Babar

Babar 1931. urtean Frantzian sorturiko haur literaturako pertsonaia da. Jean de Brunhoffek album formatuan sortu zuen, L´histoire de Babar izenburua duen historio ezaguna eta berrikuntza handia izan zen garai hartako haur literaturarentzat.

Sinopsia 
Ehiztari batek bere ama tiroz hiltzen duenean, Babar elefanteak beldurtuta ohianetik ihes egin eta hiri handi batera iritsiko da. Han Dama zaharra ezagutuko du eta honek arropa erosiko dio eta berarekin biziko da poz pozik. Baina Celeste eta Arthur bere lehengusuak bere bila joango dira eta elefanteen erresumara eramango dute. Iristean erregea hil egingo da bapatean eta berari eskeiniko diote erregetza, gizakien artean asko ikasi duela uste baitute.

Historia 

Babarren istorioa Parisen sortu zen 1931an. Cecile Brunhoff piano-jotzaileari, elefante kume baten istorioa bururatu zitzaion, bost eta sei urte zituzten semeei lo egin aurretik kontatzeko. Haurrek istorioa aitari, Jean de Brunhoff artistari, kontatu zioten, eta honek ilustratu eta argitaratu egin zuen urte horretan bertan, L´Histoire de babar: le petit élephant izenarekin. Hurrengo sei urteetan Babarri buruzko sei liburu gehiago egin zituen, eta hauek ere arrakasta handia izan zuten. 1937an, Jean 37 urte zituela hil zenean, saila eten egin zen. Baina zazpi urte beranduago,seme zaharrenak, Laurentek, historiari berrekin zion.

Hainbat pelikula ere egin ziren. Eta bi kontzertu: Francis Poulen-en L`histoire de Babar: Le petit elephant, 1940an eta Raphael Mostelen Le voyage de Babar, 1994an.

Pertsonaiak 
Babar, indartsua, jakintsua,eta handia da. Eta gainera, memoria bikaina dauka. Haurra izan arren, heldutasun puntu bat du eta hori bere izenean islaturik agertzen da. Izan ere, frantseseko aita eta haurra hitzak elkartuz sortua da bere izena. Bere anbiguotasunaren seinale, liburuan agertzen diren gainontzeko elefanteak ez bezala, ezkondu eta haurrak izango dituzte Celeste eta biek, baina oso letagin txikiak dituzte.

Celeste, Babarren lehengusina eta emaztea da. Emazte tradizionala da. Etxea zaintzen du eta seme-alabak hazten ditu. Babar eta Celestek erresuma bat gobernatzen dute, baina era berean, haurren plazerrez ere gozatzen dute. Lau seme-alaba dituzte Pom, Flora, Alexander eta Isabelle.

Liburuak 

Jean de Brunhoff:
 Histoire de Babar (1931)
 Le Voyage de Babar (1932)
 Le Roi Babar (1933)
 A.B.C. de Babar (1934)
 Les Vacances de Zéphir (1936)
 Babar en famille (1938)
 Babar et le Père Noël (1941)
Laurent de Brunhoff:
 Babar et ce coquin d'Arthur, 1948

 Pique-nique chez Babar, 1949
 Babar dans l'Île aux oiseaux, 1951
 La fête de Celesteville, 1954
 Babar et le professeur Grifaton, 1956
 Le château de Babar, 1961
 Babar en Amérique, 1965
 Je parle anglais avec Babar, 1966
 Je parle allemand avec Babar, 1966
 Je parle espagnol avec Babar, 1966
 Babar à New York, 1966
 L'anniversaire de Babar
 Babar sur la planète molle 1972
 Babar et le Wolly-Wolly, 1975
 Babar et les 4 voleurs
 Babar et le fantôme, 1981
 Babar et sa fille Isabelle, 1988
 La victoire de Babar, 1992
 Babar et la cité perdue, 1995
 Coup de foudre aux Jeux de Célesteville, 2011
 L'île du Paradis, 2014

Jean eta Laurenten liburuen arteko ezberdintasunen inguruan galdetu zioten Laurenti elkarrizketa batean eta honako hau erantzun zuen:

"Aldea oso txikia da. Aitaren liburuak, klasikoagoak ziren, mito zaharrak islatzen zituzten eta beti zuten irakaspenen bat. Nireetan, aldiz, ez da hau gertatzen. Aitak Babar pertsonaia, dekoratuak eta elefanteen gizartea sortu zituen. Nire liburuetan abentura gehiago dago.

Urteetan zehar ez nintzen ausartu ezer aldatzen baina 1986an Estatu Batuetara bizitzera joan nintzenean, han izan nuen aldatzeko ideia, baina egin nuen aldaketa bakarra ume bat gehitzea izan zen."

Euskaraz argitaratutako liburuak 
 Babar, elefantetxoaren istorioa, 1988
 Babar; bazkaltzen, 1990
 Babar, eskolan, 1990
 Babar; jardinean, 1990
 Babar errege, 1990
 Babar eta gabon aitona, 1991
 Babar jazten, 1990
 Babar oporretan, 1990
 Gau on pasa Babar, 1990

Ilustrazioak 
Ilustrazioak autoreek eginak dira. Hasieran Jean berak eta ondoren Laurentek. Irudiek testuek baino espazio handiagoa hartzen dute eta arreta guztia bereganatzen dute.

Kritikak 
Kritiko batzuek Babar inperialista edota antifeministatzat jo dute. Elkarrizketa batean honen inguruan galdetu ziotenean autoreak honako hau erantzun zuen:

"Inperialista eta kolonialistatzat hartzen nautenen kritikak barregarriak iruditzen zaizkit. Ez da harritzekoa 30 hamarkadan horrelako istorio bat (oihanetik hirira ihes egiten duen, eta oihanera itzuli eta besteak zibilizatu nahi dituen elefantearena) idaztea. Garai hartako pentsatzeko modua zen. Dena den, horez da Babarren ipuin guztien isla.

Bestetik, feminismoaren kritika, haurrak patinatzen ari direnean neska eserita jartzeaz damutzen naiz, akats bat izan zen baina beste istorio batean neska da modernoa dena eta patinatzen azaltzen dena.

Gauza zailenetako bat da gaur egun neska askok galtzak eramaten dituzten arren, elefante bat galtzakin marraztuz gero, elefante gizon bat ematen duela, ez dutelako bizarrik. Beraz, ezberdintzeko dudan era bakarra gona jartzea da."

Ikus-entzunezko egokitzapenak eta erakusketak

Antzerkia 
La historia de Babar, el elefantito.

Filmak 
 1968 : Babar, le Petit Éléphant
 1971 : Babar en Amérique
 1986 : Babar et le Père Noël
 1989 : Le Triomphe de Babar de Alan Bunce
 1999 : Babar, roi des éléphants de Raymond Jafelice

Telesailak 
 Première série 1969 : Les aventures de Babar
 Deuxième série 1989-1991+2000 : Babar
 Dernière diffusion sur la chaine Tiji.
 Début 2010, TF1 a lancé un projet de série télévisée en 3D, dont la diffusion a commencé en novembre 2010, Babar - Les aventures de Badou.

Erakusketak 
 Les Histoires de Babar, Paris, Musée des arts décoratifs de Paris, Galerie des jouets, du 8 décembre 2011 au 2 septembre 2012
 La Fabrique de Babar, Paris, Bibliothèque nationale de France, Galerie des donateurs, du 13 décembre 2011 au 29 janvier 2012

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Haur literaturako pertsonaiak
Haur literatura
Frantziako haur literatura
Ipuinak
Animalia antropomorfikoak
Pertsonaia antropomorfikoak
Fikziozko elefanteak