Episodios Nacionales

Episodios Nacionales (euskaraz: "pasarte nazionalak") Benito Pérez Galdós kanariar idazleak 1872 eta 1912 bitartean idatzi zituen 46 eleberri historikok osatzen duten bilduma bat da. Bost sailetan banatuta daude, eta gutxi gora-behera 1805 eta 1880 bitarteko Espainiako historia jorratzen dute. XIX. mendeko Espainiako gertakari historikoetan fikziozko pertsonaien bizipenak sartzen dituzten eleberriak dira, independentzia gerra kasu, zeinekin egilea oso hurbil sentitzen zen, bertan bere aitak borrokatu baitzuen. Gaur egun, bere kalitate literarioaz gain lan hau erreferentzia historiko garrantzitsutzat ere baloratzen da.

Lehen saila 

Gerona izan ezik, istorio guztiek hasiera batean Frantziak domeinatutako Espainian zehar eta ondoren Independentzia gerran, Trafalgarreko gudutik frantziar armadaren porroteraino (1805-1814) Gabriel de Araceli mutikoaren abentura eta maitasunezko bizipenak jarraitzen dituzte. Hamar dira saileko lanak:

 Trafalgar
 La corte de Carlos IV 
 El 19 de marzo y el 2 de mayo 
 Bailén 
 Napoleón en Chamartín 
 Zaragoza 
 Gerona 
 Cádiz 
 Juan Martín el Empecinado 
 La batalla de los Arapiles

Bigarren saila 
1875 eta 1879 artean idatzia, hamar lanez osatua dago. Bertako pertsonaia zuzendaria, ez beti protagonista, Salvador Monsalud gerlari liberala da, hasieran Jose I.a Espainiakoa erregearen soldadu zinemana, Fernando VII.a Espainiakoaren lehen sei urteetan (1814-1820) gorrotatua, Hirurte Liberalean (1820-1823) goratua eta Hamarkada Doilorrean (1823-1833) jazarria. Bere etengabeko asezintasunak Fernando VII.aren garaiko Espainiatik gidatzen du, non jada ernaltzen diren etorkizuneko gatazkak. Honakoak dira lanak:

 El equipaje del rey José
 Memorias de un cortesano de 1815
 La segunda casaca
 El Grande Oriente
 7 de julio
 Los cien mil hijos de san Luis
 El terror de 1824
 Un voluntario realista
 Los Apostólicos
 Un faccioso más y algunos frailes menos

Sail honen ondoren Galdósek ez jarraitzea zin egin zuen, baina 1898ko desastrearen ondoren bere lanarekin jarraitzea erabaki zuen hurrengo sailetan.

Hirugarren saila 

Lehen Karlistadak eta Maria Cristinaren erregeordetzak urratutako Espainia da hurrengo lanen garaia, bere ardatza Fernando Calpena erromantikoa delarik. Honakoak dira saileko hamar lanak:

 Zumalacárregui
 Mendizábal
 De Oñate a la Granja
 Luchana
 La campaña del Maestrazgo
 La estafeta romántica
 Vergara
 Montes de Oca
 Los Ayacuchos
 Bodas reales

Laugarren saila 
José García Fajardo, politikagatik interesa galdutako bat aurrekoak ez bezala, da jada egilearen garaikidea den Elisabet II.a Espainiakoaren erregealdi guztia hartzen saiatzen den hamar laneko sail honen protagonista.

 Las tormentas del 48
 Narváez
 Los duendes de la camarilla
 La Revolución de Julio
 O'Donnell
 Aita Tettauen
 Carlos VI en la Rápita
 La vuelta al mundo en la «Numancia»
 Prim
 La de los tristes destinos

Bosgarren saila 

Titok, pertsonaia erreal baten ordez elkarrizketa hausnartzailea sortzeko egilearen kontzeptu bat dirudien lehen pertsonako narratzaile bat, protagonizatzen du amaitu gabeko sail hau, Espainiako Iraultza Loriatsuan hasten dena eta amaitutako sei lan eta proiektu bat dituena. Honakoak:

 España sin rey
 España trágica
 Amadeo I
 La Primera República
 De Cartago a Sagunto
 Cánovas
 Sagasta (proiektuan)

Ikus, gainera 
 Episodios nacionales contemporáneos

Kanpo estekak 

Espainiako eleberriak
Gaztelaniazko eleberriak
Eleberri historikoak
XIX. mendean girotutako eleberriak