ژان راسین

ژان راسین 
(۲۲ دسامبر ۱۶۳۹-۲۱ آوریل ۱۶۹۹) همراه با کورنی و مولیر یکی از ۳ درامنویس برتر قرن هفدهم فرانسه است. او بیش‌تر به نوشتن تراژدی می‌پرداخت، ولی یک کمدی نیز از خود برجای گذاشت.

زندگی‌نامه 
راسین در ۲۲ دسامبر ۱۶۳۹ در پیکاردی در خانواده‌ای متوسط چشم به جهان گشود و در دو سالگی مادر و در چهار سالگی پدر خود را از دست داد. او از آن پس نزد مادربزرگ و پدربزرگش بزرگ شد و آموزش‌های کلاسیک را فراگرفت. پس از مرگ پدربرزگش در سال ۱۶۴۹، مادربزرگ وی به صومعهٔ پورت رویال رفت راسین نیز به او ملحق شد. به این ترتیب او در مدارس کوچک پورت رویال آیین ژانسنیوس را که توسط حکومت کاتولیک فرانسه بدعت و باطل شناخته شده بود فرا گرفت، و آموزش وسیعی در زمینهٔ ادبیات یافت و یونانی و لاتین را آموخت. در ۱۸ سالگی به نوشتن شروع کرد، و کم‌کم به نمایش‌نامه روی آورد (که طبق آیین ژانسنیوس نامشروع و تحقیر شده بود).

او در سال ۱۶۶۴، با نوشتن شعری در مدح لویی چهاردهم به دربار راه یافت. اولین نمایش‌نامهٔ موفق او اسکندر بزرگ بود در سال ۱۶۶۵ توسط مولیر و بازیگران او در صحنه اجرا شد. با وجود این که نمایش‌نامه و اجرا مورد استقبال مردم و نیز پادشاه قرار گرفت، او اجرای دوم را به گروه معتبرتری سپرد. مولیر این خیانت راسین را هیچگاه نبخشید و از آن پس اجرای نمایش‌نامه‌های راسین توسط این گروه صورت گرفت.

مدتی بعد، راسین دو کتاب علیه پورت رویال و استادهای قدیمی خود منتشر کرد که به انتقاد از حرفهٔ نمایش‌نامه‌نویسی پرداخته بودند.
تراژدی‌های پسین او با استقبال فراوانی مواجه شدند. آندروماک (۱۶۶۷)، بریتانیکوس (۱۶۶۹) و فِدر (۱۶۷۷) از مشهورترین آثار او هستند.

به دنبال آزار و شکنجه‌ای که چندی بعد به افراد معتقد به آیین ژانسنیوس وارد شد، راسین دوباره با پورت رویال رابطه برقرار کرده و از آن‌ها حمایت کرد. او سرانجام در سال ۱۶۹۹ در پاریس به علت یک تومور درگذشت و طبق وصیتش در پورت رویال، در کنار یکی از استادان قدیمی خود دفن شد.

نمایش‌نامه‌ها 
نمایش‌نامه‌های راسین شور و عشق را همچون نیرویی کشنده به تصویر می‌کشند که فرد را از پای درمی‌آورد. در این شرایط قهرمانان داستان، برخلاف قهرمانان کورنلی که توانایی مقاومت و تصمیم‌گیری را دارند، یا مورد رحم الهی قرار می‌گیرند و نجات می‌یابند، یا نمی‌گیرند و هلاک می‌شوند. هیچ چیزی نمی‌تواند سرنوشت آن‌ها را تغییر دهد و آن‌ها از بدو تولد محکوم‌اند. این ویژگی‌های نوشته‌های راسین از مهم‌ترین خصوصیات افکار آیین ژانسنیوس هستند.

نمایش‌نامه‌های راسین ایدئال تراژدی کلاسیک را تشکیل می‌دهند و حادثهٔ داستان ساده و روشن است که از شور و عشق قهرمانان برمی‌خیزد. تقریباً همهٔ تراژدی‌های او زوجی بی‌گناه را به تصویر می‌کشند که در عین حال توسط عشقی امکان‌ناپذیر با هم متحد و از هم جدا شده‌اند، چرا که قهرمان زن داستان (آندورماک، بریتانیکوس، میتریدات،...) تحت تسلط پادشاه قهرمان قرار دارد و مقلوب اوست، یا این‌که به گروهی تعلق دارد که رقیب یا دشمن معشوقش است (آرتیسی در فِدر). این رقابت معمولاً از نوع سیاسی است.

تراژدی‌های کورنی همچون سایر تراژدی‌های قرن هفدهم به نظم است و از اشعاری با وزن ۱۲تایی تشکیل شده‌است که از آهنگی موزون، ظریف و سادگی برخوردارند. راسین بزرگ‌ترین نمایش‌نامه‌نویس کلاسیک دورهٔ رنسانس و عصر مدرن اروپا است، چرا که تمامی آثار او قوانین کلاسیک را به بهترین نحو رعایت می‌کنند.
زنان در آثار راسین موجودات منفعل و در حاشیه نیستند بلکه او به عنوان اولین نویسنده ای که به زنان نقش مستقل و دارای قدرت بخشیده در نظر گرفته می شود. تی یری مولنیه معتقد است آنچه تئاتر راسین را به عرصه ظهور زنان بدل کرده، ویژگی های منحصر به فرد قهرمان تراژیک است. در آندورماک، بریتانیکوس و فدر می توان نقش کلیدی قهرمانان زن را مشاهده کرد که تصمیم گیری و عمل گرایی آنان در سرنوشت شخصیت ها و جریان داستان تاثیر گذار است. این شخصیت ها در داشتن قدرت، روحیات و نقش شان در جامعه دارای اشتراکات، و در عین حال دارای تفاوت های شخصیتی مختلف با یکدیگر هستند.
آثار او عبارت‌اند از:
  لاتِبائید  یا برادران دشمن (۱۶۶۴)
  اسکندر بزرگ  (۱۶۶۵)
 آندروماک  (۱۶۶۷)
 مدافعان  (۱۶۶۸)
 بریتانیکوس  (۱۶۶۹)
 برِنیس  (۱۶۷۰)
 بایزید  (۱۶۷۲)
 مهرداد  (۱۶۷۳)
 ایفی ژِنی (۱۶۷۴)
 فِدر  (۱۶۷۷)
 اِستر  (۱۶۸۹)
 آتالی  (۱۶۹۱)

منابع 

 
 

ژان راسین
اعضای فرهنگستان فرانسه
اعضای فرهنگستان کتیبه‌شناسی و زبان‌های باستانی فرانسه
اهالی انه
تاریخ‌شناسان اهل فرانسه
درگذشتگان به علت سرطان در فرانسه
درگذشتگان به علت سرطان کبد
شاعران اهل فرانسه
شاعران سده ۱۷ (میلادی) اهل فرانسه
شاعران مرد
شاعران مرد اهل فرانسه
فرانسوی‌های عضو کلیسای کاتولیک روم
نمایشنامه‌نویسان اهل فرانسه
نمایشنامه‌نویسان مرد اهل فرانسه
نمایش‌نامه‌نویسان سده ۱۷ (میلادی) اهل فرانسه
نویسندگان اهل او-دو-فرانس
نویسندگان اهل پیکاردی
نویسندگان سده ۱۷ (میلادی) اهل فرانسه
نویسندگان لاتین‌زبان
نویسندگان مرد اهل فرانسه
نویسندگان مرد سده ۱۷ (میلادی)
ذات علیان، غلامرضا؛ الله وردی، عفت(۱۳۹۸) تصویر زن در آثار راسین با نگاهی بر سه تراژدی آندروماک، بریتانیکوس و فدر [نشریه پژوهش ادبیات معاصر جهان]