کبودرآهنگ

کبودرآهنگ شهری در استان همدان ایران و مرکز شهرستان کبودراهنگ است. آب و هوای این شهرستان روی هم رفته سرد و خشک بوده و نسبت به آب و هوای دیگر شهرستان‌های استان همدان در تابستان گرم‌ترین و در زمستان سردترین شهرستان است.

واژه‌شناسی و ریشه نام گذاری 
ریشه این نام به خاطر وجود آب‌های زیاد منطقه از جمله آب کبودراهنگ بوده‌است. کبودراهنگ مرکب از دو واژه کبود و راهنگ است. کو، یا کبود به معنی رنگ آبی است، رنگ یا راهنگ نیز به معنی جوی یا نهر آب است؛ بنابراین کبودرآهنگ به معنی جوی یا نهر آب کبود است. برخی نیز می‌گویند که کبودراهنگ پیشتر چمنزاری گسترده بوده با آبهای زیرزمینی فراوان که به بدست کهریز و قنات آبها را به سطح زمین می‌رسانده‌اند و راهنگ نام بزرگترین و پرآب‌ترین آنها بوده‌است، در پیرامون این چشمه کبوترهای چاهی زیادی جمع می‌شدند که به کبوتر راهنگ نام‌آور بوده‌اند و در آینده در اثر تکرار به کبودراهنگ تبدیل شده‌است.

روایت دیگری هم وجود دارد که از ترکیب دو واژه گوی و رنگ تشکیل شده است گوی در زبان ترکی به معنای رنگ آبی است به مردم کبودرآهنگ این شهر را کورنگ می نامند.

پیشینه 
دربارهٔ پیشینهٔ شهر کبودراهنگ، داده‌های دقیق و درستی در دست نیست ولی با بررسی و پژوهش بر سنگ نوشتهٔ مسجد جامع کبودراهنگ، می‌توان این حقیقت را دریافت که این سازه در پیرامون سال ۱۲۰۲ هجری قمری ساخته شده‌است؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که شهر کبودراهنگ دیرینگی و پیشینه ای کهن دارد.

تقسیمات کشوری 
 بخش مرکزی
 دهستان حاجی‌لو
 دهستان راهب
 دهستان سبزدشت
 دهستان کوهین
 دهستان سرداران
نقاط شهری:کبودرآهنگ

مردم‌شناسی 
زبان مردم کبودراهنگ ترکی آذربایجانی  است و مردم این شهر شیعه مذهب هستند.

صنعت و اقتصاد 
کبودرآهنگ دارای شهرک صنعتی ویان و کارخانه فولاد ویان است که در نزدیکی روستای ویان قرار دارند. همچنین نیروگاه شهید مفتح در سال ۱۳۷۵ در نزدیکی این شهر ساخته شد.
نیروگاهِ شهید مفتح با تولیدِ سالیانه ۴۰ هزار و ۴۸۵ مگاوات تولیدِ ناخالصِ نیروی برق، یکی از نیروگاه‌های حرارتی کشور است که ۶۰ درصدِ برق تولیدی آن در استان همدان مصرف می‌شود و ۴۰ درصدِ باقی‌مانده نیز به استان‌های همجوار همچون مرکزی، استان کردستان و استان زنجان صادر می‌شود.

جاذبه‌های گردشگری 

 غار علی‌صدر یکی از جاذبه‌های جهانگردی کبود راهنگ است. زمین شناسان قدمت سنگ‌های این غار را به دوره ژوراسیک از دوران دوم زمین‌شناسی (۱۹۰–۱۳۶ میلیون سال قبل) نسبت می‌دهند.

 قلعه باشقورتاران مربوط به دوران سلجوقیان بر فراز کوهی نزدیک به روستای باشقورتاران
 پل کوریجان که این پل با داشتن ۵ دهنه و ۳ دهلیز بزرگ و کوچک و بنای آن در عهد صفویه می‌باشد.
 حمام سنگی باشقورتاران دارای سه گنبد یک خزینه و از جنس سنگ ساروج بنا شده‌است.
 قئزلار قلعه سی که در روستای باشقورتاران بر روی کوهی کم ارتفاع بنا شده و ضخامت دیوارهای اصلی قلعه حدوداً یک متر و از جنس سنگ و ساروج است.
 امامزاده جعفر کوریجان در نزدیکی روستای کوریجان که زائران بسیاری را از روستاهای اطراف به خود جذب می‌کند.
 فسیل‌های ۲۰ میلیون ساله گاو دریایی (Sirenia) متعلق به دوره زمین‌شناسی میوسن پیشین واقع در شهر شیرین سو
 حمام مسجد اعظم کبود راهنگ متعلق به اواخر دوره قاجار

مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری شهرستان 
 غار علیصدر
 پُل تاریخی کوریجان
 قلعه باش قورتاران در بخش شیرین سو
 کوه قلی آباد

جستارهای وابسته 
 غار علیصدر
 پایگاه هوایی شهید نوژه
 شهر بهار
 کوریجان

مشاهیر 

غلامرضا تختی
پرویز پرستویی
عبدلله خان قراگوزلو
عبدالناصر همتی
محمدمهدی اسماعیلی
محمدجعفر کبودرآهنگی
سید ابوالحسن بنی صدر
شیخ موسی نثری
شیخ عبدالله زاهد مهاجرانی
شیخ عبدالحسین بیاتی

منابع 

 اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.
 تاریخ و فرهنگ منطقه حاجیلو، نوشتهٔ مصطفی نوروزی
 نگرشی به جغرافیای شهرستان کبود راهنگ، نوشتهٔ جمشید چایانی
 کبودرآهنگ در گذر تاریخ، نوشتهٔ جمشید چایانی

پیوند به بیرون 

پراکنش آذری‌ها
شهرهای استان همدان
شهرهای شهرستان کبودرآهنگ