رقص در غبار

رقص در غبار فیلمی ایرانی به کارگردانی اصغر فرهادی محصول سال ۱۳۸۱ است. رقص در غبار اولین فیلم بلند اصغر فرهادی به حساب می‌آید.

بازیگران

خلاصه داستان 
نظر (یوسف خداپرست) جوان بیست و یکی دو ساله‌ای است که روزی در مینی‌بوس با ریحانه (باران کوثری) آشنا می‌شود و ازدواج می‌کنند، اما حرف‌های ناپسندی که در مورد مادر ریحانه وجود دارد او را مجبور می‌کند تا ریحانه را طلاق بدهد.ريحانه هم به اين تصميم تسليم می‌شود اما نظر در برابر دادگاه خودش را موظف می‌داند كه مهريه ريحانه را پرداخت كند. كار نظر نگهداری اسب‌هايی است كه با تزريق سم مار به آنها ازشان پادزهر تهيه میكنند. روزی پليس برای دستگيری نظر به آنجا می‌آيد، چون او نتوانسته به تعهد مالی كه داده بود عمل كند. نظر سوار اتومبيلی می‌شود كه متعلق به مارگيری منزوی و عبوس است. آنها به وسط بيابانی می‌رسند كه مارگير (فرامرز قریبیان) مارها را از آنجا می‌گيرد. مرد وقتی متوجه وجود نظر می‌شود او را از خود میراند، بدون اين‌كه حتی كلمه‌ای با او حرف بزند. نظر با وجود بدرفتاری های مرد تصميم می‌گیرد همان جا بماند و مار بگيرد. نظر پس از كمی تلاش موفق میشود يك مار بگيرد، اما آن را از دمش می‌گيرد و مار انگشت حلقه دست چپش را نيش می‌زند و مارگير مجبور میشود انگشت او را قطع كند. او انگشت را در ظرفی پر از يخ می‌ريزد و نظر را به بيمارستان می‌رساند كه انگشت را به دست نظر پيوند بزنند. مرد در راه از زندگی اش برای نظر حرف می‌زند و میگويد مردی را كه به زنش نظر داشته خفه كرده و خودش به زندان افتاده، اما وقتی از زندان فرار كرده، ديده زنش با كس ديگری ازدواج كرده است. در بيمارستان برای عمل پول می‌خواهند و مرد مارگير كه حالا انگار آدم ديگری شده، اين پول را فراهم میکند، اما نظر پول را برمی دارد و از بيمارستان فرار ميكند. او پول را تمام و كمال به ريحانه میدهد تا دينش را ادا كرده باشد. كمی بعد نظر اتومبيل و وسايل مارگير را نزد دكه‌داری كه خواهان خريد اتومبيل بود میبيند و میفهمد مارگير برای تهيه پول بيمارستان اتومبيل‌اش را فروخته است.

توضیحات 
اصغر فرهادی در گفت وگویی با شیما غفاری در ایسنا در آذر 82 در پاسخ به اينكه نشانه‌گذاری‌های موجود در فيلم همچون “مار”، “حلقه” و ... آئينی و يا شخصی است می گوید: نگاه عرفانی در رقص در غبار نداشتم چون اين مقوله را نمیشناسم. اين نشانه‌ها به عنوان سمبل يا استعاره نيست، بلكه نشانه‌ها فضا ايجاد ميكند. بنابراين زمانيكه مار هست، آن حس خشونتی كه در ديدن مار وجود دارد، يا حلقه، حس عشق و عاطفه دارد، اين نشانه‌ها برای من مهم بودند بنابراين هيچ معنای خاصی را در پشت خود پنهان نكرده و هر چه هست، همان حسی است كه در لحظه منتقل می‌شود. البته تماشاگر، مختار است هر برداشتی كه دارد به فيلم تعميم بدهد ولی من به فيلم، خيلی رئاليستی نگاه كردم و در عين حال هم نميتوانم بگويم كار كاملا رئاليستی است، به هر حال تلاش كردم اين قصه‌ی يكی بود يكی نبود را خوب روايت كنم.
اصغر فرهادی درباره‌ی شخصيت مارگير، سكوت او و ... می گوید: پيرمرد مارگير و نظر، دو نوع نگاه به عشق دارند، پيرمرد، عاشق همسرش بوده و به خاطر او قتلی انجام داده است . اما موقعی كه در زندان افتاده همسرش او را رها كرده ولو ديگر نتوانسته همسرش را دوست داشته باشد در عين حال “نظر“ با طلاق و طی مراحل قانونی همسرش را از دست داده ولی همچنان او را دوست دارد بنابراين يكی در عشق به آزادی معتقد است و ديگری نيست. پيرمرد می‌گويد اگر من بخواهم عاشق همسرم باشم او بايد در تملك من باشد ولی چون او مرا ترك كرده ديگر نمی‌توانم او را دوست داشته باشم اما “نظر“ نگاه برعكسی دارد، حتي وقتی “ريحانه“ را از دست ميدهد اگر ريحانه با مرد ديگری ازدواج كند، آرزو دارد آن مرد بهتر از خودش باشد. بنابراين او در عشق، به تملك، اعتقادی ندارد و در نهايت، نظر اين نوع نگاهش را در مسير سفر به شهر، به پيرمرد می‌دهد و او نيز از اين نگاه متاثر می‌شود.او به خاطر شكستی كه خورده از هر نوع ارتباط با بقيه گريزان است بنابراين مهمترين ابزار ارتباطی يعنی زبان را به كار نمی‌گيرد و سعی دارد كمتر كسی به او نزديك شود و به افراد ميدان دهد.

اصغر فرهادی در نشست خبری“رقص در غبار” در خبرگذاری مهر روز ۷ دی ۱۳۸۲ درباره‌ی انتخاب فرامرز قريبيان گفت: نقش پيرمرد مارگير بيشتر ساكت بود و سعی كردم در انتخاب بازيگر همه جوانب را رعايت كنم و فردی را انتخاب بكنم كه در سكوتش جذاب باشد و تماشاگر را رها نكند و در چشم‌های آقای قريبيان آنی را ديدم كه در صورت و چهره بازيگران اين دوره نيست.  در ادامه‌ی اين جلسه، اصغر فرهادی درباره‌ی بازی باران کوثری گفت: من از بازی ايشان خيلی راضی هستم ولی در بعضی نقدها متوجه میشوم بعضی ها به اين بازی انتقاد دارند مثلا میگويند دختر يك فاحشه آن هم در جنوب شهر اين گونه نيست در حاليكه من، با دخترانی از همين قشر و طبقه اجتماعی با اين نوع طرز برخورد مواجه شده‌ام.

اصغر فرهادی طی نشستی در كانون فيلم و عكس داستان شيراز در سال 83 با تمجيد از بازی باران کوثری در فيلم رقص در غبار گفت: اگر 10 بار ديگر نيز اين فيلم را بسازم پلان‌های مربوط به ريحانه را هرگز عوض نمی‌كنم چرا كه آن‌ها دقيقا همان چيزی هستند كه من می‌خواستم و اين در حالی است كه اگر اين فيلم را بخواهم دوباره بسازم چند پلان مربوط به آقای قريبيان و نظر را عوض می‌كنم. ريحانه در اين فيلم واقعيت را خوب می‌فهمد و زود زير گريه نمی‌زند. در صحنه‌های آخر حتی تماشاگر با مشاهده او به اين حس می‌رسد كه ريحانه شوهر كرده است و اين حس كه به نظرمن بسيار مثبت و خوب است از بازی عالی باران کوثری به دست آمد نه از بازی نظر.
باران کوثری نیز در همین نشست خاطرنشان كرد: كارگردان‌ها، در سينمای ايران نسبت به بازيگران بی اعتماد هستند و بازيگران نمی توانند درباره نقش‌هايشان نظر بدهند.اگر يك بازيگر، در يك فيلم خوب بازی كند، ديگر، كارگردان‌ها نيز او را برای ايفای نقش در همان قالب قبلی انتخاب می‌كنند و از او توقع همان بازی قبلی را دارند در حالی كه بازيگران، قابليت‌های بيشتری دارند. من دوست داشتم پس از زير پوست شهر، يك كار متفاوت انجام دهم و برايم بسيار مهم بود و فكر می‌كنم شانس آوردم كه برای بازی در اين فيلم و همكاری با ‌آقای فرهادی انتخاب شدم.

جوایز

منابع 

 رقص در غبار در سوره سینما

پیوند به بیرون 

 
 

فیلم‌های اولین ساخته کارگردان
فیلم‌های ۲۰۰۳ (میلادی)
فیلم‌ها به کارگردانی اصغر فرهادی
فیلم‌های ۱۳۸۱
فیلم‌های ایرانی
فیلم‌ها به زبان فارسی
برندگان تندیس زرین بهترین فیلم