Évorako tenplu erromatarra

Évorako tenplu erromatarra () Dianaren tenplua izenaz ere ezagutzen dena, Portugalgo Évora hirian dagoen monumentu ezaguna da. Hiriaren erdigune historikoaren barnean dago eta 1986an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen alde zahar guztia.

Historia 
Tenplua Zesar Augustoren omenez k. a. I. mendean eraiki zela uste da, Évorako forum-ean, garai hartan hiria Liberalitas Julia izenaz ezagutzen zen. Ikerketa batzuek II. edo III. mendekoa dela ere badiote, baina dirudienez orduan tenpluak berrantolaketa bat izan zuen. Germaniar leinuek V mendean hiria erasotu eta tenplua suntsitu egin zuten.

XIV. mendean tenpluaren hondarrak hiriko gazteluaren barnean zegoen. 1467an harri ugari hiriaren babes harresia eraikitzeko erabili ziren. Harategi bat ireki zen tenpluaren dorrearen azpian. 1789an James Murphy tenplua berreraikitzen hasi zen. 1836an harategia itxi zen eta 1840an indusketa arkeologikoak egiten hasi ziren. 1869an inguruan zituen Erdi Aroko egiturak eraitsi zituzten eta tenplu erromatarra berreraikitzeko bigarren fasea hasi zuten.

1989 eta 1994 artean Theodor Hauschild arkeologo alemaniarrak indusketa berriak zuzendu zituen.

Egitura 
Tenplua Évorako plaza nagusiak kokaturik dago, muinoaren goren aldean. Inguruan hainbat eraikin erlijioso ditu, Portugalgo Inkisizioa izan zenaren egoitza, inkisidorearen jauregia, Évorako katedrala, Cadavalgo dukeen jauregia eta Évorako museo eta liburutegia, besteak beste.

Gelditzen diren ondarrak granitozko oinarria eta zutabe batzuk dira, iparraldekoak guztiak daude, ekialdean lau eta mendebaldean hiru. Oinarriak 25x15 metrotako neurriak ditu eta 3'5 metrotako altuera. Zutabeak korintiar estilokoak dira eta garaienek 6'2 metrotako altuera daukate. Indusketek erakutsi dutenez urezko foso batek inguratzen zuen tenplua.

Iruditegia

Kanpo estekak 

Évorako eraikinak
Erromatar tenpluak
K.a. I. mendean amaitutako eraikinak
Lusitania
Portugalgo erorkinak