۱۶۳۸ (میلادی)

۱۶۳۸ (میلادی) هزار و ششصد و سی و هشتمین سال تقویم میلادی است.

مناسبت‌ها

رویدادها

ژانویه–ژوئن 
 ۲۸ فوریه – میثاق ملی در ادینبرای اسکاتلند به امضا رسید.
 ۳ مارس – نبرد رنفلدان: ارتشی از مزدوران به فرماندهی برنارد ساکس-وایمار که برای فرانسه می‌جنگیدند، نیروهای امپراتوری را شکست دادند.
 ۵ مارس – جنگ سی‌ساله: پیمان هامبورگ میان فرانسه و سوئد امضا شد.
 ۲۲ مارس – آن هاچینسون به جرم هرطقه از مستعمره خلیج ماساچوست اخراج شد و به رود آیلند رفت.
 مهاجران سوئدی سوار بر کشتی‌های کالمر نیکل و فوگل گریپ به سواحل آمریکا رسیدند و با بنیانگذاری مستعمرهٔ سوئد نو در دلاور، استعمار سوئد در آمریکا را آغاز کردند.
 ۳ آوریل – جان ویلرایت پس از اخراج شدن از بوستون، اکسیتر، نیوهمپشایر را بنیان نهاد.
 ۱۵ آوریل – نیروهای شوگون‌سالاری توکوگاوا آخرین بازماندگان شورش شیمابارا را در قلعه هارا شکست دادند.
 ۱۳ مه – ساخت لال قلعه در دهلی برای شاه جهان، پادشاه مغول، که در حال انتقال پایتخت خود از آگره به دهلی بود، آغاز شد.
 ۲۳ مه – پیمان کندی میان سینهالا، رایاسینهای دوم و هلندی‌ها، و با هدف رهاسازی سیلان از دست پرتغالی‌ها به امضا رسید.
 ۲۰ ژوئن – جنگ هشتادساله – نبر کالو: سربازان اسپانیایی تحت فرمان فردیناند اتریش ارتش بسیار بزرگتری از هلندی‌ها را در نزدیکی آنتورپ شکست دادند.
 ۲۷ ژوئن – پدرسالار سیریل از قسطنطنیه به جرم خیانت بزرگ، از مقام خود عزل شد و به دستور مراد چهارم، سلطان عثمانی، توسط ینی‌چری‌ها خفه شد به دریا انداخته‌شد.

ژوئیه–دسامبر 
 ۲۱ سپتامبر – پیمان هارتفورد جهت پایان دادن به جنگ پکوت میان استعمارگران بریتانیایی در آمریکا و پکوت‌ها، به امضا رسید.
 سپتامبر – جان اسپافورد سوار بر کشتی جان آو لندن به بندر بوستون رسید و یکی از نخستین کسانی بود که رولی در شهرستان اسکس، ماساچوست را پایه‌گذاری کرد.
 ۲۱ اکتبر – توفان تندری بزرگ، وایدکام این د مور در انگلستان را در هم کوبید.
 نوامبر – دستور ساخت و ساز ابتدایی کلیسای اسکاتلند در گلاسگو توسط چارلز یکم انگلستان صادر شد.
 ۱۸ دسامبر – پس از مرگ فرانسیس لیکلور دو ترمبلی، کاردینال مازارن به عنوان اولین مشاور کاردینال ریشلیو منصوب شد.

تاریخ ناشناخته 
 متحدان اسکاتلندی در قلعه موشالس گرد هم آمدند تا پاسخی برای اسقف ابردین بیابند.
 پدرو تیشیرا اولین پیمایش صعودی رود آمازون را از دهانهٔ رود به سمت کیتو، اکوادور به انجام رساند. (در سال ۱۵۴۱ همین پیمایش در مسیر مخالف انجام گرفته‌بود)
 ویلم کیفت، بازرگان هلندی، توسط شرکت دوش وست ایندیا به سمت اداره‌کنندهٔ نیو آمستردام منصوب شد.
 هلند موریس را به استعمار خود درآورد.
 هلندی‌ها در سیلان مستقر شدند.
 سرویس پستی فنلاند با نام سومن پستی تأسیس شد.
 نیوهیون، اولین شهر از پیش طراحی شده در آمریکا، تأسیس شد.
 سلطان مراد چهارم بغداد را تصرف کرد.
 شاه جهان، امپراتور مغول، به همراه پسرانش قندهار تصرف کرد و آن را از سلطهٔ صفویان خارج کرد.

زادگان

ژانویه–مارس 
 ۱ ژانویه
آنتونت دو لیجیر دو لا گار دشولیرس، نویسندهٔ فرانسوی (د. ۱۶۹۴)
 امپراتور گو-سای ژاپن (د. ۱۶۸۵)
 نیلز ستی‌اینسن پیشگام دانمارکی در زمینهٔ کالبدشناسی و زمین‌شناسی، اسقف (د. ۱۶۸۶)
 ۷ ژانویه
 فیلیپو بونانی، پژوهشگر ژزوئیت ایتالیایی (د. ۱۷۲۳)
 ماری الیزابت برانسویک-ولفلبوتل، نجیب‌زادهٔ آلمانی (د. ۱۶۸۷)
 ۸ ژانویه – الیزابتا سیرانی، نقاش ایتالیایی (د. ۱۶۶۵)
 ۱۲ ژانویه – ارنست ردیفر فون استارمبرگ، سپهبد اتریشی (د. ۱۷۰۱)
 ۲۰ ژانویه – سر ویلیام گلین، بارونت اول، سیاستمدار انگلیسی (د. ۱۶۹۰)
 ۲۱ ژانویه
 دیوید الیاس هایدن رایش، شاعر، نمایشنامه‌نویس، ترانه‌سرای اپرا و مترجم آلمانی (د. ۱۶۸۸)
 بیاتا رزنهان، نویسندهٔ سوئدی (د. ۱۶۷۴)
 ۱۳ فوریه – فردریک، دوک مکلنبورگ-گرابو، نجیب‌زادهٔ آلمانی، دوک افتخاری مکلنبورگ (د. ۱۶۸۸)
 ۱۵ فوریه – زیب‌النسا: شاعر سبک هندی در ادبیات فارسی.
 ۱۸ فوریه – ایکتا سوناماسا، دایمیوی ژاپنی، فرمانروای قلمروی اوکایاما (د. ۱۷۱۴)
 ۲۵ فوریه – یورگن آیونسن دیپل، فرماندار هند غربی دانمارک (د. ۱۶۸۸)
 ۲۸ فوریه – جان کارمایکل، ارل اول هایندفورد، نجیب‌زادهٔ اسکاتلندی (د. ۱۷۱۰)
 ۶ مارس
 هنری کاپل، بارون کاپل اول تیوکسبری، اولین لرد نیروی دریایی بریتانیا (د. ۱۶۹۶)
 استاتز فردریش فون فولن، نجیب‌زادهٔ متولد آلمان، گهایمرات جنگ در لهستان (د. ۱۷۰۳)
 ۱۰ مارس – جان وسی، اسقف اعظم ایرلندی (د. ۱۷۱۶)
 ۱۴ مارس – یوهان گورگ گیچتل، عارف و رهبر مذهبی آلمانی، منتقد آئین لوتری (د. ۱۷۱۰)
 ۱۵ مارس – امپراتور شون‌ژی چین (د. ۱۶۶۱)
 ۱۶ مارس – فرانسوا کریپیل، مبلغ ژزوئیت در کانادا (د. ۱۷۰۲)
 ۲۸ مارس – فردریک رویش، کالبدشناس و فیزیک‌دان هلندی (د. ۱۷۳۱)

آوریل–ژوئن 
 ۲ آوریل
 سر هنری بیومونت، بارونت دوم، سیاستمدار انگلیسی (د. ۱۶۸۹)
 جان کاول، روحانی و دانشمند انگلیسی، رئیس کالج مسیح دانشگاه کمبریج (د. ۱۷۲۲)
 ۹ مه – گرگوریو واسکز د آرکه کبالوس، نقاش کلمبیایی (د. ۱۷۱۱)
 ۱۱ مه – گای کرسنت فاگون، فیزیک‌دان و گیاه‌شناس فرانسوی (د. ۱۷۱۸)
 ۱۲ مه – پدرو آتاناسیو بوکانگرا، هنرمند اسپانیایی (د. ۱۶۸۸)
 ۱۳ مه – ریچارد سایمون، منتقد کتاب انجیل اهل فرانسه (د. ۱۷۱۲)
 ۲۹ مه – جان منرز، دوک اول راتلند، نجیب‌زاده و سیاستمدار انگلیسی (د. ۱۷۱۱)
 ۲ ژوئن – هنری هاید، ارل دوم کلارندون، نجیب‌زادهٔ انگلیسی (د. ۱۷۰۹)
 ۳ ژوئن – توماس اسمیت، پژوهشگر انگلیسی (د. ۱۷۱۰)
 ۸ ژوئن – پیر ماگنول، گیاه‌شناس فرانسوی (د. ۱۷۱۵)
 ۲۱ ژوئن – سر ویلیام رابرتز، بارونت اول، سیاستمدار انگلیسی (د. ۱۶۸۸)
 ۲۳ ژوئن – کرستین ایزابت، پرنسس شلسویگ-هولشتاین-سوندربورگ، نجیب‌زادهٔ آلمانی (د. ۱۶۷۹)
 ۲۷ ژوئن – ساموئل فریشینگ، سرباز و سیاستمدار اهل برن (د. ۱۷۲۱)
 ۲۸ ژوئن – لوییس ماری دو لاگرانژ د آرکین، نجیب‌زادهٔ فرانسوی (د. ۱۷۲۸)
 ۲۹ ژوئن – هاینریش می‌بوم، پژوهشگر و فیزیکدان آلمانی (د. ۱۷۰۰)

ژوئیه–سپتامبر 
 ۱۰ ژوئیه – دیوید تنیرس ۳، نقاش اهل فلاندر (د. ۱۶۸۵)
 ۱۱ ژوئیه – الیمپیا مانچینی، درباری اهل فرانسه (د. ۱۷۰۸)
 ۱۵ ژوئیه – جیووانی بوناونتورا ویویانی، آهنگساز ایتالیایی (د. ۱۶۹۳)
 ۲۰ ژوئیه – اولریک فردریک گیلدنلوو، ژنرال رهبر اتریشی در جنگ اسکونه (د. ۱۷۰۴)
 ۲۵ ژوئیه – کریستوبال سنت کاترین، کشیش کاتولیک اسپانیایی (د. ۱۶۹۰)
 ۳ اوت – ویلیام لوییس، شاهزادهٔ آنهالت-کوتن (۱۶۵۰–۱۶۶۵) (د. ۱۶۶۵)
 ۶ اوت – نیکولا مالبرانش، فیلسوف اهل فرانسه (د. ۱۷۱۵)
 ۷ اوت – جان تفتان، ارل چهارم تانت، سیاستمدار انگلیسی (د. ۱۶۸۰)
 ۱۳ اوت – دورگاداس راتور، فرمانروای هندی (د. ۱۷۱۸)
 ۱۵ اوت – پیتر دو گراف، نجیب‌زاده و سیاستمدار هلندی (د. ۱۷۰۷)
 ۲۲ اوت – جورج کریستوف ایمارت، سنگ‌تراش اهل آلمان (د. ۱۷۰۵)
 ۵ سپتامبر – لوئی چهاردهم، پادشاه فرانسه از سال ۱۶۴۳ تا زمان مرگ (د. ۱۷۱۵)
 ۱۰ سپتامبر – ماریا ترزا، ملکهٔ فرانسه و همسر لوئی چهاردهم (د. ۱۶۸۳)
 ۱۹ سپتامبر – آیزاک میلز، وزیر انگلیسی (د. ۱۷۲۰)
 ۲۰ سپتامبر – آنتونیو گراردی، نقاش ایتالیایی (د. ۱۷۰۲)
 ۲۱ سپتامبر – فیلیپ دو کورسیون، نویسنده و افسر فرانسوی (د. ۱۷۲۰)
 ۳۰ سپتامبر – مکسیمیلیان فیلیپ هایرونیموس، دوک باواریا-لویشتنبرگ، نجیب‌زادهٔ آلمانی (د. ۱۷۰۵)

اکتبر–دسامبر 
 ۷ اکتبر – میگوئل جرونیمو دو مولینا، اسقف اعظم اسپانیایی، اسقف مالت و سپس لریدا در کاتالونیا (د. ۱۶۹۸)
 ۱۴ اکتبر – برنارد دوم، دوک ساکس-ینا، نجیب‌زادهٔ آلمانی (د. ۱۶۷۸)
 ۱۷ اکتبر – جان کارلز، کنت پالتین گلن‌هاوزن، (۱۶۵۴–۱۷۰۴) (د. ۱۷۰۴)
 ۲۱ اکتبر – لوسیا وایبرانتس، هنرمند هلندی (د. ۱۷۱۹)
 ۳۱ اکتبر – میندرت هوبما، نقاش هلندی (د. ۱۷۰۹)
 ۴ نوامبر – نونو آلوارز پریرا دو ملو، دوک اول کاداوال، نجیب‌زاده و سیاستمدار پرتغالی (د. ۱۷۲۵)
 ۸ نوامبر – آنتون فن دیل، وزیر هلندی (د. ۱۷۰۸)
 ۲۲ نوامبر – کریستوف سلاریوس، پژوهشگر سنتی آلمانی (د. ۱۷۰۷)
 ۲۵ نوامبر – کاترین براگانسا، ملکهٔ انگلیسی، همسر چارلز دوم انگلستان (د. ۱۷۰۵)
 ۳۰ نوامبر – یوآخیم فلر، پروفسور آلمانی در دانشگاه لایپزیگ (د. ۱۶۹۱)
 ۲۴ دسامبر – توماس دو لا سردا، مارکیس سوم لا لاگونا، نجیب‌زادهٔ اسپانیایی (د. ۱۶۹۲)
 ۲۵ دسامبر – میشل بیگن، از مقامات رژیم سابق فرانسه (د. ۱۷۱۰)

تاریخ ناشناخته 
 هانا آلن، نویسندهٔ بریتانیایی (د. ۱۶۶۸)

درگذشتگان 
 ۲۱ ژانویه – ایگناسیو دوناتی، آهنگساز ایتالیایی (ز. ۱۵۷۰)
 ۲۷ ژانویه – گونزالو دو سسپدس منسس، رمان‌نویس اسپانیایی (ز. ۱۵۸۵)
 ۲۶ فوریه – کلود گاسپارد باکه دو مزیریا، ریاضی‌دان اهل فرانسه (ز. ۱۵۸۱)
 ۲ مارس – ویلیام اسپرینگ پاکنهام، عضو پارلمان انگلستان (ز. ۱۵۸۸)
 ۲۲ مارس – یوهان، شاهزادهٔ هوهن‌تسولرن-زیگمارینگن (ز. ۱۵۷۸)
 ۱ آوریل – هنری لی، ارل دوم مارلبورو، سیاستمدار انگلیسی (ز. ۱۵۹۵)
 ۷ آوریل – شیمازو تاداتسونه، فرمانروای ژاپنی قلمروی ساتسوما (ز. ۱۵۷۶)
 ۱۳ آوریل – آنری ۲، دوک روآن، نویسنده و رهبر اوگنوی فرانسوی (ز. ۱۵۷۹)
 ۱۹ آوریل – جرمیاس درکسل، نویسنده و پروفسور دانش شیواسخنی ژزوئیت (ز. ۱۵۸۱)
 ۲۶ آوریل – مارگاریتا براهه، کنشگر سیاسی سوئدی (ز. ۱۵۶۴)
 ۶ مه
 کورنلیوس جانسن، اسقف و اصلاح‌طلب مذهبی اهل فرانسه (ز. ۱۵۸۵)
 گای سینگ، راجای پادشاهی ماروار (ز. ۱۵۹۵)
 ۹ مه – فردریک اول، لندگراف هسن-همبورگ (ز. ۱۵۸۵)
 ۲۷ مه – پیترو پائولو فلوریانی، معمار ایتالیایی (ز. ۱۵۸۵)
 ۲۵ ژوئن – خوآن پرز د مونتالبان، نویسندهٔ اسپانیایی (ز. ۱۶۰۲)
 ۲۷ ژوئیه – جان هشتم، کنت ناسائو-زیگن (ز. ۱۵۸۳)
 ۳۱ ژوئیه – سیبلا شوارز، شاعر آلمانی (ز. ۱۶۲۱)
 ۳ اوت – فیلیپ موریتز، کنت هاناو-مونتسنبرگ، نجیب‌زادهٔ آلمانی (ز. ۱۶۰۵)
 ۱۰ اوت – آنتون هنری، کنت شوارتسبورگ-زوندرزهاوزن (۱۵۸۶–۱۶۳۸) (ز. ۱۵۷۱)
 ۱۲ اوت – بالتازار ماراداس، کنت اسپانیایی (ز. ۱۵۶۰)
 ۱۳ اوت – کارولوس مولریوس هسپانیست هلندی (ز. ۱۶۰۱)
 ۲۷ اوت – جان هاسکینز، شاعر انگلیسی (ز. ۱۵۶۶)
 سپتامبر – کریستوفر بیسولدوس، حقوقدان آلمانی (ز. ۱۵۷۷)
 ۵ سپتامبر – دوروتی هاناو-مونتسنبرگ، نجیب‌زادهٔ آلمانی (ز. ۱۵۵۶)
 ۱۴ سپتامبر – جان هاروارد، الهی‌دان آمریکایی (ز. ۱۶۰۷)
 ۲۴ سپتامبر – جورج فردریش، مارگراف بادن-دورلاخ (۱۶۰۴–۱۶۲۲) (ز. ۱۵۷۳)
 ۴ اکتبر – فرانسیس هایسینت، دوک ساوی (ز. ۱۶۳۲)
 ۶ اکتبر – جاکوب درکس دو گراف، شهردار هلندی (ز. ۱۵۷۹)
 ۸ اکتبر – راجا ودیار ۲، پادشاه میسور (ز. ۱۶۱۲)
 ۱۴ اکتبر – گابریلو کیابررا، شاعر ایتالیایی (ز. ۱۵۵۲)
 ۲۳ اکتبر – جان ارنست، دوک ساکس-آیزناخ، دوک آلمانی (ز. ۱۵۶۶)
 ۲۸ اکتبر – رابرت پتره، بارون سوم پتره، بارون انگلیسی (ز. ۱۵۹۹)
 ۹ نوامبر – یوهان هاینریش آلستد، خداشناس آلمانی (ز. ۱۵۸۸)
 ۱۱ نوامبر – کورنلیس ون هارلم، نقاش هلندی (ز. ۱۵۶۲)
 ۱۶ نوامبر – ادوارد سسیل، ویسکونت اول ویمبلدون (ز. ۱۵۷۲)
 ۱۹ نوامبر – للیو بیسکیا، کاردینال کاتولیک ایتالیایی (ز. ۱۵۷۵)
 ۲۷ نوامبر
 ردمپتوس آو د کراس، برادر غیر روحانی کرملی و شهید پرتغالی (ز. ۱۵۹۸)
 دنیس آو د نیتیویتی، دریانورد و نقشه‌کش فرانسوی (ز. ۱۶۰۰)
 ۸ دسامبر – ایوان گوندولیچ، شاعر اهل کرواسی (ز. ۱۵۸۹)
 ۱۳ دسامبر – کاترین سوئد، کنتس پالتین کلبورگ (ز. ۱۵۸۴)
 ۱۷ دسامبر – فرانسوا لوکره دو ترامبله (ز. ۱۵۷۷)
 ۲۳ دسامبر – باربارا لونگی، نقاش ایتالیایی (ز. ۱۵۵۲)

منابع 
 

۱۶۳۸ (میلادی)