شهرستان پاوه

شهرستان پاوه یکی از شهرستان‌های استان کرمانشاه در ایران است. مرکز این شهرستان، شهر پاوه است.

زبان مردم شهر پاوه همچون سایر شهر های استان کرمانشاه کُردی است و مردم این شهر به گویش های هورامی و سورانی تکلم می کنند.

موقعیت جغرافیایی 
شهرستان پاوه از شمال با شهرستان سروآباد و از شرق با شهرستان کامیاران در استان کردستان، از جنوب شرقی با شهرستان روانسر، از جنوب با شهرستان جوانرود و از غرب با مرز عراق همسایه است. 

این شهرستان در فاصله ۱۱۵ کیلومتری شمال غرب شهر کرمانشاه و ۱۶۵ کیلومتری جنوب غربی شهر سنندج قرار دارد.

تقسیمات کشوری 
شهرستان پاوه شامل ۳ بخش، ۵ دهستان و ۵ شهر به شرح زیر است:

شهرستان پاوه

جمعیت 
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان پاوه برابر ۶۰،۴۳۱ نفر بوده‌است.

گردشگری 
شهرستان پاوه با آب و هوای دلپذیر و باغات سرسبز از پتانسیل‌های زیادی برای جذب گردشگر برخوردار است. روستاهای نسمه، شمشیر، خانقاه و هجیج، شهر پلکانی پاوه و نودشه، سد داریان، منطقه گردشگری میگوره باینگان، غار سنگی حسین کوهکن و روستاهای مرزی کیمنه، بیرواس و هانی‌گرمله با طبیعتی بکر و دست‌نخورده از جمله مناطق گردشگری شهرستان پاوه است.

از اواخر دهۀ ۱۳۸۰ برنامه‌ریزان اقتصادی دولت تلاش کردند تا اقتصاد شهرستان پاوه به جذب توریست وابسته شود. برنامۀ افزایش سهم توریسم در معیشت مردم مبتنی بر توریسم روستایی بود و در این میان ۱۰ روستای داریان، شمشیر، هجیج، خانقاه، گلال، دشه، شرکان، ساتیاری، تین و زردویی را بیش از همه هدف قرار داد. بر اساس این برنامه اقامتگاه‌های بومگردی در شهرستان پاوه راه‌اندازی شد. همچنین تا ابتدای آبان ۱۴۰۰ به نزدیک به ۵۰ خانۀ مسافر نیز در سطح شهرستان مجوز تأسییس داده شده‌است و علاوه بر آن نزدیک به ۶۰ واحد اقامتی نیز بدون مجوز مشغول فعالیت بوده‌اند.

قابلیت‌های گردشگری شهرستان پاوه 

شهرستان پاوه و منطقه هورامان به دلیل داشتن جاذبه‌های فراوان طبیعی و تاریخی، قابلیت جذب گردشگران داخلی و خارجی بسیاری را داشته و از پتانسیل‌های خوبی در این زمینه برخوردار می‌باشد. از دیدنی‌های این منطقه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
 کوه‌های سر به فلک کشیده شاهو با ارتفاع ۳۳۹۰ متر و آتشگاه با ارتفاع۲۳۸۹ متر
 غارهای دیدنی و وسیع، مانند غار قوری قلعه (بزرگ‌ترین غار آبی آسیا و جز شکیل‌ترین غارهای جهان)
 رودخانه بزرگ سیروان و دره‌های عمیق امتداد آب این رودخانه.
 چشمه بزرگ آب معدنی بل «منسوب به یکی از خدایان آب بابلی‌ها» که محل خروج این آب جایی زیبا و دیدنی در روستای هجیج است.
 آثار باستانی نظیر باقی‌مانده دومین آتشکدهٔ بزرگ ایران (کوه آتشگاه) در دوره پیامبر زردشت که ۷۵۰ سال قبل از اسلام فعال بوده‌است.
 جاده کمربندی (درنیشه) که نمای پاوه را همچون بوم نقاشی به نمایش می‌کشد.
 پارک زیبا و تفریحی کویمکال.
 تفرجگاه بسیار زیبای (ویمیر) واقع در دامنه کوه شاهو.
 منطقه گردشگری دالانی با طبیعتی زیبا و بکر واقع در بخش نودشه.
 سد زیبای داریان که بر روی رودخانه خروشان سروان بسته شده و مناظر بدیعی را ایجاد نموده‌است.
 آرمگاه سید عبیدالله برادر تنی علی بن موسی الرضا (ع) واقع در روستای هجیج.
 آرامگاه سلطان اسحاق واقع در روستای شیخان.
 قلعه‌های پاسگه واقع در بین راه پاوه به دشه. بقایای این قلعه باستانی بر روی تپه‌ای در کنار جاده پاوه به دشه دیده می‌شود.
 قلعه دژ یا (قه لا دزی) متعلق به دورة ساسانی است که بر بلندای شهر پاوه ساخته شده وبقایای آن موجود است.
 مسجد جامع پاوه که بر بقایای آتشکده‌ای از دوران ساسانی ساخته شده‌است و بنای آن را به عبدالله بن عمر فرزند عمربن خطاب نسبت می‌دهند.
 آتشگاه که ویرانه‌های آتشکده‌ای زرتشتی بر بالای کوه آتشگاه در جنوب شهر پاوه است. مقبره امامزاده سیدمحمود اصفهانی متعلق به دورة صفویه واقع در جاده سراب هولی.
 پاوه و هورامان چنان دارای طبیعت بکر و زیباییست که جای جای آن را می‌توان منطقه تفریحی قلمداد کرد مناطقی همچون تفرجگاه‌های سریاس و دالانی و نویجر و سیروان و کوسه هجیج و سلطان اسحاق که هر ساله هزاران نفر را از مناطق دیگر به این شهرستان می‌کشاند.

واما از مناطق دیدنی و تفریحی شهر پاوه می‌توان به مکانهای ذیل اشاره کرد:
 ییلاق بسیار زیبای ویمیر
 سراب هولی
 جاده گردشگری در نیشه
 ییلاق سردره
 پارک طبیعی کویمکال
 دره خانقاه وگلال

صنعت 
ساخت کارخانۀ نوشابه‌سازی ترزه تولیدکنندۀ نوشابه با نشان تجاری «پرژه» طی سال‌های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۰ با سرمایه‌گذاری ۳/۵ میلیارد تومان انجام شد و در سال ۱۳۹۱ فعالیت خود را با ۱۸ کارگر در شهرک صنعتی پاوه آغاز کرد. فعالیت این کارخانه پس از مدتی کوتاه به دلیل بدهی به بانک ملت، توقیف و فعالیت آن متوقف شد و کارخانه نیز توسط بانک ملت توقیف شد.

علاوه بر این در شهرک صنعتی پاوه ۵ واحد فعال وجود دارد که ۳ واحد از این میان در زمینۀ تولید بتن آماده و تیرچه بلوک فعالیت می‌کنند.

منابع 

 اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران ۱۳۸۳.

شهرستان پاوه
پاوه