استر (شیمی)

استر یک ترکیب شیمیایی است که دارای گروه عاملی COO است. ترکیبهایی به فرمول R’COOR، استر نامیده می‌شود که در آن گروه‌های R آلکیل می‌باشند، ولی جزء اصلی تشکیل دهنده آنها، استرهایی می‌باشند که از واکنش اسیدهای چرب و الکل‌های با زنجیر طویل به وجود می‌آیند.

چربی‌های جامد و روغن‌های مایع، استرهایی هستند که از واکنش اسید چرب سنگین و گلسیرین به وجود می‌آیند و گلیسیرید نامیده می‌شوند. مهم‌ترین اسیدهای چرب اشباع شده‌ای که از هیدرولیز چربی‌ها و روغن‌ها بدست آمده‌اند، عبارتند از: اسید لوریک (Lauric acid)، اسید پالمتیک (Palmitic acid)، اسید استئاریک (Stearic acid).

برای سنتز استر چندین روش مختلف وجود دارد:

۱- واکنش الکل و اسید:
یکی از روش‌های تولید استر، واکنش بین الکل و اسید است که Fischer esterification نام دارد و در حضور یک عامل دی هیدرات‌کننده صورت می‌گیرد.

۲- واکنش الکلیز بین آسیل کلریدها و انیدرید اسیدها:
طبق واکنش زیر استر تولید می‌گردد.
RCOCl + R'OH → RCO2R' + HCl
(RCO2)O + R'OH → RCO2R' + RCO2H

۳- واکنش ترنس استریفیکاسیون (Transesterification):
در این واکنش، یک استر به استر دیگری تبدیل می‌گردد.

۴- واکنش کربونیل دار کردن (Carbonylation):
آلکن‌ها در حضور متال کربونیل کاتالیزورها واکنش هیدرو استریفیکاسیون را انجام می‌دهند. استرهای بدست آمده از این روش برای تولید تجاری اسید فرمیک و اسید پروپیونیک استفاده می‌گردد.
۵- اضافه کردن کربوسیلیک اسیدها به آلکن‌ها:
واکنش این روش به صورت زیر می‌باشد.
C2H4 + CH3CO2H + 1/2 O2 → C2H3O2CCH3 + H2O

منابع 

Wikipedia contributors, "Ester," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ester&oldid=206601811
http://daneshnameh.roshd.ir 
http://www.chemguide.co.uk/physical/catalysis/esterify.html

استرها
ترکیب‌های آلی
گروه‌های عاملی
ویکی‌سازی رباتیک