میلوش فورمن

یان توماش فورمَن (به زبان چکی: Jan Tomáš Forman) زاده  - درگذشته  که بیشتر با نام میلوش فورمن (Miloš Forman) شناخته می‌شد، هنرپیشه، کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس چکی-آمریکایی بود.

زندگی 
پدرش یهودی و مادرش پروتستان است. او چک‌تبار و زاده کشور چکسلواکی پیشین است. در اوایل کودکی، پدرش به خاطر عضویت در یک گروه مقاومت چک و مادرش به خاطر خرید و فروش غیرقانونی خواربار، زندانی شدند. او با از دست دادن پدر و مادرش در اردوگاه آشویتس یتیم شد.

او در دهه ۶۰ میلادی او به جمع کارگردانان مخالف حکومت کمونیستی پیوست. در سال ۱۹۶۸ و پیش از اشغال چکسلواکی توسط نیروهای اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی و پایان بهار پراگ، چکسلواکی را ترک و به فرانسه و از آنجا به آمریکا رفت. در سال ۱۹۸۳ پس از بازگشت به چکسلواکی، فیلم آمادئوس را ساخت. این فیلم او را نامزد یازده جایزه اسکار کرد که در ۸ زمینه از جمله جایزه بهترین کارگردانی (برای دومین بار برای فورمن) برنده شد.

او به دنبال مدت کوتاهی ناخوشی درگذشت.

جوایز، نامزدی‌ها و افتخارات 
فورمن دو بار به خاطر فیلم‌های پرواز بر فراز آشیانه فاخته (در ایران با نام دیوانه از قفس پرید نمایش داده شده) و آمادئوس برنده جایزه اسکار شد.

جوایز اسکار
 ۱۹۷۵: دیوانه از قفس پرید (برنده)
 ۱۹۸۴: آمادئوس (برنده)
 ۱۹۹۶: مردم علیه لری فلینت (نامزدی)

گلدن گلوب
 سی و سومین مراسم گلدن گلوب: دیوانه از قفس پرید (برنده)
 چهل و دومین مراسم گلدن گلوب: آمادئوس (برنده)
 سی و نهمین مراسم گلدن گلوب: رگتایم (نامزدی)
 پنجاه و چهارمین مراسم گلدن گلوب: مردم علیه لری فلینت (برنده)

کن
 ۱۹۷۱: فرار از خانه (برنده جایزه بزرگ)
 ۱۹۶۸: The Fireman's Ball (نامزدی)

برلیناله
 ۱۹۹۷: مردم علیه لری فلینت (برنده)
 ۱۹۹۹: مرد روی ماه (برنده)

بفتا
 ۳۰مین دوره جوایز بفتا: دیوانه از قفس پرید (برنده)
 سی و نهمین دوره جوایز بفتا: آمادئوس (نامزدی)
 ۱۹۷۱: فرار از خانه (نامزدی – بهترین فیلم)
 ۱۹۷۱: فرار از خانه (نامزدی – بهترین فیلمنامه)

جایزه سزار
 ۱۹۸۴: آمادئوس (برنده)
 ۱۹۷۵: دیوانه از قفس پرید (نامزدی)
 ۱۹۷۹: مو (نامزدی)
 ۱۹۸۹: والمونت (نامزدی)

دیوید دی دوناتلو
 ۱۹۷۵: دیوانه از قفس پرید (برنده)
 ۱۹۸۴: آمادئوس (برنده – بهترین فیلم)
 ۱۹۸۴: آمادئوس (برنده – بهترین فیلمنامه)
 ۱۹۷۹: مو (برنده)

آکادمی فیلم اروپا
 ۱۹۹۶: مردم علیه لری فلینت – Award for European contribution to world cinema – screen Prix International (برنده)

جایزه دولتی کلمنت گوتوالد
 ۱۹۶۵: Loves of a Blonde (برنده)

شیر چک
 ۱۹۹۷: سینمای جمهوری چک (برنده)

دیگر افتخارات 
 نفر ۳۰ام فهرست برترین مردم چک در برنامه بی‌بی‌سی به نام Největší Čech
 ۱۹۹۵: مدال افتخار چک
 ۲۰۱۵: دکترای افتخاری کنش‌های انسانی از دانشگاه کلمبیا

فیلم‌شناسی

پانویس

منابع 
 درباره میلوش فورمن
 ویکی‌پدیای انگلیسی

پیوند به بیرون

جستارهای وابسته 
 فصلنامه سینما و ادبیات / سال نهم، شماره ۳۳، تابستان ۱۳۹۱ / نیم ویژه نامه میلوش فورمن
 تاریخچه سینمای چکسلواکی و زندگی و آثار میلوش فورمن: قوی‌ترین سنت سینمای جهان زیر چکمه‌های استبداد / همایون دهکردی
 میلوش فورمن از چکسلواکی دهه شصت می‌گوید: پارادکس‌های جامعه کمونیستی / مترجم: بهروز سلطانزاده
 نگاهی به سینمای میلوش فورمن و سینمای اروپای شرقی: روان پریشی و روانکاوی در نسبت با سینما / حسین مهکام
 بازخوانی سه فیلم از میلوش فورمن: پیتر سیاهپوش، عشق‌های یک بلوند و جشن آتش‌نشان ها/ ایده‌هایی کمیک برای رستگاری در جهان تراژیک / میلاد روشنی پایان
 در باب بازی لنگه بازی / شهریار وقفی پور
 نگاهی به اقتباس پیتر شفر فیلمنامه‌نویس آمادئوس از نمایشنامه خودش: شبح است اما این شبح آن شبح نیست / مهدی میرمحمدی
 نگاهی به فیلم آمادئوس/ ولفگانگ آ» ادئوس سالی بری / رضا مولایی
 نگاهی به جشن آتش‌نشان ها/ غمنامه یک قوم / رضا غیاث
 نگاهی به فیلم مرد روی ماه/ توی حقیقی وجود ندارد / مترجم: شهریار خلفی
 یادداشتی کوتاه درباره فیلم پیتر سیاه/ میلوش فورمن: لمس کردن با دوربین / کاوه مهندی
 یادداشتی بر فلیم پرواز بر آشیانه فاخته/ دیوانه در قفس مرد / مسعود حقیقت ثابت
 یادداشتی بر فیلم مردم علیه لری فلینت ساخته میلوش فورمن: آه اگر آزادی سرودی می‌خواند… / محمد فرقدانی
 درباره فیلم ارواح گویا/ ارواح سرگردان / کیوان پاک فر
 از رابطه‌های خطرناک تا والمونت: آن که بیشترین گناه را مرتکب شده باید بمیرد / هدا یت مشعل
 سکون و حرکت ناسازه چشمگیر ینمای یرزی منزل: تلخندهای بندباز دوره‌گرد / امیرحسین سیادت

استادان دانشگاه کلمبیا
افراد آمریکایی چک یهودی‌تبار
افراد آمریکایی چک‌تبار
افراد آمریکایی یهودی‌تبار
اهالی یهودی تبار چک
بازماندگان هولوکاست
بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
بازیگران مرد فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
برندگان جایزه آکیرا کوروساوا
برندگان جایزه اسکار بهترین کارگردانی
برندگان جایزه انجمن کارگردانان آمریکا
برندگان جایزه بهترین کارگردانی بفتا
برندگان جایزه بهترین کارگردانی گلدن گلوب
برندگان جایزه خرس نقره‌ای برای بهترین کارگردانی
برندگان جایزه دیوید دی دوناتلو
برندگان جایزه فیلم اروپا (افراد)
تهیه‌کنندگان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
چکسلواکیایی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
دانش‌آموختگان آکادمی هنرهای نمایشی در پراگ
درگذشتگان ۲۰۱۸ (میلادی)
دریافت‌کنندگان مدال شایستگی جمهوری چک
زادگان ۱۹۳۲ (میلادی)
شوالیه‌های لژیون دونور
فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
کارگردانان برنده خرس طلایی
کارگردانان فیلم انگلیسی‌زبان
کارگردانان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
کارگردانان فیلم اهل جمهوری چک
کارگردانان فیلم اهل چکسلواکی
کودکان بازماندگان هولوکاست
میلوش فورمن
خاک‌سپاری در کنتیکت
اهالی تشاسلاو