Belea (olerkia)

Belea (ingelesez The Raven) Edgar Allan Poe estatubatuar idazlearen olerki narratibo bat da. 1845eko urtarrilaren 29an New York Evening Mirror egunkarian argitaratu zen. Berez, olerkia Charles Dickens ingeles idazlearen Barnaby Rudge eleberriko bele hiztunean oinarritu zen.

Euskaraz ezagutzen den olerki honen lehenbiziko itzulpena 1950ean Jon Miranderen Euzko-gogoa aldizkarian Bela izenburuarekin argitaratutakoa da. Bestelakoan, ondorengo hainbat itzulpen ere izan ditu.

Argumentua 
{{aipu|Behin batez, gau goibel baten erdian,
ahul eta nekaturik, antzinako jakintzari buruzko
bilduma bitxi eta arraro bati buruz,
burua kulunka, loguraz,
gogoetan nengoenean,
bapatean zeozer entzun zen,
nire gelako atea emeki joka zebilen
norbaiten zurrumurrua bezala.
"Bisitan datorkidan norbait da" - marmarrez nioen
"eta nire gelako atera deika dabil.
Hori bakarrik, eta besterik ez".}}

Olerkiak bele hiztun batek gauez maitale atsekabetu baten etxera egindako bisita kontatzen du, bai eta azken honen erotze astiroa. Maitaleak, maiz ikasle baten gisa adierazia, bere Leonor maitearen galera negar egiten du. Bele beltzak, Atena Palasen irudiaren sorbaldan ezarria, maitalearen sufrimendua hitz hauek errepikatuz areagotzen duela dirudi: «Inoiz gehiago ez» (Nevermore).

 Zinema 
 The Raven (1915eko filma, Charles Brabinek zuzendutako filma mutua.
 The Raven (1935eko filma), Boris Karloff eta Bela Lugosi aktoreek antzeztua.
 Le Corbeau'', 1943an Pierre Fresnay eta Ginette Leclerc aktoreek antzeztua.
 The Raven (1963ko filma), Roger Cormanek zuzendu eta Vincent Price, Boris Karloff, Peter Lorre eta Jack Nicholson aktoreek antzeztua.
 The Raven. Nevermore, Tinieblas Gonzálezek zuzenduriko laburmetraia.
 The Raven (2006ko filma), Ulli Lommelek zuzendua.
 The Raven (2007ko filma), David DeCoteauek zuzendua.
 The Raven (2012ko filma), James McTeigueek zuzendu eta John Cusack aktoreak antzeztua.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Belea olerkiaren 1950eko Jon Miranderen euskarazko itzulpena irakurgai 

Edgar Allan Poeren idazlanak
Ameriketako Estatu Batuetako poesiak
Ingelesezko poesiak
Euskaratutako liburuak
Zinemaratutako liburuak
Poema narratiboak