Ilusionismo

Ilusionismoa, baita ere magia zuria, ikuslearentzat harrigarriak eta ezin argituzkoak diren efektuak sortzen dituen arte eszenikoa da, trebezia eta asmamenean oinarrituta. Ilusionismoari ere "magia" esaten zaio eta arte horretan ari direnei "ilusionistak" edo "magialariak". Lortzen dituzten efekto harrigarri horiek magia-amarruen bidez lortzen dituzte. Horrela, pertsonen pentsamenduak irakurtzen dituzte, objektuak eta pertsonak desager arazten dituzte, objetuen transformazio harrigarriak, e.a. Hori guztia dela eta, askotan haien lana deabruarekin eta ilunpeko indarrekin lotu da.

Ilusionismo motak 
Ilusionismo barruan espezialitate desberdinak ikus daitezke:
 Prestidigitazio
 Mentalista
 Kartomagia
 Numismagia
 Eskapismo

Halaber, lekuen arabera bereizi ditzakegu:
 Kaleko magia
 Gertutasuneko magia
 Eszenako magia

Historia 
Ilusionismoa antzinateko aktibitatea da. Idatzitako lehenengo testigantzak Egiptokoak dira, orain 4.000 urtekoak. Esaterako, Beni Hassango hil-kamera batean K. a. 2000 urteko errepresentazioa ikus daiteke non bi gizon kopekin ilusionismoa egiten ari diren. 1825an, bestetik, Henry Westcar abenturazale britaniarrak Dyedi magalariaren magia ekintza bat deskribatzen zuen papiro bat aurkitu zuen; horrek ilusionismoa zuen kategoria adierazten du.

Erdi Aroan magialariek bizimodu nomada eramaten zuten. Horrela aipatzen da X. mendeko eskuizkribuetan. Aipatzen den lehenengo maisu handia Gonin da, XVI. mendearen amaierakoa, ilusionisten familia baten sortzailea.

Askotan magialariek zientzia eta teknika erabili izan zute. XVIII. mendean, adibidez, elektrizitatea erabiltzen zuten haien jokoetan. Baita ere ohikoa zen automatak eta aparagailuak erabiltzea. Horrela fisika errekreatiboa sortu zen. XVIII. mendean magia-antzokiak sortu ziren (Robertson, Robert-Houdin). Antzoki horien konplexutsuna gero eta handiago izan zen.

XIX. mendean benetako espektakulua bihurtu zen ilusionismoa bereziki Harry Houdiniren eskutik (1874-1926). Houdini, ziur aski historiako magialari ospetsuena, izena beste bi ilusionistengandik jaso zuen: Harry Keller eta Robert-Houdin. Houdiniren espektakulua askotan eskapismoaz eta eszenako magiaz oinarritzen zen.

XX. mendean ilusionismoaren moda gora egin zuen batez ere Doug Henning eta David Copperfield ilusionistekin. Ilusionista hauek telebistari esker mundu mailako ospea lortu dute eta ohikoak dira haien mundu mailako espeltakulu-birak.

Magialari klasikoak 
 Fu-Manchú
 Harry Houdini
 Al Koran
 John Nevil Maskelyne
 Jean Eugène Robert-Houdin
 Tony Slydini
 Dai Vernon
 Richiardi Jr.

Gaur egungo magialariak 
 Arturo de Ascanio
 Avner the Eccentric
 Criss Angel
 David Blaine
 Jorge Blass
 Joe & Moy
 Pepe Carroll
 David Copperfield
 Dynamo
 Jeff McBride
 Juan Tamariz
 Penn & Teller
 Luis Piedrahita
 David Stone
 René Lavand

Euskal Herriko magialariak 
 Txan magoa

Erreferentziak

Kanpo estekak 
 :Findacadabra web gunearen mundu mapa non ilusionismoarekin lotutako tokiak azaltzen diren.
 :Magiaren historia.

Ilusionismoa
Engainua
Ikuskizunaren profesionalak