عهد عتیق

عهد عتیق یا عهد قدیم بخش اول کتاب مقدس مسیحی است که به طور کلی بر تنخ، مجموعه کتب مقدس یهودیان، استوار است. عهد عتیق نامی است که مسیحیان در مقابل عهد جدید به این کتاب داده‌اند و عهد جدید، بخش دوم کتاب مقدس مسیحی است.

نسخه‌های کنونی تنخ از ۳۹ کتاب تشکیل شده‌اند؛ ترتیب این کتاب‌ها در نسخه‌های یهودی و مسیحی با هم تفاوت دارد؛ مسیحیان علاوه بر این 39 کتاب، ۷ کتاب دیگر که امروزه با عنوان کتب قانون ثانی شناخته می شوند (کتاب اول مکابیان، کتاب دوم مکابیان، کتاب توبیاس، کتاب یهودیه بنت مراری، کتاب باروخ، کتاب یشوع بن سیراخ، کتاب حکمت سلیمان) را هم در زمرهٔ کتاب‌های عهد عتیق می دانستند، اما یهودیان آن کتب را اپوکریفا می‌نامیدند و نامعتبر می‌دانستند.در قرن 16 بعد از میلاد، 
مارتین لوتر رهبر نهضت پروتستان در الهامی بودن این کتاب‌ها تردید کرد و آن‌ها را از عهد عتیق خارج کرد، اما شاخۀ کاتولیک و ارتدوکس همچنان این کتب را معتبر می‌دانند و همراه با عهد عتیق به چاپ می‌رسانند. ،یهودیان و شاخۀ پروتستان ادعا می کنند که این کتب از هیچگاه جزو مجموعۀ عهدقدیم نبوده اند، اما در مقابل مسیحیان کاتولیک و ارتودکس معتقدند یهودیان و بعدها شاخۀ مسیحی-پروتستان این کتاب ها را از کتاب مقدس حذف کردند، چرا که تعالیم این کتب با اعتقاد آنان ناسازگار است. 

اصطلاح عهد عتیق از نظر مسیحیان، ناظر به پیمانی است که خدا با پیامبران پیش از عیسی بسته بود. در این پیمان نجات بشر (یا مرتبه‌ای از آن) با وعده و وعید، قانون و شریعت به دست می‌آید، در حالی که در عهد جدید نجات از طریق محبت حاصل می‌شود.

بر طبق آموزۀ سنتی یهودیت و مسیحیت،  تنخ (که مسیحیان آن را عهدقدیم) می نامند، توسط انبیا، و از زمان موسی (که تورات را نگاشت) تا زمان عیسی مسیح به نگارش در آمده اند.

عهد عتیق، در یک زمان معین، و توسط شخصی معین تنظیم نیافته بلکه، مجموعهٔ اسفار آن توسط اشخاص گوناگون، در دوران‌های گوناگون نگارش شده‌است. نخستین سِفر از این اسفار را سفر عاموس و آخرین آن‌ها را سفر دانیال دانسته‌اند. سِفر نخستین چنان‌که گفته‌اند در سال ۷۵۰ پیش از میلاد و سفر آخرین در قرن دوم پیش از میلاد نوشته شده‌است.

فهرست سی و نه کتاب عهد عتیق

تورات 
مشتمل بر پنج کتاب است:
 سفر پیدایش
 سفر خروج
 سفر لاویان
 سفر اعداد
 سفر تثنیه

مکتوبات 
شامل کتابهای زیر است:
 کتاب یوشع
 کتاب داوران
 کتاب روت
 کتاب اول سموئیل
 کتاب دوم سموئیل
 کتاب اول پادشاهان
 کتاب دوم پادشاهان
 کتاب اول تواریخ
 کتاب دوم تواریخ
 کتاب عزرا
 کتاب نحمیا
 کتاب استر
 کتاب ایوب
 کتاب مزامیر داوود معروف به «زبور»
 کتاب امثال سلیمان
 کتاب جامعه سلیمان
 کتاب غزل غزل‌های سلیمان

نوشته‌های انبیا 
مشتمل بر هفده کتاب است:
 کتاب اشعیا
 کتاب ارمیا
 کتاب مراثی ارمیا
 کتاب حزقیال
 کتاب دانیال
 کتاب هوشع
 کتاب یوئیل
 کتاب عاموس
 کتاب عوبدیا
 کتاب یونس 
 کتاب میکاه
 کتاب ناحوم
 کتاب حبقوق
 کتاب صفنیا
 کتاب حجی
 کتاب زکریا
 کتاب ملاکی

پانویس

منابع 
 آذرنوش، آذرتاش، راه‌های نفوذ فارسی در فرهنگ و زبان عرب جاهلی، چاپ سوم. تهران: انتشارات توس، ۱۳۸۸. شابک ۳-۴۳۶-۳۱۵-۹۶۴-۹۷۸

جستارهای وابسته 
 عهد جدید
 تورات
 نقد عهدین

عهد عتیق
اصطلاحات مسیحی
کتاب مقدس عبری
موضوع‌های یهودی-مسیحی
یهودیت