وارونگی (هواشناسی)

وارونگی دما (همچنین وارونگی گرمایی یا اینورژن) به پدیده‌ای گفته می‌شود که در آن برخلاف حالت طبیعی با افزایش ارتفاع، دما نیز زیاد می‌شود و در این شرایط درجه حرارت پائین جو کمتر از طبقه فوقانی می‌باشد. وارونگی دما معمولاً باعث به دام افتادن آلودگی هوا در ارتفاع نزدیک زمین می‌شود.

عوامل ایجاد وارونگی دما 

عوامل زیر موجب می‌شود که هنگام شب تشعشع (از زمین) شدید شده و سطح زمین به سرعت حرارت خود را از دست دهد و خیلی زود سرد شود و وارونگی دما پدید آید.
 وجود هوای سرد و خشک که باعث جذب تشعشع جزئی حرارت زمین می‌گردد.
 آسمان صاف و بدون ابر که عمل تشعشع را سرعت می‌بخشد.
 هوای آرام و بدون باد که باعث عدم تداخل هوای سرد و گرم شود.

در شهرهای گوناگون 

طبق آماری که در طول ۵ سال از ایستگاه مهرآباد تهران گرفته شده‌است، بیشترین میزان ارتفاع وارونگی دما در فصل پاییز ۴۱۹ متر، در فصل زمستان ۴۰۴ متر، در بهار ۳۵۴ متر و در تابستان ۳۸۴ متر بوده‌است. همچنین میانگین مدت زمان وارونگی دما ۲۳۹ روز بوده‌است که در بهار، ۵۷ روز، در تابستان ۶۱/۲ روز، در پاییز ۵۸ روز و در زمستان ۶۱/۲ روز بوده‌است.
هوای شهر مشهد بیش از ۲۷۰ روز در سال در حالت وارونگی قرار دارد.

منابع 
 دانشنامه رشد
 پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور
 ویکی‌پدیای انگلیسی

پیوند به بیرون 
 دانشنامه رشد
 وارونگی هوا؛ باری برکوه مشکلات
 چه عواملی باعث آلودگی بیشتر هوا می‌شود

جستارهای وابسته 

 هوا
 هواشناسی

انتشار فرکانس رادیویی
ترمودینامیک جوی
هواشناسی
هواکره