گروس (بیجار)

گروس (به کردی گروسی: گه‌ڕۊس، به کردی سورانی: گەڕووس  Gerrûs) یکی از ولایت‌های سابق در ایران به مرکزیت شهر بیجار بود، که به مناطقی شامل استان‌های کردستان، زنجان و همدان امروزی گفته می‌شد.این نام به دوران قبل از تقسیم‌بندی استانی در سال ۱۳۱۶ خورشیدی و در دوران پهلوی برمی‌گردد،هم‌اکنون بیجار یکی از شهرستانهای استان کردستان به حساب می‌آید که در شرق این استان واقع شده‌است.

نام 
ریشه نام گروس شناخته شده نیست. در استان کرمانشاه و کردستان در ایران اقوام کردزبانی زندگی می‌کنند که خود را گروس و زبان خود را کردی گروسی می‌دانند.

طوایف گروس 
طوایف لر و مشهور ساکن گروس در گذشته، گروس، سیاه‌منصور، کُرانی، خواجه‌وند، کبودوند، بایندر ترکمان گروس… هستند.

حکام گروس 
حکام گروس از طایفه سیاه‌منصور
 خلیل خان سیاه منصور
 دولتیار خان سیاه‌منصور - حاکم آذربایجان، گروس و مناطقی دیگر از شمال غرب ایران.
حکام گروس از طایفه کبودوند
 لطف‌علی خان گروسی - حاکم گروس، قم، خلجستان.
 حسین‌علی خان گروسی - حاکم گروس - ایشیک آقاسی نادر شاه افشار.
 محمدامین خان گروسی - حاکم گروس و کرمان.
 امیر نجف‌قلی خان گروسی - حاکم گروس و اردبیل - از مقربان دستگاه عباس میرزا (نایب السلطنه).
 محمد صادق خان گروسی - حاکم گروس
 حسن‌علی خان (امیر نظام گروسی) - سیاستمدار، وزیر، دیپلمات، ادیب و خوشنویس
 عبدالحسین سالارالملک گروسی - در زمان محمدعلی شاه قاجار رئیس نظمیه ایران بود.او حاکم کردستان، کرمانشاهان، بیجار گروس و ولایات ثلاث (ملایر، تویسرکان، نهاوند) بود.
 یحیی خان گروسی - فرمانده فوج گروس
 زین العابدین خان گروسی - حاکم گروس
 علی‌رضا خان گروسی - حاکم گروس
 افتخار نظام گروسی - فرمانده سواره نظام گروس
 الهیار خان امیرعلاءالدین گروسی - حاکم صائین قلعه، ولایات ثلاث و گروس.

حکام گروس از طایفه بایندر گروس
 امیرمعزز گروسی - حاکم شهرها و ولایت‌های: اصفهان، کاشان، گروس، اردبیل و کردستان در دوره قاجار.

مشاهیر گروس 
 فاضل‌خان گروسی
 امیر نظام گروسی
 امیرمعزز گروسی
 عبدالحسین سالارالملک گروسی
 امینه اقدس
 علی‌رضا خان گروسی
 غلامعلی بایندر
و … از چهره‌های برجستهٔ منطقهٔ گروس در گذشته می‌باشند.

جستارهای وابسته 
 گروسی
 بیجار
 طایفه گروس
 طایفه خواجه‌وند
 طایفه سیاه‌منصور

منابع 

 درگاه ملی آمار

استان‌های پیشین ایران
بیجار
پراکنش کرد
تاریخ استان کردستان
تاریخ کردستان
تاریخ مردم کرد
حکومت‌های محلی در ایران
کردها
منطقه‌های تاریخی ایران