نادر خلیلی

نادر خلیلی   (۲۲ فوریه ۱۹۳۶–۵ مارس ۲۰۰۸ برابر با ۳ اسفند ۱۳۱۴–۲۱ اسفند ۱۳۸۶) معمار ایرانی مقیم آمریکا بود که پژوهشهای متعددی در زمینه معماری خشتی و خانه‌های ارزان قیمت انجام داد.

زندگی شخصی 
خلیلی در خانواده‌ای با نُه فرزند در ایران به دنیا آمد. حاصل ازدواج او دو فرزند به نام‌های دستان و شیفته است که هم‌اکنون در مؤسسه‌‌ی CalEarth که او بنیان گذاشت در حال فعالیت هستند.

زندگی حرفه‌ای 
خلیلی در سال ۱۹۹۱ مؤسسه هنر و معماری خاک کالیفرنیا (Cal- Earth) را برای آموزش روشهای معماری خود پایه‌گذاری کرد. وی فارغ‌التحصیل دانشگاه تکنیک استانبول و مدرس مدرسه معماری کالیفرنیای جنوبی با درجه استادی بود. روش معماری پناه گاهی وی با عنوان ابرخشت در زمان دولت اقای خاتمی به عنوان روشی نو در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن به عنوان روشی ابداعی مورد پذیرش قرار نگرفت.

ابرخشت 
ابرخشت روشی از ساخت با کیسه های پر شده از خاک است، که توسط معمار ایرانی نادر خلیلی ابداع شده است.در این تکنیک ازکیسه های پلاستیکی استفاده می‌کنند تا ساختار فشرده‌ ای را شکل دهند.این فشردگی به وسیله ی کوبش لایه های کیسه پر شده از خاک بر روی هم بدست می آید.

کتاب‌ها 
خلیلی شش کتاب به زبان انگلیسی در آمریکا منتشر کرده‌است. یک کتاب او به نام تنها دویدن به زبان فارسی در ایران منتشر شده‌است و در مورد بازدیدهای خود از مناطق کویری تألیف نموده‌است. فهرست کامل کتاب‌های او از این قرار است:
 تنها دویدن 
 خانه‌های سفالی و معماری خاکی: چگونه خانهٔ خودتان را بسازید 
 پیاده‌روی روی ماه 
 رومی، فوارهٔ آتش 
 رومی، رقص شعله

جایزه‌ها 
در سال ۱۹۸۴ انجمن معماران آمریکا در ایالت کالیفرنیا جایزه «تبحر در فناوری» را به خاطر ابداع خانه‌های سرامیکی به او اهدا کرد. وی همچنین جایزه معتبر معماری آقا خان را در سال ۲۰۰۴ دریافت نمود. همچنین از سازمان ملل متحد تقدیر نامه‌ای دریافت کرد.

مرگ 
نادر خلیلی سه شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۸۶ درگذشت.

منابع 
روحانی، بیژن (۱۳۸۶)، خانه‌هایی برای ماه و کویر، رادیو زمانه، (۲۳ اسفند)

پیوند به بیرون 
 مؤسسه هنر و معماری خاک کالیفرنیا 
 مصاحبه نادر خلیلی با بی‌بی‌سی
 CalEarth
 پای صحبت هومن فضلی، دستیار نادر خلیلی در پروژه ابر خشت
 «ابرخشت» چیست؟
 گفتگوی بهرام هوشیار یوسفی با پروفسورنادر خلیلی، معمار ایرانی مقیم کالیفرنیا درباره بازسازی بم
 کانون آموزش و پژوهش با فناوری ابرخشت
 فهرست نقل قول‌ها و سخنان نادر خلیلی

افراد آمریکایی ایرانی‌تبار
درگذشتگان ۱۳۸۶
درگذشتگان ۲۰۰۸ (میلادی)
زادگان ۱۳۱۴
زادگان ۱۹۳۶ (میلادی)
معماران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
معماران اهل ایالات متحده آمریکا
معماران اهل ایران