ژلازیوس یکم

پاپ ژلازیوس یکم  یکی از پاپ‌های کلیسای کاتولیک رم بود که در شمال آفریقا به دنیا آمد و از ۴۹۲ تا ۴۹۶ پاپ بود. وی فهرستی از کتب قانونی و غیرقانونی عهد جدید منتشر کرد. در میان لیست اپوکریفا وی نام انجیل برنابا به چشم می‌خورد. هیچ اطلاعی از این انجیل برنابا در دست نیست و محققان بر این نظرند که این «انجیل برنابا» در لیست پاپ ژلازیوس با انجیل برنابا در قرن ۱۶ میلادی متفاوت است و تنها شباهت اسمی دارند.  البته به نظر می‌رسد که این ادعای محققان مبنی بر متفاوت بودن این دو انجیل بی استناد می‌باشد چرا که فقط یک نسخه از انجیل برنابا در قرن ۱۶ کشف نشد. انجیل برنابا در طی قرون متمادی فراموش شده و نسخه‌های آن از دسترس مردم خارج شد تا آنکه در قرن ۱۷ میلادی سرمند یونانی آن را در رساله خطی از رسائل بولیکبوس یافت و در همین قرن هوغومیزدوس نسخه لاتینی آن را در دیر کورفی به دست آورد که در سال ۱۶۴۵ میلادی در پاریس چاپ شد.

در سال ۱۶۹۴ میلادی اُوشه رئیس اُسقفها نیز نسخه ای از این انجیل به دست آورده به رساله اغناطیوس افزود ولی بر اثر یک آتشسوزی در آکسفورد کتابخانه‌ها آتش گرفته و قسمت اندکی از این نسخه باقی ماند. نسخه یونانی و لاتینی انجیل برنابا مکرراً چاپ شده و و یک آن را به انگلیسی و شخص دیگری آن را به آلمانی ترجمه کرده‌است.

در مورد انجیل برنابا موجود در لیست تهیه شده توسط پاپ ژلاسیوس 
در مجموع ۳ اثر به برنابا منسوب می‌شود:
 رساله برنابا(Epistle of Barnabas) (نگاشته شده بین سال‌های ۱۳۵–۷۰ میلادی)
 اعمال برنابا (Acts of Barnabas) (نگاشته شده احتمالاً در قرن پنچم میلادی)
 انجیل برنابا (Gospel of Barnabas)(قرن ۱۴ یا ۱۵ میلادی)

نکتهٔ شایان ذکر این است، که در ترجمهٔ منابع انگلیسی زبان به فارسی، گاهی واژهٔ "Epistle" به معنای "رساله"، با واژهٔ "Gospel" به معنای "انجیل" اشتباه گرفته می‌شود، که این نکته برای خواننده گمراه کننده می‌باشد. "رسالهٔ برنابا" (Epistle of Barnabas) و انجیل برنابا (Gospel of Barnabas) اگر چه دو کتاب به کلی متفاوت هستند. اما انجیل برنابا در خود اروپا و بدست خودشان اکتشاف شد، و به دلیل بیان تفکرات ضد پولسی در این کتاب توسط کلیسا تحریم گردید. و همین‌طور به اشتباه به مسلمانان تهمت نگارش یا ترجمه این کتاب زده شد.

«رسالهٔ برنابا» کتابی قدیمی و مربوط به قرون اولیهٔ مسیحی است (متن انگلیسی رسالهٔ برنابا را  اینجا و همچنین متن انگلیسی کتاب اعمال برنابا را اینجا می‌توانید بخوانید) و محتوایی کاملاً متفاوت با «انجیل برنابا» دارد. در «رسالهٔ برنابا» در مورد تصلیب و رستاخیز مسیح از مردگان و سایر آموزه‌هایی که شباهت‌های زیادی با کتب مقدس مسیحی (کتب عهد جدید) دارند، سخن به میان آمده و از این جهت با «انجیل برنابا»، به کلی متفاوت می‌باشد. این نکته به این دلیل حائز اهمیت است که برخی نویسندگان مسلمان و مدافع «انجیل برنابا» از جمله محمد عطاءالرحیم در کتاب خود می‌نویسد که «انجیل برنابا» در قرون اولیهٔ میلادی بسیار مورد استفاده مسیحیان بوده‌است، در حالی که او در واقع به «رسالهٔ برنابا» اشاره می‌کند و واژه‌های «رساله» و «انجیل» را با هم جابجا می‌کند. اما آیا انجیل برنابا که اکنون در دسترس ماست، آن طور که عطاءالرحیم ادعا می‌کند، توسط کلیسا در قرن چهارم و در زمان پاپ ژلاسیوس ممنوع شد؟

کتاب «رسالهٔ برنابا» فارغ از اینکه جزو کتاب مقدس باید حساب می‌شد یا خیر، برای مسیحیان قرون اول میلادی شناخته شده بود و ایرنائوس این رساله را می‌شناخته. در مقابل قدیمی‌ترین اشاره به کتابی با نام «انجیل برنابا» در متن گلاسیانوم که مربوط به قرن پنجم میلادی است و در زمان پاپ ژلاسیوس نگاشته شده (البته خود نسخهٔ اصلی این متن در دست نیست، بلکه یک نسخه بردار در قرن ششم میلادی این متن را (متن گلاسیانوم) را بازسازی کرده). در این متن نام انجیل برنابا در بین کتاب‌هایی به چشم می‌خورد که جزو لیست رسمی کتاب‌های رسمی عهد جدید به حساب نمی‌آیند، ولی هیچ اثری یا اشاره ای به محتوای آن وجود ندارد، درنتیجه نمی‌دانیم منظور از کتاب «انجیل برنابا» در این لیست دقیقاً کدام کتاب است! دو احتمال برای «انجیل برنابا» ی مذکور در این لیست وجود دارد، و آن اینکه:
 برخی محققان باور دارند که کتاب «انجیل برنابا» ی مذکور در این لیست، در واقع یک اشتباه در نسخه برداری است، و منظور در واقع همان کتاب «رسالهٔ برنابا» است؛ زیرا تنها باری که از برنابا در این لیست اسمی به میان آمده، در همینجاست، پس بسیار محتمل است که می‌بایست منظور همان کتاب شناخته شدهٔ برنابا یعنی «رسالهٔ برنابا» بوده باشد که هنگام نسخه برداری، به اشتباه، به جای واژهٔ «رساله»، واژهٔ «انجیل» استفاده شده‌است (البته این دلیل واقعاً غیر منطقی می‌باشد و صرفاً مخالفان انجیل برنابا برای آنکه حقایقی که در این کتاب آمده را سرکوب کنند همچین استدلالی می‌آوردند).
 احتمال دوم اینکه برنابا (از حواریون عیسی مسیح) از نفاق پولس با خبر شده بود (همانند پطروس که پولس را منافق خواند: غلاطیان، باب ۲، آیات ۱۱ تا ۱۴) سعی در بیان حقایق و تفکر راستین عیسی مسیح نمود و به همین دلیل این انجیل را نگاشت. خود برنابا در انجیلش اذن نگارش این انجیل را از عیسی مسیح می‌گیرد. فلذا چون این حقایق به ضرر کلیسا و تفکر پولسی بود سعی در طرد، تحریم و حذف این انجیل شدند.

منابع 
Wikipedia contributors, "List of popes," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_popes&oldid=268921163 (accessed February 9, 2009).
https://biblicalstudies.org.uk/pdf/vox/vol10/barnabas_cotterell.pdf

جستارهای وابسته 
 پاپ
 فهرست پاپ‌های کلیسای کاتولیک روم

منابع 

 
اسقفان اعظم سده ۵ (میلادی)
اهالی ایتالیا در سده ۵ (میلادی)
بربرهای سده ۵ (میلادی)
بربرهای مسیحی
پاپ‌ها
پاپ‌های اهل آفریقا
پاپ‌های سده ۵ (میلادی)
پاپ‌های قدیس
درگذشتگان ۴۹۶ (میلادی)
قدیسان کاتولیک رومی اهل الجزایر
قدیسان مسیحی در سده ۵ (میلادی)
مناقشه‌های مسیحی باستان