جبر لاپلاسی

جبر لاپلاسی  اصطلاحاً به یک تفکر گفته می‌شود که نخستین بار توسط پیر سیمون لاپلاس در سال ۱۸۲۰ مطرح شد.

این جبر مطرح می‌کند در صورتی که تمام قوانین حاکم و وضعیت کنونی سامانه‌ای مشخص باشد و انسان کاملاً توانایی محاسبه آن را داشته باشد، می‌تواند وضعیت آینده آن سیستم را مشخص کند. مثلاً با استفاده از قوانین حرکت نیوتون رفتار سیارات و گرفت‌ها را پیش‌بینی کند و از آنجایی که انسان از اتم‌ها و ملوکول‌ها ساخته شده و در صورتی که انسان توانایی محاسبه رفتار تک‌تک اتم‌ها را از روی قوانین فیزیک داشته باشد رفتار وی کاملاً قابل پیش‌بینی و جبری خواهد بود. این جبر در مورد کل جهان هستی نیز صدق می‌کند.

با ورود به سده ۲۰ دو نظریه مکانیک کوانتم (مبتی بر احتمال و شانس مانند گربه شرودینگر) و نظریه آشوب این جبر را رد کردند.

منابع 

آزمایش‌های فکری
پیر سیمون لاپلاس
معرفت‌شناسی