Vindolandako oholtxoak

Vindolandako oholtxoak gaur egun arte Britainiar Uharteetan topatu izan diren eskuizkribu antzinakoenak ziren Bloombergeko oholtxoak urkitu ziren arte. Posta txartel baten neurriko egurrezko oholtxoen pusketan ikatzez idatziak daude eta K. o. I. et II. mendeen artekoak dira (Hadrianoren Harresiaren garaikideak). Nahiz eta Erromatar Inperioaren eremuen barnean zeuden lurraldeetan garai honetako papiroetan idatziriko antzeko erregistroak topatu izan diren, 1973. urterarte ez zen egurrezko oholtxoetan tinta edo ikatzez idatziriko erromatar idazkirik topatu, hain zuzen ere, Robin Birley arkeologoak Ingalaterrako iparraldeko Vindolanda aztarnategi arkeologikoan topatu zituen arte. Londresen dagoen Bloomberg eraikinean MOLA enpresak arkitu zituen oholtxoak erromatar munduak asko erabili ziren beste modu batekoak dira. Hauetan argizariaren gainean idazten zenez, azpiko egurrean markak geratu ziren.

Edukia 
Agiriek gai militar ofizialak erregistratzen dituzte, bai eta Vindolandako gotorlekuko jendeak bidali eta jasotako mezu pertsonalak ere.

Eskutitz batzuk badirudi kontratista eta merkatariekin izandako posta-trukea dela, adibidez, Octavianus, 343 oholtxoa idatzi zuena, gariaren sal-erosketan diarduen negozio-gizon bat izan daiteke.

Idazkietan, 100. urte inguruan ospatutako urtebetetze jai baterako gonbidapena nabarmentzen da, 291. oholtxoa. Bertan Claudia Severa, Vindolandatik urrun egongo ez zen beste kanpamentu bateko komandanteraren emazteak, irailaren 11an betetzen zituen urteak, eta eskutitz honetan, Claudia Sulpicia, Vindolandako kanpamentuko komandanteari idazten dio bere urtebetetze festara gonbidatzeko. Hau, ziurrenik agiri guztien arteko antzinakoena da eta emakume batek latinez idatzi zuen. Britainiar Museoan gordeak daude, 2010ean 752 oholtxoetako testuak itzuliak eta argitaratuak izan ziren. Oraindik gaur egun ere, arkeologoek Vindolandan oholtxoak topatzen jarraitzen dute.

Kronologia 
Vindolandako kanpamentua Adrianoren harresia eraiki aurrekoa da eta oholtxo geihenak erer harresia baino zertxobait lehenago idatzi ziren. Robin Birleyk bost aldi ezberdindu zituen kanpamenduan:

 c. Ak.o 85–92, kanpamenduaren lehen eraikuntza.
 c. AD 92–97, fkanpamnetua handitzen da.
 c. AD 97–103, bigarren aldiz handitzen da.
 c. AD 104–120, kanpemendua jendez hustenda eta gero berreraikitzen da.
 c. AD 120–130, Adrianoren harresia eraikitzen denean

Oholtxoak 2. eta 3. aldietan (c. K.o. 92–103) sortu ziren, gehienak K.o. 102. urtea baino lehenago. Sorta zabalena Flavius Cerialis, Batavoen prefektoa (kanpamentko buruzagi militarra) eta bere emaztea zena, Sulpicia Lepidinarenak dira.

Bibliografia 
 Birley, Anthony (2002), Garrison Life at Vindolanda, Stroud, 
 Birley, Robin (2005), Vindolanda: extraordinary records of daily life on the northern frontier, Roman Army Museum Publications, 
 Bowman, Alan K; Thomas, J David (1974), The Vindolanda writing tablets, Northern history booklet, no. 47., Graham, 
 Bowman, Alan K (1994a), Life and letters on the Roman frontier : Vindolanda and its people, British Museum Press, 
 Bowman, Alan K (1994b), The Vindolanda writing tablets/ 2, British Museum Press, 
 Bowman, Alan K (2003), The Vindolanda writing tablets/ 3, British Museum Press,

Kanpo estekak 
 Item record at the British Museum, number P&EE 1989 6-2 74.
 Oxford University exhibit of digitized images of the tablets
 Vindolanda tablets online

British Museumen bildumak
Antzinako Erromako kultura
Epigrafia
Ingalaterrako historia