Hector Hugh Munro

Hector Hugh Munro, literaturan Saki bezala ezaguna (Akyab, Birmania, 1870ko abenduaren 18a - Beaumont-Hamel, Frantzia, 1916ko azaroaren 14a) idazle, ipuingile, nobelagile eta antzerkigile britaniarra izan zen. Bere istoriok, normalean, politikoki okerrak, zorrotzak, krudelak eta noizean behin makabroak izaten ziren, eta ironia erabiltzen zuen maiz garai hartako gizartea eta kultura islatzeko. Misogino, antisemita eta militaristaren ospea lortu zuen idazleak. Saki autore ingelesaren ironia beltza ospetsua da, eta askotan O. Henry edota Dorothy Parkerrekin parekatua izan da. Haren liburuetan, garaiko gizartearen aurrean oso kritiko agertu zen beti. Bere ipuin ironiko eta beltzak ospetsuak dira. Haren liburuetan garaiko gizartearen aurrean oso kritiko agertu zen.

Biografia 
H. H. Munro Akyab-en (Birmania) jaio zen. Haren aita, Charles Augustus Munro, Birmaniako poliziaren inspektorea zen herrialde hori Britainiar Inperioaren kontrolpean zegoenean. Idazlearen ama, Mary Frances Mercer, gazte hil zen, 1872an, behi baten erasoaren ondorioz; gertaera horrek, antza, Sakiren narrazioetan eragin zuzena izan zuen. Bere bizitza erabat aldatu zen aitak Inglaterrako familiarengana bidali zuenean; familia hori oso puritano eta intrantsigentea zen eta horrek gaztearen izaera ozpindu zuen. Urte horien oroimena "Sredni Vashtar" ipuinean ikus daiteke. Munrok bere ikasketak Exmoutheko Pencarwick School eta Bedford Grammar Schoolen egin zituen. 1893an, aitaren bide jarraituz, Birmaniako polizian sartu zen baian osasun txarraren ondorioz, hiru urte ondore, postua utzi behar izan zuen Inglaterrara itzultzeko. Londresen kazetari bezala lan egin zuen eta bere lehenengo liburua argitaratu zuen, Errusiar Inperioari buruzko lan bat. Aldi berean, narrazioak idazteari ekin zion. Lehenengo Mundu Gerran boluntario hartu zuen parte. 1916ko azaroaren 13an Beaumont-Hamel gudaldian hil zuten. Haren heriotza ondoren idazlearen arreba, Ethel Munro, anaiaren iritzien aurkakoa, bere parper guztiak txikitu zituen. Hector Hugh Munroren lan azagunenak ipuinak dira.

Obra 
 1899: "Dogged" (ipuina)
 1900: The Rise of the Russian Empire (narrazioa)
 1902: "The Woman Who Never Should" (sketch politikoa)
 1902: The Not So Stories (sketch politikoa)
 1902: The Westminster Alice (sketche politikoa)
 1904: Reginald (ipuinak)
 1910: Reginald in Russia (ipuinak)
 1911: The Chronicles of Clovis (ipuinak)
 1912: The Unbearable Bassington (nobela)
 1913: When William Came (nobela)
 1914: Beasts and Super-Beasts ((ipuinak))
 1914: "The East Wing" ((ipuina))

Hil ondoko edizioak 
 1919: The Toys of Peace (ipuinak)
 1924: The Square Egg and Other Sketches (ipuinak)
 1924: "The Watched Pot" (Charles Mauderekin batera)
 1926-1927: The Works of Saki (8 liburuki)
 1930: The Complete Short Stories of Saki
 1933: The Complete Novels and Plays of Saki
 1934: The Miracle-Merchant
 1950: The Best of Saki (Graham Greeneren edizioa)
 1963: The Bodley Head Saki
 1981: Saki (A. J. Langguthk idatzitako biografia ipuin labur antologia txiki batekin)
 1976: The Complete Saki
 1976: Short Stories (John Lettsek paratutako edizioa)
 1988: Saki: The Complete Saki, Penguin editions 
 1995: The Secret Sin of Septimus Brope, and Other Stories
 2006: A Shot in the Dark (ipuinen bilduna)
 2010: Improper Stories, Daunt Books (18 ipuin)

Euskaratutako liburuak 
 Rosa Miren Artola itzultzialea: Saki - Ipui hautatuak 1902-1920. Donostia: Baroja, 1987.

Erreferentziak

Kanpo loturak 

 : "Leiho irekia" ipuina Juan Antonio Atutxaren itzulpenaz.
  Sakiren ipuinak.

Ingelesezko idazleak
Umorezko idazleak
Erresuma Batuko idazleak
Lehen Mundu Gerran hildakoak
Pertsona mononimoak
Lehen Mundu Gerrako Britainiar Armadako pertsonala