Xabier Zumalde

Xabier Zumalde Romero, El Cabra ezizenez ere ezaguna, (Zornotza, 1938ko abuztuaren 27a - ) ekintzaile abertzale nabarmena izan zen. ETAn fronte militarraren arduraduna izendatu zuten 1965 urtean. 1968 urtean erakundetik bereizi eta Los Cabras izeneko talde autonomoa sortu zuen, mendian egiten zuten entrenamendu paramilitar gogorrari erreferentzia eginez. Berak antolatutako ekintza nabarmenena 1966 urtean burututako Garai Bizkaiko herriaren okupazio paramilitarra izan zen.

Museoa 
2004an, Arteagan, ETAri buruzko museo txiki bat egin zuen. Bertan, Frankoren diktadura garaian, ETAren borroka nolakoa zen azaltzen zuen erakusketa zabaldu zuen Xabier Zumaldek. Museo horretan, arropak, dokumentuak, kartelak, Frankismoaren aldeko apurtutako seinaleak, arma batzuk eta ezkutatzen zuten "zulo" moduko bat zegoen tamaina naturalean. Museoak aurkari asko izan zituen. Lehenik eta behin, Euskadiko Espainiar unionistak eta ETAren aurkako biktimen talde batzuk. Horien eraginez eta Dena da ETA irizpideak indarrean jarritako errepresioaren beldur, Eusko Jaurlaritzak Arteako udalari museo hori debekatzea eskatu zion. Bi alditan museoa itxi zuten eta bi alditan berriro ere ireki zuen. Kartzelara joateko mehatxupean, museoa betiko itxiarazi zuen Ertzaintzak.

Zumalderi egindako elkarrizketa 
Goienkariako kazetari Oihana Elorzak elkarrizketa hau egin zion Zumalderi 2004. urtean:

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Etakideak
Zornotzarrak