کیوبر

به کسی که مکعب روبیک یا هر پازل چرخشی دیگر را حل می‌کند کیوبر (مکعب‌باز) گفته می‌شود.

به کسانی که در مسابقات جهانی مکعب روبیک انواع مکعب‌های روبیک را سریع و در مدت زمان کمی حل می‌کنند اسپید کیوبر (Speed Cuber) گفته می‌شوند.

در این مسابقات که در کشورهای مختلف زیر نظر انجمن جهانی مکعب (WCA) انجام می‌شود رکوردهای ثبت شده و در سایت رسمی سازمان جهانی روبیک (World Cube Association) قرار می‌گیرد.

رکورد مکعب روبیک ۳*۳*۳ در حال حاضر در دست مکس پارک (Max Park) آمریکایی با زمان ۳٫۱۳ ثانیه می‌باشد.

فلیکس زمدگز یکی از بهترین اسپید کیوبرهای حال حاضر دنیاست که در هر مسابقه (به جز دو مسابقه) که شرکت کرده توانسته رکورد جهان را حداقل در یک آیتم از آن خود کند. این اسپید کیوبر فوق حرفه‌ای تا به امروز ۵۰ بار توانسته رکوردهای جهان را در آیتم‌های مختلف جابجا کند.

اولین مسابقات رسمی در جهان در سال ۱۹۸۲ در بوداپست مجارستان برگزار شد.
در این مسابقات هر شرکت‌کننده (کیوبر) سه بار می‌توانست رکوردگیری کند (باید در کمتر از ۶۰ ثانیه مکعب را حل می‌کرد) و بهترین زمان او به عنوان رکورد ثبت می‌شد. امروزه در مسابقات رسمی ۵ بار رکوردگیری می‌شود و میانگین آن به عنوان رکورد اصلی ثبت می‌شود (باید مکعب را در کمتر از ۱۲۰ثانیه حل کند) و به مرحله بعد صعود می‌کند. مسابقات دارای ۳ مرحله می‌باشد: مقدماتی، نیمه نهایی و فینال.

در این مسابقات مین تای پناهنده تایلندی از کشور آمریکا با زمان ۲۲٫۹۵ ثانیه توانست به مقام اول برسد.
مسابقات رسمی بعدی در سال ۲۰۰۳ در تورنتو کانادا زیر نظر WCA برگزار شد که این بار در ۱۳ آیتم برگزار گردید که در مکعب روبیک Dan Knights توانست با زمان میانگین ۲۰ ثانیه به مقام نخست برسد و Jess Bonde با زمان ۱۶٫۵۳ ثانیه سریع‌ترین کیوبر جهان شد. مسابقات مکعب بعد از سال ۲۰۰۳ هر ساله به و بصورت آزاد در بیشتر کشورهای دنیا برگزار می‌شود و هر ۲ سال یک بار مسابقات جهانی برگزار می‌گردد. که آخرین مسابقات جهانی در سال ۲۰۱۹ در کشور استرالیا برگزار شد که ۵ رکورد جهانی در آن شکسته شد.

آمار رکوردهای رسمی در وبگاه https://www.worldcubeassociation.org/results/recordsموجود است

تعدادی از رکوردهای ثبت نشده 
ماتی هیروتو (آمریکا)== ۳٫۱۲

ییهنگ وانگ (چین)== ۳٫۰۲

مکس پارک (آمریکا)== ۲٫۹۸

فلیکس زمدگز (استرالیا)== ۲٫۹۶

مکس پارک (آمریکا)== ۲٫۹۴

لئو بورومئو (فیلیپین)== ۲٫۷۸

مشهورترین اسپید کیوبرها 
 فلیکس زمدگز
 مکس پارک
 لوکاس اتر
 یاشین دو
 Yiheng Wang
 متس والک

رکوردهای ثبت شده توسط اسپیدکیوبران در سطح بین‌الملل 
رکوردهای بسیاری در سطح جهان از سرعتی‌ترین کیوبرهای جهان در آیتم‌های متفاوت ثبت شده‌است. برخی از این رکوردها عبارتند از:

رکورد مکعب روبیک ۳*۳*۳ توسط مکس پارک (Max Park) با زمان ۳٫۱۳ ثانیه
در سال ۲۰۲۳

رکورد مکعب روبیک ۲*۲*۲ توسط مَکیِج کزاپیووسکی (Maciej Czapiewski) با زمان ۰٫۴۹ ثانیه

رکورد مکعب روبیک ۴*۴*۴ توسط مکس پارک (Max Park) با زمان ۱۶٫۸۶ ثانیه

رکورد حل مکعب روبیک ۳*۳*۳ با چشم بسته توسط چارلی اگینز (charlie eggins) با زمان ۱۲٫۱۰ثانیه

رکورد حل روبیک پیرامینکس (هرمی) توسط دامینیک گُرنی (Dominik Górny) با زمان ۰٫۹۱ ثانیه

رکورد حل روبیک مگامینکس (۱۲ وجهی) توسط خوآن پابلو هوآنقی (Juan Pablo Huanqui) با زمان ۲۷٫۲۲ ثانیه

آیتم‌های مسابقات 
تعداد آیتم‌های مسابقات مکعب ۱۷ آیتم می‌باشد:
 مکعب ۲*۲*۲
 مکعب ۳*۳*۳
 حل مکعب ۳*۳*۳ با یک دست
 حل مکعب ۳*۳*۳ با چشم بسته
 حل مکعب ۳*۳*۳ با کمترین تعداد حرکت
 مکعب ۴*۴*۴
 حل مکعب ۴*۴*۴ با چشم بسته
 مکعب ۵*۵*۵
 حل مکعب ۵*۵*۵ با چشم بسته
 مکعب ۶*۶*۶
 مکعب ۷*۷*۷
 پیرامینکس (هرمی)
 مگامینکس (۱۲ وجهی)
 اسکیوب
 اسکوار
 کلاک (ساعت روبیک)
 حل چند مکعب ۳*۳*۳ با چشم بسته

اسپید کیوبرهای ایران و جهان 
تعدادی از اسپید کیوبرهای معروف جهان:
 لوکاس اِتِر
 فلیکس زمدگز
 مکس پارک
 متس والک
برخی از اسپید کیوبران ایران:
 محمد رضا کریمی
 مهرزاد گلی
 سام مهمانی
 امیرعلی فرج نژاد
 کسری ساربانها
 علی آتشی
 آرش مصلحت جو
 امیرمهدی همتی (همتی منتصر)
 سید پارسا قاسمی
 امیرمهدی رضاعلی
 مهران مسعود سینکی
 کسری خوشبخت

مسابقات بین‌المللی برگزار شده در ایران 
در حال حاضر ۲۹ مسابقهٔ در سطح بین‌المللی و زبر نظر انجمن جهانی مکعب روبیک برگزار شده‌است. برخی از این مسابقات عبارتند از:
 Iran Academy 2018
 Icy Summer 2018
 Chekaad Summer 2019
 Iran Open 2016

منابع 

 https://web.archive.org/web/20101202235629/http://worldcubeassociation.org/index.php

معماها
مقاله‌های دارای ویدئو
مکعب روبیک