تشبیب

در قصاید مدحی عموما چهار بخش قابل ملاحظه است: تشبیب، تخلص، مدح و دعای تأبید.

به ابیات شروع قصیده تغزل(شعر عاشقانه گفتن) یا تشبیب(احوال ایام جوانی را ذکر کردن) و یا نسیب(شعر لطیف درباره زنان) میگویند.

این ابیات معمولاً وصف طبیعت یا شرح وصال یا فراق معشوق است و شنونده را آماده شنیدن ادامه قصیده میکند.

در اکثر قصاید، به ویژه قصایدی که موضوع آنها مدح نیست، بدون تشبیب و تغزل و نسیب سروده شده اند و شاعر بدون مقدمه چینی، وارد اصل مطلب میشود به چنین قصیده ای محدود یا «مُقتَضَب» گفته میشود.

منابع 

 دهخدا، علی اکبر. لغت نامه.
 حاکمی، اسماعیل. آشنایی با دبیات فارسی.
 احمدی گیوی، حسن، و دیگران. زبان و نگارش فارسی، چاپ دهم، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، زمستان ۱۳۷۴

ادبیات
واژگان ادبی