Gennargentu Parke Nazionala

Gennargentu Parke Nazionala Sardiniako ekialde erdian dago, Nuoro eta Ogliastrako probintzia artean. Oso zonalde menditsua da, tartean uhateko gailur altuenak: Espada mendia (1.595 m.), Erba Irdes punta (1.676 m.), Bruncu Espina (1.829 m.), Paulinu punta (1.792 m.) eta La Marmora punta (1.834 m.), azken hau Sardiniako altuena. Parkearen izenak sardieraz "zilarrezko atea" esan nahi du (Genna = atea, argentu = zilarra).

Geología 
Geologikoki Europako arroka formazio zaharrenetarikoa da. Ondorioz, mendiak ez dira hain garaiak eta itxura zirkularra dute nagusiki. Tipologia aldetik, arrokek eskistotik granitoaren arteko bariazioak erakusten dituzte.

Mendi ezagunenak 

 La Marmora punta (1.834 metri);
 Bruncu Spina (1.829 metri);
 Su Sciusciu (1.823 metri);
 Florisa punta (1.822 metri);
 Punta Paolina (1.792 metri);
 Erbas Irdes punta (1.703 metri);
 Bruncu Allasu (1.701 metri);
 S'Iscudu mendia (1.676 metri);
 Spada mendia (1.595 metri);
 Conca Giuanni Fais (1.496 metri);
 Mungianeddu punta (1.469 metri);
 Perdedu mendia (1.334 metri);
 Margiani e Pubusa (1.323 metri);
 Bruncu Muncinale (1.267 metri);
 Santa Vittoria mendia (1.212 metri).
 Perda Liana (1.293 metri).
 Monte Tisiddu (957 metri).

Zonaldean Sardiniako ibai nagusien sorburua aurki daitezke: Flumendosa ibaia eta Taloro ibaia.

Parke Nazionala 
Zonalde honetan Europako populazio dentsitate baxuenetarikoa dago. Parkea 1998an izendatu zen eta barruan Orosei Golkoa hartzen du ere bai. Izendapena polemikoa izan zen; biztanleria izendapenarekin batera desjabetzeak emango liratekeela beldur zen. Gaur egun gatazkak ez dira bukatu. Sektore batzuek turismo gehiago erakarri nahi duten bitartean ekologistek gehiegizko urbanizazioaren aurka protestatzen ari dira. Proiektu polemikoa da, esaterako, parke osoa zeharkatuko lukeen autobidearena da. Gonone hondartzako turismo-gunera joateko autobidea egin zen eta horretarako mendia zulatu egin zen.

Fauna

Anfibioak 
Asko endemikoak dira:
 Euproctus platycephalus
 Speleomantes supramontis
 Discoglossus sardus) e la raganella sarda (
 Hyla sarda
 Speleomantes imperialis
 Bufotes viridis

Narrastiak 
 Algyroides fitzingeri
 Archaeolacerta bedriagae
 Podarcis tiliguerta
 Chalcides chalcides
 Chalcides ocellatus
 Coluber hippocrepis
 Coluber viridiflavus
 Natrix natrix

Hegaztiak 
Zerrenda ikaragarria da. Batzuk aipatuko ditugu:
 Gypaetus barbatus
 Columba livia
 Falco tinnunculus
 Coturnix coturnix
 Falco peregrinus
 Aquila chrysaetos
 Tyto alba, hontz zuria.
 Caprimulgus europaeus, zata arrunt.

Ugaztunak 
 Crocidura russula
 Suncus etruscus
 Lepus capensis
 Eliomys quercinus
 Glis glis, muxar gris
 Apodemus sylvaticus
 Vulpes vulpes ichnusae
 Mustela nivalis
 Felis lybica sarda
 Sus scrofa
 Ovis musimon
 Cervus elaphus corsicanus
 Rhinolophus ferrumequinum
 Plecotus sardus
 Rhinolophus hipposideros
 Nyctalus leisleri
 Monachus monachus, Itsas txakur fraide, gaur egun desagertutzat ematen da; Sardiniako azkena parkeko Oroseiko Golkoan ikusi egin zen.

Parkeko herriak 
 Aritzo
 Arzana
 Baunei
 Belvì
 Desulo
 Dorgali
 Fonni
 Gairo
 Lodine
 Meana Sardo
 Oliena
 Ollolai
 Olzai
 Orgosolo
 Ovodda
 Seui
 Seulo
 Sorgono
 Talana
 Tiana
 Tonara
 Urzulei
 Ussassai
 Villagrande-Strisail

Erreferentziak

Kanpo estekak 
  Parkeari buruzko informazioa.
  Parkearen proiektua.

Sardiniako naturagune babestuak
Italiako mendikateak
Sardiniako geografia
IUCN II kategoria