Tyrone konderria

Tyrone konderria (Contae Thír Eoghain irlanderaz eta County Tyrone ingeleraz) Ulster probintziako bederatzi konderrietatik bigarren handiena da eta Ipar Irlandako konderririk handiena da. Neagh aintziraren ertzean dago. 3.155 km²ko zabalera du.

Geografia

Natura 
650 m-tik gorako mendiak dira iparraldean eta 350 m ingurukoak hegoaldean. Mourne ibaiaren harana emankorra da oso. Bestalde zohikaztegi lau zabalak ditu Neagh aintziraren ertzean.

Hiriak eta herriak 
 Omagh/an Ómaigh (19.910 biztanle), hiriburua
 Dungannon/Dún Geanainn (15.889)
 Strabane/An Srath Bán (13.456)
 Cookstown/An Chorr Chríochach (10.646)

Historia 
Erdi Aroan O'Neill leinu indartsuaren lurraldea izan zen. Garai hartan konderria zabalagoa zen eta Foyle aintziraraino iristen zen. Londrestik Derryra etorritako artisauek merkatal kontrol handiagoa eskuratu asmoz Derryko konderria eratu zuten Tyroneko iparraldeko lurraldean 1610-20 urteen artean.

XIX mendeko Gosete Handiak Tyronen ere izan zuen eragina eta 1841ean 312.000 biztanle bazituen ere hamarkada batean populazioa %20 inguru jeitsi zen. Hurrengo ehun urtetan biztanleriak behera egiten jarraitu zuen 1937an 127.000 pertsonetara iritsi arte. Ordutik aurrera goranzko joera izan du. 1920an Irlandaren zatiketa gertatu zenean Tyroneko konderriak Ipar Irlanda eratzea erabaki zuen. 1973. urtean Strabane, Omagh, Dungannon eta Cookstown-eko barrutietan banatu zen Tyroneko konderria.

Ekonomia 
Laborantza (patata, barazkiak, lihoa), industria (ehungintza, janariak) eta turismoa dira ekonomia jarduera nagusiak.

Ondasun nabarmenak 
 Beaghmoreko harrespilak
 Ulster American Folk Park: Ulsterretik Amerikara emigratu zutenen bizimodua erakusten du.
 Altinaghree gaztelua

Pertsona famatuak 
 Denis Haughey (1944- ), politikaria, SDLPko arduradun nagusietakoa.
 Janet Devlin (1994- ), abeslaria.

Iruditegia

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Tyrone konderria