Simone Biles

Simone Arianne Biles (Columbus, Ohio, 1997ko martxoaren 14a) Amerikako Estatu Batuetako gimnasta da, historiako hoberena. Gimnasiako Munduko Txapelketetan domina gehien lortu dituen kirolaria da: 30. Horietatik 23 dira urrezkoak. Olinpiar jokoetan 7 domina lortu ditu: 5 Rio de Janeiro 2016n (4 urre eta brontze bat), eta 2 Tokyo 2020n (zilar bat eta brontze bat).

Bizitza 
Simone Biles Columbusen jaio zen, 1997an. Gurasoek arazoak izan zituzten drogarekin eta alkoholarekin eta, horren ondorioz, harrera etxeetan bizi izan ziren zenbait urtez Biles eta haren anai-arrebak, amaren aldeko aitona-amonek haien ardura hartu zuten arte. Garai hartan diagnostikatu zioten arreta defizitaren eta hiperaktibitatearen nahasmendua. Sei urterekin, Houstongo Bannon's gimnasiora joan zen bisitan, ikaskideekin. Ahozabalik geratu zen hango gimnastak egiten ari ziren ariketekin. Haiek imitatzen hasi zen, eta entrenatzaile bat neskatila haren mailaz ohartu zen. Berehala, aitona-amonei eskutitz bat igorri zien, gimnasioan izena emateko eskatuz. Hala egin zuten. Handik bi urtera, Aimee Boormanekin hasi zen entrenatzen: ordutik aurrera banaezinak izan ziren.  

2012. urteko Londresko Olinpiar Jokoetan telebistaz ikusi zuen Gabby Douglas, McKayla Maroney, Aly Raisman, Kyla Ross eta Jordyn Wieber herrikideen jarduna, eta erronka bota zion bere buruari: «Egunen batean, Olinpiar Joko batzuetan parte hartuko dut, haiek bezala». Esan eta egin. 2013an debutatu zuen senior mailan, eta urrezko bi domina eskuratu zituen Munduko Txapelketan: banakako lehiaketan eta zoruko ariketan. 2014ko eta 2015eko Munduko Txapelketetan, berriz, banaka, taldeka, oreka-barran eta zoruko ariketan nagusitu zen. 2016an, balentria egin zuen Rio de Janeiroko Olinpiar Jokoetan. Bost domina irabazi zituen: urrezkoa banakakoan, taldekakoan, zoruan eta jauzian, eta brontzezkoa oreka-barran. 60 urte ziren ez zuela emakumezko gimnasta batek halako uzta biltzen Olinpiar Joko bakar batean. 

2018ko urtarrilean, Larry Nassarrek, selekzioko medikuak, sexu abusuak egin zizkiola salatu zuen. Ordurako, ehunka emakumek zuten salatua Nassar, Aly Raisman eta Gabby Douglas gimnastek barne. 2018ko Munduko Txapelketan sei domina lortu zituen: urrezko lau, zilarrezko bat eta brontzezko beste bat; eta 2019koan, urrezko bost domina.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan (Tokio), bi domina lortu zituen:  brontzezkoa Oreka-barran, Guan Chenchen eta Tang Xijing txinatarren atzetik, eta, zilarrezkoa, Taldeka emakumezkoen kategorian. ROCeko taldearen (urrezko domina) atzetik eta Erresuma Batuko taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen AEBko taldea, eta honako hauek osatzen zuten: Simone Biles, Jordan Chiles, Sunisa Lee eta Grace McCallumek. Domina guztiak AEB ordezkatuz lortu zituen.

2021eko apirilaren 23an, Nikerekin zuen lotura hautsi zuen. 2015. urtearen amaieratik, eta AEBetako Athleta kirol-markarekin bat egin zuen, Gap-i lotuta. Hilabete bat geroago, 2019tik aurrera egin zuen lehen lehiaketan, zaldiaren jauzian Yurchenko karpetatu bikoitza egin zuen historiako lehen emakumea izan zen.

Tokio 2020ko Joko Olinpikoetan, gimnastika artistikoko taldean parte hartzeari uko egin ziotela iragarri zuen Billesek, buru-osasuneko arazoak alegatuz; Estatu Batuek azkenean irabazi zuten zilarrezko domina. 42 Lehiaketa osoko azkenetan eta lehen hiru aparatuetakoetan ere ez zuen parte hartu; bai, ostera, oreka barrako txapelketan, non brontzea irabazi zuen.

Tokio 2020ko Jokoen ondoren atsedenaldia hartu eta 2023ko abuztuan, 700 egun baino gehiagora lehiatu zen berriro iparramerikarra. Billesek bi urte eman zituen lehiatik kanpo, twistyak zirela eta. Arazo psikologiko horrek eragotzi zion aireko maniobretan bere gorputza kontrolatzea. 2023ko abuztuan itzuli zen lehiaketara, Chicagoko US Classic-ean garaipena lortuta, Parisko 2024ko Joko Olinpikoetarako prestatzen hasteko.

Olinpiar Jokoetako emaitzak

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 Uribe, Kirmen Nor da Simone Biles?, Berria.eus.
 Webgune ofiziala, simonebiles.com.

Ohioarrak
Ameriketako Estatu Batuetako gimnastak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetako gimnastak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetako dominadunak
Emakume gimnasta artistikoak
Olinpiar Jokoetako dominadunak gimnastikan
2020ko Udako Olinpiar Jokoetako gimnastak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetako dominadunak