جایزه اسکار بهترین بازیگر مرد

جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد (که نام رسمی آن جوایز آکادمی برای بهترین بازیگر مرد است) یکی از جوایز اسکار است که هرساله توسط آکادمی علوم و هنرهای تصاویر متحرک  به بازیگری که از سوی هیئت داوران به‌عنوان بهترین بازیگر نقش اول مرد صنعت فیلمسازی شناخته شده‌است، اهدا می‌شود.

در اولین دوره مراسم جوایز آکادمی که در سال ۱۹۲۹ برگزار شد، امیل یانینگز به خاطر بازی در فیلم‌های آخرین فرمان و راهی که همه می‌روند موفق شد جایزه را دریافت کند. امروزه، نامزدها در بخش بازیگران آمپاس با روش تک‌رأی انتقال‌پذیر تعیین می‌شوند و برنده‌ها توسط تمام اعضای واجد شرایط آکادمی با شیوه اکثریت آرا انتخاب می‌شوند.

در سه سال اول این جوایز، بازیگران به خاطر بهترین کارهایشان در این رشته نامزد می‌شدند. در آن زمان، تمام فیلم‌هایی که در طول دورهٔ انتخابی بازی می‌کردند، برای جایزه فهرست می‌شدند (حتی در بعضی از موارد سه فیلم نیز فهرست می‌شد). در جریان سومین دوره مراسم، که در سال ۱۹۳۰ برگزار شد، بااینکه هرکدام از برندگان رشته‌های بازیگری دو فیلم را روی برگه‌های رای داشتند، اما به هنگام اعلام نام برنده، تنها به یکی از فیلم‌های آنان اشاره شد. در سال بعد، سیستم انتخاب بهترین بازیگر به شیوه حال حاضر، جایگزین شیوهٔ قدیمی شد. با این حساب، بازیگر تنها می‌تواند برای ایفای نقش در یک فیلم نامزد شود. از مراسم نهم (۱۹۳۷) به بعد، تعداد نامزدها به‌طور رسمی به پنج نامزد محدود شد.

از زمان شروع مراسم، این جایزه به دست ۸۲ بازیگر رسیده‌است. دنیل دی-لوئیس با سه جایزه، بهترین عملکرد را نسبت به دیگر بازیگران داشته‌است. لورنس الیویر و اسپنسر تریسی، هر کدام با ۹ نامزدی، بیشتر از هر بازیگر دیگری نامزد دریافت این جایزه شده‌اند.

نامزدها و برندگان 
در جدول زیر، سال‌های برگزاری مراسم آکادمی فهرست شده‌است و به‌طور کلی با سال انتشار فیلم‌ها در شهرستان لس‌آنجلس، کالیفرنیا مطابقت دارد. مراسم همیشه در سال بعد برگزار می‌شود. در پنج سال اول برگزاری مراسم، تنها فیلم‌هایی که از تاریخ ۱ اوت تا ۳۱ ژوئیه اکران می‌شدند، می‌توانستند در مراسم همان سال شرکت کنند. برای مراسم ششم که در سال ۱۹۳۴ برگزار شد، این زمان به ۱ اوت ۱۹۳۲ تا ۳۱ دسامبر ۱۹۳۳ تغییر پیدا کرد. از مراسم هفتم (۱۹۳۵) به بعد دوره مشمولیت به یک سال میلادی کامل تبدیل شد به گونه‌ای که فیلم‌ها باید از ۱ ژانویه تا ۳۱ دسامبر اکران شوند تا بتوانند در مراسم حضور پیدا کنند.

دهه ۱۹۲۰

دهه ۱۹۳۰

دهه ۱۹۴۰

دههٔ ۱۹۵۰

دههٔ ۱۹۶۰

دههٔ ۱۹۷۰

دههٔ ۱۹۸۰

دههٔ ۱۹۹۰

دههٔ ۲۰۰۰

دههٔ ۲۰۱۰

دههٔ ۲۰۲۰

برندگان و نامزدان چندین جایزه 

اشخاص زیر دو یا چند جایزه در رشته بهترین بازیگر نقش اول برده‌اند:

اشخاص زیر دو یا چند بار در رشته بهترین بازیگر نقش اول نامزد شده‌اند:

رکورد داران از لحاظ سن

جستارهای وابسته 
 جایزه اسکار
 جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد
 جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن
 جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن

یادداشت‌ها 

الف: با توجه به داستان‌های بلند مدت هالیوود، که توسط سوزان اورلئان گزارش شد، :رین تین تین آرای بیشتری را برای بهترین بازیگر مرد بدست آورد، اما آکادمی (چون علاقه‌ای نداشت که اولین جایزه را به یک سگ بدهد) آرا را دو مرتبه جمع‌آوری کرد تا مطمئن شود یانینگز برنده می‌شود.
ب: در سه سال اول برگزاری این مراسم، قانون این اجازه را میداد تا بازیگری که نامزد شده است، به خاطر فیلم‌های دیگرش نیز مورد تقدیر قرار گیرد. در همین بخش افرادی مانند جرج آرلیس، موریس شوالیه و رونالد کولمن برای دو نقش متفاوت نامزد دریافت جایزه شدند. حتی در موردی هم که آرلیس جایزه را برد، دلیلی برای اینکه چرا تنها یک فیلم او برای دریافت جایزه فهرست شده بود، ارائه نشد. امروزه، افتادن همچین اتفاقی در آکادمی ممنوع می‌باشد.
پ: فردریک مارچ یک رای بیشتر از والاس بیری دریافت کرد، اما در آن زمان قانون به این صورت بود که اگر آرا به هم خیلی نزدیک بودند، از اختلاف آن‌ها صرف نظر کرده و جایزه را به هر دو نامزد می‌دهند. به همین خاطر هم مارچ و هم بیری جایزه را بردند. این قانون دیگر در آکادمی وجود ندارد و برای اعطای جایزه به دو نفر، حتماً باید تعداد آرا مساوی باشند.
ت: پل مونی در ابتدا، برای ایفای نقش در فیلم خشم سیاه نامزد نشد. تنها برای دو سال، آکادمی اجازه داد تا داوران از رای کتبی استفاده کنند. از لحاظ فنی، وقتی مونی نامزد نشد، این معنی را میداد که واجد شرایط برای حضور در فهرست نامزدها نیست، اما این تصمیم، در واکنش به جنجال‌هایی بود که سال گذشته حول عدم نامزدی بت دیویس برای فیلم پیرامون اسارت بشری ایجاد شد، گرفته شد. مونی در میان نامزدها دوم شد، با این حال آکادمی تشخیص داد که مونی و دیویس در این سال‌ها نامزد نشوند.

منابع

کتاب‌شناسی

پیوند به بیرون 

 Oscars.org 
 The Academy Awards Database
 Oscar.com 
 Complete Downloadable List of Academy Award Nominees

اسکار
برندگان جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
جایزه‌های سینمایی برای بازیگر نقش اول مرد
فیلم‌های برنده اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد