Niels Henrik Abel

Niels Henrik Abel (Finnøy, Norvegia, 1802ko abuztuaren 5a - Froland, Norvegia, 1829ko apirilaren 6a) matematikari norvegiarra izan zen. Aljebra ekuazioak, laugarren gradutik gorakoak direnean, aljebra bidez ezin egin daitezkeela frogatu zuen; aljebra funtzioak eta eliptikoak ikertu zituen, besteak beste. Ekuazio mota berri bat ere aurkitu zuen, bere ohorez Abelen ekuazio edo ekuazio abeldar deitzen dena. Miseria gorrian hil zen.

Ikasketak 
1815ean Christianian Cathedral School-en (gaur egungo Oslon) ikasi zuen, eta hiru urte geroago Bernt Holmboe Mathematicsek planteatutako jatorrizko arazoari irtenbide bikaina eman zion.

1824an frogatu zuen ez dagoela inolako formularik polinomio baten erroak aurkitzeko honen maila 5 edo 5 baino altuagoa bada.

Heriotza 
1828 urtearen amaieran, Abel Frolandera(Norvegia) joan zen bere emaztegaia bisitatzera, eta han tuberkulosiak jota hil zen 1829ko apirilaren 6an, 26 urte zituela. Norvegiako gobernuak Abel saria sortu zuen 2002an, jaiotzaren berrehungarren urteurrenaren omenez.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Niels Henrik Abelen biografia ingelesez
 Abel Saria webgunearen biografia

Abel, Niels Henrik
Abel, Niels Henrik
Tuberkulosiak hildakoak
Norvegiako luterotarrak