار به عهده تیپ 284 نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران است. 

سومار از ۳۱ شهریور ۱۳۲۴ با تصویب هیئت وزیران، مرکز بخش ارگوازی(ارکوازی) و این بخش همراه با و گیلانغرب سرپل ذهاب، بخش‌های شهرستان تازه‌تأسیس قصر شیرین شدند.
در کتیبه های آشوری نام شهر سومار به شکل دیرین آن یعنی سومورزو ذکر شده است این کلمه را به لغت اوستایی می توان به معنی زمین چمنزاری گرفت. می دانیم که این شهر مکان قشلاقی ایلات منطقه بوده است

جمعیت 
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۱۸۰ نفر (۹ خانوار) بوده‌است؛ که با این حساب، این شهر جزو ۱۰ شهر دارای کمتر از ۱۰۰۰ نفر جمعیت در ایران است.

جنگ ایران و عراق

بمباران شیمیایی 
نخستین بار در ۱۸ دی‌ماه ۱۳۵۹ شهر سومار مورد حملهٔ شیمیایی ارتش بعث عراق قرار گرفت.
ارتش بعث عراق سومار را در ۱۶ مهر ۱۳۶۶ مورد حملهٔ شیمیایی قرار داد که شمار زیادی از ساکنان آن کشته شدند.

آزادسازی سومار 
سومار در تاریخ ۸ مرداد ۱۳۶۷ به‌طور کامل از دست نیروهای عراقی آزاد شد.

وضعیت کنونی مردم سومار 
با آغاز جنگ ایران و عراق، اغلب مردم سومار در شهرهای نزدیک استانهای کرمانشاه و ایلام مستقر هستند. بیشتر مردم این بخش از مردمان ایل کلهر می‌باشند، و هم‌اکنون در شهر گیلانغرب و ایوان زندگی می‌کنند.

زبان ، دین و مذهب 
مردم سومار همگی کُرد هستند و به زبان کردی کلهری تکلم می‌کنند . 

مردم سومار مسلمان و پیرو مذهب شیعه و سنی هستند .

قومیت
مردم شهر سومار کرد بوده و از ایلات کلهر ، بولی، ارکوازی و..... تشکیل شده است.

منابع 
 اطلاعات جغرافیایی

شهرستان قصر شیرین
شهرهای استان کرمانشاه
شهرهای شهرستان قصر شیرین
شهرهای نابودشده
مناطق مسکونی کردنشین در استان کرمانشاه
مرز ایران و عراق
پایانه‌های مرزی ایران و عراق