حسین علیزاده

{{جعبه اطلاعات هنرمند موسیقی
| پس‌زمینه = non_vocal_instrumentalist
| تصویر = Alizadeh.jpg
| دورنما =
| توضیح_تصویر = حسین علیزاده در حال نواختن شورانگیز در کنسرت میلان ۲۰۱۰
| تولد = تهران، ایران
| ملیت = 
| مرگ =
| سبک = کلاسیک ایرانی
| استاد = هوشنگ ظریف، حبیب‌الله صالحی، محمود کریمی، علی اکبر شهنازی، داریوش صفوت، نورعلی برومند، سعید هرمزی، یوسف فروتن، و عبدالله دوامی، حسین دهلوی
| ساز = تار، سه‌تار، تنبور، شورانگیز، سلانه، دیوان، بربط و رباب
| مدت =
| فعالیت = آهنگ‌ساز، ردیف‌دان، پژوهش‌گر، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و نوازنده تار و سه‌تار و شورانگیز
| ناشر = ماهور، مؤسسه فرهنگی-هنری تار و پود، دل‌آواز
| نقش‌های_مرتبط =
| تحصیلات =
| دانشگاه = دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران، دانشگاه آزاد برلین
| آلبوم معروف = دلشدگان، نی‌نوا، بی تو بسر نمی‌شود، گبه، ترکمن، زیر تیغ، شورانگیز، راز و نیاز،فریاد| وبگاه = وبگاه رسمی حسین علیزاده
| جایزه = *سیمرغ بلورین بهترین موسیقی فیلم از جشنواره فجر برای فیلم‌های گبه، زشت و زیبا، آواز گنجشک‌ها و ملکه (۴بار)
 نامزد دریافت جایزه جایزه گرمی برای آلبوم‌های فریاد، بی تو بسر نمی‌شود و به تماشای آب‌های سپید (۳بار)
| اندازه_تصویر =
| نام_اصلی = حسین محمد علیزاده
| نام_مستعار =
| نوع_صوت =
| اعضای_کنونی =
| اعضای_پیشین =
}}
حسین محمد علیزاده (زادهٔ ۱ شهریور ۱۳۳۰) فرزند محمدباقر موسیقی‌دان، ردیف‌دان، آهنگ‌ساز، پژوهش‌گر و نوازنده تار و سه‌تار اهل ایران و نامزد دریافت ۳ جایزه گرمی است.

وی یکی از چهره‌های تحسین‌شده موسیقی فیلم در ایران به‌شمار می‌آید و آثاری چون دلشدگان (۱۳۷۰)، گبه (۱۳۷۴)، زشت و زیبا (۱۳۷۷)، زمانی برای مستی اسب‌ها (۱۳۷۸)، لاک‌پشت‌ها هم پرواز می‌کنند (۱۳۸۶)، آواز گنجشک‌ها (۱۳۸۷) و ملکه (۱۳۹۰) از ساخته‌های اوست.
وی با کسب ۴ سیمرغ بلورین برای فیلم‌های گبه، زشت و زیبا، آواز گنجشک‌ها و ملکه، مشترکاً به همراه مجید انتظامی و محمدرضا علیقلی برنده بیش‌ترین سیمرغ بلورین در بخش بهترین موسیقی متن از جشنواره فیلم فجر است.

 زندگی 
علیزاده سال ۱۳۳۰ در منطقه سید نصرالدین بازار تهران از پدری اهل ارومیه  متولد شد. پس از تحصیل در هنرستان موسیقی به دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران رفت و هم‌زمان در مرکز حفظ و اشاعهٔ موسیقی به یادگیری و اجرای کنسرت پرداخت. او نزد هوشنگ ظریف، حبیب‌الله صالحی، محمود کریمی، علی اکبر شهنازی، داریوش صفوت، نورعلی برومند، سعید هرمزی، یوسف فروتن و عبدالله دوامی موسیقی آموخته‌است و در سال‌های آغازین دههٔ ۱۳۶۰ خورشیدی در مدرسهٔ عالى هنرهاى برلین غربى (دانشگاه هنرهاى برلين امروز) نیز تحصیل کرده‌است.

علیزاده در سال ۱۳۴۷ عضو ارکستر رودکی شد.
او با عضویت در کانون چاووش همراه با دیگر استادان موسیقی ایران از جمله محمدرضا لطفی و پرویز مشکاتیان آثار جاودانه‌ای در موسیقی ایران به نام مجموعه آلبوم‌های چاووش اجرا کرد و نیز با آموزش به هنرجویان موسیقی تأثیر مهمی در تربیت موسیقی‌دانان و نوازندگان پس از انقلاب گذاشت. بخش مهمی از تصنیف‌های انقلابی آن روزگار از جمله تصنیف شهید با صدای شهرام ناظری از ساخته‌های علیزاده در آن دوران است.

علیزاده در اوایل دههٔ هفتاد ریاست هنرستان موسیقی را بر عهده داشت. وی از اواخر دهه ۷۰ تا سال ۱۳۸۴ با محمدرضا شجریان در قالب گروهی چهار نفره همراه با کیهان کلهر و همایون شجریان به برگزاری کنسرت و اجرای برنامه در کشورهای مختلف مشغول بود.

حسین علیزاده دارای دو فرزند به نام‌های صبا (نوازندهٔ کمانچه) و نیما (نوازندهٔ رباب و تار) است که هم‌اکنون در گروه هم‌آوایان زیر نظر علیزاده فعالیت دارند.

 افتخارات 

حسین علیزاده تا به حال سه بار برای آلبوم‌های فریاد، بی تو به سر نمی‌شود و به تماشای آب‌های سپید نامزد جایزه گرمی در بخش «بهترین آلبوم سنتی جهان» شده‌است. جوایز گرمی معتبرترین جایزه صنعت ضبط و پخش موسیقی در آمریکا محسوب می‌شوند.
 حسین علیزاده چهار بار جایزه بهترین موسیقی فیلم را از جشنواره فیلم فجر برای فیلم‌های گبه، زشت و زیبا، آواز گنجشک‌ها و ملکه به دست آورده‌است.
 دریافت جایزه بهترین موسیقی متن برای فیلم آسمان زرد کم عمق در جشن انجمن منتقدان سینمای ایران در سال ۱۳۹۲.
 وی در هفتم آذر ۱۳۹۳، در نامه‌ای از دریافت «نشان شوالیه هنر و ادب فرانسه» اعلام انصراف کرد و نوشت که «خود را بی‌نیاز از دریافت هر نشانی» می‌داند. علیزاده در عین حال گفته‌است که «هدیه ملت بافرهنگ فرانسه» را «ارج می‌نهیم». او در نامه خود گفت: «اگر سفیر سیاسی و فرهنگی کشور فرانسه هدیه ملت بافرهنگ فرانسه را به سینه هنرمندان بزرگ ما نصب می‌کند، آن را ارج می‌نهیم و ما نیز ستایش می‌کنیم ستارگان پرافتخار تاریخ خود را.» علیزاده با این حال اضافه کرد: «شاید اگر در دیار ما توجه و درک از هنر والای موسیقی نزد مسئولان می‌بود، یک هدیه و عنوان غیرخودی این همه انعکاس نداشت. وقتی در فضای هنری نور کافی نباشد، چراغی کوچک خورشید می‌شود». او در پایانِ نامه خود نوشت: «ضمن قدردانی از مسئولان کشور و سفارت فرانسه، به احترام مردم هنرپرور و هنردوست ایران، به نام حسین علیزاده قناعت کرده، تا آخر عمر به آن پیشوند یا پسوندی نخواهم افزود.»حسین علیزاده نشان هنر شوالیه دولت فرانسه را نپذیرفت بی‌بی‌سی فارسی
 دریافت جایزهٔ دو سالانهٔ موسیقی جهانی آسیا  از بنیاد مرکز موسیقی جهان ، کره‌جنوبی، در ۴ خرداد ۱۳۹۶ (۲۶ می ۲۰۱۷). این جایزه به هنرمندانی که باعث ارتباط کشورشان با دیگر نقاط جهان، به‌ویژه کشورهای آسیایی شده‌اند، اهدا می‌شود.

 آثار 

 موسیقی فیلم 

 کتاب‌ها 
 ده قطعه برای تار ۱ نشر مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
 ده قطعه برای تار ۲ نشر مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
 ده قطعه برای تار ۳ نشر مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
 ده قطعه برای تار ۴ نشر مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
 ده قطعه برای تار ۵ نشر مؤسسه فرهنگی-هنری تار و پود
 ده قطعه برای تار ۶ نشر مؤسسه فرهنگی-هنری تار و پود
 پارتیتور نی‌نوا نشر مؤسسه فرهنگی-هنری تار و پود
 آموزش سه‌تار، دوره مقدماتی مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
 آموزش تار و سه‌تار، دوره متوسطه مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
 ردیف مقدماتی تار و سه‌تار (کتاب سوم هنرستان)
 بوسه‌های باران (تصنیف‌های حسین علیزاده) نشر مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور، ۱۳۸۴، بازنویسی و نت‌نگاری: علی صمدپور

 ابتکارها 
سلانه، سازی است که سیامک افشاری زیر نظر علیزاده ساخته‌است و صدایی شبیه عود و تار دارد.

ابداع مقام داد و بیداد که از ترکیب گوشهٔ «داد» از دستگاه ماهور و گوشهٔ «بیداد» از دستگاه همایون است، از دیگر ابتکارهای حسین علیزاده است.

 نگارخانه 

 پانویس 

 منابع 
 جلد نوار هجرانی، شماره ثبت ۴۸۱و، انتشارات ماهور
 جلد نوار نی‌نوا، انتشارات ماهور
 جلد نوار شورانگیز، انتشارات ماهور
 بانک جامع اطلاعات سینمای ایران
 شهرنازدار، محسن. گفتگو با حسین علیزاده دربارهٔ موسیقی ایران''، تهران: نشر نی، ۱۳۸۳، 
 وبسایت رسمی حسین علیزاده

پیوند به بیرون 

 متن کامل سخنرانی حسین علیزاده در دانشگاه فردوسی مشهد: نگاه رهبر انقلاب به موسیقی نگاه والایی است
 وبگاه رسمی حسین علیزاده
 علیزاده - گاسپاریان 
 وبگاه = وبگاه رسمی نشر ماهور

آهنگسازان فیلم اهل ایران
آهنگسازان کلاسیک اهل ایران
اعضای گروه عارف
افراد ایرانی آذری‌تبار
افراد زنده
اهالی تهران
برندگان سیمرغ بلورین بهترین موسیقی
حسین علیزاده
خوانندگان آذری‌زبان
خوانندگان فارسی‌زبان
دانش‌آموختگان دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران
دانش‌آموختگان دانشگاه آزاد اسلامی
دانش‌آموختگان دانشگاه تهران
ردکنندگان لژیون دونور
زادگان ۱۳۳۰
زادگان ۱۹۵۱ (میلادی)
موسیقی‌دانان آذری اهل ایران
موسیقی‌دانان کلاسیک اهل ایران
موسیقی‌دانان کلاسیک فارسی
موسیقی‌شناسان اهل ایران
موسیقی‌شناسان
نوازندگان تار اهل ایران
نوازندگان رباب اهل ایران
نوازندگان سه‌تار اهل ایران