Atodo jauregia

Atodo jauregia Tolosako (Gipuzkoa) Pizkunde garaiko eraikin bat da, XVI. mendekoa. Eraikinaren izena bere sortzailearengandik dator, Fermin Atodo konde palatinoarengandik, zeina tolosar tertzioetako kapitaina eta Filipe II.a Espainiakoaren Erromako enbaxadorea izan zen. Eraikina kultura-ondasuna da, eta hainbat berrikuntza egin dizkiote historian zehar; gaur egun, etxebizitza pribatuetarako erabiltzen da.

Deskribapena 
Eraikinak bi pisu eta ganbara bat ditu, bitarteko horma batek eta beste hirurek bi kaletara eta kalezulo batera ematen dutelarik. Bi isurkiko teilatua du, eta zuburu zizelkatuek eusten dioten aleroi bikoitza. Eraikinaren barneko egitura zurezkoa da. Fatxada nagusia harlanduz egina dago, eta beste hiru fatxadak, berriz, harlangaitz-hormak dira. Berpizkunde garaiko eraikuntza da, tamaina handikoa. Solairu nagusiak balkoi forjatu ederrak ditu, eta azken solairuak arku beheratuek osatutako hogei bao simetriko. Armarri artistikoa du: eskortzo jarrera xelebrean dagoen haur bikote bat, arrapala-lehoi bat erakusten dutela. Atodo leinuak Albiztur herrian du jatorria. Famili honetakoak dira XVI. eta XVII. mendeko pertsonaia garrantzitsu batzuk.

Arkitektura 
Eraikinaren jatorriari buruzko informazio askorik ez dago. Hemen azaldutako hipotesia La construcción de Tolosa liburuan oinarritzen da. Bertan autoreak dio lehenagotik eraikia zegoen dorretxe baten gainean eraiki zela agian jauregia, hots, dorretxe hura baliatu zutela abiapuntutzat, jauregia eraikitzeko. Hau dio liburuaren atal batean (gaztelaniaz jatorrian, artikulu honetarako euskaratua):

Datu interesgarriak 
Kultur ondasun mota : Onartua

Sailkatua:
17-01-1964 BOE (29-02-1964).

Esku-hartzeak 
 1999. urtean: fatxada nagusia zaharberritzea.
 1987. urtean: estalkia eta teilatu hegalak berritzea.
 2004. urtean: estalkia zaharberritzea.

Bibliografia 
 MARTIN RAMOS, Ángel. La construcción de Tolosa. Bilbao: Colegio Oficial de Arquitectos Vasco-Navarro, 1993

Kanpo estekak 

 Tolosako Udalaren webgunea
 Atodo jauregiari buruzko argibidea. Tolosaldea.net

Tolosako jauregiak
Tolosako Alde Zaharra
Gipuzkoako Kultura Ondasunak
Euskal Herriko pizkundeko jauregiak