اوژن یونسکو

اوژن یونسکو (:fr:Eugène Ionesco) (زاده ۲۶ نوامبر ۱۹۰۹ – درگذشته ۲۸ مارس ۱۹۹۴) نمایش‌نامه‌نویس و نویسنده فرانسوی با اصلیت رومانیایی بود. او در سال ۱۹۷۰ به عضویت فرهنگستان فرانسه درآمد. او را بارزترین نماینده تئاتر آوانگارد فرانسه می‌نامند.

کتاب‌شناسی 
 صندلی‌ها (۱۹۵۲) ترجمه احمد کامیابی مسک
 کرگدن (نمایش‌نامه) (۱۹۵۹) شش ترجمهٔ متفاوت به ترتیب تاریخی از جلال آل احمد، پری صابری، مدیا کاشیگر، احمد کامیابی مسک، سحر داوری، محمد حیاتی
 شاه می‌میرد (۱۹۶۲) ترجمه احمد کامیابی مسک؛ سحر داوری
 مکبت (یونسکو)|مکبت  (۱۹۷۲)
 عابر هوایی ترجمه سحر داوری
 آوازخوان طاس: ضد تئاتر، ترجمه محمدتقی غیاثی، ویرایش جدید، تهران: فرهنگ جاوید، ۱۳۹۵.
 آوازه‌خوان طاس ترجمه داریوش مهرجویی
 آدم‌کش
 درس ترجمهٔ داریوش مهرجویی
 دختر دم‌بخت، ۵ مقاله ۳ نمایشنامه، ترجمه محمدتقی غیاثی، تهران: کتاب نمونه، ۱۳۵۱.
 پاره یادداشت‌ها (1967)(Journal en miettes)، ترجمه مژگان حسینی روزبهانی، نشر مرکز. این کتاب مجموعه یادداشت‌های شخصی نویسنده است. یونسکو در این یادداشت‌ها، در کنار موضوعات گوناگون به خواب‌ها و تحلیل خواب‌هایش پرداخته، که از آنها در خلق بعضی نمایشنامه‌ها مانند «مردی با چمدان‌هایش» بهره گرفته‌است.
 بازی‌های کشتار همگانی ترجمه احمد کامیابی مسک و مونا عماد
 مردی با چمدانهایش ترجمه احمد کامیابی مسک
 بداهه گوی آلما ترجمه احمد کامیابی مسک
 پنج نمایشنامهٔ کوتاه ترجمه احمد کامیابی مسک
  ماجرای آلما یا آفتاب‌پرست چوپان (یک نمایشنامهٔ فی البداهه) مترجم اسماعیل کرم نژاد. انتشارات برگ (حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی) سال انتشار ۱۳۷۸

 در ایران 
بیشتر آثار یونسکو به پارسی ترجمه شده‌است. مترجمین آثار یونسکو اغلب از نویسندگان و هنرمندان مشهور ایرانی بوده‌اند. بهمن محصص، جلال آل احمد، داریوش مهرجویی، احمد کامیابی مسک و پری صابری از آن جمله‌اند. مشهورترین نمایش‌نامهٔ یونسکو کرگدن‌ها یا کرگدن است. این نمایشنامه را جلال آل احمد نخستین بار ترجمه کرد. مترجم‌های متأخرتر پری صابری (برای اجرای حمید سمندریان) و مدیا کاشیگر می‌باشند. ترجمه‌ای دیگر از احمد کامیابی مسک، از دوستان یونسکو است که انتشارات دانشگاه تهران در سال ۲۰۰۶ میلادی چاپ کرده‌است. این کتاب ترجمهٔ داستان کوتاه «کرگدن‌ها» را نیز شامل می‌شود که پیش تر ابوالحسن نجفی به پارسی برگردانده بود. کامیابی مسک نام نمایشنامه را «کرگدن‌ها» ترجمه کرده که نسبت به برگردان مترجمین پیشین («کرگدن») درست‌تر می‌باشد. سحر داوری نیز این اثر را به پارسی برگردانده که در مجموعه آثار یونسکو به ترجمهٔ داوری در انتشارات تجربه چاپ شده بود؛ اما همینک آثار یونسکو توسط انتشارات بیدگل که شامل نمایشنامه‌های کرگدن، عابر هوایی و شاه می‌میرد هست، منتشر می‌شود؛
نمایشنامه‌های درس و آوازخوان طاس هم با ترجمه داریوش مهرجویی توسط نشر هرمس به چاپ رسیده‌اند.

این نمایش با نام «کرگدن» بارها به پارسی در ایران روی صحنه رفته. از نخستین اجراها می‌شود اجرای حمید سمندریان در ۱۳۵۰ و از نوترین‌ها اجرای فرهاد آئیش در ۱۳۸۷ را نام برد.

فیلم مستندی نیز با نام کرگدن‌ها و ناکرگدن‌ها'' به کارگردانی محسن زمانی به این نمایش و ارتباط یونسکو و ایدئولوژی آلمان نازی می‌پردازد.

پانویس

منابع 

 The Theatre of the Absurd, by Martin Esslin, Vintage Press, 2004
 Eugene Ionesco's "The Bald Soprano": A Study Guide from Gale's "Drama for Students"The Gale Group Press, 2002

پیوند به بیرون 

 اطلاعات در کتابخانهٔ ملی فرانسه BNF
 وبگاه رسمی
 

اعضای فرهنگستان فرانسه
افراد رومانیایی فرانسوی‌تبار
افراد رومانیایی یونانی‌تبار
اهالی ستیئا
تئاتر پوچی
تولدستیزان
دانش‌آموختگان دانشگاه بوخارست
درگذشتگان ۱۹۹۴ (میلادی)
دریافت‌کنندگان پور لو مریت (نشان غیرنظامی)
دریافت‌کنندگان جایزه اورشلیم
دور از وطن‌های اهل رومانی در فرانسه
رومانیایی‌تبارهای اهل فرانسه
زادگان ۱۹۰۹ (میلادی)
مدفونان در گورستان مونپارناس
منتقدان ادبی اهل فرانسه
نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل رومانی
نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
نویسندگان اهل رومانی در فرانسوی
یونانی‌تبارهای اهل فرانسه