سیر

سیر  گیاهی است از راسته مارچوبه‌سانان (Asparagales) از تیره نرگسیان و زیر تیره پیازیان (Alliaceae) و سرده سیر (Alliums).

گیاه‌شناسی 
سیر گیاهی است علفی و دائمی که ساقه آن تا ارتفاع ۴۰ سانتیمتر نیز می‌رسد. قسمت زیر زمینی آن متورم و مرکب از ۵ تا ۱۲ قطعه و محصور در غشا های نازک و ظریف برنگ خاکستری مایل به سفید می‌باشد. برگ‌های آن باریک و نواری شکل به رنگ سبز تیره و گل‌های آن کوچک و صورتی رنگ که به صورت یک چتر در انتهای ساقه ظاهر می‌شود.

سیر و پیاز رابطه‌ای نزدیک با هم دارند. به‌طور کلی ۲ نوع سیر وجود دارد.
 سیر آمریکایی بنام Greole نامیده می‌شود. این نوع سیر دارای پوست سفید بوده و از انواع دیگر قوی تر است.
 سیر تاهیتی که از بقیه درشت تر است و گاهی قطر آن به ۸ سانتیمتر می‌رسد.

تاریخچه 
به دستور خوفو، یکی از پادشاهان سلسله چهارم مصر باستان، یک پر سیر را روی بلندترین هرم جیزه حکاکی کردند. از این بیان چنین برمی آید که مصریان به سیر جنبه الوهیت می‌دادند. سنگ نوشته‌ای که بر یکی از سنگ‌های اهرام مصر دربارهٔ خواص طبی و درمانی سیر باقی‌مانده آشکار می‌کند که هر روز صبح به کارگرانی که در بنای هرم کار می‌کردند یک پر سیر می‌خوراندند تا آن‌ها در مقابل بیماری مصون مانده و به آن‌ها برای ساختن چنین بنای عظیم و بلندی، دل و جرأت بخشد.

یونانی‌ها، بر خلاف مصریان هر که را که بوی سیر می‌داد از معابد بیرون می‌انداختند. با این وجود عجیب این است که پهلوانان یونانی پیش از مسابقات المپیک یک دوره طولانی سیر مصرف می‌کردند.

یهودیان و یونانیان و رومیان سیر را مثل نوشدارو می‌دانستند و مورد مصرف قرار می‌دادند و جالب توجه‌است بدانیم که نزد مردم چین که مقدار زیادی سیر مصرف می‌کنند موارد سرطانی بسیار کم دیده شده‌است.
بر اساس نوشتار تاریخ‌نویس یونانی، هرودوت، نخستین شورش تاریخ بشر توسط کارگران معبد خوفو بخاطر قطع شدن جیره سیر آن‌ها به وقوع پیوسته‌است.

خواص غذایی و دارو شناختی 

سیر سرشار از فولیک اسید، ویتامین C، کلسیم، آهن، منیزیم، پتاسیم و مقدار کمی روی و ویتامین‌های ب۱ ب۲ و ب۳ است.
سیر یک آنتی‌بیوتیک طبیعی، ضد قارچ و ضد ویروس قوی است. در ميان فرآورده هاي مختلف سير، اسانس سير داراي عملکرد ضد میکروبی قوی تری است به طوری که نسبت به پودر سیر و سیر تازه به ترتیب ۲۰۰ و ۹۰۰ برابر اثرات ضد میکروبی قوی تری دارد، به علاوه استفاده از اسانس و عصاره سیر در صنایع غذایی از سوی موسسه غذا و داروی ایالات متحده آمریکا ایمن معرفی شده است. سیر حاوی پتاسیم و ژرمانیوم است، که موجب بهبود سلامتی می‌شوند؛ ژرمانیوم می‌تواند یون‌های مثبت را خنثی نماید و با تسهیل جریان خون سبب افزایش سطح انرژی بدن و رفع دردها و کوفتگی‌ها در بدن شود. به‌طور طبیعی تمامی سلول‌های بدن انسان دارای ژرمانیوم می‌باشند.

مهم‌ترین خواص سیر مربوط به آلیسین می‌باشد، آلیسین یک ترکیب روغنی، و با رنگ زرد روشن می‌باشد که عطر خاص سیر را به وجود می‌آورد. به آلیسین روغن سیر هم گفته می‌شود.بیشترین میزان آلیسین موجود در سیر 80%الی85% است که در منقطه مریانج (همدان) کشت میشود.

برای استفاده از سیر میتوانید حریره سیر درست کنید تا بتوانید مدت طولانی سیر را در خانه خود نگه دارید ، برای اینکار سیر را پوست کنده و داخل دستگاه بلندر یا مخلوط کن میگذاریم. روغن زیتون یا پخت و پز را به آن اضافه میکنیم ( ۲ برابر مقدار سیر )

نمک و فلفل را اضافه میکنیم و مخلوط کردن مواد را شروع میکنیم.

سپس حریره را در ظرف مناسب ریخته و در یخچال میگذاریم.( روی سیر باید روغن جمع شود که سیر ها هوا به خود نگیرند.)

برخی از خواص سیر 
 مصرف ناشتای آن به صورت مرتب و روزانه می‌تواند سبب درمان سلول‌های سرطانی شود.
 عفونت‌های تنفسی را درمان می‌کند.
 برای تسکین دندان درد، سیر خام را روزی چند بار روی لثه و دندان بمالید.
 سیر له شده را روی زگیل قرار دهید تا از بین برود.
 برای درمان سینوزیت، چند حبه سیر له شده را در کره تفت دهید و با نان میل کنید.
 یک حبه سیر را ریز خرد کنید و با کمی آب میل کنید تا نفخ، یبوست و درد معده برطرف شود.
 سایر مصارف سیر شامل استفاده از آن برای درمان تب، سرفه، سردرد، شکم درد، احتقان سینوسی، نقرس، روماتیسم، هموروئید، آسم، برونشیت، تنگی نفس، فشار خون بالا، کلسترول و تری گلیسرید بالا، قند خون پایین، قند خون بالا و جای گزیدگی مار استفاده می‌شود. همچنین از سیر برای مبارزه با استرس و خستگی و حفظ سلامت کبد نیز استفاده می‌گردد.
 مالیدن سیر بر روی گل مژه و جوش پلک چشم باعث برطرف شدن آن‌ها می‌شود.
 سیر از جمله سبزیجاتی است که باعث پیش‌گیری از بسیاری از سرطان‌ها می‌شود. مانع از بروز سرطان روده بزرگ، سینه، معده، پروستات و مثانه می‌شود.
 برای افرادی که مبتلا به پرکاری تیروئید هستند، مفید است زیرا یک منبع سرشار از ید است.
 سیر برای رشد مو و ریش و سبیل بسیار مفید است سیر فولیکول مو را برای ضخیم شدن تحریک می‌کند روزانه یک حبه سیر را رنده کنید و بر آنجایی که می‌خواهید مو در بیاورد بمالید سیر همچنین ریشه مو را تقویت می‌کند.

خواص پوست سیر 
پوست پیاز و سیر دور ریختنی نیستند و کاربردهای شگفت انگیزی در خانه داری دارند. پوست پیاز و سیر فواید زیادی دارند. اگر بسیاری از میوه‌ها را با پوست بخوریم فواید بیشتری برای بدن دارد؛ چراکه بخش زیادی از ویتامین‌ها و مواد مغذی آنها در پوستشان نهفته‌است و پوست کندن آنها این مواد مغذی را هدر می‌دهد. موز، کیوی، پیاز و مرکبات از آن جمله‌اند. پیاز پوست بسیار نازکی دارد اما این پوست به ظاهر دور ریختی خصوصاً اگر پیاز قرمز باشد سرشار از فلوونوئید، بویژه کورستین و آنتی‌اکسیدان است و خاصیت ضد التهابی و ضد عفونی کنندگی فراوان دارد. پیازها را تمیز شسته، با پوست در غذا یا سوپتان خرد کنید. البته توجه داشته باشید که اگر پیاز قرمز رنگ را با پوست در غذایتان بریزید ممکن است رنگ غذا را کمی متمایل به رنگ قرمز کند. پوست بیرونی سیر و پیاز منبعی غنی از ویتامین‌های A,C,E و سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها است؛ پوست سیر همچنین منبع فلاونوئید مخصوصاً نوع کوئرستین است که آنتی‌اکسیدان و آنتی‌بیوتیکی قوی است.

نگارخانه

صادرات سیر 

سالانه حجم زیادی از سیر ایران به سایر کشورها از جمله روسیه، ترکمنستان، آذربایجان، اوکراین و عراق صادر می‌شود. به عنوان مثال در ۷ ماههٔ اول سال ۱۳۹۵ خورشیدی، بیش از ۲۶۰۰ تن سیر از ایران صادر شده‌است. ارزش این میزان از صادرات حدود ۲٫۲ میلیون دلار آمریکا است.

جستارهای وابسته 
 مرکبات
 پیاز
 آویشن

پانویس

منابع 

 Basic & Clinical Pharmacology - Bertram G.Katzung eighth edition McGrawHill ۲۰۰۱

ادویه‌ها
سبزی‌های سبزی‌پلو
سیر (گیاه)
آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
گیاگان لبنان
گیاگان نپال
گیاهان به‌کاررفته در آیورودا
گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
گیاهان جالیزی
گیاهان دارویی
والک
هفت‌سین
آشپزی ایتالیایی