آنتیوخوس سوم

آنتیوخوس سوم که با عنوان آنتیوخوس بزرگ (به یونانی Μέγας Ἀντίoχoς) نیز شناخته می‌شود، ششمین شاه سلوکی و جوانترین پسر سلوکوس دوم بود که از ۲۴۱ تا ۱۸۷ پ. م
سلطنت کرد. او از سال ۲۲۳پ. م پادشاه سوریه بود و تا پایان زندگی‌اش در آن سرزمین فرمانروایی کرد.
درابتدای سلطنتش مولون ساتراپ ماد و الکساندر ساتراپ پارس و همین‌طور ساتراپی‌های رخچ و گدروزیا شوریدند. پارتها نیز در حمایت از شورشی‌ها با آراخوزیا و گدروزیا پیمان اتحاد بستند و کار به جایی رسید که مولون شهر سلوکیه را فتح کرد.
پس از مدتی آنتیوخوس سوم با سپاه خود سلوکیه را فتح و به ماد لشکر کشید و مولون را در نبردی خونین شکست داد و سپس به پارس حمله کرد اما الکساندر که می‌دانست کاری از پیش نمی‌برد دست به خودکشی زد و بدین ترتیب ساتراپی پارس نیز فتح شد. سال بعد پادشاه پارتها اردوان به رگ (ری) و سپس ماد لشکر کشید و این دو سرزمین را متصرف شد آنتیوخوس لشکر خود را از سلوکیه راهی ماد و رگ (ری) کرد ساتراپ‌های منصوبی اردوان را شکست داد. سپس به سمت پایتخت پارتها هکاتوم پولیس رفته و آن را فتح کرد او زمانی که داشت خود را برای فتح هیرکانی آماده می‌کرد خبردار شد که پادشاه باکتریا به سرزمین‌های سلوکی در شرق حمله کرده و آن‌ها را متصرف شد بنابراین آنتیوخوس که نمی‌توانست در دو جبهه بجنگد از هیرکانی صرف نظر کرد با اردوان صلح کرد بدین شرط که پادشاهی اردوان را به رسمیت بشناسد. پس از صلح به باکتریا حمله‌ور شد علاوه بر سرزمین‌های خود سرزمین‌های بسیاری از باکتریا متصرف شد و پایتخت آن را محاصره کرد اما نتوانست آن را فتح کند و محاصره دو سال طول کشید سرانجام با پادشاه باکتریا صلح کرد وپادشاهی باکتریا را به رسمیت شناخت همین‌طور قبول کرد با او اتحادی نظامی با باکتریا ببندد.
سپس به سوی ساتراپی شورشی آراخوزی شد از کوه‌های هندوکوش گذشت و ساتراپی را تحت کنترل درآورد. پس از این وقایع تصمیم به بازگشت به پایتخت از ساتراپی گدروزی گرفت در حین بازگشت این سرزمین را آرام کرد و به پایتخت خود انطاکیه بازگشت در این زمان پادشاهی دراوج قدرت خود بود.

زندگی 
آنتیوخوس سوم از اعضای سلسله هلنیستی سلوکی بود. او فرزند سلوکوس دوم و ملکه لائودیس دوم بود و در حدود سال ۲۴۲ پیش از میلاد در نزدیکی شوش در ایران به دنیا آمد. او پس از کشته شدن برادرش سلوکوس سوم در آناتولی به پادشاهی رسید. آنتیوخوس به هنگام مرگ برادرش در بابل اقامت داشت.

جنگ با روم 
از ۱۹۲ تا ۱۸۸ پیش از میلاد جنگ‌های جمهوری روم علیه آنتیوخوس سوم سلوکی آغاز گردید.
آنتیوخوس برای شکست روم در نبرد سپاه بزرگی گرد آورد و اتحادی نظامی با دولت‌های آسیای کوچک بر ضد روم بست همین‌طور با هانیبال کارتاژی علیه روم متحد شد اما در در نبرد ماگنزیا از رومیان شکست خورد و مجبور شد که در برابر صلح تمام کشورهای آسیای کوچک را به روم واگذار کند و خراج سنگین را به روم بپردازد.

مرگ 
آنتیوخوس سپس برای تأمین امنیت شهرهای ساحلی، از طریق زمینی و دریا به آسیای صغیر نقل مکان کرد که متعلق به بقایای سلطنتهای خارج از کشور بطلمیوسی و شهرهای مستقل یونان بود. از آنجا که سمورنا و لامپساکوس به جمهوری متوسل شدند این عمل برای او خصومت جمهوری روم را به وجود آورد که در آن زمان به عنوان مدافع آزادی یونان عمل می‌کرد.

آنتیوخوس در سال ۱۸۷پ. م. اقدام به غارت معابد شوش نمود تا باجی را که دولت روم از او مطالبه کرده بود بپردازد، ولی با مقاومت شدید مردم روبه‌رو شد و به قتل رسید.

منابع 

خدادادیان، اردشیر. اشکانیان، نشر به‌دید۱۳۸۰ 

اهالی استان خوزستان
اهالی شوش باستان
تاریخ یونان
حاکمان سده ۲ (پیش از میلاد)
حاکمان سده ۳ (پیش از میلاد)
درگذشتگان ۱۸۷ (پیش از میلاد)
زادگان ۲۴۱ (پیش از میلاد)
زادگان دهه ۲۴۰ (پیش از میلاد)
سلوکیان
شاهان سلوکی
شاهان سوریه