Osaba Tomen etxola

Osaba Tomen etxola (ingelesez Uncle Tom's Cabin) 1852ko Harriet Beecher Stowe estatubatuar idazle eta abolizionistaren eleberri bat da. 1852ko martxoaren 20ean lehenbiziko aldiz argitaratua izan zen. 1853an A Key to Uncle Tom's Cabin (Giltza bat Osaba Tomen etxolarentzako) eleberriak jarraitu zion.

Gai nagusitzat esklabotza du, eta bi kontakizun paraleloki azaltzen ditu: etxaldeko beltzarena eta landako beltzarena. Lehena Osaba Tom da, esanekoa eta hotzana, bere etxalde eta plantaziotik kanpo etorkizunik ez dagoela sinistuta; bigarrena aldiz, bere eta bere familiaren askatasuna lortzeko asmoz edozer gauza egiteko prest dago.

Eleberria modu kritikoan aztertuz gero, aise antzeman daiteke arrazakeriaren oinarriak, hura posible egiten duen ideologia, zalantzan jarri beharrean hartaz baliatu egiten dela beltzen alde egiteko. Halere, eleberri honek bere garaian AEBetako gizartean eragin handia izan zuen, kontzientzia askotan esklabotasunari buruzko kezka piztu baitzuen.

Euskaraz 
1980an Arantza Sarriegi itzultzaileak itzuli eta Jose Mari Aleman Amundarainek marrazkiz ilustratutako euskarazko argitalpena argitaratu zen.

1987an Euskal Liburu eta Kantuen Argitaldariak euskarazko itzulpena argitaratu zuen. 2014an Susaeta argitaletxeak ere Lucía Mora itzultzailaren argitalpen bat argitaratu zuen.

Kanpo estekak 
 Osaba Tomen etxola. Susaeta argitaletxearen euskarazko argitalpena 

Ameriketako Estatu Batuetako eleberriak
Ingelesezko eleberriak
XIX. mendeko eleberriak
Abolizionismoa
1852ko liburuak
Ameriketako Estatu Batuetan girotutako eleberriak