عبدالعلی دستغیب

عبدالعلی دستغیب (متولد ۱۶ آبان ۱۳۱۰)، ناقدِ ادبی، نویسنده و مترجم ایرانی، کارشناس ارشد فلسفه، با سابقهٔ تدریس در مدارس عالی و دانشسراها است. وی بیش از ۵۰ عنوان کتاب ترجمه یا تألیفی در زمینه‌های نقد ادبی و فلسفی، شعر نو و ادبیات فارسی، ترجمه‌های متعددی از فلاسفهٔ غربی؛ هگل، نیچه، راسل و دیگران را، در کارنامهٔ خود دارد.

وی پس از سال‌ها سکونت در تهران به شیراز بازگشته و هم‌اکنون ساکن زادگاه خویش است.

زندگی 
عبدالعلی دست‌غیب در ۱۶ آبان ۱۳۱۰ خورشیدی در شیراز به دنیا آمد. پدرش جواد، کارمند وزارت معارف (فرهنگ و آموزش و پرورش بعدی) در شهرستان‌های فیروزآباد و جهرم بود. عبدالعلی دست‌غیب تحصیلات ابتدایی و دوره اول متوسطه را در فیروزآباد و جهرم انجام داد. سپس وارد دانشسرای مقدماتی شیراز شد و پس از فراغت از تحصیل، به تدریس در دبستان‌های کازرون و نورآباد ممسنی پرداخت. وی پس از ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ به دلیل فعالیت سیاسی بازداشت شد و یک‌سال را در زندان شیراز گذراند. دست‌غیب پس از آزادی از زندان، به علت ممنوعیت از مشاغل دولتی، به کار در دفتر اسناد رسمی و روزنامه‌های محلی شیراز پرداخت و مدت سه سال نیز کارمند غیررسمی اداره بهداشت بود.

دست‌غیب در سال ۱۳۳۷ برای ادامه تحصیل به تهران رفت و وارد دانشسرای عالی شد. از گذراندن دورهٔ سه سالهٔ دانشسرای عالی در رشتهٔ فلسفه و علوم تربیتی، فوق لیسانس همین رشته را ادامه داد، اما به دلیل موانعی درس را رها کرد. از آن پس تا سال ۱۳۵۹ به تدریس ادبیات، نقد ادبی و جامعه‌شناسی هنر در دبیرستان‌ها، مدارس عالی و دانشسراهای مقدماتی در شیراز و تهران پرداخت. وی در سال ۱۳۵۹ به درخواست خود بازنشسته شد و از آن پس توانست وقت بیشتری را به مطالعه و نگارش اختصاص دهد.

عبدالعلی دست‌غیب از سال ۱۳۲۶ در روزنامه‌های شیراز همچون پارس و بهار ایران، و سپس در مجله‌ها و روزنامه‌های تهران همچون اطلاعات، کیهان، سخن، فردوسی، نگین، روشنفکر، امید ایران، پیام نوین، راهنمای کتاب، آینده، آدینه، کلک، کیهان فرهنگی، نیستان و ادبیات داستانی، مقاله‌ها و مطالب متعددی در زمینه‌های تاریخ، فلسفه، جامعه‌شناسی و هنر نوشته‌است.

از دست‌غیب نزدیک به چهل کتاب منتشر شده‌است. دست‌غیب در سال ۱۳۷۴ از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان منتقد نمونه برگزیده شد و لوح سپاس خدمات فرهنگی دریافت کرد. همچنین، در سال ۱۳۸۲ طی مراسمی در صدا و سیما، دست‌غیب به عنوان چهره ماندگار در رشته نقد ادبی شناخته شد و موفق به دریافت لوح تقدیر و جایزه گردید. در مراسم نکوداشتی که از سوی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی استان فارس برگزار شد، سومین نشان مفاخر این استان در دی ماه ۱۳۹۵ در مراسمی با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به وی اهدا شد.

فیلمِ مستند 
در سال ۱۳۹۴ مستندی با نام «این مرد نیچه نیست» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی سعید کشاورز از زندگی عبدالعلی دستغیب ساخته و در شیراز اکران عمومی شد.

آثار

نقد و پژوهش‌های ادبی و تاریخی 
 تحلیلی از شعر نو پارسی انتشارات صائب ۱۳۴۵
 شیوه نگارش نشر سپهر ۱۳۴۶
 پیام آوران عصر ما سورن کی‌یرکگور نیچه داستایفسکی کافکا نشر سپهر ۱۳۴۸
 سایه روشن شعرنو پارسی انتشارات فرهنگ ۱۳۴۸
 هنر و واقعیت مرکز نشر سپهر ۱۳۴۹
 نقد آثار شاملو نشر چاپار ۱۳۵۲
 نقد آثار غلامحسین ساعدی نشر چاپار
 هنرمند گذشته و آینده فرهنگی نشر آگاه ۱۳۵۲
 نقد آثار صادق چوبک نشر کانون پازند ۱۳۵۳
 فلسفه‌های اگزیستانسیالیسم نشر بامداد ۱۳۵۴
 نقد آثار محمدعلی جمال زاده نشر چاپار ۱۳۵۶
 نقد آثار کسروی انتشارات بازنده ۱۳۵۷
 هجوم اردوی مغول به ایران نشر علم ۱۳۶۷
 نقد آثار جلال آل احمد نشر ژرف ۱۳۷۱
 گرایشهای متضاد در ادبیات معاصر ایران نشر خنیا ۱۳۷۱
 فلسفه تاریخ هگل نشر بدیع ۱۳۷۳
 از حافظ به گوته نشر بدیع ۱۳۷۳
 نگاهی به مهدی اخوان ثالث انتشارات مروارید ۱۳۷۳
 به سوی داستان‌نویسی بومی نشر حوزه هنری (سوره مهر) ۱۳۷۶
 نقد آثار و اندیشه‌های داستان نویسان بزرگ غرب نشر پیام امروز ۱۳۷۷
 نقد آثار احمد محمود تهران ۱۳۷۸
 نقد آثار بزرگ علوی نشر ایما ۱۳۷۸
 نقد آثار محمود دولت‌آبادی نشر ایما ۱۳۷۸
 حافظ شناخت نشر علم دوره دو جلدی بی تا ۱۳۷۸
 نقد آثار صادق هدایت مرکز نشر سپهر
 فلسفه نیچه نشر پرسش ۱۳۷۹
 کالبد شکافی رمان فارسی نشر سوره مهر ۱۳۸۳
 در آینه نقد نشر حوزه هنری (سوره مهر)
 فرهنگ و تعهد نشر نوید شیراز ۱۳۸۵
 بنیادها و رویکردهای نقد ادبی نشر نوید ۱۳۸۵
 از دریچه نقد دوجلدی نشر خانه کتاب ۱۳۸۶
 مدرن و پسامدرن نشر داستانسرا ۱۳۸۷
 نقد آثار علی اکبر دهخدا نشر نوید شیراز ۱۳۹۰
 نقد ادبی و نوعیت متن نشر نوید شیراز ۱۳۹۰

ترجمه 
 گزیده شعر شاعران انگلیسی زبان. با محمود معلم. نشر روز ۱۳۴۷
 چرا مسیحی نیستم. اثر برتراند راسل. نشر فرهنگ ۱۳۵۱
 مرثیه‌های شمال. اثر آنا آخماتوا. نشر بابک ۱۳۵۴
 شامگاه بت‌ها. اثر نیچه. نشر سپهر ۱۳۵۷
 دجال. اثر نیچه. نشر پرسش ۱۳۷۶
 چهار سوار سرنوشت. اثر ویلیام هابن. نشر پرسش ۱۳۷۶ و ۱۳۸۴ (Four Prophets of Our Destiny: Dostoevsky, Kierkegaard, Nietzsche, and Kafka by: William Hubben)
 طوفان. اثر شکسپیر. با اسماعیل دولتشاهی. نشر پرسش ۱۳۷۴
 ۹۶۴۹۰۴۵۳۶۸  .هیدگر و شاعران. اثر ورونیک م فوتی. نشر پرسش ۱۳۷۶ 
 کارل مارکس. اثر دیوید مک‌للان. نشر پرسش ۱۳۷۹
 شوپنهاور. اثر تامس تافه. نشر پرسش ۱۳۷۹
 هر طور که بخواهید. اثر ویلیام شکسپیر. با اسماعیل دولتشاهی نشر نوید شیراز ۱۳۸۵
 فلسفه و حقیقت. دانیل بری زیل، یادداشت‌هایی با ویراستاری نیچه، نشر نوید ۱۳۸۵ شابک: ۹۶۴-۳۵۸-۲۶۲-۰

شعر 
 گل‌های تاریک/مجموعه شعر. نشر فرزین ۱۳۴۶
 تصویرهای رو به رو/دفتر شعر. نشر فرهنگ ۱۳۵۲

منابع

پیوند به بیرون 
 تقدیر به پاس تلاش در عرصه نقد ادبی، ترجمه آثار ادبی و نوشتن ۶۶ کتاب در زمینه‌های مختلف (خبرگزاری تسنیم)
 باید از نو شروع کنیم (روزنامه اعتماد)

 «نیما رفت... حالا نوبت دیگران است» گفتگو: جنگ ادبی رادیو فردا
 جنگ فرهنگی رادیو فردا، به مناسبت زادروز نیمایوشیج و برای بررسی آثار او و جایگاهش در ادبیات امروز ایران، به سراغ منتقدی ادبی رفت که از دهه چهل خورشیدی تا امروز...
 عبدالعلی دستغیب در وبگاه خواندنی‌های خوب (گود ریدرز) 
 عبدالعلی دستغیب - کتابخانه مجازی ادبیات. https://eliteraturebook.com › books 

افراد زنده
اهالی شیراز
برگزیدگان همایش چهره‌های ماندگار در ادب و فرهنگ
خاندان دستغیب
روزنامه‌نگاران ادبی اهل ایران
زادگان ۱۳۱۰
زادگان ۱۹۳۱ (میلادی)
مترجمان اهل ایران
منتقدان ادبی اهل ایران
نویسندگان مرد اهل ایران
نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
نویسندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران