سید محمدعلی ابطحی

سیدمحمدعلی ابطحی (زاده ۷ بهمن ۱۳۳۸ مشهد) روحانی نو‌اندیش، سیاستمدار و فعال هنری، فرهنگی و فضای مجازی و وبلاگ‌نویسایرانی است، که هم‌اکنون بعنوان رئیس مؤسسه بین‌المللی گفتگوی ادیان فعالیت می‌کند و از اعضای شورای موسس و مرکزی مجمع روحانیون مبارز است.

وی در دهه ۶۰ به عنوان مدیر  صدا‌و‌سیمای مشهد، بوشهر و شیراز و از سال ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۷ مدیر رادیو ایران و پس از آن به معاونت بین‌الملل وزارت ارشاد در دوران وزارت سید ‌محمد خاتمی منصوب شد.

وی پس از ۳ سال اقامت در لبنان به عنوان نماینده صداوسیما به ستاد انتخاباتی ریاست جمهوری پیوست و در دولت هفتم 

(سید محمد خاتمی) ریاست دفتر رئیس‌جمهور را برعهده گرفت، در دولت هشتم در فاصله سالهای ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۳ بعنوان معاون امور حقوقی و مجلس رئیس‌جمهور فعالیت می‌کرد و از ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۴ نیز مشاور رئیس‌جمهور بود.

زندگی‌نامه 
محمدعلی ابطحی فرزند اول سید حسن ابطحی و سیده زهرا هاشمی‌نژاد در ۷ بهمن ۱۳۳۸ در مشهد زاده شد. پدرش اهل مشهد و مادرش اهل بهشهر (خواهر سید عبدالکریم هاشمی‌نژاد) بود و مطابق با سنت خانوادگی پس از تحصیلات ابتدایی به تحصیل علوم دینی پرداخت و در ۱۳۵۵ به خارج فقه رسید. وی در اواخر سال ۱۳۵۷ با دختر عمه‌اش، فهیمه موسوی‌نژاد، دختر سید محمد موسوی‌نژاد، ازدواج کرد و حاصل ازدواج آن‌ها، سه دختر به نام‌های فائزه، فاطمه و فریده می‌باشد.

وی دارای سه برادر به نام‌های محمدتقی، حسین و ‌رضا و دو خواهر به نام‌های حوریه و نرگس است.

مسئولیت‌ها در جمهوری اسلامی 
وی بدلیل سوابق انقلابی و فعالیت‌های آماتور فرهنگی و هنری در قبل از انقلاب در سال ۱۳۵۸ مدیر برنامه‌های صداوسیمای مشهد شد؛ پس از اقامت ۲ ساله و ادامه تحصیل در قم در سال ۱۳۶۱ به سمت مدیرکل صداوسیمای بوشهر و شیراز رسید، و در سال ۱۳۶۲ از شیراز به تهران منتقل و به عنوان مدیر رادیو ایران منصوب گردید، و تا سال۱۳۶۷ در این سمت باقی‌ماند و بعد از آن در همین سال به سمت معاونت برون مرزی صداسیما رسید و بعد از آن در دوره وزرات ارشاد سید محمد خاتمی به معاونت امور بین‌الملل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که مسئولیت خانه‌های فرهنگ و رایزنی‌های فرهنگی در دنیا را بعهده داشت، منصوب شد، با استعفای سید محمد خاتمی در سال ۱۳۷۱ وی نیز از سمت خود استعفا داد و به صداوسیما به عنوان مشاور رئیس (محمد هاشمی رفسنجانی) بازگشت. در دوران ریاست علی لاریجانی بر سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران وی به عنوان نماینده صداوسیما در بیروت آغاز به کار کرد؛ و در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۷۶) بیروت را رها کرد و به ستاد انتخاباتی سید محمد خاتمی پیوست و در تاریخ ۱۳۷۶/۴/۱۹به عنوان ریاست دفتر رئیس جمهور انتخاب شد. پس از انتخابات ریاست جمهوری (۱۳۸۰) در تاریخ ۱۳۸۰/۶/۱۱به سمت معاون امور حقوقی و مجلس رئیس جمهور انتخاب گردید. پس از انتخابات مجلس هفتم پس از سه بار استعفاء در تاریخ ۱۳۸۳/۷/۲۱ استعفایش مورد قبول رئیس‌جمهور قرار می‌گیرد و حکم مشاور رئیس‌جمهوری را دریافت می‌کند. وی همچنین از روز تأسیس مجمع روحانیون مبارز تاکنون عضو شورای موسس و مرکزی آن بوده‌است. همچنین از سال ۱۳۷۸ به اتفاق همسرش (فهمیه موسوی‌نژاد) موسسه غیر دولتی گفتگوی ادیان را تأسیس کرد و در ده‌ها اجلاس بین‌المللی ادیانی، سخنرانی کرد.

انتخابات ۱۳۸۸ و دستگیری 
ابطحی در انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری، بر خلاف سید محمد خاتمی که حامی میرحسین موسوی بود، به ستاد مهدی کروبی پیوست. وی در تاریخ ۲۶ خرداد ۱۳۸۸ در پی مناقشات مربوط به رویدادهای پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) به همراه جمع زیادی از سران اصلاح‌طلب بازداشت شد. حکم دستگیری وی توسط سعید مرتضوی قبل از برگزاری انتخابات صادر شده بود. همسرش (فهیمه موسوی‌نژاد) در خصوص دستگیری‌اش، اظهار داشت:

گرچه محمدعلی ابطحی در مصاحبه‌ای که روز ۱۱ مرداد از اخبار بیست و سی صداوسیما رسمی پخش شد، موضوع قرص را تکذیب کرد. وی به همراه چند تن از فعالان سیاسی، روز شنبه ۱۰ مرداد ۱۳۸۸ در سالن اجتماعات اداره کل دادگستری تهران، در اولین جلسهٔ محاکمه متهمان حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ ایران حضور یافت. وی چند سال پس از آزادی در  مصاحبه با حسین دهباشی در  برنامه خشت خام (تاریخ آنلاین) دلایل سخنان خود در دادگاه را تشریح کرد.

اظهارات در دادگاه 
در دهم مردادماه ۱۳۸۸، در دادگاهی که به ریاست قاضی صلواتی و بدون حضور خبرنگاران مستقل، هیئت منصفه، وکیل متهمان (صالح نیکبخت) و خانواده متهمان برگزار شد و تنها خبرنگاران واحد مرکزی خبر، ایرنا و خبرگزاری فارس در دادگاه حضور داشتند، همچنین به تیم تصویر برداری تلویزیون پرس تی‌وی اجازه تصویر برداری داده نشده بود، ابطحی به همراه یکصد نفر دیگر محاکمه شد. وی همراه با محمد عطریانفر، در کنفرانسی خبری حضور پیدا کرد و میرحسین موسوی را دچار توهم تقلب دانست و همراهی سیدمحمد خاتمی را با موسوی، خائنانه خواند. وی هم‌چنین اکبر هاشمی رفسنجانی را متهم به انتقام از محمود احمدی‌نژاد و سیدعلی خامنه‌ای کرد. دفتر مجمع تشخیص مصلحت نظام با صدور بیانیه‌ای با رد سخنان ابطحی آن را از اساس کذب محض خوانده و افزود معلوم نیست در چه شرایط و ملاحظاتی این سخنان بیان شده‌است.

ابطحی در تاریخ ۳۰ آبان ۱۳۸۸ به شش سال حبس تعزیری محکوم شد و در تاریخ ۱ آذر ۱۳۸۸ با سپردن وثیقه، پس از ۱۶۰ روز، از زندان آزاد شد.

پس از آزادی، زهرا رهنورد، میرحسین موسوی، سید محمد خاتمی، مهدی کروبی و حسن خمینی در منزلش به دیدار او رفتند.

حمله و ضرب و شتم 
در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۳۸۹ پس از مراسم یادبود میرزا جواد تهرانی، در شهر ری، گروهی لباس شخصی به ابطحی حمله کردند و وی را مورد ضرب و شتم قرار دادند. وی نقل می‌کند:

حضور در افطاری رهبر 
ابطحی در تاریخ ۲ خرداد ۱۳۹۷ و در مراسم افطاری رهبر جمهوری اسلامی با کارگزاران و مقامات نظام، پس از سال‌ها، بار دیگر به بیت رهبری دعوت شد و در این مراسم حضور یافت.

سمت‌های دولتی 
 ۱۳۵۸: مدیر صداوسیمای مرکز مشهد
 ۱۳۶۱: مدیرکل صداوسیمای بوشهر و شیراز
 ۱۳۶۲: مدیر رادیو ایران
 ۱۳۶۷: معاونت برون‌مرزی صدا و سیما ایران
 ۱۳۶۷: معاونت امور بین‌الملل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
 ۱۳۷۳: نماینده صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران در بیروت
 ۱۳۷۶: رئیس دفتر رئیس‌جمهور
 ۱۳۸۰: معاون حقوقی و پارلمانی رئیس‌جمهور
 ۱۳۸۳: مشاور رئیس‌جمهور

وبلاگ‌نویسی 
وی نخستین سیاستمدار ایرانی است که از اینترنت و وبلاگ استفاده کرده‌است. در اتفاقی کم‌نظیر از آذر ۱۳۸۲ تا ۲۳ خرداد ۱۳۸۸ (به‌مدت ۶ سال) بدون یک روز توقف در وبلاگ وب‌نوشت مطلب نوشت. پس از به زندان افتادن ابطحی و گذشت هفتاد روز، وبلاگ وی از درون زندان به مدت یک هفته بروز شد. این اقدام توسط بسیاری از وبلاگ نویسان با شبهه روبرو شد و هرگز باور عمومی برای اصلاح طلبان، بر سر نوشته شدن این مطلب توسط خود ابطحی نتوانست شکل بگیرد.

کتاب‌ها - مقالات و مصاحبه‌ها

کتاب‌ها 
۱- «ترور یک رئیس جمهور» (ترجمه)

۲- «دیالوگ با اندیشمندان مسیحی (دین در جهان معاصر)» ۱۳۷۹ - نشر طرح‌نو

۳- «تدبیر و تحمل» ۱۳۸۳ - نشر لوح فکر

۴- کتاب طنز «الاحقر فداتون» ۱۳۸۳ - نشر لوح فکر

۵- «برای دلم» ۱۳۸۴ - نشر چالش

۶- «بی نقاب» ۱۳۸۴ - نشر چالش

۷- «ما باختیم» (بررسی شکست‌های سیاسی از سال ۱۳۸۴ به بعد) ۱۳۹۶ - نشر روزگار

۸- «هاله هسته‌ای - ۱۳۹۶» نشر ثالث

۹- «به دنبال لبخندت آمده‌ام» ۱۳۹۶ - نشر  کتاب آبان

۱۰- «از کرونا و دیگر شیاطین» ۱۳۹۹ - نشر روزنه

۱۱- رمان «گذر خان» ۱۴۰۱ - نشر ققنوس

۱۲- رمان بلند «این‌جا کسی باور نمی‌کند - ۱۳۹۰ نشر مروارید (این کتاب تاکنون مجوز نشر نگرفته‌است).

مقالات و مصاحبه‌ها 

صدها مقاله از وی در روزنامه‌های داخلی و خارجی و ده‌ها مصاحبه تلویزیونی و رادیویی با خبرگزاری‌های بین‌المللی و شبکه‌های داخلی و خارجی منتشر شده است. وی در چندین برنامه در تلویزیون‌های الجزیره - العربیه - بی‌بی‌سی عربی - راشاتودی عربی به زبان عربی گفتگو کرده است.

گفتگوی خودمانی سیاوش اردلان در بی‌بی‌سی فارسی با محمدعلی ابطحی در سال ۱۳۸۶ توجه زیادی را جلب کرد.

منابع 

 وبگاه رسمی
 بی‌بی‌سی فارسی
 بی‌بی‌سی فارسی
 بی‌بی‌سی فارسی

اعضای مجمع روحانیون مبارز
افراد زنده
اهالی مشهد
بازداشت‌شدگان حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ ایران
دارندگان اقرار تلویزیونی در ایران
دانش‌آموختگان دانشگاه اصفهان
روحانیان اهل ایران
رئیسان دفتر ریاست‌جمهوری اسلامی ایران
زادگان ۱۳۳۸
زادگان ۱۹۵۸ (میلادی)
زادگان ۱۹۶۰ (میلادی)
زندانیان اهل ایران
زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل ایران
سیاستمداران اهل مشهد
مشاوران رئیس‌جمهور ایران (سید محمد خاتمی)
معاونان امور حقوقی و مجلس رئیس‌جمهور ایران
مقاله‌های دارای ویدئو
وبلاگ‌نویسان اهل ایران
ویکی‌سازی رباتیک
معاونان امور بین‌الملل وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی