نیشکر (سرده)

نِیشِکَر، تباشیر یا کاش  سرده‌ای از تیره گندمیان و بومی مناطق معتدل گرم تا مناطق حاره است. گونه‌های گیاهی این سرده در بسیاری از نقاط دنیا شامل قاره آفریقا، اوراسیا، استرالیا، آمریکا و اقیانوسیه پراکندگی دارند. این گیاهان معمولاً ارتفاع زیادی تا شش متر داشته و گیاهانی پایا یا چندساله هستند.

برخی از این گونه‌ها دارای ارزش اقتصادی هستند و به نقاط جدیدی غیر از زیستگاه اصلی نیز بُرده و کشت شده‌اند و در برخی موارد تبدیل به گونهٔ مهاجم شده‌اند. یکی از مهم‌ترین گیاهان این سرده از نظر اقتصادی، گیاه نیشکر است که در بسیاری از نقاط دنیا کشت می‌شود. برخی دیگر از گونه‌های این سرده مانند تباشیر هندی استفاده تزئینی دارند. بعضی دیگر از این گیاهان مانند تباشیر خزری نیز گیاهانی وحشی بوده و فاقد مصارف انسانی هستند اما از نظر تغذیه ای برای جانوران وحشی مثل کرگدن‌ها دارای اهمیت هستند. در طبقه‌بندی‌های گذشته بسیاری دیگر از گیاهان مثل گیاه پنجه کلاغی نیز در این سرده قرار داشتند که در حال حاضر در گروه‌های دیگری طبقه‌بندی شده‌اند. مهم‌ترین گیاه این سرده از نظر اقتصادی، نیشکر خوراکی است که معمولاً برای کاشت از نژادهای اصلاح شده یا دورگه گونهٔ Saccharum officinarum استفاده می‌شود. سالانه در حدود ۱۳۲۴ میلیون تن شکر تولید می‌شود. در حدود چهل درصد از نیشکر دنیا در برزیل تولید می‌شود و این کشور در سال‌های اخیر با اختلاف زیادی بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ نیشکر بوده‌است.

خاستگاه اصلی نیشکر خوراکی در جنوب شرقی آسیا است؛ ولی خاستگاه گونه‌های مختلف آن، مناطق متفاوتی می‌باشد. مثلاً گونه باربری در هند یافت شده‌است و خاستگاه گونه‌های ادول و افیسینارم گینه نو است.

گونه ها 
 گونه‌های تأیید شده:
 Saccharum alopecuroidum (L.) Nutt. - southeastern USA
 Saccharum angustifolium (Nees) Trin. - South America
 Saccharum arundinaceum Retz. - East + South + Southeast Asia; New Guinea
 Saccharum asperum (Nees) Steud. - South America
 Saccharum baldwinii Spreng. - southeastern USA
 Saccharum beccarii (Stapf) Cope - Sumatra
 Saccharum bengalense Retz. - India, Pakistan, Iran, Afghanistan
 Saccharum brevibarbe (Michx.) Pers. - southeastern USA
 Saccharum coarctatum (Fern.) R. Webster - southeastern USA
 Saccharum contortum (Baldwin ex Elliott) Nutt. - southeastern USA
 Saccharum fallax Balansa - China, Assam, southeast Asia
 Saccharum filifolium Steud. - Afghanistan, Himalayas
 Saccharum formosanum (Stapf) Ohwi - southern China
 Saccharum giganteum (Walt.) Pers. - southeastern USA, Cuba, Jamaica, Paraguay, Argentina
 Saccharum griffithii Munro ex Aitch. - from Yemen to Bangladesh
 Saccharum hildebrandtii (Hack.) Clayton - Madagascar
 Saccharum kajkaiense (Melderis) Melderis - Oman, Iran, Afghanistan, Pakistan
 Saccharum kanashiroi (Ohwi) Ohwi - Ryukyu Islands
 Saccharum longesetosum (Andersson) V.Naray. ex Bor - China, Himalayas, Indochina
 Saccharum maximum (Brongn.) Trin. - Pacific Islands
 Saccharum narenga (Nees ex Steud.) Hack. - China, Indian Subcontinent, Indochina, Ethiopia
 Saccharum officinarum L. - New Guinea; naturalized in many warm places
 Saccharum perrieri (A.Camus) Clayton. - Madagascar
 Saccharum procerum Roxb. - China, Himalayas, Indochina
 Saccharum ravennae (L.) L. - Europe, Asia, Africa
 Saccharum robustum Brandes & Jesw. ex Grassl - New Guinea
 Saccharum rufipilum Steud. - China, Indian Subcontinent, Indochina
 Saccharum sikkimense (Hook.f.) V.Naray. ex Bor - eastern Himalayas
 Saccharum spontaneum L. - Asia, Africa, Sicily, Papuasia
 Saccharum stewartii Rajesw. , R.R.Rao & Arti Garg - western Himalayas
 Saccharum strictum (Host) Spreng. - from Italy to Iran
 Saccharum velutinum (Holttum) Cope - Peninsular Malaysia
 Saccharum viguieri (A.Camus) Clayton - Madagascar
 Saccharum villosum Steud. - South America, Mesoamerica
 Saccharum wardii (Bor) Bor ex Cope - Assam, Bhutan, Myanmar
 Saccharum williamsii (Bor) Bor ex Cope - Nepal
 Saccharum sinense Roxb. - China

منابع 

نیشکر
چمن‌های آسیا
سرده‌های گندمیان
سوخت اتانول
شکر
شیرین‌کننده‌ها
گندمیان
گیاگان جنوب شرق آسیا
گیاگان آسیای حاره‌ای
گیاگان آسیای معتدل
محصول انرژی