محمد مهریار

محمد مهریار (۱۲۹۷ - ۱۸ اسفند ۱۳۸۹ اصفهان) نویسنده، مترجم و محقق ایرانی است.

زندگی‌نامه 
محمد مهریار تحصیلات ابتدایی را در مدارس قدیم با یادگیری ادبیات فارسی، عربی، فقه، اصول و معانی بیان بر طبق روش معمول روز آغاز نمود. سپس به کشور عراق مسافرت کرد و تحصیلات خویش را، در  بغداد و نجف ادامه داد و پس از مدتی به اصفهان بازگشت و باز به تحصیل فقه و اصول و ادب فارسی و عربی پرداخت. در عین حال از تحصیل زبان‌های خارجی (انگلیسی و فرانسه) و معارف جدید نیز غافل نماند، به طوری که در سال ۱۳۱۶ به اخذ دیپلم کامل متوسطه علمی قدیم توفیق یافت. سپس به دانش سرای عالی وارد شد و به تحصیلات عالیه در ادبیات و فلسفه اشتغال یافت. در سال ۱۳۱۹ پس از اخذ درجه لیسانس، در مدارس اصفهان تدریس مواد مختلف پون ادبیات فارسی، زبان خارجی و تاریخ را بر عهده گرفت. در سال ۱۳۳۰ وی در ادامه مسیر خویش در راه دانش آموزی به آمریکا عزیمت نمود و در دانشگاه فلوریدا و شیکاگو در رشته تعلیم و تربیت و ادبیات به تحصیل و اکمال معلومات خود پرداخت.

تدریس 
محمد مهریار در بازگشت از آمریکا به تدریس در مدارس اصفهان مشغول شد و در مواضع مختلف روان‌شناسی و تربیتی و مخصوصاً تحقیق در رشد و نمو کودک سخنرانی‌های متعدد در تهران و اصفهان ایراد کرد، که سخت مورد توجه و استقبال محققان قرار گرفت و اکثر آن‌ها به تفاریق چاپ شده‌است.
در سال ۱۳۳۶ به دانشگاه اصفهان منتقل شد و به عنوان رئیس کتابخانه دانشکده پزشکی اصفهان، کتابخانه آن دانشکده را تأسیس نمود و بر طبق اصول علمی کتابشناسی آن را آماده ساخت. زمانی که دانشکده ادبیات تأسیس شد، به دعوت دکتر فاروقی، معاونت این دانشگاه را پذیرفت و در تاریخ ۲۰ اردیبهشت ۱۳۳۹ به دانشکده ادبیات اصفهان منتقل گشت و به تدریس تاریخ ادبیات فارسی و تاریخ تطور زبان فارسی اشتغال یافت.

اشعار 
محمد مهریار، سروده‌هایی بسیاری در قالب غزل، رباعی و قصیده سروده‌است. از آن جمله رباعی زیر که به گفتهٔ خود مهریار وصف حال خویش است.

رباعیات :

غزل:

تالیف‌ها 
از محمد مهریار به عنوان یک ایران شناس، شاهنامه پژوه، مترجم، اصفهان شناس، ادیب و سیاستمدار، بیش از هشتاد مقاله پژوهشی و چندین جلد کتاب با عنوان‌های زیر منتشر شده‌است:
 چشم انداز تاریخ سیاسی ایران، در اصفهان.
 اصفهان از قدیم‌ترین عهود تاریخی تا عهد سلجوقی، رساله اصفهان در گذشته و حال چاپ اصفهان
 رساله در رشد و نمو کودک
  قلمرو اصفهان در گذشته و حال(در تاریخ صفویه)، این کتاب در مورد عهد صفوی است و از روی نسخه عکسی  مدرسه السنه شرقیه لندن ترجمه و آماده شده‌است.
  تاریخ ادبیات قبل از اسلام جلد اول، چاپ اصفهان.
  تأثیر و نفوذ غرب در ایران، چاپ اصفهان
  هلال ماه نو، ترجمه از اشعار تاگور شاعر نامدار هند، در سال ۱۳۴۱ به زیور طبع آراسته شد و در سال ۱۳۸۰ تجدید چاپ گردید.
  راه نو در سلامت روان و تن، در سال ۱۳۴۴ در اصفهان چاپ شد.
  شاه دز کجاست؟، این کتاب نیز دو مرتبه در اصفهان چاپ شده، یکی در سال ۱۳۴۳ و دیگری در سال ۱۳۷۹ در مجموعه کتاب‌های «کنگره بزرگداشت اصفهان».
  سقوط اصفهان، گزارش‌های گیلاننتز دربارهٔ هجوم افغانان و سقوط اصفهان، این کتاب نیز دو مرتبه چاپ شده، یکی در سال ۱۳۴۴ و دیگری در سال  ۱۳۷۱ در مجموعه کتاب‌های «کنگره بزرگداشت اصفهان».
  ترجمه سفرنامه سانسون (وضع کشور ایران در عهد شاه سلیمان صفوی) ، در ۱۳۷۷ در مجموعه کتاب‌های «کنگره بزرگداشت اصفهان».
  آناباز، ترجمه شعر سن ژون پرس، به اتفاق محمود نیکبخت، انتشارات فردا، ۱۳۸۰.
  فرهنگ جامع نام‌ها و آبادیهای کهن اصفهان (سه جلد در دو مجلد)، در سال ۱۳۸۲ در در مجموعه کتاب‌های «کنگره بزرگداشت اصفهان» به چاپ رسید.

پانویس 

آموزگاران اهل ایران
استادان دانشگاه اصفهان
زادگان ۱۲۹۷
مترجمان اهل اصفهان
مترجمان اهل ایران
نویسندگان مرد اهل ایران