فرانک زاپا

فرانک وینسنت زاپا  (بیست و یک دسامبر ۱۹۴۰، بالتیمور، مریلند، ایالات متحده آمریکا - ۴ دسامبر ۱۹۹۳، لس‌آنجلس، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا) آهنگساز، نوازنده گیتار الکتریک و کارگردان فیلم آمریکایی بود؛ که حضوری بیش از
۳۰ ساله در حرفه خود داشت. زاپا در سبک‌های مختلفی از جمله راک، جاز، و موزیک کنسرت آهنگسازی کرده‌است. او همچنین فیلم و میوزیک ویدئو کارگردانی کرده
و تعدادی کاور نیز برای آلبوم‌های موسیقی نیز طراحی نموده‌است. زاپا در طول فعالیتش بیش از ۶۰ آلبوم در پوشش گروه مادرز آو اینونشن یا فعالیت تک‌نفره خود
منتشر کرد. او زمانی که نوجوان بود به آثار موسیقیدان‌های کلاسیک قرن بیستمی مانند ادگار وارز، ایگور استراوینسکی و آنتون وبرن و همچنین موسیقی ریتم اند بلوز دهه ۱۹۵۰ علاقه پیدا کرد. زاپا در همان دبیرستان شروع به نوشتن موسیقی کلاسیک کرد و هم‌زمان هم در گروه‌های ریتم اند بلوز درام می‌نواخت. او بعداً گیتار الکتریک را به عنوان ساز اصلی خود انتخاب کرد.

فرانک در سن هجده سالگی به گیتار دلبستگی یافت و نخستین گیتار زندگی اش را در سال ۱۹۵۷ هدیه گرفت. او بی‌آنکه از کسی کمک بگیرد، در نواختن گیتار چیرگیِ فراوان پیدا کرد. سپس، همه وقت خود صرف آموختن موسیقی سیمفونیک کرد و به آهنگسازی پرداخت. بسیاری از آثار او به دلیل تأثیراتی متفاوتی که از هنرمندان دیگر دریافت کرده غیرقابل دسته‌بندی بوده و اطلاق نام یک سبک خاص به آن‌ها دشوار یا ناممکن است. زاپا در آلبوم آغازینش ترسیدن!، که به همراه گروهش مادران خلاقیت آن را تهیه کرد، موسیقی راک اند رول را با بداهه‌نوازی‌های دستچین شده و انواع صداهای مختلف استدیویی ترکیب کرد. زاپا در آلبوم‌های بعدی‌اش همین رویه اکسپریمنتال و خلاقانه را ادامه داد، بدون در نظر گرفتن این موضوع که موسیقی‌اش جاز، کلاسیک یا راک باشد. اشعار او، که اغلب هم آمیخته با طنز بودند، نمای شمایل‌شکنی از فرایندها، ساختارها و جنبش‌های سیاسی و اجتماعی ارائه می‌دادند. او منتقد سرسخت جریان آموزشی دوره خود و مخالف مذاهب سازمان یافته بود و در مقابل از آزادی بیان، سیستم آموزشی نیمه شخصی، مشارکت سیاسی و لغو سانسور حمایت می‌کرد.

او یک هنرمند بسیار پرکار بود و توانست نظر بسیاری از منتقدان را نیز به آثارش جلب کند. آلبوم‌های او در برخی نقاط مانند اروپا توانست موفقیت‌های تجاری کسب کند اما او در تمام مدت فعالیتش به عنوان هنرمندی مستقل شناخته می‌شد. موسیقی زاپا همچنین تأثیرات بسیاری بر روی موسیقیدان‌ها و آهنگسازها گذاشت.

او در گفتگویی با مجله Rockwell چنین می‌گوید:
«بیشتر آهنگسازها کار خود را با گوش دادن به آلبوم‌های پیشکسوتان و الهام گرفتن از آن‌ها یادمی‌گیرند، ولی آن زمان که ما شروع به کار کردیم فقط چاک بری را داشتیم.»

حوالی سال ۱۹۶۳ فرانک زاپا به لس آنجلس رفت؛ وی در سال ۱۹۶۴ کار خود را با تشکیل گروه‌هایی بلوز-راک همچون Captain Glasspack,Muthers,Soul Giants، و His Magic Mufflers پی گرفت؛ گروهی که نامش اندکی بعد، به مادرز آو اینونشن (مادران نوآوری) تبدیل شد.

در ۴ دسامبرِ سال ۱۹۹۳، زاپا سرانجام پس از سه سال دست و پنجه نرم کردن با بیماریِ سرطان درگذشت و در بوستان گورستانِ یادمان‌های دهکده وست وود لس آنجلس به خاک سپرده شد.

باورها و سیاست

مواد مخدر 
به زعم زاپا، «مواد مخدر مشکلی به وجود نمی‌آورد، تا آن زمان که فرد مصرف‌کننده عملی انجام دهد که بر شما یا زندگیتان به گونه‌ای که شما نمی‌خواهید اثر گذارد؛ مانند خلبانی که به دلیل استفادهٔ مواد مخدر سقوط کند.» زاپا، بیشتر عمرش سیگار می‌کشید و منتقد سرسخت کمپین‌های ضد دخانیت بود.

در حالی که وی با مصرف مواد مخدر مخالف بود به نقدِ جنگ و درگیری بر سر مواد مخدر می‌پرداخت و آن را با ممنوعیت الکل مقایسه می‌کرد و بیان کرد که وزارت خزانه‌داری آمریکا از جرم‌زدایی و قانونی کردن مواد مخدر سود خواهد برد. وی بیان کرد «من باور دارم که مردم حق انتخاب سرنوشت خود را دارند؛ مردم مالک خودشان هستند. همچنین باور دارم که در دموکراسی دولت وجود دارد چراکه (و فقط تا زمانی که) شهروندان به آن یک مجوز موقتی جهت وجود می‌دهند- در ازای قولی که دولت از دردسر دور خواهند ماند. در دموکراسی، شما مالک دولت هستید، او مالک شما نیست.»

فرنک زاپا در توصیف دیدگاه‌های سیاسی خود، خود را «محافظه کاری عملی»، یا مستقل طبقه‌بندی کرد. او دوستدار دولت محدود و مالیات‌های کم بود؛ ولی همچنین می‌گفت که موافق دفاع ملی، تأمین اجتماعی و دیگر برنامه‌های فدرال است؛ ولی فقط اگر دریافت‌کنندگان چنان برنامه‌هایی مشتاق آن‌ها باشند و قادر باشند پولش را پرداخت کنند. او دوستدار سرمایه‌داری، کارآفرینی، و کسب و کار مستقل بود و می‌گفت موسیقیدانان می‌توانند از کسب و کار خود بیشتر دریافت کنند تا از جمع‌آوری حق‌العمل. او با کمونیسم مخالف بود و می‌گفت «نظامی که اجازه مالکیت را ندهد یک طراحی ناقص مهلک است.» برخی از ترانه‌ها مناظرات عمومی و مصاحبه‌های او در دههٔ ۱۹۸۰ منتقد جمهوری‌خواهان و سیاست‌هایشان، پرزیدنت رونالد ریگان، تلونجلیسم، و راست مذهبی بود و هشدار می‌داد دولت آمریکا در خطر تبدیل شدن به یک دین‌سالاری فاشیستی است.

ترانه‌شناسی

منابع 

۱- فرانک زاپا و مادران نوآوری، گردآوری و ترجمه: محسن کاس نژاد، انتشارات جود، تهران ۱۳۸۷

پیوند به بیرون 

 

آهنگسازان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
آهنگسازان کلاسیک معاصر
آهنگسازان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
آهنگسازان موسیقی کلاسیک سده ۲۰ (میلادی)
آهنگ‌سازان اهل ایالات متحده آمریکا
آهنگ‌سازان موسیقی کلاسیک معاصر اهل ایالات متحده آمریکا
اجراکنندگان موسیقی کلاسیک معاصر
افراد آمریکایی سیسیلی‌تبار
افراد آمریکایی عرب‌تبار
افراد آمریکایی فرانسوی‌تبار
افراد آمریکایی یونانی‌تبار
افراد پادکمونیست اهل ایالات متحده آمریکا
انسان‌گرایان اهل ایالات متحده آمریکا
اهالی اجوود، مریلند
اهالی اکو پارک، لس‌آنجلس
اهالی اونتاریو، کالیفرنیا
اهالی بالتیمور، مریلند
اهالی لان کاستر، کالیفرنیا
اهالی مریلند
بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
برندگان جایزه گرمی
برندگان جایزه یک عمر دستاورد گرمی
بی‌خدایان اهل ایالات متحده آمریکا
پادفرهنگ دهه ۱۹۶۰
پیاده‌روی مشاهیر هالیوود
پیشگامان سبک‌های موسیقی
تبلیغ‌نویسان
ترانه‌پردازان اهل کالیفرنیا
ترانه‌پردازان اهل مریلند
تنظیم‌کنندگان موسیقی اهل ایالات متحده آمریکا
تهیه‌کنندگان موسیقی اهل ایالات متحده آمریکا
تهیه‌کنندگان موسیقی اهل کالیفرنیا
تهیه‌کنندگان موسیقی اهل مریلند
چندنوازان اهل ایالات متحده آمریکا
خاک‌سپاری‌ها در گورستان مموریال پارک وست‌وود
خوانندگان اهل لس آنجلس، کالیفرنیا
خوانندگان اهل مریلند
خوانندگان راک اهل ایالات متحده آمریکا
خوانندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
خوانندگان مرد سده ۲۰ (میلادی)
خواننده-ترانه‌پردازان اهل ایالات متحده آمریکا
خواننده-ترانه‌پردازان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
درگذشتگان به علت سرطان پروستات
درگذشتگان به علت سرطان در کالیفرنیا
درگذشتگان به علت نارسایی کلیه
دموکرات‌های اهل کالیفرنیا
دموکرات‌های اهل مریلند
راه‌یافتگان به تالار مشاهیر راک اند رول
رده‌های با نام موسیقی‌دانان اهل ایالات متحده آمریکا
رهبران ارکستر اهل ایالات متحده آمریکا
سانسور در هنر
شوخی در موسیقی کلاسیک
صداپیشگان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
ضد فاشیست‌های اهل ایالات متحده آمریکا
طنزپردازان اهل ایالات متحده آمریکا
فرانک زاپا
فعالان آزادی بیان
فعالان اجتماعی اهل ایالات متحده آمریکا
فعالان بی‌خدایی
فیلم‌سازان تجربی اهل ایالات متحده آمریکا
فیلم‌سازان فراواقع‌گرا
کاپیتان بیفهارت
کامپانیایی‌تبارها
گیتارنوازان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
لیبرترین‌های اهل ایالات متحده آمریکا
منتقدان ساینتولوژی
منتقدان کاتولیسیزم
موسیقیدانان اهل کالیفرنیا
موسیقی‌دانان آمریکایی ایتالیایی‌تبار
موسیقی‌دانان آوانپاپ
موسیقی‌دانان آوانگارد اهل ایالات متحده آمریکا
موسیقی‌دانان اهل بالتیمور
موسیقی‌دانان اهل لس آنجلس
موسیقی‌دانان پاپ تجربی
موسیقی‌دانان پارودی
موسیقی‌دانان پراگرسیو راک
موسیقی‌دانان پروتوپراگ
موسیقی‌دانان تجربی اهل ایالات متحده آمریکا
موسیقی‌دانان جاز مرد
موسیقی‌دانان راک تجربی
موسیقی‌دانان فرانسوی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
موسیقی‌دانان کلاسیک اهل ایالات متحده آمریکا
موسیقی‌دانان کمدی اهل ایالات متحده آمریکا
نوازندگان گیتار آوانگارد
نوازندگان گیتار اهل کالیفرنیا
نوازندگان گیتار اهل لس آنجلس
نوازندگان گیتار اهل مریلند
نوازندگان گیتار بلوز اهل ایالات متحده آمریکا
نوازندگان گیتار پراگرسیو راک
نوازندگان گیتار جاز اهل ایالات متحده آمریکا
نوازندگان گیتار راک اهل ایالات متحده آمریکا
نوازندگان گیتار سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
نوازندگان گیتار سده ۲۰ (میلادی)
نوازندگان گیتار لید
نویسندگان اهل لس آنجلس، کالیفرنیا
هنرمندان ئی‌ام‌آی رکوردز
هنرمندان انجل رکوردز
هنرمندان ریکودیسک
هنرمندان فراواقع‌گرای اهل ایالات متحده آمریکا
هنرمندان موسیقی الکترونیک اهل ایالات متحده آمریکا
هنرمندان وارنر رکوردز
هنرمندان ورو رکوردز
خوانندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
موسیقی‌دانان جاز اهل کالیفرنیا
اهالی لورل کنیون، لس آنجلس