ایران در المپیک

از نخستین حضور رسمی ایران در المپیک در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۴۸ تا بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۰، ورزشکاران ایرانی موفق شدند تا در مجموع ۷۶ مدال برای کشورشان تصاحب کنند. ۲۴ مدال طلا، ۲۳ مدال نقره و ۲۹ مدال برنز حاصل تلاش ۶۱ ورزشکار ایرانی در ۱۸ دوره از بازی‌های تابستانی المپیک می‌باشد.

اولین ایرانی که در مسابقات المپیک مدال گرفت جعفر سلماسی بود که در المپیک ۱۹۴۸ لندن در دستهٔ ۶۰ کیلو وزنه‌برداری برنز گرفت. امامعلی حبیبی اولین برنده مدال طلای ایران در المپیک ۱۹۵۶ ملبورن در کشتی آزاد بود.

همچنین اولین و تنها مدال زنان ایران به دست آمده‌است تاکنون در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۱۶ ریو برزیل، توسط کیمیا علیزاده بوده‌است. همچنین کیمیای ۱۸ ساله جوانترین مدال‌آور ورزش ایران در تاریخ المپیک‌هاست. پیش از او ناصر گیوه‌چی در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۵۲ هلسینکی، ۱۹ ساله بود که نقره گرفت.

ایران تا به کنون مجموعاً ۱۸ بار (۲۴طلا)؛ یک بار در دودمان قاجاریه (سال ۱۹۰۰) و ۸ بار در در دودمان پهلوی (۴طلا) و ۹ بار در دودمان جمهوری اسلامی (۲۰طلا) در المپیک شرکت نموده‌است. گفتنی است المپیک از سال ۱۸۹۶ تا ۲۰۲۰؛ ۲۹ مرتبه اجرا شده‌است که ایران در دوران قاجار ۶ مرتبه؛ پهلوی ۳ مرتبه و جمهوری اسلامی ۲ مرتبه در المپیک شرکت ننمود.بعد از انقلاب سال ۱۳۵۷ ایران دو دوره پیاپی المپیک را تحریم کرد

تحریم بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۰ مسکو از سوی ایران آسان صورت نگرفت. در میان دولتمردان ایران در آن سال‌ها برخی موافق و برخی مخالف حضور ایران در بازی‌های المپیک مسکو بودند. اما نهایتاً مخالفان با این استدلال که شوروی در حال جنگ با کشور اسلامی افغانستان است، مانع از حضور ایران در بازی‌های المپیک مسکو شدند.

دربارهٔ تحریم بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۴ لس‌آنجلس همین بس بود که سید روح‌الله خمینی، ایالات متحده آمریکا را «شیطان بزرگ» خوانده بود. ضمنا المپیک ۱۹۸۴ توسط شوروی و متحدانش تحریم شده بود. اما با این وجود گفتنی است ایران در المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا ایالات متحده آمریکا شرکت نمود. ایران جز معدود کشورهایی است که هردو المپیک ۱۹۸۰ و ۱۹۸۴ را تحریم نمود.

در المپیک ۲۰۱۲ لندن؛ ایران با ۷ مدال طلا و مجموع ۱۳ مدال؛ توانست رتبه ۱۲ جهان را بدست آورد که این دوره بهترین نتیجه کل تاریخ المپیک برای این کشور است.

از لحاظ رتبه ایران در ۱۸ دوره شرکت در بازی‌های تابستانی المپیک؛ المپیک ۲۰۱۲ لندن رتبه ۱۲ جهان؛ المپیک ۱۹۵۶ ملبورن رتبه ۱۴ و سپس المپیک ۱۹۶۸ مکزیکو سیتی رتبه ۱۹؛ به ترتیب بهترین ۳نتیجه برتر ایران بدین شکل رقم خورده‌است.

از لحاظ مدال آوری فارغ از رتبه‌بندی جهانی نیز المپیک ۲۰۱۲ لندن با ۷ طلا؛ مجموع ۱۳ مدال؛ سپس المپیک ۲۰۲۰ توکیو با ۳طلا و ۲ نقره؛ مجموع ۷ مدال؛ بهترین ۲  نتیجه برتر تاریخ المپیک این کشور بوده‌است.

پرافتخارترین ورزش ایران در بازی‌های المپیک، کشتی (۴۷ مدال) و وزنه‌برداری (۲۰ مدال) است.

جدول مدال‌های ایران در المپیک

المپیک تابستانی

مدال‌ها بر پایه ورزش

مدال‌ها بر پایه استان محل تولد ورزشکاران

ورزشکاران شرکت‌کننده در المپیک

المپیک تابستانی

المپیک زمستانی

برندگان مدال طلا

کشتی آزاد 

  امامعلی حبیبی: ۶۷ کیلوگرم – ۱۹۵۶ ملبورن (نخستین مدال طلای ایران در بازی‌های المپیک)
  غلامرضا تختی: ۸۷ کیلوگرم – ۱۹۵۶ ملبورن
  عبدالله موحد: ۷۰ کیلوگرم – ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی
  رسول خادم: ۹۰ کیلوگرم – ۱۹۹۶ آتلانتا
  علیرضا دبیر: ۵۸ کیلوگرم – ۲۰۰۰ سیدنی
  کمیل قاسمی:۱۲۰ کیلوگرم – ۲۰۱۲ لندن
  حسن یزدانی: ۷۴ کیلوگرم – ۲۰۱۶ ریو

کشتی فرنگی 
  حمید سوریان: ۵۵ کیلوگرم – ۲۰۱۲ لندن
  امید نوروزی: ۶۰ کیلوگرم – ۲۰۱۲ لندن
  قاسم رضایی: ۹۶ کیلوگرم – ۲۰۱۲ لندن
  محمدرضا گرایی: ۶۷ کیلوگرم – ۲۰۲۰ توکیو

وزنه‌برداری 
  محمد نصیری: ۵۶ کیلوگرم– ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی
  حسین توکلی: ۱۰۵ کیلوگرم – ۲۰۰۰ سیدنی
  حسین رضازاده: ۱۰۵+ کیلوگرم – ۲۰۰۰ سیدنی (رکورد المپیک)
  حسین رضازاده: ۱۰۵+ کیلوگرم – ۲۰۰۴ آتن (رکورد المپیک)
  سعید محمدپور: ۹۴ کیلوگرم – ۲۰۱۲ لندن
  بهداد سلیمی: ۱۰۵+ کیلوگرم – ۲۰۱۲ لندن
  نواب نصیرشلال: ۱۰۵ کیلوگرم – ۲۰۱۲ لندن
  کیانوش رستمی: ۸۵ کیلوگرم – ۲۰۱۶ ریو
  سهراب مرادی: ۹۴ کیلوگرم – ۲۰۱۶ ریو

تکواندو 

  هادی ساعی: ۶۸ کیلوگرم – ۲۰۰۴ آتن
  هادی ساعی: ۸۰ کیلوگرم – ۲۰۰۸ پکن

تیراندازی 
  جواد فروغی: تپانچه بادی ۱۰ متر – ۲۰۲۰ توکیو

کاراته 
  سجاد گنج‌زاده: ۷۵+ کیلوگرم – ۲۰۲۰ توکیو

برندگان مدال نقره

کشتی آزاد 
  ناصر گیوه‌چی: ۶۲ کیلوگرم – ۱۹۵۲ هلسینکی
  غلامرضا تختی: ۷۹ کیلوگرم – ۱۹۵۲ هلسینکی
  محمدعلی خجسته‌پور: ۵۲ کیلوگرم – ۱۹۵۶ ملبورن
  مهدی یعقوبی: ۵۷ کیلوگرم – ۱۹۵۶ ملبورن
  غلامرضا تختی: ۸۷ کیلوگرم – ۱۹۶۰ رم
  منصور برزگر: ۷۴ کیلوگرم – ۱۹۷۶ مونترآل
  عسکری محمدیان: ۵۷ کیلوگرم – ۱۹۸۸ سئول
  عسکری محمدیان: ۶۲۱ کیلوگرم – ۱۹۹۲ بارسلون
  عباس جدیدی: ۱۰۰ کیلوگرم – ۱۹۹۶ آتلانتا
  مسعود مصطفی جوکار: ۶۰ کیلوگرم – ۲۰۰۴ آتن
  علیرضا رضائی: ۱۲۰ کیلوگرم – ۲۰۰۴ آتن
  صادق گودرزی: ۷۴ کیلوگرم – ۲۰۱۲ لندن
  کمیل قاسمی: ۱۲۵ کیلوگرم – ۲۰۱۶ ریو
  حسن یزدانی: ۸۶ کیلوگرم – ۲۰۲۰ توکیو

کشتی فرنگی 
  رحیم علی‌آبادی: ۴۸ کیلوگرم – ۱۹۷۲ مونیخ

وزنه‌برداری 

  محمود نامجوی: ۵۶ کیلوگرم – ۱۹۵۲ هلسینکی
  پرویز جلایر: ۶۷٫۵ کیلوگرم – ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی
  محمد نصیری: ۵۶ کیلوگرم – ۱۹۷۲ مونیخ
  سجاد انوشیروانی: ۱۰۵+ کیلوگرم – ۲۰۱۲ لندن
  کیانوش رستمی: ۸۵ کیلوگرم – ۲۰۱۲ لندن
  علی داوودی: ۱۰۹+ کیلوگرم – ۲۰۲۰ توکیو

دو و میدانی 
  احسان حدادی: پرتاب دیسک – ۲۰۱۲ لندن

تکواندو 
  محمد باقری معتمد: ۶۸ کیلوگرم – ۲۰۱۲ لندن

برندگان مدال برنز

کشتی آزاد 
  محمود ملاقاسمی: ۵۲ کیلوگرم – ۱۹۵۲ هلسینکی
  جهانبخت توفیق: ۶۷ کیلوگرم – ۱۹۵۲ هلسینکی
  عبدالله مجتبوی: ۷۳ کیلوگرم – ۱۹۵۲ هلسینکی
  ابراهیم سیف‌پور: ۵۲ کیلوگرم – ۱۹۶۰ رم
  علی‌اکبر حیدری: ۵۲ کیلوگرم – ۱۹۶۴ توکیو
  محمدعلی صنعتکاران: ۷۸ کیلوگرم – ۱۹۶۴ توکیو
  ابوطالب طالبی: ۵۷ کیلوگرم – ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی
  شمس‌الدین سید عباسی: ۶۳ کیلوگرم – ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی
  ابراهیم جوادی‌پور: ۴۸ کیلوگرم – ۱۹۷۲ مونیخ
  امیررضا خادم: ۷۴ کیلوگرم – ۱۹۹۲ بارسلون
  رسول خادم: ۸۲ کیلوگرم – ۱۹۹۲ بارسلون
  امیررضا خادم: ۸۲ کیلوگرم – ۱۹۹۶ آتلانتا
  علیرضا حیدری: ۹۶ کیلوگرم – ۲۰۰۴ آتن
  مراد محمدی: ۶۰ کیلوگرم – ۲۰۰۸ پکن
  احسان لشگری: ۸۴ کیلوگرم – ۲۰۱۲ لندن
  حسن رحیمی: ۵۷ کیلوگرم – ۲۰۱۶ ریو
  امیرحسین زارع: ۱۲۵ کیلوگرم – ۲۰۲۰ توکیو

کشتی فرنگی 
  محمد پذیرایی: ۵۲ کیلوگرم – ۱۹۶۰ رم
  سعید عبدولی: ۷۵ کیلوگرم – ۲۰۱۶ ریو
  قاسم رضایی: ۹۸ کیلوگرم – ۲۰۱۶ ریو
  محمدهادی ساروی: ۹۷ کیلوگرم – ۲۰۲۰ توکیو

وزنه‌برداری 
  جعفر سلماسی: ۶۰ کیلوگرم – ۱۹۴۸ لندن (نخستین مدال ایران در بازی‌های المپیک)
  علی میرزایی: ۵۶ کیلوگرم – ۱۹۵۲ هلسینکی
  محمود نامجوی: ۵۶ کیلوگرم – ۱۹۵۶ ملبورن
  اسماعیل علم‌خواه: ۵۶ کیلوگرم – ۱۹۶۰ رم
  محمد نصیری: ۵۲ کیلوگرم – ۱۹۷۶ مونترآل

تکواندو 
  هادی ساعی: ۶۸کیلوگرم -  ۲۰۰۰ سیدنی
  یوسف کرمی: ۸۰ کیلوگرم –  ۲۰۰۴ آتن
  کیمیا علیزاده: ۵۷کیلوگرم – ۲۰۱۶ ریو (نخستین مدال زنان ایران در بازی‌های المپیک)

ورزشکاران بر پایه مدال

ورزشکاران با بیش از یک مدال

دارندگان یک مدال

جدول کل افتخار آفرینان ایران در المپیک

مدال‌ها بر پایه ورزش

جستارهای وابسته 
 فهرست ایرانیان شرکت‌کننده در المپیک از دیگر کشورها

پانویس

منابع

پیوند به بیرون 
 آشنایی با تاریخچه حضور و نتایج ایران در المپیک
 مدال آوران ایرانی در المپیک (بی‌بی‌سی فارسی)

ایران در بازی‌های المپیک
ورزش‌های مدال‌آورنده برای ایران در المپیک