ادوبی ایلاستریتور

ادوبی ایلوستریتور   یک نرم‌افزار ویرایشگر گرافیک برداری برای خلق و ویرایش تصاویر در حوزه گرافیک برداری است که توسط شرکت ادوبی توسعه یافته و به بازار عرضه شده است. توسعه این برنامه که در ابتدا برای اپل مکینتاش طراحی شده بود در سال ۱۳۶۴ آغاز شد. همراه با معرفی سرویس ابری ادوبی کریتیو کلاود و تغییر سرویس‌های ادوبی به اشتراک ماهانه یا سالانه که از طریق اینترنت ارائه می‌شود، ایلوستریتور سی‌سی منتشر شد. آخرین نسخه این نرم‌افزار، ایلاستریتر ۲۰۲۳، در آبان ۱۴۰۱ منتشر شد که بیست و هفتمین نسل این محصول محسوب می‌شود. ادوبی ایلوستریتور به عنوان بهترین برنامه ویرایش گرافیک برداری در سال ۱۴۰۰ توسط پی‌سی مگزین مورد بررسی قرار گرفت.

تاریخچه

نسخه‌های ۱ - ۱.۶ (ایلوستریتور ۸۸)
توسعه ادوبی ایلوستریتور در محیط اپل مکینتاش به عنوان نسخه تجاری‌سازی شده از نرم‌افزاری درون سازمانی، که ادوبی برای توسعه قلم و کار برروی فایل‌های قالب پست‌اسکریپت استفاده می‌‌کرد، در سال ۱۳۶۴ (عرضه در ۲۸ اسفند ۱۳۶۵) آغاز شد. ادوبی ایلوستریتور نرم‌افزار مکمل ادوبی فتوشاپ محسوب می‌شود. به این صورت که فتوشاپ نرم‌افزاری است در حوزه تصویرسازی دیجیتال به روش گرافیک شطرنجی (Raster) برای ویرایش عکس‌های دیجیتال و سبک‌های واقع‌گرایانه و ایلوستریتور بعنوان نرم‌افزاری در حوزه تصویرسازی به روش گرافیک برداری (Vector) برای صفحه‌آرایی، حروف‌چینی، تایپوگرافی و گرافیک حوزه طراحی نشانه. در تبلیغات اولیه مجلات (که در مجلات تجاری طراحی گرافیک مانند Communication Arts به چشم می‌خورد) به این محصول به عنوان "ادوبی ایلوستریتور" اشاره می‌شد. ایلوستریتور ۸۸، نام محصول برای نسخه ۱.۷، در سال ۱۳۶۷ منتشر شد و ابزارها و ویژگی‌های جدید زیادی را معرفی کرد.

مجله بایت در سال ۱۳۶۸ از ایلوستریتور ۸۸ به عنوان یکی از برندگان "متمایز" جوایز بایت نام برد و اعلام کرد که ادوبی با این نرم‌افزار از رقیب سابق خود یعنی شرکت  آلدوس که تا آن زمان با نرم‌افزار فری‌هند در این حوزه مسلط بود، پیشی گرفته است.

نسخه‌های اولیه این نرم‌افزار از کار در حالت پیش‌نمایش پشتیبانی نمی‌کردند و کاربران برای داشتن پیش‌نمایش زنده از کار خود باید دو پنجره روی دسک‌تاپ خود باز می‌کردند. یکی از آنها کار در حال انجام را نشان می‌داد و پنجره دیگر پیش‌نمایشی از کار در حال انجام دیده می‌شد.

نسخه‌های ۲-۶
اگرچه در طول دهه اول ادوبی ایلوستریتور عمدتاً برای مکینتاش توسعه داده شد، اما به طور پراکنده از سایر سیستم عامل‌ها نیز پشتیبانی کرد. تا نزدیک به ده سال از زمستان ۱۳۶۸، ادوبی نسخه‌هایی از ایلوستریتور را برای پلتفرم‌های نکست، یولتریکس دیجیتال ایکویپ‌منت کورپوریشن، آیریکس سیلیکون گرافیکس و سولاریس سان منتشر کرد، اما به دلیل استقبال ضعیف در بازار، تولید آنها متوقف شد. اولین نسخه ایلوستریتور برای ویندوز، نسخه ۲.۰، در زمستان ۱۳۶۷ منتشر شد که با شکست مواجه شد. نسخه بعدی ویندوز، نسخه ۴.۰، به دلیل شباهت بیش از حد به ایلوستریتور ۱.۱ و کاستی‌های امکانات برنامه در مقایسه با کورل‌دراو، محبوب‌ترین نرم‌افزار تصویرسازی ویندوز، به طور گسترده مورد انتقاد قرار گرفت. (توجه داشته باشید که هیچ نسخه ۲.۰ یا ۴.۰ برای مکینتاش ارائه نشد - اگرچه نسخه دوم برای مک، ایلوستریتور ۸۸ نام داشت یعنی سال انتشار برنامه. و نسخه ۶ هم برای ویندوز ارائه نشد.) با این حال، نسخه ۴ ویندوز، اولین نسخه ایلوستریتور بود که از ویرایش در حالت پیش‌نمایش پشتیبانی می‌کرد، این امکان تا نسخه ۵.۰ در سال ۱۳۷۲ در نسخه مکینتاش ظاهر نشد. نسخه ۶.۰ آخرین نسخه‌ای بود که فقط برای مکینتاش توسعه پیدا کرد. رابط کاربری در نسخه‌های بعدی به شدت تغییر کرد تا سازگاری بین سیستم عامل‌های مگ و ویندوز ایجاد کند. این تغییرات تا نسخه سی‌اس۶ ادامه پیدا کرد، زمانی که چند گام‌ کوچک برای بازگرداندن برنامه به یک رابط کاربری مک‌-مانند برداشته شد.

نسخه‌‌های ۱۰–۷
با معرفی ایلوستریتور ۷ در سال ۱۳۷۵، ادوبی تغییرات مهمی در رابط کاربری با توجه به امکان ویرایش Path (و همچنین برای همگرایی با رابط کاربری ادوبی فتوشاپ) ایجاد کرد و به همین دلیل بسیاری از کاربران ترجیح دادند که به این نسخه ارتقاء ندهند. ایلوستریتور در این نسخه پشتیبانی از TrueType را آغاز کرد و عملاً به "جنگ فونت‌ها" بین PostScript Type 1 و TrueType پایان داد. مانند فتوشاپ، ایلوستریتور نیز شروع به پشتیبانی از پلاگین‌ها کرد و توانایی های خود را تا حد زیاد و به سرعت گسترش داد.

با یکسان‌سازی رابط کاربری بین نسخه‌های مکینتاش و ویندوز که با نسخه ۷.۰ آغاز شد، طراحان بیشتری به استانداردسازی این ابزار رو آوردند. 

ادوبی در سال ۱۳۷۳ آلدوس را برای تصاحب پیج میکر خریداری کرد. به عنوان بخشی از این معامله، کمیسیون فدرال تجارت در ۲۶ مهر ۱۳۷۳ را از ادوبی سیستمز صادر کرد و دستور واگذاری فری‌هند را داد تا ایراد تجاری "کاهش رقابت ناشی از خرید" را برطرف کند. در نتیجه، شرکت ماکرومدیا در سال ۱۳۷۴ فری‌هند را از توسعه‌دهنده اصلی خود یعنی آلتسیس خریداری کرد و تا سال ۱۳۸۳ به توسعه آن ادامه داد.

تفاوت در نقاط قوت بین فتوشاپ و ایلوستریتور با ظهور اینترنت آشکار شد، ایلوستریتور برای پشتیبانی از انتشار وب، پیش‌نمایش رستر، پی‌دی‌اف و اس‌وی‌جی (گرافیک برداری مقیاس‌پذیر) را بهبود داد. ادوبی اولین توسعه دهنده اس‌وی‌جی برای وب بود و ایلوستریتور امکان ذخیره فایل‌های اس‌وی‌جی را از طریق افزونه SVG File Format در اختیار گذاشت. استفاده از نمایشگر اس‌وی‌جی ادوبی (ASV) که در سال ۱۳۷۹ معرفی شد، به کاربران اجازه می‌داد تا تصاویر اس‌وی‌جی را در اکثر مرورگرهای اصلی مشاهده کنند تا اینکه در سال ۱۳۸۸ توسعه آن متوقف شد.  پشتیبانی بومی از اس‌وی‌جی در مرورگرهای اصلی تا ارائه اینترنت اکسپلورر ۹ در سال ۱۳۹۰ کامل نبود.

ایلوستریتور نسخه ۹ شامل ویژگی Trace بود شبیه به آنچه در محصول متوقف‌ شده ادوبی استریم‌لاین وجود داشت.

ایلوستریتور نسخه ۱۰ توسط ادوبی در آبان ۱۳۸۰ منتشر شد.

نسخه‌‌های سی‌اس–سی‌اس ۶
ایلوستریتور سی‌اس (معروف به نسخه ۱۱)، که توسط ادوبی برای مک و ویندوز در مهر ۱۳۸۲ منتشر شد، اولین نسخه‌ای بود که قابلیت‌های سه‌بعدی به آن اضافه شد و به کاربران اجازه می‌داد تا اشکال را با امکاناتی مانند Extrude و Revolve به فرم‌های سه‌بعدی تبدیل کنند.

سی‌اس۲ (نسخه ۱۲) در فروردین ۱۳۸۴ برای هر دو سیستم عامل مک‌اواس و ویندوز به بازار ارائه شد. این آخرین نسخه برای مک بود که به صورت بومی روی پردازنده‌های اینتل اجرا نمی‌شد. از جمله ویژگی‌های جدید موجود در ایلوستریتور سی‌اس۲ می توان به Live Trace، Live Paint، پالت کنترل و فضای کاری سفارشی اشاره کرد. Live Trace امکان تبدیل تصاویر بیت مپ به هنر برداری و بهبود توانایی های ردیابی قبلی را فراهم می کند. Live Paint به کاربران امکان انعطاف پذیری بیشتری را در اعمال رنگ بر روی اشیاء، به ویژه آنهایی که همپوشانی دارند، می دهد. در همان سال با انتشار CS2، Adobe Systems توافقی را برای خرید Macromedia در یک مبادله سهام به ارزش حدود 3.4 میلیارد دلار اعلام کرد و مدت کوتاهی پس از آن، عملیات، شبکه‌ها و سازمان‌های مراقبت از مشتری شرکت‌ها را یکپارچه کرد. Adobe اکنون مالک Freehand به همراه کل خط تولید Macromedia بود و در سال 2007، Adobe اعلام کرد که توسعه و به‌روزرسانی برنامه Freehand را متوقف خواهد کرد. در عوض، Adobe ابزارها و پشتیبانی را برای سهولت انتقال به Illustrator فراهم می کند.

Illustrator CS3 شامل به‌روزرسانی‌های رابط در نوار کنترل، امکان تراز کردن نقاط جداگانه، چندین ناحیه برش، پانل راهنمای رنگ و ویژگی Live Color در میان سایر موارد بود. CS3 در 27 مارس 2007 منتشر شد.

CS4 در اکتبر 2008 منتشر شد. دارای انواع بهبودها در ابزارهای قدیمی همراه با معرفی چند ابزار کاملاً جدید که از FreeHand به دست آمده است. توانایی ایجاد چندین آرت بورد یکی از اضافات اصلی CS4 از Freehand است. تابلوهای هنری به شما امکان می دهند چندین نسخه از یک اثر را در یک سند ایجاد کنید. ابزارهای دیگر عبارتند از Blob Brush، که امکان ادغام یا پیوستن چندین ضربه براش بردار را فراهم می کند، و یک ابزار گرادیان اصلاح شده که امکان دستکاری رنگ عمیق تر و همچنین شفافیت در گرادیان ها را فراهم می کند.

CS5 در آوریل 2010 منتشر شد. همراه با تعدادی پیشرفت در عملکردهای موجود، ویژگی های جدید Illustrator CS5 شامل ابزار Perspective Grid برگرفته از FreeHand، Brushle Brush (برای سکته های طبیعی تر و زیباتر) و به روز رسانی جامع برای strokes، اشاره شده است. توسط Adobe به عنوان "Strokes زیبا".

در سال 2011 تیم Adobe Illustrator یک برنامه طراحی برداری برای iPad و iPhone ایجاد کرد که Adobe Ideas نام داشت. این برنامه بسیاری از ویژگی های Adobe Illustrator را داشت، اما دانلود رایگان بود. این به متخصصان این امکان را می داد تا طرح و ایده پردازی "در حال حرکت" داشته باشند و به هر کسی اجازه داد تا به قابلیت های طراحی برداری در سطح جهانی دسترسی داشته باشد. در نتیجه، پست‌های فیس‌بوک و رسانه‌های اجتماعی از سراسر جهان با طرح‌های برداری از Adobe Ideas از طرفداران حرفه‌ای و تازه‌کار ظاهر شد.

نسخه CS6 نسل شانزدهم Adobe Illustrator بود. Adobe بسیاری از ویژگی‌های بیشتر و رفع چندین باگ مانند رابط کاربری جدید، پانل‌های لایه، کدهای RGB و سطح شیبدار رنگی را برای افزایش عملکرد اضافه کرد. CS6 در 23 آوریل 2012 منتشر شد.

نسخه‌ سی‌سی
همراه با کریتیو کلاود و تغییر استراتژی در انتشار این مجموعه، ایلوستریتور سی‌سی منتشر شد. این نسخه (هفدهمین) اولین نسخه‌ای بود که همراه با دیگر نرم‌افزارهای مجموعه کریتیو سویت تنها در یک مدل سرویس مبتنی بر اشتراک فروخته می‌شدند. به‌عنوان بخشی از کریتیو کلاود، این نسخه بهبودهایی در زمینه همگام‌سازی تنظیمات رنگ، فونت و تنظیمات برنامه، ذخیره اسناد در فضای ابری و ادغام با سرویس Behance (یک شبکه خلاقانه مشارکتی) و همچنین ویژگی‌های دیگری مانند ابزار متنی سازگار با ورودی‌های لمسی، استفاده از تصویر در قلم‌مو، تهیه خروجی CSS و بسته‌بندی فایل‌ها خروجی داشت.

برندینگ
با شروع نسخه 1.0، ادوبی تصمیم گرفت مجوز استفاده از تصویر "زایش ونوس" اثر ساندرو بوتیچلی را از آرشیو بٍتمن بگیرد و از قسمتی که چهره ونوس را در بر می‌گیرد به عنوان تصویر برند ایلوستریتور استفاده کند. جان وارناک خواستار تصویری از رنسانس بود تا دیدگاه خود را از پست‌اسکریپت به عنوان یک رنسانس جدید در انتشارات تداعی کند، و کارمند ادوبی، لوان سیمور کوهن، که مسئول مواد اولیه بازاریابی بود، متوجه شد که گیسوان روان ونوس نمادی منحصر بفرد در نمایش توان و برتری ایلوستریتور در ترسیم منحنی‌های نرم است روی تصویر اصلی بیت‌مپ است. در طول سال‌ها، این تصویر بر روی صفحه نمایش و بسته‌بندی‌ ایلوستریتور تغییراتی کرد تا ویژگی‌های اضافه‌ شده در هر نسخه را منعکس کند.

تصویر ونوس در ایلوستریتور سی‌اس (۱۱) و سی‌اس۲ (۱۲) با یک گل همراه یک طراحی ویژه جایگزین شد تا با طبیعت کریتیو سویت مطابقت داشته باشد. در سی‌اس ۳، ادوبی یک بار دیگر نام تجاری مجموعه را به بلوک‌های رنگی ساده با اختصارات دو حرفی، شبیه جدول تناوبی عناصر تغییر داد. ایلوستریتور با حروف "Ai" به رنگ سفید در مقابل پس زمینه نارنجی نمایش داده می‌شد (نارنجی‌ و زرد رنگ‌های برجسته در برند ایلوستریتور تا نسخه ۴ بودند). نماد سی‌اس ۴ تقریباً بدون تغییر ماند بجز تفاوت‌هایی جزئی در فونت و رنگ خاکستری تیره. نماد سی‌اس ۵ نیز تقریباً یکسان ماند با این تفاوت که این بار لوگو به همراه سایر لوگوهای محصول سی‌اس ۵ مانند یک جعبه است که «Ai» با رنگ زرد روشن در آن دیده می‌شد. در سی‌اس ۶ به مربع قهوه‌ای با حاشیه زرد و حروف زرد تغییر پیدا کرد و در سی‌سی ۲۰۱۴ رنگ‌ها به تنی واضح‌تر و حاشیه‌های نازک تر ارتقا یافتند.

سازگاری
سازگاری با اینک‌اسکیپ: قالب اصلی اینک‌اسکیپ SVG (گرافیک برداری مقیاس‌پذیر) است که توسط ادوبی ایلوستریتور پشتیبانی می‌شود، اما پیاده‌سازی این قالب در این دو برنامه کاملاً سازگار نیستند. اینک‌اسکیپ همچنین امکان ذخیره‌سازی به قالب‌های PS و EPS و PDF را نیر فراهم کرده که این قالب‌ها برای ایلوستریتور نیز قابل تشخیص هستند.

ابزارها
نوار کناری که در سمت چپ محیط کاری ایلوستریتور ظاهر می‌شود حاوی ابزارهای مختلفی برای انتخاب، ایجاد و دستکاری فرم‌ها است. این ابزارها را می‌توان در این نوار مشاهده کرد: طراحی، تایپ، نقاشی، تغییر شکل، خرد کردن و برش، نمادگرایی، حرکت و بزرگنمایی و نمودار. سمت پایین راست برخی از ابزارها یک مثلث کوچک دارند. نگه داشتن این مثلث کوچک با دکمه ماوس ابزارهای پنهان در ابزار اصلی را نمایان می‌سازد.

چند نمونه از ابزارهای مهم در ایلوستریتور عبارتند از ابزارهای انتخاب، ابزار قلم‌مو، ابزار قلم، ابزار مداد و غیره. ابزار‌های انتخاب که برای چیدمان و سازماندهی فرم‌های ترسیم شده با انتخاب و سپس تعیین محل دقیق قرارگیری اشیاء استفاده می‌شود. علاوه بر این، ابزارهای انتخاب می‌توانند اشیاء را گروه بندی، قفل یا مخفی کنند و اندازه گیری کنند. از ابزار قلم‌مو می‌توان برای تغییر ظاهر فرم‌های ترسیم شده استفاده کرد. قلم‌موها انواع مختلفی دارند: خوشنویسی (Calligraphic)، پراکنده (Scatter)، هنری (Art)، الگویی (Pattern) و برس (Bristle). ابزار قلم خطوط مستقیم و منحنی ایجاد می‌کنند و می‌توانند نقاط لنگر را به مسیرها اضافه کرده و از مسیرها حذف کنند. ابزار مداد به کاربر این امکان را می‌دهد که خطوط را با دست آزاد بکشد و ویرایش کند.

قالب‌های فایل
قالب پرونده Adobe Illustrator Artwork یا ai. قالب اصلی فایل ایلوستریتور است.

قالب‌های زیر نیز در این برنامه پشتیبانی می‌شوند:

 قالب SVG
 قالب‌های اتوکد — پیاده‌سازی شده توسط کیت توسعه نرم‌افزار طراحی (Drawings SDK) که قبلا Teigha Drawings نامیده می‌شد. این کیت متعلق به Open Design Alliance است.
 AutoCAD Drawing (.dwg)
 AutoCAD Interchange File (.dxf)

ایلوستریتور دراو
ایلوستریتور دراو یک برنامه رایگان طراحی وکتور برای کاربران اندروید و آی‌اواس بود که ادوبی از طریق کریتیو کلاود آن را همراه با ایلوستریتور به بازار عرضه می‌کرد. تصاویر ترسیم شده با این برنامه را می‌توان در برنامه دسکتاپ ایلوستریتور در محیط ویندوز و آی‌اواس باز کرد.
در سال ۱۴۰۱ ادوبی این برنامه را بازنشسته و با ادوبی فرسکو جایگزین کرد.

تاریخچه انتشار

جستارهای وابسته
 قالب فایل Ai.
 مقایسه ویرایشگرهای گرافیک برداری
 اینک‌اسکیپ
 کریتا
 منحنی بزیه
 گرافیک برداری
 گرافیک برداری مقیاس‌پذیر (SVG)

منابع

پیوند به بیرون

 
 

ایلوستریتور 
ایلوستریتور 
نرم‌افزارهای نوشته‌شده با سی++
نرم‌افزارهای ایریکس
نرم‌افزارهای ویرایشگر گرافیک مکینتاش
نرم‌افزارهای ویرایشگر گرافیک مک‌او‌اس
نرم‌افزارهای ویرایشگر گرافیک ویندوز
نرم‌افزارهای ویرایشگر گرافیک برداری
ایلوستریتور 
نرم‌افزارهای ۱۹۸۷ (میلادی)
نرم‌افزارهای ۱۳۶۵ (هجری شمسی)