شریف حسین

پرنس فیصل یا شریف حسین (حسین بن علی، حسین الهاشمی) (۱۸۵۴ – ۴ ژوئن ۱۹۳۱) بزرگِ خاندان هاشمی، از سال ۱۹۰۸ میلادی شریف مکه و امیر حجاز بود و بر تمام منطقه استیلا داشت. وی در روز ۲ نوامبر ۱۹۱۶ خود را حاکم همه کشورهای عربی خواند. او سید حسنی نسل سی و هفتم از پیامبر اسلام از طریق حسن بن علی و از خاندان هاشمی بود.

در سال ۱۹۰۸، پس از انقلاب ترک‌های جوان، از سوی سلطان عثمانی عبدالحمید دوم، به عنوان شریف مکه منصوب شد. در سال ۱۹۱۶، با وعده حمایت بریتانیا از استقلال عرب، شورش اعراب علیه امپراتوری عثمانی را اعلام کرد و کمیته اتحاد و ترقی را به نقض اصول اسلام با محدود کردن قدرت خلیفه متهم کرد. پس از جنگ جهانی اول، حسین در اعتراض به اعلامیه بالفور و قیمومت بریتانیا و فرانسه بر سوریه، عراق و فلسطین، از قبول معاهده ورسای خودداری کرد. او بعداً از امضای معاهده انگلیس و هاشمی نیز امتناع ورزید و به این ترتیب زمانی که پادشاهی اش توسط ابن سعود مورد حمله قرار گرفت، بریتانیا دیگر از او پشتیبانی نکرد.

در مارس ۱۹۲۴، زمانی که خلافت عثمانی منسوخ شد، حسین خود را «خلیفه همه مسلمانان» معرفی کرد. پسرانش  فیصل و عبدالله در سال ۱۹۲۱ به ترتیب حاکمان عراق و اردن شدند.  پس از اشغال حجاز توسط ارتش آل سعود، در ۲۳ دسامبر ۱۹۲۵، شریف حسین به سعودی‌ها تسلیم شد و پادشاهی حجاز، شریف مکه و خلافت شریفیان به پایان رسید.حسین به قبرس تبعید شد، انگلیسی‌ها او را تا بیست روز قبل از مرگش در اسارت نگه داشتند، تا اینکه نزد پسرش عبدالله اول اردن به امان بازگشتو در ۴ ژوئن ۱۹۳۱ درگذشت و به عنوان خلیفه در محوطه مسجد الاقصی به خاک سپرده شد.

پس از جنگ جهانی اول 
پس از جنگ، اعراب خود را از قرن‌ها حکومت عثمانی آزاد کردند. پسر حسین، فیصل، پادشاه سوریه بود، اما این پادشاهی کوتاه مدت بود، زیرا خاورمیانه تحت حکومت فرانسه و بریتانیا قرار داشت.
دولت بریتانیا پس از آن فیصل و برادرش عبدالله را پادشاهان عراق و اردن کرد.

ادعای خلافت مسلمین 
پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی و حذف استیلای آنان بر جزیره العرب در سالهای اولیه بعد از جنگ اول جهانی، شریف حسین قدرت گرفت. پس از آنکه عنوان «خلیفه مسلمین» توسط آتاترک از ترکیه زدوده شد، در سال ۱۹۲۴ میلادی شریف حسین خود را خلیفهٔ مسلمین خواند.
سپس، در همین سال در پی حمایت کشورهای خارجی از آل سعود، که فرمانروایان منطقه نجد بودند، حکومت شریف حسین اضمحلال یافت. وی به جزیره قبرس تبعید شد و آل سعود قدرت را در دست گرفت.

سلسله هاشمی 
سلسله هاشمی فرزندان شریف حسین محسوب می‌شوند. شریف حسین پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی، قدرت زیادی به دست آورد. شریف حسین با انگلیسی‌ها هم پیمان بوده و سرهنگ «لارنس»، معروف به لورنس عربستان، نمایندهٔ دولت انگلیس در دربار شریف حسین بود. پس از پایان یافتن جنگ جهانی اول، سرزمین‌هایی مانند عراق، فلسطین و اردن تحت قیومیت انگلیس قرار گرفت. در این زمان، فرزندان شریف حسین با حمایت انگلیس، دولت‌های جدیدی را در عراق و اردن پایه‌ریزی نموده، حکمرانی را شروع کردند. کشور عراق به فیصل اول و کشور اردن به عبدالله اول که از فرزندان شریف حسین بودند، سپرده شد. پسر ارشد وی، شریف علی، نیز مدتی امیر و حکمران حجاز بود.

ازدواج‌ها و فرزندان 
حسین چهار زن داشت، پدر پنج پسر و سه دختر از سه همسرش بود:
 شریفه عبیدیای خانم (در استانبول ترکیه، ۱۸۸۸، در آنجا دفن شده)، دختر ارشد عموی پدرش امیر عبدالله کامیل پاشا، بزرگ شریف مکه.
 مادی خانم، یک سیاه‌پوست؛
 شریفه خدیجه خانم (۱۸۶۶ - امان، اردن، ۴ ژوئیه ۱۹۲۱)، دومین دختر امیر عبدالله کمیل پاشا، بزرگ شریف مکه؛
 ملکه آدیلام خانم (استانبول، ترکیه، ۱۸۷۹ - لارناکا، قبرس، ۱۲ ژوئیه ۱۹۲۹، در آنجا در هاله سلطان، امه حرام، تکه)، دختر صلاح بی، یک سیاه‌پوست و نوه مصطفی رشید پاشا، بعدها وزیر بزرگ امپراتوری عثمانی شد.

پانویس

منابع 
 سفرنامه حاج ایاز خان قشقایی، به کوشش پرویز شاکری، ناشر: کتابخانه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، ۱۳۸۸

پیوند به بیرون 

افراد امپراتوری عثمانی چرکس‌تبار
انقلاب بزرگ عربی
اهالی جده
اهالی قسطنطنیه
اهالی مکه
پان‌عربیسم
تاریخ عربستان سعودی
خاندان هاشمی
خلفا
خلفای سده ۱۹ (میلادی)
خلفای سده ۲۰ (میلادی)
درگذشتگان ۱۹۳۱ (میلادی)
دوره امپراتوری عثمانی در تاریخ عربستان سعودی
زادگان ۱۸۵۴ (میلادی)
سیاست امپراتوری عثمانی
سیاستمداران اهل عربستان سعودی
شاهان حجاز
شوالیه‌های افتخاری صلیب بزرگ نشان حمام
طراحان پرچم
عرب‌های امپراتوری عثمانی
فعالان مستقل
مسلمان سنی اهل عثمانی
ملی‌گرایان عرب اهل اردن
ملی‌گرایان عرب اهل عثمانی
ملی‌گرایان عرب