محله پودنک

پُودُنَک نام محله‌ای قدیمی در شرق شیراز است  که بلوار جانبازان یکی از اصلی ترین و مهم ترین بلوارهای این محله است که از یک طرف به بلوارمدرس و از طرفی دیگر به بلوار تخت جمشید راه دارد.
این محله در گذشته یعنی دوران پهلوی یکی از روستاهای نزدیک شیراز بوده است که در همان دوران به شیراز پیوست.

 
 
این روستا در گذشته به علت سرسبزی از مکان های گردشگری مردم شیراز در گذشته بوده است.در این روستا یک قبرستان قدیمی بوده است که با گذشت زمان خراب میشود و هم اکنون بلوار پروین اعتصامی رو به روی بیست متری پنجم و پارک ارغوان روی همان قبرستان ساخته شده اند .محل اصلی این روستا در قدیم در مکان فعلی بیست متری پنجم پودنک بوده است.بافت بیست متری پنجم پودنک بسیار قدیمی تر از بیست متری های دیگر پودنک است.

معنای نام پودنک 
پُودُن یا پودنک نام یکی از سبزی‌هایی است که در شیراز مصرف می‌شده؛ و یکی از گونه‌های پونه وحشی است و بخاطر روئیدن زیاد در زمین اطراف، آن را پودنک نامیده‌اند.

خیابان‌های مهم و اصلی 
پودنک شامل هفت بیست متری اصلی است .به اشتباه بلوار تخت جمشید گاهی بیست متری هشتم نام برده میشود.این درصورتی هست که اصلا این بلوار ربطی به محله پودنک ندارد.

بیشتر خیابان‌های اصلی پودنک با نام شعرا نام‌گذاری شده.
 بیست متری ششم یا استاد شهریار.
 بیست متری پنجم یا بلوار پروین اعتصامی.
و دیگر خیابان‌ها:
 فال اسیری.
 سهراب سپهری.
 اقبال لاهوری.

پودنک در ابتدا محدود و کوچک بوده و داری دروازه و قلعه بوده؛ و در اطراف آن زمین‌های کشاورزی وجود داشته.

اما با بلعیده شدن در شیراز تمام زمین‌های زراعی تبدیل به مناطق مسکونی شده.

محدوده مسکونی قدیم پودنک و بافت قدیم آن محدود شده به بخشی از بیست متری پنجم. هم‌اکنون نیز هم حمام پودنک و مسجد جامع پودنک که به نام مسجد سیدالشهداء نامگذاری شده در این محدوده واقع شده‌اند.
خانه‌های که در محدود پودنک قدیم (خیابان شهیدان بنیانی) واقع شده‌اند. نامنظم هستند.

موقعیت پودنک 
در قدیم زمین‌های متعلق به پودنک با اسامی چون:دهقانی. مروت. غرقی. کونجان. کونجون. کوهنجان. بنیان. طالقان. فیجان.و… نامگذاری شده بود و بعدها به مرور زمان این اسامی به عنوان نام خانوادگی بر روی صاحبان آن زمین‌ها ماندگار شد.

در نقشه قدیم ایران پودنک را با نام فیجان به عنوان نزدیک‌ترین روستا به شیراز مشخص کرده‌اند. اما پودنک به مجموع این زمین‌ها گفته می‌شود.

شهرک‌ها 
در محدوده پودنک تعدادی شهرک وجود دارد.
 شهرک فتحیه
 شهرک نیروی انتظامی
 شهرک سیبویه
 شهرک صداوسیما
و …

در کل پودنک مرز بندی مشخصی ندارد؛ و در هیچ جا به جز در فرهنگ و یاد مردم شیراز چنین نامی به ثبت نرسیده.

باغ پودنک 
پودنک در قدیم یکی از مکان‌های تفریحی شیراز بوده و باغ پودنک یکی از باغ‌های معروف شیراز بوده؛ که حالا خبری یا حتی اثری از این باغ نیست.

بناهای مهم 
یکی از پارک‌های بزرگ شیراز در همین منطقه واقع شده‌است؛ و آن پارک ارغوان است. پارک (پودنک) ارغوان نبش بیست متری پنجم تا بیست متری چهارم است.

بخشی از پارک ارغوان بر روی یک قبرستان قدیمی احداث شده.

که هنوز بخشی از این قبرستان وجود دارد دارد. ما بین بیست متری سوم تا چهارم.

در این قبرستان شخصی که نواده کلوار نبی (یکی از پیامبران ایران باستان) به نام حاج الیاس یا در زبان عامه مردم حاجیلاس مدفون است.
اما جالب است که سنگ قبر حاجیلاس خود یکی از اشیا مربوط به دوره ساسانی است.

دور از ذهن نیست که پودنک قدمت تاریخی نیز داشته باشد.

چرا که از نزدیک‌ترین آبادی‌ها به قصر ابونصر شیراز یا تخت سلیمان و برم دلک، پودنک و دست خضر یا دشت خضر هستند.

امامزاده‌ها 
یکی امامزاده‌هایی که در پودنک وجود دارند. امام زاده سیدمحمد (ع) است. بین بیست متری ششم و هفتم که در گویش عامیانه آن را دوزیمون یا داوازده امام هم می‌خوانند.

سالن‌های ورزشی 
دو سالن ورزشی و تعداد زیاد باشگاه در پودنک فعال هستند.
سالن ورزشی امام حسن مجتبی. بین بیست متری دوم و سوم. (احداث به جای یک از باغ‌های پودنک)
سالن ورزشی امام علی. بلوار تخت جمشید.

دانشگاه‌ها و مدارس 
دانشگاه بعثت دانشگاهی است مرتبط با جهاد کشاورزی. بین بیست متری اول و دوم.
پودنک جز ناحیه چهار شیراز است.

بازارها 
جمعه بازار روزهای جمعه در حاشیه پارک ارغوان در بلوار پروین اعتصامی برگزار می‌شود.

فرهنگسرا 
پودنک تنها یک فرهنگ سرا دارد. فرهنگسرای فناوری اطلاعات. خیابان استاد شهریار نبش اقبال لاهوری.

گویش 
رجوع شود به لهجه شیرازی

مردم پودنک لهجه مخصوص به خود دارند؛ که در گویش شیرازی به آن شیرازی غلیظ نیز می‌گویند.
سیکو. هکو. برو په. بپو. از واژه‌های رایج در بین پودنک است.

مرتبط 
البته ترکیب جدید جمعیتی پودنک باعث شده تا فرهنگ قدیم پودنک به حاشیه رانده شود.

منابع 

پودنک