Junon

Erromatar mitologian Junon (,  ahoskatua) antzinako Erromako erlijioan jainkosarik nagusienetariko bat izan zen eta Jupiter eta Minervarekin batera Kapitolioko hirukoa osatzen zuen. Hera greziar jainkosaren baliokidea zen.

Genealogia 
Saturno (Kronos grekoa) eta Opsen (Rea grekoa) alaba, Jupiterren (Zeus grekoa) arreba eta emaztea zen, eta seme bi, Marte (Ares) eta Vulkano (Hefesto) hain zuzen ere, izan zituen.

Funtzioak 
Jainko-jainkosen erregina zen, zeruko eta lurreko andrea eta erreinuen eta inperioen babeslea.  Haren presentzia ez zen inoiz falta jaiotzetan eta ezkontzetan, eta babes berezia ematen zitzaien emazte bertutetsuei.

Jatorrian, eta tradizio erromatarrean, ilargi-zikloa ere pertsonifikatzen du. Argiaren jainkosa ere bada.

Ezaugarriak 
Eskultore batzuek tronu batean eserita irudikatu dute, bere kopetan diadema bat eta bere eskuan urrezko zetroa izanik. Bere oinetan indioilar bat edo gehiago agertzen dira. Batzuetan, bi indioilar ere ikusten dira gurdia arrastatzen, eta, haren atzean, ortzadarraren kolore desberdinak zabaltzen ditu Irisek.

Epitetoak 
Junonek hainbat epiteto izan zituen:
 Interduca (‘emaztegaia ezkontzara eramaten duena’)
 Domiduca(‘emaztegaia bere etxe berrira eramaten duena’)
 Cinxia (‘emaztegaiaren faxa lotzen duena’)
 Regina (‘erregina’)
 Moneta (‘ondarearen babeslea’)
 Lucina (‘umeak erditzen dituena’)
 Lucetia (‘argia ekartzen duena’)
 Pomona (‘frutarena’).
 Pronuba (‘emagina’).
 Ossipagina (‘hezurrak indartzen dituena’)

Pasarte mitologikoak 

 Jupiterren ia pasarte guztietan emazte jeloskor eta mendekatzaile gisa
 Parisen epaiketa
 Esne Bidearen sorrera
 Argosen begiak
 Horaziotarren legenda.

Gurtza 
Aurrena Kirinalen eta gero Kapitolioan, Hirukoaren parte zen Jupiter eta Minervarekin batera. Juno Moneta ("Ohartarazten duen Juno", "Gogorarazten duen Juno") gisa beste tenplu batzuk ere bazituen, hala nola, Erromako Arx edo Zitadelan zegoen Juno Moneta tenplua.

Urtero martxoaren 1ean, martxoko kalendedan,  bere omenez emakumeek Matronalia izeneko jaiak ospatzen zituzten. Uztailaren 7an, Nonas Caprotinas jaiek ere Junon zuten patroi. Latinez bere izena daraman ekaina (Iunius) ezkontzeko hilabeterik aproposena zen antzinako erromatarrentzat, batez ere kalendak.

Iruditegia

Erreferentzia

Kanpo estekak 

 Wikimedia Commonsen Junoren kategoria multimedia du.

 Wikimedia Commons  Heraren kategoria multimedia du.
 Warburg Institute Iconographic Databaseko irudiak.

Erromatar jainkosak
Jainko-jainkosa zaintzaileak
Dii Consentes
Hera
Metamorfosietako pertsonaiak
Ezkontzen jainkosak