نبرد فراض

جنگ فراض  یکی از رشته جنگ‌های صدر اسلام است که بین روم، ایران و اعراب مسیحی در یک‌ طرف و اعراب مسلمان در طرف دیگر به وقوع پیوسته‌است؛ گفته می‌شود این جنگ در ماه ذوالقعده سال ۱۲ هجری قمری برابر با ۶۳۴ میلادی به فرماندهی خالد بن ولید رخ داده‌است. خالد در ماه رمضان به سوی ناحیهٔ شام ، عراق و «جزیره» حرکت کرد، رومیان از این تحرک خالد و ورود وی به «الفراض» باخبر و
خشمگین شدند، رومی‌ها از همسایگان پارسی خود درخواست کمک نمودند، همچنین اعراب مسیحی «تغلب» ، «ایاد» و «نمر» به یاری رومی‌ها شتافتند و در ساحل رود فرات گرد آمدند،
قشون روم ، پارس وهمپیمان‌های شان از اعراب به خالد پیغام دادند که برای جنگ دو راه پیش رو دارد یا از رودخانه فرات عبور کند و به سوی آن‌ها رود، یا اینکه اجازه دهند لشکریان پارس به سوی آن‌ها بروند، در اینجا جنگی خونین مابین قوای روم، سپاهیان ایران و اعراب مسیحی که به رومیان کمک می‌کردند از یک طرف و خالد بن ولید از طرف دیگر درگرفت که باز مسلمانان فاتح شدند.

در مورد این جنگ طبری
می‌نویسد: کشته شدگان پارسیان و رومیان از صد هزار نفر تجاوز کرده‌است، خالد پس از جنگ ۱۵ روز در «فراض» ماند، در ۲۵ ذی القعده به طرف حیره حرکت کرد.

اما «مستر مویر» در کتاب (الخلافه) چاپ ۱۹۴۲ هنگام ذکر نبرد فراض در صفحهٔ ۶۱ عدد کشته شدگان رد می‌کند، و می‌گوید که این شمار عدد قابل تصدیق نیست، گرچه تعداد قشون پارسیان و رومیان و اعراب مسیحی زیاد بودند، بعضی مورخین عرب نوشته‌اند که پارسیان و رومیان با جیشی بزرگ با خالد وارد جنگ شدند، اما هیچ‌کدام از آنان عدد افراد این جیش را ذکر نکرده اند. اما نوشته‌اند که قوای دشمن از ۳ جیش تشکیل می‌شده‌است: جیش پارسیان، رومیان و اعراب مسیحی؛ لذا گفته‌اند که تعداد کشته شدگان زیاد بوده‌است. بنا براین طبری نوشته‌است که تعداد کشته شدگان از ۱۰۰ هزار نفر تجاوز کرده بوده‌است. در این باره قعقاع بن عمرو در مورد پیروزی مسلمانان در (موقعهٔ الفراض) سروده أست:

منابع 

 الحموی، یاقوت، ابوعبدالله، (مُعجَم اَلبُلدان) ، دارالکتب العلمیة، بیروت، لبنان، جلد یکم، چاپ سال ۱۹۹۰ میلادی به (عربی).
 شاکر، محمود، (التّاریخ الإسْلامَی) ، المکتب الاسلامی، بیروت، چاپ سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).
 النجار، عبدالوهاب، (الخلفاء الراشدون) ، المکتب الاسلامی، بیروت، چاپ سال ۲۰۰۲ میلادی به (عربی)
 محمد، رضا، (تاریخ الخلفاء) ، دارالکتب العلمیة، بیروت، لبنان، جلد یکم، چاپ سال ۱۹۷۷ میلادی به (عربی).

۶۳۴ (میلادی)
امپراتوری روم شرقی در ۶۳۴ (میلادی)
حمله اعراب به بین‌النهرین
درگیری‌ها در ۶۳۴ (میلادی)
نبردهای امپراتوری بیزانس
نبردهای جنگ‌های اعراب و روم شرقی
نبردهای خالد بن ولید
نبردهای خلفای راشدین
نبردهای شاهنشاهی ساسانی
ایران در سده ۷ (میلادی)