Sits pirata

Sits pirata (Acherontia atropos) Acherontia generoko sitsik ezagunena. Euskal Herrian aurki daitekeen lepidoptero bat da.

13 cm inguru izaten da luze. Gaineko hegoak marroi ilunak, eta azpikoak horiak, zerrenda beltzekikoak, izaten ditu. Toraxaren gaineko aldean burezurraren antzeko irudi bat du, hori-beltza. Asian, Europan, Afrikan eta Ameriketan bizi da.

Erle arrunten koloniak erasotzen ditu elikadura lortzeko.

Sits pirata kulturan 
Espeziaren izena heriotzarekin lotutako kontzeptuekin erlazionatzen dira. Greziar mitologian Atropos bizitzaren haria mozteaz arduratzen den moiretako bat zen.

1846ko urtarrilean Arthur's Ladies' Magazine aldizkariak Edgar Allan Poe idazle estatubatuarraren "Esfingea" ("The Sphinx") ipuina argitaratu zuen. Acherontia atropos ipuinaren amaieran aipatzen da, bigarren mailako pertsonaiak, protagonistaren senideak, historia naturalaren sinopsia erabiliz, deskribapen hau irakurtzen duenean:

Edgar Allan Poek, Thomas Wyattek itzuli zuen liburuaren aurreko deskribapena partzialki kopiatu zuen, A synopsis of natural history (1839), C. Lemmonnier historia naturaleko irakaslearena.

Acherontia atropos ospetsu egin zen The Silence of the Lambs filmaren ondorioz. Bere marrazkiak ospe negatiboa irabazi du, naturaz gaindiko indar gaiztoekin lotuz, eta, beraz, aurretik aipatutako pelikulan eta Un perro andaluz filmetan aurkeztu da. Sineskeria ugarik diote lepidoptero honek zorte txarra ekartzen diela sartzen diren etxeei.

Bram Stokerren Drakula eleberrian, XXI. kapituluan izendatzen da:

Daniel Calparsororen El aviso filmean, Paul Penen izen bereko eleberrian oinarritua, sits-pirata agertzen zen behin eta berriz, protagonistaren eskizofrenia gertaerak irudikatuz. Film horren lehen kartelak tximeletaren ale bat erakusten zuen, izenburuan aipatutako abisua zeraman gutunazalerako lakre gisa.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Sphingidae
Euskal Herriko lepidopteroak
Lineok deskribatutako taxoiak
Europako lepidopteroak