Monaghan konderria

Monaghan konderria (gaeleraz Contae Mhuineacháin) Irlandako iparraldean dago kokatuta, Ulsterreko probintzian. Irlandaren banaketan Ipar Irlandan ez sartzea erabaki zuen hiru konderrietako bat izan zen. 1.294 km2-ko azalera dauka eta 60.483 biztanle zituen 2011an. Monaghan/Muineachán dauka hiriburu eta hiri nagusia.

Geografia

Natura 
Ingurune muinotsua da, mendiek 200 metrotik gora justu igotzen badute ere. Sliabh Beagh eta Mullyash mendiak dira konderria zeharkatzen dutenak. Lurraldea baso zabalez estalia dago, hala nola Dantrey Forest, Rossmore Forest eta Dún na Rí Forest. Egurgintza dela eta, koniferoak dira zuhaitzen gehiengoa eta bertako landaretza nabarmen murrizturik aurkitzen da.

Aintzirak ere ugariak dira konderrian, aipagarriena Lough Egish aintzira.

Herri nagusiak 
 Monaghan/Muineachán (7.452 biztanle), hiriburua
 Carrickmacross/Carraig Mhachaire Rois (4.925)
 Castleblayney/Baile na Lorgan (3.634)
 Clones/Cluain Eois (2.500)

Historia 
1585 urtean Irlandako lord diputatua zen Sir John Perrot ingelesa inguruko irlandar jauntxoekin. Ulsterra konderrietan banatzea erabaki zuten eta Airgíalla Erresumako lurrak McMahon leinuarentzako izango zirela erabaki zuten. 1603an irlandar jauntxoek Ulsterra galdu zutenean konderri honetan ez zen kolonizaziorik gertatu, baina 1641eko Irlandar matxinadan porrot egiterakoan eskoziar eta britainiarrak ekarri zituzten lurren jabe bihurtzeko.

1920an Ulsterreko konderri guztiek bozketa egin zuten eta Monaghanek Ipar Irlanda beharrean Irlandako Errepublika osatzea erabaki zuen.

Ondasun nabarmenak 
 Leslie gaztelua
 Monaghaneko San Macartan katedrala

Monaghandar ezagunak 
 Patrick Kavanagh (1904-1967), idazlea eta olerkaria.

Iruditegia

Hiri senidetuak

Kanpo estekak 
 Monaghaneko webgune ofiziala

Monaghan konderria