جمهوری نخست فرانسه

جمهوری اول فرانسه (فرانسوی: Première République)، با نام رسمی جمهوری فرانسه (République française) طی دوران انقلاب فرانسه در ۲۱ سپتامبر ۱۷۹۲ تأسیس شد. مدت عمر جمهوری اول، تا زمان اعلام امپراتوری اول در ۱۸ مه ۱۸۰۴ توسط ناپلئون بناپارت ادامه داشت، اگرچه شکل حکومت چندین بار تغییر کرد.

مهم‌ترین اتفاقات این دوران اعلان الغای سلطنت، تشکیل کنوانسیون ملی فرانسه و آغاز حکومت وحشت، دوران ترمیدور و تأسیس دایرکتوار فرانسه، کودتای هجدهم برومر و تأسیس نظام کنسولی و به قدرت رسیدن ناپلئون و در نهایت تأسیس امپراتوری اول فرانسه بود.

پایان سلطنت 

در زمان حکومت مجلس قانونگذاری، که قبل از اعلام جمهوری اول در قدرت بود، فرانسه درگیر جنگ با پروس و اتریش بود. در ژوئیه ۱۷۹۲، دوک بروانشوایک، فرمانده ارتش اتریش و پروس، مانیفست برانشوایک خود را منتشر کرد و تهدید کرد که اگر مویی از سر پادشاه فرانسه، لوئی شانزدهم، وارد شود، پاریس را نابود خواهد کرد.

این تهدید خارجی آشفتگی سیاسی فرانسه را در بحبوحه انقلاب فرانسه تشدید کرد و شور و احساس فوریت را در میان جناح‌های مختلف عمیق‌تر کرد. در شورش ۱۰ اوت ۱۷۹۲، شهروندان در کاخ تویلری شورش کردند و ششصد نفر از نگهبانان سوئیسی مخصوص پادشاه را کشتند و خواهان برکناری پادشاه شدند.

ترس دوباره از اقدام ضدانقلابی باعث خشونت بیشتر شد و در هفته اول سپتامبر ۱۷۹۲، اوباش پاریسی‌ها به زندان‌های شهر نفوذ کردند و بیش از نیمی از زندانیان، از جمله اشراف، روحانیون، و زندانیان سیاسی، و همچنین جنایتکاران عادی، مانند روسپی‌ها و دزدان کوچک را کشتند. بسیاری از قربانیان در سلول‌های خود به قتل رسیدند یا زخمی شدند و مورد تجاوز قرار گرفتند. این روز به کشتار سپتامبر معروف شد.

کنوانسیون ملی 
در نتیجه افزایش خشونت مردم و بی‌ثباتی سیاسی سلطنت مشروطه جدید، یک حزب متشکل از شش عضو مجلس قانونگذاری فرانسه وظیفه نظارت بر انتخابات را بر عهده گرفت. کنوانسیون حاصل از این انتخابات با دو هدف لغو سلطنت و تدوین قانون اساسی جدید آغاز به کار کرد.

اولین اقدام این کنوانسیون العام جمهوری و سلب همه قدرت‌های سیاسی از شخص پادشاه بود. مدتی بعد لویی شانزدهم، که در آن زمان یک شهروند معلوم با نام خانوادگی کاپت بود، به دلیل جرم خیانت بزرگ در دسامبر ۱۷۹۲ محاکمه شد. در ۱۶ ژانویه ۱۷۹۳ او محکوم و در ۲۱ ژانویه اعدام شد.

در سراسر زمستان ۱۷۹۲ و بهار ۱۷۹۳، پاریس با شورش‌های غذایی و گرسنگی دسته جمعی گرفتار بود. کنوانسیون جدید تا اواخر بهار ۱۷۹۳ برای رفع مشکل کار چندانی انجام نداد و در عوض به مسائل جنگی مشغول بود. سرانجام، در ۶ آوریل ۱۷۹۳، کنوانسیون کمیته امنیت عمومی را ایجاد کرد، و وظیفه‌های عظیمی به آن سپرده شد: "رسیدگی به جنبش‌های رادیکال مخالفین، کمبود مواد غذایی و شورش‌ها، شورش در وانده و برتاین، شکست‌های اخیر ارتش و ترک خدمت فرماندهان آن»

کمیته امنیت عمومی حکومت وحشت را به اجرا گذاشت و گیوتین با سرعت فزاینده‌ای بر سر دشمنان جمهوری‌خواهان فرود آمد و دوره‌ای که امروز به نام حکومت وحشت شناخته می‌شود آغاز شد.

علیرغم افزایش نارضایتی از کنوانسیون ملی به عنوان یک نهاد حاکم، کنوانسیون در ژوئن پیش نویس قانون اساسی ۱۷۹۳ را تهیه کرد که در اوایل اوت با رای مردم به تصویب رسید. با این حال، کمیته امنیت عمومی به عنوان یک دولت «اضطراری» در نظر گرفته شد و حقوق تضمین شده توسط اعلامیه حقوق بشر و شهروندی ۱۷۸۹ و قانون اساسی جدید اجرایی نشد.

منابع 

 

 
انحلال‌های ۱۸۰۴ (میلادی) در فرانسه
انقلاب فرانسه
ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۹۲ (میلادی)
ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۸۰۴ (میلادی)
بنیان‌گذاری‌های ۱۷۹۲ (میلادی) در فرانسه
تاریخ نوین فرانسه
جمهوریت‌خواهی در فرانسه
جمهوری‌های پیشین
دولت فرانسه
فرانسه در دهه ۱۸۰۰ (میلادی)
فرانسه در سده ۱۸ (میلادی)
فرانسه در سده ۱۹ (میلادی)
کشورهای پیشین در اروپا
کشورهای سابق در تاریخ فرانسه