قرقی

قرقی    یا واشک  یا باشه   یا باز گنجشک‌خوار  پرنده شکاری کوچکی از تیرهٔ بازان است. قرقی‌ها در میان درختان آشیانه ساخته و برای شکار پرندگان کوچک مثل گنجشک در لابه‌لای درختان و بوته‌ها سازگاری پیدا کرده‌اند.

ویژگی‌ها 
قرقی با اندازه کوچک، بال‌های کوتاه و گردن و دم دراز و خط ابرویی سفید و لکه سفید پس گردن از سایر پرندگان خانواده بازان متمایز است. قرقی ماده حدود ۲۵درصد از نر آن بزرگتر است که یکی از بالاترین دودیسی‌های جنسی در میان پرندگان است. طول بدن قرقی نر ۲۸ و طول ماده ۳۸ سانتی‌متر است.

قرقی شباهت زیادی به پیغوی بزرگ، پیغوی کوچک و طرلان دارد. قرقی ماده را به دشواری می‌توان از پیغوی بزرگ ماده تشخیص داد. اندازه هر دو مشابه است اما دم و بال‌های قرقی کوتاه‌تر است. قرقی همچنین کمی بزرگتر از پیغوی کوچک است. قرقی ماده ممکن است با طرلان نر اشتباه گرفته شود اما قرقی ماده کوچکتر و لاغرتر است. بال‌های کوتاهتری دارد و انتهای دم آن مربع‌مانند است. ضمن اینکه طرلان در زمینه سفید زیر شکمش خطوط مشکی دارد.

زیستگاه 

قرقی در بخش‌های بزرگی از اروپا، آسیا و شمال و شرق آفریقا زندگی می‌کند. قرقی پرنده‌ای مهاجر است و در ایران فقط در زمستان می‌ماند.

واژه‌شناسی فارسی 
قرقی یک اسم ترکی است.
یکی از نام‌های فارسی این پرنده "جُرَه باز" بود که در شعرهای فارسی نیز به کار رفته است و اشاره به جثه کوچک‌تر قرقی نسبت به "طرلان" دارد. همچنین به این پرنده در فارسی «باشه» نیز گفته می‌شد. این پرنده در مازندران، ایلام، کرمانشاه و لرستان واشه گفته می‌شود. در گیلان «واشک» و در برخی گویش‌های محلی نیز «باشه» گفته می‌شود.

حافظ:

«به تاج هدهدم از ره مبر که باز سفید / چو باشه در پی هر صید مختصر نرود»

منابع 

باز (سرده)
بازداری
پرندگان آفریقای شمالی
پرندگان اروپا
پرندگان اوکراین
پرندگان ایران
پرندگان پاکستان
پرندگان ترکیه
پرندگان توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
پرندگان جزایر قناری
پرندگان خاورمیانه
پرندگان سرگردان آفریقا
پرندگان شکاری
پرندگان شکاری آفریقا
پرندگان صحرای غربی
پرندگان هند
آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
بازسانان
فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی