مهربان (سراب)

مِهرَبان یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است. این شهر مرکز بخش مهربان است.
برپایهٔ آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۹۵ صورت گرفته‌است، شهر مهربان با جمعیتی بالغ بر۸۲۴۳ نفر می‌باشد. سابقه تأسیس شهرداری در مهربان به اواخر دهه سی خورشیدی و استقرار رسمی آن به اوایل دهه چهل خورشیدی (۱۳۴۱) می‌رسد. ولی با این وجود مهربان هنوز به جایگاه شایسته خود در سطح استان دست نیافته‌است. مهربان در ۵۸ کیلومتری غرب سراب، ۶۹ کیلومتری شرق تبریز و ۵۸۰ کیلومتری شمال غرب تهران واقع شده‌است.

تأسیس فرمانداری 
در اواخر دوره دولت دهم، تأسیس فرمانداری مهربان در هیئت دولت تصویب وبه استانداری آذربایجان شرقی ابلاغ گردید. ولی با گذشت بیش از نه سال، با کارشکنی‌های مختلف فعلاً این امر مسکوت مانده‌است.

تاریخچه شهر مهربان 
مهربان از شهرک‌های قدیمی حومه تبریز به‌شمار می‌رود و در وقف‌نامه رشیدی که از طرف خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی در قرن هشتم هجری تنظیم شده‌است، مهربان به صورت مهرآبان قید شده‌است. برابر اسنادی که در آرشیو اسناد ملی شمال غرب کشور در تبریز موجود است، مهربان در سال ۱۱۳۵ هجری قمری توسط شاه طهماسب دوم مصالحه شده‌است. این سند دارای اطلاعات ارزشمند تاریخی در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و جغرافیایی است به طوری که هر فرازی از آن نکته بارزی را از یک دوره تاریخی برای پژوهشگران و علاقه‌مندان آشکار می‌سازد. به علاوه جمله‌ای به خط شاه طهماسب دوم در حاشیه این مصالحه‌نامه به چشم می‌خورد که شاید منحصر به همین سند باشد.

مردم 
بر پایهٔ سرشماری سال ۱۳۹۵ خورشیدی، از مجموع ۸۲۴۳نفر جمعیت این شهر، ۴۲۰۳ نفر مرد و ۴۰۴۰ نفر زن بوده‌اند. شمار خانوارهای این شهر نیز ۲۳۰۰ خانوار بوده‌است. بر پایهٔ آمار سرشماری سال ۱۳۹۵از مجموع کل جمعیت شهر مهربان۷۳۲۴ نفر باسواد می‌باشند، به‌عبارت دیگر بیش از ۹۰ درصد از مردم این شهر باسوادند.
جمعیت مهربان وحومه آن (شهرکهای پیرامون) به حدود۱۸۰۰۰ نفر بالغ می‌گردد. جمعیت کل منطقه مهربان بالغ بر ۳۸۰۰۰ نفر می‌باشد.

فرش نفیس مهربان 
در مهربان و شهرهای همجوار بهترین نوع فرش تولید و عرضه می‌شود. فرش این مناطق درشت بافت بوده و نخی که از آن برای بافت استفاده می‌شود از پشم گوسفند تشکیل می‌شود. از همسایه‌های این شهر که در آن‌ها فرش تولید می‌شود می‌توان به هریس، شربیان، بخشایش، کلوانق، گوراوان و زرنق اشاره کرد که در بین این تولیدکنندگان فرش هریس و مهربان و بخشایش از معروفیت ویژه‌ای برخوردار بوده و نقشهٔ مهربان و بخشایش بعد از هریس از مرغوب‌ترین فرش‌ها از لحاظ رنگ و نقشه می‌باشند. کیفیت بافت هر سه شهر تقریباً یکسان است و فرش‌های تولید شده در این مناطق از دوام بسیار زیادی برخوردارند.

مهربان یکی از مهم‌ترین شهرهای آذربایجان از لحاظ تولید فرش و قالی می‌باشد و نقشه‌های موجود در مهربان معروف به آبی گل، حاج محرم، افشان، بیگلر و صیاد هستند. رنگ نخ‌های مورد استفاده در قدیم گیاهی و طبیعی بود ولی با آمدن رنگ‌های شیمیایی این رنگ‌ها فوراً جای رنگ‌های طبیعی را گرفتند.

بیشتر بافندگان قالی در این شهر را بانوان تشکیل می‌دهند اما مردانی هم هستند که هنوز به قالی بافی مشغولند. رنگ‌های اصلی فرش مهربان عبارت اند از قرمز، سیاه، سفید، سرمه‌ای و آبی. گلیم‌بافی نیز در طرح راه‌راه و با رنگ‌های متنوع در این شهر تولید می‌شود. مادران مسن مهربانی با ادغام دو هنر فرش و گلیم، پشتی‌های خوش طرح و رنگی خلق می‌کنند.

شیرینی‌جات مهربان 
نان سنتی شهر مهربان که در اصطلاح فطیر نامیده می‌شود، یکی از سوغاتی‌های پرطرفدار و شیرین این شهر می‌باشد. مردم مهربان فطیر را به معمولاً در صبحانه و عصرانه میل می‌کنند.

مراکز علمی و تحصیلی 
دانشگاه آزاد اسلامی مهربان در سال ۱۳۸۷ به همت آقایان مجید نصیرپور سردهائی نماینده مردم سراب در مجلس هشتم شورای اسلامی و سعید سامی فعالیت خود را آغاز کرد.

مراکز بهداشتی ودرمانی 
بیمارستان یکصد تختخوابی مرکزی شهر مهربان به همت بیت معظم حضرت آیت الله سیستانی وموسسات راه ایمان در مراحل پایانی خود می‌باشد. مراکز درمانی شهید عباس انصاری (اولین شهید سلامت استان آذربایجان شرقی) وکلینک تخصصی سبلان از دیگر مراکز درمانی شهر می‌باشد.

مراکز صنعتی 
شهرک صنعتی شماره یک مهربان در جنوب شهر ودر راه ارتباطی مهربان به دریاچه سد اردلان مهربان قرار دارد. ودارای مراکز تولیدی وصنعتی در زمینه آرد وقطعات خودرو وگچ و… مشغول فعالیت می‌باشند.
شهرک صنعتی شماره دو مهربان در جاده مهربان به هریس وزرنق دارایهای پخت نان وریخته گری وصنایع مربوطه می‌باشد.

مکان‌های دیدنی 
 بقعه حاج‌علمدار
 برج ایل‌باغی
 مسجد اسنق
 مسجد جمال‌آباد
 گوی دره
 شرشر دره
 سد اردلان
 دربند برآغوش
 سد قیصرق
 دربند جمال‌آباد
 آبشار و دربند گورگور دمیرچی
 بازار مهربان

نگارخانه

منابع 

شهرستان سراب
شهرهای استان آذربایجان شرقی
شهرهای ایران
مناطق مسکونی در شهرستان سراب