تیشه

تیشه  ابزاری تک‌دسته با تیغهٔ نسبتاً تیز فلزی است که برای تراشیدن و قطع و شکافتن موادی مانند سنگ و چوب و آجر و خاک استفاده می‌شود. تیشه از گذشته‌های دور در صنایع دستی کاربرد داشته و با رواج ابزارهای ماشینی کاربرد تیشه کم‌تر شده‌است.

تیشه بسته به مواد و حرفه‌ای که با آن کار می‌شود چند گونه است:
 تیشه نجاری: این تیشه برای صاف کردن سطوح ناهموار چوب و شکل‌دادن به قطعه چوب به کار می‌رود. تبدیل کردن تنه درخت به تیر یکی از کاربردهای تیشه بوده‌است. در گذشته در صنعت کشتی‌سازی چوبی تیشه از ابزارهای بسیار رایج بوده‌است.
 تیشه بنایی: تیشه بنایی بیشتر برای شکستن و شکل‌دادن به آجر به کار می‌رفته‌است.
 تیشه حجاری: از این تیشه برای کندن سنگ و شکل‌دادن به قطعات سنگ و درآوردن نقش در کتیبه‌ها و حجاری استفاده می‌شده‌است.
 تیشه چاه‌کنی: این تیشه فلزی را که معمولاً نوک تیز است و گاه دسته چوبی ندارد مقنی‌ها برای کندن زمین و حفر چاه به کار می‌برند.

نام 
به گفته علی‌اکبر دهخدا ریشه واژه «تیشه» از زبان پهلوی است.

پانویس

منابع 

ابزارها در مصر باستان
ابزارها
ابزارهای دستی نجاری
تبرها