Israel Kamakawiwo'ole

Israel "IZ" Kamakawiwo'ole (1959ko maiatzaren 20 – 1997ko ekainaren 26) musikari hawaiiar oso ezaguna izan zen. Bere kanta ezagunenak bertsio hauek dira:
Over the Rainbow eta What a Wonderful World; aipatu behar dugu pot pourrí ezagun bat: Somewhere Over the Rainbow. Oso ahots pertsonala zuen eta askotan ukelele jotzen zuen. Haren estiloak hawaiiko musikarekin nahastuta jazz eta reggae estiloetako ezaugarriak zituen.

Biografia 
Israel Oahu uhartean jaio zen, 1959ko maiatzaren 20, eta Kaimuki komunitatean hezitua izan zen, Waikikiren inguruan. 11 urtez, bere anaia nagusiarekin, Skippy, musika-tresnak hasi zen jotzen eta Hawwaiiko beste musikariak ezagutu zituen: Peter Moon eta Don Ho. Nerabetasunean familiarekin batera Makaha-ra joan zen eta han Louis Kauakahi, Sam Gray eta Jerome Koko ezagutu zituen. Haiekin, anaiarekin batera, "The Makaha Sons of Ni'ihau" sortu zuten. 1976tik aurrera Hawaii eta AEBetan ezagunak egin ziren. 1982an, Skippy Kamakawiwo‘ole anaia bihotzekoaren ondorioz hil egin zen. Urte berean Israel betiko neskalagunarekin ezkondu zen, Marlene, eta alaba bat izan zuten, Ceslieanne "Wehi".

1990ean, bakarlari gisa, lehen albuma plazaratu zuen: Ka'ano'i. Arrakasta handia izan zuen eta Honoluluko Arteen Akademiak saritu zuen. 1993an Facing Future argitaratu zuen, askoren ustetan bere ibilbidearen onena. Bigarren disko horrekin uhartetatik kanpo ezagutzera eman zen. 1994an fue elegido como la figura del espectáculo del año en Hawái de acuerdo con la Hawaii Academy of Recording Arts-ek (HARA) Hawaiiko espektakuluaren pertsona ospetsuean izendatu zuen. Baina haren osasunak okerrera egin zuen eta haren bizitza mugatzen joan zen. Haren arazo nagusiak gizentasuna eta horrek arnas-aparatuan ekarri zizkion ondorioak izan ziren. 340 kiloko pisua izatera heldu zen. Azkeneko urtetan kristautu egin zuen. 1997ko ekainaren 26 hil egin zen eta bere errautsak 10.000 pertsonen aurrean itsasoan zabaldu zituzten.

Israel Hawwaiiko musikaren kantari nagusia bezala onartua izan da. Artxipielagoaren kultura eta baloreak defenditu zituen eta baita haren independentzia ere.

Israel Kamakawiwo'ole pantailetan 
Haren kantak film eta telesail askotan erabili izan dira. Hona hemen batzuk:
K-PAX, Meet Joe Black, Finding Forrester, Son of the Mask, 50 First Dates, Fred Claus eta IMAX: Hubble 3D. Eta telesailetan: ER, American Dad!, Scrubs, Cold Case, Glee, South Pacific, LOST, Storm Chasers, Life on Mars...

Diskografia

The Makaha Sons of Ni'ihau taldearekin 
 1976: No Kristo
 1977: Kaheao O Keale
 1978: Keala
 1978: Live at Hank's Place
 1979: Makaha Sons of Ni`ihau
 1981: Mahalo Ke Akua
 1984: Puana Hou Me Ke Aloha
 1986: Ho`Ola
 1990: Makaha Bash 3
 1991: Ho`Oluana
 1999: Na Mele Henoheno (1 eta 2)

Bakarlari gisa 
 1989: ke linido Ano`I
 1993: Facing Future
 1995: E Ala E
 1996: In Dis Life
 1999: IZ In Concert: The Man and His Music
 2001: Alone in IZ World

DVD 
 2002: Island Music, Island Continue
 2002: The Man And His Music
 2002: ''Hot Hawaiian Nights'.

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 : Webgune ofiziala.
 : Somewhere over the Rainbow Mountain Apple Company You Tuben.
 : "Iz: Voice of the People" (2006), de Rick Carroll, Marlene Ku'upua Kamakawiwo'ole, Bess Press

1970eko hamarkadako abeslariak
1980ko hamarkadako abeslariak
1990eko hamarkadako abeslariak
Hawaiiko abeslariak
Hawaiiko musika
Ameriketako Estatu Batuetako kristauak
Kristautuak
Hawaiiarrak
Gaixotasun kardiobaskularrek hildakoak