بختیار علی

بختیار علی محمد   از رمان‌نویسان، شاعران و مقاله‌نویسان فعال معاصر کرد عراق است.

زندگی 
بختیار علی نویسنده، شاعر، مقاله‌نویس معاصر کرد در سال ۱۹۶۰ در سلیمانیه عراق زاده شد و ۳۶ سال بعد، در سال ۱۹۹۶ به آلمان مهاجرت کرد.

فعالیت ادبی 
بختیار علی تاکنون آثاری چون «مرگ تک‌فرزند دوم»، «غروب پروانه» و «آخرین انار دنیا» را منتشر کرده و بسیاری او را حرفه‌ای‌ترین نویسندهٔ کردزبان می‌دانند. رمان‌های بختیار در اقلیم کردستان عراق طرفداران بسیار دارد و بیشترین میزان شمارگان کتاب را در این خطه به خود اختصاص داده‌است.

نخستین رمان او به نام «مرگ تک‌فرزند دوم» (مه رگی تاقانهٔ دو وه م) در سال ۱۹۹۷ در سوئد منتشر شد. دومین رمانش غروب پروانه (ئێوارهٔ په روانه) در سال ۱۹۹۸ از سوی انتشاراتی رهند در استکهلم سوئد و سومین اثرش، رمان «آخرین انار دنیا» (دواهه‌مین هه‌ناری دونیا) در سال ۲۰۰۲ در سلیمانیه به چاپ رسید.
بختیار علی با مدد از رئالیسم جادویی، تاریخ و گذشتهٔ روانی مردمان کرد را بازگو می‌کند، که چنان انسانی مدرن در چنبره‌ای از احساسات، نیات و نبود آنچه پذیرندهٔ بشیریست به دام افتاده‌اند..

آثار 
رمان
 مرگ تک‌فرزند دوم ، سوئد: ۱۹۹۷
 غروب پروانه ، سوئد/استکهلم: انتشارات رهند، ۱۹۹۸
 آخرین انار دنیا ، سلیمانیه: ۲۰۰۲
 شهر نوازندگان سپید ، ۲۰۰۶
 غزل‌نویس و باغ‌های خیال ، ۲۰۰۸
 قصر پرندگان غمگین ، ۲۰۰۹
 عمویم جمشیدخان، ، ۲۰۱۰
 کشتی فرشتگان ، ۲۰۱۲
 ابرهای دانیال ، ۲۰۱۵

شعر
 گناه و کارناوال 
 مجموعه اشعار  (کلیهٔ اشعار ۱۹۸۳–۱۹۹۸)
 کولی و ستارگان 
 کار در جنگل‌های بهشت 
 تا ماتم گل… تا خون فرشته  (کلیهٔ اشعار ۱۹۸۳–۲۰۰۴)، ۲۰۰۴
 ایمان و جنگاورانش 
 پاسخ‌هایی در دوران غیاب پرسش‌ها  (سیزده مصاحبه با نویسنده)
 خواننده کشنده 
 طعم مرگ‌دوستی 
 سیب سوم

ترجمهٔ آثار به فارسی 
 مقالات
 پژوهشی در معانی دیگر شعر (نوشتاری در شعر و فلسفه)، باسط مرادی، تهران: انتشارات افراز، ۱۳۹۴

آثار غیرداستانی

 داعش، خشونت شرقی و نقد عقل فاشیستی؛ ترجمه سردار محمدی، نشر مرکز، ۱۳۹۴
 آیا با لاکان می‌توان انقلابی بود؟ (مقالاتی در روانکاوی و فلسفهٔ پست مدرن)؛ ترجمه سردار محمدی، انتشارات افراز، ۱۳۹۳
 به عقب نگریستن اورفئوس؛ ترجمه سردار محمدی،انتشارات افراز، ۱۳۹۶

رمان
 آخرین انار دنیا: (دو ترجمه) آرش سنجابی، تهران، انتشارات افراز، ۱۳۸۸، مریوان حلبچه‌ای، تهران، ۱۳۹۳.
 شهر موسیقی‌دان‌های سفید، رضا کریم مجاور، تهران: انتشارات مروارید، ۱۳۸۹
 قصر پرندگان غمگین، رضا کریم مجاور، تهران: انتشارات افراز، ۱۳۹۱
 مرگ تک فرزند دوم، سردار محمدی، تهران:نشر افراز ۱۳۹۴
 عمویم جمشیدخان، رضا کریم مجاور، تهران:نشر افراز ۱۳۹۳؛ مریوان حلبچه ایی ۱۳۹۵
 غزلنویس و باغهای خیال، سردار محمدی، تهران:نشر افراز ۱۳۹۵
 شهر همنوازان سپید، الهه قاسم‌زاده، تهران، انتشارات دات۱۳۹۵

شعر

 از سوگ گل تا خون فرشته، آرش سنجابی، تهران، انتشارات افراز، ۱۳۸۸
 نردبانی در غبار: برگزیده‌ای از اشعار کتاب از سوگ گل… تا خون فرشته، عباس محمودی، تهران: انتشارات افراز، ۱۳۹۰

جوایز 
رمان «آخرین انار دنیا» ی بختیار علی برگزیدهٔ جشنوارهٔ ادبی گلاویژ است و تاکنون به چند زبان از جمله آلمانی، انگلیسی، روسی و عربی ترجمه شده‌است. ترجمهٔ این اثر در ایران نیز با استقبال نسبتاً خوب مخاطبان مواجه شد. این کتاب در ایران توسط دو مترجم (آرش سنجابی و مریوان حلبچه‌ای) به فارسی ترجمه شده است.بختیار علی در شهریور ماه 1396جایزه‌ی ادبی نلی زاکس آلمان را دریافت کرد. این جایزه ادبی به ارزش ۱۵ هزار یورو هر دو سال یک بار در شهر دورتموند آلمان برگزار می شود.

پی‌نوشت

منابع 
 
 
 
 
 
 
 احمدزاده، هاشم، Nation and novel, a study of Persian and Kurdish narrative discourse، اوپسالا ۲۰۰۳، ص ۲۶۸.
 کاوان محمدپور، رمان کردی، آینهٔ قهرمان مسئله دار ،روزنامه ابتکار، شماره ۵۹۴۹ - دوشنبه ۱۰ شهریورماه ۱۳۹۳،

پیوند به بیرون 

 

بختیار علی
استادان دانشگاه اهل عراق
افراد زنده
اهالی بن
اهالی شهر سلیمانیه
اهالی فرانکفورت آم ماین
اهالی کلن
دانش‌آموختگان دانشگاه سلیمانیه
رمان‌نویسان اهل عراق
زادگان ۱۹۶۰ (میلادی)
زادگان ۱۹۶۶ (میلادی)
زادگان ۱۹۷۰ (میلادی)
شاعران کرد
علی، بختیار
شاعران کردی سورانی
عراقی‌های سده ۲۰ (میلادی)
عراقی‌های سده ۲۱ (میلادی)
کردها در آلمان
کردهای اهل عراق
نویسندگان کردی سورانی
علی، بختیار
نویسندگان مرد کرد
شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل عراق
شاعران سده ۲۱ (میلادی) اهل عراق