تراکم جمعیت

تراکم جمعیت یا انبوهی جمعیت  راهی است برای سنجش جمعیت در واحد مساحت یا واحد حجم که تاکنون بارها در مورد موجودات زنده به ویژه آدمی به کار بسته شده‌است. واحد تراکم جمعیت، نفر بر کیلومتر مربع است.

پرتراکم‌ترین مناطق بر پایه مرزهای سیاسی

در ایران 
در کشور ایران تراکم حسابی جمعیت در سرشماری‌های متعدد رو به افزایش است و علت آن است که مساحت کشور ثابت است ولی جمعیت رو به فزونی است. میزان تراکم زیستی یا فیزیولوژیک جمعیت نیز همواره بالاتر از تراکم حسابی جمعیت خواهد بود، زیرا مساحت اراضی زیر کشت کشور که مخرج کسر است، همواره کمتر از مساحت کل منطقه است.

تراکم ناخالص مسکونی در شهرهای ایران از طیف وسیعی برخوردار است، به طوری که کم تراکمترین شهرهای ایران در میان شهرهای با جمعیت بالای بیست و پنج هزار نفر، خرمشهر (با تراکم ناخالص ۸/۵ نفر در هکتار) و اقلید (۶/۶ نفر در هکتار) می‌باشند. در مقابل پرتراکمترین شهرهای ایران در میان شهرهای با جمعیت بالای بیست و پنج هزار نفر، بندر ترکمن (۵۰۹ نفر در هکتار)، زرقان (۸۵۵/۹ نفر در هکتار)، و گوهردشت (۱۱۱۳ نفر در هکتار) می‌باشند. (مرکز آمار ایران، ۱۳۷۲) گرچه میان و به متوسط تراکم ناخالص مسکونی در شهرهای بالای ۲۵ هزار نفر ایران (۴۵/۴ نفر در هکتار) نزدیک است. تراکم ناخالص مسکونی در ۸۷ درصد شهرهای ایران کمتر از ۱۰۰ نفر می‌باشد که از این میان تراکم ۵۰ درصد شهرها کمتر از ۵۰ نفر در هکتار و ۳۷ درصد شهرها بین ۵۰ الی ۱۰۰ نفر در هکتار است. همچنین می‌توان گفت که تراکم در شهرهای بزرگ بیشتر از تراکم در شهرهای کوچک و عمدتاً بین ۵۰ الی ۱۰۰ نفر در هکتار است. به عنوان مثال، تراکم ناخالص مسکونی در مراکز استان‌ها به ویژه کلان‌شهرهای کشور، در همین سطح قرار دارد.

تراکم ناخالص مسکونی در شهر تهران ۷۴ نفر در هکتار، تبریز ۸۷/۷ نفر در هکتار، مشهد ۵۹/۱ نفر در هکتار، شیراز ۶۹/۸ نفر در هکتار و در اصفهان نیز ۴۵/۲ نفر در هکتار می‌باشد.

متراکم‌ترین شهر ایران شهرستان بندر ماهشهر در استان خوزستان و پس از آن نصرآباد در استان اصفهان و شاهی (قائمشهر) مازندران است.

جستارهای وابسته 
 فهرست شهرهای ایران بر پایه جمعیت
 استان‌های ایران بر پایه جمعیت
 کلان‌شهرهای بزرگ دنیا
 فهرست شهرهای جهان بر پایه جمعیت
 چگالی تولید ناخالص داخلی

منابع 
 Wikipedia contributors, "Population density," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Population_density&oldid=197731677

 
افزایش جمعیت انسان
برنامه‌ریزی و طراحی شهری
بوم‌شناسی جمعیت
جغرافیا
جمعیت جهان
جمعیت‌شناسی
فعالیت‌های انسان دارای پیامد زیست‌محیطی
مسائل زیست‌محیطی
مناقشه‌های زیست‌محیطی