سید هاشم آقاجری

سید هاشم آقاجری  استاد دانشگاه تربیت مدرس، تاریخ‌نگار و عضو سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران است. آقاجری از سال ۱۳۹۷ مشغول تدریس در موسسهٔ مطالعات سیاسی-اقتصادی "پرسش" است.

سخنرانی جنجالی 
وی در پی یک سخنرانی در همدان که در تاریخ ۲۹ خردادماه ۱۳۷۹ و به دعوت شورای هماهنگی گروه‌های جبههٔ دوم خرداد همدان به مناسبت سالگرد درگذشت علی شریعتی در خانه معلم این استان دربارهٔ پروتستانتیسم اسلامی و علی شریعتی صورت گرفته بود به اتهام توهین به «اسلام» و مقدسات مسلمانان دستگیر و به اعدام محکوم گردید. این حکم دو سال بعد به حبس تقلیل یافت.

آقاجری پس از ایراد سخنرانی دستگیر شد و کسانی چون محمدتقی مصباح یزدی خواستار اعدام او شدند. وی پس از چندی در دادگاه همدان محاکمه و محکوم به اعدام شد، اما دیوان عالی کشور به‌دلیل ایرادات وارده به روند رسیدگی قضایی، این پرونده را به دادگاه همدان بازگرداند. دادگاه همدان رأی قبلی خود را تأیید نمود؛ دیوان عالی نیز به‌دلیل بی‌توجهی صورت‌گرفته به ایرادات وارده، رسیدگی به پرونده را به دادگستری تهران محول کرد. سرانجام پس از اعتراضات گستردهٔ دانشجویان و انتقاد محمد خاتمی رئیس‌جمهور وقت ایران و بیانیهٔ علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران و هاشمی شاهرودی رئیس قوهٔ قضائیه مبنی بر این‌که اتهام مذکور از لحاظ فقهی از موارد ارتداد نیست در حکم وی تخفیف کلی داده شد و به سه سال زندان، دو سال تبعید داخلی و نیز پنج سال ممنوعیت از تدریس محکوم گردید.

دومین محکومیت 

آغاجری بعد از ارائهٔ سخنرانی در سال ۱۳۹۱ که در مراسم حمایت از دوساله‌شدن روزه‌داری اعتراضی مصطفی تاج‌زاده، انجام گرفته بود، به دادگاه احضار شد و در تابستان ۱۳۹۳، شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب، وی را به یک سال حبس تعزیری محکوم کرد.

آثارشناسی

تألیف 
 شریعتی: متفکر فردا (مجموعه مقالات)، تهران: مؤسسهٔ نشر و تحقیقات ذکر، ۱۳۷۹
 کنش دین و دولت در ایران عصر صفوی، تهران: مرکز بارشناسی اسلام و ایران، ۱۳۸۰
 حکومت دینی و حکومت دموکراتیک: مجموعه مقالات، (زیر نظر شورای بررسی)، تهران: مؤسسهٔ نشر و تحقیقات ذکر، ۱۳۸۱
 دین، قدرت و ثروت: محاکمه و دفاعیات، تهران: مؤسسهٔ نشر و تحقیقات ذکر، ۱۳۸۲
 آغاجری: متن کامل سخنرانی همدان، لایحهٔ دفاعیه، کیفرخواست و…، (گردآوری:) پوریا حاجی‌زاده و پردیس حاجی‌زاده، تهران: انتشارات جامه‌دران، ۱۳۸۲
 تاریخ و فرهنگ: مجموعه مقالات، تهران: انتشارات پنجره، ۱۳۸۴
 مقدمه‌ای به مناسبات دین و دولت در ایران عصر صفوی، تهران: انتشارات طرح نو، ۱۳۸۹
 از انجمن حجتیه تا سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی: خاطرات دکتر هاشم آقاجری (۱۳۳۶–۱۳۵۸)، (در گفتگو با:) حسین سپهرآزاد (میرزایی)، تهران: انتشارات کویر، ۱۳۸۹

ترجمه 
 تاریخ‌نگاری و جامعه‌شناسی تاریخی، گری جی. همیلتون (و دیگران)، تهران: انتشارات کویر، ۱۳۸۵
 دین و دولت و کاربست شریعت، محمد عابد جابری، تهران: انتشارات کویر، ۱۳۸۵
 تغییرات اجتماعی–اقتصادی در ایران عصر صفوی (قرن شانزدهم و هفدهم میلادی)، داریوش نویدی، تهران: نشر نی، ۱۳۸۶
 بینش و روش در جامعه‌شناسی تاریخی، تدا اسکاچپول، تهران: نشر مرکز، ۱۳۸۸

سایر آثار 
 برگزیدهٔ سیاحت‌نامهٔ بیگ، زین‌العابدین مراغه‌ای، (گزینش:) هاشم آغاجری، تهران: مؤسسهٔ کتاب همراه، ۱۳۷۵
 دولت‌های ایران از میرزا نصرالله‌خان مشیرالدوله تا میرحسین موسوی: (اعضای کابینه‌ها، شرح حال، عکس، نمونه امضا و دست‌خط نخست‌وزیران، وزیران و معاونین نخست‌وزیر بر آسای دفتر ثبت کابینه‌های نخست‌وزیری)، معانت خدمان مدیریت و اطلاع‌رسانی، ادارهٔ کل آرشیو، اسناد و موزه؛ (زیر نظر شورای علمی:) یعقوب آژند، هاشم آغاجری (و دیگران)، (مصححان و بازنویسان:) علی‌رضا اسماعیلی، روح‌الله بهرامی، علی‌اکبر علی‌اکبری‌بایگی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات، ۱۳۷۶
 جعبه سیاه خرم‌آباد: محاکمه و دفاعیات سیدمصطفی تاج‌زاده به انضمام ناگفته‌هایی از وقایع خرم‌آباد، (به روایت:) هنگامه شهیدی، (با مقدمه‌ی:) هاشم آغاجری، تهران: انتشارات سرایی، ۱۳۸۱

دربارهٔ هاشم آغاجری 
 گزارش یک پرونده: مذهب علیه مذهب، حمید کاویانی، تهران: روزنامهٔ سلام، ۱۳۷۹
 معمای آغاجری، احمد پیرانی، تهران: انتشارات نوروز ۸۰، ۱۳۸۲
 ماجراهای هاشم آغاجری، روح‌الله حسینیان، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۸۱
 آن سوی سراب: نقد علمی سخنان هاشم آغاجری، ذبیح‌الله اسماعیلی نوری، قم: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، دفتر نشر معارف، ۱۳۸۱
 شیک‌پوش کهنه‌گو: بازخوانی و پاسخ به سخنان هاشم آغاجری در همدان، حمید رسایی، تهران: انتشارات پرتو ولایت، ۱۳۸۱
 ناقوس انحطاط: مجموعه نقدهایی بر سخنان هاشم آغاجری دربارهٔ پروتستانیسم اسلامی، (به کوشش:) حمید رسایی و کریم حجازی، قم: انتشارات پرتو ولایت، ۱۳۸۱
 آغاجری از آغاز تا امروز، مهدی افروزمنش، تهران: انتشارات زمان، ۱۳۸۲
 آغاجری خدمت یا خیانت؟، علی شیرازی، تهران: انتشارات رضوان پرتو، ۱۳۸۱ (چاپ دوم: قم: انتشارات خادم‌الرضا، ۱۳۸۲)
 تقابل با مذهب در اندیشهٔ آغاجری، محمدعلی محسن‌زاده، قم: انتشارات اعتدال، ۱۳۸۵

منابع 

 https://web.archive.org/web/20090527130315/http://ilna.eu/aghageri_d_s_d.htm
 https://web.archive.org/web/20090818033842/http://www.aftabnews.ir/vdcfmxdw6xdj0.html

آقاجری
آقاجری
افراد زنده
افراد متهم‌شده به ارتداد در ایران
اهالی آبادان
ایرانیان زندانی محکوم‌شده به مرگ
برگزیدگان جشنواره نقد کتاب
تاریخ‌نگاران اهل ایران
جستارنویسان اهل ایران
آقاجری
روزنامه‌نگاران مرد اهل ایران
زادگان ۱۳۳۶
زادگان ۱۹۵۷ (میلادی)
زندانیان عقیدتی اهل ایران
زندانیان محکوم شده به اعدام اهل ایران
مترجمان اهل ایران
نویسندگان اهل ایران