جزوان (زنجان)

روستای گیزوان (جزوان)

این ده قدیم‌النسق است و سی دو خانوار سکنه دارد و محصول آن غله ٔ دیمی و آبی است و رودخانه‌ای از میان دره میگذرد که زراعت قریه را مشروب میسازد و رودخانه ٔ قزل اوزن هم از یک سمت قریه جاریست که قسمتی از زراعت چَلتک گندم یونجه و محصولات باغی همچون انار زیتون و زرد آلو را سیراب می کند . این روستا از لحاظ منطقه و آب هوایی به شهرستان  طارم  شبیه است از طرفی به روستای  خلخال نزدیک است همچنین این روستا مزرعه‌ای دارد موسوم به شور ییلاق که چشمه سارها دارد که اهالی برای ییلاق به آنجا میروند وباغات و جنگل بسیار دارد و شغل اکثر اهالی کشاورزی و دامداری است. (از مرآت البلدان ج ۴ ص ۲۲۷). در فرهنگ جغرافیایی این ده جزو دهستان زنجان رود از بخش حومه ٔ شهرستان زنجان محسوب گشته و سکنه ٔ آن ۱۳۱ تن نوشته شده‌است. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۲).

زبان مردم ترکی آذربایجانی است. اکنون نیز اهالی منطقه عنوان 'گیزوان' را برای نام این روستا بکار می‌برند، مانند زنگان که مردم زنجان برای شهر خود بکار می‌برند. از آرامستان‌های موجود در این روستا می‌توان به تاریخ کهن آن پی برد. از آنجا که دارای قبرستانی است نسبتاً بزرگ که برای مسلمانان نمی‌باشد و قبل از ورود اسلام به ایران این روستا بوده‌است.

محدوده روستا نسبتاً بزرگ می‌باشد زیرا روستاهای همسایه بعداً شکل گرفته‌اند به طوری که ییلاق اهالی(Shor yaylaq) که دهخدا از آن نام برده کیلومترها از ده فاصله داشته و در نزدیکی روستای کلهین می‌باشد.
روستا به صورت طولی و نیز به صورت پلکانی می‌باشد. طول روستا با پای پیاده در بیش از یک ساعت طی می‌شود. از اوایل تیر تا اواسط پاییز اهالی برای کاشت محصول و باغبانی در باغها زندگی می‌کنند و مابقی سال را در محل متمرکز روستا زندگی می‌کنند.
در انتهای روستا نزدیک به رود قزل اوزن یک آسیاب آبی بزرگ وجود داشت که حکایت از تمدن روستا در گذشته را دارد به طوری که خرابه‌های مسکونی در اطراف رود قزل اوزن این را تأیید می‌کند. همچنین می توان به قز قلعسه اشاره کرد که یکی از کهن ترین مکان ها است.

این روستا به تازگی از نعمت برق و هم چنین آبگرمکن خورشیدی بهره مند شده . یکی از مشکلات روستاییان نبود مدرسه،نبود مرکز بهداشت و همچنین اوضاع بد جاده این روستا است

این روستا از چهار قوم محمدی ، اسماعیلی و الماسی و کاظمی تشکیل شده.

منابع:

1- معنی جزوان در لغت نامه دهخدا

نگارخانه 

روستاهای شهرستان زنجان