عرفان کوانتومی

عرفان کوانتومی مجموعه‌ای از باورها و نگرشهای متافیزیکی است که بر پایهٔ آنها، برخی جوانب نظریهٔ مکانیک کوانتمی قابل انطباق با برخی مفاهیم عرفانی در نظر گرفته می‌شود. این تفکر حول مسئله اندازه‌گیری در فیریک کوانتمی و نقش محوری ناظر در فروریزش تابع موج می‌چرخد.

عرفان کوانتمی با خود هیچگونه جنبه دلالتی و اثباتی حمل نمی‌کند، بلکه صرفاً این مفهوم را بیان می‌کند که مفاهیم موازی متعددی را بین فیزیک کوانتمی و مفاهیم عرفانی ادیان مختلف (بخصوص شرقی) و نیوایج می‌توان مشاهده کرد.

عرفان کوانتومی توسط اکثر دانشمندان فیزیک و نیز فلاسفه، شبه علم یا حقه بازی دانسته می شود، و آنرا "سرقت" فیزیک کوانتوم به خاطر تشابه های تصادفیِ زبانی، و نه ارتباط حقیقی مفاهیم دانسته اند.
ماری گل-من(دارنده جایزه نوبل فیزیک) اصطلاح «مزخرفاتِ کوانتمی» را برای اشاره به سوءاستفاده و سوءکاربرد فیزیک کوانتوم در موضوعات دیگر ابداع کرد.

پیشینه 
از میان نخستین کسانی که موازاتی بین مفاهیم کوانتیکی و عرفانی را مطرح کردند می‌توان اروین شرودینگر، ورنر هایزنبرگ، ولفگانگ پائولی، نیلز بوهر، و یوجین ویگنر را نام برد.

خودآگاهی باعث فروریزش تابع موج 

در میان مباحث متعددی که در عرفان کوانتمی مطرح می‌شود، نظریهٔ نقش داشتن خودآگاهی (consciousness) در فروریزش تابع موج  است. در این نگرش تفسیری از مکانیک کوانتمی، نظارت نظاره‌گر  نقش مستقیمی در فروریزش تابع موج دارد.<ref>The rules of quantum mechanics are correct but there is only one system which
may be treated with quantum mechanics, namely the entire material world.
There exist external observers which cannot be treated within quantum mechanics,
namely human (and perhaps animal) minds, which perform measurements
on the brain causing wave function collapse. [http://arxiv.org/PS_cache/quant-ph/pdf/9501/9501014v5.pdf Schreiber, Z. The Nine Lives of Schrödingers's Cat]</ref>

 مروجان 
در میان دیگر صاحب نامانی که در سالهای اخیر اشاره به وجود ارتباطی میان فیزیک کوانتمی و ماهیت ذهن کرده‌اند می‌توان به فرد آلن ولف ، ویلیام تیلر، جان هگلین، ستوارت همروف، برنارد بارز، آمیت گوسوامی، راسل تارگ، نیک هربرت، جفری شوارتز، مناس کافاتوس، و مسئولین آزمایشگاه تحقیقات مهندسی غیرمتعارف پرینستون در نیوجرزی اشاره کرد.

ادعا گردیده که این دیدگاه با دیدگاه‌های ارائه شده در برخی مکاتب عرفانی فلسفی شرق، همانند هندوگرایی، تائوئیسم، و بودیسم همخوانی دارد. این موضوع یکی از ارکان کتب پرفروش The Dancing Wu Li Masters و نیز The Tao of Physics بوده، و مورد توجه جنبش تفکر نیوایج نیز بوده‌است. در رسانه‌ها نیز می‌توان به فیلم ما چه می‌دانیم؟!  و راز'' اشاره کرد.

مغالطه توسل به فیزیک کوانتوم 
استفاده از فیزیک کوانتوم برای اثبات مدعایی که هیچ ارتباطی به فیزیک کوانتوم ندارد. یا استفاده از قوانین عجیب و نامتعارف  فیزیک کوانتوم که مختص جهان زیراتمی و فیزیک ذرات است برای ایجاد شک و تردید در قوانین پذیرفته شده جهان هستی.  دنیای مرموز و عجیب فیزیک کوانتوم تبدیل شده است به دستاویزی مناسب برای علاقمندان به اداعاهای خرافی، ادعاهای عجیب مذهبی و عرفانی، شعور کیهانی، انرژی‌های عجیب و ادعاهای ابطال ناپذیر و یا حتی دلیلی برای رد یا اثبات خدا 
  
مثال:   

دیپاک:‌ فیزیک کوانتوم ثابت می‌کند که شعور و آگاهی کیهانی وجود دارد.   

سم: ؟  

«سم» چیزی درباره‌ی فیزیک کوانتوم نمی‌داند، بنابراین نمی‌تواند جواب درستی به این ادعا بدهد. اما «دیپاک» هم ابدا درباره شواهدی که قرار است این ادعا را ثابت کند صحبتی نکرد و صرفا یک ادعا کرد.

جستارهای وابسته 
 آزمایش‌های گانزفلد

پانویس و منابع

پیوند به بیرون

مقالات در حمایت از وجود پیوند مکانیک کوانتمی و عرفان 

 "Quantum Consciousness is Cybernetic»
 "Quantum computation in brain microtubules? The Penrose-Hameroff "Orch OR" model of consciousness»
 "The Quantum Mind/Classical Brain Problem»
 "Quantum Collapse, Consciousness and Superluminal Communication.»
 "Why Cognitive Scientists Cannot Ignore Quantum Mechanics»
 "Why Classical Mechanics Cannot Naturally Accommodate Consciousness but Quantum Mechanics Can»
 "Why Quantum Correlates of Consciousness Are Fine, But Not Enough»
 Papers on Quantum Consciousness by Henry Stapp
 Stanford Encyclopedia of Philosophy on  "Quantum approaches to consciousness»
 IOP on Henry Stapp on QM and consciousness
 Challenge and rebuttal between Koch and Stapp on Consciousness and Quantum Mechanics
 Donald Hoffman on Consciousness created reality
 Brian Josephson on QM and consciousness
 Mindful Sensationalism: A Quantum Framework for Consciousness.
 Is Quantum Mechanics Relevant To Understanding Consciousness?
 David Bohm: A new theory of the relationship of mind and matter
 "Time, the mind/body problem and the semiotic state vector collapse in quantum mechanics" and other related papers presented at TSC-1998.
 "Comparison of a teleological model with a quantum collapse model of psi»
 PHYSICS TODAY: "Is the moon there when nobody looks? Reality and the quantum theory" (pdf)
 "Quantum Cosmology and the Hard Problem of the Conscious Brain" (pdf)

مقالات مخالف 

 "The Myth of Quantum Consciousness" by Victor Stenger 
 "On the End of a Quantum Mechanical Romance", Gregory Mulhauser
 "Why the Difference Between Quantum and Classical Physics is Irrelevant to the Mind/Body Problem", Kirk Ludwig
 "Quantum Mechanics in the Brain", Christof Koch
 "What is an Essentially Quantum Mechanical Effect?», Osvaldo Pessoa Jr. 
 "Quantum Quackery", Victor Stenger 
 «Quantum Quackery", Michael Shermer
 The Skeptics Dictionary on PEAR
 Skeptic James Randi attacking PEAR
 "Quantum mechanics and free will: counter-arguments", Martín López Corredoira
 "Critique of Quantum Enigma Physics encounters Consciousness", Martín López Corredoira

مراکز، سازمانها، کنفرانسها، و دیگر منابع اطلاعاتی 

 Center for Consciousness Studies, University of Arizona
 International Conference: "Quantum Mind", University of Salzburg
 Princeton Engineering Anomalies Research labs
 David Chalmers' links to consciousness papers

عرفان کوانتومی
فلسفه ذهن
شبه‌علم