آنوناکی

آنوناکی (سومری: ، همچنین ترجمه‌شده به صورت های آنوناکّی، آنّوناکی، آنونا، آناناکی و غیره) نام گروهی از خدایان تمدن‌های اکد، سومر، آشور و بابل) است.

در اولین نوشته‌های سومری درباره آنها، که از به دوره پسا-اکدی به یادگار مانده‌اند، آنوناکی ها از نسل آنو و کی، به ترتیب خدای آسمان و الهه زمین، هستند و وظیفه اصلی آنها تعیین سرنوشت بشریت بود.

نام 

نام آنوناکی از نام آنو، خدای سومری آسمان، می‌آید. این نام به اشکال گوناگونی چون "آ-نونا"، "آ-نونا-که-نه"، یا "آ-نون-نا" ثبت شده است و معنی آن "نوادگان شاه" یا "نوادگان آنو" می‌باشد.

اعتقاد بر این بود که آنوناکی ها فرزندان آنو و همسرش کی، الهه زمین، هستند. ساموئل نوآ کریمر کی و نینهورساگ، الهه مادر سومری، را یک شخصیت می‌داند. قدیمی ترین آنوناکی انلیل، خدای باد و رئیس خدایان سومری، بود. سومری ها باور داشتند پیش از تولد انلیل زمین و بهشت یکی بودند اما پس از تولد او زمین و بهشت از یکدیگر جدا شدند. انلیل زمین را برداشت و پدرش آسمان را.

پرستش
آنوناکی ها عمدتاً در متون ادبی ذکر شده اند و شواهد بسیار کمی برای حمایت از وجود فرقه‌ای برای پرستش آنان کشف شده است. این احتمالاً به این دلیل باشد که هر یک از آنوناکی ها فرقه مخصوص خود را داشت. هیچ تصویری از آنوناکی ها، به عنوان یک گروه کامل، هنوز کشف نشده است. اگرچه چند تصویر از کنار هم قرار گرفتن دو یا سه خدا از این گروه شناسایی شده است. خدایان در بین النهرین باستان تقریباً همگی‌شان انسان‌انگار بودند.  تصور می‌شد که آنها دارای قدرت خارق‌العاده‌ای هستند و اغلب در اندازه فیزیکی مهیبی مجسم می‌شدند. خدایان معمولا مِلَم بر تن داشتند، جسمی ناشناخته که «آنها را در شکوهی ترسناک می‌پوشاند» و آن را قهرمانان، شاهان، غول‌ها و حتی شیاطین می‌توانستند آن را بپوشند.  تاثیری که دیدن ملم یک خدا بر انسان می‌گذارد با واژه نی (خواب‌رفتگی بدن) توصیف شده است. خدایان تقریبا همیشه با تاج شاخدار به تصویر کشیده می‌شوند. آنها همچنین گاهی اوقات با لباس‌هایی به تصویر کشیده می‌شدند که زیورآلات تزئینی طلائی و نقره‌ای به استادی بر آنان دوخته شده است.

در بین‌النهرین باستان معتقد بودند که خدایان در آسمان زندگی می‌کنند، اما مجسمه خدا، تجسم فیزیکیِ خود خدا است. از این رو، بت‌ها مورد توجه و مراقبت دائمی قرار می‌گرفتند و گروهی از کاهنان برای نگهداری از آنان تعیین می‌شدند. این کاهنان بر تن مجسمه لباس می‌پوشاندند و در برابر آنان سفره غذا قرار می‌دادند تا «بخورند». اعتقاد بر این بود که معبد یک خدا، محل واقعی زندگی آن خداست.خدایان قایق نیز داشتند، دوبه‌هایی که معمولا در معابدشان نگهداری می‌شد و در طول جشن‌های مذهبی گوناگون برای انتقال مجسمه‌های آیینی آنان در مسیر آبراه‌ها استفاده می‌شد. خدایان همچنین ارابه‌هایی داشتند که برای انتقال مجسمه‌های آیینی آنان از طریق راه زمینی بود.  گاهی مجسمه خدا را به محل نبرد می‌بردند تا بتواند شاهد رخ دادن نبرد باشد. اعتقاد بر این بود که خدایان اصلیِ جرگه خدایان بین‌النهرین، شامل آنوناکی ها، در «مجمع خدایان» شرکت می‌کنند که در آن همه تصمیمات خدایان گرفته می‌شود. این مجمع به عنوان همتای الهیِ سیستم قانون‌گذاری نیمه‌دموکراتیکی در نظر گرفته می‌شد که در دوره سلسله سوم اور (ح. ۲۱۱۲ تا ح. ۲۰۰۴ پیشا دوران مشترک) وجود داشت.

واژه‌شناسی 
این نام به صورت "آ-نونا"، "آ-نوناکی-نی" یا "آ-نو-نا" نوشته می‌شود که به معنای فرزندان شاهزاده یا فرزندان آنو است (در بعضی از ترجمه‌های حماسه گیلگمش آنوناکی به نام «ارواح بزرگ» نیز شناخته شده‌است). طبق اسطوره‌شناسی جهان آکسفورد، آنوناکی: خدایان بسیار کهن و اولیه سومری هستند؛ آنها خدایان باروری جهان زیرین نیز می‌باشند، که در نهایت به عالم مردگان ربط پیدا می‌کنند، جایی که مردگان مورد قضاوت قرار می‌گیرند و نام آنها از خدای قدیمی آسمان که آنو (آن) نام دارد، گرفته شده‌است.

جستارهای وابسته 
 ادیان پیشاتاریخ

منابع 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

اسطوره‌شناسی سومری
انوما الیش
ایزدان آسمان و هواشناسی
ایزدان زمان و سرنوشت
ایزدان میان‌رودان
حماسه گیلگمش