چندزنی در ایران باستان

چندزنی یا چندهمسری در ژنهای انسان نوین نهفته است.همچنین این امردر میان بسیاری از تمدن‌های جهان باستان از جمله عربستان، فلسطین، چین، یونان، هند، اندونزی، مالزی، ایران، آفریقا و آمریکا رواج داشته‌ است؛   ولی آن هم با شرایط و ضوابط خاصی امکان‌پذیر بوده است. از دلایل چندهمسری در دوران باستان و نیز دوره‌های پسین، می‌توان مرگ های مردان و یا ناقص العضو شدن آنان در جنگ‌ها را برشمرد که سبب می‌شده است، جمعیت زنان مجرد و دارای شرایط ازدواج، بر جمعیت مردان فزونی یابد؛ به گونه‌ای که گاه حتی تا چند برابر مردان باشد.

آیین زرتشتی 
ویل دورانت در کتاب «تاریخ تمدن»

آورده‌است: «در آیین زرتشت تعدد زوجات و انتخاب و اختیار کردن همخوابگان و کنیزکان آزاد بوده و این به خاطر تشویق برای افزایش جمعیت بوده‌است.»

علاوه بر آیین زرتشت، در هندوگرایی، بوداگرایی، یهودیت، مسیحیت و اسلام نیز چندزنی مجاز دانسته شده‌است.

مادها 

پادشاهی ماد حکومتی بود که طی سده‌های میانی هزارهٔ یکم پیش از میلاد، از حدود ۶۷۸ پ.م. تا حدود ۵۴۹ پ.م. بر نواحی غربی و مرکزی فلات ایران حکمرانی می‌کرد.

هر چند که دوران پادشاهی شاهان ماد و مدت پادشاهی آن‌ها و نیز ترتیب‌شان مورد مناقشه است، اما به‌گفتهٔ هرودوت، سلسلهٔ مادها شامل چهار شاه بود که به یک خانواده تعلق داشتند و به مدت ۱۵۰ سال فرمانروایی کردند و نام آن‌ها عبارت بود از دیاکو، فرورتیش، هووخشتره و ایشتوویگو.

هخامنشیان 
هردوت تاریخ‌نویس یونانی پیرامون چندزنی در دوران هخامنشیان چنین می‌نویسد:

استرابون دربارهٔ طبقهٔ اشراف می‌گوید:

اشکانیان 
برپایهٔ شواهد تاریخی در زمان اشکانیان نیز تعدد زوجات رواج داشته‌است. هرچند که مرد می‌توانست تنها یک زن عقدی و تعداد زیادی زنان غیرعقدی داشته باشد.نیازمند ارائه شواهد معتبر

ژوستن، از مورخان عصر اشکانی، در بیان چندهمسری اشکانیان می‌گوید:

ساسانیان 
در دوره ساسانی چیزی که بیش از همه دستخوش تغییر، توسط موبدان شد «حقوق شخصی» بود. مخصوصاً احکام نکاح و ارث به اندازه‌ای پیچیده و مبهم بود که موبدان هر چه می‌خواستند می‌کردند و در این زمینه اختیاراتی داشتند که در هیچ شریعتی به روحانیان نداده‌اند.

در تاریخ آمده‌است که خسرو یکی از شاهان ساسانی حرمسرایی دارای ۳۰۰۰ زن داشته‌است، و هرگاه که دلش می‌خواست تجدید حرم کند به فرمانروایان اطراف نامه‌ای می‌نوشت و ویژگی‌های زنان دلخواهش را بازگو می‌کرد. آنان نیز هرکجا زنانی با ویژگی‌های دلخواه او می‌یافتند، به دربار او می‌بردند.[نیازمند منبع]

بارتلو مه از شرق شناسان پیرامون چندزنی در دورهٔ ساسانیان چنین می‌نویسد: «تعداد زوجات در امپراتوری ساسانی همانند امروزه کشورهای اسلامی بوده‌است. در عمل تمایل مرد، مخصوصاً موقعیت مالی او بود که تعداد زنان را معین می‌کرد. یک مرد معمولی باید به یک زن قناعت کند، در حالیکه مرد ثروتمند و اشرافی می‌توانست با تعداد زیادی از زنان ازدواج نماید. گزارشات یونانی حتی از صدها زن در این رابطه صحبت می‌کنند.»[نیازمند منبع]

کریستن سن پژوهشگر دانمارکی در کتاب «ایران در زمان ساسانیان» می‌گوید: [نیازمند منبع]

پانویس

منابع 
 پیرنیا، ح (مشیرالدوله)، تاریخ ایران باستان؛ تهران، دنیای کتاب، ۱۳۷۵. شماره کتابشناسی ملی: ۱۲۵۶۹۹۴.
 راوندی، مرتض‍ی، تاریخ اجت‍ماعی ایران، ته‍ران. شماره کتابشناسی ملی: ۲۹۴۰۰

زنان در ایران