ایرن ژولیو-کوری

ایرن ژولیو-کوری  (زاده ۱۲ سپتامبر ۱۸۹۷ – درگذشته ۱۷ مارس ۱۹۵۶ میلادی) فیزیک‌دان و شیمی‌دان فرانسوی که به خاطر کشف رادیواکتیویتهٔ مصنوعی در سال ۱۹۳۵ جایزه نوبل شیمی را دریافت کرد.

زندگی 
ایرن کوری در پاریس به دنیا آمد و در همان شهر هم دیده از جهان فروبست. مادرش ماری کوری و پدرش پیر کوری هر دو فیزیک‌دان برجسته‌ای بودند. در ۴ اکتبر ۱۹۲۶ با فردریک ژولیو که در انستیتو رادیوم زیر نظر ماری کوری کار می‌کرد ازدواج کرد. فردریک پسر هانری ژولیو از انقلابیون کمون پاریس بود.

فعالیت علمی 
در سال ۱۹۳۴ ایرن و فردریک توسط پرتو آلفا، آلومینیوم را بمباران کردند و نشان دادند با این عمل هستهٔ آلومینیوم با انتشار یک نوترون به هستهٔ فسفر تبدیل می‌شود، ولی فسفر به دست آمده رادیواکتیو بود و به انتشار پوزیترون ادامه می‌داد. آن‌ها در واقع رادیواکتیویته مصنوعی را کشف کرده بودند.

در سال ۱۹۳۵ زوج ژولیو-کوری به خاطر کشف رادیواکتیویتهٔ مصنوعی جایزه نوبل شیمی را دریافت کردند.

با قدرت گرفتن هیتلر در آلمان و فاشیستها در ایتالیا جناح چپ در فرانسه قوی‌تر شد و در انتخابات ۱۹۳۶ با پیروزی جبههٔ خلق لئون بلوم رئیس‌جمهور شد و او از ایرن ژولیو کوری دعوت کرد پست وزارت آموزش و پرورش را بپذیرد و این نخستین باری بود که زنی به کابینهٔ فرانسه راه پیدا می‌کرد.

در سال ۱۹۴۶ زوج ژولیو-کوری برنامهٔ تشکیل مرکز انرژی اتمی را ارئه نمودند و دو سال بعد نخستین پیل اتمی فرانسه را به راه انداختند. اما در سال ۱۹۵۰ به دلیل آنچه تمایلات کمونیستی قلمداد شد، از این مرکز اخراج شدند و در ۱۹۵۴ که عضویت ایرن در انجمن شیمی‌دانان آمریکا پیشنهاد شد به دلیل همین تمایلات با آن مخالفت شد.

درگذشت 
ایرن ژولیو کوری در ۱۷ مارس ۱۹۵۶ بر اثر سرطان خون که به دلیل مجاورت با پرتوهای رادیواکتیو به آن مبتلا شده بود درگذشت.

سال‌شمار 
 ۱۲ سپتامبر ۱۸۹۷ تولد در پاریس
 ۱۹۰۶ درگذشت پدر (پیر کوری)
 ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۸ تکنسین رادیولوژی
 ۴ اکتبر ۱۹۲۶ ازدواج با فردریک ژولیو کوری
 ۱۹۲۷ تولد دخترشان هلن
 ۱۹۳۱ کار روی تشعشع بریلیوم
 ۱۹۳۲ تولد پسرشان پیر
 ۴ ژوئیه ۱۹۳۴ درگذشت مادر ماری کوری بر اثر ابتلا به سرطان خون
 ۱۹۳۴ کشف رادیواکتیویته مصنوعی
 ۱۹۳۵ دریافت جایزهٔ نوبل شیمی به همراه همسرش
 ۱۹۳۶ وزیر آموزش و پرورش
 ۱۹۴۶ ارائه برنامهٔ تشکیل مرکز انرژی اتمی
 ۱۹۵۰ برکناری از مرکز انرژی اتمی به دلیل تمایلات کمونیستی
 ۱۷ مارس ۱۹۵۶ مرگ در پاریس

جستارهای وابسته 
 پرتوزایی
 فیزیک هسته‌ای

منابع

پیوند به بیرون 

 
 زنان برندهٔ جایزهٔ نوبل، تألیف: منوچهر مدنی گیوی

اعضای فرهنگستان علوم آلمان در برلین
افراد فرانسوی لهستانی‌تبار
برندگان جایزه نوبل اهل فرانسه
برندگان جایزه نوبل شیمی
بی‌خدایان اهل فرانسه
خانواده کوری
دانشمندان اهل پاریس
دانشمندان اهل فرانسه
دانشمندان زن اهل فرانسه
دانشمندان زن سده ۲۰ (میلادی)
دانش‌آموختگان دانشگاه پاریس
درگذشتگان ۱۹۵۶ (میلادی)
درگذشتگان به علت سرطان خون
درگذشتگان به علت سرطان در فرانسه
دریافت‌کنندگان جایزه نوبل زن
زادگان ۱۸۹۷ (میلادی)
زنان بی‌خدا
زنان فیزیک‌دان
سوسیالیست‌های اهل فرانسه
شیمی هسته‌ای‌دانان
شیمی‌دانان اهل فرانسه
شیمی‌دانان زن اهل فرانسه
شیمی‌دانان زن
شیمی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
شیمی‌دانان سده ۲۰ (میلادی)
فعالان اهل فرانسه
فعالان زن اهل فرانسه
فمنیست‌های سوسیالیست
فیزیک‌دانان اهل فرانسه
فیزیک‌دانان زن اهل فرانسه
ماری کوری
فیزیک‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه