خواجه (کوه)

اوشیدا (کوه خواجه)، تنها عارضه طبیعی در دشت سیستان است که در دهستان کوه خواجه بخش تیمورآباد شهرستان هامون واقع شده است. این تپه در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی شهر محمدآباد مرکز شهرستان هامون قرار دارد.
اوشیدا در زبان پارسی میانه به معنی ابدی است. این کوه ذوزنقه‌ای شکل که نزد سه دین اسلام، مسیحیت و زرتشت مقدس است، از سنگ‌های بازالت سیاه رنگ تشکیل شده و با ارتفاع ۶۰۹ متر از سطح دریا، مانند جزیره‌ای در میان دریاچه هامون قرار دارد.
نقش معروف (اسوا _ استیکا) از جمله نقش‌های دیوارهای بنای کوه خواجه شهرستان هامون است. از عجایب کوه خواجه می توان به وجود آن در وسط بیابان بدون اینکه کوهی در کنارش باشد اشاره کرد. 

در اطراف این کوه تعداد زیادی آثارباستانی از دوران ساسانیان، اشکانیان و بقایای اماکن اسلامی و معبد بودایی باقی‌مانده‌است که شامل آثار باستانی کوه خواجه (کوه رستم)، مجموعه ی کاخها، قلعه کهک کهزاد، قلعه چهل دختر، قلعه سرسنگ، آرامگاه خواجه غلطان، ساختمان پیر گندم بریان، خانه شیطان، بناهای منفرد آرامگاهی و قبور اسلامی است و یکی از اثار تاریخی  مهم دین زرتشت و آتشکده های است. 

ادعا می‌شود قبر رستم دستان در بالای این کوه واقع شده است زیرا در محوطه بیرونی دژ آثار قبرهای اشکانی فراوانی وجود دارد. 

آثار تاریخی پیش از اسلام محوطهٔ تاریخی کوه خواجه شامل مجموعه ی کاخها، قلعه کهک کهزاد و قلعه چهل دختر می‌باشد. ارنست هرتسفلد در سالهای ۱۹۲۵ و ۱۹۲۹ میلادی با بررسی این مجموعه عنوان تخت جمشید خشتی را برای مجموعهٔ کاخها برگزید.

موقعیت جغرافیایی
اوشیدا کوه (خواجه ) در دهستان کوه خواجه بخش تیمورآباد شهرستان هامون در ۳۰ کیلومتری غرب شهر محمدآباد،  مرکز شهرستان هامون و در ۹ کیلومتری شهر علی‌اکبر قرار دارد برای رسیدن به اوشیدا کوه بایستی در جاده ی اصلی محمدآباد – زاهدان قرار بگیرید. در همان ابتدای جاده تابلوی راهنما راه را نشان می دهد. این جاده ابتدا به روستای سرسنگ و سپس به روستای ده لطف الله می رسد. فاصله ی روستای لطف الله تا اوشیدا کوه چیزی حدود سه کیلومتر است.

نگارگری های دیواری

ویرانه ها

جستارهای وابسته 
 آثار باستانی کوه خواجه (کوه رستم)
 دریاچه هامون
 سیستان
 قلعه کهک کهزاد
 قلعه چهل دختر
 آرامگاه خواجه غلطان

منابع 

 سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سیستان و بلوچستان، کوه خواجه (اوشیدا)
 
 

استان سیستان و بلوچستان
ایران پیش از اسلام
بناهای تاریخی شهرستان هامون
جاذبه‌های گردشگری استان سیستان و بلوچستان
زمین‌چهرهای استان سیستان و بلوچستان
ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان سیستان و بلوچستان
سیستان
قلعه‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
کوه‌های استان سیستان و بلوچستان
معماری ایرانی
مناطق مسکونی پیشین در ایران
محوطه‌های باستان‌شناختی در ایران
کوه‌های ایران
آثار ملی ایران
قلعه‌های ساسانیان