Urkuluko dorrea

Urkuluko dorrea erromatar dorre bat da, Urkulu mendiko tontorrean kokatua, Nafarroa Garaiko Orbaizeta udalerrian.

Historia 
1976an Jean-Luc Tobie arkeologoak esan zuen erromatar garaikoa zela, k. a. I. mendean Akitaniaren konkista ospatzeko eraikitako trofeo-dorre bat. Eraikinak konkistaturiko lurraldeen hegoaldeko muga osatzen zuen. 1990eko indusketa-lanetan erabilera hori berretsi zuen aldare bat topatu zuen Maria Angeles Mezkiritz historialariak. Dorreak Amustegi mendatea babesten zuen, Ab Asturica Burdigalam galtzadaren Iruñea eta Akize arteko pasabidea.

Kono-enbor itxurakoa, oinarrian 19,5 metroko diametroa eta tontorrean 3,6 metrokoa ditu. Jatorrizko altuera 4,5 metrokoa omen zen. Hormen lodiera 2,6 metrokoa da eta barnealdean oraindik jatorrizko hargintzak dirau.

Dorretik metro gutxietara XVIII. mendeko gotorlekua dago, 1793ko Konbentzio Gerran erabilia.

Badira gaur egun zutik dirauten beste trofeo-dorre edo garaikur-dorre batzuk, besteak beste: Augustok eraikiarazitako Alpeetako Garaikurra, Okzitaniako La Turbien; Trajanok eraikiarazitako Tropaeum Traiani, Adamclisin, Errumanian; eta Ponpeiok eraikiarazitakoa, Coll de Panissarsen, Empordà eta Rosselló artean.

Beste interpretazio batzuk 
Juan Mari Martínez Txoperenarentzat zalantzakoa da dorre hau trofeo-dorre erromatar bat denik. Hormak ez dira ohikoak erromatar garaiko eraikuntza horietarako, eta ez da zeramikarik bat ere aurkitu. Azkenik, ez da galtzada nagusirik pasatzen bertatik.

Erreferentziak

Ikus, gainera 
 Euskal Herria erromatarren garaian

Kanpo estekak 

Euskal Herriko dorreak
Erromatarrak Euskal Herrian
K. a. I. mendean amaitutako eraikinak
Orbaizetako eraikinak
Euskal Herriko aztarnategi arkeologikoak
Antzinako Erromako arkitektura Euskal Herrian