یوسف پیامبر

یوسف پیامبر یک مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی بر پایهٔ داستان زندگی یوسف مطابق با روایت قرآن به نویسندگی و کارگردانی فرج‌الله سلحشور است. نخستین قسمت این سریال ۴۵ قسمتی در ۷ تیر ۱۳۸۷ در شبکهٔ یک پخش شد. در یوسف پیامبر، بازیگرانی نظیر مصطفی زمانی در نقش یوسف، کتایون ریاحی در نقش زلیخا و محمود پاک‌نیت در نقش یعقوب، در کنار سایر بازیگران نظیر جعفر دهقان، عباس امیری مقدم، جهانبخش سلطانی، رحیم نوروزی، مهوش صبرکن، الهام حمیدی، پروانه معصومی و لیلا بلوکات ایفای نقش کرده‌اند.

نوشتن فیلم‌نامهٔ یوسف پیامبر بر عهدهٔ سلحشور بود و آن را تا سال ۱۳۸۲ به پایان رساند. ساخت مجموعه در تیر ۱۳۸۲ برای ۴۰ قسمت آغاز شد اما به دلیل عدم تأمین بودجه توسط صدا و سیما، ساخت مجموعه به تعویق انداخته شد و پس از سه ماه، مراحل پیش‌تولید مجموعه در شهرک دفاع مقدس آغاز شد. فیلم‌برداری مجموعه در اردیبهشت ۱۳۸۳ آغاز شد اما به دلیل مشکلات بودجه از ماه مهر چندین بار به تعویق انداخته شد. فیلم‌برداری یوسف پیامبر در فروردین ۱۳۸۶ به پایان رسید.

داستان 
زمانی که یعقوب، مردمان بنی‌اسرائیل را به معبود یگانه عالم فرا خوانده و از پرستش خدایان سرد و سنگی انذار می‌دهد؛ خداوند، پیامبر بعدی را در نسل او قرار داده و یوسف را به وی عطا می‌کند که در حسن و جمال، بی‌نظیر است. یوسف در کودکی رؤیای عجیبی می‌بیند؛ رؤیایی که در آن خورشید، ماه و ۱۱ ستاره برای او به سجده می‌افتند. یعقوب که این رؤیای عظیم را می‌شنود؛ به او توصیه می‌کند تا آن را از برادران خود پنهان کند. پس از چندی، برادران یوسف که به علاقهٔ پدرشان نسبت به یوسف رشک می‌ورزیدند، او را به چاه می‌اندازند و پس از مدتی کاروانی او را از چاه درآورده و به عزیز مصر پوتیفار می‌فروشند و پوتیفار او را به عنوان غلام به همسرش زلیخا هدیه می‌دهد، اما زمانیکه زلیخا از او خواست با او وارد بستر شود یوسف فرار کرد اما پوتیفار فرا می‌رسد و تمام تقصیرات گردن یوسف می‌افتد یوسف به زندان می‌رود و هشت سال آنجا می‌ماند؛ اما به واسطهٔ یکی از دوستان خود در زندان که مدت‌ها پیش آزاد شده و به پادشاه مصر آمنهوتب خدمت می‌کند به کمک قدرت تعبیر خواب خوابِ فرمانروا را تعبیر کرده و با خِرَد خود به یکی از عزیزان فرمانروا تبدیل شده و عزیز مصر می‌شود؛ اما خداوند که اراده فرموده تا به واسطهٔ یوسف، مردم را به راه نجات و هدایت دعوت نماید؛ او را از پستی چاه رهانیده و بلندی مقام و مرتبت عطا می‌نماید …. سرانجام پس از سال‌ها دوری او با کمک خداوند جوانی را به زلیخا بازگردانده و با او ازدواج می‌کند؛ و بالاخره پس از سی و چند سال دوری، پدرش را پیدا کرده و او را با خود به مصر می‌برد ….

هزینه 
مدیر پیشین روابط عمومی این مجموعه در پی اختلاف با کارگردان و تهیه‌کنندهٔ آن فرج‌الله سلحشور گفت که کل مبالغ هزینه شده برای ساخت این مجموعه بیش از ۱۲ میلیارد تومان بوده‌است؛ که ۶ میلیارد تومان آن توسط صداوسیما و بقیه توسط شهرداری تهران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، وزارت اقتصاد و دارایی پرداخت شده‌است. محمود احمدی‌نژاد هم برای این مجموعه هزینه‌هایی پرداخت. 

کارگردان مجموعه (فرج‌الله سلحشور) با حضور در شبکهٔ جهانی جام جم ۳ ضمن تکذیب ادعای مدیر پیشین روابط عمومی این مجموعه گفت مجموع هزینه‌های ساخت این سریال حدوداً ۷ میلیارد تومان بوده‌است.

بازیگران اصلی 
در این سریال ۵۶ بازیگر اصلی و بیش از ۱۵۰ بازیگر فرعی به ایفای نقش پرداختند. فهرست نام‌های تعدادی از بازیگران این سریال به تفکیک نقش‌هایشان به شرح زیر است.

حاشیه‌ها

اتهام سرقت ادبی 
شهاب‌الدین طاهری، نویسندهٔ کتاب دوجلدی  یوسف که در سال ۱۳۸۱ توسط نشر عابد به چاپ رسیده‌است، از سلحشور، تهیه‌کننده سریال، به دلیل «دزدی هنری» در دادگاه شکایت کرد و در سال ۱۳۹۱، در نهایت، سلحشور طبق رأی قطعی دادگاه از اتهام تقلب در فیلم‌نامه یوسف تبرئه شد.

انتقادها 
 هزینهٔ بالا و مشخص نبودن هزینهٔ واقعی
 تبلیغ چندهمسری
کارگردان مجموعه گفت که چندهمسری را ترویج نکرده و در عین حال گفت:
 «چندهمسری در مذهب و مکاتب الهی وجود داشته‌است. حال اگر این فرهنگ بنا به دلایلی تغییر کرده از عوارض دنیای امروز است. از پیامبر تا انبیاء سلف همسر دوم و سوم اختیار می‌کردند. این موضوع در گذشته بوده و در خیلی از ممالک اسلامی هنوز این فرهنگ وجود دارد و در بین شیعیان با آن برخورد می‌شود. این مطلب وجود داشته و من به دلیل خرسندی فمینیست‌ها نمی‌توانستم آن را در این سریال نشان ندهم و بازهم تأکید می‌کنم قصد ما ترویج چندهمسری نیست بلکه بیان سند تاریخی است.»

انتخاب بازیگران 
سلحشور دربارهٔ بازیگران این مجموعه می‌گوید:

پخش بین‌المللی 
کشورهای تاجیکستان، پاکستان، افغانستان ترکیه، شبکه‌های بین‌المللی ایران الکوثر (دوبلهٔ عربی)، آی فیلم (سه زبانه: عربی و فارسی و انگلیسی) و جام جم (زیرنویس انگلیسی) نیز اقدام به پخش یوسف پیامبر کرده‌اند. به ادعای سازمان صدا و سیما این سریال در شصت کشور جهان بیننده داشته‌است.

جستارهای وابسته 
 یوزارسیف

پانویس

پیوند به بیرون 
 

آخناتون
آمنهوتپ سوم
برنامه‌های تلویزیونی اقتباس شده از قرآن
برنامه‌های تلویزیونی ایرانی
تجسم‌های فرهنگی از آخناتون
فرزندان یعقوب
فیلم‌ها به زبان فارسی
فیلم‌های اقتباس شده از قرآن
فیلم‌های ایرانی
فیلم‌های تلویزیونی ۲۰۰۸ (میلادی)
فیلم‌های فرج‌الله سلحشور
مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۱۳۸۷
مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۲۰۰۸ (میلادی)
مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی پایان‌یافته در ۲۰۰۹ (میلادی)
مجموعه‌های تلویزیونی تاریخی ایرانی
مجموعه‌های تلویزیونی درباره اسلام
مجموعه‌های تلویزیونی زندگی‌نامه‌ای
مجموعه‌های تلویزیونی شبکه یک ایران
نمایش‌های تلویزیونی واقع‌شده در مصر باستان
نمودهای فرهنگی نفرتیتی
نمودهای فرهنگی یوسف
همه مقاله‌های دارای عبارت‌های بدون منبع
یعقوب
یوسف