Mayo konderria

Mayo konderria, County Mayo edo Contae Mhaigh Eo Irlandako mendebaldean dago kokatuta, Connachteko probintziaren barruan. Mugakide Ozeano Atlantikoa mendebaldeeta iparraldean, Galwayko konderria hegoaldean eta Roscommoneko konderria ekialdean ditu. 5.397 km2-ko azalera dauka eta 2011an 130.638 biztanle zituen. Hiriburua Castlebar/Caisleán an Bharraigh da.

Hiriak eta herriak 
 Castlebar/Caisleán an Bharraigh (12.318 biztanle), hiriburua
 Ballina/Béal an Átha (11.086)
 Westport/Cathair na Mart (6.063)
 Claremorris/Clár Chlainne Mhuiris (3.979)
 Ballyhaunis/Béal Átha hAmhnais (3.008)

Gaeltachteko udalerriak 
Gaeltacht lurralde gaelikoan ondoko herriak daude sartuta:
 Ceathrú Thaidhg/Carrowteige.
 Eachléim/Aughleam.
 Tuar Mhic Éadaigh/Tourmakeady.

Historia 
Neolito garaiko (k.a. 4.000 - 2.500) aztarna megalitiko ugariek erakusten dute aspaldidanik populatua izan zela eremu hau. Hala ere lehenengo biztanleak duela 11.000 urtekoak izan zirela uste da.

V mendean kristautasuna iritsi zen eta monasterio ugari eraiki ziren. Vikingoen lehendabiziko erasoak 795 urtean izan zituzten monasterioek. Irlandako kostaldeko beste hainbat tokitan ez bezala, hemen ez zen vikingoen asentamendurik izan. 1230an Richard Mór de Burgh-en agintepean normandiarrek eta galestarrek eremua eskuratu zuten. Bertako jauntxoak kanporatu eta familia normandiar berriak ekarri zituzten eremua kolonizatzenko. Etorritako familia hauen artean Mac William Burke leinua nagusitu zen.

XV eta XVI mendeetan Ingalaterra eta Eskoziako protestante ugarik bigarren kolonizazio uholdea osatu zuten. Garai hartako Mayoko pertsonarik ezagunena Gráinne Ní Mháille "pirata erregina" izan zen. 1641eko irlandarren matxinadan hauetako asko erailak izan ziren, esaten denez populazioaren herena hil zen gerra eta sarraskietan. Oliver Cromwellek bereziki kolpatu zuen Connacht probintzia, lurrak erabat zatikatu eta ingeles latifundisten eskutan utziz. XVIII eta XIX mendeetan miseria nagusitu zen Mayoko irlandarren artean, eta 1841-45 arteko Gosete Handian konderria hustu egin zen.

XIX mendean Mayon gertaturiko pasadizu batek hitz berria sortu zuen ingeles hizkuntzan, gerora hizkuntza guztietara zabaldu dena: boikota. Charles Cunningham Boycott lurjabe ingelesak ezin izan zuen langilerik lortu bere lurretan aritzeko eta langile protestanteak ekarri behar izan zituen. Hauen segurtasuna bermatzeko neurriak hartu behar izan zituen eta ia dirurik gabe gelditu zen. Honetaz gain herrian inork ez zuen berarik traturik egin nahi izan eta dendetan ere ez zioten sartzen uzten.

Ondasun nabarmenak 
 Ashford gaztelua
 Westport etxea
 Céide Fields: Harri Aroko terrazak
 Achill uhartea
 Clare uhartea
 Inishturk uhartea
 Knock Shrine
 Croagh Patrick mendia

Mayotar ezagunak 
 Gráinne Ní Mháille (1530-1603), Umaill erresumako erregina
 Michael Davitt (1846-1906), politikaria
 George Moore (1852-1933), idazlea
 William O'Dwyer (1890-1964) New Yorkeko alkatea (1946-1950)
 Charles Haughey (1925-2006), politikaria, Irlandako Errepublikaren Taoiseacha (gobernu burua) hiru aldiz
 Mary Robinson (1944- ), politikaria, Irlandako Errepublikako zazpigarren presidentea (1990-1997)
 Enda Kenny (1951- ), politikaria, Fine Gael alderdiko burua

Iruditegia

Kanpo estekak 
 Mayoko konderriaren webgunea

Mayo konderria