دایی‌جان ناپلئون (رمان)

دایی جان ناپلئون رمانی طنز در گونهٔ داستان بلوغ از ایرج پزشکزاد است که سالِ ۱۳۴۹ منتشر شد. این رمان که از پرفروش‌ترین کتاب‌های ایرانی‌ست، با لحنی طنز تیپ‌های شخصیت‌های جامعهٔ ایرانی را به ریشخند می‌گیرد.

ناصر تقوایی در سال ۱۳۵۵ مجموعهٔ تلویزیونی دایی جان ناپلئون را از روی این کتاب ساخت.

برخی از شخصیت‌های داستان 
 شخصیت دایی‌جان ناپلئون تبلور کسانی است که با ساده‌اندیشی دچار توهم انگلیسی ترسی هستند.
 سعید شخصیت عاشق‌پیشه جوان و کم تجربه‌ای‌ست که در عشقش شکست می‌خورد.
 حامی سعید اسدالله میرزا یا عمو اسدالله است که تلخی‌های روزگار از او مردی باتجربه و آسان‌گیر ساخته که زندگی در لحظه را به هیچ عشق یک طرفه‌ای نمی‌فروشد. پزشکزاد از شخصیت یکی از آشنایانش به نام ابوالفضل میرزا و همچنین تورج فرازمند در پردازش شخصیت اسدلله میرزا الهام گرفته‌است.

ترجمه به زبان‌های دیگر 
ترجمه این کتاب به زبان روسی در سال ۱۹۸۱ منتشر شده‌است.دیک دیویس دایی جان ناپلئون را در سال ۱۹۹۶ به انگلیسی ترجمه کرده‌است.مترجم با مهارت بسیار، طنز کتاب را در ترجمه خود منتقل نموده‌است.

در ۲۰۱۱ انتشارات آکت سود در پاریس ترجمهٔ فرانسوی این اثر را به همت سرور کسمایی به چاپ رساند.

نشر عم عوود در سال ۲۰۱۲ این کتاب به زبان عبری به ترجمه مژگان نوی را منتشر ساخت.

این کتاب همچنین توسط محمد م. ایزدی به نروژی ترجمه شده‌است. ترجمه وی توسط سولوم بوکونن (Solum Bokvennen) در سال ۲۰۱۹ منتشر شده‌است.
این کتاب توسط ماریا و کریستین لوتزه Maria lutzen , Kristian lutze به زبان آلمانی هم ترجمه شده‌است

جدل بر سر اصالت داستانی 
ابراهیم یونسی در سال ۱۳۸۸ در مصاحبه‌ای می‌گوید وی رمان زندگی و عقاید آقای تریسترام شندی اثر لارنس استرن را «از روی لج و لجبازی» ترجمه کرده‌است تا دست ایرج پزشک‌زاد را در نوشتن دایی‌جان ناپلئون رو کند. وی معتقد است این رمان عیناً از تریسترام شندی کپی‌برداری شده و صرفاً شخصیت‌ها و وقایعش بومی‌سازی شده‌اند.

جستارهای وابسته 
 دن کیشوت
 خانه دایی جان ناپلئون
 تئوری توطئه

منابع

پیوند به بیرون 
 گفتگو با ایرج پزشک زاد، خالق دایی جان ناپلئون. YouTube

انگلستان در ادبیات داستانی
ایرج پزشک‌زاد
رمان‌های ۱۹۷۰ (میلادی)
رمان‌های ایرانی
رمان‌های ایرج پزشک‌زاد
رمان‌های جنگ جهانی دوم
رمان‌های واقع‌شده در ایران
کتاب‌های ۱۳۴۹
ناپلئون بناپارت