پیمان ماورای جو

پیمان ماوَرای جَوّ‎ پیمانی بین‌المللی در ۱۷ ماده برای بهره‌برداری از منابع ماورای جو زمین و اولین پایه برای نگارش و تصویب قانون فضا است. این معاهده در ابتدا بین سه کشور آمریکا، بریتانیا و اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی در ۲۷ ژانویه ۱۹۶۷ امضا و در ۱۰ اکتبر ۱۹۶۷ اجرایی شد و تا سپتامبر ۲۰۱۵، ۱۰۴ کشور عضو این پیمان شده و ۴۰ کشور آن را امضا کرده ولی در داخل کشور خود تصویب نکرده‌اند. اجرای این پیمان زیر نظر کمیته سازمان ملل در امور استفاد صلح‌آمیز از ماورای جو است.

نکات کلیدی 
این پیمان، کشورهای عضو را از استقرار سلاح‌های کشتار جمعی، آزمایش تسلیحاتی یا پایگاه نظامی در فضای بیرونی جو زمین، ماه یا هر جرم آسمانی دیگری منع می‌کند اما محدودیتی برای سلاح‌های متعارف در آن تعریف نشده‌است. همچنین این پیمان می‌گوید که اکتشافات و منابع فضایی متعلق به همه کشورها و تمام کشورها، آزادانه مجاز به اکتشافات فضایی هستند.

همچنین، هیچ کشوری حق ادعای مالکیت بر هیچ جرم آسمانی و منابع آن را ندارد. اما اگر کشوری، جسمی را به سطح یک جرم آسمانی بنشاند می‌تواند محدوده کوچکی در اطراف آن را کنترل کند.

از طرف دیگر، کشورهای عضو، مسئول خسارات وارده (از ظرف موسسات دولتی یا خصوصی تحت تابعیت خود) به اجرام آسمانی هستند. بر این اساس، یک مؤسسه خصوصی، برای نشاندن جسمی بر سطح یک جرم آسمانی، نیاز به اجازه از اعضای عضو پیمان دارد و فعالیت‌های آن تا پایان عملیات، توسط اعضا، پایش می‌شود. اگر یکی از اعضا نسبت به فعالیت‌های عضو دیگری احساس نگرانی کند می‌تواند مراتب اعتراض خود را به شورای ریاست اعلام دارد.

در سال ۱۹۷۹ در ادامه این معاهده، پیمانی به نام پیمان ماه تصویب شد که تمام فضای خارج از جو و اجرام آسمانی را جزئی از جامعه بین‌المللی فرض کرده و قوانین حاکم بر آن را مطابق منشور ملل متحد می‌داند که با استقبال بسیار کمی از کشورها روبرو شد.

پانویس

منابع 
 

پرواز فضایی در ۱۹۶۷ (میلادی)
پیمان‌نامه‌های فضایی
پیمان‌های پدیدآورنده منطقه‌های بدون جنگ‌افزار هسته‌ای
پیمان‌های کنترل تسلیحات
تاریخ نظامی در ۱۹۶۷ (میلادی)
جنگ‌افزارهای فضایی
خط مشی جنگ‌افزارهای هسته‌ای
روابط ایالات متحده آمریکا و اتحاد شوروی
معاهده‌ها
معاهده‌های آرژانتین
معاهده‌های آفریقای جنوبی
معاهده‌های آلمان غربی
معاهده‌های آنتیگوآ و باربودا
معاهده‌های اتحاد شوروی
معاهده‌های اتریش
معاهده‌های اروگوئه
معاهده‌های اسپانیای فرانکو
معاهده‌های استرالیا
معاهده‌های استونی
معاهده‌های اسرائیل
معاهده‌های اسلواکی
معاهده‌های اکوادور
معاهده‌های الجزایر
معاهده‌های السالوادور
معاهده‌های امارات متحده عربی
معاهده‌های اندونزی
معاهده‌های اوگاندا
معاهده‌های ایالات متحده آمریکا
معاهده‌های ایتالیا
معاهده‌های ایرلند
معاهده‌های ایسلند
معاهده‌های باربادوس
معاهده‌های باهاما
معاهده‌های بریتانیا
معاهده‌های بلژیک
معاهده‌های بنگلادش
معاهده‌های بورکینافاسو
معاهده‌های پاپوآ گینه نو
معاهده‌های پادشاهی لائوس
معاهده‌های پادشاهی لیبی
معاهده‌های پادشاهی یونان
معاهده‌های پاکستان
معاهده‌های پرتغال
معاهده‌های پرو
معاهده‌های تایلند
معاهده‌های ترکیه
معاهده‌های تعمیم‌یافته به آنتیل هلند
معاهده‌های تعمیم‌یافته به برمودا
معاهده‌های تعمیم‌یافته به جبل‌الطارق
معاهده‌های تعمیم‌یافته به جرزی
معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر پیت‌کرن
معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر فارو
معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر فالکلند
معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر کیمن
معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر ویرجین بریتانیا
معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزیره من
معاهده‌های گسترش‌یافته به سنت هلن، اسنشن و تریستان دا کونا
معاهده‌های تعمیم‌یافته به مونتسرات
معاهده‌های تعمیم‌یافته به هنگ کنگ بریتانیا
معاهده‌های توگو
معاهده‌های تونس
معاهده‌های تونگا
معاهده‌های جامائیکا
معاهده‌های جزایر سلیمان
معاهده‌های جمهوری چک
معاهده‌های جمهوری چین (۱۹۴۹–۷۱)
معاهده‌های جمهوری خلق بلغارستان
معاهده‌های جمهوری خلق چین
معاهده‌های جمهوری خلق لهستان
معاهده‌های جمهوری خلق مجارستان
معاهده‌های جمهوری خلق مغولستان
معاهده‌های جمهوری داهومی
معاهده‌های جمهوری دمکراتیک آلمان
معاهده‌های جمهوری دموکراتیک افغانستان
معاهده‌های جمهوری دومینیکن
معاهده‌های جمهوری سوسیالیستی اوکراین شوروی
معاهده‌های جمهوری سوسیالیستی بلاروس شوروی
معاهده‌های جمهوری سوسیالیستی رومانی
معاهده‌های جمهوری عراق (۱۹۵۸–۶۸)
معاهده‌های جنگ سرد
معاهده‌های چکسلواکی
معاهده‌های چین
معاهده‌های دانمارک
معاهده‌های دولت نظامی برزیل
معاهده‌های زامبیا
معاهده‌های ژاپن
معاهده‌های سان مارینو
معاهده‌های سری‌لانکا
معاهده‌های سنت وینسنت و گرنادین‌ها
معاهده‌های سنگاپور
معاهده‌های سوئد
معاهده‌های سوئیس
معاهده‌های سوریه
معاهده‌های سیرالئون
معاهده‌های سیشل
معاهده‌های شیلی
معاهده‌های عربستان سعودی
معاهده‌های فرانسه
معاهده‌های فنلاند
معاهده‌های فیجی
معاهده‌های قبرس
معاهده‌های قزاقستان
معاهده‌های کانادا
معاهده‌های کره جنوبی
معاهده‌های کره شمالی
معاهده‌های کنیا
معاهده‌های کوبا
معاهده‌های کویت
معاهده‌های گینه استوایی
معاهده‌های گینه بیسائو
معاهده‌های لازم‌الاجرا در ۱۹۶۷ (میلادی)
معاهده‌های لبنان
معاهده‌های لوکزامبورگ
معاهده‌های ماداگاسکار
معاهده‌های مالی
معاهده‌های مراکش
معاهده‌های مصر
معاهده‌های مصوب‌شده در ۱۹۶۷ (میلادی)
معاهده‌های مکزیک
معاهده‌های موریس
معاهده‌های میانمار
معاهده‌های نپال
معاهده‌های نروژ
معاهده‌های نیجر
معاهده‌های نیجریه
معاهده‌های نیوزیلند
معاهده‌های ونزوئلا
معاهده‌های ویتنام
معاهده‌های هلند
معاهده‌های هند
معاهده‌های یمن جنوبی
معاهده‌های گسترش‌یافته به آروبا
قلمروهای گسترش‌یافته به گرینلند