مهربان علیوا

مهربان عارف قیزی علیِوا پاشایوا (به ترکی آذربایجانی: Mehriban Arif qızı Əliyeva Paşayeva؛ به انگلیسی: Mehriban Arif qizi Aliyeva Pashaeva؛ زادهٔ ۲۶ اوت ۱۹۶۴) سیاستمدار آذربایجانی است که از فوریه ۲۰۱۷ به عنوان نخستین معاون رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان و از سال ۲۰۰۳ به عنوان بانوی اول آذربایجان فعالیت می‌کند. او همسر الهام علی‌اف رئیس‌جمهور کنونی این کشور است.

زندگی‌نامه

تولد 
مهربان علیوا (مهربان پاشایوا) در سال ۱۹۶۴ میلادی در یکی از قدرتمندترین خانواده‌ها در جمهوری آذربایجان در شهر باکو متولد شد. وی از طرف پدری اصالتاً اهل روستای اندبیل (خلخال) در ۳ کیلومتری نزدیک شهرستان خلخال استان اردبیل و پدربزرگش میرجلال پاشایف نویسنده ایرانی-آذربایجانی، است.خانواده وی از نزدیکان دولت جمهوری آذربایجان هستند. حافظ پاشایف، نخستین سفیر جمهوری آذربایجان در ایالات متحده آمریکا عموی وی، پدرش، عارف پاشایف نیز رئیس آکادمی ملی حمل و نقل هوایی در باکو بود. مادرش آیدا ایمان‌قلیوا یک زبان‌شناسی برجسته به‌شمار می‌رود.

ازدواج 
علیوا پس از اتمام دوره متوسطه در سال ۱۹۸۱، در تاریخ ۲۲ دسامبر ۱۹۸۳ با الهام علی‌اف فرزند حیدر علی‌اف ازدواج کرد..

فرزندان 
مهربان علیوا صاحب سه فرزند است. دو دختر به نام‌های لیلا (زاده ۱۹۸۵ در مسکو) و آرزو (زاده ۱۹۸۹) و پسری به نام حیدر (زاده ۱۹۹۷) دارد. در بین فرزندانش، لیلا علیوا سردبیر مجله باکو که توسط تاجر آذربایجانی-روس به نام آراز آقالاروف منتشر می‌شود را برعهده دارد. او با پسر آراز، امین آقالاروف خواننده و تاجر آذربایجانی-روس ازدواج کرد. و در مه سال ۲۰۱۵ با داشتن سه فرزند از او جدا شد.

زندگی شخصی 
او به عنوان فردی شهرت یافته که به زندگی لوکس عادت دارد.

تحصیلات 

وی تحصیلات خود را در دانشگاه علوم پزشکی آذربایجان ادامه داد. او در سال ۱۹۸۸ از آکادمی سچنوف مسکو در رشته پزشکی، دانش‌آموخته شد. در بین سال‌های ۱۹۸۸–۱۹۹۲ در بخش چشم آکادمی پزشکی مسکو که توسط میخائیل کراسنوف رهبری می‌شد، مشغول به کار شد. روزنامه تایمز بریتانیا در سال ۲۰۰۵ وی را به عنوان پزشک و چشم‌پزشک پیشین یاد کرده‌است.

سیاست 
بنا به نوشته مجله ساندی تایمز، مهربان علیوا یکی از پرنفوذترین و قدرتمندترین شخصیت‌های دولت جمهوری آذربایجان است. لس‌آنجلس تایمز، مهربان علیوا را یکی از عوامل گسترده در موفقیت همسرش در پست ریاست جمهوری شمرده‌است.

او در ۲۱ فوریه ۲۰۱۷ از سوی همسرش به عنوان اولین معاون اول تاریخ جمهوری آذربایجان انتخاب شد. این انتصاب به عنوان قبضه بیشتر قدرت در دست خانواده علی‌اف تلقی شده‌است.

جوایز و افتخارات

افتخارات و جوایز ملی 
  – چهره عمومی 2004
  – نشان حیدر علی‌اف
  – شخص سال 2005
  – زن سال (2005)
  – شخص 2015
  – افتخار قزاق
  – مدال آکادمیسین میکائیل حسینف (2017)
  – مدال افتخاری اوزیر حاجی بایلی

افتخارات خارجی 
  – لژیون دونور
  – دیپلم افتخار دولت کویت
  – هلال پاکستان
  – نشان شایستگی جمهوری لهستان
  – Sretenjski Orden
  – صلیب سرخ بشردوستان بنیاد خیریه بین‌المللی قرن روسیه
  – جایزه بین‌المللی قلب طلایی
  – نشان خدمات به منطقه آستراخان
  – مدال طلای کرانس
  – “Prix de la Fondation” از فوروم کرانس مونتانا
  – نماد انسانیت - شخص سال 2012
  – جایزه کمال زن شهید بی نظیر بوتو - 2013
  – جایزه الپیدا
  – نشان صلیب فرمانده جمهوری مجارستان
  – دیپلم شهروند افتخاری ولیکو ترنوو
  – نشان درجه دوی قدیس شاهدخت الگای کلیسای ارتدکس روسی
  – صلیب شوالیه اعظم نشان شایستگی جمهوری ایتالیا (12 July 2018)
  – نشان دوستی (۱۳ اوت 2019)
  – محفل پاپ پیوس نهم، صلیب اعظم بانو (22 February 2020)

سازمان‌های بین‌المللی 
 سفیر حسن نیت یونسکو
 سفیر حسن نیت آیسسکو
 جایزه سازمان جهانی بهداشت  
 مدال موتسارت یونسکو
 نشان عالی کمیته المپیک اروپا

مدارک افتخاری 
  – دکترای افتخاری Veliko Tarnovo University
  – استاد افتخاری I.M. Sechenov First Moscow State Medical University
  – دکتر افتخاری آکادمی پزشکی اسرائیل

پانویس

منابع 
  Azerbaijans first lady. A role model for Muslim women. (The Washington Times)

افراد آذربایجانی ایرانی‌تبار
افراد زنده
افراد عضو مجلس ملی جمهوری آذربایجان
افراد نام‌برده در اسناد پاناما
افسران لژیون دونور
اهالی اردبیل
اهالی باکو
بانوان اول جمهوری آذربایجان
پزشکان اهل باکو
پزشکان اهل جمهوری آذربایجان
پزشکان زن اهل جمهوری آذربایجان
چشم‌پزشکان جمهوری آذربایجان
خانواده علی‌اف
دریافت‌کنندگان نشان حیدر علی‌اف
زادگان ۱۹۶۴ (میلادی)
زنان اهل جمهوری آذربایجان در سیاست
زنان اهل جمهوری آذربایجان
زنان سیاستمدار سده ۲۱ (میلادی)
سفیران حسن‌نیت یونسکو
سیاستمداران حزب آذربایجان نوین
سیاستمداران زن اهل جمهوری آذربایجان در سده ۲۱ (میلادی)
معاونان رئیس‌جمهورهای جمهوری آذربایجان
معاونان زن رئیس‌جمهورها
گیرندگان جایزه هلال پاکستان