رستمیان

رستمیان (به ) دودمانی ایرانی‌تبار از امامان، اباضی مذهب بودند که از سرزمین فعلی عراق به شمال آفریقا مهاجرت و در شمال آفریقا به پایتختی تاهَرت (امروزه تاقدمت) الجزایر از ۷۷۷ میلادی تا ۹۰۹ میلادی یک حکومت اسلامی براساس مذهب اباضی برپا نموده و قصد قیام و براندازی عباس طوطون حاکم طرابلس را داشتند رستمیان از حمایت آمازیغ‌های شمال آفریقا موسوم به نفوسیه برخوردار بودند. نام این دودمان از عبدالرحمن بن رستم بن بهرام بن سام بن کسری گرفته شده‌است.

اباضیه در شمال آفریقا 

تا سال ۷۱۹ م. شاخه ای از خوارج به نام جنبش اباضیه وارد شمال آفریقا شده بود. از پیشاهنگان ایشان سلما ابن سعد، از طرف جماعت اباضیه بصره به شمال آفریقا اعزام شد. در سال ۷۴۰ م. تلاش تبلیغی ایشان در جلب قبیله‌های بزرگ بربرِ حواره اطراف طرابلس، کوهستان نفوسه و زناته در تریپولیتانیا نتیجه داد. در ۷۵۷ م. (۱۴۰ ه‍.ق) یک گروه چهار نفره از مبلغین بصره که شامل عبدالرحمان بن رستم بود، اعلام امامت اباضی نمود، که خلافت عباسی آن را در ۷۶۱ م. سرکوب کردند. سرانجام در ۷۷۷ م. عبدالرحمان بن رستم در الجزایر به عنوان امام انتخاب شد. عبدالرحمان بن رستم در شمال آفریقا از نیایی ایرانی به دنیا آمده و به اباضیه گرویده بود؛ و بدین‌سان حکومت در بین فرزندان عبدالرحمان باقی ماند. اباضیه پیشوا ماندن این خاندان را این‌گونه توجیه می‌کرد که چون ایشان از هیچ قبیله‌ای نیستند، به نفع هیچ‌کدام از قبیله‌ها تمایل پیدا نمی‌کنند.

در ۸۱۲ م. رستمی‌ها با اغلبیان که به خلافت عباسی وابسته بودند جنگیدند. نیای اغلبیان هم از خراسان است، البته عرب و از قبیله بنی تمیم. به هرحال نتیجه این جنگ، رسیدن به حالت تحمل کردن طرف مقابل بود.

پس از عبدالوهاب، رستمیان از نظر نظامی ضعیف شدند و در ۹۰۹ م. فاطمی‌های اسماعیلی مذهب مصر به راحتی ایشان را برانداختند.

رستمیان، محیط فرهنگی آزادی برای ادیان فراهم نموده بودند که در آن مسیحیان و مسلمانان غیر هم مذهب ایشان به راحتی زندگی می‌کردند.

فرمانروایان رستمی

جستارهای وابسته 
 خلافت فاطمیان
 تاریخ ایرانیان در آفریقا

منابع 

موسی، احمد، نوشتاری از عجم با استفاده از: پیوندهای تاریخی و فرهنگی ایران و مغرب؛ فصلنامهٔ پارسی، سال ۵، شمارهٔ ۴.

افراد الجزایری ایرانی‌تبار
الجزایر قرون وسطی
انحلال‌های ۹۰۹ (میلادی)
انحلال‌های دهه ۹۰۰ (میلادی) در آفریقا
ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۷۶۰ (میلادی)
ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در دهه ۷۶۰ (میلادی)
ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در دهه ۷۷۰ (میلادی)
ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در دهه ۹۰۰ (میلادی)
ایرانیان در آفریقا
بنیان‌گذاری‌های ۷۷۷ (میلادی)
بنیان‌گذاری‌های دهه ۷۶۰ (میلادی) در آفریقا
تاریخ آفریقای شمالی
تاریخ اسلام
تاریخ الجزایر
تاریخ تونس
تاریخ مراکش
خوارج
دودمان‌های مسلمان
سلسله‌های مسلمان ایران
فهرست‌های کارمندان دولتی
کشورهای پیشین در آفریقا