کلاشینکف

کَلاشْنیکُف (به‌طور خلاصه: کِلاش)   (همچنین شناخته شده با نام کِلاشینکُف) خانواده‌ای از تفنگ‌های تهاجمی با «آتش تحت اختیار» است که کنسرن کلاشینکف آن را تولید کرده است. این سلاح با فشنگ‌های کالیبر ۳۹×۷٫۶۲ تغذیه می شود و با فشار غیرمستقیم گاز باروت مسلح میشود و دارای برگه ناظم آتش سه وضعیتی است که سلاح را به ترتیب(از بالا به پایین) به سه حالت ضامن، رگبار ( خودکار ) و تک تیر ( نیمه خودکار ) درمی‌آورد. AK مخفف آفتامات کَلاشنیکُف  است. آفتامات در زبان روسی به معنای اسلحه خودکار می‌باشد و عدد ۴۷ نیز اشاره به سال ۱۹۴۷ است که اسلحه مزبور به‌وفور در خط تولید قرار گرفت. نام این سلاح برگرفته از نام طراح آن میخائیل تیموفویچ کلاشنیکُف است. (وی طراحی این اسلحه را با الهام از اشتروم گور ۴۴ که یک سلاح ساخت آلمان نازی بود انجام داد و به‌دلیل اتمام جنگ و از هم پاشیدگی ارتش آلمان (۱۹۴۵–۱۹۳۵)، بسیاری از طرح‌های نخبگان آلمانی در بسیاری از زمینه‌ها، توسط امریکا، شوروی و دیگر کشورها به سرقت رفته و بسیاری از آن‌ها، بعدها با نام‌های دیگری ساخته و رونمایی شدند.)

تولید انبوه AK-47 از سال ۱۹۴۷ در اتحاد جماهیر شوروی آغاز شد و با توجه به سهولت استفاده و نگهداری، قدرت بالا، هزینه اندک تولید و دوام بالا به محبوب‌ترین اسلحه میان اسلحه‌های تهاجمی در جهان تبدیل شد. سلاح‌های AK-M (تولید شده در سال ۱۹۵۹ میلادی)، AK-74 با کالیبر پایین‌تر ۵٬۴۵ میلی‌متری (تولید در سال ۱۹۷۴ میلادی) و Type-56 مدل تولید چین AK-47 از مشهورترین انواع کالاشنیکف هستند. از زمان آغاز تولید این سلاح تاکنون بیش از ۲۰۰ میلیون قبضه کلاشنیکف در شوروی و کشورهای دیگر ساخته شده‌است. بنابر آمار، مسلسل کلاشنیکُف طی ۵۰ سال گذشته بیش از بقیه انواع مسلسل‌ها، چه در دست انقلابیون و چه توسط نیروهای نظامی و امنیتی، برای کشتار به‌کار رفته‌است. سازنده این اسلحه میخائیل کلاشنیکف گفته که هر وقت می‌بینم اسلحه‌ای که برای دفاع از کشورم دست گروه‌های تروریستی است از خود می‌پرسم چه شد که این اتفاق افتاد؟ کاش به جای آن یک ماشین چمن زنی خلق میکردم . از حدود ۵۰۰ میلیون تفنگ در جهان، در سال ۲۰۰۴، حدود ۱۰۰ میلیون آن‌ها از خانوادهٔ کلاشنیکف بودند.

تاریخچه 
آکا-۴۷ که از فشنگ ۳۹×۷٫۶۲ استفاده می‌کند که توسط میخائیل کالاشنیکف در جریان جنگ جهانی دوم با الهام از اولین تفنگ تهاجمی جهان یعنی اس‌تی‌جی-۴۴ طراحی شد. در سال‌های بعد تغییرات زیادی بر روی این سلاح صورت گرفت و در دهه ۱۹۶۰ آکاام (کالاشنیکف مدرن) و در سال ۱۹۷۴ آکا-۷۴ که کالیبر آن به ۵٫۴۵ کاهش پیدا کرده و از فشنگ ۳۹×۵٫۴۵ استفاده می‌کند، در ارتش شوروی جایگزین آن شد. از سال ۱۹۹۱ آکا-۷۴ام سلاح سازمانی امروزین روسیه انتخاب شده و از دهه ۱۹۹۰ ساخت سری آکا-۱۰۱ این اسلحه که از کالیبرهای دیگر استفاده می‌کند آغاز شد.

انواع 
این تفنگ خشاب‌های۵، ۱۰، ۲۰ ۳۰، ۴۰، ۵۰، ۷۵، ۱۰۰ و ۱۲۵ فشنگی دارد و با روش غیرمستقیم و با فشار گاز ناشی از انفجار باروت مسلح می‌شود و با هوا نیز خنک می‌شود، سیستم قفل گلنگدن آن از نوع چرخشی است. این سلاح با دو نوع قنداق ساخته می‌شود که تاشو بر دو نوع اصلی ویک نوع فرعی (منظور از فرعی این است که تازه به بازار عرضه گردیده‌است) ساخته شده‌است. نوع اول قنداق‌های تاشو، تاشو از زیر نام دارد دوم تاشو از بغل و سوم (که تازه‌وارد بازار شده) تلسکوپی نامدارد که در همان مکان به جلو و عقب می‌رود. نوع تاشو آن به سبب اشغال فضای کمتر و حمل آسان‌تر مورد توجه‌است و به سبب کوچکی و سبکی نسبی در جنگ‌های چریکی (پارتیزانی) کارایی دارد. کالیبر اصلی آن ۷٫۶۲ میلی‌متر است؛ ولی در کالیبرهای دیگر نیز ساخته شده‌است. بدنه آن از فولاد نرم ساخته شده و دیگر بخش‌ها پرس‌کاری شده‌است. AK-47M نسخه نیروهای ویژه که در دهه 1980توسعه یافت و مشابه AK-47است و توان نصب سامانه دید در شب و نارنجک اندازهای متنوع تری روی آن وجود دارد

بُرد 
ستون مدرج ان از ۱تا۸ و ۱تا۱۰ است که هر عدد ضریب ۱۰۰ متر است. برد مؤثر آن ۳۰۰ تا ۴۰۰ متر و برد مفید آن ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ متر است. حداکثر برد آن ۲۰۰۰متر است. برد مؤثر مسافتی است که مرمی بر علیه اهداف مؤثر بوده و آسیب جدی می‌رساند و برد مفید مسافتی است که به وسیله سلاح قابل نشانه‌گیری است. برد نهایی یا حداکثر برد مسافتی است که مرمی می‌تواند طی کند. برای اندازه‌گیری برد نهایی سلاح در زاویه ۴۵ درجه یک فشنگ شلیک می‌کند. سرانجام مرمی بر اثر کاهش انرژی و سرعت و تحت تأثیر نیروی گرانش زمین به زمین می‌افتد که به آن مسافت برد نهایی می‌گویند.

ابعاد 
با قنداق چوبی ثابت:

۸۸۰ میلی‌متر (۳۵ اینچ)

با قنداق تاشو بزرگ: ۸۷۵ میلی‌متر (۳۴٫۴ اینچ)

با قنداق تا شده: ۶۴۵ میلی‌متر (۲۵٫۴ اینچ)

به‌کارگیری 

در دوران جنگ سرد بسیاری از کشورهای جهان به ویژه بلوک شرق این سلاح را به کار گرفتند. در سال ۱۹۵۱ رسماً وارد ارتش روسیه گردید. سال ۱۹۵۹ ساخت نوع AKM (آفتامات کالاشنیکف مدرن) آغاز شد که برخلاف مدل آکا-۴۷ بدنه این سلاح ورقه پرسکاری است و در بخش‌های دیگر تغییراتی نیز داده شده‌است. کشورهای گوناگونی (بیشتر از بلوک شرق) و از جمله جمهوری اسلامی ایران این سلاح را در انواع گوناگون ساخته‌اند و هم‌اکنون این سلاح در سازمان رزم نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار دارد.

تولید 
تولید کلاشنیکف هنوز هم در آغاز قرن بیست و یکم ادامه دارد و سالانه به‌طور تقریبی حدود ۱۰۰ هزار قبضه از این سلاح در روسیه و حدود ۹۰۰ هزار قبضه دیگر در سایر کشورهای دنیا مانند بلغارستان، ایران، چین و لهستان تولید می‌شوند. کلاشنیکف‌های روسی در سال ۲۰۰۷ به قیمتی در حدود ۴۰۰ دلار برای هر قبضه به فروش می‌روند.

منابع

پیوند به بیرون 

 وبگاه رسمی سلاح کلاشنیکوف
 موزه کلاشنیکف 

تجهیزات نظامی (۱۹۴۹–۱۹۴۵)
تفنگ‌های جنگ سرد
جنگ‌افزارها و مهمات معرفی‌شده ۱۹۴۷ (میلادی)
جنگ‌افزارهای اتحاد شوروی در جنگ سرد
سلاح‌های انفرادی جنگ سرد
مشتقات کلاشنیکف
مشتقات کلاشینکف