بهمن قبادی

بهمن قبادی (زادهٔ ۱۲ بهمن ۱۳۴۸ در بانه) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده و عکاس اهل ایران است. او از جملهٔ کارگردانانِ جنریشن در موج نوی سینمای ایران به‌شمار می‌آید.

زندگی‌نامه و فعالیت 
قبادی در سال ۱۳۴۸ در بانه به دنیا آمد.
تحصیلات متوسطه‌اش را در سنندج به پایان برد، دوران سربازی خود را در همدان گذراند و طی این مدت در انجمن سینمای جوان همدان چند فیلم کوتاه ساخت. سپس سال ۱۳۷۱ برای ادامه تحصیل در دانشگاه، به تهران رفت و در رشته سینما در دانشکده صدا و سیما مشغول به تحصیل شد، ولی دانشگاه را رها کرد و به انجام نرساند. او معتقد است هر آنچه در سینما دارد حاصل تجربیاتی است که با ساختن فیلم‌های کوتاهش به دست آورده است.

قبادی در سال‌های پایانی دهه ۶۰ به عکاسی هنری و صنعتی روی آورد. تأثیر عکاسی در نگاه او به جهان تصویرگرش انکارناپذیر است. پس از آن، با ساخت فیلم‌های هشت میلی‌متری به فیلم‌سازی روی آورد. حاصل آن دوران، تعدادی فیلم داستانی و مستند هشت میلی‌متری است. فیلم‌های کوتاه قبادی از نیمه دهه ۱۳۷۰ مورد توجه قرار گرفتند و توانستند جوایز داخلی و خارجی متعددی را نصیب قبادی کنند.

با فیلم زندگی در مه، مسیر تازه‌ای در کارنامۀ او گشوده شد. این فیلم جوایز متعدد بین‌المللی را به دست آورده و عنوان «یکی از تحسین برانگیزترین فیلم کوتاه در ایران» را نیز به خود اختصاص داده‌است. وی با ساخت فیلم بلند زمانی برای مستی اسب‌ها به جرگه فیلم‌سازان حرفه‌ای پیوست. این فیلم، نخستین فیلم بین‌المللی کردی‌زبان تاریخ سینمای ایران است.

آوازهای سرزمین مادری‌ام دومین فیلم بلند اوست. فیلمی با زبان و ساختاری یکدست که امکانات بصری را نیز به تصویر می‌کشد. لاک‌پشت‌ها هم پرواز می‌کنند سومین فیلم قبادی‌ست که به نحوی مهم‌ترین اثر او نیز به شمار آمده‌است. فیلمی که بیش از هر اثر دیگری توانست مرزهای سرزمین کردستان را بر روی جهان بگشاید.

بهمن قبادی در انجمن سینمای جوانان سنندج به عنوان عکاس فعالیت داشت. قبادی برنده جایزه خرس شیشه‌ای و جایزه فیلم صلح جشنواره فیلم برلین در سال ۲۰۰۵ شد و در جشنواره فیلم کن نیز برنده جایزه دوربین طلایی در سال ۲۰۰۰، برنده جایزه فیپرشی در سال ۲۰۰۰، برنده جایزه فرانسوا در سال ۲۰۰۲ و برنده جایزه فرانسوا شاله و جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره فیلم کن در سال ۲۰۰۹ شد. وی همچنین تهیه‌کنندگی فیلم مردان را هم در کارنامه خود دارد. او در فیلم مرد ایرلندی ایفای نقش کرده‌است.

نظرات و دیدگاه‌ها 

بهمن قبادی در روز یکم اردیبهشت ۱۳۸۸ با نوشتن نامه‌ای سرگشاده به مقامات دولتی ایران، اعلام کرد که رکسانا صابری -خبرنگار ایرانی آمریکایی- «نامزد، دوست و همراه» اوست و از آنان خواست که وی را رها کنند.

بهمن قبادی در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۱ با نگارش نامه‌ای به آکادمی علوم و هنرهای سینمای آمریکا ضمن انتقاد از قوانین این آکادمی که تنها به آثار فیلم‌سازانی اجازۀ حضور در رقابت برای جوایز اسکار را می‌دهد که حکومت‌های حاکم بر کشورها به صورت رسمی آن‌ها را تأیید و معرفی کرده‌باشند، خواهان در نظر گرفتن بخشی در جایزۀ اسکار برای آثار فیلم‌سازان پناهنده و در تبعید شد. او با اشاره به حضور تیمی متشکل از پناهندگان در رقابت‌های المپیک ۲۰۲۰ توکیو، از این آکادمی خواست که یک بخش ویژه برای «فیلمسازان در غربت  و بی‌سرزمین» در نظر بگیرد و آن را با عنوان نمایندۀ پرچم یا کشور «پناهنده‌ها» معرفی کند.

داوری جشنواره‌ها 
 بیست و دومین فستیوال بین‌المللی فیلم بوسان به عنوان عضو هیئت داوران جریان‌های جدید در بوسان، کره جنوبی، اکتبر۲۰۱۷
 هفتمین جشنواره سینمایی دوربین مستقل، لهستان، می ۲۰۱۴
 چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فیلم کرالا، هندوستان، دسامبر ۲۰۰۹
 جشنواره بین‌المللی دوربین مستقل، لهستان، اکتبر ۲۰۰۸
 جشنواره بین‌المللی فیلم اوراسیا، قزاقستان، سپتامبر ۲۰۰۸
 جشنواره بین‌المللی فیلم سائو پائولو، برزیل، اکتبر ۲۰۰۶
 جشنواره بین‌المللی فیلم آنونیمول، رومانی، اوت ۲۰۰۶
 جشنواره بین‌المللی فیلم ویلا دو کند، پرتغال، ژوئیه ۲۰۰۶
 جشنواره بین‌المللی فیلم گوانجو، کره جنوبی، ۲۸ آوریل تا ۶ می ۲۰۰۶
 جشنواره بین‌المللی فیلم روتردام، هلند، ۲۶ ژانویه تا ۶ فوریه ۲۰۰۴
 جشنواره بین‌المللی فیلم کن، مجموعه صدف طلایی، می ۲۰۰۲

فیلم‌شناسی

فیلم بلند 
 چهار دیوار - (۲۰۲۱)
 پرچم بدون کشور - (۲۰۱۵)
 چند کلمه با خدایان - (۱۳۹۳)
 فصل کرگدن - (۱۳۹۰)
 کسی از گربه‌های ایرانی خبر نداره - (۱۳۸۸)
 نیوه‌مانگ - (۱۳۸۵)
 لاک‌پشت‌ها هم پرواز می‌کنند - (۱۳۸۲)
 آوازهای سرزمین مادری‌ام - (۱۳۸۱)
 زمانی برای مستی اسب‌ها - (۱۳۷۸)
 سلام صبح بخیر عزیزم

فیلم کوتاه و مستند 

 دف
 آن مرد آمد
 جنگ تمام شد
 باز باران با ترانه
 دنگ
 سهمیه دفتر
 ماهی خدا
 مثل مادر
 مهمانی
 زندگی در مه
 نغمه‌های دختران دشت
 وظیفه م حسینی
 سربازی به نام امین
 پانتول
 کبوتر نادر پرید
 باجه تلفن
 بالکن
 ز مثل زندگی
 گل باجی
 نگاهی گذرا
 از زاویه دیگر
 سرتراش خانه
 هفده تمام

جوایز مستندها 
 زندگی در مه
 برنده جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تگزاس ۱۹۹۹
 برنده جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه کلرمون فران ۱۹۹۹
 برنده جایزه بهترین مستند بین‌المللی جشنواره کورتوایمولا ۱۹۹۹
 برنده جایزه گلدن انیمال جشنواره فیلم پیام به مرد سن پترزبورگ ۱۹۹۹
 برنده جایزه ویژه جشنواره بین‌المللی فیلم لادردیل ۱۹۹۹
 دف
 برنده جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره فیلم کوتاه رم ۲۰۰۳

مصاحبه‌های مطرح 
 مصاحبه با کارگردان بهمن قبادی توسط: ران ویلکینسون
 تأسف و اندوه / مصاحبه‌کننده: جف اندرو
 مصاحبه ایوینینگ کلاس با بهمن قبادی/ مایکل گوییلن
 گفتگوی روزنامه آشتی با بهمن قبادی
 مرگ حاضر است / مصاحبه‌کننده: دیوید والش
 مصاحبه سعید قطبی زاده با بهمن قبادی
 جنگ بی‌انتها / مصاحبه‌کننده: ماتیلد بلوتیر
 مصاحبه با بهمن قبادی توسط محمد حقیقت در پاریس
 مرگ دنیای بهتری است / مصاحبه‌کننده: ماری والا
 گفتگو در برنامهٔ آپارات بی‌بی‌سی فارسی در بازپخش فیلم نیو مانگ.
 قبادی: چشم دیدن همدیگر را نداریم / مصاحبه‌کننده: پرویز جاهد

پانویس

منابع 

 قبادی برنده جایزه ویژه «نوعی نگاه» کن. رادیو زمانه
 جایزه منتقدین فرانسوی برای فیلم قبادی. رادیو زمانه
 درباره بهمن قبادی در سایت ایران اکت
 لبخند کن به یک رانده شده ایرانی مشهور
 بر پایه داده‌های در: مژ فیلم وبگاه رسمی بهمن قبادی

قبادی، بهمن
اهالی بانه
بازیگران مرد فیلم اهل ایران
برندگان تندیس زرین بهترین کارگردانی
دانش‌آموختگان دانشگاه صدا و سیما
قبادی، بهمن
زادگان ۱۹۶۹ (میلادی)
عکاسان اهل ایران
فیلم‌نامه‌نویسان اهل ایران
کارگردان فیلم کرد
کارگردانان فیلم‌های کردی‌زبان
کارگردانان فیلم اهل ایران
قبادی، بهمن
قبادی، بهمن
کارگردانان برنده دوربین طلایی