سازمان نظام پزشکی

سازمان نظام پزشکی بزرگترین و قدیمی‌ترین سازمان غیردولتی در ایران پس از کانون وکلا می‌باشد که در تاریخ ۱۳۳۵/۱۰/۱۷ تأسیس گردیده‌است. رئیس اولین دوره این سازمان در سال ۱۳۴۷ منوچهر اقبال و پس از او محمدعلی حفیظی و بعد از انقلاب اسلامی ایران، هادی منافی، سید شهاب‌الدین صدر، علیرضا زالی، ایرج فاضل، محمدرضا ظفرقندی و محمد رئیس‌زاده رئیس این سازمان بوده‌اند. آخرین رئیس کل سازمان دکتر محمد رئیس‌زاده است که در تاریخ ۹ مهر ۱۴۰۰ با ۱۵۰ رأی اعضای مجمع عمومی سازمان به این سمت انتخاب شد و سید ابراهیم رئیسی رئیس‌جمهور در ۱۱ مهر ۱۴۰۰ با صدور حکمی او را برای مدت چهار سال به عنوان "رئیس کل سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران" منصوب کرد.

تاریخ 
اولین نظام پزشکی در ۹۳۱ میلادی در زمان خلافت المقتدر عباسی تاسیس شد. وی زمانی که دریافت فردی بر اثر اشتباه یک طبیب فوت کرده است دستور داد که برای طبابت اخذ جواز لازم است که پس از امتحان و مصاحبه از طریق نظام پزشکی به طبیب داده میشود. وی سنان ابن ثابت  را بعنوان اولین رییس نظام پزشکی تعیین نمود

پیرامون عنوان سازمان 
واژه «ordre» در فرانسوی چندین معنی دارد از جمله فرمان، دستور، نظم، نظام، اتحادیهٔ صنفی، فرقهٔ مذهبی، و جز اینها. در برگردان اصطلاح «ordre medical» به اشتباه معادل «نظام» به جای «اتحادیهٔ صنفی» ذکر شده.

اعضاء سازمان 
این سازمان با حدود سیصد هزار عضو پزشک، دندانپزشک، داروساز، دکترای علوم آزمایشگاهی، کارشناسان پروانه‌دار مانند علوم تغذیه، علوم آزمایشگاهی  ماما، شنوایی‌شناس، فیزیوتراپ، بینایی سنج، آسیب‌شناس گفتار و زبان، کاردرمانگر، ارتوزیست و پروتزیست (ارتوپد فنی) و… سابقه‌ای بیش از پنجاه سال دارد. این افراد پس از عضویت در سازمان شماره عضویت در نظام پزشکی دریافت می‌کنند که شماره آن به ترتیب عضویت در سازمان می‌باشد.

سازمان نظام پزشکی در تمام شهرستان‌ها سراسر کشور تا تابستان 1402 دارای حدود سیصد هزار نفر عضو است. همچنین این سازمان دارای 220 شعبه در شهرهای مختلف بوده که هر کدام دارای هیات مدیره منتخب هستند و تمامی آنها زیر نظر رییس کل و شورای عالی نظام پزشکی هستند.

اهداف سازمان 
 اعتلای ارزش‌های اخلاقی و اسلامی در امور پزشکی
 تلاش در جهت پیشبرد و اصلاح امور پزشکی
 مشارکت در جهت ارتقاء سطح دانش پزشکی
 حفظ و حمایت از حقوق بیماران
 حفظ و حمایت از حقوق صنفی
 تنظیم روابط شاغلین حرف پزشکی

وظایف سازمان 
شرح وظایف اصلی این سازمان عبارت است از: تعیین تعرفه خدمات تشخیصی درمانی در بخش خصوصی، صدور پروانه مطب شاغلین بخش خصوصی، رسیدگی انتظامی به تخلفات حرفه‌ای شاغلین حرف پزشکی از طریق هیاتهای انتظامی، ثبت نام و صدور گواهی عضویت، تعیین ضوابط و نظارت بر تبلیغات پزشکی، ارائه خدمات رفاهی به اعضای سازمان مانند واحد وام، توزیع آرم طرح ترافیک و ارائه خدمات بیمه‌ای مختلف، مشارکت در تعیین مالیات بر درآمد شاغلین بخش خصوصی و اعزام نماینده به هیاتهای حل اختلاف مالیاتی، معرفی نماینده در شورایعالی بیمه و شورایعالی آموزش پزشکی، تعیین شرح وظایف شاغلین حرف پزشکی، برگزاری برنامه‌های بازآموزی و آموزشی، انتشار نشریه سازمان و غیره. البته برخی از این اقدامات مانند برگزاری برنامه‌های ورزشی و هنری و تشکیل واحد وام از وظایف الزامی سازمان نیستند.

ارکان سازمان 
 مجمع عمومی
 شورایعالی
 رئیس کل
 هیئت مدیره نظام پزشکی شهرستان‌ها
 هیئت‌های انتظامی رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه‌ای
 بازرسان
 صندوق تعاون و رفاه

ساختار سازمان 
این سازمان از حق عضویت اعضا، درآمدهای خود از ارائه خدماتی مانند صدور کارت عضویت و پروانه مطب و بخشی از بودجه دولتی اداره می‌شود و در اغلب شهرهای کشور (بسته به تعداد اعضا) شعبه دارد. هیئت مدیره نظام پزشکی هر شهرستان با ترکیبی که قانون معین کرده‌است با رأی اعضای شاغل در حوزه تحت پوشش آن سازمان برای چهار سال انتخاب می‌شوند. سپس اعضای هیئت مدیره از بین خود فردی را به عنوان ریاست سازمان نظام پزشکی آن شهرستان انتخاب می‌کنند. رئیس کل سازمان، اعضای شورایعالی نظام پزشکی، هیئت رئیسه مجمع عمومی و بازرسان نظام پزشکی در مجمع عمومی سازمان نظام پزشکی انتخاب می‌شوند. هیئت مدیره نظام پزشکی هر شهرستان متناسب با تعداد رأی دهندگان، نماینده یا نمایندگانی از بین خود جهت شرکت در مجمع عمومی انتخاب می‌کنند. تعداد نمایندگان یک هیئت مدیره در مجمع عمومی حداقل یک نفر و حداکثر هشت نفر می‌باشد.

حاشیه‌ها

درخواست آموزش کارتخوان به پزشکان 

در مرداد سال ۱۳۹۸ سازمان نظام پزشکی در نامه ای به اداره مالیات خواهان تعویق نصب کارتخوان در مطب‌ها تا زمان اجرای کلاس آموزش نصب و استفاده از کارتخوان به پزشکان شد. یکی از رسانه‌ها در این باره و ان قلت پزشکان به شفافیت مالی و پرداخت مالیات نوشت :"
بله، در هر زمینه‌ای آموزش خوب است و باید از آموزش استقبال کرد. اگر جای رئیس سازمان امور مالیاتی بودم این درخواست را قبول و برای پزشکان کلاس برگزار می‌کردم.
برای اساتید این کلاس هم به سراغ برخی دستفروش‌های مترو، میوه فروش‌های خیابانی، شاگردان سوپرمارکت‌ها و پیک‌های موتوری می‌رفتم." البته این موضوع مورد اعتراض پزشکان قرار گرفت چرا که موضوع آشنایی کار کردن با دستگاه کارتخوان نبود بلگه فراهم نبودن زیرساخت‌ها و زمان اندک درنظر گرفته شده برای الزام بود و موضوع درخواست آموزش درخصوص آموزش قوانین مالیاتی و چگونگی واردکردن اطلاعات از جمله درآمدها و هزینه‌ها در سیستم بود. منظور از آموزش ، آموزش روند ثبت کارتخوانهای مطبهای پزشکان در سایت اداره کل امور مالیاتی وزارت اقتصاد و دارایی بوده که روندی زمانبر و مستلزم آموزش به قشر عظیم‌و پرتعداد پزشکان‌مطب دار بود و نه آموزش کار با کارتخوان!

لابی برای فرار مالیاتی 
بسیج دانشجویی چندین دانشگاه پزشکی در بیانیه ای این سازمان را متهم کردند که برای حذف مصوبات مربوط به مالیات پزشکان از قانون بودجه سال ۹۸ لابی می‌کند.

جستارهای وابسته 
 سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره
 سازمان نظام پرستاری
 سازمان نظام دامپزشکی

منابع 

 وبگاه سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران
 قانون تشکیل سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران

پیوند به بیرون 
 مروری بر تاریخچه نظام پزشکی از آغاز تاکنون. ایسنا
 

سازمان‌های بهداشتی و پزشکی در ایران
سازمان‌های مردم‌نهاد رسمی ایران