Zala (konderria)

Zala ( edo ) Hungariako 19 konderrietako (megye) bat da. Herrialdearen hego-mendebaldean dago, Hegoaldeko Transdanubia eskualdean, Eslovenia eta Kroaziako mugen ondoan. Horiez gain, Hungariako Veszprém, Vas eta Somogy konderriak ere mugakide ditu. 3.783 km²ko azalera du, eta 2011n 287.043 biztanle zituen. Hiriburua Zalaegerszeg da.

Geografia 
Hiru dira Zalako paisaiaren elementu nagusiak: Transdanubiako mendiguneak mendebaldean; Keszthely mendiak ipar-ekialdean; eta Zala muinoak hegoalde eta ekialdean. Keszthely badia deitutako Balaton aintziraren zati txiki batek konderriaren ipar-ekialdeko izkin bat hartzen du. Ibai nagusiak Mura, Hungariaren hegoaldeko muga egiten duena, Kerka, mendebaldeko muinoen artetik dabilena, eta Zala, Balaton aintzirara isurtzen dena, dira. Landarediari dagokionez, oso pagadi zabalak daude, pinudiak Göcsej muinoetan, eta belardi hezeak eta larreak Zala muinoen arteko haranetan.

Banaketa administratiboa 
2013ko erreformaren ondoan, konderria 6 barrutitan (járás) banaturik dago:

Hiri eta herriak

Konderri eskumenak dituzten hiriak 
 Zalaegerszeg (hiriburua; 58.959 biztanle 2015ean)
 Nagykanizsa (48.241 biztanle 2015ean)

Hiri eta herri handiak 
(2015eko biztanleria)
 Keszthely (20.116)
 Lenti (7.828)
 Zalaszentgrót (6.552)
 Letenye (4.157)
 Hévíz (4.634)
 Zalalövő (3.027)
 Pacsa (1.630)
 Zalakaros (1.936)

Ekonomia 
Lurzoruak eta baldintza naturalak egokiak ez izan arren, mende luzetan nekazaritza izan zen ekonomiaren oinarria. Gaur egun, abeltzaintzak eta fruitu hazkuntzak, basogintzarekin batera, pisu handia dute. Industrializazioa XIX. mendearen erdialdera hasi zen, burdinbidearen eraikuntzarekin, eta bulkada handia izan zuen petrolioa aurkitu zelarik. 1960ko hamarkadan beste alor batzuetako industriak kokatu ziren. 1990eko hamarkadan, petrolio gehiena agortu bazen ere, konderriaren balio ekonomikoa handitu zen, mendebaldeko Europatik gertu izateagatik.

Zalaegerszegen petrolio findegiak, ehungintza eta industria elektroniko zein kimikoak daude. Nagykanizsa, Lenti eta Gellénházan petrolio eta gas industriak garrantzi handia du; elikagai industriaren gune nagusiak, berriz, Zalaegerszeg (haragia eta esnea) eta Nagykanizsa (garagardoa) dira. Jende gehien biltzen duen turismogunea Balaton da.

Iruditegia

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Hungariako konderriak