عصر اطلاعات

عصر اطلاعات که با نام‌های عصر رایانه، عصر دیجیتال، عصر سیلیکون، عصر رسانه‌های جدید یا عصر رسانه نیز شناخته می‌شود، یک دوره تاریخی است که از اواسط قرن بیستم آغاز شد. این عصر با تغییر سریع از صنایع سنتی، که در طول انقلاب صنعتی شکل گرفتند، به اقتصادی متمرکز بر فناوری اطلاعات مشخص می‌شود. شروع عصر اطلاعات به توسعه ترانزیستور در سال ۱۹۴۷، تقویت‌کننده نوری در سال ۱۹۵۷ و ساعت یونیکس که در ۱ ژانویه ۱۹۷۰ آغاز شد، مرتبط است. این پیشرفت‌های فناورانه تأثیر قابل‌توجهی بر نحوه پردازش و انتقال اطلاعات داشته است.

به گفته شبکه مدیریت دولتی سازمان ملل متحد، عصر اطلاعات با سرمایه‌گذاری بر روی پیشرفت‌های مینیاتورسازی یا کوچک‌سازی رایانه شکل گرفت. این پیشرفت‌ها منجر به مدرنیزه شدن سیستم‌های اطلاعاتی و ارتباطات اینترنتی به‌عنوان نیروی محرکه تکامل اجتماعی-فرهنگی شد.

مروری بر پیشرفت‌های اولیه

توسعه کتابخانه‌ها و قانون مور 
گسترش کتابخانه‌ها در سال ۱۹۴۵ توسط فریمانت رایدر محاسبه شد و دو برابر شدن ظرفیت آن‌ها را در هر ۱۶ سال در صورت وجود فضای کافی پیش‌بینی کرد. او طرفدار جایگزینی آثار چاپی حجیم و در حال پوسیدگی با عکس‌های آنالوگ ریزفیلم بود که می‌توانستند برای مراجعه‌کنندگان کتابخانه و سایر مؤسسات به‌صورت درخواستی تکثیر شوند.

بااین‌حال، رایدر فناوری دیجیتال را که چند دهه بعد با تصویربرداری دیجیتال، ذخیره‌سازی و محیط انتقال دیجیتال، جایگزین ریزفیلم آنالوگ شد، پیش‌بینی نکرد. بدین ترتیب افزایش چشمگیر در سرعت رشد اطلاعات از طریق فناوری‌های دیجیتال خودکار و فشرده‌سازی بی‌اتلاف امکان‌پذیر شد. بر این اساس، قانون مور که در حدود سال ۱۹۶۵ تدوین شد، محاسبه می‌کند که عدد ترانزیستورها در یک مدار مجتمع یا آی‌سی متراکم تقریباً هر دو سال دو برابر می‌شود.

در اوایل دهه ۱۹۸۰، همراه با پیشرفت در کارآیی کامپیوتر، گسترش رایانه‌های شخصی کوچک‌تر و ارزان‌تر، باعث آزادی اطلاعات شد و امکان دسترسی فوری به اطلاعات و توانایی تبادل و بازیابی اطلاعات را فراهم کرد. اتصال بین رایانه‌ها در سازمان‌ها امکان دسترسی به حجم بیشتری از اطلاعات را فراهم کرد.

ذخیره اطلاعات و قانون کرایدر 
ظرفیت فناوری جهان در ذخیره اطلاعات از ۲٫۶ (فشرده‌سازی شده به‌طور بهینه) اگزابایت (EB) در سال ۱۹۸۶ به ۱۵٫۸ اگزابایت در سال ۱۹۹۳؛ بیش از ۵۴٫۵ اگزابایت در سال ۲۰۰۰؛ و به ۲۹۵ (فشرده‌سازی شده به‌طور بهینه) اگزابایت در سال ۲۰۰۷ رسید. این معادل اطلاعاتی کمتر از یک سی‌دی-رام ۷۳۰ مگابایتی (MB) به ازای هر نفر در سال ۱۹۸۶ (۵۳۹ مگابایت به ازای هر نفر)؛ تقریباً چهار سی‌دی-رام به ازای هر نفر در سال ۱۹۹۳؛ دوازده سی‌دی-رام به ازای هر نفر در سال ۲۰۰۰؛ و تقریباً ۶۱ سی‌دی-رام به ازای هر نفر در سال ۲۰۰۷ است. تخمین زده می‌شود که ظرفیت ذخیره اطلاعات جهان در سال ۲۰۱۴ به ۵ زتابایت رسیده باشد که معادل اطلاعاتی ۴۵۰۰ ردیف کتاب چاپی از زمین تا خورشید است.

حجم داده‌های دیجیتال ذخیره شده به نظر می‌رسد که تقریباً به‌صورت نمایی در حال افزایش است که یادآور قانون مور است. بر این اساس، قانون کرایدر پیش‌بینی می‌کند که فضای ذخیره‌سازی در دسترس نیز به نظر می‌رسد که تقریباً به‌صورت نمایی در حال افزایش است.

ظرفیت انتقال اطلاعات 
ظرفیت فناوری جهان برای دریافت اطلاعات از طریق شبکه‌های پخش یک‌طرفه ۴۳۲ اگزابایت اطلاعات (فشرده‌سازی شده به‌طور بهینه) در سال ۱۹۸۶، ۷۱۵ اگزابایت (فشرده‌سازی شده به‌طور بهینه) در سال ۱۹۹۳، ۱٫۲ زتابایت (فشرده‌سازی شده به‌طور بهینه) در سال ۲۰۰۰ و ۱٫۹ زتابایت در سال ۲۰۰۷ بود که معادل اطلاعاتی ۱۷۴ روزنامه به ازای هر نفر در روز است.

ظرفیت مؤثر جهان برای تبادل اطلاعات از طریق شبکه‌های مخابراتی دوطرفه ۲۸۱ پتابایت اطلاعات (فشرده‌سازی شده به‌طور بهینه) در سال ۱۹۸۶، ۴۷۱ پتابایت در سال ۱۹۹۳، ۲٫۲ اگزابایت (فشرده‌سازی شده به‌طور بهینه) در سال ۲۰۰۰ و ۶۵ اگزابایت (فشرده‌سازی شده به‌طور بهینه) در سال ۲۰۰۷ بود که معادل اطلاعاتی شش روزنامه به ازای هر نفر در روز است. در دهه ۱۹۹۰، گسترش اینترنت باعث جهش ناگهانی در دسترسی به اطلاعات و توانایی به اشتراک گذاشتن آن در مشاغل و خانه‌ها در سراسر جهان شد. به دلیل پیشرفت سریع فناوری، یک کامپیوتری که در سال ۱۹۹۷، ۳۰۰۰ دلار قیمت داشت، دو سال بعد ۲۰۰۰ دلار و سال بعد ۱۰۰۰ دلار قیمت داشت.

اقتصاد 
درنهایت، فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) به‌عنوان بخشی مهم از اقتصاد جهانی تبدیل شد. فناوری اطلاعات و ارتباطات شامل رایانه‌ها، دستگاه‌های الکترونیکی مصرفی، فیبر نوری، ماهواره‌های مخابراتی، اینترنت و سایر ابزارهای ICT است. توسعه شبکه‌های نوری و ریزرایانه‌ها بسیاری از مشاغل و صنایع را به‌طور قابل توجهی تغییر داد. نیکلاس نگروپونتی در کتاب خود به نام «دیجیتال بودن» که در سال ۱۹۹۵ منتشر شد، ماهیت این تغییرات را به‌خوبی بیان کرد. در این کتاب، او به شباهت‌ها و تفاوت‌های بین محصولات ساخته شده از اتم‌ها و محصولات ساخته شده از بیت‌ها می‌پردازد.

شغل و توزیع درآمد 
عصر اطلاعات بر نیروی کار به طرق مختلفی ازجمله ترغیب کارگران برای رقابت در بازار کار جهانی، تأثیر گذاشته است. یکی از نگرانی‌های آشکار، جایگزینی نیروی انسانی با رایانه‌هایی است که می‌توانند کار خود را سریع‌تر و مؤثرتر انجام دهند و درنتیجه شرایطی را ایجاد می‌کنند که در آن افرادی که کارهایی را انجام می‌دهند که به‌راحتی قابل خودکارسازی هستند، مجبور می‌شوند شغلی پیدا کنند که نیروی کارشان به آن اندازه قابل حذف نباشد. این امر به‌ویژه برای ساکنان شهرهای صنعتی مشکل ایجاد می‌کند، جایی که راه‌حل‌ها معمولاً شامل کاهش ساعات کاری است که اغلب با مقاومت شدید مواجه می‌شود. بنابراین، افرادی که شغل خود را از دست می‌دهند، ممکن است تحت فشار قرار بگیرند تا به مشاغلی ضروری‌تر (به‌عنوان مثال مهندس‌ها، پزشک‌ها، وکیل‌ها، آموزگارها، استادهای دانشگاه، دانشمندها، مدیرهای کارآفرین، روزنامه‌نگارها، مشاورها) منتقل شوند که قادر به رقابت موفقیت‌آمیز در بازار جهانی هستند و دستمزد (نسبتاً) بالایی دریافت می‌کنند.

نوآوری‌ها 
عصر اطلاعات با توسعه فناوری در انقلاب دیجیتال امکان‌پذیر شد که خود بر اساس پیشرفت‌های انقلاب صنعتی دوم یا انقلاب فناوری ساخته شده بود.

ترانزیستورها 
آغاز عصر اطلاعات را می‌توان با توسعه فناوری ترانزیستور مرتبط دانست. مفهوم ترانزیستور اثر میدان یا «فِت» برای اولین بار توسط ژولیوس ادگار لیلینفلد در سال ۱۹۲۵ مطرح شد. اولین ترانزیستور عملی، ترانزیستور تماس نقطه‌ای بود که توسط مهندسان والتر هاوسر براتین و جان باردین در حین کار برای ویلیام شاکلی در آزمایشگاه‌های بل در سال ۱۹۴۷ اختراع شد. این یک پیشرفت بزرگ بود که پایه‌های فناوری مدرن را بنا گذاشت. تیم تحقیقاتی شاکلی همچنین در سال ۱۹۵۲ ترانزیستور پیوندی دوقطبی را اختراع کردند. پرکاربردترین نوع ترانزیستور، ترانزیستور اثرِ میدانیِ نیم‌رسانا اکسید-فلز یا ماسفت است که توسط محمد محمد عطاالله و داوون کانگ در آزمایشگاه‌های بل در سال ۱۹۶۰ اختراع شد. فرآیند ساخت سیماس یا نیم‌رسانای اکسید-فلز مُکمِّل توسط فرانک وانلاس و چی-تانگ ساه در سال ۱۹۶۳ توسعه یافت.

منابع 

 

عصر اطلاعات
اثر ارابه موسیقی
پسامدرنیسم
تاریخ معاصر
تاریخ نوین
دوره‌های تاریخی
رسانه‌های دیجیتال
سده ۲۰ (میلادی)
سده ۲۱ (میلادی)