سده ۳ (قمری)

قرن ۳ قمری یا سده سوم (قمری) در تقویم هجری قمری به فاصله سالهای ۲۰۱ تا ۳۰۰ قمری گفته می‌شود.

رویدادها 
 ۲۳ ربیع‌الاول ۲۰۱: یکشنبه اول آبان ۱۹۵؛ ورود فاطمه معصومه به قم
 ۶ رمضان ۲۰۱ هجری: شنبه ۱۲ فروردین ۱۹۶؛ اعلام ولایتعهدی علی بن موسی الرضا از سوی مأمون عباسی
 ۲ شعبان ۲۰۲ هجری: شنبه ۲۸ بهمن ۱۹۶ هجری؛ قتل فضل بن سهل وزیر ایرانی مأمون عباسی در حمام سرخس
 ۲۹ صفر ۲۰۳ هجری: یکشنبه ۱۸ شهریور ۱۹۷؛ درگذشت علی بن موسی مشهور به الرضا در توس
 ۲۵ جمادی‌الثانی ۲۰۷: چهارشنبه ۳۰ شهریور ۲۰۱؛ مرگ طاهر بن حسین
 ۱۱ ذی‌الحجه ۲۰۷ هجری: دوشنبه ۱۱ اردی‌بهشت ۲۰۲؛ درگذشت واقدی نویسندهٔ کتاب مغازی (جنگهای پیامبر)
 ۱۵ ذی الحجه ۲۱۲ هجری: جمعه ۲۰ اسفند ۲۰۶؛ تولد علی بن محمد مشهور به هادی النقی
 ۲۷ محرم ۲۱۵ هجری: شنبه ۱۰ فروردین ۲۰۹ هجری؛ آغاز لشکرکشی خلیفه مأمون عباسی به روم
 ۱۵ ربیع‌الثانی ۲۱۹ هجری: چهارشنبه ۱۳ اردی‌بهشت ۲۱۳؛ زندانی شدن محمد بن قاسم علوی به دستور خلیفه معتصم عباسی
 ۱۰ محرم ۲۲۶ هجری: سه شنبه ۲۳ آبان ۲۱۹؛ درگذشت بشر حافی
 ۸ رجب ۲۱۸ هجری: چهارشنبه ۱۲ مرداد ۲۱۲؛ درگذشت خلیفه مأمون عباسی و جانشینی برادرش معتصم عباسی
 ۲۸ محرم ۲۲۰ هجری: دوشنبه ۱۶ بهمن ۲۱۳ هجری؛ ورود محمد بن علی مشهور به تقی الجواد به شهر بغداد بنا بر درخواست خلیفه معتصم عباسی
 ۱۵ ذی‌القعده ۲۲۰ هجری: چهارشنبه ۲۳ آبان ۲۱۴ هجری؛ بنیان‌گذاری شهر سامرا توسط خلیفه معتصم عباسی
 ۳۰ ذی‌القعده ۲۲۰ هجری: پنج‌شنبه ۸ آذر ۲۱۴ هجری؛ درگذشت محمد بن علی مشهور به تقی الجواد
 ۵ ذی‌الحجه ۲۲۰ هجری: سه شنبه ۱۳ آذر ۲۱۴ هجری؛ درگذشت محمد بن علی مشهور به تقی الجواد به روایتی
 ۸ ربیع‌الثانی ۲۳۲ هجری: پنج‌شنبه ۱۵ آذر ۲۲۵؛ تولد حسن بن علی مشهور به عسکری
 ۸ صفر ۲۳۳ هجری: جمعه ۵ مهر ۲۲۶؛ دستگیری و شکنجهٔ ابن زیّات به دستور خلیفه متوکل عباسی
 ۲۵ ذی‌القعده ۲۳۵ هجری: سه‌شنبه ۲۴ خرداد ۲۲۹؛ درگذشت حسن بن سهل از وزیران دولت عباسی
 ۱۲ ربیع‌الاول ۲۴۱: چهارشنبه ۱۳ مرداد ۲۳۴؛ درگذشت احمد بن حنبل پیشوای مذهب حنبلی
 ۴ ربیع‌الثانی ۲۴۸ هجری: یکشنبه ۲۱ خرداد ۲۴۱؛ درگذشت خلیفه منتصر عباسی؛ خلافت مستعین عباسی
 اول صفر ۲۴۹ هجری: جمعه دهم فروردین ۲۴۲؛ شورش گروهی از مردم بغداد علیه دولت عباسی
 ۱۵ ربیع‌الثانی ۲۴۹ هجری: دوشنبه ۲۱ خرداد ۲۴۲؛ قتل اوتامش سردار ترک عباسیان
 ۲۹ جمادی‌الثانی ۲۵۱ هجری: شنبه ۱۱ مرداد ۲۴۴؛ قیام حسین بن محمد علوی علیه مستعین عباسی
 سوم محرم ۲۵۲ هجری: پنج‌شنبه ۹ بهمن ۲۴۴؛ برکناری خلیفه مستعین عباسی از خلافت
 سوم رجب ۲۵۴ هجری: دوشنبه ۱۲ تیر ۲۴۷؛ درگذشت علی بن محمد مشهور به هادی النقی (به روایتی، دوشنبه ۲ تیرماه، ۲۵ جمادی‌الثانی)
 ۱۵ شعبان ۲۵۵ هجری: جمعه ۱۲ مرداد ۲۴۸؛ تولد مخفیانهٔ حجت بن الحسن در شهر سامرا
 ۲۳ ذی‌القعده ۲۵۶ هجری: یکشنبه ۴ آبان ۲۴۹؛ درگذشت زبیر بن بکار قرشی
 اول ربیع‌الاول ۲۵۸ هجری: چهارشنبه ۳۰ دی ۲۵۰؛ مأموریت موفق عباسی برای نبرد با شورشیان سیاه به رهبری صاحب‌الزنج
 ۱۵ جمادی‌الاول ۲۵۸ هجری: شنبه ۱۴ فروردین ۲۵۱؛ کشته شدن مفلح در نبرد با زنگیان
 ۲۷ جمادی‌الثانی ۲۵۹: پنج شنبه ۱۵ اردیبهشت ۲۵۲؛ درگذشت ابوعبدالله محمد بن خالد طیالسی
 ۸ ربیع‌الاول ۲۶۰ هجری: جمعه ۱۶ دی ۲۵۲؛ درگذشت حسن بن علی مشهور به عسکری؛ آغاز غیبت صغری
 ۵ جمادی‌الاول ۲۶۳: پنجشنبه ۹ بهمن ۲۵۵؛ درگذشت ابوعلی صیرفی کوفی
 ۲۸ صفر ۲۶۴ هجری: جمعه ۲۲ آبان ۲۵۶؛ درگذشت موسی بن بغا
 اول صفر ۲۷۰ هجری: شنبه ۲۳ مرداد ۲۶۲؛ قتل صاحب‌الزنج و شکست قیام زنگیان علیه دولت عباسی
 ۱۰ ذی‌القعده ۲۷۰ هجری: یکشنبه ۲۵ اردیبهشت ۲۶۳؛ درگذشت احمد بن طولون در مصر
 ۲۲ صفر ۲۷۸ هجری: یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ۲۷۰؛ درگذشت خلیفه موفق عباسی
 ۲۳ ربیع‌الثانی ۲۸۹ هجری: سه‌شنبه ۲۲ فروردین ۲۸۱؛ درگذشت خلیفه معتضد عباسی، خلافت مکتفی عباسی
 ۱۷ ذی‌القعده ۲۹۵ هجری: پنج‌شنبه اول شهریور ۲۸۷؛ درگذشت درگذشت خلیفه مکتفی عباسی
 دوم ربیع‌الثانی ۲۹۶ هجری: پنج‌شنبه ۱۳ دی ۲۸۷ هجری شمسی؛ قتل عبدالله بن معتز در زندان خلیفه مقتدر عباسی
 ۲۸ ربیع‌الثانی ۲۹۶ هجری: سه‌شنبه ۹ بهمن ۲۸۷ هجری شمسی؛ درگذشت موسی مبرقع در قم

چهره‌های برجسته 
  ابواسحاق جویباری
  ابوحفص سغدی
  ابوزراعه معمری
  ابوسلیک گرگانی
  ابوشعیب هروی
  بسام کرد
  حنظله بادغیسی
  فرالاوی
  فیروز مشرقی
  محمد پسر وصیف سجزی
  محمود وراق هروی
  ابوبکر محمد بن زکریا رازی

یافته‌ها و نوآوری‌ها

دهه‌ها و سال‌ها

منابع 

سده ۳ (قمری)
سده‌های قمری