جیوان گاسپاریان

جیوان گاسپاریان (به ارمنی Ջիվան Գասպարյան - به انگلیسی Djivan Gasparyan، زاده ۱۲ اکتبر ۱۹۲۸ در سولاک، ارمنستان – درگذشته ۶ ژوئیه ۲۰۲۱) نوازندهٔ سرشناس ساز دودوک و آهنگساز اهل ارمنستان بود.

زندگی‌نامه 
جیوان گاسپاریان از شش سالگی شروع به نواختن دودوک کرد و نخستین اجرای او، تکنوازی در گروه رقص و آواز سنتی ارکستر سمفونیک تاتول آلتونیان، در ۲۱ سالگی بود. جیوان گاسپاریان دربارهٔ زندگی و اولین آشنایی اش با دودوک می‌گوید:

جیوان گاسپاریان در ۱۹۴۷ میلادی، وقتی که نوزده سال داشت از دست ژوزف استالین رئیس‌جمهور وقت شوروی یک ساعت مچی جایزه گرفت. در ۱۹۵۷ میلادی، در همایش بزرگ موسیقی یونسکو در مسکو، با پنج هزار شرکت‌کننده دیگر به رقابت پرداخت و برنده جایزه نخست شد. در سالهای ۱۹۵۹، ۱۹۶۳، ۱۹۷۲ و ۱۹۸۰ میلادی چهار نشان طلای مسابقات یونسکو و در سالهای بعد نیز شش نشان دیگر به گردن او آویخته شد. جیوان گاسپاریان در ۵۲ سالگی به دانشگاه رفت و پس از فارغ‌التحصیلی شروع به آموزش موسیقی کرد. او به منزله مدرس دانشگاه موسیقی ارمنستان، بیش از هفتاد نوازنده دودوک را برای اجراهای حرفه‌ای تعلیم داد.

وی در اولین روز از سی و دومین دوره جشنواره بین‌المللی فجر در مرکز همایش‌های برج میلاد هنرنمایی کرد. همچنین در این برنامه سه قطعه با کلام اجرا کرد که یکی از آن‌ها ماما بود که در ایران نیز شناخته شده و پرطرفدار است. این مراسم یک‌ساعت و ۴۵ دقیقه بدون استراحت به طول انجامید؛ و در پایان اجرا گاسپاریان به زبان ارمنی از حضار تشکر کرد.

همکاری با هنرمندان 
 به تماشای آب‌های سپید، با حسین علیزاده، ۱۳۸۳
 گروه لیان (Pangea - The Tale of Unity - (۲۰۰۶ 
 متن فیلم گلادیاتور با هانس زیمر
 مایکل بروک
 زوکرو فورناچاری
 برایان می
 لایونل ریچی
 پیتر گابریل
 برایان انو
 استینگ
 نصرت فتح‌علی خان
 لودویکو اناودی
 ساینخو نامتچیلاک

برگزیده موسیقی فیلم 
 تولد ادواری (۲۰۱۱)
 الماس خونین (۲۰۰۶)
 سیریانا (۲۰۰۵)
 گلادیاتور (۲۰۰۰)
 رونین (۱۹۹۸)
 محاصره (۱۹۹۸)
 کلاغ (۱۹۹۴)

آثار 
 در این دنیا غمگین نخواهم بود

جوایز 
 شهروند افتخاری ایروان (۲۰۰۰)

جستارهای وابسته 
 فهرست آهنگسازان ارمنی

پانویس

پیوند به بیرون 
 Նիկոլ Փաշինյանը և Աննա Հակոբյանը մասնակցել են Ջիվան Գասպարյանի վերջին հրաժեշտի արարողությանը

آهنگسازان اهل ارمنستان
آهنگسازان فیلم
اهالی سولاک
زادگان ۱۹۲۸ (میلادی)
شهروندان افتخاری ایروان
نوازندگان بادی چوبی
نوازندگان دودوک
درگذشتگان ۲۰۲۱ (میلادی)
موسیقی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ارمنستان
آهنگسازان سده ۲۰ (میلادی)
موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی)
موسیقی‌دانان سده ۲۱ (میلادی) اهل ارمنستان
آهنگسازان سده ۲۱ (میلادی)
موسیقی‌دانان مرد سده ۲۱ (میلادی)
آهنگسازان فیلم اهل ارمنستان
استادان کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان
آهنگسازان مرد
آهنگسازان فیلم مرد
نوازندگان دودوک اهل ارمنستان