Akizeko bizkonderria

Akizeko bizkonderria () Erdi Aroan Akizen egoitza zuen aginte sistema izan zen, 1185era arte iraun zuena.

977an Antso IV.a Gilen hil zenean, Oloroe, Ortheze, Tursan eta Gabardanekin batera eman zion eremua Aner bere semeari. Hurrengo urtean hil eta Lope bere semeari Oloroe, Akize eta Ortheze eman zion. Lopek, 985ean hil zenean, Arnaldo I.a bere semeari Akize eta Ortheze eta Aner bere semeari Oloroe eman zion. Arnaldo 1061ean hil zenean, aro ezezaguna hasi zen. Ziur asko, Arnaldo II.a bere semea Akizen eta Lope Gartzia bere semea (edo anaia agian) Orthezen izan zituen ondorengoak. 1065ean berriro batu eta semeen artean banatu zen: Raimundo I.ak Akize eta Gartziak Ortheze jarauntsi zituen. Raimundo I.aren ondorengoa Arnaldo III.a bere semea izan zen eta honen ondorengoa bi urte besterik ez zituen Gerarda I.a bere alaba. 1100. urtean bizkondesak Petri Arnaldo (baita Arnaldo Dat edo Dat Arnaldo ere) ezkondu zuen, Oztibarreko jaunarekin hain zuzen ere. Gerarda 1140an hil zenean Raimundo II.a bere semea bilakatu zen ondorengo. Honen ondorengoa Petri II.a izan zen, Navarrina izeneko alaba bakarra izan zuena. Zazpi urte zituela ondorengo bilakaturik, hogei betetzean Tartasko bizkondea zen Arnaldo Raimundo III.a ezkondu eta bizkonderri biak batu ziren.

Bizkondeen zerrenda 
 Arnaldo I.a Lope 985-1029
 Gartzia I.a Arnaldo 1029-1050
 Arnaldo II.a Gartzia 1050-1062
 Lope I.a Gartzia 1062-1065
 Raimundo I.a Lope 1065-1089
 Arnaldo III.a 1089-1090
 Gerarda 1090-1140
 Petri Arnaldo 1100-?
 Raimundo II.a 1140-1167
 Petri II.a 1167-1170
 Navarrina 1170-1185
 Arnaldo IV.a Raimundo (Tartasko III.a) 1185-

Kanpo estekak 

Landetako historia
Akize
Baskoniako dukerria
Bizkonderriak