محمد ربیعی

محمد ربیعی  مشهور به ماموستا ربیعی (زادهٔ ۱۳۱۱ در دیواندره – درگذشتهٔ ۱۱ آذر ۱۳۷۵ در کرمانشاه) مفتیِ مذهب شافعی، نویسنده، شاعر، قاری قرآن، گوینده در رادیوهای کردیِ کرمانشاه و تهران، و امام جمعه و خطیبِ مسجد جامع شافعی کرمانشاه بود که در سال ۱۳۷۵ طی کشتار موسوم به «قتل‌های زنجیره‌ای ایران» به قتل رسید. 
در سال ۱۴۰۰ مدرسه علوم دینی اهل سنت در این مسجد افتتاح شد.

زندگی‌نامه

کودکی و جوانی 

محمد ربیعی در سال ۱۳۱۱ در روستای دراسپ از توابع دیواندره به‌دنیا آمد. او فرزند ملا عبدالحکیم بود. در پنج سالگی قرآن را نزد پدرش فرامی‌گیرد و بعد از آن نیز کتب اولیهٔ صرف و نحو عربی نزد و عمویش ملا محمود ربیعی فرامی‌گیرد. سرانجام او در سال ۱۳۳۳ نزد سید علاءالدین حسینی در قشلاق سفید اجازهٔ افتاء و تدریس دریافت می‌کنند. ربیعی برای مدت ۱۲ سال در قشلاق سفید به تدریس طلبه‌ها، امامت جمعه و جماعت و هم‌چنین چرخاندن دفتر ازدواج و طلاق مشغول بود.

ربیعی در ۱۳۴۵ طی مسابقهٔ بین‌المللی قرائت قرآن که پاکستان برگزار می‌شود در میان قاریان ۲۲ کشور جهان، پس از محمود خلیل الحصری، قاری مشهور مصری، موفق به دریافت مقام دوم مسابقه می‌شود. در پاییز سال ۱۳۵۷ از سوی مردم به‌عنوان خطیب و امام جمعه مسجد جامع امام شافعی کرمانشاه انتخاب می‌شود و تا هنگام کشته‌شدن نیز در همان مسجد بود.

زندگی حرفه‌ای 
محمد ربیعی از همان ده‌سالگی گاه و بی‌گاه به زبان کردی و فارسی شعر می‌سرود و حتی در سال‌های طلبگی، ملایی و امامت نیز از آن غافل نشد و ادامه می‌داد. در سال ۱۳۵۰ که اهمیت زیادتری به نوشتن و سرودن داد، دیوان اشعار خود را به سه زبان کردی، فارسی و عربی به‌نام «چهار فصل» منتشر کرد. کتاب «آینهٔ اسلام»، نخستین اثر ربیعی بود چاپ شد.

کتاب «عالیجناب گوریل» نام رمان فارسی از ایشان است که در سال ۱۳۷۲ چاپ شد و هم‌چنین در سال ۱۳۸۵ توسط انتشارات پرتو بیان نشر یافت که در
سال ۱۳۸۷ توسط جلال رئوفی به کردی با نام «ماف و لاف» ترجمه شده‌است و هم‌چنین سال ۱۳۹۳ توسط عبدالعزیز سلیمی به زبان عربی نیز ترجمه شده‌است. کتاب «محکمهٔ حیوانات» نوشته محمدعلی دشتی نیز براساس اقتباسی از کتاب در سال ۱۳۸۹ نوشته شده‌است.

محمد ربیعی به‌همراه کاک احمد مفتی‌زاده و همراهی مردم کرمانشاه و سایر مناطق کردنشین ایران، قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، به کوی و خیابان‌ها ریختند تا هم‌چون دیگر مردم ایران، خواستار پایان یافتن دودمان پهلوی و نظام شاهنشاهی باشند. او همراه مردم در منبر، مجالس و مساجد شعار می‌دادند و خواستار کنار رفتن حکومت وقت بودند.

کشته‌شدن 
محمد ربیعی ساعت ۱۲:۳۰ ظهر روز یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۷۵ به قصد رفتن به محل کارش در صدا و سیمای مرکز کرمانشاه از خانه خارج شد و هرگز به خانه برنگشت. بعد از آن حوالی ساعت یک شب، جنازهٔ او در کنار ماشینش در ترمینال سنندج-تهران به‌طوری‌که عمامه‌اش زیر سر و عینک و عبایش بر روی سینه او بوده‌است، پیدا می‌شود. البته پزشکی قانونی اعلام کرد که او به مرگ طبیعی درگذشته‌است. وی از قربانیان قتل‌های زنجیره‌ای ایران به‌شمار می‌رود و نام او بارها در سال‌های ۷۷ تا ۸۰ در مطبوعات ذکر می‌شد و هم‌چنین در گزارش گزارشگر ویژه سازمان ملل در ایران در ۲۸ دی ۱۳۷۸ نیز به کشته‌شدن علمای اهل سنت اشاره شده‌است.

در اعتراض به کشته‌شدن ربیعی و در مراسم خاکسپاری او در ۱۳ آذر، یک جنبش اجتماعی را در منطقه ایجاد کرد و مردم دست به اعتراض زدند که با دخالت یگان‌های نظامی و ضدشورش مواجهه یافت و اعتراضات به سایر شهرهای کردنشین نیز کشیده شد. کرمانشاه یک هفته تعطیل شد و تعدادی کشته، مجروح و زندانی شدند. در این اعتراضات یک افسر پلیس به‌نام «علی‌اکبر نجفی» در کرمانشاه کشته شد، در شهر جوانرود ۱۴ نفر کشته شدند و در شهر روانسر از توابع استان کرمانشاه، دانشجوی جوانی به نام «داریوش محمدی» به ضرب گلوله کشته شدند.

آثار 

آثار مکتوب محمد ربیعی:

 آیینهٔ اسلام، ۱۳۶۴ (فارسی)
 تفسیر سروهٔ فاتحه، ۱۳۷۰ (کردی)
 باقیات صالحات در فقه امام شافعی، ۱۳۷۰ (فارسی)
 عالیجناب گوریل، نشر صلاح‌الدین ایوبی، ۱۳۷۲
 نقل و نبات (بیان حیات انبیاء ویژهٔ کودکان و نوجوانان)، ۱۳۷۲
 ترجمهٔ کتاب «حلال و حرام» از یوسف قرضاوی، ۱۳۷۲
 به‌چکه‌ی بنیاده‌م در فلسفه، پرتو بیان، ۱۳۸۷ (کردی)
 سراب عشق و اعتیاد، پرتو بیان، ۱۳۸۹
 هشتِ اردیبهشت (نثر و نظم)
 الاحسان فی تجوید القران (عربی)
 چهار فصل (کردی، فارسی، عربی)
 تفسیر جزءاول سوره بقره (کردی)
 خانوادهٔ کوچک (فارسی)
 دکان‌داران طریقت (کردی)
 گنجینهٔ گوهر در حدیث (کردی)
 منظومه کشف الضلال عن الهلال در ۲۴۰۰ بیت
 «عشقی که بی‌پایانه» یا «عشق پایان‌ناپذیر» (فارسی)
 موج اف‌ام (فارسی)
 رسالة القارعة در طلاق
 معالم اسلامی (اطلاعات عمومی)
 وتاری ئایینی (گفتارهای دینی)
 سنت و بدعت
 مسائل و دلائل
 مالکیت در اسلام
 راهنمای ازدواج
 داستان
 حضرت عثمان
 امپریالیست و سوسیال امپریال
 کارنامهٔ نیکوکاران
 علم‌الیقین در تلقین
 علم‌الیقین در سنت
 داستان کوتاه
 هزار پند
 لغز و معما به
 مال و میراث

نمونه‌ای از اشعار 
دو نمونه از اشعار فارسی محمد ربیعی:

نمونهٔ اول:

نمونهٔ دوم:

جستارهای وابسته 
 احمد قاضی
 احمد مفتی‌زاده
 ناصر سبحانی
 عبدالرحمان شرفکندی

منابع

پیوند به بیرون 
 تشیع جنازه ماموستا محمد ربیعی (کرمانشاه) در یوتیوب
 مولودنامهٔ حضرت محمد (ص) با نوای ماموستا محمد ربیعی در یوتیوب
 تلاوت آیات ۱ تا ۱۵ سوره شوری توسط ماموستا محمد ربیعی در یوتیوب

ملامحمد ربیعی
امامان جمعه ایران
امامان جمعه شهر کرمانشاه
بازیگران مرد رادیو اهل ایران
ربیعی، ملامحمد
ربیعی، ملامحمد
درگذشتگان ۱۹۹۶ (میلادی)
رمان‌نویسان مرد اهل ایران
روحانیان سنی
ربیعی، ملامحمد
روزنامه‌نگاران ادبی اهل ایران
روزنامه‌نگاران اهل ایران
روزنامه‌نگاران کرد
ربیعی، ملامحمد
شاعران کرد
شاعران کرد اهل ایران
شاعران کردی سورانی
شاعران کردی هورامی
شاعران مرد اهل ایران
شاعران مسلمان
شافعیان ایران
عالمان مسلمان
ربیعی، ملامحمد
فقیهان شافعی
قاریان قرآن اهل ایران
ربیعی، ملامحمد
مترجمان از عربی
مترجمان اهل ایران
محققان سنی اسلام
مسلمانان سنی
مسلمانان کرد
نویسندگان ادبیات کودک اهل ایران
نویسندگان داستان کوتاه مرد اهل ایران
نویسندگان داستان کوتاه سده ۲۰ (میلادی)
نویسندگان سیاسی اهل ایران
نویسندگان کرد اهل ایران
نویسندگان متون دینی اهل ایران
نویسندگان مرد اهل ایران
خاک‌سپاری‌ها در گورستان میناآباد