Felix Wankel

Felix Heinrich Wankel ( Lahr, Badengo Dukerri Handia (Alemaniar Inperioa), 1902ko abuztuaren 13a – Heidelberg, Baden-Württemberg (Mendebaldeko Alemania), 1988ko urriaren 9a) alemaniar ingeniari mekaniko eta asmatzailea izan zen, gero Wankel motoreari izena emango ziona.

Biografia 

Felix Heinrich Wankel Lahren jaio zen, Badengo Dukerri Handian (Alemaniar Inperioa), 1902ko abuztuaren 13an. Aita Erresuma Batuan hil zen eta Wankelek ezin izan zuen ikasi, inprenta batean lanean aritu zelarik. 1926ko krisiaren ondorioz, langabezian geratu zen, baina, amaren pentsioa erabiliz, bera eta bere lagunaren artean tailer mekaniko bat sortzea lortu zuten. Motor birakariaren ideian murgildurik, Mercedes eta BMW-rekin elkarlanean aritu zen.

1933an, ideia liberalak zituela-eta, kartzelan sartu zuten, baina BMWren zuzendariek askatzea lortu zuten. II. Mundu Gerraren ondoren, frantsesek makineria eta apunteak errekisatu zizkioten eta ez zituen 23 urte geroagora arte berreskuratu.

1936an, Wankel Emma "Mi" Kirin-ekin ezkondu zen, baina bikoteak ez zuen ondorengorik izan.

Ingeniari aleman hau Wankel izeneko motor errotatiboaren asmatzailea izan zen, zilindrorik gabeko barne-errekuntzako motor bat, aurreko diseinuekin alderatuta hobekuntza nabariak zituena, nahiz eta ez duen erabilera handirik izan automobilgintzan.

Autodidakta erabat, matematika ez zuen inoiz ondo menderatu; oso gazte izan zuen motor errotatiboaren ideia, barne-konbustioko motorra fabrikatzeko xedean, esperimentatzen aritu zen garaian. Nolabaiteko ospea eman zion bere asmakuntzak eta, 40. hamarkadan, Alemaniako itsas armadaren itsaspekoentzako balbulak eta atetilak diseñatzeko aukera izan zuen. Egindako lan honen ondorioz, Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren, kartzelan sartu guten.

1957ra arte, NSU Motorenwerke AG-rentzat lanean ari zen arte, itxaron behar izan zuen bere izena eramango zuen motorraren lehenengo eredu funtzionala eraikitzeko. Patente zati bat eskuratu zuen urte horretan bertan; Curtiss-Wright enpresa estatubatuarrak hobekuntzak egin zizkion diseinuari eta, hurrengo urtean, Mazda enpresa japoniarrak hura erabiltzeko lizentzia eskuratu zuen. Mazda auto deportiboen RX seriea da, gaur egun, Wankel motorra erabiltzen duen bakarra, motorraren errendimenduarekin arrakasta nahikoa izaten. Bere asmakizunei esker, 1969an, Wankelek honoris causa doktoretza jaso zuen Municheko Teknologia Unibertsitatearen eskutik.

1970ean, Wankelek bere izena daraman fundazioa sortu zuen eta animalien eskubideen alde egin zuen.

Sekula ez zuen gidatzeko baimenik lortu, miopia handia baitzuen, baina Wankel motorra zuen NSU Ro 80 baten jabea zen eta gidatzen zuen, hala ere.

Heidelbergen hil zen 1988an, 86 urte zituenean.

Heriotzaren ondoren, Felix Wankel fundazioak bere jabego higiezina Volkswagen AG-ri saldu zion. Dokumentazioa Mannheim-go Technoseum-en dago artxibatuta eta, Altlußheim-en, AUTOVISION·Tradition&Forum erakusketa dago, 80 bat motor birakari eta Wankel motorra duten auto asko ikusgai daudelarik.

Patenteak

Kanpo-loturak 
 Motor birakari baten funtzionamendua Youtuben
 Motor birakariaren erabilera Mazdan

Erreferentziak 

Baden-Württembergeko jendea
Alemaniako ingeniariak
Alemaniako asmatzaileak
Naziak