یاسوج

یاسوج (به لری: یاسیچ لاتین Yasiç) مرکز استان کهگیلویه و بویر احمد و شهرستان بویراحمد است. یاسوج در دامنه‌های زاگرس و قله دنا و در ارتفاع ۱۸۷۰ متری از سطح دریا قرار گرفته‌است. مردم این شهر لر هستند و به زبان لری صحبت می‌کنند. یاسوج یا یاسیچ به معنای محلی است که گل‌های یاس در آن به صورت فراوان می‌رویند.
یاسوج بعد از رشت، دومین مرکز استان ایران از نظر بارش برف و باران بوده و در اقلیم مدیترانه‌ای قرار گرفته‌است.
شهر یاسوج به علت قرار گرفتن در دامنه قله دنا (بلندترین قله زاگرس)، دارا بودن دو رودخانه بشار و مهریان، آبشار یاسوج، دریاچه سد شاه قاسم، چشمه‌های متعدد، جنگل‌های بلوط و برخورداری از آب و هوای مطبوع در طول چهار فصل، به عنوان پایتخت طبیعت ایران مشهور شده‌است.

شهر یاسوج تا قبل از سال ۱۳۴۹ خورشیدی یک روستا بود در این سال مرکز فرمانداری کهگیلویه و بویراحمد و شهر شد و در سال ۱۳۵۵ تبدیل به مرکز استان شد.

اقتصاد 
تولیدات یاسوج عمدتاً شامل خوراک دام، قالی، سبدبافی، موزائیک و آجر است. این شهر، دارای واحد تصفیه و تولید شکر و نیروگاه تولید برق با سوخت زغال‌سنگ است که برق مورد نیاز منطقه را تأمین می‌کند.

جمعیت 
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۳۴٬۵۳۲ نفر (در ۵۴٬۸۵۰ خانوار) بوده‌است که با ادغام شهر مادوان و روستاهای اطراف در ۱۸ اردیبهشت سال ۱۴۰۲ جمعیت آن طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ به ۱۹۴٬۵۳۵ تن(۶۹٬۶۲۳ خانوار) افزایش یافته‌است.

 عدد بالا مربوط به جمعیت شهر یاسوج پیش از اجرای طرح تفصیلی و الحاق تعدادی روستا به شهر یاسوج می‌باشد و عدد پایین مربوط به جمعیت شهر یاسوج پس از اجرای طرح تفصیلی و الحاق روستاها به محدوده شهری یاسوج در سال ۱۴۰۲ است.

تاریخچه 
یاسوج ییلاق دولت بزرگ تمدن ایلام بوده‌است. منطقه یاسوج از عصر برنز محل زندگی انسان‌ها بوده‌است. یافته‌های باستانی در تپه شهدا (مربوط به ۳ هزار سال پیش از میلاد)، تل خسرو، محوطه باستانی گرد از آثار تاریخی یاسوج هستند.

گسترش شهر یاسوج 
در تاریخ ۱۸ اردیبهشت سال ۱۴۰۲ شهر مادوان و روستاهای تل خسرو علیا، تل خسرو سفلی، سروک از دهستان سررود جنوبی همچنین روستاهای مادون سفلی، مهریان، بهزار و جدول غوره مهریان از دهستان سررود شمالی با شهر یاسوج ادغام شد.

گردشگری 
 آبشار یاسوج، اصلی‌ترین جاذبه گردشگری شهر یاسوج است. این آبشار در فاصله ۲ کیلومتری مرکز شهر و در شمال شهر یاسوج واقع است. این آبشار، ۱۰ متر ارتفاع دارد.
 پیست اسکی کاکان در دامنه قله دنا در ۱۸ کیلومتری شهر یاسوج نزدیک به دهستان کاکان واقع شده‌است. پیست اسکی کاکان یاسوج تنها پیست اسکی کشور بوده که از گاز شهری بهره‌مند است. این پیست با نخستین بارش برف در اواخرفصل پاییز و تداوم بارش برف در زمستان یکپارچه پوشیده از دانه‌های سفید رنگ برف می‌شود.
 پارک ساحلی رود بشار، پارک ساحلی بر روی رود بشار که در ورودی شهر یاسوج در قسمتی بنام ترمینال قرار دارد یکی از متنوع‌ترین و زیباترین اماکن تفریحی موجود در شهر یاسوج است. این پارک تفریحی و گردشگری با مساحت فاز ۱۴ هکتار، برآورد اولیه فاز یک ۲۰ میلیارد ریال، سطح فضای سبز ۱۰هکتار، تعداد اصله ۲۰۰۰ نهال بوده و مجری این طرح، شهرداری شهر یاسوج است.
 تنگه مهریان، محل رفت‌وآمد علاقه‌مندان به اسکی است، این تنگه در این فصل زمستان، شاهد تشکیل یخی بزرگ بر روی صخره‌ای مقابل بارگاه امامزاده حسن است که این توده یخ روز شصتم زمستان شکسته شده و روز هفتادم (حدود دهم اسفندماه) با صدایی که کیلومترها شنیده می‌شود، از صخره فرو می‌ریزد. آب رودخانه مهریان که بخشی از آن از چشمه‌های تنگ معروف به کبوتری است پس از طی مسیر به رودخانه بشار یاسوج و رودخانه کارون در استان خوزستان می‌ریزد.
 گوشه شاه قاسم در کیلومتر شش جاده یاسوج به اصفهان منطقه خوش آب و هوای گوشه قرار دارد که شهرت آن به علت وجود امام زاده شاه قاسم که گفته می‌شود از نوادگان امام چهارم شیعیان ملقب به سجاد است.
 شیخ سرکه (شیخ صدوق): منطقه‌ای سردسیری با پوشش گیاهی متنوع از جمله بیلهر، کنگر، قارچ، ریواس و چویل
 آبشار تنگ تامرادی در ۲۶ کیلومتری جاده یاسوج به بابامیدان بعد از گذشتن از روستای دشتروم واقع است. در این تنگه جنگ تنگ تامرادی اتفاق افتاده‌است.

رسانه‌ها 

صدا وسیمای کهگیلویه و بویراحمد شامل شبکه دنا و «رادیو یاسوج» فعالیت خود را به عنوان دفتر خبری درسال ۱۳۶۱ آغاز کرد و تا سال ۱۳۶۵ بیشتر به صورت تهیه و ارسال خبرو گزارش برای شیراز و تهران فعالیت می‌کرد. برنامه‌های تولید صدای مرکز درسال ۱۳۶۵ با شش عنوان برنامه تهیه و پخش می‌شد تا این که در اردیبهشت ماه ۱۳۸۲ صدای استانی شبکه دنا به‌طور رسمی فعالیت خود را آغاز نمود.

وضعیت طبیعی

اقلیم 

بررسی وضعیت جوی شهر یاسوج طی دوره بیست و چهار سالهٔ آماری از سال ۱۳۶۳ تا ۱۳۸۷ حاکی از آنست که متوسط دمای سالانه یاسوج ۱۵ درجه سانتیگراد بوده‌است. یاسوج در منطقه اقلیمی معتدل مدیترانه ای از نوع کوهستانی واقع شده‌است که از ویژگی‌های بارز و عمده آن تابستانهای معتدل و خنک و زمستانهای سرد و پر برف و باران است. بارندگی خوب و مناسب سبب پیدایش چشمه‌های متعدد گردیده‌است، مضاف بر آن وجود توپوگرافی کوهستانی آبشارهای متعددی را با چشم‌اندازهای بی‌نظیر سبب شده‌است.

بارندگی

شهر یاسوج یکی از پر بارش‌ترین شهرهای ایران است و جایگاه دوم در مراکز ایران از نظر بارش دارد. متوسط مجموع بارش سالیانه مراکز استان‌های ایران از بدو تأسیس ایستگاه هواشناسی آن شهرها تا سال ۲۰۱۰. منبع این آمار، آرشیو اطلاعات هواشناسی در تارنمای سازمان هواشناسی ایران است.

رودها 
بِشار
رود بِشار یکی از منابع آبی با ارزش در استان کهگیلویه و بویراحمد بوده و از نظر زیست‌محیطی و اقتصادی از ارزش بالایی برخوردار است. خشی از اکوسیستم‌های مهم درجنوب غربی کشور و یکی از سرچشمه‌های اصلی رودخانه کارون محسوب شده و سالیانه بیش از یک و نیم میلیارد متر مکعب آب را به دشت‌های خوزستان و از آنجا به خلیج فارس انتقال می‌دهد. رودخانه بِشار شاید در تعریف مانند یکی از بیشمار رودخانه‌های این کشور باشد اما این رودخانه ویژگی‌هایی دارد که آن را منحصر بفرد می‌کند. بِشار شاهرگ حیاتی است که یاسوج و صدها روستا و آبادی بزرگ و کوچک در کنار آن شکل گرفته‌است. این رودخانه از تنگ سرخ و تنگ تیزاب در مرز استان فارس شروع شده و پس از گذر از یاسوج و دروهان با پیوستن به رود خرسان به کارون می‌ریزد. از آنجایی که هسته اصلی و شاکله شهر یاسوج در دو سوی این رودخانه ایجاد شده پس بستر و حریم آن کاملاً مشخص و معین است.

مهریان
رودخانه مهریان از جمله زیست گاه‌های است که از سرشاخه‌های رودخانه بِشار در شهر یاسوج می‌باشد. آب زلال و شفاف رودخانه مهریان که بخشی از آن از چشمه‌های تنگ معروف به کبوتری است پس از طی مسیر به رودخانه بِشار یاسوج و رودخانه کارون در استان خوزستان می‌ریزد.

مراکز آموزش عالی 

 دانشگاه یاسوج
 دانشگاه علوم پزشکی یاسوج
 دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج
 دانشگاه پیام نور مرکز یاسوج
 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات کهگیلویه و بویراحمد
 دانشگاه علمی کاربردی کهگیلویه و بویراحمد
 آموزشکده سما واحد یاسوج
 مؤسسه آموزش عالی پویا
 مرکز تربیت معلم کوثر یاسوج
 مرکز تربیت معلم شهید ایزدپناه
 آموزشکده فنی و حرفه‌ای دختران یاسوج
 آموزشکده فنی و حرفه‌ای پسران یاسوج

شهرهای خواهرخوانده 
 یاسوج با شهر حصار تاجیکستان دارای پیوند خواهرخواندگی است:

  حصار، تاجیکستان

محله‌ها 
 راهنمایی
 سالم‌آباد
 محمودآباد
 معصوم‌آباد
 نجف‌آباد
 اکبرآباد
 بازار
 زیرتل
 دولت‌آباد
 تلزالی
 شرف‌آباد
 مادوان
 بلهزار
 مهریان
 تل خسرو
 سرابتاوه
 کیان شهر (شهرک سپاه)
 شهرک جهاد
 شهرک امام حسین
 شهرک میلاد
 شهرک بلکو
 شهرک ولایت

نگارخانه

منابع 

 fallingrain

پیوند به بیرون 

شهرستان بویراحمد
شهرهای استان کهگیلویه و بویراحمد
شهرهای شهرستان بویراحمد
مرکز استان‌های ایران
یاسوج