دانشگاه سیستان و بلوچستان

دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه مادر و قطب علمی منطقه جنوب شرق کشور می‌باشد که یکی از مجهزترین دانشگاه‌های سراسر کشور است. با سازه های جدید و معماری نوینی که طی چند سال اخیر اتخاذ شده،این دانشگاه یکی از زیباترین دانشگاه های آسیا لقب گرفته است.

تاریخچه 
این دانشگاه فعالیت خود را از سال ۱۳۵۳ تحت عنوان دانشگاه بلوچستان با گشایش رشتهٔ راه و ساختمان در قالب دانشکده فنی و مهندسی در شهر زاهدان آغاز کرد. سپس در سال ۱۳۵۶ دانشکده دریانوردی و علوم دریایی چابهار تأسیس شد و در سال‌های ۱۳۶۵و ۱۳۶۸ به ترتیب دانشکده‌های علوم پایه و کشاورزی زابل شروع به کار نمود. سرانجام در سال۱۳۷۰ پیرو مصوبهٔ شورای گسترش آموزش عالی مبنی بر ادغام دانشگاه‌های تربیت معلم شهرستان‌ها در دانشگاه‌های محلی، دانشگاه تربیت معلم زاهدان با دارا بودن بیش از ۲۰۰۰ دانشجو در ۹ رشته/ گرایش با دانشگاه سیستان و بلوچستان ادغام شد. رشته‌های علوم پایه دانشگاه تربیت معلم زاهدان به دانشکده علوم دانشگاه سیستان و بلوچستان پیوستند و رشته‌های علوم انسانی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی را تشکیل دادند. یکی از افتخارات این دانشگاه در طول مدت فعالیتش ایجاد شاخص‌ها و توانمندی‌های لازم در جهت ایجاد دانشگاه‌های مستقل زابل و دریانوردی و علوم دریایی چابهار است، به طوری که در سال ۱۳۷۷ دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی زابل و در سال ۱۳۸۱ دانشکده دریانوردی و علوم دریای چابهار به عنوان «دانشگاه زابل»، و «مرکز آموزش عالی دریانوردی و علوم دریایی چابهار» مستقل شدند.

تعداد رشته 
رشته / گرایش‌های این دانشگاه در حال حاضر در مقاطع مختلف روزانه، شبانه جمعاً ۱۶۵رشته گرایش است که از این تعداد۵۰ رشته / گرایش در مقطع کارشناسی ارشد ۱۹ رشته گرایش در مقطع دکتری است.

دانشکده‌ها 

این دانشگاه دارای ۱۲ دانشکده، یک مرکز آموزش عالی ،۵ پژوهشکده ، یک مجتمع آموزشی و یک دانشکده اقماری به شرح زیر است:
 دانشکده مهندسی شهید نیکبخت
 دانشکده علوم پایه- سازمان مرکزی
 دانشکده ادبیات و علوم انسانی- تربیت معلم سابق
 دانشکده اقتصاد و علوم ادارای- ساختمان بعثت
 دانشکده هنر و معماری
 دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی-ساختمان کمال
 دانشکده تربیت بدنی
 دانشکده برق و کامپیوتر
 دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی-ساختمان کمال طبقه سوم
 دانشکده کشاورزی ومنابع طبیعی (سراوان)
 دانشکده الهیات
 دانشکده ریاضی
دانشکده صنعت و معدن (شهرستان خاش)

پژوهشکده‌ها 
 پژوهشکده علوم زمین و جغرافیا
 پژوهشکده مطالعات شبه‌قاره و آسیای جنوبی
 پژوهشکده معدن (درشرف تأسیس)
 پژوهشکده نانوفناوری
 مرکز پژوهشی سیستم‌های فازی

تعداد دانشجویان 
تعداد دانشجویان این دانشگاه در مقاطع مختلف تحصیلی شامل کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری بیش از ۱۷ هزار نفر و تعداد دانش آموزان در مقاطع مختلف نزدیک به۲۰۰۰۰ نفر است.
این دانشگاه دارای هیئت امناء مستقل است و با توجه به احراز شاخص‌های لازم جهت ایجاد هیئت ممیزه مستقل، از طرف وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در سال ۱۳۸۴ هیئت ممیزه مستقل این دانشگاه نیز تأسیس شد.

فارغ التحصیلان برجسته 
لازم است ذکر شود که پروفسور آرین قلی پور عضو هیئت علمی تمام وقت دانشگاه تهران و مؤلف کتاب‌های بسیاری در حوزه مدیریت و چهره برجسته این رشته از فارغ التحصیلان دانشگاه سیستان و بلوچستان می‌باشد.

استادان نامدار 
این دانشگاه در رشته‌های مختلف علوم پایه، مهندسی و علوم انسانی از استادان مختلفی برخورداراست که بعضی از اعضای هیئت علمی آن به مرتبه استادی بعضی به دانشیاری نایل شده‌اند. می‌توان از استادان به نام این دانشگاه به پروفسور احمد اکبری /پروفسور عظیمی/ پروفسور علی اکبر گلچین/ پروفسور رحمت‌الله لشکری پور /پروفسور غلامرضا رضایی /مرحوم پروفسور خشنودی/پروفسور آتشی و دیگر استادان به نام دیگر و همچنین استادان مدعو به نام که مشغول تدریس در این دانشگاه هستند نیز می‌توان به دکتر رضا تهرانی (استاد مدیریت دانشگاه تهران به عنوان استاد مدعو دانشگاه)/ دکتر بهلول علیجانی (چهره برجسته جغرافیا و استاد مدعو دانشگاه) و پروفسور یزدی فر از دانشگاه شیفلد در رشته حسابداری نیز اشاره کرد.

رتبه 
مرتبه این دانشگاه در سال ۱۳۸۴ براساس ۲۶ شاخص تعیین شده از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از دانشگاه «در حال توسعه» به دانشگاه «توسعه‌یافته» ارتقا یافت و ای رتبه دانشگاه شد.
در حال حاضر دانشگاه سیستان و بلوچستان از نظر تشکیلاتی جزو دانشگاه‌های ردیف (الف) دانشگاه‌های کشور است.
این دانشگاه در سال ۱۴۰۱ بین حدود ۴۷۷ دانشگاه دولتی، علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه پیام نور و… در ردیف ۱۶ دانشگاه‌های ایران است.

فعالیت‌های بین‌المللی 
این دانشگاه در عرصه فعالیت‌های بین‌المللی توانسته‌است اقدامات زیر را به انجام برساند:

تفاهم نامه‌ها 

 امضا تفاهم نامه با دانشگاه توکیو ژاپن در سال ۱۳۷۶
 امضا تفاهم نامه با دانشگاه جواهر لعل نهرو در سال ۱۳۸۱
 امضا تفاهم نامه با دانشگاه بلوچستان پاکستان جمهوری اسلامی پاکستان در سال ۱۳۸۲
 امضا تفاهم نامه با دانشگاه فناوری اطلاعات و علوم مدیریتی بلوچستان جمهوری اسلامی پاکستان
 یادداشت همکاری با سازمان تبادلات علمی آلمان در سال ۱۳۸۴
 یادداشت همکاری با دانشگاه هامبورگ آلمان در سال ۱۳۸۳
 موافقت نامه همکاری با گروه زبان‌شناسی دانشگاه اپسالای سوئد در سال ۱۳۸۳
 یادداشت همکاری یا گروه آناتومی و بیولوژی سلولی دانشگاه مک گیل کانادا در سال ۱۳۸۵
 امضا تفاهم نامه با دانشگاه کراچی
 امضا پیش‌نویس تفاهم امه با دانشگاه دهلی
 امضا تفاهم نامه با دانشگاه ولونگونک استرالیا
 امضا تفاهم نامه با دانشگاه بلوچستان پاکستان

برگزاری دوره‌های تحصیلی مشترک 
 دکتری زمین‌شناسی با دانشگاه پیشاور پاکستان
 دکتری آمار با دانشگاه لاهور پاکستان
 دکتری زبان‌شناسی با دانشگاه اپسالای سوئد
 ایجاد کرسی‌های زبان‌شناسی در دانشگاه اپسالای سوئد و هامبورگ آلمان

عضویت در مجامع علمی بین‌المللی 
 عضویت در اتحادیه جهانی دانشگاه‌ها
 عضو کمیته علوم تکنولوژی کشورهای اسلامی
 عضو کمیسیون علوم و تکنولوژی برای توسعه پایدار در آسیای جنوب شرق

انتشار مجلات علمی و پژوهشی 
 انتشار دو مجله علمی پژوهشی و توسعه و مجله علمی - پژوهشی سیستم‌های فازی که مجله سیستم‌های فازی در ردیف مجلای ISI بوده و به زبان لاتین منتشر می‌شود. از دیگر مجلات علمی - پژوهشی این دانشگاه می‌توان به مجله جغرافیا و توسعه، مجله پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام، مجله نانو و مجله علوم تربیتی و روانشناسی، مجله علوم مهندسی، مجله اقتصاد و مدیریت، مجله زبان و آموزش زبان انگلیسی، مجله باستان‌شناسی مجله پژوهش‌های ادب غنایی و مجله شبه قاره هند (ویژه ادبیات) اشاره نمود.

رؤسای دانشگاه

سرود رسمی دانشگاه 
از بلندای قاف کوه خدا / تا ستیغ آتشفشان تفتان

می ترواد انوار سبز روشنی/ بر جبین دانشگاه سیستان و بلوچستان

از شکوه دیرینه تو سربلند / میهن شکفته در بر شهیدان

در پناه قرآن

طره زد چو گل از کرانه امید / سرزمین دریا تباران ای ایران

منابع 

 تاریخچه دانشگاه زاهدان در سایت رسمی دانشگاه

پیوند به بیرون 

 وبگاه نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه سیستان و بلوچستان
 وبگاه انجمن علمی دانشجویی گروه مهندسی عمران دانشگاه سیستان و بلوچستان (ساختار)
 وبگاه دانشجویان سخت‌افزار دانشگاه سیستان و بلوچستان
 وبگاه دانشگاه ولایت

 
آموزش در استان سیستان و بلوچستان
بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۴ (میلادی) در ایران
دانشگاه‌های ایران
دانشگاه‌های دولتی وزارت علوم ایران
دانشگاه‌های زاهدان
نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۴ (میلادی)

درگاه:بلوچستان
ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان سیستان و بلوچستان
زاهدان