نام‌های خدا در اسلام

اسماء حُسنی یا نام‌های نیکوی خداوند نام‌هایی هستند که در اسلام برای الله، خدای این دین، به کار رفته‌است. منابع اسلامی غالباً شمار این نام‌ها را ۹۹ نام دانسته‌اند که بیشتر آن در قرآن آمده‌است، ولی برخی دیگر براین باورند تعداد آن‌ها بیشتر است.

از میان این ۹۹ نام، ۸۵ تای آن مستقیماً در قرآن ذکر شده‌است. اما تعدادی از این نام‌ها مستقیماً در قرآن وجود ندارد یا مصدری از آن به کار گرفته شده باشد یا به شکل غیر مستقیم به صفتی اشاره شده باشد. بعضی از روحانیون با رجوع به احادیث تا ۲۰۰ مورد از این نام‌ها را یافته‌اند.

اسماء حسنی 
مسلمانان اسماء حُسنی را به ۳ گروه بخش کرده‌اند:
 اسماء جمالی (۵۵ نام) (صفات ثبوتیه) صفاتی هستند که بر وجود کمالی در الله دلالت می‌کنند مانند عالِم، قادر، خالق و رازق.
 اسماء جلالی (۲۲ نام) (صفات سلبی) نیز صفاتی‌اند که بر سلب نقصی از الله دلالت می‌کنند مانند غنی، واحد و قُدّوس.
 اسماء مشترک (۲۲ نام).
اعتقاد مسلمانان بر این است که یکی از اسامی الله که بر کسی دانسته نیست اسم اعظم است؛ و با بر زبان آوردن آن هر خواستهٔ گوینده برآورده خواهد شد.

تعداد اسما 
علاوه بر این ۹۹ نام، اسامی دیگری برای الله در روایاتی از شیعه و سنی و اهل تصوف ذکر گردیده‌است. در برخی موارد تا هزار و یک اسم ذکر شده و در برخی دیگر چهار هزار اسم است.

اشاره به وجود نام‌های نیکو در قرآن 
در آیات زیر به وجود نام‌های نیکو برای الله اشاره شده‌است:
 قرآن سوره طه - آیه ۸: الله لا اله الّا هو له الاسماء الحسنی
 ترجمه: او خداییست که نیست جز او خدایی، همان‌که دارای نام‌های نیکوست
 قرآن سوره اعراف - آیه ۱۸۰: و لله الاسماء الحسنی فدعوه بها
 ترجمه: و او نام‌های نیکویی دارد، پس به آن‌ها بخوانیدش
 همچنین در سوره حشر آیه ۲۴ و سوره اسراء آیه ۱۱۰ نیز به وجود نام هاي نیکو اشاره شده است.

فهرست 
در جدول زیر ۱۰۰ نام خدا بنا بر سنت اسلام، که به نام‌های نیکوی خداوند معروف‌اند، با ترجمه فارسی و معادل ابجد آن‌ها آمده‌است.

نزد مسلمانان بر سر بیشتر این نام‌ها اتفاق نظر است؛ هر چند که در مورد تعدادی از آن‌ها همچنان است.

عموماً بر سر اغلب این نام‌ها با هم توافق دارند؛ هر چند که در مورد تعدادی از آن‌ها همچنان اختلاف وجود دارد.

نام صدم 
برای صوفیان باور به صدمین نام الله از ارزش والایی برخوردار است. بنا بر باور آنان تنها در اثر شناخت تمام و کمال پروردگار می‌توان به این نام پی برد. آن‌ها صدمین نام خداوند را اسم اعظم می‌گویند.<ref name="i-cias.com">Encyclopedia of The Orient (نوامبر ۲۰۰۷) '</ref>

در برخی احادیث مذهب شیعه گفته شده‌است که مهدی نام صدم را آشکار می‌کند.

 اسماء نویسی 
به نگارش اسماء حسنی با بکارگیری از صنعت مربعات و اعداد وفقی را بر پوست، کاغذ یا پارچه اسماء نویسی می‌گویند. این کار در دوران قاجار در ایران رواج داشت.

 کتاب‌ها 
در مورد اسما و صفات الهی کتابهای متعددی نگاشته شده که برخی از آنها عبارتند از:
 شرح الاسماء شرح دعای جوشن کبیر اثر ملا هادی سبزواری
 کتاب «کتاب اسماء و صفات حق» اثر ابراهیمی دینانی
 کتاب اسماء و صفات الهی در اندیشه امام خمینی
 اسماء و صفات الهی در قرآن اثر محمدباقر محقق
 شرح توحید صدوق، اثر قاضی سعید قمی

 پانویس 

 جستارهای وابسته 
 نام‌های خدا در قرآن
 نامهای خدا در یهودیت
 قرآن
 اسماء حسنی
 اسم اعظم

 منابع 

 محمد معین، فرهنگ معین پرویز تناولی، طلسم: گرافیک سنتی ایران''، نشر بن‌گاه، تهران ۱۳۸۵، 
 فرهنگ موضوعی قرآن ص ۳۷و۶۲

اصطلاحات اسلامی
خدا در اسلام
زبان و عرفان
علوم خفیه
نام‌های نیکوی خداوند
فهرست‌های مرتبط با اسلام
قرآن
نام‌های خدا
نام‌های نیکوی خداوند