Kostalde jurasikoa

Kostalde jurasikoa () Ingalaterrako hegoaldean dagoen Mantxako kanaleko kostaldeko eskualdea da. 2001ean UNESCO erakundeak Gizateriaren Ondare izendatu zuen. Charmouthen dagoen Charmouth Heritage Coast Centre-k kudeatzen du.

Gizateriaren Ondarearen eremua 
Exmoutheko Orcombe Pointetik Swanageko Old Harry haitzetaraino 155 km hartzen ditu Devon eta Dorset konderrietan.

Eremu honetako itsaslabarrak etengabe higatzen ari dira itsasoaren eta lurjauzien erruz. Harri sedimentarioen geruzak erortzearekin batera histori geologikoaren 185 milioi urte uzten dute agerian. Hiru mendetan zehar itsas labar hauetan Mesozoiko garaiko fosilak batu izan dira.

Fosilak ugariak eta anitzak dira, izan ere Triasikoan eremu hau basamortua izan zen, Jurasikoan itsaso tropikal baten azpian zegoen eta Kretazikoan eremu zingiratsua zen. Fosil hauek oso ongi kontserbatu dira, hala anialiak nola landareak.

Geologia 
Devon ekialdean Triasikoan eraturiko hareharri gorrizko itsaslabarrak daude. Budleigh Saltertonen kuartzita gorrizko harri txintxarrezko labarrak dira Budleigh pebbles izenekoak.

Lyme Regis eta Charmouth inguruan Jurasikoan eratutako buztinezko eta eskistozko labarrak daude. Lyme Regisen 71 arroka geruza identifikatu dira eta bakoitzak bere ammonite espezie berezia du. Chesil Beach 29 kilometro luze den hondartza da eta kostaldeko aintzira bat ixten du, Ramsarko hitzarmenean sartuta dagoena.

Lulworth Cove badian koniferen, iratze erraldoien eta zikaden baso fosilizatua aurkitzen da. Eremu honetako kareharria oso gogorra da eta itsasoak forma bereziak sortu ditu, arkuak eta zutabeak besteak beste.

Historia 

XVIII mendearen amaieran Georges Cuvier naturalista frantsesak erakutsi zuen fosiletan aurkituriko animaliek gaur egungo baliokiderik ez zutela eta ziurrenik aintzinako animalia horiek iaungita egongo zirela. Paleontologia zientzia berria sortu zen orduan. Devon eta Dorseteko kostaldea ordurako fosil eremu ezaguna zen.

Mary Anning (1799-1847) Lyme Regisen bizi zen fosil biltzailea izan zen. Iktiosauro, plesiosauro eta pterosauroaren fosilak aurkitu zituen, bai eta hainbat zefalopodoren fosilak ere, batzuk tinta poltsa eta guzti zutenak.

Bigarren Mundu Gerran kostalde guztia Gerra Ministerioak eskuratu zuen eta Itsas Armadaren itsasportu handienetako bat ezarri zuen Portlanden. Eremua erabat itxi zen eta agur egun ere hainbat toki iristezinak dira.

Turismoa 
 Charmouth hirian Charmouth Heritage Coast Centre interpretazio zentroa dago.
 South West Coast Path ("Hego-Mendebaldeko Kostaldeko Ibilbidea"): kostalde guztia zeharkatzen duen ibilbidea da.

Iruditegia

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Gizateriaren Ondarea Ingalaterran
Dorset
Devon konderriko geografia