اسرا (رده‌بندی)

نظام ارزیابی و رده‌بندی سنی بازی‌های رایانه‌ای (ESRA) یک سازمان نظارتی ایرانی است که به رده بندی سن و امتیاز دادن به محتواهای آسیب رسان در بازی های رایانه ای می پردازد. این شرکت در سال ۱۳۸۶ توسط بنیاد ملی بازی های رایانه ای ایران تأسیس شده و دارای وضعیت یک پروژه تحقیقاتی است.

اهمیت رده‌بندی سنی بازی‌های رایانه‌ای 
یکی از مهم‌ترین دلایل گرایش شدید افراد به دنیای مجازی این است که فرد در برخورد با این دنیای نامحدود و جدید، می‌تواند مفاهیمی چون شجاعت، ترس ، لذت ، سرعت ، قدرت ، مدیریت و امثال آن‌ها را تجربه نماید. تجربه چنین مفاهیمی در دنیای واقعی و در زمانی بسیار کوتاه، تقریباً غیرممکن و محال می‌باشد؛ بنابراین روز به روز به تعداد افراد مخاطب بازی‌های رایانه‌ای افزوده می‌شود و این در حالی است که تنوع سنی علاقه‌مندان به بازی‌های رایانه‌ای نیز گسترش می‌یابد. بازی‌های رایانه‌ای می‌توانند تأثیرات ویژه‌ای را بر مخاطبین خود داشته باشند. برای نمونه در یک بازی خشن، بازیکن ممکن است روزها و ماه‌های متمادی نقش خاصی را در بازی به عهده گرفته و با همزادپنداری، نقش خود را در داستان بازی ببیند و با فهم کامل آن، کاملاً تحت تأثیر آن قرار گیرد. بدین‌ترتیب، تأثیرات ناشی از بازی‌های رایانه‌ای می‌توانند چندین برابر یک فیلم در کاربر ایجاد واکنش نماید.
با توجه به وجود صحنه‌های غیراخلاقی، خشن، دلهره‌آور و از این قبیل، در بسیاری از بازی‌ها و همچنین نگرانی‌های فرهنگی، تربیتی و اجتماعی خانواده‌ها و مسؤولین فرهنگی کشورهای مختلف، کشورها را به تدوین نظام ویژه‌ای برای رده‌بندی بازی‌های رایانه‌ای وادار کرده‌است. با تدوین این نظام و داشتن کنترل‍های لازم و ارایه اطلاعات دقیق به خانواده‌ها، می‌توان از صدمات جبران‌ناپذیری که گروه سنی اصلی مخاطب این گونه بازی‌ها یعنی کودکان و نوجوانان را تهدید می‌کنند، جلوگیری به عمل آورد.

عوامل شکل‌گیری ESRA 
پس از تشکیل بنیاد ملی بازیهای رایانه‌ای در ایران، همواره «فرهنگ استفاده مطلوب از بازی‌های رایانه ای» به عنوان یک هدف اساسی و مهم تعیین شد. علت انتخاب چنین هدفی در ایران، بهره‌مندی از قدرت آموزشی و تأثیرگذاری بازی‌های رایانه‌ای و دور شدن از احتمال ابتلا به اختلالات روحی و روانی و آسیب‌های منجر به استفاده نامناسب از آن بود. اما چه عواملی باعث شکل‌گیری نظام رده‌بندی سنی بازی‌ها شد:
 عدم وجود الگوی مناسب در استفاده از بازیهای رایانه ای
 تأثیرات سوء جسمانی و روانی بازی‌های رایانه‌ای
 استفاده هژمونیک نظام سرمایه‌داری از بازی‌ها در جهت تأثیرگذاری فرهنگی-اجتماعی
 نگرانی والدین و عدم اطلاع آنها از محتواهای نامناسب این رسانه جدید تعاملی
 نگاه باشد یا نباشد و حاکم بودن رویکردی انفعالی در این عرصه

دیدگاه‌های مطالعاتی و تحقیقاتی اسرا 
برای تدوین این نظام، سعی شده‌است در مرحله اول با تکیه بر نظریه‌های موجود در علوم مختلف و مرتبط با این موضوع، بستری با پشتوانه علمی مناسب ایجاد گردد تا در مراحل اجرایی این نظام و انجام تحقیقات میدانی، میزان تصحیحات به حداقل برسد. یکی از مهم‌ترین مراحل برای تدوین این نظام، تحقیق و بررسی در مورد علومی بود که در این موضوع نظرات تأثیرگذار و جامع دارند. پس از تحقیقات انجام شده، سه شاخه از علوم برای این مرحله در نظر گرفته شدند که عبارتند از:

· روانشناسی یا علم رفتارشناسی

· جامعه‌شناسی، علم اجتماع و تعامل انسان‌ها

· علوم و معارف اسلامی

آرم‌های رده‌بندی سنی

تصویرنگارهای محتوایی 
یکی از فعالیتهایی که از ابتدای سال ۹۵ توسط نظام ESRA جهت افزایش آگاهی خانواده‌ها در حوزه بازی‌های ویدئویی انجام می‌گیرد، مشخص کردن شدت تأثیرگذاری محتواهای آسیب رسان بازی‌ها بر روی مخاطبان خود از طریق امتیاز دهی به هر یک از محتواهاست، که بوسیله درج تصویرنگارهای محتوایی بر روی بسته‌بندی بازی‌ها به اطلاع خانواده‌ها می‌رسد و آنها می‌توانند در هنگام خرید بازی با دقت به این تصویرنگارها از شدت تأثیرگذاری هر یک از محتواهای آسیب رسان آن بازی مطلع شوند. این تصویرنگارها یا علائم هشدار دهنده عبارتند از:

به جز ۵ تصویرنگار محتوایی، یک تصویر نگار با نام "مهارت انجام بازی" نیز وجود دارد که این تصویرنگار میزان مهارت مورد نیاز برای انجام بازی را مشخص می‌کند و مخاطبان با توجه به امتیازی که برای این تصویرنگار در نظر گرفته شده‌است به میزان سختی انجام بازی پی می‌برند. به‌طور مثال امکان دارد یک بازی رده ۳+ (مناسب برای همه سنین) دریافت کرده باشد، یعنی فاقد محتوای آسیب رسان باشد، ولی سبک بازی به گونه ای باشد که انجام بازی نیاز به مهارت بالا داشته باشد و مناسب بازیکنان مبتدی نباشد. خانواده‌ها از طریق این تصویرنگار می‌توانند بازی‌های مناسبتری را برای فرزندان کودک و خردسال خود تهیه کنند.

چگونگی رده بندی اسرا 
مراحل رده بندی سنی در اسرا به ترتیب شامل:

 تشکیل شناسنامه بازی
 تهیه فیلم کامل از بازی
 تحلیل و استخراج موارد آسیب رسان
 پیشنهاد رده سنی مناسب
 نهایی سازی رده سنی و ورود آن به سامانه اسرا
 انتشار بازی با درج رده سنی و نمایه های مخصوص

می شود.این رویه به صورت کلی است.رویه بازی های پلتفرم pc و کنسول با بازی های موبایلی و بازی های آنلاین متفاوت است.

نحوه و رویه رده بندی بازی های رایانه و کنسول 

 درخواست ناشر برای رده بندی بازی
 دریافت سورس بازی توسط ESRA و اطمینان از نام درست ، نوع سورس و تعداد منبع رسانه
 ورود اطلاعات دقیق بازی در سامانه
 ارسال بازی برای تهیه فیلم به کارشناس مربوطه و استخراج داستان بازی توسط روایتگر
 تهیه فیلم کامل از بازی
 پیشنهاد رده سنی مناسب
 تایید و انتشار

منابع 
 وب سایت رسمی www.esragames.com
 مجله دنیای بازی شماره ۴۸ پانزده بهمن ۱۳۸۷ صفحهٔ ۱۳

بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای

جستارهای وابسته 
 رده‌بندی سنی بازی‌های رایانه‌ای
 پِگی
 ای‌اس‌آربی

بازی‌های ویدئویی بر پایه رده‌بندی سنی
سامانه‌های رتبه‌بندی محتوی رسانه
موسسات بازی‌های ویدئویی
مطالعات رسانه
سازمان‌های ارتباطات و رسانه