فهرست طایفه‌های لرستان

ایلات و طوایف لرستان.عمدتا به سه بخش بختیاری و مینجایی و لک تقسیم می شود ایل‌های لر به‌طور کلی در تمام استان زندگی می‌کنند ،  ایلات لک در شمال غرب استان، و ایلات بختیاری‌ در شرق و شمال شرق استان پراکنده اند.جمعیت استان را طایفه‌ها و تیره‌هایی از قوم ایرانی لر تشکیل می‌دهند.زبان مردم لرستان لری استطبق آمارگیری های میدانی حدود ۹۲٪درصد مردم استان را لرها تشکیل می دهند.پراکندگی طوایف لر از جنوب شهرهای بوشهر و شیراز شروع شده و در شمال به همدان و لرستان ایلام ختم می شود.

جغرافیا

شهرستان خرم آباد 
شهرستان خرم آباد ترکیبی از ایلات و طوایف لر است

سگوند

بالاگریوه

دیناروند 

چگینی 

طوايف چهارلنگ بختیاری 

پاپی 

کمالوند 

حسنوند

بیرانوند  

بهاروند 

دریکوند

دالوند

قایدرحمت

 ایل ساکی

یاراحمدی

شهرستان بروجرد 
گودرزی

روزبهانی

شهرستان کوهدشت 
ایلات و طوایف لر شهرستان کوهدشت به دو دسته لر مینجایی و لکی تقسیم می‌شوند.

ایلات لک شهرستان کوهدشت

ایتوند

اولادقباد

شاهیوند

میربگ

دراویش 

کاکاوند

نورعالی 

ایلات شمالی(مینجایی)کوهدشت

سوری

امرایی

عبدولی

قرعلیوند

بازوند

رشنو

چارقلا

خوشناموند

طولابی

ضرونی 

کوشکی

زیودار

ایلات بختیاری کوهدشت 

آدینه وند

گراوند

شیراوند

شهرستان دورود  
طوایف شهرستان دورود عمدتا لرهای لر مینجایی(شمالی)و بختیاری می باشند.

چگنی

 یاراحمدی

 ساکی

حاجیوند

سالاروند

باجلوند

پولادوند

بالاگریوه

لشنی

بیرانوند

سگوند

شهرستان سلسله 
یوسفوند

حسنوند

کولیوند

ترکاشوند

شهرستان دلفان

پراکندگی 

قوم لر دارای تقسیم‌بندی‌های زیادی است که در مهم‌ترین و کلی‌ترین تقسیم‌بندی به دو شاخه لر بزرگ و لر کوچک تقسیم می‌شود. در برخی منابع مانند دانشنامه ایرانیکا، لک‌ها و لرها در یک دسته‌بندی قرار گرفته‌اند.
مردم لر دارای پراکندگی در مناطق غرب و جنوب غربی ایران هستند. مناطق زیر طبق دانشنامه ایرانیکا مناطقی است که عشایر لر در آن ییلاق و قشلاق کرده یا یکجانشین شده‌اند.

لرستان تاریخی 

لُرستان  به معنی سکونتگاه مردم لر واژه‌ای است که به سرزمین‌های لرنشین اطلاق می‌گردد و به معنای گستره جغرافیایی است که مردم لر در آن سکونت دارند. حدود لرستان از برخی مناطق دشت‌های شرقی عراق آغاز و تا غرب و جنوب غرب ایران گسترده‌است. حدود سرزمین لرستان در طول دوران دچار دگرگونی شده‌است. گستره نام لرستان پیش از حکومت صفویان، سکونتگاه لرهای بختیاری، لرهای کهگیلویه و لرهای بویراحمدی را هم شامل می‌شد. اما پس از حکومت صفویان سکونتگاه لرهای بختیاری را منطقه بختیاری نام‌گذاری کردند و جغرافیای نام لرستان به حدود استان لرستان و ایلام کنونی محدود شد. این منطقه نیز در حکومت قاجاریان به دو بخش پشتکوه و پیشکوه تقسیم شد. امروزه لرستان نام یکی از استان‌های غربی ایران است.

ایلات لر 
ولادیمیر مینورسکی خاورشناس و ایران‌شناس روسی، طایفه‌های بالاگریوه را به عنوان لرهای اصیل معرفی می‌کند. مینورسکی لرها را به چهار دسته کلی تقسیم می‌کند که عبارتند از:
  ممسنی ‌ها
 لرهای کهگیلویه
 طوایف بختیاری
 طوایف لرستان

زند

طایفه زند، از شاخه‌های لرهای شمالی به شمار می‌آمدند که در میانه زاگرس و دشت‌های همدان به روش دامداری می‌زیستند.در اکثریت منابع از زند به عنوان ایلی لر نام برده شدهدهخدا زند را ایلی لر معرفی می‌کندهمچنین در کتب درسی جمهوری اسلامی ایران هم به لر بودن زندها اشاره شده‌است. البته برخی به اشتباه این طایفه را کرد معرفی‌کرده‌اند.  خوانین زند که سلسلهٔ زندیه را تشکیل دادند، خود را لر معرفی می‌کردند.

 بیرانوند

ایل بیرانوند یکی از ایلات لر  و از طوایف پیشکوه است.سکندر امان الهی بهاروند بیرانوندهارا لک می داند تمرکز سکونت بیرانوندها در غرب و جنوب غرب ایران است. ایل به دو دسته آلاهینان و دشانیان تقسیم می‌شود.هنری راولینسون خاستگاه باجلوندها (سگوندها) و بیرانوندها را موصل عراق می‌داند و معتقد است بیرانوندها و باجلوندها در قرن دوازدهم یعنی در اواخر صفویه یا در زمان افشاریه از نواحی موصل به لرستان آمدند.درستی این روایت معلوم نیست زیرا تیمور تیمور گورکانی که در لشکرکشی های خود به لرستان با طایفه بیرانوند برخورد می کند و آن هارا از شمار طوایف لر پیشکوه به حساب می آورد.

باجولوند 

باجُولْوَنْد (باجَلان)، بزرگ ایل یا اتحادیه ای از پنج طایفه لُرِ ،یاراحمد، آروان، دالوند، قایدرحمت و سگوند که عمدتاً در بخش زاغه‌شهرستان خرم آباد و بخشی نیز در قسمتی از سیلاخورِ عُلیا در نزدیکی شهر بروجرد و ناحیه میانْآبِ دزفول و اطراف شوش ساکن شده‌اند و گروهی نیز چادرنشین مانده اند.
دانشنامه ایرانیکا آن‌ها را کرد دانسته‌است.

ایل بالاگریوه

طایفه‌های بالاگریوه یکی از ایلات لرستان محسوب می‌شود. این ایل متشکل از طوایف و ایلاتی همچون دیرکوند ، بهاروند ، میر، قلاوند ، جودکی ، رشنو و چند طایفه دیگر است. بالاگریوه نزد مردم لرستان دو معنی متفاوت می‌دهد، معنای اول همان معنای جغرافیای است. معنای دیگر بالاگریوه مردمانی لر زبان هستند که به گویشی خاص از زبان لری سخن می‌گویند، این گویش لری بالاگریوه‌ای نام دارد. 

ایل چِگِنی

چگنی یا چگینی یکی از ایلات لر ساکن در لرستان است. برخی آن را کردتبار و برخی لرتبار معرفی کرده‌اند. 
شاخه‌ای از این ایل ساکن استان قزوین و شهرستان رودبار (استان گیلان) و شاخه‌ای دیگر کرکوک و سلیمانیه عراق سکونت دارند. عده‌ای نیز ساکن استان فارس، استان بوشهر، استان هرمزگان و استان خوزستان  در جنوب ایران هستند.

ایل ترکاشوند

ترکاشوند نام یکی از ایلات لُر ساکن در لرستان، همدان، کرمانشاه و نواحی اطراف است. دانشنامه ایرانیکا ترکاشوندها را با اصالتی لُرتبار معرفی می‌کند.

ایل امرائی

امرائی یکی از ایلات لر ساکن در لرستان، خوزستان، کرمانشاه و همدان است، و بیشتر جمعیت این امرائی در شهرستان های رومشکان و کوهدشت ساکن هستند.

ایلات لک 
دانشنامه ایرانیکا در توصیف طوایف لک  ساکن در لرستان ایل‌های سلسله، دلفان، بیرانوند و ایل طرهان را لک زبان و از مردم کرد معرفی می‌کند.ولی ایرانیکا در مقاله دیگر لک ها را لر شمرده است.لک های پیشکوه(لرستان) قویا خود را لر می دانند.
از دیگر طوایف لک  ساکن در لرستان می‌توان به باجلان‌ها اشاره کرد. باجلان‌ها به غیر از ایران در شمال شرقی عراق نیز زندگی می‌کنند.
باجولوند
باجلان یکی از ایلات لک ساکن در استان لرستان، خوزستان و ایلام هستند. سکندر امان‌الهی بهاروند باجلان‌ها را یک ایل لک و پیر اوبرلینگ و دانشنامه ایرانیکا آنها را یک ایل کرد معرفی می‌کند. ایل باجلوند در لرستان شامل پنج طایفه عمده لر است. این طوایف عبارتند از:
 سکوند
 یاراحمدی
 قایدرحمت
 آروان
 دالوند

سلسله
ایل سلسله یکی از ایل‌های پیشکوه و از طوایف لک ایران ساکن شمال استان لرستان است. سلسله از اتحاد سه طایفه حسنوند، کولیوند و یوسفوند تشکیل شده‌است.

دلفان
ایل دلفان یکی از ایلات لک ساکن در لرستان، ایلام و کرمانشاه است. ایل از نه طایفه تشکیل شده که عبارتند از میروک، ایوتوند، اولادقباد، نورعلی، کاکاوند، سنجابی، فلک‌الدین، چواری و کرمعلی.

طرهان
ایل طرهان  یکی از بزرگترین و اصیل ترین طوایف لرستان می باشد که همیشه در حکومت لرستان تاثیر گذار بوده اند  و بیشتر مواقع حاکم لرستان بوده اند که گویش آنها هم لر و هم لک می باشد  ساکن غرب استان لرستان بخش مرکزی کوهدشت و رومشگان و کوهنانی و بخش طرهان جدید و کشماهیر و درب گنبد می باشند و بخش‌هایی از استان ایلام است و شهرستان اندیمشک. طرهان شامل شامل طوایف امرایی، سوری، عبدولی، آزادبخت، کوشکی، آدینه‌وند و گراوند  و طوایف دیگر می باشند که بزرگان زیادی در بخش طرحان (کوهدشت) وجود داشته اند که خاندان نظرعلی خان (امیراشرف )(نظرعلی شاه )غضنفری و فرزندش علی محمد خان غضنفری(امیر اعظم) است و امان الله خان غضنفری (سردار) و فرزندش علی رضا خان غضنفری  سرآمد بودند.

بیرانوند

بختیاری‌ها 
بختیاری‌ها گروهی از مردم لر که در استان چهارمحال و بختیاری، خوزستان، لرستان و اصفهان زندگی می‌کنند. بختیاری در یک دسته‌بندی کلی به دو دسته هفت لنگ و چهارلنگ تقسیم می‌شوند که هر کدام از اتحاد چند طایفه تشکیل شده‌است. بختیاری های لرستان عمدتا از طوایف چهارلنگ می باشند،لری بختیاری یکی از گویش های لری است مناطق شرق استان از جمله مناطق الیگودرز و ازنا و بخش‌هایی از دورود به این گویش سخن می‌گویند.

چهار لنگ
چهارلنگ از اتحاد پنج ایل محمود صالح، ممی وند، کیان ارثی، زلکی و موگویی تشکیل شده‌است.

ایل میوند:یکی از ۵ باب چهار لنگ بختیاری است که در استان لرستان زندگی میکنند.ایل بزرگ میوند به پنج طایفه بزرگ تقسیم میشود:
پولادوند(فولادوند)
حاجیوند
عبدالوند
عیسوند
بساک
که در بخش زز و ماهروی الیگودرز،بخش بربرود الیگودرز،بخش پاچه لک ازنا،بخش جاپلق ازنا و بخش ژان دورود زندگی میکنند.

ایل زلقی(زلکی):ایل زلقی یکی دیگر از ایلات بختیاری است که عمده جمعیت آن در استان لرستان زندگی میکنند.این ایل به ۴ طایفه و ۴۸تیره تقسیم میشود:
۱_دوزنی
۲_هزارسی
۳_جاوند
۴_چارطافه
که در شرق استان لرستان به ویژه شهرستان الیگودرز،بخش زلقی(بشارت)الیگودرز،بخش بربرود الیگودرز،تعدادی از آنها در استان اصفهان تعدادی از آنها در بخش جاپلق ازنا زندگی میکنند.

ایل موگوئی:اکثر جمعیت ایل موگوئی در شهرهای بویین میاندشت و فریدون شهر اصفهان است،اما تعدادی از آنها نیز در شهرستان الیگودرز ، بخش بربرودالیگودرز و برخی از آنها در شهرستان ازنا زندگی میکنند.

طایفه آسترکی:طایفه آسترکی طایفه ای از باب دورکی هفت لنگ است که با طایفه سرلک هم پیمان است.که در لرستان به ویژه شهرستان الیگودرز و روستای اطراف آن زندگی میکنند.علاوه بر این طایفه آسترکی در چند روستا حد فاصل الیگودرز تا خمین،چند روستا در منطقه جاپلق ازنا،و تعدادی از آنها در دشت سیلاخور دورود به سر میبرند.است.

سادات 
سادات ساکن مناطق لرنشین از نظر آداب و رسوم تفاوتی با لرها ندارند بلکه عمده‌ترین وجه تمایز آنها تبار آنها است. سادات ساکن در مناطق لرنشین معمولاً فاقد عمامه‌اند و زنان آنان همانند زنان لر لباس می‌پوشند. سادات لرستان از چند تیره به شرح زیر تشکیل شده‌اند:

لوتی‌ها 
لوتی‌ها اصالت لر ندارند و گروهی از کولی‌ها هستند که از مناطق مختلف به ایران مهاجرت کرده‌اند. آنها در بین طوایف لر پراکنده شدن  و هر تیره به یکی از طوایف لر وابسته گردید،برخی از این لوتی ها دارای چشم و موهای رنگی می باشند.

پانویس

منابع

جستارهای وابسته 
 اقوام ایرانی
 استان لرستان

پیوند به بیرون 
 ایلها و طایفه‌های لر خرم‌آباد

استان لرستان
لرها
طوایف لرستان
ایلات کرد
مردم لک