سده ۲۵ (پیش از میلاد)

(سده بیست‌وششم پ.م. - سده بیست‌وپنجم پیش از میلاد مسیح - سده بیست‌وچهارم پ.م. - سده‌های دیگر)

رخدادها 
 ۲۹۰۰-۲۳۳۴ (پیش از میلاد)؛ جنگهای خاندانی آغازین در میانرودان
 ۲۵۰۰ (پیش از میلاد)؛ ساخت یک نشان استوانه‌ای در سومر، اکنون در موزه هنر متروپولیتن در شهر نیویورک نگهداری می‌شود.
 ۲۴۹۴ (پیش از میلاد)؛ پایان دودمان چهارم و آغاز دودمان پنجم در مصر باستان، آغاز ساخت هرم‌ها.
 ۲۴۶۰ (پیش از میلاد)؛ آغاز دودمان ششم در مصر باستان
 ۲۴۵۰ (پیش از میلاد)؛ بر سر کار آمدن دودمانی تازه در میانرودان
 ۲۴۵۰ (پیش از میلاد)؛ کیش از قبیله‌ای که از کوه‌های کردستان امروزی آمده‌بودند شکست خورد؛ عیلامی‌ها بر بخش‌هایی از سومر چیره‌شدند.
 ۲۴۱۰ (پیش از میلاد)؛ پادشاهان سومر از اینکه خودبه‌خود خدای شهر باشند دست‌کشیدند. آغاز رخنه و پیروزیهای سامی‌ها در میانرودان.
 فرهنگ یادگار سنگی از اسپانیا به ایرلند رفت و در میان اروپا و غرب مدیترانه نیز پخش‌شد.
 آغاز تازش سلت‌ها از شرق به اروپا.
 نشانه‌های آغازین فرهنگ تبرزین در قفقاز
 ایلوری‌ها و دیگران در ایتالیا جاگیر شدند.
 مردمانی که از شیوه سفالگری پیش‌دودمانی مصری سود می‌بردند در جنوب شرقی اسپانیا در کرانه مدیترانه جاگیر شدند.
 اموری‌ها و کنعانی‌ها از عربستان به سوریه و لبنان کنونی کوچیدند.

چهره‌های برجسته 
 ۲۴۹۱ (پیش از میلاد)؛ امپراتورِ اسطوره‌ای چین هوانگ‌تی
 ۲۴۹۰ (پیش از میلاد)؛ منکائورا فرعون مصر باستان
 ۲۴۷۵ (پیش از میلاد)؛ شپسه‌کاف فرعون مصر باستان
 ۲۴۶۵ (پیش از میلاد)؛ اوسرکاف فرعون دودمان پنجم
 ۲۴۵۸ (پیش از میلاد)؛ ساهوره فرعون مصر باستان
 ۲۴۴۶ (پیش از میلاد)؛ نه‌فه‌ریرکاره کاکای فرعون مصر باستان
 ۲۴۲۶ (پیش از میلاد)؛ شپسه‌کاره ایسی فرعون مصر باستان
 ۲۴۱۹ (پیش از میلاد)؛ ره‌نه فه‌رف فرعون مصر باستان
 ۲۴۱۶ (پیش از میلاد)؛ نیوسرره فرعون مصر باستان

نوآوری‌ها، یافته‌ها، آشنایی‌ها 
 تمدن هاراپایی در اوج خود ۴۸۰هزار کیلومتر مربع راز یر پوشش گرفته‌بود. مرکز این تمدن دره رود سند بود ولی باشندگان این تمدن از کرانه مکران و بلوچستان، افغانستان تا شرق پنجاب و کوچ (هند) و سئورشترا پراکنده شده بودند. شهرهای اینان هاراپا؛ موهنجودارو، کالیبانگان، دولاویرا و بندرهایی چون لوتال و سوتکاکوه و سوتکاگین‌دور بود، افزون برآن چندین روستا. آنان برای کشتزارها و ساخت شهرها از آبیاری سود می‌بردند. دو شهر اصلی این شهریگری از سامانه پساب، نمونه آغازین سکه، برنز و هیروگلیف بهره‌مند بود. حتی در هر روستا استخر نیز بود که در کنار روستا با خشت ساخته می‌شد. ساختار مهرابه‌ها و نیایشگاه‌ها این تمدن را با آنچه در یاجورودا گفته‌شده هماهنگ می‌سازد.
 نمایه روی مرمر استوانه‌ای نشان از کاربرد پایپ و کیتارا در لیر دارد.
 کهنترین نمونه اسکی در چنین زمانی در باتلاقی در سوئد رهاشد.
 سومریان برای کشاندن ارابه‌های جنگی از خرهای رام‌شده سود بردند.
 کشت پنبه و کدو در پریتا هواکا.

مرگ‌ها 
 ۲۴۲۵ (پیش از میلاد)؛ مرگ اآن‌ناتوم فرمانروای لاگاش
 محاللیل پسر قینان (بر پایه گاهشماری یهودی)

منابع 

 نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، 25th century BC,http://en.wikipedia.org/wiki/25th_century_BC ،(نسخه ۳۰ ژانویه ۲۰۰۷)

سده ۲۵ (پیش از میلاد)
سده‌ها (میلادی)
هزاره ۳ (پیش از میلاد)