Glizeraldehido-3-fosfato

Glizeraldehido-3-fosfato bizidunen metabolismoaren funtsezko molekula da, C3H7O6P formula duena. Glukolisian, glukoneogenesian eta fotosintesiaren Calvin zikloan, esaterako, parte hartzen du, bide metaboliko garrantzitsuenak aipatzearren.

Glukolisi 

Glukolisian glizeraldehido-3-fosfatoa fruktosa 1-6 difosfatotik abiatuta sortzen da, fruktosa difosfato aldolasa izeneko entzima batek katalizatutako errakzio honetan:

 
 Fruktosa-1,6-difosfato  Dihidroxiazetona-fosfato + Glizeraldehido-3-fosfato

Glizeraldehido-3-fosfatoarekin batera dihidroxiazetona-fosfatoa ere agertzen da goiko erreakzioan.

Gero, eratutako dihidroxiazetona-fosfatoa glizeraldehido-3-fosfato bihurtzen da isomerasa batek katalizatutako erreakzio honetan:

 
 Dihidroxiazetona-fosfato  Glizeraldehido-3-fosfato

Modu honetan glukosa molekula batek bi molekula glizeraldehido-3-fosfato sortzen ditu glukolisian.

Glukoneogenesi 

Glukoneogenesian glizeraldehido-3-fosfatoak glukolisiaren kontrako norabideko erreakzioak burutzen ditu, fruktosa 1-6 difosfatoa sortuz.

Calvin zikloa 

Fotosintesiaren ilunpeko fasean glizeraldehido-3-fosfatoa honako erreakzio honetan sortzen da:

1,3-difosfoglizerato + NADPH + H+    NADP+ + Pi + Glizeraldehido-3-fosfato

Garrantzi handiko molekula da sortutako glizeraldehido-3-fosfatoa. Calvin zikloan sortzen diren molekula batzuek zikloan jarraitzen dute, baina beste batzuek ziklo honetatik ateratzen dira eta funtsezko prozesu biosintetikoetan (gluzidoenak, lipidoenak eta aminoazidoenak) parte hartzen dute.

Ikus, gainera 

 Calvin zikloa
 Glukolisia

Kanpo estekak 

Organofosfatoak