خط لوله صلح

خط لولهٔ صلح نام خط لولهٔ گاز صادراتی ایران به هند و پاکستان است که براساس تفاهم‌های انجام شده، ایران متعهد می‌شود که تا مدت ۲۵ سال، گاز خود را با قیمت توافقی به هند و پاکستان بفروشد. این مسیر اقتصادی‌ترین روش تأمین انرژی شبه‌قارهٔ هند می‌باشد. مذاکراتی پیرامون پیوستن ترکمنستان و قطر به ایران برای تأمین گاز طبیعی این پروژهٔ بزرگ مطرح شده‌است.

مشخصات طرح 
طرح خط لولهٔ انتقال گاز صادراتی ایران به هند و پاکستان در سال ۱۹۹۰ مطرح شد اما گفت‌وگوها بر سر این طرح که «خط لولهٔ صلح» نام گرفته از ده سال پیش آغاز شد.

طول خط لولهٔ ایران به هند ۲٬۷۰۰ کیلومتر است و قرار است گاز صادراتی ایران را از مسیر پاکستان به هند منتقل کند. پیش‌بینی شده‌است که در صورت توافق نهایی، ۱٬۱۰۰ کیلومتر از این خط لوله در ایران، ۷۸۰ کیلومتر در پاکستان و ۶۰۰ کیلومتر در هند احداث شود.

با تکمیل این طرح، روزانه ۱۵۰ میلیون متر مکعب گاز ایران به هند و پاکستان صادر می‌شود که ۹۰ میلیون متر مکعب آن برای هند و ۶۰ میلیون متر مکعب آن برای پاکستان در نظر گرفته شده‌است. هزینهٔ اجرای این طرح در برآوردهای اولیه چهار و نیم میلیارد دلار اعلام شده بود اما اکنون کارشناسان هزینهٔ طرح را حدود هفت میلیارد دلار برآورد می‌کنند.

مسائل اجرایی 
علی‌رغم جذابیت‌هایی که این طرح نه تنها از جنبهٔ تأمین انرژی برای شبه‌قارهٔ هند دارد، بلکه به عنوان یک عامل کاهش تنش در روابط میان هند و پاکستان نیز به‌شمار می‌رود، هندوستان تحت فشارهای آمریکا اعلام کرد که از این طرح کناره‌گیری می‌کند.

ساخت این خط لوله که از سال ۲۰۰۲ آغاز شد، قرار بود در سال ۲۰۱۴ به بهره‌برداری برسد که با کنار کشیدن هند از این پروژه و تعلل پاکستان در ساخت خط لوله در داخل این کشور، نیمه‌کاره رها شده‌است.

پاکستان علت عدم آغاز فعالیت را ناتوانی در تأمین هزینه‌ها عنوان کرده‌است و از شرکت‌های ایرانی، روسی و چینی درخواست کرده‌است به عنوان مجری ساخت خط لوله مشارکت کنند. ایران درخواست اعطای وام ۵۰۰ میلیون دلاری به پاکستان را رد کرد و بیژن نامدار زنگنه، وزیر نفت دولت یازدهم ایران اعلام کرد تا زمانی که هند به عنوان دومین مصرف‌کنندهٔ گاز این خط لوله اعلام آمادگی نکند، ایران تمایلی به بهره‌برداری از این مسیر انتقال نخواهد داشت. درسال ۲۰۱۵ ایران به دلیل کوتاهی پاکستان از اجرای کار در خواست خسارت که مبلغی ۱۸ میلیارد دلاری خود را به دادگاه بین‌المللی ببرد اما با دادن فرصتی دیگر در سال ۲۰۱۹ قرار شد پاکستان خط لوله خود را تا پایان مارس سال ۲۰۲۴ تکمیل کند.

مسیر جایگزین خط لولهٔ صلح در دریا 
بر اساس خبرهای منتشره در اردیبهشت ۱۳۹۵، رئیس کنفدراسیون صنعت هند از کشیده‌شدن خط لولهٔ صلح از طریق دریای عمان به هند خبر داد.

پانویس

جستارهای وابسته 
 وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران
 نفت

منابع 
 انتقاد نژاد حسینیان از مذاکرات خط لوله صلح (بی‌بی‌سی فارسی)
 حمایت برخی از نمایندگان کنگره آمریکا از خط لوله گاز ایران-هند (بی‌بی‌سی فارسی)
 فروش گاز به هند، جلب سرمایه‌گذار توأم با واگذاری امتیاز (بی‌بی‌سی فارسی)

ایران در ۱۹۹۴ (میلادی)
پاکستان در ۱۹۹۴ (میلادی)
پروژه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۱۴ (میلادی)
ترانزیت در ایران
خطوط لوله پیشنهادشده در آسیا
خطوط لوله گاز در ایران
خطوط لوله گاز در پاکستان
روابط ایران و پاکستان
روابط ایران و هند
روابط پاکستان و هند
سیاست خارجی ایران
صنعت نفت در ایران
معرفی‌شده‌های ۲۰۱۴ (میلادی)