چارلی و کارخانه شکلات‌سازی (فیلم)

چارلی و کارخانه شکلات‌سازی  یک فیلم فانتزی موزیکال محصول سال ۲۰۰۵ به کارگردانی تیم برتون و نویسندگی جان اوگست و برگرفته از رمان آن در سال ۱۹۶۴ به نویسندگی روالد دال می‌باشد. جانی دپ در نقش ویلی ونکا، فردی هایمور در نقش چارلی باکت و همچنین دیوید کلی، هلنا بونهام کاتر، نوآ تیلور، میسی پایل‌، جیمز فاکس، دیپ روی و کریستوفر لی از بازیگران این فیلم هستند. داستان آن درباره چارلی است که او در مسابقه‌ای با چهار کودک دیگر برنده می‌شود و توسط ونکا در یک تور در کارخانه‌اش هدایت می‌شود.

توسعه دومین فیلم با اقتباس از چارلی و کارخانه شکلات‌سازی در سال ۱۹۹۱ صورت گرفت، که منجر به این شد که برادران وارنر کنترل هنری کاملی را برای املاک دال فراهم کرد. پیش از حضور بورتون، قرار بود افرادی همچون گری راس، راب مینکاف، مارتین اسکورسیزی و تام شادیاک کارگردانی فیلم را برعهده گیرند و افرادی مثل بیل مری، نیکلاس کیج، جیم کری، مایکل کیتون، برد پیت، ویل اسمیت و آدام سندلر و بسیاری افراد دیگر برای بازیگرای انتخاب شوند و آنها درحال مذاکره با استودیو برای بازی در نقش ونکا بودند. برتون بلافاصله همکاران همیشگی، دپ و دنی الفمن را روی کار آورد. چارلی و کارخانه شکلات‌‌سازی اولین فیلم موزیکال به کارگردانی برتون و اولین بار پس از کابوس پیش از کریسمس است که الفمن با استفاده از آهنگ‌های نوشته‌شده و آواز خود در ساخت موسیقی فیلم مشارکت داشت.

فیلم‌برداری از ژوئن تا دسامبر ۲۰۰۴ در استودیوهای پاین‌وود در بریتانیا انجام شد. برتون به‌جای استفاده از محیط‌های ایجاد شده توسط کامپیوتر از مجموعه‌های ساخته‌شده و جلوه‌های عملی استفاده می‌کرد. که به‌گفته او از متن کتاب الهام گرفته شده‌است. اتاق شکلات ونکا در استیج ۰۰۷ در پاین‌وود که با آبشار و رودخانه مصنوعی شکلات طراحی شده‌بود، ساخته‌شد. سنجاب‌ها از بدو تولد برای حمله به وروکا آموزش دیده‌بودند. جانی دپ، بازیگر فیلم، روی هر اومپا-لومپا به‌صورت جداگانه یک اجرای تکرار دیجیتالی انتخاب کرد. برتون همزمان با کارگردانی این فیلم، مشغول کارگردانی انیمیشن استاپ-موشن عروس مرده بود.

شکلات‌های ویلی ونکا فروخته‌شد و یک مسابقه بلیت طلایی به‌عنوان بخشی از کمپین بازاریابی فیلم راه‌اندازی شد. چارلی و کارخانه شکلات‌سازی برای اولین بار در تاریخ ۱۰ جولای ۲۰۰۵ به نمایش درآمد و در تاریخ ۱۵ جولای با نقدهای مثبت منتقدان در ایالات متحده اکران شد که آن را به‌خاطر جذابیت بصری و لحن تیره آن تحسین کردند. این فیلم همچنین فروش موفقیت‌آمیزی داشت و با فروش ۴۷۵ میلیون دلاری به هشتمین فیلم پرفروش در سراسر جهان در سال ۲۰۰۵ تبدیل شد. این فیلم نامزد جایزه اسکار بهترین طراحی لباس در هفتاد و هشتمین دوره جوایز اسکار شد. این فیلم همچنان پردرآمدترین اقتباس سینمایی بر اساس رمانی از رولد دال و همچنین دومین فیلم پرفروش تیم برتون تا به امروز است.

داستان 
چارلی، پسری کوچک و فقیر، در لندن، با پدر و مادر و همچنین‌دو پدربزرگ و مادربزرگ پیر خود زندگی می‌کند. خانوادهٔ او، کانون گرمی دارند و درنتیجه چارلی، فقر را احساس نمی‌کند. چارلی علاقهٔ زیادی به شکلات دارد، ولی به حدی فقیر است که هر سال فقط یک شکلات می‌خورَد.
در نزدیکی خانهٔ او، کارخانهٔ بزرگ شکلات‌سازی قرار دارد که قبلاً به دست فردی عجیب به نام دکتر ویلی وانکا اداره می‌شده‌است. او بهترین شکلات دنیا را می‌ساخت و آن را به تمام دنیا صادر می‌کرد، اما یک روز که ویلی در حال کوتاه کردن موهای خود است متوجه یک موی سفید می‌شود و تصمیم می‌گیرد وارثی برای خود انتخاب کند تا بعد از نبود او فردی دانا بتواند کارخانه را درست اداره کند. ویلی وانکا پنج بلیت طلایی داخل پنج شکلات وانکا پنهان کرده‌است و می‌گوید که پنج کودک خوش‌شانس از هر جایی در جهان می‌توانند از کارخانهٔ او بازدید کنند. جهان به‌دنبال این پنج بلیت زیرورو می‌شود و در آخر پنج کودک مشخص می‌شوند: «آگستوس گروپ»، یک پسر چاق و شکموی حریص؛ «وروکا سالت»، دختری که والدین پولدارش او را لوس کرده‌اند؛ «وایولت بورگارد»، دختری که آدامس می‌جود؛ «مایک تی‌وی»، پسری دیوانهٔ تلویزیون؛ و در نهایت «چارلیِ» فقیر و خوشبخت. هر کدام از آن‌ها با یکی از بستگانشان به کارخانه می‌آیند. این بازدید یک برندهٔ خوش‌شانس دارد که جایزهٔ ویژه‌ای می‌بَرد.

ویلی وانکا آدم به‌شدت عجیبی است که بعد از گذشت سال‌ها تنها زندگی کرده‌است. پدر دندانپزشک او شکلات را برای او ممنوع کرده بوده و در او عقده ایجاد کرده بود. ویلی از خانه فرار می‌کند و تمام عمرش به همان صورت بچگی زندگی می‌کند.

در آبشارِ شکلات، موجودات کوچکی به نام اومپالومپا کار می‌کنند که در واقع کارمندان کارخانه هستند.

آگوستوس، همان پسر حریص شکمو، در آبشار می‌افتد و از بازدید حذف می‌شود. وایولت در اتاق اختراعات با یک آدامس باد می‌شود و او نیز حذف می‌شود. وروکا به قصد دست‌زدن به یکی از سنجاب‌ها مورد حملهٔ آن‌ها قرار می‌گیرد. مایک تی‌وی نیز در اتاق تلویزیون شکلاتی حذف می‌شود. در نهایت چارلی باقی می‌مانَد و برنده می‌شود.

جایزهٔ او خودِ کارخانهٔ شکلات‌سازی است که آقای وانکا به او واگذار کرده‌است. اما وانکا پیشنهاد می‌کند که چارلی بدون خانواده‌اش این کارخانه را اداره کند. چارلی جواب منفی می‌دهد و می‌گوید که کارخانه و همهٔ شکلات‌های دنیا را با خانواده‌اش عوض نمی‌کند؛ و بعد از چند روز آقای وانکا به خانهٔ چارلی می‌رود و باهم به دیدن پدر آقای وانکا می‌روند و آقای وانکا با پدرش آشتی می‌کند و سرانجام آقای وانکا وارد خانوادهٔ چارلی می‌شود. او دوباره به چارلی پیشنهاد می‌دهد و چارلی قبول می‌کند.

چارلی یک کارخانه برنده شد، اما چیزی که آقای وانکا برنده شد خیلی بزرگتر و باارزش‌تر بود: یک خانواده.

بازیگران 
 جانی دپ در نقش ویلی وانکا
 فردی هایمور در نقش چارلی باکت
 دیوید کلی در نقش پدربزرگ جو
 هلنا بونهام کارتر در نقش خانم باکت
 نوآ تیلور در نقش آقای باکت
 میسی پایل در نقش مادر ویولت بورگارد
 جیمز فاکس در نقش آقای فاکس
 دیپ روی در نقش اومپا-لومپاها (ساخت آواز توسط دنی الفمن)
 کریستوفر لی در نقش دکتر ویلبر ونکا
 فیلیپ ویگرتز در نقش آگوستوس گلوپ
 جردن فرای در نقش مایک تی وی
 جولیا وینتر در نقش وروکا سالت
 آناسوفیا راب در نقش ویولت بورگارد

تولید

توسعه 
رولد دال نویسنده این فیلم در سال ۱۹۷۱ با اقتباس آن مخالفت کرد. برادران وارنر و بریلشتاین-گری انترتینمنت در سال ۱۹۹۱ با دال وارد مذاکره شدند و امیدوار بودند که حقوق تولید نسخه دیگری از فیلم چارلی و کارخانه شکلات‌سازی را خریداری کنند. خرید در سال ۱۹۹۸ نهایی شد. با بیوه‌ دال، فلیسیتی (لیسی) و دخترش، لوسی، او کنترل کامل هنری و امتیاز نهایی را درمورد انتخاب بازیگران، کارگردانان و نویسندگان دریافت کرد. حفاظت بعدی املاک دال از منبع اولیه دلیل اصلی قرار گرفتن چارلی و کارخانه شکلات‌سازی در برزخ توسعه بود.

جوایز 
این فیلم کاندیدای ۱ اسکار (کاندیدای اسکار بهترین طراحی لباس) در سال ۲۰۰۶ شد.

جستارهای وابسته 
 چارلی و کارخانه شکلات‌سازی (کتاب)
 ویلی وانکا و کارخانه شکلات‌سازی (فیلم)

منابع 

ویکی‌پدیای انگلیسی
نسخهٔ اصلی فیلم

پیوند به بیرون 
 
 وبگاه رسمی

آثار موسیقی دنی الفمن
فیلم‌نامه‌های جان آگوست
فیلم‌ها به زبان انگلیسی
فیلم‌ها به کارگردانی تیم برتون
فیلم‌های ۲۰۰۵ (میلادی)
فیلم‌های استودیو پاین‌وود
فیلم‌های اقتباس شده از آثار رولد دال
فیلم‌های اقتباس شده از کتاب‌های کودکان
فیلم‌های اقتباس‌شده از رمان‌های بریتانیایی
فیلم‌های ایالات متحده آمریکا
فیلم‌های برادران وارنر
فیلم‌های بریتانیایی کودکان
فیلم‌های به تهیه‌کنندگی ریچارد دی زانوک
فیلم‌های پلن بی اینترتیمنت
فیلم‌های تخیلی آمریکایی با مضمون کودکان
فیلم‌های تخیلی کودکان بریتانیایی
فیلم‌های تخیلی-کمدی آمریکایی
فیلم‌های خیال‌پردازی استرالیا
فیلم‌های خیال‌پردازی بریتانیا
فیلم‌های خیال‌پردازی موزیکال بریتانیایی
فیلم‌های خیال‌پردازی موزیکال دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
فیلم‌های درباره غذا و نوشیدنی
فیلم‌های درباره کودکان
فیلم‌های فانتزی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در هرتفوردشر
فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در یورک‌شایر شمالی
فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در آلمان
فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در تورنتو
فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در لندن
فیلم‌های کمدی ۲۰۰۵ (میلادی)
فیلم‌های کمدی بریتانیایی
فیلم‌های کمدی خیال‌پردازی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
فیلم‌های کمدی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
فیلم‌های کمدی کودکانه آمریکایی
فیلم‌های کمدی کودکانه بریتانیایی
فیلم‌های موزیکال استرالیایی
فیلم‌های واقع‌شده در کارخانه‌ها
فیلم‌های ویلیج رودشو پیکچرز
ویلی وانکا