خرمگس (رمان)

خرمگس  رمانی از نویسندهٔ ایرلندی، اتل لیلیان وینیچ است که در ژوئن سال ۱۸۹۷ میلادی در ایالات متحده آمریکا و در سپتامبر همان سال در انگلستان منتشر شد.

داستان کتاب در ایتالیای تحت نفوذ اتریش در دههٔ ۱۸۴۰ میلادی می‌گذرد که زمانه‌ای پر از آشوب و خیزش بود. شخصیت اصلی داستان، آرتور بورتون است که سردستهٔ جنبش جوانان است و دشمنش پدر مونتانلی است. دنباله‌ای از روابط تراژیک بین آرتور و دختر محبوبش، جما، در داستان پیش می‌آید. این کتاب، داستان ایمان، بیداری از خواب و خیال، دگرگونی، عشق و شجاعت است.

زمینه تاریخی کتاب 
در رمان خرمگس، فعالیت سازمان «ایتالیای جوان» طی سالیان ۳۰ تا ۴۰ قرن نوزدهم ترسیم شده‌است، در آن عصر، پس از قلع و قمع ارتش ناپلئون، سراسر ایتالیا به هشت کشور جداگانه تقسیم گشته و عملاً در اشغال ارتش اتریش بود، رئیس کلیسای کاتولیک، پاپ رم، از اشغالگران اتریشی حمایت می‌کرد، ملت ایتالیا نیز زیر این یوغ دوگانه رنج می‌بُرد و ستم می‌کشید، در سال ۱۸۳۱ ژوزف مازینی، انقلابی مشهور ایتالیا که از میهن خود رانده شده بود، سازمان مخفی «ایتالیای جوان» را پایه‌گذاری کرد، آغاز وقایع رمان، مربوط به سال ۱۸۳۳ است، آن سال در نواحی مختلف ایتالیا مردم دست به قیام‌های مسلحانه می‌زدند، اتریشی‌ها با دستیاری حکومت‌های محلی، قیام‌های مردم را با قساوتی بی‌سابقه در هم می‌شکستند، ظاهراً همه توجه نویسنده به تصویر کاراکتر قهرمانی یک فرد انقلابی معطوف بوده‌است، وینچ، با خلق سیمای یک قهرمان مبارز در عین حال با نیرویی شگرف، نقاب تقدس را از چهره خادمین کلیسا می درد، «آرتور» جوان گُمان می‌برد که کلیسا راهنمای ملت است اما در برخورد با واقعیات، پوچی این پندار را عمیقاً درک می‌کند، وینچ با مهارتی بسیار، سیمای باشکوه یک قهرمان را می‌آفریند، نویسنده، رمان خود را بر پایه افکار انتزاعی و اخبار جراید بنا نمی‌کند، بلکه به خلق سیما هائی زنده و تابناک می‌پردازد، سراسر رمان سرشار از عشق عمیق به انسانها است، چهرهٔ خرمگس، درخشان‌ترین چهرهٔ یک مبارز واقعی در سراسر ادبیات جهان است، این کتاب تاکنون به زبان‌های هلندی، آلمانی، لهستانی، عبری، روسی، فرانسوی، چینی، مجارستانی، ژاپنی و بیش از بیست زبان دیگر ترجمه شده‌است

برگردان فارسی 
تاکنون برگردان‌های زیادی از این کتاب منتشر شده‌است.
نخستین چاپ در سال ۱۳۴۱ توسط سازمان کتابهای جیبی (فرانکلین) با ترجمه خسرو همایون‌پور و دومین در سال ۱۳۵۳ توسط انتشارات عارف با ترجمه حمید کمازان منتشر شده‌است.

اقتباس در تئاتر 
 خرمگس یا فرزند کاردینال نوشته جورج برنارد شاو - ۱۸۹۸
 خرمگس نوشته اس. رابسون، ای. روز و اتل لیلیان وینیچ - ۱۸۹۹
 ژرتا اسوبودی نوشته ال. آوریان (به زبان روسی) - ۱۹۰۶
 اوواد نوشته وی. زولوتارف (به زبان روسی) - ۱۹۱۶
 اوواد نوشته آ. ژلیابوژزسکی (به زبان روسی) - ۱۹۴۰

اقتباس سینمایی 
 کرازانا، جمهوری سوسیالیستی گرجستان شوروی، کوته مردجانیشویلی - ۱۹۲۸
 اوواد، شوروی، الکساندر فاینتسیمر - ۱۹۵۵
 خرمگس، نیکولای ماشچنکو - ۱۹۸۰
 ریوارس، جمهوری سوسیالیستی گرجستان شوروی، بی. چخیزه - ۱۹۸۷
 نیومنگ، چین، وی. تیان‌مینگ - ۲۰۰۳

جستارهای وابسته 
 خرمگس اجتماعی - کسی که نظریات و روال جامعه را نقد کرده و مانند خرمگسی، اسب کرخت جامعه را وادار به حرکت کند. سقراط اولین کسی بود که خود را خرمگس اجتماع نامید.

پانویس

منابع

پیوند به بیرون 
  - به زبان انگلیسی

ادبیات داستانی در دهه ۱۸۴۰ (میلادی)
رمان‌اول‌ها
رمان‌های ۱۸۹۷ (میلادی)
رمان‌های آمریکایی سده ۱۹ (میلادی)
رمان‌های آمریکایی مورد اقتباس در فیلم‌ها
رمان‌های ایرلندی مورد اقتباس در فیلم‌ها
رمان‌های بریتانیایی ۱۸۹۷ (میلادی)
رمان‌های بریتانیایی سده ۱۹ (میلادی)
رمان‌های بریتانیایی مورد اقتباس در نمایشنامه‌ها
رمان‌های مورد اقتباس در اپراها
رمان‌های مورد اقتباس در مجموعه‌های تلویزیونی
رمان‌های نخست ۱۸۹۷ (میلادی)
رمان‌های واقع‌شده در ایتالیا
رمان‌های واقع‌شده در دهه ۱۸۴۰ (میلادی)
فلسفه ذهن