بی‌نظیر بوتو

بی‌نظیر بوتو  (زاده ۲۱ ژوئن ۱۹۵۳ – درگذشته ۲۷ دسامبر ۲۰۰۷) سیاستمدار پاکستانی بود. وی طی دو دوره از سال‌های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۰ و همچنین ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۶ نخست‌وزیر پاکستان از حزب مردم بود. بی نظیر بوتو از جمله چهره ها و مسئولان سیاسی زن موفق در کشور پاکستان و در سرتاسر دنیا است که توانست به عنوان یک چهره سیاسی از حزب مردم کشور پاکستان به قدرت رسیده و نظر عمومی مردم پاکستان را در دوره مسئولیتش در حکومت پاکستان جلب نماید. وی اولین زن مسلمان در تاریخ جهان اسلام بود که به مقام نخست‌وزیری در یک کشور اسلامی رسید. بی نظیر بوتو یک مسئول حکومتی و یک چهره سیاسی از حزب مردم پاکستان است که با داشتن اصالت اصیل پاکستانی نه تنها در دوره های نخست وزیری اش بلکه در دوران بعد از نخست وزیری اش توانست خود را به عنوان یک چهره سیاسی در جامعه پاکستان بروز داده و حفظ کند. وی در طول دوران فعالیت سیاسی خود بارها به اتهام فساد مالی مواجه شده بود و به همین دلیل از مقام نخست‌وزیری برکنار شد. او نیز همچون پدرش ذوالفقار علی بوتو دارای گرایش‌های سوسیالیستی، پوپولیستی و سکولار می‌دانند. وی سرانجام در دسامبر ۲۰۰۷ در پاکستان ترور شد.مادر بی‌نظیر بوتو، نصرت بوتو اصالتاً از ایرانیان کرد‌زبان بود.

بازگشت به پاکستان 

او پس از اینکه ۸ سال را در تبعید خودخواسته به سر برد در ۱۸ اکتبر ۲۰۰۷ به پاکستان بازگشت. او تبعید خود را در بریتانیا و دبی گذراند. بی‌نظیر بوتو در حالی که در مسیر بازگشت خود به خانه بود، مورد حمله تروریستی قرار گرفت، اما به خود وی آسیبی نرسید، ولی این حمله حداقل ۱۳۵ کشته و ۳۲۰ زخمی بر جای گذاشت.بی‌نظیر بوتو ساعاتی بعد از این انفجار در گفتگو با هفته نامه فرانسوی پاری مچ، محافظه کاران هوادار ژنرال ضیاءالحق، فرمانده نظامی سابق پاکستان را به حمایت از افراطی‌هایی که قصد کشتن او را داشتند متهم کرد. خانم بوتو گفت افراطیون مسلمان نمی‌توانند بدون پشتیبانی از غارهایشان در کوه‌ها بیرون بیایند و عملیات انجام دهند.

او در ۹ نوامبر ۲۰۰۷ به‌مدت ۳۰ روز در بازداشت خانگی قرار گرفت، اما در پی در خواست جورج بوش رئیس‌جمهور آمریکا این بازداشت لغو شد.

اتهام فساد مالی خانواده بی‌نظیر بوتو 
بی‌نظیر بوتو و همسرش بارها توسط دادگاه‌ها و دولت‌های پاکستان و کشورهای مختلف به فساد مالی متهم، و با حکم دادگستری پاکستان به زندان محکوم شدند. اثبات این اتهامات باعث شد که بی‌نظیر بوتو در سال ۱۹۹۶ از مقام خود برکنار شود. آصف‌علی زرداری همسر بوتو، پیش‌تر مقام وزارت سرمایه‌گذاری پاکستان را عهده‌دار بوده‌است.

در ۲۷ آوریل ۱۹۹۸، دادگاهی در پاکستان حکم به انسداد دارایی‌های بی‌نظیر بوتو و همسرش آصف‌علی زرداری داد. بر اساس این حکم، حق استفاده بوتو و شوهرش از حساب‌های بانکی و خرید و فروش املاک از آن‌ها سلب شد. پیش از این هم دادگاهی در بریتانیا خواستار تفحص در دارایی‌های این زوج شده بود.

در ۲۳ ژوئیه ۱۹۹۸، دولت سوئیس مدارکی را مبنی بر دست داشتن بی‌نظیر بوتو و همسرش در فساد مالی، پولشویی، و دریافت رشوه در سوئیس به دولت پاکستان تحویل داد. این اقدام در حالی صورت گرفت که همسر بی‌نظیر بوتو در رابطه با قتل برادر زنش در زندانی در پاکستان به سر می‌برد.

در ۷ مه ۱۹۹۹ دولت لهستان مدارکی را در اختیار دولت پاکستان قرار داد که نشان می‌داد بی‌نظیر بوتو و همسرش آصف‌علی زرداری در جریان خرید هشت هزار دستگاه تراکتور از کارخانه‌ای در لهستان، مبلغ قابل توجهی رشوه برای عقد قرارداد دریافت کرده بوده‌اند. بر اساس این مدارک، بوتو و همسرش رشوه دریافتی را به حسابی در یک بانک سوئیسی واریز کرده بودند. دولت سوئیس پیش از این مدارک مربوط به انتقال این پول را به دولت پاکستان تحویل داده بود. مدارک تحویل داده شده از سوی دولت لهستان شامل اسناد انتقال بانکی و پیام‌های فکس بین کارخانه تراکتورسازی لهستانی و دلال معامله بوده‌است. یک ماه پیش از این، دادگاهی در پاکستان بی‌نظیر بوتو و همسرش را به اتهام فساد مالی به ۵ سال زندان و پرداخت ۸ و نیم میلیون دلار جریمه محکوم کرده بود.

در ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۰، دولت بریتانیا پذیرفت که اسناد و مدارک مربوط به اموال آصف‌علی زرداری، همسر بی‌نظیر بوتو را به دولت پاکستان تحویل دهد. دولت تازه‌کار پرویز مشرف همسر بوتو را به کلاه‌برداری و اختلاس میلیون‌ها دلار از پاکستان متهم کرده بود. از جمله اموالی که در گزارش بریتانیا ذکر شد، مدارک مربوط به خرید خانه‌ای ۹-خوابه و اعیانی توسط همسر بی‌نظیر بوتو به در شهر ساری در نزدیکی لندن بود. دولت پاکستان معتقد بود که این اموال با استفاده از پول‌های اختلاس شده خریداری شده‌اند و اسناد آن باید به دادگاه تحویل داده شوند.

پدر و دو برادر بی‌نظیر بوتو نیز متهم شده بودند که مبلغ هنگفتی از شرکتی در لندن به عنوان وام دریافت کرده، اما از بازپرداخت وام سر باز زده بوده‌اند. دادگاه عالی لندن آن‌ها را گناهکار شناخت و به پرداخت ۳۲ و نیم میلیون دلار محکوم کرد.

ترور و مرگ 

سرانجام پس از چندین رشته ترور ناموفق، بی‌نظیر بوتو در تاریخ ۲۷ دسامبر ۲۰۰۷ میلادی در یک حمله تروریستی-انتحاری در شهر راولپندی در استان پنجاب به قتل رسید. پرویز مشرف رئیس‌جمهور وقت پاکستان این ترور را به گروه‌های تروریستی نسبت داد. در این اقدام تروریستی بی‌نظیر بوتو از ناحیه سر گردن و سینه هدف شلیک گلوله قرار گرفت و نهایتاً دقایقی پس از ساعت شش به وقت محلی در بیمارستان جان سپرد. تیرانداز سپس در اقدامی انتحاری با انفجار بمبی خود را کشت. در اثر این انفجار ۲۲ نفر کشته و تعدادی زخمی شدند. این ترور باعث ایجاد شورش‌های فراوانی در سرتاسر پاکستان شد. در پی مرگ وی ۳ روز عزای عمومی در پاکستان اعلام شد.
بسیاری از رهبران جهان این عمل تروریستی را محکوم کرده‌اند. جرج بوش در این رابطه گفت:
منوچهر متکی وزیر خارجه وقت ایران نیز ضمن همدردی با ملت و خانواده بوتو اعلام کرد «مسببین این اقدام جنایتکارانه به سزای عمل خود برسند».

جستارهای وابسته 
 ترور بی‌نظیر بوتو
 فاطمه بوتو
 آصف‌علی زرداری
 ذوالفقار علی بوتو

منابع

پیوند به بیرون 
 دانلود کتاب بی‌نظیر بوتو دختر شرق، به قلم خود او و به زبان فارسی
 رادیو ته‌دیگ

 وبگاه کلاوروژنه (به انگلیسی)
 تصاویر بمب‌گذاری در مسیر خودروی او

اعضای فی بتا کاپا
اعضای مجمع ملی پاکستان در دوره ۱۹۸۸–۱۹۹۰
اعضای مجمع ملی پاکستان در دوره ۱۹۹۰–۱۹۹۳
اعضای مجمع ملی پاکستان در دوره ۱۹۹۳–۱۹۹۶
اعضای مجمع ملی پاکستان در دوره ۱۹۹۷–۱۹۹۹
افراد پادکمونیست اهل پاکستان
افراد نام‌برده در اسناد پاناما
اهالی کراچی
اهالی ناحیه لارکانه
ایرانی‌تبارهای اهل پاکستان
بانوان اول پاکستان
بی‌نظیر بوتو
تبعیدشدگان اهل پاکستان
بوتو
بوتو
خانواده بوتو
خانواده زرداری
دانش‌آموختگان دانشگاه آکسفورد
دانش‌آموختگان دانشگاه هاروارد
دانش‌آموختگان کالج رادکلیف
درگذشتگان ۲۰۰۷ (میلادی)
دور از وطن‌های اهل پاکستان در امارات متحده عربی
رهبران اپوزیسیون (پاکستان)
زادگان ۱۹۵۳ (میلادی)
زنان اهل پاکستان در کسب‌وکار
زنان در جنگ‌های جهانی
زنان سیاستمدار سده ۲۱ (میلادی)
زنانی پاکستانی در سیاست
زندانیان اهل پاکستان
سران دولت ترورشده
سران دولت زن
سران کشور زن
سیاستمداران اهل پاکستان
سیاستمداران اهل کراچی
سیاستمداران ترورشده اهل پاکستان
سیاستمداران حزب مردم پاکستان
سیاستمداران زن سده بیستم (میلادی)
سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل پاکستان
سیاستمداران سده ۲۱ (میلادی) اهل پاکستان
سیاستمداران سده ۲۱ (میلادی)
سیاستمداران محکوم‌شده به جرم اهل پاکستان
سیاستمداران محکوم‌شده به فساد اهل پاکستان
سیاست‌مداران کشته‌شده
شیعیان اهل پاکستان
فرزندان رهبران ملی
فرزندان نخست‌وزیران پاکستان
کارشناسان امور مالی اهل پاکستان
کردتباران اهل پاکستان
کشتگان در پنجاب (پاکستان)
کشته‌شدگان تروریسم در پاکستان
کشته‌شدگان در پاکستان
مسلمانان اهل پاکستان
نجات‌یافتگان از ترور
نخست‌وزیران پاکستان
نخست‌وزیران زن
نویسندگان زن به‌قتل‌رسیده
نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل پاکستان
نویسندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل پاکستان
وزیران دارایی پاکستان
وزیران دارایی زن
وزیران دفاع زن
وزیران دولت پاکستان
وزیران زن