جونقان

جونـِقان مرکز بخش جونقان در شهرستان فارسان و استان چهارمحال و بختیاری است. این شهر در دل رشته کوه‌های زاگرس و در دامنه جنوبی قله جهانبین واقع شده‌است.

وجه تسمیه 
در باره وجه‌ تسمیه این‌ شهر آرای‌ گوناگونی‌ وجود دارد، از جمله‌ گفته‌ شده‌ است‌ که‌ اهالی آن‌ از اعقاب‌ ترکان‌ قشقایی مهاجری‌ بودند که‌ برای‌ تملک‌ مراتع‌ و چراگاههای‌ شهر، با بختیاری‌ها درگیریهای‌ بسیاری‌ داشتند که‌ طی‌ آن‌ عده‌ای‌ نیز کشته‌ شدند؛ از این‌رو، جونقان‌ به‌ معنای‌ محل‌ جاری‌شدن‌ خون‌ دانسته‌ شده‌ است‌ (در ترکی‌، قان‌ به‌ معنای‌ خون‌ است‌). دیگر اینکه‌ به‌ سبب‌ کشاورزی‌ پررونق‌ این‌ محل‌، نام‌ آن‌ ابتدا جای‌ دهقان‌ بوده‌ و سپس‌ تبدیل‌ به‌ جانقان‌ و جونقان‌ شده‌ است‌. همچنین‌، این‌ شهر به‌ لُری‌ «گینه‌کان‌» نیز خوانده‌ می‌شود

مردم 
مردم شهر جونقان از قوم لرِ بختیاری و ایل قشقایی هستند و به زبان‌های لری بختیاری، ترکی قشقایی  سخن می‌گویند.
زبان مردم جونقان در کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران لری بختیاری و مذهب آنها شیعه ذکر شده است.

جمعیت 
جمعیت این شهر بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۴٬۴۳۳ نفر (در ۴٬۱۵۴ خانوار) بوده‌است.

اماکن گردشگری 
مکان‌های دیدنی شهر جونقان عبارتند از:

حمام تاریخی کربلایی موسی

قلعه جونقان

آبشار کردیت

بنای طاق سنگی خان اوی

چشمه‌های باغ رستم

چشمه بلبل

چشمه صالح

سنگ نوشته سراب جونقان

قزقلعه سی (قلعه دختر)

مین زر داشی

قورد دلیگی

کنده باخان

پیرویس

باغهای بکان

پل قز جونقان

آثار تاریخی

کتیبه سراب 
سنگ نوشتهٔ سراب جونقان که بر فراز ارتفاعات جهان بین در کناره یکی از مسیرهای مربوط به جاده باستانی دزپارت بر روی صخره‌ای حکاکی گردیده و مربوط به زمان قاجاریه است. این سنگ نوشته در سال جلوس مظفر الدین شاه و در ماه فلکی میزان که برابر با مهرماه است و در اواسط ماه شعبان نوشته شده و موضوع آن دربارهٔ بیماری وبا و شیوع آن در تمام میزدج است که در آن حال گروهی از خوانین از جونقان کوچ و در سراب سکنی گزیده‌اند. این سنگ نوشته در دامنهٔ کوه جهان بین و در کنار چشمهٔ سراب خودنمایی می‌کند.

طاق سنگی خان اوی 
در نزدیکی شهر جونقان آثار بقایای جاده سنگفرش نردبانی (دزپارت، اتابکی، لینچ یا بختیاری) باقی‌مانده‌است که معرف هویت تجاری این شهر از قدیم ترین ازمنه بر سر راه تجاری فرهنگی و ارتباط دهنده نجد مرکزی ایران به جلگه بین‌النهرین سفلی می‌باشد. همچنین به واسطهٔ کنترل آمد و شد در این جاده در نزدیکی این شهر، در کنار محل تلاقی دو سر شاخه رودخانه کارون به نام‌های رودخانهٔ کیار (کلار) و آب جونقان در ابتدای تنگ درکش ورکش آثار سنگی طاق سنگی در عرف محل خان اوی (به ترکی به معنای خانهٔ خان) به چشم می‌خورد که بر اساس حفاری‌های باستان‌شناسی انجام شده، قدمت آن‌ها حد فاصل ادوار پیش از اسلام تا دورهٔ اتابکان را پوشش می‌دهد.

قلعه جونقان 
قلعه شخصی سردار اسعد بختیاری  که بعداز بازگشت از اروپا ساخته شد و  این بنای دو طبقه اواخر دورهٔ قاجاریه با الهام از کاخ‌های اروپایی قرن نوزدهم میلادی با و از پایگاه‌های مشروطیت بود.

آبشار کِرِدیت 
 آبشار کردیت در نزدیکی شهر جونقان در شهرستان فارسان و از توابع استان چهارمحال و بختياري قرار گرفته است.این آبشار در مسیر رود جونقان در تنگه درکش ورکش جونقان قرار گرفته‌است. این  آبشار توسط رودخانه جونقان به رودخانه کاج و در نهایت به رود کارون می ریزد.

مدارس و مساجد 
دانشگاه‌های پیام نور، دانشکده فنی و دانشکده کشاورزی از جمله موسسات عالی این شهر است. ۷۰ درصد مدارس شهر و ۵۰ درصد مساجد جونقان توسط مردم شهر و خیرین جونقانی ساخته شده‌است.

منابع 

شهرهای استان چهارمحال و بختیاری
شهرهای شهرستان فارسان
ویکی‌سازی رباتیک