Portarlington (Laois konderria)

Portarlington (irlanderaz Cúil an tSúdaire) Irlandako Errepublikako Laois eta Offalyko konderrien artean dagoen hiria da. Hiria banatzen duen Barrow ibaia da konderri bien arteko muga.

Etimologia 
Irlanderazko Cúil an tSúdaire izenak "larrugilearen txokoa" esan nahi du.

Historia 
1260an Lea gaztelua eraiki zuen William de Vesey normandiarrak bertan. Bortxaz beteriko historia izan zuen, sarritan erasotu eta suntsitu baitzuten. Azkenik 1640an Oliver Cromwellen gudalosteek lehergaiekin eztandarazi zuten arte.

Portarlington 1666an fundatu zuen Sir Henry Bennet, Karlos II.arenaren barne arazoetako idazkariak. Aurrez 1641eko irlandarren matxinadan inguruko lurrak konfiskatu baitzituen erregeak. Bennet bera oso ingeles zalea zen eta aurrez Cooletoodera (Cúil an tSúdaire) izenaz ezagutzen zen inguruari Port-Arlington izena jarri zion eta bera bihurtu zen "Arlingtongo Baroi". Ezin izan zion luzaz eutsi ordea eta 1691eko Limerickeko Itunaren ondoren 15 familia higanot frantziar iritsi ziren bertara, Port-Arlington higanot herri bihurtuz. Fransesez hitzegiten zen herrian eta mezak ere hizkuntza honetan eman ziren 1820 arte.

Ondasun nabarmenak 
 Lea Gazteluaren aztarnak
 Tresconeko haitza: herritik gertu dagoen haitz handi bat da mendeetan zehar meza katolikoak egiteko aldare gisa erabili zena.

Herritar ospetsuak 
 Edward Carson (1854-1935), irlandar unionisten burua

Hiri senidetuak

Kanpo estekak 

Laois konderriko udalerriak
Offaly konderriko udalerriak