Algol

Algol (β Per / Beta Persei) Perseus konstelazioan distira egiten duen izar bat da. 

Berez bi izarrez osatuta dago, bata bestearen inguruan biraka dabiltzala.

Aro Modernoan lehendabiziko aldiz, 1670 urtean, Algolen aldagarritasuna Geminiano Montanarik adierazi zuen baina antzinatik ezaguna zen. Badirudi egiptiarrek 3 mila urte lehenago Algol-en aldagarritasuna 2.850 egunekoa zela adierazi zutela. Egiptiarrek aldaketa errepikakor honen denbora tarte hau, erlijio arrazoiengatik, beraien egutegietan adierazita zuten. Kairoko egutegia da orain arte izar baten aldagarritasuna adierazten duen dokumentu zaharrena.

Algol izenaren esanahia "deabrudun izarra" da (, Ras al gul, "deabruaren burua"), eta ziurrenik bere izaera bereziagatik horrela izendatuko zuten . Zerua aldaezina zela uste zuten garaian deabruaren lana izan behar zen izar batek ia zehazki 68 ordu eta 49 minuturo bere magnitudea aldatzearen arrazoia. 

Algol Eguzkitik 92,8 argi-urtera dago; hala eta guztiz ere 7,3 milioi urte dela, eguzki-Sistematik 9.8 urtera egon izan zen eta haren itxurazko magnitudea -2,5koa, gaur egun Sirius izarra baino nahiko argitsuagoa izan zen.

Kairo 85637 papiroa 
Helsinkiko Unibertsitateko ikertzaileek 2015 urtean Antzinako Egiptoko Kairo 85637 papiroaren ( K.a.1244tik K.a.1163ra bitartean) edukia argitu zuten; hots, Algol izarrari eskainitako egutegia. Hala bada, Algol izarra Horus zeruko jainko egiptoarrarekin lotu zuten eta bere perodioari lotuta, Ilargiaren periodoarekin batera, zori oneko edo zori txarreko aurreikuspenak egiteko aukera ematen zuen.

Erreferentziak

Kanpo estekak 

Perseus konstelazioa
Arabiar jatorriko hitzak
Izen propiodun izarrak
Henry Draper katalogoko objektuak
Hipparcos objektuak
Durchmusterung objektuak
HR objektuak
Bayer objektuak
Izar hirukoitz sistemak
Am izarrak