Muscicapidae

Muscicapidae Passeriformes hegazti ordenaren barruan sailkatzen den animalia familietako bat da. Europan, Afrikan eta Asian bizi dira, eta bi espezie (Luscinia svecica eta Oenanthe oenanthe) Ipar Amerikan aurki daitezke. Hegazti txikiak dira, intsektiboroak, eta hortik datozkie hainbat espezieri izen arrunta: euli-txori. Euskal Herrian euli-txori grisa edo euli-txori beltza familia honetakoak dira, baita ere urretxindorra bezalako hegaztiak. 344 espezie izendatu dira, 51 generotan banatuta.

Taxonomia 
John Fleming naturalista eskoziarrak sortu zuen familiarentzako izena, Muscicapa generoan oinarritua, 1822an. Hitz hau, aurretik, Mathurin Jacques Brisson zoologo frantsesak erabili zuen Muscicapa generorako 1760an. Muscicapa latineko musca hitzetik dator, euli eta capere harrapatu esan nahi duena.

1910ean, Ernst Hartert ornitologo alemaniarrari ezinezkoa gertatu zitzaion hiru familien arteko mugak zehaztea: Muscicapidae, Sylviidae (Mundu Zaharreko txinboak) eta Turdidae (birigarroak). Beraz, beste familia baten azpifamilia gisa tratatu zituen, Timaliidae eta Monarchidae ere barnean hartzen zituena. Berrogei urte geroago, Ernst Mayr eta Dean Amadon ornitologo estatubatuarrek antzeko xedapen bat hartu zuten 1951n argitaratutako artikulu batean. Bere Muscicapidae familia handiak, "intsektujale primitiboak" deitu ziotenak, zortzi azpifamiliatan banatutako 1.460 espezie zituen. Basilean 1954an egindako Ornitologiaren Nazioarteko Hamaikagarren Kongresuaren (International Ornithological Congress) ondoren sortutako batzorde batek onartu zuen talde zabalduaren erabilera. Charles Sibleyk eta beste batzuek egindako DNA-DNA hibridazioari buruzko geroagoko ikerketek frogatu zuten azpifamiliek ez zutela lotura esturik euren artean. Ondorioz, talde handia banandutako familia batzuetan banatu zen, nahiz eta denbora batez aditu gehienek birigarroak Muscicapidaen mantentzen jarraitu zuten. 1998an, Amerikako Ornitologoen Batasunak (American Ornithologists 'Union) birigarroak banandutako familia gisa tratatzea erabaki zuen Check-list of North American birds delakoaren zazpigarren edizioan, eta, ondoren, egile gehienek haren ereduari jarraitu diote.

Deskribapena 

Hegazti hauen itxura askotarikoa da, baina gehienek kanta ahulak eta latzak dituzte. Hegazti txikiak edo ertainak dira, 9 eta 22 cm bitartekoak. Espezie asko kolore marroi itzalikoak dira, baina batzuen lumajea askoz distiratsuagoa izan daiteke, batez ere arren kasuan. Gehienek moko zabala eta laua dute, hegan doazenean intsektuak harrapatzeko egokia, nahiz eta lurrean elikagai bila dabiltzan espezie bakanek moko finagoa izaten duten.

Muscicapidae familiako hegaztiak ia inguru guztietan bizi dira zuhaitz kopuru egokia baldin badago, baso trinkoetatik sastraka irekietara, baita Himalaiako baso menditarretan ere. Espezie iparraldekoenek hegoaldera migratzen dute neguan, intsektuen dieta jarraitua ziurtatuz.

Espeziearen arabera, habiak zuhaitz batean edo labar baten irtengunean ondo eraikitako adaburuak dira, edo, besterik gabe, aurretik zuhaitz batean zegoen zulo batean. Zuloetan habia egiten duten espezieek habia handiagoak jartzen dituzte, batez beste zortzi arrautzarekin, bi edo bost arrautzen ordez.

Generoak 
Aurretik, espezie gutxiago zeuden familian. 2003an Howard and Moore Complete Checklist of the Birds of the World liburuaren hirugarren edizioa argitaratu zenean, Myophonus, Alethe, Brachypteryx eta Monticola generoak Turdidaen sartuta zeuden. Ondorengo ikerketa filogenetiko molekularrek frogatu dute lau genero horietako espezieek lotura estuagoa dutela Muscicapidae espezieekin. Beraz, lau genero hauek hemen sartzen dira. Aitzitik, Cochoa generoa, lehenago Muscicapidae-n sartua, Turdidaerena dela frogatu da.

2010ean argitaratutako Muscicapidae espezieko bi ikerketa filogenetiko molekular handik erakutsi zuten Fraseria, Melaenornis eta Muscicapa generoak ez zirela monofiletikoak. Egileek ezin izan zituzten genero berrikusiak proposatu, ez baitziren espezie guztien laginak hartu, eta filogenien nodo guztiak ez baitzeuden sendo bermatuta. 2016an argitaratutako ikerketa batek, Muscicapiniren 42 espezieetatik 37k, berretsi zuen generoak ez zirela monofiletikoak, eta espezieak berrantolatzea proposatu zuen, hainbat genero berri edo berpizturekin.

Erreferentziak

Kanpo estekak