محمدجان شکوری بخارایی

محمدجان شکوری بخارایی    (زادهٔ ۷ آبان ۱۳۰۵ (یا بهمن ۱۳۰۳) در بخارا – درگذشتهٔ ۲۶ شهریور ۱۳۹۱ در دوشنبه) یا محمد شریفاویچ شکوراف  از ادیبان و نویسندگان تاجیک بود که در خاندانی شاعر و ادیب به دنیا آمد. محمد جان شکوری از اعضای فرهنگستان علوم تاجیکستان و فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود.

زندگی 
زیاده از ۷۰ سال از عمر او در دوشنبه گذشت. او می‌گوید: «در دوشنبه به ما اندک خط فارسی یاد دادند لیکن کتابهای دستنویس کهنه و چاپی سنگی پیش از انقلاب سال ۱۹۱۷ و ۱۹۲۰ را تیز نمی‌توانستیم پیدا کنیم چون‌که چنین کتابها کتابی دینی به شمار می‌آمدند و آنها را نیز مصادره و نابود می‌کردند. در کتابخانهٔ دوشنبه کتاب روسی بسیار بود، ولی ازبس‌که هنوز چندان روسی نمی‌دانستم، بسیار می‌خواندم و کم می‌فهمیدم. خلاصه که کتاب‌خوانی کم بود.»

آثار و عقاید 
محمد جان شکوری بخارایی آثار بسیاری دربارهٔ زبان فارسی (تاجیکی) و فرهنگ و تمدن فرارود (ماوراءالنهر) دارد.

او دربارهٔ تغییر خط در تاجیکستان گفته‌بود: «یک مقصد تغییر خط که با یک فرمان عملی شد، همین بود که این خلق‌ها از گذشتهٔ خود جدا شوند. یک نیست‌انگاری تاریخی و فرهنگی به وجود آمد. به گذشته، گذشتهٔ لعنتی می‌گفتند. تاریخ بشریت [در این دیدگاه] از دورهٔ سوسیالیسم شروع می‌شد. این‌طور عقیده پیدا شده‌بود که چیزی که تا این وقت بود تاریخ نیست.»

همچنین دربارهٔ سلطهٔ زبان روسی بر تاجیکستان گفته‌بود:

شکوری سالها از ورم غده‌ای رنج می‌برد. او در روز ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۲ به بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان ابن سینای دوشنبه منتقل شد و پزشکان وضع سلامتی او را وخیم خواندند.. محمدجان شکوری در ساعت ۴ صبح روز یکشنبه ۱۶ سپتامبر در این بیمارستان درگذشت.

پیوند به بیرون 
 جان دل افروز مستندی درباره محمد جان شکوری (بی بی سی فارسی)
 شکوری جان تاجیکان (جدید آنلاین)
 ای بخارا دیر زی (گفتگو درباره بخارا)

منابع 

 
 فارسی در تاجیکستان در گفتگو با محمد جان شکوری
 آثار محمد جان شکوری بخارایی
 تاریخ تحولات فرهنگی بخارا از دیدگاه محمد جان شکوری
 محمدجان شکوری، مؤلف فرهنگ فارسی-تاجیکی مورد تقدیر قرار گرفت

اعضای فرهنگستان زبان و ادب فارسی
اهالی بخارا
ایران‌شناسان
درگذشتگان ۱۳۹۱
درگذشتگان ۲۰۱۲ (میلادی)
زادگان ۱۳۰۵
زادگان ۱۹۲۵ (میلادی)
مردمان تاجیک
نویسندگان اهل تاجیکستان
فرهنگ‌نویسان اهل تاجیکستان
تاجیک‌های اهل ازبکستان