هنری ششم: قسمت سوم

هنری ششم: قسمت سوم نمایشنامه‌ای تاریخی اثر ویلیام شکسپیر است که در حدود سال‌های ۱۵۹۰-۱۵۹۲ نوشته شده‌است.

ماخذ نمایشنامه 
ماخذ اصلی مواد تاریخی کتاب «سیر تاریخ انگلستان، اسکاتلند و ایرلند» اثر رافائل هالینشد (۱۵۸۶-۱۵۸۷)؛ و همچنین «اتحاد دو خانواده مشهور و درخشان لنکستر و یورک» اثر ادوارد هال (۱۵۴۷) است. همچنین دو نمایشنامه دیگر که در برگیرنده مطالب سه قسمت هنری ششم شکسپیر هستند با عنوان‌های: «اولین بخش مجادله بین دو خانواده معروف یورک و لنکستر» و «تراژدی حقیقی ریچارد دوک اهل یورک» نیز وجود دارند که نوشته شدن این دو نمایشنامه را عده‌ای به شکسپیر نسبت می‌دهند. منتقدین دربارهٔ این دو نمایشنامه و ارتباطشان با نمایشنامه هنری ششم؛ دو عقیده مختلف دارند:
اول: «مجادله» و «تراژدی حقیقی» دستنویس‌های خام و بازبینی نشده هنری ششم: قسمت‌های دوم و سوم است.
دوم: «مجادله» و «تراژدی حقیقی» توسط شکسپیر نوشته نشده‌اند و نسخه‌های تقلبی هستند.

تاریخ وقوع حوادث نمایشنامه 
نمایشنامه هنری ششم در قسمت سوم در بر گیرنده وقایع سال‌های ۱۴۷۱-۱۴۵۵ است. از جمله وقایع تاریخی که در نمایشنامه شکسپیر به آن‌ها اشاره شده‌است و از جمله رویدادهای تأیید شده عصر هنری ششم (تاریخ سلطنت ۱۴۷۱-۱۴۲۲) شناخته می‌شوند می‌توان به این موارد اشاره کرد:
 جنگ‌های گل رز.
 ادعای یورک به ولیعهدی (۱۴۶۰).
 پیروزی طرفداران لنکستر در نبرد ویکفیلد و مرگ یورک (۱۴۶۰).
 پیروزی لنکستر در دومین نبرد سنت آلبنز (۱۴۶۱).
 انتصاب ادوارد چهارم به سلطنت انگلستان (۱۴۶۱).
 پیروزی جناح یورک در تاوتون (۱۴۶۱).
 ازدواج ادوارد چهارم با الیزابت وودویل (۱۴۶۴).
 پیروزی جناح یورک در هکزام (۱۴۶۴).
 حبس شدن هنری ششم (۱۴۶۵).
 به سلطنت بازگشتن هنری ششم (۱۴۷۰).
 بازگشت ادوارد چهارم (۱۴۷۱).
 مرگ واریک در بارنت (۱۴۷۱).
 شکست ملکه مارگارت در نبرد تویکس‌بری و مرگ شاهزاده ادوارد (۱۴۷۱).
 به قتل رسیدن هنری ششم در برج لندن (۱۴۷۱).

شخصیت‌های نمایش 

این نمایش در ۵ پرده تدوین شده‌است و دارای ۳۳ شخصیت و تعدادی سیاهی لشکر است. شخصیت‌های اصلی نمایش عبارتند از:
 هنری ششم: پادشاه انگلستان، هنوز همان «هنری» خجالتی، کمرو، با حیا و عابد نماست که دستش برای گرفتن چوبدستی زایران برازنده تر است تا گرفتن عصای پادشاهی.
 ادوارد: پرنس ولز، پسر و ولیعهد هنری، جوانمرد، شاهزاده‌ای به تمام معنا، طبیعت در حق او تا نهایت ولخرجی کرده بود.
 مارگارت: ملکه و همسر شاه هنری، کاپیتان مارگارت؛ ماده گرگ فرانسوی، زنی سرسخت و سنگدل که نمی‌تواند شکستی را تحمل کند.
 دوک سامرست: از اعضای جناح لنکستر (رز سرخ) .
 ارل آکسفورد: از اعضای جناح لنکستر (رز سرخ) .
 ارل وستمورلند: از اعضای جناح لنکستر (رز سرخ) .
 ارل نورثامبرلند: از اعضای جناح لنکستر (رز سرخ) .
 مارکی مانتگیو: از اعضای جناح لنکستر (رز سرخ) .
 دوک اگزیتر: از اعضای جناح لنکستر (رز سرخ) .
 لرد کلیفورد: از اعضای جناح لنکستر (رز سرخ).
 هنری: ارل ریچموند، امید انگلستان، جوانی خوش سیما، به راستی گویی سرش برای تاج ساخته شده‌است.
 ریچارد پلانتاجنت، دوک یورک، مدعی جاه طلب سلطنت.
 ادوارد ارل مارچ؛ «ادوارد آزمند»، پسرکی مغرور و پرخاشگر، بعدها ادوارد چهارم پادشاه انگلستان.
 ادموند، ارل روتلند، پسرکی در حال تعلیم دیدن.
 جورج: بعدها دوک کلارنس، مردابی از مکر و ریا.
 ریچارد: بعدها دوک گلاستر، ریچارد مفلوک، قلوه سنگی تیز، پاره گوشتی هضم نشده و بی شکل.
 ریچارد نوبل، ارل واریک، چرب زبان، بوقلمون صفت، آنکه شاهان را اول بالا می‌برد و بعد بر زمین می‌کوبد.
 دوک نورفوک: از اعضای جناح یورک (رز سفید).
 ارل پمبروک: از اعضای جناح یورک (رز سفید).
 لرد هستینگز: از اعضای جناح یورک (رز سفید).
 لرد ستافورد: از اعضای جناح یورک (رز سفید).
 سر جان مورتیمر: عموی ستافورد.
 سر هیو مورتیمر: عموی ستافورد.
 سر جان مانتگامری: عموی ستافورد.
 سر ویلیام ستنلی.
 سر جان سامرویل.
 الیزابت وودویل: بیوه سر ریچارد گری (که در نبرد سنت آلبنز کشته شد)، بعدها همسر شاه ادوارد چهارم.
 لرد ریورز: برادر لیدی گری.
 لویی یازدهم: پادشاه فرانسه.
 بونا: خواهر ملکه فرانسه و نامزد شاه ادوارد چهارم.
 شهردار یورک: پیرمردی خوب و درستکار.
 پسری که پدرش را کشته.
 پدری که پسرش را کشته.
 نجیبزادگان، سربازان، زندانبانان، شکارچیان، قاصدان، پاسبانان و ملازمان.

محل وقوع حوادث نمایشنامه 
نقاط مختلف انگلستان و فرانسه.

منابع 

آثار ویلیام شکسپیر
ادبیات داستانی در دهه ۱۴۵۰ (میلادی)
افسانه‌های واقع‌شده در قرون وسطی
بازی‌های واقع‌شده در انگلستان
تجسم‌های فرهنگی از حکمرانان انگلستان
نمایشنامه‌های دهه ۱۵۹۰ (میلادی)
نمایشنامه‌های واقع‌شده در سده ۱۵ (میلادی)
نمایش‌نامه‌ها درباره دودمان‌های پادشاهی انگلستان
نمایش‌نامه‌های انگلیسی رنسانس
هنری ششم انگلستان