باشگاه فوتبال ملوان بندر انزلی

باشگاه فوتبال ملوان بندر انزلی در سال ۱۳۴۸ در بندر انزلی با نام و حمایت نیروی دریایی بنیان‌گذاری شد. ملوان یکی از قدیمی‌ترین و پرافتخارترین باشگاه‌های ایران است و از سال ۱۳۵۴ و هم‌زمان با آغاز جام تخت جمشید نام این تیم به ملوان نیروی دریایی انزلی تغییر یافت.

پیشینه 
این باشگاه در سال ۱۳۴۸ با نام باشگاه نیروی دریایی بندر انزلی، با حمایت ناوبان کریم رستگاری راد و با مربیگری بهمن صالح نیا، که بازیکن این تیم نیز بود، تأسیس گردید. این باشگاه به صورت انحصاری در رشتهٔ فوتبال تیم‌داری می‌کرد. پس از حضور تیم نیروی دریایی در مسابقات انتخابی جام تخت جمشید منطقه جنوب در حالی که دو تیم صعود می‌کردند به عنوان تیم سوم به لیگ یک تخت جمشید صعود کرد. در سال ۱۳۵۲ برای حضور در جام تخت جمشید سه اسم آرتمیس، ملوان و بایندر برای حضور در مسابقات پیشنهاد شد که ملوان انتخاب شد و نام این تیم به ملوان نیروی دریایی بندر انزلی تغییر کرد با وقوع انقلاب ۱۳۵۷ بازیافتن نام پیشین شهر انزلی نام این تیم نیز به ملوان نیروی دریایی بندر انزلی تغییر یافت.

صالح نیا که معلم ورزش مدارس انزلی بود تیم را با جمعی از شاگردان خود تشکیل داد. این تیم که کار خود را از مسابقات دانش آموزی کشور و مسابقات استانی شروع کرده بود طی مدت کوتاهی پا به عرصه لیگ دسته اول کشور گذاشت و از همان ابتدا با ارائهٔ بازی‌های زیبا و کسب نتایج شایسته، توجه همگان را به خود جلب نمود. ملوان از سال ۵۲ در لیگ برتر ایران حاضر بوده‌است و چهار بار در سال‌های ۷۵، ۷۸، ۸۱ و ۹۵ به دستهٔ یک سقوط کردند.ملوان تا سال ۸۰ بهترین تیم شهرستانی تاریخ لیگ ایران بوده‌است. گرچه بعد از آن سپاهان و فولاد، ملوان را به پله سوم سکوی افتخار شهرستانی‌ها بردند. از افتخارات مهم باشگاه فوتبال ملوان می‌توان به کسب سه عنوان قهرمانی و چهار عنوان نایب قهرمانی در جام حذفی فوتبال ایران و دو مرتبه حضور در بازی‌های آسیایی و کسب عناوین متعدد بهترین تیم شهرستانی در لیگ ایران و در جام تخت جمشید صاحب رکوردی قابل توجه در تاریخ فوتبال ایران است.

مالکیت 
 در سال ۱۳۸۷ به‌طور دستوری و با مصوبه هیئت دولت نهم، سازمان منطقه آزاد ملزم به پرداخت ۸۰ درصد از هزینه‌های تیم ملوان شد؛ که این سازمان پس از اتمام این قرارداد سه ساله در انتهای فصل با توجه به وظایف عمرانی، تجاری و محدودیت قانونی ناشی از مصوبه مجلس شورای اسلامی در خصوص ممنوعیت هزینه کرد سازمان‌های دولتی در باشگاه‌های حرفه‌ای از تمدید قراداد پرداخت هزینه‌های ملوان انصراف داد.
 ۷۰ درصد سهام باشگاه ملوان در سال ۱۳۹۱ به حسین هدایتی واگذار شد و پس از انصراف وی در سال ۱۳۹۲ مالکیت ۷۰ درصدی به سیروس محجوب رسید که پس از انصراف ایشان باشگاه به مدت دو فصل در اختیار احمد دنیا مالی و بعد از ایشان در اختیار برادران رفیع نیا و مدتی کوتاه در اختیار محسن میرآبی و هم‌اکنون مالک ۷۰ درصد از سهام باشگاه ملوان دراختیار پژمان نوری و مازیار زارع است.
 نیروی دریایی نیز که طی سال‌های گذشتهٔ فعالیت ملوان تنها مالک این باشگاه بود، در حال حاضر با حفظ ۳۰ درصد سهام، کماکان برخی خدمات از جمله ایاب ذهاب و زمین تمرین رایگان و بازیکنان سرباز را به این باشگاه ورزشی ارائه می‌کند.
 فرمانده (سابق) نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران امیر دریادار حبیب‌الله سیاری در این خصوص گفت: ۷۰ درصد از سهام باشگاه ملوان بندرانزلی هدیه نیروی دریایی ارتش به مردم انزلی بوده و مسئولان این شهر دربارهٔ واگذاری و فروش آن تصمیم گیرنده هستند. وی اعلام کرد: به دلیل این علاقه ۳۰ درصد سهام باشگاه ملوان توسط نیروی دریایی ارتش ج.ا. ا حفظ شده‌است، تا کماکان کمک‌های نیروی دریایی به این تیم با سابقه و ریشه‌دار کشورمان ادامه داشته باشد.
 در نشست شورای تأمین شهر بندر انزلی که در فرمانداری این شهر برگزار شد، دادستان انزلی قرارداد محسن میرآبی را با باشگاه ملوان را فسخ شده اعلام کرد و باشگاه ملوان به صورت موقت به پژمان نوری و مازیار زارع انتقال داده شد.

سایر فعالیت‌های باشگاه 
در حال حاضر ملوان علاوه بر تیم فوتبال بزرگسالان دارای تیم‌های فوتبال نونهالان مدرسه فوتبال، نوجوانان، جوانان، امید و فوتبال بانوان ملوان و تیم‌های قایقرانی، بسکتبال و بوکس و نیز قایقرانی و فوتسال و فوتبال برای بانوان می‌باشد. به‌طوری‌که بیش از ۶۰۰ جوان در بندر انزلی زیر پوشش این باشگاه فعالیت می‌کنند.

قدمت فوتبال انزلی 
تاریخ شروع فوتبال در ایران، به حدود یک قرن پیش بازمی‌گردد یعنی زمانی‌که یک گروه انگلیسی برای اکتشاف نفت در جنوب ایران عازم کشورمان شد. پس از حفر اولین چاه نفت در مسجد سلیمان به سال ۱۹۰۸، فوتبال به شکل جدی در استان گیلان و انزلی دنبال گردید.
چندی بعد همین اتفاق در بوشهر افتاد. شهروندان انگلیسی در اوقات فراغت با هیجان رودروی تیم‌های محلی کشورمان می‌ایستادند والبته این رقابت‌ها بیشتر حالت تفریحی داشت. فوتبال به تدریج درشهرهای دیگر ایران ازجمله بندرانزلی و بندرعباس در یک زمان حساس و تعیین‌کننده مطرح شد. قبل از شروع جنگ جهانی اول(۱۹۱۴) فوتبال در مدرسه آلمانی‌ها بازی می‌شد، اما بعد از خاتمه جنگ، کالج آمریکایی‌ها در تهران پیگیر این ورزش شد. همچنین مسابقاتی بین اعضای سفارتخانه‌های اروپایی درایران پایه‌ریزی و دنبال گردید. گسترش منظم فوتبال درادامه، مرزهای شهرهایی چون آبادان و مشهد را نیز درنوردید و جوانان بیشتری را به سوی این رشته ورزشی جلب کرد. در بندرانزلی نیز یکی دیگر از نخبگان فوتبال به نام جبار صمدی ظهور نمود. او اعجوبه ای در فوتبال و قهرمانی بی نظیر در رشته‌های دو و میدانی، بوکس، والیبال، شنا و نجات غریق بود. در بین سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۴ همزمان با جنگ جهانی دوم و اشغال گیلان به وسیلهٔ قوای متفقین نظامیان انگلیسی و شوروی که در استان حضور داشتند مسابقات مختلفی در رشته‌های والیبال، فوتبال با تیم‌های گیلان برگزار کردند. برقراری ارتباط ورزشی با شوروی تأثیر مثبتی بر ورزش گیلان خاصه در رشتهٔ فوتبال داشت. جبارصمدی در خانواده بزرگ و ثروتمند فرزند اول بود. هوش بالایی در حفظ اشعار و ادبیات داشت اماعلاقه وافرش به ورزش خانواده را مجاب کرد تا با رفتنش به دانشسرا موافقت کنند. جبار صمدی پس از تحصیل آکادمیک و کسب مدرک تربیت بدنی به انزلی منتقل شد و تیم محلی کلنی انزلی را دایر نمود. صمدی شاگردان بسیاری در این رشته تربیت کرد که جواد صالح‌نیا، بهمن صالح نیا و رضا صالح نیا، محمد اخشت، عزیز اسپندار، منوچهر ناوران، قاسم سلطان زاده از آن دسته هستند. در سال‌های دیگر او ترخیص کالا و پره ماهی داشت در ۱۳۳۸ به مدت ۵ الی ۶ سال رئیس تربیت بدنی شهرتان بندرانزلی بود. وی قهرمان دومیدانی در ماده ۴۰۰متر و ۸۰۰ متر بود. صمدی مدتی بعد مرکز نجات غریق شهرستان بندرانزلی را دایر نمود که بعدها مسئولیت آن را به آقای اسدااله شیرازی سپرد
باشگاه محلاتی گیو بندر انزلی سومین باشگاه ورزشی در ایران است که در رشته‌هایی نظیر فوتبال، بوکس، والیبال و بسکتبال فعالیت خود را از سال ۱۳۱۹ آغاز کرده‌است و توسط پهلوان عزیز وکیل منفرد، اولین قهرمان دو ماراتن در ایران، تأسیس گردیده‌است.

ملوان در فرهنگ عامه 
فوتبال در کمتر شهری از ایران این‌چنین با زندگی روزمره و کار مردم عجین است. کوچه پس کوچه‌ها، زمین‌های خاکی، سواحل خیس و ماسه‌ای دریای خزر در شهر ساحلی بندر انزلی مهد پرورش بازیکنان بزرگی در فوتبال کشور بوده‌است. از کاپیتان اسبق تیم ملی سیروس قایقران، و غفور جهانی ملقب به شیر گیلان که با گل تاریخی خود برای اولین بار تیم ملی فوتبال ایران را همانند نامش جهانی کرد تا آرژانتین ۱۹۷۸ اولین حضور ایران در بازی‌های جام جهانی فوتبال باشد و تا بازیکنان بزرگی که به خاطر تعصب به پیراهن تیم شهرشان هرگز حاضر به پوشیدن پیراهن تیم‌های دیگر نشدند.
در انزلی تعصب به پیراهن هنوز حرف اول را می‌زند. ملوان، نماد شهر انزلی‌ست و ضربان قلب انزلیچی‌ها با بازی‌های ملوان تنظیم می‌شود. کافیست در بندر انزلی دقایقی قدم بزنید همه جا نام و نشانه‌ای از ملوان و قایقران و فوتبال خواهید یافت، در اسامی مغازه‌ها، در دیوار نوشته‌ها و حتی روی دیوارهای قهوه‌خانه‌ها.

انزلی به دلیل نفوذ در فرهنگ مردم همواره منبع الهام گرفتن برای اشعار و آهنگ‌های عامه پسند بوده‌است. به عنوان مثال شعر و آهنگ ترانه قهرمان شهر باران در ابتدای دهه ۵۰ و به بهانه مسابقهٔ حساس ملوان و تاج تهران در انزلی به صورت بداهه و توسط حسن خوشدل ساخته شد که در آن از ملوان به ملوان شهر باران یاد می‌شود با اشاره به اینکه انزلی زادگاه ملوان پرباران‌ترین شهر ایران و زادهٔ باران است.

هواداران ملوان 

ملوان یکی از تیم‌های پرافتخار و محبوب در بندر انزلی محسوب می‌گردد. حتی دیده شده‌است هواداران ملوان در برخی بازی‌های خارج از خانه نیز تیم محبوبشان را تنها نگذاشته‌اند.
درک هوادارن ملوان از تیم و شرایطش اجازه نداده این تیم اسیر حواشی و گرفتاری بشود. ملوان هم در بالاترین قله فوتبال ایران قرار گرفته هم تجربه سقوط را داشته اما هوادارانش اجازه ندادند ملوان دچار بحران شود.

جشن خیابانی

جشنهای خیابانی بر خلاف آنچه تصور می‌شود برای قهرمانان هزینه دارد، محل برگزاری جشن، حضور هواداران و … اما مهم‌ترین هزینه مراقبت از نظم و امنیت مراسم است چرا که هواداران تیمهای رقیب بی میل نیستند شیرینی جشن را به کام تیم قهرمان و هوادارانش تلخ کنند. این هزینه‌ها باعث می‌شود بسیاری از باشگاه‌های پر هوادار جشن قهرمانی را در ورزشگاه برگزار کنند. در ایران هیچ‌یک از مدلهای تعریف شده برگزار نمی‌شود و هواداران باید به همان مراسم اهدای جام اکتفا کنند. ملوان اولین باشگاه ایرانی بود که موفق به انجام این مهم شد. ملوانان بعد از مراسم اهدای مدالها و جام قهرمانی در ورزشگاه، به دلیل یکپارچگی کامل انزلی در حمایت از ملوان و نبود باشگاه و هواداران رقیب در این شهر، بی دغدغه جشن قهرمانی تیم را به داخل شهر  انتقال دادند.

ورزشگاه سیروس قایقران بندر انزلی ورزشگاهی است که بازی‌های رسمی ملوان در آن برگزار می‌شود. این استادیوم فرتوت و پیر، به گزارش کنفدراسیون فوتبال آسیا، در بازسازی و مرمت آن از سوی فدراسیون فوتبال ایران کوتاهی شده و در نهایت از ۸۰۰۰ نفر ظرفیت، به ۱۰۰۰ نفر افزایش یافته و تا هم‌اکنون کاری صورت نپذیرفته شده‌است و بازی‌های ملوان در لیگ برتر ایران نیز در این ورزشگاه برگزار می‌گردد.
سالیان درازی است که هواداران ملوان در بندر انزلی از مسئولین شهر و استان درخواست نامگذاری ورزشگاهی به نام سیروس قایقران کاپیتان فقید تیم ملی را دارند که تا به امروز این خواسته برآورده نشده‌است.
 نام مجموعه ورزشی تختی بندرانزلی به نام زنده‌یاد سیروس قایقران تغییر کرد

با پیشنهاد باشگاه ملوان و پیگیری معاونت فرهنگی باشگاه و همکاری خانواده معزز شهید پیشگاه هادیان، به تصویب شورای عالی فرهنگی شهرستان بندرانزلی، نام مجموعه ورزشی تختی بندرانزلی به نام زنده یاد سیروس قایقران تغییر کرد.

زمین تمرین ملوان 
تمرینات ملوان بیشتر در زمین پادگان آموزشی شهید نامجو در حسن رود انزلی برگزار می‌گردد.

عملکرد فصل به فصل ملوان 
ملوان انزلی با وجود آنکه سالهاست از دوران اوج فاصله دارد اما در دسته‌بندی فوتبال ایران به دلیل کسب افتخارات و ثبت رکورد در سطح یک قرار دارد

نگاهی به عملکرد فصل به فصل ملوان
 ۱۳۵۲: تأسیس باشگاه
 ۱۳۵۲: ورود به لیگ دسته اول ایران (جام تخت جمشید) به عنوان تیم سوم منطقه جنوب
 ۱۳۵۲: بهترین تیم شهرستانی ایران در جام تخت جمشید با کسب مقام پنجم، مقام دوم در جام عمران منطقه‌ای پاکستان
 ۱۳۵۳: مقام ششم در جام تخت جمشید، آقای گلی عزیز اسپندار با ۱۰ گل زده
 ۱۳۵۴: مقام هفتم در جام تخت جمشید
 ۱۳۵۵: بهترین تیم شهرستانی ایران در جام تخت جمشید (مقام هفتم)، قهرمان اولین دوره جام حذفی ایران با پیروزی ۴ بر یک مقابل تراکتورسازی تبریز
 ۱۳۵۶: بهترین تیم شهرستانی ایران در جام تخت جمشید با کسب مقام سوم، آقای گلی عزیز اسپندار با ۱۶ گل زده
 ۱۳۵۷: مقام ششم در جام تخت جمشید
 ۱۳۶۰: مقام سوم در جام وحدت با شرکت تیم‌های سوریه، الجزایر، استقلال، پرسپولیس و امیدهای ارتش ایران
 ۱۳۶۵: قهرمان جام حذفی با غلبه ۲ بر ۱ بر تیم خیبر خرم‌آباد- قهرمان گروه مقدماتی جام باشگاه‌های آسیا در سریلانکا (سال ۱۹۸۷ میلادی) (در دور مقدماتی این مسابقات در سریلانکا، تیم ملوان در طی ۳ مسابقه با زدن ۲۱ گل و دریافت تنها یک گل به مقام اول گروه رسید اما متأسفانه پیگیری دور بعدی مسابقات با توجه به مسایل بین‌المللی ممکن نشد)
 ملوان ۷ - بانک پاکستان ۰ (قایقران ۳ گل، محمدیان، احمدزاده، اسپندار، قنبرنژاد)
 ملوان ۱ - ساندرز سیلان ۱ (قایقران)
 ملوان ۱۲ - مالدیو ۰ (قایقران ۴ گل - احمدزاده ۳ گل - اسپندار ۲ گل - محمدیان - دلخوش - قنبرنژاد)
 ۱۳۶۶: نایب قهرمان جام حذفی با شکست ۱ بر ۰ در تک بازی انجام شده در تهران در مقابل تیم پرسپولیس
 ۱۳۶۷: نایب قهرمان جام حذفی با شکست ۵ بر ۳ در دو بازی رفت (پیروزی ۳ بر ۱) و برگشت (شکست ۴ بر ۰) در مقابل شاهین اهواز
 ۱۳۶۸: بهترین تیم شهرستانی ایران با کسب مقام سوم در لیگ، آقای گلی محمد احمدزاده با ۱۶ گل زده
 ۱۳۶۹: قهرمان جام حذفی با پیروزی ۶ بر ۵ در مقابل استقلال تهران در تک بازی انجام شده در تهران " حذف از مسابقات آسیایی (۱۹۹۲) با دو تساوی ۱–۱ و ۰–۰ در مقابل الرمثه اردن "
 ۱۳۷۰: مقام چهارم لیگ، نایب قهرمان جام حذفی با شکست ۲ بر ۱ مقابل پرسپولیس در تک بازی انجام شده در تهرا
 ۱۳۷۱: مقام چهاردهم لیگ
 ۱۳۷۲: مقام سیزدهم لیگ
 ۱۳۷۳: مقام هفتم لیگ
 ۱۳۷۴: مقام دوازدهم لیگ
 ۱۳۷۵: مقام چهاردهم لیگ و سقوط به دسته دوم
 ۱۳۷۶: قهرمان دسته دوم و صعود به لیگ
 ۱۳۷۷: مقام سیزدهم لیگ
 ۱۳۷۸: سقوط به دسته دوم
 ۱۳۷۹: مقام دهم لیگ برتر
 ۱۳۸۰: مقام دوازدهم برتر
 فصل ۸۲–۱۳۸۱: مقام چهاردهم و سقوط به دسته اول
 فصل ۸۳–۱۳۸۲: نایب قهرمان دسته اول و صعود به برتر، نماینده ایران در مسابقات المپیک آسیا و آفریقا
 فصل ۸۴–۱۳۸۳: مقام هفتم لیگ و کسب عنوان پدیده لیگ برتر
 فصل ۸۵–۱۳۸۴: مقام یازدهم لیگ برتر
 فصل ۸۶–۱۳۸۵: مقام چهاردهم لیگ برتر
 فصل ۸۷–۱۳۸۶: مقام شانزدهم لیگ برتر
 فصل ۸۹–۱۳۸۸: مقام دوازدهم لیگ برتر
 فصل ۹۰–۱۳۸۹: مقام هشتم لیگ برتر و نائب قهرمانی جام حذفی
 فصل ۹۱–۱۳۹۰: مقام پانزدهم لیگ برتر
 فصل ۹۲–۱۳۹۱: مقام سیزدهم لیگ برتر
 فصل ۹۳–۱۳۹۲: مقام هفتم لیگ برتر
 فصل ۹۴–۱۳۹۳: مقام سیزدهم لیگ برتر
 فصل ۹۵–۱۳۹۴:مقام چهاردهم لیگ برتر (سقوط به دسته اول)
 فصل ۹۶–۱۳۹۵: مقام چهارم لیگ آزادگان
 فصل ۹۷–۱۳۹۶: مقام ششم لیگ آزادگان
 فصل ۹۷–۱۳۹۸: مقام یازدهم لیگ آزادگان
 فصل ۹۹–۱۳۹۸: مقام پانزدهم لیگ آزادگان
 فصل ۹۹–۱۴۰۰: مقام یازدهم لیگ آزادگان
 لیگ آزادگان ۱۴۰۱–۱۴۰۰ مقام اول لیگ آزادگان (صعود به لیگ برتر)
 فصل ۰۲–۱۴۰۱:مقام دوازدهم لیگ برتر

افتخارات 
افتخارات ملوان در یک نگاه

کشوری

جام حذفی فوتبال ایران

قهرمانی(۳)

🥇قهرمان جام حذفی فوتبال ایران ۱۳۵۵

🥇قهرمان جام حذفی فوتبال ایران ۱۳۶۵ (دوگانه)

🥇قهرمان جام حذفی فوتبال ایران ۱۳۶۹ (دوگانه)

نایب قهرمانی(۴)

۱۳۶۶🥈 ۱۳۶۷ 🥈 ۱۳۷۰ 🥈۱۳۸۹🥈

لیگهای فوتبال ایران شامل تمامی سطوح(جام تخت جمشید، جام قدس، لیگ آزادگان، لیگ دسته دوم فوتبال ایران، لیگ برتر خلیج فارس)

🥇قهرمان لیگ آزادگان ۷۷–۱۳۷۶

🥇قهرمان لیگ آزادگان ۰۱–۱۴۰۰

🥈نایب قهرمان لیگ آزادگان ۸۳–۱۳۸۲

🥉مقام سوم جام تخت جمشید ۱۳۵۶

🥉مقام سوم جام قدس ۶۹–۱۳۶۸

استانی

قهرمان باشگاه‌های گیلان(۷) 🏆۱۳۶۰🏆۱۳۶۳🏆۱۳۶۵ دوگانه🏆۱۳۶۶🏆۱۳۶۸🏆۱۳۶۹ دوگانه🏆۱۳۷۰

نایب قهرمانی(۲) 🥈۱۳۶۱ 🥈 ۱۳۶۴

حضور بین‌المللی

صعود به مرحله گروهی جام باشگاه‌های آسیا ۱۹۸۶

یک چهارم نهایی جام برندگان جام آسیا ۹۲–۱۹۹۱

🥈مقام دوم جام عمران پاکستان ۱۹۷۳

🥉مقام سوم جام وحدت ۱۹۸۱

نماینده ایران درالمپیک آسیا آفریقا ۲۰۰۳

افتخارات فردی

⚽️ عزیز اسپندار آقای گل ایران جام تخت جمشید ۱۳۵۳

⚽️ عزیز اسپندار آقای گل ایران جام تخت جمشید ۱۳۵۶

⚽️ محمد احمدزاده آقای گل ایران جام قدس ۶۹–۱۳۶۸

⚽️ سید جلال رافخاییآقای گل ایران لیگ برتر ۹۲–۱۳۹۱

سیروس قایقران و سید جلال حسینی افتخار کاپیتانی تیم ملی فوتبال ایران را دارند

رکورد

⚽️ ملوان اولین قهرمان جام حذفی فوتبال ایران ۱۳۵۵ است

⚽️ ملوان اولین قهرمان ایران بعد از انقلاب ۱۳۵۷ است.

⚽️ در دهه شصت لیگ برگزار نمی‌شد و جام حذفی تنها رقابت سراسری فوتبال ایران بود و فقط یک تیم قهرمان ایران می‌شد وبه آسیا راه میافت. به همین دلیل رقابت سختی ببن باشگاه‌ها وجود داشت. در چنین شرایطی ملوان ۵ دوره به دیدار پایانی رسید و ۲ دوره جام را تصاحب کرد. دردوره‌های ۱۳۶۶، ۱۳۶۹ و ۱۳۷۰ ملوان مجبور شد دیدار پایانی را در تهران برگزار کند.

⚽️ بعد از انقلاب ملوان اولین نماینده ایران در جام باشگاه‌های آسیا ۱۹۸۶ بود.

⚽️ ملوان پر افتخارترین تیم جام حذفی فوتبال ایران در دهه ۶۰ می‌باشد

کسب دوگانه

⚽️ ملوان در سالهای ۱۳۶۵ و ۱۳۶۹ با قهرمانی در جام باشگاههای گیلان و جام حذفی فوتبال ایران موفق به کسب دوگانه شد.

⚽️ در جام باشگاه‌های آسیا ۱۹۸۶ ملوان با ۲۱ گل بیشترین گل زده و هجومی‌ترین تیم جام شد.

⚽️ تیمهای ملوان انزلی قهرمان لیگ آزادگان ۰۱–۱۴۰۰؛ نساجی مازندران قهرمان جام حذفی فوتبال ایران ۰۱–۱۴۰۰ و استقلال تهران قهرمان لیگ برتر فوتبال ایران ۰۱–۱۴۰۰ اولین قهرمانان سطح حرفه ای فوتبال ایران در قرن پانزدهم خورشیدی هستند.

⚽️ بهمن صالح‌نیا پدر ملوان انزلی با (۶) دوره حضور در فینال جام حذفی فوتبال ایران به صیاد جام حذفی معروف است.

⚽️ ملوان تنها تیم غیر تهرانی است که در هر دو جام آسیایی (جام باشگاه‌های آسیا ۱۹۸۶ همچنین جام برندگان جام آسیا ۹۲–۱۹۹۱ حضور داشت.

⚽️ تیم ملی فوتبال ایران با گل غفور جهانی ملقب به شیر گیلان موفق شد برای نخستین بار به جام جهانی صعود کند.

⚽️ ملوان اولین باشگاه حرفه ای در فوتبال ایران است که بعد از قهرمانی در لیگ آزادگان ۰۱–۱۴۰۰ جشن خیابانی در شهر انزلی برگزار کرد.

سایر رکوردهای ملوان 
شهرآورد بندر انزلی
افتخارات ملوان سه قهرمانی و چهار نایب قهرمانی در جام حذفی و یک قهرمانی و یک نایب قهرمانی در لیگ یک و یک قهرمانی در لیگ ۲ و صعود به لیگ برتر با بیشترین امتیاز در تاریخ لیگ آزادگان در یک فصل و حضور در جام باشگاه‌های آسیا و جام برندگان آسیا و قهرمانی در همه رده‌های سنی در فوتبال ایران و سطح بین‌المللی فوتبال در جهان و بازیکن سازترین تیم ایران
 بندر انزلی به همراه قائم‌شهر تنها شهرهایی در فوتبال ایران هستند که مرکز استان نیستند و در زمانی صاحب دو نماینده در سطح اول فوتبال کشور بوده‌اند. استقلال بندرانزلی در سال ۶۶ توسط چند تن از بازیکنان معروف تیم ملوان مانند غفور جهانی، سیروس قایقران، رضا ویشگاهی و محمود پیشگاه هادیان با چند ستاره جوان مثل بهروز پرورش‌خواه و سیف‌الله نجار محله، تشکیل گردید.
استقلال بندر انزلی بعدها با بازگشت چند تن از ستارگان خود به تیم ملوان مواجه شد، اما با هدایت غفور جهانی به عنوان سرمربی، به قدرت‌نمایی ادامه داد. آن‌ها در سال ۶۸ در لیگ باشگاهی قدس حضور یافتند.

کلین شیت
دروازه سید علی حسنی صفت دروازه‌بان جوان ملوان بندر انزلی، در دقیقه ۳۷ بازی با نفت آبادان در ورزشگاه تختی آبادان باز شد. اما با ثبت رکورد ۶۶۸ دقیقه‌ای و با توجه به اینکه رکورد او از ۶۶۰ دقیقه گذشت، نام وی در بین دروازه‌بانان برتر رکورددار جهان قرار گرفت. در پایان این دیدار که در تاریخ جمعه ۱۴ بهمن ۱۳۹۰ از هفته بیست و چهارم لیگ برتر فوتبال ایران در جریان بود تیم ملوان ۲ بر ۱ تیم میزبان را مغلوب ساخت.

بازیکنان

بازیکنان کنونی 
فهرست بازیکنان در فصل ۱۴۰۳–۱۴۰۲

بازیکنان خارجی 
ملوان یکی از معدود باشگاه‌های فوتبال ایران بود که از بازیکن خارجی استفاده نمی‌کرد، اما در آغاز فصل ۸۸–۸۷ ۳ بازیکن خارجی به ملوان پیوستند. نخستین بازیکنان خارجی که برای ملوان بازی کردند تومیسلاو استانیچ و آلن باسیچ بودند که در روز ۱۴ مرداد ۱۳۸۷، هفته اول فصل ۸۸–۸۷ برابر راه‌آهن ۹۰ دقیقه بازی کردند.

بازیکنان برجسته 
  سیروس قایقران
  بهمن صالح‌نیا
  غفور جهانی
  علی نیاکانی
  محمد احمدزاده
  فرهاد پورغلامی
  عارف محمدوند
  پژمان نوری
  مازیار زارع
  حسن اشجاری
  عزیز اسپندار
  سید جلال حسینی
  سعید عزت الهی

مربیان

کادر فنی کنونی

مربیان

نگارخانه

تصاویر قدیمی ملوان

بازیکنان قدیمی ملوان

جستارهای وابسته 
 بندر انزلی
 ورزشگاه سیروس قایقران بندر انزلی

منابع

پیوند به بیرون 

باشگاه فوتبال ملوان بندر انزلی
ملوان
باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۹ (میلادی)
باشگاه‌های فوتبال نظامی ایران
باشگاه‌های لیگ برتر فوتبال ایران
بنیان‌گذاری‌های ۱۳۴۸ در ایران
بنیان‌گذاری‌های ۱۹۶۹ (میلادی) در ایران
قهرمانان جام حذفی
ورزش در استان گیلان