چفیه

چَفیه (عربی :کوفية، بالغترة، الشماغ، الحطّة، المشدة، القضاضة) (کُردی : جه‌مه‌دانی،جامانه)،يا گاهی چپیه یک نوع سربند رایج در پوشاک سنتی مردم عرب ایران، کُرد و کشورهای عربی و بعضا کشورهای دیگر است که بر روی سطح سر و زیر عقال قرار میگیرد. چفیه میتواند به اشکال مختلفی بسته شود. چفیه در ایران به عنوان یک نماد حکومتی استفاده می‌شود. علی خامنه‌ای، رهبر ایران، در بسیاری از دیدارهای رسمی با چفیه روی دوش خود ظاهر می‌شود. بسیاری از منسوبان حکومت جمهوری اسلامی نیز چفیه روی دوش خود دارند. 

چفیه بعنوان سربند استفاده می‌شود تا از سر و چشم دهان آنان در برابر آفتاب و شن محافظت کند. در مواقعی بستن کوفیه فقط برای تکمیل بودن لباس فرد استفاده می‌شود. چفیه را با رشته‌ای به نام عقال بر سر می‌بندند که در مجموع چفیه و عقال نامیده می‌شود. یا چفیه به صورت عمامه که در کشور های مختلف به صورت های مختلف بسته می شود. 

با وجود رواج بیشتر واژهٔ «چفیه»، برخی مانند ابوالحسن نجفی، «چفیه» را شکل غلط کلمه می‌دانند و اصرار دارند که حتماً باید واژهٔ «کوفیه» به کار رود.
بعضی منشأ اصطلاح کوفیه را شهر کوفه دانسته‌اند حال آنکه به نظر می‌رسد از پوشاک‌های بسیار قدیمی و همه‌گیر سرزمین عرب بوده‌است.

چفیه در حکومت ایران 

چفیه در ایران به عنوان یک نماد حکومتی استفاده می‌شود. علی خامنه‌ای، رهبر ایران، در بسیاری از دیدارهای رسمی با چفیه روی دوش خود ظاهر می‌شود. بسیاری از منسوبان حکومت جمهوری اسلامی نیز چفیه روی دوش خود دارند.
محمدعلی جعفری فرمانده‌ کل پیشین سپاه پاسداران گفته است خامنه‌ای «برای مقابله با دوم‌ خردادی‌ها چفیه به‌ گردن‌ خود انداخت.» وی افزود خامنه‌ای چفیه را با سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی و «محور مقاومت» گره زده است.
محمود احمدی‌نژاد در سال ۱۳۸۹ بر گردن «سرباز هخامنشی» در نمایشگاه منشور کوروش چفیه انداخت.

در سال‌ ۱۴۰۰، تولید مانتو در شهر مشهد با طرح چفیه با عکس‌العمل شدید وابستگان حکومت روبرو شد.
پایگاه صراط نیوز نوشت کاربرد چفیه در طراحی مانتوها «چندش‌آور و بی‌ریخت» و حتی «جسارت به پارچه‌ای است که سال‌های سال به عنوان نمادی از استقامت در کشور به کار گرفته می‌شود.»

چفیه در بین احزاب کُرد 
پیشمرگه‌های احزاب کُرد ایرانی چون کومله و دموکرات و پژاک نیز از چفیه استفاده می‌کنند که در زبان سورانی، به آن جامانه می‌گویند.

گونه‌ها 

 شماغ: همان چفیه سرخ رنگ شطرنجی که در اکثر نقاط عربی کاربرد دارد.

 فلسطینی: بیشتر در عراق، خوزستان ایران، سوریه، فلسطین و اردن رایج است.
 سفید و ساده: چفیه رایج در بین عرب‌های منطقهٔ جنوب خلیج فارس.
 مصار: نوعی چفیه طرح دار که بیشتر در عمان، یمن، امارات، عربستان سعودی، قطر و جزایر و سواحل خلیج فارس و درمیان عرب های خوزستان رایج است.

جستارهای وابسته 
 عقال
 دشداشه
 عرق‌چین

منابع 

پوشاک در سیاست
پوشاک عربی
پوشاک فلسطین
پوشش‌سر
شال‌ها
فرهنگ در فلسطین
فرهنگ عرب
لباس مردانه اسلامی
ملی‌گرایی فلسطین
نمادهای ملی حکومت خودگردان فلسطین
تاریخ پوشاک آسیایی