آباده طشک

آباده طشک شهری در استان فارس و مرکز شهرستان بختگان است. دریاچه‌های طشک و بختگان در نزدیکی این شهر قرار دارند. بخش آباده طشک در سال ۱۳۹۸ با جدا شدن از شهرستان نی‌ریز تبدیل به شهرستان شد.

پیشینه 
آباده طشک در سده‌های سوم و چهارم هجری قمری جزء ناحیه بُرم بوده و در بیشتر منابع، «روستای عبدالرحمن» نامیده شده‌است. در کتاب الخراج و صناعة الکتابة از آباده با عنوان «قریه عبدالرحمن» در مسیر شیراز به اصطخر یاد شده‌است. اصطخری در معرفی برم و توابع آن، گفته‌است:

همچنین در ادامه از چاه بسیار عمیقی در روستای عبدالرحمان خبر داده و گفته‌است که این چاه در طول سال خشک است، مگر در زمان معینی از سال که آب از آن می‌جوشد و بر سطح زمین جاری می‌شود تا آنجا که آسیایی را می‌چرخاند. مردم از آن بهره می‌برند و در آبیاری مزارع و غیره از آن استفاده می‌کنند و پس از آن می‌خشکد. چشمه چاه عبدالرحمن کنونی، واقع در ۹ کیلومتری شمال روستای خواجه جمالی، شاید بی‌ارتباط با این چاه نباشد.

ابن حوقل، جیهانی و مقدسی نیز از آن نام برده و تقریباً همان مطالب پیشین را نقل کرده‌اند. مقدسی چاه ده عبدالرحمان را نظیر چاه ایوب نزدیک موطنش، بیت‌المقدس، دانسته‌است. در کتاب حدود العالم در برشمردن شهرک‌های میان اصطخر و کرمان، از آباده یاد شده‌است.
در سده پنجم هجری در کتاب فارسنامه ابن بلخی دربارهٔ آباده به این مطلب اشاره شده‌است:

آباده در زمان سلجوقیان، قلعه‌ای مستحکم داشته که با آلات حرب و آب انبارهای بزرگ مجهز بوده‌است. حمداللّه مستوفی نیزدر سده هشتم هجری قمری آباده را شهرکی با قلعه استوار و هوای معتدل خوانده و گفته‌است:

در فارسنامه ناصری که مربوط به دوران قاجار است از آباده بدین صورت یاد شده‌است:

جغرافیا

موقعیت 

شهرستان بختگان به مرکزیت آباده طشک در ساحل شرقی دریاچه‌های طشک و بختگان و جنوب کوه‌های ول (مرتفع‌ترین قله دال نشین با ارتفاع ۳۱۹۱ متر) کوه خان، کوه سفید و … واقع شده‌است و از شمال به شهرستان‌های سرچهان ، و خاتم (استان یزد) از جنوب به شهرستان‌های استهبان و از مغرب به شهرستان ارسنجان و از شرق به شهرستان نی ریز محدود می‌شود.

پوشش گیاهی 
اکثر کوه‌های این منطقه دارای پوشش طبیعی خوبی می‌باشند و درختانی از قبیل، بادام کوهی، بنه، کیکم، ول، گز، کلخنگ، کل، شن و درختچه‌های هوم، دربنه، گیز، زرشک و بوته‌های ریواس، جاشیر، آویشن، کتیرا و غیره در این منطقه وجود دارند.محل اصلی این گیاهان در روشن کوه خواجه جمالی قرار دارند

جمعیت 
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهر آباده طشک در سال ۱۳۹۵ برابر با ۷٬۳۷۹ تن بوده‌است. از طوایف مشهور آباده طشک(بختگان) می‌توان « لشنی هاو فرزندان علیرم خسروی غیر از ابلحسن و جواد و پویا و امید و ارین و عارف » را نام برد که فارس زبان هستند و با گویشی تقریباً مشابه هم از زبان پارسی سخن می‌گویند.

دانشگاه‌ها 
 دانشگاه آزاد اسلامی واحد آباده طشک
 دانشگاه پیام نور آباده طشک

اقتصاد 
اقتصاد شهرستان به مردمان روستای خواجه جمالی و معادن  و رودهای بالا دست است
شغل اکثر مردم آباده طشک کشاورزی، دامداری و معدن‌کاری می‌باشددر روستای خواجه جمالی. آباده طشک از قطب‌های کشاورزی و معدنی منطقه است. شهرک صنعتی آباده طشک با ۸۶ هکتار مساحت از مراکز صنعتی این شهرستان است.

محصولات کشاورزی 
آباده طشک دارای محصولات باغی از قبیل پسته، انار، بادام، زیتون، هلو، زردآلو، گردو، آلو، آلو بخارا دیم، شلیل، سیب، انگور و غیره می‌باشند و محصولات کشاورزی آن نیز گندم، جو، ذرت، ترتی کالر، ارزن، منداب، کنجد، گوجه فرنگی، خیار سبز، لوبیا، عدس، نخود و غیره می‌باشند.

صنایع دستی 
با وجود زندگی روستایی و عشایری این منطقه دارای صنایع دستی فراوان از قبیل: قالیبافی، گلیم بافی، جاجیم بافی، حرمی بافی، شیرکی بافی، خورجین بافی، گیوه بافی، لوده بافی، طناب بافی، شال و جوراب بافی، لتف بافی (سیاه چادر عشایر) فعال بوده و تولید می‌شود.

معادن 
آباده طشک از قطبهای معدنی فارس و کشور می‌باشد. وجود دو مجتمع سنگ چینی تنگ حنا و چاه سوارآغا بزرگترین مجتمع سنگ چینی خاورمیانه و معادن دیگری مثل کرومیت خواجه جمالی، منگنزخواجه جمالی، منژیت آهن، سولفات و گچ، سیلیس و غیره باعث شده این منطقه از قطب‌های معدنی باشد.

مراکز درمانی 
 بیمارستان امام هادی
 مرکز جامع سلامت شهری آباده طشک

مکان‌های دیدنی 

 خواجه جمالی
 پارک ملی حیات وحش بختگان
 تنگه جزین
 بناب

پارک ملی بختگان 
پارک ملی بختگان با وسعت بیش از ۳۰۰ هزار هکتار در فاصله ۱۵ کیلومتری آباده طشک واقع شده و متشکل از دریاچه بختگان و جزیره نرگس است که  با پوشش گیاهی متنوع و گونه‌های متفاوت جانوری و پرندگان مهاجر از جمله فلامینگو، پلیکان، درنا، اردک و غاز وحشی مکانی مناسب جهت بازدید گردشگران می‌باشد.

منابع 

شهرهای استان فارس
شهرهای شهرستان بختگان
مقاله‌های خرد جغرافیای نی‌ریز
مناطق مسکونی در شهرستان نی‌ریز